Dış Politika Analizi - Uluslararası İlişkiler

Ünite 1

Soru 1

Birey seviyesindeki analizde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Büyük liderlerin değerlendirilmesi

Liderlerin bireysel özelliklerinin tanımlanması

Kamuoyunun incelenmesi

Grupların incelenmesi

Bürokrasinin incelenmesi

Açıklama:

Örneğin, Türk liderleri düşündüğümüzde Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere İsmet İnönü, Adnan Menderes, Alparslan Türkeş, Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Turgut Özal, Necmettin Erbakan, ve Recep Tayyip Erdoğan gibi Türk dış politikasını belirlemiş ve Türkiye’nin en önemli siyasi konumlarında görev almış liderlerin değerlendirilmesi Türk dış politikasının anlaşılmasında büyük önem taşımaktadırlar. Birey seviyesindeki analizin iki temel parçası bulunmaktadır. Birincisi liderlerin bireysel özelliklerini tanımlamaya çalışır. Liderler kendi başlarına bir karar mekanizmasının tamamını oluşturmadıkları için, grup (yakın iş arkadaşları, danışmanlar ve yakın çevresindeki bireyler) ve bürokrasiye bağlı olarak geniş bir çatı altında karar vermektedirler. Bu çatı içerisinde grupların ve bürokrasinin (yani kurumların) liderler üzerindeki etkisi yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Etnik yapı, ekonomik durum, tarih ve kültür gibi unsurlar hangi seviyede incelenmektedir?

Sistem seviyesinde analiz

Devlet seviyesinde analiz

Seviyeler arası iletişim

Birey seviyesinde analiz

Bölge seviyesinde analiz

Açıklama:

Etnik yapı gibi devlete ait unsurlar arasında sayılabilecek ekonomik durum,
tarih, kültür ve siyasi yönetim de devlet seviyesinde incelenebilecek kriterler arasında
sayılmaktadır. Bu analiz seviyesinde devletin dış politikasını etkileyebilecek iç
özelliklerin anlaşılması yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdaki yaklaşımların hangisi dış politika olaylarının tek boyutlu olduğu ve tek bir seviyede cereyan ettiğini savunmanın tutarlı ve başarılı bir yaklaşım olmayacağını savunur?

Sistem seviyesinde analiz

Devlet seviyesinde analiz

Birey seviyesinde analiz

Bölge seviyesinde analiz

Seviyeler arası iletişim

Açıklama:

Dış politikanın özü gereği farklı seviyelerden bilgi alarak birbirleriyle kıyaslamalı bir şekilde en kuvvetli çıkarımın yapılabileceği yaklaşım takip edilmelidir. Nitekim, dış politika olaylarının tek boyutlu olduğu ve tek bir seviyede cereyan ettiğini savunmak da bu bağlamda pek tutarlı ve başarılı bir yaklaşım olmayacaktır. Sonuç olarak tek taraflı bir şekilde, dış politika analizi eksik olduğu kadar, yanlış yorumların da yapılmasına sebebiyet verebilir. Önemli olan farklı seviyelerdeki değişkenlerin, birbirleriyle etkileşim içerisinde, dış politikayı nasıl oluşturduğu ve bu politikaların nasıl uygulandığıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Birey odaklı bakış açısı başta olmak üzere devlet altı unsurların dış politika yapımına nasıl katkıda bulunabileceğini gösteren çalışmalar literatürde hangi yıllardan itibaren görülmeye başlanmıştır?

1910'lu yıllar

1920'li yıllar

1930'lu yıllar

1940'lı yıllar

1950'li yıllar

Açıklama:

Birey odaklı bakış açısı başta olmak üzere devlet altı unsurların dış politika yapımına nasıl katkıda bulunabileceğini gösteren çalışmalar literatürde 1950’lerden günümüze kadar uzanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Synder ve ekibinin ortaya koyduğu yaklaşımın özüdür?

Dış politika çıktılarıyla ilgilenir

Aktör odaklı çalışmalara yönelir

Süreci ön plana çıkarır

Güç kapasitesine odaklanır

Rasyonel seçim teorisini ön plana çıkarır

Açıklama:

Snyder ve ekibinin ortaya koyduğu yaklaşım daha çok süreci (process) ön plana alarak dış politikayla alakalı kararın nasıl alındığının belirlenmesine odaklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Yazıya geçirilmiş ya da kaydedilmiş konuşmaların sistematik ve objektif olarak çalışılmasıyla, siyasi aktörlerin kişiliklerinin ve bireysel özelliklerinin anlaşılmasında kullanılan araştırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

İçerik analizi

Vaka analizi

Deneysel yöntem

Anket yöntemi

Simülasyon

Açıklama:

Dış politika analizi içerisinde kullanıldığı hâliyle içerik analizi, yazıya geçirilmiş ya da kaydedilmiş konuşmaların sistematik ve objektif olarak çalışılmasıyla, siyasi aktörlerin kişiliklerinin ve bireysel özelliklerinin anlaşılmasında kullanılan bir araştırma tekniği olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Olayların belirli koşullarda değişkenleri nasıl etkilediklerini gözden geçirmek için en benzer ya da en farklı boyutları ile karşılaştırıldığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

İçerik analizi

Vaka analizi

Anket yöntemi

Simülasyon

Deneysel yöntem

Açıklama:

Vaka analizinde olaylar, belirli koşulların değişkenleri nasıl etkilediklerini gözden geçirmek için en benzer ya da en farklı boyutları ile karşılaştırılmaktadır. Vaka analizi özellikle bir araştırma projesinin ilk basamaklarında, yani belirli bir olay ya da problemin hangi yönlerinin önemli olduğu, hangi kanıtların aranacağı, sonuçları açıklamada hangi faktörlerin rol oynayacağı net olmadığında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi bilgisayar modellemelerinin çok fazla sayıda (örneğin, 10,000 kez) tekrar edilmesiyle karar alıcıların davranışlarının nasıl gelişeceğini öngörmeye çalışır?

Anket yöntemi

Vaka analizi

İçerik analizi

Simülasyon

Deneysel yöntem

Açıklama:

Simülasyonlar ise bilgisayar modellemelerinin çok fazla sayıda (örneğin, 10,000 kez) tekrar edilmesiyle karar alıcıların davranışlarının nasıl gelişeceğini öngörmeye çalışır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Soğuk Savaş dönemindeki dış politika analizinin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel karar alıcılarla ilgilenmiştir

Aktörlerle ilgilenmiştir

Daha çok süreç ön plana çıkarılmıştır

Daha çok sonuç odaklıdır

Makro seviyedeki değişkenlerle ilgilenmiştir

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi yakın dönem dış politika analizi çalışmalarının özelliklerinden biri değildir?

Öncelikli olarak liderler araştırılmıştır

Mikro düzeyde analizler yapılmıştır

Temel aktör çoğunlukla devlet olarak kabul edilir

Kamuoyu, ordu, siyasi partiler ve bürokrasi gibi aktörler de incelenmiştir

Aktörlerin çok sayıda olduğunu ve farklı seviyelerde hareket ettiğini savunur

Açıklama:

Yakın dönem dış politika analizi Soğuk Savaş’ın bitiminden sonra ivme kazanmıştır. Soğuk Savaş dönemindeki iki kutuplu dünya ve neredeyse sıfır toplamlı rekabet olarak nitelendirilen iki gücün birbiriyle sürekli çatışması temel anlamda devlet ve sistem bağlı olmak üzere makro seviyedeki değişkenlerle ilgilenmiştir. Temel aktörlerin çoğunlukla devlet olarak kabul edildiği Soğuk Savaş düzeni boyunca devlet altı unsurlar göz ardı edilmiş ve önemli olmadıkları kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Bir devletin kendi sınırları ötesindeki devletlerle yürüttüğü iletişimin tamamına ne ad verilir?

Dış politika

Sosyal politika

İç politika

Güvenlik politikası

Rejim politikası

Açıklama:

Dış politika analizinin özünde bir devlete ait dış politikanın anlaşılması ve açık- lanması yer almaktadır. Dış politika bir devletin kendi sınırları ötesindeki devlet- lerle yürüttüğü iletişimin tamamı olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Özünde liderin dış politikayı oluşturduğu ve liderlerin kararlarının ve seçimlerinin olayları sürüklediği ve tarihe yön verdiği görüşünün yattığı analiz türü hangisidir?

Birey seviyesinde analiz

Sistem seviyesinde analiz

Devlet ekseninde analiz

Olay seviyesinde analiz

Tarihi analiz

Açıklama:

Birey seviyesinde yapılan çalışmaların özünde liderin (devlet odaklı unsurla- rın ötesinde) dış politikayı oluşturduğu ve liderlerin kararlarının ve seçimlerinin olayları sürüklediği ve tarihe yön verdiği görüşü yatmaktadır. Dolayısıyla bu gö- rüş bireylerin her türlü özelliklerinin incelenmesinin ne kadar önemli olduğunu savunmaktadır. Bu özelliklerin altında liderlerin dünyayı nasıl algıladıkları yat- maktadır. Bu algıyı açıklayabilecek ve belirginleştirebilecek her öğenin incelen- mesi ise bu analizde ulaşılmaya çalışan ana hedeftir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Çıkar grupları, siyasi organizasyonlar, kamu kurum ve kuruluşlarının dış politika yapım sürecine etkilerinin analiz edildiği seviye hangisidir?

Birey seviyesinde analiz

Olay seviyesinde analiz

Sistem seviyesinde analiz

Lider seviyesinde analiz

Devlet seviyesinde analiz

Açıklama:

Devlet seviyesindeki analiz sadece devletle alakalı değil (örneğin, askerî güç, ekonomik kriterler, siyasi yapı), devlet seviyesinde incelenebilecek birimlerin araştırılmasını da içermektedir. Bahsedilen ikinci grup içerisinde kamuoyu başta olmak üzere, çıkar grupları, siyasi organizasyonlar, kamu kurum ve kuruluşları yer almaktadır. Bu grupların her biri farklı bir şekilde çalışmakta ve dolayısıyla da dış politika yapım sürecine farklı etkileri olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Devlet üstü ve küresel düzeni içeren analiz yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Devlet seviyesinde analiz

Sistem seviyesinde analiz

Birey seviyesinde analiz

Lider seviyesinde analiz

Olay seviyesinde analiz

Açıklama:

Sistem seviyesinde analiz devlet üstü ve küresel düzeni içeren bir yaklaşımdır. Hâliyle, sistem seviyesinde bazı olayların (örneğin, terörizm, küresel ısınma, sistem- deki güç dağılımı) küresel seviyede incelenmesi gerekmektedir. Bu seviye, devletler arası seviye olarak da nitelendirilebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Sürece odaklanarak hangi unsurların ve faktörlerin karar almayı etkilediği ve ona yön verdiğini inceleyen araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Hudson

Snyder

Rosenau

Sprout

Parsons

Açıklama:

Bir anlamda Snyder ve ekibinin ortaya koyduğu yaklaşım daha çok süreci (process) ön plana alarak dış politikayla alakalı kararın nasıl alındığının belirlenmesine odaklanmıştır. Öte yandan, dış politika çıktılarıyla ilgilenen yaklaşım ise süreçten çok sonuçta ortaya çıkmış olan durum üzerine odaklanarak onu yorumlamaya çalışmıştır. Bu nedenle, sü- rece odaklanarak hangi unsurların ve faktörlerin karar almayı etkilediği ve ona yön verdiğinin açıklanması Snyder ve ekibi için öncelik olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Rasyonel seçim teorisinin prensiplerine uygun bir şekilde matematik odaklı bir modelleme aracı olarak siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, iktisat başta olmak üzere birçok disiplinde kullanılan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Kuyruk teorisi

Oyun teorisi

İdeal tip teorisi

Kırık cam teorisi

Azami fayda teorisi

Açıklama:

Rasyonel seçim teorisinin prensiplerine uygun bir şekilde matematik odaklı bir modelleme aracı olarak oyun teorisi, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, iktisat başta olmak üzere birçok disiplinde kullanılmaktadır. Oyun teorisinde amaç, birimlerin nasıl hareket edebileceklerini yaratılan modeller aracılığıyla öngörmek ve planlamaktır. Bu sayede, karar vericilerin nasıl bir yol takip ederek hangi kararları alabileceklerinin önceden belirlenebileceği varsayılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizinin Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinine katkılarından biri değildir?

Farklı analiz seviyelerindeki yaklaşımıyla anlamlı yorumların yapılabileceği sonuçlar ortaya çıkarabilmesi

Uluslararası politika çalışmalarında daha geniş ve genellenebilir bir açıklama yapma fırsatı doğurması

Devlet davranışlarının doğal genellemelerinin tanımının daha ötesine giderek daha tatmin edici açıklamalar sunması

Siyaset biliminin birçok alt disiplini arasında bir köprü görevi görmesi

Liderlerin davranışlarını olumsuz yönde yönlendirmesi

Açıklama:

Dış politika analizinin Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinine en önemli katkısı devlet davranışı olarak ortaya çıkan dış politikanın temel karar vericiler arasındaki teorik geçişleri sağlamasıdır. Burada dört farklı değerden bahsedebi- liriz: Öncelikle, farklı analiz seviyelerindeki yaklaşımıyla anlamlı yorumların ya- pılabileceği sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir. İkinci temel katkı ise uluslararası politika çalışmalarında daha geniş ve genellenebilir bir açıklama yapma fırsatı do- ğurması sayılabilir. Üçüncü olarak, devlet davranışlarının doğal genellemelerinin tanımının daha ötesine giderek daha tatmin edici açıklamalar sunar. Yani, sadece devlet odaklı bir bakış açısı değil bunun ötesine geçerek farklı seviyelerden farklı analizler yaparak ortaya konulacak çıkarımların tutarlılığını kuvvetlendirir. Son olarak da, dış politika analizi, siyaset biliminin birçok alt disiplini arasında bir köprü görevi görür.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Yazıya geçirilmiş ya da kaydedilmiş konuşmaların sistematik ve objektif olarak çalışılarak, siyasi aktörlerin kişiliklerinin ve bireysel özelliklerinin anlaşılmasında kullanılan araştırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

İçerik analizi

Gözlem

Korelasyon analizi

Odak grup görüşmesi

Deneysel tasarım

Açıklama:

Dış politika analizi içerisinde kullanıldığı hâliyle içerik analizi, yazıya geçiril- miş ya da kaydedilmiş konuşmaların sistematik ve objektif olarak çalışılmasıyla, siyasi aktörlerin kişiliklerinin ve bireysel özelliklerinin anlaşılmasında kullanılan bir araştırma tekniği olarak tanımlanabilir. İçerik analizi özellikle liderlik ana- lizi ve kişilik analizi çalışmalarında kullanılmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 19

Olayların, belirli koşulların değişkenleri nasıl etkilediklerini gözden geçirmek için en benzer ya da en farklı boyutları ile karşılaştırıldığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel tasarım

Vaka analizi

İçerik analizi

Korelasyon analizi

Odak grup görüşmesi

Açıklama:

Vaka analizinde olaylar, belirli koşulların değişkenleri nasıl etkilediklerini gözden geçirmek için en benzer ya da en farklı boyutları ile karşılaştırılmaktadır. Vaka analizi özellikle bir araştırma projesinin ilk basamaklarında, yani belirli bir olay ya da problemin hangi yönlerinin önemli olduğu, hangi kanıtların aranacağı, sonuçları açıklamada hangi faktörlerin rol oynayacağı net olmadığında kullanıl- maktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Herhangi bir konunun sebep-sonuç ilişkisi içerisinde incelenebileceği en etkin araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Odak grup görüşmesi

Korelasyon yöntemi

Vaka analizi

Deneysel yöntem

İçerik analizi

Açıklama:

Deneysel yöntem herhangi bir konunun sebep-sonuç ilişkisi içerisinde incelenebi- lecek en etkin araştırma yöntemidir. Deneylerin sağladığı en önemli katkı ise tüm araştırma yöntemleri arasında nedensel müdahele açısında en yüksek güvenilirliği sağlamasıdır. Bunun sebebi, deneysel yöntemin kontrollü bir çevrede değişkenle- rin sistematik manipülasyona izin vermesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Tek bir etkene dayanarak veya doğru tanımlanmayan unsurların değerlendirilmesi dış politika analizi anlamına gelmez. Dış politika analizinin yorumu, diğer toplumları referans alarak karar almanın sonuçlarını ve sürecini içerir. Aşağıdakilerden hangisi burada süreç olarak ifade edilen kavramın içinde yer almaz?

Araştırmaya odaklanma

Problemin tanımlaması

Problemin çözümlenmesi

Amaç önceliği

Seçeneklerin değerlendirilmesi

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizi ve Kuramsal Yaklaşımlar- Giriş” başlığı altında yer almaktadır.
Problemin çözümlenmesi, dış politikada süreç ile ilgili bir kavram değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

I. Enerji Politikaları II. Terörizm III. Nüfus Genişlemesi Devletlerin dış politika karar mekanizmalarını doğrudan etkileyen faktörler aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizi ve Kuramsal Yaklaşımlar- Giriş” başlığı altında yer almaktadır.
Öncüllerdeki tüm bilgiler, devletlerin dış politika karar mekanizmalarını doğrudan etkilemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

“….. ….. bir ülkenin vatandaşları başta olmak üzere basın yayın organları, sivil toplum örgütleri gibi başka devletlerin diplomatik girişimlerine destek verebilecek aktörleri etkilemek üzere yapılır.” Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Kamu Diplomasisi

Dış Politika Analizi

Kamu Yönetimi

Politika Analizi

Güvenlik Analizi

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizi ve Kuramsal Yaklaşımlar- Giriş” başlığı altında yer almaktadır.
Kamu Diplomasisi bir ülkenin vatandaşları başta olmak üzere basın yayın organları, sivil toplum örgütleri gibi başka devletlerin diplomatik girişimlerine destek verebilecek aktörleri etkilemek üzere yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

------- yaklaşımı uluslararası ilişkilerde benzer aktörlerin veya süreçlerin aynı seviyede incelenmesi ve incelenen sorunsala cevap aramasını sağlamak- tadır. Temelde üç farklı analiz seviyesinden ve bu seviyelerin bazı alt seviyelerinden bahsetmek mümkündür. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar.

Birey seviyesinde analiz

Analiz seviyesi

Devlet seviyesinde analiz

Sistem seviyesinde analiz

Süreç

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizinde Kullanılan Analiz Seviyesi Yaklaşımı” başlığı altında yer almaktadır.
s.5

Doğru Cevap: B

Soru 25

“………………………. yöntemi süreci ve olayların çıktılarından çok sürecin nasıl işlediğini çözmeye çalışır. Bu nedenle …………………… süreci bireylere, gruplara veya kamuoyu gibi devlet altı birimlere daha fazla önem vermektedir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangileri sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?

Dış politika karar alma/ dış politika karar alma

Dış politika analizi / dış politika karar alma

Dış politika karar alma/ dış politika analizi

Analiz seviyesi/ dış politika analizi

Dış politika analizi/ analiz seviyesi

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizinin Gelişim Süreci ve Temel Kuramsal Yaklaşım” başlığı altında yer almaktadır.
Dış politika karar alma yöntemi süreci ve olayların çıktılarından çok sürecin nasıl işlediğini çözmeye çalışır. Bu nedenle dış politika karar alma süreci bireylere, gruplara veya kamuoyu gibi devlet altı birimlere daha fazla önem vermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

I. Devletler arası sistemler içerisinde güç kapasitelerini stratejiden, kararlardan, niyetlerden ve yanlış algılamalardan bağımsız bir şekilde analiz etmeyi önermesi II. Dış politikayı anlamada uluslararası çevre ve dış etkilerin karar alıcılar tarafından nasıl algılandığı ve yorumlandığının önem taşıması III. Algılanan düzlem ile gerçek düzlem arasındaki fark arttıkça dış politika kararlarının başarılı verilme ihtimalinin de azalması Yukarıdaki dış politika analizi ile ilgili çalışmayı aşağıdaki araştırmacılardan hangisi/hangileri yapmıştır?

Snyder

Rosenau

Sprout ve Sprout

Snyder, Bruck ve Sapin

Bruck ve Sapin

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizinin Gelişim Süreci ve Temel Kuramsal Yaklaşım” başlığı altında yer almaktadır.
Öncülde dış politika analizi ile ilgili çalışmayı Sprout ve Sprout 1956 yılında yapmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Yakın dönemde dış politika analizi ile ilgili çalışmalar çok sayıda metodoloji ve yönteme sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi söz konusu yeni metodoloji ve yöntemlerden biri değildir?

Rasyonel Seçim Teorisi

Oyun Teorisi

Ekonometrik Modellemeler

Geniş Örneklemi Olan Çalışmalar

Simülasyon Yöntemi

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Yakın Dönem Dış Politika Analizi Çalışmaları” başlığı altında yer almaktadır.
Seçeneklerde yer alan, Simülasyon Yöntemi yakın dönem dış politika analizi ile ilgili bir yöntem değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

I. Arşiv ya da güncel kayıtların kullanılmasına dayalı bir yöntem olması
II. Basın toplantıları, günlükler, resmî ve resmî olmayan konuşmalar, liderin verdiği röportajlar, lidere ait kişisel unsurların belirlenmesinde kullanılması
III. Kodlanan verilerin birleştirilerek çeşitli veri bankalarının oluşturulması
Yukarıda özellikleri verilen dış politika analizinde kullanılan araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Vaka Analizi

İçerik Analizi

Deneysel Yöntem

Anket Yöntemi

Bilgisayar Modelleri ve Simülasyonlar

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizinde Kullanılan Araştırma Yöntemleri- İçerik Analizi” başlığı altında yer almaktadır.
Öncüllerde verilen dış politika analizinde kullanılan araştırma yöntemi, içerik analizi yöntemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

“….. analizinde olaylar, belirli koşulların değişkenleri nasıl etkilediklerini gözden geçirmek için en benzer ya da en farklı boyutları ile karşılaştırılmaktadır. Ayrıca, …. analizi olayların detaylı bir tarihi çalışması olarak da nitelendirilebilir.” Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangileri sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?

İçerik/ Vaka

Vaka/İçerik

Deneysel/ İçerik

Vaka/ Vaka

Anket/ İçerik

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizinde Kullanılan Araştırma Yöntemleri- Vaka Analizi” başlığı altında yer almaktadır.
Söz konusu her iki cümlede de vaka analizinden bahsedilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

“Belirli bir sorunsala ve örnekleme bağlı kalınarak bireylerin siyasi tutumlarını ve davranışlarını ölçmek, kamuoyunun bir dış politika konusundaki algılarını değerlendirmek.”
Yukarıda özellikleri verilen dış politika analizinde kullanılan araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Vaka Analizi

İçerik Analizi

Deneysel Yöntem

Bilgisayar Modelleri ve Simülasyonlar

Anket Yöntemi

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Dış Politika Analizinde Kullanılan Araştırma Yöntemleri- Anket Yöntemi” başlığı altında yer almaktadır.
Söz konusu cümlede anket yönteminin özelliklerinden bahsedilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Siyaset bilimi disiplininde yer alan çalışmalar ilk etapta hangi devletin akademisyenleri tarafından yapılmıştır?

Japonya

ABD

Almanya

Fransa

İngiltere

Açıklama:

Siyaset bilimi disiplininde yer alan çalışmalar ilk etapta ABD’deki akademisyenler tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Snyder, Bruck ve Sapin’in hangi yılda yayımladığı çalışma ulus-devlet altı analiz seviyesinin kullanılmasını savunmuştur?

1954

1960

1966

1970

1975

Açıklama:

Snyder, Bruck, ve Sapin’in 1954 senesinde yayımladığı çalışma ulus-devlet altı analiz seviyesinin kullanılmasını savunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdaki teorilerden hangisi birimlerin nasıl hareket edebileceklerini yaratılan modeller aracılığıyla öngörmek ve planlamayı amaçlar?

Rasyonel seçim teorisi

Çatışmadan stratejik kaçınma

Oyun teorisi

Karar alma teorisi

Realist teori

Açıklama:

Oyun teorisinde amaç, birimlerin nasıl hareket edebileceklerini yaratılan modeller aracılığıyla öngörmek ve planlamaktır. Bu sayede, karar vericilerin nasıl bir yol takip ederek hangi kararları alabileceklerinin
önceden belirlenebileceği varsayılmaktadır. s.10

Doğru Cevap: C

Soru 34

Karar alma sürecinin nasıl işlemesi gerektiğini belirleyen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Oyun teorisi

Çatışmadan stratejik kaçınma

Karar alma teorisi

Rasyonel seçim teorisi

Bayrak etrafında bütünleşme

Açıklama:

Rasyonel seçim teorisi karar alma sürecinin nasıl işlemesi gerektiğini belirler.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Liderler üzerine yapılan ilk çalışmalar nasıl olmuştur?

Bireylere uzaktan bakılarak elde edinilen veriler yardımıyla

Analojiler yardımıyla

Liderin ailesi ile görüşmeler yapılarak

Sadece halk analizleri baz alınarak

Liderlerle doğrudan çalışılarak

Açıklama:

Liderler üzerine yapılan ilk çalışmalar bireylere uzaktan bakılarak elde edinilen veriler doğrultusunda olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Dış Politika Analizinde Kullanılan Araştırma Yöntemlerinden biri değildir?

İçerik Analizi

Vaka Analizi

Deneysel Yöntem

Anket Yöntemi

Süreç analizi

Açıklama:

Uygulama Yöntemi Dış Politika Analizinde Kullanılan Araştırma Yöntemlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

İçerik Analizi

Vaka Analizi

Deneysel Yöntem

Anket Yöntemi

Uygulama Yöntemi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 38

Özellikle açıklayıcı ve tanımlayıcı amaçlar için dış politikada hangi analiz yöntemi kullanılır?

Veri yöntemi

İçerik Analizi

Vaka Analizi

Deneysel Yöntem

Anket Yöntemi

Açıklama:

Vaka analizi sonuçları özellikle açıklayıcı ve tanımlayıcı amaçlar için kullanılabilir. Bu nedenle de vaka analizi konu üzerine çok az bilgi olduğunda araştırılan konuyla ilgili en iyi örnek olabilecek birkaç vaka üzerinden araştırmacılar çalışmalarını yürütebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Herhangi bir konunun sebep-sonuç ilişkisi içerisinde incelenmesini sağlayacak en etkin araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Veri yöntemi

Deneysel Yöntem

Vaka Analizi

Anket Yöntemi

İçerik analizi

Açıklama:

Deneysel yöntem herhangi bir konunun sebep-sonuç ilişkisi içerisinde incelenebilecek en etkin araştırma yöntemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Bireylerin siyasi tutumlarını ve davranışlarını ölçmek üzere kullanılabilecek araç aşağıdakilerden hangisidir?

Veri Analizi

Uygulama Yöntemi

Deneysel Yöntem

Anket Yöntemi

Vaka analizi

Açıklama:

Anket araştırmaları bireylerin siyasi tutumlarını ve davranışlarını ölçmek üzere kullanılabilecek en önemli araçlardan biridir. Anketler, belirli bir sorunsala bağlı kalınarak kamuoyunun anlaşılmasında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Bireylerin siyasi tutumlarını ve davranışlarını ölçmek üzere kullanılabilecek en önemli araç aşağıdakilerden hangisidir?

Anket yöntemi

Bilgisayar modelleri ve simülasyonlar

Vaka analizi

İçerik analizi

Deneysel yöntem

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizinde kullanılan analiz seviyesi yaklaşımları arasında yer almaz?

Bilgisayar modelleri ve simülasyonlar

Birey seviyesinde analiz

Devlet seviyesinde analiz

Sistem seviyesinde analiz

Seviyeler arası iletişim

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizinde kullanılan araştırma yöntemlerinden birisi değildir?

Birey seviyesinde analiz

İçerik analizi

Bilgisayar modelleri ve simülasyonlar

Deneysel yöntem

Anket yöntemi

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Dış politikada karar alma sürecinde süreç kavramının içeriğinde yer almaz?

Coğrafi şartlar

Araştırmaya odaklanma

Problemin tanımlanması

Problemin sunuluşu

Algı

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 45

İçerik analizi özünde aşağıdakilerden hangisine dayalı bir çalışmadır?

Kodlama

Kamuoyu

Önyargı

Silahlı kuvvetler

Teknoloji

Açıklama:

Dış Politika Analizi’nin gelişim sürecini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Liderlerin analizinden, kamuoyu oyu araştırmasına ve daha sonra devletlerarası analize göre belirlenen dış politika analizi seviyeleri aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru sıralama ile verilmiştir?

Birey Seviyesinde Analiz - Sistem Seviyesinde Analiz - Devlet Seviyesinde Analiz

Birey Seviyesinde Analiz - Devlet Seviyesinde Analiz - Sistem Seviyesinde Analiz

Devlet Seviyesinde Analiz - Birey Seviyesinde Analiz - Sistem Seviyesinde Analiz

Sistem Seviyesinde Analiz - Devlet Seviyesinde Analiz - Birey Seviyesinde Analiz

Sistem Seviyesinde Analiz - Birey Seviyesinde Analiz - Devlet Seviyesinde Analiz

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde dış politika analizinin en önemli iki özelliği doğru olarak verilmiştir?

Tek faktörlü ve birden fazla seviyeli

Çok faktörlü ve tek seviyeli

Tek faktörlü ve tek seviyeli

Çok faktörlü ve birden fazla seviyeli

Hiçbiri

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Dış politika analizi yorumlarında aşağıdakilerden hangisi karar alma süreci içerisinde yer almaz?

Problemin tanımlanması

Seçeneklerin değerlendirilmesi

Sonuca öncelik verilmesi

Problemin sunuluşu

Araştırmaya odaklanma

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 49

I. Enerji politikalarıII. TerörizmIII. Çevre sorunlarıGünümüz uluslar arası sistemde numaralandırılmış maddelerden hangileri ortaya çıkmakta olan konulardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 50

I. TelekomünikasyonII. İnsan haklarıIII. Nüfus genişlemesiIV. Teknolojinin ilerlemesiV. Yaşanacak yeni gezegen arayışıUluslararası sistemin devinimi içerisinde numaralandırılmış maddelerden hangisi tartışılan konulardan değildir?

I ve III

IV ve V

I ve II

II ve III

Hiçbiri

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdaki lider özelliklerinden hangisi dış politika yapım sürecinde liderin karar almasında rol oynar?

Kişilik özellikleri

Çevresindekilere nasıl baktığı

Çevresini nasıl yorumladığı

İçinde bulunduğu psikolojik durum

Hepsi

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Dış politika analizi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Analiz birden fazla seviyede yapılır

Analiz tek boyutta ele alınmaktadır

Analiz çok faktörlüdür

Analizde farklı unsurlar incelenir

Analizde entegre olmuş birden fazla parça çözümlenir

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Devlet seviyesinde analiz aşağıdakilerden hangisini içermez?

Askeri güç

Ekonomik kriterler

Siyasi yapı

Özel kurumlar

Siyasi organizasyonlar

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizinde kullanılan analiz seviyesi yaklaşımlarından birisi değildir?

Birey seviyesinde analiz

Devlet seviyesinde analiz

Seviyeler arası iletişim

Sistem seviyesinde analiz

Toplumsal analiz

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizinde sıklıkla kullanılan yöntemler arasında bulunmamaktadır?

Söylem analizi

İçerik analizi

Vaka analizi

Deneysel yöntem

Anket yöntemi

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Suriye iç savaşıyla ilgili olarak bir araştırmacı savaşa taraf olan grupların aktörlerini ele alan bir çalışma yapmaktadır.Yukarıda bahsedilen çalışmayla ilgili olarak araştırmacı aşağıda isimlerin hangisinin fikirlerinden yararlanabilir?

Rosenau

Snyder

Bruck

Sapin

Sprout

Açıklama:

Dış Politika Analizi’nin gelişim sürecini anlatabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Dış politika analizine dair araştırma yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Nitel ve nicel yöntemler kullanılabilmektedir.

Kamuoyu üzerinde medyanın etkisi konusu deney aracılığıyla incelenebilir.

İçerik analizi özellikle liderlik analizi ve kişilik analizi çalışmalarında kullanılmaktadır.

Konuya ilişkin analiz birimine göre kullanılan yöntem de değişebilmektedir.

İncelenen toplumu temsil edebilecek anketlerin kullanılması yapılacak çıkarımlar için yeterlidir.

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Dış politika analizine dair kamuoyunun tutumlarını anlamada anket yönteminin kullanılmasında dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Anketin kamuoyunu temsil edebilecek bir örneklem üzerinden işlemesi gerekir.
- İncelenen toplumu temsil edebilecek anketlerin kullanılması da yapılacak çıkarımlar için önem taşımaktadır.
Dolayısıyla incelenen toplumu temsil edebilecek anketlerin kullanılması da yapılacak çıkarımlar için önemlidir ancak yeterli değildir, aynı zamanda anketin kamuoyunu temsil edebilecek bir örneklem üzerinden de işlemesi gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizi yorumunlanırken izlenen süreçte dikkat edilenler arasında yer almaz?

Problemin tanımlanması, problemin sunuluşu

Araştırmaya odaklanma, araştırmanın sonuçlandırılması

Algı, amaç önceliği

Araştırmaya odaklanma, algı

Seçeneklerin değerlendirilmesi, problemin sunuluşu

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.
Dış politika analizinde izlenen süreçte araştırmanın sonuçlandırılması gibi bir durum söz konusu değildir. Bunun yerine problemin tanımlaması ve sunuluşu algı, amaç önceliği ve seçeneklerin değerlendirilmesi yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Devlet seviyesinde dış politika analizi incelemelerinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Çıkar grupları

Kamuoyu

Kamu kurum ve kuruluşları

Siyasi organizasyonlar

Etnik gruplar

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.
Dış politika analizi sürecinde etnik gruplar devlet seviyesinde incelenmez fakat devlet seviyesinde yapılan incelemeler sonucu devletin etnik yapıları ortaya çıkabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Dış politika analizinin gelişim sürecinde aşağıdaki çalışmalardan hangisi dış politikanın karar alma süreçlerine odaklanmasını savunmuştur?

Snyder, Bruck ve Sapin'in 1954 senesinde yayımladıkları çalışma

Rosenau’nun 1964 senesinde yayımladığı çalışma

Sprout ve Sprout’un 1954’te yayımladıkları çalışma

Valerie’nin 2005’te yayımladıpı çalışma

Singer’in 1961 yılında yayımladığı çalışma

Açıklama:

Dış Politika Analizi araştırmalarında kullanılan analiz seviyesi yaklaşımını tanımlayabileceksiniz.
Snyder, Bruck, Sapin dış politika yapımı karar alma sürecini incelenmesi, odaklanması gerektiğini savunmuştur

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizinde kullanılan araştırma yöntemlerinden birisi değildir?

Kodlama

İçerik analizi

Vaka analizi

Deneysel yöntem

Anket yöntemi

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Dış politika analizinde içerik analizi, vaka analizi, deneysel yöntem ve anket yöntemi kullanılan araştırma yöntemi iken kodlama kullanılmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Bilgisayar simulasyonları ile yapılan dış politika analizi çalışmalarında aşağıdakilerden hangisi sorun değildir?

Modele yanlış bir bilgi girilmesi durumu yapılan analiz

Modele gerçekte var olmayan bir parametrenin girilmesi

Modele verilen bilginin eksik olması

Modelde işlenen konunun incelenecek konu ile ilişkisinin zayıf olması

Modelin çok fazla sayıda tekrardan canlandırılması

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Modelin çok fazla sayıda tekrardan canlandırılması bilgisayar simulasyonları ile yapılan analiz çalışmaları sonucunda sorun teşkil etmemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıda verilen olaylardan hangisi dış politika analizinin önemli bir akademik başlık olarak değerlendirilmesi dönemine denk gelir?

İstanbul'un fethi

1. Dünya savaşı

2. Dünya savaşı

Arap baharı

Marshall Planı

Açıklama:

Dış Politika Analizi’nin gelişim sürecini anlatabileceksiniz.
Dış politika analizi soğuk savaşın sona ermesinin ardından dikkat çeken ve üzerinde düşünülen bir akademik disiplin haline gelmiştir. Bu nedenle Arap baharı dışında kalan bütün olaylar soğuk savaş dönemi ve öncesine ait olduğundan ve Arap baharının soğuk savaş sonrası döneme denk geldiğinden dolayı doğru cevap Arap baharıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Rosenau’nun 1964’teki makalesinden hareketle aşağıda verilen durumlardan hangisi bu yönde değerlendirilmesi gereken birimi doğru vermiştir?

Devletin yönetim şekli

Liderler

Uluslararası çevre

Coğrafi konum

Halk

Açıklama:

Dış Politika Analizi’nin gelişim sürecini anlatabileceksiniz.
Rosenau’nun 1964’teki makalesi araştırmacıları aktör odaklı çalışmalara yönlendirmişlerdir. Buradan hareketle Rosenau'ya göre değerlendirilmesi gereken birim liderlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıda yer alan olaylardan hangisi dış politika analizinde yaşanan akım değişikliklerinden etkilenmiştir?

Marshall Planı

2. Dünya Savaşı

Körfez Savaşı

Truman Doktrini

1. Dünya Savaşı

Açıklama:

Dış Politika Analizi’nin gelişim sürecini anlatabileceksiniz.
Soğuk Savaş dönemi öncesi ve sonrasında açıklanmaya çalışılan sorunsallar ve bunları açıklamak için kullanılan yöntemlerin birbirinden farklı olması dış politika analizinde önemli akım değişikliklerine yol açmıştır. Bu nedenle Körfez savaşının soğuk savaş sonrası döneme denk gelmesinden dolayı bu savaşın açıklanması bu akım değişikliliklerinden etkilenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıda yer alan çalışma alanlarından hangisi dış politika analizinin katkı sağladığı ana alanlardan biri olarak değerlendirilemez?

Siyaset Bilimi

Uluslararası İlişkiler

Karşılaştırmalı Politika

Siyaset Psikolojisi

Arkeoloji

Açıklama:

Dış Politika Analizi’nin gelişim sürecini anlatabileceksiniz.
Dış politika analizi siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler alanları ve bu alanların alt disiplinleri arasında köprü görevi görür. Bu nedenle dış politika analizi çalışmalarının arkeoloji alanına katkısı olduğu söylenemez.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Belli bir dönemde orta doğu devlet liderlerinin kişilik özelliklerini araştıran bir araştırmacı bu alanda yapılmış çalışmalar ışığında hangi araştırma yöntemine başvuracaktır?

İçerik Analizi

Vaka Analizi

Deneysel Yöntemler

Etnografya

Anket Yöntemi

Açıklama:

Dış Politika Analizi’ndeki gelişmelerin literatürü nasıl değiştirdiğini açıklayabileceksiniz.
İçerik analizi çalışmaları dış politika alanında daha çok liderlerin kişilik özelliklerinin anlaşılmasında kullanılan bir yöntemdir. Bu doğrultuda literatürden hareketle bu yöntemi kullanacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdaki ifadelerden hangisi dış politika analizinde kullanılan araştırma yöntemlerinden biri olan anket yöntemi ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Belli bir sorunsala bağlı olarak kamuoyunun anlaşılmasında kullanılabilir.

Dış politika analiziyle ilgili araştırmalarda liderlerin nasıl değerlendirildiği anket yöntemi aracılığıyla incelenebilir.

Dış politika analizinde bireylerin siyasi tutum ve davranışlarını ölçmek üzere kullanılabilir.

Liderlik analizi ve kişilik analizi çalışmalarında kullanılabilir.

Belirli bir kitle veya belirli bir bölgede dış politika kararlarının nasıl algılandığı anket yöntemi ile değerlendirilebilir.

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Şıklarda verilen ifadelerden sadece D şıkkı dış politika analizinde kullanılan araştırma yöntemlerinden anket yöntemi ile ilgili yanlış bir ifadedir. D şıkkında verilen ifade araştırma yöntemlerinden içerik analizi ile ilgili bir ifadedir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıda verilen araştırma yöntemlerinden hangisi dış politika analizinde kullanılan araştırma yöntemlerinden değildir?

Görüşme

Bilgisayar Modelleri ve Simulasyonlar

İçerik Analizi

Deneysel Yöntem

Vaka Analizi

Açıklama:

Dış Politika Analizinde kullanılabilecek araştırma yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
A seçeneği haricinde diğer şıklarda ifade edilen araştırma yöntemleri dış politika analizinde kullanılmaktadır. Bu nedenle A seçeneğinde ifade edilen görüşme yöntemi sorunun doğru yanıtı olarak değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıda ifade edilen şıklardan hangisi dış politika analizinin Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi disiplinine ilişkin katkılarından biri olarak değerlendirilemez?

Devlet davranışı olarak ortaya çıkan dış politikanın temel karar vericiler arasındaki teorik geçişleri sağlamaktadır.

Sadece devlet odaklı bir bakış açısına sahip analizler yapma olanağı sunmaktadır.

Farklı analiz seviyesindeki yaklaşımları ile anlamlı yorumların yapılabileceği sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir.

Uluslararası politika çalışmalarında daha geniş ve genellenebilir bir açıklama yapma fırsatı doğurmasıdır.

Devlet davranışlarının doğal genellemelerinin tanımının daha ötesine giderek daha tatmin edici açıklamalar sunma olanağı yaratır.

Açıklama:

Dış Politika Analizi’nin gelişim sürecini anlatabileceksiniz.
B şıkkında verilen ifade dış politika analizinin Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bilimine katkısı olarak değerlendirilemez. B şıkkında verilen ifadenin aksine dış politika analizi sadece devlet odaklı bir bakış açısı değil bunun ötesine geçerek farklı seviyelerden farklı analizler yaparak ortaya konulacak çıkarımların tutarlılığını kuvvetlendirme katkısı sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

I. Rasyonel seçim teorisinin prensiplerine uygun bir şekilde matematik odaklı bir modelleme aracıdır.
II. Siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, iktisat başta olmak üzere birçok disiplinde kullanılmaktadır.
III. Birimlerin nasıl hareket edebileceklerini yaratılan modeller aracılığıyla öngörmek ve planlama amacını ifade etmektedir.
IV. Karar vericilerin nasıl bir yol izleyerek hangi kararları alabileceklerinin önceden belirlenebileceği varsayılmaktadır.
Yukarıda özellikleri sıralanan modelleme aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Oyun Teorisi

Bilgisayar Temelli Simülasyonlar

Mahkumlar Açmazı

Ekonometrik Modellemeler

Rasyonel Seçim Teorisi

Açıklama:

Dış Politika Analizi’nin gelişim sürecini anlatabileceksiniz.
Soruda verilen özellikler oyun teorisini açıklayan ifadelerdir. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Bir devletin kendi sınırları ötesindeki devletlerle yürüttüğü iletişimin tamamı olarak tanımlanan aşağıdakilerden hangisidir.

Dış Politika

Dış ilişkiler

Uluslararası ilişkiler

Uluslararası iletişim

Küreselleşme

Açıklama:

Dış politika bir devletin kendi sınırları ötesindeki devletlerle yürüttüğü iletişimin tamamı olarak tanımlanabilir

Doğru Cevap: A

Soru 73

Dış politika analizi Soğuk Savaş sonrasında ilgi çekmeye başlayan önemli akademik başlıklar arasında yer almaktadır. Siyaset bilimi disiplininde yer alan çalışmalar ilk etapta hangi ülkedeki akademisyenler tarafından yapılmıştır.

İngiltere

Amerika

Almanya

Fransa

İtalya

Açıklama:

Dış politika analizi Soğuk Savaş sonrasında ilgi çekmeye başlayan önemli akademik başlıklar arasında yer almaktadır. Siyaset bilimi disiplininde yer alan çalışmalar ilk etapta ABD’deki akademisyenler tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Öncelikle günümüz dış politika analizini de en yakından etkileyen karar alma
yaklaşımını açıklamamız gerekmektedır. Snyder, Bruck, ve Sapin’in hangi yılda
yayımladığı çalışma ulus-devlet altı analiz seviyesinin kullanılmasını savunmuştur.

1950

1960

1954

1964

1974

Açıklama:

Öncelikle günümüz dış politika analizini de en yakından etkileyen karar alma
yaklaşımını açıklamamız gerekmektedır. Snyder, Bruck, ve Sapin’in 1954 senesinde
yayımladığı çalışma ulus-devlet altı analiz seviyesinin kullanılmasını savunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Rosenau’nun hangi yılda yayımladığı makalesi araştırmacıları aktör odaklı çalışmalara yönlendirmiştir.

1954

1950

1960

1964

1974

Açıklama:

Rosenau’nun 1964’teki makalesi araştırmacıları aktör odaklı çalışmalara yönlendirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Sprout ve Sprout’un hangi yıldaki çalışması ise devletler arası sistemler içerisinde güç kapasitelerini stratejiden, kararlardan, niyetlerden ve yanlış algılamalardan bağımsız bir şekilde analiz etmeyi
önermiştir.

1956

1954

1964

1974

1966

Açıklama:

Sprout ve Sprout’un 1956’daki çalışması ise devletler arası sistemler içerisinde güç kapasitelerini stratejiden, kararlardan, niyetlerden ve yanlış algılamalardan bağımsız bir şekilde analiz etmeyi
önermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Karar alma sürecinin nasıl işlemesi gerektiğini belirleyen teori hangisidir.

İmaj teorisi

Rasyonel seçim teorisi

Oyun teorisi

Siyaset bilimi teorisi

Uluslararası ilişkiler teorisi

Açıklama:

Rasyonel seçim teorisi karar alma sürecinin nasıl işlemesi gerektiğini belirler

Doğru Cevap: B

Soru 78

Yakın dönem dış politika analizi hangi olayın bitiminden sonra ivme kazanmıştır.

1. Dünya savaşı

2. Dünya savaşı

Soğuk savaş

Büyük ekonomik kriz

Vietnam savaşı

Açıklama:

Yakın dönem dış politika analizi Soğuk Savaş’ın bitiminden sonra ivme kazanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizinde kullanılan tekniklerden birisi değildir.

İçerik Analizi

Vaka Analizi

Deneysel Yöntem

Anket Yöntemi

Rasyonel Seçim Teorisi

Açıklama:

Dış politika analizinde kullanılan teknikler;
* İçerik Analizi
* Vaka Analizi
* Deneysel Yöntem
* Anket Yöntemi
* Bilgisayar Modelleri ve Simülasyonlar

Doğru Cevap: E

Soru 80

Yazıya geçirilmiş ya da kaydedilmiş konuşmaların sistematik ve objektif olarak çalışılmasıyla,
siyasi aktörlerin kişiliklerinin ve bireysel özelliklerinin anlaşılmasında kullanılan
bir araştırma tekniği hangisidir.

İçerik Analizi

Vaka Analizi

Deneysel Yöntem

Anket Yöntemi

Bilgisayar Modelleri ve Simülasyonla

Açıklama:

Dış politika analizi içerisinde kullanıldığı hâliyle içerik analizi, yazıya geçirilmiş ya da kaydedilmiş konuşmaların sistematik ve objektif olarak çalışılmasıyla,
siyasi aktörlerin kişiliklerinin ve bireysel özelliklerinin anlaşılmasında kullanılan
bir araştırma tekniği olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Herhangi bir konunun sebep-sonuç ilişkisi içerisinde incelenebilecek en etkin araştırma yöntemi hangisidir.

İçerik analizi

Vaka analizi

Deneysel yöntem

Anket yöntemi

Bilgisayar Modelleri ve Simülasyonlar

Açıklama:

Deneysel yöntem herhangi bir konunun sebep-sonuç ilişkisi içerisinde incelenebilecek en etkin araştırma yöntemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Dış politika analizinin ilk dönemlerde hangi konuya öncelik verilmiştir?

Bir devletin gücünü ve güvenliğini nasıl artıracağı

Ekonomik sorunlar

Çevresel sorunlar

Diğer devletlerle işbirliği

Uluslararası örgütlerle işbirliği

Açıklama:

Dış politika analizinin ilk dönemlerde yapılan tanımlamalarında özellikle bir devletin gücünü ve güvenliğini nasıl artıracağına öncelik verilmiştir. Özellikle bir ülkenin savaş ve çatışma gibi bekasını doğrudan etkileyecek konularda nasıl davranması gerektiği çalışılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Dış politika analizi ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Dış politika analizinin özünde bir devlete ait dış politikanın anlaşılması ve açıklanması yer almaktadır.

Dış politika analizi zor ve birden fazla faktörün hesaba katılması gereken bir süreçtir.

Dış politika analizinin yorumu, diğer toplumları referans alarak karar almanın sonuçlarını ve sürecini içerir.

Liderlerin taşıdığı önem ve dış politika yapım sürecine olan etkileri özünde devletin bekasını ve çıkarlarını en üst seviyede korumayı içerir.

Günümüzde dış politika analizinin tek öznesi liderlerin davranışlarıdır.

Açıklama:

Liderlerin ve grupların ötesinde günümüzde devletler arası ilişkilerde farklı aktörler de oyuna dahil olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Uluslararası ilişkilerde yapılan değerlendirmelerin hangi seviyede ve hangi değişkenlere bakılarak yapılacağını tanımlamak için hangi kavram kullanılır?

Dış politika analizi

Kamu diplomasisi

Analiz seviyesi

Çok faktörlü analiz

Birden fazla seviyeli analiz

Açıklama:

Uluslararası ilişkiler içerisinde analiz seviyesi, yapılan değerlendirmelerin hangi seviyede ve hangi değişkenlere bakılarak yapılacağını tanımlamaktadır. Analiz seviyesi araştırılan konuyu kavrayabilmek, açıklayabilmek ve yorumlayabilmek için önemli araçlardan biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Bireylerin algıları, seçimleri, davranışları ve hareketleriyle ilgilenen analiz seviyesi ne denir?

Kişisel analiz

Birey seviyesinde analiz

Devlet seviyesindeki analiz

Sistem seviyesinde analiz

Kamusal analiz

Açıklama:

Birey seviyesinde analiz bireylerin algıları, seçimleri, davranışları ve hareketleriyle ilgilenir. Büyük liderler tarihin gidişatına yön vermiştir ve bu nedenle birçok açıdan incelenmeleri önemli olayların aydınlanmasında ve anlaşılmasında gereklidir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi devlet seviyesinde analiz yaparken araştırılacak birimlerden biri değildir?

Kamuoyu

Çıkar grupları

Siyasi organizasyonlar

Kamu kurum ve kuruluşları

Küresel ısınma

Açıklama:

Devlet seviyesindeki analiz sadece devletle alakalı değil (örneğin, askerî güç, ekonomik kriterler, siyasi yapı), devlet seviyesinde incelenebilecek birimlerin araştırılmasını da içermektedir. Bahsedilen ikinci grup içerisinde kamuoyu başta olmak üzere, çıkar grupları, siyasi organizasyonlar, kamu kurum ve kuruluşları yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Hangi analiz seviyesinde devletler arası analiz yapılmaktadır?

Birey Seviyesinde Analiz

Devlet Seviyesinde Analiz

Sistem Seviyesinde Analiz

Dış politika analizi

Kamusal analiz

Açıklama:

Sistem seviyesinde analiz devlet üstü ve küresel düzeni içeren bir yaklaşımdır. Hâliyle, sistem seviyesinde bazı olayların (örneğin, terörizm, küresel ısınma, sistemdeki güç dağılımı) küresel seviyede incelenmesi gerekmektedir. Bu seviye, devletler arası seviye olarak da nitelendirilebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Dış politika analizi çalışmaları ilk olarak hangi ülkede yapılmıştır?

Fransa

İngiltere

SSCB

ABD

Almanya

Açıklama:

Siyaset bilimi disiplininde yer alan çalışmalar ilk etapta ABD’deki akademisyenler tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

1954 senesinde yayımladığı çalışma ile ulus-devlet altı analiz seviyesinin kullanılmasını savunan yazar veya yazarlar kimdir?

Rosenau

Snyder, Bruck ve Sapin

Sprout ve Sprout

Hudson

McDermott

Açıklama:

Snyder, Bruck, ve Sapin’in 1954 senesinde yayımladığı çalışma ulus-devlet altı analiz seviyesinin kullanılmasını savunmuştur. Bu çalışma dış politika analizinin farklı boyutlardan incelenmesine öncülük eden bir eserdir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi dış politika analizinin Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinine yaptığı katkılardan biri değildir?

Farklı analiz seviyelerindeki yaklaşımıyla anlamlı yorumların yapılabileceği sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir.

Uluslararası politika çalışmalarında daha geniş ve genellenebilir bir açıklama yapma fırsatı doğurmaktadır.

Devlet davranışlarının doğal genellemelerinin tanımının daha ötesine giderek daha tatmin edici açıklamalar sunar.

Dış politika analizi, siyaset biliminin birçok alt disiplini arasında bir köprü görevi görür.

Dış politika analizi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkilerin farklı bir disiplin olarak tanınmasını sağlamıştır.

Açıklama:

Dış politika analizinin Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinine en önemli katkısı devlet davranışı olarak ortaya çıkan dış politikanın temel karar vericiler arasındaki teorik geçişleri sağlamasıdır. Burada dört farklı değerden bahsedebiliriz: Öncelikle, farklı analiz seviyelerindeki yaklaşımıyla anlamlı yorumların yapılabileceği sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir. İkinci temel katkı ise uluslararası politika çalışmalarında daha geniş ve genellenebilir bir açıklama yapma fırsatı doğurması sayılabilir. Üçüncü olarak, devlet davranışlarının doğal genellemelerinin tanımının daha ötesine giderek daha tatmin edici açıklamalar sunar. Son olarak da, dış politika analizi, siyaset biliminin birçok alt disiplini arasında bir köprü görevi görür.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Anket yöntemi

Simülasyon

Vaka analizi

İçerik analizi

Deneysel yöntem

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Ünite 2

Soru 1

Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama isimli çalışmasında, psikolojiyi uluslararası ilişkilerin merkezine yerleştiren ve analitik vurgusunu liderlere ve onların karakterleri üzerine kuran düşünür kimdir?

Robert Jervis

Margaret Hermann

David Winter

Alexander George

Ralph White

Açıklama:

Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama (Perception and Misperception in International Politics) isimli çalışmasında Jervis, psikolojiyi uluslararası ilişkilerin merkezine yerleştirmiş ve analitik vurgusunu liderlere ve onların karakterleri üzerine kurmuştur. Bu çalışma, çevresel ve devlet odaklı yaklaşımın dış politika kararlarını izah etmekte eksik kaldığını savunmuştur. Bu kitapta yazar, liderlerin, kendi algıları doğrultusunda nasıl karar aldıklarını ve psikolojik ögelerin lider davranışında ne denli etkili olduğunu ispatlamıştır

Doğru Cevap: A

Soru 2

Olayların ve durumların niteliği ile ilgilenirken araştırmacıya konu hakkında detaylı bilgi sunan yöntem hangisidir?

Karşılaştırmalı yöntem

Yöneylem analizi

Sayısal yöntem

Kantitatif yöntem

Kalitatif yöntem

Açıklama:

Kantitatif ve kalitatif yöntemler birbirlerini tamamlayıcıdır. Kalitatif yöntemler olayların ve durumların niteliği ile ilgilenirken araştırmacıya konu hakkında detaylı bilgi sunar. Kantitatif yöntemler ise olayların ve konuların sayısal açıdan değerlendirilmesini sağlar. Bu bağlamda her iki yöntem birbirinden farklı ve birbirini tamamlayıcı bilgi sunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Liderlerin kişiliğinin en önemli unsurlarını kapsayan, kişiyi lider kılan özellikleri açığa çıkarmak üzere tasarlanan yöntem hangisidir?

Lider kişilik analizi

Lider model analizi

Liderin yürütücülük analizi

Lider vasıf analizi

Lider değerlendirme analizi

Açıklama:

Liderin kişiliği ve analizi konusunda Hermann’ın çalışmaları, literatüre çok önemli katkılarda bulunmuştur. Hermann ve ekibinin en önemli katkısı Lider Kişilik Analizi (Leadership Traits Analysis) yöntemiyle gerçekleşmiştir. Liderlerin kişiliğinin en önemli unsurlarını kapsayan bu yöntem, kişiyi lider kılan özellikleri açığa çıkarmak üzere tasarlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Bir bilgisayar programı yardımıyla, kişinin genel veya özel açıklamalarındaki kelimelere odaklanarak analizi gerçekleştiren sistem hangisidir?

Activities in context system

Explain in context system

Verbs in Context System

Nouns in context system

Objects in context system

Açıklama:

Günümüzde, Operasyonel Kod analizlerinde Verbs in Context System (VICS) olarak bilinen otomatik içerik analizi sistemi kullanılmakta ve felsefi ve aracı inanışlara kantitatif yöntemle ulaşılmaktadır.
VICS bir bilgisayar programı yardımıyla, kişinin genel veya özel açıklamalarındaki (günlükleri, konuşmaları, mektupları, bilidirileri, röportajları ve basın toplantıları) kelimelere odaklanarak analizi gerçekleştirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Operasyonel Kod yaklaşımının temeli kim tarafından oluşturulmuştur?

Vladimir Lenin

Nathan Leites

Joseph Stalin

Alexander George

Robert Jervis

Açıklama:

Operasyonel Kod, liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan bir yöntemdir. Operasyonel Kod analizi, araştırmacıların, karar alıcıların siyasi düşüncelerini incelemek için kullandıkları önemli bir araçtır. Bu yaklaşımın temeli, Nathan Leites tarafından, 1950’lerde Lenin, Trotsky ve Stalin’in politik bakış açılarını incelemek için oluşturulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Karar alıcıların içinde bulundukları şartlar altında, dış politika kararlarına ulaşırken onların sorunlarını çözen, basit, kısayollar olarak tanımlanan unsur nedir?

İmaj

İzlenim

Görüntü

Kişilik

Analiz

Açıklama:

İmaj, karar alıcıların içinde bulundukları şartlar altında, birçok bileşenin, olgunun bulunduğu karmaşık bir ortamda dış politika kararlarına ulaşırken bir anlamda onların sorunlarını çözen, basit, kısayollar olarak tanımlanmaktadır. Belirli pratik ihtiyaçlara yönelik oluşturulan imajlar (veya kalıplar), aktörlerin inançlarını, davranışlarını, karar alma süreçlerini, dünya görüşlerini, muhataplarına dost-düşman- sömürge şeklinde muamele etmelerini, hatta savaş ve barışa karar vermelerini etkileyen önemli unsurlar arasında karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Karşı taraf üzerindeki zihinsel değerlendirmeye ne ad verilir?

Soyutlama

Algılama

Şeyleştirme

Metalaştırma

Tahmin etme

Açıklama:

Birey seviyesinde incelendiğinde, algılama, karşı taraf üzerindeki zihinsel değer- lendirmedir. Karşı taraf, bir ülkenin rakibi veya düşmanı olabilecegi gibi, yakın müttefiki de olabilir. Kavramı doğru anlamak için altını çizmemiz gereken nok- ta ise her karar alıcının, kendi çıkarları doğrultusunda politikasını oluştururken bunun ikinci bir aktör tarafından değerlendirilecek ve yorumlanacak olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Karar alıcıların tutumlarıyla ve inançlarıyla uyumlu olan verinin kararlar üzerindeki ağırlığının artırılmasına kıyasla uyumsuz olan verinin de kararlar üzerinde bilakis etkisizleştirilmesi sonucunu doğuran durum nedir?

Bilişsel tutarlılık

Bilişsel tutarsızlık

Bilinçli tutarlılık

Bilinçli tutarsızlık

Bilinçsiz tutarsızlık

Açıklama:

Yeni bulguları yorumlarken, liderler önceki görüşlerine ve inançlarına dayanmakta ve hatta yeni bulgular, önceki fikirler tarafından asimile edilmektedir. Bu nedenle önceden karşı taraf hakkında oluşturulmuş değerlendirmeler liderin olayı algılamasını büyük oranda etkileyecek ve yüksek ihtimalle yanlış algılamaya ortam sağlayacaktır. Bu durum Bilişsel Tutarlılık (cognitive consistency) olarak adlandırılmıştır. Yani, karar alıcıların tutumlarıyla ve inançlarıyla uyumlu olan verinin kararlar üzerindeki ağırlığının artırılmasına kıyasla uyumsuz olan verinin de kararlar üzerinde bilakis etkisizleştirilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Gerçekleşmiş bir olay hakkında daha fazla bilgi bulunduğu için bilinmezi çok olan güncel durumla karşılaştırma yapma sürecine ne denir?

Mukayese odaklı muhakeme

Anlama amaçlı muhakeme

İstişare amaçlı muhakeme

Açıklama amaçlı muhakeme

Değerlendirme amaçlı muhakeme

Açıklama:

Bilinmezi çok olan bir dış politika problemini anlamanın bir yolu da bu duruma benzer (olduğuna inanılan) tarihsel başka bir durum ile karşılaştırma yapmaktır. Dolayısıyla gerçekleşmiş bir olay hakkında daha fazla bilgi bulunduğu için bilinmezi çok olan güncel durumla karşılaştırma yapılabilir. Bu karşılaştırma süreci, mukayese odaklı muhakeme (analogical reasoning) olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi kişinin, bir durum ya da olayı, genel bir şablona yerleştirme eğilimini ifade eder?

Taktik

Strateji

Şema

Görüngü

İzlem

Açıklama:

Şema, kişinin, bir durum ya da olayı, genel bir şablona yerleştirme eğilimini ifade eder. Bir ilişki türünün, diğer tamamlayıcı parçalarla bir araya gelerek kalıplarla bir bütün ifade etmesine şema denmektedir. Bu bağlamda şema ile imaj arasında bir bağ bulunmaktadır. Fakat imajlar farklı konular, bireyler, toplumlar, devletler (dost, düşman, sömürge gibi) üzerinde kullanılabilirken, şemalar bu şekilde bir farklılık taşımamaktadır. Şemalar, sadece iki durumun birbiriyle ne kadar örtüştüğü (benzerlikleri ve farklılıkları) hakkında fikir verir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Dış politika kararları üzerinde liderlerin rolü neden önemlidir?

Liderlerin kişisel eğilimleri, dünyayı yorumlama biçimleri; seçenekleri belirlemeyi ve belirli bir siyasi kararın seçilmesini etkiler

Liderler, halkın tüm iradesini gerçekleştiren yegâne kişilerdir

Liderlerin rolünün önemi dış politikada sadece liderlerin politika üretebilmesinde yatar

Liderler, yasama, yürütme ve yargının bileşimidir

Liderler demokratik ve katılımcı bir yapıda ortaya çıkar ve daima savaştan kaçınırlar

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Dış Politika Üretiminde Liderlerin Rolü ve Psikolojik Unsurlar bölümüne bakınız.
Liderlerin oluşturdukları imajlar ve dünya algıları, kişilikleri, özgeçmişleri, eğitimleri, bilgi birikimleri, tecrübeleri ve tarihsel olaylar tarafından şekillendirilir. Dolayısıyla, oluşan kişisel eğilimler, dünyayı yorumlamayı, seçenekleri belirlemeyi ve belirli bir siyasi kararın seçilmesini etkiler.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi liderler hakkındaki çalışmalarda kullanılan araçlardan biri değildir?

Liderin motivasyonu

Liderin karar alma yaklaşımı

Liderin dünya görüşü

Liderin miting yapma sıklığı

Liderin problem çözme biçimi

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Dış Politika Üretiminde Liderlerin Rolü ve Psikolojik Unsurlar bölümüne bakınız.
Liderler hakkındaki çalışmalar birçok araç içerir. Bunlar; liderlerin motivasyonu, karar alma ve problem çözme konularındaki yaklaşımları, dünya görüşleri gibi psikolojik olgulardır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Uluslararası ilişkilere psikolojinin girişi hangi yazarlar ve onların hangi çalışmasıyla olmuştur?

Spider, Bruyne ve Larry - Dış Politikanın Anahtarı

Snyder, Bruck ve Sapin - Dış Politikada Karar Alma

Marin, Thoreau, Willams - Dış Politikada Anahtar Kavramlar

Waltz, Carr, Foucault - Dış Politikada Yeni Yaklaşımlar

Henry, Murdock, McNeill - Dış Politika Üretiminin Tarihi

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Psikolojik Unsurların Dış Politika Çalışmalarındaki Kullanımı bölümüne bakınız.
Snyder, Bruck ve Sapin’in Dış Politikada Karar Alma çalışmasıyla uluslararası ilişkilerde psikoloji de görülmeye ve tanınmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

1960'lardan itibaren uluslararası ilişkiler ve siyaset biliminde normatif ve nitel araştırma yöntemleri yerini ampirik ve nicel yöntemlere bırakmıştır. Aşağıdaki hangi isim veya isimlerin çalışmaları bu döneme denk düşmektedir?

Mcluhan ve Walter

Carr ve Derrida

Hermann ve Winter

Lenin ve Stalin

George ve Griffith

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Kişilik ve Karakter bölümüne bakınız.
Bu geçiş süreci, liderler üzerine yapılan çalışmalarda, nitel ve psikobiyografik analizlerden nicel yöntemlerin kullanılmasıyla gerçekleşmiştir. Bu değişim içerisinde, Margaret Hermann’ın ve David Winter’ın çalışmaları, liderin kişiliğinin ve karakteristik özelliklerinin, dış politika kararları üzerindeki etkilerini, çeşitli açılardan incelemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisinin liderin inanç sisteminin karar alma süreci üzerindeki rolü ile ilgili bağlantısında yer aldığı söylenemez?

Seçme

Tarama

Filtreleme

İlişkilendirme

Beğenme

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için İnançlar ve İnanç Sistemleri bölümüne bakınız.
Bir bireyin inanç sistemi, kendisi ve dünya hakkında sahip olduğu, birikmiş ve organize olmuş bilginin toplamından ibarettir. İnanç sisteminin karar alma süreciyle iki tür bağlantısı mevcuttur. Bunlardan ilki, kişinin inanç sisteminin, politik amaçlarının belirlenmesinde temel referans görevi üstlenmesidir. Bu yaklaşım, inanç sisteminin, liderin hedefleri üzerinde doğrudan etkili olduğunu savunmaktadır. İkinci bağlantı ise inanç sisteminin, tarama, seçme, filtreleme, ilişkilendirme, sorgulama ve organize etme süreçlerinde oynadığı role dayanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Operasyonel Kod kavramı aşağıdaki ifadelerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Operasyonel Kod, liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan bir yöntemdir.

Operasyonel Kod, liderlerin stratejik ve acil durumlarda başvurduğu bir iletişim sistemidir

Operasyonel Kod, dış politikada iç güvenlik birimlerinin desteğinin alınmasına verilen addır

Operasyonel Kod, dış politika kararlarında bürokratların karar alma biçimleridir

Operasyonel Kod, sadece savaş, müdahale vb. durumlarda liderlerin söylemlerini inceleyen bir disiplindir.

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için İnançlar ve İnanç Sistemleri bölümüne bakınız.
Operasyonel Kod, liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan bir yöntemdir. Operasyonel Kod analizi, araştırmacıların, karar alıcıların siyasi düşüncelerini incelemek için kullandıkları önemli bir araçtır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

İmaj teorisine göre imajlar liderler için ne anlama gelmektedir?

Liderin karizmatik görünümünü arttırma aracı

Liderin geleneksel ve sosyal medyadaki sempati derecesi

Seçimler ve mitinglerde kullanılan bir halkla ilişkiler faaliyeti

Karmaşık ve belirsiz dünyayı anlamlandırmanın bilişsel kısayolu

Dış politikada kullanılan bir sindirme taktiği

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için İmaj Teorisi bölümüne bakınız.
Liderler için imajlar karmaşık ve belirsiz dünyayı daha anlaşılır ve basit kılmaya çalışarak bilişsel kısayol olarak kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi "yanlış algılama" yı ifade eder?

Karar alıcının karşı tarafın isteklerini ve niyetini anlaması ancak bunu kendi istediği şekilde bilinçli olarak yanlış yorumlaması

Karar alıcının karşı tarafın niyetini ve dileklerini yanlış anlaması ancak nihayetinde iki tarafın anlaşabilmesi

Karar alıcının karşı tarafın niyetini ve konuya bakış açısını ve hareketlerini yanlış yorumlaması veya yanlış anlaması

Karar alıcının karşı tarafın düşüncelerini sezmeye çalışırken duygusal tepkiler vererek hataya düşmesi

Karar alıcının karşı tarafın isteklerini doğru anlaması ancak stratejisi gereği anlamamış gibi davranması

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Yanlış Algılama bölümüne bakınız.
Yanlış algılama kısaca, karar alıcının, birçok sebepten dolayı (özellikle kendi hakkındaki ve karşı taraf hakkındaki imaj algısında) karşı tarafın niyetini ve konuya bakış açısını ve hareketlerini yanlış yorumlaması veya yanlış anlamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki araştırmacılardan hangisinin yanlış algılar üzerinde önemli çalışmaları bulunmaktadır?

Stoessinger

Stoa

Stratemann

Strauss

Stiner

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Yanlış Algıların Savaşa Yönelik Etkileri bölümüne bakınız.
Stoessinger, yanlış algılar alanında önemli çalışmalarda bulunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Dış politikada "Geçmişle Kıyaslama Yoluyla Karar Alma" hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Analojiktir

Mukayese odaklı muhakeme olarak da bilinir

Bir olay ya da durum benzer bir tarihsel durumla karşılaştırılır

Gerçekleşmiş bir durum güncel olanla karşılaştırılır

Liderin tarih bilgisinin üst düzey olması beklenir

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Geçmişle Kıyaslayarak (Analojinin Yardımıyla) Dış Politika Kararı Alma bölümüne bakınız.
Bilinmezi çok olan bir dış politika problemini anlamanın bir yolu da bu duruma benzer (olduğuna inanılan) tarihsel başka bir durum ile karşılaştırma yapmaktır. Dolayısıyla gerçekleşmiş bir olay hakkında daha fazla bilgi bulunduğu için bilinmezi çok olan güncel durumla karşılaştırma yapılabilir. Bu karşılaştırma süreci, mukayese odaklı muhakeme (analogical reasoning) olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi, Snyder, Bruck ve Sapin’in hangi eseriyle gerçekleşmiştir?

Operasyonel Kod

Lider Kişilik Analizi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Dış Politikada Karar Alma

Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama

Açıklama:

Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi, Snyder, Bruck ve Sapin’in Dış Politikada Karar Alma (Foreign Policy Decision Making) isimli eseriyle olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 22

"Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama" isimli çalışmasında, psikolojiyi uluslararası ilişkilerin merkezine yerleştiren yazar kimdir?

Robert Jervis

James N. Rosenau

Margaret Hermann

David Winter

Ole Holsti

Açıklama:

psikoloji anlayışını Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinine dahil eden en etkili eseri Robert Jervis sunmuştur. Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama Perception and Misperception in International Politics) isimli çalışmasında Jervis, psikolojiyi uluslararası ilişkilerin merkezine yerleştirmiş ve analitik vurgusunu liderlere ve onların karakterleri üzerine kurmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi liderler üzerinde yaptıkları çalışmalarda nicel yöntemler kullanan yazarlardan biri değildir?

Margaret Hermann

David Winter

Ole Holsti

Philip Tetlock

Jack Snyder

Açıklama:

Liderler üzerine yapılan çalışmalarda, nitel ve psikobiyografik analizlerden nicel yöntemlerin kullanılmasıyla gerçekleşmiştir. Bu değişim içerisinde, Margaret Hermann’ın ve David Winter’ın çalışmaları, liderin kişiliğinin ve karakteristik özelliklerinin, dış politika kararları üzerindeki etkilerini, çeşitli açılardan incelemiştir. Bunun yanında, liderin inanç sistemi ve bilişsel süreçleri Ole Holsti’nin çalışmalarıyla ve kavramsal derinliği ise Philip Tetlock’un çalışmalarıyla literatüre kazandırılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Hermann, kişilik analizi yaparken liderlerin hangi bireysel özelliğini göz önünde tutmamıştır?

Liderin inançları

Liderin güdüleri

Liderin karar yöntemleri

Liderin kişisel stilleri

Liderin ailesi

Açıklama:

Hermann’ın eserleri, liderin birey olarak incelenmesinde ve kişilik analizinde literatüre önemli katkılarda bulunmuştur. Hermann’a göre, liderlerin bireysel özellikleri, dış politika kararları üzerinde etkilidir. Dört kişisel karakter boyutunda (liderin inançları, güdüleri, karar yöntemleri ve kişisel stilleri), kırk beş devlet başkanının, dış politika kararlarını incelediği çalışmasında, Hermann, saldırgan (agresif) ve uzlaştırıcı liderler arasındaki bazı temel farklılıklara dikkat çekmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Kişinin kendisi ve dünya hakkında sahip olduğu, birikmiş ve organize olmuş bilginin toplamına ne ad verilir?

Kültür

İnanç sistemi

Operasyonel kod

İmaj

Algı

Açıklama:

Bir bireyin inanç sistemi, kendisi ve dünya hakkında sahip olduğu, birikmiş ve organize olmuş bilginin toplamından ibarettir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Karar alıcıların içinde bulundukları şartlar altında, birçok bileşenin, olgunun bulunduğu karmaşık bir ortamda dış politika kararlarına ulaşırken bir anlamda onların sorunlarını çözen, basit kısayollara ne ad verilir?

Algı

İmaj

Fikir

İnanç

Bilgi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Ralph White'a göre savaşa katkıda bulunan yanlış algı biçimlerinden bir değildir?

Acımasız düşman görünüşü

Liderin kendisini kuvvetli görmesi

Liderin kendisini ahlaklı ve meşru görmesi

Seçici dikkatsizlik

Bilgi eksikliği

Açıklama:

Ralph White savaşa katkıda bulunan yanlış algı biçimlerini altı kategoriye ayırmıştır. Bunlardan ilki acımasız düşman görünüşüdür: Liderler rakiplerine düşman imajı yüklemeye eğilimlidirler ve bu algıya göre karar alırlar. İkincisi liderin kendisini kuvvetli görmesidir: Diğer araştırmacıların da bahsettiği gibi liderin kendisini güçlü bulması savaşı teşvik edici bir rol oynar. Üçüncü yanlış algı biçimi liderin kendisini ahlaklı ve meşru görmesidir: Liderler kendi eylemlerinin ahlaki olduklarını düşünürler, öyle olmadan bile ahlaki bir temele oturtarak hareketlerini ve kararlarını meşru kılmaya çalışırlar. Dördüncüsü ise seçici dikkatsizliktir: Liderlerin kendi fikir ve tutumlarına bağlı olarak olayın tek bir noktasına odaklanırken başka konuları göz ardı etmeleridir. Beşincisi empati eksikliğidir: Diplomatik yollar aracılığıyla karşı tarafı anlamaktan çok çıkarlar göz önünde bulundurularak cevap verilmesi önceliklidir. Son yanlış algı biçimi de askerî açıdan karar alıcının kendisine aşırı güven duymasıdır. Bilgi eksikliği bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Gerçekleşmiş bir olay ile bilinmezi çok olan güncel durum arasında yapılan karşılaştırmaya ne ad verilir?

Bilişsel tutarlılık

Rasyonel tutum

İmaj

Mukayese odaklı muhakeme

Algı

Açıklama:

Gerçekleşmiş bir olay hakkında daha fazla bilgi bulunduğu için bilinmezi çok olan güncel durumla karşılaştırma yapılabilir. Bu karşılaştırma süreci, mukayese odaklı muhakeme (analogical reasoning) olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Kuzey Vietnam halkı üzerindeki öfkesini belirten ve böylece savaşın sertleşmesine neden olan ABD Başkanı kimdir?

Theodore Roosevelt

Woodrow Wilson

Harry S. Truman

John F. Kennedy

Lyndon B. Johnson

Açıklama:

ABD Başkanı Johnson, birçok siyasi ortamda ve konuşmasında Vietkong ve Kuzey Vietnam halkı üzerindeki öfkesini belirtmiştir. Johnson’ın öfkesi, çeşitli noktalarda savaşın sertleşmesine (daha fazla askerin gönderilmesi, daha fazla mayının Vietnam toprağına yerleştirilmesi gibi) ve uzamasına sebep olacak şekilde dış politika kararlarını etkilemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinindeki normatif yaklaşım ve nitel araştırma yöntemleri, hangi dönemden itibaren yerini, ampirik yaklaşıma ve nicel yöntemlere bırakmaya başlamıştır?

1940'lar

1950'ler

1960'lar

1970'ler

1980'ler

Açıklama:

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinindeki normatif yaklaşım ve nitel (kalitatif) araştırma yöntemleri, 1960’lardan itibaren yerini, ampirik yaklaşıma ve nicel (kantitatif) yöntemlere bırakmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi hangi eserle olmuştur?

Dış Politikada Karar Alma

Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama

Lider Kişilik Analizi

Bilişsel Tutarlılık

Operasyonel Kod

Açıklama:

Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi, Snyder, Bruck ve Sapin’in Dış Politikada Karar Alma (Foreign Policy Decision Making) isimli eseriyle olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 32

"Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama" kitabının yazarı kimdir?

Richard Snyder

H.W. Bruck

Burton Sapin

Robert Jervis

James N. Rosenau

Açıklama:

Psikoloji anlayışını Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinine dahil eden en etkili eseri Robert Jervis sunmuştur. Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama (Perception and Misperception in International Politics) isimli çalışmasında Jervis, psikolojiyi uluslararası ilişkilerin merkezine yerleştirmiş ve analitik vurgusunu liderlere ve onların karakterleri üzerine kurmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Hangi araştırma yöntemi, sayılarla değil olayların ve durumların niteliği ile ilgilenir?

Kantitatif araştırma yöntemi

Nicel araştırma yöntemi

Kalitatif araştırma yöntemi

Deneysel araştırma yöntemi

Tarihi araştırma yöntemi

Açıklama:

Kantitatif ve kalitatif yöntemler birbirlerini tamamlayıcıdır. Kalitatif yöntemler olayların ve durumların niteliği ile ilgilenirken araştırmacıya konu hakkında detaylı bilgi sunar.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Hermann'a göre aşağıdakilerden hangisi saldırgan liderlerin özelliklerinden biri değildir?

Daha fazla güç sahibi olmak istemeleri

İçinde bulundukları olaylar üzerinde kendilerinin yüksek kontrol sahibi olduğu inancı taşımaları

Kavramsal derinliklerinin düşük olması

Etraflarındakilere güvenmemeleri

Ulusalcılıklarının düşük olması

Açıklama:

Hermann, saldırgan (agresif) ve uzlaştırıcı liderler arasındaki bazı temel farklılıklara dikkat çekmiştir. Bu çalışmada, saldırgan liderlerin daha fazla güç sahibi olmak istedikleri, içinde bulundukları olaylar üzerinde kendilerinin yüksek kontrol sahibi olduğu inancı taşıdıkları, kavramsal derinliklerinin düşük olduğu (yani, olayları daha çok siyah-beyaz düzleminde değerlendirdikleri), etraflarındakilere güvenmedikleri ve ulus-merkezli oldukları (liderin dünyaya bakışında devletinin merkezde bulunduğunu düşünmesi) sonucu bulunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Hermann'a göre aşağıdakilerden hangisi uzlaştırıcı liderlerin özelliklerinden biri değildir?

İçinde bulundukları durumlar üzerinde etkilerinin az olduğu inancı taşımaları

Kavramsal derinliklerinin yüksek olması

Etraflarındakilere güvenmemeleri

Kendisinin içinde bulunduğu durumlarda uyumun yüksek olmasını istemeleri

Ulusalcılığı düşük olan liderler olmaları

Açıklama:

Hermann, uzlaştırıcı liderlerin içinde bulundukları durumlar üzerinde etkilerinin az olduğu inancı taşıdıkları, kavramsal derinliklerinin yüksek olduğu, etraflarındaki kişilere güvenen, kendisinin içinde bulunduğu durumlarda uyumun yüksek olmasını isteyen ve ulusalcılığı düşük olan liderler oldukları sonucunu ortaya çıkarmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Hermann kişilik analizi yaparken liderlerin bireysel özelliklerinden hangisini göz önüne almamıştır?

Liderin inançları

Liderin güdüleri

Liderin karar yöntemleri

Liderin kişisel stilleri

Liderin eğitim seviyesi

Açıklama:

Hermann’a göre, liderlerin bireysel özellikleri, dış politika kararları üzerinde etkilidir. Dört kişisel karakter boyutunda (liderin inançları, güdüleri, karar yöntemleri ve kişisel stilleri), kırk beş devlet başkanının, dış politika kararlarını incelediği çalışmasında, Hermann, saldırgan (agresif) ve uzlaştırıcı liderler arasındaki bazı temel farklılıklara dikkat çekmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bireyin kendisi ve dünya hakkında sahip olduğu, birikmiş ve organize olmuş bilgisinin toplamına ne ad verilir?

Kültür

İnanç sistemi

İmaj

Algı

Eğitim

Açıklama:

Bir bireyin inanç sistemi, kendisi ve dünya hakkında sahip olduğu, birikmiş ve
organize olmuş bilginin toplamından ibarettir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan yönteme ne ad verilir?

Kantitatif yöntem

Kalitatif yöntem

Operasyonel kod

Lider kişilik analizi

Normatif yöntem

Açıklama:

Operasyonel Kod, liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan bir yöntemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Karar alıcıların içinde bulundukları şartlar altında, birçok bileşenin, olgunun bulunduğu karmaşık bir ortamda, dış politika kararlarına ulaşırken bir anlamda onların sorunlarını çözen, basit kısayollara ne ad verilir?

Kişilik

İnanç

Bilgi

İmaj

Kültür

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 40

İranlı lider Humeyni’nin, “Büyük Şeytan” olarak tanımladığı devlet hangisidir?

İsrail

Irak

Çin

ABD

Rusya

Açıklama:

ABD’nin İran üzerindeki politikaları düşman imajı yaratma niteliği taşımaktadır. Birinci ve İkinci Körfez Savaşları’nda Saddam Hüseyin üzerinde oluşturulmuş düşman imajı, belirli açılardan İranlı liderler için de uygulanmaktadır. Öte yandan, İranlı karar alıcılar da ABD üzerinde düşman imajı oluşturmaya çalışmaktadır. Humeyni’nin, ABD’yi “Büyük Şeytan” olarak tanımlamasından yola çıkarak günümüzde İran iç siyasetinde ABD hakkındaki düşman imajını kuvvetlendirecek politikalar uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Liderler hakkındaki çalışmalar birçok araç içerir. Aşağıdakilerden hangisi bunlar arasında yer alan psikolojik olgulardan biri değildir?

Sağlık durumları

liderlerin motivasyonu

Dünya görüşleri

karar alma konusundaki yaklaşımları

problem
çözme konularındaki yaklaşımları

Açıklama:

s.26

Doğru Cevap: A

Soru 42

Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama (Perception and Misperception in International Politics) isimli çalışmasında ------- psikolojiyi uluslararası ilişkilerin merkezine yerleştirmiş ve analitik vurgusunu liderlere ve onların karakterleri üzerine kurmuştur. Cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Singer

Jervis

Sapin

Snyder

Burton

Açıklama:

s.26

Doğru Cevap: B

Soru 43

Psikoloji anlayışını Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinine dahil eden en etkili eseri aşağıdakilerden hangisi sunmuştur ?

James N. Rosenau

F. Taylor

Robert Jervis

Richard C

Burton

Açıklama:

Bu çalışmayı takiben, psikoloji anlayışını Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler
disiplinine dahil eden en etkili eseri Robert Jervis sunmuştur. Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama (Perception and Misperception in International
Politics) isimli çalışmasında Jervis, psikolojiyi uluslararası ilişkilerin merkezine
yerleştirmiş ve analitik vurgusunu liderlere ve onların karakterleri üzerine kurmuştur. Bu çalışma, çevresel ve devlet odaklı yaklaşımın dış politika kararlarını
izah etmekte eksik kaldığını savunmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 44

Liderlerin başarıları, büyük ölçüde aşağıdakilerden hangisi ile bağlantılıdır ?

Eğitim

Sağlık

Duruş

İmaj

Kişilikleri

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 45

Liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan yönteme ne ad verilir ?

Kod

Lderlik

İnanç

Operasyonel Kod

Sorumluluk

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 46

Operasyonel kod yaklaşımının temeli kim tarafından atılmıştır ?

Nathan Leites

Singer

Lenin

Stalin

Alexander George

Açıklama:

Operasyonel Kod, liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan bir yöntemdir. Operasyonel Kod analizi, araştırmacıların,
karar alıcıların siyasi düşüncelerini incelemek için kullandıkları önemli bir araçtır. Bu yaklaşımın temeli, Nathan Leites tarafından, 1950’lerde Lenin, Trotsky ve
Stalin’in politik bakış açılarını incelemek için oluşturulmuştur. Leites’e göre Operasyonel Kod’u oluşturan unsurlar, kişilik, inançlar ve kültürdür

Doğru Cevap: A

Soru 47

Operasyonel Kod

İmaj

Liderlik

Karakter

Dış politika

Açıklama:

İmaj, karar alıcıların içinde bulundukları şartlar altında, birçok bileşenin, olgunun
bulunduğu karmaşık bir ortamda dış politika kararlarına ulaşırken bir anlamda
onların sorunlarını çözen, basit, kısayollar olarak tanımlanmaktadır. Belirli pratik
ihtiyaçlara yönelik oluşturulan imajlar (veya kalıplar), aktörlerin inançlarını, davranışlarını, karar alma süreçlerini, dünya görüşlerini, muhataplarına dost-düşmansömürge şeklinde muamele etmelerini, hatta savaş ve barışa karar vermelerini
etkileyen önemli unsurlar arasında karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

-------’e göre kişiler, benzer koşul ve durumlar altında, farklı kararlar alabilirler. Bu durumun özünde, kişilerin dünyayı ve diğer insanları farklı algılamaları yatmaktadır. Herhangi bir durum ortaya çıktığında, benzer koşullar altında, iki farklı karar verici, iki farklı karar alabilir. Fakat bu noktada yapılması gereken, hangisinin verdiği kararın doğru olduğunu araştırmaktan ziyade, kararlardaki farklılığı meydana getiren algıların anlaşılması ve araştırılmasıdır. Bu nedenle ------ hangi durumlarda liderlerin diğer liderlerin (karşı tarafın) gönderdiği mesajları yanlış algıladıklarını incelemiştir. Paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tammalar?

Lenin

Snyder

Jervis

Singer

Spin

Açıklama:

s.31

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi yanlış algıların savaşa yönelik etkilerinden biri değildir?

Liderin kendisi hakkındaki görüşü

Liderin düşmanı/rakibi hakkındaki görüşü

Liderin düşmanının/rakibinin niyeti hakkındaki görüşü

Liderin düşmanın/rakibinin gücü ve kapasitesi hakkındaki görüşü

Liderin kendini üst düzey görmesi

Açıklama:

s.34

Doğru Cevap: E

Soru 50

bilinmezi çok olan bir dış politika problemini anlamanın yollarından biri de bu duruma benzer (olduğuna inanılan) tarihsel başka bir durum ile karşılaştırma yapmaktır. Dolayısıyla gerçekleşmiş bir olay hakkında daha fazla bilgi bulunduğu için bilinmezi çok olan güncel durumla karşılaştırma yapılabilir. Bu karşılaştırma sürecine ne ad verilir?

Süreç analizi

Mukayese odaklı muhakeme

Lider karakter muhakemesi

İmaj teorisine dayalı muhakeme

Şema

Açıklama:

s. 37

Doğru Cevap: B

Soru 51

Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi hangi eser ile gerçekleşmiştir?

Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama

Lider Kişilik Analizi

Operasyonel Kod

Bilişsel Tutarlılık

Dış Politikada Karar Alma

Açıklama:

Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi, Snyder, Bruck ve Sapin’in Dış Politikada Karar Alma (Foreign Policy Decision Making) isimli eseriyle olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Snyder, Bruck ve Sapin’in Dış Politikada Karar Alma isimli eserinde bireylerin dış politika kararlarında ve uygulamalarında etkili oldukları öne sürülmüştür. Yazarlara göre, karar alıcılar, tek bir birim olarak, dış politika kararlarını, temsil ettikleri ............ adına alırlar. Boşluğa hangisi gelmelidir?

devlet/hükümet

Yöneticiler

Meclis

Parlamento

Yargı

Açıklama:

Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi, Snyder, Bruck ve Sapin’in Dış Politikada Karar Alma (Foreign Policy Decision Making) isimli eseriyle olmuştur. Bu çalışmada, bireylerin dış politika kararlarında ve uygulamalarında etkili oldukları öne sürülmüştür. Yazarlara göre, karar alıcılar, tek bir birim olarak, dış politika kararlarını, temsil ettikleri devlet/hükûmet adına alırlar. Bu nedenle, karar alıcılara ait özellikler, dış politika yapımı ve uygulama sürecinde önemli rol oynamaktadır. Bu kitabın özünde karmaşık bir örgütsel yapı ve çevresel faktörler arasında karar alıcının değerlerinin, tutumlarının, algılarının ve durum hakkındaki
değerlendirmelerinin bulunduğudur. Bireysel özellikleriyle karar alıcı, sürece yön vermekte ve dış politika yapımını ve uygulamasını etkilemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

........ karar alma sürecinde iki türlü etkiye sahiptir: İlki, belirli olayları algılama ve dünyaya bakışı konusunda liderin iç yüzünü yansıtmasıdır. Diğeri de liderin güvendiği kadrodan nasıl yararlandığı ve bu kadroyu nasıl organize ettiğine ilişkin etkidir. Boşluğa hangisi gelmelidir?

Kişilik

Karakter

Benlik

Liderlik

Yönetici

Açıklama:

Liderlerin başarıları, büyük ölçüde kişilikleriyle bağlantılıdır. Kişilik de karar alma sürecinde iki türlü etkiye sahiptir: İlki, belirli olayları algılama ve dünyaya bakışı konusunda liderin iç yüzünü yansıtmasıdır. Diğeri de liderin güvendiği kadrodan nasıl yararlandığı ve bu kadroyu nasıl organize ettiğine ilişkin etkidir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Dış politika analizi karar alma yaklaşımındaki en önemli parametrelerden biri, karar alıcının inançları doğrultusunda dünyayı nasıl gördüğüdür. Karar alıcının inançları, politik kararı analiz etmek için incelenmesi gereken en önemli unsurlardandır. Karar alıcının karşılaşılan problemin çözümünde kullandığı yol, onun, problemin içeriğini algılayışından kaynaklanmaktadır. Bu algının özünde de kişinin inançları yer alır. İnançlar, aktörlerin stratejik ve taktiksel seçimlerini etkileyen normları, standartları ve ilkeleri sağlamaktadır. Bu anlayış ve inanç sistemleri nasıl adlandırılmaktadır?

Liderlik etkisi

Operasyonel Kod

Yönetim becerisi

Bilişsel tutarlık

Karar alma

Açıklama:

Dış politika analizi karar alma yaklaşımındaki en önemli parametrelerden biri, karar alıcının inançları doğrultusunda dünyayı nasıl gördüğüdür. Karar alıcının inançları, politik kararı analiz etmek için incelenmesi gereken en önemli unsurlardandır. Karar alıcının karşılaşılan problemin çözümünde kullandığı yol, onun, problemin içeriğini algılayışından kaynaklanmaktadır. Bu algının özünde de kişinin inançları yer alır. İnançlar, aktörlerin stratejik ve taktiksel seçimlerini etkileyen normları, standartları ve ilkeleri sağlamaktadır. Bu anlayışa ve inanç sistemlerine, Operasyonel Kod (Operational Code) adı verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Hangi kavram karar alıcıların içinde bulundukları şartlar altında, birçok bileşenin, olgunun bulunduğu karmaşık bir ortamda dış politika kararlarına ulaşırken bir anlamda onların sorunlarını çözen, basit, kısayollar olarak tanımlanmaktadır?

Karar

Kod

Tutarlık

İmaj

Karar alıcı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 56

Karar alıcıların tutumlarıyla ve inançlarıyla uyumlu olan verinin kararlar üzerindeki ağırlığının artırılmasına kıyasla uyumsuz olan verinin de kararlar üzerinde etkisizleştirilmesi hangi ile ifade edilir?

Etkin liderlik

Bilişsel tutarlılık

Operasyonel kod

İmaj

Yanlış anlama

Açıklama:

Çıkarımları arasında Jervis’in altını çizerek belirttiği nokta liderlerin karşı taraf hakkındaki düşünce ve tutumlarının bu durumun tersini gösteren bilgi olmasına rağmen çok zor değiştiği veya yenilendiğidir. Nitekim karar alıcıların karşı taraf hakkındaki görüşlerinin değişime dayanıklı olduğu ve kolay kolay farklı bir yapı kazanamayacakları sonucuna varılmıştır. Yeni bulguları yorumlarken, liderler önceki görüşlerine ve inançlarına dayanmakta ve hatta yeni bulgular, önceki fikirler tarafından asimile edilmektedir. Bu nedenle önceden karşı taraf hakkında oluşturulmuş değerlendirmeler liderin olayı algılamasını büyük oranda etkileyecek ve yüksek ihtimalle yanlış algılamaya ortam sağlayacaktır. Bu durum Bilişsel Tutarlılık (cognitive consistency) olarak adlandırılmıştır. Yani, karar alıcıların tutumlarıyla ve inançlarıyla uyumlu olan verinin kararlar üzerindeki ağırlığının artırılmasına kıyasla uyumsuz olan verinin de kararlar üzerinde bilakis etkisizleştirilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Stoessinger’a göre, savaşların nedenleri arasındaki anahtar unsur hangisidir?

İnsanların savaş kararı verdikleri andaki algıları

Ekonomik nedenler

Ülkeler arası ittifak

İnsanın doğuştan gelen saldırganlığı

Bireysel çıkarlar

Açıklama:

Yanlış algılar üzerine önemli bir eser vermiş olan Stoessinger’a göre, savaşların nedenleri, ne insanların doğuştan gelen saldırganlıkları ne de askerî karakter, ittifak ve ekonomi gibi kavramlardır. 20. yüzyılda gerçekleşmiş olan yedi önemli savaşı ve her bir vakadaki karar alma sürecindeki algıları inceleyen çalışmalarında liderlerin savaş kararı verdikleri andaki algılarının anahtar unsur olduğu ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Vietnam Savaşı’nı incelediği kitabında savaşa katkıda bulunan yanlış algı biçimlerini altı kategoriye ayıran yazar, bu kategorilerden ilkini acımasız düşman görünüşü, ikincisi liderin kendisini kuvvetli görmesi, üçüncü yanlış algı biçimi liderin kendisini ahlaklı ve meşru görmesi, dördüncüsü seçici dikkatsizlik, beşincisi empati eksikliği son yanlış algı biçimi de askerî açıdan karar alıcının kendisine aşırı güven duyması olarak belirten yazar kimdir?

Robert Jervis

John Stoessinger

Ralph White

Margaret Hermann

David Winter’

Açıklama:

Vietnam Savaşı’nı incelediği kitabında Ralph White savaşa katkıda bulunan yanlış algı biçimlerini altı kategoriye ayırmıştır. Bunlardan ilki acımasız düşman görünüşüdür: Liderler rakiplerine düşman imajı yüklemeye eğilimlidirler ve bu algıya göre karar alırlar. İkincisi liderin kendisini kuvvetli görmesidir: Diğer araştırmacıların da bahsettiği gibi liderin kendisini güçlü bulması savaşı teşvik edici bir rol oynar. Üçüncü yanlış algı biçimi liderin kendisini ahlaklı ve meşru görmesidir: Liderler kendi eylemlerinin ahlaki olduklarını düşünürler, öyle olmadan bile ahlaki bir temele oturtarak hareketlerini ve kararlarını meşru kılmaya çalışırlar. Dördüncüsü ise seçici dikkatsizliktir: Liderlerin kendi fikir ve tutumlarına bağlı olarak olayın tek bir noktasına odaklanırken başka konuları göz ardı etmeleridir. Beşincisi empati eksikliğidir: Diplomatik yollar aracılığıyla karşı tarafı anlamaktan çok çıkarlar göz önünde bulundurularak cevap verilmesi önceliklidir. Son yanlış algı biçimi de askerî açıdan karar alıcının kendisine aşırı güven duymasıdır. White’ın belirlediği yanlış algı biçimlerinin çoğunluğu literatürde tartışma yaratmış ve daha sonra yapılan çalışmaları etkilemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Karar alıcılar, başka ülkelerin liderlerinin saldırgan hareketlerine teslim olmanın iyi bir karar olmadığına işaret etmek için sık sık İkinci Dünya Savaşı’na öncelik niteliği taşıyan “..............” kullanır.
Boşluğa hangisi gelmelidir?

Münih analojisi

bilişsel tutarlık

İmaj

Yanlış algılama

Liderlik algısı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

Kişinin, bir durum ya da olayı, genel bir şablona yerleştirme eğilimini hangisi ile ifade edilir?

Algı

Öğrenme

Bilinç

Tema

Şema

Açıklama:

Şema; kişinin, bir durum ya da olayı, genel bir şablona yerleştirme eğilimini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdaki yazarlardan hangisi dış politika analizinde psikolojik unsurların dahil edilmesine öncülük etmemiştir?

R. C. Snyder

H. W. Bruck

B. Sapin

R. Jervis

G. Kennan

Açıklama:

A,B,C,D şıkları doğrudur. Cevap E seçeneğidir.
Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi, Snyder, Bruck ve Sapin’in Dış Politikada Karar Alma ve Jervis'in Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama isimli çalışmalarıyla gerçekleşmiştir. Bu yüzden doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Lider analizini üç boyutta (sıkıntılara karşı olan tavır, yeni bilgiye olan açıklık ve motivasyon) yapan Hermann'ın yöntemi hangisidir?

İmaj Teorisi

Geçmişle Kıyaslayarak Karar Alma Yöntemi

Algılama ve Yanlış Algılama

Lider Kişilik Analizi

Operayonel Kod

Açıklama:

A, B, C, E seçenekleri yanlıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Hermann ve ekibinin literatüre en önemli katkısı Lider Kişilik Analizi yöntemiyle gerçekleşmiştir. Bu yöntemde, üç boyutta (sıkıntılara karşı olan tavır, yeni bilgiye olan açıklık ve motivasyon), yedi temel soru aracılığıyla lider analizi yapılmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan yöntem hangisidir?

Operasyonel Kod

İmaj Teorisi

Algılama ve Yanlış Algılama

Lider Kişilik Analizi

Geçmişle Kıyaslayarak Karar Alma Yöntemi

Açıklama:

A seçeneği doğru cevaptır.
Operasyonel Kod, liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan bir yöntemdir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama kitabı ile yanlış algılama konusunda etkili çalışmalar yapan yazar hangisidir?

Nathan Leites

Alexander George

Robert Jervis

Margaret Hermann

Ralph White

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir. Diğer seçenekler yanlıştır.
Yanlış algılama konusunda en etkili çalışmayı Robert Jervis, 1976 senesinde Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama kitabı ile yapmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Yanlış algılama konusunda çalışan Jervis ile ilgili hangisi yanlıştır?

Jervis’e göre kişiler, benzer koşul ve durumlar altında, farklı kararlar alabilirler.

Karar alıcıların yeni bilgiyi nasıl yorumladığı ve liderlerin geçmişte yaşadıkları olayların güncel algılarını nasıl etkilediği gibi psikolojik verileri incelemiştir.

Jervis'e göre, liderlerin karşı taraf hakkındaki düşünce ve tutumları, bu durumun aksini gösteren verilere rağmen çok zor değişmektedir.

Jervis'e göre, benzer durumda farklı kararlar alan iki liderden hangisinin verdiği kararın doğru olduğunu araştırmak çok önemlidir.

Uluslararası politikada meydana gelen olayların lider analiziyle daha doğru yorumlanabileceğini savunmuştur.

Açıklama:

Yanlış bilgi içeren D şıkkı işaretlenmelidir.
Jervis'e göre; iki farklı karar verici, benzer koşullar altında iki farklı karar alabilir. Fakat bu noktada yapılması gereken, hangisinin verdiği kararın doğru olduğunu araştırmaktan ziyade, kararlardaki farklılığı meydana getiren algıların anlaşılması ve araştırılması esastır. D seçeneğindeki bilgi yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Yanlış algılar üzerine önemli çalışmalar yapmış, savaşların nedenlerini askerî karakter, ittifak
ve ekonomi gibi kavramlardan ziyade savaş kararı verdikleri andaki algılarına bağlayan ve bu kapsamda 20.yüzyıldaki yedi önemli savaşı inceleyen düşünür hangisidir?

Robert Jervis

Nathan Leites

Margaret Hermann

Alexander George

John G. Stoessinger

Açıklama:

Stoessinger'a göre, savaşların nedenleri, ne insanların doğuştan gelen saldırganlıkları ne de askeri karakter, ittifak ve ekonomi gibi kavramlardır. 20. yüzyılda gerçekleşmiş olan yedi önemli savaşı ve her bir vakadaki karar alma sürecindeki algıları inceleyen çalışmalarında liderlerin savaş kararı verdikleri andaki algılarının anahtar unsur olduğu ortaya çıkmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Stoessinger'e göre, savaşların çıkmasında liderlerin taşıdığı yanlış algıların önemi büyüktür. Stoessinger'in dört gözlemi arasında yer almayan durum hangisidir?

Liderin kendisi hakkındaki görüşü

Liderin potansiyel kazanımları hakkındaki görüşü

Liderin düşmanı hakkındaki görüşü

Liderin düşmanının niyeti hakkındaki görüşü

Liderin düşmanın gücü ve kapasitesi hakkındaki görüşü

Açıklama:

Cevap B seçeneğidir.
A,C,D,E şıkları sırasıyla doğrudur. B şıkkı ise yanlış seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Çok bilinmeyenli bir dış politika problemini, gerçekleşmiş olaylarla karşılaştırarak analiz etme yöntemi hangisidir?

Algılama ve Yanlış Algılama

Lider Kişilik Analizi

İmaj Teorisi

Operayonel Kod

Mukayese Odaklı Muhakeme

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.
Gerçekleşmiş bir olay hakkında daha fazla bilgi bulunduğu için bilinmezi çok olan güncel durumla karşılaştırma yapılabilir. Bu karşılaştırma süreci, mukayese odaklı muhakeme (analogical reasoning) olarak adlandırılmaktadır. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Hangisi liderlerin karar almalarını etkileyen psikolojik faktörlerden değildir?

İnançlar

Duygular

Hastalıklar

Kişilik ve Karakter

Ekonomik Güç

Açıklama:

Ekonomik Güç bir psikolojik etmen değildir. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Uluslararası ilişkilerde mukayese odaklı muhakeme neden yapılır?

Çok bilinmeyenli bir dış politika problemini, gerçekleşmiş olaylarla karşılaştırarak analiz edebilmek için

Çok taraflı bir savaşta rakip liderleri analiz edebilmek için

Savaşın öncesi ile sonrasındaki ekonomik durumun sağlıklı mukayesesi için

Uluslararası sistemde izlenecek politikaları diğer ülke politikaları ile kıyaslamak için

Bir savaş esnasında kendi yurttaşlarının psikolojik direnci ile rakip ülke yurttaşlarının psikolojik dirençlerini mukayese ederek sağlıklı bir karar almak için

Açıklama:

Gerçekleşmiş bir olay hakkında daha fazla bilgi bulunduğu için bilinmezi çok olan güncel durumla karşılaştırma yapılabilir. Bu karşılaştırma süreci, mukayese odaklı muhakeme olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Medyanın kamuoyu üzerindeki etkisinde, bir konunun başka konulara kıyasla daha etkili hâle getirilmesi ve bireyin zihninde etkinleştirilmesine ne ad verilir?

Framing

Groupthink

Rekabetçi Yaklaşım

Parlamenter Sistem

Priming

Açıklama:

Liderlere ait psikolojik unsurların neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi liderlere ait psikolojik öğeler arasında incelenemez?

İnanç ve inanç sistemleri

Liderin zihnindeki imajlar ve kalıplar

Duygular

Hastalıklar

Liderin yakın çevresi

Açıklama:

Liderlere ait psikolojik unsurların neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Operasyonel Kod yaklaşımının temelini aşağıdaki hangi bilim insanı tarafından atılmıştır?

Nathan Leites

Alexander George

Robert Jervis

David G. Winter

Margaret G. Hermann

Açıklama:

Birey odaklı bakış açısıyla liderlerin dış politika yapımında ne derecede etkin olduklarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi liderlerin dış politika kararlarını, davranışlarına odaklanarak açıklamaya çalışan bir yöntemdir?

Operasyonel Kod

Groupthink

Priming

Rasyonel Aktör Modeli

Aktör-Spesifik

Açıklama:

Birey odaklı bakış açısıyla liderlerin dış politika yapımında ne derecede etkin olduklarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Vietnam Savaşı’nı incelediği kitabında savaşa katkıda bulunan yanlış algı biçimlerini kategorilere ayırmıştır?

Ralph White

James F. Voss

Scott Crichlow

Greg Cashman

Geoffrey Blainey

Açıklama:

Dış Politika Analizinde, birey odaklı unsurların değerlendirilmesinin ne derecede politikanın yorumlanmasında önemli olduğunu irdeleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Uluslararası Politikada Algılama ve Yanlış Algılama adlı eser kime aittir?

Robert Jervis

Leo Strauss‎

Susan Waltz

Francis Fukuyama

Donna Lee Bowen

Açıklama:

Birey odaklı bakış açısıyla liderlerin dış politika yapımında ne derecede etkin olduklarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Psikoloji anlayışının uluslararası ilişkilere girişi aşağıdaki hangi bilim insanlarının Dış Politikada Karar Alma isimli eserleri aracılığıyla gerçekleşmiştir?

Snyder, Bruck ve Sapin

Hermann ve Winter

Jervis ve Snyder

Tetlock ve Boulder

Stoessinger ve Jervis

Açıklama:

Dış Politika Analizinde, birey odaklı unsurların değerlendirilmesinin ne derecede politikanın yorumlanmasında önemli olduğunu irdeleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 78

I. İnançII. KişilikIII. Hastalık durumuYukarıdaki bireysel unsurlardan hangileri dış politika analizinde değerlendirilebilecek unsurlardandır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

Birey odaklı bakış açısıyla liderlerin dış politika yapımında ne derecede etkin olduklarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 79

'Savaşların ortaya çıkmasında liderlerin kişiliklerinin de önemli bir yeri bulunmaktadır'. Aşağıdaki liderlerden hangisi bu bilgi kapsamında değerlendirilebilir?

Mustafa Kemal Atatürk

Adolf Hitler

Winston Churchill

Angela Merkel

Barack Obama

Açıklama:

Bu unsurların liderlerin davranışı ve karar aşamaları üzerinde nasıl etki sahibi olduğunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Dış politika analizinde liderlerin özelliklerinden hangisi birinci derecede öneme sahip olmayabilecek bir özelliktir?

Liderin İnancı

Liderin kişiliği

Liderin İmajı

Liderin duygu ve düşünceleri

Liderin medeni hali

Açıklama:

Birey odaklı bakış açısıyla liderlerin dış politika yapımında ne derecede etkin olduklarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Dış politika analizi yapılırken liderlerin kişisel özelliklerinin de incelenmesinin nedeni ne olabilir?

Liderin özelliklerine göre o ülkenin insanların tutum, davranış ve inançlarının yordamak.

Liderlerin veya karar alıcıların psikolojik özelliklerinin, devletlerin dış politika kararlarını büyük bir oranda etkileyebilmeleri.

Liderin kişiliğini oluşturan faktörleri açıklamak.

Dış politika kararlarını sadece liderin vermesi

Savaşların asıl nedenlerini ortaya çıkartmak.

Açıklama:

Liderlere ait psikolojik unsurların neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Hermann, liderleri incelerken yaptığı çalışmada liderlerin hangi karakteristik özelliğinden yararlanmamıştır ?

Liderin aile yapısı

Liderlerin inançları

Liderlerin güdüleri

Liderlerin karar yöntemleri

Liderleri kişisel stilleri

Açıklama:

Liderleri anlamaya çalışırken onlara ait kişisel özellikler arasındaki farkları ve benzerlikleri karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangileri liderler hakkında yapılan çalışmaların içerdiği araçlardandır? I. Liderlerin motivasyonuII. Karar alma konusundaki yaklaşımlarıIII. Dünya görüşleri

I ve II

Yalnız I

II ve III

I, II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Liderleri anlamaya çalışırken onlara ait kişisel özellikler arasındaki farkları ve benzerlikleri karşılaştırabileceksiniz.
yukarıdaki maddelerin tümü liderler hakkındaki çalışmalarda kullanılır

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdaki karar alıcıların özelliklerinden hangileri Synder, Bruck ve Sapin’in Dış Politikada Karar Alma isimli eserinde üzerinde durulan özelliklerdendir?I. Karar alıcının etnik kimliğiII. Karar alıcının değerleriIII. Karar alıcının tutumlarıIV. Karar alıcının mizacı

I ve II

II ve III

I ve III

III ve IV

II ve IV

Açıklama:

Liderlere ait psikolojik unsurların neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
karar alıcının değer ve tutumları bu eserlerde üzerine vurgu yapılan etmenlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Siyaset Bilimi ve uluslararası ilişkiler disiplinindeki yaklaşım içim aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Disiplindeki yaklaşım 1980 sonrasında değişmiştir.

Her zaman nicel yöntemler kullanılmıştır.

Her zaman normatif yaklaşım benimsenmiştir.

Her zaman ampirik yaklaşım benimsenmiştir.

1960 sonrası nitel değil nicel yöntemler kullanılmıştır.

Açıklama:

Liderleri anlamaya çalışırken onlara ait kişisel özellikler arasındaki farkları ve benzerlikleri karşılaştırabileceksiniz.
asıl değişim 1960 sonrası gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangi/hangileri Hermann’a göre dış politika üzerinde etkili olan lider bireysel özelliklerindendir?I. Liderin inançlarıII. Karar yöntemleriIII. KültürüIV. Gelir seviyesi

I ve II

I ve III

II ve III

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

Liderleri anlamaya çalışırken onlara ait kişisel özellikler arasındaki farkları ve benzerlikleri karşılaştırabileceksiniz.
kültür ve gelir seviyesi etkili bireysel özelliklerden değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdakilerden hangileri Hermann’ın tanımladığı saldırgan lider özelliklerindendir? I. Kavramsal derinlikleri düşüktürII. Ulus merkezlidirlerIII. Güç sahibi olmaya önem vermezler

I ve III

I ve II

I, II ve III

II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Liderleri anlamaya çalışırken onlara ait kişisel özellikler arasındaki farkları ve benzerlikleri karşılaştırabileceksiniz.
saldırgan liderler güç sahibi olmaya önem verirler.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Hermann’ın tanımladığı uzlaştırıcı lider özelliklerinden biridir?

Durumlar üzerinde etkilerinin çok olduğunu düşünürler

Kavramsal derinlikleri yüksek değildir

Ulusalcılıkları düşüktür

Etraflarındaki insanlara güvenmekte zorluk yaşarlar

Yüksek kontrole sahip olduklarını düşünürler

Açıklama:

Liderleri anlamaya çalışırken onlara ait kişisel özellikler arasındaki farkları ve benzerlikleri karşılaştırabileceksiniz.
bu liderler ulusalcı değildir

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdaki seçeneklerin hangisi 1950’lerden önceki dış politika analizinin özellikleri arasında yer almaktadır?

Sürece yönelmiş

Açıklayıcı

Ekonomi kaynaklı

Sonuca yönelmiş

Referans kaynaklı

Açıklama:

Liderlere ait psikolojik unsurların neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
1950’lerden önce dış politika analizinin özelliklerinden birisi sonuca yönelmiş olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde operasyonel kod analizini geliştiren kişi doğru olarak verilmiştir?

Margaret Hermann

David Winter

Synder

Nathan Leites

Sapin

Açıklama:

Birey odaklı bakış açısıyla liderlerin dış politika yapımında ne derecede etkin olduklarını açıklayabileceksiniz.
Doğru seçenek D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Yanlış algılama ile ilgili en etkili çalışmayı yapan kişi aşağıda seçeneklerde verilen isimlerden hangisidir?

Margaret Hermann

David Winter

Nathan Leites

Alexander George

Robert Jervis

Açıklama:

Liderlere ait psikolojik unsurların neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Doğru seçenek E dir

Doğru Cevap: E

Soru 92

Bireyin inanç sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İnanç sistemi politik amaçların belirlenmesinde temel referans görevini üstlenir.

Kendisi ve dünya hakkında sahip olduğu birikmiş ve organize olmuş bilgi toplamıdır.

Liderlerin hedefleri üzerinde dolaylı etki sağlamaktadır.

Liderlerin hedefleri üzerinde doğrudan etkilidir.

İnanç sistemi tarama, seçme, filtreleme, ilişkilendirme, organize etme gibi süreçlere dayanmaktadır.

Açıklama:

Bu unsurların liderlerin davranışı ve karar aşamaları üzerinde nasıl etki sahibi olduğunu açıklayabileceksiniz.
Liderlerin hedeflerinde doğrudan etkilidir

Doğru Cevap: D

Soru 93

Alexander George operasyonel kod analizini hangi yapılarda ve kaç soru ile incelemiştir?

Felsefi ve araçsal olarak 10 soru geliştirmiştir.

Felsefi ve tarihsel olarak 8 soru geliştirmiştir.

Sistematik ve araçsal olarak 7 soru geliştirmiştir.

Politik ve kişisel özelliklere bağlı olarak 10 soru geliştirmiştir.

Kişisel özelliklere ve bireylerin tarihteki rollerine dayanan 11 soru geliştirmiştir.

Açıklama:

Bu unsurların liderlerin davranışı ve karar aşamaları üzerinde nasıl etki sahibi olduğunu açıklayabileceksiniz.
Alexander George operasyonel kod analizini için Felsefi ve Araçsal olarak 10 soru geliştirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Hangi yıldan önce dış politika analizleri daha ziyade tanımlayıcı, politika kaynaklı
ve teorik olmak yerine yorumlayıcıydı denebilir.

1950

1960

1930

1940

1970

Açıklama:

1950’lerden önce dış politika analizleri daha ziyade tanımlayıcı, politika kaynaklı
ve teorik olmak yerine yorumlayıcıydı.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Psikoloji anlayışını Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler
disiplinine dahil eden en etkili eseri kim sunmuştur.

Snyder

Bruck

Sapin

Burton

Jervis

Açıklama:

Psikoloji anlayışını Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler
disiplinine dahil eden en etkili eseri Robert Jervis sunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Literatüre baktığımızda, lider kişilik ve karakter analizinin yöntemsel bir değişim sürecinden doğduğunu görebiliriz. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinindeki normatif yaklaşım ve nitel (kalitatif) araştırma yöntemleri, hangi yıllardan itibaren yerini, ampirik yaklaşıma ve nicel (kantitatif) yöntemlere bırakmaya başlamıştır.

1950

1960

1940

1970

1930

Açıklama:

Literatüre baktığımızda, lider kişilik ve karakter analizinin yöntemsel bir değişim sürecinden doğduğunu görebiliriz. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinindeki normatif yaklaşım ve nitel (kalitatif) araştırma yöntemleri, 1960’lardan itibaren yerini, ampirik yaklaşıma ve nicel (kantitatif) yöntemlere bırakmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Liderin birey olarak incelenmesinde ve kişilik analizinde literatüre önemli katkılarda bulunmuş çalışmayı yapan yazar hangisidir.

Jervis

Snyder

Richard C

Hermann

Bruck

Açıklama:

Liderin kişiliği ve analizi konusunda
Hermann’ın çalışmaları, literatüre çok önemli katkılarda bulunmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Karar alıcının karşılaşılan problemin çözümünde kullandığı yol,
onun, problemin içeriğini algılayışından kaynaklanmaktadır. Bu algının özünde
de kişinin inançları yer alır. İnançlar, aktörlerin stratejik ve taktiksel seçimlerini
etkileyen normları, standartları ve ilkeleri sağlamaktadır. Bu anlayışa ve inanç sistemlerine, ne adı verilmiştir.

Operasyonel Kod

Filtreleme Sistemi

Organize Etme

Temel Referans

Sorgulama

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 99

Karar alıcıların içinde bulundukları şartlar altında, birçok bileşenin, olgunun
bulunduğu karmaşık bir ortamda dış politika kararlarına ulaşırken bir anlamda
onların sorunlarını çözen, basit, kısayollar olarak tanımlanmakta olan teori hangisidir.

İnanç Sistemi

İmaj teorisi

Operasyonel kod

Filtreleme

Sorgulama

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 100

Liderin kendisi hakkındaki görüşü

Liderin düşmanı/rakibi hakkındaki görüşü

Liderin düşmanının/rakibinin niyeti hakkındaki görüşü

Liderin düşmanın/rakibinin gücü ve kapasitesi hakkındaki görüşü

Liderin dünya görüşü

Açıklama:

Liderlerin taşıdığı bu önemli role bağlı olarak çıkarılan üçüncü bulgu ise liderlerin taşıdığı yanlış algıların savaşların çıkmasındaki büyük etkisidir. Bu durum
dört farklı şekilde gözlemlenebilir:
1* Liderin kendisi hakkındaki görüşü
2* Liderin düşmanı/rakibi hakkındaki görüşü
3* Liderin düşmanının/rakibinin niyeti hakkındaki görüşü
4* Liderin düşmanın/rakibinin gücü ve kapasitesi hakkındaki görüşü

Doğru Cevap: E

Soru 101

Dış politikayı kimin yaptığına göre, analojilerin seçimi de değişebilir. Örneğin hangi Amerikan Başkanı Küba füze krizinde, Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesi analojisini kullanarak, yanlış hesabın ABD ile Sovyetler Birliği arasında bir savaşa neden olabileceğini gözardı etmemiştir.

Washington

Mac Arthur

Kennedy

Nixon

Bush

Açıklama:

Örneğin Amerikan Başkanı
Kennedy, Küba füze krizinde, Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesi analojisini kullanarak, yanlış hesabın ABD ile Sovyetler Birliği arasında bir savaşa neden
olabileceğini gözardı etmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Birçok siyasi ortamda ve konuşmasında Vietkong ve Kuzey Vietnam halkı üzerindeki öfkesini belirten ABD başkanı hangisidir.

Johnson

Kennedy

Nixon

Bush

Washington

Açıklama:

ABD Başkanı Johnson, birçok siyasi
ortamda ve konuşmasında Vietkong ve Kuzey Vietnam halkı üzerindeki öfkesini
belirtmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Bazı vakalar ise analojilerde nelerden kaçınılması gerektiğini de gösterir. Örneğin, karar alıcılar, başka ülkelerin liderlerinin saldırgan hareketlerine teslim olmanın iyi bir karar olmadığına işaret etmek için sık sık İkinci Dünya Savaşı’na öncelik niteliği taşıyan “Hangi analojiyi” kullanır.

Berlin

Münih

Paris

Zürih

Londra

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdaki kavramlardan hangisi grup içi karar alma süreçlerinin olumsuz yönlerine işaret etmek için kullanılmaktadır?

Groupthink

Örgütsel süreç

Grup içi çatışma

Koalisyon

Organizasyon

Açıklama:

Groupthink, en basit hâliyle, grup içi karar alma süreçlerinin olumsuz yönleri olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Grup içi karar alma süreçlerinin olumsuz yönü olan Groupthink hangi grup içi davranıştan kaynaklanmaktadır?

Grup üyeleri arasındaki çatışmadan

Grup üyelerinin olumsuzluk yaratan kişi olmaktan kaçınarak birbirinin fikrini destekleme eğiliminden

Grup üyeleri arasındaki fikir ayrılığından

Grup üyeleri arasındaki iktidar mücadelesinden

Grup üyelerinin birbirlerinin fikirlerini göz ardı etmesinden

Açıklama:

Groupthink, en basit hâliyle, grup içi karar alma süreçlerinin olumsuz yönleri olarak tanımlanabilir. Groupthink, grupların sonuçları yeterince değerlendirilmeden, grup üyelerinin diğer üyelerin destek verdiklerini düşünerek yanlış karar alma sürecine meyilli olmalarını savunur. Bu kavram Irving Janis tarafından öne sürülmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi liderin etrafında oluşan organizasyonel düzen çeşitlerinden biri olan resmi yaklaşımla ilgili doğru bir ifadedir?

Liderin çok sayıda bilgi kanalına sahip olması

Liderin danışmanları arasında bir çatışma ve rekabet ortamı yaratılması

Düzen içerisinde hiyerarşik olmayan bir yapının korunması

Takım ruhuyla danışmanların birbirleriyle fikir alışverişinde bulunması

Düzen içerisinde hiyerarşik bir yapının ve bir komuta zincirinin olması

Açıklama:

Resmî yaklaşımda, hiyerarşik bir yapı ve bir komuta zinciri vardır. Her danışman kendi uzmanlık alanıyla ilgili ve çalıştığı birimin yetki alanına giren konularda elde ettiği bilgileri lidere sunar

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi liderin etrafında oluşan organizasyonel düzen çeşitlerinden biri olan rekabetçi yaklaşımla ilgili doğru bir ifadedir?

Düzen içerinde hiyerarşik olmayan bir yapının korunması hedeflenir

Zaman içerisinde bütün ekibin aynı düşüncelere sahip olması riski vardır

Düzenin sağlıklı işlemesi için hiyerarşik bir yapı ve bir komuta zinciri kurulur

Fikirlerin ortaya konmasında çatışmasız bir süreç takip edilmesi hedeflenir

Lider fikirlerin ortaya konmasında arkadaşça bir yaklaşımı benimser

Açıklama:

Rekabetçi düzende hiyerarşik olmayan bir yapı korunmaktadır. Bu yapı karar birimleri arasında bilgi alışverişini ve çatışmayı artırmaktadır. Lider önderliğinde otoritede üst üste gelen görev dağılımı nedeniyle, karara dahil olabilecek birimler arası çatışma ve rekabet oluşturulması hedeflenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi liderin etrafında oluşan organizasyonel düzen çeşitlerinden biri olan paylaşımcı yaklaşımla ilgili doğru bir önermedir?

Grup lideri grup içi düzeni hiyerarşi yoluyla sağlar

Grup içinde farklı fikirlerin çatışması yoluyla bilgi sentezi hedeflenir

Grup içinde rekabet ve fikir çatışması temel organizayonel yapıyı oluşturur

Liderin otoriter gücü sayesinde grup içi çatışmasızlık hedeflenir

Danışmanların bir takım ruhu içerisinde ortak kararlara varması beklenir

Açıklama:

Bazı liderler rekabetçi ve çatışmacı bir ortam olmadan farklı bakış açılarından yararlanmak ister. Bunun yanında resmî yaklaşımdaki gibi hiyerarşik bir yapıdan ve bilgi çarpıtmalarından uzak durmayı hedefler. Danışmanların birbirleriyle fikir alışverişinde bulunarak bir takım ruhu içerisinde ortak kararlara varmasını ister.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki ifadelerden hangisi rasyonel politika modeliyle ilgili değildir?

Devlet bütün kurumlarıyla, eş güdümlü biçimde ulusal çıkara hizmet eder

Tek bir birimin rasyonel bir aktör olarak dış politika kararlarını verdiği düşünülür

Bir olayla ilgili politik bir tepki vermeden önce sorun ele alınır

Ulusal çıkara en çok hizmet eden ve risk/maliyet bakımında en düşük olan seçenek takip edilir

Devlet, her biri kendi özellikleri ve uzmanlıkları olan kurum ve birimlerin toplamı olarak görülür

Açıklama:

Devleti her biri kendi özellikleri ve uzmanlıkları olan dolayısıyla farklı tercih ve algılara sahip olan kurum ve birimlerin toplamı olarak gören örgütsel süreç modelidir. Bu nedenle yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdaki ifadelerden hangisi örgütsel süreç modeliyle ilgili değildir?

Devlet, her biri kendi özellikleri ve uzmanlıkları olan kurum ve birimlerin toplamı olarak görülür

Kişilerin ve organizasyonların rasyonel karar alma yetilerinin sınırlı olduğu düşünülür

Devletin bütün kurumlarıyla, birimleriyle eş güdümlü olarak ulusal çıkara hizmet etmesi hedeflenir

Standart uygulamalar sebebiyle karara dahil olan her organizasyon kendine ait alt kültür oluşturur

Bireylerin rollerinin gereğini yapması nedeniyle olağan dışı davranmamaları beklenir

Açıklama:

Rasyonel politika modelinde, devlet bütün kurumlarıyla, birimleriyle eş güdümlü olarak ulusal çıkara hizmet eder. Bu modelde tek bir birimin rasyonel bir aktör olarak dış politika kararlarını verdiği varsayımı vardır. Bu nedenle yanı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Mutabakat modeliyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Grup üyeleri bireysel özelliklerini karar alma sürecinde ortaya koymaz

Bireylerin, grup içinde, bireysel özelliklerle ve önceliklerle hareket etmeleri beklenmez

Grubun belirli bir oranının kabul ettiği bir karar grubun seçimi olarak kabul edilir

Grup içi uyumu sağlamak ve çatışmayı bastırmak üzere grup üyeleri önemli konularda uzlaşır

Grubun bir karara varması için bütün üyelerin tek bir opsiyon üzerinde anlaşmış olması gerekir

Açıklama:

Bireysel farklılıklara ve önceliklere rağmen eğer bireyler grubu değerli buluyorlarsa ve çatışmanın sonucunda ortaya çıkabilecek durumun sebep olabileceği olumsuzlukları görebiliyorlarsa, bu kişiler grup içi sorunların çözümünün de neler getirebileceğini tahmin edebilir. Grup içi uyumu sağlamak ve çatışmayı bastırmak üzere grup üyeleri önemli konularda mutabakatı seçebilir. Bu özünde groupthink düşüncesiyle uyuşan bir durumdur.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Oy birliği modeliyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bireylerin sahip oldukları farklılıkları grubun harmonisini bozmamak üzere tartışmaların dışında bırakmaları beklenir

Grup içi uyumu sağlamak ve çatışmayı bastırmak üzere grup üyeleri önemli konularda mutabakat sağlar

Grubun oluşturduğu belirgin bir kimlik varsa grup üyeleri ister istemez bu yapının çekim alanına girerek hareket edebilir

Farklı alternatifler veya opsiyonlar değerlendirilmez, baskın fikir tartışılmaz ve daha sonra gelen bilgiler önemsenmez

Grubun belirli bir oranının kabul ettiği bir karar grubun seçimi olarak kabul edilir

Açıklama:

Bu modelde önemli nokta ise bireylerin birbirlerinden farklı bilgilere sahip oldukları ve farklı deneyim ve değerler taşıdıkları bilindiği ve bu durumun doğal olarak çatışmaya yol açabileceği görülmesine rağmen, bu farklılıklar grup içerisinde ortaya koyulmaz. Bu çeşitlilik bireylerin önerilerini ortaya koyarken daha duyarlı davranmalarına ve bazen de diğer grup üyelerinden gelen bilgi ve değerlendirmelere istinaden daha uyumlu davranmalarına sebep olabilir. Bu modelde bireylerin sahip oldukları farklılıkları grubun harmonisini bozmamak üzere tartışmaların dışında bırakmaları beklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi siyasi otoritenin net bir şekilde bölünmesine neden olmaktadır?

Örgütsel yapı

Danışmanlar Kurulu

Koalisyon

Demokratik unsurlar

Tek partili rejim

Açıklama:

Koalisyon kararları iki farklı ayırt edici özelliğe sahiptir. Birincisi karar birimi içinde siyasi otoritenin net bir şekilde bölünmesidir. Hiçbir aktör veya grup kendi devlet kaynakları üzerinde vaatte bulunma yetkisine sahip değildir. Sürekli politika girişimi ise sadece karar birimi içerisindeki tüm aktörlerin desteği ile yürürlüğe girebilir. Karar birimi içerisindeki aktörler diğer aktörlerin girişimlerini engelleyebilirler. Bu engellemeler veto, iktidarın bitirilmesi tehdidi veya eylemlerinin engellenebilmesi için kaynak kesimi şeklinde yapılır

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Liderler ve yakın çevreleri ile ilgili olarak söylenebilir?

Her liderin etrafında farklı gruplarda pek çok farklı bireyin bulunduğu görülse de Liderler yalnız karar alırlar.

Karar alma sürecinde bir ya da birden fazla kişinin etkili olması, toplumdaki kurumların ve devletin yapısına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.

Karar alıcıların tek bir kişi ya da birden çok kişi olması, ülkelerin demokratik bir yapıya sahip olup olmamalarıyla doğrudan alakalıdır.

Liderlerin kişilikleri, bireysel kararlarını etkiler ancak onların yönetimlerini nasıl şekillendirdiklerine ilişkin bir veri sunmaz.

Liderler, genellikle dış ilişkilerden hoşnut olmadıklarında ve bürokrasiye güvenmediklerinde dışarıdan bilgiye ihtiyaç duyarlar.

Açıklama:

Liderler yalnız karar almazlar. Her liderin etrafında farklı gruplarda pek çok farklı bireyin bulunduğu bilinmektedir. Her ne kadar yönetim sistemleri (parlamenter sistem, başkanlık sistemi gibi) arasındaki farklar sebebiyle liderin etrafındaki insanların hem niteliği hem de niceliği değişse de özünde liderlerin tek başlarına karar aldıklarını düşünmek tamamen doğru değildir. Dolayısıyla karar alma sürecinde bir ya da birden fazla kişinin etkili olması, toplumdaki kurumların ve devletin yapısına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bununla birlikte, karar alıcıların tek bir kişi ya da birden çok kişi olması, ülkelerin demokratik bir yapıya sahip olup olmamalarıyla doğrudan alakalı bir durum değildir. Genellikle liderlerin kişilikleri, bireysel kararları etkilediği gibi onların yönetimlerini nasıl şekillendirdikleri hakkında ipucu verir. Bazı liderler kendi seçimlerinin politikalarını şekillendirmesini tercih ederken, bazıları ortak kararlar ve farklı bakış açılarıyla sonuca ulaşmak isterler. Liderler, genellikle dış ilişkilerden hoşnut olduklarında ve bürokrasiye güvendiklerinde dışarıdan bilgiye ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle, nasıl suyun üzerinde buz dağının sadece görünen yüzü yer alıyorsa, danışmanlık sisteminin de sadece bir kısmı uzaktan anlaşılabilir. Bu bilgiler ışığında doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Lider ve çalışma grubuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Küçük gruplar dış politika kararlarının alınmasında önemli işlevlere sahiptir.

Danışmanlar, tamamlanmamış bilgileri işleyerek dış politika sorunlarını ortaya çıkarır ve bu soruna en iyi çözümün nasıl getirileceğini inceler.

Temel varsayım, grup çalışmasının bireysel çalışmaya göre daha verimli olacağı düşüncesidir.

Dış politika kararlarının alınmasında lider ve çevresindeki danışmanları ya da politika yapıcı gruplar görev almamaktadır.

Küçük grupların bir de komuta merkezi işlevi vardır. Grup üyeleri dış politikayı müşterek olarak belirler.

Açıklama:

Lider ve danışmanları bilgi ve tavsiye için devlet birimlerine ve buralarda çalışan bireylere bağlıdır ancak dış politika kararları ya lider ve çevresindeki danışmanları tarafından ya da politika yapıcı gruplar tarafından alınır. Son söz lidere, kabineye, bazen de parlamentoya aittir. Küçük gruplar dış politika kararlarının alınmasında önemli işlevlere sahiptir. İlk olarak bu gruplar bir danışma işlevi görürler. Danışmanlar, tamamlanmamış bilgileri işleyerek dış politika sorunlarını ortaya çıkarır ve bu soruna en iyi çözümün nasıl getirileceğini inceler. Bu sayede karar alıcı, konuyla alakalı pek çok konuyu gruba devrederek önemli bir yükten kurtulmuş olur ve zaman kazanabilir. Temel varsayım, grup çalışmasının bireysel çalışmaya göre daha verimli olacağı düşüncesidir. Daha verimli süreçten kasıt, kısıtlı olan vakit içerisinde görevlerin grup üyelerine dağıtılmasıyla bilginin düzenlenmesi ve lidere ihtiyacı olan ortamın sağlanmasıdır. Küçük grupların bir de komuta merkezi işlevi vardır. Grup üyeleri dış politikayı müşterek olarak belirler. Grup ilk olarak seçenekler geliştirir, sonra bu seçenekleri değerlendirir, değerlendirilen seçenekler arasındaki en uygun olanı belirler ve bir karara varır. En azından bu akılcı sürecin grup içerisinde takip edilmesi beklenir. Bu bilgilere göre doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Groupthink kavramını öne süren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Henry Ford

Janis Joplin

Irving Janis

Irvin D. Yalom

Henri Fayol

Açıklama:

Groupthink, grupların sonuçları yeterince değerlendirilmeden, grup üyelerinin diğer üyelerin destek verdiklerini düşünerek yanlış karar alma sürecine meyilli olmalarını savunur. Bu kavram Irving Janis tarafından öne sürülmüştür. Buna göre doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Groupthink’e ait özellikler arasında yer almaz?

Her üyenin olumsuzluk yaratan kişi olmak istememesi nedeniyle genel baskı altında hissederek öne atılan kararı desteklemeye meyilli olurlar.

Gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayımı: grup içerisinde tartışılan herhangi bir fikrin daha fazla beğenildiği ve grup üyelerinin konu üzerinde ortak bir kanıya vardığı beklentisi

Grup içinde oluştuğu varsayılan uyum nedeniyle daha az sayıda alternatif durum ve kısıtlı bilgi: konuyla ilgili uzmanlardan değerlendirilen opsiyonlarla ilgili kayıp ve kazanç hakkında bilgi alınmaması

Grup içinde alınan kararlarda yenilme varsayımı: Grup, alınan kararın en yanlış karar olduğu varsayımıyla olumsuz gelişmelerde kullanılabilecek B Planı üzerine çalışmaya devam eder.

Kısıtlı ahlaki sorgulama: grubun aldığı kararın amaçları ve dayandığı temellerin yeterince sorgulanmaması

Açıklama:

Groupthink’e ait özellikler şu şekilde sıralanabilir: Birinci olarak, grup üyelerinin kendilerini uyum için baskı altında hissetmeleri yer almaktadır. Her üyenin olumsuzluk yaratan kişi olmak istememesi nedeniyle genel baskı altında hissederek öne atılan kararı desteklemeye meyilli olurlar. Bu nedenle grup içerisinde etkisiz görülen karar veya plan çok az tartışılır ve değerlendirmeye alınmaz. İkinci unsur ise gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayımıdır. Bu özellik de grup içerisinde tartışılan herhangi bir fikrin daha fazla beğenildiği ve grup üyelerinin konu üzerinde ortak bir kanıya vardığı beklentisidir. Bu nedenle grubun daha
önce önemli olmadığını düşündüğü bir karar veya plan tekrar değerlendirilmez. Üçüncü önemli özellik ise grup içinde oluştuğu varsayılan uyum nedeniyle daha az sayıda alternatif durum ve kısıtlı bilgi değerlendirilebilir. Genellikle grupların
iki alternatif karar üzerine yoğunlaşması nedeniyle başka hiçbir alternatif opsiyonun önemsenmemesi söz konusudur. Bu nedenle de konuyla ilgili uzmanlardan
değerlendirilen opsiyonlarla ilgili kayıp ve kazanç hakkında bilgi alınmaz. Dördüncü özellik olarak, kısıtlı ahlaki sorgulamadan bahsedebiliriz. Burada, grubun aldığı kararın amaçları ve dayandığı temellerin yeterince sorgulanmadığı öne sürülmektedir. Neyin doğru ve yanlış olduğundan çok, grup üyeleri çoğunlukla kendi pozisyonlarını destekleyici bilgiye ve fikirlere ilgi gösterecekleri için ahlaki tartışmanın grup içerisinde yer almadığı savunulmuştur. Son olarak da grup içinde alınan kararlarda yenilmezlik varsayımı olduğudur. Grup, alınan kararın en doğru karar olduğu varsayımıyla olumsuz gelişmelerde kullanılabilecek B Planı üzerine çalışmaz. Bu nedenle de grup içerisinde yenilmezlik duygusu kuvvetlenir ve başka bir alternatifin kullanılabileceği hesaba katılmaz. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisinde, karar alma süreçlerinde kullanılan organizasyonal düzenler birlikte ve doğru şekilde verilmiştir?

Geleneksel Yaklaşım - Rekabetçi Yaklaşım - Paylaşımcı Yaklaşım

Resmî Yaklaşım - Geleneksel Yaklaşım - Paylaşımcı Yaklaşım

Resmî Yaklaşım - Rekabetçi Yaklaşım - Geleneksel Yaklaşım

Geleneksel Yaklaşım - Resmî Yaklaşım - Rekabetçi Yaklaşım - Paylaşımcı Yaklaşım

Resmî Yaklaşım - Rekabetçi Yaklaşım - Paylaşımcı Yaklaşım

Açıklama:

Liderlerin çevresindeki danışman, bürokrat ve çalışma arkadaşlarının dış politikanın şekillendirilesinde oynadıkları rol büyüktür. Bu yüzden liderler, bu kişileri uyumlu bir şekilde organize etmek zorundadır. Yapılan çalışmalar çeşitli organizasyonal düzenlerin kullanıldığını göstermektedir: Resmî, rekabetçi ve paylaşımcı yaklaşım. Buna göre doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Devlet bürokrasinin incelenmesinde ortaya çıkan üç farklı model, aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru şekilde verilmiştir?

Reel politika modeli - Örgütsel süreç modeli - Bürokratik siyaset modeli

Rasyonel politika modeli - Yönetimsel süreç modeli - Bürokratik siyaset modeli

Rasyonel politika modeli - Örgütsel süreç modeli - Bürokratik siyaset modeli

Reel politika modeli - Yönetimsel süreç modeli - Bürokratik siyaset modeli

Rasyonel politika modeli - Yönetimsel süreç modeli - Hiyerarşik siyaset modeli

Açıklama:

Dış politika kararlarında danışmanların rolü büyüktür. Lider, etrafındaki danışmanlarının sağladığı bilgi ve tavsiyelerle hareket eder. Bunun yanında devlet bürokrasisi de hem karar almada hem de bu kararların yürütülmesinde çok önemli bir role sahiptir. Devlet bürokrasinin incelenmesinde üç farklı model ortaya atılmıştır: Rasyonel politika modeli, örgütsel süreç modeli ve bürokratik siyaset modeli. Buna göre doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

"...Örgütsel süreç modeli, kişilerin ve organizasyonların rasyonel karar alma yetilerinin ________ olduğunun altını çizer." Cümlede verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

sorunlu

sınırlı

yetersiz

sınırsız

mükemmel

Açıklama:

Örgütsel süreç modeli, kişilerin ve organizasyonların rasyonel karar alma yetilerinin sınırlı olduğunun altını çizer. Bir anlamda üniter bir yapı olarak ne kişilerin ne de organizasyonların rasyonel davranamayacağını savunur. Buna göre doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisinde, grup içi çatışma şekilleri doğru şekilde verilmiştir?

kilitlenme - yaygın çözüm - üstküme çözümü - integral çözüm

tıkanma - baskın çözüm - altküme çözümü - entegre çözüm

tıkanma - baskın çözüm - üstküme çözümü - integral çözüm

kilitlenme - yaygın çözüm - altküme çözümü - entegre çözüm

kilitlenme -baskın çözüm - üstküme çözümü - integral çözüm

Açıklama:

Grup iç çatışmaların dört farklı şekilde ortaya çıkabileceği savunulmuştur: Birinci durum kilitlenmedir, ikinci durum ise yaygın çözümdür, üçüncü olarak altküme çözümünden bahsedebiliriz, son olarak ise entegre çözüm gelmektedir. Buna göre doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Grup içi süreçleri anlamakta üç farklı modelden bahsedilebilir, aşağıdakilerden hangisi bu modellerden biridir?

Çoğulculuk Modeli

Asgari Etki Modeli

Oy Çokluğu Modeli

Azınlık Modeli

Liberal Model

Açıklama:

Grup içi süreçleri anlamakta üç farklı modelden bahsedilebilir: Mutabakat Modeli’nin amacı grup içi anlaşmazlıkları önlemeye yöneliktir. Oy birliği (Oydaşma) Modeli ise grup içi çatışmanın çözümüne öncelik verir. Son olarak, Çoğulculuk Modeli’nden bahsedebiliriz. Buna göre doğru yanıt A seçeneğinde verilen "Çoğulculuk Modeli"dir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Koalisyon ile ilgili olarak söylenemez?

Partilerin bir araya gelerek oluşturduğu koalisyon hükümetlerinde güç dağılımı kadar liderlerin karar mekanizmaları üzerindeki etkisi de kısıtlanabilmektedir.

Koalisyon karar mekanizması kurumsal çerçevede oldukça nadir bir olgudur. Bunlar tek partili kabine ile oluşturulmuş meclis demokrasilerinin meydana getirilmesi ile oluşan eğilimlerdir.

Koalisyon kararları iki farklı ayırt edici özelliğe sahiptir. Birincisi karar birimi içinde siyasi otoritenin net bir şekilde bölünmesidir. İkincisi ise aktörlerin seçimlerini etkileyecek şekilde karar merkezleri etrafında toplanmasıdır.

Koalisyon ortakları her zaman dış politika konusunda fikir ayrılığında olmasalar da bazı anlaşmazlıklar farklı ulusal rol algılarının oluşmasına neden olmaktadır.

Parlamenter rejimlerde çok partili kabineler içerisinde koalisyon karar birimleri kabinenin kontrolünü sağlayan mutlak çoğunluğa sahip tek parti olduğu zamanlarda meydana gelir. Ufak bir ayrılık bile kabinenin düşmesine ve yeni bir seçim yapılmasına sebep olabilir.

Açıklama:

Dış politikanın nihai yetkisi sadece baskın bir lider veya tek bir grup tarafından değil, üçüncü bir alternatif olarak politik özerk aktörlerin koalisyonu tarafından da belirlenebilir. Partilerin bir araya gelerek oluşturduğu koalisyon hükûmetlerinde güç dağılımı kadar liderlerin karar mekanizmaları üzerindeki etkisi kısıtlanabilmektedir. Koalisyonu kuran partiler arası sıkı bir çekişme ve müzakere sonucunda anlaşmaya varmaları hükûmet içerisinde güç dağılımını (hangi partinin hangi bakanlığı alacağı ve hangi görevden sorumlu olacağı gibi) belirlemektedir. Koalisyon karar mekanizması kurumsal çerçevede oldukça yaygın bir olgudur. Bunlar çok partili kabine ile oluşturulmuş meclis demokrasilerinin meydana getirilmesi ile oluşan eğilimlerdir. Koalisyon kararları iki farklı ayırt edici özelliğe sahiptir. Birincisi karar birimi içinde siyasi otoritenin net bir şekilde bölünmesidir. İkincisi ise aktörlerin seçimlerini etkileyecek şekilde karar merkezleri etrafında toplanmasıdır. Koalisyon ortakları her zaman dış politika konusunda fikir ayrılığında olmasalar da bazı anlaşmazlıklar farklı ulusal rol algılarının oluşmasına neden olmaktadır. Örneğin 1996-1997 yıllarında Türkiye’de yaşanan Refah Partisi ve Doğru Yol Partisi koalisyonunda, Refah Partisi Türkiye’ye İslam dünyasının lideri olma rolünü yüklemeye çalışırken, Doğru Yol Partisi, batı demokrasilerine yakın bir rol üstlenilmesini istiyordu. Parlamenter rejimlerde çok partili kabineler içerisinde koalisyon karar birimleri kabinenin kontrolünü sağlayan mutlak çoğunluğa sahip tek parti olduğu zamanlarda meydana gelir. Ufak bir ayrılık bile kabinenin düşmesine ve yeni bir seçim yapılmasına sebep olabilir. Bu bilgilere göre doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. Devletin ulusal çıkar doğrultusunda çalışan bir kurum olarak görülmesini sağlar. II. Baskılar karşısında lidere manevi destekte bulunur. III. Komuta merkezi işlevi vardır. IV. Resmî olarak devlete bağlı olan gruplar, asıl kararların alındığı resmî olmayan kurumlar için bir sis perdesi görevi görürler. Dış politika kararlarının alınmasında önemli işlevlere sahip olan küçük grupların önemli işlevlerinin dışında bazı yan rolleri de vardır. Yukarıdakilerden hangileri bu yan görevler arasında yer alır?

I ve III

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Grupların bazı yan rolleri de vardır. İlk olarak bu gruplar, devletin ulusal çıkar doğrultusunda çalışan bir kurum olarak görülmesini sağlar. Tek bir kişi olarak değil, devleti temsil eden bireyler arası müzakereden sonra karar alınır. İkinci olarak, baskılar karşısında lidere manevi destekte bulunur. Tampon bölge olarak da nitelendirilebilecek gruplar liderin ihtiyacı olan zihinsel alanı yaratabileceği gibi konunun ağırlığını da liderle paylaşır. Üçüncü olarak, resmî olarak devlete bağlı olan gruplar, asıl kararların alındığı resmî olmayan kurumlar için bir sis perdesi görevi görürler. Bu sayede en üst derecede alınan kararlara ulaşma imkânı pek mümkün olmaz.
Doğru cevap I, II ve IV numaralı maddeleri içeren D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Groupthink kavramı kim tarafından ileri sürülmüştür?

Irving Janis

Graham Allison

Eric Singer

Margaret Hermann

Joe Hagan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. Groupthink açısından grup içi uyum takip edilen karar alma sürecinden daha önemlidir. II. Groupthink sürecinin alınan kararın kalitesini arttıracağı savunulmaktadır. III. Groupthinkte grup üyeleri kendilerini uyum için baskı altında hissederler. IV. Groupthinkte gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayılır. Yukarıda groupthink ile ilgili verilen öncüllerden hangileri doğrudur?

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Groupthink ne pahasına olursa olsun uyumsuzluğu ve anlaşmazlığı ortadankaldırmak üzere yürütülen psikolojik bir istek olarak tanımlanabilir. Bu tanımlamadaki kritik nokta ise grup içi uyumun takip edilen karar alma sürecinden daha önemli olduğudur. Genel olarak değerlendirildiğinde groupthink sürecinin alınan kararın kalitesini "düşüreceği" savunulmuştur. Groupthink’e ait özellikler şu şekilde sıralanabilir: Birinci olarak, grup üyelerinin kendilerini uyum için baskı altında hissetmeleri yer almaktadır. İkinci unsur ise gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayımıdır.
Doğru cevap I, III ve IV numaralı seçenekleri kapsayan C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

"Bu yaklaşımda, hiyerarşik bir yapı ve bir komuta zinciri vardır. Her danışman kendi uzmanlık alanıyla ilgili ve çalıştığı birimin yetki alanına giren konularda elde ettiği bilgileri lidere sunar. Gerektiğinde lider, bu kişilerin verdikleri bilgilere tavsiyelerini de eklemelerini isteyebilir. Bu yaklaşımda amaç, çok iyi düzenlenmiş bir yönetim sistemi içerisinde en az insan hatasıyla çatışmasız bir süreç takip edilmesidir. Temel hedef ise en iyi kararın alınması için sistemin en verimli şekilde kullanılmasıdır." Yukarıda açıklanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Rekabetçi yaklaşım

Resmi yaklaşım

Rasyonel politika yaklaşımı

Paylaşımcı yaklaşım

Çoğulcu yaklaşım

Açıklama:

Resmî yaklaşımda, hiyerarşik bir yapı ve bir komuta zinciri vardır. Her danışman kendi uzmanlık alanıyla ilgili ve çalıştığı birimin yetki alanına giren konularda elde ettiği bilgileri lidere sunar. Gerektiğinde lider, bu kişilerin verdikleri bilgilere tavsiyelerini de eklemelerini isteyebilir. Bu yaklaşımda amaç, çok iyi düzenlenmiş bir yönetim sistemi içerisinde en az insan hatasıyla hiyerarşik yapıya bağlı kalarak çatışmasız bir süreç takip edilmesidir. Bu yönetim sistemi içerisinde kişiliklerden ve kişilere ait psikolojik unsurlardan çok konular önem taşımaktadır. Temel hedef ise en iyi kararın alınması için sistemin en verimli şekilde kullanılmasıdır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Liderin çok sayıda bilgi kanalına sahip olduğu, bu şekilde farklı fikir ve yaklaşımların elde edilmesinin hedeflendiği, liderin danışmanları arasında bir çatışma ortamı yaratmaya çalışıldığı ve hiyerarşik olmayan bir yapının korunduğu yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Resmi yaklaşım

Rasyonel politika yaklaşımı

Paylaşımcı yaklaşım

Örgütsel süreç yaklaşımı

Rekabetçi yaklaşım

Açıklama:

Rekabetçi yaklaşımda lider, çok sayıda bilgi kanalına sahiptir. Bu şekilde farklı fikir ve yaklaşımların elde edilmesi hedeflenir. Bu yaklaşımda liderin danışmanları arasında bir çatışma ve rekabet ortamı yaratılmaya çalışılır. Rekabetçi düzende hiyerarşik olmayan bir yapı korunmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

"Bu modelde devlet bütün kurumlarıyla, birimleriyle eş güdümlü olarak ulusal çıkara hizmet eder. Tek bir birimin dış politika kararlarını verdiği varsayımı vardır. Bu modele göre, ilk önce sorun ele alınır. Sorun incelendikten sonra, buna hangi politikalarla tepki verilebileceği belirlenir. Bu seçeneklerin fayda ve risk durumları belirlenir. Buna göre ulusal çıkara en çok hizmet eden ve risk/maliyet bakımında en düşük olan seçenek takip edilir."
Yukarıda devlet bürokrasisinin incelenmesinde kullanılan hangi model açıklanmaktadır?

Örgütsel süreç modeli

Bürokratik siyaset modeli

Çoğulcu model

Rasyonel politika modeli

Çatışma modeli

Açıklama:

Rasyonel politika modelinde, devlet bütün kurumlarıyla, birimleriyle eş güdümlü olarak ulusal çıkara hizmet eder. Bu modelde tek bir birimin rasyonel bir aktör olarak dış politika kararlarını verdiği varsayımı vardır. Bu modele göre, ilk önce sorun ele alınır. Sorun incelendikten sonra, buna hangi politikalarla tepki verilebileceği belirlenir. Bu seçeneklerin fayda ve risk durumları belirlenir. Buna göre ulusal çıkara en çok hizmet eden ve risk/maliyet bakımında en düşük olan seçenek takip edilir. Bu sayede rasyonel, akılcı davranışın gerektirdiği gibi tek bir üniter aktör gerekli mantık zincirini takip ettikten sonra dış politika kararını vermiş olur.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Örgütsel süreç modeli

Çoğulcu model

Bürokratik siyaset modeli

Mutabakat modeli

Rasyonel politika modeli

Açıklama:

Örgütsel süreç modeli devleti, her biri kendi özellikleri ve uzmanlıkları olan dolayısıyla farklı tercih ve algılara sahip olan kurum ve birimlerin toplamı olarak görür.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Yukarıdaki tablodaki grup içi çatışmaların ortaya çıkış şekilleri ve açıklamalarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

1-L, 2-K, 3-M

1-L, 2-M, 3-K

1-L, 3-M, 4-K

1-K, 3-M, 4-L

2-L, 3-M, 4-K

Açıklama:

- Grup iç çatışmaların dört farklı şekilde ortaya çıkabileceği savunulmuştur: Birinci durum kilitlenmedir: Grup üyeleri aralarındaki farklılıkları çözmek için nasıl hareket edecekleri ve hangi yöntemi uygulayabilecekleri konusunda çıkmazda kalırlar. Grup içi dinamik kilitlenir ve ilerlemez.
- İkinci durum ise yaygın çözümdür: Bu tür durumlarda tartışma içerisinde baskın çözüm olarak ne önerildiyse grup, bu çözüm ile hiçbir şey yapmamak arasında bir seçim yapar.
- Üçüncü olarak altküme çözümünden bahsedebiliriz. Bu çözüm grubun bir kısmını memnun edecek bir opsiyondur. Altküme çözümleri genellikle grubun bir kısmı için hakim bir seçimdir ve bu kararı diğer grup üyelerinin tercihleri üzerinde öncelik taşır.
- Son olarak entegre çözüm gelmektedir: Bu durum ise grup tartışması sonucunda tüm üyelerin tercihiyle belirlenir ve temsiliyeti yüksek bir seçimdir.
Doğru eşleştirme 1-L, 3-M, 4-K olmalıdır. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

I. Mutabakat modeli grup içi çatışmanın kabul edilmesine çalışır. II. Oy birliği modeli grup içi çatışmanın çözümüne öncelik verir. III. Çoğulculuk modelinin amacı grup içi anlaşmazlıkları önlemeye yöneliktir. Yukarıda verilen modellerle ilgili ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Grup içi süreçleri anlamakta üç farklı modelden bahsedilebilir: - Mutabakat Modeli’nin amacı grup içi anlaşmazlıkları önlemeye yöneliktir.
- Oy birliği (Oydaşma) Modeli ise grup içi çatışmanın çözümüne öncelik verir.
- Son olarak, Çoğulculuk Modeli’nden bahsedebiliriz. Bu model grup içi çatışmanın kabul edilmesine çalışır.
Görüldüğü üzere I ve III numaralı maddelerde verilen bilgiler yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Koalisyon ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Koalisyon hükûmetlerinde güç dağılımı kadar liderlerin karar mekanizmaları üzerindeki etkisi kısıtlanabilmektedir.

Koalisyon karar mekanizmaları beklenmeyen sonuçlar üretebilir.

Koalisyonlara başkanlık sisteminde de rastlanabilir.

Koalisyonda karar alma birimi içindeki aktörler veto, kaynak kesimi gibi yöntemlerle diğer aktörlerin girişimlerini engelleyebilirler.

Koalisyon içerisinde yer alan partilerin oluşturduğu gruplar yalnızca belirli konularda kendi başlarına hareket edebilmektedirler.

Açıklama:

- Partilerin bir araya gelerek oluşturduğu koalisyon hükûmetlerinde güç dağılımı kadar liderlerin karar mekanizmaları üzerindeki etkisi kısıtlanabilmektedir.
- Diğer bir nokta ise koalisyon karar mekanizmalarının beklenmeyen sonuçlar üretebileceği gerçeğidir.
- Koalisyonlar her ne kadar çok partili parlamenter sistemlerde görülse de benzer durumlarla başkanlık sisteminde de karşılaşılabilir.
- Karar birimi içerisindeki aktörler diğer aktörlerin girişimlerini engelleyebilirler. Bu engellemeler veto, iktidarın bitirilmesi tehdidi veya eylemlerinin engellenebilmesi için kaynak kesimi şeklinde yapılır.
- Koalisyon içerisinde yer alan partilerin oluşturduğu gruplar kendi başlarına hareket edemezler ve sürekli koalisyon ortaklarıyla gerekli görüş alışverişinde bulunduktan sonra hareket edebilirler.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

------- ait özellikler şu şekilde sıralanabilir: Birinci olarak, grup üyelerinin kendilerini uyum için baskı altında hissetmeleri yer almaktadır. Her üyenin olumsuzluk yaratan kişi olmak istememesi nedeniyle genel baskı altında hisse- derek öne atılan kararı desteklemeye meyilli olurlar. Bu nedenle grup içerisinde etkisiz görülen karar veya plan çok az tartışılır ve değerlendirmeye alınmaz. Paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Kamuoyuna

Küçük gruplara

Groupthink

Baskı gruplarına

Araştırma komisyonlarına

Açıklama:

s.49

Doğru Cevap: C

Soru 32

I. Dış politikaya yönelik seçenek geliştirme, seçenekler arasından en uygun olana karar verme II. Devletin ulusal çıkar doğrultusunda çalışan bir kurum olarak görülmesini sağlama III. Baskılar karşısında lidere manevi destekte bulunma, konunun ağırlığını liderle paylaşma Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çalışma gruplarının yan rolleri arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Grupların bazı yan rolleri de vardır. İlk olarak bu gruplar, devletin ulusal çıkar doğrultusunda çalışan bir kurum olarak görülmesini sağlar. İkinci olarak, baskılar karşısında lidere manevi destekte bulunur. Üçüncü olarak, resmî olarak devlete bağlı olan gruplar, asıl kararların alındığı resmî olmayan kurumlar için bir sis perdesi görevi görürler. Bu sayede en üst derecede alınan kararlara ulaşma imkânı pek mümkün olmaz. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

I. Groupthink, uyumsuzluğu ortadan kaldırmak üzere yürütülen psikolojik bir istektir. II. Gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayılır.
III. Groupthink süreci, grup üyelerinin kendilerini baskı altında hissetmelerine neden olur. Yukarıda Groupthink ile ilgili olarak verilenlerin hangisi doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Groupthink ne pahasına olursa olsun uyumsuzluğu ve anlaşmazlığı ortadan kaldırmak üzere yürütülen psikolojik bir istek olarak tanımlanabilir. Genel olarak değerlendirildiğinde Groupthink sürecinin alınan kararın kalitesini düşüreceği savunulmuştur. Groupthink sürecinde bireyler, olumsuzluk yaratan kişi olmak istememesi nedeniyle genel baskı altında hissederek öne atılan kararı desteklemeye meyilli olurlar. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Groupthink’in olumlu sayılabilecek sonuçları arasında gösterilebilir? I. Grup polarizasyonu II. Beyin Fırtınası III. Riskli değişim

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Groupthink’in sonuçları arasındaysa üç maddeden bahsedebiliriz. Birincisi, riskli değişimdir. Ilımlı fikirlere sahip olan kişiler, diğer grup üyelerinin aşırı fikirlere sahip olduğunu düşünerek gruba uyum sağlamak için karar üzerindeki pozisyonlarını değiştirirler. Bu nedenle de grup aşırı nitelendirilebilecek karar üzerinde anlaşmaya varabilir. Yapılan çalışmalar göstermiştir ki grup üyelerine tek tek alınan karar sorulsa, bu karar çoğunluk tarafından tercih edilmeyecektir. İkincisi, grup polarizasyonudur. Grup içi tartışmaların grup üyelerini aşırı poziyonlara sürüklediğini ve daha riskli nitelendirilebilecek kararların alındığı gösterilmiştir. Bu durumun tersi de bir konu üzerine tartışmayan grupların daha ılımlı kararlar aldığıdır. Son olarak da beyin fırtınasıdan (brainstorming) bahsedilebilir. Bu sonuç ise diğerlerine kıyasla en olumlu durumu temsil etmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri liderlerin kullandıkları organizasyonel düzenler arasında gösterilir? I. Resmî yaklaşım II. Paylaşımcı yaklaşım III. Rekabetçi yaklaşım

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Organizasyonal düzenleri düşündüğümüzde aşağıdaki düzenlerden hangisi ya da hangilerinde liderin eksik ya da çarpıtılmış bilgi alma olasılığı vardır?

Resmî yaklaşım
Paylaşımcı yaklaşım
Rekabetçi yaklaşım

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Resmî yaklaşımda, hiyerarşik bir yapı ve bir komuta zinciri vardır. Bu sistem bozulmayan bir hiyerarşik yapıya sahip olduğu için lider, elde ettiği bilginin eksik ya da çarpıtılmış olup olmadığından emin olamaz. Rekabetçi yaklaşımda lider, çok sayıda bilgi kanalına sahiptir. Bu şekilde farklı fikir ve yaklaşımların elde edilmesi hedeflenir. Bu yaklaşımda liderin danışmanları arasında bir çatışma ve rekabet ortamı yaratılmaya çalışılır. Ancak bu sistemde lider eksik, yanlı ve çarpıtılmış bilgilerin arasında kalabilir. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 37

------- yaklaşımda, hiyerarşik bir yapı ve bir komuta zinciri vardır. Her danışman kendi uzmanlık alanıyla ilgili ve çalıştığı birimin yetki alanına giren konularda elde ettiği bilgileri lidere sunar. Cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Resmi

Paylaşımcı

Yaklaşımlararası

Rekabetçi

Metodolojik

Açıklama:

s.51

Doğru Cevap: A

Soru 38

Devleti, her biri kendi özellikleri ve uzmanlıkları olan dolayısıyla farklı tercih ve algılara sahip olan kurum ve birimlerin toplamı olarak gören bürokrasi modeli aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir? I. Rasyonel Politika Modeli II. Örgütsel Süreç Modeli III. Bürokratik Siyaset Modeli

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Örgütsel süreç modeli ise devleti, her biri kendi özellikleri ve uzmanlıkları olan dolayısıyla farklı tercih ve algılara sahip olan kurum ve birimlerin toplamı olarak görür. Her birim, kendi standart çalışma prosedürlerine sahiptir. Bu birimler farklı sorunlarla karşılaştıklarında bu prosedürler üzerinde ince değişiklikler yaparak uyum sağlamaya çalışır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi grup iç çatışma şekillerinden biri değildir?

Altküme çözümü

Seçenek yönetimi

Yaygın çözüm

Kilitlenme

Entegre çözüm

Açıklama:

Grup iç çatışmaların dört farklı şekilde ortaya çıkabileceği savunulmuştur: Birinci durum kilitlenmedir; İkinci durum yaygın çözüm; üçüncü durum alt küme çözümü ve son olarak ise entegre çözümden bahsetmek mümkündür. Seçenek yönetimi ise grup içi dinamiklerden biridir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Grup içi süreçleri anlamaya yönelik modeller düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi grup içi anlaşmazlıkları önlemeye yönelik modeldir?

Mutabakat Modeli

Örgütsel Süreç Modeli

Oy Birliği Modeli

Bürokratik Siyaset Modeli

Çoğulcu Model

Açıklama:

Grup içi süreçleri anlamakta üç farklı modelden bahsedilebilir: Mutabakat Modeli’nin amacı grup içi anlaşmazlıkları önlemeye yöneliktir. Oy birliği (Oydaşma) Modeli ise grup içi çatışmanın çözümüne öncelik verir. Son olarak, Çoğulculuk Modeli’nden bahsedebiliriz. Bu model grup içi çatışmanın kabul edilmesine çalışır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Dış politika karar alma sürecinin kalitesinin alınan kararların çıktılarının kalitesini doğrudan etkilediğini savunan araştırmacı kimdir?

Irving Lester Janis

Alexander George

Stephen Walker

David Winter

Jerrold Post

Açıklama:

Dış politika yapım ve karar süreçlerine groupthink yaklaşımını uygulayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Groupthink'in sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Riskli değişim

Ilımlı fikirlere sahip olan kişiler, diğer grup üyelerinin aşırı fikirlere sahip olduğunu düşünerek gruba uyum sağlamak için karar üzerindeki pozisyonlarını değiştirirler

Vaka seçimi

Beyin fırtınası

Grup polarizasyonu

Açıklama:

Dış politika yapım ve karar süreçlerine groupthink yaklaşımını uygulayabileceksiniz.
Grroupthink'in sonuçları arasında vaka seçimi yoktur. Diğerleri groupthink'in sonuçları arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdaki özellikler hangi kavrama aittir?1. Grup içi üyeler kendilerini uyum için baskı altında hissetmektedirler2. Gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayımı vardır3. Grup içinde oluştuğu varsayılan uyum nedeniyle daha az sayıda alternatif durum ve kısıtlı bilgi değerlendirilir

Grup polarizasyonu

Riskli değişim

Groupthink

Oy birliği modeli

Mutabakat modeli

Açıklama:

Dış politika yapım ve karar süreçlerine groupthink yaklaşımını uygulayabileceksiniz.
Bu özellikler groupthinke ait özelliklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Liderler ve danışmanları bilgi ve tavsiye için devlet birimlerine ve buralarda çalışan bireylere bağlıdır. Ancak dış politika kararlarında son söz aşağıdakilerden hangisine aittir?1.Lider2.Kabine3.Parlamento4.Danışman5.Politika yapıcı gruplar

1 ve 2

2 ve 4

1, 2 ve 3

4 ve 5

1, 2 ve 4

Açıklama:

Liderlerin kurduğu organizasyonel düzenin dış politikayı nasıl etkiyebileceğini açıklayabileceksiniz.
Dış politika kararlarında son sözü lider, kabine veya parlamento söyler.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Küçük gruplar dış politika kararlarının alınmasında önemli işlevlere sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi bu işlevlerdir?1.Danışma işlevi2.Groupthink3.Komuta merkezi işlevi

1 ve 3

2 ve 3

Açıklama:

Dış politika yapım ve karar süreçlerine groupthink yaklaşımını uygulayabileceksiniz.
Küçük grupların dış politika kararlarındaki önemli işlevleri danışma işlevi ve komuta merkezi işlevleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Devlet bürokrasisi hem karar almada hem de bu kararların yürütülmesinde çok önemli bir role sahiptir. Aşağıdakilerden hangileri devlet bürokrasisinin incelenmesinde kullanılan modellerden değildir?1.Rasyonel politika modeli2.Örgütsel süreç modeli3.Groupthink4.Bürokratik siyaset modeli

1 ve 4

2 ve 4

1 ve 2

Açıklama:

Liderlerin kurduğu organizasyonel düzenin dış politikayı nasıl etkiyebileceğini açıklayabileceksiniz.
Groupthink devlet bürokrasisinin incelenmesinde kullanılmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi groupthink özelliklerinden biri değildir?

Grup üyeleri kendilerini uyum için baskı altında hissetmez

Gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayılır

Daha az sayıda alternatif durum değerlendirilir

Kısıtlı ahlaki sorgulama mevcuttur

Grup alınan kararın en doğru karar olduğuna inanılır

Açıklama:

Dış politika yapım ve karar süreçlerine groupthink yaklaşımını uygulayabileceksiniz.
Groupthinkte grup üyeleri uyum için baskı altında hissetmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

I. Liderin DanışmanlarıII. Liderin aile üyeleriIII. BürokratlarYukarıdaki aktörlerden hangisi/hangileri dış politika kararlarının şekillenmesinde rol alır?

Yalnız I

I ve III

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Liderlerin kurduğu organizasyonel düzenin dış politikayı nasıl etkiyebileceğini açıklayabileceksiniz.
aile üyeleri karar alma sürecinde yer almamaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 49

I. Rasyonel politika modeliII. Örgütsel süreç modeliIII. Bürokratik siyaset modeliYukarıdaki modellerin hangisi/hangileri devlet bürokrasinin incelenmesinde ortaya atılan modellerdendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Liderlerin kurduğu organizasyonel düzenin dış politikayı nasıl etkiyebileceğini açıklayabileceksiniz.
Her üç model de devlet bürokrasisini incelemektedir

Doğru Cevap: E

Soru 50

Sıralanan maddelerden hangileri grup içi çatışmaların ortaya çıkma şekillerindendir?I. KilitlenmeII. Yaygın çözümIII. Altküme çözümüIV. Entegre çözüm

I, II, III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Grup içi çatışmaların dış politika ekseninde nelere yol açabileceğini tanımlayabileceksiniz.
bütün maddeler grup içi çatışmların ortaya çıkma şekillderindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

I- Liderler yalnız karar almazlar. II- Karar alma sürecinde bir ya da birden fazla kişinin etkili olması, toplumdaki kurumların ve devletin yapısına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. III- Karar alıcıların tek bir kişi ya da birden çok kişi olması, ülkelerin demokratik bir yapıya sahip olup olmamalarıyla doğrudan alakalıdır. Liderlerin karar alma süreçleri ve yakın çevrelerinin karar alma sürecine etkisi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

Açıklama:

LİDERLERİN YAKIN ÇEVRESİ
Liderler yalnız karar almazlar. Her liderin etrafında farklı gruplarda pek çok farklı bireyin bulunduğu bilinmektedir. Her ne kadar yönetim sistemleri (parlamenter sistem, başkanlık sistemi gibi) arasındaki farklar sebebiyle liderin etrafındaki insanların hem niteliği hem de niceliği değişse de özünde liderlerin tek başlarına karar aldıklarını düşünmek tamamen doğru değildir. Dolayısıyla karar alma sürecinde bir ya da birden fazla kişinin etkili olması, toplumdaki kurumların ve devletin yapısına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bununla birlikte, karar alıcıların tek bir kişi ya da birden çok kişi olması, ülkelerin demokratik bir yapıya sahip olup olmamalarıyla doğrudan alakalı bir durum değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

I- Grup ilk olarak seçenekler geliştirir,
II- Grup daha sonra sonra bu seçenekleri değerlendirir,
III- Değerlendirilen seçenekler arasındaki en uygun olanı belirler ve bir karara varır.
Yukarıdaki süreç, liderin çalışma grubunda yer alan "küçük çalışma gruplarının" hangi yönüne işaret eder?

Küçük grupların komuta merkezi işlevi

Küçük grupların danışma işlevi

Groupthink

Dış politika sorunlarının ortaya çıkarılması rolü

Lidere zaman kazandırma rolü

Açıklama:

LİDER VE ÇALIŞMA GRUBU
Küçük grupların bir de komuta merkezi işlevi vardır. Grup üyeleri dış politika- yı müşterek olarak belirler. Grup ilk olarak seçenekler geliştirir, sonra bu seçenekleri değerlendirir, değerlendirilen seçenekler arasındaki en uygun olanı belirler ve bir karara varır. En azından bu akılcı sürecin grup içerisinde takip edilmesi beklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

.............................. ne pahasına olursa olsun uyumsuzluğu ve anlaşmazlığı ortadan kaldırmak üzere yürütülen psikolojik bir istek olarak tanımlanabilir.
Yukardaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Groupthink

Çerçeveleme

Priming

Bürokrasi

Koalisyon

Açıklama:

Groupthink ne pahasına olursa olsun uyumsuzluğu ve anlaşmazlığı ortadan kaldırmak üzere yürütülen psikolojik bir istek olarak tanımlanabilir. Bu süreçteki önemli nokta ise uyumlu karar alma arzusunun grupların alternatif seçenekleri incelemesine engel olması ve buna bağlı olarak grup içi baskı nedeniyle de verim- liliğin azalması, gerçeklerin doğru analiz edilememesi ve karar süreçlerinin zarar görmesi yer alır. Bu tanımlamadaki kritik nokta ise grup içi uyumun takip edilen karar alma sürecinden daha önemli olduğudur. Genel olarak değerlendirildiğinde groupthink sürecinin alınan kararın kalitesini düşüreceği savunulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 54

I- Grup üyeleri kendilerini diğerlerinden farklı göstermek için baskı altında hissederler
II- Gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayılır
III- Grup içinde oluştuğu varsayılan uyum nedeniyle daha az sayıda alternatif durum ve kısıtlı bilgi değerlendirilebilir
IV- Grubun aldığı kararın amaçları ve dayandığı temelleri yeterince sorgulanmaz
Groupthink olgusunun özellikleri arasında yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri yer alır?

II, III ve IV

I, II, III ve IV

I, II ve III

III ve IV

II ve III

Açıklama:

Groupthink’e ait özellikler şu şekilde sıralanabilir: Birinci olarak, grup üyeleri- nin kendilerini uyum için baskı altında hissetmeleri yer almaktadır. Her üyenin olumsuzluk yaratan kişi olmak istememesi nedeniyle genel baskı altında hisse- derek öne atılan kararı desteklemeye meyilli olurlar. Bu nedenle grup içerisinde etkisiz görülen karar veya plan çok az tartışılır ve değerlendirmeye alınmaz. İkin- ci unsur ise gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayımıdır. Bu özellik de grup içerisinde tartışılan herhangi bir fikrin daha fazla beğenildiği ve grup üyelerinin konu üzerinde ortak bir kanıya vardığı beklentisidir. Bu nedenle grubun daha önce önemli olmadığını düşündüğü bir karar veya plan tekrar değerlendirilmez. Üçüncü önemli özellik ise grup içinde oluştuğu varsayılan uyum nedeniyle daha az sayıda alternatif durum ve kısıtlı bilgi değerlendirilebilir. Genellikle grupların iki alternatif karar üzerine yoğunlaşması nedeniyle başka hiçbir alternatif opsiyo- nun önemsenmemesi söz konusudur. Bu nedenle de konuyla ilgili uzmanlardan değerlendirilen opsiyonlarla ilgili kayıp ve kazanç hakkında bilgi alınmaz. Dör- düncü özellik olarak, kısıtlı ahlaki sorgulamadan bahsedebiliriz. Burada, grubun aldığı kararın amaçları ve dayandığı temellerin yeterince sorgulanmadığı öne sürülmektedir. Neyin doğru ve yanlış olduğundan çok, grup üyeleri çoğunlukla kendi pozisyonlarını destekleyici bilgiye ve fikirlere ilgi gösterecekleri için ahlaki tartışmanın grup içerisinde yer almadığı savunulmuştur. Son olarak da grup için- de alınan kararlarda yenilmezlik varsayımı olduğudur. Grup, alınan kararın en doğru karar olduğu varsayımıyla olumsuz gelişmelerde kullanılabilecek B Planı üzerine çalışmaz. Bu nedenle de grup içerisinde yenilmezlik duygusu kuvvetlenir ve başka bir alternatifin kullanılabileceği hesaba katılmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 55

I- Lider, çok sayıda bilgi kanalına sahiptir.
II- Bu yaklaşımda farklı fikir ve yaklaşımların elde edilmesi hedeflenir.
III- Farklı bilgilerin sentezlenmesiyle etkili bir politika oluşturulacağı inancı vardır.
Yukarıdaki özellikler, liderlerin dış politika karar alma süreçlerinde kullandığı yaklaşımlarından hangisine ya da hangilerine işaret etmektedir?

Rekabetçi Yaklaşım

Resmî Yaklaşım

Paylaşımcı Yaklaşım

Resmî Yaklaşım ve Paylaşımcı Yaklaşım

Rekabetçi Yaklaşım, Resmî Yaklaşım ve Paylaşımcı Yaklaşım

Açıklama:

LİDER VE ORGANİZASYONEL DÜZEN
Rekabetçi yaklaşımda lider, çok sayıda bilgi kanalına sahiptir. Bu şekilde farklı fikir ve yaklaşımların elde edilmesi hedeflenir. Edinilen bu farklı bilgilerin sentezlenmesiyle etkili bir politika oluşturulacağı inancı vardır. Bu yaklaşımda liderin danışmanları arasında bir çatışma ve rekabet ortamı yaratılmaya çalışılır. Ancak bu sistemde lider eksik, yanlı ve çarpıtılmış bilgilerin arasında kalabilir. Rekabetçi yaklaşımı benimseyen bir liderin çok dikkatli olması ve çevresindekilere danışmaya çok fazla zaman ayırması gerekmektedir. Bu çatışmacı ortamı iyi idare edebilen bir lider, farklı bilgi ve görüşlerin sentezini oluşturarak en olumlu kararı verebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

I- Zaman içerisinde bütün ekibin aynı düşüncelere sahip olması riski vardır.
II- Hiyerarşik olmayan yapı içerisinde takım çalışması, sorumluluk paylaşımı ve fikir birliğiyle hareket etme hedeflendiği için farklı düşüncelerin masaya getirilmesi mümkün olmayabilir.
III- Liderin arkadaşça yaklaşımı verimli kullanılabilmesi için farklı fikirleri ekip uyumu içerisinde bir arada tutabilme yeteneğine sahip olması gerekir.
Yukarıdaki özellikler, liderlerin dış politika karar alma süreçlerinde kullandığı yaklaşımlarından hangisine ya da hangilerine işaret etmektedir?

Paylaşımcı Yaklaşım

Resmî Yaklaşım

Rekabetçi Yaklaşım

Resmî Yaklaşım ve Rekabetçi Yaklaşım

Resmî Yaklaşım ve Resmî Yaklaşım

Açıklama:

LİDER VE ORGANİZASYONEL DÜZEN
Bazı liderler rekabetçi ve çatışmacı bir ortam olmadan farklı bakış açılarından yararlanmak ister. Bunun yanında resmî yaklaşımdaki gibi hiyerarşik bir yapıdan ve bilgi çarpıtmalarından uzak durmayı hedefler. Danışmanların birbirleriyle fikir alışverişinde bulunarak bir takım ruhu içerisinde ortak kararlara varmasını ister. Bu da üçüncü bir yaklaşım olan paylaşımcı yaklaşım ile ortaya çıkar. Ancak bu yaklaşımda, zaman içerisinde bütün ekibin aynı düşüncelere sahip olması riski var- dır. Hiyerarşik olmayan yapı içerisinde takım çalışması, sorumluluk paylaşımı ve fikir birliğiyle hareket etme hedeflendiği için farklı düşüncelerin masaya getirilme- si mümkün olmayabilir. Liderin arkadaşça yaklaşımı verimli kullanılabilmesi için farklı fikirleri ekip uyumu içerisinde bir arada tutabilme yeteneğine sahip olması gerekir. Bu nedenle hem alternatif yaratılmasını sağlamak hem de bilgiye açık olmak gereklidir. Bu yöntemin temel amacı incelenen konu üzerine yapılabilir en uygun karara ulaşmaktır. Amaç, resmî yöntemden farklı olarak en iyi karara ulaşmaktansa yapılabilecek en iyi kararı vermektir. Verilecek kararın yönetimin yapabileceği en iyi karar olması önceliklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

I- Bu model devleti, her biri kendi özellikleri ve uzmanlıkları olan dolayısıyla farklı tercih ve algılara sahip olan kurum ve birimlerin toplamı olarak görür.
II- Her birim, kendi standart çalışma prosedürlerine sahiptir.
III- Dış politikada devlet, kurumlar ve sorunlar karşısında yeni politikalar yerine, yerleşik rutin yollarla çözüme gitmeye çalışır.
Yukarıda özellikleri sunulan bürokrasi modeli aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?

Örgütsel süreç modeli

Rasyonel Politika Modeli

Bürokratik Siyaset Modeli

Bürokratik Siyaset Modeli ve Örgütsel Süreç Modeli

Bürokratik Siyaset Modeli ve Rasyonel Politika Modeli

Açıklama:

LİDER VE BÜROKRASİ
Örgütsel süreç modeli devleti, her biri kendi özellikleri ve uzmanlıkları olan dolayısıyla farklı tercih ve algılara sahip olan kurum ve birimlerin toplamı olarak görür. Her birim, kendi standart çalışma prosedürlerine (standart operating procedures - SOP) sahiptir. Bu birimler farklı sorunlarla karşılaştıklarında bu prose- dürler üzerinde ince değişiklikler yaparak uyum sağlamaya çalışır. Fakat özünde standart çalışma prosedürlerinde hiçbir temel değişiklik yapılması beklenmez. Bir nevi, farklı durumlara karşı yeni programlar üretmektense her bir duruma denk gelebilecek bir programın uygulanması söz konusudur. Dış politikada ise devlet, kurumlar ve sorunlar karşısında yeni politikalar yerine, yerleşik rutin yollarla çözüme gitmeye çalışır. Bu modelin savunduğu ise yanlış dış politika kararlarının kullanılabilecek opsiyonların değerlendirilememesinden değil, kurumların sabit fikirli ve değişikliğe meyilli olamamalarından kaynaklandığıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

I- Güç bürokrasilere eşit dağıtılmıştır. Bu nedenle her kurum karar üzerinde etki sahibi olabilecek fırsata sahiptir.
II- Kurumlardaki her yetkilinin farklı bir görevi vardır. Her kişi kendi görevini yerine getirmekle yükümlüdür.
III- Yetkililer arasındaki fark pazarlıkla ile çözülebilir.
Yukarıda özellikleri sayılan bürokrasi modeli aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerine aittir?

Bürokratik Siyaset Modeli

Rasyonel Politika Modeli

Örgütsel Süreç Modeli

Örgütsel Süreç Modeli ve Rasyonel Politika Modeli

Bürokratik Siyaset Modeli ve Rasyonel Politika Modeli

Açıklama:

LİDER VE BÜROKRASİ
Bürokratik siyaset modeli, devlet kurumlarındaki bireylerin önemine vurgu yapar. Kurumların uzmanlıkları, içerisinde çalışan bireylere sıkıca bağlıdır. Ayrıca hiyerarşik yapıya sahip olan bu kurumların altında çalışan bireylere bilgi, analiz ve tavsiye sağlamak açısından bağlıdır. Bürokratik siyaset modeli, bireylerin algı- larının ve önceliklerinin hem çalıştıkları kurumdan hem de kendi amaç ve ilgilerinden etkilendiğini öne sürer. Sonuç olarak, bu model dış politika kararlarını, hiyerarşik olarak ast-üst bireyler arasında, yatay olarak ise farklı kurum başkanları arasındaki pazarlıkların sonucu olarak görür.
Bürokratik siyaset modelinin özellikleri arasında şu maddeler sayılabilir: Birinci olarak, güç bürokrasilere eşit dağıtılmıştır. Bu nedenle her kurum karar üzerinde etki sahibi olabilecek fırsata sahiptir. İkinci olarak, kurumlardaki her yetkilinin farklı bir görevi vardır. Her kişi kendi görevini yerine getirmekle yükümlüdür. Son olarak da yetkililer arasındaki fark pazarlıkla ile çözülebilir. Bu madde de konuya dahil kurumlar arasında bürokratik kuralların uygulanmasıyla çözümün elde edilebileceğini göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Grup içi çatışmaların nedenlerinden biri olan, grup üyelerinin aralarındaki farklılıkları çözmek için nasıl hareket edecekleri ve hangi yöntemi uygulayabilecekleri konusunda çıkmazda kalmaları durumuna ne ad verilir?

Kilitlenme

Donma

Bozulma

Fonksiyon kaybı

Sona erme

Açıklama:

GRUP İÇİ ÇATIŞMA VE DIŞ POLİTİKA
Grup iç çatışmaların dört farklı şekilde ortaya çıkabileceği savunulmuştur: Bi- rinci durum kilitlenmedir: Grup üyeleri aralarındaki farklılıkları çözmek için na- sıl hareket edecekleri ve hangi yöntemi uygulayabilecekleri konusunda çıkmazda kalırlar. Grup içi dinamik kilitlenir ve ilerlemez.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Dış politikanın nihai yetkisi sadece baskın bir lider veya tek bir grup tarafından değil, üçüncü bir alternatif olarak ......................................... tarafından da belirlenebilir.
Size gore yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

politik özerk aktörlerin koalisyonu

Bakanlar

deneyimli diplomatlar

uzmanlar grubu

teknokratlar grubu

Açıklama:

KOALİSYON VE DIŞ POLİTİKA
Dış politikanın nihai yetkisi sadece baskın bir lider veya tek bir grup tarafından değil, üçüncü bir alternatif olarak politik özerk aktörlerin koalisyonu tarafından da belirlenebilir. Karar birimlerinin bu özelliği, devletin siyasi otoritesini tek bir grup ya da aktör ile üstlenmesi mümkün olmadığında kaynaklanmaktadır.
Dış politikaya karar verme süreci parçalanmıştır ve sağlıklı ve sürdürülebilir dış politika ise aktörlerin siyasi güçlerinin karar aşamasına ulaşımı ile sınırlandırılmıştır. Tek parti hükümeti kurabilen parlamenter rejimlerde ve başkanlık sistemlerinde lider tek başına yönetim ve karar alma süreçleri üzerinde güç sahibi olabilir. Öte taraftan, partilerin bir araya gelerek oluşturduğu koalisyon hükûmetlerinde güç da- ğılımı kadar liderlerin karar mekanizmaları üzerindeki etkisi kısıtlanabilmektedir. Koalisyonu kuran partiler arası sıkı bir çekişme ve müzakere sonucunda anlaşmaya varmaları hükûmet içerisinde güç dağılımını (hangi partinin hangi bakanlığı alacağı ve hangi görevden sorumlu olacağı gibi) belirlemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bireysel eksiklikler liderlerin kararlarını yakından etkilemektedir. Fakat bununla beraber birey olarak yapılabilecek hatalar dış politika söz konusu olduğunda ciddi problemler yaratabilir. Bu nedenle bireyler bir takım kurarak dış politika karar alma sürecini kolaylaştırmaya çalışır. Aşağıdakilerden hangisi bireysel unusurlar ile ilgilidir?

Karar alıcıların eksikliklerini dengeleyebilir

Karar alıcıları belirli bir doğrultuda yönlendirebilir

Çeşitli rasyonel olmayan durumlar ortaya çıkarabilir

Devletin çıkarlarına daha uzak bir karar çıkma olasılığı artırılmış olur

Devletin çıkarlarına daha yakın bir karar çıkma olasılığı artırılmış olur

Açıklama:

Bireylerin eksiklikleri göz önünde bulundurulursa grup sürecinden geçen bir kararın bireysel unsurlardan uzaklaştırılmış ve (eğer ki öyle bir durum söz konusuysa) devletin çıkarlarına daha yakın bir karar çıkma olasılığı artırılmış olur.

Doğru Cevap: E

Soru 62

------- çalışması, dış politika karar alma sürecinin kalitesinin alınan kararların çıktılarının kalitesini doğrudan etkilediğini savunmuştur. Aşağıdakilerden hangisi boşluğu doğru şekilde tamamlar?

George'un

Jervis'in

Morgenthau'nun

Hermann'ın

Janis'in

Açıklama:

Janis (sorunun yanıtı kitabınızın 49. sayfasında aynen yer almaktadır. )

Doğru Cevap: E

Soru 63

Groupthink, en basit hâliyle, grup içi karar alma süreçlerinin olumsuz yönleri olarak tanımlanabilir. Groupthink, grupların sonuçları yeterince değerlendirilmeden, grup üyelerinin diğer üyelerin destek verdiklerini düşünerek yanlış karar alma sürecine meyilli olmalarını savunur. Aşağıdakilerden hangisi Groupthink için yanlıştır?

Kısıtlı ahlaki sorgulamadan bahsedilebilir.

Gruptaki herkesin farklı fikirde olduğu varsayılır.

Grup içinde alınan kararlarda yenilmezlik varsayımı olduğudur.

Grup içinde daha az sayıda alternatif durum ve kısıtlı bilgi değerlendirilebilir.

Grup üyelerinin kendilerini uyum için baskı altında hissetmeleri yer almaktadır.

Açıklama:

Groupthink’e ait özellikler şu şekilde sıralanabilir: Birinci olarak, grup üyelerinin kendilerini uyum için baskı altında hissetmeleri yer almaktadır. İkinci unsur ise gruptaki herkesin hemfikir olduğu varsayımıdır. Bu özellik de grup içerisinde tartışılan herhangi bir fikrin daha fazla beğenildiği ve grup üyelerinin konu üzerinde ortak bir kanıya vardığı beklentisidir. Bu nedenle grubun daha önce önemli olmadığını düşündüğü bir karar veya plan tekrar değerlendirilmez. Üçüncü önemli özellik ise grup içinde oluştuğu varsayılan uyum nedeniyle daha az sayıda alternatif durum ve kısıtlı bilgi değerlendirilebilir. Dördüncü özellik olarak, kısıtlı ahlaki sorgulamadan bahsedebiliriz. Son olarak da grup içinde alınan kararlarda yenilmezlik varsayımı olduğudur.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Dış politika karar alma süreçlerinde liderler, danışman ve bürokratların oluşturduğu yürütme ve karar alma sistemini kendi kişiliğine göre şekillendirir. Liderlerin çevresindeki danışman, bürokrat ve çalışma arkadaşlarının dış politikanın şekillendirilmesinde oynadıkları rol büyüktür. Bu yüzden liderler, bu kişileri uyumlu bir şekilde organize etmek zorundadır. Yapılan çalışmalar çeşitli organizasyonal düzenlerin kullanıldığını göstermektedir: Resmî, rekabetçi ve paylaşımcı yaklaşım. Rekabetçi anlayışa göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Hiyerarşik bir yapı korunmaktadır

Lider çok sayıda bilgi kanalına sahiptir

Lider eksik, yanlı ve çarpıtılmış bilgilerin arasında kalabilir

Karar birimleri arasında bilgi alışverişi ve çatışma artmaktadır

Liderin danışmanları arasında bir çatışma ve rekabet ortamı yaratılmaya çalışılır

Açıklama:

Rekabetçi düzende hiyerarşik olmayan bir yapı korunmaktadır. Bu yapı karar birimleri arasında bilgi alışverişini ve çatışmayı artırmaktadır. Lider önderliğinde otoritede üst üste gelen görev dağılımı nedeniyle, karara dahil olabilecek birimler arası çatışma ve rekabet oluşturulması hedeflenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Devlet bürokrasinin incelenmesinde üç farklı model ortaya atılmıştır: Rasyonel politika modeli, örgütsel süreç modeli ve bürokratik siyaset modeli. Rasyonel politika modelinde tek bir birimin rasyonel bir aktör olarak dış politika kararlarını verdiği varsayımı vardır. Bu modele göre takip edilecek ikinci adım aşağıdakilerden hangisidir?

Sorun ele alınır

Politikalar belirlenir

Fayda ve risk durumları belirlenir

Ulusal çıkar göz önünde bulundurulur

En düşük risk/maliyet göz önünde bulundurulur

Açıklama:

Bu modele göre, ilk önce sorun ele alınır. Sorun incelendikten sonra, buna hangi politikalarla tepki verilebileceği belirlenir. Bu seçeneklerin fayda ve risk durumları belirlenir. Buna göre ulusal çıkara en çok hizmet eden ve risk/maliyet bakımında en düşük olan seçenek takip edilir. Bu sayede rasyonel, akılcı davranışın gerektirdiği gibi tek bir üniter aktör gerekli mantık zincirini takip ettikten sonra dış politika kararını vermiş olur.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Dış politika kararlarında danışmanların rolü büyüktür. Lider, etrafındaki danışmanlarının sağladığı bilgi ve tavsiyelerle hareket eder. Bunun yanında devlet bürokrasisi de hem karar almada hem de bu kararların yürütülmesinde çok önemli bir role sahiptir. Devlet bürokrasinin incelenmesinde üç farklı model ortaya atılmıştır: Rasyonel politika modeli, örgütsel süreç modeli ve bürokratik siyaset modeli. Aşağıdakilerden hangisi rasyonel politika modelinin özellikleri arasında yer alır?

Her kurum karar üzerinde etki sahibi olabilecek fırsata sahiptir.

Karar birimleri arasında çatışmaların doğması bu modelde doğaldır.

Tek bir birimin rasyonel bir aktör olarak dış politika kararlarını verdiği varsayımı vardır.

Kişilerin ve organizasyonların rasyonel karar alma yetilerinin sınırlı olduğunun altını çizer.

Standart uygulamalar sebebiyle karara dahil olan her organizasyonun kendine ait alt kültür oluşturmasıdır.

Açıklama:

Rasyonel politika modelinde tek bir birimin rasyonel bir aktör olarak dış politika kararlarını verdiği varsayımı vardır. Örgütsel süreç modeli, kişilerin ve organizasyonların rasyonel karar alma yetilerinin sınırlı olduğunun altını çizer. Örgütsel süreç modelinin bir başka özelliği de standart uygulamalar sebebiyle karara dahil olan her organizasyonun kendine ait alt kültür oluşturmasıdır. Organizasyonel alt kültür doğrudan karar birimlerinin kendi standart uygulamalarına göre hareket edilmesini savunurken, uygulanmak istenen programlar üzerindeki değerlendirmeler farklılık göstermektedir. Bu nedenle, örgütsel süreç modelinde karar birimleri arasında çatışmaların doğması bu modelde doğaldır. Bürokratik siyaset modelinde her kurum karar üzerinde etki sahibi olabilecek fırsata sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Grup içi süreçleri anlamakta üç farklı modelden bahsedilebilir: Mutabakat Modeli’nin amacı grup içi anlaşmazlıkları önlemeye yöneliktir. Oy birliği (Oydaşma) Modeli ise grup içi çatışmanın çözümüne öncelik verir. Son olarak, Çoğulculuk Modeli’nden bahsedebiliriz. Bu model grup içi çatışmanın kabul edilmesine çalışır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Mutabakat Modeli’nin özellikleri arasında yer alır?

Farklı alternatifler veya opsiyonlar değerlendirilmemektedir

Ortaya atılan baskın kararın da zorla kabul edilmesini desteklemez

Bir nevi her üyenin grup kararına yönelik veto hakkı bulunmaktadır

Grup üyeleri bireysel özelliklerini karar alma sürecinde ortaya koymazlar

Tüm bireylerin grup kararı üzerinde oy birliği sağlamak zorunda olmamasıdır

Açıklama:

Mutabakat Modelinde farklı alternatiflerin veya opsiyonların değerlendirilmediği, baskın fikrin tartışılmadığı ve daha sonra gelen bilgilerin önemsenmediği bir durumu anlatılmaktadır. Oy birliği modeline göre ise mutabakat modelinden farklı olarak grup üyeleri bireysel özelliklerini karar alma sürecinde ortaya koymazlar. Oy birliği modelinde her üyenin grup kararına yönelik veto hakkı bulunmaktadır. Çoğulcu modelde oy birliği modelinden farkı ise tüm bireylerin grup kararı üzerinde oy birliği sağlamak zorunda olmamasıdır. Aynı şekilde, çoğulcu model ortaya atılan baskın kararın da zorla kabul edilmesini desteklemez. Çoğulcu modele göre grup içinde çatışma ve uyumsuzluk doğaldır fakat kabul edilebilir bir sonuca ulaşmak grubun esas amacıdır. Bu amaç doğrultusunda herkesin memnun olacağı ve hemfikir olduğu bir karar üzerine anlaşmak hem zaman hem de kaynaklar açısından pek makul değildir. Bu nedenle de grubun belirli bir oranının kabul ettiği bir karar grubun seçimi olarak kabul edilir. Çoğulcu modelde grup üyelerinin her bir üyenin önceliklerini gözeterek hareket etmesinden ziyade sadece kendi pozisyonlarına yakın bireylere dikkat etmeleri gerekir. Çoğulcu modelin sağladığı ise bir grup üyenin savunduğu fikrin kabul edilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Çoğulcu Model ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Grubun amacı kabul edilebilir bir sonuca ulaşmaktır.

Grubun belirli bir oranının kabul ettiği bir karar grubun seçimi olarak kabul edilir.

Grubun ortalama görüşünden uzakta olan fikirler baştan elenir

Grubun kararsızları ikna edilir

Grubun tüm bireyleri, grup kararı üzerinde oy birliği sağlamak zorundadır.

Açıklama:

Çoğulcu Model
Bu modelde de oy birliği modeli gibi bireylerin, grup içinde, sahip oldukları bireysel özelliklerle ve önceliklerle hareket etmeleri beklenmez. Oy birliği modelinden farkı ise tüm bireylerin grup kararı üzerinde oy birliği sağlamak zorunda olmamasıdır. Aynı şekilde, çoğulcu model ortaya atılan baskın kararın da zorla kabul edilmesini desteklemez. Bu model daha önce bahsedilen iki modelin arasında bulunduğu söylenebilir.
Çoğulcu modele göre grup içinde çatışma ve uyumsuzluk doğaldır fakat kabul edilebilir bir sonuca ulaşmak grubun esas amacıdır. Bu amaç doğrultusunda herkesin memnun olacağı ve hemfikir olduğu bir karar üzerine anlaşmak hem zaman hem de kaynaklar açısından pek makul değildir. Bu nedenle de grubun belirli bir oranının kabul ettiği bir karar grubun seçimi olarak kabul edilir. Grubun bir kısmı bu seçimi desteklemese de grubun asli görevi sonuca ulaşmak olduğu için
bir şekilde bunu başarması gerekir. Çoğulcu bir yaklaşımla bu amaca ulaşmak mümkündür.
Çoğulcu modelde grup üyelerinin her bir üyenin önceliklerini gözeterek hareket etmesinden ziyade sadece kendi pozisyonlarına yakın bireylere dikkat etmeleri gerekir. Amaç çoğunluğu oluşturmak olduğu için kendi duruşuna yakın üyelerin desteklenmesi ve kararsızların ikna edilmesi yeterli olacaktır. Tamamen aykırı ve grubun ortalama görüşünden uzakta olan fikirler baştan elenebilecektir. Çoğulcu modelin sağladığı ise bir grup üyenin savunduğu fikrin kabul edilmesidir (s.56).

Doğru Cevap: E

Soru 69

Dış politikanın nihai yetkisi sadece baskın bir lider veya tek bir grup tarafından değil, üçüncü bir alternatif olarak politik özerk aktörlerin koalisyonu tarafından da belirlenebilir. Koalisyon kararları iki farklı ayırt edici özelliğe sahiptir. Birincisi karar birimi içinde siyasi otoritenin net bir şekilde bölünmesidir. İkincisi ise aktörlerin seçimlerini etkileyecek şekilde karar merkezleri etrafında toplanmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi birinci karar ile ilgili değildir?

Karar birimi içerisindeki aktörler diğer aktörlerin girişimlerini engelleyebilirler.

Hiçbir aktör veya grup kendi devlet kaynakları üzerinde vaatte bulunma yetkisine sahip değildir.

Sürekli politika girişimi ise sadece karar birimi içerisindeki tüm aktörlerin desteği ile yürürlüğe girebilir.

Bu engellemeler veto, iktidarın bitirilmesi tehdidi veya eylemlerinin engellenebilmesi için kaynak kesimi şeklinde yapılır.

Farklı aktörlerin temsilcileri koalisyon içinde görüşse bile, bireyler önemli üyelere danışmadan karar birimini işletme yetkisine sahip değillerdir

Açıklama:

İkincisi ise aktörlerin seçimlerini etkileyecek şekilde karar merkezleri etrafında toplanmasıdır. Farklı aktörlerin temsilcileri koalisyon içinde görüşse bile, bireyler önemli üyelere danışmadan karar birimini işletme yetkisine sahip değillerdir. Bu nedenle koalisyon içerisinde yer alan partilerin oluşturduğu gruplar da kendi başlarına hareket edemezler ve sürekli koalisyon ortaklarıyla gerekli görüş alışverişinde bulunduktan sonra hareket edebilirler. Özellikle koalisyon ortaklarının ideolojik olarak birbirinden uzak olması da ortak karara varılmasını zorlaştıracaktır. Konu dış politika olduğunda ise görüşmelerin çok daha çekişmeli ve her hükûmet ortağına (ki burada çatışma yönetimi modelleri uygulanmaktadır) uygun olması gerekir. Bu nedenle karar alma süreci farklı bir boyutta uzun zaman alarak ilerleyebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Koalisyon kararlarının karar verme süreçlerini daha iyi anlamak için politik aktörlerin bir araya gelerek güvenilir ve geri alınmayan dış politikadaki anlamlı eylemlerini incelememiz gerekir. Aşağıdaki hangisi bu incelemeyle ilgili yanlış bir ifadedir?

Dış politika üzerinde anlaşmaya ulaşmak için aktörlerin hangi ayrı koşulları öngördüklerine bakılır.

Kullanılacak kaynakların yeterli olup olmadığına bakılır.

Hangi koşullarda çıkmaza girdiklerine bakılır.

Hangi koşullarda sonuca ulaşamadıklarına bakılır.

Koalisyon üyelerinin takip edilecek politika konusunda uzlaşmaya varması şart değildir.

Açıklama:

Koalisyon kararlarının karar verme süreçlerini daha iyi anlamak için politik aktörlerin bir araya gelerek güvenilir ve geri alınmayan dış politikadaki anlamlı eylemlerini incelememiz gerekir. Öncelikle kullanılacak kaynakların yeterli olup olmadığına bakılır. Sonra dış politika üzerinde anlaşmaya ulaşmak için aktörlerin hangi ayrı koşulları öngördüklerine bakılır. Hangi koşullarda çıkmaza girdikleri ve sonuca ulaşamadıklarına bakılır. Bu çıkmaz, devletin kayda değer ve anlamlı yollardan hareket etmesini görebilmesini sağlar. Mevcut eğilimi arttırmaya ya da azaltmaya yarar. Her hâlükârda koalisyon üyelerinin takip edilecek politika konusunda uzlaşmaya varması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi "kamuoyu olmadan dış politika üretimi ve uygulamasının anlaşılamayacağını savunan" yazarlardan biridir?

Kant

Morgenthau

Hegel

Spinoza

Nietzsche

Açıklama:

Her ne kadar bazı teoristler (örneğin, Morgenthau) dış politika konularının kamuoyu baskısından uzak olması gerektiğini düşünürken bazıları da (örneğin, Kant) kamuoyu olmadan dış politika üretimi ve uygulamasının anlaşılamayacağını savunmuştur. Buna göre doğru yanıt, A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyu ile karar alıcılar arasındaki iletişimin boyutlarından biri değildir?

Elitlerin ve karar alıcıların kamuoyunu yönlendirmesi gerektiğini ele alan boyut

Kamuoyunun değerlendirmesine göre alternatif politika opsiyonları arasında bir yönelimin takip edilmesinin beklenmesi ve kamuoyunun bir anlamda hangi dış politika kararının seçilebileceğine dair kısıtlamaları belirlemesini içeren boyut

Kamuoyunun karar alıcıların hangi politikayı seçeceklerini doğrudan etkileyebileceğini savunan boyut

Kamuoyunun kararları etkilediğini kabul eden fakat bu etkinin derecesinin kamuoyunun bir politika hakkındaki desteğine göre değişebileceğini savunan boyut

"Hükümetler asla belirli bir dış politikayı kamuoyunun desteğini kazanmak üzere öne süremez" yaklaşımını içeren boyut.

Açıklama:

Kamuoyu ile karar alıcılar arasındaki iletişimin çeşitli seviyeleri bulunmaktadır. Burada dört farklı boyuttan bahsedilecektir:
Birinci olarak kamuoyu, hükûmetin kararlarını, elitlerin yönlendirmelerinden etkilenerek, hükûmetin liderlik konumunun getirdiği üstünlükten etkilenerek ya da genel olarak hükûmetin aldığı kararları desteklemeye meyilli olması nedeniyle destek verebilir. Bu denklemde kamuoyunun politikanın belirlenmesinde çok az, belki de hiç etkisi olmamaktadır ve doğrudan elitlerin verdikleri yönlendirme ve reaksiyona dayalı bir hareket söz konusudur. Bu yaklaşım, özünde elitlerin ve karar alıcıların kamuoyunu yönlendirmesi gerektiğini savunur
İkinci bir bakış açısı ise kamuoyunun dış politika yapımı sürecinde sürekli değerlendirildiğidir. Bu yaklaşıma göre kamuoyu, özellikle elimine edilmeye çalışılan ve kamuoyunun büyük oranda karşı çıkacağı politikalar için kullanılmaktadır. Burada kamuoyunun siyasetçilerin belirli bir politikayı seçmelerini doğrudan etkiledikleri düşünülmemekle beraber elde bulunan seçim opsiyonları arasında hangisinin tercih edilebileceğine yön verebileceği kanısı yer almaktadır. Yani, kamuoyunun değerlendirmesine göre alternatif politika opsiyonları arasında bir yönelimin takip edilmesi beklenir. Kamuoyu bir anlamda hangi dış politika kararının seçilebileceğine dair kısıtlamaları belirlemektedir.
Üçüncü bir yaklaşım ise kamuoyunun karar alıcıların hangi politikayı seçeceklerini doğrudan etkileyebileceğini savunur. Bu yaklaşım içinde kamuoyunun destek verdiği politikaların seçildiği ve uygulandığı fakat destek vermediklerinin ise uygulanmadığıdır. Kamuoyunun tercihi ile uygulanan politikalar arasında sıkı bir bağ olduğu görülmüştür. Altı çizilmesi gereken nokta ise kamuoyunun hangi politikaların seçilebileceğini belirlemesidir fakat politikaların kamuoyunu etkilemesi değil. Yani, sebep sonuç ilişkisi içerisinde kamuoyunun yaptığı seçim sebep iken sonucun ise karar alıcıların uyguladığı politikadır. Bu bağlamda kamuoyu ‘gerçek’ karar verici olarak değerlendirilebilir.
Son yaklaşım ise bahsedilen üç kuramın farklı noktalarda benzerliklerinden oluşmaktadır. Bu yaklaşıma göre kamuoyu kararları etkilemektedir fakat bu etkinin derecesi kamuoyunun bir politika hakkındaki desteğine göre değişebilir. Bu yaklaşıma göre kamuoyunun %59’unun desteklediği bir politikayı karar alıcılar dikkate almayabilir. Fakat %60 ve üzerinde bir destekle kamuoyu tavır belirtiyorsa bu durum karar alıcıların kararlarını doğrudan etkilemektedir.
Bu bilgilere göre doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Kamuoyu karar alıcıların uygulayabileceği politikalara sınırlamalar getirebilir fakat bunun bir derecesi bulunmaktadır. Bu dereceyi aşağıdakilerden hangisi belirlemektedir?

ülkenin demografik yapısı

ülkenin kültürel değerleri

ülkenin demokratik yapısı

ülkenin eğitim seviyesi

ülkenin gayri safi yurt içi hasılası

Açıklama:

Tam anlamıyla elit ve kamuoyu arasındaki ilişkiyi çözümleyebilmek için devletin ne derecede demokrasi olduğu değerlendirilmelidir. Kamuoyu karar alıcıların uygulayabileceği politikalara sınırlamalar getirebilir fakat bunun bir derecesi bulunmaktadır. Bu dereceyi de ülkenin demokratik yapısı belirlemektedir. Buna göre doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi medya ve dış politika ilişkisi için söylenemez?

Meyda bir taraftan hükûmetin sözcüsü olarak rol alırken bir taraftan da hükûmetin gizli tutmak istediği noktaları açığa çıkarmaya ve yayımlamaya çalışır.

Hükûmetin ulaştırmak istediği bilgiyi arzu ettiği şekilde medyaya vermesi de hükûmet-medya arasındaki ilişkide belirleyici olmaktadır.

Bürokratlar, kimlikleri gizli olmak üzere medyaya bilgi sızdırabilir ve kendi söylediklerini doğrulamak ve kendi taraflarını kuvvetlendirmek üzere hareket edebilirler.

Medyanın sahip olduğu kaynak ve bilgiye ulaşma yeteneği devletin elindeki kaynaklara kıyasla çok daha fazladır.

Medya ile bir anlaşmaya varıldıktan sonra bilgilerin ulaştırılması ancak her tarafın memnun olacağı sonuçların ortaya çıkması için önemlidir.

Açıklama:

Medya karar alıcılardan topluma ulaştırılacak bilginin geçtiği süreçleri kontrol eder. Bu kontrol mekanizmasının iki yönlü olduğunu söylemek gerekir. Bir yandan medya topluma verilecek bilgiyi üretirken kendi kaynaklarını kullanarak hareket edebilir ve hükûmetin bilgi almasını da sağlayabilir. Medya bir anlamda topluma verilecek bilginin koruyucusu ve ileticisidir. Bu nedenle de meyda bir taraftan hükûmetin sözcüsü olarak rol alırken bir taraftan da hükûmetin gizli tutmak istediği noktaları açığa çıkarmaya ve yayımlamaya çalışır. Aynı anda dış politika yapımına dâhil bireyler medyanın vereceği bilgiye de bağlıdırlar. Devletin kendine ait kaynakları kadar medyadan gelecek bilgilerin de kontrol edilip karar sürecinde kullanılması mümkündür.
Öte yandan, meyda hükûmetten gelecek bilgilere de bağlıdır. Medyanın sahip olduğu kaynak ve bilgiye ulaşma yeteneği devletin elindeki kaynaklara kıyasla çok kısıtlıdır. Bu büyük avantaj ise hükûmetin medya üzerinde güç sahibi olmasına ve onu manipüle etmesine fırsat vermektedir. Hükûmetin ulaştırmak istediği bilgiyi arzu ettiği şekilde medyaya vermesi de hükûmet-medya arasındaki ilişkide belirleyici olmaktadır. Sonuçta ulaşılmak istenilen ise haberlerin arzu edildiği şekilde sunulması ve kamuoyunun istenilen şekilde yönlendirilmesidir.
Dış politika ajandasını oluşturan hükûmet yetkilileri olduğu için dış politikayla alakalı konularda toplantı yaparak kriz masası oluşturarak ve başka devlet liderleri ve yetkilileriyle görüşerek süreci kontrol ederler. Bürokratlar, kimlikleri gizli olmak üzere medyaya bilgi sızdırabilir ve kendi söylediklerini doğrulamak ve kendi taraflarını kuvvetlendirmek üzere hareket edebilirler. Aynı şekilde ordu ve medya arasında da bir çekişme mevcuttur. Ordunun medyayla mesafeli ilişkisi resmî bilgilerin ve orduyla alakalı konuların gizli kalmasına dayalıdır. Medya işin içine girdiğindeyse genellikle sonuçların ne olacağı ve olayların nasıl etkilenebileceği kestirilemez. Dolayısıyla da ordu, medyanın her türlü hareketinden ve askerî operasyonlara olan yakınlığından rahatsızlık duyar. Medya ile bir anlaşmaya varıldıktan sonra bilgilerin ulaştırılması ancak her tarafın memnun olacağı sonuçların ortaya çıkması için önemlidir.
Bu bilgilere göre, doğru yanıt D seçeneğidir. çünkü devlet, medyadan daha fazla gücü elinde bulundurduğu için kaynakları da daha fazladır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Medyanın, kamuoyunu etkileme gücünün en çok belirginleştiği yayın aşağıdakilerden hangisidir?

radyo

televizyon

dergi

gazete

fanzin

Açıklama:

Medya Kamuoyunu Nasıl Etkiler başlığının altında birçok unsurdan bahsetmek mümkündür fakat öncelik verilmesi gereken madde ise televizyondur. Medya, televizyonda kullandığı görüntüler aracılığıyla kamuoyunu en kuvvetli şekilde etkilemektedir. Televizyonda sunulan görüntüler doğrudan bireylerin görsel bilgiye ulaşarak konu üzerindeki tavır ve tutumlarına tesir edebilmektedir. Olayın nasıl sunulduğu, izleyicilerin olayı nasıl yorumlayacağı ve konuyla ilgili bilginin nasıl kullanılacağını belirler. Buna göre doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

"Bir konunun başka konulara kıyasla daha etkili hâle getirilmesi ve bireyin zihninde etkinleştirilmesi" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

prim

primary

firing

running

priming

Açıklama:

Medyanın kamuoyu üzerindeki etkisinde dikkat edilmesi gereken iki kavram yer almaktadır. Bunlardan birincisi priming’dir. Priming, bir konunun başka konulara kıyasla daha etkili hâle getirilmesi ve bireyin zihninde etkinleştirilmesi olarak tanımlanabilir. Bu sayede medya bazı konuları kenarda bırakarak bazı konulara öncelik vermekte ve izleyicilerin ve okuyucuların akıllarında belirli bir doğrultuda mesaj bırakabilmektedir. Bu durum da hükûmetlerin, liderlerin ya da politikaların nasıl değerlendirildiğini ve dolayısıyla vatandaşın tavır ve tutumlarını etkileyecektir. Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Kitlesel medyanın bireyleri etkilediği modeller aşağıdaki hangi seçenekte birlikte ve doğru şekilde verilmiştir?

Hipodermik Model - Maksimum Etki Modeli - Kalın Etki Modeli

Hipodermik Model - Maksimum Etki Modeli - İnce Etki Modeli

Hipodermik Model - Asgari Etki Modeli - İnce Etki Modeli

Hipodermik Model - Asgari Etki Modeli - Kalın Etki Modeli

Hipodermik Model - Asgari Etki Modeli - Maksimum Etki Modeli

Açıklama:

Kitlesel medyanın bireyleri nasıl etkilediği konusunda üç farklı modelden bahsetmek mümkündür. Hipodermik Model, Asgari Etki Modeli ve İnce Etki Modeli. Buna göre doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi medyanın, haberlerin içeriklerini etkileyen temel özelliklerinden biridir?

şirketleşme

ilgisizleşme

etkisizleşme

devletleşme

bireyselleşme

Açıklama:

Medyanın, haberlerin içeriklerini etkileyen temel özellikleri üç başlık altında özetlenebilir. Birincisi medyanın şirketleşmesidir: Bugün medyanın çoğunluğu, demokratik bir toplumda yaşayan vatandaşlara hizmet etmek yerine kâr amacı güden şirketlerin elindedir. Bu şirketler daha fazla kâr için sürekli rekabet hâlindedir. Özellikle teknolojik gelişmelerin etkisiyle piyasada artan rekabet daha katı bir hâl almıştır. Medya şirketleri daha geniş izleyici kitlelerine ulaşmak adına çekici ve kışkırtıcı haberleri (liderler veya önemli olaylar hakkındaki son gelişmeler, rutin hayat çerçevesinin dışına çıkan olaylar) artırmaya başlamıştır. Bu sayede kamuoyunda herhangi bir konu üzerinde nasıl bir etki uyandırılmak isteniyorsa bu medya aracılığıyla mümkün olabilmektedir. Bu bilgilere göre, doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi "kamu diplomasisi" ile ilgili olarak söylenemez?

Kamu diplomasisi, diplomatik araçların bir başka devletin kamuoyunu etkilemek üzere kullanılmasını önerir.

Kamu diplomasisinin amacı diğer devletlerin hükûmetleriyle iletişime geçmektense, bu devletlerin toplumlarıyla bağlantıya geçilmesidir.

Kamu diplomasisi halkın dış devletin çıkarlarına destek sağlaması için kalbinin kazanılmasına çabalar.

Devletler, farklı ülkelerde ve farklı kültürlerde kamu diplomasisi aracılığıyla yumuşak gücün bir parçası olarak da olsa propaganda yürütemez.

Kamu diplomasisi kavramı özünde propaganda ve iletişim araçlarının kullanımıyla kamuoyunun etkilenmesini hedeflemektedir.

Açıklama:

Kamu diplomasisi, diplomatik araçların bir başka devletin kamuoyunu etkilemek üzere kullanılmasını önerir. Kamu diplomasisinin amacı diğer devletlerin hükûmetleriyle iletişime geçmektense, bu devletlerin toplumlarıyla bağlantıya geçilmesidir. Kamu diplomasisi halkın dış devletin çıkarlarına destek sağlaması için kalbinin kazanılmasına çabalar. Soğuk Savaş döneminde Amerikalı siyaset yapıcıları ve akademisyenlerin ortaya attığı kamu diplomasisi kavramı özünde propaganda ve iletişim araçlarının kullanımıyla kamuoyunun etkilenmesini hedeflemektedir. Farklı ülkelerde ve farklı kültürlerde kamu diplomasisi aracılığıyla yumuşak gücün bir parçası olarak devletler propaganda yürütebilir. Buna göre doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

"________________ bir parçası olarak kamu diplomasisi bir devletin başka bir toplum üzerinde kendi çıkarlarına uygun bir ortam yaratmak üzere girişimde bulunması olarak tanımlanabilir." Bu cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde doldurur?

Diplomatik dilin

Politik hakimiyetin

Yumuşak gücün

Baskı gücünün

Savaş sanatının

Açıklama:

Farklı ülkelerde ve farklı kültürlerde kamu diplomasisi aracılığıyla yumuşak gücün bir parçası olarak devletler propaganda yürütebilir. Yumuşak gücün bir parçası olarak kamu diplomasisi bir devletin başka bir toplum üzerinde kendi çıkarlarına uygun bir ortam yaratmak üzere girişimde bulunması olarak tanımlanabilir. Buna göre doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Dış politika konularının kamuoyu baskısından uzak olması gerektiğini ileri süren teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau

Eric Singer

Immanuel Kant

Francis Fukuyama

John Locke

Açıklama:

Bazı teoristler (örneğin, Morgenthau) dış politika konularının kamuoyu baskısından uzak olması gerektiğini düşünürken bazıları da (örneğin, Kant) kamuoyu olmadan dış politika üretimi ve uygulamasının anlaşılamayacağını savunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun dış politika bağlamında taşıdığı öneme gerekçe olarak gösterilemez?

Karar alıcılara yetki verip-alabilmesi

Vereceği destekle karar alıcıların hayatlarını kolaylaştırabilmesi

Sokaktaki tepki gücünü elinde bulundurması

Hem erkek hem de kadın bireylerden oluşması

Dış politika sürecini etkileyebilmesi

Açıklama:

Diğer seçeneklerde yer alanlar kamuoyunun dışpolitika bağlamında taşıdığı öneme gerekçe olarak gösterilebilirken "hem kadın hem erkek bireylerden oluşması" bundan bağımsızdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Akademik çalışmalarda dikkat çeken bir sonuç karar alıcıların savaş ve çatışmaya yönelik kararlarında -------- caydırıcılığına daha fazla dikkat ettiğidir. Bu konuda temel argüman, politikacıların ülkelerindeki savaş karşıtı duyarlılığın seçim sistemlerine dayalı olmasına karşı gösterdikleri hassasiyettir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

diğer ülkelerin

teorisyenlerin

muhalefetin

kamuoyunun

elitlerin

Açıklama:

s.71

Doğru Cevap: D

Soru 14

Hükûmetin kamuoyunun dikkatini iç sorunlardan destek kazanmak üzere dış politikaya çekebilmek için kullandığı mekanizmaya ne ad verilir?

medyanın objektifliğinden faydalanmak

kamuoyunun bayrak etrafında bütünleşmesi

ekonometrik modelleme

kamuoyu yoklaması

sivil toplum temsilcileri ile bir araya gelme

Açıklama:

bayrak etrafında bütünleşmesi s.68

Doğru Cevap: B

Soru 15

Kamuoyu açısından başkanlık sistemi ve parlamenter sistem değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Her iki siyasi sistemin çeşitli avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır.

En kötü durum çok partili hükûmetlerin dış politika yapımı ve bunun içerisinde sınırlı seviyede kamuoyunun etki sahibi olacağıdır.

Başkanlık sisteminde kamuoyunun daha etkin olduğu bir düzen mevcuttur.

Başkanlık sistemi koşullarında, seçmen kitlesinin dağınık olması ve küçük partilerin tikel meselelere hitap etmesi geniş çaplı dış politika kararlarında kamuoyunun etkili olamayacağını savunur.

Parlamenter sistemde hem yürütme hem de yasama da önemli pozisyonları tutabilen tek bir parti kamuoyundan da faydalanabilir.

Açıklama:

Başkanlık sistemlerin aksine, parlamenter (nispi temsil) sistemi ulusal seçim yet-kisi oluşturmak ya da kamu politikasının yönünü değiştirmek konusundaki temel unsurdan yoksundur. Nispi temsil sistemlerinin koşulları göz önüne alındığında, seçmen kitlesinin dağınık olması ve küçük partilerin tikel meselelere hitap etmesi geniş çaplı dış politika kararlarında kamuoyunun etkili olamayacağını savunur.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Bir konunun başka konulara kıyasla daha etkili hâle getirilmesi ve bireyin zihninde etkinleştirilmesi olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Çerçeveleme

Kamu Diplomasisi

Priming

Rally around the flag

Sosyal Medya

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 17

Çerçeveleme kavramı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bilginin içeriğinin ne olduğu önemlidir.

Bilginin sunulmasında ne tür görsel ve sözel malzemenin kullanıldığı önemlidir.

Çerçeveleme ile siyasetçiler belirli konuların kamuoyunda daha fazla tartışılmasını sağlar.

Sosyal medya araçlarının yaygınlaşması ile ortaya çıkmıştır.

Bir konunun diğerlerine kıyasla daha etkili hale getirilmesi olarak tanımlanabilir.

Açıklama:

çerçeveleme (framing) bilginin nasıl sunulduğudur. Bilginin nasıl sunulduğu; hangi çerçeve içerisinde verildiği davranışları doğrudan etki-leyebilir. Deneysel psikoloji disiplininde yapılan çalışmalarda aynı durumun farklı şekillerde sunulmasının bireylerin kararlarını nasıl etkileyeceği gösterilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Kitlesel medyanın bireyleri nasıl etkilediğine dair modellerden olan hipodermik modele göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Birey medya karşısında tam anlamıyla savunmasız ve etkiye açık değildir.

Medyanın vatandaş üzerindeki etkisi sınırlı ya da asgari seviyededir.

Medya ancak varolan eğilimleri güçlendirme veya canlandırma etkisine sahiptir.

Medya insanlara neyi düşünmeleri gerektiğini söyleyemese de ne hakkında düşünmeleri gerektiğini iletebilir.

Medyanın verdiği bilgi doğrudan bireylerin içine işlemektedir.

Açıklama:

Bu model medyanın verdiği bilginin doğrudan bireylerin içine işlediğini ve dav-ranışlarını etkilemesine dayanır. Bu modelin isminin hipodermik olmasının se-bebi ise bireyleri doğrudan etkilemesi söz konusu olduğu içindir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Medyanın insanlara neyi düşünmeleri gerektiğini söyleyemese de ne hakkında düşünmeleri gerektiğini iletebildiğini ifade eden model hangisidir?

Hipodermik Model

Doğrudan Etki Modeli

Asgari Etki Modeli

İnce Etki Modeli

Dolaylı Etki Modeli

Açıklama:

İnce Etki Modeli: Medyanın gündem belirleme ve işleme etkisini inceleyen araştırmalar vatandaş üzerindeki hassas etkiyi ortaya çıkarmıştır. Hem seçim dönemlerinde hem de önemli dış politika kararlarının alındığı dönemlerde medyanın ön plana çıkar-dığı konuların vatandaşlar tarafından da en önemli konular olarak kabul edildiği görülmüştür. Bir nevi, medya insanlara neyi düşünmeleri gerektiğini söyleyemese de ne hakkında düşünmeleri gerektiğini iletebilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Kamu diplomasisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yakın dönem ABD dış politikasında yoğun olarak kullanılmaktadır.

Kamuoyundan çok hükûmetler öncelik vermektedir.

Hızla gelişmekte olan bir diplomatik araçtır.

Çeşitli sosyal ve kültürel programlar ile toplumların farklı devletler tarafından kazanılmasında etkilidir.

Diplomatik araçların bir başka devletin kamuoyunu etkilemek üzere kullanılmasını önerir.

Açıklama:

Kamu diplomasisi, diplomatik araçların bir başka devletin kamuoyunu etkile-mek üzere kullanılmasını önerir. Kamu diplomasisinin amacı diğer devletlerin hükûmetleriyle iletişime geçmektense, bu devletlerin toplumlarıyla bağlantıya geçilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

“……………, bir konunun başka konulara kıyasla daha etkili hâle getirilmesi ve bireyin zihninde etkinleştirilmesi olarak tanımlanabilir.” ifadesinin doğru olması için boşluk aşağıdaki hangi kelime ile tamamlanmalıdır?

Priming

Kamuoyu

Medya

Politika

Parlamenter sistem

Açıklama:

Priming, bir konunun başka konulara kıyasla daha etkili hâle getirilmesi ve bireyin zihninde etkinleştirilmesi olarak tanımlanabilir. Bu sebeple cevap a seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki seçeneklerin hangisi “framing” kavramını tanımlamıştır?

Kamuoyunun dikkatini dağıtmaktır.

Bilginin nasıl sunulduğudur.

Bilginin taraflı olmasıdır.

Toplumun isteklerini savunmaktır.

Kamuoyunun sürekli değerlendirilmesidir.

Açıklama:

Çerçeveleme (framing) dir; bilginin nasıl sunulduğudur. Bu sebeple cevap b seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Medyanın kamuoyu üzerindeki etkisinde dikkat edilmesi gereken iki kavram yer almaktadır. Bunlardan birincisi -------, dir. Cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Baskı

Sosyal medya

Priming

Analoji

Ulusal rol

Açıklama:

s.76

Doğru Cevap: C

Soru 24

"Kamu diplomasisi" kavramı kimler tarafından ortaya atılmıştır?

Amerikalı siyaset yapıcıları ve akademisyenler

Türk siyaset yapıcıları ve akademisyenler

Alman siyaset yapıcıları ve akademisyenler

Rus siyaset yapıcıları ve akademisyenler

Yunan siyaset yapıcıları ve akademisyenler

Açıklama:

Kamu diplomasisi kavramını, Soğuk Savaş döneminde Amerikalı siyaset yapıcıları ve akademisyenlerin ortaya atmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdaki araştırmacılardan hangisi dış politika konularının kamuoyu baskısından uzak olması gerektiğini düşünmektedir?

Immanuel Kant

Hans Morgenthau

Thomas Aquinas

Francis Bacon

Margaret Hermann

Açıklama:

Hans Morgenthau, dış politika konularının kamuoyu baskısından uzak olması gerektiğini düşünmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdaki devletlerden hangisinde kamuoyu ülke yönetiminin Irak Savaşı'nda Bush Yönetimi ile birlikte hareket etmesine karşı çıkmış ve protesto etmiş bunun sonunca da dönemin hükümet temsilcisi halkın karşısında soruları cevaplamak ifade vermek zorunda kalmıştır ?

Almanya

Portekiz

İngiltere

İtalya

Fransa

Açıklama:

s.70

Doğru Cevap: C

Soru 27

Toplumun bir konuyla ilgili yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamına ne ad verilir?

Algı

İmaj

Kamuoyu

Enformasyon

Demokrasi

Açıklama:

Kamuoyu, toplumun bir konuyla ilgili yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamı olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Liderlerin kısa dönemli bile olsa kamuoyundan daha fazla destek almak üzere savaş ve çatışmaya meyil göstermesine ne ad verilir?

Bayrak etrafında bütünleşme

Dış politikada dikkat dağıtma

Dış politikada oyalama

Kamuoyunun cezalandırılması

Kamuoyu yoklaması

Açıklama:

Hükûmetler bazen belirli bir dış politikayı kamuoyunun desteğini kazanmak üzere öne sürebilir ve kendi kararını meşrulaştırmak üzere kullanabilir. Bu durum genellikle iç çekişmelerin ve sıkıntıların yükseldiği bir dönemde bir devletin savaş veya çatışmaya girmesiyle (veya parçası olmasıyla) ortaya çıkmaktadır. Bu sayede hükûmet kamuoyunun dikkatini iç sorunlardan destek kazanmak üzere dış politikaya çekebilir. Bu süreçteki mekanizma ise kamuoyunun bayrak etrafında bütünleşmesi, birleşmesi (rally around the flag) olarak tanımlanmaktadır. Bu kavram, liderlerin kısa dönemli bile olsa kamuoyundan daha fazla destek almak üzere savaş ve çatışmaya meyil göstermesi olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Medyanın verdiği bilginin doğrudan bireylerin içine işlediğini ve davranışlarını etkilediğini iddia eden model aşağıdakilerden hangisidir?

Hipodermik Model

Asgari Etki Modeli

İnce Etki Modeli

Maksimum Etki Modeli

Minimum Etki Modeli

Açıklama:

Hipodermik Model: Bu model medyanın verdiği bilginin doğrudan bireylerin içine işlediğini ve davranışlarını etkilemesine dayanır. Bu modelin isminin hipodermik olmasının sebebi ise bireyleri doğrudan etkilemesi söz konusu olduğu içindir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Bireylerin medyadan gelen bir mesajla karşılaştığında onu değerlendirecek ve hatta filtreleyecek birtakım eğilimlere sahip olduğunu varsayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Hipodermik Model

Asgari Etki Modeli

İnce Etki Modeli

Maksimum Etki Modeli

Minimum Etki Modeli

Açıklama:

Asgari Etki Modeli: Asgari Etki Modeli, bireylerin medyadan gelen bir mesajla karşılaştığında onu değerlendirecek ve hatta filtreleyecek birtakım eğilimlere sahip olduğunu varsayar. Yani birey medya karşısında tam anlamıyla savunmasız ve etkiye açık değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Bir olay/durum karşısında nelerin önemli ve dikkate değer, nelerin önemsiz olduğunun medya tarafından belirlenebildiğini iddia eden model aşağıdakilerden hangisidir?

Hipodermik Model

Asgari Etki Modeli

İnce Etki Modeli

Minimum Etki Modeli

Maksimum Etki Modeli

Açıklama:

İnce Etki Modeli: Yapılan deneysel çalışmalar göstermiştir ki bireylerin siyasi olaylara ilgisi ve bu olaylardan öğrendikleri bilgiler net bir şekilde medyanın etkisiyle değişebilmektedir. Ayrıca, siyasi bir meselenin veya tartışmanın medya tarafından tanımlanıp sunulması da çerçeveleme (framing) etkisi akademik çalışmalarda kanıtlanmıştır. Bu çalışmalar ile medyanın gündeme ilişkin olayları dolayısıyla da bunlar karşısındaki algıları belirleyebildiği ve çerçeveleyebildiği, yani bir olay/durum karşısında nelerin önemli ve dikkate değer, nelerin önemsiz olduğunun medya tarafından belirlenebildiği görülmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Dış politika konularının kamuoyu baskısından uzak olması gerektiğini düşünen teorist aşağıdakilerden hangisidir?

Blair

Powell

Manning

Kant

Morgenthau

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 33

Kamuoyu olmadan dış politika üretimi ve uygulamasının anlaşılamayacağını savunan teorist aşağıdakilerden hangisidir?

Morgenthau

Kant

Russett

Frensley

Goldstein

Açıklama:

Her ne kadar bazı teoristler (örneğin, Morgenthau) dış politika konularının kamuoyu baskısından uzak olması gerektiğini düşünürken bazıları da (örneğin, Kant) kamuoyu olmadan dış politika üretimi ve uygulamasının anlaşılamayacağını savunmuştur. Günümüzde yapılan çalışmalar kamuoyunun özellikle dış politika konularında karar alıcılar için bir sınırlama getirebileceğini göstermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Obama Yönetimi’nin Arap Baharı sebebiyle çıkan Libya savaşında taraf olması ve NATO aracılığıyla harekat başlatması, Başkan Obama’nın iç politik sorunlardan kamuoyunu uzaklaştırma çabası aşağıdakilerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?

Bayrak etrafında bütünleşme

Çerçeveleme

Dikkat dağıtma

Kamuoyu oluşturma

Yanlış algı

Açıklama:

Bu tür siyasi yaklaşımlar genellikle dış politikada dikkat dağıtma, oyalama (diversionary) olarak nitelendirilmektedir. Örneğin, Obama Yönetimi’nin Arap Baharı sebebiyle çıkan Libya savaşında taraf olması ve NATO aracılığıyla harekat başlatması, Başkan Obama’nın iç politik sorunlardan kamuoyunu uzaklaştırması olarak değerlendirilmiştir. Ekonomik kriz ve işsizlikle boğuşan ABD halkının Arap Baharı’nın getirdiği demokratikleşme dalgasının Libya’da kendi çıkarlarını etkilediğini düşünerek bir anda Başkan Obama’nın Kongre’ye danışmadan ve onayını almadan Libya’da ABD’yi taraflardan biri yapması dikkatini dağıtmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Kamuoyunun yüzde kaçının desteklediği bir politikayı, karar alıcıları dikkate almayabilir?

% 59 (Yüzde 59)

%60 (Yüzde 60)

%61 (Yüzde 61)

%62 (Yüzde 62)

%63 (Yüzde 63)

Açıklama:

Kamuoyu kararları etkilemektedir fakat bu etkinin derecesi kamuoyunun bir politika hakkındaki desteğine göre değişebilir. Bu yaklaşıma göre kamuoyunun %59’unun desteklediği bir politikayı karar alıcılar dikkate almayabilir. Bu sebeple cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

"Bireylerin medyadan gelen bir mesajla karşılaştığında onu değerlendirecek ve hatta filtreleyecek birtakım eğilimlere sahip olduğunu varsayar. Yani birey medya karşısında tam anlamıyla savunmasız ve etkiye açık değildir."
yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini en iyi şekilde tanımlar?

Hipodermik model

Asgari Etki Modeli

İnce Etki Modeli

Framing

Priming

Açıklama:

Asgari Etki Modeli, bireylerin medyadan gelen bir mesajla karşılaştığında onu değerlendirecek ve hatta filtreleyecek birtakım eğilimlere sahip olduğunu varsayar. Yani birey medya karşısında tam anlamıyla savunmasız ve etkiye açık değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

"................. açık bir şekilde bir devletin kendi çıkarları için başka bir devleti bilgilendirmesi ve etkilemeye çalışmasıdır." ifadesinin doğru olması için boşluk hangi kelime ile tamamlanmalıdır?

Kamu diplomasisi

İnce Etki Modeli

Dış Politika

Kamuoyu

Parlamenter Sistem

Açıklama:

Kamu diplomasisi açık bir şekilde bir devletin kendi çıkarları için başka bir devleti bilgilendirmesi ve etkilemeye çalışmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Irak Savaşı’nda Bush Yönetimi ile birlikte hareket eden İngiltere Başbakanı kimdir?

Gordon Brown

Tony Blair

John Major

David Cameron

Margeret Thatcher

Açıklama:

Bush Yönetimi’nin Irak Savaşı’nda Blair Hükûmeti ile birlikte hareket etmesine karşılık İngiltere’de büyük bir çoğunluk (neredeyse 1 milyon kişilik bir topluluk) bu kararı protesto etmiş ve savaşa karşı çıkmıştır. Bu protesto sonucunda da Tony Blair çeşitli soruları cevaplamak ve halkın karşısında ‘ifade vermek’ zorunda kalmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada verdiği taraflı ve kısıtlı deliller aracılığıyla Irak Savaşı'nı meşrulaştırmaya çalışan ABD Dışişleri Bakanı kimdir?

Colin Powell

Madeleine Albright

Mike Pompeo

Condoleezza Rice

Hillary Clinton

Açıklama:

Irak Savaşı’nda ABD kamuoyunun alınan kararlar ve uygulamalar üzerindeki etkisi sınırlı kalmıştır. Son olarak yapılabilecek bir hatırlatma olarak da siyasilerin ve medyanın Irak Savaşı hakkında kamuoyunu yanlış bilgilendirdiğini unutmamak gerekir (örneğin, Colin Powell’in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada verdiği taraflı ve kısıtlı deliller aracılığıyla savaşı meşrulaştırmaya çalışması).

Doğru Cevap: A

Soru 40

Parlamenter sistemlerde çıkmaza girildiğinde, başkanlık sistemlerinden farklı olarak yapılabilecek opsiyonlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Sorunun görmezden gelinmesidir.

Referanduma gidilmesidir.

En üst kişiye danışılmasıdır.

Medyadan destek alınmasıdır.

İlk akla gelen çözümün uygulanmasıdır.

Açıklama:

Parlamenter sistemlerde çıkmaza girildiğinde ise başkanlık sistemlerinden farklı olarak yapılabilecek opsiyonlardan biri referanduma gidilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Kamuoyunun karar alıcıların kararlarında ne derce etkili olduğunu anlayabilmek için ilk önce o devletteki hangi yapıya bakılmalıdır?

Kültürel Yapı

Etnik Yapı

Demokratik Yapı

Ekonomik Yapı

Dini Yapı

Açıklama:

Kamuoyu ile karar alıcılar arasındaki iletişimin boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Kamuoyu karar alıcıların uygulayabileceği politikalara sınırlamalar getirebilir fakat bunun bir derecesi bulunmaktadır. Bu dereceyi de ülkenin demokratik yapısı belirlemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Hükümetlerin medyaya bilgileri kendi istedikleri şekilde vermelerinin nedeni nedir?

Kamuoyuna doğru, tarafsız bilgi verilmesi

Kamuoyunun istenilen şekilde yönlendirilmesi

Medya üzerinde baskı oluşturmak istenmesi

Muhalefetin tepkisinin azaltılmak istenmesi

Medya üzerinde güç sahibi olmak istenmesi

Açıklama:

Medyanın kamuoyunun yönlendirilmesindeki önemini analiz edebileceksiniz.
Hükümetin ulaştırmak istediği bilgiyi arzu ettiği şekilde medyaya vermesi de hükümet-medya arasındaki ilişkide belirleyici olmaktadır. Sonuçta ulaşılmak istenilen ise haberlerin arzu edildiği şekilde sunulması ve kamuoyunun istenilen şekilde yönlendirilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

ABD ve İngiltere hem kendi hem de dünya kamuoyundaki ciddi tepkilere rağmen, Birleşmiş Milletlerin onayı olmadan Mart 2003'te Irak'ı işgal etmişlerdir. Kamuoylarının ciddi muhalefetlerine rağmen bu durumun yaşanmasının asıl sebebi olarak ne söylenebilir?

Kamuoyu tepkisi caydırıcı olmamıştır.

Birleşmiş Milletler yeterli muhalefeti gösterememişlerdir.

ABD ve İngiltere devletlerinin ekonomik çıkarları her şeyin önüne geçmiştir.

Irak devletindeki siyasi istikrarsızlık uzun sürmüştür.

Kamuoyu tepkisi yeterli derecede olmamıştır.

Açıklama:

Kamuoyu ile karar alıcılar arasındaki iletişimin boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Bu ülkelerin liderleri Birleşmiş Milletlerin onayı olmadan bir başka özerk devlete tek taraflı saldırı hakkını kendilerinde görmüşlerdir. Tüm dünya kamuoyu ve elitelerin algısı Bush ve Blair Yönetim’lerinin isteksiz olmak bir yana savaş çıkarmak için hevesli olduklarını ve yerel ve uluslararası karşıtlığa rağmen bunu yapmaya hazır olduklarını düşünmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi kamuoyunun taşıdığı önemlerden biri değildir?

Kamuoyu karar alıcılara yetki verir ve yetkiyi alabilir.

Kamuoyu istediği taktirde hükümeti cezalandırabilmektedir.

Kamuoyu vereceği destekle ya da bu desteği çekerek karar alıcıların hayatlarını kolaylaştırabilir ve zorlaştırabilir.

Kamuoyu dış politika sürecini etkiyelebilir veya bu sürece tamamen yön verebilir.

Kamuoyunun dolayı ya da ciddi bir şekilde incelenmesine ve dış politika süreçlerine dahil edilmesine gerek olmamaktadır.

Açıklama:

Kamuoyunun dış politika analizinde neden önemli olduğunu açıklayabileceksiniz.
• Birinci önemi kamuoyu karar alıcılara yetki verir ve yetkiyi alabilir. • İkinci olarak kamuoyu karar alıcıların hayatlarını kolaylaştırabilir de zorlaştırabilir de. Kolaylaştırması vereceği destekle olurken zorlaştırması da hem desteğini azaltması hem de sokaktaki tepkisiyle ortaya çıkabilir. • Üçüncü olarak, kamuoyu dış politika sürecini etkiyelebilir veya bu sürece tamamen yön verebilir. Bu nedenden dolayı da ciddi bir şekilde incelenmesi ve dış politika süreçlerine dahil edilmesi gerekir. Yukarıda verilen maddeler kamuoyunun önemliliğine vurgu yapmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Hangi akademisyen kamuoyunun dış politikada etkili olduğunu savunmuştur?

Emile Durkheim

Immanuel Kant

Friedrich Nietzsche

Jean-Paul Sartre

Karl Marx

Açıklama:

Kamuoyunun dış politika analizinde neden önemli olduğunu açıklayabileceksiniz.
Immanuel Kant

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin kendi çıkarları için başka bir devleti bilgilendirme konusunda etkilemeye çalışarak istenilen imaja yönelik ilerleme kaydetme amacı güder?

Kamu diplomasisi

Propaganda

Yumuşak güç

Barışçıl kamuoyu

Ortak kültürel Faaliyetler

Açıklama:

Kamu diplomasisi içerisinde farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bunların arasında görsel ve yazılı basında olumlu haberlerin yayınlanmasından, üst düzey ziyaretlerin gerçekleştirilmesine, kültürel faaliyetler aracılığıyla toplumlar arası bağların kuvvetlendirilmesi için programların yürütülmesine kadar birçok araç yer almaktadır. Kamu diplomasisi açık bir şekilde bir devletin kendi çıkarları için başka bir devleti bilgilendirmesi ve etkilemeye çalışmasıdır. Bu hedefe yönelik farklı faaliyetler kullanılabilir fakat buradaki önemli nokta ise her faaliyet sonucunda ulaşılmak istenilen imaja yönelik ilerleme olmasıdır. Aksi taktirde yapılan yatırımlar ne kamuyonu olumlu şekilde yönlendirecek ne de daha sonra uygulanacak dış politikalara kamuoyundan destek alınabilecektir. Kamu diplomasisi gelişmekte olan etkili diplomasi araçlarından biridir. Bu araç sayesinde devletler arası ilişkiler daha barışçıl ve kamuoyu üzerinden ilerlemektedir. Kamuoyunun dikkate alınması ve kazanılması da devletler arası ilişkiler için olumlu değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi demokratik ülkelerdeki toplumlar siyasi konularda fikir ve değerlendirmelerde bulunurken onaylamadıklarını gösterirken ortaya koydukları tutumlardan biri değildir?

Protesto

Yürüyüş

Lokavt

Halk Oylaması

Grev

Açıklama:

Kamuoyunun dış politikaya etkisi çoğunlukla demokratik ülkelere has bir durum olarak nitelendirilmiştir. Bu varsayım içerisinde demokratik değerler ve haklar doğrultusunda toplumun kendi fikir ve değerlendirmelerini demokratik bir ortamda daha rahat yapacağı yer almaktadır. Bu açıdan bakıldığında bu varsayım doğru bir tesbittir. Dolayısıyla demokratik ülkelerdeki toplumlar siyasi konularda fikir ve değerlendirmelerini daha rahat bir şekilde yapabilir ve beğenmediği konularda ise demokratik haklarını (örneğin protesto, yürüyüş, grev) kullanabilir.
Dış politika söz konusu olduğunda da demokratik ülkelerde toplumun bir kısmının karşı çıktığı bir politikaya karşılık çeşitli tepki mekanizmaları kullanılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Medyanın güç kazanabileceği bir başka boyutu işaret eder?

Hükûmetin ulaştırmak istediği bilgiyi arzu ettiği şekilde medyaya vermesidir.

Devletin ulaşamayacağı bilgilere ulaşarak siyasileri yönlendirmesidir.

Orduya veya devletlere ait gizli bilgileri elde etmesi ve kamuoyuna sunmasıdır.

Sosyal medya aracılığıyla bireylerin anlaşarak toplulukları bir araya getirebilmesidir.

Televizyonda kullandığı görüntüler aracılığıyla kamuoyunu etkilemesidir.

Açıklama:

Bir yandan, medyanın tarafsız ve doğru haberi topluma sunma sorumluluğu bulunmaktadır. Bu sorumluluğun en önemli parçası ise tarafsız bir şekilde bilgi sunmaya dayalıdır. Öte yandan, medyanın bir başka amacı ise siyasi ajandayı kontrol etmektir. Dış politika söz konusu olduğundaysa devletin ulaşamayacağı bilgilere ulaşarak siyasileri yönlendirme ve elitist bir güç kazanma arzusu vardır. Bir anlamda medya siyaset yapıcıların hangi konulara dikkat etmeleri gerektiğini belirlemek ve siyasetin vazgeçilmez bir parçası olmak ister. Bu amacın içerisinde halkın da herhangi bir konu hakkında ne düşünebileceği ve nasıl hareket edebileceği üzerinde rol oynamak ister.
Medyanın güç kazanabileceği bir başka boyutu da orduya veya devletlere ait gizli bilgileri elde etmesi ve kamuoyuna sunmasıdır.
Medya, televizyonda kullandığı görüntüler aracılığıyla kamuoyunu en kuvvetli şekilde etkilemektedir. Televizyonda sunulan görüntüler doğrudan bireylerin görsel bilgiye ulaşarak konu üzerindeki tavır ve
tutumlarına tesir edebilmektedir. Olayın nasıl sunulduğu, izleyicilerin olayı nasıl yorumlayacağı ve konuyla ilgili bilginin nasıl kullanılacağını belirler. Medyanın bilgiyi sunuşunun iki şekli olabilir: Birincisi, sunulan bilginin taraflı olması ve görsel malzemenin içeriğinin ne olduğuna dayalıdır.
İkinci olarak ise yanlış bilgilendirmeden ve bunun için kullanılan görsel malzemedir.
Dış politika söz konusu olduğunda kamuoyunun medyanın vereceği bilgiye ihtiyaç duymasıdır. Konu dış politika olduğunda bireylerin medyaya olan bağımlılığı artmakta ve medyadan gelecek bilgilere daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır. Söz konusu olayların arka planı kamuoyu tarafından bilinmediği için ve doğru bilgiye bireyler kendi etraflarından veya içinde bulundukları sosyal ağlardan kolaylıkla ulaşamadıkları için medyanın sağlayacağı bilgilendirmeye ihtiyaç duyarlar. Bir nevi, medya konu hakkında kamuoyunun bilgi alabileceği en önemli kaynakların arasında gelmekte ve bireylerin dış politika değerlendirmelerinin belirlenmesinde rol oynayabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi hükûmetin kamuoyunun dikkatini iç çekişmelerin ve sıkıntıların yükseldiği bir dönemde destek kazanmak üzere dış politikaya çekmek için kullanılan siyasi yaklaşımdır?

Çerçeveleme

Priming

Oyalama

Meşrulaştırma

Çatışma

Açıklama:

hükûmetin kamuoyunun gözünde kararlarını meşrulaştırmaya çalışması önemli bir politik araçtır: Hükûmetler bazen belirli bir dış politikayı kamuoyunun desteğini kazanmak üzere öne sürebilir ve kendi kararını meşrulaştırmak üzere kullanabilir. Bu durum genellikle iç çekişmelerin ve sıkıntıların yükseldiği bir dönemde bir devletin savaş veya çatışmaya girmesiyle (veya parçası olmasıyla) ortaya çıkmaktadır. Bu sayede hükûmet kamuoyunun dikkatini iç sorunlardan destek kazanmak üzere dış politikaya çekebilir. Bu süreçteki mekanizma ise kamuoyunun bayrak etrafında bütünleşmesi, birleşmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu kavram, liderlerin kısa dönemli bile olsa kamuoyundan daha fazla destek almak üzere savaş ve çatışmaya meyil göstermesi olarak tanımlanabilir. Hükûmetin ya da liderin iç politikada aldığı kararını eleştirecek kamuoyu dış politikada ciddi bir problemle karşı karşıya kalan devletin destek alması için tavrını değiştirebilir.
Bu sayede bir anda eleştirilecek konular ortadan kalkar ve vatandaş hükûmete dış politika konusu sebebiyle daha fazla destek vermeye başlar.
Bu tür siyasi yaklaşımlar genellikle dış politikada dikkat dağıtma, oyalama olarak nitelendirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Kamuoyunun dış politikaya etkisinin belirlenmesinde değerlendirilmesi gereken unsurdur?

Ekonomik yapı

Coğrafi Yapı

Kültürel Yapı

Siyasi Yapı

Askeri Yapı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi demokratik politikacıların kamuoyuna karşı hassasiyetini arttıran koşullardan biridir?

Seçim zamanı

Referandum

Medyanın rolü

Elitlerin kamuoyunu etkilemekteki rolü

Savaş kararı

Açıklama:

Kamuoyunun dış politikaya etkisinin belirlenmesinde yukarıda bahsedilen konuların bir adım ötesinde değerlendirilmesi gereken unsur ise siyasi yapıdır. Siyasi yapı ile kastedilen kavram içerisinde devletin hangi sistem doğrultusunda siyasi gücü dağıttığı ve karar alıcıları nasıl seçtiği yer almaktadır.
Bu noktada sorulabilecek temel soru: Demokratik politikacıların kamuoyuna karşı hassasiyetini hangi koşullar artırır ya da azaltır? Akla gelen ilk sebebin seçimlerin ne zaman yapılacağı olabilir. Eğer politikacılar bir sonraki dönem de görev yapmayı planlıyorlarsa kamunun ruh haline karşı daha duyarlı olmaları gerekir.
Bütün koşulların aynı olduğu durumda, meclisin çoğunluğu iktidar partisi veya koalisyondan oluşuyorsa politikacılar yaygın kamuoyunun aksine davranabilir. Öte taraftan, iktidarın güç üzerindeki hâkimiyeti ne kadar belirsizse karşıtlığı ya da meyili kamuoyuna göre şekillenecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi siyasi güç odaklarının kamuoyundaki değişimlere karşı daha duyarlı olmak üzere kurulmuş bir yönetim sistemidir?

Başkanlık Sistemi

Parlamenter sistem

Tek partili hükümetler

Koalisyonlar

Eyalet Yönetimi

Açıklama:

Başkanlık sistemindeki siyasi güç dağılımı parlamenter (ya da nispi temsil) sisteme kıyasla toplumun isteklerini savunmaya eğilim gösterir ve arzularını yerine getirmeye karşı daha duyarlıdır. Yönetim sistemi, siyasi güç odaklarının kamuoyundaki değişimlere karşı daha duyarlı olmak üzere kurulmuştur. Buradaki en önemli kriter başkanlık sistemlerindeki politikacıların duyarlılıkları, konularını seçildikleri bölgelerdeki bireylerin önceliklerini ve isteklerini yansıtacak şekilde ayarlamaları unsuruna dayanmaktadır.
Vatandaşın verdiği her oyun karşılığını bulmadığı başkanlık sistemindeki önyargı kamuoyunun sınırlı etki taşıyabileceğine yönelik olsa da teoride bu sistemin halkın hislerine ve önceliklerine daha duyarlı olduğu yer alır. Başkanlık sistemi olan devletlerde politikacıların kamuoyuna karşı hassaslığının daha yüksek olduğu düşünülebilir. Tanıma göre, başkanlık yarışında tek bir kazanan olabilir.
Bu sebeple, başkanlık sistemlerinde başkanın seçimi iki baskın parti arasındaki rekabet (ya da Fransa’daki iki türlü oylama gibi, koalisyonlar) tarafından yönetilir. Bu da başkanlık yarışından küçük partilerin silinmesi anlamına gelir. Meclis üyeleri (başkan yardımcıları ve kabine üyeleri dahil olmak üzere) bölgelerden seçilirken kazanan başkanın ulusal bir adaylığının olması gerekir. Sonuç olarak,
hükûmet ulusal kamuoyuna karşı daha duyarlı olurken, parlemento üyeleri (ya da ABD’deki gibi Kongre üyeleri) ulusal atmosferin dışında yerel çıkarlar ve duyarlılıkla seçilmektedir. Bu bağlamda dış politikanın oluşum ve idaresinin başkan tarafından belirlendiği başkanlık sistemlerinde kamuoyu tepkisine en çok duyarlı devlet olması gerektiği öne sürülebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi medya kavramı kapsamında değildir?

Televizyon kanalları

Gazeteler

Dergiler

Kitaplar

Rekabet

Açıklama:

medya kavramı televizyon kanalları, gazeteler ve diğer formatlar aracılığıyla halka sunulan görsel ve yazılı basını kapsamaktadır. Sadece haber kanalı olarak yer alan kuruluşlar (örneğin, NTV, CNN, Al-Jazeera) bu kavramın en önemli aktörlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Demokratik Düzende Medyanın aşağıdaki niteliklerden hangisine sahip olması beklenmez?

Medyanın özgür olması

Arabulucu rolü üstlenmesi

Farklı görüşlerin yer aldığı bir platform olması

Devlet işleyişi hakkında halka bilgi vermesi

Medya dışı sektörlerle şirketleşmesi

Açıklama:

Demokratik Düzende Medya
İlk akla gelebilecek unsur demokratik bir ülkede medyanın özgür olmasıdır. İkinci olarak medyanın ekonomik anlamda özgür olması beklenmektedir. Yani medya ekonomik güçler ve piyasa tarafından baskı altına alınmamalıdır. Bu iki beklentiyi karşılayan medya bazı temel özellikler gösterecektir: Birincisi, medya, elitler ve vatandaş arasında arabulucu rolü üstlenecektir. İyi işleyen bir demokrasi için iki kesim arasında bilgi akışını sağlayacaktır. İkincisi, medya farklı görüşlerin yer aldığı bir platform olacaktır. Farklı açılara sahip elitlerin, kurumların ve vatandaşların sesini duyuracaktır. Üçüncüsü ise etkili bir kontrolör (ya da denetçi) vazifesidir. Devlet yönetimini her daim kontrol etme şansı bulunmayan vatandaş adına medya, devlet ve hükûmetin işlerini takip edecek ve sonuçta bulduklarını halka aktaracaktır. Burada belki dikkat edilmesi gereken durum ise medyanın şirketleşme sürecine girerek niteliğinin değişmesidir: Medyanın, haberlerin içeriklerini etkileyen temel özellikleri üç başlık altında özetlenebilir. Birincisi medyanın şirketleşmesidir: Bugün medyanın çoğunluğu, demokratik bir toplumda yaşayan vatandaşlara hizmet etmek yerine kâr amacı güden şirketlerin elindedir. Bu şirketler daha fazla kâr için sürekli rekabet hâlindedir. Özellikle teknolojik gelişmelerin etkisiyle piyasada artan rekabet daha katı bir hâl almıştır. Medya şirketleri daha geniş izleyici kitlelerine ulaşmak adına çekici ve kışkırtıcı haberleri (liderler veya önemli olaylar hakkındaki son gelişmeler, rutin hayat çerçevesinin dışına çıkan olaylar) artırmaya başlamıştır. Bu sayede kamuoyunda herhangi bir konu üzerinde nasıl bir etki uyandırılmak isteniyorsa bu medya aracılığıyla mümkün olabilmektedir.
İkincisi ise medyanın tek bir elde toplanmış olmasıdır. Özellikle gelişmiş demokrasilerde birkaç büyük firma bütün medyayı tekeli altına almıştır. Örneğin, ABD’de 1983’te 50 civarında etkin medya şirketi varken; 2004’te bu sayı 5’e inmiştir. Türkiye’de 2010 senesinde 30’ün üzerinde aktif medya şirketi bulunmaktadır. Yakın dönemde ABD’dekine benzer bütünleşmenin gerçekleşmesi pazar içerisinde doğal bir süreç olarak beklenmektedir.
Bu tekelleşme sürecinin ise demokrasi için olumsuz olduğu düşünülmektedir. Çünkü tekelleşmiş bir medyada haber çeşitliliği azalacaktır. Yapılan çalışmalar göstermiştir ki hem gazete hem de televizyon sahibi şirketlerin haberleri taraflı hatta kimi zaman hatalı verdiğidir. Dolayısıyla medyanın tekelleşmesi demokrasiye zarar vermektedir ve medyanın çeşitliliği Türkiye’nin demokratikleşme süreci için önemli bir avantaj olarak değerlendirilmelidir.
Üçüncü boyut ise holdingleşmedir: Büyük şirketler sadece farklı medya kanallarını satın almakla kalmayıp medya dışı sektörlerde de şirketleşmektedirler. Örneğin, aynı anda hem Irak Savaşı üzerine haber yapan hem de Irak’ta kullanılması için silah üreten General Electric şirketi, hem NBC’nin hem de Black Hawk helikopterlerine ve Abraham tanklarına makine üreten bir silah şirketinin sahibidir.
Aynı şekilde Bertelsmann, hem dünyanın en büyük yayınevi olma iddiasındaki Random House’un, hem veritabanı yönetimi ve finansal hizmet veren bir şirketin hem de tüm Avrupa’da birçok televizyon ve radyo istasyonunun sahibidir. Peki, bu durum neye sebep olmaktadır? General Electric örneğinden hareket edersek; NBC’nin savunma sanayi harcamalarını eleştirmesi gereken bir durumda kardeş şirketinin çıkarları nedeniyle bunu yapmayacak olması dürüst ve serbest haberciliğe aykırıdır. Başka bir etki olarak da kanallar, ciddi anlamda medya işlevi görmek ve ciddi haberler vermek yerine, kendi ağlarının parçası olan şirketlerin tanıtımlarıyla meşgul olacaklardır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Kamu diplomasisi içerisinde kullanılan farklı yöntemlerden biri değildir?

Yazılı basında olumlu haberlerin yayınlanması

Üst düzey ziyaretlerin gerçekleştirilmesi

Kültürel faaliyetler toplumlar arası bağların kuvvetlendirilmesi

Kamuoyunun destek verdiği politikaların seçilmesi

Sosyal Medyanın etkin kullanımı

Açıklama:

Kamu diplomasisi içerisinde farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bunların arasında görsel ve yazılı basında olumlu haberlerin yayınlanmasından, üst düzey ziyaretlerin gerçekleştirilmesine, kültürel faaliyetler aracılığıyla toplumlar arası bağların kuvvetlendirilmesi için programların yürütülmesine kadar birçok araç yer almaktadır. Kamu diplomasisi açık bir şekilde bir devletin kendi çıkarları için başka bir devleti bilgilendirmesi ve etkilemeye çalışmasıdır. Bu hedefe yönelik farklı faaliyetler kullanılabilir fakat buradaki önemli nokta ise her faaliyet sonucunda ulaşılmak istenilen imaja yönelik ilerleme olmasıdır. Aksi taktirde yapılan yatırımlar ne kamuyonu olumlu şekilde yönlendirecek ne de daha sonra uygulanacak dış politikalara kamuoyundan destek alınabilecektir.
Kamu diplomasisi gelişmekte olan etkili diplomasi araçlarından biridir. Bu araç sayesinde devletler arası ilişkiler daha barışçıl ve kamuoyu üzerinden ilerlemektedir. Kamuoyunun dikkate alınması ve kazanılması da devletler arası ilişkiler için olumlu değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Hangisi kamuoyunun taşıdığı öneme örnek verilemez?

Karar alıcılara yetki verir ve yetkiyi alabilir

İstediği takdirde hükümeti cezalandırabilir

Karar alıcıların hayatlarını kolaylaştırabilir de zorlaştırabilir de

Dış politika sürecini etkileyebilir

İç politikada karar vericidir

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.
Kamuoyu özellikle dış politika düzleminde çeşitli nedenlerden dolayı önem taşımaktadır. Bu nedenler A, B, C ve D seçeneklerinde verilmiştir. E seçeneği ise yanlış olan cevaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Kamuoyu ile karar alıcılar arasındaki etkileşimde, hangisinin etkisi görülmez?

Kamuoyu karar alıcıların iç politikadaki kararlarının ana belirleyicisidir

Kamuoyunun karar alıcıların hangi politikayı izleyeceklerini tamamen etkileyebilir

Yüksek kamuoyu desteği karar alıcıların davranışlarını uluslararası ortamdaki unsurlardan daha fazla etkiler

Kamuoyu hangi dış politika kararının seçilebileceğine dair kısıtlamaları belirlemektedir

Hükümetin aldığı kararlara destek verebilir

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.
Hükümetler belirli bir dış politikayı kamuoyunun desteğini kazanmak üzere öne sürebilir ve kendi kararını meşrulaştırmak üzere kullanabilir. Bu noktada kamuoyu belirleyici rol oynar. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Obama Yönetimi’nin Arap Baharı sebebiyle çıkan Libya savaşında taraf olması ve NATO aracılığıyla harekat başlatması, hangi tür siyasi yaklaşım olarak değerlendirilir?

Dış Politika

İç Politika

Dikkat dağıtma, oyalama

Hedef şaşırtma

Kamuoyunun dikkatini çekme

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.
Obama Yönetimi’nin Arap Baharı sebebiyle çıkan Libya savaşında taraf olması ve NATO aracılığıyla harekat başlatması, Başkan Obama’nın iç politik sorunlardan kamuoyunu uzaklaştırması olarak değerlendirilmiştir. Ekonomik kriz ve işsizlikle boğuşan ABD halkının Arap Baharı’nın getirdiği demokratikleşme dalgasının Libya’da kendi çıkarlarını etkilediğini düşünerek bir anda Başkan Obama’nın Kongre’ye danışmadan ve onayını almadan Libya’da ABD’yi taraflardan biri yapması dikkatini dağıtmıştır. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Irak Savaşı’nda, Blair Hükümeti ABD ile birlikte hareket etmesine karşılık İngiltere’de Kamuoyunun dış politikaya etkisi nasıl olmuştur?

AB ile beraber hareket edilmesi istenmiştir

Karar protesto edilmiş ve savaşa karşı çıkılmıştır

Irak’ın, ABD ile beraber işgali istenmiştir

Irak'taki İngiliz asker sayısının artırılmasını istemiştir

Irak’taki yönetimin değişmesi gerektiği istenmiştir

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.
İngiltere’de büyük bir çoğunluk (neredeyse 1 milyon kişilik bir topluluk) bu kararı protesto etmiş ve savaşa karşı çıkmıştır. Bu protesto sonucunda da Tony Blair çeşitli soruları cevaplamak ve halkın karşısında ‘ifade vermek’ zorunda kalmıştır. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Irak Savaşı’nda ABD kamuoyunun alınan kararlar ve uygulamalar üzerindeki etkisinin sınırlı kalmasında hangisinin etkisinden bahsedilemez?

Alınan oydan çok hangi bölgede oyun alındığının önemi

Başkanın yeniden seçilememe endişesinden

Siyasi rekabetin seçmenlerin ilgisini ulusal meselelere yönlendirmesi

Başkanın gensoruya karşı dokunulmaz olması

Medyadaki baskı nedeniyle kamuoyunun yeterli biliye sahip olmaması

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.
Burada incelenmesi gereken üç faktör: İlk olarak, diğer adayların seçimde en yüksek kamuoyu yerine, en yüksek sayıda seçmen oyu alma endişesi artmıştır. İkinci olarak, partilerinin ulusal platformunu desteklemek için yarışan bölge adayları sayesinde iki partili seçimlerin ulusal kamuoyuna odaklanma eğilimi güçlü bir parti disiplini gerektirmektedir. Üçüncü olarak, ABD Anayasası’nda belirtilen güçler ayrılığı ilkesi, hem yasama hem de yürütme organlarının politika oluşturma sürecide kamuoyu etkisine açık olmasını gerektirir ve bu durum diğer yandan, parlamento sistemlerinin aksine, başkanın gensoruya karşı dokunulmaz olmasına neden olur. Yanlış olan seçenek E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Hangisi parlamenter sistemin başkanlık sistemine göre daha avantajlı olduğu bir durumdur?

Parlamenter sistemlerde çıkmaza girildiğinde referanduma gidilebilmesi

Koalisyon ihtimalinin güçlü olması

Kamuoyunun dış politika kararları üzerindeki etkisizliği

Karar alıcıların yönetim alanlarının dağınıklığı ve etkilerinin azlığı

Erken seçime gidilme ihtimalinin yüksekliği

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.
Parlamenter sistemlerde çıkmaza girildiğinde ise başkanlık sistemlerinden farklı olarak yapılabilecek opsiyonlardan biri referanduma gidilmesidir. En etkili kamuoyu yoklaması olarak referandumlar hem iç hem de dış politika konularında toplumun değerlendirmelerini almak üzere kullanılabilir. Parlamenter sistemlerde bu opsiyon her oyun karşılığının alındığı için başkanlık sistemlerine kıyasla önemli bir avantaj sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkedeki medyanın özelliklerinden biri değildir?

Karar alıcılardan topluma ulaştırılacak bilginin geçtiği süreçleri kontrol eder

Topluma verilecek bilginin hükümetin istediği şekle getirilmesi

Medyanın tarafsız ve doğru haberi topluma sunma sorumluluğu

Hükümetin gizli tutmak istediği noktaları açığa çıkarmaya ve yayımlamaya çalışması

Hükümetin ulaştırmak istediği bilgiyi arzu ettiği şekilde medyaya vermesi

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.
Medya karar alıcılardan topluma ulaştırılacak bilginin geçtiği süreçleri kontrol eder. Medyanın tarafsız ve doğru haberi topluma sunma sorumluluğu bulunmaktadır. Meyda bir taraftan hükümetin sözcüsü olarak rol alırken bir taraftan da hükümetin gizli tutmak istediği noktaları açığa çıkarmaya ve yayımlamaya çalışır. Hükümetin ulaştırmak istediği bilgiyi arzu ettiği şekilde medyaya vermesi de hükümet-medya arasındaki ilişkide belirleyici olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Medyanın kamuoyuna etkisi düşünüldüğünde, hangi medya organının etkisi diğerlerine göre daha fazladır?

İnternet haber siteleri

Sosyal medya

Televizyon

Gazete, dergi, kitap

Radyo

Açıklama:

Medya, televizyonda kullandığı görüntüler aracılığıyla kamuoyunu en kuvvetli şekilde etkilemektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

ABD medyasının, Körfez savaşı sürerken Alaska’da meydana gelen bir petrol akıntısı sonucunda petrole bulanmış kuşlara ait fotoğrafları, Saddam Hüseyin tarafından yapılmış gibi gösterilmesiyle neyi amaçlamış olabilir?

Dış politika konusunda kamuoyunu doğru bilgilendirmeyi

ABD’li petrol zengini şirketleri korumayı

Başkanlık seçimlerindeki oylarını artırmayı

Sunulan bilginin taraflı olmasıyla kamuoyunu yanıltmayı

Saddam Hüseyin’in çevreci biri olmadığını

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.
Medyanın bilgiyi sunuş şekli önemlidir. Sunulan bilginin taraflı olması sıklıkla rastlanan bir durumdur. Örneğin, Irak savaşının ABD medyasında ve uluslarararası medyada nasıl sunulduğunun farkına bakarak anlayabiliriz. Irak Savaşı hakkında elde edilen bilgiler bütün çıplaklığıyla Türk medyasında gösterilirken bu durum neredeyse hiçbir şekilde ABD medyasında yer almamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi kitlesel medyanın bireyleri etkileme modellerinden biridir?

Hipodermik Model

Epidermik model

Sosyal model

Siyasi model

Genel model

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.
Hipodermik model, medyanın verdiği bilginin doğrudan bireylerin içine işlediğini ve davranışlarını etkilemesine dayanır. Bu modelin isminin hipodermik olmasının sebebi ise bireyleri doğrudan etkilemesi söz konusu olduğu içindir. Hipodermik modelin savunduğu argüman medyanın doğrudan bireyleri etkilemesi ve yönlendirmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

I. Kamuoyu karar alıcılara yetki verebilir. II. Kamuoyu karar alıcılardan yetkisini geri alabilir. III. Kamuoyu karar alıcıların hayatlarını kolaylaştırabilir veya zorlaştırabilir IV. Kamuoyu karar alıcıları yargılayabilir Yukarıdakilerden hangileri kamuoyunun dış politika üzerinde etkisi için doğrudur?

I ve IV

Yalnız IV

III ve IV

I, II ve III

II ve IV

Açıklama:

Kamuoyu özellikle dış politika düzleminde çeşitli nedenlerden dolayı önem taşımaktadır: Birinci önemi; kamuoyu karar alıcılara yetki verir ve yetkiyi alabilir. Bu durum seçim dönemlerinde kamuoyunun çok daha etkin bir rol oynamasına ve istediği taktirde hükûmeti cezalandırabileceğine işarettir. Eğer karar alıcılar halkın memnun olmadığı bir dış politikayı uygulamayı seçerse bunun karşılığının da ne olabileceğini düşünmesi gerekir. İkinci olarak kamuoyu karar alıcıların hayatlarını kolaylaştırabilir de zorlaştırabilir de. Kolaylaştırması vereceği destekle olurken zorlaştırması da hem desteğini azaltması hem de sokaktaki tepkisiyle ortaya çıkabilir. Kamuoyu, toplumun bir konuyla ilgili yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamı olarak tanımlanabilir. Seçim zamanlarında bu durum etkinleşse de seçim olmayan dönemlerde de aynı durum söz konusu olabilir. Son olarak, kamuoyu dış politika sürecini etkileyebilir veya bu sürece tamamen yön verebilir. Bu nedenden dolayı da ciddi bir şekilde incelenmesi ve dış politika süreçlerine dahil edilmesi gerekir. Hâliyle, karar alıcılar tüm süreci kamuoyunun yönetmesine hiçbir zaman izin vermeyecektir fakat kamuoyunun etkisinin ne olacağını da her durumda kontrol edemeyebilir veya öngöremeyebilir. Bu nedenle dış politika yapımında bir şekilde kamuoyu tepkisini önceden kestirebilmeleri gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

I. Esnaflar
II. Zanaatkârlar
III. Akademi
IV. Sivil toplum
Yukarıdakilerden hangileri toplumda elit kavramına karşılık gelen topluluklara örnektir?

I ve III

II ve IV

I ve II

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Elit kavramı hükûmet içerisindeki karar alıcılar öncelikli olmak üzere (örneğin, Cumhurbaşkanı, bakanlar ve üst düzey danışmanlar) medya, akademi, sanat, sivil toplum ve iş dünyası içerisinde güç sahibi olan bireyleri de kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 68

I. Kamuoyu elitler ve hükümetin fikirlerinden etkilenerek hareket edebilir II. Kamuoyunun yüzde 60 ve üzerinde desteklediği politikalar hükümet tarafından dikkate alınır III. Hükümet hiçbir koşulda kamuoyunun görüşünü dikkate almaz IV. Kamuoyunun dış politikada etkisiz bir unsurdur Konu ile ilgili teorik yaklaşımlar dikkate alındığında yukarıdakilerden hangisi karar alıcılar ve kamuoyu arasındaki iletişimin boyutlarındandır?

I ve II

II ve IV

II ve III

III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Birinci olarak kamuoyu, hükûmetin kararlarını, elitlerin yönlendirmelerinden etkilenerek, hükûmetin liderlik konumunun getirdiği üstünlükten etkilenerek ya da genel olarak hükûmetin aldığı kararları desteklemeye meyilli olması nedeniyle destek verebilir. Bu denklemde kamuoyunun politikanın belirlenmesinde çok az, belki de hiç etkisi olmamaktadır ve doğrudan elitlerin verdikleri yönlendirme ve reaksiyona dayalı bir hareket söz konusudur. Bu yaklaşım, özünde elitlerin ve karar alıcıların kamuoyunu yönlendirmesi gerektiğini savunur.
İkinci bir bakış açısı ise kamuoyunun dış politika yapımı sürecinde sürekli değerlendirildiğidir. Bu yaklaşıma göre kamuoyu, özellikle elimine edilmeye çalışılan ve kamuoyunun büyük oranda karşı çıkacağı politikalar için kullanılmaktadır. Burada kamuoyunun siyasetçilerin belirli bir politikayı seçmelerini doğrudan etkile- dikleri düşünülmemekle beraber elde bulunan seçim opsiyonları arasında hangisinin tercih edilebileceğine yön verebileceği kanısı yer almaktadır.
Üçüncü bir yaklaşım ise kamuoyunun karar alıcıların hangi politikayı seçeceklerini doğrudan etkileyebileceğini savunur. Bu yaklaşım içinde kamuoyunun destek verdiği politikaların seçildiği ve uygulandığı fakat destek vermediklerinin ise uygulanmadığıdır. Kamuoyunun tercihi ile uygulanan politikalar arasında sıkı bir bağ olduğu görülmüştür.
Son yaklaşım ise bahsedilen üç kuramın farklı noktalarda benzerliklerinden oluşmaktadır. Bu yaklaşıma göre kamuoyu kararları etkilemektedir fakat bu etkinin derecesi kamuoyunun bir politika hakkındaki desteğine göre değişebilir. Bu yaklaşıma göre kamuoyunun %59’unun desteklediği bir politikayı karar alıcılar dikkate almayabilir. Fakat %60 ve üzerinde bir destekle kamuoyu tavır belirtiyorsa bu durum karar alıcıların kararlarını doğrudan etkilemektedir. Tek bir değişkenden ve kesin olmasa da bir seviyeden bahsetmek gerekirse kamuoyunun desteğinin derecesi karar vericileri etkilemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Bir ülkenin dış politikasının geliştirilmesi sürecinde kamuoyunun da etkili olabilmesi için aşağıdaki unsurlardan hangisi olmalıdır?

Otokrasi

Aristokrasi

Demokrasi

Oligarşi

Teokrasi

Açıklama:

Tam anlamıyla elit ve kamuoyu arasındaki ilişkiyi çözümleyebilmek için devletin ne derecede demokrasi olduğu değerlendirilmelidir. Kamuoyu karar alıcıların uygulayabileceği politikalara sınırlamalar getirebilir fakat bunun bir derecesi bulunmaktadır. Bu dereceyi de ülkenin demokratik yapısı belirlemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Kıbrıs Barış harekatı hangi siyasetçi döneminde gerçekleştirilmiştir?

Tansu Çiller

Turgut Özal

Bülent Ecevit

İsmet İnönü

Celal Bayar

Açıklama:

Harekat Bülent Ecevit döneminde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi medyanın karar alıcılar üzerindeki etkisini arttırması açısından gizli belgeleri elde etmesi ve kamuoyuna sunmasına örnek olaydır?

Irak Savaşı

Afganistan Çıkarması

Wikileaks dosyaları

Arap Baharı

Suriye Olayları

Açıklama:

Medyanın güç kazanabileceği bir başka boyutu da orduya veya devletlere ait gizli bilgileri elde etmesi ve kamuoyuna sunmasıdır. WikiLeaks skandalı ve Amerikan ordusuna ve hükûmetine ait bilgilerin ortaya çıkması tarihte iz bırakmış bir olaydır. ABD ordusunda asker (ve yargılanmakta) olan Bradley Manning’in gizli bilgileri kolaylıkla elde etmesi ve daha sonra Juilian Assange’a ulaştırmasıyla ABD’li yetkililerde büyük bir endişe ortaya çıkmıştır. Elde edilen diplomatik yazışmalarda ve medya tarafından yayımlanan bilgilerde ABD’li yetkililerini bulundukları ülkelerdeki diplomatlar ve bürokratlar hakkında söyledikleri ve kimlerin bu kişilere bilgi verdiği gün yüzüne çıkmıştır. Bu durum, istihbarat sağlayan devlet birimleri için de ciddi problemler yaratmıştır. WikiLeaks sonucunda medya aracılığıyla iletilen bilgiler kamuoyunun önemli konularda gizli bilgilere ulaşmasına aracı olmuştur. Bu durumun Afganistan ve Irak Savaşlarında ABD’nin dış politika önceliklerine yön verdiği ve değişikliklere sebep olduğu düşünülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

I. Suskunluk sarmalı II. Priming III. Çerçeveleme IV. Uyutma Yukarıdakilerden hangileri dış politika sürecinde medyanın etkisini gösteren kavramlardır?

I ve II

II ve III

III ve IV

Yalnız I

Yalnız IV

Açıklama:

Medyanın kamuoyu üzerindeki etkisinde dikkat edilmesi gereken iki kavram yer almaktadır. Bunlardan birincisi priming’dir. Priming, bir konunun başka konulara kıyasla daha etkili hâle getirilmesi ve bireyin zihninde etkinleştirilmesi olarak tanımlanabilir.
İkincisi kavram ise çerçeveleme (framing)dir; bilginin nasıl sunulduğudur. Bilginin nasıl sunulduğu; hangi çerçeve içerisinde verildiği davranışları doğrudan etkileyebilir. Deneysel psikoloji disiplininde yapılan çalışmalarda aynı durumun farklı şekillerde sunulmasının bireylerin kararlarını nasıl etkileyeceği gösterilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

I. Hipodermik model
II. Bilişsel model
III. Asgari etki modeli
IV. Davranışsal model
Yukarıdakilerden hangileri medyanın kamuoyu üzerindeki etkisine ilişkin olarak ileri sürülen modellerdendir?

I ve III

II ve IV

II ve III

I ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Hipodermik Model
Asgari Etki Modeli
İnce Etki Modeli

Doğru Cevap: A

Soru 74

I. Kamusal yayın anlayışı
II. Editöryal bağımsızlık
III. Şirketleşme
IV. Tekelleşme
Yukarıdakilerden hangileri haberin içeriklerinin olumsuz yönde etkilenmesine neden olan gelişmelerdendir?

Yalnız I

II ve III

II ve IV

III ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Medyanın, haberlerin içeriklerini etkileyen temel özellikleri üç başlık altında özetlenebilir. Birincisi medyanın şirketleşmesidir: Bugün medyanın çoğunluğu, demokratik bir toplumda yaşayan vatandaşlara hizmet etmek yerine kâr amacı güden şirketlerin elindedir.
İkincisi ise medyanın tek bir elde toplanmış olmasıdır. Özellikle gelişmiş demokrasilerde birkaç büyük firma bütün medyayı tekeli altına almıştır. Bu tekelleşme sürecinin ise demokrasi için olumsuz olduğu düşünülmektedir.
Üçüncü boyut ise holdingleşmedir: Büyük şirketler sadece farklı medya kanallarını satın almakla kalmayıp medya dışı sektörlerde de şirketleşmektedirler.

Doğru Cevap: D

Soru 75

"Diplomatik araçların bir başka devletin kamuoyunu etkilemek üzere kullanılmasına ........ denir."
Yukarıdaki boş bırakılan yere uygun olan kavram hangisidir?

Dış politika

Kamu diplomasisi

Kamusal alan

Kamuoyu

Diplomasi

Açıklama:

Kamu diplomasisi, diplomatik araçların bir başka devletin kamuoyunu etkilemek üzere kullanılmasını önerir. Kamu diplomasisinin amacı diğer devletlerin hükûmetleriyle iletişime geçmektense, bu devletlerin toplumlarıyla bağlantıya ge- çilmesidir. Kamu diplomasisi halkın dış devletin çıkarlarına destek sağlaması için kalbinin kazanılmasına çabalar.

Doğru Cevap: B

Soru 76

I- Kamuoyu karar alıcılara yetki verir ve yetkiyi alabilir.
II- Kamuoyu en fazla dış kaynaklı faktörlerden etkilenir.
III- Kamuoyu karar alıcıların hayatlarını hem kolaylaştırabilir hem de zorlaştırabilir
IV- Kamuoyu dış politika sürecini etkileyebilir veya bu sürece tamamen yön verebilir.
Size göre, kamuoyunun dış ilişkilerdeki önemine dair yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, III ve IV

I, II, III ve IV

II, III ve IV

III ve IV

I ve II

Açıklama:

Kamuoyu Neden Önemlidir?
Kamuoyu özellikle dış politika düzleminde çeşitli nedenlerden dolayı önem taşımaktadır:
Birinci önemi; kamuoyu karar alıcılara yetki verir ve yetkiyi alabilir. Bu durum seçim dönemlerinde kamuoyunun çok daha etkin bir rol oynamasına ve istediği taktirde hükûmeti cezalandırabileceğine işarettir. Eğer karar alıcılar halkın memnun olmadığı bir dış politikayı uygulamayı seçerse bunun karşılığının da ne olabileceğini düşünmesi gerekir.
İkinci olarak kamuoyu karar alıcıların hayatlarını kolaylaştırabilir de zorlaştırabilir de. Kolaylaştırması vereceği destekle olurken zorlaştırması da hem desteğini azaltması hem de sokaktaki tepkisiyle ortaya çıkabilir. Seçim zamanlarında bu durum etkinleşse de seçim olmayan dönemlerde de aynı durum söz konusu olabilir.
Son olarak, kamuoyu dış politika sürecini etkileyebilir veya bu sürece tamamen yön verebilir. Bu nedenden dolayı da ciddi bir şekilde incelenmesi ve dış politika süreçlerine dahil edilmesi gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

------- toplumun bir konuyla ilgili yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamı olarak tanımlanabilir. Aşağıdakilerden hangisi boşluğu doğru şekilde tamamlar?

Kamuoyu

Yumuşak güç

Priming

Framing

Kamu diplomasisi

Açıklama:

KAMUOYU İLE KARAR ALICILAR ARASINDAKİ İLETİŞİMİN BOYUTLARI

Doğru Cevap: A

Soru 78

Başkanlık sistemindeki siyasi güç dağılımı, parlamenter sisteme kıyasla toplumun isteklerini karşılama ve arzularını yerine getirme açısından nasıl bir eğilim gösterir?

Bu konularda daha duyarlıdır.

İki sistem arasında bir fark yoktur.

Bu konularda daha az duyarlıdır.

Toplumun ne istediğine ve arzularının ne olduğuna bağlıdır.

Siyasi güç dağılımının kendi içindeki dengelerine bağlıdır

Açıklama:

Demokrasi, Siyasi Yapı ve Kamuoyunun Önemi
Başkanlık sistemindeki siyasi güç dağılımı parlamenter (ya da nispi temsil) sisteme kıyasla toplumun isteklerini savunmaya eğilim gösterir ve arzularını yerine getirmeye karşı daha duyarlıdır. Yönetim sistemi, siyasi güç odaklarının kamuoyundaki değişimlere karşı daha duyarlı olmak üzere kurulmuştur. Buradaki en önemli kriter başkanlık sistemlerindeki politikacıların duyarlılıkları, konularını seçildikleri bölgelerdeki bireylerin önceliklerini ve isteklerini yansıtacak şekilde ayarlamaları unsuruna dayanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

ABD'de yaşanan WikiLeaks olayı aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak verilebilir?

Devlete ve orduya ait gizli bilgilerin elde edilmesi ve medya aracılığıyla kamuoyuna sunulması

Mevcut hükümetin düşürülmesine yönelik gizli planların devreye sokulması

Ülkedeki demokratikleşme çabalarına destek amaçlı bir kampanya düzenlenmesi

Seslerini hükümete duyuramayan kesimlerin medya aracılığıyla seslerini duyurmaları

Azınlıkların ülkenin geri kalanıyla aynı haklara sahip olmasına yönelik medya girişimi

Açıklama:

MEDYA VE DIŞ POLİTİKA
Medyanın güç kazanabileceği bir başka boyutu da orduya veya devletlere ait gizli bilgileri elde etmesi ve kamuoyuna sunmasıdır. WikiLeaks skandalı ve Amerikan ordusuna ve hükûmetine ait bilgilerin ortaya çıkması tarihte iz bırakmış bir olaydır. ABD ordusunda asker (ve yargılanmakta) olan Bradley Manning’in gizli bilgileri kolaylıkla elde etmesi ve daha sonra Juilian Assange’a ulaştırmasıyla ABD’li yetkililerde büyük bir endişe ortaya çıkmıştır. Elde edilen diplomatik yazışmalarda ve medya tarafından yayımlanan bilgilerde ABD’li yetkililerini bulundukları ülkelerdeki diplomatlar ve bürokratlar hakkında söyledikleri ve kimlerin bu kişilere bilgi verdiği gün yüzüne çıkmıştır. Bu durum, istihbarat sağlayan devlet birimleri için de ciddi problemler yaratmıştır. WikiLeaks sonucunda medya aracılığıyla iletilen bilgiler kamuoyunun önemli konularda gizli bilgilere ulaşmasına aracı olmuştur. Bu durumun Afganistan ve Irak Savaşlarında ABD’nin dış politika önceliklerine yön verdiği ve değişikliklere sebep olduğu düşünülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi priming kavramına uygun bir örneği yansıtmaktadır?

İhracattaki gelişmelerin ön plana çıkarılarak cari açık ve enflasyona ilişkin verilerin geri planda bırakılması

Sosyal sorumluluk projelerinin haber bültenlerinde tartışılması

Aralarında husumet bulunan ülkeyle ilgili olumsuz haberler yapılması

İnsanları sadece eğlendiren programlara ağırlık verilmesi

İki farklı görüşün aynı tartışma programında bir araya getirilmesi

Açıklama:

Medyanın Bilgiyi Sunarken Kullandığı Araçlar
Priming, bir konunun başka konulara kıyasla daha etkili hâle getirilmesi ve bireyin zihninde etkinleştirilmesi olarak tanımlanabilir. Bu sayede medya bazı konuları kenarda bırakarak bazı konulara öncelik vermekte ve izleyicilerin ve okuyucuların akıllarında belirli bir doğrultuda mesaj bırakabilmektedir. Bu durum da hükûmetlerin, liderlerin ya da politikaların nasıl değerlendirildiğini ve dolayısıyla vatandaşın tavır ve tutumlarını etkileyecektir. Mesajda hangi konuya daha fazla ağırlık veriliyorsa bireyler bu konuları daha rahat hatırlayacaktır. Hâliyle, hangi konular hatırlanıyorsa bu konulara üzerinde oluşturulacak değerlendirme ve algı da doğrudan konunun bağlantılı olduğu liderler ya da sorumlular üzerindeki değerlendirmeleri etkileyecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

A ülkesinde hükümet medya aracılığıyla eğer X projesi hayata geçirilirse "yüzlerce insanın hayatını devam ettirebileceğini" ifade etmek yerine eğer proje hayata geçirilmezse "yüzlerce insanın hayatını kaybedebileceğini" ifade ederek kamuoyu yaratmaya çalışmaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak verilebilir?

Çerçeveleme

Priming

Kamuoyunun bir bayrak altında birleşmesi

Dikkat dağıtma

Asgari Etki Modeli

Açıklama:

Medyanın Bilgiyi Sunarken Kullandığı Araçlar
Çerçeveleme (framing), bilginin nasıl sunulduğu ile ilgilidir. Bilginin nasıl sunulduğu; hangi çerçeve içerisinde verildiği davranışları doğrudan etkileyebilir. Sunulan iki durumdan birincisi hayatını kaybedecek insan sayısını diğeri ise yaşayabilecek insan sayısını belirtmektedir. Eğer hayatını kaybedecek insan sayısı gösterilirse bireyler daha fazla insan hayatını korumaya yönelik politikaları desteklerler. Hâlbuki aynı durum yaşayabilecek insanların sayısı belirtilerek yapılırsa o zaman da daha riskli politikaların alınması ve siyasilerin daha fazla insan hayatını kurtarması için destek verilmektedir. cevap a

Doğru Cevap: A

Soru 82

I- Medyanın verdiği bilgi doğrudan bireylerin içine işler ve davranışlarını etkiler. II- Bireyin bilgiyi kontrol edebilme ya da gösterilenden farklı bir tutuma girebilme yeteneği yoktur. Bu argümanlar aşağıdakilerden hangisine aittir?

Hipodermik Model

Asgari Etki Modeli

İnce Etki Modeli

Çerçeveleme

Priming

Açıklama:

Medyanın Etkisi Üzerine Üç Farklı Model
Hipodermik Model,medyanın verdiği bilginin doğrudan bireylerin içine işlediğini ve davranışlarını etkilemesine dayanır. Bu modelin isminin hipodermik olmasının sebebi ise bireyleri doğrudan etkilemesi söz konusu olduğu içindir. Hipodermik modelin savunduğu argüman medyanın doğrudan bireyleri etkilemesi ve yönlendirmesidir. Bu model içerisinde bireyin bilgi kontrol edebilme ya da gösterilenden farklı bir tutuma girebilme yeteneğinin olmadığı savunulmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Asgari etki modeline göre, yerel seçimlerde oy kullanacak bir seçmen kendi bölgesine yönelik medyadan ne oranda etkilenerek oyunu kullanacaktır?

Medyadan gelen mesajları kendi sahip olduğu eğilimlerele filtreleyerek seçimini yapacaktır.

eğilimlerine ters düşse de, tamamıyla baskın medyanın etkisi altında seçimini yapacaktır.

Medyanın tüm mesajlarına kendisini kapatacak ve yakın çevresinin değerlendirmeleriyle seçimini yapacaktır.

Adayların görüşlerini ve mesajlarını medya aracılığıyla değerlendirerek seçimini yapacaktır.

Medyayı okusa bile dikkate almayacak ve daha önce oy verdiği adaya öncelik verecektir.

Açıklama:

Medyanın Etkisi Üzerine Üç Farklı Model
Asgari Etki Modeli, bireylerin medyadan gelen bir mesajla karşılaştığında onu değerlendirecek ve hatta filtreleyecek birtakım eğilimlere sahip olduğunu varsayar. Yani birey medya karşısında tam anlamıyla savunmasız ve etkiye açık değildir. Dolayısıyla medyanın vatandaş üzerindeki etkisi sınırlı ya da asgari seviyededir.
Özellikle seçimlerden önceki süreçte hangi adaya oy vereceğine emin olamayan seçmenlerin kendi görüşüne yakın olan adayın seçim kampanyasını yakından takip ettiği görülmüştür. Bu sayede bireylerin siyasi eğilimleri medya tarafından aktifleştirilmektedir. Asgari etki modeli, bireylerin hâlihazırda var olan siyasi eğilimlerinin medyanın yarattığı kuvvetli etkiyi filtrelediğini savunmaktadır. Dolayısıyla medya ancak varolan eğilimleri güçlendirme veya canlandırma etkisi taşımaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Kamu diplomasisinin amacı diğer devletlerin hükûmetleriyle iletişime geçmektense, bu ülkelerin ..................... bağlantıya geçilmesidir.
Yukarıdaki boşluğa size göre aşağıdakilerlen hangisi gelmelidir?

toplumlarıyla

muhalefetleriyle

silahlı kuvvetleriyle

medyasıyla

sivil toplum kuruluşlarıyla

Açıklama:

KAMU DİPLOMASİSİ
Kamu diplomasisi, diplomatik araçların bir başka devletin kamuoyunu etkilemek üzere kullanılmasını önerir. Kamu diplomasisinin amacı diğer devletlerin hükûmetleriyle iletişime geçmektense, bu devletlerin toplumlarıyla bağlantıya geçilmesidir. Kamu diplomasisi halkın dış devletin çıkarlarına destek sağlaması için kalbinin kazanılmasına çabalar.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun önemli olmasının nedenlerinden biri değildir?

Kamuoyunun karar alıcılara yetki vermesi ve yetkiyi alması

Kamuoyunun karar alıcıların hayatlarını kolaylaştırabilmesi ya da zorlaştırabilmesi

Kamuoyunun dış politika sürecini etkileyebilmesi

Seçim dönemlerinde kamuoyunun çok daha etkin bir rol oynaması

Kamuoyunun toplumsal yaşamın özünü oluşturması

Açıklama:

Doğru cevap E'dir. Kamuoyu çok önemli bir rol olsa da toplumun özünü oluşturacak özsel bir değere sahip değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun hükûmetin kararlarını destekleme nedenlerinden biri olabilir?

Elitlerin yönlendirmesi

Hükümetin başarısızlığı

Dış politika hamleleri

Muhalefetin gücü

Kültürel çatışmalar

Açıklama:

kamuoyu, hükûmetin kararlarını, elitlerin yönlendirmelerinden etkilenerek, hükûmetin liderlik konumunun getirdiği üstünlükten etkilenerek ya da genel olarak hükûmetin aldığı kararları desteklemeye meyilli olması nedeniyle destek verebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

"Hükûmetin ya da liderin iç politikada aldığı kararını eleştirecek kamuoyu, dış politikada ciddi bir problemle karşı karşıya kalan devletin destek alması için tavrını değiştirebilir. Bu sayede bir anda eleştirilecek konular ortadan kalkar ve vatandaş hükûmete dış politika konusu sebebiyle daha fazla destek vermeye başlar." Yukarıdaki duruma karşılık gelen kavram hangisidir?

Dikkat dağıtma

Erteleme

Dikkat toplama

Bütünleştirme

Birleştirme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 88

İç politikada bazı sorunları olan Obama Yönetimi’nin Arap Baharı sebebiyle çıkan Libya savaşında taraf olması ve NATO aracılığıyla harekat başlatması dış politikada hangi siyasi yaklaşıma örnek oluşturmaktadır?

Bütünleştirme

Erteleme

Dikkat dağıtma

Destekleme

Toparlama

Açıklama:

Hükûmetin ya da liderin iç politikada aldığı kararını eleştirecek kamuoyu dış politikada ciddi bir problemle karşı karşıya kalan devletin destek alması için tavrını değiştirebilir. Bu sayede bir anda eleştirilecek konular ortadan kalkar ve vatandaş hükûmete dış politika konusu sebebiyle daha fazla destek vermeye başlar. Bu tür siyasi yaklaşımlar genellikle dış politikada dikkat dağıtma, oyalama (diversionary) olarak nitelendirilmektedir. Örneğin, Obama Yönetimi’nin Arap Baharı sebebiyle çıkan Libya savaşında taraf olması ve NATO aracılığıyla harekat başlatması, Başkan Obama’nın iç politik sorunlardan kamuoyunu uzaklaştırması olarak değerlendirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Elit ve kamuoyu arasındaki ilişkiyi çözümlemede devletin öncelikli olarak hangi özelliği değerlendirilmelidir?

Demokratik yapısı

Uluslararası politikaları

Siyasi etkinliği

Askeri gücü

Ekonomik bütçesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdaki yönetim biçimlerinden hangisinde kamuoyunun dış politikaya etkisinin olabildiği söylenebilir?

Teokrasi

Oligarşi

Totaliter yönetim

Demokrasi

Meşrutiyet

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 91

"Irak Savaşı sırasında CNN International’da Irak’ta yer alan zulüm ve zorlukların altı çizilmekteydi ve ölen ABD askerleri kadar Irak halkının durumu hakkında da bilgi verilmekteydi. Fakat ABD’de yayımlanan CNN’de buna benzer görüntüler neredeyse hiç gösterilmemekteydi." Yukarıda söz edilen durum aşağıdakilerden hangisini örneklendirmektedir?

İletişimin gücü

Bilginin çeşitliliği

Medyanın taraflılığı

Bakış açısı farkı

Haberlerin değişkenliği

Açıklama:

Medyanın bilgiyi sunuşu taraflı olabilir. En basit bir kıyaslamayla; CNN’in ABD’de Irak savaşı üzerine verdiği görsel ve sözel bilgilendirmeyle CNN International’ın kullandıkları arasında ciddi farklar bulunmaktaydı. Bunun en başında da CNN International’da daha fazla savaş, Irak’ta yer alan zulüm ve zorlukların altı çizilmekteydi ve ölen ABD askerleri kadar Irak halkının durumu hakkında da bilgi vermekteydi. Fakat ABD’de yayımlanan CNN’de buna benzer görüntüler neredeyse hiç gösterilmemekteydi.

Doğru Cevap: C

Soru 92

"Körfez Savaşı sırasında CNN petrole bulanmış karabatakları ve deniz kuşlarını göstererek bu kötülüğün Saddam tarafından yapıldığını iddia etmişti. Bu imaj, ABD halkının Saddam’a karşı beslediği olumsuz duyguları kuvvetlendirerek kendisini düşmanca değerlendirmesine sebep olmuştur."
Yukarıda bahsi geçen durum neye örnek oluşturmaktadır?

Haber yapma özgürlüğü

İletişimin gücü

Yanlış bilgilendirme

Nesnel habercilik

Haber alma hakkı

Açıklama:

Medya yanlış bilgilendirme yapabilir. Körfez savaşında ABD Saddam Hüseyin’i kötülemek ve despot bir lider olduğunu ABD halkının aklına yerleştirmek üzere her türlü propaganda yapılırken ilginç yöntemler kullanılmaktaydı. Bunlardan birinde CNN (Körfez Savaşı sürerken) petrole bulanmış karabatakları ve deniz kuşlarını göstererek bu kötülüğün Saddam tarafından yapıldığını iddia etmişti. Bu imaj, ABD halkının Saddam’a karşı beslediği olumsuz duyguları kuvvetlendirerek kendisini düşmanca değerlendirmesine sebep olmuştur. Hâlbuki bu fotoğraflar Alaska’da meydana gelen bir petrol akıntısı sonucunda petrole bulanmış kuşlara ait fotoğraflardı.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Diplomatik araçların bir başka devletin kamuoyunu etkilemek üzere kullanılmasına ne denir?

Çok taraflı diplomasi

Sivil diplomasi

Arabuluculuk diplomasisi

İkli diplomasi

Kamu diplomasisi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Bir devletin askerî gücünü tamamlayan en önemli güç aşağıdakilerden hangisidir?

Kültürel Yapı

Ekonomik Güç

Demografik Özellikler

Siyasal Sistem

Tarih

Açıklama:

Askerî gücü tamamlayan en önemli güç ekonomidir. Ekonomik güç bir devletin sahip olduğu iktisadi hacimdir. Gayrisafi Millî Hasıla (GSMH)’nın büyüklüğüne veya kişi başına düşen gelire bakılarak bir ülkenin ekonomik gücü belirlenebilir. Her ne kadar bu kriter borçlanma oranını, cari açık miktarını, sanayileşme seviyesini ve bireyin alım gücünü içermese de bir ülkeye ait ekonomik genişlik gücün tanımlanmasında büyük önem taşımaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre sübjektif bir unsur olarak değerlendirilebilir?

Tarih

Askeri güç

Ekonomik güç

Demografik yapı

Coğrafi yapı

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin demografik yapı özelliklerinden biri değildir?

Ülke nüfusunun genişliği

Genç ve yaşlı nüfus oranları

Etnik yapı

Eğitim seviyesi

Ülkenin su ve orman havzaları

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin coğrafi konumu için söylemez?

Coğrafi konum özünde statik olmayan ve değişen özelliklere sahiptir

Bir ülkenin denizlere çıkışının olması önemlidir

Bir ülkenin ticaret yolları üzerinde olması önemlidir

Bir ülkenin yüzölçümünün büyüklüğü önemlidir

Bir ülkenin saha niteliği önemlidir

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi gücün tanımlanmasındaki sübjektif özelliklerden biridir?

Askeri güç

Tarih

Ekonomik güç

Doğal kaynaklar

Coğrafi yapı

Açıklama:

Devletlere ait güç kriterlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin demografik özelliklerinden değildir?

Ülke nüfusun eğitim seviyesi

Ülkedeki gelir dağılımı

Ülkenin coğrafi alanı

Ülke nüfusu içerisindeki genç ve yaşlı oranları

Ülkedeki etnik yapı

Açıklama:

Dış politika yapımında, devlet seviyesinde değerlendirilmesi gereken unsurları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, bir devletin gücününün belirlenmesinde göz önüne alınan ve insan faktöründen etkilenmeyen bir unsurdur?

Askeri güç

Demografik özellikler

Kültürel yapı

Coğrafi özellikler

Siyasal sistem

Açıklama:

Devletlere ait güç kriterlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdaki ülkelerden hangisi, diğerlerine göre daha yüksek küresel güce sahiptir?

Endonezya

Nijerya

Güney Afrika

İran

Çin

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 9

1. Aşağıdakilerden hangisi askeri gücün en önemli tamamlayıcısıdır?

Siyasal sistem

Coğrafi konum

Ekonomik Güç

Kültürel yapı

Ülke nüfusu

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Uluslarası ilişkilerde devletlerin dış politika öncelikleri belirlenirken hangisinin yapılması doğrudur?

Ulusal çıkarlar tek öncelik olmalıdır.

Uluslararası çıkarlar arka planda tutulmalıdır.

Hem uluslararası hem de ulusal öncelikler bir arada değerlendirilmeli ve anlamlandırılmaya çalışılmalıdır.

Hükumetin çıkarları esas olmalıdır.

Güçlü devletlerin fikirleri belirleyici olmalıdır.

Açıklama:

Ulusal ve uluslararası kutuplaşmanın dış politika eylemlerini nasıl etkilediğini irdeleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin gücünün belirlenmesinde değerlendirilen unsurlardan biri değildir?

Askeri güç

Doğal kaynaklar

Medya

Demografik özellikler

Kültürel yapı

Açıklama:

Dış politika yapımında, devlet seviyesinde değerlendirilmesi gereken unsurları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Bir hükümetin kendi devamlılığını sürdürebilmek için en çok ön plana aldığı unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Politik unsur

Ekonomik unsur

İdeolojik unsur

Askeri unsur

Ulusal Rol Algısı

Açıklama:

Kültür ve ulusal rol kavramının dış politika yapımını nasıl etkilediğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Karar alıcıların devletleri için alacakları dış politika kararları ve davranışları için önem temsil eden ve dış politika amaçları için geniş taslaklar öneren kavram aşağıdakilarden hangisidir?

Ulusal rol kavramı

Uluslararası rol kavramı

Bölgesel rol kavramı

Gruplar arası rol kavramı

Devletler arası rol kavramı

Açıklama:

Kültür ve ulusal rol kavramının dış politika yapımını nasıl etkilediğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin demokrafik yapısı içerisinde yer almaz?

Doğal kaynaklar

Nüfusun eğitim seviyesi

Nüfusunun genişliği

Nüfusun içerisindeki genç ve yaşlı oranları

Nüfusun etnik yapısı

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.
""Sorunun konu başlığı ve sayfa no'su verilmemiştir""

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin askeri gücünü belirleyen unsurlar arasında yer almaz?

Donanma büyüklüğü

Askeri harcamalar

Ülkenin sahip olduğu doğal kaynaklar

Orduya ayrılan bütçe

Devlete ait asker sayısı

Açıklama:

Devletlere ait güç kriterlerini sıralayabileceksiniz.
""Sorunun konu başlığı ve sayfa no'su verilmemiştir""

Doğru Cevap: C

Soru 16

Ekonomik güç unsurunun en önemli parçası aşağıdakilerden hangisidir?

Tarım

Doğal kaynaklar

Özel sektör

Hayvancılık

Sanayileşme

Açıklama:

Devletlere ait güç kriterlerini sıralayabileceksiniz.
Ekonomik güç unsurunun en önemli parçası sanayileşmedir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede ekonomik yapıları kuvvetlendiren ve dış politik kararlar içerisinde rol oynayan etmenlerden değildir?

Petrol

Doğal kaynaklar

Tarım alanları

Maden yatakları

Doğal gaz

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.
Petrol gibi doğal gaz, maden kaynakları veya yeni teknolojilerde kullanılan bor gibi madenler devletlerin mal varlığını zenginleştiren ekonomik yapılarını kuvvetlendirebilen dış politik kararları içerisinde rol oynayan etmenlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin demografik yapısını içeren faktörlerden değildir?

Bir ülkedeki doğal kaynak oranı

Ülkenin nüfusunun genişliği

Bir ülkenin nüfusu içerisindeki genç ve yaşlı oranları

Nüfusun eğitim seviyesi

Nüfusun gelir dağılımı

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.
Demografik yapı ülkenin nüfusunun genişliği, nüfus içerisindeki genç ve yaşlı oranları, nüfusun eğitim seviyesi, etnik yapı, gelir dağılımı ve benzer faktörleri içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Ulusal rol teorisi nedir ?

Geçmişten getirilen değerler kümesinin ulusal tarihle birlikte topluma iletilmesidir.

Devletlerin dış politika oluşturma süreçlerinde sahip oldukları güç kapasiteleridir.

Anarşik yapısı nedeniyle her aktörün kendini idame ettirdiği bir düzendir.

Dış politika yapıcılarının ülkelerinin uluslararası sistemdeki konumuna ilişkin kendi algıları, düşünceleridir.

Bir devletin sahip olduğu iktisadi hacimdir.

Açıklama:

Kültür ve ulusal rol kavramının dış politika yapımını nasıl etkilediğini açıklayabileceksiniz.
Rol teorisi, dış politika analizi çalışmalarında aralıklı olarak varlık göstermiştir. Bu teori, devlet ile sistem arasındaki karşılıklı etkileşimi anlamaya ve açıklamaya çalışmaktadır. Genel anlamıyla, ulusal rol teorisi dış politika yapıcılarının ülkelerinin uluslararası sistemdeki konumuna ilişkin kendi algıları, düşünceleri olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Devletler güvenliklerini sağlamak, tehlikelere karşı koymak ve istedikleri sonuçları elde edebilmek için askeri güçlerini kullanırlar. Bu doğrultuda, askeri güce paralel önemde ve onu destekleyen diğer unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Kültürel güç

Siyasal güç

Ekonomik güç

Demografik güç

Coğrafi güç

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.
Askeri ve ekonomik güç sert gücün büyük bileşenlerindendir. ekonomik gücün belirlenmesi sadece pazar hacmi ve sanayileşmeye dayalı belirlenmesi yeterli de¤ildir. Bir ülkenin ekonomik istikrarı, işsizlik oranı, enflasyon seviyesi, iç ve dış borç seviyesi, cari açık miktarı ve geleceğe yönelik yatırımlarla birlikte değerlendirilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Devlet ile sistem arasındaki karşılıklı etkileşimi anlamaya ve açıklamaya çalışmaktadır. Genel anlamıyla, ulusal dış politika yapıcılarının ülkelerinin uluslararası sistemdeki konumuna ilişkin kendi algıları, düşünceleri olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Anarşiklik teorisi

Güç ve dış politika teorisi

Rol teorisi

Güç paradoksu

Karşılıklı bağımlılık

Açıklama:

Kültür ve ulusal rol kavramının dış politika yapımını nasıl etkilediğini açıklayabileceksiniz.
Rol teorisi, devlet ile sistem arasındaki karşılıklı etkileşimi anlamaya ve açıklamaya çalışmaktadır. Genel anlamıyla, ulusal rol teorisi dış politika yapıcılarının ülkelerinin uluslararası sistemdeki konumuna ilişkin kendi algıları, düşünceleri olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: C

Soru 22

Bir ülkenin çekim gücüyle istediğini alması olarak tanımlanabilen ve bir ülkenin kendi istediği şeyi başkalarının da istemesini sağlamaya yarayan güç olarak nitelendirilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Askeri güç

Yumuşak güç

Ekonomik güç

Karşılıklı bağımlılık

Bağımlılık

Açıklama:

Kültür ve ulusal rol kavramının dış politika yapımını nasıl etkilediğini açıklayabileceksiniz.
Bir ülkenin çekim gücüyle istediğini alması olarak tanımlanabilen ve bir ülkenin kendi istediği şeyi başkalarının da istemesini sağlamaya yarayan güç olarak nitelendirilen kavram yumuşak güçtür.

Doğru Cevap: B

Soru 23

İki demokrasinin birbiriyle çatışma veya savaşa girme olasılığının çok düşük olduğunu savunan ve demokrasilerin barışçıl çatışma çözümünü dış politika karar süreçlerinde kullandığını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Anti-Demokrasi Teorisi

Demokratik Çözümler Kanunu

Demokratik Barış Teorisi

Demokrasi ve uluslararası barış teorisi

Güç dengesi teorisi

Açıklama:

Ulusal ve uluslararası kutuplaşmanın dış politika eylemlerini nasıl etkilediğini irdeleyebileceksiniz.
İki demokrasinin birbiriyle çatışma veya savaşa girme olasılığının çok düşük olduğunu savunan ve demokrasilerin barışçıl çatışma çözümünü dış politika karar süreçlerinde kullandığını savunan görüş demokratik barış teorisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Bir devletin gücünün belirlenmesinde aşağıdaki unsurlardan hangisinden bahsedilemez?

Askerî ve Ekonomik Güç

Demografik ve Coğrafi Özellikler

Nüfus Yoğunluğu ve Doğum Oranı

Tarihi ve Kültürel Yapı

Doğal Kaynaklar ve Siyasal Sistem

Açıklama:

Devletlere ait özelliklerin dış poltika eylemlerinin belirlenmesinde ve yürütülmesinde nasıl etkili olduğunu açıklayabileceksiniz.
A, B, D ve E şıklarındaki bilgiler birebir olarak kitapta geçmektedir. C şıkkındaki bilgiler ise bir devletin gücünü belirlerken kullanılan ölçütlerden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

1) Doğal Kaynaklar 2)Tarih 3)Coğrafi Konum Yukarıda sıralanan öncüllerden hangisi/hangileri devletin gücünün belirlenmesinde dikkate alınan unsurlar arasında yer alır?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1,2 ve 3

Açıklama:

Bir devletin gücünün belirlenmesinde çeşitli unsurlar dikkate alınır.Yukarıda sıralanan öncüllerden hepsi bu kapsamdadır.Doğru Yanıt:E

Doğru Cevap: E

Soru 26

1)Demografik Özellikler 2) Coğrafi Yapı 3)Kültür Gücün tanımlanmasında kullanılan yukarıdaki unsurlardan hangisi/hangileri somut ve ölçülebilir nitelik taşır?

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

1,2 ve 3

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 27

Devletlerin gücünü belirleyen niteliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir ülkede doğal kaynakların yetersiz olması,ülkenin gelişmiş ekonomiye sahip olmasına engel olmaz.

Devletler sahip olduğu niteliklere göre politikalar belirlemektedirler.

Devletlerin dış politika davranışları ile kapasiteleri arasında her zaman doğru orantı vardır.

Devletin gücüne ilişkin bilgiler,devlet liderlerinin kısıtlarını belirler.

Devletlerin gücünü belirleyici nitelikler,devletlerin uluslararası pozisyonları hakkında kısıtlayıcı bilgi verebilir.

Açıklama:

Devletlerin dış politika davranışları ve kapasiteleri arasındaki ilişki her zaman doğru orantılı olmamaktadır. Herhangi bir devletin geniş coğrafyasının ve büyük nüfusunun olması bu devletin büyük güç olacağı anlamına gelmez,ancak yardımcı ölçüt olabilir.Hindistan ve ABD arasındaki kıyaslama buna örnek olarak gösterilebilir.Doğru Yanıt:C

Doğru Cevap: C

Soru 28

Orta büyüklükteki güçler,yüksek askerî gücünü ortaya çıkarmaktan çok,siyasi etki güçlerini kullanan ülkelerdir. Yukarıdaki tanımlama dikkate alındığında aşağıdaki ülkelerden hangisi bu sınıfa dahildir?

İran

Endonezya

Türkiye

İsveç

Nijerya

Açıklama:

Kesin bir tasnif olmasa da ülkeler bazı tasniflere tabi tutulmaktadır.Orta büyüklükte güç tasnifinde yer alan ülkelerden birisi de İsveçtir.Seçeneklerdeki diğer ülkeler bölgesel güce örnek gösterilebilir.Doğru Yanıt:D

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel güce örnek olarak gösterilebilir?

İsveç

Endonezya

Kanada

Hollanda

Norveç

Açıklama:

Bölgesel güç olan devletler kaynaklarını bulundukları bölgede söz sahibi olmak için kullanırlar.Türkiye gibi Brezilya, İran, Endonezya, Nijerya, Güney Afrika da kendi bölgelerinde etkili olmak üzere dış politika yürütmektedirler.Doğru Yanıt:B

Doğru Cevap: B

Soru 30

A:Benim ülkem kaynaklarını barışı korumak,ekonomik işsizliği azaltmak,sürdürülebilir kalkınmayı desteklemek gibi amaçlar için kullanır. B:Benim ülkem kaynaklarını bulunduğumuz bölgede söz sahibi olduğunu göstermek için kullanmaktadır. A ve B ülkelerinin vatandaşları ile ilgili bazı bilgiler vermişlerdir.Buna göre A ve B'nin ülkesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisi olabilir?

ABD-Nijerya

Endonezya-Güney Afrika

İsveç-Norveç

Brezilya-İran

Hollanda-Nijerya

Açıklama:

A kişisinin sözü ettiği ülke orta büyüklükte güç olarak isimlendirilen bir ülke olmalıdır.B kişisinin söz ettiği ülke ise bölgesel güç olarak isimlendirilen bir ülke olmalıdır.Seçeneklere baktığımızda en uygun seçenek E'dir.Doğru Cevap:E

Doğru Cevap: E

Soru 31

1)Gönüllü bir şekilde büyük gücün politika önerisini kabul etmek.2) Zorunlu bir şekilde büyük gücün politika önerisini kabul etmek.3) Halkı dinleyip büyük gücün politika önerisini reddetmek. Yukarıdaki öncüllerden hangisi/hangileri küçük ülkenin dış politikadaki opsiyonları yer alır?

Yalnız 1

1 ve 2

2 ve 3

Yalnız 3

1,2 ve 3

Açıklama:

Küçük ülkelerin dış politika kararları bağımlı bulundukları unsurlara bağlı olarak kısıtlanmıştır.Öncülde belirtilen üç durumda küçük ülkenin bu bağlamda uygulayabileceği opsiyonlar arasında yer almaktadır.Doğru Cevap:E

Doğru Cevap: E

Soru 32

1)Askeri ve ekonomik güce kıyasla daha somuttur. 2) Diğer devlete zorla dış politika kararı uygulatmak amaçlanır. 3) Bu gücün uygulanması sonucu maddi olmayan sonuçlar da ortaya çıkabilir. Yumuşak güç kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yalnız 1

1 ve 3

Yalnız 3

2 ve 3

1,2 ve 3

Açıklama:

Yumuşak güç kavramı,askeri ve ekomomik güce göre daha soyuttur.Diğer devletlere zorla bir dış politika kararı uygulatmaktansa bunu istemelerini sağlamak hedeftir. Bu bağlamda, askerî ve ekonomik gücün kullanımı sonucunda belirgin ve maddi dış politika uygulamaları zorla diğer ülkeler üzerinde oluşturulabilir. Fakat yumuşak gücün uygulanması sonucunda maddi olmayan sonuçlar ortaya çıkabilir.Doğru Yanıt:C

Doğru Cevap: C

Soru 33

Yumuşak güç kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Psikolojik boyutu da vardır.

Diğer devletlere zorla bir dış politika kararı uygulatmaktansa bunu istemelerini sağlamak hedeftir.

Askeri ve ekonomik güce kıyasla daha soyuttur.

Yumuşak gücü sadece büyük ve süper güç olan ülkeler uygulayabilir.

Amaç devletlerin ortak değerler etrafında birleşmesi olduğu için hedefe yönelik çeşitli ortaklıklar oluşturulabilir.

Açıklama:

Yumuşak gücü süper güç ve büyük güç olan ülkeler gibi orta ve küçük güç olan ülkeler de kullanabilir. Amaç devletlerin ortak değerler etrafında birleşmesi olduğu için hedefe yönelik çeşitli ortaklıklar oluşturulabilir.Doğru Yanıt:D

Doğru Cevap: D

Soru 34

Kutuplaşma ve bu durumun dış politikaya yansıması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Uluslararası kutuplaşma seviyesini devletler arasındaki gücün nasıl dağıldığı belirlemektedir.

Uluslararası kutuplaşma gücün daha eşitsiz bir şekilde dağılmasıyla veya bazı ülkelerin diğerlerine kıyasla önemli güç merkezi haline gelmeleriyle artmaktadır.

İki kutuplu bir sistem çok kutuplu bir sisteme kıyasla daha istikrarlıdır.

Çok kutuplu düzende iki kutuplu düzene nazaran orta ve küçük güçte devletlerin kendi başlarının çaresine bakmaları gerekmektedir.

Çok kutuplu düzende oluşturulmuş ittifaklar ve güç ilişkileri iki kutuplu düzene kıyasla güçlüdür.

Açıklama:

Sistemdeki kutup sayısı artarsa bu durum hem devletlerin birbirine yakın güç sahibi olması nedeniyle çatışmayı artırabilir hem de sistem içinde dış politika kararlarındaki belirsizliği çoğaltır. Bu nedenle çok kutuplu düzende oluşturulmuş ittifaklar ve güç ilişkileri iki kutuplu düzene kıyasla zayıftırlar.Doğru Cevap:E

Doğru Cevap: E

Soru 35

Bir devletin askeri gücünün belirlenmesinde aşağıdaki unsurlardan hangisi değerlendirmeye katılmaz?

Devlete ait asker sayısı

Sahip olduğu tank, helikopter, savaş uçağı, füze vs.

Donanmasının büyüklüğü

Orduya ayrılan bütçe ve askerî harcamalar

Ordusunun tarihi

Açıklama:

Bir devletin askerî gücünün belirlenmesinde devlete ait asker sayısı, sahip olduğu tank, helikopter, savaş uçağı, füze, donanma büyüklüğü ve buna benzer askerî mühimmat değerlendirilmektedir. Bu maddi unsurların yanında orduya ayrılan bütçe ve askerî harcamalar da bir ülkenin askerî gücünün belirlenmesinde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Bir ülkenin nüfusunun genişliği, nüfus içerisindeki genç ve yaşlı oranları, nüfusun eğitim seviyesi, etnik yapı, gelir dağılımı ve benzeri faktörleri içeren kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Demografik yapı

Kültürel yapı

Sosyoekonomik gelişme

Yaş dağılımı

Etnik grup

Açıklama:

Demografik yapı ülkenin nüfusunun genişliği, nüfus içerisindeki genç ve yaşlı oranları, nüfusun eğitim seviyesi, etnik yapı, gelir dağılımı ve benzeri faktörleri içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Bir devletin statik olan ve değişmeyen özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Demografik Özellikler

Coğrafi konum

Ekonomik Güç

Askerî Güç

Siyasal Sistem

Açıklama:

Coğrafi konum özünde statik olan ve değişmeyen özellikler taşır. Bir ülkenin ada veya kıta devleti olup olmadığı veya denizlere çıkışı olup olmadığı önemli ve değişmeyen bir özelliktir. Diğer şıklar ise zaman içinde değişim gösterebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Bir devletin gücünün tanımlanmasında kullanılan unsurlardan hangisi subjektif özellikler ve soyut kavramlar içerebilir?

Askerî güç

Ekonomik güç

Doğal kaynaklar

Demografik özellikler

Tarih ve kültür

Açıklama:

Gücün tanımlanmasında bazı unsurlar objektif, somut ve ölçülebilir olsa da (örneğin, askerî güç, ekonomik güç, doğal kaynaklar, demografik özellikler, coğrafi yapı), bazı unsurlar (örneğin, tarih ve kültür) subjektif özellikler ve soyut kavramlar içerebilir. Bu nedenle her bir kriter birbirinden bağımsız bir şekilde değerlendirildikten sonra birleştirilerek bir devlete ait güç tanımlanabilir. Fakat bu gücün seviyesi yapılan değerlendirmelere bağlı olarak birbirinden farklı sonuçlar verebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdaki devletlerden hangisi orta büyüklükteki güç olarak sınıflandırılamaz?

Kanada

Norveç

ABD

İsveç

Hollanda

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdaki devletlerden hangisi bölgesel güç olarak değerlendirilemez?

Türkiye

Brezilya

İran

ABD

Endonezya

Açıklama:

Bölgesel güç olan devletler kaynaklarını bulundukları bölgede söz sahibi olmak için kullanırlar. Türkiye gibi Brezilya, İran, Endonezya, Nijerya, Güney Afrika da kendi bölgelerinde etkili olmak üzere dış politika yürütmektedirler.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Devletler arası ilişkilerin karşılıklı olması ve eşitlik ilkesi çerçevesinde işlemesini savunan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılıklı bağımlılık ilkesi

Güçler ayrılığı ilkesi

Ulusal güvenliği ile varlığını sürdürmesi ilkeleri

Ekonomik kalkınma ilkesi

Self determinasyon ilkesi

Açıklama:

Devletler arası güç dengesinin eşit olması beklenen bir durum değildir. Fakat devletler arası ilişkilerde karşılıklı bağımlılık (interdependency) ilkesinin geçerli olmasını beklenir. Karşılıklı bağımlılık, devletler arası ilişkilerin karşılıklı olması ve eşitlik ilkesinde işlemesini savunur.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Uluslararası ortamda --------, çoğunlukla, devletler arası iletişimin sabit kalması ve yavaşça değişmesine bağlı olarak meydana gelir. Bu süreçte ülkelerinin temsilcisi olarak liderler başka devletlerin uluslararası sistemde belirgin bazı roller oynadığını algılar. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki kavrmlardan hangisi doğru şekilde tamamlar?

Büyüklük

Kapasite

İzlenebilirlik

Öngörülebilirlik

Ulusal rol

Açıklama:

Uluslararası ortamda öngörülebilirlik, çoğunlukla, devletler arası iletişimin sabit kalması ve
yavaşça değişmesine bağlı olarak meydana gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Diğer devletlere zorla bir dış politika kararı uygulatmaktansa bunu istemelerini sağlamayı hedefleyen araçlara ne ad verilir?

Ambargo

Ekonomik güç

Yumuşak güç

Ekonomik yaptırım

Esnek yaptırım

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi 2008 küresel finansal krizinden etkilenmekle beraber sistematik ve planlı geri dönüşümü sağlamayı başararak krizin yarattığı sosyal ve siyasi bir çok durumla ağır bir şekilde yüzleşen diğer AB ülkelerinden farklılaşmıştır?

Almanya

Yunanistan

İtalya

İrlanda

İspanya

Açıklama:

ekonomik gücün sadece pazar hacmi ve sanayileşmeye dayalı değerlendirilmesi yeterli değildir. Bir ülkenin ekonomik istikrarı, işsizlik oranı, enflasyon seviyesi, iç ve dış borç seviyesi, cari açık miktarı ve geleceğe yönelik yatırımlarla birlikte değerlendirilmelidir. Çok büyük bir ekonomik güç olmasına rağmen bir ülkenin borç seviyesi ekonomik dengeleri bozacak seviyedeyse bu durum ekonomik yetkinliği azaltacaktır. Özellikle 2008 küresel finansal krizi düşündüğümüzde birçok ülkenin borç seviyesinin gayrisafi millî hasılalarına kıyasla ne denli yüksek olduğu dikkat çekmiştir. ABD’deki “borç balonunun” patlaması, finansal gücün kayda değer oranlarda küçülmesine sebep olmuştur. Krize dayalı işsizliğin artması da ekonomik dengeleri bozmuştur. Bu kadar büyük bir ekonomik kriz sadece ABD’yi değil, başka birçok ülkenin ekonomik dengelerini de yerinden oynatmıştır. Örneğin, AB üyesi ülkelerde borç seviyesinin ortalaması %70’lerin üzerindedir. Finansal kriz sosyal ve siyasi birçok sonuç doğurmuştur. Yunanistan, İtalya, İrlanda, İspanya, ve Portekiz’de bu durum hükümetleri yerinden etmiş, işsizliği büyük oranda artırmış, bu ülkelere ait uluslararası kredi değerlerini düşürmüş ve dolayısıyla bu ülkelerin dış politika kararlarını ve önceliklerini derinden etkilemiştir. Her ne kadar aynı oranda etkilenmemiş olsa da Fransa, İngiltere ve Almanya gibi büyük dünya ekonomileri de bu kriz sebebiyle ekonomik açıdan zayıflamışlardır. Bu ülkeler arasında sadece Almanya’nın sistematik ve planlı geri dönüşümü sağlayabilmesi dikkat çekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin yüksek oranda genç ya da yüksek oranda yaşlı nüfusuna sahip olmasının getirdiği sonuçlardan biri değildir?

Yaşlı nüfusun artmakta olduğu bir ülkede ekonomik kaynakların daha yüksek oranda sosyal güvenliğe yöneltilmesi beklenebilir.

Genç nüfusun yoğun olması endüstrileşmeyi olumlu yönde etkileyecek bir katkı yaratabilir.

Nüfusun içerisinde yaş dağılımı, ülkenin geleceğe yönelik yatırımlarını somut olarak etkilemez.

Genç nüfusun yüksekliği savaş halinde orduya verilecek demografik desteği olumlu etkiler.

Nüfusun içerisinde yaş dağılımı ülkenin geleceğe yönelik yatırımlarını anlamakta önem teşkil eder.

Açıklama:

Demografik Özellikler
Doğal kaynaklar kadar etkili olabilecek bir başka unsur da bir ülkenin demografik özellikleridir. Demografik yapı ülkenin nüfusunun genişliği, nüfüs içerisindeki genç ve yaşlı oranları, nüfusun eğitim seviyesi, etnik yapı, gelir dağılımı ve benzeri faktörleri içermektedir. Kısaca bahsetmek gerekirse bir ülkenin nüfusunun genişliği bu ülkenin iç pazar hacmini gösterebileceği gibi ordusuna ayırabileceği birey sayısından savaş anında kullanabileceği insan sayısına kadar birçok konuda gücün belirlenmesinde önem taşımaktadır. Nüfusun içerisinde yaş dağılımı ise ülkenin geleceğe yönelik yatırımlarını anlamakta önem teşkil eder. Örneğin, genç nüfus sahibi olan ülkeler geleceğe yönelik yatırımlarında iç pazarlarının büyüyeceği çıkarımını yaparken başka ülkelerin de bu pazardan faydalanma arzusu içerisinde olabileceğini düşünebilir. Halbuki, yaşlı nüfusun artmakta olduğu bir ülkede ekonomik kaynakların sosyal güvenliğe gidecek olması ve genç nüfus oranının genişlememesi endüstrileşmedeki ivmenin yok olmasına sebep olabilir.
Nüfusun etnik gruplara bağlı olarak dağılımı da ülkenin iç dinamikleri konusunda başka ülkelerin bilgi alması ve politika yürütmelerinde etkili olabilir. Örneğin etnik açıdan homojen olan ülkeler (Japonya, Çin gibi) tek bir ırka veya etnik gruba dayalı nüfusları olduğu için etnik sorunların veya çatışmaların çıkması pek beklenmez. Her ne kadar Çin içerisinde farklı etnik gruplar bulunsa da bu
gruplar Çin’in 1.3 milyarlık nüfusunda küçük bir minorite olarak yer almaktadır. Öte taraftan, içinde birçok farklı etnik grubu bulunduran ülkeler ise iç politikanın tutarlılığı ve sürdürülebilirliği konularında zorluklarla karşılaşabilirler. Örneğin, Rusya çok farklı dini ve etnik gruba sahiptir ve bu durum özellikle Sovyet Rusya döneminde siyasal iktidarın sağlanmasında önem taşımıştır. Bu etnik grupların hangi bölgelerde bulunduğu ve bu bölgelerin güvenlik ve stratejik konumlarına bağlı olarak diğer ülkeler de Rusya ile ilişkilerini belirlemiş olabilir. Her ne kadar heterojen bir nüfus yapısına sahip olmak büyük bir tehlike yaratmasa da, bu özellik ülkelerin iç dinamiklerinin anlaşılmasında önem taşımaktadır. Eğitim seviyesi ve gelir dağılımı ise bir ülke nüfüsunun anlaşılmasında çok önemlidir. Eğitim seviyesi okuma-yazma oranından bireylerin aldıkları eğitimin niteliğine kadar toplumun özüne ait önemli bir kriterdir. Bir ülkede beklenilen tabi ki okuma-yazma oranlarının yüksek olması ve iyi eğitim almış bireylerin yetiştirilmesidir. Bu her ülke için mümkün olmadığından dolayı okuma-yazma oranın düşük olduğu ülkelerin kalifiye eleman bulamamalarından başlayarak ilintili birçok konuyla bağlanarak devletlere ait demografik gücün zayıf olması beklenebilir. Örneğin, Afrika’daki bir ülkede toplumun eğitim seviyesi düşük iken bu ülkenin bölge çapında bir güç olmaya çalışması pek tutarlı bir dış politika önceliği olmayacaktır. Tam tersine, eğitim seviyesi düşük ülkeler diğer ülkelerin daha fazla baskısı altında kalarak ve diğer güçlerin kısıtlamalarına uymak zorunda kalabilirler. Bu nedenle eğitim seviyesinin ne olduğu (düşük, orta ve yüksek) ve ülke çapında nasıl dağıldığı (bölgeler arası farklar) bir ülkenin demografik yapısını önemli şekilde etkileyecektir.
Aynı şekilde bir ülkedeki gelir dağılımı (zengin ile fakir arasındaki gelir farkı) da sosyal iç dengelerin anlaşılmasında kullanılan önemli bir demografik bilgidir. Eğer bu fark çok geniş olursa ekonomik fırsatların fakirlere yeterince ulaşamadığı ve toplum içerisinde iktisadi ve sosyal değişimin kolay kolay meydana gelmeyeceği değerlendirmesi destek bulmuş olur. Öte taraftan zenginlerin ülke ekonomisinin çoğunluğunu kontrol ediyor olması da siyasi kararlarda hangi gelir seviyesindeki
gruba yönelik fırsatların sağlandığının anlaşılmasında önemlidir. İkinci bir nokta ise orta sınıfın toplum içerisinde sahip olduğu eğitim ve sosyal seviyenin ne olduğu bir ülkenin iç politikasının da ne kadar sağlıklı olduğunun belirleyicilerindendir. Bu değerlendirmelere istinaden, ülke içindeki gelir dağılımı sosyal düzen ve dengelerin anlaşılmasında önem teşkil eder. Sonuçta, demografik özellikler bir ülkenin insan gücünü göstermektedir ve birçok açıdan değerlendirilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Bir ülkedeki gelir dağılımında zengin ile fakir arasındaki gelir farkının çok geniş olması neyi gösterir?

Ekonomik fırsatların fakirlere yeterince ulaşamadığını

Toplumun çoğunluğunun genç nüfustan oluştuğunu

Gelişmiş ülke olduğunu

Ekonominin dış politika karar alma süreçlerinin etkisinde olduğunu

Ekonomik ve askerî güç açısından büyüklüğünü

Açıklama:

Bir ülkedeki gelir dağılımı (zengin ile fakir arasındaki gelir farkı) da sosyal iç dengelerin anlaşılmasında kullanılan önemli bir demografik bilgidir. Eğer bu fark çok geniş olursa ekonomik fırsatların fakirlere yeterince ulaşamadığı ve toplum içerisinde iktisadi ve sosyal değişimin kolay kolay meydana gelmeyeceği değerlendirmesi destek bulmuş olur. Öte taraftan zenginlerin ülke ekonomisinin çoğunluğunu kontrol ediyor olması da siyasi kararlarda hangi gelir seviyesindeki gruba yönelik fırsatların sağlandığının anlaşılmasında önemlidir. İkinci bir nokta ise orta sınıfın toplum içerisinde sahip olduğu eğitim ve sosyal seviyenin ne olduğu bir ülkenin iç politikasının da ne kadar sağlıklı olduğunun belirleyicilerindendir. Bu değerlendirmelere istinaden, ülke içindeki gelir dağılımı sosyal düzen ve dengelerin anlaşılmasında önem teşkil eder. Sonuçta, demografik özellikler bir ülkenin insan gücünü göstermektedir ve birçok açıdan değerlendirilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Dış politika süreçlerinin yorumlanmasında siyasal sistemin rolü ile ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Başkanlık sisteminde dış politikada karar alma süreçleri oldukça zaman almakta ve devlet aktif hareket etmekte geç kalmaktadır.

Siyasal sistemin dış politika süreçlerinin yorumlanmasında özel bir rolü bulunmaktadır.

Hükümet sisteminin parlamenter sistem olmasıyla başkanlık veya yarı başkanlık sistemi olması arasın- daki fark karar alıcıların takip edeceği dış politika yapım sürecinin anlaşılmasında önem taşır.

Bir savaş, çatışma ve askerî kararlar alınması gerektiğinde devlet içerisindeki prosedürün nasıl işlediği siyasal sisteme bağlı olarak takip edilecektir.

Bir ülkenin demokrasi olup olmaması, bu ülkenin dış politika hareketlerini anlamada ve yorumlamada önemli katkılar sağlayacaktır.

Açıklama:

Siyasal Sistem
Siyasal sistemin dış politika süreçlerinin yorumlanmasında özel bir rolü bulunmaktadır. Özellikle savaş, çatışma ve askerî kararlar alınması gerektiğinde devlet içerisindeki prosedürün nasıl işlediği siyasal sisteme bağlı olarak takip edilecektir. Bu nedenle siyasal sistem içerisinde hükümetin nasıl kurulduğu, nasıl dış politikaya dair kararlar alındığı ve daha da önemlisi, savaş ve benzeri durumlarda hangi karar mekanizmalarının çalışacağının bilinmesi önemlidir. Ayrıca, hükûmet sisteminin parlamenter sistem olmasıyla başkanlık veya yarı başkanlık sistemi olması arasındaki fark karar alıcıların takip edeceği dış politika yapım sürecinin anlaşılmasında önem taşır. Örneğin, parlamenter sistemlerde koalisyon hükümetleri dış politika konularında hızlı hareket kabiliyetine sahip değildir. Buna kıyasla, başkanlık sistemi içerisinde ise çok hızlı ve tek bir lider önderliğinde kararlar alınabilir.
Ayrıca, bir ülkenin siyasal sisteminin ne olduğu da çok önemlidir. Bir ülkenin demokrasi olup olmaması, bu ülkenin dış politika hareketlerini anlamada ve yorumlamada önemli katkılar sağlayacaktır. Demokrasi olan ülkelerin halklarıyla iletişim içinde olduğu ve siyasi karar mekanizmalarının nispeten daha açık olduğu bilinmektedir. Buna kıyasla otokratik ülkelerde ise siyasal süreç bilinemediği gibi toplumun nasıl yönlendirildiği veya baskı altında tutulduğu da ülke içi
dengelerin anlaşılmasında önem teşkil eder. Bu nendenle, ülkelere ait yönetim biçiminin ve siyasal sistemin dış politika kararlarını doğrudan etkileyebileceği gözden kaçırılmamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Devletlerin, birçok güç unsuru vardır. Bunlar arasında daha öne çıkan aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasal Sistem

Doğal kaynaklar

Ekonomik güç

Kültürel yapı

Medya

Açıklama:

Birçok farklı unsura bağlı olarak devletlerin birbirinden farklı derecede güç sahibi olduğunu görebilirsiniz.
Fakat sınıflandırma yapmaya geldiğinde tek bir güç kriteri olmadığı gibi iki kriterin (askerî ve ekonomik gücün) diğer kriterler arasında öne çıktığını söyleyebiliriz. Bu iki kriter bir devlete çoğunlukla diğer kriterleri de sağlayacaktır. Tabi, ülke bazında değerlendirme yapılması da doğru olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi yumuşak gücü en başarılı ve en fazla kullanabilen ülkedir?

Rusya

ABD

Almanya

Türkiye

Fransa

Açıklama:

Yumuşak gücü en başarılı ve en fazla kullanabilen ülke ABD’dir. Konu üzerindeki kısımda da tartışıldığı gibi yumuşak gücün işleyebilmesi için bir devletin diğer devleti kendi istediği konu üzerine ikna edebilmesi ve kendi hedefine yönelik karar almasını sağlaması gerekmektedir.
Bu bağlamda ABD dünyanın birçok yerinde bu gücü kullanarak ne askerî ne de ekonomik gücünü yaptırım amaçlı kullanmadan istediği politikayı uygulatabilmektedir. Bu her politika için söz konusu olmasa da geniş anlamda bu durumun varlığından bahsetmek doğru olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Kutuplaşma ve dış politika ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hükümetin hassaslığı artıkça (iç siyasi dinamiklerde sıkıntılar olduğu taktirde), devletin daha fazla iç siyasi çıkarlarına öncelik vereceği düşünülmektedir.

İç dengelerdeki kutuplaşma düşük iken devletin iç çıkarlarına dış çıkarlarından daha fazla önem vereceği öngörülmüştür.

Bir devletin diğer devletlere kıyasla hassaslığı artıkça, bu devletin dış politikaya iç politikadan daha fazla önem vereceği düşünülmektedir.

Uluslararası kutuplaşma yüksek ise devletin dış çıkarlarına iç çıkarlarından daha fazla önem vereceği öngörülmüştür.

İç dengelerdeki kutuplaşma yüksek iken devletin dış çıkarlarına iç çıkarlarından daha fazla önem vereceği beklenmektedir.

Açıklama:

s.98

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi yumuşak gücün uygulanması ile ilgili doğru değildir?

Demokrasilerin Kurulması istenir.

Uluslararası örgütlerin etkinliğinin artırılması istenir.

İnsan haklarının korunması istenir.

Amaç devletlerin ortak değerler etrafında birleşmesi olduğu için hedefe yönelik çeşitli ortaklıklar oluşturulabilir.

Yumuşak gücü yalnızca süper güçler ve büyük güçler kullanır.

Açıklama:

Yumuşak güç, askerî ve ekonomik güce kıyasla daha soyut bir araçtır çünkü amaç başka devletlerin sizin istediğiniz gibi hareket etmelerini sağlamaktır. Yani, diğer devletere zorla bir dış politika kararı uygulatmaktansa bunu istemelerini sağlamak hedeftir. Bu bağlamda, askerî ve ekonomik gücün kullanımı sonucunda belirgin ve maddi dış politika uygulamaları zorla diğer ülkeler üzerinde oluşturulabilir. Fakat yumuşak gücün uygulanması sonucunda maddi olmayan sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle yumuşak gücün psikolojik boyutu bulunmaktadır.
Yumuşak gücün uygulanmasında devletlerin ortak çıkar doğrultusunda hareket etmeleri arzulanır. Bunun içerisinde hakkaniyet ve doğruluğa uygun dış politika kararlarının güdülmesi (örneğin, demokrasilerin kurulması, uluslararası örgütlerin etkinliğinin artırılması, insan haklarının korunması) ve bu değerleri sağlayacak şekilde dış politika yapılması istenir. Bu isteklerin yerine gelmesi ve diğer ülke liderlerinin kendi istekleriymiş gibi belirli politikaları takip etmesi yetenek ister ve ince dengelerin sağlanmasını gerektirir.
Yumuşak gücü süper güç ve büyük güç olan ülkeler gibi orta ve küçük güç olan ülkeler de kullanabilir. Amaç devletlerin ortak değerler etrafında birleşmesi olduğu için hedefe yönelik çeşitli ortaklıklar oluşturulabilir. Örneğin, ABD Soğuk Savaş sonrası uluslararası düzende, yumuşak güç aracılığıyla birçok ülkeye askerî ve ekonomik yaptırımlar ve zorlamalar ötesinde, istenilen dış politika kararlarını almalarını sağlamıştır. Askerî ve ekonomik kısıntılarla diğer devletleri zorlamaktansa yumuşak gücü aracılığıyla yürütülen dış politika eylemleri ABD’nin daha olumlu karşılanmasını sağlamıştır. Zayıf devletler için ise yumuşak güç uluslararası sahnede etkili olabilmeleri için yegane araçlardan biridir. Yumuşak güç ile ortak küresel değerler belirlenebilirse küçük devletlerin sistemde bir devinim oluşturması mümkün olabilir. s.97

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi siyasi etki gücünü kullanan orta büyüklükteki ülkelerden biri değildir?

Kanada

ABD

Norveç

Hollanda

İsveç

Açıklama:

Süper güçlere kıyasla orta büyüklükteki güçler yüksek askerî gücünü ortaya çıkarmaktan çok, siyasi etki güçlerini kullanan ülkelerdir (örneğin, Kanada, Norveç, İsveç, Hollanda). Bu ülkeler kaynaklarını barışı korumak, ekonomik işsizliği azaltmak, sürdürülebilir kalkınmayı desteklemek gibi amaçlar için kullanırlar. Bu tarz ülkelerin karar alıcıları zayıf ülkelere sadece yardım etmekle kalmayıp, sürdürülebilir kalkınmayı sağlamaya da çalışırlar. Bu girişimin özünde, küresel zorlukların atlatılması için bireylerin yaşam standartlarının yükseltilmesi bulunur.
Orta büyüklükteki bir güç ile bölgesel güç aynı değildir. Bölgesel güç öncelikle coğrafi olarak kendisini bulunduğu yerdeki pozisyonuna göre kıyaslamaktadır. Bu bağlamda, bölgesel güç olan devletler kaynaklarını bulundukları bölgede söz sahibi olmak için kullanırlar. Türkiye gibi Brezilya, İran, Endonezya, Nijerya, Güney Afrika da kendi bölgelerinde etkili olmak üzere dış politika yürütmektedirler.
Küçük veya zayıf devletler ise dünya devletlerinin birçoğunu içine alan geniş bir kategoridir. Küçük devletler başka ülkeler üzerinde çok az etki gücüne sahiptir.
Genelde küçük devlet liderleri diğer devletlerle olan ilişkilerinde daha az çeşitte dış politika aracı kullanma şansına sahiptirler. Diplomasi çoğunlukla kullandıkları yegane politika aracıyken güç nadiren kullanılan bir araçtır.
Her ne kadar devletler küçük, orta ve büyük güç kategorilerine yerleştirilse de arada kalan ülkeler için kesin çizgiler çekmek pek mümkün değildir. Fakat sonuçta her devlet sahip olduğu güç doğrultusunda dış politikasını oluşturur.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi bir devletin dış politik kararlarını etkileyen unsurlardan biri değildir?

Askerî güç

Ekonomik güç

Doğal kaynaklar

Demografik özellikler

İdeolojik hedefleri

Açıklama:

Kültüre dayalı kısıtlama sonucunda devletlerin dış politika karar alma süreçleri şekillenebilir. Aynı şekilde ülkenin kültürel yapısı sıkıntılar altında ve bir dış politika krizi söz konusu olduğunda nasıl hareket edebileceklerine dair bilgi sunabilir. Bu bağlamda kültür, bir devletin dış politik kararları için temel bir altyapı olarak değerlendirilebilir.
Sonuçta altı çizilmesi gereken nokta ise; gücün tanımlanmasında bazı unsurlar objektif, somut ve ölçülebilir olsa da (örneğin, askerî güç, ekonomik güç, doğal kaynaklar, demografik özellikler, coğrafi yapı), bazı unsurlar (örneğin, tarih ve kültür) subjektif özellikler ve soyut kavramlar içerebilir. Bu nedenle her bir kriter birbirinden bağımsız bir şekilde değerlendirildikten sonra birleştirilerek bir devlete ait güç tanımlanabilir. Fakat bu gücün seviyesi yapılan değerlendirmelere bağlı olarak birbirinden farklı sonuçlar verebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Devletlere ait özellikler bir devletin taşıyabileceği dış politika standartlarını doğrudan etkilemekte ve belirlemektedir. Aşağıdakilerden hangisi bir devletin dış politika standartlarını etkileme noktasında daha subjektif nitelikli özelliklerdendir?

Askeri Güç

Demografik Özellikler

Doğal Kaynaklar

Coğrafi Konum

Kültürel Yapı

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.
Devletlerin dış politika yapım sürecinde sahip olduğu bazı özellikler objektif, somut ve ölçülebilir olsa da (örneğin, askerî güç, ekonomik güç, doğal kaynaklar, demografik özellikler, coğrafi yapı), bazı unsurlar (örneğin, tarih ve kültür) subjektif özellikler ve soyut kavramlar içerebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Süper güçlere kıyasla orta büyüklükteki güçler yüksek askeri gücünü ortaya çıkarmaktan çok, siyasi etki güçlerini kullanan ülkelerdir. Buna göre, aşağıdaki ülkelerden hangisi bu kapsamda örnek gösterilebilecek ülkelerden biri değildir?

Irak

Kanada

Norveç

İsveç

Hollanda

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.
Süper güçlere kıyasla orta büyüklükteki güçler yüksek askeri gücünü ortaya çıkarmaktan çok, siyasi etki güçlerini kullanan ülkelerdir. Örneğin; Kanada, Norveç, İsveç, Hollanda.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Yumuşak gücün uygulanmasında hangisi devletlerin ortak çıkar doğrultusundaki arzularından biri değildir?

Hakkaniyet

Demokrasilerin kurulması

Uluslararası örgütlerin etkinliğinin artırılması

İnsan haklarının korunması

Diğer ülkelere askeri ve ekonomik yaptırım uygulamak

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir.
Yumuşak gücün uygulanmasında devletlerin ortak çıkar doğrultusunda hareket etmeleri arzulanır. Bunun içerisinde hakkaniyet ve doğruluğa uygun dış politika kararlarının güdülmesi (örneğin, demokrasilerin kurulması, uluslararası örgütlerin etkinliğinin artırılması, insan haklarının korunması) ve bu değerleri sağlayacak şekilde dış politika yapılması istenir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Süper güç ve büyük güç olan ülkeler, yumuşak gücü kullanırken kullandığı yöntemlerden biri olabilir?

Askeri kısıntılar yapmak

Ekonomik kısıntılar yapmak

Diğer devletleri zorlamak

Hedefe yönelik çeşitli ortaklıklar oluşturmak

Siyasi konularda baskı uygulamak

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.
Yumuşak gücü süper güç ve büyük güç olan ülkeler gibi orta ve küçük güç olan ülkeler de kullanabilir. Amaç devletlerin ortak değerler etrafında birleşmesi olduğu için hedefe yönelik çeşitli ortaklıklar oluşturulabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Hangi durumda devletlerin dış politikayı, iç politikadan daha fazla önemsemesi beklenebilir?

İç dengelerdeki kutuplaşmanın artması durumunda

Dış kutuplaşmanın artması durumunda

Uluslararası kutuplaşmanın azalması durumunda

İç siyasi dinamiklerde sıkıntıların olması durumunda

Uluslararası ticaretin azalması durumunda

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.
Uluslararası kutuplaşma düşük ise devletin dış çıkarlarına iç çıkarlarından daha fazla önem vereceği öngörülmüştür. Aynı şekilde, bir devletin diğer devletlere kıyasla hassaslığı artıkça, bu devletin dış politikaya iç politikadan daha fazla önem vereceği düşünülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

İki kutuplu bir sistemin çok kutuplu bir sisteme kıyasla daha istikrarlı olmasında hangisinin etkisi düşünülemez?

İki kutuplu bir düzende süper güçler statükoyu korur

İki kutuplu bir sistem çok kutuplu bir sisteme kıyasla daha istikrarlıdır

Çok kutuplu düzende oluşturulmuş ittifaklar ve güç ilişkileri iki kutuplu düzene kıyasla daha zayıftır

Çok kutuplu düzende siyasi çatışma ihtimali azdır

İki kutuplu sistemlerde aktörler gelişmeler üzerinde daha fazla sorumluluk taşırlar

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.
İki kutuplu bir sistem çok kutuplu bir sisteme kıyasla daha istikrarlıdır. Eğer sistemdeki kutup sayısı artarsa bu durum hem devletlerin birbirine yakın güç sahibi olması nedeniyle çatışmayı artırabilir hem de sistem içinde dış politika kararlarındaki belirsizliği çoğaltır. Bu nedenle çok kutuplu düzende oluşturulmuş ittifaklar ve güç ilişkileri iki kutuplu düzene kıyasla zayıftırlar. Ayrıca, iki kutuplu bir düzende süper güçler statükoyu korumaya isteklidirler ve gelişmeler üzerinde daha fazla sorumluluk taşırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 60

2008 küresel finansal krizi düşünüldüğünde, AB üyesi ülkelerde borç seviyesinin ortalaması %70’lerin üzerine çıkmasından hangi ülke daha az etkilenmiştir?

Yunanistan

İtalya

Fransa

İrlanda

İspanya

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.
2008 finansal krizi sosyal ve siyasi birçok sonuç doğurmuştur. ABD gibi Avurpa'yı da derinden sarsan kriz; Yunanistan, İtalya, İrlanda, İspanya, ve Portekiz’de hükümetleri yerinden etmiş, işsizliği büyük oranda artırmış, bu ülkelere ait uluslararası kredi değerlerini düşürmüş ve dolayısıyla bu ülkelerin dış politika kararlarını ve önceliklerini derinden etkilemiştir. Fransa'nın krizi nispeten daha az hasarla atlattığı söylenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Doğal kaynaklar bir ülkeye ait en önemli kapasite kriterleri arasında yer almaktadır. Hangi doğal kaynağın ülkenin dış politikalarına etkisinin daha az olduğu söylenebilir?

Linyit

Petrol

Doğal gaz

Orman

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğal kaynaklar bir ülkeye ait en önemli kapasite kriterleri arasında yer almaktadır. Günümüz dünyasında; doğal gaz, petrol gibi enerji kaynakları ya da ormanlar havzaları, su gibi kaynaklar ülkelerin dış politika süreçlerine katılacak kadar değerlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Bir ülkenin demografik özellikleri düşünüldüğünde, hangisi başka ülkelerin bir ülkede politika oluşturmalarında daha etkili bir kriter olarak karşımıza çıkar?

Nüfusun yaşlı olması

Eğitim seviyesinin yüksek olması

Etnik grupların ülke içindeki dağılımı

Doğurganlığın yüksek olması

Birey başına düşen gelirin yüksekliği

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.
Nüfusun etnik gruplara bağlı olarak dağılımı da ülkenin iç dinamikleri konusunda başka ülkelerin bilgi alması ve politika yürütmelerinde etkili olabilir. Bu etnik grupların dağılımı diğer şıklardan daha etkili bir bilgi kaynağı olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Dış politika açısından hangi ülkenin coğrafi konumu diğerlerine göre daha az öneme sahiptir?

Türkiye

Nijer

İran

Mısır

İspanya

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir.
Türkiye, İran, İspanya, Mısır gibi ülkeler önemli denizlere ve okyanuslara açılma imkanına sahip jeopolitik değeri çok yüksek olan ülkelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Günümüzde askeri gücün en önemli parçalarından birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Asker sayısı

Donanma büyüklüğü

Sahip olunan askeri mühimmat

Nükleer ve biyolojik silah varlığı

Askeri harcamalar

Açıklama:

Devletlere ait güç kriterlerini sıralayabileceksiniz.
""Sorunun konu başlığı ve sayfa no'su verilmemiştir""

Doğru Cevap: D

Soru 65

Gücün tanımlanmasında bazı unsurlar objektif özellikler içerir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi objektif özelliklerden değildir?

Askerî güç

Ekonomik güç

Doğal kaynaklar

Kültür

Coğrafi yapı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 66

I.Nüfusunun genişliği II.Genç ve yaşlı oranları III.Eğitim seviyesi IV.Etnik yapı V.Gelir dağılımı Demografik yapı ülkeler hakkında verilen hangi bilgilerin edinilmesini sağlar?

I, II ve III

IV ve V

III, IV ve V

I, II, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bir ülkenin sahip olduğu gücü doğrudan etkilemez?

Doğal kaynaklar

Tarih

Coğrafi konum

Askeri güç

Ekonomik güç

Açıklama:

Devletlere ait güç kriterlerini sıralayabileceksiniz.
""Sorunun konu başlığı ve sayfa no'su verilmemiştir""

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Liderlik özellikleri analizi kim tarafından geliştirilmiştir?

Friedrich Engels

Emile Durkheim

Karl Marx

Max Weber

Margaret Hermann

Açıklama:

Liderlik özellikleri analizi Margaret Hermann tarafından psikoloji araştırmaları ve kişilik testleri temel alınarak geliştirilmiştir. Siyasi liderlerin söyledikleri sözlerin içerik analizi yapılması ile profillerini oluşturan bir metottur.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Bir liderin siyaset dünyasını, kendisini ve diğerlerini, nasıl algıladığını ve bu inandıkları sebebiyle hangi taktikleri tercih ettiğini açıklayan analiz aşağıdakilerden hangisidir?

Operasyonel kod analizi

Liderlik özellikleri analizi

Kişilik özelikleri analizi

Psikolojik analiz

Sosyolojik analiz

Açıklama:

Operasyonel kod analizi bir liderin siyaset dünyasını, kendi ve diğerlerini, nasıl algıladığını ve bu inandıkları sebebiyle hangi taktikleri tercih ettiğini açıklar.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Lider özellikleri analizi yöntemine göre, aşağıdakilerden hangisi liderlerin kişilikleri ve liderlik stillerinin yoğunlaştığı konular arasında yer almaz?

Diğerlerine karşı duyulan güvensizlik derecesi

Liderin öfke derecesi

Liderin güç ihtiyacı

Kavramsal derinlik

Liderin olayları kontrol etme yeteneğine olan inancı

Açıklama:

Lider özellikleri analizi yöntemine göre, liderlerin kişilikleri ve liderlik stilleri yedi özelliği üzerinde yoğunlaşır: liderin olayları kontrol etme yeteneğine olan inancı (belief in ability to control events), kavramsal derinlik (conceptual complexity), liderin güç ihtiyacı (need for power), diğerlerine karşı duyulan güvensizlik derecesi (distrust of others), liderin kendi grubuna karşı ön yargısı (in-group bias), özgüven (self- confidence) ve görev yönelimidir (task orientation). Bu çerçevede liderlerin kişilik- leri yedi özelliğin bileşeni olarak tasarlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Parlementer sistemlerde dış politika yapımı sürecindeki en önemli aktörler kimlerdir?

Başbakanlar

Cumhurbaşkanı

Bakanlar

Milletvekilleri

Müsteşarlar

Açıklama:

İç politika meselelerinde olduğu gibi liderler yine Türk dış politikası için de ayrı bir önem teşkil etmiştir. Parlementer sistemlerde başbakanlar dış politika yapımı sürecindeki en önemli aktörlerdir (Başka ülkelerin liderlerinde olduğu gibi tüm Türk liderler dış politikaya aynı düzeyde ilgi sahibi değillerdir. Dış politika ilgisi ve deneyimi ve eğitim gibi değişkenler ile daha önceki siyasi liderlik çalışmaları bu faktörü incelemişlerdir. Ancak güncel uzaktan analiz yöntemlerinde böyle bir değişken mevcut değildir.). Dış politika kararlarında ve karar alma süreçlerinde başbakanların bireysel özelliklerinin, inançlarının, ön yargılarının vb. etkili olması beklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Türk-Yunan ilişkilerinin yumuşama sürecine girmesine vesile olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’de ve Yunanistan’da meydana gelen iki deprem

Kardak krizi

Adalar sorunu

Tehcir sorunu

Liderlerin savaşı

Açıklama:

1999 yılında Türkiye’de ve Yunanistan’da meydana gelen iki deprem Türk-Yunan ilişkilerinin yumuşama sürecine girmesi- ne vesile oldu. Öyle ki, depremlerin ardından belki de ilk kez Türk ve Yunan halk- ları “diğer”ini tarihsel tecrübelerden, tarihe dayalı söylemlerden ziyade o günkü şartlarda ve deprem ertesinde hayatta kalma çabası verirken gördü. Bu anlamda belki de diplomatik girişimlere depremin sebep olduğundan ziyade her iki taraf- taki siyasi liderlerin depremin yarattığı havayı olumlu bir şekilde kullanmasına vurgu yapılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Liderin "insan ilişkilerinde güç kullanımına dair bildikleri, hissettikleri ve istekleri nedir" sorusuna cevap arayan analiz aşağıdakilerden hangisidir?

Dilsel analiz

Operasyonel kod analizi

Lider analizi

Kişilik analizi

Sosyolojik analiz

Açıklama:

Operasyonel kod analizi şu soruya cevap arar: liderin ‘insan ilişkilerinde güç kullanımına dair bildikleri, hissettikleri ve istekleri nedir?’ Sosyo-politik bir kavram olarak güç, birey ve diğerleri arasın- daki sosyal ilişkiler üzerine kurulu olduğu için, operasyonel kod analizi liderin kendisi ve diğerleri ve de birbirileri ile etkileşimleri hakkında sahip olduğu inanç sistemlerini açıklamayı amaçlar.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Çağdaş operasyonel kod analizinde, “operasyonel kod” neye karşılık gelir?

Özgüven derecesine

Öfke durumuna

Karakter yapısına

İnanç sistemine

Kişilik özelliklerine

Açıklama:

Çağdaş operasyonel kod analizinde, “operasyonel kod” felsefi ve araçsal (instrumental) inançlardan oluşan bir inanç sistemine karşılık gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Günümüz operasyonel kod analizi hangi sayısal yöntemle yapılmaktadır?

Verbs in context system

Sentimental analysis

Content analysis

Imaginal analysis

Operational research

Açıklama:

Günümüz operasyonel kod analizi, fiillerin amacı, zamanı, hedefi (nesne) üzerine kurulu olan sistematik ve sayısal bir yöntem olan VICS (Verbs in Context System) ile yapılmaktadır. VICS ile kişinin genel (kamuoyu önünde: konuşmaları, bildirileri, röportajları ve basın toplantıları) veya özel (günlükleri ve mektupları gibi) açıklamalarındaki kelime- lere odaklanarak operasyonel kod analizi gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Günümüzdeki operasyonel kod calışmaları kimin etkisini taşımaktadır?

Karl Marx

Max Weber

Alexander George

Emile Durkheim

Friderich Engels

Açıklama:

Operasyonel kod analizi bir liderin siyaset dünyasını, kendi ve diğerlerini, nasıl algıladığını ve bu inandıkları sebebiyle hangi taktikleri tercih ettiğini açıklar. Bu araştırma yöntemi ceşitli evrelerden geçmiştir; günümüzdeki operasyonel kod calışmaları Alexander George’un ve Stephen Walker’ın etkilerini taşımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Türk dış politikası başbakan ile birlikte başka aktörleri de içermiştir, aşağıdakilerde hangisi bu aktörlerden biri değildir?

Büyük toprak sahipleri

Cumhurbaşkanı

Genelkurmay Başkanlığı

Dışişleri bürokrasisi

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Açıklama:

Tarihsel anlamda, Türk dış politikası başbakan ile birlikte başka aktörleri de içermiştir: Dışişleri bürokrasisi, Genelkurmay Başkanlığı, Cumhurbaşkanı, ve Türkiye Büyük Millet Meclisi bunların başında gelir. Bu aktörlere ilaveten, koalisyon hükûmetlerinin üyesi olan partiler de dış politikada söz sahibi olmuşlardır. Koalisyon hükûmetlerinin kendilerine has karar alma süreçleri yine dış politika yapımında önemli etkenlerden biridir; bu konuda hem dış politika analizi literatüründe hem de Türk dış politikası literatüründe çalışmalar mevcuttur.

Doğru Cevap: A

Soru 11

I. Bireysel özellikleri
II. İnançları
III. Ön yargıları
IV. Hayat felsefeleri
V. Liderlik stilleri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangilerinin başbakanların dış politika kararlarında ve karar alma süreçlerinde etkili olması beklenir?

Yalnız I

II, III

I, IV, V

I, II, III, IV

Hepsi

Açıklama:

Dış politika kararlarında ve karar alma süreçlerinde başbakanların bireysel özelliklerinin, inançlarının, ön yargılarının vb. etkili olması
beklenir. Türk dış politikasında da başbakanlarımızın hayat felsefelerinin ve liderlik stillerinin etkilerini gözlemlemek mümkündür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi lider özellikleri analizi yöntemine göre, liderlerin kişilikleri ve liderlik stilleri aşağıdaki özelliklerden hangisi üzerinde yoğunlaşmaz?

Liderin olayları kontrol etme yeteneğine olan inancı

Liderin maneviyat iç güdüsü

Liderin güç ihtiyacı

Liderin kendi grubuna karşı ön yargısı

Özgüven

Açıklama:

Lider özellikleri analizi yöntemine göre, liderlerin kişilikleri ve liderlik stilleri yedi özelliği üzerinde yoğunlaşır: liderin olayları kontrol etme yeteneğine olan inancı (belief in ability to control events), kavramsal derinlik (conceptual complexity), liderin güç ihtiyacı (need for power), diğerlerine karşı duyulan güvensizlik derecesi (distrust of others), liderin kendi grubuna karşı ön yargısı (in-group bias), özgüven (selfconfidence) ve görev yönelimidir (task orientation). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Başkalarına duyulan güvensizlik ve kendi grubuna olan ön yargıların yüksek olduğu bir lidere bakıldığında Hermann’a göre aşağıdaki davranışlardan hangisini sergilemesi beklenir?

Bu liderler risk almaya yatkındırlar.

Önlerine çıkan tehditleri ve problemleri bertaraf etmekten kaçınırlar.

Kendi güçlerini yaymaktan kaçınırlar.

Bu özelliklere sahip liderler dünyayı kendileri ile düşmanları üzerine kurulu olarak düşünmezler.

Düşmanlarına meydan okumak, karşılık vermekten kaçınırlar.

Açıklama:

Hermann’a göre bu tarz liderler önlerine çıkan tehditleri ve problemleri bertaraf etmeye odaklıdırlar. Yine, bu özelliklere sahip liderler dünyayı kendileri ile düşmanları üzerine kurulu olarak algılarlar ve kendi güçlerini yaymayı amaçlarlar. Bu liderler risk almaya yatkındırlar çünkü düşmanlarına meydan okumak, karşılık vermek ahlaki bir görevdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

I. Liderin bireysel özellikleri
II. Liderin ön yargıları
III. Liderin inançları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri, liderlerin dış politika kararlarında ve karar alma süreçlerinde etkili olmasının arka planında yatan sebeplerdir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Türk Dış Politikasında Liderler” başlığı altında yer almaktadır.
Liderlerin karar alma süreçlerinde etkin olmalarının arka planında liderlerin bireysel özellikleri, ön yargıları, inançları vb. özellikleri etkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

“Türk siyasi liderleri partilerinin karar verme organlarına şekil verirler, genel seçimlerde parti listelerini belirlerler, yerel seçimlerdeki adaylara karar verirler. Hükûmet olduklarında ise, devlet imkânlarına erişim ile beraber, liderlerin kontrolü daha da artar.”
Yukarıdaki bilgiler ışığında, Türk siyasi liderleri aşağıdaki kavramlardan hangisini arka plana koymaktadırlar?

Parti içi demokrasi

Politika Yapımı

Operasyonel Kod Analizi

Liderlik Özellikleri Analizi

Lider Kişilik Analizi

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Türk Dış Politikasında Liderler” başlığı altında yer almaktadır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Türk siyasi liderlerinde parti içi demokrasi ile ilgili sorunlar bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdaki siyasilerden hangisi demokratik yollarla seçilmemiştir?

Adnan Menderes

Süleyman Demirel

Bülent Ecevit

Bülent Ulusu

Turgut Özal

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Türk Dış Politikasında Liderler” başlığı altında yer almaktadır.
Bülent Ulusu Hükümeti, 1980 askeri darbesi sonrası atama yoluyla Milli Güvenlik Konseyi tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi.

Doğru Cevap: D

Soru 17

“Filistin politikası üzerinden İsrail ile açıkça çatışmış ve nükleer enerji programı sebebiyle İran’a daha fazla yaptırım için (Brezilya ile birlikte) BM Güvenlik Konseyinin geri kalan üyelerine karşı gelmiştir”.
Aşağıdaki siyasi liderlerden hangisi döneminde, yukarıda bahsedilen siyasi gelişmeler yaşanmıştır?

İsmet İnönü

Adnan Menderes

Recep Tayyip Erdoğan

Süleyman Demirel

Turgut Özal

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Türk Dış Politikasında Liderler” başlığı altında yer almaktadır.
Yukarıda bahsi geçen siyasi gelişmeler Recep Tayyip Erdoğan döneminde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Türk dış politikasında etkili olan aktörlerden biri değildir?

Başbakan

Dışişleri bürokrasisi

Genelkurmay Başkanlığı

TBMM

STK

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Türk Dış Politikasında Liderler” başlığı altında yer almaktadır.
STK, Türk dış politikasında etkili olan aktörlerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Dış politikada, ‘Komşularla sorunsuz ilişkiler’ ve ‘Stratejik derinlik’ prensipleri hangi iktidar partisi döneminde temel olarak alınmıştır?

CHP

AKP

ANAP

DSP

DYP

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Yakın Dönem Türk-Yunan İlişkileri: Liderlik Özelikleri Analizi ile Çiller ve Erdoğan Karşılaştırması” başlığı altında yer almaktadır.
Yukarıda bahsi geçen dış politikadaki gelişmeler, AKP döneminde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

1996 yılındaki Kardak Krizi ile gerilen Türk-Yunan ilişkileri, aşağıdaki gelişmelerden hangisi sonrası yumuşama sürecine girmiştir?

1999 yılında Türkiye ve Yunanistan’ta gerçekleşen depremler

1999 yılında Helsinki Zirvesinde, Türkiye'ye AB üyeliği için aday ülke statüsünün verilmesi

2000 yılında Ahmet Necdet Sezer’in Cumhurbaşkanı seçilmesi

Tansu Çiller döneminde AB ile imzalanan Gümrük Birliği anlaşması

2000’li yıllarda AKP’nin iktidara gelmesi

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Yakın Dönem Türk-Yunan İlişkileri: Liderlik Özelikleri Analizi ile Çiller ve Erdoğan Karşılaştırması” başlığı altında yer almaktadır.
1999 yılında Türkiye ve Yunanistan’ta gerçekleşen depremler sonrası Türk- Yunan ilişkilerinde bir yumuşama dönemi olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 21

“…. kod/kodu analizi, araştırmacıların, karar alıcıların siyasi düşüncelerini incelemek için kullandıkları ve liderlerin düşüncelerini, siyasi durumlara karşı asıl eğilimlerini, dış politika kararını nasıl tercih ettiklerini anlamamızı sağlayan önemli bir araçtır”.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisini doğru olarak tamamlar?

Amaçsal

Operasyonel

Liderlik

Kavramsal Derinlik

Görev Yönelimi

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Soğuk Savaş Sonrası Türk Başbakanlarının Operasyonel Kodları” başlığı altında yer almaktadır.
Yukarıda Operasyonel Kod analizi açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Operasyonel kod analizi sonuçlarına göre 1990’lı yıllar ve sonrasındaki Türk başbakanları hakkındaki aşağıdaki saptamalardan hangisi doğrudur?

Strateji yönü endeksine göre en fazla işbirlikçi anlayışa Erdoğan sahiptir.

Strateji yönü endeksine göre en az işbirlikçi anlayışa Çiller sahiptir.

Felsefi inançlar endeksine göre, Erbakan en yüksek değerlere sahiptir.

Felsefi inançlar endeksine göre, Gül en düşük değerlere sahiptir.

Strateji yönü endeksine göre, Gül kesinlikle iş birlikçi eğilimlidir.

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Soğuk Savaş Sonrası Türk Başbakanlarının Operasyonel Kodları” başlığı altında yer almaktadır.
Operasyonel kod analizi sonuçlarındaki strateji yönü endeksine göre, Gül kesinlikle iş birlikçi eğilimlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

I. Felsefi inançlar endeksine göre, Ecevit en yüksek değerlere sahiptir.
II. Strateji yönü endeksine göre en az işbirlikçi anlayışa Erbakan sahiptir.
III. Felsefi inançlar endeksine göre, Yılmaz ve Demirel en düşük değerlere sahiplerdir.
Soğuk Savaş Sonrası Türk Başbakanlarının Operasyonel Kodlarıyla ilgili yukarıda verilen öncüllerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Söz konusu sorunun doğru cevabı, “Soğuk Savaş Sonrası Türk Başbakanlarının Operasyonel Kodları” başlığı altında yer almaktadır.
Soruda verilen öncüller içerisinde “Felsefi inançlar endeksine göre, Yılmaz ve Demirel en düşük değerlere sahiplerdir” (III. öncül) öncülü doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Liderlik özellikleri analizi aşağıdakilerden hangisi kullanılarak yapılabilir?

Yazılı açıklamalar

Mektuplar

Mülakat

Tebliğ

Bildiri

Açıklama:

Siyasi liderlerin profilleri “uzaktan analiz” yöntemlerine dayanır. Liderlerin kişilik çalışmaları için müsait ya da gönüllü olmayacakları düşünülerek geliştirilen bu metotlar, liderlerin sözlü ya da yazılı açıklamalarına dayanılarak yapılır. Bu açıklamalar mülakat, konuşma, basın toplantıları, kişisel notlar, anılar, gibi farklı kaynaklardan elde edilebilmektedir. Liderlik özellikleri analizi sadece hazırlıksız olarak yapılan açıklama metinleri (mülakat gibi) kullanılarak yapılır; operasyonel kod analizi ise geleneksel olarak liderlerin konuşma metinleri ile yapılır.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Liderlik Özellikleri Analizi yöntemi Margaret Hermann tarafından geliştirilmiştir.

Siyasi liderlerin profillerini anlamak için yakından analiz yöntemi kullanılmaktadır.

Karar alma süreçlerinin diğer önemli aktörlerinden bir tanesi de bireylerinin etkileşiminin önem kazandığı küçük gruplardır.

Operasyonel kod analizi bir siyasi liderin çekirdek inanç sistemi üzerine yapılan bir çalışmadır.

Operasyonel kod kavramı, Türk dış politikası çalışmalarına oldukça yabancı bir terimdir.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 26

Operasyonel kod yönteminde temel endeks olarak adlandırılan ilk felsefi (philosophical) inanç ve siyasi evrenin aslı ve yine ilk araçsal inanç I-1 strateji yönünün adlandırılması sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

P-1 / I-1

A-1 / B-1

D-1 / G-2

A-3 / Z-3

X-1 / Y-1

Açıklama:

Operasyonel kod yönteminde temel endeks olarak adlandırılan ilk felsefi (philosophical) inanç P-1 siyasi evrenin aslı ve yine ilk araçsal (instrumental) inanç I-1 strateji yönüdür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Stratejinin yönü endeksi, kendine atfedilen hasmane/ çatışmalı/uyuşmazlık (-) ifadelerinin yüzdesinden kendine atfedilen iş birliği/
uyum/iş birliği (+) ifadelerinin yüzdesi çıkarılarak hesaplanır; I-1 endeksinin değerleri hangi değerler arasında değişmektedir?

0 ile 1

-1 ile 0

-1 ile +1

-2 ile +2

-3 ile +3

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 28

VICS ölçeğine göre, Türk başbakanlarının strateji yönü aşağıdakilerden hangisine yöneliktir?

Düşmanca

Dostane

Çıkarcı

İşbirlikçi

Saldırgan

Açıklama:

Bir Türk başbakanının, araçsal (instrumental) inançlarına göre, strateji yönü (I-1) kesinlikle iş birliği üzerinedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Türk başbakanları, siyasi evrenin aslının (P-1) biraz dostça olduğuna inanır. Siyasi evrenin aslı (P-1) inançları bakımından, en yüksek değere sahip ve dünyanın kesinlikle dostça olduğu görüşünü paylaşan siyasetçilerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Süleyman Demirel

Mesut Yılmaz

Recep Tayyip Erdoğan

Necmettin Erbakan

Tansu Çiller

Açıklama:

Siyasi evrenin aslı (P-1) inançları bakımından, Çiller ve Gül en yüksek değerlere sahiptir ve dünyanın kesinlikle dostça olduğu görüşünü paylaşmaktadırlar. Çiller ve Gül, bu çalışmadaki diğer Türk başbakanlarının ortalamasının bir standart sapmadan daha fazla üzerindedir. Yılmaz ve Demirel, en düşük P-1 değerlerine sahiptir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Operasyonel kod analizi ise bir liderin siyaset dünyasını, kendi ve diğerlerini, nasıl algıladığını ve bu inandıkları sebebiyle hangi taktikleri tercih ettiğini açıklar.

Günümüzdeki operasyonel kod çalışmaları Alexander George’un ve Stephen Walker’ın etkilerini taşımaktadır.

Liderler toplum önünde oldukları için yazdıkları ve söyledikleri ile psikolojik analizlerini yapmak mümkündür.

Günümüz operasyonel kod analizinde daha çok sözel yöntemler kullanılmaktadır.

Operasyonel kod” felsefi ve araçsal (instrumental) inançlardan ibaret olan bir inanç sistemine karşılık gelir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Parlementer sistemlerde dış politika yapımı sürecindeki en önemli aktörlerdir?

Devlet Bakanı

Cumhurbaşkanı

Başbakan

Meclis Başkanı

Yargıtay Başkanı

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’ndeki Türk siyasal hayatı lider merkezli olagelmiştir; yerel ve ulusal siyaset siyasal parti genel merkezlerinden ve çoğu kez de parti liderleri tarafından, yönetilmiştir. Türk siyasi liderleri partilerinin karar verme organlarına şekil verirler, genel seçimlerde parti listelerini belirlerler, yerel seçimlerdeki adaylara karar verirler. Hükûmet olduklarında ise, devlet imkânlarına erişim ile beraber, liderlerin kontrolü daha da artar. Başka bir deyişle Türk siyasetinde liderlerin kişilikleri, tercihleri ve inançları siyasi partilerden hükûmetlere kadar siyasetin her aşamasında önemli olmuştur.
İç politika meselelerinde olduğu gibi liderler yine Türk dış politikası için de ayrı bir önem teşkil etmiştir. Parlementer sistemlerde başbakanlar dış politika yapımı sürecindeki en önemli aktörlerdir (Başka ülkelerin liderlerinde olduğu gibi tüm Türk liderler dış politikaya aynı düzeyde ilgi sahibi değillerdir. Dış politika ilgisi ve deneyimi ve eğitim gibi değişkenler ile daha önceki siyasi liderlik çalışmaları bu faktörü incelemişlerdir. Ancak güncel uzaktan analiz yöntemlerinde böyle bir değişken mevcut değildir.). Dış politika kararlarında ve karar alma süreçlerinde başbakanların bireysel özelliklerinin, inançlarının, ön yargılarının vb. etkili olması beklenir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Siyasi liderlerin profilleri uzaktan analiz yöntemleri ile belirlenirken, aşağıdakilerden hangisi kişilik çalışmaları için kullanılan kaynaklardan biri değildir?

Mülakat

Konuşma

Basın toplantıları

Anılar

Kültür

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi bir liderin siyaset dünyasını, kendi ve diğerlerini, nasıl algıladığını ve bu inandıkları sebebiyle hangi taktikleri tercih ettiğini açıklar.

Siyaset Analizi

Liderlik analizi

Uzaktan analiz

Operasyonel kod analizi

Kişilik Analizi

Açıklama:

Liderlik özellikleri analizi Margaret Hermann tarafından psikoloji araştırmaları ve kişilik testleri temel alınarak geliştirilmiştir. Siyasi liderlerin söyledikleri sözlerin içerik analizi yapılması ile profillerini oluşturan bir metottur. Operasyonel kod analizi ise bir liderin siyaset dünyasını, kendi ve diğerlerini, nasıl algıladığını ve bu inandıkları sebebiyle hangi taktikleri tercih ettiğini açıklar. Bu araştırma yöntemi ceşitli evrelerden geçmiştir; günümüzdeki operasyonel kod calışmaları Alexander George’un ve Stephen Walker’ın etkilerini taşımaktadır.
Siyasi liderlerin profilleri “uzaktan analiz” yöntemlerine dayanır. Liderlerin kişilik çalışmaları için müsait ya da gönüllü olmayacakları düşünülerek geliştirilen bu metotlar, liderlerin sözlü ya da yazılı açıklamalarına dayanılarak yapılır. Bu açıklamalar mülakat, konuşma, basın toplantıları, kişisel notlar, anılar, gibi farklı kaynaklardan elde edilebilmektedir. Liderlik özellikleri analizi sadece hazırlıksız olarak yapılan açıklama metinleri (mülakat gibi) kullanılarak yapılır; operasyonel kod analizi ise geleneksel olarak liderlerin konuşma metinleri ile yapılır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

‘Bolşevik ideolojisinin siyasal stratejisi’ tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Margaret Hermann

Nathan Leites

David Winter

Stephen Walker

Jerrold Post

Açıklama:

Operasyonel kod analizi bir siyasi liderin çekirdek inanç sistemi üzerine yapılan bir çalışmadır. Diğer benzer yöntemler (örneğin, Margaret Hermann’ın Liderlik Özellikleri Analizi) gibi operasyonel kod analizi de liderlerin kullandıkları kelimelerin kendilerine ayna tuttuğunu varsaymaktadır. Çağdaş operasyonel kod analizinde, “operasyonel kod” felsefi ve araçsal (instrumental) inançlardan ibaret olan bir inanç sistemine karşılık gelir. Bu haliyle operasyonel kod kavramı Leites’in ‘Bolşevik ideolojisinin siyasal stratejisi’ tanımından oldukça farklıdır. Mevcut çalışmalarda, inançlar ‘gerçekliğin öznel temsilleri’ olarak kabul edilir ve operasyonel kod analizinin merkezini oluştururlar. Günümüz operasyonel kod analizi, fiillerin amacı, zamanı, hedefi (nesne) üzerine kurulu olan sistematik ve sayısal bir yöntem olan VICS (Verbs in Context System) ile yapılmaktadır. VICS ile kişinin genel (kamuoyu önünde: konuşmaları, bildirileri, röportajları ve basın toplantıları) veya özel (günlükleri ve mektupları gibi) açıklamalarındaki kelimelere odaklanarak operasyonel kod analizi gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Örneğin, bir lider politik evreni samimi olarak algılıyorsa lider hakkında nasıl bir Operasyonel kod analizi yapılabilmektedir?

Liderin politik amaçlarına stratejik yaklaşımını gösterir.

Liderin konuşma eylemlerinde başkalarına iş birliğine açık olacağı kabul edilir.

Lider kendine özgü, inançlara, ön yargılara sahiptir.

Liderin kendine olan özgüveni sık sık cesur girişimlerde bulunmasına fırsat vermiştir.

Topluma hakim, sınırları olmadan hareket edebilen, bir lider olduğunu gösterir.

Açıklama:

Operasyonel kod kavramı, Türk dış politikası çalışmalarına oldukça yabancı bir terimdir. Operasyonel kod kavramının ve yönteminin Türk dış politikasına yeni giriyor olması sebebiyle buradaki sunuş operasyonel kod yönteminde temel endeks olarak adlandırılan ilk felsefi (philosophical) inanç P-1 siyasi evrenin aslı ve yine ilk araçsal (instrumental) inanç I-1 strateji yönü ile sınırlı tutulacaktır. P-1 endeksi bir liderin politik evrendeki diğer aktörlerin hedeflerine nasıl yaklaştığı ve hedeflerini nasıl tanımladığı hakkındaki inançlarına karşılık gelir. P-1 endeksi, bir konuşma eyleminde “diğer”ine atfedilen olumsuz fiiller yüzdesinin olumlu fiillerin yüzdesinden çıkarılması ile hesaplanır. Elde edilebilecek değer, -1 (politik evrenin bir hasmane/çatışmalı/uyuşmazlık görünümü) ile +1 (samimi/iş birliği/uyum görünümü) arasında değişir. Schafer ve Walker’in belirttiği gibi, bu endeks, liderin siyasi evrendeki diğer aktörler hakkındaki görüşlerine genel olarak bir ölçüttür. Örneğin, bir lider politik evreni samimi olarak algılıyorsa liderin konuşma eylemlerinde başkalarına iş birliğine yönelik atıfların daha yüksek olacağı kabul edilir. İlk araçsal inanç endeksi, I-1, tıpkı P-1 indeksi gibi, aynı zamanda temel bir inançtır. I-1 endeksi, bir liderin politik amaçlarına stratejik yaklaşımıdır; başka bir deyişle liderin kendi eylemleri için en iyi stratejik yönü (iş birliği veyahut çatışma taktikleri) hakkındaki inançlarının bir ölçüsüdür. Eğer lider (ya da özne) iş birliği hakkında konuşuyorsa onun stratejisinin yönünün de daha çok iş birlikçi olacağı varsayılır. Bu endeks sayesinde liderin kendi stratejisini nasıl tanımladığı konusu tespit edilir, ancak bu endeksin yardımıyla liderin kendi stratejisini nasıl seçtiğini söylemek mümkün değildir. Stratejinin yönü endeksi, kendine atfedilen hasmane/ çatışmalı/uyuşmazlık (-) ifadelerinin yüzdesinden kendine atfedilen iş birliği/ uyum/iş birliği (+) ifadelerinin yüzdesi çıkarılarak hesaplanır; I-1 endeksinin değerleri -1 ile +1 arasında değişir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Liderlerin operasyonel kod analiz çalışmasında kullanılan Stratejinin yönü endeksine göre Türk başkanlarından hangisi en düşük endekse sahiptir?

Yılmaz

Çiller

Demirel

Erdoğan

Ecevit

Açıklama:

felsefi (philosophical) inançlarına göre, Türk başbakan(lar)ı, siyasi evrenin aslının (P-1) biraz dostça olduğuna inanır. Siyasi evrenin aslı (P-1) inançları bakımından, Çiller ve Gül en yüksek değerlere sahiptir ve dünyanın kesinlikle dostça olduğu görüşünü paylaşmaktadırlar. Çiller ve Gül, bu çalışmadaki diğer Türk başbakanlarının ortalamasının bir standart sapmadan daha fazla üzerindedir. Yılmaz ve Demirel, en düşük P-1 değerlerine sahiptir; VICS ölçeğine göre, Yılmaz ve Demirel siyasi evrenin biraz dostça olduğuna inanmaktadırlar. Bir Türk başbakanının, araçsal (instrumental) inançlarına göre, strateji yönü (I-1) kesinlikle iş birliği üzerinedir. Strateji yönü (I-1) endeksine göre, Gül kesinlikle iş birlikçi eğilimlidir ve bir Türk başbakanının ortalama endeksinden birden fazla standart sapma yukarıdadır. Erdoğan ve Ecevit de ortalamanın üstündedir; en düşük I-1 endeksi ise Demirel’indir. Fakat yine de tüm Türk başbakanlarının strateji yönü kesinlikle iş birlikçi yönündedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi bir siyasi profilin “en önemli olduğu durumlar topluma hakim, sınırları olmadan hareket edebilen, bir lider olduğu zamandır.” çıkarımı hangi ülke ve lideri için yapılmıştır?

Mısır -Sisi

Libya -Kaddafi

Irak - Saddam

Suriye- Esat

İran - Ruhani

Açıklama:

George Washington Üniversitesi’ndeki siyaset psikolojisi programının yöneticisi ve CIA’nın davranış analizi biriminin kurucusu olan psikiyatrist Dr. Jerrold Post’a göre bir siyasi profilin “en önemli olduğu durumlar topluma hakim, sınırları olmadan hareket edebilen, bir lider olduğu zamandır.” “Ve Kaddafi ve Libya ile, böyle olmuştur.”
Resmi dosyalar gizli olarak sınıflandırılmıştır. Ancak yöntemler iyi bilinmektedir. Bu tekniklerin bir çoğu sivil psikologlar tarafından bir liderin konuşmaları, yazıları, biyografik gerçekleri, gözlemlenebilir davranışları gibi kamu önündeki bilgiler kullanılarak geliştirilmiştir. “Uzaktan profilleme” olarak bilinen bu yöntemlere dayalı tahminlerin sonuçları bu çalışmanın hala dahabir bilimden ziyade bir sanat olduğunu göstermektedir. Örneğin Libya gibi bir krizde, bu değerlendirmelerin potansiyel değerini ve gerçek sınırlarını bilmek çok önemlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangi siyasi profil için “kendini büyük bir stratejist olarak görür ve onun genel hedeflerine ulaşılacağı ikna edildiği taktirde taktik ödünler olacaktır” diye belirtilmiş ve “kendine olan özgüveni sık sık danışmanlarının itirazlarını geçersiz kılarak, cesur girişimlerde bulunmasına fırsat vermiştir” yapılan bir tespittir?

ruhani

Saddam

Sisi

Sedat

Kaddafi

Açıklama:

Dr. Post’a göre Albay Kaddafi özünde, kendini nihai yabancı olarak görüyor, imkânsızlıklara savaşan Müslüman bir savaşçı, ve “gerçekten alevler içinde aşağı gitmeye hazırlanıyor.” Bu tip karakter nitelendirmeleri geçmişte değerli olmuştur. İsrail ve Mısır arasında yapılan Camp David barış görüşmelerine hazırlık olarak, CIA Başkan Jimmy Carter’a, iki ülke liderleri, Menahem Begin ve Enver Sedat profillerini sunmuştur. Carter Keeping Faith adlı kitabındaki anılarında bu profilleri bir barış anlaşmasını mümkün kılan önemli bilgiler verdiğini söyleyerek övmüştür.
Mısır Devlet Başkanı ile ilgili değerlendirmede (“Sedat’ın Nobel Ödülü Kompleksi”), Sedat “kendini büyük bir stratejist olarak görür ve onun genel hedeflerine ulaşılacağı ikna edildiği taktirde taktik ödünler olacaktır” diye belirtilmiş ve “kendine olan özgüveni sık sık danışmanlarının itirazlarını geçersiz kılarak, cesur girişimlerde bulunmasına fırsat vermiştir” denilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Tansu Çiller için yapılan liderlik özellikleri analizi sonuçlarından biri değildir?

Güç kaygıları olan biridir.

Egoist çıkarlarını gözeten, kavgacı biridir.

Otoriter ve kendine güveni az olan biridir.

Takım çalışmasına pek de yatkın olmayan biridir.

Komşu ülkelerle sorunsuz ilişkiler yürütmek isteyen biridir.

Açıklama:

Başkalarına duyulan güvensizlik ve kendi grubuna olan ön yargılara bakıldığında Çiller’in diğer Türk başbakanlara göre yüksek bir skoru olduğunu gözlemliyoruz. Hermann’a göre bu tarz liderler önlerine çıkan tehditleri ve problemleri bertaraf etmeye odaklıdırlar. Yine, bu özelliklere sahip liderler dünyayı kendileri ile düşmanları üzerine kurulu olarak algılarlar ve kendi güçlerini yaymayı amaçlarlar. Bu liderler risk almaya yatkındırlar çünkü düşmanlarına meydan okumak, karşılık vermek ahlaki bir görevdir. Daha önce yaptığım analizlere göre, bu özellikleri paylaşan bir diğer lider de Erbakan’dır. Buna karşılık Erdoğan’ın skorları onun dünyayı tehditlerden ibaret görmediğini ve daha ziyade mevcut şartlardaki fırsatları ve ilişkilerini kullanarak kendi için en iyi sonuçlara ulaşmak üzerine odaklandığına işaret eder. Nitekim, Erdoğan’ın dış politikası da Türkiye’nin özellikle kendi bölgesinde ve dünyadaki seçeneklerini çoğaltmak üzerine kurulmuş olan ‘komşularla sorunsuz ilişkiler’ ve ‘stratejik derinlik’ prensipleri ile özetlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi demokratik yollarla seçilmiş siyasi liderlerimizden biri değildir?

İsmet İnönü

Adnan Menderes

Süleyman Demirel

Bülent Ecevit

Turgut Özal

Açıklama:

Atatürk ile başlayarak Türkiye Cumhuriyeti tarihinde siyasi liderler her zaman önemli siyasi güç sahibi olmuşlardır. Atatürk ve İsmet İnönü gibi etkili liderler Cumhuriyet Dönemi Türk siyasetini önemli ölçüde etkilemişlerdir. Bununla beraber, demokratik yollarla seçilmiş siyasi liderlerimiz (örneğin Adnan Menderes, Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, ve Turgut Özal) yine Türk siyasetine damga vurmuşlardır. Cumhuriyet Dönemi’ndeki Türk siyasal hayatı lider merkezli olagelmiştir; yerel ve ulusal siyaset siyasal parti genel merkezlerinden ve çoğu kez de parti liderleri tarafından, yönetilmiştir. Türk siyasi liderleri partilerinin karar verme organlarına şekil verirler, genel seçimlerde parti listelerini belirlerler, yerel seçimlerdeki adaylara karar verirler. Hükûmet olduklarında ise, devlet imkânlarına erişim ile beraber, liderlerin kontrolü daha da artar. Başka bir deyişle Türk siyasetinde liderlerin kişilikleri, tercihleri ve inançları siyasi partilerden hükûmetlere kadar siyasetin her aşamasında önemli olmuştur.
İç politika meselelerinde olduğu gibi liderler yine Türk dış politikası için de ayrı bir önem teşkil etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Psikoloji araştırmaları ve kişilik testleri temel alınarak liderlik özellikleri analizi kim tarafından geliştirilmiştir?

Margaret Hermann

Alexander George

Stephen Walker

Mark Schafer

Philip Tetlock

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Görevde olduğu bir yıl boyunca Türkiye için özellikle Müslüman ülkeler ile ilişkiler gayesiyle yeni alternatifler aramaya koyulmuş lider kimdir?

Turgut Özal

Recep Tayyip Erdoğan

Necmettin Erbakan

Adnan Menderes

Süleyman Demirel

Açıklama:

Başbakan Necmettin Erbakan görevde olduğu bir yıl boyunca Türkiye için özellikle Müslüman ülkeler ile ilişkiler gayesiyle yeni alternatifler aramaya koyulmuş ve Türk dış politikasına ilginç ve çok tartışmalı bir yön vermeye çalışmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Nükleer enerji programı sebebiyle İran’a daha fazla yaptırım için (Brezilya ile birlikte) Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin geri kalan üyelerine karşı gelmiş lider kimdir?

Turgut Özal

Recep Tayyip Erdoğan

Necmettin Erbakan

Adnan Menderes

Süleyman Demirel

Açıklama:

Recep Tayyip Erdoğan, partisi Kasım 2002’de iktidara geldiğinden beri, Türkiye’nin dış politikasında çok önemli etkiler bırakmıştır. Erdoğan, Filistin politikası üzerinden İsrail ile açıkça çatışmış, nükleer enerji programı sebebiyle İran’a daha fazla yaptırım için (Brezilya ile birlikte) Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin geri kalan üyelerine karşı gelmiş, ve 2003 Irak savaşı sonrasında Türkiye’yi yönetmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Lider özellikleri analizi yönteminde liderin hangi özelliği göz önünde bulundurulmaz?

Kavramsal derinlik

Liderin güç ihtiyacı

Diğerlerine karşı duyulan güvensizlik derecesi

Liderin kendi grubuna karşı ön yargısı

Liderin sağlık durumu

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 45

Yunanistan ile Kardak krizinin yaşandığı dönemde Türkiye Cumhuriyetinin Başbakanı kimdir?

Bülent Ecevit

Recep Tayyip Erdoğan

Tansu Çiller

Necmettin Erbakan

Süleyman Demirel

Açıklama:

Kardak/Imia krizinin yaşandığı 1996 yılında Tansu Çiller Başbakandır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi bölümünde öğretim görevlisi olarak çalışmış ve siyasete bir teknokrat olarak Doğru Yol Partisi’nde girmiş olan lider kimdir?

Bülent Ecevit

Recep Tayyip Erdoğan

Tansu Çiller

Necmettin Erbakan

Süleyman Demirel

Açıklama:

İstanbul’da doğan Çiller ve İngilizce eğitim veren seçkin okullarda eğitim aldıktan sonra Amerika Birleşik Devletleri’nde yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamlamıştır. Daha sonra, Çiller Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi bölümünde öğretim görevlisi olarak çalışmıştır ve siyasete bir teknokrat olarak Doğru Yol Partisi’nde girmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Türk-Yunan ilişkilerinin yumuşama sürecine girmesine hangi olay vesile olmuştur?

Kardak Kayalıkları krizi

Türkiye’de ve Yunanistan’da meydana gelen depremler

Kıbrıs sorunu ile ilgili olarak hazırlanan Annan Planı

Ege’de kıta sahanlığı sorunun çözülmesi

Ege’de hava sahası sorunun çözülmesi

Açıklama:

1999 yılında Türkiye’de ve Yunanistan’da meydana gelen iki deprem Türk-Yunan ilişkilerinin yumuşama sürecine girmesine vesile oldu. Öyle ki, depremlerin ardından belki de ilk kez Türk ve Yunan halkları “diğer”ini tarihsel tecrübelerden, tarihe dayalı söylemlerden ziyade o günkü şartlarda ve deprem ertesinde hayatta kalma çabası verirken gördü.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Türk-Yunan ilişkilerini iyileştirme çabalarıyla öne çıkan Türk Dışişleri Bakanı kimdir?

Ahmet Davutoğlu

Ali Babacan

Abdullah Gül

İsmail Cem

Yaşar Yakış

Açıklama:

Türk ve Yunan dış işleri bakanlarının Türk-Yunan ilişkilerini iyileştirme kararlılıkları ve yakın dostlukları yeni bir dönemin başladığını teyit etti. İsmail Cem’in, ve mevkiidaşı Yorgo Papandreou’nun, Türk-Yunan ilişkilerinin yumuşama sürecine olan katkıları su götürmez bir gerçektir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Günümüzde operasyonel kod analizi hangi yöntem ile yapılmaktadır?

VICS

SCO

PRS

KPRS

SCI

Açıklama:

Günümüz operasyonel kod analizi, fiillerin amacı, zamanı, hedefi (nesne) üzerine kurulu olan sistematik ve sayısal bir yöntem olan VICS (Verbs in Context System) ile yapılmaktadır. VICS ile kişinin genel (kamuoyu önünde: konuşmaları, bildirileri, röportajları ve basın toplantıları) veya özel (günlükleri ve mektupları gibi) açıklamalarındaki kelimelere odaklanarak operasyonel kod analizi gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Liderlerin kullandıkları kelimelerin kendilerine ayna tuttuğunu varsayan analiz yöntemi hangisidir?

Operasyonel kod analizi

Liderlik analizi

Dış politika analizi

Profil analizi

Kişilik analizi

Açıklama:

Operasyonel kod analizi de liderlerin kullandıkları kelimelerin kendilerine ayna tuttuğunu varsaymaktadır. Çağdaş operasyonel kod analizinde, “operasyonel kod” felsefi ve araçsal (instrumental) inançlardan ibaret olan bir inanç sistemine karşılık gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi, bir liderin dış politika yapım sürecine etkilerinin analizinde dikkate alınması gereken dışsal bir faktördür?

Kişilikler

Tercihler

Bürokratik organizasyon

İnançlar

Deneyim ve eğitim

Açıklama:

Liderlerin politika üretme, karar alma, süreçlerine etkilerini araştırmak için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Liderlik özellikleri ve inanç sistemleri, sırasıyla liderlik özellikleri analizi (leadership traits analysis) ve operasyonel kod (operational code) analizi yöntemleri kullanılarak incelenir. Bu analizlerde bürokratik yapı ve kültürün de dışsal bir faktör olarak dikkate alınması gerekir.
Bürokratik organizasyon

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi, siyasi liderlerin profillerinin incelenmesinde kullanılan "liderlik özellikleri analizini" betimler?

Liderlerin geleneksel/hazırlıklı konuşma metinleriyle yapılır

Liderlerin hazırlıksız yaptıkları açıklamaların içerik analizine dayanır

Uzaktan analiz yöntemlerine dayanır

Liderlerin gönüllülük esasıyla katıldıkları çalışmalardır

Liderlerin siyasi dünyada hangi taktikleri neden benimsediğini açıklar

Açıklama:

Liderlik özellikleri analizi Margaret Hermann tarafından psikoloji araştırmaları ve kişilik testleri temel alınarak geliştirilmiştir. Siyasi liderlerin söyledikleri sözlerin içerik analizi yapılması ile profillerini oluşturan bir metottur. Operasyonel kod analizi ise bir liderin siyaset dünyasını, kendi ve diğerlerini, nasıl algıladığını ve bu inandıkları sebebiyle hangi taktikleri tercih ettiğini açıklar. Siyasi liderlerin profilleri “uzaktan analiz” yöntemlerine dayanır. Liderlerin kişilik çalışmaları için müsait ya da gönüllü olmayacakları düşünülerek geliştirilen bu metotlar, liderlerin sözlü ya da yazılı açıklamalarına dayanılarak yapılır. Bu açıklamalar mülakat, konuşma, basın toplantıları, kişisel notlar, anılar, gibi farklı kaynaklardan elde edilebilmektedir. Liderlik özellikleri analizi sadece hazırlıksız olarak yapılan açıklama metinleri (mülakat gibi) kullanılarak yapılır; operasyonel kod analizi ise geleneksel olarak liderlerin konuşma metinleri ile yapılır.
Liderlerin hazırlıksız yaptıkları açıklamaların içerik analizine dayanır

Doğru Cevap: B

Soru 53

"Liderlik Özellikleri Analizi" kuramsal çerçevesini geliştiren araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Stephen Walker

Alexander George

Ann Arbor

Margaret Hermann

Jerrold Post

Açıklama:

Siyasi liderlerle ilgili çalışmalarda en çok göze çarpan kuramsal çerçevelerden biri Liderlik Özellikleri Analizi’dir. Bu yöntem Margaret Hermann tarafından geliştirilmiş ve onun dış politikadaki kişilik karakterleri üzerine yaptığı uzun yıllar süren araştırmalar üzerine kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 54

"Lider özellikleri analizi" yöntemine göre, liderlerin kişilikleri ve liderlik stilleri yedi özellik üzerinde yoğunlaşır. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?

Liderin olayları kontrol etme yeteneğine olan inancı

Liderin güç ihtiyacı

Liderin kendi grubuna karşı ön yargısı

Liderin görev yönelimi

Liderin aldığı eğitim

Açıklama:

Lider özellikleri analizi yöntemine göre, liderlerin kişilikleri ve liderlik stilleri liderlerin yedi özelliği üzerinde yoğunlaşır: liderin olayları kontrol etme yeteneğine olan inancı (belief in ability to control events), kavramsal derinlik (conceptual complexity), liderin güç ihtiyacı (need for power), diğerlerine karşı duyulan güvensizlik derecesi (distrust of others), liderin kendi grubuna karşı ön yargısı (in-group bias), özgüven (selfconfidence) ve görev yönelimidir (task orientation). Bu çerçevede liderlerin kişilikleri yedi özelliğin bileşeni olarak tasarlanmıştır.
Liderin aldığı eğitim

Doğru Cevap: E

Soru 55

Hermann'ın kuramsal çerçevesine göre, aşağıdakilerden hangisinin, "başkalarına güvensizlik duyan ve kendi ekibine karşı ön yargıları olan" bir liderin davranışlarında gözlemlenmesi beklenmez?

Tehditleri bertaraf etmek

Sorunları ortadan kaldırmaya odaklanmak

Dünyayı kendi tarafı ve düşman taraf olarak algılamaya eğilimli olmak

Gücünü belli etmemek ve statükocu olmak

Risk almaya ve düşmanlara meydan okumaya yatkın olmak

Açıklama:

Başkalarına duyulan güvensizlik ve kendi grubuna olan ön yargılara bakıldığında Hermann’a göre bu tarz liderler önlerine çıkan tehditleri ve problemleri bertaraf etmeye odaklıdırlar. Yine, bu özelliklere sahip liderler dünyayı kendileri ile düşmanları üzerine kurulu olarak algılarlar ve kendi güçlerini yaymayı amaçlarlar. Bu liderler risk almaya yatkındırlar çünkü düşmanlarına meydan okumak, karşılık vermek ahlaki bir görevdir.
Gücünü belli etmemek ve statükocu olmak

Doğru Cevap: D

Soru 56

Operasyonel kod analizi, liderlerin söylemlerine ve kullandıkları kelimelerin analizine dayanır. Kullanılan dilin çatışma ve/veya işbirliğini yansıtması dikkate alınır.
Aşağıdakilerden hangisi, bu analiz yönteminde "liderin politik evrendeki diğer aktörlerin hedeflerine nasıl yaklaştığı ve hedeflerini nasıl tanımladığı hakkındaki inançları" yansıtan temel endekstir?

Benzerlik endeksi

İlk felsefi inanç endeksi

İlk araçsal inanç endeksi

Stratejinin yönü endeksi

Liderlik endeksi

Açıklama:

Operasyonel kod yönteminde temel endeks olarak adlandırılan ilk felsefi (philosophical) inanç P-1 endeksi; siyasi evrenin aslı ve yine ilk araçsal (instrumental) inanç I-1 strateji yönü ile tanımlanır.
P-1 endeksi bir liderin politik evrendeki diğer aktörlerin hedeflerine nasıl yaklaştığı ve hedeflerini nasıl tanımladığı hakkındaki inançlarına karşılık gelir. P-1 endeksi, bir konuşma eyleminde “diğer”ine atfedilen olumsuz fiiller yüzdesinin olumlu fiillerin yüzdesinden çıkarılması ile hesaplanır. Elde edilebilecek değer, -1 (politik evrenin bir hasmane/çatışmalı/uyuşmazlık görünümü) ile +1 (samimi/iş birliği/uyum görünümü) arasında değişir.
İlk felsefi inanç endeksi

Doğru Cevap: B

Soru 57

Operasyonel kod analizi, fiillerin amacı, zamanı, hedefi üzerine kurulu olan sistematik ve sayısal bir yöntem olan VICS (Verbs in Context System) ile yapılmaktadır. Bu yöntem ile kişinin genel veya özel açıklamalarındaki kelimeler analiz edilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi, bu analiz için başvurulan veri kaynaklarından biri değildir?

Konuşma metinleri

Bildiriler

Basın toplantıları

Antlaşma metinleri

Günlükler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 58

Bir liderin "insan ilişkilerinde güç kullanımına dair bildikleri, hissettikleri ve isteklerinin neler olduğu"na odaklanan dış politika analiz yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Operasyonel kod analizi

Kişilik analizi

Liderlik özellikleri analizi

Sosyo-politik analiz

Psikolojik analiz

Açıklama:

Operasyonel kod analizi şu soruya cevap arar: liderin ‘insan ilişkilerinde güç kullanımına dair bildikleri, hissettikleri ve istekleri nedir?’ Sosyo-politik bir kavram olarak güç, birey ve diğerleri arasındaki sosyal ilişkiler üzerine kurulu olduğu için, operasyonel kod analizi liderin kendisi ve diğerleri ve de birbirileri ile etkileşimleri hakkında sahip olduğu inanç sistemlerini açıklamayı amaçlar.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Soğuk Savaş sonrası Türk dış politikasının operasyonel kod analizine göre aşağıdakilerden hangisi Türk başbakanlarının temel ortak felsefi inancını yansıtmaktadır?

Siyasi çevre çatışmacıdır

Siyasi çevrede ilişkiler dostçadır

Siyasi çevrede işbirliği olanaklı değildir

Siyasi çevre değişkendir, işbirlikçi ve/veya çatışmacı olabilir

Siyasi çevrede strateji belirlemek zordur

Açıklama:

Felsefi (philosophical) inançlarına göre, Türk başbakan(lar)ı, siyasi evrenin aslının (P-1) biraz dostça olduğuna inanır. Siyasi evrenin aslı (P-1) inançları bakımından, Çiller ve Gül en yüksek değerlere sahiptir ve dünyanın kesinlikle dostça olduğu görüşünü paylaşmaktadırlar. Çiller ve Gül, bu çalışmadaki diğer Türk başbakanlarının ortalamasının bir standart sapmadan daha fazla üzerindedir. Yılmaz ve Demirel, en düşük P-1 değerlerine sahiptir; VICS ölçeğine göre, Yılmaz ve Demirel siyasi evrenin biraz dostça olduğuna inanmaktadırlar. Bir Türk başbakanının, araçsal (instrumental) inançlarına göre, strateji yönü (I-1) kesinlikle iş birliği üzerinedir. Strateji yönü (I-1) endeksine göre, Gül kesinlikle iş birlikçi eğilimlidir ve bir Türk başbakanının ortalama endeksinden birden fazla standart sapma yukarıdadır. Erdoğan ve Ecevit de ortalamanın üstündedir; en düşük I-1 endeksi ise Demirel’indir. Fakat yine de tüm Türk başbakanlarının strateji yönü kesinlikle iş birlikçi yönündedir
Siyasi çevrede ilişkiler dostçadır

Doğru Cevap: B

Soru 60

Türk Dış Politikasına yönelik analizlerde liderlerin kişilik özelliklerinin incelenmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Türk siyasal hayatının lider merkezli olması

Liderlerin kararlarının karşılaştırılması

Tarihsel süreç ve bağlamların değişmesi

Kuramsal bakışa ihtiyaç duyulması

Bürokrasinin etkilerinin azaltılmak istenmesi

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’ndeki Türk siyasal hayatı lider merkezli olagelmiştir; yerel ve ulusal siyaset siyasal parti genel merkezlerinden ve çoğu kez de parti liderleri tarafından, yönetilmiştir. İç politika meselelerinde olduğu gibi liderler yine Türk dış politikası için de ayrı bir önem teşkil etmiştir. Parlamenter sistemlerde başbakanlar dış politika yapımı sürecindeki en önemli aktörlerdir. Dış politika kararlarında ve karar alma süreçlerinde başbakanların bireysel özelliklerinin, inançlarının, ön yargılarının vb. etkili olması beklenir.
Türk siyasal hayatının lider merkezli olması

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Kamuoyunun dış politikaya etkisi çoğunlukla ne tür yönetim biçimlerinin olduğu ülkelerde görülür?

Monarşik

Aristokratik

Meşruti Monarşik

Demokratik

Oligarşik

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Karar Alıcılar İle Kamuoyu Arasındaki Etkileşimin Dış Politikaya Yansımaları bölümüne bakınız.
Kamuoyunun dış politikaya etkisi çoğunlukla demokratik ülkelere has bir durum olarak nitelendirilmiştir. Bu varsayım içerisinde demokratik değerler ve haklar doğrultusunda toplumun kendi fikir ve değerlendirmelerini demokratik bir ortamda daha rahat yapacağı yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Dış politika çalışmaları kapsamında aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Otoriter liderler dış politikayı iç karışıklıkları unutturmak veya ertelemek için kullanır

Demokratik olmayan ülkelerde dış politika merkezi bir konuma sahiptir

Otoriter liderler halk desteğine ihtiyaç duyduğu durumlarda kamuoyuna başvurabilir

Demokratik olmayan ülkelerde kamuoyunun dış politikadaki etkisi sınırlıdır

Demokratik ülkelerde kamuoyu dış politikanın tek karar vericisi durumundadır

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Karar Alıcılar İle Kamuoyu Arasındaki Etkileşimin Dış Politikaya Yansımaları bölümüne bakınız.
Demokratik ülkelerde de kamuoyu dış politika karar mekanizmasının bir parçasıdır ancak tek karar verici, tek yetkili mercii konumunda değildir. Karar alma süreci demokratik ve katılımcı bir şekilde yürütülür.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bayrak etrafında bütünleşme yaklaşımına Türkiye’den örnek olarak verilebilir?

Kıbrıs Barış Harekâtı

Küba Füze Krizi

Irak Savaşı

Afganistan’ın İşgali

Ukrayna Savaşı

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Bayrak Etrafında Bütünleşme ve Kıbrıs Harekâtı bölümüne bakınız.
ABD Başkanı Johnson’ın mektubu ilk girişimi engellese de Türkiye kamuoyunun kuvvetli isteği Türkiye ordusunun adaya müdahale etmesinde hükûmet üzerinde önemli rol oynamıştır. Birincisi 20 Temmuz 1974, ikincisi ise 14 Ağustos 1974’te olmak üzere iki aşamalı harekât yapılmıştır. Bu harekatlar kamuoyunu bayrak ve dönemin lideri Ecevit etrafında birleştirmiştir. Diğer olaylar Türkiye ile ilgili değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdaki gelişmelerden hangisinde kamuoyu karar alıcılara destek olmuştur?

Occupy Wall Street Hareketi

Arap Baharı

Irak İç Savaşı

Kıbrıs Barış Harekâtı

Vietnam Savaşı

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Bayrak Etrafında Bütünleşme ve Kıbrıs Harekâtı bölümüne bakınız.
Diğer gelişmelerin aksine Kıbrıs Barış Harekatı’nda kamuoyu çok büyük oranda karar alıcıların yanında durmuş, onlara destek olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi liderin kamuoyunu yönlendirmesi yaklaşımına örnek olarak gösterilebilir?

Merkel - Fransa düşmanlığı

Humeyni - İran’daki ABD karşıtlığı

Çiller - Yunanistan dostluğu

Obama - Rusya dostluğu

Putin - Beyaz Rusya karşıtlığı

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Liderin Kamuoyunu Yönlendirmesi: İran’ın Yakın Dönem ABD Dış Politikası
İran İslam Cumhuriyeti’nin Humeyni liderliği altında kurulması ilişkileri farklı bir boyuta taşımıştır ve eskiden gelen değerlendirmeler artık iki ülke arasındaki ilişkileri belirler hâle gelmiştir. Her iki devlet birbiriyle sürekli çatışma hâlinde bulunmuş ve birbiri aleyhine politikalar izlemişlerdir. Bu dönemde Humeyni yönetiminin ABD’yi Büyük Şeytan (Great Satan) olarak nitelendirmesi kopmuş olan diplomatik ilişkiler ötesinde sürecin düzelme imkânını da yok etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi aşağıdakilerden hangisinden doğru olarak ifade edilmiştir?

Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi askeri olarak güçsüz devletin güçlü olan devletin tüm isteklerini kabul etmesini anlatan bir terimdir

Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi; askeri olarak saldırgan, diplomatik olarak itidalli bir yaklaşımın karışımını ve iç politikadaki dinamiklerin dış politika üzerindeki etkisini ifade eder

Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi zayıf ya da orta büyüklükteki devletlerin daha güçlü devletlere karşı hangi durumlarda ne kadar ileri gidebileceklerini ve sınırlarını zorlayabileceklerini göstermektedir.

Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi, ekonomik ve askeri olarak güçlü devletin kayıptan kaçınmak adına daha güçsüz devletleri diplomasi yoluyla dize getirme stratejisidir

Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi, uluslararası ilişkilerde realizmin yerine idealizmin tercih edilmesi neticesinde ortaya çıkan ve ülke menfaatlerinin tüm küresel dengelerden üstün tutulmasını anlatmaktadır

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Liderin Kamuoyunu Yönlendirmesi: İran’ın Yakın Dönem ABD Dış Politikası
Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi zayıf ya da orta büyüklükteki devletlerin daha güçlü devletlere karşı hangi durumlarda ne kadar ileri gidebileceklerini ve sınırlarını zorlayabileceklerini göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi medyanın özgür olduğu durumlarda medyadan beklenen temel özelliklerdendir?

Medya, karar alıcılar ve vatandaşlar arasında arabulucu görevini üstlenmelidir

Medya, sermaye sahipleri adına hareket etmelidir

Medya, devletin propaganda aracı olarak konumlanmalıdır

Medya, devlet ve sermaye arasında arabulucu görevini üstlenmelidir

Medya, otosansür uygulayarak ceza ve yaptırımlardan kaçınmalıdır

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Medya ve Türkiye Kamuoyu bölümüne bakınız.
Medya, karar alıcılar ve vatandaşlar arasında arabulucu görevini üstlenmelidir

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi medyanın araçsallaşmasına ve propaganda aygıtına dönüşmesine örnek olarak gösterilebilir?

Carl Bernstein - Watergate Skandalı

Wikileaks - The Guardian

Abdi İpekçi - Milliyet

Nixon Röportajları - CBS

Uzan Grubu - Star Tv

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Medya, Şirketleşme ve Siyaset: Uzan Şirketler Grubu bölümüne bakınız.
Uzan Grubu ve o dönemki Star Tv ilişkisi medyanın araçsallaşmasına ve propaganda aygıtına dönüşmesine bir örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Bireylerin önem verecekleri konunun belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi önemli değildir?

Haberlerin ne zaman sunulduğu

Haberlerin hangi stüdyoda sunulduğu

Haberlerin kim tarafından sunulduğu

Haberlerin hangi sırayla sunulduğu

Haberlerin nasıl sunulduğu

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Medya ve Olayın Sunumu bölümüne bakınız
Haberlerin hangi stüdyoda sunulduğu bireylerin önem verecekleri konunun belirlenmesinde doğrudan önemli bir kriter değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Çerçeveleme ve priming hakkındaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Çerçeveleme konunun nasıl sunulduğuna dikkat çeker

Çerçeveleme konunun hangi kısmına dikkat çekileceğini belirler

Çerçeveleme çalışmaları Murdock ve Hall tarafından literatüre kazandırılmıştır

Priming, ajanda belirlemenin önemli bir unsurudur

Priming, hangi konuya ne kadar ağırlık verileceği ile ilgilidir

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için Çerçeveleme Üzerine Örnekler bölümüne bakınız.
Çerçeveleme çalışmaları Tversky ve Kahneman tarafından literatüre kazandırılmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 11

Karar alıcılar ile kamuoyu arasındaki etkileşim dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Demokrasilerdeki politikacılar, siyasi gücü ellerinde tutmak için yeniden seçilmek zorundadır

Seçmenleri tarafından yeniden seçilmek konusunda endişeleri olmayan otokratik liderler ülkelerini savaşa sokmaktan çekinirler

Kamuoyunun dış politikaya etkisi çoğunlukla demokratik olmayan ülkelere has bir durum olarak nitelendirilmiştir

Demokratik devletlerin vatandaşları devletlerinin uluslararası savaşlara girmelerini genellikle desteklerler

Otokratik liderler asla kamuoyuna başvurmazlar

Açıklama:

Demokrasilerdeki politikacılar, siyasi gücü ellerinde tutmak için yeniden seçilmek zorundadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Irak’ı işgal için kamuoyuna Bağdat’taki hükûmetin kitle imha silahlarına sahip olduğu (ya da üretmeye başlayacağı) ve El Kaide terör örgütünün Saddam tarafından desteklendiği gerekçelerini sunan ABD devlet başkanı kimdir?

Barack Obama

George W. Bush

Donald Trump

Bill Clinton

Richard Nixon

Açıklama:

Bush yönetiminin Irak’ı işgal için kamuoyuna sunduğu gerekçe Bağdat’taki hükûmetin kitle imha silahlarına sahip olduğu (ya da üretmeye başlayacağı) ve El Kaide terör örgütünün Saddam tarafından desteklendiğiydi. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Kamuoyunun karar alıcılara olan desteği bazı durumlarda düşme eğilimi gösterir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan bu durumlardan değildir?

Savaşın uzaması

Ölü sayısının artması

Finansal maliyetin artması

Askeri maliyetin azalması

Çözüm sürecinin uzaması

Açıklama:

Askeri maliyetin azalması kamuoyu desteğinin azalmasına etki eden bir durum değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Kıbrıs Barış Harekâtı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

ABD Başkanı Kennedy'nin mektubu ilk girişimi engellenmiştir

Türkiye kamuoyunun karşı çıkmasına rağmen harekatı başlatmıştır

Üç aşamalı harekat yapılmıştır

İlk harekat Birleşmiş Milletler tarafından ‘yasa dışı’ olarak tanımlanmıştır

Harekat 1974 yılında başlatılmıştır

Açıklama:

Birincisi 20 Temmuz 1974, ikincisi ise 14 Ağustos 1974’te olmak üzere iki aşamalı harekât yapılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Recep Tayyip Erdoğan'ın Ocak 2009’da gerçekleşen Davos Zirvesi’ndeki ‘one-minute’ çıkışından sonra aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Kamuoyunun geneli tarafından davranışı sebebiyle kınanmıştır

İç politikada güçlü lider imajın zedelenmiştir

Olaydan kısa zaman sonra gerçekleşen yerel seçimlerde partisinin oyları artmıştır

Olaydan kısa zaman sonra gerçekleşen yerel seçimlerde partisinin oyları azalmıştır

Olaydan hemen zaman sonra gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmıştır

Açıklama:

Olaydan kısa zaman sonra gerçekleşen yerel seçimlerde partisinin oyları artmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

ABD başkanı Carter döneminde ABD ile İran arasında 444 gün sürecek bir diplomatik kriz meydana gelmiştir. Bunun nedeni hangi olaydır?

Tahran’daki ABD büyükelçiliğinin öğrenciler tarafından işgal edilmesi ve büyükelçilik çalışanlarının rehin alınması

Humeyni yönetiminin ABD’yi Büyük Şeytan (Great Satan) olarak nitelendirmesi

11 Eylül ve sonrasında ABD’nin İran’ı şer ekseninin (Axis of Evil) bir parçası olarak nitelendirmesi

Şah Rıza’nın 1960-1978 arasında ABD le çok yakın ilişkiler kurması ve katı ve baskıcı politikalar uygulaması

1953 yılında Başbakan Musaddık’ın CIA ve MI5 aracılığıyla koltuğundan indirilmesi

Açıklama:

Humeyni’nin göreve gelmesinden kısa bir zaman sonra Tahran’daki ABD büyükelçiliğinin öğrenciler tarafından işgal edilmesi ve büyükelçilik çalışanlarının rehin alınması 444 gün sürecek bir diplomatik kriz yaratmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

2002 yılında Genç Parti’yi kurarak siyasete de atılan ve sahibi olduğu Star TV'de partisinin propogandası yapan iş adamı kimdir?

Aydın Doğan

Cem Uzan

Yıldırım Demirören

İsmail Cem

Acun Ilıcalı

Açıklama:

2002 yılında Genç Parti’yi kurarak siyasete de atılan ve sahibi olduğu Star TV'de partisinin propogandası yapan iş adamı Cem Uzan'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Deneysel çalışmalar göstermiştir ki oy veren vatandaşın siyasi değerlendirmesini, medyada hangi konuya daha
fazla önem verilirse buna istinaden belirlediğidir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin vatandaş üzerindeki etkisini göstermektedir?

Facing

Rating

Priming

Reporting

Avoiding

Açıklama:

Deneysel çalışmalar göstermiştir ki oy veren vatandaşın siyasi değerlendirmesini, medyada hangi konuya daha fazla önem verilirse buna istinaden belirlediğidir. Bu ajanda belirlemenin önemli bir unsuru olan priming ile açıklanabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Amos Tversky ve Daniel Kahneman tarafından medya literatürüne kazandırılan teknik hangisidir?

Timing

Priming

Manipulating

Framing

Shaping

Açıklama:

Çerçeveleme (framing) çalışmaları Amos Tversky ve Daniel Kahneman tarafından literatüre kazandırılmıştır. doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Büyük şeytan (Great Satan) ve şer ekseni (Axis of Evil) gibi nitelemeler hangi iki ülke arasındaki uzlaşmazlığı akla getirir?

Rusya-Ukrayna

İsrail-Filistin

ABD-Rusya

İran-Irak

ABD-İran

Açıklama:

Büyük şeytan (Great Satan) ve şer ekseni (Axis of Evil) gibi nitelemeler ABD-İran arasındaki uzlaşmazlığı akla getirir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Demokratik devletlerin vatandaşları devletlerinin uluslararası savaşlara girmelerine genellikle karşı çıkmaktadır.
Demokrasilerdeki politikacılar, siyasi gücü ellerinde tutmak için yeniden seçilmek zorundadır.
Politikacıların seçilme istekleri göz önünde bulundurulduğunda kamuoyunun, demokratik liderlerin ülkelerini güçlü bir halk isteği olmadan savaşa sürüklemelerini engellediği görülmektedir.

Kamuoyunun, demokratik bir sistem içerisinde oynadığı önemli bir rol oynamaktadır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu yaklaşımın temel argümanlarındandır?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Kamuoyu, demokratik bir sistem içerisinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu yaklaşımın temel argümanı üç önermeyle anlatılabilir. İlk olarak, demokratik devletlerin vatandaşları devletlerinin uluslararası savaşlara girmelerine genellikle karşı çıkmaktadır. İkinci olarak, demokrasilerdeki politikacılar, siyasi gücü ellerinde tutmak için yeniden seçilmek zorundadır. Üçüncü olarak, politikacıların seçilme istekleri göz önünde bulundurulduğunda kamuoyunun, demokratik liderlerin ülkelerini güçlü bir halk isteği olmadan savaşa sürüklemelerini engellediği görülmektedir. bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Kore Savaşına katıldığında Harry Truman aldığı destek
Irak Savaşına katıldığında Barrack Obama'nın aldığı destek
John Kennedy’nin Küba Füze Krizi sürecinde kamuoyundan aldığı destek
Dwight Eisenhower’ın Lübnan’a asker çıkardığında kamuoyundan aldığı destek

Yukarıdaki hangisi/hangileri uluslararası bir krizin hemen ardından liderin artan popülerliğini ve lidere verilen desteğin arttığını gösteren olaylardandır?

II, III ve IV

I, III ve IV

I ve II

Yalnız II

I, II, III ve IV

Açıklama:

İlk etapta, uluslararası bir krizin hemen ardından liderin artan popülerliğini ve lidere verilen desteğin bayrak etrafında bütünleşmeden kaynaklandığı düşünülmüştür. Bu durumun örnekleri arasında ABD’nin Kore Savaşına katıldığında Harry Truman’ın kamuoyundan aldığı desteğin %37’den %46’ya, Dwight Eisenhower’ın Lübnan’a asker çıkardığında kamuoyundan aldığı desteğin %48’den %58’e ve John Kennedy’nin Küba Füze Krizi sürecinde kamuoyundan aldığı desteğin %61’den %74’e yükseldiği görülmüştür. bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi ikinci Kıbrıs Barış Harekatının Türk dış politikasının çöküş yaşamasının nedenlerinden biridir?

İkinci harekatın kaybedilmiş olması

Ulusal kamuoyunun desteğini çekmesi

Uluslararası arena da ikinci harekâtın sonuçlarının yeterince kavranamamış olması

O dönemde hükümetin değişmesi

Gazetelerin doğru haber yapmasının engellenmesi

Açıklama:

O günlerde kamuoyunun belki de farkında olmadığı durum ise uluslararası arena da ikinci harekâtın sonuçlarının yeterince kavranamamış olması ve belki de bu sonuçların liderler tarafından yeterince kamuoyuna açıklanmamış olmasıdır. İkinci harekât sonrasında, Türk dış politikası büyük bir çöküş yaşamıştır: Avrupa Toplulukları Türkiye’nin üyelik müzakerelerini dondurmuştur; ülkenin gümrük birliğinden faydalanmasını engellemenin ötesinde ekonomik ve siyasi yaptırımlar uygulanmıştır. ABD’de de benzer şekilde Türkiye’ye ambargo uygulamıştır. bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

"Bir ülkenin iç politikasındaki karışıklıklar karşılığında desteği azalan bir liderin dış politik bir sorun üzerine yoğunlaşarak toplumdan daha fazla destek almasına ........ denir."
Yukarıda yer alan cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışmadan stratejik kaçınma teorisi

Kamuoyunu bütünleştirme teorisi

Ayrıştır-bütünleştir teorisi

Dikkat dağıtma savaş teorisi

İç karışıklıkları azaltma teorisi

Açıklama:

Dikkat Dağıtma Savaş Teorisi; bir ülkenin iç politikasındaki karışıklıklar karşılığında desteği azalan bir liderin dış politik bir sorun üzerine yoğunlaşarak toplumdan daha fazla destek alması olarak tanımlanabilir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Dikkat Dağıtma Savaş Teorisi'nin en önemli parçasıdır?

İç politikaya kamuoyunun ortak bir bütünlük sağlayarak hükûmete ve karar alıcılara destek vermesi

Bir devletin başka bir devlete yönelik dış politikasını oluştururken, karşı devletin iç sıkıntılarını hesaba katması ve ona göre hareket etmesi

Medyanın kamuoyunu bir konu üzerinde birleştirmesi

Dış politika sorununa karşı kamuoyunun bir bütün oluşturması ve hükûmete ve karar alıcılara destek vermesi

Bir dış tehdit kullanarak toplumun bayrak etrafında bütünleşmesini sağlamak ve bu sayede dış politika üzerinde yeterlilik göstermek

Açıklama:

Dikkat Dağıtma Savaş Teorisi, yönteminin en önemli parçası ise bir dış tehdit kullanarak toplumun bayrak etrafında bütünleşmesini (rally-around-the-flag) sağlamak ve bu sayede dış politika üzerinde yeterlilik göstermektir. bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

"Zayıf ya da orta büyüklükteki devletlerin daha güçlü devletlere karşı hangi durumlarda ne kadar ileri gidebileceklerini ve sınırlarını zorlayabileceklerini göstermelerine ...... denir."
Yukarıda yer alan cümlede boş bırakılan yere getirilmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi

Güçlü-zayıf çatışmazlık teorisi

Dikkat dağıtma savaş teorisi

Sınırları belirleme teorisi

Güç savaşları teorisi

Açıklama:

Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi ise zayıf ya da orta büyüklükteki devletlerin daha güçlü devletlere karşı hangi durumlarda ne kadar ileri gidebileceklerini ve sınırlarını zorlayabileceklerini göstermektedir. bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Elitler (ya da karar alıcılar, hükûmet) ve vatandaş arasında ara bulucu rolü üstlenmesi
Medyanın farklı görüşlerin yer aldığı bir platform sunması
Medyanın etkili bir kontrolör (ya da denetçi) vazifesi taşıması

Demokratik ve ekonomik anlamda özgür olan medyanın yukarıdaki hangi temel özellikleri göstermesi beklenir?

II ve III

I, II ve III

Yalnız II

Yalnız I

I ve III

Açıklama:

Bir devlet içerisinde medya üzerine ilk akla gelebilecek unsur medyanın özgür olmasıdır. İkinci olarak medyanın ekonomik anlamda özgür olması beklenmektedir. Yani medya ekonomik güçler ve piyasa tarafından baskı altına alınmamalıdır. Bu iki beklentiyi karşılayan medya bazı temel özellikler gösterecektir: Birincisi medya, elitler (ya da karar alıcılar, hükûmet) ve vatandaş arasında ara bulucu rolü üstlenecektir. İyi işleyen bir demokraside (ya da demokrasinin yerleşmesi için) medya iki kesim arasında bilgi akışını sağlamakla yükümlüdür. İkincisi, medya farklı görüşlerin yer aldığı bir platform sunmalıdır. Farklı açılara sahip elitlerin, kurumların ve vatandaşların sesini medya duyurmalıdır. Üçüncüsü ise medyanın etkili bir kontrolör (ya da denetçi) vazifesi taşımasıdır. Devlet yönetimini her daim kontrol etme şansı bulunmayan vatandaş adına medya hükûmetin ve karar alıcıların takibini yapacak ve sonuçta elde ettiklerini halkı bilgilendirmek üzere aktaracaktır. bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Medyada konunun hangi kısmına dikkat çekileceği ve nasıl sunulacağının izleyici ya da okuyucuların konu üzerindeki değerlendirmelerini etkilediğini gösteren yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Pozlama

Dikkat dağıtma

Çerçeveleme

Priming

Dikkat çekme

Açıklama:

Çerçeveleme aracılığıyla konunun hangi kısmına dikkat çekileceği ve nasıl sunulacağı izleyici ya da okuyucuların konu üzerindeki değerlendirmelerini etkilediği gösterilmiştir. bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Medyanın bazı konulara diğerlerinden daha fazla ağırlık vererek kamuoyunun ağırlık verdiği konu üzerine yoğunlaşması ve dikkatini bu konuya yönlendirmelerini ifade eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Framing

Pozlama

Dikkat çekme

Priming

Yoğunlaşma

Açıklama:

Priming ajanda belirlemenin önemli bir unsuru olarak değerlendirilmektedir. Medya bazı konulara diğerlerinden daha fazla ağırlık vererek kamuoyunun ağırlık verdiği konu üzerine yoğunlaşması ve dikkatini bu konuya yönlendirmelerine sebep olabilmektedir. Deneysel çalışmalar göstermiştir ki oy veren vatandaşın siyasi değerlendirmesini, medyada hangi konuya daha fazla önem verilirse buna istinaden belirlediğidir. bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Amos Tversky ve Daniel Kahneman tarafından yürütülen çerçeveleme çalışmalarında ortaya çıkmıştır?

Dış politika konularında bireylerin medyaya olan bağımlılığının arttığı ve medyadan gelecek bilgilere daha fazla ihtiyaç duydukları

Oy veren vatandaşın siyasi değerlendirmesini, medyada hangi konuya daha fazla önem verilirse buna istinaden belirlediği

Terör konuları medyada çok fazla ilgi bulursa ve işlenirse kamuoyunun da bu konuda siyasi adayları ve siyasileri değerlendireceği

Medyanın kamuoyu üzerinde önemli bir etki sahibi olduğu ve dış politika konularında bu etkinin daha da artacağı

Bir karar sonucunda ortaya çıkacak durumların kar/kazanç ya da zarar/kayıp olarak sunulmasının bireylerin kararlarını etkilediği

Açıklama:

Medyada hangi bilgiye öncelik verildiği o konuyu toplumda daha bilinir hâle getiriyorsa, çerçeveleme (framing) ise konunun nasıl sunulduğuna dikkat çekmektedir. Çerçeveleme aracılığıyla konunun hangi kısmına dikkat çekileceği ve nasıl sunulacağı izleyici ya da okuyucuların konu üzerindeki değerlendirmelerini etkilediği gösterilmiştir. Çerçeveleme çalışmaları Amos Tversky ve Daniel Kahneman tarafından literatüre kazandırılmıştır. Bu çalışmalar, bir karar sonucunda ortaya çıkacak durumların kar/kazanç ya da zarar/kayıp olarak sunulmasının bireylerin kararlarını etkilediğini göstermiştir. bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi bayrak altında bütünleşmeye örnek olarak verilebilir?

Şah Rıza’nın 1960-1978 arasında ABDile çok yakın ilişkiler kurması

Saddam'ın El Kaide terör örgütü tarafından desteklenmesi

Kıbrıs barış harekâtı

11 Eylül saldırıları

İran İslam Cumhuriyeti’nin Humeyni liderliği altında kurulması

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
Kıbrıs barış harekâtı

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi medyanın sahip olması beklenen unsurlardan biri değildir?

özgür olması

kamuya hükümetin arzu ettiği bilgileri vermesi

tarafsız yayıncılık

ekonomik baskılardan uzak olması

kamuoyuna doğru bilgi sunması

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
tarafsız ve doğru bilgileri sunmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

ABD’nin “büyük şeytan” olarak nitelendirilmesi dış politika konusunda aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Medya ve olayın sunumu

Kamuoyunun lidere olan desteği

Çatışmadan stratejik kaçınma

Bayrak etrafında bütünleşme

Liderin kamuoyunu yönlendirmesi

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
Liderin kamuoyunu yönlendirmesi

Doğru Cevap: E

Soru 34

İyi işleyen bir demokraside medya ile ilgili hangisinin olması beklenmez?

Etkili bir denetçi olması

Elitler, kurumlar, vatandaşlar gibi farklı bakış açılarının sesini duyurmak

Ekonomik güçler tarafından olumsuz etkilenmesi

Özgür olması

Karar alıcılar ve vatandaş arasında ara bulucu rol üstlenmek

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
Ekonomik güçler tarafından olumsuz etkilenmesi

Doğru Cevap: C

Soru 35

Medyanın, şirketleşme ve siyaset ile ilişkisinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Star TV için Genç Parti, hükûmet üzerinde denetçi bir rol oynamaktaydı.

Siyasal bir partiyle organik bağının olması, Star TV’nin işlevini yitirmiş olmasına sebep olabilir.

Star TV'nin devlet kanalı olması durumunda medya ile yakın ilişkiler kurmuş olması problem yaratmayabilirdi.

Bir siyasi parti ancak %5 barajını geçtiğinde, şirketleşme ve medya ile ilgili ilişkileri sorgulanabilir.

Medya patronlarının piyasadaki güçleriyle orantılı bir şekilde gündemi kendilerince düzenlemelerinde bir sakınca yoktur.

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
Siyasal bir partiyle organik bağının olması, Star TV’nin işlevini yitirmiş olmasına sebep olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Medya ve olayın sunumu ile ilgili ifade edilenlerden hangisi yanlıştır?

Bireylerin önem verecekleri konular haberin sunulma şekline göre farklılık gösterebilir.

Medya ülkedeki siyasi ajandanın belirlenmesinde önemli bir yere sahiptir.

Ön sayfada yer alan ve görsel malzeme ile desteklenmiş bir haber daha fazla ilgi çekebilecektir.

Memurlar için yapılan bir haberin öğrenciler tarafından daha fazla ilgili görmesi beklenmez.

Medyada sunulan olaya ilişkin daha düşünce odaklı ve kontrollü bir sürecin işlemesi mümkün değildir.

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
Medyada sunulan olaya ilişkin daha düşünce odaklı ve kontrollü bir sürecin işlemesi mümkün değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bush 11 Eylül öncesi ekonomi konuları üzerinden değerlendirilmekteyken, sonrasında ise terör konusu ile değerlendirilmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Çerçeveleme

Priming

Liderin Kamuoyunu Yönlendirmesi

Bayrak Etrafında Bütünleşme

Kamuoyunun Lidere Olan Desteği

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
Priming

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. Medya, hükumet ve halk arasında ara bulucu rolü üstlenmelidir.II. Medya, farklı bakış açıları arasından doğruyu seçerek halka yansıtmalıdır.III. Medya, vatandaş adına devleti denetlemeli ve elde ettiklerini olduğu gibi aktarmalıdır.Yukarıdakilerden hangisi/hangileri medyanın görevlerindendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

Hepsi

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
I. ve III. Maddeler medyanın görevlerindendir. Ancak II. Madde yanlıştır çünkü medya tüm bilgileri olduğu gibi aktarmalıdır, doğru ve yanlışa halk kendisi karar vermelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Bir ülkenin gündeminde halk tarafından en önemli problemin, dış politikada bir ülkeyle yaşanan anlaşmazlıklar olduğu düşünülmeye başladıysa, aşağıdakilerden hangisi bu durumun sebeplerinden biri olabilir?

Ülkede yaşanan başka bir problemin olmaması

Halk ile anlaşmazlık yaşanan ülkenin halkı arasında iyi ilişkiler olması

Ülkedeki tüm yayın organlarının her programda aynı konu üzerine haberler yapması

Kamuoyunun, devletin dış politikada uyumlu bir çizgide ilerlemesini istemesi

Diğer problemlerin halk açısından çok önemli olmaması

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
Halkın önem verecekleri konuların sıralaması, haberlerin nasıl sunulduğuna göre değişebilir. Buna göre, daha fazla yayınlanan konular bireyler tarafından daha rahat ve hızlı hatırlanabilecek, bireyler konu üzerinde daha çok bilgi sahibi olabileceklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Medya tarafından sunulan bazı haberler, içeriği gereği belli sosyal grupları ve kişileri doğrudan etkileyebilir. Konuyla ilgilenen bu gruplar, medyanın haberi nasıl sunduğu ile diğer vatandaşlardan daha fazla ilgilenirler. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnektir?

Halkın genelini ilgilendiren haberlerin yapılması

Devlet tarafından işsizlere verilen hakların iyileştirilmesi ile ilgili yapılan bir haberin daha çok işsizlerin ilgisini çekmesi

Ramazan ayında sağlıklı beslenme ile ilgili yapılan bir haberin daha çok ilgi görmesi

Ülkenin güvenliğinin tehdit edilmesi durumunda halkın medyayı daha çok izlemesi

Tatil günlerinde çalışmayanların daha çok haber programı izlemesi

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
Bazı konular içeriği gereği, bazı sosyal grupların veya belirli insanların doğrudan hayatlarını etkileyebilir. Bu nedenle bu kişiler tarafından konu ilgi çekici bulunurken, işsiz olmayan vatandaşlar için konu aynı önemde görülmeyecektir. Bu bağlamda düşünüldüğünde, konuyu ilgiyle takip eden kişiler de medyanın olayı nasıl sunduğunuz daha fazla etkilenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Liderlere savaş döneminin ilk etabında verilen desteğin sonrasında düşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Liderlerin otokratik yapısı

Bayrak etrafında bütünleşme

Savaşın çözüme ulaşmaması

Devlete olan güvenin azalması

Yanlış dış politika kararlarının anlaşılması

Açıklama:

Kamuoyunun dış politikayı nasıl etkileyebileceği tanımlayabileceksiniz.
Her ne kadar ilk etapta kamuoyu dış politikada yaşanan bir soruna destek vererek lider konumunda bulunan insanlara arka çıksa da bu durum çatışmanın çözüme ulaşmadan uzamasıyla ciddi oranlarda düşüşe uğramasına sebep olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Avrupa Toplulukları Türkiye'nin üyelik müzakerelerini aşağıdaki hangi olaydan sonra askıya almıştır?

I.Kıbrıs Barış Harekatı

II.Kıbrıs Barış Harekatı

Körfez Savaşı

Irak Savaşı

Ermenistan meselesi

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
II.Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında, Türk dış politikası büyük bir çöküş yaşamıştır: Avrupa Toplulukları Türkiye’nin üyelik müzakerelerini dondurmuştur

Doğru Cevap: B

Soru 43

Birinci Kıbrıs Barış Harekatı hangi tarihte yapılmıştır?

14 Ağustos 1971

22 Haziran 1972

16 Mayıs 1973

20 Temmuz 1974

28 Ağustos 1975

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
Birincisi 20 Temmuz 1974, ikincisi ise 14 Ağustos 1974’te olmak üzere iki aşamalı harekât yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilarden hangisi İran-Abd arasındaki ilişkilerin bozulmasına yol açan sebeplerden birisi değildir?

Başbakan Musaddık'ın devrilmesi

Şah Rıza'nın Abd ile ilişkileri

Tahran Abd büyükelçiliği olayı

İran-Irak savaşı

2.Dünya Savaşı

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
1953 yılında Başbakan Musaddık’ın CIA ve MI5 aracılığıyla koltuğundan indirilmesi İran halkının doğrudan ABD’yi suçlamasına sebep olmuştur. Aynı şekilde, Şah Rıza’nın 1960-1978 arasında ABD ile çok yakın ilişkiler kurması ve toplumda meydana gelen ayaklanmalarda katı ve baskıcı politikalar uygulaması da halkın Şah’ın öncelikli olmak üzere dolaylı yoldan da ABD üzerindeki hasmane tutumlarını arttırmıştır. Ayrıca Humeyni’nin göreve gelmesinden kısa bir zaman sonra Tahran’daki ABD büyükelçiliğinin öğrenciler tarafından işgal edilmesi ve büyükelçilik çalışanlarının rehin alınması 444 gün sürecek bir diplomatik kriz yaratmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Bir ülkenin iç politikasındaki karışıklıklar karşılığında desteği azalan bir lideirn dış politik bir sorun üzerine yoğunlaşarak toplumdan daha fazla destek alması aşağıdaki teorilerden hangisi ile açıklanmaktadır?

Çatışmadan stratejik kaçınma Teorisi

Koalisyon oluşum teorisi

Rol teorisi

Demokratik barış teorisi

Dikkat dağıtma savaş teorisi

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
Dikkat dağıtma teorisi bir ülkenin iç politikasındaki karışıklıklar karşılığında desteği azalan bir liderin dış politik bir sorun üzerine yoğunlaşarak toplumdan daha fazla destek alması olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi İran'ın Abd'ye karşı aldığı saldırgan tavrın ve halkı yanında tutmasının temel sebebi olarak gösterilemez?

Ekonominin kötü olması

Yüksek işsizlik

Yönetimsel sorunlar

Bayrak etrafında bütünleşme anlayışı

Diğer ülkelerle olan ilişkiler

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
: İran’ın iç politikasındaki karışıklıkları ve sorunları halkın gündeminden düşürmek amacıyla ABD’ye karşı saldırgan tavır takındığı, bu sayede de halkı yanında tuttuğu bu teoriye göre savunulabilir. İran ekonomisinin kötü olması ve özellikle genç nüfus içerisindeki yüksek işsizliğin, liderlerin iç sıkıntılarını arttırmıştır. Bu çıkmazın içerisine doğru giderken İranlı liderler konuyu, ülkenin nükleer güç olması önündeki en büyük engel olarak ABD’ye yöneltmeleri toplumun dikkatini dağıtmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Zayıf ya da orta büyüklükteki devletlerin daha güçlü devletlere karşı hangi durumlarda ne kadar ileri gidebileceklerini ve sınırlarını zorlayabileceklerini gösteren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Bayrak etrafında bütünleşme teorisi

Dikkat dağıtma savaş teorisi

Çatışmadan stratejik kaçınma teorisi

Rol teorisi

Üstünlük teorisi

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
Stratejik çatışmadan kaçınma teorisi ise zayıf ya da orta büyüklükteki devletlerin daha güçlü devletlere karşı hangi durumlarda ne kadar ileri gidebileceklerini ve sınırlarını zorlayabileceklerini göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

I.Ara bulucu rol almakII.Bilgi akışının sağlamakIII.Farklı kesimlerin sesi olmakIV.Toplumu yönlendirmekYukarıdakilerden hangisi/hangileri medyanın temel özelliklerinden birisidir?

I-II-IV

I-II

I-II-III

I-II-III-IV

I-III

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
medya bazı temel özellikler gösterecektir: Birincisi medya, elitler (ya da karar alıcılar, hükûmet) ve vatandaş arasında ara bulucu rolü üstlenecektir. İyi işleyen bir demokraside (ya da demokrasinin yerleşmesi için) medya iki kesim arasında bilgi akışını sağlamakta yükümlüdür. İkincisi, medya farklı görüşlerin yer aldığı bir platform sunmalıdır. Farklı açılara sahip elitlerin, kurumların ve vatandaşların sesini medya duyurmalıdır. Üçüncüsü ise medyanın etkili bir kontrolör (ya da denetçi) vazifesi taşımasıdır. Devlet yönetimini her daim kontrol etme şansı bulunmayan vatandaş adına medya hükûmetin ve karar alıcıların takibini yapacak ve sonuçta elde ettiklerini halka bilgilendirmek üzere aktaracaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Priming'in en önemli unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Ajanda belirlemek

Medyanın konular arasında fark gözetmemek

Reyting yapmak

Toplumu yönlendirme kaygısında olmamak

Toplumsal duyarlılığı azaltmak

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
Priming ajanda belirlemenin önemli bir unsuru olarak değerlendirilmektedir. Medya bazı konulara diğerlerinden daha fazla ağırlık vererek kamuoyunun ağırlık verdiği konu üzerine yoğunlaşması ve dikkatini bu konuya yönlendirmelerine sebep olabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

I- Küba füze krizi ve Başkan Kennedy II- Kore Savaşı ve Başkan Truman III- Kıbrıs Barış Harekatı ve Bülent Ecevit
Yukarıda belirtilen olaylardan hangileri kamuoyunun bayrak etrafında bütünleşmesine örnek olarak verilebilir?

I-II

II-III

Yalnız I

I-II-III

Yalnız III

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Dikkat Dağıtma Savaş Teorisi’nin açıklaması olabilir?

Liderlerin iç politika üzerindeki etkisidir.

Liderlerin medya üzerinden kamuoyuna baskı kurmalarıdır.

Liderlerin iç politikadaki sorunları bastırmak için dış politikadaki bir olayın üzerine gitmeleridir.

Liderlerin dış politikada yaşanan sorunu iç politika kullanarak gündemde tutmalarıdır.

Liderlerin dış politika sorunu için başka ülkelerle anlaşma yapmalarıdır.

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Bayrak etrafında bütünleşme düşüncesi neyi savunur ?

Demokratik olmayan ülkelerde liderin halka bir konu üzerinde baskı yapmasıdır.

Medyanın gündemini tek bir konu üzerinde yoğunlaştırmasıdır.

Demokratik ülkelerde kamuoyunun bir olaya karşı çıkmasıdır.

Dış politikadaki bir soruna karşı kamuoyunun bir bütün olarak hareket etmesi ve karar alıcılara destek vermesidir.

İç politikadaki bir sorunun kamuoyu tarafından desteklenmesidir.

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi medyanın beklenen özellikleri arasında değildir ?

Medya özgür olmalıdır.

Tek bir kesime hitap etmelidir.

Karar alıcılar ile vatandaş arasında ara bulucu rolü üstlenmelidir.

Farklı görüşlerin yer aldığı bir platform sunmalıdır.

Medya ekonomik güçler tarafından baskı altına alınmamalıdır.

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Çerçeveleme üzerinde çalışma yapan araştırmacılar kimlerdir?

Amos Tversky ve Lillian Moller Gilbreth

Andreas Vesalius ve Daniel Kahneman

Lillian Moller Gilbreth ve Andreas Vesalius

Andreas Vesalius ve Amos Tversky

Amos Tversky ve Daniel Kahneman

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Medya şirketleşmesi sonucunda ortaya çıkabilecek olumsuz etki aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Gerçeklikten uzak, yandaş, tarafsızlıktan uzak gündem oluşturulur.

Propaganda yapılmaz.

Tarafsızlıktan uzaklaşmaz.

Olumsuz imaj taşımaz

Gerçekler medyada olduğu gibi yansıtılır.

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisinde çerçeveleme (framing) ve priming tanımı doğru olarak verilmiştir?

Priming, medyada konunun nasıl sunulduğudur; çerçeveleme, konunun üzerinde ne kadar durulduğudur.

Priming, medyada konunun üzerinde ne kadar durulduğu; çerçeveleme, konunun nasıl sunulduğudur.

Priming ve çerçeveleme medyada konunun ne kadar anlatıldığı üzerinde durur.

Priming, medyada konunun bir kez; çerçeveleme, konunun birden fazla sunumudur.

Priming ve çerveleme konunun sunum şekli ile ilgilenir.

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Medya başlığı altında işlenen konularda hangilerine değinilmemiştir?

Medya tarafsız olmalıdır.

Medya kamuoyu kararları üzerinde etkilidir.

Medyada konunun ne kadar işlendiği ve konunun nasıl sunulduğu önemlidir.

Medya karar alıcılar ile kamuoyu arasında köprü görevi görür.

Medyanın etkinliğinin olmayışı

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Dikkat dağıtma savaş teorisi ile ilgili aşağıda belirtilenden hangisi doğrudur?

Liderlerin iç politikada yaşadıkları sıkıntılardan kurtulmak için yeni ittifaklar aradığı yaklaşımdır

Liderlerin iç politikadaki bir çıkmazdan dolayı kamuoyunun dikkatini ekonomik iyileşmelere yönlendirmesidir

Liderlerin iç politikada yaşanan sıkıntılardan çıkmak üzere dış politikada bir konuyu gündeme getirmeleridir

Liderlerin dış politikada yaşanan olumsuzluklardan dolayı dikkati iç politikaya çevirme girişimleridir

Liderlerin kamuoyunu yönlendirmek için medyanın dikkatini bir konuya çevirme girişimleridir

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Çatışmadan Stratejik Kaçınma Teorisi için aşağıda belirtilenlerden hangisi doğrudur?

Devletlerin ulusal çıkarları için diğer devletlerle işbirliği yapması

Hükümetlerin kamuoyu desteğini sağlamak amacıyla medyayı etkin bir şekilde kullanma isteği

Çatışmadan kaçınmak için iç kamuoyunu bir araya getirme stratejisi

Ulusal çıkarlar için gerektiğinde diğer devletlerle bölgesel işbirliğine girilmesi

Devletlerin diğer devletlerin iç sıkıntılarını hesaba katarak ona göre hareket etmesi

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Çerçeveleme çalışmaları aşağıdaki isimleri verilen bilim insanlarının hangisi tarafından literatüre kazandırılmıştır?

Daniel Kahneman

Marshall McLuhan

Elisabeth Noelle-Neumann

Manuel Castell

Erich Rohmer

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun bayrak etrafında bütünleşmesine Türkiye'den verilen örnektir?

Türkiye'nin İran ile olan ilişkileri

Kuzey Irak bölgesel yönetimiyle olan ilişkiler

Kıbrıs Harekatı ve Başbakan Ecevit’e verilen kamuoyu desteği

Halkın Suriye politikasına olan desteği

Yunanistan ile yaşanan gelişmeler

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Demokratik ülkelerdeki kamuoyunun liderlerin dış politika kararlarını etkileme konusunda aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Kamuoyu hangi ülkeye büyük elçilik açılacağına etki etmektedir

Kamuoyu savaş kararı alınıp alınmamasında kamuoyunu etkilemektedir

Kamuoyu uluslararası birliklerle ilişkileri etkilemektedir

Kamuoyu enerji kaynakları konusunda karar alıcıları etkilemektedir

Kamuoyu hangi ülkelerle ticaretin yapılacağını etkilemektedir

Açıklama:

Kamuoyunun dış politikayı nasıl etkileyebileceği tanımlayabileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Bayrak etrafında bütünleşmenin en önemli özeliği nedir?

Dış politikaya ilişkin konularda kamuoyunun bütünleşmesi ve karar alıcılara destek vermesi

Medyanın kamuoyunu yönlendirmesi

Kamuoyunun iç tehditlere karşı bütünleşmesi

Eğitim yoluyla ulusal bilincin inşası

Karar alıcıların kamuoyunu yönlendirmek için medyayı etkin kullanımı

Açıklama:

Hükümetin kamuoyunu dış politika konularında nasıl etkilediği açıklayabileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi demokratik toplumlarda medyanın sahip olması gereken niteliklerden biri değildir?

Medya, iktidarın görüşlerinin aktarıldığı yapıdır

Medya, kamuoyu ile karar alıcılar arasıda iletişimi sağlar

Medya ekonomik olarak baskı altında olmamalıdır

Demokratik toplumlarda medya özgür olmalıdır

Medya, kamuoyu adına denetçi işlevi görür

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi bireyin dikkatini çekmek için haberin sunuluşuna ilişkin bir uygulamadır?

Haberin büyük harflerle verilmesi

Röportaja yer verilmesi

Ön sayfada ve fotoğraf kullanılarak verilmesi

Sayfanın ortasında bulunması

Deneyimli gazeteci tarafından yazılması

Açıklama:

Medyanın kamuoyunu iç ve dış politika konularında nasıl etkilediğini analiz edebileceksiniz.
***Sorunun çözümü verilmemiştir.

Doğru Cevap: C

Ünite 8

Soru 1

I. Coğrafi konum
II. Toplumsal birliktelik
III. Madenler
IV. Liderlik düzeyi
Yukarıdakilerden hangileri ulusal güç kavramı açısından sayılabilir unsurlardandır?

I ve II

II ve III

I ve III

II ve IV

II ve III

Açıklama:

Realistler, ulusal güç kavramını, sayılabilir (coğrafi konum, askerî yapısı, madenler, dağları, nüfus sayısı, ekonomik kalkınmışlık düzeyi) ve sayılamayan (toplumsal birliktelik, toplumun moral değerinin yüksekliği, liderlik düzeyi gibi) unsurlar üzerinden tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

I. Askeri ve ekonomik imkanlar
II. Ülkede yaşayan etnik kökenler
III. Ülkedeki dini topluluklar
IV. Ekilebilir tarım alanları
Yukarıdakilerden hangileri devletin ulusal özelliklerindendir?

II ve III

I ve IV

III ve IV

Yalnız II

I ve II

Açıklama:

Coğrafi konum, fiziksel askerî yapı, askerî ve ekonomik imkânlar, ekilebilir tarım alanları ve siyasal sistem gibi güç unsurları, devletlerin ulusal özelliklerine tekabül etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

I. Coğrafi avantajlar
II. Petrol kaynaklarına sahip olma
III. Geniş tarım alanlarına sahip olma
IV. Çöllere sahip olma
Yukarıdakilerden hangileri Amerika Birleşik Devletleri'nin küresel bir güç olmasında etkilidir?

I ve III

II ve IV

I ve II

II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), ulusal özellikleri itibarıyla küresel bir güçtür. Coğrafi konumu ve komşuları açısından baktığımızda ABD, küresel güç olmasına yardımcı olabilecek çok uygun koşullara sahiptir. Öncelikle ABD, dünyanın en büyük tarım alanlarına sahip ülkesidir. İki okyanus ile çevrilidir. Bu sayede Asya ve Avrupalı ülkelerin siyasi mücadelelerinden kendisini uzak tutabilmektedir. Çöl nedeniyle Meksika’dan, göller ve ormanlardan ötürü, Kanada’dan tehdit algılama- maktadır. Okyanuslarla çevrili olması nedeniyle küresel etki kapasitesine sahip güçlü bir donanması bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Amerika Birleşik Devletleri tarafından ileri sürülen "Yeni Dünya Düzeni" planı kaç yılında başlamıştır?

1990

1991

1992

1993

1994

Açıklama:

1992 yılında, kendi liderliği altında yeni bir dünya sistemi inşa etmek amacıyla Yeni Dünya Düzeni politikasını planladı. Bu dönemde, ABD’nin üç temel dış politika öncelikleri bulunuyordu: 1) ABD’nin ve müttefiklerinin güvenliğini tehdit edecek her türlü saldırıyı caydırmak ve bölgesel askerî dengeleri korumak, 2) Uluslararası pazarlara, enerji ve maden kaynaklarına ulaşımı güvence altına almak ve 3) Dün- ya genelinde (Rusya ve Çin dahil olmak üzere) demokratikleşmeyi teşvik etmek (J. Wiarda Howard ve Lana L. Wylie, 2002: 12 - 45).

Doğru Cevap: C

Soru 5

ABD'nin bölgesel jandarma rolünden dünya jandarmalığına geçişine yol açan olay aşağıdakilerden hangisidir?

NATO'nun kuruluşu

Dünya Bankası'nın kuruluşu

Çin'de ile diplomatik ilişkilerin başlaması

Soğuk Savaş sonrası

Körfez Krizi

Açıklama:

Muazzam ulusal özelliklerinden ve güçlü ekonomik yapısından ötürü ABD, gerek Soğuk Savaş ve gerekse Soğuk Savaş sonrası dönemlerde küresel politikayı etkileyen ve şekillendiren politikalar izlemiştir. Sanayileşmesinin neticesi olarak, artan sermaye birikimi, ABD’nin, önce Amerika kıtasında, daha sonra Pasifik Okyanusunda, İkinci Dünya Savaşından sonrada küresel politikada hâkimiyet kurma politikaları izlemesine neden olmuştur. Önceleri bölgesel jandarma rolü üstlenen ABD, Soğuk Savaş ile birlikte, dünya jandarmalığı rolüne soyunmuştur (Gültekin Sümer, 2008: 119 - 144).

Doğru Cevap: D

Soru 6

Rusya'nın "Yakında Çevre" olarak adlandırılan siyaset anlayışı kaç yılında başlamıştır?

1991

1992

1993

1994

1995

Açıklama:

Günümüzde ise Rusya, ekonomik açıdan sıkıntılar ile karşı karşıyadır. 1980’lerden bu yana yabancı yatırıma ve dış finansal desteğe ihtiyaç duyan Rus- ya, pazar ekonomisine dönüşüm yönünde çaba harcamakta, eski müttefiklerine karşı askerî ve ekonomik yardımlarını azaltmakta, asker sayısını düşürmekte ve Batılı ülkeler ile ilişkilerini geliştirmektedir. NATO’nun Barış İçin Ortaklık programına dahil olan Rusya, yine de örgütün Doğu’ya doğru genişlemesini tehdit olarak algılamaktadır. Soğuk Savaş dönemindeki eski gücüne dönebilmek için Avrasya enerji kaynakları üzerinde hâkimiyet kurma yönünde Batılı ülkeler ile rekabet içerisine giren Rusya, 1993 yılında ilan ettiği Yakın Çevre siyasetiyle bu bölgeleri kendi etki sahası içerisinde gördüğünü belirtmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangi devlet Pers Medeniyetinin mirasçısı olarak günümüzde hüküm sürmektedir?

Irak

Suriye

Suudi Arabistan

Libya

İran

Açıklama:

Jeostratejik açıdan önemli coğrafi konumu, büyük ve kalabalık nüfusu, güçlü askerî yapısı, petrol ve doğal gaz rezevleri ile kadim Pers Medeniyeti’nin mirasçısı olması nedeniyle bulunduğu Körfez coğrafyasında kendisini doğal bölgesel lider olarak gören İran, bu özellikleriyle bölgesinde orta büyüklükte devlet olarak or- taya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

"İran İslam Devrimi" olarak adalandırılan dönem kaç yılında meydana gelmiştir?

1949

1959

1969

1979

1989

Açıklama:

İran İslam Devrimi, 1979 yılında İran Şahı Pehlevi’ye karşı halkın ayaklanmasıyla ortaya çıkmıştır. Devrimin başlangıcında solcu gruplarda oldukça etkili rol oynamıştı. Ancak zamanla dinî lider Ayetullah Humeyni liderliğindeki aşırı dinci gruplar, Devrimin liderliğini ellerine geçirdiler ve İran siyasetine tümüyle dinî ilkeler hâkim hâle geldi. Günümüzde İran Şii anlayışa göre yönetilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

I. Ulusal güvenlik
II. Bölgesel barış
III. Bölge hakim olma
IV. Toprak bütünlüğü
Yukarıdakilerden hangileri İsrail'ın dış politika yapım sürecinde etkili olan unsurlardandır?

I ve II

II ve III

II ve IV

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

Mevcut topraklarının, savunma stratejileri açısından yetersiz olması, yeterli nüfusa sahip olmamasından ötürü askere alacak kişilerin bulunmaması ve Arap ülkelerinin de İsrail’in varlığını ilk kurulduğu yıllardan itibaren günümüze kadar tanımamaları, hatta 1967 ve 1973 yıllarında İsrail yönetimine karşı savaş açmaları gibi faktörlerden ötürü, İsrail’in dış politikasında önceliği, ulusal güvenlik, toprak bütünlüğü ve siyasi bağımsızlık kavramları almaktadır. Bu nedenle İsrail’in dış politika yapım sürecinde askerî makamların gözle görülür etkisi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Batı dünyasına bağımlılığını arttıran olaydır?

NATO'ya üye olması

Marshall Planı

Kore Savaşı

Serbest pazar ekonomisine geçiş

1974 Kıbrıs Müdahalesi

Açıklama:

Ancak artan nüfus ve düşen yaşam kalitesi gibi unsurlarının yanısıra, doğal kaynaklardan mahrum olmasından ve ekonomik sıkıntılarından ötürü, Türkiye, korumacı ekonomi modelinden vazgeçerek, serbest pazar ekonomisi modelini benimsedi. Bu politika değişikliğiyle birlikte Türkiye, yabancı yatırıma ve dış mali desteğe daha açık hâle geldi. Bu durum, Türkiye’nin Batı dünyasına bağımlılığını arttırdı (Mustafa Aydın, 2000:103-139).

Doğru Cevap: D

Soru 11

Realistler, ulusal güç kavramını, sayılabilir ve sayılamayan unsurlar üzerinden tanımlamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi sayılamayan unsurlardan birisidir?

Madenler

Askerî yapı

Nüfus sayısı

Coğrafi konum

Toplumsal birliktelik

Açıklama:

Realistler, ulusal güç kavramını, sayılabilir (coğrafi konum, askerî yapısı, madenler, dağları, nüfus sayısı, ekonomik kalkınmışlık düzeyi) ve sayılamayan (toplumsal birliktelik, toplumun moral değerinin yüksekliği, liderlik düzeyi gibi) unsurlar üzerinden tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

ABD küresel bir güç olmak ve dünya jandarmalığı rolü oynamak için birçok faaliyette bulunmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu faaliyetlerin dışında kalır?

NATO’yu inşa etti

Orta Doğu petrollerindeki kontrolünü pekiştirdi

Panama Kanalı üzerinde askerî hâkimiyetini pekiştirdi

Batı Avrupalı müttefiklerini ekonomik açıdan güçlendirmeye çalıştı

Panama Kanalı üzerinde askerî hâkimiyetini pekiştiren ABD gerilla hareketlerini engelledi

Açıklama:

Panama Kanalı üzerinde askerî hâkimiyetini pekiştiren ABD, Batı yanlısı rejimleri ve gerilla hareketlerini destekledi ve bu ülkelere askerî, ekonomik ve siyasi yardımlarda bulundu.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Yakın Çevre politikası ile Rusya, eski Sovyet coğrafyasında tek hakim gücün kendisi olduğunu deklere ederek, diğer büyük güçlerin, bunu dikkate alarak bölge ülkeriyle ilişkilerini geliştirmeleri gerektiğini belirtti. Yakın Çevre politikasını, Rusya kaç yılında ilan etti?

1990

1991

1992

1993

1994

Açıklama:

Yakın Çevre politikası, Rusya tarafından 1993 yılında ilan edildi. Bu politikayla, Rusya, eski Sovyet coğrafyasında tek hakim gücün kendisi olduğunu deklere ederek, diğer büyük güçlerin, bunu dikkate alarak bölge ülkeriyle ilişkilerini geliştirmeleri gerektiğini belirtti.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Tarih boyunca istilalara maruz kalan Çin, günümüzde de güçlü devletler ile komşudur ve bu devletler ile bir şekilde toprak ve sınır sorunları yaşamaktadır. Realpolitik açıdan bakıldığında da bu anlamda tehdit altındadır? Aşağıdakilerden hangisi bu devletler arasında yer almaz?

ABD

Rusya

Japonya

Hindistan

Moğolistan

Açıklama:

Tarih boyunca istilalara maruz kalan Çin, günümüzde de güçlü devletler ile komşudur ve bu devletler ile bir şekilde toprak ve sınır sorunları yaşamaktadır. Bu devletler arasında, Rusya, Hindistan, Japonya ve realpolitik açıdan ABD yer almaktadır. Japonya, 1905 yılında Mançurya bölgesini işgal etmiştir.Moğolistan bu ülkelerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

MERCOSUL (Güney Ortak Pazarı), bazı Güney Amerika ülkeleri arasında oluşturulmuş, bölgesel ekonomik bütünleşme arayışıdır. Aşağıdaki ülkelerden hangisi bu ülkelerin dışında kalır?

Peru

Uruguay

Arjantin

Brezilya

Paraguay

Açıklama:

MERCOSUL, Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında oluşturulmuş, bölgesel ekonomik bütünleşme arayışıdır. Bu oluşum, vergilendirme, taşımacılık, ortak gümrükler, ticaret politikaları gibi konuları kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdaki özelliklerden hangisi İranlı yetkilileri, sürekli olarak parçalanma endişesiyle yaşamak zorunda bırakmaktadır?

Güçlü askerî yapısı

Büyük ve kalabalık nüfusu

Petrol ve doğal gaz rezevleri

Etnik açıdan heterojen toplumsal yapı

Jeostratejik açıdan önemli coğrafi konumu

Açıklama:

Jeostratejik açıdan önemli coğrafi konumu, büyük ve kalabalık nüfusu, güçlü askerî yapısı, petrol ve doğal gaz rezevleri ile kadim Pers Medeniyeti’nin mirasçısı olması nedeniyle bulunduğu Körfez coğrafyasında kendisini doğal bölgesel lider olarak gören İran, bu özellikleriyle bölgesinde orta büyüklükte devlet olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak diğer yandan hızla büyüyen ve kalabalık nüfusuyla geri kalmış teknolojiye sahip olması nedeniyle petrol ve doğal gaz kaynaklarından ötürü dünyanın sayılı ülkelerinden birisi olsa bile ciddi anlamda ekonomik sorunlar yaşamaktadır. Etnik açıdan heterojen toplumsal yapı ise İranlı yetkilileri, sürekli olarak parçalanma endişesiyle yaşamak zorunda bırakmaktadır. Tarihsel açıdan, coğrafi konumundan ötürü, büyük devletlerin bazen işgaline bazen de karşılıklı rekabetine maruz kalan İran’ın kültüründe, yabancı işgaline karşı hep şüphecilik ve korku hâkimdir. Aynı zamanda İranlı yetkililer, yabancı işgal güçlerinin, kendi içlerindeki bazı etnik grupları (Belucistan ve Güney Azerbaycan gibi) ayaklandıracağı endişesi taşımaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

İran islam devrimi kaç yılında ortaya çıkmıştır?

1977

1978

1979

1980

1981

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi 1923-1945 tek parti döneminde meydana gelen gelişmelerin dışında kalır?

Ulus-devlet inşa edilmesi

Bölgesel oluşumlara dahil olunulması

Batılı bir toplumsal yapı oluşturulması

Serbest ekonomi modeli benimsenmesi

Yayılmacı düşüncelerle hareket edilmemesi

Açıklama:

1923-1945 tek parti döneminde, Türk dış politikasına hâkim olan temel unsur, Kemalist siyasal kültürdü. Bu dönemde, jeostratejik konumuna rağmen, gerek M. Kemal Atatürk ve gerekse İsmet İnönü, eski yayılmacı emellerden uzak durduklarını, yayılmacı düşüncelerle hareket etmediklerini ve ulus-devlet inşa sürecinde Batılı bir toplumsal yapı oluşturmak istediklerini vurguladılar. Bu düşüncelerine dayanarak bu dönemde, Türk dış politikası, iki temel ilke üzerine oturmuştur: Batılılaşma ve Yurtta Sulh Cihanda Sulh. Bu dönemde bağımsızlığını pekiştirme ve ulusal güvenliği sağlama yönünde Türk hükûmeti, bölgesel oluşumlara dahil oldu ve İngiltere ve Fransa gibi büyük devletler ile ilişkilerini geliştirdi. Ekonomik alanda kalkınmasını sağlayabilmek için, Türkiye yabancı yatırımcı ve yabancı sermaye arayışlarından ziyade, kendi öz imkânlarına dayanmayı tercih etti. Çünkü Osmanlı döneminde ağır mali yükümlülükler altında kalan İstanbul yönetimi, siyasal bağımsızlığını kaybetmişti. Aynı durumla karşı karşıya kalmak istemeyen Atatürk ve İnönü, devletçilik ve halkçılık ilkelerini benimseyerek, korumacı ekonomi modelini benimsedi (Mustafa Aydın, 2000:103-139).

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı’nın ardından, 1945 - 1990 döneminde meydana gelen gelişmelerin dışında kalır?

Batı dünyası ile ilişkiler geliştirildi

1952 yılında NATO’nun üyesi olundu

Korumacı ekonomi modeli devam ettirildi

1948 yılında Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü üyesi olundu

Sovyet Bloğu üyeleri ve Orta Doğu ülkeleriyle ilişki kurmaktan kaçınıldı

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından, 1945 - 1990 döneminde, ulusal özellikler ve ekonomik koşullar, Türk dış politikasında daha etkin rol oynamaya başladı. Artan nüfus ve düşen yaşam kalitesi gibi unsurlarının yanısıra, doğal kaynaklardan mahrum olmasından ve ekonomik sıkıntılarından ötürü, Türkiye, korumacı ekonomi modelinden vazgeçerek, serbest pazar ekonomisi modelini benimsedi. Bu politika değişikliğiyle birlikte Türkiye, yabancı yatırıma ve dış mali desteğe daha açık hâle geldi. Bu durum, Türkiye’nin Batı dünyasına bağımlılığını arttırdı (Mustafa Aydın, 2000:103-139).

Doğru Cevap: C

Soru 20

Türkiye, Avrupa Konseyi’ne kaç yılında katıldı?

1948

1949

1950

1951

1952

Açıklama:

Türkiye Avrupa Konseyi’ne 1950’de katıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Hangi uluslararası ilişkiler teorisyenleri tarafından ulusal güç kavramı, sayılabilir ve sayılamayan unsurlar üzerinden tanımlanır?

Liberaller

Realistler

Neoliberaller

Postyapısalcılar

Neorealistler

Açıklama:

Realistler, ulusal güç kavramını, sayılabilir yani coğrafi konum, askeri yapısı, madenler, dağları, nüfus sayısı, ekonomik kalkınmışlık düzeyi ve sayılamayan yani toplumsal birliktelik, toplumun moral değerinin yüksekliği, liderlik düzeyi gibi unsurlar üzerinden tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

ABD Soğuk Savaş döneminde hangi doktrin ile Batılı müttefiklerini Sovyetler Birliği karşısında ekonomik olarak güçlendirmeyi amaçlamıştır?

Monroe Doktrini

Eisenhower Doktrini

Truman Doktrini

Carter Doktrini

Reagan Doktrini

Açıklama:

Soğuk Savaş döneminde, Sovyetler Birliği’ni temel düşman olarak algılayan ABD, Marshall Planı ve Truman Doktrinini hayata geçirerek Batı Avrupalı müttefiklerini ekonomik açıdan güçlendirmeye çalışmıştır. Diğer yandan NATO’yu inşa ederek, Sovyetlere karşı "Hür Dünyayı" kendi güvenlik şemsiyesi altına almış; Orta Doğu petrollerindeki kontrolünü pekiştirmek için Batı yanlısı Suudi Arabistan, Türkiye, İran, Irak, Ürdün, İsrail ve Körfez ülkeleri gibi bölgesel ülkeler ile müttefiklik ilişkileri kurmuştur. Çok sayıda denizaşırı askeri üsler inşa ederek Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika ülkeleriyle, Komünizmle mücadele bağlamında iş birliği yapmıştır. Panama Kanalı üzerinde askeri hakimiyetini pekiştiren ABD, Batı yanlısı rejimleri ve gerilla hareketlerini destekledi ve bu ülkelere askeri, ekonomik ve siyasi yardımlarda bulunmuştur. Aynı zamanda Doğu Asya’daki petrol akışını kesintiye uğratmamak için bölgesel dengeleri kollayan ABD, Filipinler, Güney Kore, Japonya ve Avustralya gibi bölge ülkeleriyle askeri ittifak antlaşmaları imzalamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

ABD'nin 1991 sonrasında, bölgesel askeri dengeleri korumak, uluslararası enerji kaynaklarına ulaşımı güvence altına almak ve dünyada demokratikleşmeyi teşvik etmek üzerine kurmuş olduğu politikası hangisidir?

Yeni Dünya Düzeni

Marshall Planı

Bretton Woods Sistemi

Guam Doktrini

Açık Kapılar Politikası

Açıklama:

1991 yılında Sovyetler Birliği yıkıldıktan sonra ABD, 1992 yılında, kendi liderliği altında yeni bir dünya sistemi inşa etmek amacıyla Yeni Dünya Düzeni politikasını planlamıştır. Bu dönemde, ABD’nin üç temel dış politika önceliği bulunmaktaydı:

ABD’nin ve müttefiklerinin güvenliğini tehdit edecek her türlü saldırıyı caydırmak ve bölgesel askeri dengeleri korumak,
Uluslararası pazarlara, enerji ve maden kaynaklarına ulaşımı güvence altına almak,
Dünya genelinde (Rusya ve Çin dahil olmak üzere) demokratikleşmeyi teşvik etmek.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Rusya'nın Eski Sovyet coğrafyasında tek hakim gücün kendisi olduğunu ve diğer büyük güçlerin bölge ülkeleriyle ilişkilerini buna göre geliştirmeleri gerektiğini deklare ettiği politikanın adı nedir?

Açık Kapılar Siyaseti

Yeni Dünya Düzeni

Çevreleme Politikası

Yakın Çevre Politikası

Bölgesel Hakimiyet Politikası

Açıklama:

Yakın Çevre politikası, Rusya tarafından 1993 yılında ilan edilmiştir. Bu politikayla, Rusya, eski Sovyet coğrafyasında tek hakim gücün kendisi olduğunu deklere ederek, diğer büyük güçlerin, bunu dikkate alarak bölge ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeleri gerektiğini belirtti.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında kurulmuş olan bölgesel ekonomik işbirliği örgütü hangisidir?

Dünya Ticaret Örgütü

Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü

Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu

Güney Ortak Pazarı

Açıklama:

MERCOSUL (Güney Ortak Pazarı) Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında oluşturulmuş, bölgesel ekonomik bütünleşme arayışıdır. Brezilya'nın teşviki ile kurulan bu oluşum, vergilendirme, taşımacılık, ortak gümrükler, ticaret politikaları gibi konuları kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Körfez coğrafyasının orta büyüklükteki güçlerinden olan İran'ın en önemli ekonomik kaynağı nedir?

Doğalgaz

Petrol

Tarım

Nükleer enerji

Silah ihracatı

Açıklama:

Jeostratejik açıdan önemli coğrafi konumu, büyük ve kalabalık nüfusu, güçlü askeri yapısı, petrol ve doğal gaz rezevleri ile kadim Pers Medeniyeti’nin mirasçısı olması nedeniyle bulunduğu Körfez coğrafyasında kendisini doğal bölgesel lider olarak gören İran, bu özellikleriyle bölgesinde orta büyüklükte devlet olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak diğer yandan hızla büyüyen ve kalabalık nüfusuyla geri kalmış teknolojiye sahip olması nedeniyle petrol ve doğal gaz kaynaklarından ötürü dünyanın sayılı ülkelerinden birisi olsa bile ciddi anlamda ekonomik sorunlar yaşamaktadır. Etnik açıdan heterojen toplumsal yapı ise İranlı yetkilileri, sürekli olarak parçalanma endişesiyle yaşamak zorunda bırakmaktadır. İran için en önemli parasal kaynak petroldür. İranlı yetkililer, petrol gelirleri sayesinde, kendi ülkelerinin ekonomik bağımsızlığını elde etmeye gayret ettiler. Bu bağlamda petrol gelirleri ile endüstrileşmeye ağırlık veren İran yönetimleri, yukarıda da ifade ettiğimiz endişelerinden ve bölgesel güç olma ihtiraslarından ötürü ekonomik gelirlerinin büyük bir kısmını silahlandırmaya ayırmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Bağdat Paktına üye olmak
ABD ile müttefiklik içerisine girmek
Japonya ile iyi ilişkiler içine girmek
Ordusunu modernize etmeye çalışmak
Güney Ortak Pazarı'na üye olmak

Hangisi/hangileri İran'ın Sovyetler Birliği tehdidine karşı aldığı önlemler arasında yer alır?

I, II, IV

I, II, III, IV, V

I, II, IV, V

Yalnız II

I ve IV

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı sırasında, İngiltere ile birlikte, Sovyetler Birliği’nin işgali altında kalan İran, geri çekilmekte isteksiz davranmasından ötürü Sovyet yönetimini, işgalci ve emperyalist bir ülke olarak tanımladı ve ulusal güvenliği açısından tehdit olarak nitelendirdi. Tehdit algılaması neticesinde, İran Şahı Pehlevi, ABD ile müttefiklik ilişkileri içerisine girdi. Bağdat Paktına üye oldu. Petrol gelirleri sayesinde İran ordusunu modernize etmeye çalıştı.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Orta Doğu coğrafyasının nükleer güce sahip tek devleti hangisidir?

Suudi Arabistan

Irak

İran

İsrail

Suriye

Açıklama:

İsrail yönetimi, coğrafi büyüklüğü, nüfus sayısı, doğal kaynakları ve ekonomik imkanları açısından zayıf devlet özelliklerini göstermektedir. Ancak bu yetersizliklerini dengeleyebilmek amacıyla özellikle askeri imkanlarını geliştirmiştir. Şu anda bölgede nükleer güce sahip tek devlettir. İleri askeri teknolojiye sahip olan İsrail, iyi eğitimli bir halka ve ABD’nin koşulsuz ekonomik, siyasi ve askeri desteğine sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Hangisi 1923-1945 Dönemi Türk dış politikasının özellikleri arasında yer almaz?

Ulusal güvenliği sağlamak adına bölgesel oluşumlara dahil olunmuştur.

Türk dış politikasında Batılılaşma ilkesi benimsenmiştir.

Ekonomik koşullar ve ulusal özellikler Türk dış politikasında ön planda olmuştur.

İngiltere ve Fransa gibi büyük devletlerle ilişkiler geliştirilmiştir.

Türk dış politikasında "Yurtta Sulh Cihanda Sulh" ilkesi benimsenmiştir.

Açıklama:

1923-1945 tek parti döneminde, Türk dış politikasına hakim olan temel unsur, Kemalist siyasal kültürdü. Bu dönemde, jeostratejik konumuna rağmen, gerek Mustafa Kemal Atatürk ve gerekse İsmet İnönü, eski yayılmacı emellerden uzak durduklarını, yayılmacı düşüncelerle hareket etmediklerini ve ulus-devlet inşa sürecinde Batılı bir toplumsal yapı oluşturmak istediklerini vurgulamışlardır. Bu düşüncelerine dayanarak bu dönemde, Türk dış politikası, iki temel ilke üzerine oturmuştur: Batılılaşma ve Yurtta Sulh Cihanda Sulh. Bu dönemde bağımsızlığını pekiştirme ve ulusal güvenliği sağlama yönünde Türk hükümeti, bölgesel oluşumlara dahil oldu ve İngiltere ve Fransa gibi büyük devletler ile ilişkilerini geliştirdi. Ekonomik alanda kalkınmasını sağlayabilmek için, Türkiye yabancı yatırımcı ve yabancı sermaye arayışlarından ziyade, kendi öz imkanlarına dayanmayı tercih etti. Çünkü Osmanlı döneminde ağır mali yükümlülükler altında kalan İstanbul yönetimi, siyasal bağımsızlığını kaybetmişti. Aynı durumla karşı karşıya kalmak istemeyen Atatürk ve İnönü, devletçilik ve halkçılık ilkelerini benimseyerek, korumacı ekonomi modelini benimsemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Hangi Başbakan döneminde, Türkiye’de siyasal reformlar ve daha aktif bir dış politika sürecinin yaşanabilmesi için ekonomik dönüşüme öncelik verilmiştir?

Süleyman Demirel

Tansu Çiller

Mesut Yılmaz

Adnan Menderes

Turgut Özal

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin yıkılması sonucunda ortaya çıkan yeni uluslararası sistem içerisinde Türk karar vericileri, ulusal özellikleri ve ekonomik durumu, Soğuk Savaş döneminden farklı bir şekilde yeniden tanımlanmıştır. Soğuk Savaş sonrası dönemde, önce Başbakan ve ardından Cumhurbaşkanı olan Turgut Özal, Sovyetler Birliği’nin yıkılmasıyla birlikte Batı nezdinde jeostratejik önemini kaybeden Türkiye’nin, bu dönemde Balkanlardan Orta Asya’ya kadar olan coğrafyada ilk defa bölgesel bir güç olma yolunda önemli fırsatlar yakaladığını savunmuştur. Özal’a göre, Türkiye, Orta Asya, Balkanlar ve Orta Doğu coğrafyalarının merkezinde bir ülkedir ve Pasifik-Atlantik mihverinin tam ortasında yer alan Türkiye, bölgesel gelişmelere liderlik yapmalıdır. Özal, ekonomi ile dış politika arasında yakın ilişkinin bulunduğunu söylemiştir. Uluslararası sistemin, serbest ticaret sistemine doğru evrildiğini ve devletler arasında ekonomik karşılıklı bağımlılığın arttığını vurgulayan Özal, Türkiye’nin, dış faktörlerin de etkisiyle öncelikle ekonomik dönüşüm geçirmesini önerdi. Bu ekonomik dönüşüm, önce siyasal reformlara ve ardından daha güçlü ve aktif dış politikaya neden olacaktı. Bu bağlamda Özal, karşılıklı ekonomik bağımlılığın arttığı uluslararası sistem içerisinde devletler arasında ekonomik bölgesel bütünleşme çabalarının geliştirilmesini savunmaktaydı. Bu oluşumlar, devletler arasında karşılıklı bağımlılığa neden olurken, devletler arasındaki siyasal sorunların çözümü için uygun koşullar oluşturacaktı. Bu anlayışa uygun olarak Özal, Türkiye’nin de dahil olduğu, komşu ülkeler arasında ekonomik bölgesel oluşumlara ön ayak olmaya başladı. Böylece Türkiye, çevresinde barış ve uzlaşma kuşağı oluşturabilecekti

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi en savunmasız sınırları ifade etmektedir?

Çöl

Dağ

Deniz

Kara

Kıyı

Açıklama:

Dağlık sınırlar daha korunaklı iken; deniz sınırları, kara sınırlarına göre daha kolay savunulabilir. Çöller, en savunmasız sınırları ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Ekonomik yapıları güçlü devletlerden beklenen hangi alanda da güçlü yapıya sahip olmalarıdır?

Ticari

Askeri

Sanayi

Üretim

Siyasi

Açıklama:

Ekonomik açıdan güçlü devletler ise endüstriyel imkânlarının fazlalığından ve uluslararası ticarete kapsamlı şekilde dahil olmalarından ötürü, dünya ekonomisinde egemen olabilmek ve uluslararası ticari faaliyetler ile enerji kaynaklarını kontrol edebilmek için yayılmacı politikalar izlemektedir. Bu devletler, ekonomik kalkınmaları ile ulusal özellikleri arasında doğrudan bağlantı kurmaktadır. Son olarak bu devletlerin ekonomik yapılarından ötürü, güçlü askerî yapıya sahip olmaları beklenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Önceleri bölgesel jandarma rolü üstlenen ABD, hangi süreçle birlikte, dünya jandarmalığı rolüne soyunmuştur?

Sanayileşme

Küreselleşme

Soğuk Savaş

Petrol fiyatları

Uluslararası ekonomi

Açıklama:

Sanayileşmesinin neticesi olarak, artan sermaye birikimi, ABD’nin, önce Amerika kıtasında, daha sonra Pasifik Okyanusunda, İkinci Dünya Savaşından sonrada küresel politikada hâkimiyet kurma politikaları izlemesine neden olmuştur. Önceleri bölgesel jandarma rolü üstlenen ABD, Soğuk Savaş ile birlikte, dünya jandarmalığı rolüne soyunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 34

ABD 1992 yılında, kendi liderliği altında yeni bir dünya sistemi inşa etmek amacıyla hangi politik sistemi planlamıştır?

Serbest Piyasa

Kapitalizm

Liberalizm

Yeni Dünya Düzeni

Milliyetçilik

Açıklama:

1991 yılında Sovyetler Birliği’nin yıkılmasına rağmen, küresel çıkarlar gütmeye, küresel taahütlerde bulunmaya ve küresel sorumluluklar üstlenmeye devam etti. 1992 yılında, kendi liderliği altında yeni bir dünya sistemi inşa etmek amacıyla Yeni Dünya Düzeni politikasını planladı.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Batılı ülkeler ile rekabet içerisine giren Rusya, hangi yılda ilan ettiği Yakın Çevre siyasetiyle bu bölgeleri kendi etki sahası içerisinde gördüğünü belirtmiştir?

2001

2002

2003

1992

1993

Açıklama:

Batılı ülkeler ile rekabet içerisine giren Rusya, 1993 yılında ilan ettiği Yakın Çevre siyasetiyle bu bölgeleri kendi etki sahası içerisinde gördüğünü belirtmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

ABD ve Rusya’nın ardından dünyadaki üçüncü büyük nükleer güç hangisidir?

Çin

İran

Hindistan

İsrail

Japonya

Açıklama:

Çin, ABD ve Rusya’nın ardından üçüncü büyük nükleer güç hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Dünya ekonomik sistemine dahil olmaya çalışan Çin, hangi yıldan itibaren Açık Kapılar Siyaseti izlemeye başlamıştır?

1970

1980

1990

2000

2010

Açıklama:

Dünya ekonomik sistemine dahil olmaya çalışan Çin, 1980’lerde, Açık Kapılar Siyaseti izleyerek, ekonomisini modernleştirmeye gayret etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Dünyanın yedinci büyük ekonomisi aşağıdakilerden hangisidir?

Arjantin

Çin

Brezilya

Türkiye

İran

Açıklama:

Nüfus, coğrafi alan ve ekonomik yapı bağlamında, Güney Amerika’nın en büyük ülkesi olan Brezilya, dünyanın 7’nci büyük ekonomisine sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki devletlerden hangisi dünyanın en kapsamlı silikon vadilerinden birisine sahiptir?

İran

Pakistan

Suudi Arabistan

İsrail

Türkiye

Açıklama:

İsrail, dünyanın en kapsamlı silikon vadilerinden birisine sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Türkiye, Bağdat Paktı'na hangi tarihte üye olmuştur?

1960

1950

1972

1948

1955

Açıklama:

Türkiye, 1955’te Bağdat Paktı’na dahil oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Coğrafi konum, fiziksel askerî yapı, askerî ve ekonomik imkânlar, ekilebilir tarım alanları ve siyasal sistem gibi güç unsurları, devletlerin hangi tür özelliklerine tekabül eder?

ekonomik

ulusal

diplomatik

demografik

uluslararası

Açıklama:

Coğrafi konum, fiziksel askerî yapı, askerî ve ekonomik imkânlar, ekilebilir tarım alanları ve siyasal sistem gibi güç unsurları, devletlerin ulusal özelliklerine tekabül etmektedir. Dış politika analizi üzerine çalışan akademisyenler, ulusal özelliklerin, devletlerin dış politika davranışları üzerinde etkili olduğunu kabul etmektedir. Hatta teorisyenlere göre, karar vericiler, kendi ülkelerinin dış politikalarını belirlerken, kendilerinin ve diğer devletlerin göreceli güç unsurlarına (ulusal özelliklerine) bakarak nihai kararlarını vermektedir. Buna göre doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Realistler, ulusal güç kavramını, sayılabilir ve sayılamayan unsurlar üzerinden tanımlamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi sayılabilir unsurlardan biri değildir?

toplumsal birliktelik

coğrafi konum

askerî yapı

nüfus sayısı

madenler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile ilgili olarak verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Amerika Birleşik Devletleri, ulusal özellikleri itibarıyla küresel bir güçtür.

ABD, dünyanın en büyük tarım alanlarına sahip ülkesidir.

Okyanuslarla çevrili olması nedeniyle küresel etki kapasitesine sahip güçlü bir donanması bulunmaktadır.

Demokratik siyasi yapısı ve gelişmiş yaşam düzeyinden ötürü, farklı milletlerden oluşan kendi ulusunu bir arada tutabilmektedir.

İki okyanus ile çevrili olmasına rağmen Asya ve Avrupalı ülkelerin siyasi mücadelelerinden çok çabuk etkilenmektedir.

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), ulusal özellikleri itibarıyla küresel bir güçtür. Coğrafi konumu ve komşuları açısından baktığımızda ABD, küresel güç olmasına yardımcı olabilecek çok uygun koşullara sahiptir. Öncelikle ABD, dünyanın en büyük tarım alanlarına sahip ülkesidir. İki okyanus ile çevrilidir. Bu sayede Asya ve Avrupalı ülkelerin siyasi mücadelelerinden kendisini uzak tutabilmektedir. Çöl nedeniyle Meksika’dan, göller ve ormanlardan ötürü, Kanada’dan tehdit algılamamaktadır. Okyanuslarla çevrili olması nedeniyle küresel etki kapasitesine sahip güçlü bir donanması bulunmaktadır.
Geniş bir nüfus yapısına sahip olan ABD, demokratik siyasi yapısı ve gelişmiş yaşam düzeyinden ötürü, farklı milletlerden oluşan kendi ulusunu bir arada tutabilmektedir. Bu nedenle ayrılıkçı teröre varan etnik çatışmalar ile yüz yüze gelmeyen ABD’nin siyasi ve toplumsal açıdan istikrarlı bir yapısı bulunmaktadır. ABD’nin eğitimli bir nüfusu vardır ve sonuçta muazzam askerî gücü, ileri teknolojik altyapısı ve siyasi istikrarı sayesinde üstün bir konuma sahiptir. Bu bilgilere göre, doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Yetersiz ekonomik imkanları nedeniyle ABD gibi küresel politikalar izleyemeyen fakat çok geniş yüz ölçümü, muazzam doğal kaynakları ve bulunduğu kıt'aların jeopolitiğinin merkezinde yer alan devlet, aşağıdakilerden hangisidir?

Meksika

Norveç

Rusya

Ermenistan

Türkiye

Açıklama:

Rusya, yetersiz ekonomik imkânları nedeniyle ABD gibi küresel politikalar izleyememektedir. Fakat geniş toprakları, muazzam doğal kaynakları ve Avrasya jeopolitiğinin merkezinde yer almasından ötürü, 16. yüzyıldan bu yana bölgesel hâkimiyet peşinde koşmaktadır. Buna göre doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Rusya tarafından 1993 yılında ilan edilen, eski Sovyet coğrafyasında tek hakim gücün kendisi olduğunu deklere ederek, diğer büyük güçlerin, bunu dikkate alarak bölge ülkeleriyle ilişki geliştirmeleri gerektiğini belirten politikanın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Uzak Çevre politikası

Yakın Çevre politikası

Dar Çevre politikası

Soğuk Çevre politikası

Sıcak Çevre politikası

Açıklama:

Yakın Çevre politikası, Rusya tarafından 1993 yılında ilan edildi. Bu politikayla, Rusya, eski Sovyet coğrafyasında tek hakim gücün kendisi olduğunu deklere ederek, diğer büyük güçlerin, bunu dikkate alarak bölge ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeleri gerektiğini belirtti. Buna göre doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Brezilya ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Daha savunmacı dış politika anlayışına sahiptir.

Soğuk Savaş döneminde, Maocu sosyalist anlayışının yanı sıra, elindeki güçlü maddi imkânlardan ötürü dünya siyasetinde aktif rol oynamıştır.

ABD’nin Yeni Dünya Düzeni politikasına karşıt olarak, çok kutuplu dünya düzenini savunmaktadır.

Bağımsızlığını kanlı savaşlar sonucunda edinmemiştir, bu nedenle emperyalizm karşıtı tutumlar, liderlerinde görülmemektedir.

Dünya ekonomik sistemine dahil olmaya çalışarak ve 1980’lerde, Açık Kapılar Siyaseti izleyerek, ekonomisini modernleştirmeye gayret etmiştir.

Açıklama:

A. B. C. ve E seçeneklerinde verilen ifadeler Çin Halk Cumhuriyetine ait özelliklerdir. Öncelikle tarih boyunca istilalara maruz kalan Çin, günümüzde de güçlü devletler ile komşudur ve bu devletler ile bir şekilde toprak ve sınır sorunları yaşamaktadır. Bu durumlardan ötürü, Çin, her zaman dış politikasında önceliği, ulusal güvenlik kavramına vermektedir. Daha savunmacı dış politika anlayışına sahip olan Çin yönetimi, sınırlarının güvenliğini sağlamayı ve ulusal egemenliğini güvence altına almayı dış politika öncelikleri arasında görmektedir. Soğuk Savaş döneminde, Maocu sosyalist anlayışının yanı sıra, elindeki güçlü maddi imkânlardan ötürü Çin, dünya siyasetinde aktif rol oynamıştır. Soğuk Savaş sonrası dönemde de bu politikasını sürdürmektedir. Çin, 1980’lerde, Açık Kapılar Siyaseti izleyerek, ekonomisini modernleştirmeye gayret etmiştir. Bu bağlamda Çin, IMF ve Dünya Bankası gibi ekonomik kurumların üyesi olmuştur.
D seçeneğinde verilen ifade ise Brezilya'nın bir özelliğidir. Brezilya bağımsızlığını kanlı savaşlar sonucunda edinmemiştir. Bu nedenle emperyalizm karşıtı tutumlar, liderlerinde görülmemektedir. Ayrıca Brezilya, komşu ülkelerle sınır sorunları yaşamamaktadır. Bu nedenle daha barışçıl dış politika izleyen Brezilya, Güney Amerika kıtasında statükocu politikalara destek vermiştir. Bu politikasına uygun olarak Brezilya, aşırı askerî harcamalardan da kaçınmıştır. Buna göre doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi 1979 İran İslam Devriminin özelliklerinden biri değildir?

İran Şahı Pehlevi’ye karşı halkın ayaklanmasıyla ortaya çıkmıştır.

Devrimin başlangıcında solcu gruplar da oldukça etkili rol oynamıştır.

Dinî lider Ayetullah Humeyni liderliğindeki aşırı dinci gruplar etkisiz hale getirilmiştir.

Günümüzde İran Şii anlayışa göre yönetilmektedir.

ABD Büyük Şeytan, Sovyetler Birliği de Bozulmuş İdeolojiye sahip ülke olarak nitelendirildi ve her iki süper güçle ilişkiler sonlandırıldı.

Açıklama:

İran İslam Devrimi, 1979 yılında İran Şahı Pehlevi’ye karşı halkın ayaklanmasıyla ortaya çıkmıştır. Devrimin başlangıcında solcu gruplarda oldukça etkili rol oynamıştı. Ancak zamanla dinî lider Ayetullah Humeyni liderliğindeki aşırı dinci gruplar, Devrimin liderliğini ellerine geçirdiler ve İran siyasetine tümüyle dinî ilkeler hâkim hâle geldi. Günümüzde İran Şii anlayışa göre yönetilmektedir. Şah, ABD ile ilişkileri geliştirdi. Fakat yumuşama döneminde, ABD’den beklediği mali yardımı alamayan İran, Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiler içerisine girdi. Aynı zamanda Amerikan yönetimi ile ilişkilerini korudu. Ancak yaşanan ekonomik sıkıntılar, 1979 yılında İran İslam Devrimi’ne yol açtı İran İslam Cumhuriyeti, ABD’yi Büyük Şeytan, Sovyetler Birliği’ni de Bozulmuş İdeolojiye sahip ülke olarak nitelendirerek, her iki süpergüçle ilişkilerini sonlandırdı. Buna göre doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

1923-1945 tek parti döneminde, Türk dış politikasına hâkim olan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Kemalist siyasal kültür

Kemalist askeri kültür

Savaş Ekonomisi

Çekiç Güç

Soğuk Savaş

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 49

"İkinci Dünya Savaşı’nın ardından, 1945 - 1990 döneminde, ulusal özellikler ve _____________, Türk dış politikasında daha etkin rol oynamaya başladı." Cümlede verilen boşluk aşağıdakilerden hangisiyle doldurulmalıdır?

demografik koşullar

coğrafi koşullar

eğitsel koşullar

askeri koşullar

ekonomik koşullar

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından, 1945 - 1990 döneminde, ulusal özellikler ve ekonomik koşullar, Türk dış politikasında daha etkin rol oynamaya başladı. Bu dönemde, Sovyetler Birliği ile komşu olan ve Komünist tehdide maruz kalan Türkiye, hem ulusal güvenliğini sağlama hem askerî ve ekonomik modernizasyonu için gerekli olan dış yardımı elde etme ve hem de iç siyasal sistemini pekiştirme amacıyla Batı dünyası ile ilişkilerini geliştirdi. Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin 1965’te Bağdat Paktı’na dahil olmasının sebeplerinden biri değildir?

1964 tarihli Johnson mektubu

1973 petrol krizi

1974 Kıbrıs’a müdahâle

1979 yılında Sovyetler’in Afganistan’ı işgali

Sovyetler Birliği’nden mali ve ticari destek

Açıklama:

Türkiye Sovyet Bloğu üyeleri ve Orta Doğu ülkeleriyle ilişki kurmaktan kaçındı. Bandung Konferansında Batı bloğunun öneminden bahsetti. Ancak 1964 tarihli Johnson mektubu, 1973 petrol krizi ve 1974 Kıbrıs’a müdahâle sonucunda Türkiye-ABD ilişkilerinin bozulması ve yumuşama döneminin yaşanması üzerine, Türkiye, dış politikasını çeşitlendirdi ve Üçüncü Dünya ülkeleriyle ve Sovyetler Birliği ile ilişkilerini geliştirdi. Bu bağlamda, 1965’te Bağdat Paktı’na dahil oldu. Sovyetler Birliği’nden mali ve ticari destek sağladı. Orta Doğu ülkeleriyle yakınlaştı. Fakat çok yönlü dış politikasından beklediği desteği bulamayan Türkiye, 1979 yılında Sovyetler’in Afganistan’ı işgalinin ardından Batı dünyasıyla ittifak ilişkilerini yeniden pekiştirdi. Buna göre doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Ekonomik kalkınmışlık düzeyi
Toplumsal birliktelik
Liderlik düzeyi
Toplumun moral değerinin yüksekliği

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri realistlerin ulusal güç kavramını tanımlarken kullandığı sayılabilir unsurlardandır?

Yalnız I

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi konumu ve komşuları açısından bakıldığında Amerika Birleşik Devletlerinin, küresel güç olmasına yardımcı olabilecek sahip olduğu koşullardan biri değildir?

Dünyanın en büyük tarım alanlarına sahip ülkesi olması

Asya ve Avrupa'ya eşit uzaklıkta olması

İki okyanus ile çevrili olması

Çöl nedeniyle Meksika’dan tehdit algılamaması

Göller ve ormanlardan ötürü, Kanada’dan tehdit algılamaması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 53

"Soğuk Savaş döneminde, Sovyetler Birliği’ni temel düşman olarak algılayan ABD .......... inşa ederek, Sovyetlere karşı “Hür Dünyayı” kendi güvenlik şemsiyesi altına aldı."
Yukarıda boş bırakılan yere getirilecek uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Birleşmiş Milletler

UNESCO

NATO

Avrupa Birliği

Dünya Sağlık Örgütü

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 54

Rusya tarafından 1993 yılında ilan edilen ve Rusya'nın eski Sovyet coğrafyasında tek hakim gücün kendisi olduğunu deklere ederek, diğer büyük güçlerin, bunu dikkate alarak bölge ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeleri gerektiğini belirttiği politika aşağıdakilerden hangisidir?

Sınırları Genişletme Politikası

Müttefik Oluşturma Politikası

Yeni Dünya Düzeni Politikası

Yakın Çevre Politikası

Sovyetlere Dönüş Politikası

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi dünya ekonomik sistemine dahil olmaya çalışan Çinin, 1980’lerde, izleyerek, ekonomisini modernleştirmeye gayret ettiği politikadır?

Yeni Yatırımlar Siyaseti

Büyük Güç Ekonomisi

Yeni Dünya Düzeni

Gelişen Ekonomi Düzeni

Açık Kapılar Siyaseti

Açıklama:

Çin, 1970lerden itibaren ekonomik anlamda sıkıntılar yaşamaktadır. Bu ekonomik sıkıntılar, Çin yönetiminin küresel düzeyde politikalar izlemesini engellemektedir. Diğer yandan bu durum, Çin’i, Batılı ülkeler ve uluslararası mali kuruluşlar ile iş birliği yapmaya zorlamaktadır. Dünya ekonomik sistemine dahil olmaya çalışan Çin, 1980’lerde, Açık Kapılar Siyaseti izleyerek, ekonomisini modernleştirmeye gayret etmiştir. bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdaki ülkelerden hangisi bölgesel ekonomik bütünleşme arayışı için kurulan Güney Ortak Pazarı (MERCOSUL) birliği içerisinde dahil değildir?

Kolombiya

Uruguay

Paraguay

Brezilya

Arjantin

Açıklama:

Güney Ortak Pazarı (MERCOSUL), Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında oluşturulmuş, bölgesel ekonomik bütünleşme arayışıdır. Bu oluşum, vergilendirme, taşımacılık, ortak gümrükler, ticaret politikaları gibi konuları kapsamaktadır. Bu nedenle A seçeneği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

İran İslam Devrimi aşağıdaki yıllardan hangisinde gerçekleşmiştir?

1978

1979

1980

1981

1990

Açıklama:

Yumuşama döneminde, ABD’den beklediği mali yardımı alamayan İran, Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiler içerisine girdi. Aynı zamanda Amerikan yönetimi ile ilişkilerini korudu. Ancak yaşanan ekonomik sıkıntılar, 1979 yılında İran İslam Devrimi’ne yol açtı (Mohsen M. Milani, 2002: 219 - 245). bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Mevcut topraklarının, savunma stratejileri açısından yetersiz olması,
Yeterli nüfusa sahip olmamasından ötürü askere alacak kişilerin bulunmaması
Avrupa ülkelerinin de İsrail’in varlığını ilk kurulduğu yıllardan itibaren günümüze kadar tanımamaları,

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İsrail’in dış politikasında önceliği, ulusal güvenlik, toprak bütünlüğü ve siyasi bağımsızlık kavramlarının almasına neden olmuştur?

Yalnız I

I ve III

I ve II

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

- Mevcut topraklarının, savunma stratejileri açısından yetersiz olması,
- Yeterli nüfusa sahip olmamasından ötürü askere alacak kişilerin bulunmaması ve
- Arap ülkelerinin de İsrail’in varlığını ilk kurulduğu yıllardan itibaren günümüze kadar tanımamaları, hatta 1967 ve 1973 yıllarında İsrail yönetimine karşı savaş açmaları gibi faktörlerden ötürü, İsrail’in dış politikasında önceliği, ulusal güvenlik, toprak bütünlüğü ve siyasi bağımsızlık kavramları almaktadır. bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Türkiye kaç yılında NATO'ya üye olmuştur?

1974

1979

1945

1952

1961

Açıklama:

1952 yılında, ABD’nin desteği ve Kore Savaşındaki cesaretinin katkısıyla, NATO’ya üye yapıldı. bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Türkiye aşağıda yer alan oluşumlardan hangisine gözlemci sıfatıyla katkıda bulunmaktadır?

Afro-Avrasya Kalkınma Örgütü

İslam Kalkınma Örgütü

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü

Avrupa Birliği

Arap Ligi

Açıklama:

Türkiye, bölgesel ve uluslararası örgütlerde daha aktif rol oynarken, barış gücü operasyonlarına ve insani müdahalelere katkıda bulunmaktadır. Afrika Birliği ve Arap Ligi gibi oluşumlara gözlemci statüsüyle katılan Türkiye, çeşitli uluslararası ve çok taraflı toplantılara da ev sahipliği yapmaktadır. bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Realistler ulusal güç kavramını sayılabilir ve sayılamayan unsurlar üzerinden tanımlamaktadır. Buna göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi sayılabilen unsurlardan birisi değildir?

Liderlik düzeyi

Coğrafi konum

Askeri yapı

Ekonomik kalkınmışlık

Madenler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Bir ulusun coğrafi konumuna göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi en savunmasız sınırı göstermektedir?

Kara sınırı

Çöl sınırı

Dağlık sınırlar

Deniz sınırı

Geçiş ve büyük sınırlar

Açıklama:

Coğrafi konum bağlamında yapılan incelemeler, şu ve benzeri sorulara yanıtlar aramaktadır: Bir devletin komşularının sayısı ne kadardır? Komşuları kimlerdir? Sınırları Denizle mi, Dağlarla mı, Çöllerle mi veya Düz ovalarla mı çevrilidir? Coğrafi açıdan büyük bir devlet midir? Yoksa küçük bir devlet midir? Çünkü Yeni Zelanda ve Küba gibi ada devleti ülkeler, küresel/kıtasal politikaların uzağında kalabilmektedir. Dağlık sınırlar daha korunaklı iken; deniz sınırları, kara sınırlarına göre daha kolay savunulabilir. Çöller, en savunmasız sınırları ifade etmektedir. Geçiş ve büyük sınırlar, güçlü askerî yapıları gerekli kılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Amerika Birleşik Devletlerinin küresel aktör olmasında coğrafi konumunun bir etkisidir?

Dünyanın en büyük enerji tüketicisidir.

Teknolojik alt yapısı güçlüdür.

İki okyanus ile çevrilidir.

Demokratik siyasi yapısı vardır.

Güçlü ekonomiye sahiptir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 64

Amerika Birleşik Devletleri Sovyetlere karşı “Hür Dünyayı” kendi güvenlik şemsiyesi altına hangi adımıyla almıştır?

Çin ile diplomatik ilişkiler kurarak.

Dünya Bankasını inşa ederek.

Avrupa Birliği oluşumunu destekleyerek.

NATO'yu inşa ederek.

Teknolojik alt yapısına önem vererek.

Açıklama:

Soğuk Savaş döneminde, Sovyetler Birliği’ni temel düşman olarak algılayan ABD, Marshall Planı ve Truman Doktrinini hayata geçirerek Batı Avrupalı müttefiklerini ekonomik açıdan güçlendirmeye çalıştı. NATO’yu inşa ederek, Sovyetlere karşı “Hür Dünyayı” kendi güvenlik şemsiyesi altına aldı. Orta Doğu petrollerindeki kontrolünü pekiştirmek için Batı yanlısı Suudi Arabistan, Türkiye, İran,
Irak, Ürdün, İsrail ve Körfez ülkeleri gibi bölgesel ülkeler ile müttefiklik ilişkileri kurdu. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Rusyanın eski Sovyet coğrafyasında tek hakim gücün kendisi olduğunu deklere ederek, diğer büyük güçlerin, bunu dikkate alarak bölge ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeleri gerektiğini belirttiği politikası nedir?

Küresel güç politikası

Barış için ortaklık politikası

Açık kapılar siyaseti

Özerklikle mücadele politikası

Yakın çevre politikası

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 66

Brezilya'nın 1970'li yıllarda Orta Doğu ülkeleriyle ilişkilerini geliştirme çabasının nedeni nedir?

Petrol krizi

Eğitim imkanlarını geliştirme

Müttefik elde etme gereksinimi

Amerikaya karşı güç dengesi kurma

Askeri operasyonlar

Açıklama:

1973 petrol krizi, Brezilya’yı farklı ülkelerden enerji ithal etmeye zorlamıştır. Bu bağlamda, Orta Doğu ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye çalışmıştır. Korumacı ekonomik politikasından vazgeçmek zorunda kalan Brezilya, özelleştirmeye ve serbest pazar ekonomisinin kurallarına ağırlık vermiştir. IMF ve Dünya Bankası tarafından inşa edilen uluslararası ticari ve ekonomik kurallara uygun ekonomi politikaları planlamıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan uluslardan hangisi bölgesel ekonomik bütünleşme arayışı olan MERCOSUL oluşumunun içerisinde yer almaz?

Arjantin

Kolombiya

Uruguay

Brezilya

Paraguay

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Türkiye'nin 1923-1945 tek partili döneminde dış politikasının temel ilkelerinden birisidir?

Yayılmacılık

Ekonomik kalkınma

Batılılaşma

Eğitim reformları

Demokratikleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 69

Soğuk Savaş sonrası dönemde, önce Başbakan ve ardından Cumhurbaşkanı olan politikacı kimdir?

Kenan Evren

Bülent Ecevit

Mesut Yılmaz

Turgut Özal

Tansu Çiller

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin yıkılması sonucunda ortaya çıkan yeni uluslararası sistem içerisinde Türk karar vericileri, ulusal özellikleri ve ekonomik durumu, Soğuk Savaş döneminden farklı bir şekilde yeniden tanımladı. Soğuk Savaş sonrası dönemde, önce Başbakan ve ardından Cumhurbaşkanı olan Turgut Özal, Sovyetler Birliği’nin yıkılmasıyla birlikte Batı nezdinde jeostratejik önemini kaybeden Türkiye’nin, bu dönemde Balkanlardan Orta Asya’ya kadar olan coğrafyada ilk defa bölgesel bir güç olma yolunda önemli fırsatlar yakaladığını savundu. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi devletlerin dış politika uygulamalarına göre küçük/zayıf devlet olarak sınıflandırılmaktadır?

Çin

Türkiye

Brezilya

İtalya

İsrail

Açıklama:

Küçük/Zayıf Devlet: İsrail
İsrail yönetimi, coğrafi büyüklüğü, nüfus sayısı, doğal kaynakları ve ekonomik imkânları açısından zayıf devlet özelliklerini göstermektedir. Ancak bu yetersizliklerini dengeleyebilmek amacıyla özellikle askerî imkânlarını geliştirmiştir. Şu anda bölgede nükleer güce sahip tek devlettir. İleri askerî teknolojiye sahip olan İsrail, iyi eğitimli bir halka ve ABD’nin koşulsuz ekonomik, siyasi ve askerî desteğine sahiptir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Bir devletin komşularının sayısı ne kadardır? Komşuları kimlerdir? Sınırları denizle mi, dağlarla mı, çöllerle mi veya düz ovalarla mı çevrilidir? Coğrafi açıdan büyük bir devlet midir? Yoksa küçük bir devlet midir? gibi sorular devletlerin hangi ulusal özelliklerine tekabül etmektedir?

Siyasal sistem

Coğrafi konum

Fiziksel askerî yapı

Ekilebilir tarım alanları

Askerî ve ekonomik imkânlar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 72

Realistler, ulusal güç kavramını, sayılabilir ve sayılamayan unsurlar üzerinden tanımlamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi sayılabilir unsurlardan değildir?

Madenler

Nüfus sayısı

Askerî yapısı

Liderlik düzeyi

Coğrafi konum

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 73

Ulusal özellikleri itibarıyla küresel bir güç olan Amerika Birleşik Devletleri’nin Meksika’dan tehdit algılamamasının nedenlerindendir ?

Çöl

Liderlik tarzı

Büyük tarım alanları

Güçlü bir donanması

İki okyanus ile çevrili olması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 74

Rusya, Yakın Çevre Politikası'nı ne zaman ilan etti?

1990

1991

1992

1993

1994

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 75

Güney Ortak Pazarı (MERCOSUL) bazı Güney Amerikalı ülkeler arasında oluşturulmuş, bölgesel ekonomik bütünleşme arayışıdır. Bu oluşum, vergilendirme, taşımacılık, ortak gümrükler, ticaret politikaları gibi konuları kapsamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi birlik ülkelerinden biri değildir?

Brezilya

Arjantin

Uruguay

Paraguay

Kolombiya

Açıklama:

MERCOSUL, Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında oluşturulmuş, bölgesel ekonomik bütünleşme arayışıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Etnik açıdan heterojen toplumsal yapı bu ülkenin yetkililerini, sürekli olarak parçalanma endişesiyle yaşamak zorunda bırakmaktadır. Tarihsel açıdan, coğrafi konumundan ötürü, büyük devletlerin bazen işgaline bazen de karşılıklı rekabetine maruz kalan bu ülkenin kültüründe, yabancı işgaline karşı hep şüphecilik ve korku hâkimdir. Aynı zamanda ülke yetkilileri, yabancı işgal güçlerinin, kendi içlerindeki bazı etnik grupları (Belucistan ve Güney Azerbaycan gibi) ayaklandıracağı endişesi taşımaktadır. Bu ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İran

Rusya

Gürcistan

Ermenistan

Türkmenistan

Açıklama:

Etnik açıdan heterojen toplumsal yapı ise İranlı yetkilileri, sürekli olarak parçalanma endişesiyle yaşamak zorunda bırakmaktadır. Tarihsel açıdan, coğrafi konumundan ötürü, büyük devletlerin bazen işgaline bazen de karşılıklı rekabetine maruz kalan İran’ın kültüründe, yabancı işgaline karşı hep şüphecilik ve korku hâkimdir. Aynı zamanda İranlı yetkililer, yabancı işgal güçlerinin, kendi içlerindeki bazı etnik grupları (Belucistan ve Güney Azerbaycan gibi) ayaklandıracağı endişesi taşımaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

İran Şahı’nın, ABD ile yakın ittifakı, milliyetçi grupların iktidara gelmesine neden oldu. Milliyetçi Başbakan Musaddık, petrol alanlarını millîleştirdi. Bunun üzerine İngiliz ve Amerikan gizli servislerinin ortaklaşa düzenlediği ve Şah’ın da destek verdiği bir halk gösterileri ile Musaddık yönetimi görevden alındı. Yeniden iktidarı ele geçiren Şah, ABD ile ilişkileri geliştirdi. Fakat yumuşama döneminde, ABD’den beklediği mali yardımı alamayan İran, Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiler içerisine girdi. Aynı zamanda Amerikan yönetimi ile ilişkilerini korudu. Ancak yaşanan ekonomik sıkıntılar, İran’da İslam Devrimi’ne yol açtı (Mohsen M. Milani, 2002: 219 - 245). İslam Devrimi, İran Şahı Pehlevi’ye karşı halkın ayaklanmasıyla kaç yılında ortaya çıkmıştır?

1977

1978

1979

1980

1981

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

Coğrafi büyüklüğü, nüfus sayısı, doğal kaynakları ve ekonomik imkânları açısından zayıf devlet özelliklerini gösteren bu ülke bu yetersizliklerini dengeleyebilmek amacıyla özellikle askerî imkânlarını geliştirmiştir. Şu anda bölgede nükleer güce sahip tek devlettir. İleri askerî teknolojiye sahip olan bu ülke, iyi eğitimli bir halka ve ABD’nin koşulsuz ekonomik, siyasi ve askerî desteğine sahiptir. Mevcut topraklarının, savunma stratejileri açısından yetersiz olması, yeterli nüfusa sahip olmamasından ötürü askere alacak kişilerin bulunmaması ve Arap ülkelerinin de bu ülkenin varlığını ilk kurulduğu yıllardan itibaren günümüze kadar tanımamaları, hatta 1967 ve 1973 yıllarında bu ülke yönetimine karşı savaş açmaları gibi faktörlerden ötürü, bu ülke dış politikasında önceliği, ulusal güvenlik, toprak bütünlüğü ve siyasi bağımsızlık kavramları almaktadır. Bu nedenle bu ülkenin dış politika yapım sürecinde askerî makamların gözle görülür etkisi bulunmaktadır. Bu ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır

İsrail

Ürdün

Suriye

Lübnan

Açıklama:

İsrail yönetimi, coğrafi büyüklüğü, nüfus sayısı, doğal kaynakları ve ekonomik imkânları açısından zayıf devlet özelliklerini göstermektedir. Ancak bu yetersizliklerini dengeleyebilmek amacıyla özellikle askerî imkânlarını geliştirmiştir. Şu anda bölgede nükleer güce sahip tek devlettir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Aşağıdaki devletlerden hangisi Balkan Antantı üyesi değildir?

Yugoslavya

Romanya

Türkiye

İtalya

Yunanistan

Açıklama:

İtalya, Avrupa'da İtalyan ve Alman yayılmacılığına karşı Türkiye öncülüğünde kurulan Antant'ın üyesi değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Özal, ekonomi ile dış politika arasında yakın ilişkinin bulunduğunu söylemiştir. Uluslararası sistemin, serbest ticaret sistemine doğru evrildiğini ve devletler arasında ekonomik karşılıklı bağımlılığın arttığını vurgulayan Özal, Türkiye’nin, dış faktörlerin de etkisiyle öncelikle ekonomik dönüşüm geçirmesini önerdi. Bu anlayışa uygun olarak Özal, Türkiye’nin de dahil olduğu, komşu ülkeler arasında ekonomik bölgesel oluşumlara ön ayak olmaya başladı. Böylece Türkiye, çevresinde barış ve uzlaşma kuşağı oluşturabilecekti (G. Gürbey, 2003:285-306). Bu düşünceler ışığında Türkiye aşağıdakilerden hangi ülke ile ilişkilerini düzeltmek için iki ülke arasında ekonomik iş birliğini geliştirmeye gayret etti?

Romanya

Yunanistan

Ermenistan

Azerbaycan

Rusya Federasyonu

Açıklama:

Bu düşünceler ışığında Türkiye, Yunanistan ile ilişkilerini düzeltmek için iki ülke arasında ekonomik iş birliğini geliştirmeye gayret etti. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü’nün kurulmasını önerdi. Ekonomik İşbirliği Örgütü ile İslam Kalkınma Örgütü’nün aktif üyesi oldu. Avrupa Birliği ile ilişkilerini yoğunlaştırdı. Böylece ABD ile ilişkilerini dengelemeye gayret etti. ABD’nin yanı sıra Balkanlar ve Orta Doğu ülkelerine serbest ticaret antlaşmaları önerdi. Orta Asya devletleri ile ekonomik, kültürel ve siyasal alanlarda birliktelik sağlama arayışları içerisinde oldu. Ortak enerji projeleri önerdi. Balkanlarda, Slav-Ortodoks Bloğuna karşılık, Osmanlı-İslam unsuruna vurgu yaptı.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Seçeneklerden hangisi ulusal özellikler arasında yer almaz?

coğrafi konum

fiziksel askerî yapı

siyasi sistem

ekilebilir tarım alanları

ahlak değerler

Açıklama:

ahlak değerleri

Doğru Cevap: E

Soru 82

Türkiye hangi tarihte Bağdat Paktı'na dahil olmuştur?

1956

1991

1955

2001

1990

Açıklama:

1955

Doğru Cevap: C

Soru 83

Seçeneklerden hangisi ABD'nin küresel güç olmasına yardımcı olabilecek koşullar arasında değildir?

eğitimli nüfusu

coğrafi konumu

güçlü askerî yapısı

enerji güvenliği

gelişmiş ekonomisi

Açıklama:

enerji güvenliği

Doğru Cevap: D

Soru 84

Rusya, Yakın Çevre politikasını hangi tarihte ilan etmiştir?

1989

1990

1993

1939

2000

Açıklama:

1993

Doğru Cevap: C

Soru 85

Seçeneklerden hangisi Güney Ortak Pazarı MERCOSUL'a dahil değildir?

Arjantin

Brezilya

Paraguay

Küba

Uruguay

Açıklama:

Küba

Doğru Cevap: D

Soru 86

Seçeneklerden hangisi İran'ı bölgesinde orta büyüklükte devlet yapan özelliklerden biri değildir?

Jeostratejik açıdan önemli coğrafi konumu

büyük ve kalabalık nüfusu

güçlü askerî yapısı

petrol ve doğal gaz rezevleri

istikrarlı ekonomisi

Açıklama:

istikrarlı ekonomisi

Doğru Cevap: E

Soru 87

Türkiye ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye, maddi imkânları bağlamında, büyük devletler arasında sayılmaktadır.

Türkiye, maddi imkânları bağlamında, orta büyüklükte bir devlettir.

Türkiye bölgesel bir lider değildir. Ancak bölge politikalarında dikkate alınması gereken ve bölge politikalarına etki edebilecek güçte bir devlettir.

Türkiye jeostratejik açıdan oldukça önemli bir konuma sahiptir ve Doğu ile Batı arasında köprü görevi üstlenmiştir.

Ekonomik ve askerî imkânlar bakımından yetersiz olan Türkiye, büyük
devletlerle paralel politikalar izlemek durumunda kalmıştır.

Açıklama:

Türkiye, maddi imkânları bağlamında, büyük devletler arasında sayılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

ABD ve Rusya’nın ardından üçüncü büyük nükleer güç seçeneklerden hangisidir?

Türkiye

İsrail

Brezilya

Çin

Kanada

Açıklama:

Çin

Doğru Cevap: D

Soru 89

Çin’in küresel politikalar izlemesini engelleyen ekonomik sıkıntıları tetikleyen temel etken seçeneklerden hangisidir?

Kalabalık ordusu.

Yüksek askerî teknolojisi.

Asya-Pasifik Ekonomik Forumu üyeliği.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyeliği

Kalabalık nüfusu.

Açıklama:

Kalabalık nüfusu.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Türkiye hangi tarihte Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü üyesi olmuştur?

1923

1990

1960

1948

1984

Açıklama:

1948

Doğru Cevap: D

Dış Politika Analizi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler