Diplomasi Tarihi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
"Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri." Yukarıdaki sözleri aşağıdakilerden hangisi söylemiştir?
Seçenekler
A
Sir Victor Wellesley
B
Charles de Martens
C
Ludwig Boerne
D
Ernest Satow
E
Niccolo Machiavelli
Açıklama:
İngiliz diplomatı Sir Victor Wellesley diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ayırımı şu şekilde özetlemiştir: ‘Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadanharekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri’. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
"Uluslararası ilişkileri düzenleyen antlaşmalar bütünü; yabancı bir ülkede ve uluslararası toplantılarda ülkesini temsil etme işi ve sanatı; bu işte çalışan kimsenin görevi, mesleği; bu görevlilerin oluşturduğu topluluk" Yukarıda diplomasiye yönelik verilen tanım aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Encyclopedia Britannica
B
Temel Britannica
C
Oxford İngilizce Sözlüğü
D
Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğü
E
Fransızca Universalis Ansiklopedisi
Açıklama:
Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğünün diplomasi tanımı ‘uluslararası ilişkileri düzenleyen antlaşmalar bütünü; yabancı bir ülkede ve uluslararası toplantılarda ülkesini temsil etme işi ve sanatı; bu işte çalışan kimsenin görevi, mesleği; bu görevlilerin oluşturduğu topluluk’ şeklindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
"Diplomasi uluslararası ilişkilerde ve müzakerelerde maharet ve yetenektir" şeklindeki tanım aşağıdaki yazarlar veya düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ernest Satow
B
Albert de Broglie
C
Edmund Burke
D
Ambrose Bierce
E
Richard Langhorne
Açıklama:
Edmund Burke’nin diplomasiye yönelik tanımı şöyledir:
"Diplomasi uluslararası ilişkilerde ve müzakerelerde maharet ve yetenektir."
Doğru cevap C'dir.
"Diplomasi uluslararası ilişkilerde ve müzakerelerde maharet ve yetenektir."
Doğru cevap C'dir.
Soru 4
I. İlk başlarda diplomatik teoriyi ilgilendiren başlıca konular şehir-devlet ve daha sonra ulus-devletler arasındaki ilişkilerde diplomatın, diğer bir deyişle resmî aracıların tanımı ve işlevi üzerinde yoğunlaşmıştır.
II. Diplomasi teorisi esas itibarıyla, bugünkü haliyle bildiğimiz, ‘modern’ diplomasinin temellerinin atıldığı 15. yüzyıldan başlayarak Asya'da geliştirilmeye başlamıştır.
III. ‘Modern diplomasi’ özel hukuki kurallarla korunan ve sürekli olarak dış ülkelerde veya uluslararası kuruluşların merkezlerinde ikamet eden diplomatların oluşturduğu bir ağın dış politika uygulama faaliyetleri şeklinde doğmuştur.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Diplomasi teorisi esas itibarıyla, bugünkü haliyle bildiğimiz, ‘modern’ diplomasinin temellerinin atıldığı 15. yüzyıldan başlayarak Asya'da geliştirilmeye başlamıştır.
III. ‘Modern diplomasi’ özel hukuki kurallarla korunan ve sürekli olarak dış ülkelerde veya uluslararası kuruluşların merkezlerinde ikamet eden diplomatların oluşturduğu bir ağın dış politika uygulama faaliyetleri şeklinde doğmuştur.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I. ve II.
C
I. ve III.
D
II. ve III.
E
I. II. ve III.
Açıklama:
II. maddede verilen bilgi yanlıştır. Zira diplomasi teorisi esas itibarıyla, bugünkü haliyle bildiğimiz, ‘modern’ diplomasinin temellerinin atıldığı 15. yüzyıldan başlayarak Asya'da değil, Avrupa'da geliştirilmeye başlamıştır. Diğer maddelerde verilen bilgiler ise doğrudur. Buna göre doğru cevap C'dir.
Soru 5
"Bir büyükelçi ülkesinin çıkarları için yalan söylemek üzere yabancı ülkelere gönderilen namuslu bir adamdır" tanımı aşağıdaki şahsiyetlerden hangisine atfedilmiştir?
Seçenekler
A
Hugo Grotius
B
Francesco Guicciardini
C
Charles de Martens
D
Sir Harold Nicolson
E
Sir Henry Wotton
Açıklama:
"Bir büyükelçi ülkesinin çıkarları için yalan söylemek üzere yabancı ülkelere gönderilen namuslu bir adamdır" tanımı Sir Henry Wotton'a atfedilmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
Müzakereler için ‘uygun bir mevsim’ olduğu yaklaşımı beş yüzyıl önce aşağıda verilen şahsiyetlerden hangisi tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Niccolo Machiavelli
B
Francesco Guicciardini
C
Hugo Grotius
D
Richelieu
E
Abraham de Wicquefort
Açıklama:
Müzakereler için ‘uygun bir mevsim’ olduğu yaklaşımı beş yüzyıl önce Francesco Guicciardini tarafından ortaya atılmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
Siyasi ve sosyal olayları etik veya hukuk içtihatlarına dayanmadan kendi kavramları içinde tartışmayı deneyen ilk düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abraham de Wicquefort
B
Hugo Grotius
C
Francesco Guicciardini
D
Niccolo Machiavelli
E
Richelieu
Açıklama:
Niccolo Machiavelli siyasi ve sosyal olayları etik veya hukuk içtihatlarına dayanmadan kendi kavramları içinde tartışmayı deneyen ilk düşünür olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Denizlerin serbestliğini savunan meşhur Mare Liberum adlı eserini kaleme alan şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Richelieu
B
Abraham de Wicquefort
C
Hugo Grotius
D
Francesco Guicciardini
E
Niccolo Machiavelli
Açıklama:
Hugo Grotius, Hollanda’nın Delft şehrinde 1583 yılında doğdu ve 1645’te öldü. Hayata Lahey’de avukat olarak atıldıktan sonra, başarısı sayesinde Hollanda hükümetlerinin, daha doğrusu Hollanda Doğu Hindistan Kumpanyası’nın hizmetine girmiş ve bu kumpanyanın çıkarlarını İspanya ve Portekiz’e karşı savunurken denizlerin serbestliğini savunan meşhur Mare Liberum adlı eserini kaleme almıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Diplomasi Sanatı adlı eseri yazan diplomat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
François de Callières
B
Francesco Guicciardini
C
Hugo Grotius
D
Richelieu
E
Sir Ernest Satow
Açıklama:
Diplomasi Sanatı adlı eserin yazarı diplomat François de Callières'dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
Uluslararası siyasette gerçekçilik teorisini en tutarlı şekilde ortaya koyan bir metin olarak kabul edilen Uluslararası Siyaset: Güç ve Barış Mücadelesi adlı eseri aşağıdaki şahsiyetlerden hangisi yazmıştır?
Seçenekler
A
Henry Kissinger
B
Sir Ernest Satow
C
Harold Nicolson
D
François de Callières
E
Hans Morgenthau
Açıklama:
Hans Morgenthau’nun Uluslararası Siyaset: Güç ve Barış Mücadelesi adlı eseri uluslararası siyasette gerçekçilik teorisini en tutarlı şekilde ortaya koyan bir metin olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Diplomasi kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Alanyazında diploması üzerine pek çok çalışma yapılmıştır.
B
Politikayı uygulayan araç olarak tanımlanır.
C
Dış politikadan bağımsız gelişebilir.
D
Dış politikanın bir alt ürünü olarak görülebilir.
E
Strateji saptamaya hizmet eder.
Açıklama:
Diploması ve dış politika birbiri ile karıştırılan iki kavramdır. Ancak, diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır.
Soru 12
Bir ülkenin başka ülkelerle ilişkilerinde kendi konumunu korumaya ve iyileştirmeye çalışırken öbür ülkelerle yürütebilme uğraşına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uluslararası hukuk
B
Diplomasi
C
Müzakere
D
İttifak
E
Uzlaşı
Açıklama:
Bir ülkenin başka ülkelerle ilişkilerinde kendi konumunu korumaya ve iyileştirmeye çalışırken öbür ülkelerle yürütebilme uğraşı ve sanatına diplomasi adı verilir.
Soru 13
Diplomasiyi bir devletin karşı tarafı aldatmak için kullandığı bir araç olarak gören ve amaca ulaşmak için her yolu meşru sayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Kissenger
C
Tocqueville
D
Montesquieu
E
Durkheim
Açıklama:
Machiavelli için diplomasi devletin karşı tarafı aldatmak için kullanılan önemli bir araçtır. Bu nedenle, diplomasiyi bir devletin karşı tarafı aldatmak için kullandığı bir araç olarak görür.
Soru 14
Yönetim stratejilerinin ele alındığı "Prens" isimli kitap hangi düşünür tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Montesquieu
C
Compte
D
Weber
E
Durkheim
Açıklama:
Bu eser Machiavelli tarafından yazılmıştır.
Soru 15
Machiavelli ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aristo’nun ve İbni Sina’nın katı bilimsel metodunu siyasete uygulamıştır.
B
Din, ahlak gibi kavramların siyasetin temelini oluşturmadığını iddia eder.
C
Diplomasinin devletin karşı tarafı aldatmak dışında önemi olmadığını söyler.
D
Siyaset teorisini etik ve ahlak kavramları ile birleştirir.
E
Siyasetin tek bir hedefinin güç edinmek ve bunu korumak olduğunu söyler.
Açıklama:
Machiavelli siyaset teorisini etik ve ahlaktan tamamen ayırır. Söylemler ve Prens adlı eserlerinde bu açıkça görülmektedir.
Soru 16
Hukukun tanrısal ve insan tarafından yaratılan hukuk olarak ikiye ayrılması gerektiğini savunan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Guicciardini
B
Richelieu
C
Machiavelli
D
Grotius
E
Wicquefort
Açıklama:
Eserlerinde hukukun tanrısal ve insan tarafından yaratılan hukuk olarak ikiye ayrılması gerektiğini savunan Grotius, devletlerarası ilişkilerin her yönünün hukuka tabi olması gerektiğine ve savaşın ancak kuşkusuz biçimde haklı nedenlere dayanması hâlinde kabul edilebileceğine inanmaktadır.
Soru 17
I. Müzakereler için uygun mevsimin beklenmesi gerektiğini söyler.
II. Başbakanlık görevine getirilmiştir.
III. Devlet çıkarlarını (raison d’état) savunur.
IV. Siyasi vasiyetname yazmıştır.
Richelieu ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden hangisi/ hangileri yanlıştır?
II. Başbakanlık görevine getirilmiştir.
III. Devlet çıkarlarını (raison d’état) savunur.
IV. Siyasi vasiyetname yazmıştır.
Richelieu ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden hangisi/ hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
Yalnız I
D
III ve IV
E
Yalnız III
Açıklama:
Müzakereler için uygun mevsimin beklenmesi gerektiğini Guicciardini söyler. Richelieu, bu görüşten farklı olarak, “uygun mevsim veya zaman” olmayan durumlarda dahi hareketsiz kalınmaması gerektiğine inanmaktadır.
Soru 18
François de Callières ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Diplomaside sürekli müzakerenin gerekli olduğunu öner sürer.
B
Siyasetin ahlak ve etikten ayrılması gerektiğini savunur.
C
Diplomasi Sanatı adlı eseri yazan kişidir.
D
Diplomasi faaliyetinin içeriğinin tamamen siyasi olduğu görüşünü reddeder.
E
Tarihte ilk kez mukim diplomasi konusunu ele alan diplomattır.
Açıklama:
De Callières tarafından yazılan bu kitap tüm 18. yüzyıl boyunca Avrupa çapında şöhrete kavuşmuş, diplomatik uygulamaların standart referansı ve diplomat adaylarının okuması gerekli birkaç eserden biri hâline gelmiştir.
Soru 19
Güçler dengesini uluslararası barışın korunması için en iyi yöntem sayan ve Wilson prensiplerini savunan siyaset bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
François de Callieres
B
Ernest Satow
C
Hans Mortgenthau
D
Henry Kissinger
E
Harold Nicolson
Açıklama:
Nicolson, uluslararası politikaya yaklaşımında, güç ve güç kullanma gerekliliği hakkındaki gerçekçi değerlendirmeler yapmakla birlikte, politikaların ahlaki bir boyutu olduğunu da teslim eder. Öte yandan, 1914’te iflas etmesine rağmen “güçler dengesi”ni uluslararası barışın korunması için en iyi yöntem sayar.
Soru 20
‘Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri’.
Bu söz aşağıdakilerden hangisine aittir?
Bu söz aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sir Victor Wellesley
B
Sir Arthur Conan Doyle
C
William Ewart Gladstone
D
Ian Hamilton
E
Johann Wolfgang Von Goethe
Açıklama:
İngiliz diplomatı Sir Victor Wellesley diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ayırımı şu şekilde özetlemiştir: ‘Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri’.
Soru 21
Diplomasiyi "uluslararası hukukta uluslararası ilişkilerin bilimi ve yürütülüşü" şeklinde tanımlayan eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meydan Larousse
B
Milli Eğitim Bakanlığı Türk Ansiklopedisi
C
Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlüğü
D
Yeni Hayat Ansiklopedisi
E
Temel Britannica
Açıklama:
Milli Eğitim Bakanlığı Türk Ansiklopedisi’nin diplomasi tanımı ‘uluslararası hukukta uluslararası ilişkilerin bilimi ve yürütülüşü’ şeklindedir.
Soru 22
Temel Britannica’nın diplomasi sözcüğüne verdiği tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diplomasi, güç bir görüşme sırasında gösterilen ustalık ve becerikliliktir.
B
Diplomasi, uluslararası ilişkileri düzenleyen antlaşmalar bütünü; yabancı bir ülkede ve uluslararası toplantılarda ülkesini temsil etme işi ve sanatıdır.
C
Diplomasi, bir ülkenin başka ülkelerle ilişkilerinde kendi konumunu korumaya ve iyileştirmeye çalışırken öbür ülkelerle yürütebilme uğraşı ve sanatıdır.
D
Diplomasi, uluslararası hukukta uluslararası ilişkilerin bilimi ve yürütülüşüdür.
E
Diplomasi, uluslararası ilişkilerin müzakerelerle yürütülmesi; bu ilişkilerin büyükelçi ve elçilerle yürütülmesi ve yönetilmesinin yöntemi; diplomatın işi ve sanatıdır.
Açıklama:
Temel Britannica’nın diplomasi sözcüğüne verdiği tanım biraz daha ayrıntılıdır: ‘Diplomasi, bir ülkenin başka ülkelerle ilişkilerinde kendi konumunu korumaya ve iyileştirmeye çalışırken öbür ülkelerle yürütebilme uğraşı ve sanatıdır’.
Soru 23
Diplomasiyi "bağımsız devletlerin hükûmetleri arasındaki resmî ilişkilere zeka ve
taktın uygulamasıdır" şeklinde tarif etmiş olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
taktın uygulamasıdır" şeklinde tarif etmiş olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sir Victor Wellesley
B
Albert de Broglie
C
Edmund Burke
D
Ernest Satow
E
Ambrose Bierce
Açıklama:
Ernest Satow, diplomasiyi "bağımsız devletlerin hükûmetleri arasındaki resmî ilişkilere zeka ve taktın uygulamasıdır" şeklinde tarif etmiştir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisinin diplomasi tanımı diğerlerinden farklı yöndedir?
Seçenekler
A
Lester B.Pearson
B
Ludwig Boerne
C
Talleyrand
D
Ambrose Bierce
E
Ernest Satow
Açıklama:
Ambrose Bierce’e göre diplomasi ‘ülkesi için yurtsever yalan söyleme sanatıdır’. Talleyrand için ‘diplomasi yalan söylemek ve inkâr etmektir’. Ludwig Boerne de benzer görüştedir: ‘diplomasi Fransızca konuşmak, konuşup bir şey söylememek ve sahte laflar etmektir’. Çarpıcı tanımlama örnekleri de vardır: ‘diplomasi başkasının sizin istediğinizi yapmasına müsaade etmektir’. Lester B.Pearson; ‘diplomasi savaşın başka vasıtalarla sürmesidir’. Bu tanımlar olumsuzdur. Fakat, Ernest Satow diplomasiyi ‘bağımsız devletlerin hükûmetleri arasındaki resmî ilişkilere zeka ve taktın uygulamasıdır’ şeklinde tarif etmiştir. Bu bakımdan Ernest'in tanımı farklıdır.
Soru 25
Diplomasi uluslararası ilişkilerin şekillenmeye başladığı ............ yüzyıldan itibaren üzerinde durulmaya başlanan bir alan olmuştur. Boş bırakılan kısma aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
15.
B
16.
C
17.
D
18.
E
19.
Açıklama:
Diplomasi uluslararası ilişkilerin şekillenmeye başladığı 15. yüzyıldan itibaren üzerinde durulmaya başlanan bir alan olmuştur.
Soru 26
1648 ... - Osnabrück Antlaşmalarıyla Avrupa hükümdarları o zamana kadar hep savaşa ve çatışmaya dayanan ilişkilerini bir düzene sokma gereğini anladıkları zaman, diplomatik teori daha açık bir ‘siyasi’ renge bürünmüştür.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
München
B
Münster
C
Madrid
D
Kyoto
E
Viyana
Açıklama:
1648 Münster - Osnabrück Antlaşmalarıyla Avrupa hükümdarları o zamana kadar hep savaşa ve çatışmaya dayanan ilişkilerini bir düzene sokma gereğini anladıkları zaman, diplomatik teori daha açık bir ‘siyasi’ renge bürünmüştür.
Soru 27
17. yüzyılda, ilk defa savaştaki düşmanlarla olduğu kadar barıştaki dostlarla ‘arada sırada’ değil ‘sürekli müzakere’ hâlinde olunması fikrini ortaya atan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Kardinal Richelieu
B
Sir Henry Wotton
C
Machiavelli
D
Gladstone
E
Guicciardini
Açıklama:
17. yüzyılda On Üçüncü Louis’nin Başbakanı Kardinal Richelieu ilk defa savaştaki düşmanlar olduğu kadar barıştaki dostlarla ‘arada sırada’ değil ‘sürekli müzakere’ hâlinde olunması fikrini ortaya attı. Bunun için devamlılık gösteren ve yaygın bir diplomasi ağı oluşturmaya çalıştı.
Soru 28
Prens, Titus Livy’nin İlk On Kitabı Üzerine Söylevler ve Floransa’nın Tarihi adlı kitaplar kimindir?
Seçenekler
A
Abraham de Wicquefort
B
Richelieu
C
Hugo Grotius
D
Guicciardini
E
Machiavelli
Açıklama:
Prens, Titus Livy’nin İlk On Kitabı Üzerine Söylevler ve Floransa’nın Tarihi adlı kitaplar Niccolo Machiavelli'ye aittir.
Soru 29
Diplomasi ve diplomasiyle ilgili davranışlar hakkındaki düşüncelerini Ricordi (Tutanaklar) adlı eserde toplayan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Guicciardini
B
Machiavelli
C
Hugo Grotius
D
Richelieu
E
Wicquefort
Açıklama:
Diplomasi ve diplomasiyle ilgili davranışlar hakkındaki düşüncelerini Ricordi (Tutanaklar) adlı bir eserde toplayan kişi Guicciardini'dir.
Soru 30
Diplomasiyi politika değil politikayı uygulayan araç olarak tanımlayan diplomat kimdir?
Seçenekler
A
Victor Wellesley
B
Harold Nicolson
C
Charles de Martens
D
Richard Langhorne
E
Keith Hamilton
Açıklama:
İngiliz diplomatı Sir Victor Wellesley diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ayırımı şu şekilde özetlemiştir: ‘Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri’
Soru 31
Diplomasi teorisi hangi yüzyılda geliştirilmeye başlanmıştır?
Seçenekler
A
XV. yy.
B
XVI. yy.
C
XVII. yy.
D
XVIII. yy.
E
XIX. yy.
Açıklama:
Diplomasi teorisi esas itibarıyla, bugünkü haliyle bildiğimiz, ‘modern’ diplomasinin temellerinin atıldığı 15. yüzyıldan başlayarak Avrupa’da geliştirilmeye başlamıştır. ‘Modern diplomasi’ özel hukuki kurallarla korunan ve sürekli olarak dış ülkelerde veya uluslararası kuruluşların merkezlerinde ikamet eden diplomatların oluşturduğu bir ağın dış politika uygulama faaliyetleri şeklinde doğmuştur. Bu ağ ilk olarak İtaya yarımadasında 15. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmış ve Münster ve Osnabrück Kongrelerini (1644-8) izleyen iki buçuk asır içinde belirli bir olgunluğa ulaşmıştır
Soru 32
Diplomatın görevini yerine getirirken ne ölçüde ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanması gerektiği konusu 1961 yılında nerede yapılan sözleşme ile bir sonuca bağlanmıştır?
Seçenekler
A
Viyana
B
Brüksel
C
Londra
D
Berlin
E
Paris
Açıklama:
O çağlardaki yazarların üzerinde durduğu ikinci konu, elçinin yabancı bir saraydaki hukuki statüsünün niteliğidir. Özellikle, diplomatın görevini yerine getirirken ne ölçüde ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanması gerektiği konusu başta Grotius olmak üzere çeşitli düşünürler tarafından geliştirilen bir alandır. Bu konu esasen yüzyıllar boyu diplomasinin ana tartışma konularından birini oluşturmuş, bu tartışmalar ayrıcalık ve bağışıklıkların ancak 20. yüzyılda, Diplomatik İlişkiler Hakkındaki 1961 Viyana Sözleşmesiyle kodifiye edilmesiyle bir sonuca bağlanmıştır. Buna rağmen, ileride görüleceği gibi bugün dahi ayrıcalık ve bağışıklıkların değişen dünya koşullarına nasıl uydurulacağı konusu gündemden çıkmamıştır.
Soru 33
I- Misyonerler
II- Fanatikler
III- Hukukçular
Sir Harold Nicolson'a göre yukarıda bahsedilen gruplardan hangisi ya da hangileri kötü diplomatlardır?
II- Fanatikler
III- Hukukçular
Sir Harold Nicolson'a göre yukarıda bahsedilen gruplardan hangisi ya da hangileri kötü diplomatlardır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız II
Açıklama:
Sir Harold Nicolson bu farkı vurgularken şöyle yazmıştır: ‘En kötü diplomatlar, misyonerler, fanatikler ve hukukçulardır; en iyi diplomatlar makul olanlar ve insan tabiatından kuşkuculardır’. Dolayısıyla birçok nazariyatçıya göre, diplomatik teoride din,
ahlak gibi unsurlar yerine, hakim olan unsur, sağduyudur. Diplomasi bir ahlaki felsefe sistemi değildir. Gerçeği söylemenin sınırlarını ahlak tayin etmez.
ahlak gibi unsurlar yerine, hakim olan unsur, sağduyudur. Diplomasi bir ahlaki felsefe sistemi değildir. Gerçeği söylemenin sınırlarını ahlak tayin etmez.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi dış politikanın dayandığı unsurlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Etik
B
Siyaset
C
Ekonomi
D
Kültür
E
Edebiyat
Açıklama:
Dış politika, siyasi, ekonomik, stratejik, kültürel, etik ve ahlak dahil çok çeşitli unsurlara dayanır. Dış ilişkilerinde etik kurallarına, bu arada kendi kültür ve geleneklerine uymayan bir ulus hem içeride hem dışarıda güvenilirliğini yitirir. Edebiyat kültürün bir alt etmeni olarak dış politikanın direk dayandığı bir unsur değildir.
Soru 35
Diplomaside elverişli bir uluslararası konjonktürün oluşmasını veya ilgili ülkelerde birbirine olumlu bakan yöneticilerin iktidara gelmesini beklemenin anlaşma şansını arttırabileceği varsayımına dayanan düşünce hangisidir?
Seçenekler
A
Sürekli Müzakere
B
Uygun Bir Mevsim
C
Topyekun Savaş
D
Temsilin İşlevi
E
Fırsat Açıklığı
Açıklama:
Müzakereler için ‘uygun bir mevsim’ olduğu yaklaşımı beş yüzyıl önce Guicciardini tarafından ortaya atılmıştır. Bu düşünce örneğin, elverişli bir uluslararası konjonktürün oluşmasını veya ilgili ülkelerde birbirine olumlu bakan yöneticilerin iktidara gelmesini beklemenin anlaşma şansını arttırabileceği varsayımına dayanmaktadır. Bugün müzakere ve temaslarda ‘uygun mevsimi kollamak’ diplomasi uygulamasında hesaba katılan başlıca unsurlardan biri hâline gelmiştir.
Soru 36
Niccolo Machiavelli nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
Avusturya
E
İspanya
Açıklama:
Floransa Cumhuriyeti’nde 1469’da doğmuş olan Niccolo Machiavelli aslında diplomasiden çok siyaset teorisi alanında isim yapmıştır. Ancak gerek kariyeri gerekse yaşadığı dönem onu diplomasi konusunda düşünceler üretmeye yöneltmiştir. Zira Machiavelli İtalya’nın şehir devletleri arasında mukim elçiliklerin yaygınlaşmaya başladığı bir çağda yaşamış ve bu kurumun kökleştiği bir dönemde ölmüştür.
Soru 37
Niccolo Machiavelli'nin en önemli eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prens
B
Devlet
C
Ütopya
D
Denemeler
E
Uygarlık
Açıklama:
Machiavelli’nin en tanınan eseri Prens'tir. Titus Livy’nin İlk On Kitabı Üzerine Söylemler ve Floransa’nın Tarihi adlı kitapları diplomasi hakkında düşüncelerinin en önemli kaynaklarıdır.
Soru 38
De Jure Belli ac Pacis Libri Tres (Savaş ve Barış Hukuku Hakkında Üç Kitap) isimli kitabın yazarı, düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Hugo Grotius
B
Francesco Guicciardini
C
Niccolo Machiavelli
D
Armand Jean du Plessis
E
Abraham de Wicquefort
Açıklama:
Hugo Grotius Fransa’ya sığındığı sırada diplomatik hukuk hakkındaki fikirlerinin de yer aldığı De Jure Belli ac Pacis Libri Tres (Savaş ve Barış Hukuku Hakkında Üç Kitap) adlı önemli eserini yazdı.
Soru 39
1624’te 13. Louis’nin Başbakanlığına atanan ve 1642’de ölümüne kadar bu görevde kalan devlet adamı kimdir?
Seçenekler
A
Armand Jean du Plessis
B
Abraham de Wicquefort
C
François de Callières
D
Ernest Satow
E
Harold Nicolson
Açıklama:
Kardinal ve Richelieu Dükü Armand Jean du Plessis 1585 yılında Paris’te doğdu. Fransız tarihinin en çarpıcı şahsiyetlerinden olan Richelieu ilk olarak 1608-1616 yıllarında papaz olarak görev yaptığı La Rochelle’de Marie de Medici’nin dikkatini çektikten sonra Paris’te siyasi kariyeri hız kazandı. 1622’de Kardinalliğe yükselen Richelieu 1624’te 13. Louis’nin Başbakanlığına atandı ve 1642’de ölümüne kadar bu görevde kaldı.
Soru 40
"Diplomasi politika değil, politikayı uygulayan araçtır." ifadesiyle diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ayırımı ortaya koyan diplomat kimdir?
Seçenekler
A
Sir Ernest Satow
B
Sir Victor Wellesley
C
Sir Eric Drummond
D
Sir Henry Wotton
E
Sir Harold Nicolson
Açıklama:
İngiliz diplomatı Sir Victor Wellesley diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ayırımı şu şekilde özetlemiştir: ‘Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri’. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 41
Diplomasi kaçıncı yüzyıldan itibaren üzerinde durulmaya başlanan bir alan olmuştur?
Seçenekler
A
11. Yüzyıl
B
9. Yüzyıl
C
15. Yüzyıl
D
19. Yüzyıl
E
17. Yüzyıl
Açıklama:
Diplomasi uluslararası ilişkilerin şekillenmeye başladığı 15. yüzyıldan itibaren üzerinde durulmaya başlanan bir alan olmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 42
Diplomatik ağ kavramının öneminin anlaşıldığı, söz konusu kavramın olgunlaştığını gösteren ve diplomasi tarihi açısından da oldukça önemli kabul edilen olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pyrenees Antlaşması
B
Paris Barış Konferansı
C
Washington Uzlaşısı
D
Münster ve Osnabrück Kongreleri
E
Otuz Yıl Savaşları
Açıklama:
‘Modern diplomasi’ özel hukuki kurallarla korunan ve sürekli olarak dış ülkelerde veya uluslararası kuruluşların merkezlerinde ikamet eden diplomatların oluşturduğu bir ağın dış politika uygulama faaliyetleri şeklinde doğmuştur.Bu ağ ilk olarak İtalya yarımadasında 15. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmış ve Münster ve Osnabrück Kongrelerini (1644-8) izleyen iki buçuk asır içinde belirli bir olgunluğa ulaşmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 43
"Savaştaki düşmanlarla olduğu kadar barıştaki dostlarla ‘arada sırada’ değil ‘sürekli müzakere’ hâlinde olunması" fikrini ilk defa ortaya atan kimdir?
Seçenekler
A
Kardinal Richelieu
B
Francesco Guicciardini
C
Armand Jean du Plessis
D
Abraham de Wicquefort
E
François de Callières
Açıklama:
17. yüzyılda On Üçüncü Louis’nin Başbakanı Kardinal Richelieu ilk defa savaştaki düşmanlar olduğu kadar barıştaki dostlarla ‘arada sırada’ değil ‘sürekli müzakere’ hâlinde olunması fikrini ortaya attı. Bunun için devamlılık gösteren ve yaygın bir diplomasi ağı oluşturmaya çalıştı. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 44
Niccolo Machiavelli'nin en çok tanınan eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Tutanaklar
B
Prens
C
Mare Liberum
D
Büyükelçi ve Görevleri
E
Diplomasi Sanatı
Açıklama:
Machiavelli’nin en tanınan eseri Prens yanında Titus Livy’nin İlk On Kitabı Üzerine Söylemler ve Floransa’nın Tarihi adlı kitapları diplomasi hakkında düşüncelerinin en önemli kaynaklarıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 45
Müzakereler için ‘uygun bir mevsim’ olduğu yaklaşımını ortaya atan diplomat kimdir?
Seçenekler
A
Niccolo Machiavelli
B
Hugo Grotius
C
Abraham de Wicquefort
D
François de Callières
E
Francesco Guicciardini
Açıklama:
Müzakereler için ‘uygun bir mevsim’ olduğu yaklaşımını ortaya atan Francesco Guicciardini, müzakereler konusunda “uygun mevsimin” beklenmesinin yararlarından ve bir anlaşmaya varıldığında bunun uygulanmasının sağlanması için karşılıklı garantiler verilmesinin öneminden bahseder. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 46
Diplomat François de Callières hangi savaş sırasında barışa götüren müzakereleri gizli misyonla yürütmesiyle önemli bir döneme imza atmıştır?
Seçenekler
A
Otuz Yıl Savaşları
B
İntikal Savaşı
C
Dokuz Yıl Savaşı
D
Vietnam Savaşı
E
I. Dünya Savaşı
Açıklama:
Callières’in hayatının en önemli dönemini Dokuz Yıl Savaşı (1688-1697) sırasında Hollandalılarla kısa bir barışa götüren müzakereleri gizli misyonla yürütmesi teşkil etmiştir. François de Callières başta Hollandalılarla müzakereleri olmak üzere diplomatik tecrübelerine dayanarak yazdığı Diplomasi Sanatı’nın 1716’da yayınlanmasından itibaren Avrupa devletlerarası ilişkiler tarihi alanında isim yapmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 47
"Diplomatik Uygulama Rehberi" adlı eser aşağıdaki diplomatlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sir Ernest Satow
B
Henry Kissinger
C
Sir Eric Drummond
D
Harold Nicolson
E
Hans J. Morgenthau
Açıklama:
Sir Ernest Satow'un ismi, diğer eserlerinden çok en tanınmış kitabı olan Diplomatik Uygulama Rehberi ile anılmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 48
Süper güçler arası “détente” politikalarına katkıları, Çin’e açılım, Vietnam savaşının sona erdirilmesinde oynadığı ve 1973’te Kuzey Vietnam’lı muhatabı ile ortaklaşa Nobel Ödülü kazandıran hayati rolü ile hatırlanan ABD'li diplomat kimdir?
Seçenekler
A
Henry Wotton
B
George Pratt Shultz
C
David Rockefeller
D
Alfred Heinz Kissinger
E
Richard Nixon
Açıklama:
Alfred Heinz Kissinger, süper güçler arası “détente” politikalarına katkıları, Çin’e açılım, Vietnam savaşının sona erdirilmesinde oynadığı ve 1973’te Kuzey Vietnam’lı muhatabı ile ortaklaşa Nobel Ödülü kazandıran hayati rolü ile hatırlanır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 49
Hans J. Morgenthau'nun uluslararası siyasette gerçekçilik teorisini en tutarlı şekilde ortaya koyan metin olarak kabul edilen eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Diplomaside Sürekli Müzakerenin Gerekliliği
B
Uluslararası Siyaset: Güç ve Barış Mücadelesi
C
Titus Livy’nin İlk On Kitabı Üzerine Söylemler
D
Savaş ve Barış Hukuku Hakkında Üç Kitap
E
Siyasi Vasiyetname
Açıklama:
Morgenthau’nun Uluslararası Siyaset: Güç ve Barış Mücadelesi adlı eseri uluslararası siyasette gerçekçilik teorisini en tutarlı şekilde ortaya koyan bir metin olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 50
Münster antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1644
B
1648
C
1651
D
1647
E
1653
Açıklama:
Doğru seçenek B şıkkıdır. Münster antlaşması 1648'de imzalanmıştır.
Soru 51
Ulusal çıkarların savunulmasında diplomasinin rolünü ön plana çıkaran ve diplomasinin sürekli olması görüşünü ortaya atan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Richelieu
B
Marx
C
Grotius
D
Machiavelli
E
Aristoteles
Açıklama:
Richelieu, Fransa’nın ulusal çıkarlarının savunulmasında diplomasinin rolünü o
kadar önemsemiştir ki diplomasinin ‘sürekli’ olması görüşünü ortaya atmıştır.
kadar önemsemiştir ki diplomasinin ‘sürekli’ olması görüşünü ortaya atmıştır.
Soru 52
Diplomasiyi bir devletin karşı tarafı aldatmak için kullandığı bir araç olarak gören ve amaca ulaşmak için her yolu meşru sayan kimdir?
Seçenekler
A
Richelieu
B
Abraham de Wicquefort
C
Niccolo Machiavelli
D
Hugo Grotius
E
Francesco Guicciardini
Açıklama:
Machiavelli için siyasetin tek bir hedefi vardır: Güç veya yetki edinmek ve
bunu korumak. Siyasetle genellikle ilişkilendirilen din, ahlak gibi kavramların siyasetin temel yönleriyle hiçbir ilgisi yoktur. Güç sağlamak ve korumak için önemi
olan tek yetenek “hesaplı” olmaktır.
Machiavelli için diplomasi devletin karşı tarafı aldatmak için kullanılan önemli bir araçtır. Bunun ötesinde hemen hemen hiç değeri yoktur. Machiavelli temelde dış politikayı sürekli savaş durumunda olan devletin gücünü artırması çabasından ibaret görür.
Diplomatların hükümdarları (prensleri) güçlendirmek ve özellikle onların
şöhretlerini arttırmak için yararlı olduklarını kabul eden Machiavelli, mukim büyükelçilerin bilgi toplama işlevlerinin önemini de vurgulamaktadır.
bunu korumak. Siyasetle genellikle ilişkilendirilen din, ahlak gibi kavramların siyasetin temel yönleriyle hiçbir ilgisi yoktur. Güç sağlamak ve korumak için önemi
olan tek yetenek “hesaplı” olmaktır.
Machiavelli için diplomasi devletin karşı tarafı aldatmak için kullanılan önemli bir araçtır. Bunun ötesinde hemen hemen hiç değeri yoktur. Machiavelli temelde dış politikayı sürekli savaş durumunda olan devletin gücünü artırması çabasından ibaret görür.
Diplomatların hükümdarları (prensleri) güçlendirmek ve özellikle onların
şöhretlerini arttırmak için yararlı olduklarını kabul eden Machiavelli, mukim büyükelçilerin bilgi toplama işlevlerinin önemini de vurgulamaktadır.
Soru 53
Tarihte ilk kez mukim diplomasi konusunu ele alan ve büyükelçi tanımını yapan diplomat kimdir?
Seçenekler
A
François de Callières
B
Ernest Satow
C
Harold Nicolson
D
Hans J. Morgenthau
E
Abraham de Wicquefort
Açıklama:
Doğru seçenek E şıkkıdır. Wicquefort, tarihte ilk kez mukim diplomasi konusunu ele almış ve büyükelçi tanımını yapmıştır.
Soru 54
Diplomasinin devletlararası ilişkilerin yürütülmesindeki rolü nedir?
Seçenekler
A
Hem ilişkinin yürütülmesini sağlayan hem ilişkiye ilişkin politikaları etkileyen bir faaliyet
B
İlişkinin yürütülmesini kolaylaştıran bir faaliyet
C
İlişkiye yön veren bir faaliyet
D
İlişkiyi yöneten bir faaliyet
E
İlişkinin yürütülmesini sağlayan mekanik bir faaliyet
Açıklama:
Doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 55
“Sürekli Müzakere” düşüncesinin yerleşmesini savunurken, mutlakiyetin kurumlaşmasını sağlayan kimdir?
Seçenekler
A
Ernest Satow
B
Richelieu
C
Niccolo Machiavelli
D
Francesco Guicciardini
E
Hugo Grotius
Açıklama:
Devletlerarası ilişkilerin yoğunluk kazandığı yüzyıllara kadar müzakere, ateşkes,
barış yapma, teslim olma koşullarının saptanması gibi nispeten seyrek ortaya çıkan
durumlarda başvurulan bir yöntemdi. 17. yüzyılda On Üçüncü Louis’nin Başbakanı Kardinal Richelieu ilk defa savaştaki düşmanlar olduğu kadar barıştaki dostlarla
‘arada sırada’ değil ‘sürekli müzakere’ hâlinde olunması fikrini ortaya attı. Bunun
için devamlılık gösteren ve yaygın bir diplomasi ağı oluşturmaya çalıştı.
Çağımızda ‘sürekli müzakere’nin gerekliliği, hatta kaçınılmazlığı artık tartışma konusu değildir. Bugün uluslararası ilişkiler bir sürekli müzakere zemini üzerinden yürümektedir. Devletlerarası ikili ilişkilerin içeriği kadar çok taraflı ilişkilerin kapsamı da tamamen müzakere yoluyla oluşmaktadır.
barış yapma, teslim olma koşullarının saptanması gibi nispeten seyrek ortaya çıkan
durumlarda başvurulan bir yöntemdi. 17. yüzyılda On Üçüncü Louis’nin Başbakanı Kardinal Richelieu ilk defa savaştaki düşmanlar olduğu kadar barıştaki dostlarla
‘arada sırada’ değil ‘sürekli müzakere’ hâlinde olunması fikrini ortaya attı. Bunun
için devamlılık gösteren ve yaygın bir diplomasi ağı oluşturmaya çalıştı.
Çağımızda ‘sürekli müzakere’nin gerekliliği, hatta kaçınılmazlığı artık tartışma konusu değildir. Bugün uluslararası ilişkiler bir sürekli müzakere zemini üzerinden yürümektedir. Devletlerarası ikili ilişkilerin içeriği kadar çok taraflı ilişkilerin kapsamı da tamamen müzakere yoluyla oluşmaktadır.
Soru 56
Diplomasi kavramının çeşitli tanımlarında öne çıkan başlıca ögeler nelerdir?
Seçenekler
A
Müzakere ve protokol
B
Aldatma ve casusluk
C
Müzakere ve temsil
D
Prense sadakat
E
Uluslararası adaleti sağlama
Açıklama:
Doru seçenek C şıkkıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Morgenthau'nun “temel kuralları” arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Diplomasi “haçlı” zihniyetinden arındırılmamalıdır.
B
Dış politika hedefleri ulusal çıkarlar doğrultusunda saptanmalıdır.
C
Diplomasi siyasi sahneye diğer ulusların açısından bakmalıdır.
D
Uluslar kendileri için yaşamsal olmayan her konuda uzlaşıya istekli olmalıdır.
E
Değeri olmayan haklar için gerçek avantajların esasından vazgeçmemek
gerekir.
gerekir.
Açıklama:
Doğru seçenek A şıkkında verilmiştir. Diplomasi “haçlı” zihniyetinden arındırılmalıdır. O yüzden A şıkkı yanlıştır.
Soru 58
Diplomasi teorisi konusunda yazanlar ilk olarak hangi konulara eğilmiştir?
Seçenekler
A
Büyükelçilerin ayrıcalıkları
B
Büyükelçilerin sahip olması gereken nitelikler
C
Büyükelçilere kimlerin refakat etmesi gerektiği
D
Uluslararası hukuk
E
Büyükelçiliklerin nerelerde konuşlandırılması gerektiği
Açıklama:
Doğru seçenek B şıkkıdır.
Soru 59
Modern devletlerde gelişmiş bulunan bürokrasinin dış politika ile her zaman çeliştiğini vurgulayan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
François de Callières
B
Ernest Satow
C
Harold Nicolson
D
Hans J. Morgenthau
E
Henry Kissinger
Açıklama:
Doğru seçenek E şıkkıdır.
Soru 60
"Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur. Politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri." ifadesi aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ludwig Boerne
B
Ambrose Bierce
C
Sir Victor Wellesley
D
Talleyrand
E
Ernest Satow
Açıklama:
İngiliz diplomatı Sir Victor Wellesley diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ayırımı şu şekilde özetlemiştir: ‘Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan
harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi
saptar, diplomasi ise taktikleri’. Doğru cevap C'dir.
harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi
saptar, diplomasi ise taktikleri’. Doğru cevap C'dir.
Soru 61
Oxford İngilizce Sözlüğü'ne göre, diplomasinin tanımı nasıldır?
Seçenekler
A
‘Uluslararası ilişkileri düzenleyen antlaşmalar bütünü; yabancı bir ülkede ve uluslararası toplantılarda ülkesini temsil etme işi ve sanatı; bu işte çalışan kimsenin görevi, mesleği; bu görevlilerin oluşturduğu topluluk’ dur.
B
‘Uluslararası ilişkileri yönetme bilgisi ve mesleği’dir.
C
‘Devletlerin barışçıl dış ilişkilerinin yürütülmesindeki resmî yöntem ve araçların bütünü’ dür.
D
‘Diplomasi uluslararası ilişkilerde ve müzakerelerde maharet ve yetenektir’.
E
‘Uluslararası ilişkilerin müzakerelerle yürütülmesi; bu ilişkilerin büyükelçi ve elçilerle yürütülmesi ve yönetilmesinin yöntemi; diplomatın işi ve sanatı’ dır.
Açıklama:
Oxford İngilizce Sözlüğüne göre, diplomasi ‘uluslararası ilişkilerin müzakerelerle yürütülmesi; bu ilişkilerin büyükelçi ve
elçilerle yürütülmesi ve yönetilmesinin yöntemi; diplomatın işi ve sanatı’ dır. Doğru cevap E'dir.
elçilerle yürütülmesi ve yönetilmesinin yöntemi; diplomatın işi ve sanatı’ dır. Doğru cevap E'dir.
Soru 62
Diplomasi için "ülkesi için yurtsever yalan söyleme sanatıdır" sözü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Albert de Broglie
B
Ambrose Bierce
C
Ludwig Boerne
D
Charles de Martens
E
Zhou Enlai
Açıklama:
Ambrose Bierce’e göre diplomasi ‘ülkesi için yurtsever yalan söyleme sanatıdır’.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi diplomasinin profesyonelleşmesi ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Diplomasinin bir ülkenin gücüne katkısı
B
Diplomatın hükümdarına ve devletine itaat derecesinin ölçütleri
C
Diplomatın sosyal hayatı
D
Yabancı ülkelerle ‘sürekli müzakere’ kavramı
E
Diplomatın temsil görevinin içeriği
Açıklama:
Diplomasinin bir ülkenin gücüne katkısı, diplomatın hükümdarına ve devletine itaat derecesinin ölçütleri, ‘diplomasi ve ahlak’ teması, diplomasinin ulusal çıkarları savunmanın ötesinde bir işlev sahibi olup olmadığı, yabancı
ülkelerle ‘sürekli müzakere’ kavramı, diplomasi uygulamasında ‘uygun mevsim’
olup olmadığı tartışması, diplomatın temsil görevinin içeriği, diplomasinin profesyonelleşmesi, bunlar arasında sayılabilir. Doğru cevap C'dir.
ülkelerle ‘sürekli müzakere’ kavramı, diplomasi uygulamasında ‘uygun mevsim’
olup olmadığı tartışması, diplomatın temsil görevinin içeriği, diplomasinin profesyonelleşmesi, bunlar arasında sayılabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 64
Diplomasinin ‘sürekli’ olması görüşünü ortaya atan kimdir?
Seçenekler
A
Richelieu
B
Machiavelli
C
Hamilton
D
Nicolson
E
Charles de Martens
Açıklama:
Richelieu, Fransa’nın ulusal çıkarlarının savunulmasında diplomasinin rolünü o
kadar önemsemiştir ki diplomasinin ‘sürekli’ olması görüşünü ortaya atmıştır. Doğru cevap A'dır.
kadar önemsemiştir ki diplomasinin ‘sürekli’ olması görüşünü ortaya atmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 65
Machiavelli’nin diplomasi hakkında en tanınan eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Ricordi
B
Prens
C
Mare Liberum
D
Büyükelçi ve Görevleri
E
Diplomasi Sanatı
Açıklama:
Machiavelli’nin en tanınan eseri
Prens yanında Titus Livy’nin İlk On Kitabı Üzerine Söylemler ve Floransa’nın
Tarihi adlı kitapları diplomasi hakkında
düşüncelerinin en önemli kaynaklarıdır. Doğru cevap B'dir.
Prens yanında Titus Livy’nin İlk On Kitabı Üzerine Söylemler ve Floransa’nın
Tarihi adlı kitapları diplomasi hakkında
düşüncelerinin en önemli kaynaklarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 66
Floransa anayasası hakkındaki yazıları ile tanınan diplomat kimdir?
Seçenekler
A
Edmund Burke
B
Ambrose Bierce
C
Harold Nicolson
D
Francesco Guicciardini
E
Charles de Martens
Açıklama:
Guicciardini daha çok Floransa anayasası hakkındaki yazıları ve özellikle İtalya Tarihi adlı
eseriyle tanınır. Doğru cevap D'dir.
eseriyle tanınır. Doğru cevap D'dir.
Soru 67
Hugo Grotius’a göre uyuşmazlıkların çözümü için aşağıdaki yöntemlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Taraflar arasında toplantı yapılması
B
Teke tek çarpışma veya kura çekme suretiyle çözümü
C
Taraflardan her birinin taleplerinin bir kısmından ödün vermesi sonucu varılan uzlaşma
D
Taraflar arasında müzakere yapılması
E
Haksız da olsa tarafların sonuna kadar kendini savunması
Açıklama:
Diplomasi, uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümü aracı olarak Grotius’un
düşünce sisteminde özel bir yere sahiptir. Ona göre, uyuşmazlıkların çözümü için
üç yöntem vardır. Birincisi, taraflar arasında toplantı ve müzakere yapılmasıdır.
İkincisi, taraflardan her birinin taleplerinin bir kısmından ödün vermesi sonucu varılan uzlaşmadır. Üçüncüsü ise teke tek çarpışma veya kura çekme suretiyle
çözümdür. Grotius, bazen hakkını korumak yerine vazgeçmenin tercihe şayan
olduğuna inanmaktadır. Cevap E'dir.
düşünce sisteminde özel bir yere sahiptir. Ona göre, uyuşmazlıkların çözümü için
üç yöntem vardır. Birincisi, taraflar arasında toplantı ve müzakere yapılmasıdır.
İkincisi, taraflardan her birinin taleplerinin bir kısmından ödün vermesi sonucu varılan uzlaşmadır. Üçüncüsü ise teke tek çarpışma veya kura çekme suretiyle
çözümdür. Grotius, bazen hakkını korumak yerine vazgeçmenin tercihe şayan
olduğuna inanmaktadır. Cevap E'dir.
Soru 68
Tarihte ilk kez mukim diplomasi konusunu ele alan ve büyükelçi tanımını yapan diplomat kimdir?
Seçenekler
A
Abraham de Wicquefort
B
Albert de Broglie
C
Ludwig Boerne
D
Richard Langhorne
E
Harold Nicolson
Açıklama:
Wicquefort, tarihte
ilk kez mukim
diplomasi konusunu
ele alan ve büyükelçi
tanımını yapan diplomattı. Doğru cevap A'dır.
ilk kez mukim
diplomasi konusunu
ele alan ve büyükelçi
tanımını yapan diplomattı. Doğru cevap A'dır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Morgenthau'nun “temel kuralları” arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Diplomasi “haçlı” zihniyetinden arındırılmalıdır
B
Hükûmet kamuoyunun kölesi olmalıdır
C
Dış politika hedefleri ulusal çıkarlar doğrultusunda saptanmalıdır
D
Silahlı kuvvetler dış politikanın patronu değil aracıdır
E
Uluslar kendileri için yaşamsal olmayan her konuda uzlaşıya istekli olmalıdır
Açıklama:
Morgenthau aşağıdaki “temel kuralları”nı sıralamaktadır:
• Diplomasi “haçlı” zihniyetinden arındırılmalıdır.
• Dış politika hedefleri ulusal çıkarlar doğrultusunda saptanmalıdır.
• Diplomasi siyasi sahneye diğer ulusların açısından bakmalıdır.
• Uluslar kendileri için yaşamsal olmayan her konuda uzlaşıya istekli olmalıdır.
• Değeri olmayan haklar için gerçek avantajların esasından vazgeçmemek
gerekir.
• Kendinizi hiçbir zaman mahcup olmadan gerileyemeyeceğiniz veya ciddi
risklere girmeden iyileştirmeyeceğiniz durumlara sokmayınız.
• Hiçbir zaman zayıf bir müttefikinizin sizin için kararlar vermesine izin
vermeyiniz (Morgenthau, güçlü ülkelerin bu hataya sık sık düştüğünü belirtir ve klasik örnek olarak 1853 yılında Osmanlı Devleti’nin İngiltere ve
Fransa’yı Kırım Savaşı’na sürüklemesini gösterir).
• Silahlı kuvvetler dış politikanın patronu değil aracıdır.
• Hükûmet kamuoyunun kölesi değil önderidir.
Doğru cevap B'dir.
• Diplomasi “haçlı” zihniyetinden arındırılmalıdır.
• Dış politika hedefleri ulusal çıkarlar doğrultusunda saptanmalıdır.
• Diplomasi siyasi sahneye diğer ulusların açısından bakmalıdır.
• Uluslar kendileri için yaşamsal olmayan her konuda uzlaşıya istekli olmalıdır.
• Değeri olmayan haklar için gerçek avantajların esasından vazgeçmemek
gerekir.
• Kendinizi hiçbir zaman mahcup olmadan gerileyemeyeceğiniz veya ciddi
risklere girmeden iyileştirmeyeceğiniz durumlara sokmayınız.
• Hiçbir zaman zayıf bir müttefikinizin sizin için kararlar vermesine izin
vermeyiniz (Morgenthau, güçlü ülkelerin bu hataya sık sık düştüğünü belirtir ve klasik örnek olarak 1853 yılında Osmanlı Devleti’nin İngiltere ve
Fransa’yı Kırım Savaşı’na sürüklemesini gösterir).
• Silahlı kuvvetler dış politikanın patronu değil aracıdır.
• Hükûmet kamuoyunun kölesi değil önderidir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 70
Diplomatlara ilişkin ayrıcalıklar ve bağışıklıkların bugünkü nihai statüsüne erişmesi aşağıdaki hangi gelişmeyle mümkün olmuştur?
Seçenekler
A
1648 Münster Antlaşması
B
1748 Aix-la-Chapelle Antlaşması
C
1822 Verona Kongresi
D
1918 Paris Barış Konferansı
E
1961 Viyana Sözleşmesi
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
Diplomatlara sunulan özgürlükler ve ayrıcalıklar günümüzde nihai statüsüne erişimi 1961 Viyana Sözleşmesi ile olmuştur.
Diplomatlara sunulan özgürlükler ve ayrıcalıklar günümüzde nihai statüsüne erişimi 1961 Viyana Sözleşmesi ile olmuştur.
Soru 71
Uluslararası ilişkilerde ‘sürekli müzakere’nin en belirli örneği hangisidir?
Seçenekler
A
ABD-Rusya ilişkileri
B
Birleşmiş Milletler
C
Rusya-Çin ilişkileri
D
Avrupa Birliği
E
İslam İşbirliği Örgütü
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
Avrupa Birliği ülkeleri arasında oluşturulan "sürekli müzakere" yaklaşımı, uluslararası ilişkilerde örnek olarak gösterilebilecek bir uygulamadır.
Avrupa Birliği ülkeleri arasında oluşturulan "sürekli müzakere" yaklaşımı, uluslararası ilişkilerde örnek olarak gösterilebilecek bir uygulamadır.
Soru 72
Diplomasi kavramının çeşitli tanımlarında öne çıkan başlıca ögeler nelerdir?
Seçenekler
A
Müzakere ve temsil
B
Müzakere ve protokol
C
Aldatma ve casusluk
D
Uluslararası adaleti sağlama
E
Prense sadakat
Açıklama:
Diplomasi teriminin değişik tanımlarını tartışabileceksiniz.
Müzakere ve temsil konuları diplomasinin ayrılmaz birer parçasıdır ve diplomatik ilşkilerin temel ögelerini oluşturmaktadır.
Müzakere ve temsil konuları diplomasinin ayrılmaz birer parçasıdır ve diplomatik ilşkilerin temel ögelerini oluşturmaktadır.
Soru 73
Diplomasinin devletlararası ilişkilerin yürütülmesindeki rolü nedir?
Seçenekler
A
İlişkinin yürütülmesini sağlayan mekanik bir faaliyet
B
İlişkiyi yöneten bir faaliyet
C
İlişkiye yön veren bir faaliyet
D
İlişkinin yürütülmesini kolaylaştıran bir faaliyet
E
Hem ilişkinin yürütülmesini sağlayan hem ilişkiye ilişkin politikaları etkileyen bir faaliyet
Açıklama:
‘Diplomasi’ ve ‘dış politika’ kavramları arasındaki farkı ve bu iki kavram arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Diplomasinin en önemli görevi devletlerarasındaki ilişkilerin sağlıklı yürütülmesini saglamak ve aynı zamanda bu ilişkilerin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlayacak politikaların da üretilmesine öncülük etmektir.
Diplomasinin en önemli görevi devletlerarasındaki ilişkilerin sağlıklı yürütülmesini saglamak ve aynı zamanda bu ilişkilerin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlayacak politikaların da üretilmesine öncülük etmektir.
Soru 74
François de Callieres diplomasiyi diplomasinin ilke ve uygulamalarına tutarlılık kazandıran hangi kavram açısından incelemiştir?
Seçenekler
A
Dünya barışı
B
Uyuşmazlıkların barışçıl çözümü
C
Ulusal onur
D
Siyasi çıkar
E
İyi komşuluk ilişkileri
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 75
Machiavelli için siyasetin tek hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dünya barışını sağlamak
B
Toprak kazanmak
C
Güç edinmek ve bunu korumak
D
Dost kazanmak
E
Uzlaşı sağlamak
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Machiavelli demek "güç" demektir ve buradan hareketle, siyasetin ve yönetimin tek hedefi güç edinmek ve bunu her ne pahasına olursa olsun, korumaktır.
Machiavelli demek "güç" demektir ve buradan hareketle, siyasetin ve yönetimin tek hedefi güç edinmek ve bunu her ne pahasına olursa olsun, korumaktır.
Soru 76
Hans Morgenthau için silahlı kuvvetlerin dış politika ile ilişkisi nedir?
Seçenekler
A
Dış politikanın hakimidir
B
Dış politikayla ilişkisi yoktur
C
Dış politikanın aracıdır
D
Dış politikanın unsurudur
E
Dış politikayı saptırır
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Hans Morgenthau'ya göre dış politikanın en önemli araçlarından birisi silahlı kuvvetlerdir. Ona göre Silahlı kuvvetler olmazsa dış politika da olamaz.
Hans Morgenthau'ya göre dış politikanın en önemli araçlarından birisi silahlı kuvvetlerdir. Ona göre Silahlı kuvvetler olmazsa dış politika da olamaz.
Soru 77
İngiliz diplomatı Sir Victor Wellesley’in diplomasi ve dış politika kavramları arasında yaptığı ayırıma ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Diplomasi politika değil, politikayı uygulayan araçtır
B
Diplomasi dış politikadan bağımsızdır
C
İki unsur birbirini tamamlar
D
Biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez
E
Politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri
Açıklama:
‘Diplomasi’ ve ‘dış politika’ kavramları arasındaki farkı ve bu iki kavram arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
İngiliz diplomat Sir Victor Wellesley özellikle diplomasi ve dış politika üzerinde durmuştur ve bu iki kavramın birbiri ile ne kadar bağlantılı ve önemli olduğunu vurgulamıştır. İki kavramın bağımsız olacağı yaklaşımı doğru değildir.
İngiliz diplomat Sir Victor Wellesley özellikle diplomasi ve dış politika üzerinde durmuştur ve bu iki kavramın birbiri ile ne kadar bağlantılı ve önemli olduğunu vurgulamıştır. İki kavramın bağımsız olacağı yaklaşımı doğru değildir.
Soru 78
Abraham de Wicquefort’un diplomasi teorisine en önemli katkısı hangi konudadır?
Seçenekler
A
Diplomasi ve ahlak
B
Diplomatik yazışmalar
C
Diplomatik protokol
D
Başarılı bir büyükelçinin nitelikleri
E
Diplomasi ve çevre
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Abraham de Wicquefort diplomasi teorisine özellikle başarılı bir büyükelçinin nitelkileri konusunda olmuştur.
Abraham de Wicquefort diplomasi teorisine özellikle başarılı bir büyükelçinin nitelkileri konusunda olmuştur.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi 15. Yüzyıl itibariyle diplomasinin teorik sorunları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Diplomasinin ulusal güce katkısı
B
Diplomatın ulusal çıkarları savunma dışında bir işlevi olup olmaması
C
Diplomatın kiliseyle olan ilişkisi
D
Diplomatın hükümdarına ve devletine itaat derecesinin ölçütü
E
Diplomasinin profesyonelleşmesi
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
15. yüzyıldan itibaren kilisenin otoritesinin de sarsılmasıyla beraber diplomasinin teorik sorunları ile diplomat-kilise ilişkisi ön planda olmamıştır.
15. yüzyıldan itibaren kilisenin otoritesinin de sarsılmasıyla beraber diplomasinin teorik sorunları ile diplomat-kilise ilişkisi ön planda olmamıştır.
Soru 80
Diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ilişki nedir?
Seçenekler
A
Dış politika diplomasinin aracıdır
B
Diplomasi ile dış politika eş anlamlıdır
C
Diplomasi dış politikanın aracıdır
D
Diplomasi dış politikayı yönetir
E
Dış politika diplomasiyle birlikte yürür
Açıklama:
‘Diplomasi’ ve ‘dış politika’ kavramları arasındaki farkı ve bu iki kavram arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Diplomasi dış politikada kullanılan bir araçtır.
Diplomasi dış politikada kullanılan bir araçtır.
Soru 81
Diplomasinin ulusal çıkar dışındaki amacı nedir?
Seçenekler
A
Uluslararası ilişkilere düzen vermek
B
Uyuşmazlıkların çözümü
C
Uluslararası adaleti sağlamak
D
Savaşta ateşkes sağlamak
E
Barışı sağlamak
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
İyi yönetilen bir diplomasinin bir ülke için önemli avantajlar sağladığı savı kabul edilmekle birlikte, diplomasinin örneğin uluslararası barışın sağlanması gibi ulusal çıkar dışında daha ‘yüksek’ bir amaç taşıyıp taşımadığı da tartışılmaktadır.
İyi yönetilen bir diplomasinin bir ülke için önemli avantajlar sağladığı savı kabul edilmekle birlikte, diplomasinin örneğin uluslararası barışın sağlanması gibi ulusal çıkar dışında daha ‘yüksek’ bir amaç taşıyıp taşımadığı da tartışılmaktadır.
Soru 82
Henry Kissinger’e göre uluslararası istikrarı sürdürmenin en etkili yolu nedir?
Seçenekler
A
İşlerliği olan bir güç dengesi
B
Emperyal bir gücün dünya hakimi olması
C
Uluslararası barış ve dayanışma
D
Uluslar üstü bir otoritenin yönetimi
E
Birleşmiş Milletler Teşkilatının yetkilerinin arttırılması
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Henry Kissinger’e göre uluslararası istikrarı sürdürmenin en etkili yolu işlerliği olan bir güç dengesi kurulmasıdır.
Henry Kissinger’e göre uluslararası istikrarı sürdürmenin en etkili yolu işlerliği olan bir güç dengesi kurulmasıdır.
Soru 83
Diplomatik muafiyetler dahil diplomasi konusundaki modern hukukun öncü kuramcısı kimdir?
Seçenekler
A
Richelieu
B
Rousseau
C
Nicolson
D
Grotius
E
De Callieres
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Diplomatik muafiyetler dahil diplomasi konusundaki modern hukukun öncü kuramcısı Grotius'dur.
Diplomatik muafiyetler dahil diplomasi konusundaki modern hukukun öncü kuramcısı Grotius'dur.
Soru 84
Machiavelli’nin siyaset teorisi ile etik ve ahlak arasındaki ilişki konusunda getirdiği yenilik nedir?
Seçenekler
A
Siyaset teorisinin ahlaktan ayrılmazlığı
B
Siyaset teorisinin etik kurallara dayanması gerektiği
C
Siyaset teorisi ile ahlak ve etik kurallarının paralelliği
D
Siyaset teorisinin ahlak ve etikten tamamen ayrılması
E
Siyasetin ahlaksızlık olduğu
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Machiavelli’nin siyaset teorisi ile etik ve ahlak arasındaki ilişki konusunda getirdiği yenilik siyasetin ahlak ve etik kurallarından bağımsızlığıdır.
Machiavelli’nin siyaset teorisi ile etik ve ahlak arasındaki ilişki konusunda getirdiği yenilik siyasetin ahlak ve etik kurallarından bağımsızlığıdır.
Soru 85
Günümüzde diplomasi nasıl tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Bir sanat dalı
B
Profesyonel bir meslek
C
Siyasetin bir dalı
D
Akademik bir disiplin
E
Özel eğitim gerektirmeyen bir meslek
Açıklama:
Diplomasi teriminin değişik tanımlarını tartışabileceksiniz.
Günümüzde diplomasi profesyonel bir meslek olarak tanımlanabilir.
Günümüzde diplomasi profesyonel bir meslek olarak tanımlanabilir.
Soru 86
Demokratik bir ülkede diplomasinin ahlaki kurallardan bağımsız olarak yürütülmesinin bedeli nedir?
Seçenekler
A
Savaş çıkması
B
Ülkenin yalnızlaşması
C
Komşularıyla uyuşmazlıkların artması
D
İçte ve dışta güvenilirliğini kaybetmesi
E
Demokratik rejimin çökmesi
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
Demokratik bir ülkede diplomasinin ahlaki kurallardan bağımsız olarak yürütülmesinin bedeli içte ve dışta güvenilirliğin kaybedilmesidir.
Demokratik bir ülkede diplomasinin ahlaki kurallardan bağımsız olarak yürütülmesinin bedeli içte ve dışta güvenilirliğin kaybedilmesidir.
Soru 87
Diplomasi teorisi konusunda yazanlar ilk olarak hangi konulara eğilmiştir?
Seçenekler
A
Büyükelçilerin sahip olması gereken nitelikler
B
Büyükelçilerin ayrıcalıkları
C
Uluslararası hukuk
D
Büyükelçiliklerin nerelerde konuşlandırılması gerektiği
E
Büyükelçilere kimlerin refakat etmesi gerektiği
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Diplomasi teorisi konusunda yazanlar ilk olarak büyükelçilerin sahip olması gereken niteliklere eğilmiştir.
Diplomasi teorisi konusunda yazanlar ilk olarak büyükelçilerin sahip olması gereken niteliklere eğilmiştir.
Soru 88
Diplomatik teorinin gelişmesinde şehir devlet ve daha sonra ulus devletlerin oluşumunun rolü nedir?
Seçenekler
A
Uluslararası ilişki kavramının gelişmesi
B
Şehir devletlerin sorunlarını savaşla çözmeleri
C
Ulus devletlerin başka ulus devletlerle savaş dışı ilişki gereksinmesi
D
Ulus devletlerin başka ulus devletleri aldatma gereksinmesi
E
Ulus devletlerin aralarında savaşa hazırlanmaları
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
Soru 89
Diplomasi uygulamalarında Kissinger'in tavsiyesi nedir?
Seçenekler
A
Sürat
B
İhtiyat
C
Kurnazlık
D
Mütevazılık
E
Agresiflik
Açıklama:
Kissinger diplomasi uygulamalarında ihtiyat ve pragmatizm tavsiyesinde bulunur.
Soru 90
Diplomasinin bazen ‘doğruları söylememek’ ile özdeşleştirilmesinin nedeni nedir?
Seçenekler
A
Diplomatların samimiyetsizliği
B
Diplomatların ilkesiz eğitimleri
C
Diplomasinin ikiyüzlü niteliği
D
Ülke yöneticilerinin ilkesizliği
E
Diplomatların bazı hallerde ülkelerine sadakat ile ahlaki değerler arasında kalmaları
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
Soru 91
Müzakereler için “uygun bir mevsim” olduğu yaklaşımını ortaya atan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Harold Nicolson
B
Francesco Guicciardini
C
Niccola Machiavelli
D
François de Callières
E
Abraham de Wicquefort
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
Soru 92
Diplomatik teori hangi gelişmenin ardından "siyasi renge" bürünmüştür?
Seçenekler
A
İtalya’da şehir devletlerin kurulması
B
Papa’lığın güç kazanması
C
Rönesans
D
İstanbul’un fethi
E
1648 Münster-Osnabrück Anlaşmaları
Açıklama:
Diplomasinin teorik içeriğini ve bu içeriğin zaman içinde değişimini özetleyebileceksiniz.
Soru 93
Aşağıdaki devlet adamlarından hangisi diplomaside “sürekli müzakere” düşüncesinin yerleşmesini savunurken, mutlakiyetin kurumlaşmasına da hizmet etmiştir?
Seçenekler
A
Kardinal Richelieu
B
Ernest Satow
C
Harold Nicolson
D
Hugo Grotius
E
Abbe de Saint Pierre
Açıklama:
Diplomasi teriminin değişik tanımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 94
Hugo Grotius’e göre devletlerarası ilişkiler her yönüyle aşağıdakilerden hangisine tabi olmalıdır?
Seçenekler
A
Silah gücü
B
Yumuşak’ güç
C
Jeopolitik gerçekler
D
Dini inançlar
E
Hukuk
Açıklama:
Diplomasi teorisine önemli katkıda bulunan bazı diplomat, devlet adamı, düşünür ve yazarların fikirlerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 95
Bugünkü haliyle bildiğimiz 'modern' diplomasinin temelleri kaçıncı yüzyılda atılmıştır?
Seçenekler
A
15
B
16
C
17
D
18
E
19
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Diplomasinin Tanımı ve Kapsamı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Diplomasi teorisi, esas itibariyle bugünkü haliyle bildiğimiz, 'modern' diplomasinin temellerinin atıldığı 15. yüzyıldan başlayarak Avrupa'da geliştirilmeye başlamıştır.
Diplomasi teorisi, esas itibariyle bugünkü haliyle bildiğimiz, 'modern' diplomasinin temellerinin atıldığı 15. yüzyıldan başlayarak Avrupa'da geliştirilmeye başlamıştır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi başlangıcından günümüze diplomasi teorisi üzerinde soru sorulan konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Diplomasinin ulusal güce katkısı
B
Diplomasinin ulusal çıkar dışındaki amacı
C
Diplomasi ve ahlak
D
Diplomasinin profesyonelleştirilmesi
E
Diplomatın yaşı ve ünvanı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Diplomasinin Tanımı ve Kapsamı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Günümüze kadar süregelen diplomatik teori soruları oldukça çeşitlidir. Diplomasinin bir ülkenin gücüne katkısı, diplomasi ve ahlak teması, ulusal çıkar dışındaki amaçları vb.
Günümüze kadar süregelen diplomatik teori soruları oldukça çeşitlidir. Diplomasinin bir ülkenin gücüne katkısı, diplomasi ve ahlak teması, ulusal çıkar dışındaki amaçları vb.
Soru 97
17. yüzyılda ilk defa gündeme gelen ve günümüzde de geçerliliği devam eden savaştaki düşmanlarla olduğu kadar barıştaki dostlarla sürekli ilişki halinde olmanın gerekliliğini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimi diplomasi
B
Sürekli müzakere
C
Mutabakat sağlama
D
Temsili birliktelik
E
Bürokrasi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Diplomasinin Tanımı ve Kapsamı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
17. yüzyılda 13. Louis'nin başbakanı Kardinal Richelieu ilk defa savaştaki düşmanlarla olduğu kadar barıştaki dostlarla arada sırada değil, sürekli müzakere halinde olunması fikrini ortaya attı.
17. yüzyılda 13. Louis'nin başbakanı Kardinal Richelieu ilk defa savaştaki düşmanlarla olduğu kadar barıştaki dostlarla arada sırada değil, sürekli müzakere halinde olunması fikrini ortaya attı.
Soru 98
Machiavelli'ye göre siyasetin tek amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulusal ve uluslararası barışı sağlamak
B
Savaş politikalarını sağlamlaştırmak
C
Güç veya yetki edinmek ve bunu korumak
D
Ahlaklı toplumlar yaratmak
E
Adaleti sağlamak
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Niccolo Machiavelli" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Machiavelli için siyasetin tek hedefi vardır: Güç veya yetki edinmek ve bunu korumak.
Machiavelli için siyasetin tek hedefi vardır: Güç veya yetki edinmek ve bunu korumak.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi diplomasiyi modern devletin olmazsa olmazı olarak gören Ernest Satow'un savlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bağımsız devletler uluslararası düzeyde bir medeni ülkeler topluluğu oluştururlar
B
Uluslar, uluslararası hukuka dayanan ilişkilerini eşitlik esasına göre yürütürler
C
Uluslararası hukuku gözetmek medeni ülkeleri medeni olmayanlarla aynılaştırır
D
Diplomasi, devlet çıkarlarının medeni biçimde gözetilmesini hedefler
E
Diplomasi modern bir devletin olmazsa olmazıdır
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Ernest Satow" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Satow’un en önemli varsayımı, uluslararası politikaların devletlerin bağımsızlğı ve egemenliğine dayandığıdır. Bağımsız devletler uluslararası düzeyde bir “medeni ülkeler topluluğu” oluştururlar ve uluslararası hukuka dayanan ilişkilerini eşlitlik esasına göre yürütürler. Uluslararası hukuku gözetmek medeni ülkeleri medeni olmayan ülkelerden ayırır. Diplomasi devlet çıkarlarının medeni biçimde gözetilmesini hedefler ve bu niteliği ile “yumuşlatıcı” bir etki yaratır. Diplomasi modern devletin “olmazsa olmaz” bir unsurudur.
Satow’un en önemli varsayımı, uluslararası politikaların devletlerin bağımsızlğı ve egemenliğine dayandığıdır. Bağımsız devletler uluslararası düzeyde bir “medeni ülkeler topluluğu” oluştururlar ve uluslararası hukuka dayanan ilişkilerini eşlitlik esasına göre yürütürler. Uluslararası hukuku gözetmek medeni ülkeleri medeni olmayan ülkelerden ayırır. Diplomasi devlet çıkarlarının medeni biçimde gözetilmesini hedefler ve bu niteliği ile “yumuşlatıcı” bir etki yaratır. Diplomasi modern devletin “olmazsa olmaz” bir unsurudur.
Soru 100
Uluslararası atmosferi zehirleyen ve savaş tohumlarını besleyen, uyuşmazlıkları keskinleştiren propagandaların aşılarak bir dünya toplumu yaratılabileceğini savunun düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Henry Kissinger
B
Hans J. Morgenthau
C
Harold Nicholson
D
Ernest Satow
E
Abraham D. Winquefort
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Hans J. Morgenthau"konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Hans J. Morgenthau, uluslararası atmosferi zehirleyen ve savaş tohumlarını besleyen, uyuşmazlıkları keskinleştiren propagandaların aşılarak bir dünya toplumu yaratılabileceğini savunmuştur.
Hans J. Morgenthau, uluslararası atmosferi zehirleyen ve savaş tohumlarını besleyen, uyuşmazlıkları keskinleştiren propagandaların aşılarak bir dünya toplumu yaratılabileceğini savunmuştur.
Soru 101
Diplomasi ile ilgili tanımlamalarda ortak olarak değinilen başlıca öğeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulusa bağlılık
B
Ahlaki değerlerin gerekliliği
C
Casusluk ve tarafgirlik
D
Müzakere ve temsil
E
Uluslarüstü olma
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Diplomasinin Tanımı ve Kapsamı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Diplomasi ile ilgili tanımlamalarda ortak olarak değinilen başlıca öğeler müzakere ve temsildir.
Diplomasi ile ilgili tanımlamalarda ortak olarak değinilen başlıca öğeler müzakere ve temsildir.
Soru 102
Diplomasi teorisine katkıda bulunan diplomat devlet adamı ve düşünürler ilk olarak aşağıdakilerden hangisini tanımlamaya çalışmışlardır?
Seçenekler
A
Barış için gerekli koşulları
B
Büyükelçinin sahip olması gereken nitelikleri
C
Ulus birliklerinin kurulması
D
Büyükelçilerin hiyerarşideki yeri
E
Ulusların tarihsel deneyimleri
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Diplomasinin Tanımı ve Kapsamı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Diplomasi teorisi konusunda yazanlar ilk olarak büyükelçilerin sahip olması gereken nitelikler konusuna değinmişlerdir.
Diplomasi teorisi konusunda yazanlar ilk olarak büyükelçilerin sahip olması gereken nitelikler konusuna değinmişlerdir.
Soru 103
Bir ülkenin içte ve dışta güvenilirliğini yitirmesine neden olabilecek unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahlaki kurallara uyulmaması
B
Tam demokratik ortama sahip olunması
C
Savaş halinde bulunulması
D
Yöneticilere sadık kalınması
E
Diplomasinin hükümetin bir işlevi olarak görülmesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Diplomasinin Tanımı ve Kapsamı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Demokratik bir ülkede diplomasinin ahlaki kurallardan bağımsız olarak yürütülmemesinin bedeli içte ve dışta güvenilirliğini kaybetmesiyle sonuçlanır.
Demokratik bir ülkede diplomasinin ahlaki kurallardan bağımsız olarak yürütülmemesinin bedeli içte ve dışta güvenilirliğini kaybetmesiyle sonuçlanır.
Soru 104
Henry Kissinger'e göre uluslararası istikrarın sürdürülebilmesinde en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası birlikteliklerin kurulması
B
Siyasetin ahlak kurallarına uygun olması
C
Mekik diplomasisine önem verilmesi
D
İşbirliği olan bir güç dengesi
E
Büyük güçlerin hakimiyetinin kabul edilmesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Henry Kissinger" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Henry Kissinger'e göre uluslararası istikrarın sürdürülebilmesinde en önemli etken işbirliği olan bir güç dengesidir.
Henry Kissinger'e göre uluslararası istikrarın sürdürülebilmesinde en önemli etken işbirliği olan bir güç dengesidir.
Soru 105
"Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir, fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri." Bu ifade aşağıdaki seçeneklerde yer alan kişilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sir Victor Wellesley
B
Kissinger
C
Ambrose Bierce
D
Albert de Broglie
E
Richard Langhorne
Açıklama:
İngiliz diplomatı Sir Victor Wellesley diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ayrımı şu şekilde özetlemiştir: ‘Diplomasi politika değil politikayı uygulayan araçtır. Bu iki unsur birbirini tamamlar zira biri diğerinin işbirliği olmadan harekete geçemez. Diplomasi dış politikadan bağımsız bir mevcudiyete sahip değildir,
fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri’. Bu kapsamda doğru seçenek A seçeneğidir.
fakat her ikisi birlikte tek bir icra politikası oluşturur - politika stratejiyi saptar, diplomasi ise taktikleri’. Bu kapsamda doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 106
"Uluslararası ilişkileri düzenleyen antlaşmalar bütünü; yabancı bir ülkede ve uluslararası toplantılarda ülkesini temsil etme işi ve sanatı; bu işte çalışan kimsenin görevi, mesleği; bu görevlilerin oluşturduğu topluluk" tanımı aşağıdaki seçeneklerde yer alan sözlüklerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Meydan Larousse
B
Milli Eğitim Bakanlığı Türk Ansiklopedisi
C
Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlüğü
D
Yeni Hayat Ansiklopedisi
E
Temel Britannica
Açıklama:
Soruda yer verilen ifade Türk Dil Kurumu'nun Türkçe Sözlüğünde yer verilen tanım olarak geçmektedir. Bu bağlamda doğru seçenek C seçeneğidir.
Soru 107
Diplomasiyi "bağımsız devletlerin hükûmetleri arasındaki resmî ilişkilere zeka ve taktın uygulamasıdır" olarak ifade eden yazar ve düşünür aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Edmund Burke
B
Albert de Broglie
C
Ambrose Bierce
D
Talleyrand
E
Ernest Satow
Açıklama:
Soruda yer alan diplomasi tanımı Ernest Satow'a aittir. Diğer seçeneklerde yer alan kişiler diplomasi ile ilgili tanımlar geliştirmiş olsalar da soru da yer alan tanım Ernest Satow'dir. bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 108
Diplomasi teorisi esas itibarıyla, bugünkü haliyle bildiğimiz, ‘modern’ diplomasinin temellerinin atıldığı 15. yüzyıldan başlayarak Avrupa’da geliştirilmeye başlamıştır. ‘Modern diplomasi’ özel hukuki kurallarla korunan ve sürekli olarak dış ülkelerde veya uluslararası kuruluşların merkezlerinde ikamet eden diplomatların oluşturduğu bir ağın dış politika uygulama faaliyetleri şeklinde doğmuştur. Bu ağ ilk olarak ilk olarak nerede ve ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Paris 16. yüzyıl
B
İspanya !4. yüzyıl
C
İtalya yarımadası 15. yüzyıl
D
Fransa 17. yüzyıl
E
Hollanda 18. yüzyıl
Açıklama:
Bu ağ ilk olarak İtaya yarımadasında 15. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmış ve Münster ve Osnabrück Kongrelerini (1644-8) izleyen iki buçuk asır içinde belirli bir olgunluğa ulaşmıştır. Bu kapsamda doğru seçenek C seçeneğidir.
Soru 109
Fransa’nın ulusal çıkarlarının savunulmasında diplomasinin rolünü
çok fazla önemseyen, hatta diplomasinin ‘sürekli’ olması görüşünü ortaya atan yazar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
çok fazla önemseyen, hatta diplomasinin ‘sürekli’ olması görüşünü ortaya atan yazar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ludwig Boerne
B
Lester B.Pearson
C
Guicciardini
D
Richelieu
E
Machiavelli
Açıklama:
Richelieu, Fransa’nın ulusal çıkarlarının savunulmasında diplomasinin rolünü o kadar önemsemiştir ki diplomasinin ‘sürekli’ olması görüşünü ortaya atmıştır. Bu kapsamda doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 110
"Bir diplomat için yegane iyi ilke, ilke sahibi olmamaktır" sözü aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sir Henry Wotton
B
Talleyrand
C
Machiavelli
D
Sir Harold Nicolson
E
On Üçüncü Louis
Açıklama:
Talleyrand’a atfedilen ‘bir diplomat için yegane iyi ilke, ilke sahibi olmamaktır’ sözü de benzer bir yaklaşımı yansıtır.
Soru 111
Diplomasiyi bir devletin karşı tarafı aldatmak için kullandığı bir araç olarak gören ve amaca ulaşmak için her yolu meşru sayan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Niccolo Machiavelli
B
Talleyrand
C
Sir Henry Wotton
D
Guicciardini
E
Grotius
Açıklama:
Soru kökünde ifade edilen cümle Niccolo Machiavelli'ye ait bir düşünce yapısıdır. Bu doğrultuda doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 112
"Diplomasi, ülkesi için yurtsever yalan söyleme sanatıdır" ifadesi aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Zhou Enlai
B
Talleyrand
C
Ludwig Boerne
D
Lester B.Pearson
E
Ambrose Bierce
Açıklama:
Ambrose Bierce’e göre diplomasi ‘ülkesi için yurtsever yalan söyleme sanatıdır’.
Soru 113
Guicciardini'nin Devlet Çıkarı kavramını kabul etmesi ile beraber, bu konuda ihtiyatlı olmasının sebebi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmektedir?
Seçenekler
A
Güven
B
Çıkar
C
Karşılıklı çıkar
D
İkili ilişki
E
Adalet
Açıklama:
Devlet çıkarı (raison d’état) kavramına gelince Guicciardini bu kavramı kabul etmekle beraber, bu konuda ihtiyatlıdır. Ona göre, diplomaside güven o kadar önemlidir ki, bir anlaşma ancak çok istisnai durumlarda ihlal edilebilmelidir. Dış politika konusunda çok sinik ve karamsar görüşlere sahip olmasına rağmen, Guicciardini
diplomasiye ihtiyatlı ve ılımlı bir şekilde yaklaşır. Görüşleri, o zaman geçerli olan, güç dengesi gereklerinin diplomasiye yansıtılması şeklindedir ki, bu da modern diplomatik teoriye oldukça yakın düşer. bu doğrultuda doğru seçenek A seçeneğidir.
diplomasiye ihtiyatlı ve ılımlı bir şekilde yaklaşır. Görüşleri, o zaman geçerli olan, güç dengesi gereklerinin diplomasiye yansıtılması şeklindedir ki, bu da modern diplomatik teoriye oldukça yakın düşer. bu doğrultuda doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 114
Süper güçler arası “détente” politikalarına katkıları, Çin’e açılımı, Vietnam savaşının sona erdirilmesinde oynadığı ve 1973’te Kuzey Vietnam’lı muhatabı ile ortaklaşa Nobel Ödülü kazandıran hayati rolü ile ABD politikasında önemli icraatlarda bulunan kişi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Nixon
B
Henry Kissinger
C
Nelson A. Rockefeller
D
Hans J. Morgenthau
E
Harold Nicolson
Açıklama:
Ford’un başkanlık döneminin 1977’de son bulmasına kadar bakanlık yapan Kissinger’in, bu görevlerinde ABD dış politikasına ne şekilde yön verdiğinin ayrıntılarına burada girilmesi doğal olarak söz konusu değildir. Bununla beraber, süper güçler arası “détente” politikalarına katkıları, Çin’e açılım, Vietnam savaşının sona erdirilmesinde oynadığı ve 1973’te Kuzey Vietnam’lı muhatabı ile ortaklaşa Nobel Ödülü kazandıran hayati rolü hatırlatmak gerekir. Devletteki kariyerinden sonra Kissinger hâlâ aranan bir danışman ve yorumcu olarak kalmıştır. Üç büyük ciltlik hatıraları yanında 1994’te yayınladığı Diplomasi adlı eseri ile diplomasi teorisi alanında kendini kabul ettirmiş yazarlar arasında yerini almıştır. bu doğrultuda doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 115
Diplomasi kavramının çeşitli tanımlarında öne çıkan başlıca ögeler nelerdir?
Seçenekler
A
Prense sadakat
B
Müzakere ve temsil
C
Uluslararası adaleti sağlama
D
Müzakere ve protokol
E
Aldatma ve casusluk
Açıklama:
Müzakere ve temsil
Soru 116
Diplomasi ve dış politika kavramları arasındaki ilişki nedir?
Seçenekler
A
Diplomasi dış politikanın aracıdır
B
Diplomasi dış politikayı yönetir
C
Dış politika diplomasiyle birlikte yürür
D
Diplomasi ile dış politika eş anlamlıdır
E
Dış politika diplomasinin aracıdır
Açıklama:
Diplomasi dış politikanın aracıdır
Soru 117
Diplomatik teorinin gelişmesinde şehir devletlerinin ve daha sonra ulus devletlerin oluşumunun rolü nedir?
Seçenekler
A
Şehir devletlerin sorunlarını savaşla çözmeleri
B
Ulus devletlerin başka ulus devletleri aldatma gereksinmesi
C
Ulus devletlerin aralarında savaşa hazırlanmaları
D
Ulus devletlerin başka ulus devletlerle savaş dışı ilişki gereksinmesi
E
Uluslararası ilişki kavramının gelişmesi
Açıklama:
Ulus devletlerin başka ulus devletlerle savaş dışı ilişki gereksinmesi
Soru 118
Diplomasinin devletler arası ilişkilerin yürütülmesindeki rolü nedir?
Seçenekler
A
İlişkiye yön veren bir faaliyet
B
İlişkinin yürütülmesini kolaylaştıran bir faaliyet
C
Hem ilişkinin yürütülmesini sağlayan hem ilişkiye ilişkin politikaları etkileyen bir faaliyet
D
İlişkiyi yöneten bir faaliyet
E
İlişkinin yürütülmesini sağlayan mekanik bir faaliyet
Açıklama:
Hem ilişkinin yürütülmesini sağlayan hem ilişkiye ilişkin politikaları etkileyen bir faaliyet olmasıdır.
Soru 119
Demokratik bir ülkede diplomasinin ahlaki kurallardan bağımsız olarak yürütülmesinin bedeli nedir?
Seçenekler
A
Komşularıyla uyuşmazlıkların artması
B
Demokratik rejimin çökmesi
C
Ülkenin yalnızlaşması
D
Savaş çıkması
E
İçte ve dışta güvenilirliğini kaybetmesi
Açıklama:
İçte ve dışta güvenilirliğini kaybetmesi
Soru 120
Diplomasi teorisi konusunda yazanlar ilk olarak hangi konulara eğilmiştir?
Seçenekler
A
Büyükelçiliklerin nerelerde konuşlandırılması gerektiği
B
Büyükelçilerin sahip olması gereken nitelikler
C
Büyükelçilere kimlerin refakat etmesi gerektiği
D
Uluslararası hukuk
E
Büyükelçilerin ayrıcalıkları
Açıklama:
Büyükelçilerin sahip olması gereken nitelikler
Soru 121
Machiavelli’nin siyaset teorisi ile etik ve ahlak arasındaki ilişki konusunda getirdiği yenilik nedir?
Seçenekler
A
Siyasetin ahlak ve etik kurallarından bağımsızlığı
B
Siyaset ile ahlak ve etik kurallarının bağdaşmadığı
C
Siyasetin ahlaksızlık olduğu
D
Siyasetin etik kurallara dayanması gerektiği
E
Siyasetin ahlaktan ayrılmazlığı
Açıklama:
Siyasetin ahlak ve etik kurallarından bağımsızlığı
Soru 122
Diplomatik muafiyetler dahil diplomasi konusundaki modern hukukun öncü kuramcısı kimdir?
Seçenekler
A
Nicolson
B
Grotius
C
De Callieres
D
Rousseau
E
Richelieu
Açıklama:
Grotius
Soru 123
Henry Kissinger’e göre uluslararası istikrarı sürdürmenin en etkili yolu nedir?
Seçenekler
A
Uluslararası barış ve dayanışma
B
Uluslar üstü bir otoritenin yönetimi
C
İşlerliği olan bir güç dengesi
D
Birleşmiş Milletler Teşkilatının yetkilerinin arttırılması
E
Emperyal bir gücün dünya hakimi olması
Açıklama:
İşlerliği olan bir güç dengesi
Soru 124
Günümüzde diplomasi nasıl tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Siyasetin bir dalı
B
Akademik bir disiplin
C
Özel eğitim gerektirmeyen bir meslek
D
Profesyonel bir meslek
E
Bir sanat dalı
Açıklama:
Profesyonel bir meslek
Ünite 2
Soru 1
Tarihte ilk diplomatik ilişkiler ne zaman doğmuştur?
Seçenekler
A
Yazı bulunduğunda
B
Hz. İsa'nın doğumuyla
C
İlk devlet kurulduğunda
D
İlk insan ile birlikte
E
Bir topluluk diğerleri ile temas ettiğinde
Açıklama:
Diplomasi yazılı tarihten önce de vardı. Diplomatik ilişkiler bir klan, bir kabile veya herhangi bir topluluk diğerleri ile temas ettiği gün doğmuştur.
Soru 2
Mezopotamya şehir devletleri arasındaki anlaşmaların kayıtları hangi yıla dayanmaktadır?
Seçenekler
A
İÖ. 3300
B
İÖ. 3000
C
İÖ. 2850
D
İÖ. 2270
E
İÖ. 1280
Açıklama:
Mezopotamya şehir devletleri arasındaki anlaşmaların kayıtları İÖ. 2850 yılına dayanmaktadır.
Soru 3
Tam metinleri bugüne kadar gelen ilk devletlerarası anlaşmalar ise İÖ. ................ civarında II. Ramses ile Hitit kralı Muvattali arasında akdedilmiştir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
3300
B
2850
C
2200
D
1500
E
1280
Açıklama:
Tam metinleri bugüne kadar gelen ilk devletlerarası anlaşmalar ise İÖ. 1280 civarında II. Ramses ile Hitit kralı Muvattali arasında akdedilmiştir.
Soru 4
Olimpik Mütareke (Ekecheria) geleneği Elis’li Iphitos, Pisa’lı Cleosthenes ve Ispartalı Lycurgus arasında imzalanan bir sözleşme ile yaratılmıştır. Bu sözleşme ne zaman imzalanmıştır?
Seçenekler
A
İÖ. 9. yüzyılda
B
İÖ. 8. yüzyılda
C
İÖ. 7. yüzyılda
D
İÖ. 6. yüzyılda
E
İÖ. 5. yüzyılda
Açıklama:
Olimpiyatlar diplomasi tarihi açısından değer taşır. Olimpik Mütareke (Ekecheria) geleneği İÖ. 9. yüzyılda, Elis’li Iphitos, Pisa’lı Cleosthenes ve Ispartalı Lycurgus arasında imzalanan bir sözleşme ile yaratılmıştır.
Soru 5
Romalılar devlet yönetimi, mimari, sanat alanlarında olduğu gibi diplomaside
de ..................... mirasını devraldılar. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
de ..................... mirasını devraldılar. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Mısırlıların
B
Yunanlıların
C
Bizansın
D
Endülüsün
E
Sümerlerin
Açıklama:
Romalılar devlet yönetimi, mimari, sanat ve alanlarında olduğu gibi diplomaside
de Yunanlıların mirasını devraldılar.
de Yunanlıların mirasını devraldılar.
Soru 6
Bir göreve gitmek kelimesinden gelen bir terim olan Latince ambactiare'nin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konsolos
B
Delege
C
Büyükelçi
D
Metropolit
E
Seyyah
Açıklama:
Latince ambactiare, ‘bir göreve gitmek’ kelimesinden gelen bu terim çeşitli elçileri ifade ediyordu. Mutlaka hükümdarların elçileri için değil de prensler veya
herhangi iki farklı ülkede yaşayan kişilerin aracıları için de kullanılan Ambaciatore
(Büyükelçi) veya Fransızcasıyla Ambassadeur gönderme uygulaması 13. yüzyılda İtalya ve Fransa’da yaygındı.
herhangi iki farklı ülkede yaşayan kişilerin aracıları için de kullanılan Ambaciatore
(Büyükelçi) veya Fransızcasıyla Ambassadeur gönderme uygulaması 13. yüzyılda İtalya ve Fransa’da yaygındı.
Soru 7
Modern diplomasinin ilk temelleri hangi dönemde atılmıştır?
Seçenekler
A
Reform
B
Rönesans
C
Roma
D
Yunan
E
Aydınlanma
Açıklama:
Modern diplomasinin ilk temelleri Rönesans döneminde atılmıştır. 14. yüzyıl sonları ve 15. yüzyılda Kuzey İtalya’da, kendi aralarında ve Papa ile Kutsal Roma imparatoru nezdinde sürekli büyükelçi bulunduran Venedik, Milano ve Mantua şehir devletleri tarafından başlatılmış olan mukim büyükelçi değişimi uygulaması 15. yüzyılda İtalya’nın diğer bölgelerinde de kural hâline gelmiş, 16. yüzyılda da Kuzey ve Batı Avrupa’da yayılmıştır. XI. Louis’nin Fransız sarayına ilk defa Milano’lu bir büyükelçi 1463’te sürekli olarak atanmış, onu bir Venedik elçisi izlemiştir.
Soru 8
Avrupa’nın sınırlarını kırk yıl süreyle çizen, Eylül 1814’te başlayan ve Haziran 1815’te tamamlanan kongre hangisidir?
Seçenekler
A
Viyana Kongresi
B
Paris Kongresi
C
Londra Kongresi
D
Cenevre Kongresi
E
İstanbul Kongresi
Açıklama:
Avrupa’nın sınırlarını kırk yıl süreyle çizen Viyana Kongresi, Eylül 1814’te başladı ve Haziran 1815’te tamamlandı.
Soru 9
1790’larda Osmanlı Devleti Londra, Paris, Viyana ve Berlin’de mukim büyükelçilikler açmıştı. Bu esnada Osmanlı padişahı kimdi?
Seçenekler
A
I. Abdülhamid
B
III. Selim
C
II. Mahmud
D
Abdülmecid
E
Abdülaziz
Açıklama:
1790’larda III. Selim Londra, Paris, Viyana ve Berlin’de mukim büyükelçilikler açmıştı.
Soru 10
1808 yılında “Kamuoyu en güçlü bir ortamdır. Din gibi en karanlık köşelere bile sızabilir” diyen lider kimdir?
Seçenekler
A
Prens Klemens von Metternich
B
William Ewart Gladstone
C
Thomas Jefferson
D
Otto von Bismarck
E
II. Mahmud
Açıklama:
Metternich 1808 yılında “Kamuoyu en güçlü bir ortamdır. Din gibi en karanlık köşelere bile sızabilir” demiş, “Kamuoyu genel politikanın önemli itici güçlerinden biridir” ifadesini de kullanmıştı.
Soru 11
İlk diplomatik faaliyetler hakkındaki en elle tutulur deliller aşağıdaki unsurlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
İskandinav halkları
B
Doğu Akdeniz Halkları
C
Anadolu Halkları
D
İber Yarımadası Yerlileri
E
Çin Uygarlığı
Açıklama:
İlk Çağ diplomasisinin gerçekte ne şekilde uygulandığı belirsizdir. Kesin olan o
zamanki diplomasinin süreklilik göstermediği ve kalıcı kurumlara sahip olmadığıdır. İlk diplomatik faaliyetler hakkındaki en elle tutulur delillere Doğu Akdeniz
topluluklarında rastlıyoruz.
zamanki diplomasinin süreklilik göstermediği ve kalıcı kurumlara sahip olmadığıdır. İlk diplomatik faaliyetler hakkındaki en elle tutulur delillere Doğu Akdeniz
topluluklarında rastlıyoruz.
Soru 12
İlk Çağ diplomasisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
İlkçağ diplomasisinin gerçekte ne şekilde uygulandığı belirsizdir.
B
İlkçağ diplomasisiyle ilgili kesin olan o zamanki diplomasinin süreklilik göstermediği ve kalıcı kurumlara sahip olmadığıdır.
C
İlk diplomatik faaliyetler hakkındaki en elle tutulur delillere Doğu Akdeniz topluluklarında rastlanmaktadır.
D
Mesaj taşıyanlar kutsal ve dokunulmaz sayılırdı.
E
Temsilci olarak erkeklerin gönderilmesi tercih edilmekteydi.
Açıklama:
Haberciler genellikle bir mesaj değneği gibi tanıtıcı bir işaret taşır ve merasimle karşılanırlardı. Temsilci olarak kadınların gönderilmesi tercih edilir, zira onlara büyülü bir kutsallık atfedildiği gibi cinselliklerini kullanmalarının avantaj sağlayacağına inanılırdı.
Soru 13
Mezopotamya şehir devletleri arasındaki anlaşmaların kayıtları hangi tarihe dayandırılmaktadır?
Seçenekler
A
İ.Ö. 2850
B
İ.Ö. 2700
C
İ.Ö. 2650
D
İ.Ö. 2500
E
İ.Ö. 2400
Açıklama:
İlk Çağ diplomasisinin gerçekte ne şekilde uygulandığı belirsizdir. Kesin olan o
zamanki diplomasinin süreklilik göstermediği ve kalıcı kurumlara sahip olmadığıdır. İlk diplomatik faaliyetler hakkındaki en elle tutulur delillere Doğu Akdeniz
topluluklarında rastlıyoruz. Mezopotamya şehir devletleri arasındaki anlaşmaların kayıtları İÖ. 2850 yılına dayanmaktadır.
zamanki diplomasinin süreklilik göstermediği ve kalıcı kurumlara sahip olmadığıdır. İlk diplomatik faaliyetler hakkındaki en elle tutulur delillere Doğu Akdeniz
topluluklarında rastlıyoruz. Mezopotamya şehir devletleri arasındaki anlaşmaların kayıtları İÖ. 2850 yılına dayanmaktadır.
Soru 14
Akadçanın yerini alarak Mezopotamya bölgesindeki toplumların diplomatik dili haline gelen dil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sümerce
B
İbranice
C
Arapça
D
Aramice
E
Hititçe
Açıklama:
Daha sonra -İsa’nın da konuştuğu ileri
sürülen- Aramice bölge toplumlarının diplomatik dili olarak Akadçanın yerini
almıştır.
sürülen- Aramice bölge toplumlarının diplomatik dili olarak Akadçanın yerini
almıştır.
Soru 15
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması aşağıdakilerden hangileri arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Asurlular-Sümerler
B
Sümerler-Babilliler
C
Sümerler-Akkadlar
D
Hititler-Asurlular
E
Hititler-Mısırlılar
Açıklama:
Tam metinleri bugüne kadar gelen ilk devletlerarası anlaşmalar ise İÖ.
1280 civarında II. Ramses ile Hitit kralı Muvattali arasında akdedilmiştir.
1280 civarında II. Ramses ile Hitit kralı Muvattali arasında akdedilmiştir.
Soru 16
Hititlerle Mısırlılar arasında akdedilen Kadeş Antlaşması hangi yüzyıla tarihlendirilmektedir?
Seçenekler
A
İ.Ö. 14. Yüzyıl
B
İ.Ö. 13. Yüzyıl
C
İ.Ö. 12. Yüzyıl
D
İ.Ö. 11. Yüzyıl
E
İ.Ö. 10. Yüzyıl
Açıklama:
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması Hititler zamanından kalmadır. Hititlerle Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır.
Soru 17
Hititlerle Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İ.Ö. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler bugün hangi şehirde sergilenmektedir?
Seçenekler
A
Roma
B
Berlin
C
Paris
D
İstanbul
E
Atina
Açıklama:
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması Hititler zamanından kalmadır. Hititlerle Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen
anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır.
anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır.
Soru 18
Olimpik Mütareke (Ekecheria) hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İ.Ö. 12. Yüzyıl
B
İ.Ö. 9. Yüzyıl
C
İ.Ö. 4. Yüzyıl
D
İ.Ö. 7. Yüzyıl
E
İ.Ö. 6. Yüzyıl
Açıklama:
Olimpiyatlar diplomasi tarihi açısından değer taşır. Olimpik Mütareke (Ekecheria) geleneği İÖ. 9. yüzyılda, Elis’li Iphitos, Pisa’lı Cleosthenes ve Ispartalı Lycurgus arasında imzalanan bir sözleşme ile yaratılmıştır.
Soru 19
Eski Yunan’da ilk diplomatlar şeklinde de tanımlanabilecek olan habercileri koruduğuna inanılan tanrı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zeus
B
Athena
C
Ares
D
Hades
E
Hermes
Açıklama:
Eski Yunan’da diplomasi çeşitli şekillerde uygulanmıştır. İlk diplomatlar diyebileceğimiz habercilerin mitoloji tanrıları ve özellikle tanrıların habercisi Hermes tarafından korunduğu varsayılırdı.
Soru 20
"Büyükelçi" kavramı İ.S. 12. yüzyılda hangi coğrafyada ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
İngiltere
C
Fransa
D
İspanya
E
Rusya
Açıklama:
12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa İtalya’da “Ambaciatore=Büyükelçi” unvanı ortaya çıktı. Latince ambactiare, ‘bir göreve gitmek’ kelimesinden gelen bu terim çeşitli elçileri ifade ediyordu.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ilk çağlarda diplomasinin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Mesajları genellikle kadınlar taşırdı
B
Toplumlar çeşitli konularda anlaşmalar yaparlardı
C
Elçilere tanrısal güçler atfedilirdi
D
Haberciler siyah elbiseler giyerlerdi
E
Haberciler merasimle karşılanırdı
Açıklama:
İlk Çağlarda topluluklar arasında haberciler gidip gelmekte, özel amaçlı temsilci değişimi yapılmaktaydı. Mesaj taşıyanlar kutsal ve dokunulmaz sayılırdı. Keith Hamilton ve Richard Langhorne’a göre “diplomasinin doğuşu, ilk insan toplumlarının mesajı getireni yemektense mesajı dinlemeyi tercih ettikleri zamanlara gidebilir.” Haberciler genellikle bir mesaj değneği gibi tanıtıcı bir işaret taşır ve merasimle karşılanırlardı. Temsilci olarak kadınların gönderilmesi tercih edilir, zira onlara büyülü bir kutsallık atfedildiği gibi cinselliklerini kullanmalarının avantaj sağlayacağına inanılırdı. Hemen hemen sadece nadir taş veya toprak tabletlere yazılmış yazılardan oluşan ilk tarihî kayıtlardan bile bu dönemlerde diplomatik temasların oldukça sık olduğu sonucu çıkmaktadır. Bu kaynaklardan, toplumlar arasında çeşitli konularda anlaşmalar yapıldığı, bunların uygulanmasında -aynen bugün gibi- sorunlarla karşılaşıldığı, karşılıklı elçilere tanrısal güçler atfedildiği öğrenilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
Eski Yunan geleneğinde habercileri koruduğu varsayılan tanrıların habercisine hangi isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Zeugma
B
Hermes
C
Proxenos
D
Zeus
E
Presbys
Açıklama:
Eski Yunan’da diplomasi çeşitli şekillerde uygulanmıştır. İlk diplomatlar diyebileceğimiz habercilerin mitoloji tanrıları ve özellikle tanrıların habercisi Hermes tarafından korunduğu varsayılırdı. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri güçlü bir diplomasi geleneğine sahip olan Bizans'ın başvurduğu diplomatik yöntemlerdendir?
I) Propaganda
II) Rüşvet
III) Tehdit
I) Propaganda
II) Rüşvet
III) Tehdit
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Bizans aslında sahip olmadığı gücü dış dünyaya varmış gibi gösterme hünerini zirvesine çıkarmıştır. Dünyanın merkezi olan Konstantinopolis’te hüküm süren Bizans imparatorlarının seküler güç yanında ekümenik yani tüm “medeni evreni” kapsayan dinî güçleri onları diğer bütün hükümdarların üstüne çıkartıyor ve kendilerine yenilmezlik niteliğini kazandırıyordu. Bizans’ın bir “propaganda” konusu da olağandışı silahlara sahip olduğu iddiası ve söylentisini yaymasıydı. Suda yanan “Rum ateşi” etrafında adeta bir efsane yaratılmıştı. Bizans’ın savaşı önlemek için başvurduğu çeşitli yolların başında rüşvet gelmekteydi. İmparatorlukta şu veya bu şekilde gözü olan her ülke hükümdarının ve kavmin bir fiyatı vardı ve özellikle o zamanın finans dünyasının merkezinde olduğu için dolu olan Bizans hazinesi bunları uysallaştırmak için büyük meblağlar ödüyordu. Doğru cevap B'dir.
Soru 24
İslam dünyasında sahibine İslâm diyarlarına girme olanağı veren ve yetkili makamların korumasını sağlayan pasaport benzeri belgeye verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berat
B
Ruhsat
C
Tedbil
D
Arzuhal
E
Aman
Açıklama:
Hükümdarlar arasında elçi değişimi dışındaki alt düzey diplomatik temaslarda kullanılan önemli bir araç bir nevi pasaport denilebilecek “aman”dı. Aman sahibine İslâm diyarlarına girme olanağını verir ve yetkili makamların korumasını sağlardı. Aman resmî veya gayrıresmî olabilirdi. Resmî aman imam tarafından bir kişiye, bir gruba, hatta İslâm makamlarıyla barış imzalamış olan bir toprakta yaşayanların tamamına verilebilirdi. Böyle bir aman karşılıklılık esasına göre tanınırdı. Gayrıresmî olanı ise herhangi bir Müslüman tarafından sözlü olarak veya başka bir şekilde verilebilir, ancak aman sahibi olan kişi Müslüman topraklarında kötü bir davranışta bulunursa veren cezalandırılırdı. Müslüman olmayan birinin “aman”ı olmadan İslâm diyarına girmesi hâlinde verilecek ceza da oldukça esnekti; idam edilmekten, dört aylık bir ikamet sonunda sınıra götürülmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsardı. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Mukim büyükelçilik kurum ve sistemli bir diplomasi ilk olarak nerede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İrlanda
B
Güney İspanya
C
Yunanistan
D
Kuzey İtalya
E
Fas
Açıklama:
Modern diplomasinin ilk temelleri Rönesans döneminde atılmıştır. 14. yüzyıl sonları ve 15. yüzyılda Kuzey İtalya’da, kendi aralarında ve Papa ile Kutsal Roma imparatoru nezdinde sürekli büyükelçi bulunduran Venedik, Milano ve Mantua şehir devletleri tarafından başlatılmış olan mukim büyükelçi değişimi uygulaması 15. yüzyılda İtalya’nın diğer bölgelerinde de kural hâline gelmiş, 16. yüzyılda da Kuzey ve Batı Avrupa’da yayılmıştır. XI. Louis’nin Fransız sarayına ilk defa Milano’lu bir büyükelçi 1463’te sürekli olarak atanmış, onu bir Venedik elçisi izlemiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
Tarihte elçilerin dokunulmazlığı kuralı hangi gerekçeye dayanılarak ihlal edilebiliyordu?
Seçenekler
A
Genel çıkara hizmet etme
B
Kuralları ihlal etmeme
C
Bulunduğu ülkenin kültürüne saygı gösterme
D
Ajanlık faaliyetinden kaçınma
E
Tehditkar üslup kullanmama
Açıklama:
Elçinin dokunulmazlığına ilişkin kurallar pek az değişiklikle bugün de uygulanan sistemi çağrıştırıyorsa da uygulamada elçilerin dokunulmazlıklarına her zaman özen gösterilmiyordu. Örneğin elçilerin dokunulmazlıkları “genel çıkara hizmet etme” kuralına uymadığı ileri sürerek kolaylıkla yok sayılabiliyor veya bulundukları ülkenin hükümdarı aleyhine komplo yapmak gibi gerekçelerle gözardı edilebiliyor, hatta elçiler hapsolunuyor veya kötü muameleye maruz kalabiliyordu. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
İngilizce uluslararası ilişkilere hakim olmadan önce diplomaside en çok kullanılan ortak dil hangisiydi?
Seçenekler
A
İtalyanca
B
Türkçe
C
Fransızca
D
Almanca
E
İspanyolca
Açıklama:
1748 Aix-la-Chapelle anlaşması görüşmelerinde Fransızca alfabetik sırasının kabul edilmesi Fransa’nın diplomatik zaferi sayılır. Aslında Fransa’nın bu konudaki daha önemli başarısı bütün Viyana Kongresi sürecinde ve Kongre nihai senedinin yazılmasında Fransızcanın kullanılmış olmasıdır. Gerek Viyana Kongresi’nde gerek daha sonraları Aix-la-Chapelle ile 1763 Paris ve 1783 Andlaşmalarında, bu kullanımın geçici olduğunu belirten kayıtlar bulunmakta ise de 19. yüzyıl boyunca uluslararası ilişkilerde Fransızca özel bir yer işgal etmeye devam etmiştir. Bu arada İngiliz dışişleri bakanlığının yabancı diplomat ve hükümetlerle İngilizcenin kullanılması konusundaki ısrarlı tutumları Fransızcanın bu hâkimiyetini uzun süre sarsamamıştır (Fransızlar bugün de, dillerinin uluslararası ilişkilerdeki bu tarihî üstünlüğünü savunsalar dahi, İngilizceye karşı bu davayı kaybettikleri açıktır). Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Osmanlı İmparatorluğu'nun aşağıdaki şehirlerden hangisinde açtığı büyükelçilik müslüman ülkeleri arasında açılan ilk mukim büyükelçilik olma özelliğine sahiptir?
Seçenekler
A
İslamabad
B
Kabil
C
Kuala Lumpur
D
Tahran
E
Bakü
Açıklama:
1849’da Tahran’da bir Osmanlı Büyükelçiliğinin kurulması Müslüman ülkeler arasında karşılıklı mukim diplomatik temsilcilik değişiminin ilk örneğiydi.
Soru 29
İngiltere'nin Doğu Hindistan Şirketiyle Hindistan'da başlattığı ticari girişimler şirketin hangi şehirdeki etkinliklerinin sonucunda siyasi-askeri bir yapıya evrilmiştir?
Seçenekler
A
Surat
B
Delhi
C
Bengal
D
Madras
E
Bombay
Açıklama:
Şirketin ticari bir girişimden siyasi-askerî bir atılıma dönüşmesi Robert Clive adlı askerî bir memurunun Bengal nevabı (mülki amir) Siracü’dDevle’yi 1757’de çıkan bir savaşta yenmesiyle oldu. Bunun üzerine şirket Moğol İmparatoru adına Bengal’deki vergileri toplamaya başladı. Ancak, şirketin sınırsız kazanç hırsı, idaresizlik, kuraklık gibi nedenlerle Bengal Eyaleti ancak askerî güçle hâkim olunabilecek kadar kötü duruma düşünce, İngiltere devleti 1773’te duruma müdahale ederek, Hindistan’a bir genel vali atadı. İlk vali Warren Hastings döneminde Hindistan’da İngiliz hâkimiyeti iyice genişledi ve yerleşti. Nihayet, Doğu Hindistan Şirketi, İngiltere’nin Hindistan’ı sömürgeleştirmesinin yolunu açmasına rağmen kendi amacını kaybettiğinden 1873’te ortadan kalktı. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
“Kamuoyu en güçlü bir ortamdır. Din gibi en karanlık köşelere bile sızabilir” ifadesi kime aittir?
Seçenekler
A
Klemens von Metternich
B
Henry Kissinger
C
Robert Clive
D
Thomas Jefferson
E
Benjamin Franklin
Açıklama:
19. yüzyılın ilk bölümünde, yeniden iktidara dönen monarşiler dış politikaları dahil yönetim biçimleri hakkında tebaalarının onayına gereksinme duymamakla beraber en azından kamuoyunun tepkisini de çekmemenin daha uygun olduğunu Fransız Devrimi tecrübesiyle öğrenmiş, bütün Avrupa’da yayılan liberal fikirler ve milliyetçi duygular nedeniyle halklarının düşüncelerine kulak vermenin önemini anlamışlardı. Metternich bile 1808 yılında “Kamuoyu en güçlü bir ortamdır. Din gibi en karanlık köşelere bile sızabilir” demiş, “Kamuoyu genel politikanın önemli itici güçlerinden biridir” ifadesini de kullanmıştı. Doğal olarak o zamanlarda Metternich “kamuoyu” kavramını bugünkü anlamıyla kullanmıyor, basın ve o çağın modası olan basılı broşürleri (risaleler), ulusal ve yerel meclisleri, üniversite ve diğer eğitim kurumlarının yanı sıra, siyasi ve entelektüel elitlerin buluştuğu salon ve dernekleri de kastediyordu. Her hâlükârda, okuma yazma oranının artması, kitle gazetelerinin çoğalması, halk tarafından seçilen parlamentoların, yani meşruti sistemin yayılmasıyla, dışişleri bakanları ve diplomatlar, bir yandan faaliyetleri hakkında başkentlerde hesap verme durumuna giriyor, öte yandan, yabancı hükûmetleri basın ve diğer iletişim yollarını -bazen de aldatıcı şekilde- etkilemeye çalışıyorlardı. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi ilkçağlardaki diplomasinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Haberciler genellikle bir mesaj değneği gibi tanıtıcı bir işaret taşırdı
B
Temsilci olarak kadınların gönderilmesi tercih edilirdi
C
Sadece nadir taş veya toprak tabletlere yazılmış yazılardan oluşurdu
D
Karşılıklı elçilere tanrısal güçler atfedilirdi
E
Elçiler legate veya nuncii diye adlandırılıyordu
Açıklama:
İlk Çağlarda topluluklar arasında haberciler gidip gelmekte, özel amaçlı temsilci değişimi yapılmaktaydı. Mesaj taşıyanlar kutsal ve dokunulmaz sayılırdı. Keith Hamilton ve Richard Langhorne’a göre “diplomasinin doğuşu, ilk insan toplumlarının mesajı getireni yemektense mesajı dinlemeyi tercih ettikleri zamanlara gidebilir.” Haberciler genellikle bir mesaj değneği gibi tanıtıcı bir işaret taşır ve merasimle karşılanırlardı. Temsilci olarak kadınların gönderilmesi tercih edilir, zira onlara büyülü bir kutsallık atfedildiği gibi cinselliklerini kullanmalarının avantaj sağlayacağına inanılırdı. Hemen hemen sadece nadir taş veya toprak tabletlere yazılmış yazılardan oluşan ilk tarihî kayıtlardan bile bu dönemlerde diplomatik temasların oldukça sık olduğu sonucu çıkmaktadır. Bu kaynaklardan, toplumlar arasında çeşitli konularda anlaşmalar yapıldığı, bunların uygulanmasında -aynen bugün gibi- sorunlarla karşılaşıldığı, karşılıklı elçilere tanrısal güçler atfedildiği öğrenilmektedir. Elçilere legate veya nuncii denmesi ilkçağ değil ortaçağa ait bir özelliktir. Doğru cevap E’dir.
Soru 32
Güvenilir bilgi sahibi olduğumuz ilk diplomatik sistem nerede geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Hititler
B
Antik Yunan
C
Roma
D
Bizans
E
Arap dünyası
Açıklama:
Güvenilir bilgi sahibi olduğumuz ilk diplomatik sistem Antik Yunan’da geliştirilmiştir. Eski Yunan diplomasisinin İÖ.700 yıllarındaki ilk izlerini edebiyatında, özellikle dünyanın diğer bölgelerine gezileri anlatan ve devletlerarası ilişkilere de değinen İlyada ve Odysseia’de bulabiliriz. Diğer bir kaynak da Yunan tarihinin son dönemini anlatan Thucydides’dir. Doğru cevap B’dir.
Soru 33
Sahibine İslâm diyarlarına girme olanağını veren ve yetkili makamların korumasını sağlayan aracın adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Presbys
B
Keryx
C
Proxenos
D
Aman
E
Ambaciatore
Açıklama:
Hükümdarlar arasında elçi değişimi dışındaki alt düzey diplomatik temaslarda kullanılan önemli bir araç bir nevi pasaport denilebilecek “aman”dı. Aman sahibine İslâm diyarlarına girme olanağını verir ve yetkili makamların korumasını sağlardı. Aman resmî veya gayrıresmî olabilirdi. Resmî aman imam tarafından bir kişiye, bir gruba, hatta İslâm makamlarıyla barış imzalamış olan bir toprakta yaşayanların tamamına verilebilirdi. Böyle bir aman karşılıklılık esasına göre tanınırdı. Gayrıresmî olanı ise herhangi bir Müslüman tarafından sözlü olarak veya başka bir şekilde verilebilir, ancak aman sahibi olan kişi Müslüman topraklarında kötü bir davranışta bulunursa veren cezalandırılırdı. Müslüman olmayan birinin “aman”ı olmadan İslâm diyarına girmesi hâlinde verilecek ceza da oldukça esnekti; idam edilmekten, dört aylık bir ikamet sonunda sınıra götürülmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsardı. Doğru cevap D’dir.
Soru 34
“Ambaciatore=Büyükelçi” unvanının ilk defa ortaya çıktığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Fransa
C
İtalya
D
İspanya
E
Arabistan
Açıklama:
12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa İtalya’da “Ambaciatore=Büyükelçi” unvanı ortaya çıktı. Latince ambactiare, ‘bir göreve gitmek’ kelimesinden gelen bu terim çeşitli elçileri ifade ediyordu. Mutlaka hükümdarların elçileri için değil de prensler veya herhangi iki farklı ülkede yaşayan kişilerin aracıları için de kullanılan Ambaciatore (Büyükelçi) veya Fransızcasıyla Ambassadeur gönderme uygulaması 13. yüzyılda İtalya ve Fransa’da yaygındı. 15. yüzyıl sonuna gelindiğinde bu terim seküler hükümdarların elçileri için kullanılırken Papalığın elçileri legate veya nuncii diye adlandırılıyordu. Yazılı itimatnameleri olmakla beraber büyükelçiler açıkça tam yetkili olarak tanıtılmadıkça hükümdarı adına yükümlük alamıyordu. Doğru cevap C’dir.
Soru 35
I. Roma
II. Venedik
III. Milano
IV. Mantua
V. Torino
Yukarıdakilerden hangileri mukim büyükelçi değişimi uygulamasını başlatan şehir devletleri arasında yer almaktadır?
II. Venedik
III. Milano
IV. Mantua
V. Torino
Yukarıdakilerden hangileri mukim büyükelçi değişimi uygulamasını başlatan şehir devletleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Modern diplomasinin ilk temelleri Rönesans döneminde atılmıştır. 14. yüzyıl sonları ve 15. yüzyılda Kuzey İtalya’da, kendi aralarında ve Papa ile Kutsal Roma imparatoru nezdinde sürekli büyükelçi bulunduran Venedik, Milano ve Mantua şehir devletleri tarafından başlatılmış olan mukim büyükelçi değişimi uygulaması 15. yüzyılda İtalya’nın diğer bölgelerinde de kural hâline gelmiş, 16. yüzyılda da Kuzey ve Batı Avrupa’da yayılmıştır. XI. Louis’nin Fransız sarayına ilk defa Milano’lu bir büyükelçi 1463’te sürekli olarak atanmış, onu bir Venedik elçisi izlemiştir. Doğru cevap C’dir.
Soru 36
Protokol sırası sorunu kalıcı çözüme hangi kongrede kavuşturulmuştur?
Seçenekler
A
1763 Paris Kongresi
B
1815 Viyana Kongresi
C
1818 Aix-la-Chapelle Kongresi
D
1821 Troppau Kongresi
E
1822 Verona Kongresi
Açıklama:
Her elçi başta resmî tören ve davetler olmak üzere her durumda diğer elçilere nazaran nisbi olarak en yüksek pozisyonu almak için sürekli mücadele ederdi. Bu konu o kadar önemli hâle geldi ki, bu yüzden savaşlar çıktı, savaşların sona ermesi gecikti. Büyük ülke hükümdarlarının küçük ülkelere öncelik sırasında ilerlemeyi rüşvet olarak teklif ettikleri görüldü Saray kabul törenlerinin yanısıra, yemeklerde veya müzakerelerde masadaki oturma düzeni, salonlara giriş sırası, anlaşma belgelerini imzalama sırası da sürekli ihtilaf konusuydu. Sonuçta öncelik yani protokol sırası sorunu ancak 1815 Viyana Kongresi sırası ve sonunda, bugün de geçerli olan bazı kuralların kabul edilmesiyle kalıcı çözüme kavuşma yoluna girmiştir. Doğru cevap B’dir.
Soru 37
18. yüzyıldan başlayarak 19. yüzyıl boyunca da uluslararası diplomaside önceliğini koruyan dil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngilizce
B
İtalyanca
C
İspanyolca
D
Almanca
E
Fransızca
Açıklama:
1748 Aix-la-Chapelle anlaşması görüşmelerinde Fransızca alfabetik sırasının kabul edilmesi Fransa’nın diplomatik zaferi sayılır. Aslında Fransa’nın bu konudaki daha önemli başarısı bütün Viyana Kongresi sürecinde ve Kongre nihai senedinin yazılmasında Fransızcanın kullanılmış olmasıdır. Gerek Viyana Kongresi’nde gerek daha sonraları Aix-la-Chapelle ile 1763 Paris ve 1783 Andlaşmalarında, bu kullanımın geçici olduğunu belirten kayıtlar bulunmakta ise de 19. yüzyıl boyunca uluslararası ilişkilerde Fransızca özel bir yer işgal etmeye devam etmiştir. Doğru cevap E’dir.
Soru 38
Müslüman ülkeler arasında karşılıklı mukim diplomatik temsilcilik değişiminin ilk örneği hangi devletler arasında olmuştur?
Seçenekler
A
Osmanlı-Cezayir
B
Osmanlı-Tunus
C
Osmanlı-Trablus
D
Osmanlı-İran
E
Osmanlı-Fas
Açıklama:
Batılı ve Batılı olmayan hükûmetler arasındaki resmî ilişkilerin kurulmasında zora başvurma aslında istisnai bir durumdu. Şeriat kurallarının “kafirlere” karşı uyarılarına rağmen, Osmanlı İmparatorluğu ve İran yanında Fas ile Cezayir, Tunus ve Trablus Beylikleri Avrupa hükümdarları ile uzun süredir belli bir biçimde diplomatik ilişkiler içindeydi. İstanbul’da 16. yüzyıldan beri mukim büyükelçilikler bulunuyordu. 1790’larda III. Selim Londra, Paris, Viyana ve Berlin’de mukim büyükelçilikler açmıştı. 1849’da Tahran’da bir Osmanlı Büyükelçiliğinin kurulması Müslüman ülkeler arasında karşılıklı mukim diplomatik temsilcilik değişiminin ilk örneğiydi. Doğru cevap D’dir.
Soru 39
I. Avrupa’daki ve Kuzey Amerika’daki sanayi devrimleri
II. Modern bankacılık sistemlerinin gelişmesi
III. Pazar elde etmede yaşanan çekişmeler
IV. Ana madde sağlama konusundaki rekabet
V. Yatırım olanakları yaratmadaki mücadeleler
Yukarıdakilerden hangileri ekonomik konuları diplomasi gündeminin en üst sıralarına taşıyan nedenler arasında yer almaktadır?
II. Modern bankacılık sistemlerinin gelişmesi
III. Pazar elde etmede yaşanan çekişmeler
IV. Ana madde sağlama konusundaki rekabet
V. Yatırım olanakları yaratmadaki mücadeleler
Yukarıdakilerden hangileri ekonomik konuları diplomasi gündeminin en üst sıralarına taşıyan nedenler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Avrupa’daki ve Kuzey Amerika’daki sanayi devrimleri, modern bankacılık sistemlerinin gelişmesi, pazar elde etme, ana madde sağlama ve yatırım olanakları yaratma konularındaki rekabet, ekonomik konuları diplomasi gündeminin en üst sıralarına taşımıştı. Avrupa’nın büyük güçleri Afrika ve Asya’daki siyasi amaçlarını gerçekleştirmek ve çıkar bölgelerini sağlamlaştırmak için bu kıtalara öncelikle ticari ve mali araçlarla nüfuz etmişlerdi. Görüldüğü üzere verilen maddelerin tamamı nedenler arasında bulunmaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 40
“Kültürel ilişkiler diplomasisi” diye adlandırılacak olan, ülkelerin ulusal kültürlerini yabancı ülkelerde tanıtmaya dönük politikalar ilk hangi yüzyılda uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
16. yüzyıl
B
17. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
20. yüzyıl
Açıklama:
Dışişleri bakanlıkları ve diplomatlar, eski diplomasinin yerini “yeni” diplomasinin almasından çok önce, Avrupa’daki resmî kurumlar ve elçilikler dışında doğrudan kamuoylarına ulaşmanın avantajlarını anlamışlardı. İlerideki çağlarda “kültürel ilişkiler diplomasisi” diye adlandırılacak olan, ülkelerin ulusal kültürlerini yabancı ülkelerde tanıtmaya dönük politikalar 19. yüzyıl sonundan itibaren uygulanmaya başlamıştı bile. Doğru cevap D’dir.
Soru 41
İtalya’da “Ambaciatore=Büyükelçi” unvanı hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
12. yüzyıl
B
13. yüzyıl
C
14. yüzyıl
D
15. yüzyıl
E
16. yüzyıl
Açıklama:
12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa İtalya’da “Ambaciatore=Büyükelçi” ünvanı ortaya çıktı.
Soru 42
İÖ. 5. yüzyılda Delos Birliğine aşağıdakilerden hangisi önderlik ediyordu?
Seçenekler
A
Roma
B
Atina
C
Venedik
D
Hollanda
E
Lizbon
Açıklama:
İÖ. 5. yüzyılda Atina Perslere karşı oluşturduğu Delos Birliğine önderlik ediyordu.
Soru 43
Orta Çağ diplomasisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Orta Çağ’da diplomasi kilise etrafında gelişti.
B
Kilise 15. yüzyılda en zayıf dönemini yaşadı.
C
12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa İtalya’da “Ambaciatore=Büyükelçi” unvanı ortaya çıktı.
D
Orta Çağ sona ererken Batı Avrupa’da Papalık dışında diplomatik alanda belirli adımlar atan en önemli siyasi birim Venedik'ti.
E
12. yüzyıldan itibaren hükümdarlar arasındaki müzakereler için Roma Medeni Hukuku’nun tam yetkili vekil kavramından diplomasiye aktarılan “tam yetkili” elçilerin kullanılması uygulamasına geçildi.
Açıklama:
Orta Çağ’da diplomasi kilise etrafında gelişti.
Kilise 13. yüzyılda en zayıf dönemini yaşadı.
12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa İtalya’da “Ambaciatore=Büyükelçi” ünvanı ortaya çıktı.
Orta Çağ sona ererken Batı Avrupa’da Papalık dışında diplomatik alanda belirli adımlar atan en önemli siyasi birim Venedik idi.
12. yüzyıldan itibaren hükümdarlar arasındaki müzakereler için Roma Medeni Hukuku’nun tam yetkili vekil kavramından diplomasiye aktarılan “tam
yetkili” elçilerin kullanılması uygulamasına geçildi.
Kilise 13. yüzyılda en zayıf dönemini yaşadı.
12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa İtalya’da “Ambaciatore=Büyükelçi” ünvanı ortaya çıktı.
Orta Çağ sona ererken Batı Avrupa’da Papalık dışında diplomatik alanda belirli adımlar atan en önemli siyasi birim Venedik idi.
12. yüzyıldan itibaren hükümdarlar arasındaki müzakereler için Roma Medeni Hukuku’nun tam yetkili vekil kavramından diplomasiye aktarılan “tam
yetkili” elçilerin kullanılması uygulamasına geçildi.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi "aman" ile ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Hükümdarlar arasında elçi değişimi dışındaki alt düzey diplomatik temaslarda
kullanılan önemli bir araç bir nevi pasaport denilebilecek “aman”dı.
kullanılan önemli bir araç bir nevi pasaport denilebilecek “aman”dı.
B
Aman, sahibine İslam diyarlarına girme olanağını verir ve yetkili makamların korumasını sağlardı.
C
Resmi aman imam tarafından bir kişiye, bir gruba, hatta İslam makamlarıyla barış imzalamış olan bir toprakta yaşayanların tamamına verilebilirdi.
D
Gayrıresmi "aman" Ambaciatore tarafından yazılır.
E
Müslüman olmayan birinin “aman”ı olmadan İslam diyarına girmesi halinde verilecek ceza da oldukça esnekti; idam edilmekten, dört aylık bir ikamet sonunda sınıra götürülmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsardı.
Açıklama:
Hükümdarlar arasında elçi değişimi dışındaki alt düzey diplomatik temaslarda
kullanılan önemli bir araç bir nevi pasaport denilebilecek “aman”dı. Aman sahibine İslam diyarlarına girme olanağını verir ve yetkili makamların korumasını
sağlardı. Aman resmi veya gayrıresmi olabilirdi. Resmi aman imam tarafından
bir kişiye, bir gruba, hatta İslam makamlarıyla barış imzalamış olan bir toprakta
yaşayanların tamamına verilebilirdi. Böyle bir aman karşılıklılık esasına göre tanınırdı. Gayrıresmi olanı ise herhangi bir Müslüman tarafından sözlü olarak veya başka bir şekilde verilebilir, ancak aman sahibi olan kişi Müslüman topraklarında kötü bir davranışta bulunursa veren cezalandırılırdı. Müslüman olmayan birinin “aman”ı olmadan İslâm diyarına girmesi hâlinde verilecek ceza da oldukça esnekti; idam edilmekten, dört aylık bir ikamet sonunda sınıra götürülmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsardı.
kullanılan önemli bir araç bir nevi pasaport denilebilecek “aman”dı. Aman sahibine İslam diyarlarına girme olanağını verir ve yetkili makamların korumasını
sağlardı. Aman resmi veya gayrıresmi olabilirdi. Resmi aman imam tarafından
bir kişiye, bir gruba, hatta İslam makamlarıyla barış imzalamış olan bir toprakta
yaşayanların tamamına verilebilirdi. Böyle bir aman karşılıklılık esasına göre tanınırdı. Gayrıresmi olanı ise herhangi bir Müslüman tarafından sözlü olarak veya başka bir şekilde verilebilir, ancak aman sahibi olan kişi Müslüman topraklarında kötü bir davranışta bulunursa veren cezalandırılırdı. Müslüman olmayan birinin “aman”ı olmadan İslâm diyarına girmesi hâlinde verilecek ceza da oldukça esnekti; idam edilmekten, dört aylık bir ikamet sonunda sınıra götürülmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsardı.
Soru 45
Papalar önemli meseleler için aşağıdakilerden hangisini görevlendirirdi?
Seçenekler
A
Legate
B
Nuncius
C
Ambaciatore
D
Konser
E
Dragomanlar
Açıklama:
Papalar önemli meseleler için “legate”ler görevlendirirdi. Daha az önemde
konular için ise “nuncius”lar yeterliydi.
konular için ise “nuncius”lar yeterliydi.
Soru 46
İlk önceleri sadece Roma’da temsilci bulunduran İngiltere ilk olarak ..... yılında, daha önce Londra’da büyükelçilik açmış olan İspanya’ya mukim elçi göndermiştir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
1505
B
1605
C
1705
D
1805
E
1905
Açıklama:
İngilizlere gelince; ilk önceleri sadece Roma’da temsilci bulunduran İngiltere ilk olarak 1505 yılında, daha önce Londra’da büyükelçilik açmış olan İspanya’ya mukim elçi göndermiştir.
Soru 47
"Mukim elçileri" tanımlamak için aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Aman
B
Büyükelçi
C
Konser
D
Konsolosluk
E
Dragomanlar
Açıklama:
Mukim elçileri tanımlamak için büyükelçi terimi kullanılmaya başlamıştır.
Soru 48
Diplomaside ........... 16. yüzyıldan itibaren ahenk veya uyum anlamında kullanılmaktaydı.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Nuncius
B
Legate
C
Ambaciatore
D
Konser
E
Aman
Açıklama:
Bir müzik terimi olan ve İtalyanca concerto kelimesinden gelen “konser” diplomaside 16. yüzyıldan itibaren ahenk veya uyum anlamında kullanılmaktaydı.
Soru 49
ABD Londra, Paris, Berlin ve Roma’daki elçiliklerini hangi tarihte büyükelçilik düzeyine çıkarmıştır?
Seçenekler
A
1574
B
1674
C
1774
D
1874
E
1974
Açıklama:
ABD Londra, Paris, Berlin ve Roma’daki elçiliklerini ancak 1874’te büyükelçilik
düzeyine çıkarmıştır.
düzeyine çıkarmıştır.
Soru 50
Müslüman ülkeler arasında karşılıklı mukim diplomatik temsilcilik değişiminin ilk örneği olan Osmanlı Büyükelçiliği 1849 yılında aşağıdaki şehirlerden hangisinde açılmıştır?
Seçenekler
A
Rabat
B
Bağdat
C
Musul
D
Kahire
E
Tahran
Açıklama:
1790’larda III. Selim Londra, Paris, Viyana ve Berlin’de mukim büyükelçilikler açmıştı. 1849’da Tahran’da bir Osmanlı Büyükelçiliğinin kurulması Müslüman ülkeler arasında karşılıklı mukim diplomatik temsilcilik değişiminin ilk örneğiydi.
Soru 51
Yedi Yıl Savaşları hangi tarihte sona ermiştir?
Seçenekler
A
1752
B
1763
C
1774
D
1881
E
1834
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Yedi Yıl Savaşları 1763'de sona ermiştir.
Yedi Yıl Savaşları 1763'de sona ermiştir.
Soru 52
Uluslararası ilişkilerin temel kurallarından olan Roma hukukunun ‘pacta sund servanda’ kuralının anlamı nedir?
Seçenekler
A
Anlaşmaların hakimiyeti
B
Anlaşmaların önceliği
C
Uyulmayan anlaşmaların bozulması
D
Girişilen yükümlüklerin kutsallığı
E
Ülkelerin anlaşmaların hizmetinde olması
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Roma Hukuku’ndaki mukavelelerle ilgili kurallar, özellikle girişilen yükümlülüklerin kutsallığı ilkesi (pacta sund servanda) uluslararası anlaşmaların temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır.
Roma Hukuku’ndaki mukavelelerle ilgili kurallar, özellikle girişilen yükümlülüklerin kutsallığı ilkesi (pacta sund servanda) uluslararası anlaşmaların temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır.
Soru 53
Uluslararası ilişkilerin temel kurallarından olan Roma hukukunun ‘pacta sund servanda’ kuralının anlamı nedir?
Seçenekler
A
Anlaşmaların hakimiyeti
B
Anlaşmaların önceliği
C
Girişilen yükümlüklerin kutsallığı
D
Uyulmayan anlaşmaların bozulması
E
Ülkelerin anlaşmaların hizmetinde olması
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Roma Hukuku’ndaki mukavelelerle ilgili kurallar, özellikle girişilen yükümlülüklerin kutsallığı (pacta sund servanda) uluslararası anlaşmaların temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır.
Roma Hukuku’ndaki mukavelelerle ilgili kurallar, özellikle girişilen yükümlülüklerin kutsallığı (pacta sund servanda) uluslararası anlaşmaların temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır.
Soru 54
Diplomatik dokunulmazlık ilk olarak nerede hukuka dayandırılmıştır?
Seçenekler
A
Antik Yunanistan’da
B
Mısır’da
C
Roma İmparatorluğu’nda
D
Hititlerde
E
Arap dünyasında
Açıklama:
Diplomasinin başlıca kurumları olan ayrıcalıklar ve bağışıklıklar, törenler ve öncelik süresi ile diplomatik lisan konusunun kurumsallaşma sürecini değerlendirebileceksiniz.
Diplomatik dokunulmazlığın hukuki temele dayandırılması ve bu kuralı bozanlar için -genellikle elçiyi gönderen makama teslim edilmesi şeklindeki- yaptırımlar Roma Hukuku’nda öngörülmüştü.
Diplomatik dokunulmazlığın hukuki temele dayandırılması ve bu kuralı bozanlar için -genellikle elçiyi gönderen makama teslim edilmesi şeklindeki- yaptırımlar Roma Hukuku’nda öngörülmüştü.
Soru 55
19.yüzyıl sonu ve 20.yüzyıl başındaki kral ve cumhurbaşkanı devlet ziyaretlerinin esas amacı neydi?
Seçenekler
A
Antlaşmalar imzalamak
B
Barış görüşmeleri yapmak
C
İttifaklar kurmak
D
Muhataplarıyla tanışmak
E
Propaganda gösterisi yapmak
Açıklama:
Ekonomi diplomasisinin ve kamuoyu diplomasisinin ortaya çıkış süreç ve nedenlerini tartışabileceksiniz.
Böyle bir devlet ziyareti çağın giderek popülist nitelik kazanan politikalarının çizgisine uygun olup, genellikle askerî manevralar veya resmî geçitler gibi bir propaganda gösterisinden başka bir şey değildi.
Böyle bir devlet ziyareti çağın giderek popülist nitelik kazanan politikalarının çizgisine uygun olup, genellikle askerî manevralar veya resmî geçitler gibi bir propaganda gösterisinden başka bir şey değildi.
Soru 56
İÖ. 5. Yüzyılda Perslere karşı oluşturulan Delos Birliği’ne aşağıdakilerden hangisi önderlik etmiştir?
Seçenekler
A
Atina
B
Roma
C
Pisa
D
Elis
E
Olympia
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
İÖ. 5. Yüzyılda Perslere karşı oluşturulan Delos Birliği’ne Atina önderlik emiştir.
İÖ. 5. Yüzyılda Perslere karşı oluşturulan Delos Birliği’ne Atina önderlik emiştir.
Soru 57
Eski Yunan’daki ‘proxenos’ların işlevi günümüzdeki hangi diplomatik göreve benzemektedir?
Seçenekler
A
Büyükelçilik
B
Konsolosluk
C
Maslahatgüzarlık
D
Daimi temsilcilik
E
Kültür ataşeliği
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Bir çeşit konsolos sayılabilecek proxenos’lar yabancı şehirde sürekli ikamet eden, fakat gayriresmî sıfatla kendi şehirleri için aracılık yapan temsilcilerdi.
Bir çeşit konsolos sayılabilecek proxenos’lar yabancı şehirde sürekli ikamet eden, fakat gayriresmî sıfatla kendi şehirleri için aracılık yapan temsilcilerdi.
Soru 58
20. yüzyıla kadar konsolosluklar daha çok nerelerde bulunurdu?
Seçenekler
A
Başkentlerde
B
Saraylarda
C
Limanlarda
D
Hudut boylarında
E
Vatandaşlarının yoğun olduğu şehirlerde
Açıklama:
Ekonomi diplomasisinin ve kamuoyu diplomasisinin ortaya çıkış süreç ve nedenlerini tartışabileceksiniz.
17. yüzyıldan itibaren yetkileri genişletilen ve devletin resmî ajanı hâline gelen konsolosluklar çoğunlukla limanlarda bulunur ve gemilerin charter seferlerini düzenlemek, gemi yüklerini tasdik, mürettebatın sağlık koşullarını kontrol gibi denizcilik işlerinden de sorumlu olurlardı.
17. yüzyıldan itibaren yetkileri genişletilen ve devletin resmî ajanı hâline gelen konsolosluklar çoğunlukla limanlarda bulunur ve gemilerin charter seferlerini düzenlemek, gemi yüklerini tasdik, mürettebatın sağlık koşullarını kontrol gibi denizcilik işlerinden de sorumlu olurlardı.
Soru 59
Orta Çağ’da diplomasi esas olarak aşağıdakilerin hangisinin etrafında gelişmiştir?
Seçenekler
A
Burjuva
B
Hükümdar
C
Konsil
D
Köylü
E
Kilise
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Orta Çağ’da diplomasi esas olarak kilise etrafında gelişmiştir.
Orta Çağ’da diplomasi esas olarak kilise etrafında gelişmiştir.
Soru 60
Orta Çağ sona ererken Batı Avrupa’da Papalık dışında diplomatik alanda belirli adımlar atan en önemli siyasi birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ceneviz
B
Roma
C
Venedik
D
Verona
E
Piyomente
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Orta Çağ sona ererken Batı Avrupa’da Papalık dışında diplomatik alanda belirli adımlar atan en önemli siyasi birim Venedik idi.
Orta Çağ sona ererken Batı Avrupa’da Papalık dışında diplomatik alanda belirli adımlar atan en önemli siyasi birim Venedik idi.
Soru 61
Bizans’ın savaşı önlemek için başvurduğu çeşitli yolların başında aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?
Seçenekler
A
Düşmanları birbirine düşürmek
B
Düşmanlarını bölmek
C
Bizanslı prenseslerin yabancı hükümdar veya prenslerle evlendirilmesi
D
Rüşvet
E
Seküler gücünü kullanmak
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Bizans’ın savaşı önlemek için başvurduğu çeşitli yolların başında rüşvet gelmekteydi. İmparatorlukta şu veya bu şekilde gözü olan her ülke hükümdarının ve kavmin bir fiyatı vardı ve özellikle o zamanın finans dünyasının merkezinde olduğu için dolu olan Bizans hazinesi bunları uysallaştırmak için büyük meblağlar ödüyordu.
Bizans’ın savaşı önlemek için başvurduğu çeşitli yolların başında rüşvet gelmekteydi. İmparatorlukta şu veya bu şekilde gözü olan her ülke hükümdarının ve kavmin bir fiyatı vardı ve özellikle o zamanın finans dünyasının merkezinde olduğu için dolu olan Bizans hazinesi bunları uysallaştırmak için büyük meblağlar ödüyordu.
Soru 62
Hangi yönetim zamanında Arapların dünyanın geri kalan ülkeleriyle ilişkilerin hızla gelişimini sağlamıştır?
Seçenekler
A
Emeviler
B
Gazneliler
C
Abbasiler
D
Peçenekler
E
Cermenler
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Araplar Abbasiler zamanında dünyanın geri kalan ülkeleriyle daha yoğun ilişkiler geliştirmişlerdir.
Araplar Abbasiler zamanında dünyanın geri kalan ülkeleriyle daha yoğun ilişkiler geliştirmişlerdir.
Soru 63
15.yüzyılda Roma ve Venedik’e İtalya devletleri dışında ilk mukim elçi yollayan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İspanya
C
İsveç
D
Avusturya
E
Macaristan
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
İtalya devletleri dışında Venedik'e ilk mukim elçi gönderen ülke İspanya olmuştur.
İtalya devletleri dışında Venedik'e ilk mukim elçi gönderen ülke İspanya olmuştur.
Soru 64
Aşağıdaki unsurlardan hangisi mukim büyükelçiliklerin ilk olarak Kuzey İtalya şehir devletleri arasında kurulmasının nedeni değildir?
Seçenekler
A
Güç eşitliği
B
Yakınlık
C
Aynı tarihi paylaşma
D
Hükümdarlarının aynı hanedana mensup olması
E
Aynı dili paylaşma
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soru 65
Eski Yunan’da diplomasi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Güvenilir bilgi sahibi olduğumuz ilk diplomatik sistem Antik Yunan’da geliştirilmiştir
B
Eski Yunan diplomasisinin İÖ. 700 yıllarındaki ilk izlerini İlyada ve Odysseia’da bulabiliriz
C
Eski Yunan’da diplomasi tek şekilde uygulanmıştır
D
Eski Yunan medeniyetinin son dönemlerinde sözleşmeler, ittifaklar, ticaret anlaşmaları gibi bugün de geçerli olan kavramlar yerleşmiştir
E
Yunan elçileri genellikle şehrin meclisi tarafından seçilirdi
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Eski Yunan'da diplomasinin tek şekilde uygulandığını söylemek yanlış olur, çünkü sözleşmeler, ittifaklar, ticari anlaşmalar vs. gibi uygulamalar sıkça görülmüştür. Tek bir şekilde diplomasi uygulaması yoktur.
Eski Yunan'da diplomasinin tek şekilde uygulandığını söylemek yanlış olur, çünkü sözleşmeler, ittifaklar, ticari anlaşmalar vs. gibi uygulamalar sıkça görülmüştür. Tek bir şekilde diplomasi uygulaması yoktur.
Soru 66
‘Büyükelçi’ teriminin kökeni Latince ‘ambactiare’ kelimesinin anlamı nedir?
Seçenekler
A
Haber vermek
B
Barışmak
C
Bir göreve gitmek
D
Uzlaşmak
E
Temsil etmek
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
"Büyükelçi" kelimesinin Latince karşılığı "ambactiare" dir ve anlamı da "bir göreve gitmektir".
"Büyükelçi" kelimesinin Latince karşılığı "ambactiare" dir ve anlamı da "bir göreve gitmektir".
Soru 67
Elçilerin dokunulmazlığını ilk olarak kim yazılı kural haline getirmiştir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Justinyen
C
Locke
D
Richelieu
E
Grotius
Açıklama:
Diplomasinin başlıca kurumları olan ayrıcalıklar ve bağışıklıklar, törenler ve öncelik süresi ile diplomatik lisan konusunun kurumsallaşma sürecini değerlendirebileceksiniz.
Elçilerin dokunulmazlığını ilk defa yazılı bir kural olarak ortaya koyan Grotius'tur.
Elçilerin dokunulmazlığını ilk defa yazılı bir kural olarak ortaya koyan Grotius'tur.
Soru 68
Kordiplomatik kavramı ilk olarak nerede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Venedik
B
Floransa
C
Papalık
D
Milano
E
Avusturya
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Kordiplomatik kavramı ülkelerle kurduğu yoğun iletişim sebebiyle ve din ağırlıklı motivasyondan hareketle Papalıkta ortaya çıkmıştır.
Kordiplomatik kavramı ülkelerle kurduğu yoğun iletişim sebebiyle ve din ağırlıklı motivasyondan hareketle Papalıkta ortaya çıkmıştır.
Soru 69
Antik Yunan olimpiyatlarının diplomasi açısından katkısı nedir?
Seçenekler
A
Yunan şehir devletlerini yaklaştırmak
B
Yunan şehir devletleri temsilcilerini buluşturmak
C
Yunan şehir devletleri arasında ateşkes sağlamak
D
Yunan şehir devletleri arasında barış sağlamak
E
Yunan şehir devletlerini birleştirmek
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soru 70
Antik çağlarda Ortadoğu’nun diplomasi lisanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanca
B
Latince
C
Akad Babil lehçesi
D
Finikece
E
Arapça
Açıklama:
Diplomasinin başlıca kurumları olan ayrıcalıklar ve bağışıklıklar, törenler ve öncelik süresi ile diplomatik lisan konusunun kurumsallaşma sürecini değerlendirebileceksiniz.
Soru 71
ABD Dışişleri Bakanlığı hangi ABD Başkanı zamanında kurulmuştur?
Seçenekler
A
George Washington
B
Theodore Roosevelt
C
Abraham Lincoln
D
Ronald Reagan
E
Thomas Jefferson
Açıklama:
Avrupa diplomatik sisteminin dünyaya yayılmasını açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Müslüman ülkeler arasında ilk karşılıklı mukim büyükelçilikler açanlar hangileridir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti ve Mısır
B
Osmanlı Devleti ve Umman Sultanlığı
C
Osmanlı Devleti ve İran
D
İran ve Mısır
E
Mısır ve Fas Sultanlığı
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soru 73
Diplomatik dokunulmazlık kuralının ilk gerekçesi neydi?
Seçenekler
A
Elçilerin seyahat güvenliğinin sağlanması
B
Elçilerin ikamet güvenliğinin sağlanması
C
Elçilerin ailelerinin güvenliğinin sağlanması
D
Elçilerin eşyalarının güvenliğinin sağlanması
E
Elçilerin kişisel borçlarından dolayı hapsinin önlenmesi
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soru 74
1815 Viyana Kongresi ardından Avrupa’da doğan altı ‘Birinci Sınıf Güç’ sisteminin adı nedir?
Seçenekler
A
Avrupa paktı
B
Avrupa konseri
C
Avrupa birliği
D
Altılar birliği
E
Altılı anlaşma
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Arap dünyasında bir nevi pasaport sayılan serbest geçiş belgesinin adı nedir?
Seçenekler
A
Ferman
B
İkamet tezkeresi
C
Cülus
D
İlmühaber
E
Aman
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soru 76
Aşağıdaki yöntemlerden hangisi Bizans’ın savaşı önlemek için kullandığı yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rüşvet
B
Komşuları birbirine düşürme
C
Silahlı güç gösterisi
D
Hasımları bölme
E
Bizanslı prensesleri evlendirme
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soru 77
Roma İmparatorluğunun diplomasiye katkısı başlıca hangi alanda olmuştur?
Seçenekler
A
Diplomatik protokol
B
Diplomatların ayrıcalık ve dokunulmazlıkları
C
Müzakere
D
Hukuk
E
Diplomatik anlaşmaların dili
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Diplomasiye en önemli katkısı hukuk alanında olan Roma, savaşın hukukiliği, meşruluğu konusunda da çok titizdi ve barış ile savaşa ilişkin birtakım sembolik kurallar koymuştu.
Diplomasiye en önemli katkısı hukuk alanında olan Roma, savaşın hukukiliği, meşruluğu konusunda da çok titizdi ve barış ile savaşa ilişkin birtakım sembolik kurallar koymuştu.
Soru 78
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması hangi devletler arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Yunanlılar ve Persler
B
Medler ve Partlar
C
Mısır ve Hititler
D
Mısır ve Asuriler
E
Hititler ve Fenikeliler
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması Hititler zamanından kalmadır. Hititler ile Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır.
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması Hititler zamanından kalmadır. Hititler ile Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır.
Soru 79
Diplomasi geleneği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Romalılar diplomaside Yunanlıların mirasını devralmışlardır
B
Roma İmparatorluğu diplomasi geleneğini Mısırlılardan almıştır
C
Ülkeler diplomasi konularında birbirinden etkilenmezler
D
İmparatorluk döneminde, Roma’da dış politikayı yürüten merkezi bir makam bulunmamaktadır
E
Her ülke kendi diplomasi kültürünü kendisi geliştirir.
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Roma İmparatorluğu diplomasi geleneğini Antik Yunanistan'dan almıştır.
Roma İmparatorluğu diplomasi geleneğini Antik Yunanistan'dan almıştır.
Soru 80
Antik Yunan diplomasisi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Yunanlılar diplomasi geleneğini Romalılardan devralmışlardır
B
Yunan kültüründe diplomasi oldukça zayıftır
C
Yunan kültürünün bir parçası olan diplomasi geleneği Antik Mısır'ın mirasıdır
D
Antik Yunanistan'da dış politikayı yürüten merkezi bir senato yoktu
E
Bugünkü Avrupa diplomasi kültürünün temeli Roma diplomasi geleneğine dayanmaktadır
Açıklama:
İlk Çağlardan Birinci Dünya Savaşı’na kadarki dönemde diplomasinin tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Yunan kültürü ve dolayısıyla Yunan diplomasi geleneği aslında Antik Mısır kültürünün bir devamıdır
Yunan kültürü ve dolayısıyla Yunan diplomasi geleneği aslında Antik Mısır kültürünün bir devamıdır
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi ilk çağ diplomasisi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Tarihin ilk bilinen yazılı barış anlaşması Göktürkler tarafından kalmadır.
B
Bu dönemdeki diplomasi süreklilik göstermektedir.
C
İlk çağlarda mesaj taşıyanlar kutsal ve dokunulmaz sayılmazlardı.
D
İlk diplomatik faaliyetlere Mezopotamya şehir devletlerinde rastlanmaktadır.
E
Bu dönemdeki diplomaside kalıcı kurumlar mevcuttur.
Açıklama:
İlk diplomatik faaliyetler hakkındaki en elle tutulur delillere Doğu Akdeniz topluluklarında rastlıyoruz. Mezopotamya şehir devletleri arasındaki anlaşmaların kayıtları İÖ.2850 yılına dayanmaktadır. Daha sonra Babil’de konuşulan Akad dilinin lehçesi Ortadoğu’nun diplomatik dili hâline gelmiştir. Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması Hititler zamanından kalmadır. Hititlerle Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır. İlk Çağlarda topluluklar arasında haberciler gidip gelmekte, özel amaçlı temsilci değişimi yapılmaktaydı. Mesaj taşıyanlar kutsal ve dokunulmaz sayılırdı.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi eski Yunan diplomasisi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Eski yunan diplomasisinin ilk bilinir örneği Thucydides’tir.
B
Eski Yunan’da küçük şehir devletlerinin ortaya çıkışı ile diplomasinin o coğrafyada sistemleşmesi arasında bir ilişki yoktur.
C
Sadece deniz yoluyla irtibat kurulabilen bu devletçiklerin ilişki ve ticarete gereksinimleri diplomatik faaliyetleri gerekli kılmıştır.
D
Bu dönemde düzenlenen olimpiyatların diplomasi açısından bir önemi yoktur.
E
Eski Yunan’da ilk diplomatların mitolojik tanrı Zeus tarafından korunduğu varsayılırdı.
Açıklama:
Eski Yunan diplomasisinin İÖ.700 yıllarındaki ilk izlerini edebiyatında, özellikle dünyanın diğer bölgelerine gezileri anlatan ve devletlerarası ilişkilere de değinen İlyada ve Odysseia’de bulabiliriz. Olimpiyatlar diplomasi tarihi açısından değer taşır. Olimpik Mütareke (Ekecheria) geleneği İÖ. 9. yüzyılda, Elis’li Iphitos, Pisa’lı Cleosthenes ve Ispartalı Lycurgus arasında imzalanan bir sözleşme ile yaratılıştır. İlk diplomatlar diyebileceğimiz habercilerin mitoloji tanrıları ve özellikle tanrıların habercisi Hermes tarafından korunduğu varsayılırdı.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Roma dönemindeki diplomasi ile ilgili söylenebilir?
Seçenekler
A
Roma’ya gelen yabancı elçiler herhangi bir merasimle karşılanmazdı ve onlara ayrıcalıklar tanınmazdı.
B
İmparatorluk döneminde, Roma’da dış politikayı yürüten merkezi bir makam yoktu.
C
Roma imparatorluğunda Latince ve Yunanca bilen katipler çalışmamaktaydı.
D
Roma’da politikalar tek başına imparator tarafından saptanmamaktaydı.
E
Roma’da komşu ülkelerle olan sorunlar askeri makamlar tarafından çözülmezdi.
Açıklama:
Roma’ya gelen yabancı elçiler belirli usullere göre merasimle karşılanır ve kendilerine bağışıklık ve ayrıcalıklar tanınırdı. Politikalar tek başına imparator tarafından saptandığından, Roma’nın kararlarını etkilemek isteyenler, bazen de sürekli seferde olduğu için bulunması pek güç olan imparator neredeyse oraya elçi yollarlardı. Kuşkusuz Latince ve Yunanca katiplerinin bulunmasına rağmen imparatorların yabancı ülkelere gönderilecek mektupları bizzat kaleme aldıkları bilinmektedir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Bizans dönemindeki diplomasi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bizans imparatorluğu diplomasiye ikincil önem verirdi.
B
Bizans imparatorunun seküler güç yanında ekümenik gücü yoktu.
C
Bizans modern diplomasiye katkıda bulunmamıştır.
D
Bizans sahip olduğu gücü dış dünyaya göstermede bir algı yanılması yaratmamıştır.
E
Bizans’ın askeri zaferler sağlamaya yetecek ölçüde kaynakları yoktu.
Açıklama:
Doğu Roma İmparatorluğu’nun bu kadar uzun yüzyıllar ayakta kalmasının tek sırrı vardı: Etkin bir diplomasi. Dünyanın merkezi olan Konstantinopolis’te hüküm süren Bizans imparatorlarının seküler güç yanında ekümenik yani tüm “medeni evreni” kapsayan dinî güçleri onları diğer bütün hükümdarların üstüne çıkartıyor ve kendilerine yenilmezlik niteliğini kazandırıyordu. İmparatorluğun bir sorunu da, sürekli askerî zaferler sağlamaya yetecek ölçüde kaynaklara sahip olmaması idi. Bizans aslında sahip olmadığı gücü dış dünyaya varmış gibi gösterme hünerini zirvesine çıkarmıştır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Arap dünyasındaki diplomasi ile ilgili söylenebilir?
Seçenekler
A
Diplomasi, savaş ilanı, esir değişimi ve mütareke yapılması faaliyetlerinden ibaretti.
B
Yabancı topraklara elçiler uzun dönemli amaçlar için gönderilmiştir.
C
Yabancı elçiler Bağdat’ta küçük ve gösterişsiz merasimlerle karşılanmaktaydı.
D
Alt düzey diplomatik temaslarda “aman” denilen pasaportlara başvurulmuyordu.
E
Abbasilerle birlikte daha basit amaçlar için misyonlar düzenlenmeye başladı.
Açıklama:
Yabancı topraklara elçiler salt belirli kısa dönemli amaçlar için gönderilmiş ve yabancı elçiler de benzer amaçlarla kabul edilmiştir. Bağdat’a gelen yabancı elçinin görevi başarılı olursa karşılanması kadar görkemli bir merasimle uğurlanır, armağanlara boğulurdu. Aman sahibine İslâm diyarlarına girme olanağını verir ve yetkili makamların korumasını sağlardı. Abbasilerle birlikte daha karmaşık amaçlar için misyonlar düzenlenmeye başladı.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ dünyasındaki diplomasi ile ilgili söylenebilir?
Seçenekler
A
Bu dönemde egemenlik kavramı oldukça gelişmişti
B
Özel ve kamu ayrımı kesin olduğu için kimin neyi temsil ettiği belliydi
C
16. yüzyıla kadar yerleşik bir diplomatik uygulaması olan ülke yoktu
D
Batı Avrupa dünyası kendisini çoklu bir toplum olarak görmekteydi
E
Avrupa’da Hristiyanlığın birliği ortaklaşa bir hukuk oluşturmamıştı
Açıklama:
İlişkilerde asıl güçlük o dönemde egemenlik kavramının pek az gelişmiş olması ve özel ve kamu ayrımının belirsizliği nedeniyle kimin neyi temsil ettiğinin kesinleşmemesiydi. O kadar ki 16. yüzyıla kadar yerleşmiş bir diplomatik uygulamaya sahip egemen bir ülkeden bahsetmek pek mümkün değildir. Bunda, 1400 yıllarına kadar Batı Avrupa dünyasının kendisini hâlâ tek bir toplum olarak görmesi de önemli rol oynamaktaydı. Buna karşı Hristiyanlığın birliği hakkındaki inanç değişmemişti. Bu inanç, genellikle tüm Batı toplumlarınca ortaklaşa benimsenen bir hukukun oluşmasına da yol açmıştır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans diplomasisi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Mukim elçilik kurumu İtalyan şehir devletlerinin özel gereklerinden doğmamıştı
B
Elçilerin gönderdikleri raporlar ayrıntısızdı ve herhangi bir standarta sahip değildi
C
“Temsil”in sadece egemen ülkeler arasında olabileceği kavramı yer etmeye başladı
D
Kordiplomatik kavramı ilk defa Papalık sarayında ortaya atılmadı
E
Mukim elçileri tanımlamak için büyükelçi terimi bu dönemde kullanılmadı
Açıklama:
Modern diplomasinin ilk temelleri Rönesans döneminde atılmıştır. Şehir devletlerine hükmedenler diğer devletlerin günlük politikalarını izlemeye büyük önem vermekteydi. Bu nedenle elçilerin gönderdikleri raporlar, son derece ayrıntılıydı ve belirli standartlaşmış usullere göre yazılırdı. Bu dönemde mukim elçileri tanımlamak için büyükelçi terimi kullanılmaya başlamış, akreditasyonlarının kesin biçimde saptanması, talimatlarının dikkatle yazılması gibi uygulamalar yaygınlaşmıştır. Papalar 16. yüzyıl başlarına kadar diğer ülkelere elçi göndermemekte, sadece elçi kabul etmekteydi. Papalar elçileri bir arada kabul eder ve görüşürdü, merasimlerde elçiler bir grup hâlinde oturtulurdu. Bu şekilde, kordiplomatik kavramı ilk defa Papalık sarayında ortaya çıktı.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi 18. Yüzyıldan Birinci Dünya Savaşı’na kadar olan dönemdeki diplomasi ile ilgili söylenemez?
Seçenekler
A
Elçinin yegâne görevinin sadece hükümdarının çıkarlarına hizmet olduğu ilkesi yaygındı
B
Elçinin hükümdarının yanı sıra uluslararası düzenin ahengine de hizmet etmesi gerektiği düşüncesi kabul edilmiyordu
C
Bu dönemdeki uluslararası sistem anlayışı bir gücün diğerleri üzerinde hegemonya kurmaya çalıştığı bir mücadeleydi
D
Fransız devrimine karşı uluslararası sistemin yönetilmesi için “barış zamanı konferansları” düzenlendi
E
Barış zamanı konferanslarında gündem yalnızca büyük güçler tarafından kararlaştırılmıyordu
Açıklama:
Barış zamanı konferanslarında gündemin sadece büyük güçler tarafından kararlaştırılması üstelik kongrenin bu güçler kendi aralarında sonuçları üzerinde anlaşmaya varmadan toplanmaması ilkesi benimsendi. Böylece 1815 Viyana Kongresi, barışın kongre masasında yapılması geleneğini değiştirip geçmişin katı usullerini terk ederek büyük güçlerin rolünü daha esnek bir çerçeveye oturtuyordu. “Avrupa Konseri (Concert Européen)” doğmuştu.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ'da Papalar tarafından görevlendirilen ve “canlı mektup” diye nitelendirilmelerine yol açan biçimde pek kısıtlı yetkilere sahip kişilere verilen addır?
Seçenekler
A
Nuncius
B
Ambaciatore
C
Ferman
D
Aman
E
Legate
Açıklama:
Papalar önemli meseleler için “legate”ler görevlendirirdi. Daha az önemde konular için ise “nuncius”lar yeterliydi (halen Papa’ların büyükelçileri için kullanılmakta olan Nonce Apostolique unvanının aslı da bu kelimeden gelmektedir). Aslında bütün hükümdarlar ve prensler arasındaki ilişkilerde çok yaygın şekilde kullanılan nuncius’lar, “canlı mektup” diye nitelendirilmelerine yol açan biçimde pek kısıtlı yetkilere sahipti.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ'da Papalar tarafından önemli meseleler için görevlendirilen kişilere verilen addır?
Seçenekler
A
Nuncius
B
Legate
C
Ambaciatore
D
Aman
E
Ferman
Açıklama:
Papalar önemli meseleler için “legate”ler görevlendirirdi.
Soru 91
Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ülkelerden hangisinde 12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa “Ambaciatore=Büyükelçi” ünvanı ortaya çıktı?
Seçenekler
A
İsviçre
B
İspanya
C
İtalya
D
Almanya
E
İngiltere
Açıklama:
12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa İtalya’da “Ambaciatore=Büyükelçi” unvanı ortaya çıktı.
Soru 92
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi 16. yüzyıldan itibaren diplomaside ahenk veya uyum anlamında kullanılan bir müzik terimidir?
Seçenekler
A
Nuncius
B
Lagate
C
Aman
D
Konser
E
Ambaciatore
Açıklama:
Bir müzik terimi olan ve İtalyanca concerto kelimesinden gelen “konser” diplomaside 16. yüzyıldan itibaren ahenk veya uyum anlamında kullanılmaktaydı.
Soru 93
Aix-la-Chapelle anlaşması görüşmelerinde Fransızca alfabetik sırasının kabul edilmesi aşağıdaki tarihlerden hangisinde olmuştur?
Seçenekler
A
1348
B
1448
C
1548
D
1648
E
1748
Açıklama:
1748 Aix-la-Chapelle anlaşması görüşmelerinde Fransızca alfabetik sırasının kabul edilmesi Fransa’nın diplomatik zaferi sayılır.
Soru 94
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nun Paris Antlaşması’nı resmen imzaladığı yıldır?
Seçenekler
A
1856
B
1866
C
1876
D
1896
E
1906
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda Tanzimat sonrası Batılılaşma çabaları çerçevesinde diplomaside Avrupa ilke ve uygulamalarının kabul edilmesinde başrolü imparatorluğun 1856’da Paris Antlaşması’yla resmen Avrupa Konseri’ne kabul edilmesi oynamıştır.
Soru 95
British Council 1938 yılında ilk yabancı ülke merkezini aşağıdakilerden hangisinde açmıştır?
Seçenekler
A
Köln
B
Kahire
C
İstanbul
D
Şam
E
Bağdat
Açıklama:
1938 yılında ilk yabancı ülke merkezini Kahire’de açan British Council bugün elli yedi ülkede beş yüz bin öğrenciye ingilizce öğretmektedir.
Soru 96
İngiltere devleti Hindistan’a aşağıdaki yıllardan hangisinde genel vali atadı?
Seçenekler
A
1573
B
1673
C
1773
D
1873
E
1973
Açıklama:
İngiltere devleti 1773’te Hindistan’a bir genel vali atadı.
Soru 97
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde 1849’da Osmanlı Büyükelçiliği kurulmuştur?
Seçenekler
A
Londra
B
Paris
C
Viyana
D
Tahran
E
Berlin
Açıklama:
1790’larda III. Selim Londra, Paris, Viyana ve Berlin’de mukim büyükelçilikler açmıştı. 1849’da Tahran’da bir Osmanlı Büyükelçiliğinin kurulması Müslüman ülkeler arasında karşılıklı mukim diplomatik temsilcilik değişiminin ilk örneğiydi.
Soru 98
Japonlar iki yüz yıllık kısıtlamalarından vazgeçerek topraklarında Batılı konsoloslukların açılmasına aşağıdaki yıllardan hangisinde rıza göstermişlerdir?
Seçenekler
A
1813
B
1823
C
1833
D
1843
E
1853
Açıklama:
1853’te Komodor Matthew Perry ve ufak bir Amerikan savaş gemisi
filosunun Yedo limanına varışıyla Japonlar iki yüz yıllık içe dönüklüklerinden vazgeçerek topraklarında Batılı konsoloslukların açılmasına rıza gösterdiler.
filosunun Yedo limanına varışıyla Japonlar iki yüz yıllık içe dönüklüklerinden vazgeçerek topraklarında Batılı konsoloslukların açılmasına rıza gösterdiler.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi elçilerin dokunulmazlığı ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Diplomatik dokunulmazlık geçmişte hukuki bir temele dayanmıyordu
B
Diplomatik dokunulmazlığın temeli o zamanın zor koşullarında seyahat eden elçilerin güvenliğini sağlamaktı
C
Elçiler gideceği yere ulaştığında kendileri, maiyetleri ve malları korunmuyordu
D
Elçiler yerel vergilerden, harçlardan ve gümrük vergilerinde muaf tutulmuyordu
E
Elçilerin dokunulmazlıklarının yok sayılması savaş nedeni oluşturmuyordu
Açıklama:
Diplomatik dokunulmazlığın hukuki temele dayandırılması ve bu kuralı bozanlar için -genellikle elçiyi gönderen makama teslim edilmesi şeklindeki yaptırımlar Roma Hukuku’nda öngörülmüştü. Elçiler gideceği yere ulaştıklarında da kendileri, maiyetleri ve malları fiziki anlamda dokunulmazlıktan yararlanmaya devam ediyordu. Zamanın hukukçularına göre bir elçi misilleme konusu olamaz, misyonun başlangıcından evvelki borçlardan sorumlu tutulamazdı ve tüm yerel vergilerden, resim ve harçlardan ve gümrük vergilerinden muaf tutulurdu. Elçilerin dokunulmazlıklarının göz ardı edilmesi, hatta elçilerin hapsolunması, kötü muameleye maruz bırakılması gibi hareketler “savaş nedeni oluşturmaktaydı”.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi geçmişte elçilerin karşılanma biçimlerini doğru ifade etmiştir?
Seçenekler
A
Ortaçağ’da elçilik misyonları büyük merasimlerle uğurlanmazdı.
B
Törenlerin hangi usullere tabi olacağı hakkında kesin kurallar vardı.
C
Rönesans döneminde büyükelçi geliş nedenini anlatan bir söylevde bulunurdu.
D
Rönesans döneminde yalnızca dini yönü ağır basan törenler yapılıyordu.
E
Rönesans döneminde elçilerin karnavalımsı gösterilerle karşılanması söz konusu değildi.
Açıklama:
Törenlerin hangi usullere tabi olacağı hakkında da kesin kurallar yoktu. Bununla beraber, Orta Çağ’da ve Yeni Çağ’ın başlarında önemli elçilik misyonlarının büyük merasimlerle uğurlandığı bilinmektedir. Rönesans döneminde, önceleri dinî yönü ağır basan törenler yerini karnavalımsı gösterilere bıraktı. Elçilik heyetleri süslenmiş sokaklarda, halkın alkış ve çığlıklarla izlediği resmigeçitler yapar, kilise çanları durmadan çalar, borazanlar öttürülür, her iki tarafın bandolarının müziği eşliğinde adeta bir bayram yaşanır, tören büyük bir ziyafetle sona ererdi.
Soru 101
Aşağıdaki uygarlıklardan hangisi ilk uluslararası hukuk ilkelerini yaratmıştır?
Seçenekler
A
Hitit
B
Mısır
C
Yunan
D
Babil
E
Hint
Açıklama:
Yunan diplomasisi bir uluslararası davranışlar kuralları sistemi geliştirmiş, hatta ilk uluslararası hukuk ilkelerini yaratmış ve bugün hâlâ kullanılan bazı uygulamaların da temelini atmıştır. Örneğin, Yunan diplomatik misyonları mensuplarının kişisel mallarının muafiyeti ve resmi mektuplaşmalarının dokunulmazlığı da o zaman kural hâline gelmişti. Doğru cevap C'dir.
Soru 102
Romalılar diplomaside hangi uygarlığın mirasını devralmışlardır?
Seçenekler
A
Sümer
B
Yunan
C
Minos
D
Hitit
E
Akad
Açıklama:
Romalılar devlet yönetimi, mimari, sanat ve alanlarında olduğu gibi diplomaside de Yunanlıların mirasını devralmışlardır. Bununla beraber, hüküm sürdüğü çok uzun zaman dilimine rağmen, Roma imparatorluğu diplomasinin gelişmesine önemli katkıda bulunmamış, bu konuda bıraktığı miras başlıca hukuk alanında olmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Bizans'ın savaşı önlemek için kullandığı yöntemlerin başında gelir?
Seçenekler
A
Ünvan dağıtmak
B
Komşuları birbirine düşürmek
C
Kendini olduğundan güçlü göstermek
D
Müzakere
E
Rüşvet
Açıklama:
Bizans hemen hemen dört bir yanından tehditlerle kuşatılmıştı. Bizans'ın savaşı önlemek için başvurduğu çeşitli yolların başında rüşvet gelmekteydi. İmparatorlukta şu veya bu şekilde gözü olan her ülke hükümdarının ve kavmin bir fiyatı vardı ve özellikle o zamanın finans dünyasının merkezinde olduğu için dolu olan Bizans hazinesi bunları uysallaştırmak için büyük meblağlar ödüyordu. Doğru cevap E'dir.
Soru 104
Büyükelçi ünvanı ilk defa hangi ülkede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
Rusya
E
İngiltere
Açıklama:
12. yüzyıl sonundan itibaren ilk defa İtalya'da "Ambaciatore=Büyükelçi" ünvanı ortaya çıktı. Latince ambactiare, 'bir göreve gitmek' kelimesinden gelen bu terim çeşitli elçileri ifade ediyordu. Doğru cevap A'dır.
Soru 105
Mukim büyükelçilikler kurumu hangi dönemde tamamen yerleşmiştir?
Seçenekler
A
13. yy.
B
14. yy.
C
15. yy.
D
16. yy.
E
17. yy.
Açıklama:
İtalyan şehir devletlerinin özel gereklerinden doğan mukim elçilik kurumu, Avrupa'da güvenliği sağlamanın başlıca aracı olarak savaşın yerini diplomasinin aldığı 15. yüzyıldan itibaren tamamen yerleşmiştir. Mukim elçileri tanımlamak için büyükelçi terimi kullanılmaya başlanmış, akreditasyonlarının kesin biçimde saptanması, talimatlarının dikkatle yazılması gibi uygulamalar yaygınlaşmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 106
19. yy. boyunca diplomatik lisan olarak kullanılan dil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransızca
B
Latince
C
İngilizce
D
Almanca
E
İtalyanca
Açıklama:
19. yüzyıl boyunca uluslararası ilişkilerde Fransızca özel bir yer işgal etmiştir. Ardından yerini İngilizceye bırakmıştır. Doğru cevap A'dır
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi III. Selim'in 1790'da açtığı mukim büyükelçiliklerden değildir?
Seçenekler
A
Londra
B
Paris
C
Tahran
D
Viyana
E
Berlin
Açıklama:
1790'da III. Selim Londra, Paris, Viyana ve Berlin'de mukim büyükelçilikler açmıştı. Tahran büyükelçiliği ise 1849 yılında açılmış ve Müslüman ülkeler arasında karşılıklı mukim diplomatik temsilcilik değişiminin ilk örneği olmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi genellikle ilk Amerikan diplomatı olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Benjamin Franklin
B
George Washington
C
Thomas Jefferson
D
Abraham Lincoln
E
John Quincy Adams
Açıklama:
Genellikle ilk Amerikan diplomatının Benjamin Franklin olduğu kabul edilir. Franklin Fransa'da başlangıçta Amerikan Komiseri, sonra elçi olarak sekiz buçuk yıl görev yapmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 109
Ortaçağ sonlarında Batı Avrupa'da diplomasi konusunda Papalık dışında en önemli siyasi birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cenova
B
Venedik
C
Fransa
D
İspanya
E
Florensa
Açıklama:
Orta Çağ sona ererken Batı Avrupa'da Papalık dışında diplomatik alanda belirli adımlar atan en önemli siyasi birim Venedik idi. Konstantinopolis ile yakın ilişkileri dolayısıyla Bizans diplomatik sisteminden esinlenen Venedik diplomasisi önce diğer İtalyan şehir devletleri, daha sonra Fransa ve İspanya tarafından kopya edilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 110
Ticaret ve finansın diplomasinin hem amacı hem de aracı hâline gelmesi hangi dönemde olmuştur?
Seçenekler
A
16. yy.
B
17. yy.
C
18. yy.
D
19. yy.
E
20. yy.
Açıklama:
19. yüzyıl boyunca ticaret ve finans diplomasinin hem amacı hem aracı hâline gelmişti. Özellikle İngiltere için dış politika ile ticaret eş anlamlıydı. Doğru cevap D'dir.
Soru 111
Tam metinleri bugüne kadar gelen ilk devletlerarası anlaşmalar aşağıdakilerden hangileri arasında kaydedilmiştir?
Seçenekler
A
Kiros-Krezus
B
I. Darius-İskender
C
II. Amenhotep-Telepinu
D
II. Ramses-Muvattali
E
III. Ramses-II. Hattuşili
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İlk Çağlarda Diplomasi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Tam metinleri bugüne kadar gelen ilk devletlerarası anlaşmalar İÖ. 1280 civarında II. Ramses ile Hitit kralı Muvattali arasında akdetilmiştir.
Tam metinleri bugüne kadar gelen ilk devletlerarası anlaşmalar İÖ. 1280 civarında II. Ramses ile Hitit kralı Muvattali arasında akdetilmiştir.
Soru 112
Tarihin ilk yazılı barış anlaşması olarak II. Ramses ve Hitit Kralı III. Hattuşuli arasında yapılan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadeş
B
Kalias
C
Verdun
D
Zaragoza
E
Westphallia
Açıklama:
Yan
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması Hititler zamanından kalmadır. Hittilerler Mısırlılar arasında Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilmiştir.
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması Hititler zamanından kalmadır. Hittilerler Mısırlılar arasında Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilmiştir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi İÖ. 700 yıllarında Antik Yunan'da diplomatik faaliyetlerin düzenli hale gelmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Güç arazi şartları
B
Ulaşımın deniz yoluyla sağlanması
C
Ticari gereksinimler
D
Askeri gücün zayıf olması
E
Küçük şehir devletlerinin varlığı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İlk Çağlarda Diplomasi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
O dönemin (İÖ. 700) Yunanistanında küçük şehir devletlerinin ortaya çıkışı diplomasinin o coğrafyada sistemleşmeye başlamasına yolaçmıştır. Gerçekten güç arazi şartları nedeniyle bağımsızlıklarını koruyabilen ve çoğunlukla ancak deniz yoluyla irtibat kurulabilen bu devletçiklerin ilişki ve ticaret gereksinimleri diplomatik faaliyetlerin düzenli hale gelmesine neden olmuştur.
O dönemin (İÖ. 700) Yunanistanında küçük şehir devletlerinin ortaya çıkışı diplomasinin o coğrafyada sistemleşmeye başlamasına yolaçmıştır. Gerçekten güç arazi şartları nedeniyle bağımsızlıklarını koruyabilen ve çoğunlukla ancak deniz yoluyla irtibat kurulabilen bu devletçiklerin ilişki ve ticaret gereksinimleri diplomatik faaliyetlerin düzenli hale gelmesine neden olmuştur.
Soru 114
Antik Yunanda yabancı şehirlerde sürekli ikamet eden fakat gayri resmi sıfatla kendi şehirleri için aracılık yapan temsilcilere ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Presbys
B
Keryx
C
Proxenos
D
Augustus
E
Nuntius
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "İlk Çağlarda Diplomasi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bir çeşit konsolos sayılabilecek Proxenoslar yabancı şehirlerde sürekli ikamet eden fakat gayri resmi sıfatlarla kendi şehirleri için aracılık yapan temsilcilerdi.
Bir çeşit konsolos sayılabilecek Proxenoslar yabancı şehirlerde sürekli ikamet eden fakat gayri resmi sıfatlarla kendi şehirleri için aracılık yapan temsilcilerdi.
Soru 115
Arap dünyasında sahibine İslam diyarlarına girme olanağı veren ve yetkili makamlarca korunmasını sağlayan belgeye ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Teskere
B
Aman
C
İcazet
D
Müktesebat
E
Cülus
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Arap Dünyasında Diplomasi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Aman, sahibine İslam diyarlarına girme olanağını verir ve yetkili makamların korunmasını sağlardı.
Aman, sahibine İslam diyarlarına girme olanağını verir ve yetkili makamların korunmasını sağlardı.
Soru 116
Ambaciatore=Büyükelçi ünvanının 12. yüzyıl sonlarında ilk olarak ortaya çıktığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avusturya
B
Almanya
C
Fransa
D
İtalya
E
İspanya
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Orta Çağ Dünyası ve Diplomasi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ambaciatore=Büyükelçi ünvanının 12. yüzyıl sonlarında ilk olarak ortaya çıktığı ülke İtalya'dır.
Ambaciatore=Büyükelçi ünvanının 12. yüzyıl sonlarında ilk olarak ortaya çıktığı ülke İtalya'dır.
Soru 117
Orta Çağ'da diplomasinin merkezinde yer alan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Loncalar
B
Krallık
C
Kilise
D
Askeri kurumlar
E
Ticari kurumlar
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Ortaçağ Dünyası ve Diplomasi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Orta Çağ'da diplomasi esas olarak kilise etrafında gelişti.
Orta Çağ'da diplomasi esas olarak kilise etrafında gelişti.
Soru 118
Diplomasi mekanizma ve uygulamalarının özellikle ikili ilişkiler yönünden bugünkü biçimine büründüğü yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
15.
B
16.
C
17.
D
18.
E
19.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "18. Yüzyıldan Birinci Dünya Savaşı'na" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Diplomasi mekanizması ve uygulamaları, 18. yüzyıldan itibaren özellikle ikili ilişkiler yönünden neredeyse bugün bile yadırganmayacak bir biçime bürünmüştü.
Diplomasi mekanizması ve uygulamaları, 18. yüzyıldan itibaren özellikle ikili ilişkiler yönünden neredeyse bugün bile yadırganmayacak bir biçime bürünmüştü.
Soru 119
Avrupa Konseri'nin temeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Viyana Kongresi
B
Lozan Kongresi
C
Verona Kongresi
D
Chappelle Kongresi
E
Trappau Kongresi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "18. Yüzyıldan Birinci Dünya Savaşı'na" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Avrupa Konseri'nin temeli Viyana Kongresi'dir.
Avrupa Konseri'nin temeli Viyana Kongresi'dir.
Soru 120
19. yüzyıl boyunca uluslararası ilişkilerde hakim olan lisan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngilizce
B
Fransızca
C
Almanca
D
Rusça
E
İtalyanca
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Diplomatik Lisan" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
19. yüzyıl boyunca uluslararası ilişkilerde Fransızca özel bir yer işgal etmeye devam etmiştir.
19. yüzyıl boyunca uluslararası ilişkilerde Fransızca özel bir yer işgal etmeye devam etmiştir.
Soru 121
“Diplomasinin doğuşu, ilk insan toplumlarının mesajı getireni yemektense mesajı dinlemeyi tercih ettikleri zamanlara gidebilir" tezi aşağıdaki bilim insanlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Keith Hamilton ve Richard Langhorne
B
Hans Holbein
C
Richard Langhorne
D
Jean de Dinteville
E
Richard Langhorne ve Jean de Dinteville
Açıklama:
Haberciler genellikle bir mesaj değneği gibi tanıtıcı bir işaret taşır ve merasimle karşılanırlardı. Temsilci olarak kadınların gönderilmesi tercih edilir, zira onlara büyülü bir kutsallık atfedildiği gibi cinselliklerini kullanmalarının avantaj sağlayacağına inanılırdı.
Keith Hamilton ve Richard Langhorne’ “Diplomasinin doğuşu, ilk insan toplumlarının mesajı getireni yemektense mesajı dinlemeyi tercih ettikleri zamanlara gidebilir" görüşündedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Keith Hamilton ve Richard Langhorne’ “Diplomasinin doğuşu, ilk insan toplumlarının mesajı getireni yemektense mesajı dinlemeyi tercih ettikleri zamanlara gidebilir" görüşündedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 122
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması kimin zamanından kalmadır?
Seçenekler
A
Hititliler
B
Sümerler
C
Babiller
D
Mısırlılar
E
Akadlar
Açıklama:
Tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması Hititler zamanından kalmadır. Hititlerle Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 123
Hititlerle Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler nerede bulunmaktadır?
Seçenekler
A
İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde
B
Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinde
C
Berlin Bergama Müzesinde
D
İstanbul Topkapı Sarayında
E
BM'in New York merkez binasında
Açıklama:
Bu tabletlerin Türkiye tarafından Birleşmiş Milletlere hediye edilmiş olan bir örneği
BM’nin New York’taki binasında sergilenmektedir.
Hititlerle Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
BM’nin New York’taki binasında sergilenmektedir.
Hititlerle Mısırlılar arasındaki Kadeş Savaşı sonunda İÖ. 12. yüzyılda akdedilen anlaşmanın yazılı bulunduğu tabletler İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 124
Eski Yunan diplomasisinin İÖ.700 yıllarındaki ilk izlerini nerede görürüz?
Seçenekler
A
İlyada ve Odysseia’de
B
Elis’li Iphitos'ta
C
Pisalı Cleosthenes'te
D
Ispartalı Lycurgus'da
E
Peloponez'de
Açıklama:
Diğer bir kaynak da Yunan tarihinin son dönemini anlatan Thucydides’dir
Eski Yunan diplomasisinin İÖ.700 yıllarındaki ilk izlerini İlyada ve Odysseia’de görürüz. Doğru cevap A seçeneğidir.
Eski Yunan diplomasisinin İÖ.700 yıllarındaki ilk izlerini İlyada ve Odysseia’de görürüz. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 125
Roma Hukuku’ndaki mukavelelerle ilgili kurallar, özellikle hangisi uluslararası anlaşmaların temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Girişilen yükümlülüklerin kutsallığı (pacta sund servanda)
B
Haberci veya nuntius
C
Elçiden veya legati
D
misyonlar veya legatio’lar
E
Senato
Açıklama:
Cumhuriyet sırasında hatta daha sonraları elçi seçme ve atama ile yabancı elçileri kabul etme yetkisi Senato’ya aitti.
Roma Hukuku’ndaki mukavelelerle ilgili kurallar, özellikle girişilen yükümlülüklerin kutsallığı (pacta sund servanda) uluslararası anlaflmaların temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Roma Hukuku’ndaki mukavelelerle ilgili kurallar, özellikle girişilen yükümlülüklerin kutsallığı (pacta sund servanda) uluslararası anlaflmaların temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 126
Bizans’ın savaşı önlemek için başvurduğu çeşitli yolların başında aşağıdakilerden hangisi gelmekteydi?
Seçenekler
A
Askeri güç
B
Rüşvet vermek
C
Düşmanları ile görüşmek
D
Düşmanları bölmek
E
Prenseslerini düşmana vermek
Açıklama:
Rüşvetin işe yaramadığı durumlarda başvurulan diğer bir yol Bizanslı prenseslerin yabancı hükümdar veya prenslerle evlendirilmesiydi. Nihayet, imparatorluğun en önemli dış politikalarının başında, düşmanlarını bölmek, birbirlerine düşürüp kendi aralarında savaşmalarına yol açarak Bizans’ın savaşa girmekten kurtarmaktı.
Bizans’ın savaşı önlemek için başvurduğu çeşitli yolların başında rüşvet gelmekteydi. Doğru cevap B seçeneğidir.
Bizans’ın savaşı önlemek için başvurduğu çeşitli yolların başında rüşvet gelmekteydi. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 127
Müslümanlığın tüm dünyada sağlayacağı sulh ve nizamın genel adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dâr’ül harb
B
Cihad
C
Dar’ül İslam
D
Dar’ül Arab
E
Mecelle
Açıklama:
Müslümanlığın tüm dünyada sağlayacağı sulh ve nizamın, yani dar’ül İslam’ın, gerçekleşme süreci sırasında dünya İslamiyetin hüküm sürdüğü ve hâkim olmadığı yerler (dâr’ül harb) diye ikiye ayrılıyordu. Bu ikisi arasında şu veya bu tarzda bir savaş sürmekteydi. Bu savaş “cihad” şeklinde yıllar alabildiği gibi, uzun süreler için askıya alınabiliyordu.
Müslümanlığın tüm dünyada sağlayacağı sulh ve nizamın genel adına dar’ül İslam denir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Müslümanlığın tüm dünyada sağlayacağı sulh ve nizamın genel adına dar’ül İslam denir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 128
Papalar önemli meseleler için kimi görevlendirirdi?
Seçenekler
A
“nuncius”lar
B
ambactiare
C
“legate”ler
D
Ambaciatore
E
Ambassadeur
Açıklama:
Papalar önemli meseleler için “legate”ler görevlendirirdi. Daha az önemde konular için ise “nuncius”lar yeterliydi (hâlen Papa’ların büyükelçileri için kullanılmakta olan Nonce Apostolique unvanının aslı da bu kelimeden gelmektedir).
Papalar önemli meseleler için “legate”leri görevlendirirdi. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.
Papalar önemli meseleler için “legate”leri görevlendirirdi. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 129
Avrupa devletleri sisteminin doğuş sancıları 17. yüzyıl sonundaki kısa süren savaşlarının yanısıra başka hangi savaşların sona ermesiyle tamamlandı.
Seçenekler
A
Dokuz yıl savaşı
B
Büyük kuzey savaşı
C
Yüz yıl savaşı
D
Otuz yıl savaşları
E
Yedi Yıl Savaşları’nın
Açıklama:
Devletlerden birinin tek başına hegemonya kurmasının olanaksızlığı karşısında, önce diplomasinin uluslararası ilişkilerin başlıca aracı haline geldiği huzursuz bir mütareke dönemi yaşandı.
Avrupa devletleri sisteminin doğuş sancıları 17. yüzyıl sonundaki kısa süren savaşlarının yanısıra Yedi Yıl Savaşları’nın 1763’te sona ermesiyle tamamlandı. Doğru cevap E seçeneğidir.
Avrupa devletleri sisteminin doğuş sancıları 17. yüzyıl sonundaki kısa süren savaşlarının yanısıra Yedi Yıl Savaşları’nın 1763’te sona ermesiyle tamamlandı. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 130
Osmanlı İmparatorluğu’nda tercümanlara ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Çevirmen
B
Küttap
C
Sicill-i Ahvâl
D
Dragoman
E
Berri Humayun
Açıklama:
19. yüzyılda, dünyanın değişimine paralel olarak diplomasi de önemli değişiklikler geçirmiştir,
Osmanlı İmparatorluğu’nda tercümanlara dragoman denirdi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Osmanlı İmparatorluğu’nda tercümanlara dragoman denirdi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Ünite 3
Soru 1
- 1871’de Alman Birliğinin gerçekleşmesi
- 19. yüzyıldaki teknolojik değişim
- 19. yüzyıl Batılılaşma hareketleri
Yukarıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı savaş öncesi düzenin sonunu getirmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Savaş her zaman kapıdaydı. Sistemin çöküşüne ise çeşitli un-surların biraraya gelmesi neden oldu. Bunlardan biri, 1871’de Alman Birliğinin gerçekleşmesiydi. Bu şekilde ilk defa geleneksel Avrupa sistemi içinde sınırlanıp gem vurulamayacak kadar büyük ve dinamik bir devlet ortaya çıkıyordu. İkinci belirleyici unsur, 19. yüzyıldaki teknolojik değişimin Sanayi Devrimi’ni, savaş alanına sokmasıydı. Silahların evrimi, 20. yüzyıla girildiğinde eski düzenin savaşın bedelini karşılayamayacağı kadar yükseltmişti. Bu da Birinci Dünya Savaşı savaş öncesi düzenin sonunu getirdi.
Soru 2
20. yüzyıl başlarında 'diplomasi öldü' ifadesini kullanan diplomat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Lister
B
Theodore Roosevelt
C
Leon Troçki
D
Vladimir Lenin
E
Woodrow Wilson
Açıklama:
Diplomasinin yetersiz kaldığı, savaş bulutlarının Avrupa’nın üstüne çöktüğü bu dönemde, 1914 yılında İngiliz hariciyesinden istifa eden parlak bir genç İngiliz diplomatı olan Charles Lister “diplomasi öldü” demişti.
Soru 3
Birinci Dünya Savaş'ı zamanında yapılan antlaşmalarda çoğu zaman savaş öncesi döneme nazaran farklı yöntemler uygulanmıştı. Buna göre hükümetler;
- diplomatik diyalog,
- propaganda,
- yıkıcı faaliyetler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Savaş zamanında yapılan antlaşmalarda çoğu zaman savaş öncesi döneme nazaran farklı yöntemler uygulanmıştı. Hükûmetler bu amaçla normal diplomatik diyalog kanallarının et-rafından dolaşmayı yeğliyor, ayrıca, müzakerelerde amaçlarına uygun avantajlar sağlamak için büyük ölçüde propaganda ve yıkıcı faaliyet araçlarını kullanıyorlardı.
Soru 4
Ortadoğu’ya şekil veren Sykes-Picot Anlaşması’nı Fransız Charles Georges-Picot ile birlikte oluşturan Savaş Bakanlığına bağlı Arap uzmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Lister
B
Sir Mark Sykes
C
İbrahim Paşa
D
Ahmet Azmi Efendi
E
Woodrow Wilson
Açıklama:
Ortadoğu’ya şekil veren Sykes-Picot Anlaşması’nı Fransız Charles Georges-Picot ile birlikte oluşturan İngiliz Sir Mark Sykes bir profesyonel diplomat değil, Savaş Bakanlığına bağlı bir Arap uzmanı idi.
Soru 5
İngiliz Dışişleri Bakanlığı geleneklerini yıkarak savaşın daha başlangıcında dış ilişkilerle ilgili haberlerin resmî ve düzenli biçimde halka duyurulması için yeni bir enformasyon dairesi kurdu. Bunun yanı sıra 1916 başlarında, daha önce içişlerine bağlı olarak kurulmuş olan ve büyük ölçüde akademisyenler ile gazetecilerin oluşturduğu Savaş Propaganda Bürosu da dışişleri şemsiyesi altına alındı.
Verilen bilgiye göre uygulanan diplomasi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Verilen bilgiye göre uygulanan diplomasi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sürekli Müzakere
B
Arabuluculuk
C
Açık Diplomasi
D
İnsan Hakları Diplomasisi
E
İnsani Diplomasi
Açıklama:
Topyekûn savaş döneminde hükûmetler hiç olmazsa bazı politikalarını kamuoyu önünde sergileyerek “açık diplomasi” ilkelerini hayata geçirmeye başlamışlardı. Örneğin, İngiliz Dışişleri Bakanlığı geleneklerini yıkarak savaşın daha başlangıcında dış ilişkilerle ilgili haberlerin resmî ve düzenli biçimde halka duyurulması için yeni bir enformasyon dairesi kurdu. Bunun yanı sıra 1916 başlarında, daha önce içişlerine bağlı olarak kurulmuş olan ve büyük ölçüde akademisyenler ile gazetecilerin oluşturduğu Savaş Propaganda Bürosu da dışişleri şemsiyesi altına alındı. Bu bölüm sonradan Siyasi İstihbarat Dairesi adını alacaktı.
Soru 6
.................., yerine ve zamana göre değişken nitelikte ve her tarihi önemli değişimden sonra uluslararası ilişkilerde gündeme gelen bir kavramdır.
Boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Yeni diplomasi
B
Açık diplomasi
C
İnsan hakları diplomasisi
D
Kamuoyu diplomasisi
E
Enerji diplomasisi
Açıklama:
'Yeni Diplomasi”, yerine ve zamana göre değişken nitelikte ve her tarihi önemli değişimden sonra uluslararası ilişkilerde gündeme gelenbir kavramdır.
Soru 7
Rusya’yı Avrupa devletler sistemine sokmak ve Sovyet dış politikasını ve mekanizmasını Avrupa normlarına uydurma görevini aşağıdakilerden hangisi gerçekleştirmiştir?
Seçenekler
A
Lenin
B
Troçki
C
Çiçerin
D
Stalin
E
Kamenev
Açıklama:
Rusya’yı Avrupa devletler sistemine sokmak ve Sovyet dış politikasını ve mekanizmasını Avrupa normlarına uydurmak görevi, Mart 1918’de Troçki’nin yerine Dışişleri Komiserliği’ne gelen Çiçerin’e düştü.
Soru 8
- Komintern
- Sosyalist enternasyonal
- KGB
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Yıkıcı faaliyetler, Rusya’nın şemsi-yesi altındaki Komintern vasıtasıyla kurumsal hâle getirilmişti. 1919’da kurulan bu teşkilât bütün dünyadaki devrimci hareketlerin koodinasyonuyla görevliydi.
Soru 9
Birinci Dünya Savaşı sona erdiğinde “Avrupa medeniyetinin geleceğinin şu veya bu hanedanın veya ülkenin çıkarlarını ikna ve hile yoluyla sağlamaya çalışan birkaç müzakerecinin keyfi kararlarına bırakılamayacağını” ileri sürerek toprak düzenlemelerinin kendi kaderini kendi tayin etme hakkı çerçevesinde, halkların üzerinde anlaştıkları biçimiyle yapılması gereğini vurgulayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Teodore Roosevelt
C
Lloyd George
D
Vladimir İlyiç Lenin
E
Leon Troçki
Açıklama:
Lloyd George “Avrupa medeniyetinin geleceğinin şu veya bu hanedanın veya ülkenin çıkarlarını ikna ve hile yoluyla sağlamaya çalışan birkaç müzakerecinin keyfi kararlarına bırakılamayacağını” ileri sürerek toprak düzenlemelerinin kendi kaderini kendi tayin etme hakkı çerçevesinde, halkların üzerinde anlaştıkları biçimiyle yapılması gereğini vurguluyordu.
Soru 10
Sovyetler Birliği hangi tarihte Milletler Cemiyeti'ne üye olmuştur?
Seçenekler
A
1930
B
1934
C
1940
D
1944
E
1945
Açıklama:
Sovyetler Birliği’nin 1934’te Milletler Cemiyeti’ne üye olmasıyla yeni Rusya, diplomat-lardan vazgeçmek bir yana onlara daha çok ihtiyaç duyar duruma gelmişti.
Soru 11
Gizli diplomasiyi reddederek “açık olarak müzakere edilecek açık anlaşmalar” talebinde bulunan lider hangisidir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Georges Clemenceau
C
Lloyd George
D
Eric Drummond
E
Charles Georges-Picot
Açıklama:
Böyle bir ortam içinde, geleneksel diplomasiye en büyük darbeyi Woodrow Wilson vurdu. Ocak 1917’de daha önce müttefiklerin savaş sonrası amaçları hakkında kendi vasıtalarıyla bilgi edindikten sonra, Amerikan Senatosu’nda yaptığı bir konuşmayla eşitler arasında müzakere edilecek bir “zafersiz barış” yapılması çağrısında bulundu. Sonra, güçler dengesinin yerini alacak bir “ortak güç” sisteminin kurulmasına desteğini yineledi ve nihayet devletlerin farklı değil ortak çıkarlar gözetecekleri bir uluslararası teşkilât kurulmasını önerdi. Dahası, gizli diplomasiyi reddederek “açık olarak müzakere edilecek açık anlaşmalar”dan söz etmeye başladı.
Soru 12
Dış ilişkileri ancak geçici bir durum olarak gören ilk Bolşevik dışişleri halk komiseri kimdir?
Seçenekler
A
Troçki
B
Çiçerin
C
Litovsk
D
Stalin
E
Lenin
Açıklama:
Bolşeviklerin ve özellikle ilk dışişleri halk komiserliğine atanan Troçki’nin dış ilişkilere yaklaşımı son derece radikaldi. Onların düşüncesine göre komünist devrimi nasıl olsa bütün Avrupa’ya yayılacaktı, sonra da sırada bütün dünya vardı. Dolayısıyla “dış ilişkiler” ancak geçici bir durum olabilirdi.
Soru 13
Bütün diplomatik unvanları lağvederek, dış temsilcilerine sadece tam yetkili temsilci veya polpred adını veren Dışişleri Komiseri kimdir?
Seçenekler
A
Trotskiy
B
Krasnov
C
Litvinov
D
Troçki
E
Çiçerin
Açıklama:
Rusya’yı Avrupa devletler sistemine sokmak ve Sovyet dış politikasını ve mekanizmasını Avrupa normlarına uydurmak görevi, Mart 1918’de Troçki’nin yerine Dışişleri Komiserliği’ne gelen Çiçerin’e düştü. Sovyetler önceleri bütün diplomatik unvanları lağvederek, dış temsilcilerine de sadece tam yetkili temsilci veya polpred adını verdiler. Ayrıca, büyük güçler ile küçük devletler ayırımını da reddettiler. Ancak, Bolşevik Rusya ile başlıca Avrupa güçleri arasında diplomatik ilişkiler kurulunca, polpred’lerin kordiplomatikteki diğer ülke temsilcilerine göre öncelik sırasını saptamak mümkün olamadı. Bunun sonucu Sovyet temsilcilerine protokol sırasının en gerisinde yer verilince, Çiçerin bu konuda da gerilemek ve Avrupa terim ve unvanlarını kabullenmek mecburiyetinde kaldı.
Soru 14
“Avrupa medeniyetinin geleceğinin şu veya bu hanedanın veya ülkenin çıkarlarını ikna ve hile yoluyla sağlamaya çalışan birkaç müzakerecinin keyfi kararlarına bırakılamayacağını” ifade eden lider kimdir?
Seçenekler
A
Georges Clemenceau
B
Harold Nicolson
C
Woodrow Wilson
D
Lloyd George
E
Jules Cambon
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sona erdiğinde genel beklenti barışın teminat altına alınacağı ve yeni ve daha adil bir uluslararası düzen kurulacağı idi. Galip gelen ülkelerin liderleri de bu yönde yeni fikirler ortaya atıyordu. Lloyd George “Avrupa medeniyetinin geleceğinin şu veya bu hanedanın veya ülkenin çıkarlarını ikna ve hile yoluyla sağlamaya çalışan birkaç müzakerecinin keyfi kararlarına bırakılamayacağını” ileri sürerek toprak düzenlemelerinin kendi kaderini kendi tayin etme hakkı çerçevesinde, halkların üzerinde anlaştıkları biçimiyle yapılması gereğini vurguluyordu.
Soru 15
"Demokratik diplomasi" tanımını kim yapmıştır?
Seçenekler
A
Dino Grandi
B
Harold Nicolson
C
Raymond Poincaré
D
Lloyd George
E
Eric Drummond
Açıklama:
Wilson’un diplomasi tarihi bakımından daha önemli olan önerisi, yukarıda da değinilen, “açık barış sözleşmelerinin açık biçimde müzakere ve akdi ve ondan sonra da uluslararası ilişkilerde özel mutabakatların yapılmaması ve diplomasinin daima halkın gözü önünde samimi şekilde yürütülmesi” şeklindeki birinci noktada yer almıştı. Kasım 1918’de Almanya ile imzalanan mütarekede, imzacı devletlerin nihai barış anlaşmasına esas olarak Wilson’un on dört noktasının alınmasını -şartlı olarak- kabul etmeleri, uluslararası ilişkilerde, Harold Nicolson’un daha sonra “demokratik diplomasi” diye adlandıracağı, yeni bir çağın açıldığını haber veriyor gibiydi.
Soru 16
Birinci Dünya Savaşı’nın ardından muzaffer ülkeler ile Avusturya arasında hangi anlaşma yapılmıştır?
Seçenekler
A
Versailles Antlaşması
B
Sevr Antlaşması
C
Saint-Germain Antlaşması
D
Trianon Antlaşması
E
Neuilly Antlaşması
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdiren Versailles Antlaşması, muzaffer ülkelerin esas hedefi olan Almanya ile ilgili hükümleri içerdiği için genellikle Paris Konferansı’nın tek sonuç belgesi olarak anılır. Halbuki teknik olarak bu belge sadece Almanya’yla yapılan barış hakkındadır. Diğer mağluplarla ilgili barış anlaşmalarına Paris civarındaki çeşitli park ve şatoların isimleri verilmiştir: Osmanlı İmparatorluğu ile Sevr, Avusturya ile Saint Germain, Macaristan ile Trianon, Bulgaristan’la Neuilly.
Soru 17
Türkiye Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti’ne hangi yıl üye olmuştur?
Seçenekler
A
1920
B
1923
C
1925
D
1928
E
1932
Açıklama:
Milletler Cemiyeti’ni yaratan Paris Konferansı sonuçlarından olan Sevr Antlaşması’nı onaylanmadan ortadan kaldıran ve 1923’te Lozan Antlaşması’nı yapan Türkiye Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti’ne 1932’de üye olmuştur.
Soru 18
Aşağıdaki isimlerden hangisi "Uluslararası sekretarya" kurumunun yaratıcısı olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Joseph Louis Anne Avenol
B
Raymond Poincaré
C
Eric Drummond
D
Seán Lester
E
Jean Monnet
Açıklama:
Cemiyetin on dört yıl gibi uzun bir süre Genel Sekreterliği’ni yapmış olan İngiliz Sir Eric Drummond’u, “uluslararası sekretarya” kurumunun yaratıcısı olarak kabul etmek gerekir. Çünkü Eric Drummond, bu gibi uluslararası iş birliği örneklerinde her ülkenin kendi sekretaryasına sahip olması biçimindeki geleneksel uygulamaya karşı mücadele vererek ilk defa ortak ve daha da önemlisi bağımsız ve tarafsız sekretarya fikrini kabul ettirebildiği gibi, bu kurumun birçoğu bugüne kadar değişmemiş olan ilkelerini de saptamıştır.
Soru 19
1939-1944 yılları arasında Almanya’nın Türkiye büyükelçiliği görevini yürüten isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Franz von Papen
B
Mareşal Pétain
C
Stanford Cripps
D
William R. Davis
E
James D. Mooney
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı ile birincisi arasındaki başka bir benzerlik; savaş sırasında profesyonel diplomatlar kadar meslekleri veya siyasetteki yerlerinden dolayı bazı dış görevlere uygun sayılan kişilerin de elçi olarak görevlendirilmesidir. Bu çerçevede, Verdun kahramanı Mareşal Pétain’in 1939’da Franko’nun İspanya’sına büyükelçi olarak atanması, İngiliz İşçi Partisi’nin önde gelen kişiliklerinden olan Sir Stanford Cripps’in Moskova’ya büyükelçi olarak gönderilmesi, Weimar Cumhuriyeti Şansölyelerinden von Papen’in Hitler tarafından önce Viyana’ya sonra Ankara’ya büyükelçi olarak atanması sayılabilir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasinin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
BM üyelerinin yüz doksanı aşması, uluslararası kuruluşların sayısının artması ve diplomatik gündemin çeşitlenmesi nedeniyle bütün ülkelerin dışişleri servisleri büyük ölçüde genişlemiştir.
B
Savaş sonundan başlayarak ülkelerin büyük çoğunluğunun Batı ve Doğu Bloku diye ikiye bölünmesi ve Blok liderleri ABD ve Sovyetler Birliği’nin blok dışı ülkeleri kendi yanlarına çekme çabaları diplomasiyi derinden etkilemiştir.
C
Siyasi liderlerin daha önce mevcut olan kişisel diplomasi uygulama eğilimlerinin artarak sürmesi, bu arada özel jetlerin açtığı olanakların ürünü olan “mekik diplomasisi” dahil uluslararası müzakerelerde doğrudan temas yöntemi yaygınlaşmıştır.
D
Devlet ve hükûmet başkanları arasındaki zirve toplantıları düzenli hâle gelmiştir.
E
Mukim temsilciliklerin ve profesyonel diplomatların hareket ve yetki alanı önemli ölçüde artmıştır.
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında diplomasiye biri kalıcı olmak üzere, diğeri 1990’da Sovyetler Birliği’nin dağılmasına kadar süren iki gelişme damgasını vurdu: Çok taraflı kuruluş ve ilişkilerin hızla çoğalması ile Soğuk Savaş’ın dünyayı iki kampa bölmesi.İkinci Dünya Savaşı sonrası diplomasisine damgasını vuran iki gelişmeden daha söz edilebilir. Bunlardan birincisi, siyasi liderlerin daha önce de mevcut olan kişisel diplomasi uygulama eğilimlerinin artarak sürmesi, bu arada özel jetlerin açtığı olanakların ürünü olan “mekik diplomasisi” dahil uluslararası müzakerelerde doğrudan temas yönteminin yaygınlaşmasıdır. İkincisi de devlet ve hükûmet başkanları arasındaki zirve toplantılarının düzenli hâle gelmesidir. Sözkonusu eğilimler de doğal olarak mukim temsilciliklerin ve profesyonel diplomatların hareket ve yetki alanını önemli ölçüde daraltmıştır.
Soru 21
Avrupa büyük güçleri arasında kırk yıldan fazla sürdürülebilmiş olan barışı sona erdiren gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1815 Viyana Kongresi
B
İkici Dünya Savaşı
C
Birinci Dünya Savaşı
D
Kırkyıl Savaşları
E
Yüzyıl Savaşları
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Birinci Dünya Savaşı ve Yeni Diplomasi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle Avrupa büyük güçleri arasında kırk yıldan fazla sürdürülebilmiş olan barışın sonu geldi.
Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle Avrupa büyük güçleri arasında kırk yıldan fazla sürdürülebilmiş olan barışın sonu geldi.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Bolşevikler’ in savaş hâlinde oldukları ülkelerle barış yapmak için “toprak ve tazminatın söz konusu olmadığı adil bir barış” çağrısında bulunma nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Devrimi yabancı ülkelere yaymak
B
Ekonomik güç sağlamak
C
Siyasi hakimiyet alanı yaratmak
D
Milliyetçi ayaklanmaları bastırmak
E
Askeri güçlerini genişletmek
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Birinci Dünya Savaşı ve Yeni Diplomasi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bolşeviklerin savaş hâlinde oldukları ülkelerle barış yapmak için “toprak ve tazminatın söz konusu olmadığı adil bir barış” çağrısında bulundular. Amaç yine devrimi yabancı ülkelerde yaymaktı.
Bolşeviklerin savaş hâlinde oldukları ülkelerle barış yapmak için “toprak ve tazminatın söz konusu olmadığı adil bir barış” çağrısında bulundular. Amaç yine devrimi yabancı ülkelerde yaymaktı.
Soru 23
Günümüz çok taraflı diplomasinin temellerini atan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AB
B
Milletler Cemiyeti
C
Komintern
D
NATO
E
OPEC
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Milletler Cemiyeti Deneyimi'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Kısa ömürlü olmasına rağmen günümüzün çok taraflı diplomasinin temelleri Milletler Cemiyeti tarafından atılmıştır.
Kısa ömürlü olmasına rağmen günümüzün çok taraflı diplomasinin temelleri Milletler Cemiyeti tarafından atılmıştır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Milletler Cemiyeti'nin kuruluşunda belirlenen daimi üyelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
İtalya
D
Japonya
E
ABD
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Milletler Cemiyeti Deneyimi'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Milletler Cemiyeti kuruluş aşamasında Fransa, İngiltere, İtalya Ve Japonya daimi üyeler olmak üzere 15 ülkeden oluşmuştur.
Milletler Cemiyeti kuruluş aşamasında Fransa, İngiltere, İtalya Ve Japonya daimi üyeler olmak üzere 15 ülkeden oluşmuştur.
Soru 25
Türkiye Cumhuriyeti'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1923
B
1932
C
1934
D
1938
E
1945
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Milletler Cemiyeti Deneyimi'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
1923'te Lozan Antlaşması'nı yapan Türkiye Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti'ne 1932'de üye olmuştur.
1923'te Lozan Antlaşması'nı yapan Türkiye Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti'ne 1932'de üye olmuştur.
Soru 26
Jean Monnet'in başkanlığını yaptığı Ortak Fransız İngiliz Komisyonu'nun amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarafsız ülkelerin olumlu tarafsızlığını korumak
B
Almanya ile diplomatik ilişkiler kurmak
C
ABD'den ikmal malzemeleri sağlamak
D
Japonya'ya ekonomik ambargo uygulamak
E
Savaş için finansman sağlamak
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İkinci Dünya Savaşı Sırasında Diplomasi'' konusunu tekrar gözden geçiriniz
Jean Monnet'in başkanlığını yaptığı Ortak Fransız İngiliz Komisyonu'nun amacı ABD'den ikmal maddeleri sağlamaktı.
Jean Monnet'in başkanlığını yaptığı Ortak Fransız İngiliz Komisyonu'nun amacı ABD'den ikmal maddeleri sağlamaktı.
Soru 27
Ortadoğu'nun ve Güneydoğu Asya'nın sömürgesizleştirilme süreci hangi yıllarda olmuştur?
Seçenekler
A
1940'larda
B
1950'lerde
C
1960'larda
D
1970'lerde
E
1980'lerde
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Çok Taraflı İlişki ve Kuruluşların Gelişmesi'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında 1950'lerde Ortadoğu'nun ve Güneydoğu Asya'nın sömürgesizleştirilme süreci başlamıştır.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında 1950'lerde Ortadoğu'nun ve Güneydoğu Asya'nın sömürgesizleştirilme süreci başlamıştır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı sonrasında doğan yeni devletler arasında diplomatik olarak hazırlıklı olanlardan biridir?
Seçenekler
A
Kongo
B
Hindistan
C
Vietnam
D
Kore
E
Bangladeş
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Çok Taraflı İlişki ve Kuruluşların Gelişmesi'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
İkinci Dünya Savaşı sonrası doğan yeni devletler arasında diplomasi açısından hazırlıklı olanlar da yok değildi. Bunların çoğunluğu ise eski İngiliz sömürgeleriydi. Dil kolaylığının yanısıra, başta Hindistan olmak üzere, Gana ve Nijerya, İngiltere’nin gözetiminde bağımsızlık öncesi dış ilişkiler alanında kısıtlı da olsa tecrübe kazanmış ve belirli bir kadro yetiştirmişlerdi.
İkinci Dünya Savaşı sonrası doğan yeni devletler arasında diplomasi açısından hazırlıklı olanlar da yok değildi. Bunların çoğunluğu ise eski İngiliz sömürgeleriydi. Dil kolaylığının yanısıra, başta Hindistan olmak üzere, Gana ve Nijerya, İngiltere’nin gözetiminde bağımsızlık öncesi dış ilişkiler alanında kısıtlı da olsa tecrübe kazanmış ve belirli bir kadro yetiştirmişlerdi.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi 1960'larda dekolonizasyon sürecinin çok hızlı olması nedeni ile normal bir devlet kurmaya bile vakit bulamadan anarşinin sınırında bırakılan ülkelere bir örnektir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Pakistan
C
Kongo
D
Nijerya
E
Gana
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Çok Taraflı İlişki ve Kuruluşların Gelişmesi'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
1960'larda dekolonizasyon sürecinin çok hızlı olması nedeni ile birçok yeni ülke normal bir devlet kurmaya bile vakit bulamadan bağımsızlık kazandılar. Örneğin Belçika Kongo'yu altı ay içinde terk ederek, geride anarşinin sınırında bir ülke bıraktı.
1960'larda dekolonizasyon sürecinin çok hızlı olması nedeni ile birçok yeni ülke normal bir devlet kurmaya bile vakit bulamadan bağımsızlık kazandılar. Örneğin Belçika Kongo'yu altı ay içinde terk ederek, geride anarşinin sınırında bir ülke bıraktı.
Soru 30
Milletler Cemiyeti'nin dayandığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağımsızlığın korunması
B
Kolektif güvenlik
C
Uluslar arası güç dengesi
D
Karşılıklı çıkarların korunması
E
Serbest rekabetin sağlanması
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Milletler Cemiyeti Deneyimiekrar gözden geçiriniz.
Milletler Cemiyeti'nin temel amacı ihtilaf ve çatışmaların barışçı yollarla çözümlenmesi olarak ilan edilmiş ve kolektif güvenlik ilkesine dayandırılmıştır.
Milletler Cemiyeti'nin temel amacı ihtilaf ve çatışmaların barışçı yollarla çözümlenmesi olarak ilan edilmiş ve kolektif güvenlik ilkesine dayandırılmıştır.
Soru 31
Klasik diplomasinin ayakta durmasına katkıda bulunduğu güçler dengesi sistemi hangi olayla beraber çökmüştür?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ile
B
Alman birliğinin sağlanması ile
C
Amerika Birleşik Devletleri'nin kurulması ile
D
Napolyon'un devrilmesi ile
E
Rus Çarlığının yıkılması ile
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle Avrupa büyük güçleri arasında kırk yıldan fazla sürdürülebilmiş olan barışın sonu geldi. Böylece “klasik” diplomasinin ayakta durmasına katkıda bulunduğu güçler dengesi sistemi de çökmüş oldu.
Soru 32
Gizli diplomasiyi reddederek “açık olarak müzakere edilecek açık anlaşmalar”dan söz eden ve yeni bir diplomasi akını başlatan Amerikan devlet başkanı hangisidir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Theodore Roosevelt
C
Harry S. Truman
D
David Lloyd George
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Geleneksel diplomasiye en büyük darbeyi Woodrow Wilson vurmuştur. Ocak 1917’de daha önce müttefiklerin savaş sonrası amaçları hakkında kendi vasıtalarıyla bilgi edindikten sonra, Amerikan Senatosu’nda yaptığı bir konuşmayla eşitler arasında müzakere edilecek bir “zafersiz barış” yapılması çağrısında bulundu. Sonra, güçler dengesinin yerini alacak bir “ortak güç” sisteminin
kurulmasına desteğini yineledi ve nihayet devletlerin farklı değil ortak çıkarlar gözetecekleri bir uluslararası teşkilât kurulmasını önerdi. Dahası, gizli diplomasiyi reddederek “açık olarak müzakere edilecek açık anlaşmalar”dan söz etmeye başladı. Wilson eski diplomasi değerlerine karşı yürüttüğü bu yeni “ahlâklı diploması” veya “ahlâki diplomasi” girişimini, bu değerlerin kaynağı olan Avrupa merkezli uluslararası düzeni kökünden sarsabilecek güçteki ekonomik kudret ve askerî potansiyeline dayandırmaktaydı.
kurulmasına desteğini yineledi ve nihayet devletlerin farklı değil ortak çıkarlar gözetecekleri bir uluslararası teşkilât kurulmasını önerdi. Dahası, gizli diplomasiyi reddederek “açık olarak müzakere edilecek açık anlaşmalar”dan söz etmeye başladı. Wilson eski diplomasi değerlerine karşı yürüttüğü bu yeni “ahlâklı diploması” veya “ahlâki diplomasi” girişimini, bu değerlerin kaynağı olan Avrupa merkezli uluslararası düzeni kökünden sarsabilecek güçteki ekonomik kudret ve askerî potansiyeline dayandırmaktaydı.
Soru 33
1. Dünya Savaşı sırasında Rusya'nın Almanya karşısında yenilgisini kabul ettiği antlaşma hangisidir?
Seçenekler
A
Brest-Litovsk Antlaşması
B
Versay Antlaşması
C
Saint-Germain Antlaşması
D
Trianon Antlaşması
E
Neuilly Antlaşması
Açıklama:
Alman ordusunun Petrograd’a karşı ilerlemesini sürdürmesi karşısında, Brest-Litovsk Anlaşması’nın katı hükümlerini kabul etmek zorunda kalan Sovyet Rusya'sı bu antlaşma ile savaştan çekilmiştir.
Soru 34
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Milletler Cemiyeti'nin daimi üyelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Fransa
C
İngiltere
D
İtalya
E
Japonya
Açıklama:
Temel amacı uluslararası ihtilaf ve çatışmaların barışçı yollarla çözülmesi olarak ilan edilen ve kolektif güvenlik ilkesine dayanan Milletler Cemiyeti üç ana organdan oluşmaktaydı: Fransa, İngiltere, İtalya ve Japonya daimi üyeleri olmak üzere on beş üye ülkeden oluşan ve yılda üç defa toplanan konsey; yılda bir toplanan ve bütün üyelerin katıldığı genel kurul ve uluslararası bürokrasi olarak çalışan sekretarya. Kurullarda bütün kararların oybirliğiyle alınması gerekiyordu.
Soru 35
İkinci Dünya Savaşı hangi yıl patlak vermiştir?
Seçenekler
A
1939
B
1914
C
1918
D
1923
E
1930
Açıklama:
2. Dünya Savaşı 1939 yılında Almanya'nın Polonya'yı işgali ile başlamıştır.
Soru 36
Savaş döneminde ülkesinin dışına çıkan ve uçakla ilk defa seyahat eden Amerikan başkanı olan Roosevelt bu seyahatini nereye yapmıştır?
Seçenekler
A
Casablanca
B
Londra
C
Yalta
D
Tahran
E
Paris
Açıklama:
1943’te Casablanca’da Churchill ile buluşan Roosevelt ülkesinin dışına savaş zamanında çıkan ve uçakla seyahat eden ilk ABD Başkanı olmuştu.
Soru 37
Sovyetler Birliği hangi yıl dağılmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1945
C
1968
D
1976
E
1999
Açıklama:
Sovyetler Birliği 1990 yılında dağılmıştır ve bu dağılma ile çift kutuplu Dünya düzeni sekteye uğramıştır.
Soru 38
NATO merkezi hangi şehirde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Brüksel
B
Cenevre
C
New York
D
San Francisco
E
Londra
Açıklama:
Birleşmiş Milletler merkezi New York şehrinde, AB Ofisi ise Cenevre’dedir. Nato ve Avrupa Birliği merkezi ise Brüksel’de bulunmaktadır.
Soru 39
Milletler Cemiyeti'ne 1926'da üye olup bu üyelikten 1936'da çıkan devlet hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İtalya
C
Japonya
D
Fransa
E
İngiltere
Açıklama:
1926’da Milletler Cemiyeti’ne kabul edilen Weimar Cumhuriyeti Almanya’sına bir daimi üyelik verilmiştir. Ama Nasyonal Sosyalistler iktidara geldikten sonra 1936’da aynı Almanya, 1934’te üyelikten çıkan İtalya ve Japonya’yı izleyerek Cemiyet üyeliğinden ayrılmak suretiyle bu uluslararası kuruluşun sonunu hazırlamıştır.
Soru 40
I. Dünya Savaşı’nın çıkmasından sonra oluşan olumsuz durumu ‘diplomasi öldü’ diye niteleyen diplomat kimdir?
Seçenekler
A
Charles Lister
B
Woodrow Wilson
C
Mark Sykes
D
Charles Georges-Picot
E
Lloyd George
Açıklama:
Diplomasinin yetersiz kaldığı, savaş bulutlarının Avrupa’nın üstüne çöktüğü bu dönemde, 1914 yılında İngiliz hariciyesinden istifa eden parlak bir genç İngiliz diplomatı olan Charles Lister “diplomasi öldü” demişti. Lister Çanakkale Savaşı’nda aldığı yaralardan öldü, ancak diplomasi değişikliğe uğrasa da yaşamaya devam etti.
Soru 41
Rusya’da diplomasinin kökten değişmesini sağlayan gelişme hangisidir?
Seçenekler
A
Bolşevik Darbesi
B
Çarlık Rusya’sının yıkılması
C
Rus İç Savaşı
D
I. Dünya Savaşı’nın bitişi
E
Lenin’in ölümü
Açıklama:
Çarlık Rusya’sının 1917 Mart ayında çöküşü ve geçici liberal bir hükûmetin kuruluşu Rus diplomasisi yönünden başlangıçta herhangi bir değişiklik yaratmadı. Ancak Kasım 1917’de Bolşeviklerin Petrograd’daki darbesi ve iktidara gelişleriyle Rusya’da her şey gibi diplomasi de kökünden değişti. Her şeyden önce Bolşeviklerin ve özellikle ilk dışişleri halk komiserliğine atanan Troçki’nin dış ilişkilere yaklaşımı son derece radikaldi. Onların düşüncesine göre komünist devrimi nasıl olsa bütün Avrupa’ya yayılacaktı, sonra da sırada bütün dünya vardı. Dolayısıyla “dış ilişkiler” ancak geçici bir durum olabilirdi.
Soru 42
Aşağıdaki devletlerden hangisi 1919-20 yıllarında toplanan Paris Konferansı’nda sadece Onlar Konseyi’nin üyesidir?
Seçenekler
A
Japonya
B
İngiltere
C
Fransa
D
İtalya
E
ABD
Açıklama:
Bu konferansta asıl kararların müzakere edildiği, İngiltere, Fransa, İtalya ve ABD’nin hükûmet başkanlarının oluşturduğu Yüksek Konsey ile İngiltere, Fransa ve İtalya Başvekilleri ile Wilson ve dışişleri bakanı yanında Japonya’dan iki baş delegeden oluşan Onlar Konseyi oluşturulmuştur. Japonya sadece Onlar Konseyi’nin üyesidir.
Soru 43
1941 yılında İskoçya'ya uçarak barış aracılığı yapmaya çalışan Alman subayı kimdir?
Seçenekler
A
Rudolf Hess
B
Martin Bormann
C
Albert Speer
D
Reinhard Heydrich
E
Heinrich Himmler
Açıklama:
Bu tarz “amatör” diplomasi girişimlerinin en meşhuru Rudolf Hess’in 1941 Mayıs’ında İskoçya’ya uçarak barış aracılığı yapmaya çalışmasıdır. Bu macera, savaşı kısaltmaya yaramadığı gibi Hess’in ömür boyu Spandau zindanında kalmasıyla sonuçlanmıştı.
Soru 44
Paris Konferansı hangi antlaşma ile sona ermiştir?
Seçenekler
A
Versailles Antlaşması
B
Brest-Litovsk Antlaşması
C
Saint-Germain Antlaşması
D
Trianon Antlaşması
E
Neuilly Antlaşması
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdiren Versailles Antlaşması, muzaffer ülkelerin esas hedefi olan Almanya ile ilgili hükümleri içerdiği için genellikle Paris Konferansı’nın tek sonuç belgesi olarak anılır. Halbuki teknik olarak bu belge sadece Almanya’yla yapılan barış hakkındadır. Diğer mağluplarla ilgili barış anlaşmalarına Paris civarındaki çeşitli park ve şatoların isimleri verilmiştir: Osmanlı İmparatorluğu ile Sevr, Avusturya ile Saint Germain, Macaristan ile Trianon, Bulgaristan’la Neuilly.
Soru 45
Türkiye Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti’ne hangi yıl üye olmuştur?
Seçenekler
A
1932
B
1923
C
1927
D
1929
E
1934
Açıklama:
Otuz bir ülkenin imzaladığı Milletler Cemiyeti Sözleşmesi 10 Ocak 1920’de yürürlüğe girmiş, üye sayısı daha sonra 63’e kadar yükselmiştir. Milletler Cemiyeti’ni yaratan Paris Konferansı sonuçlarından olan Sevr Antlaşması’nı onaylanmadan ortadan kaldıran ve 1923’te Lozan Antlaşması’nı yapan Türkiye Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti’ne 1932’de, Sovyet Rusya 1934’te üye olmuştur.
Soru 46
Milletler Cemiyeti’nin kurulmasına olan katkılarından dolayı 1919 Nobel Barış Ödülü’nü almaya hak kazanan Amerikan başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Theodore Roosevelt
C
Harry S. Truman
D
David Lloyd George
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Konseyin İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya ile birlikte beş daimi üye ülkesinden biri olması gereken ABD, cemiyetin kuruluşuna katkıları nedeniyle 1919 Nobel Barış Ödülü’nü almış olan Wilson’un bütün çabalarına rağmen, Amerikan Kongresi’nin sözleşmeyi onaylamayı reddetmesiyle sandalyesine oturamamıştır.
Soru 47
I- Tahran
II- Yalta
III- Potsdam
Yukarıdaki şehirlerden hangisi ya da hangilerinde Churchill, Roosevelt ve Stalin 2. Dünya Savaşı ile ilgili üçlü görüşmelerden bulunmuşlardır?
II- Yalta
III- Potsdam
Yukarıdaki şehirlerden hangisi ya da hangilerinde Churchill, Roosevelt ve Stalin 2. Dünya Savaşı ile ilgili üçlü görüşmelerden bulunmuşlardır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Savaşın son üç yılında Winston Churchill, Roosevelt ile görüşmek amacıyla beş defa ABD’ye gitmişti. Yine Chuchill, 1942’de Stalin’i görmek için Moskova’ya gitmiş ve ABD ve Sovyet liderleriyle Tahran, Yalta ve Potsdam’da üçlü görüşmelere katılmıştı. Stalin’in ülkesinin sınırlarından pek fazla uzağa gitmeyi sevmemesine karşı, 1943’te Casablanca’da Churchill ile buluşan Roosevelt ülkesinin dışına savaş zamanında çıkan ve uçakla seyahat eden ilk ABD Başkanı olmuştu.
Soru 48
Aşağıdaki devletlerden hangisi Birleşmiş Milletler Daimi Konseyi daimi üyeliğindeki yerini sonradan almıştır?
Seçenekler
A
Çin Halk Cumhuriyeti
B
ABD
C
Sovyetler Birliği
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Birleşmiş Milletler’in yönetim kurulu olan Güvenlik Konseyi’nin Milliyetçi Çin’in yerini Çin Halk Cumhuriyeti’nin alması dışında değişikliğe uğramayan daimi üyeleri Birleşmiş Milletler’de son sözü söylemeye devam etmişlerdir. Bu devletler Çin dışında ABD, Sovyetler Birliği, İngiltere ve Fransa’dı.
Soru 49
I- Gana
II- Nijerya
III- Kongo
Yukarıdaki devletlerden hangisi ya da hangilerinin bağımsızlık öncesi dış ilişkiler alanında kısıtlı da olsa tecrübe kazanmış bir kadrosu olduğu söylenebilir?
II- Nijerya
III- Kongo
Yukarıdaki devletlerden hangisi ya da hangilerinin bağımsızlık öncesi dış ilişkiler alanında kısıtlı da olsa tecrübe kazanmış bir kadrosu olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Başta Hindistan olmak üzere, Gana ve Nijerya, İngiltere’nin gözetiminde bağımsızlık öncesi dış ilişkiler alanında kısıtlı da olsa tecrübe kazanmış ve belirli bir kadro yetiştirmişlerdi. Hindistan, Milletler Topluluğu üyesiydi ve Hintlilere komşu ülkelerdeki bazı İngiliz misyonları personeli arasında yer veriliyordu. Ancak, 1960’larda dekolonizasyon süreci o kadar hızlandı ki, birçok yeni ülke değil diplomat yetiştirmeye, normal bir devlet düzeni kurmaya bile vakit bulamadan bağımsızlık kazandı. Örneğin 1960’ta Belçika, Kongo’yu altı ay içinde terk ederek, geride anarşinin sınırında bir ülke bıraktı.
Soru 50
Birleşmiş Milletlerin merkezi hangi şehirdedir?
Seçenekler
A
New York
B
Cenevre
C
Brüksel
D
San Francisco
E
Londra
Açıklama:
Birleşmiş Milletler merkezi New York şehrinde, AB Ofisi ise Cenevre’dedir. Nato ve Avrupa Birliği merkezi ise Brüksel’de bulunmaktadır.
Soru 51
1916 yılında İngiliz içişlerine bağlı olarak akademisyen ve gazetecilerden kurulan heyetin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savaş Propaganda Bürosu
B
Dış İstihbarat Servisi
C
İç Politika Dairesi
D
Siyasi Propaganda Servisi
E
Savaş Politika Dairesi
Açıklama:
İngiliz Dışişleri Bakanlığı geleneklerini yıkarak savaşın daha başlangıcında dış ilişkilerle ilgili haberlerin resmî ve düzenli biçimde halka duyurulması için yeni bir enformasyon dairesi kurdu. Bunun yanı sıra 1916 başlarında, daha önce içişlerine bağlı olarak kurulmuş olan ve büyük ölçüde akademisyenler ile gazetecilerin oluşturduğu Savaş Propaganda Bürosu da dışişleri şemsiyesi altına alındı. Bu bölüm sonradan Siyasi İstihbarat Dairesi adını alacaktı.
Soru 52
Ocak 1917'de kendi senatosunda eşitler arasında müzakere edilecek bir zafersiz barış yapılması çağrısında bulunan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Georges Clemenceau
B
Jules Cambon
C
Woodrow Wilson
D
Troçki
E
Lloyd George
Açıklama:
Ocak 1917’de daha önce müttefiklerin savaş sonrası amaçları hakkında kendi vasıtalarıyla bilgi edindikten sonra, Amerikan Senatosu’nda yaptığı bir konuşmayla eşitler arasında müzakere edilecek bir “zafersiz barış” yapılması çağrısında bulundu. Sonra, güçler dengesinin yerini alacak bir “ortak güç” sisteminin kurulmasına desteğini yineledi ve nihayet devletlerin farklı değil ortak çıkarlar gözetecekleri bir uluslararası teşkilât kurulmasını önerdi. Dahası, gizli diplomasiyi reddederek “açık olarak müzakere edilecek açık anlaşmalar”dan söz etmeye başladı.
Soru 53
Devrim sonrasında Bolşeviklerin dış ilişkileri halk komiserliğine atanan ilk isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stalin
B
Troçki
C
Lenin
D
Kruşçev
E
Malenkov
Açıklama:
İlk dışişleri halk komiserliğine atanan Troçki’nin dış ilişkilere yaklaşımı son derece radikaldi. Onların düşüncesine göre komünist devrimi nasıl olsa bütün Avrupa’ya yayılacaktı, sonra da sırada bütün dünya vardı. Dolayısıyla “dış ilişkiler” ancak geçici bir durum olabilirdi.
Soru 54
1919 yılında kurulan ve tüm dünyada Komünist devrimi gerçekleştirmeyi hedefleyen teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Komünist Daire
B
Devrim Servisi
C
Komünal
D
Komintern
E
Devrimci Hareket
Açıklama:
Yıkıcı faaliyetler, Rusya’nın şemsiyesi altındaki Komintern vasıtasıyla kurumsal hâle getirilmişti. 1919’da kurulan bu teşkilât bütün dünyadaki devrimci hareketlerin koodinasyonuyla görevliydi.
Soru 55
Gazetecilerin alınmadığı Yüksek ve Onlar Konseylerini barındıran İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya gibi ülkelerin katıldığı 1919-1920 yılları arasında gerçekleştirilen toplantı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Viyana Konferansı
B
Paris Konferansı
C
Lozan Konferansı
D
Potsdam Konferansı
E
Berlin Konferansı
Açıklama:
Güç dengesi ve ulusal çıkar yaklaşımlarının yerine, uluslararası adalet, hukuk ve dayanışma kavramlarının hakim olacağı bir Yeni Diplomasi yaratılması iddialarına rağmen 1919-20 yıllarında toplanan Paris Konferansı aslında 19. yüzyıl konferans diplomasisinin uygulamalarından pek de farklı biçimde cereyan etmedi. Wilson dahil liderler, müzakere sürecinin değil sonuçların halka açıklanmasından yanaydılar. Gazeteciler konferansın genel oturumlarına katılabilmekte fakat asıl kararların müzakere edildiği, İngiltere, Fransa, İtalya ve ABD’nin hükûmet başkanlarının oluşturduğu Yüksek Konsey ile İngiltere, Fransa ve İtalya Başvekilleri ile Wilson ve dışişleri bakanı yanında Japonya’dan iki baş delegeden oluşan Onlar Konseyi’nin görüşmelerinde hazır bulunamıyorlardı.
Soru 56
Paris Konferansı neticesinde ortaya çıkan ve I. Dünya Savaşını resmen sona erdiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Versailler Antlaşması
B
İstanbul Antlaşması
C
Uşi Antlaşması
D
Bükreş Antlaşması
E
Londra Paktı
Açıklama:
Konferans Versailles Antlaşması’yla sona erdi. Woodrow Wilson’un ısrarıyla Milletler Cemiyeti Sözleşmesi de bu belgenin ayrılmaz parçası hâline getirildi. Birinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdiren Versailles Antlaşması, muzaffer ülkelerin esas hedefi olan Almanya ile ilgili hükümleri içerdiği için genellikle Paris Konferansı’nın tek sonuç belgesi olarak anılır.
Soru 57
Alman Birliği hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1870
B
1871
C
1872
D
1873
E
1874
Açıklama:
Gerçekte güçler dengesi kendi içinde istikrarsızlık tohumları taşıyan bir dü- zeni ifade ediyordu. Savaş her zaman kapıdaydı. Sistemin çöküşüne ise çeşitli unsurların biraraya gelmesi neden oldu. Bunlardan biri, 1871’de Alman Birliğinin gerçekleşmesiydi.
Soru 58
1920 yılında kurulan Uluslararası ihtilaf ve çatışmaların barışçıl yollarla çözülmesini amaçlayan kolektif güvenlik ilkesine dayanan uluslararası yapıaşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
Milletler Cemiyeti
C
Uluslararası Barış Örgütü
D
Balkan Paktı
E
Dünya Diplomasi Birliği
Açıklama:
Paris Konferansı’nın diğer sonuçları gibi yirmi yıl bile yaşamını sürdüremeyen Milletler Cemiyeti tecrübesi ise uluslararası ilişkilere 20. yüzyılda getirilen belki de en önemli yenilik sayılabilir.Temel amacı uluslararası ihtilaf ve çatışmaların barışçı yollarla çözülmesi olarak ilan edilen ve kolektif güvenlik ilkesine dayanan Milletler Cemiyeti üç ana organdan oluşmaktaydı: Fransa, İngiltere, İtalya ve Japonya daimi üyeleri olmak üzere on beş üye ülkeden oluşan ve yılda üç defa toplanan konsey; yılda bir toplanan ve bütün üyelerin katıldığı genel kurul ve uluslararası bürokrasi olarak çalışan sekretarya. Kurullarda bütün kararların oybirliğiyle alınması gerekiyordu.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi kuruluş aşamasında Milletler Cemiyeti'nin daimi üyelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Fransa
D
İtalya
E
Japonya
Açıklama:
Temel amacı uluslararası ihtilaf ve çatışmaların barışçı yollarla çözülmesi olarak ilan edilen ve kolektif güvenlik ilkesine dayanan Milletler Cemiyeti üç ana organdan oluşmaktaydı: Fransa, İngiltere, İtalya ve Japonya daimi üyeleri olmak üzere on beş üye ülkeden oluşan ve yılda üç defa toplanan konsey; yılda bir toplanan ve bütün üyelerin katıldığı genel kurul ve uluslararası bürokrasi olarak çalışan sekretarya. Kurullarda bütün kararların oybirliğiyle alınması gerekiyordu
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi yerine ve zamana göre değişken nitelikte ve her tarihi önemli değişimden sonra uluslararası ilişkilerde gündeme gelen bir kavram olarak açıklanabilir?
Seçenekler
A
İleri Diplomasi
B
Yeni Diplomasi
C
Geleneksel Diplomasi
D
Açık Diplomasi
E
Gizli Diplomasi
Açıklama:
“Yeni Diplomasi”, yerine ve zamana göre değişken nitelikte ve her tarihi önemli değişimden sonra uluslararası ilişkilerde gündeme gelen bir kavramdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrasında kurulan Birleşmiş Milletlerin kurucu beş ülkeden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği
B
ABD
C
İngiltere
D
Almanya
E
Çin
Açıklama:
Güçlendirilmiş bir Milletler Cemiyeti ile yetinmeyen Roosevelt’in ısrarıyla bu kez savaşın galipleri olan ABD, Sovyetler Birliği, İngiltere, Fransa ve Çin’in ortaklaşa yöneteceği ve son sözü söyleyeceği bir global teşkilat modeli hayata geçirildi. Bu şekilde, 1942’de, aslında Mihver devletlerine karşı savaşan Müttefik Cephesi’ne tüm dünya ülkelerini kapsama iddiasındaki Birleşmiş Milletler adı verildi.
Soru 62
NATO'ya karşı diğer cephe tarafından kurulan uluslararası örgütün adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şangay Beşlisi
B
Varşova Paktı
C
Doğu Cephe Birliği
D
Balkan Paktı
E
Asya Halkları Birliği
Açıklama:
Birleşmiş Milletler ailesi ve daha sonraları Avrupa Güvenlik ve İşbirliği forumları dışında esasen karşıt blok üyelerinin buluştukları çok taraflı kuruluş pek azdı. Taraflar ilke olarak kendi bloklarının oluşturduğu güvenlik veya ekonomik işbirliği amaçlı rakip kuruluşlarda gruplaşıyordu. Örnek olaralk NATO’ya karşı Varşova Paktı; OECD’ye karşı COMECON verilebilir.
Soru 63
Birinci Dünya Savaşı sonunda Paris'te gerçekleştirilen konferansa katılarak, bizzat bir Avrupa Konferansı’na katılmış ve bir uluslararası anlaşmayı müzakere etmiş olan ilk ABD başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Warren G. Harding
C
Calvin Coolidge
D
Herbert C. Hoover
E
Franklin D. Roosevelt
Açıklama:
Konferanstaki önemli bir yenilik ilk defa bir ABD cumhurbaşkanının bizzat bir Avrupa Konferansı’na katılması, bir uluslararası anlaşmayı müzakere etmesi ve sonuçta Avrupa politikalarında bu kadar önemli bir rol oynamasıydı. Wilson’un Paris’teki mevcudiyeti bile başlı başına Avrupa devletler sisteminin çöküşe geçtiğinin bir işaretiydi.
Soru 64
Birinci Dünya Savaşı sonunda Almanya ile imzalanan barış antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Versailles Antlaşması
B
Sevr Antlaşması
C
Saint Germain Antlaşması
D
Trianon Antlaşması
E
Neuilly Antlaşması
Açıklama:
Konferans Versailles Antlaşması’yla sona erdi. Woodrow Wilson’un ısrarıyla Milletler Cemiyeti Sözleşmesi de bu belgenin ayrılmaz parçası hâline getirildi. Birinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdiren Versailles Antlaşması, muzaffer ülkelerin esas hedefi olan Almanya ile ilgili hükümleri içerdiği için genellikle Paris Konferansı’nın tek sonuç belgesi olarak anılır. Halbuki teknik olarak bu belge sadece Almanya’yla yapılan barış hakkındadır. Diğer mağluplarla ilgili barış anlaş- malarına Paris civarındaki çeşitli park ve şatoların isimleri verilmiştir: Osmanlı İmparatorluğu ile Sevr, Avusturya ile Saint Germain, Macaristan ile Trianon, Bulgaristan’la Neuilly.
Soru 65
Birinci Dünya Savaşı sonunda Bulgaristan ile imzalanan barış antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Versailles Antlaşması
B
Trianon Antlaşması
C
Neuilly Antlaşması
D
Saint Germain Antlaşması
E
Sevr Antlaşması
Açıklama:
Konferans Versailles Antlaşması’yla sona erdi. Woodrow Wilson’un ısrarıyla Milletler Cemiyeti Sözleşmesi de bu belgenin ayrılmaz parçası hâline getirildi. Birinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdiren Versailles Antlaşması, muzaffer ülkelerin esas hedefi olan Almanya ile ilgili hükümleri içerdiği için genellikle Paris Konferansı’nın tek sonuç belgesi olarak anılır. Halbuki teknik olarak bu belge sadece Almanya’yla yapılan barış hakkındadır. Diğer mağluplarla ilgili barış anlaş- malarına Paris civarındaki çeşitli park ve şatoların isimleri verilmiştir: Osmanlı İmparatorluğu ile Sevr, Avusturya ile Saint Germain, Macaristan ile Trianon, Bulgaristan’la Neuilly.
Soru 66
“Bütün savaşları sona erdirmek için” yapılan barış aşağıdaki savaşlardan hangisinin sonunda imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Otuz Yıl Savaşları
B
Yedi Yıl Savaşları
C
Balkan Savaşları
D
Birinci Dünya Savaşı
E
İkinci Dünya Savaşı
Açıklama:
Bu anlaşmaların akıbeti ve Sevr için iki, Versailles ve diğerleri için yirmi yıl geçmeden Paris’te varılan mutabakatların nasıl havada kaldığı ve Versailles’ın nasıl İkinci Dünya Savaşı’nı hazırladığı, diplomasi tarihinden çok, siyasi tarihin konusudur. “Bütün savaşları sona erdirmek için” yapılan bu barış Birinci Dünya Savaşı galiplerinin kısa görüşlülüğü kadar, insanlığın uzun dönemli kalıcı barış özlemini kısa dönemli çıkarlara feda etmesinin bir örneğini teşkil etmektedir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Milletler Cemiyeti konseyinin daimi üyelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
İtalya
D
Japonya
E
Bulgaristan
Açıklama:
Temel amacı uluslararası ihtilaf ve çatışmaların barışçı yollarla çözülmesi olarak ilan edilen ve kolektif güvenlik ilkesine dayanan Milletler Cemiyeti üç ana organdan oluşmaktaydı: Fransa, İngiltere, İtalya ve Japonya daimi üyeleri olmak üzere on beş üye ülkeden oluşan ve yılda üç defa toplanan konsey; yılda bir toplanan ve bütün üyelerin katıldığı genel kurul ve uluslararası bürokrasi olarak çalışan sekretarya. Kurullarda bütün kararların oybirliğiyle alınması gerekiyordu.
Soru 68
Milletler Cemiyeti Sözleşmesi hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
10 Ocak 1920
B
10 Mart 1920
C
10 Ocak 1921
D
10 Mart 1921
E
10 Aralık 1921
Açıklama:
Otuz bir ülkenin imzaladığı Milletler Cemiyeti Sözleşmesi 10 Ocak 1920’de yü- rürlüğe girmiş, üye sayısı daha sonra 63’e kadar yükselmiştir.
Soru 69
Türkiye Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti'ne hangi tarihte üye olmuştur?
Seçenekler
A
1932
B
1935
C
1938
D
1939
E
1941
Açıklama:
Milletler Cemiyeti’ni yaratan Paris Konferansı sonuçlarından olan Sevr Antlaşması’nı onaylanmadan ortadan kaldıran ve 1923’te Lozan Antlaşması’nı yapan Türkiye Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti’ne 1932’de, Sovyet Rusya 1934’te üye olmuştur.
Soru 70
Almanya Milletler Cemiyeti'nden hangi tarihte ayrılmıştır?
Seçenekler
A
1932
B
1933
C
1934
D
1935
E
1936
Açıklama:
Konseyin İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya ile birlikte beş daimi üye ülkesinden biri olması gereken ABD, cemiyetin kuruluşuna katkıları nedeniyle 1919 Nobel Barış Ödülü’nü almış olan Wilson’un bütün çabalarına rağmen, Amerikan Kongresi’nin sözleşmeyi onaylamayı reddetmesiyle sandalyesine oturamamıştır. Bu daimi üyelik ise 1926’da Milletler Cemiyeti’ne kabul edilen Weimar Cumhuriyeti Almanya’sına verilmiştir. Ama Nasyonal Sosyalistler iktidara geldikten sonra 1936’da aynı Almanya, 1934’te üyelikten çıkan İtalya ve Japonya’yı izleyerek Cemiyet üyeliğinden ayrılmak suretiyle bu uluslararası kuruluşun sonunu hazırlamıştır.
Soru 71
Alman Birliği hangi tarihte sağlanmıştır?
Seçenekler
A
1861
B
1871
C
1887
D
1901
E
1933
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 72
Çarlık Rusya’sı hangi tarihte çökmüştür?
Seçenekler
A
1904
B
1914
C
1917
D
1921
E
1989
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 73
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) Milletler Cemiyeti’ne hangi tarihte üye olmuştur?
Seçenekler
A
1931
B
1932
C
1933
D
1934
E
1935
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 74
İkinci Dünya Savaşı hangi tarihte patlak vermiştir?
Seçenekler
A
1933
B
1935
C
1939
D
1945
E
1951
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı öncesi güçler dengesi sisteminin çökmesinin nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Alman birliğinin gerçekleşmesi
B
Avrupa güçlerinin başındaki hanedanlar arası kıskançlıklar
C
Sanayi devriminin silah teknolojisini değiştirmesi
D
Dış siyasetin demokratikleşmesi
E
Koloni savaşları
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı öncesi güçler dengesi sisteminin çökmesinin nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Avrupa güçlerinin başındaki hanedanlar arası kıskançlıklar
B
Alman birliğinin gerçekleşmesi
C
Sanayi devriminin silah teknolojisini değiştirmesi
D
Dış siyasetin demokratikleşmesi
E
Koloni savaşları
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 77
Soğuk Savaş döneminde Doğu Bloku’nun NATO’ya karşı kurduğu kuruluşun adı nedir?
Seçenekler
A
COMECON
B
Vişegrad Paktı
C
Moskova Anlaşması
D
Komünist Savunma Teşkilatı
E
Varşova Paktı
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 78
1945’de Birleşmiş Milletler Şartı nerede hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Dumbarton Oaks
B
Forest Hill
C
New York
D
Paris
E
Los Angeles
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdaki isimlerden hangisi Milletler Cemiyeti’nin on dört yıl gibi uzun bir süre Genel Sekreterliği görevini yapmıştır?
Seçenekler
A
Eric Drummond
B
Raymond Poincaré
C
Lord Curzon
D
Alfred Rosenberg
E
Constantin Von Neurath
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Daimi Üyesi değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Sovyetler Birliği
D
Almanya
E
ABD
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 81
Woodrow Wilson uluslararası ilişkilerde hangi kavramın yer alması için çaba göstermiştir?
Seçenekler
A
Gücün üstünlüğü
B
Denge
C
İhtiyatlılık
D
Ahlak
E
Açık sözlülük
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 82
Aşağıdaki ülkelerden hangisinin hükümet başkanı Paris Konferansı’nın ‘Yüksek Konseyi’nde yer almamıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
ABD
C
Fransa
D
Avusturya-Macaristan
E
İtalya
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdaki isimlerden hangisi 1905 yılında hızlı iletişim olanakları, basın ve demokrasinin saydamlığının “eski diplomasi”yi geçersiz hâle getirdiğini iddia etmiştir ?
Seçenekler
A
Jules Cambon
B
Charles Lister
C
Lloyd George
D
Woodrow Wilson
E
Charles Georges-Picot
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi iki dünya savaşı arası dönemin en kalıcı diplomatik başarısı olarak nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
Lozan Antlaşması
B
Versailles Antlaşması
C
Montreux Antlaşması
D
Dumbarton Oaks Antlaşması
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
İki Dünya Savaşı arasındaki dönem diplomasisini ve bu dönemde diplomasinin nasıl yozlaştığını açıklayabileceksiniz.
Soru 85
I. Dünya Savaşı’nın sonlandırılması esnasında aşağıdaki ülkelerden hangisi ile Neuilly Antlaşması imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Osmanlı İmparatorluğu
B
Bulgaristan
C
Macaristan
D
Avusturya
E
İtalya
Açıklama:
İki Dünya Savaşı arasındaki dönem diplomasisini ve bu dönemde diplomasinin nasıl yozlaştığını açıklayabileceksiniz.
Soru 86
Birinci Dünya Savaşı öncesi ve sırasında diplomasinin propaganda faaliyetlerine ilgisinin artması neyi yansıtmaktaydı?
Seçenekler
A
Savaşı önleme çabalarının artması
B
Kamu oylarının dış politikaya ilgisizliği
C
Düşman ülkeleri yanıltma isteği
D
Kamu oylarına şekil verme isteği
E
Kamu oylarının dış politikaları oluşturmasında artan rolü
Açıklama:
İki Dünya Savaşı arasındaki dönem diplomasisini ve bu dönemde diplomasinin nasıl yozlaştığını açıklayabileceksiniz.
Soru 87
Birleşmiş Milletler Genel Merkezi aşağıdaki şehirlerden hangisindedir?
Seçenekler
A
Tokyo
B
Paris
C
Cenevre
D
New York
E
Brüksel
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 88
Paris Konferansı sonunda Macaristan ile yapılan barış anlaşmasının adı nedir?
Seçenekler
A
Trianon
B
Versaille
C
Sevres
D
Saint Germain
E
Paris
Açıklama:
İki Dünya Savaşı arasındaki dönem diplomasisini ve bu dönemde diplomasinin nasıl yozlaştığını açıklayabileceksiniz.
Soru 89
Soğuk Savaş döneminde Doğu Bloku’nun NATO’ya karşı kurduğu kuruluşun adı nedir?
Seçenekler
A
Varşova Paktı
B
COMECON
C
Vişegrad Paktı
D
Moskova Anlaşması
E
Komünist Savunma Teşkilat
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 90
Birinci Dünya Savaşı sırasında Ortadoğu’ya şekil veren anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Versailles Antlaşması
B
Sevres Antlaşması
C
Sykes-Picot Antlaşması
D
Bağdat Paktı
E
Trianon Antlaşması
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
İngiltere ve Fransa, Orta Doğu topraklarını paylaşma üzere 16 Mayıs 1916'da anlaştılar.
İngiltere ve Fransa, Orta Doğu topraklarını paylaşma üzere 16 Mayıs 1916'da anlaştılar.
Soru 91
Birinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Versailles Antlaşması
B
Viyana Antlaşması
C
Brüksel Antlaşması
D
Paris Antlaşması
E
Londra Antlaşması
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 92
Birleşmiş Milletler şartı 1945 yılında San Fransisko’da kaç ülke tarafından imzalandı?
Seçenekler
A
50
B
100
C
191
D
25
E
5
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 93
Soğuk Savaş sırasında bloklar arası diplomaside temel yaklaşım neydi?
Seçenekler
A
Karşılıklı güven
B
Barış içinde beraber yaşamak
C
Karşılıklı güvensizlik
D
İşbirliği
E
Çıkar dengesi
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 94
İkinci Dünya Savaşı sırasında Hitler’in Ankara’ya atadığı büyükelçi kimdir?
Seçenekler
A
Von Neurath
B
Kaltenbrunner
C
Von Papen
D
Von Moltke
E
Von Ribbentrop
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 95
Ülkesinin dışına savaş zamanında çıkan ve uçakla seyahat eden ilk ABD Başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
George Washington
C
Harry S.Truman
D
George Bush
E
Franklin D. Roosevelt
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 96
Milletler Cemiyeti’nin diplomasi alanında getirdiği en önemli yenilik neydi?
Seçenekler
A
Zirve diplomasisi
B
Mekik diplomasisi
C
Uluslararası sekretarya
D
Anlaşma metinlerinin değişimi
E
Ülke isimlerinin Fransızca yazılması
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yürütülen diplomasiyi, bu arada çok taraşı diplomasinin gelişmesi ile Soğuk Savaş diplomasisini tartışabileceksiniz.
Soru 97
Milletler Cemiyeti’nin dayandığı temel ilke neydi?
Seçenekler
A
Güçlünün hakimiyeti
B
Ulusların eşitliği
C
Kolektif güvenlik
D
Güçler dengesi
E
Dehşet dengesi
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 98
Sovyet dış politikasını Avrupa normlarına uydurma görevini kim yüklendi?
Seçenekler
A
Çiçerin
B
Troçki
C
Lenin
D
Kamenev
E
Averof
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 99
Sovyetlerin bütün dünyada devrimleri desteklemek için kurduğu kuruluşun adı nedir?
Seçenekler
A
Sosyalist enternasyonal
B
KGB
C
ÇEKA
D
GPU
E
Komintern
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 100
‘Açık olarak müzakere edilecek açık anlaşmalar’ fikrinin sahibi kimdir?
Seçenekler
A
Theodore Roosevelt
B
Franklin D.Roosevelt
C
Lloyd George
D
Woodrow Wilson
E
Leon Troçki
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında diplomasi alanındaki gelişmeleri, bu arada ilk evrensel uluslararası kuruluş girişimi olan Milletler Cemiyeti deneyimini değerlendirebileceksiniz.
Soru 101
Klasik diplomasinin ayakta tuttuğu güçler dengesi sistemini hangi gelişme sona erdirdi?
Seçenekler
A
1789 Fransız Devrimi
B
Birinci Dünya Savaşı
C
1815 Viyana Kongresi
D
İkinci Dünya Savaşı
E
Napolyon savaşları
Açıklama:
İki Dünya Savaşı arasındaki dönem diplomasisini ve bu dönemde diplomasinin nasıl yozlaştığını açıklayabileceksiniz.
Soru 102
Savaş bulutlarının Avrupa üzerinde gezidiği dönemde ''diplomasi öldü'' diyen diplomat kimdir?
Seçenekler
A
Charles Lister
B
Lloyd George
C
Lev Troçki
D
Woodrow Wilson
E
Theodere Roosevelt
Açıklama:
Savaş bulutlarının Avrupa üzerinde gezidiği dönemde ''diplomasi öldü'' diyen diplomat Charles Lister'dir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 103
ABD diplomasisini askeri ve ekonomik güce dayandıran ve bunun temelini atan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Theodore Roosevelt
B
W.Wilson
C
George Bush
D
Charles Lister
E
Lloyd George
Açıklama:
ABD diplomasisini askeri ve ekonomik güce dayandıran vu bunun temelini atan kişi W.Wilson'dur.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 104
W.Wilson'un "yeni diplomasi'' demekle kast ettiği nedir?
Seçenekler
A
Sermaye
B
Siyasal güç
C
Ekonomik güç
D
Ahlak
E
Barış
Açıklama:
W.Wilson'un "yeni diplomasi'' demekle kast ettiği ''ahlak''dır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi Milletler Cemiyeti'nin daimi üyelerinden değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
Japonya
D
İngiltere
E
ABD
Açıklama:
ABD Milletler Cemiyeti'nin daimi üyelerinden biri değildir.
Soru 106
Günümüz çok taraflı diplomasisinin temelleri nerede atılmıştır?
Seçenekler
A
Yalta Konferansı
B
Paris Konferansı
C
Milletler Cemiyeti
D
Londra Konferansı
E
Versay Antlaşması
Açıklama:
Günümüz çok taraflı diplomasisinin temelleri ''Milletler Cemiyeti''nde atılmıştır.
Soru 107
I. Müzakere
II. Şantaj
III. Antlaşmalar
Yukarıdakilerden hangisi Hitler'in dış politikadaki araçlarından biridir?
II. Şantaj
III. Antlaşmalar
Yukarıdakilerden hangisi Hitler'in dış politikadaki araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
''Şantaj'' Hitler'in dış politikadaki araçlarından biridir
Soru 108
Diplomatlara ''sadece huzur zamanlarında işe yarayan Noel Babalar'' diyen lider kimdir?
Seçenekler
A
George Washington
B
Lenin
C
Woodrow Winston
D
Adolf Hitler
E
Benito Mussolini
Açıklama:
Diplomatlara ''sadece huzur zamanlarında işe yarayan Noel Babalar'' diyen lider Adolf Hitler'dir.
Soru 109
Günümüzde BM'ye üye kaç ülke vardır?
Seçenekler
A
162
B
172
C
182
D
192
E
202
Açıklama:
Günümüzde BM'ye üye 192 ülke vardır?
Soru 110
Soğuk savaş döneminde taraflar ilke olarak kendi bloklarının oluşturduğu güvenlik veya ekonomik işbirliği amaçlı rakip kuruluşlarda gruplaşıyordu.
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik amacıyla NATO'ya karşı oluşturulmuştur?
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik amacıyla NATO'ya karşı oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
OECD
B
COMECON
C
Varşova Paktı
D
BM
E
Milletler Cemiyeti
Açıklama:
Soğuk Savaş döneminde güvenlik amaçlı NATO'ya karşı ''Varşova Paktı'' oluşturulmuştur.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası diplomasiye damga vuran gelişmedir?
Seçenekler
A
Mekik Diplomasisi
B
Uluslararası Sekreterya
C
Ülke isimlerinin Almanca yazılması
D
Fransız Devrimi
E
Sanayi İnkılabı
Açıklama:
''Mekik Diplomasisi' II. Dünya Savaşı sonrası diplomasiye damga vuran gelişmedir.
Ünite 4
Soru 1
Osmanlıların yabancı ülkelerle ilişkileri aşağıda verilen padişahlardan hangisinin tahta çıkmasına kadar tek yönlü kalmıştır?
Seçenekler
A
Fatih Sultan Mehmed
B
I. Mahmud
C
III. Selim
D
II. Mustafa
E
I. Abdülhamid
Açıklama:
1789’da tahta çıkan III. Selim dönemine kadar Osmanlıların yabancı ülkelerle
ilişkileri tek yönlü kalmıştır. Doğru cevap C'dir.
ilişkileri tek yönlü kalmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsaade, güvence vermek anlamını taşımaktadır?
Seçenekler
A
Aman
B
Aşra
C
Melsa
D
Cevza
E
Ferzi
Açıklama:
Aman İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsaade, güvence vermek anlamını taşımaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 3
Aşağıdaki hangi antlaşmaya kadar Osmanlılar ile Avrupalıların birbirlerine karşı devletler hukukunun temel ilkeleri olan toprak bütünlüğüne saygı, eşitlik ve karşılıklılık ilkelerini tam olarak uyguladıkları söylenemez?
Seçenekler
A
Uşi Antlaşması
B
Londra Antlaşması
C
Karlofça Antlaşması
D
Lozan Antlaşması
E
Paris Barış Antlaşması
Açıklama:
Lozan Antlaşması'na kadar Osmanlılar ile Avrupalıların birbirlerine karşı devletler hukukunun temel ilkeleri olan toprak bütünlüğüne saygı, eşitlik ve karşılıklılık ilkelerini tam olarak uyguladıkları söylenemez. Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi nispeten daha basit bir görev verilen veya sadece mektup götürmek için yollananlara verilen addır?
Seçenekler
A
Nameres
B
Balyoz
C
Kapan Emini
D
Nişancı
E
Defterdar
Açıklama:
Nispeten daha basit bir görev verilen veya sadece mektup götürmek için yollananlara “Nameres” denildiği bilinmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
Osmanlı Devleti’nin Avrupa’da geri çekilmeye başlamasının dönüm noktalarından
olan Antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
olan Antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1711 Prut Antnaşması
B
1718 Pasarofça Antlaşması
C
1736 İstanbul Antlaşması
D
1739 Niş Antlaşması
E
1856 Paris Antlaşması
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin Avrupa’da geri çekilmeye başlamasının dönüm noktalarından
olan 1718 Pasarofça Antlaşması’dır. Doğru cevap B'dir.
olan 1718 Pasarofça Antlaşması’dır. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları raporlara verilen addır?
Seçenekler
A
Sefaretname
B
Nasihatname
C
Kitabe
D
Mektup
E
Vasiyetname
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları raporlara Sefaretname adı verilirdi. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Aşağıda verilen elçilerden hangisinin Osmanlı İmparatorluğu’ndaki ilk Batılılaşma eğilimlerine yol açan bir etkide bulunduğunu ileri sürmek mümkündür?
Seçenekler
A
Ebubekir Ratip Efendi
B
Yusuf Agah Efendi
C
Moralı Seyyid Ali Efendi
D
Abdülkerim Efendi
E
Çelebi Mehmet Efendi
Açıklama:
Mehmet Efendi’nin Paris elçiliğinin Osmanlı İmparatorluğu’ndaki ilk Batılılaşma eğilimlerine yol açan bir etkide bulunduğunu ileri sürmek mümkündür. Doğru cevap E'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Hariciye Bakanı unvanını alan ilk devlet adamı olmuştur?
Seçenekler
A
Baltacı Mehmed Paşa
B
Ahmed Hamdi Paşa
C
Cezayirli Hasan Paşa
D
Mehmet Akif Efendi
E
Vasıf Efendi
Açıklama:
Mehmed Akif Efendi Hariciye Bakanı unvanını alan ilk devlet adamı olmuştur.
Soru 9
Batı üniversitelerine benzer bir bilim kurumu olarak ilk Osmanlı Darülfünun’u aşağıda verilen hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1845
B
1852
C
1863
D
1874
E
1888
Açıklama:
Batı üniversitelerine benzer bir bilim kurumu olarak ilk Osmanlı Darülfünun’u 1863 yılında kurulmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Osmanlı Devleti Ayastefanos Antlaşması'nı aşağıdaki hangi devlet ile yapmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
Yunanıstan
C
Bulgaristan
D
Rusya
E
İngiltere
Açıklama:
1875’de Bosna- Hersek’te başlayan ayaklanmalar Sırplara, Karadağlılara,
Bulgarlara yayılmış, Ruslar bunlara arka çıkarak Osmanlılara savaş ilan etmiştir.
Osmanlı devleti savaşı kaybetmiş ve 1878’de Ayastefanos Anlaşması yapılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Bulgarlara yayılmış, Ruslar bunlara arka çıkarak Osmanlılara savaş ilan etmiştir.
Osmanlı devleti savaşı kaybetmiş ve 1878’de Ayastefanos Anlaşması yapılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsaade, güvence vermek anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidiri?
Seçenekler
A
Aman
B
Tanzimat
C
Mukim elçi
D
Fevkalade elçi
E
Dar'ül İslam
Açıklama:
İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsaade, güvence vermek anlamına gelen kavram aman kavramıdır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 12
- Padişahların tahta çıkışlarını bildirmek,
- Yabancı ülkeler hükümdarlarının taç giyme törenlerinde temsil,
- Anlaşmaların metinlerinin iletilmesi,
- Savaşı barışla bitirmeyi önermek,
- Padişahın veya sadrazamın bir mektubunu götürmek,
Yukarıdakilerden hangileri 19. yüzyıl öncesinde Osmanlı Devletinin yabancı ülkelere elçi gönderme nedenleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin çeşitli tarihlerde yabancı devletlere yolladığı elçilerin gönderilme nedenlerinin başlıcaları şu şekilde sıralanabilir: Padişahların tahta çıkışlarını bildirmek, yabancı ülkeler hükümdarlarının taç giyme törenlerinde temsil, anlaşmaların metinlerinin iletilmesi, dostluk ilişkilerinin yeniden kurulması, dostluğu yineleme, ihtilaflı sınır sorununu görüşmek ve ittifak olanağı aramak, savaşı barışla bitirmeyi önermek, hediye iletmek, padişahın veya sadrazamın bir mektubunu götürmek, devlet alacağını istemek, gerçeği yerinde saptamak, başka ülkedeki bilimin gelişme düzeyini incelemek, yabancı devletin talebi. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 13
Yabancı ülke hükümdarı veya başbakanına Osmanlı padişahı veya sadrazamı tarafından yazılan mektuplara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Aman
B
Dar-ül İslam
C
Name-i Hümayun
D
Müsteşar-ı sefaret
E
Dar'ül Harb
Açıklama:
Yabancı ülke hükümdarı veya başbakanına Osmanlı padişahı veya sadrazamı tarafından yazılan mektuplara Name-i Hümayun denir.
Soru 14
Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları raporlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sefaretname
B
Aman
C
Name-i Hümayun
D
Mazbata
E
Hil'at
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları raporlara Sefaretname adı verilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 15
Yabancı ülkelere üçer yıl süre ile mukim elçiler gönderme kararı hangi padişah tarafından alınmıştır?
Seçenekler
A
Fatih Sultan Mehmet
B
Kanuni Sultan Süleyman
C
Yavuz Sultan Selim
D
III. Selim
E
I. Murat
Açıklama:
Yabancı ülkelere üçer yıl süre ile mukim elçiler gönderme kararı III. Selim tarafından alınmıştır.
Soru 16
Osmanlı Devleti tarafından ilk daimi büyükelçilik hangi kentte açılmıştır?
Seçenekler
A
Paris
B
Viyana
C
Moskova
D
Roma
E
Londra
Açıklama:
İlk daimi büyükelçilik Londra'da açılmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 17
III. Selim tarafından atanan ilk daimi büyükelçi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yusuf Agah Efendi
B
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmed Efendi
C
Seyyid Ali Efendi
D
İsmail Ferruh
E
Muhib Efendi
Açıklama:
III. Selim tarafından atanan ilk daimi büyükelçi Yusuf Agah Efendidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 18
Osmanlı Devleti'nde Hariciye Bakanı ünvanı alan ilk devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hulusi Paşa
B
Mustafa Reşid Paşa
C
Mehmet Akif Efendi
D
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmed
E
Yusuf Agah Efendi
Açıklama:
Osmanlı Devleti'nde Hariciye Bakanı ünvanı alan ilk devlet adamı 1832 yılından beri Reisülküttaplık makamında bulunan Mehmet Akif Efendi'dir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ile Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletleri arasında uygulanmakta olan devletler hukukunun bir parçası olduğu kabul ve ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1833 Hünkar İskelesi Antlaşması
B
1840 Londra Antlaşması
C
1841 Boğazlar Sözleşmesi
D
1856 Paris Antlaşması
E
1878 Ayastefanos Antlaşması
Açıklama:
1856 Paris Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletleri arasında uygulanmakta olan devletler hukukunun bir parçası olduğu kabul ve ilan edilmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi III. Selim dönemine dek Osmanlı diplomasisinin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Diplomasi Dar'ül Harb kavramı çerçevesinde şekillenmiştir.
B
Hristiyan Avrupa ülkeleriyle ilişkiler esas itibariyle savaş biçimindedir.
C
Fethedilen ülkeler imparatorluk topraklarına katılırdı.
D
Yeni ülke hükümdarlarına padişaha biad etmek ve tazminat ödemek dikte edilirdi.
E
Eşit şartlarda diplomatik müzakereye dayalı ilişkiler yürütülürdü.
Açıklama:
III. Selim dönemine kadar Osmanlı diplomasisi bugünkü anlamında bir uluslararası ilişki veya dış politika aracı olarak nitelendirilemez. Dar’ül Harb kavramı çerçevesinde, özellikle Hristiyan Avrupa ülkeleriyle ilişkiler esas itibarıyle savaş biçiminde iken Osmanlı’nın diplomasi aracına gereksinme duymadığı açıktır. İmparatorluğun yükselme döneminde savaşlar kazanıldıkça fethedilen ülkeler ya İmparatorluk topraklarına doğrudan katılır veya yenilen ülkenin hükümdarına, Padişaha biad etmek, tazminat ödemek gibi Osmanlı’ya özgü koşulları dikte edilirdi. Dolayısıyla bir müzakere, eşit şartlarda görüşme, hele hele bir uzlaşı söz konusu değildi. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Osmanlı Devleti'nin III. Selim dönemine kadar yabancı devletlerde daimi elçi bulundurmamasının sebeplerindendir?
I) Osmanlı Devleti yükseliş döneminde kendine yeterlilik ilkesini benimsemiş ve bu yüzden başka ülkelerle ilişkileri önemsememiştir
II) Osmanlı bürokrasisi görece küçük olduğu için bürokratlar daha çok iç siyaset ve mali pozisyonlarda görevlendiriyordu
III) Dar’ül İslâm, Dar’ül Harb ayırımı dolayısıyla diğer dinleri kabul etmiş toplumlarla barışçı yollarla ve eşit şartlarda ilişki kurulması sözkonusu olamazdı
I) Osmanlı Devleti yükseliş döneminde kendine yeterlilik ilkesini benimsemiş ve bu yüzden başka ülkelerle ilişkileri önemsememiştir
II) Osmanlı bürokrasisi görece küçük olduğu için bürokratlar daha çok iç siyaset ve mali pozisyonlarda görevlendiriyordu
III) Dar’ül İslâm, Dar’ül Harb ayırımı dolayısıyla diğer dinleri kabul etmiş toplumlarla barışçı yollarla ve eşit şartlarda ilişki kurulması sözkonusu olamazdı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Batılı devletlerin Fatih Sultan Mehmet’ten beri İstanbul’da daimi elçi bulundurmalarına karşı, padişahlar dış ülkelere geçici “fevkalade” elçiler göndermekle yetinmişlerdir.Bu tutumun nedenleri üzerinde çeşitli fikirler ileri sürülmüştür. Bunlardan biri, Osmanlı Devleti’nin kendine güveninin dorukta olduğu yükseliş döneminde kendine yeterlilik ilkesini benimsemiş olduğu, bu nedenle başka ülkelerle ilişkileri önemsemediğidir. 17. ve 18. yüzyılda da bu eski infiratçı gelenek sürdürülmüştür. Osmanlı Devleti’nin söz konusu içe dönüklüğü 19. yüzyıl Batılılaşma hareketlerine rağmen imparatorluğun çöküşüne kadar sürmüş, bu anlayış cumhuriyet dönemi diplomasisi üzerinde de etkin olmuştur. Diğer bir görüşe göre, İslâm dininin temelleri üzerine oturtulan Osmanlı Devleti’nin, daha önce değindiğimiz Dar’ül İslâm, Dar’ül Harb ayırımı dolayısıyla diğer dinleri kabul etmiş toplumlarla barışçı yollarla ve eşit şartlarda ilişki kurması sözkonusu olamazdı. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
Aşağıdaki gruplardan hangisi Osmanlı Devleti'nin aman sistemini uygulama alanına girmez?
Seçenekler
A
Yabancı elçiler
B
Yabancı tüccarlar
C
Yabancı ülke vatandaşları
D
Farklı mezheplerden müslüman ülkelerin vatandaşları
E
Gayrimüslim tebaa
Açıklama:
Bu sistem genellikle yabancı ülke vatandaşı gayrımüslimlere uygulanmakla beraber -özellikle farklı mezheplerden olan- ülkeler arasında da geçerliydi. Osmanlı Devleti’nde ‘aman’ın kullanıldığı diğer bir alan ise Avrupa Devletlerinin Osmanlı İmparatorluğu’ndaki elçi ve konsoloslukları ile tüccarlarının statüleri ve faaliyetleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 23
Aşağıdaki Avrupa başkentlerinden hangisine Damat İbrahim Paşa tarafından Batı dünyası ve teknolojik gelişmelerle ilgili bilgi edinmek üzere elçilik misyonu gönderilmemiştir?
Seçenekler
A
Viyana
B
Londra
C
Paris
D
Moskova
E
Varşova
Açıklama:
18. yüzyıl başındaki Lale Devri’nde Damat İbrahim Paşa tarafından Batı dünyası ve teknolojik başarıları hakkında bilgi edinmek amacıyla beş ayrı elçilik misyonu Viyana, Paris, Moskova ve Varşova'ya gönderilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 24
Osmanlı döneminde yazılmış en önemli sefaretnamelerden birisini 1720-1721 yılları arasındaki Fransa sefareti sırasında kaleme almış ünlü Osmanlı bürokratı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yirmisekiz Mehmet Çelebi
B
Sadık Rıfat Paşa
C
Damat Ferit Paşa
D
Celalzade Mustafa Çelebi
E
Koçi Bey
Açıklama:
Sefaretnamelerin en ünlü örneklerinden birisi 1720 yılında Paris’e gönderilen Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin Fransa Sefaretnamesi’dir. Osmanlı döneminin en tanınmış elçilerinden olan Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin şöhreti aslında söz konusu sefaretnamesinin ayrıntılı ve ilginç içeriğinden, ayrıca bu belgenin 1757’de basılmış olan bir Fransızca tercümesinin yapılmış olmasından da ileri gelmektedir. Ayrıca, edebî değer de taşıdığı kuşkusuz olan söz konusu sefaretname Mehmet Efendi’nin misyonunun iki ülke ilişkileri açısından yarattığı olumlu etkiler açısından da özel bir önem taşımaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi'nin Fransa sefaretinin sonuçları arasında değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Osmanlı İmparatorluğu'nda Batılılaşma eğilimlerine yol açmıştır
B
Türkiye ve Fransa arasındaki ilişkilerin gelişmesine önemli ölçüde katkıda bulunmuştur
C
Fransa’da Türkler hakkındaki yanlış düşünce ve kanıların silinmesine yardım etmiştir
D
Fransızlarla Avusturya'ya karşı ittifak arayışı sonuçsuz kalmıştır
E
Fransa ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki husumetin tırmanmasına sebep olmuştur
Açıklama:
Mehmet Efendi’nin Paris elçiliğinin Osmanlı İmparatorluğu’ndaki ilk Batılılaşma eğilimlerine yol açan bir etkide bulunduğunu ileri sürmek abartılı değildir. Her hâlükârda, bu misyonun Türkiye ve Fransa arasındaki ilişkilerin gelişmesine önemli ölçüde katkıda bulunduğu, Fransa’da Türkler hakkındaki yanlış düşünce ve kanıların silinmesine yardım ettiği kuşkusuzdur. Buna karşı, Mehmet Efendi’nin görevinin siyasi yönünün aynı ölçüde başarılı olmadığı, Fransızların Avusturya’ya karşı ittifak önerisini savsadıkları, hatta bu bahane ile birtakım ticari çıkarlar sağlamaya çalıştıkları bilinmektedir. Esasen, Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin bu konuda sonuç alamayacağını anlayınca İstanbul’a süratle geri dönmeye karar verdiği anlaşılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk daimi büyükelçiliği aşağıdaki şehirlerden hangisinde açılmıştır?
Seçenekler
A
Paris
B
Roma
C
Madrid
D
Londra
E
Brüksel
Açıklama:
İlk elçilik için Fransa düşünülmekle beraber Fransız Devrimi’nin başlamasıyla bundan vazgeçilmiş ve ilk daimi büyükelçiliğin Londra’da kurulması uygun görülmüştür. İngiltere’ye mukim büyükelçi atanan Kalyonlar eski Katibi Yusuf Agâh Efendi 1793 Ekim ayı ortalarında maiyetiyle birlikte İstanbul’dan ayrılmıştır. Aynı yıl Aralık ayında Londra’ya ulaşan Agâh Efendi 8 Ocak 1794’te itimatnamesini III. George’a merasimle sunduktan sonra görevine başlamış ve üç yıl başarıyla sürdürmüştür. Doğru cevap D'dir.
Soru 27
Osmanlı İmparatorluğu'nda Avrupa diplomatik sisteminin benimsenmesinde önemli yere sahip olan Tercüme Odası hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1789
B
1812
C
1821
D
1839
E
1856
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin diplomasi alanında sonraki en önemli adımları II. Mahmud zamanında atılmıştır. Bu padişah dönemindeki bir gelişme, 1821’de Bâbıâli’de Reisülküttaplığa bağlı bir Tercüme Odası kurulmasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Osmanlı'da hariciye nezaretinin kurulmasıyla ilk hariciye nazırı kim olmuştur?
Seçenekler
A
Sadık Rıfat Paşa
B
Mehmet Akif Efendi
C
Ebubekir Efendi
D
Tevfik Fikret
E
Mustafa Reşit Paşa
Açıklama:
1832 yılından beri Reisülküttaplık makamında bulunan Mehmet Akif Efendi Hariciye Bakanı unvanını alan ilk devlet adamı olmuştur. Dürüst bir kişi olmakla beraber diplomasinin inceliklerinden habersiz olan Mehmet Akif Efendi -tarihimizde Miyop Çörçil olayı diye geçen- İstanbul’da bir İngilizle ilgili yargı sorunu nedeniyle dört ay sonra azledildi. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
Meslekten yetişen ilk Osmanlı büyükelçisi olan Mahmut Esat Bey 1872'de hangi ülkenin büyükelçisi olarak atanmıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
İngiltere
E
Yunanistan
Açıklama:
1870’lere kadar görevde bulunanlar devletin diğer kesimlerinden naklen elçi olarak atanmışlardır. Meslekten yetişen ilk sefir ise 1872’de Atina’ya atanan Mahmut Esat Bey olmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Osmanlı İmparatorluğu'nun devletler hukukundan yararlanabilmesi için Avrupa devletleri tarafından şart koşulan ticari ve hukuki tavizler aşağıdakilerden hangisiyle garanti altına alınmıştır?
Seçenekler
A
Sened-i İttifak
B
Islahat Fermanı
C
Tanzimat Fermanı
D
Kanun-i Esasi
E
Baltalimanı Ticaret Anlaşması
Açıklama:
Hristiyan Batı ülkeleri Osmanlıları yüzyıllar boyu geliştirdikleri uluslararası ilişkiler ve hukuk sistemine dahil etmede hevesli davranmadılar. Osmanlı Devleti’nin “Darül İslam-Darül Harp” ayrımına karşı, devletler hukukundan yararlanabilmesi için belirli bir medeniyet düzenine ulaşmasını şart koştular. Daha da önemlisi, Osmanlı Devleti’nden kendi çıkarları doğrultusunda, Kanuni Sultan Süleyman döneminden beri sağlamış oldukları ticari ve hukuki tavizleri garantiye almadan bu yönde adım atmaktan kaçındılar. 1939 yılında Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanan Sultan Abdülmecit’in Tanzimat Fermanı bu garantiyi sağladı. Doğru cevap C'dir.
Soru 31
İstanbul'un fethinin hemen ardından daimi elçilik bulunduran ilk devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avusturya
B
Venedik
C
Fransa
D
Rusya
E
Polonya
Açıklama:
Venedik, İstanbul’un fethinin hemen ardından daimi elçi bulunduran ilk devlet olmuştur. Bunu 1475’te Polonya, 1497’de Rusya, 1525’te Fransa, 1528’de Avusturya, 1583’te 16. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlılara askerî ana maddeler sağlamaya başlayan İngiltere ve 1612’de Hollanda elçilikleri izlemiştir.
Soru 32
Hangi padişah döneminde elçi hapsedilmesi uygulamasından vazgeçilmiştir?
Seçenekler
A
III. Ahmed
B
II. Mahmut
C
III. Selim
D
II. Beyazıt
E
IV. Murat
Açıklama:
Karşılıklılık kavramının söz konusu olmadığı bu dönemlerde, Avrupa devletlerinin İstanbul’da daimi elçi bulundurmaları Osmanlı Devleti’nin büyüklüğünün ve Osmanlı padişahlarına saygının bir işareti sayılır ve yabancı elçiler, ülkeleri adına talepte bulunmaya gelen misafirler olarak görülürdü. Nitekim, daimi elçilerin ve önemli bir diplomatik misyonla veya protokol gereği tahta çıkma veya barış akdi için Osmanlı Devleti’ne gelen fevkalade ve orta elçilerin, Osmanlı sınırından içeri girdikleri andan itibaren her türlü yol masrafları, ağırlama ve konaklama giderleri devlet tarafından karşılanırdı.
Buna karşı, ilişkilerin bozulduğu hâllerde ‘aman’ ile gelmiş olan yabancı devlet elçisinin misafirlik statüsü iptal edilmekte hatta hapsedilmekteydi. Elçi hapsi uygulaması, savaş açılan ülkedeki Osmanlı tüccar ve uyruklarının iadesini sağlamak için de başvurulan bir yöntemdi. Son olarak 1799’da Mısır sorunu nedeniyle Fransa’ya savaş açıldığında Fransa Maslahatgüzârı Ruffin’in maiyeti ile birlikte Yedikule’ye hapsedilmesinden sonra, karşılıklılık ilkesine dayalı diplomasiye geçilen III. Selim döneminde elçi hapsedilmesi uygulamasından vazgeçilmiştir.
Buna karşı, ilişkilerin bozulduğu hâllerde ‘aman’ ile gelmiş olan yabancı devlet elçisinin misafirlik statüsü iptal edilmekte hatta hapsedilmekteydi. Elçi hapsi uygulaması, savaş açılan ülkedeki Osmanlı tüccar ve uyruklarının iadesini sağlamak için de başvurulan bir yöntemdi. Son olarak 1799’da Mısır sorunu nedeniyle Fransa’ya savaş açıldığında Fransa Maslahatgüzârı Ruffin’in maiyeti ile birlikte Yedikule’ye hapsedilmesinden sonra, karşılıklılık ilkesine dayalı diplomasiye geçilen III. Selim döneminde elçi hapsedilmesi uygulamasından vazgeçilmiştir.
Soru 33
Elçiler tarafından yabancı ülkelere götürülen esas olarak dış ilişkileri güçlendirmek ve Osmanlı devletinin gücünü göstermek amacını güden mektuplara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Name-i Hümayun
B
Salname
C
İtimatname
D
Müzekkere
E
Ruzname
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Geçici Elçi Uygulaması" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Elçilerin aynı zamanda görevleri gereği gittikleri ülkenin hükümdarı ve başbakanına Osmanlı padişahı ve sadrazamı tarafından yazılmış mektuplar götürdükleri ve “Name-i Hümayun” denilen bu mektupların gerek seyahat sırasında, örneğin sınırlarda gerekse kabul merasimlerinde, özel protokol uygulamalarına konu oldukları bilinmektedir.
Elçilerin aynı zamanda görevleri gereği gittikleri ülkenin hükümdarı ve başbakanına Osmanlı padişahı ve sadrazamı tarafından yazılmış mektuplar götürdükleri ve “Name-i Hümayun” denilen bu mektupların gerek seyahat sırasında, örneğin sınırlarda gerekse kabul merasimlerinde, özel protokol uygulamalarına konu oldukları bilinmektedir.
Soru 34
Osmanlı Devleti'nin yabancılarla olan tek yönlü ilişkileri hangi padişah döneminde sona ermiştir?
Seçenekler
A
II. Mahmut
B
I. Ahmet
C
III. Selim
D
IV. Murat
E
Kanuni Sultan Süleyman
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "19. Yüzyıla kadar Osmanlı Diplomasisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1789'da tahta çıkan III. Selim dönemine kadar Osmanlıların yabancı ülkelerle ilişkileri tek yönlü kalmıştır.
1789'da tahta çıkan III. Selim dönemine kadar Osmanlıların yabancı ülkelerle ilişkileri tek yönlü kalmıştır.
Soru 35
Arapçada güven ve güvenlik anlamına gelen ve İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsade verildiğini gösteren belgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aman
B
İlmühaber
C
Fezleke
D
Haraç
E
Ferman
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "19. Yüzyıla Kadar Osmanlı Diplomasisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Arapçada güven ve güvenlik anlamına gelen ve İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsade verildiğini gösteren belgeye aman adı verilir.
Arapçada güven ve güvenlik anlamına gelen ve İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsade verildiğini gösteren belgeye aman adı verilir.
Soru 36
Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlerle yaptığı her türlü anlaşma aşağıdakilerden hangisinin denetiminden geçer?
Seçenekler
A
Sadrazam
B
Şeyhülislam
C
Umur-ı Hariciye Nezareti
D
Umur-ı Dahiliye Nezareti
E
Asakir-i Mensure-i Muhammediye
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "19. Yüzyıla Kadar Osmanlı Diplomasisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlerle yaptığı her türlü anlaşma Seyhülislamın denetiminden geçerdi.
Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlerle yaptığı her türlü anlaşma Seyhülislamın denetiminden geçerdi.
Soru 37
İstanbul'a daimi elçi gönderen ilk devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ceneviz
B
Almanya
C
Macaristan
D
Venedik
E
Avusturya
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "19. Yüzyıla Kadar Osmanlı Diplomasisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Venedik İstanbul'un fethinin hemen ardından daimi elçi bulunduran ilk devlet olmuştur.
Venedik İstanbul'un fethinin hemen ardından daimi elçi bulunduran ilk devlet olmuştur.
Soru 38
Osmanlı Devleti'nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları rapora ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Betik
B
Salname
C
Mazbata
D
İlmühaber
E
Sefaretname
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "19. Yüzyıla Kadar Osmanlı Diplomasisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Osmanlı Devleti'nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları rapora sefaretname adı verilirdi.
Osmanlı Devleti'nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları rapora sefaretname adı verilirdi.
Soru 39
Yazdığı ayrıntılı sefaretname Fransızca'ya da tercüme edilmiş olan tanınmış Osmanlı elçisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yirmisekiz Mehmet Çelebi
B
Evliya Çelebi
C
Yusuf Agah Efendi
D
Moralı Seyyid Ali Efendi
E
İsmail Ferruh Efendi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "19. Yüzyıla Kadar Osmanlı Diplomasisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Yazdığı ayrıntılı sefaretname Fransızca'ya da tercüme edilmiş olan tanınmış Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi'dir.
Yazdığı ayrıntılı sefaretname Fransızca'ya da tercüme edilmiş olan tanınmış Osmanlı elçisi Yirmisekiz Mehmet Çelebi'dir.
Soru 40
Devlet teşkilâtındaki diğer bazı reformlarla birlikte yabancı ülkelere üçer yıl süre ile mukim elçiler gönderme kararını veren Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
III. Ahmet
B
III. Selim
C
IV. Mustafa
D
II. Mahmut
E
II. Beyazıt
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "19. Yüzyıl Başından Devletin Sonuna Kadar Osmanlı Diplomasisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
III. Selim, devlet teşkilâtındaki diğer bazı reformlarla birlikte yabancı ülkelere üçer yıl süre ile mukim elçiler gönderme kararını veren Osmanlı padişahıdır.
III. Selim, devlet teşkilâtındaki diğer bazı reformlarla birlikte yabancı ülkelere üçer yıl süre ile mukim elçiler gönderme kararını veren Osmanlı padişahıdır.
Soru 41
Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa Devletler Konseri’ne (Concert Européen) girdiği ve Avrupa devletleri arasında uygulanmakta olan devletler hukukunun bir parçası olduğunu kabul ve ilan eden antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paris Antlaşması
B
Karlofça Anlaşması
C
Ayastefanos Anlaşması
D
Lozan Antlaşması
E
Londra Anlaşması
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "19. Yüzyıl Başından Devletin Sonuna Kadar Osmanlı Diplomasisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Paris Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa Devletler Konseri’ne (Concert Européen) girdiği ve Avrupa devletleri arasında uygulanmakta olan devletler hukukunun bir parçası olduğu kabul ve ilan ediliyordu.
Paris Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa Devletler Konseri’ne (Concert Européen) girdiği ve Avrupa devletleri arasında uygulanmakta olan devletler hukukunun bir parçası olduğu kabul ve ilan ediliyordu.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Avrupa Sistemine alınmasını hızlandırmıştır?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti'nin gücünü kaybetmesi
B
Avrupa'da yaşanan ekonomik kriz
C
Müslümanlarla gayri müslimlerin kanun önünde eşit kabul edilmesi
D
Askeri alanda yapılan ıslahatlar
E
Avrupa'daki milliyetçi akımlar
Açıklama:
a Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa Devletler Konseri’ne (Concert Européen) girdiği ve Avrupa devletleri arasında uygulanmakta olan devletler hukukunun bir parçası olduğu kabul ve ilan ediliyordu.
Tanzimat Fermanı ile yapılan reformlar ve özellikle müslümanlarla ve gayri müslimlerin kanun önünde eşit kabul edilmeleri Osmanlı Devleti'nin Avrupa sistemine alınmasını hızlandırmıştır.
Tanzimat Fermanı ile yapılan reformlar ve özellikle müslümanlarla ve gayri müslimlerin kanun önünde eşit kabul edilmeleri Osmanlı Devleti'nin Avrupa sistemine alınmasını hızlandırmıştır.
Soru 43
Arapçada güven ve güvenlik demek olan, İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsaade, güvence vermek anlamına gelen İslami sistemin adı nedir?
Seçenekler
A
Namares
B
Aman
C
Reisülküttaplık
D
Uzlaşı
E
Kast
Açıklama:
Her hâlükârda karşılıklılığa dayanan Avrupa sistemine geçinceye kadarki beş yüz yıla yakın bir sürede Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelerle siyasi, hukuki ve ekonomik ilişkilerde İslami bir kavram olan ‘aman (veya eman)’ sistemi temel ilkeyi oluşturmuştur. Arapçada güven ve güvenlik demek olan bu kelime İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsaade, güvence vermek anlamını taşımaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin çeşitli tarihlerde yabancı devletlere yolladığı
elçilerin gönderilmelerinin başlıca nedenleri arasında yer almaz?
elçilerin gönderilmelerinin başlıca nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Padişahların tahta çıkışlarını bildirmek
B
Yabancı ülkeler hükümdarlarının taç giyme törenlerinde temsil
C
Anlaşmaların metinlerinin iletilmesi
D
Dostluk ilişkilerinin yeniden kurulması
E
Sarayda düzenlenen eğlencelere katılmak
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin çeşitli tarihlerde yabancı devletlere yolladığı elçilerin gönderilme nedenlerinin başlıcaları şu şekilde sıralanabilir: Padişahların tahta çıkışlarını bildirmek, yabancı ülkeler hükümdarlarının taç giyme törenlerinde temsil, anlaşmaların metinlerinin iletilmesi, dostluk ilişkilerinin yeniden kurulması, dostluğu yineleme, ihtilaflı sınır sorununu görüşmek ve ittifak olanağı aramak, savaşı barışla bitirmeyi önermek, hediye iletmek, padişahın veya sadrazamın bir mektubunu götürmek, devlet alacağını istemek, gerçeği yerinde saptamak, başka ülkedeki bilimin gelişme düzeyini incelemek, yabancı devletin talebi.
Soru 45
Çeşitli köken ve mesleklerden gelen elçilere, geçici görevleriyle veya gönderildikleri ülkenin önemiyle orantılı belirli unvanların -döndüklerinde geri alınmak üzere- verildiği görülmektedir. Bu bilgi ışığında büyükelçilere aşağıda verilen unvanlardan hangisi verilmiştir?
Seçenekler
A
Anadolu Beylerbeyliği
B
Defterdarlık
C
Mekke payesi
D
Anadolu kadıaskerliği
E
Sadrazamlık
Açıklama:
Bu çerçevede, Ortaelçilere Defterdarlık, Nişancılık, Mekke payesi; büyükelçilere de Rumeli veya Anadolu Beylerbeyliği, İran’a gönderilen elçilerden ulema sınıfından olanlara ise Anadolu Kadıaskerliği (kazaskerliği) rütbesi verilmekteydi.
Soru 46
I. Elçiler görevlerine kalabalık bir maiyetle gitmekteydiler
II. Elçiler padişah huzuruna çıkarken merasim elbisesi giydirilirdi
III. Elçiler gittikleri ülkelerde tüm masrafları Osmanlı Devleti tarafından karşılanmaktaydı
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri yanlıştır?
II. Elçiler padişah huzuruna çıkarken merasim elbisesi giydirilirdi
III. Elçiler gittikleri ülkelerde tüm masrafları Osmanlı Devleti tarafından karşılanmaktaydı
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Elçiler sınırdan içeri girdikten sonra artık o ülkenin misafiri sayılmakta ve her türlü konaklama masrafları ev sahibi hükûmet tarafından karşılanmakta, ayrıca dönüşlerinde kendilerine görevlerine uygun armağanlar verilmekteydi.
Soru 47
Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları
raporlara ne adı verilir?
raporlara ne adı verilir?
Seçenekler
A
Seyahatname
B
Surname
C
Şehinşahname
D
Sefaretname
E
Hünername
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları raporlara Sefaretname adı verilirdi.
Soru 48
Sefaretnamelerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İlk sefaretnamelere 17. yüzyılın ikinci yarısından sonraki dönemlerde rastlanmaktadır
B
Yabancı ülkelerden Osmanlı Devletine gelen elçilerin ziyaretlerini konu alır
C
Özel sefaretnameler, salt elçinin görevi ile sınırlı olan, bu görevin nasıl yerine
getirildiğini ve sonucunu aktaran siyasi belgelerdir
getirildiğini ve sonucunu aktaran siyasi belgelerdir
D
1720 yılında Paris’e gönderilen Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin Fransa Sefaretnamesi genel sefaretname türüne örnektir
E
Bugüne kadar yaklaşık 40 kadar olduğu saptanmıştır
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelere gönderdiği elçilerin görevleri hakkında düzenlemiş oldukları raporlara Sefaretname adı verilirdi.
Soru 49
Osmanlı Devletinin İngiltere'ye atanan ilk mukim büyükelçinin adı nedir?
Seçenekler
A
Ali Aziz Efendi
B
İbrahim Afif Efendi
C
Seyyid Ali Efendi
D
İsmail Ferruh Efendi
E
Yusuf Agâh Efendi
Açıklama:
İlk daimi büyükelçiliğin Londra’da kurulması uygun görülmüştür. İngiltere’ye mukim büyükelçi atanan Kalyonlar eski Katibi Yusuf Agâh Efendi 1793 Ekim ayı ortalarında maiyetiyle birlikte İstanbul’dan ayrılmıştır. Aynı yıl Aralık ayında Londra’ya ulaşan Agâh Efendi 8 Ocak 1794’te itimatnamesini III. George’a merasimle sunduktan sonra
görevine başlamış ve üç yıl başarıyla sürdürmüştür.
görevine başlamış ve üç yıl başarıyla sürdürmüştür.
Soru 50
İlk daimi temsilciliklerin, bazı elçilik katiplerinin yabancı dil öğrenmeleri gibi yararlarına rağmen, bekleneni tam olarak vermemesinin başlıca nedeni nedir?
Seçenekler
A
Diplomasi tecrübesine sahip olmama
B
Tercümanlara bağımlı kalmaları
C
Maaşlarının farklı ülke ekonomilerine göre yetersiz kalması
D
Kültürel çatışmaları önleyememeleri
E
Atandıkları ülke hakkında yeterli bilgi donanımına sahip olmamaları
Açıklama:
İlk daimi temsilciliklerin, bazı elçilik katiplerinin yabancı dil öğrenmeleri gibi yararlarına rağmen, bekleneni tam olarak vermemesinin başlıca nedeni atanan elçilerin diplomasi tecrübesine sahip olmamasıdır.
Soru 51
1832 yılından beri Reisülküttaplık makamında bulunan Mehmet Akif Efendi hangi unvanı alan ilk devlet adamı olmuştur?
Seçenekler
A
Başbakanlık
B
İçişleri Bakanı
C
Hariciye Bakanı
D
Savunma Bakanı
E
Dış işler Bakanı
Açıklama:
1832 yılından beri Reisülküttaplık makamında bulunan Mehmet Akif Efendi Hariciye Bakanı unvanını alan ilk devlet adamı olmuştur.
Soru 52
Osmanlı Devletinin devletler hukukunun taraflarından biri hâline gelmesi ve Avrupa
diplomatik sistemine dahil olmasında etkili olan konferans aşağıdakilerden hangisidir?
diplomatik sistemine dahil olmasında etkili olan konferans aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Viyana Konferansı
B
Berlin Konferansı
C
Lozan Konferansı
D
Paris Konferansı
E
Yalta Konferansı
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin dış ilişkilerinde en önemli dönüm noktası 1856 yılında yayınlanan ve Tanzimat Fermanı’ndaki reformları teyid eden Islahat Fermanı’nı yayınlanmasını takiben, aynı yıl toplanan Paris Konferansı ile Avrupa Devletler Konseri’ne dahil edilmesi oldu. Bu şekilde Osmanlı Devleti devletler hukukunun taraflarından biri hâline geldi ve Avrupa diplomatik sistemine dahil olmuş sayıldı.
Soru 53
İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsaade, güvence vermek anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fezleke
B
Aman
C
Betik
D
İlmühaber
E
Sefaretname
Açıklama:
Arapçada güven ve güvenlik demek olan bu kelime İslam ülkesine girmek isteyen bir kişi veya orduya müsaade, güvence vermek anlamını taşımaktadır. Bu sistem genellikle yabancı ülke vatandaşı gayrımüslimlere uygulanmakla beraber -özellikle farklı mezheplerden olan-ülkeler arasında da geçerliydi. ‘Aman’ın en yaygın ugulama alanı bir şehrin veya kalenin fethi öncesinde veya sonrasında verilmesiydi. Bir örnek olarak Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethinden hemen sonra Galata Cenevizlilerine bir ‘amanname’ vermiş, bunu daha sonra Latinler için de geçerli kılmıştır.
Soru 54
............. yüzyıldan itibaren, elçiler görevlerinin niteliğine ve gidecekleri devletin önemine göre büyükelçi veya ortaelçi şeklinde iki sınıfa ayrılır.
Seçenekler
A
14.
B
15.
C
16.
D
17.
E
18.
Açıklama:
İlk dönemlerde gönderilen elçilerin sınıf ve derecelere ayrıldığı hakkında bir bilgi yoktur. Yalnız 16. yüzyıldan itibaren, görevlerinin niteliğine ve gidecekleri devletin önemine göre büyükelçi veya ortaelçi şeklinde iki sınıfa ayrıldıkları, nisbeten daha basit bir görev verilen veya sadece mektup götürmek için yollananlara “Nameres” denildiği bilinmektedir. Daha da az önemli işler için dış ülkelere zaman zaman “Çavuş” adı altında görevliler gönderilmiş ise de bunların temsil yetkileri olmadığı anlaşılmaktadır.
Soru 55
Elçilerin görevleri gereği gittikleri ülkenin hükümdarı ve başbakanına Osmanlı padişahı ve sadrazamı tarafından yazılmış mektuplara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ferman
B
Sefaretname
C
Name-i Hümayun
D
İlmühaber
E
Ruzname
Açıklama:
Elçilerin aynı zamanda görevleri gereği gittikleri ülkenin hükümdarı ve başbakanına Osmanlı padişahı ve sadrazamı tarafından yazılmış mektuplar götürdükleri ve “Name-i Hümayun” denilen bu mektupların gerek seyahat sırasında, örneğin sınırlarda gerekse kabul merasimlerinde, özel protokol uygulamalarına konu oldukları bilinmektedir. Bu mektuplar esas olarak dış ilişkileri güçlendirmek ve daha da çoğunlukla Osmanlı nüfuz ve gücünü hatırlatmak amacını gütmekteydi.
Soru 56
Osmanlı Padişahı ...................... yabancı ülkelere üçer yıl süre ile mukim elçiler gönderme kararını vermiştir.
Seçenekler
A
II. Abdülhamid
B
II. Mahmut
C
Sultan Abdülmecit
D
IV. Mustafa
E
III. Selim
Açıklama:
Osmanlı Padişahı III. Selim, devlet teşkilâtındaki diğer bazı reformlarla birlikte (Nizam-ı Cedid gibi örnekler), yabancı ülkelere üçer yıl süre ile mukim elçiler gönderme kararını vermiştir.
Soru 57
Hangi padişah döneminde Bâbıâli’de Reisülküttaplığa bağlı bir Tercüme Odası kurulmuştur?
Seçenekler
A
I. Mustafa
B
I. Ahmed
C
IV. Mehmet
D
II. Mahmud
E
III. Selim
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin diplomasi alanında sonraki en önemli adımları II. Mahmud zamanında atılmıştır. Bu padişah dönemindeki bir gelişme, 1821’de Bâbıâli’de Reisülküttaplığa bağlı bir Tercüme Odası kurulmasıdır. Yabancı büyükelçilerle teması sağlamakla görevli Divan-ı Hümayun tercümanlarının Fener Rumlarından seçilmesi uygulamasına son verilmiş ve İslâmiyet’i kabul etmiş kişiler ile güven duyulan Ermeniler kullanılmaya başlanmıştır. Sonuçta dış ilişkilerde büyük eksikliği çekilen yabancı dil bilen Müslüman memur sayısı artmıştır.
Soru 58
Hangi padişah döneminde bir Hatt-ı Hümayun ile Hariciye Bakanlığını kurulmuştur?
Seçenekler
A
II. Mahmud
B
IV. Mustafa
C
III. Mustafa
D
I. Abdülhamid
E
III. Selim
Açıklama:
II. Mahmud, III. Selim zamanında önemi artarak, dış ilişkiler konusunda uzmanlaşan Reisülküttaplığın yerine 11 Mart 1836’da bir Hatt-ı Hümayun ile Hariciye Bakanlığını kurmuştur.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi ile Osmanlılar Avrupa Devletler Konseri’ne kabul edildi?
Seçenekler
A
1599 Karlofça Anlaşması
B
1833 Hünkar İskelesi Anlaşması
C
1840 Londra Anlaşması
D
1856 Paris Anlaşması
E
1878 Ayastefanos Anlaşması
Açıklama:
İmparatorluk zayıflayınca Avrupalı güçlerle daha düzenli bir ilişki kurma ihtiyacı doğdu. Ancak bu defa bu ülkeler Osmanlıları Avrupa uluslararası ilişkiler ve hukuk sistemine almakta istekli olmadı. Osmanlı Devleti’nden Kanuni’den beri sağlamış oldukları ticari ve hukuki tavizleri garantiye almadan bu yönde adım atmadılar.
Tanzimat Fermanı ve daha sonra Islahat Fermanı ile bu garantiyi sağladıktan sonra 1856 Paris Konferansıile Osmanlıları Avrupa Devletler Konseri’ne kabul ettiler. Bu şekilde Osmanlı Devleti uluslararası hukukun taraflarından biri oldu. Ancak Osmanlılar hiçbir zaman Avrupa ailesinin bir ferdi olarak görülmemiş, ilişkiler giderek eşitsiz bir nitelik kazanmıştır. Devlet son döneminde uluslararası politika ve diplomasi kurallarının uygulaması göstermelik bir faaliyetten ibaret kalmıştır.
Tanzimat Fermanı ve daha sonra Islahat Fermanı ile bu garantiyi sağladıktan sonra 1856 Paris Konferansıile Osmanlıları Avrupa Devletler Konseri’ne kabul ettiler. Bu şekilde Osmanlı Devleti uluslararası hukukun taraflarından biri oldu. Ancak Osmanlılar hiçbir zaman Avrupa ailesinin bir ferdi olarak görülmemiş, ilişkiler giderek eşitsiz bir nitelik kazanmıştır. Devlet son döneminde uluslararası politika ve diplomasi kurallarının uygulaması göstermelik bir faaliyetten ibaret kalmıştır.
Soru 60
Batı üniversitelerine benzer bir bilim kurumu olan ilk Osmanlı Darülfünun’u kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1803
B
1823
C
1843
D
1863
E
1883
Açıklama:
1863 yılında Batı üniversitelerine benzer bir bilim kurumu olarak ilk Osmanlı Darülfünun’u kurulmuştur. Hariciye Nezareti Avrupa diplomasi modeli çerçevesinde reforme edilmiştir. Ayrıca, o vakte kadar fenerli Rumlar veya lisan bilen diğer gayrımüslimler tarafından yürütülen hariciye hizmetlerine lisan bilen, yetenekli memurlar almak üzere Hariciye Nezaretine bağlı olarak bir Lisan Mektebi dahi açılmıştır.
Soru 61
Yirmi Sekiz Mehmet Çelebi itimatnamesini hangi Fransız hükümdarına vermiştir?
Seçenekler
A
15. Louis
B
14. Louis
C
Napolyon Bonapart
D
3. Napolyon
E
13. Louis
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 62
Osmanlı Devleti’nin Avrupa’da geri çekilmeye başlamasının dönüm noktalarından olan Pasarofça Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1718
B
1721
C
1774
D
1791
E
1802
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Osmanlı Devleti ilk daimi büyükelçiliğini İngiltere’de hangi tarihte açmıştır?
Seçenekler
A
1794
B
1807
C
1834
D
1797
E
1832
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 64
Osmanlı Devleti Avrupa Konseyine hangi antlaşmayla katılmıştır?
Seçenekler
A
1833 Hünkar İskelesi Anlaşması
B
1840 Londra Anlaşması
C
1599 Karlofça Anlaşması
D
1856 Paris Antlaşması
E
1878 Ayastefanos Anlaşması
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin Avrupa devletleri arasında uygulanan diplomasi ve uluslararası hukuk kurallarına uyum sağlamak yolunda attığı bir adım olarak da yorumlanabilir?
Seçenekler
A
1839 Tanzimat Fermanı
B
1833 Hünkâr İskelesi Antlaşması
C
1840 Londra Antlaşması
D
1856 Paris Antlaşması
E
1878 Ayastefanos Antlaşması
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 66
Batı üniversitelerine benzer bir bilim kurumu olarak ilk Osmanlı Darülfünun’u hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1863
B
1843
C
1834
D
1859
E
1878
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 67
19. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti dış politikasının başlıca niteliği ne idi?
Seçenekler
A
Açıklık
B
İnfiratçılık
C
İşbirliği
D
Komşularla iyi geçinme
E
Barış içinde birlikte yaşama
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 68
19. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti dış politikasının başlıca niteliği nedir?
Seçenekler
A
Açıklık
B
İşbirliği
C
İnfiratçılık
D
Komşularla iyi geçinme
E
Barış içinde birlikte yaşama
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 69
İran’a gönderilen elçilerden ulema sınıfından olanlarının unvanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anadolu Beylerbeyi
B
Rumeli Beylerbeyi
C
Reisülküttap
D
Kızlarağası
E
Anadolu Kadıaskeri (Kazaskeri)
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin çeşitli tarihlerde yabancı devletlere yolladığı elçilerin gönderilme nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Devletlerin, Osmanlı Devleti’nden alacaklarını götürmek
B
Yabancı ülkeler hükümdarlarının taç giyme törenlerinde temsil
C
Anlaşmaların metinlerinin iletilmesi
D
Dostluk ilişkilerinin yeniden kurulması
E
Padişahların tahta çıkışlarını bildirmek
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Osmanlı Devleti’nde 1821’de Reis-ül Küttaplığa (Dışişleri Bakanlığı) bağlı bir Tercüme Odası hangi Padişah zamanında kurulmuştur?
Seçenekler
A
II. Mahmud
B
III. Selim
C
III. Ahmed
D
IV. Murad
E
II. Beyazıt
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 72
Aşağıdaki ülkelerden hangisine gönderilen elçilerden ulema sınıfından olanlara Anadolu Kadıaskerliği (kazaskerliği) rütbesi verilmekteydi?
Seçenekler
A
İran’a
B
Lehistan’a
C
Hollanda’ya
D
Venedik’e
E
İngiltere’ye
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 73
Osmanlı Devleti’nin Batı ülkelerine yolladığı büyükelçilere ne ünvan verilirdi?
Seçenekler
A
Kazasker
B
Reisülküttap
C
Bostancıbaşı
D
Rumeli Beylerbeyi
E
Rumeli Kethüdası
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 74
Yabancı ülkelere sadece mektup götürmek için görevlendirilen temsilcilere ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Nameres
B
Ulak
C
Hümayun kâtibi
D
Sefir-i sani
E
Maslahatgüzar
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Kırım Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti ile yapılan Paris Barış Antlaşması’nı imzalayan devletler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Polonya
B
Rusya
C
Prusya
D
Avusturya
E
İngiltere
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 76
Osmanlıların yabancı devletlerle yaptıkları anlaşmalar aşağıdaki hangi makamın denetiminden geçerdi?
Seçenekler
A
Reisülküttap
B
Şeyhülislam
C
Başvezir
D
Kızlar Ağası
E
Bostancıbaşı
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 77
Dışişleri ile ilgili yazışmaları yürüten Mektubi-i Hariciye Osmanlı elçilikleriyle merkez arasındaki yazışmaları hangi lisanda yapıyordu?
Seçenekler
A
Türkçe
B
Fransızca
C
Arapça
D
Osmanlıca
E
Farsça
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 78
Osmanlı Devleti’nin Avrupa diplomasi sistemine uyumunu sağlamak için attığı ilk adım nedir?
Seçenekler
A
Tanzimat Fermanı
B
Ayastefanos Anlaşması
C
Islahat Fermanı
D
Paris Antlaşması
E
Londra Anlaşması
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 79
Modern uluslararası ilişkilerin temel unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulus Devletler
B
Uluslararası Örgütler
C
Çokuluslu şirketler
D
Uluslararüstü Örgütler
E
Bireyler
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 80
Osmanlı Devletinin yükselme döneminde dış ülkelere gönderilen geçici misyonlarla başlıca hangi amaç güdülmekteydi?
Seçenekler
A
Yabancı ülkelerle dostluk bağları kurmak
B
Ekonomik çıkar sağlamak
C
Yabancı ülkeleri hakimiyetine almak
D
Savaşları önlemek
E
İmparatorluğun kudret ve zenginliğini sergilemek
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 81
Osmanlı Devleti’nin ilk mukim Büyükelçiliğini açtığı Londra’ya atanan ilk büyükelçi kimdir?
Seçenekler
A
Yusuf Agâh Efendi
B
İsmail Ferruh Efendi
C
Seyyid Ali Efendi
D
İbrahim Afif Efendi
E
Ali Aziz Efendi
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 82
Osmanlı Devleti 1922’de son büyükelçisini hangi ülkeye atamıştır?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Bulgaristan
C
Finlandiya
D
Norveç
E
Arnavutluk
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 83
II.Mahmut zamanına kadar Osmanlı Devleti’nin dış ilişkileri hangi birim tarafından yürütülüyordu?
Seçenekler
A
fieyhülislamlık
B
Reisülküttaplık
C
Umur-ı Hariciye Nezareti
D
Umur-ı Dahiliye Nezareti
E
Sadrazamlık
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 84
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi’yi Fransa’ya elçi olarak hangi Padişah göndermiştir?
Seçenekler
A
III. Ahmed
B
Murat Hüdavendigar
C
II. Beyazıt
D
III.Selim
E
II. Mahmut
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 85
Osmanlı Devleti 1794 yılında ilk daimi büyükelçiliğini hangi ülkede açmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Avusturya
C
İngiltere
D
İran
E
İspanya
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 86
Osmanlı elçilerinin görevleri hakkında düzenledikleri raporlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Salname
B
Müzekkere
C
Sefaretname
D
Ruzname
E
Seyahatname
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 87
Osmanlı Padişah veya Başvezirlerinin yabancı ülke hükümdarlarına elçiler vasıtasıyla ilettikleri mektupların adı nedir?
Seçenekler
A
İtimatname
B
Name-i hümayun
C
İlmühaber
D
Fezleke
E
Betik
Açıklama:
19. yüzyıl başından devletin sona ermesine kadar olan dönemdeki Osmanlı diplomasisinin Avrupa sistemine uyum çabalarını ve uygulamalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 88
Osmanlı Devleti elçi hapsedilmesi uygulamasından hangi Padişah zamanında vazgeçmiştir?
Seçenekler
A
II.Mahmut
B
III.Selim
C
Yıldırım Beyazıt
D
IV.Murat
E
Kanuni Sultan Süleyman
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 89
Fethinin ardından İstanbul’da ilk olarak hangi ülke daimi elçilik açmıştır?
Seçenekler
A
Papalık
B
Verona
C
Cenova
D
Padua
E
Venedik
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 90
19. yüzyıl başına kadar Osmanlıların yabancı ülkelerle ilişkilerinde hangi ilke geçerli olmuştur?
Seçenekler
A
Ferman
B
Savaş
C
Aman
D
Biat
E
Haraç
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini de kapsayan 19. yüzyıl başına kadarki yıllarda Osmanlı diplomasisinin dayandığı ilkeleri ve uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 91
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet hangi ülkeye elçi olarak gönderilmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Rusya
E
Venedik
Açıklama:
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Fransa'ya elçi olarak gönderilmiştir.
Soru 92
1793'te ilk daimi büyükelçilik hangi padişah zamanında açılmıştır?
Seçenekler
A
I. Ahmet
B
II. Mahmud
C
III. Selim
D
I. Mahmud
E
IV. Murad
Açıklama:
1793'te ilk daimi büyükelçilik III. Selim zamanında açılmıştır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi genel sefaretnamelerin içerdiği bilgilerden değildir?
Seçenekler
A
Sosyal Yaşam
B
Askeri Durum
C
Eğitim
D
Sanayi
E
Siyaset
Açıklama:
Siyaset genel sefaretnamelerin içerdiği bilgilerden değildir.
Soru 94
III. Selim zamanında dış ilişkilerden sorumlu olan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Reisülküttap
B
Kaptan-ı Derya
C
Umur-ı Hariciye
D
Sadrazam
E
Kazasker
Açıklama:
III. Selim zamanında dış ilişkilerden sorumlu olan kişi ''Reisülküttap''dır.
Soru 95
Hariciye bakanı ünvanını alan ilk devlet adamı kimdir?
Seçenekler
A
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet
B
Yusuf Agah Efendi
C
Halil Paşa
D
Mehmet Akif Efendi
E
Mustafa Reşid
Açıklama:
Hariciye bakanı ünvanını alan ilk devlet adamı ''Mehmet Akif Efendi''dir.
Soru 96
Ukrayna'ya bağımsızlığını kazandıran ve 1918 yılında Kiev'de açılan elçilik hangi antlaşmanın sonucunda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
İstanbul Antlaşması
B
Paris Antlaşması
C
Brest-Litovsk Antlaşması
D
Pasarofça Antlaşması
E
Hünkar İskelesi Antlaşması
Açıklama:
Ukrayna'ya bağımsızlığını kazandıran ve 1918 yılında Kiev'de açılan elçilik ''Brest-Litovsk'' antlaşmasının sonucunda gerçekleşmiştir.
Soru 97
I. Tanzimat Fermanı
II. Islahat Fermanı
III. Birinci Meşrutiyet
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Osmanlı Devleti'nin dış ilişkilerinde dönüm noktası kabul edilir?
II. Islahat Fermanı
III. Birinci Meşrutiyet
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Osmanlı Devleti'nin dış ilişkilerinde dönüm noktası kabul edilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I ve II
Açıklama:
Tanzimat ve Islahat Fermanları Osmanlı Devleti'nin dış ilişkilerinde dönüm noktası kabul edilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 98
III. Selim döneminde elçi gönderilmeyen ve ilk elçiliği Kırım Savaşı'ndan sonra açtığımız ülke hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Rusya
D
Fransa
E
Avusturya
Açıklama:
III. Selim döneminde elçi gönderilmeyen ve ilk elçiliği Kırım Savaşı'ndan sonra açtığımız ülke Rusya'dır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 99
Fransız Devrimi'nde Osmanlı Devleti'nin Fransa elçisi olarak kim görev yapmıştır?
Seçenekler
A
İbrahim Afif
B
Ali Aziz
C
Yusuf Agah
D
Seyit Ali
E
İsmail Ferruh
Açıklama:
Fransız Devrimi'nde Osmanlı Devleti'nin Fransa elçisi olarak Seyit Ali görev yapmıştır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 100
Osmanlı Devleti diplomasi alanında en önemli adımları hangi padişah döneminde yapmıştır?
Seçenekler
A
I. Ahmet
B
II. Mahmud
C
III.Selim
D
I.Abdülhamid
E
II.Osman
Açıklama:
Osmanlı Devleti diplomasi alanında en önemli adımları II.Mahmud döneminde yapmıştır.
Ünite 5
Soru 1
Temelleri 18. yüzyılda atılan ama belirli değişikliklere uğramakla birlikte, kuralları hâlâ geçerli olan modern diplomasinin kurum ve araçlarını incelerken önce diplomasinin temel unsuru daha doğrusu ön koşulu olan hangi konuya değinilir?
Seçenekler
A
Gerçeklik
B
Tanıma
C
Görüşme
D
İnceleme
E
Bakma
Açıklama:
Temelleri 18. yüzyılda atılan ama belirli değişikliklere uğramakla birlikte, kuralları hâlâ geçerli olan modern diplomasinin kurum ve araçlarını incelerken önce diplomasinin temel unsuru daha doğrusu ön koşulu olan “tanıma” konusuna değinilecek.
Soru 2
Diplomasi alanının temel kaç dalı vardır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Sonra, diplomasi alanının iki dalı sayılabilecek olan “İkili-bilateral diplomasi” ve “Çok taraflı-mültilateral diplomasi” iki ayrı başlık altında ele alınacak, ayrıca 20. yüzyılda hız kazanan “Zirve diplomasi”sine de yer verilecektir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi, ikili diplomatik misyonların işlevlerinden biri değildi?
Seçenekler
A
Temsil
B
Bilgi toplama ve rapor etme
C
Müzakere
D
Ülkesinin ve vatandaşlarının çıkarlarını korumak
E
Misyon şefliği
Açıklama:
- Temsil
- Bilgi Toplama ve Rapor Etme
- Müzakere
- Ülkesinin ve Vatandaşlarının Çıkarlarını Korumak
- Tanıtma ve Propaganda
- İstihbarat
- Bilgi Toplama ve Rapor Etme
- Müzakere
- Ülkesinin ve Vatandaşlarının Çıkarlarını Korumak
- Tanıtma ve Propaganda
- İstihbarat
Soru 4
Bilateral diplomasi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
İkili Diplomasiyi
B
Tek Taraflı Diplomasiyi
C
Tarafsız Diplomasiyi
D
Antik Diplomasi
E
Modern Diplomasi
Açıklama:
Bilateral diplomasi İkili Diplomasiyi tanımlar.
Soru 5
Mültilateral diplomasi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Tek Taraflı Diplomasi
B
Çok Taraflı Diplomasi
C
Antik Diplomasi
D
Modern Diplomasi
E
De Facto
Açıklama:
Mültilateral diplomasi Çok Taraflı Diplomasiyi açıklar. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Diğer devletle çekince koymadan ikili bir anlaşma imzalanması devletlerin birbirini tanıması noktasında hangi anlama gelir?
Seçenekler
A
Örtülü tanıma
B
Doğrudan tanıma
C
De facto
D
Karşılıklı tanıma
E
Karşılıksız tanıma
Açıklama:
Diğer devletle çekince koymadan ikili bir anlaşma imzalanması örtülü tanıma demektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Bir ülkeyi başka bir ülkenin devlet başkanının ziyaret etmesi aşağıdakilerden hangisi anlamına gelir?
Seçenekler
A
Örtülü tanıma
B
Bilateral diplomasi
C
O ülkenin tanındığı
D
Mültilateral diplomasi
E
Tek taraflı diplomasi
Açıklama:
Açık tanıma beyanı mevcut olmasa dahi diğer devletle tanıdığını hiçbir şekilde kuşkuya düşürmeyecek şekilde kanıtlayan bir işleme girmek, de jure tanımanın mevcudiyetine işaret eder. Örneğin, diğer devletle çekince koymadan ikili bir anlaşma imzalanması örtülü tanıma demektir. Bir ülkeyi devlet başkanının ziyaret etmesi o ülkenin tanındığı anlamına gelir. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
"Ülkenin ekonomik durumu, dış politikası, silahlı kuvvetlerinin gücü, liderinin sağlığı, hükûmet içi dengeler, siyasi partiler, seçimlerle ilgili tahminler gibi bir ülkenin tüm yön ve faaliyetlerini içeren her türlü konu büyükelçiliklerin raporlarında yer alır. İçerikleri bakımından bu raporlar ikiye ayrılabilir: Bunlardan birincisi, bulunulan ülke hakkında bilgi vermekten ileriye gitmeyen ve çoğunlukla basın, devletin resmî yayınları veya özel yayınlar gibi açık kaynaklar yanında yetkililer veya halkla doğrudan temas sonucu elde edilen gizlilik taşımayan bilgilerin herhangi bir yorum yapmadan aktarılması şeklindedir". Bu tip raporlar aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Kapalı Rapor
B
Gizli Rapor
C
Açık Rapor
D
Belge
E
Doküman
Açıklama:
Ülkenin ekonomik durumu, dış politikası, silahlı kuvvetlerinin gücü, liderinin sağlığı, hükûmet içi dengeler, siyasi partiler, seçimlerle ilgili tahminler gibi bir ülkenin tüm yön ve faaliyetlerini içeren her türlü konu büyükelçiliklerin raporlarında yer alır. İçerikleri bakımından bu raporlar ikiye ayrılabilir: Bunlardan birincisi, bulunulan ülke hakkında bilgi vermekten ileriye gitmeyen ve çoğunlukla basın, devletin resmî yayınları veya özel yayınlar gibi açık kaynaklar yanında yetkililer veya halkla doğrudan temas sonucu elde edilen gizlilik taşımayan bilgilerin herhangi bir yorum yapmadan aktarılması şeklindedir. Bu tip raporlar açık rapor olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Çoğunlukla resmî kaynaklardan da sağlanmış olsa, gizli nitelikte bilgileri ve daha da önemlisi büyükelçinin yorumunu, tahlilini, değerlendirmesini ve bazen de tavsiyelerini içeren raporlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Açık Rapor
B
Belgeli Rapor
C
Belgesiz Rapor
D
Gizli/siyasi Rapor
E
Doküman
Açıklama:
Çoğunlukla resmî kaynaklardan da sağlanmış olsa, gizli nitelikte bilgileri ve daha da önemlisi büyükelçinin yorumunu, tahlilini, değerlendirmesini ve bazen de tavsiyelerini içeren raporlardır. Bunları da “gizli rapor” veya “siyasi rapor” diye adlandırabiliriz. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Gizli raporların dayandığı gizli bilgilerin derlenmesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
İstihbarat
B
Misyon
C
Görev
D
Görevlendirme
E
Soruşturma
Açıklama:
Gizli raporların dayandığı gizli bilgilerin derlenmesi, diğer bir deyişle istihbarat faaliyeti, büyükelçiliğin sürekli bir görevidir. Dost ve düşman ülkelerin askerî gücü ve stratejik olanakları hakkında bilgi derlemek büyükelçiliklerin ve özellikle askerî ataşelerin daima başlıca meşgalesi olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Diplomatik gelenekte büyükelçilerin kabul edilmesini ifade eden Fransızca “agrément” kelimesinin Türkçeleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Agrement
B
Agreman
C
Agremant
D
Agremante
E
Agremane
Açıklama:
“agreman” diplomatik gelenekte büyükelçilerin kabul edilmesini ifade eden Fransızca “agrément” kelimesinin Türkçeleştirilmiş hâlidir. İngilizce konuşulan ülkelerde dahi söz konusu Fransızca terim kullanılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 12
En fazla resmiyet taşıyan ve en çok kullanılan diplomatik yazı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nota
B
Brifing
C
İzlence
D
E-Mail
E
Yazışma
Açıklama:
En fazla resmiyet taşıyan ve en çok kullanılan diplomatik yazı “Nota”dır. Notalar dış misyon ile dışişleri bakanlığı arasında karşılıklı olarak siyasi bir girişimde bulunmak, herhangi bir konuda resmî bilgi talep etmek, anlaşmaları resmîleştiren şekil şartını yerine getirmek gibi amaçlarla yazılır. Belirli bir biçimi olan Notalar ivediliğine ve önemine göre elden özel ulakla ulaştırılabileceği gibi posta ile de gönderilebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Bir devlet nezdinde akredite diplomatların tümünü oluşturan gruba verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diplomasi
B
Diplomasi Grubu
C
Nota
D
Kordiplomatik (Corps Diplomatique - Diplomatic Corps)
E
Yazışma
Açıklama:
Kordiplomatik (Corps Diplomatique - Diplomatic Corps), bir devlet nezdinde akredite diplomatların tümünü oluşturan gruba verilen isimdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi, mukim büyükelçinin ülkesini temsili sırasında, günlük mesaisinin büyük bölümünü ayırmak zorunda olduğu faaliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Resmi yemeklere katılmak.
B
Diğer davetlere katılmak.
C
Törenlerde hazır bulunmak.
D
Özellikle büyük başkentlerdeki yoğun kültürel etkinliklerde yer almak.
E
Çocuklarıyla vakit geçirmek
Açıklama:
Temsil
Mukim büyükelçinin ülkesini temsili, en başta süreklilik niteliği dolayısıyla başka şekillerde yerine getirilemeyecek bir işlevdir. Ayrıca, temsil çok yönlü ve zaman alıcı bir faaliyettir. Temsil, büyükelçinin -ve diplomatik personelin- törensel nitelikteki faaliyetlerde olduğu kadar, yaşamının her yönünde göz önünde tutup gereklerini yerine getirmek durumunda olduğu bir görevdir. Resmî yemek ve diğer davetlere katılmak, törenlerde hazır bulunmak, özellikle büyük başkentlerdeki yoğun kültürel etkinliklerde yer almak; bir büyükelçinin, rapor okumak veya yazdırmak ya da dışişlerinde girişimde bulunmak kadar ihmal edemeyeceği ve günlük mesaisinin büyük bölümünü ayırmak zorunda olduğu faaliyetlerdir.
Mukim büyükelçinin ülkesini temsili, en başta süreklilik niteliği dolayısıyla başka şekillerde yerine getirilemeyecek bir işlevdir. Ayrıca, temsil çok yönlü ve zaman alıcı bir faaliyettir. Temsil, büyükelçinin -ve diplomatik personelin- törensel nitelikteki faaliyetlerde olduğu kadar, yaşamının her yönünde göz önünde tutup gereklerini yerine getirmek durumunda olduğu bir görevdir. Resmî yemek ve diğer davetlere katılmak, törenlerde hazır bulunmak, özellikle büyük başkentlerdeki yoğun kültürel etkinliklerde yer almak; bir büyükelçinin, rapor okumak veya yazdırmak ya da dışişlerinde girişimde bulunmak kadar ihmal edemeyeceği ve günlük mesaisinin büyük bölümünü ayırmak zorunda olduğu faaliyetlerdir.
Soru 15
“Devletini” temsil eden büyükelçi aslında kaç şeyi daha temsil eder?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
“Devletini” temsil eden büyükelçi aslında iki şeyi daha temsil eder: Hükûmetinin dış politika başta olmak üzere genel politikasıyla iradesini ve kendi kişiliğini.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, görevli bulundukları ülke hakkında bilgi toplama ve kendi başkentine rapor etme faaliyeti mukim büyükelçiliklerin en önemli işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ülkenin ekonomik durumu.
B
Dış politikası.
C
Yıl içinde ölen kişi sayısı.
D
Silahlı kuvvetlerinin gücü.
E
Liderinin sağlığı.
Açıklama:
Bilgi Toplama ve Rapor Etme
Görevli bulundukları ülke hakkında bilgi toplama ve kendi başkentine rapor etme faaliyeti mukim büyükelçiliklerin en önemli işlevlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ülkenin ekonomik durumu, dış politikası, silahlı kuvvetlerinin gücü, liderinin sağlığı, hükûmet içi dengeler, siyasi partiler, seçimlerle ilgili tahminler gibi bir ülkenin tüm yön ve faaliyetlerini içeren her türlü konu büyükelçiliklerin raporlarında yer alır.
Görevli bulundukları ülke hakkında bilgi toplama ve kendi başkentine rapor etme faaliyeti mukim büyükelçiliklerin en önemli işlevlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ülkenin ekonomik durumu, dış politikası, silahlı kuvvetlerinin gücü, liderinin sağlığı, hükûmet içi dengeler, siyasi partiler, seçimlerle ilgili tahminler gibi bir ülkenin tüm yön ve faaliyetlerini içeren her türlü konu büyükelçiliklerin raporlarında yer alır.
Soru 17
Persona non grata nedir?
Seçenekler
A
Diplomatik temsilcilerin ev sahibi ülkede karşılanması.
B
Diplomatik personelin eğlence partisi.
C
Diplomatik temsilcilerin ev sahibi ülkede istediği gibi dolaşması.
D
Diplomatik temsilcilerin ev sahibi ülkede istenmeyen adam-kişi-şahıs ilan edilmesi.
E
Diplomatik temsilcilerin ev sahibi ülkede tatile çıkmalarının yasaklanması.
Açıklama:
Büyükelçilikler, casusluk olarak nitelendirilen ikinci tip “gayrımeşru” yollardan titizlikle kaçınırlar. Zira bulunulan hükûmet tarafından meydana çıkarılması hâlinde en hafifiyle resmen özür dilenmesini gerektiren, daha da vahim durumlarda, ilgili diplomatların istenmeyen şahıs (persona non grata) ilan edilerek ülkesine iadesi noktasına kadar gidebilen durumlar ortaya çıkabilir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi, misyonun diplomatik kariyer mensubu üyeleri olan büyükelçi dışındaki kimselerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sekreter.
B
Elçi-müsteşar.
C
Müsteşar.
D
Başkatip.
E
Ataşe.
Açıklama:
Misyonun diplomatik kariyer mensubu üyeleri büyükelçi dışında, elçi-müsteşar, müsteşar, başkâtip, ikinci kâtip, üçüncü kâtip ve ataşe unvanlarını taşırlar. Her unvan içindeki sıralama kıdem sırasına göredir. Büyükelçinin geçici olarak, görev yapılan ülke dışında bulunduğu durumlarda yerine maslahatgüzâr sıfatıyla mutlaka diplomatik kariyer mensubu olan, misyonun ikinci derecede kıdemli memuru vekâlet eder.
Soru 19
Diplomatik misyon şefleri ve diplomatik statü sahibi yardımcıları (misyonun diplomatik kadrosu) görevleri süresince, hangi yılda kabul edilmiş olan; Diplomatik İlişkilere Dair Viyana Konvansiyonu’nda öngörülen diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanırlar?
Seçenekler
A
1955
B
1956
C
1959
D
1961
E
1970
Açıklama:
Diplomatik Ayrıcalık ve Bağışıklıklar
Diplomatik misyon şefleri ve diplomatik statü sahibi yardımcıları (misyonun diplomatik kadrosu) görevleri süresince 1961 Diplomatik İlişkilere Dair Viyana Konvansiyonu’nda öngörülen diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanırlar.
Diplomatik misyon şefleri ve diplomatik statü sahibi yardımcıları (misyonun diplomatik kadrosu) görevleri süresince 1961 Diplomatik İlişkilere Dair Viyana Konvansiyonu’nda öngörülen diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanırlar.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi, diplomatların görevlerini serbestçe ve kabul eden ülkenin müdahalesinden masun olarak yapabilmesi amacını taşıyan ayrıcalık ve bağışıklıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Diplomatın kendisinin dokunulmazlığı.
B
Diplomatın ailesinin dokunulmazlığı.
C
Diplomatın kişisel eşyalarının ve konutunun dokunulmazlığı.
D
Diplomatik misyon binalarının korunması.
E
Diplomatın çocuklarının okullarının korunması.
Açıklama:
Sonuçta, diplomatların görevlerini serbestçe ve kabul eden ülkenin müdahalesinden masun olarak yapabilmesi amacını taşıyan ayrıcalık ve bağışıklıklar, diplomatın kendisinin, ailesinin, kişisel eşyalarının ve konutunun dokunulmazlığı yanında diplomatik misyon binalarının da korunmasını içermektedir. Bu haklar aynı zamanda diplomata, kabul eden ülkenin ceza ve medeni hukuk mevzuatı çerçevesinde yargılanma bağışıklığı sağlamakta, diplomat vergi kanunları dahil her türlü mevzuatın uygulaması dışında tutulmaktadır. Diplomatik misyonların haberleşmesi ve arşivlerinin savaş halinde dahi dokunulmazlığı vardır. Aynı şekilde diplomatik kuryeler de dokunulmazlık sahibidir.
Soru 21
Diplomasinin temel unsuru nedir?
Seçenekler
A
Tanıma
B
Tanımlama
C
İktidar
D
Müzakere
E
Aldatma
Açıklama:
Diplomasinin temel unsuru, daha doğrusu ön koşulu olan “tanıma”dır.
Soru 22
Kuramsal olarak bir ülke nezdindeki mukim büyükelçi neyi temsil eder?
Seçenekler
A
Ülke
B
Vatan
C
Devlet
D
Ulus
E
Millet
Açıklama:
Kuramsal olarak bir ülke nezdindeki mukim büyükelçi “devletini” temsil eder.
Soru 23
Bir ülke diğerinin mevcut olduğu gerçeğini kabul etmekle yetinir, ancak hukuki sonuç doğurabilecek ilişki ve tasarruflardan kaçınması hangi tanıma yöntemidir?
Seçenekler
A
Hukuken
B
De jure
C
De facto
D
Tanımlama
E
Serbest
Açıklama:
De jure tanıma, bütün hukuki sonuçlarıyla tanıma demektir. Buna karşı, de facto tanımada bir ülke diğerinin mevcut olduğu gerçeğini kabul etmekle yetinir, ancak hukuki sonuç doğurabilecek ilişki ve tasarruflardan kaçınır.
Soru 24
Dış misyonların en başta gelen işlevlerinden biri nedir?
Seçenekler
A
Antlaşma imzalama
B
Yurttaş haklarını koruma
C
Ticaret bağlantısı oluşturma
D
Müzakere yürütme
E
Savaşı durdurma
Açıklama:
Dış misyonların en başta gelen işlevlerinden biri bulunulan ülke ile sürekli bir müzakere yürütmektir.
Soru 25
Diplomatik İlişkiler Hakkındaki Viyana Konvansiyonu hangi tarihte gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1990
B
1984
C
1959
D
1961
E
1943
Açıklama:
İtalya’da başlayan ancak Fransa tarafından geliştirilen ve kurumlaştırılan mukim diplomatik temsilciliklerin tabi oldukları ve bugün de geçerli olan kurallar 1961 Diplomatik İlişkiler Hakkındaki Viyana Konvansiyonu’nda kodifiye edilmiştir.
Soru 26
Cenevre Zirvesi aşağıdaki tarihlerin hangisinde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
5 Ekim 1990
B
1 Temmuz 1955
C
30 Ocak 1983
D
15 Kasım 1963
E
4 Aralık 1932
Açıklama:
Diplomasi tarihinin önemli zirvelerinden biri olan Cenevre Zirvesi 1 Temmuz 1955'te gerçekleşmiştir.
Soru 27
Diplomatik temsilcilerin bulundukları ev sahibi ülkede istenmeyen adam-kişi-şahıs ilan edilmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dog fight
B
Agreman
C
De jure
D
Modus vivendi
E
Persona non grata
Açıklama:
Diplomatik temsilcilerin bulundukları ev sahibi ülkede istenmeyen adam-kişi-şahıs ilan edilmelerine persona non grata denir.
Soru 28
Diplomasinin ruhu nedir?
Seçenekler
A
Saygı
B
Kurnazlık
C
Aldatma
D
İletişim
E
Savaş
Açıklama:
İletişim diplomasinin ruhudur.
Soru 29
Ülkelerde doğrudan dışişleri bakanlıklarına bağlı olan veya en azından koordinasyon açısından ilişkili bulunan ülke kurum eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri -ABD Enformasyon Servisi (USIS)
B
İngiltere- British Council
C
Hollanda-Goethe Institut
D
Fransa-Centres Culturels Français
E
İtalya-Instituto İtaliano Dante Aleghieri
Açıklama:
Bazı ülkelerde doğrudan dışişleri bakanlıklarına bağlı olan veya en azından koordinasyon açısından ilişkili bulunan bu kurumlara örnek olarak Amerika Birleşik Devletleri’nin ABD Enformasyon Servisi (USIS), İngiltere’nin British Council’i sayılabilir. Dış ülkelerde kültür merkezleri kurmuş olan Almanya (Goethe Institut), Fransa (Centres Culturels Français), İtalya (Instituto İtaliano Dante Aleghieri) gibi ülkelerin amacı da farklı değildir.
Soru 30
Diplomatik kurye ve taşıdığı “diplomatik çanta”ya dokunulmazlık tanıyan ayrıntılı hükümler hangi sözleşmede yer almaktadır?
Seçenekler
A
Viyana
B
Berlin
C
Londra
D
Cenevre
E
Paris
Açıklama:
Viyana Sözleşmesi’nde diplomatik kurye ve taşıdığı “diplomatik çanta”ya dokunulmazlık tanıyan ayrıntılı hükümler bulunmaktadır.
Soru 31
Resmî bir vesilede mevkileri dolayısıyla özel bir yer verilen kişilere de “resmî unvanı veya özel önemi olan kişiler” yerine kısaca ne nedir?
Seçenekler
A
Kançılarya
B
Avam
C
Havass
D
Protokol
E
Loca
Açıklama:
Resmî bir vesilede mevkileri dolayısıyla özel bir yer verilen kişilere de “resmî unvanı veya özel önemi olan kişiler” yerine kısaca protokol denir.
Soru 32
Diplomatik temsilcilerin bulundukları ev sahibi ülkede istenmeyen adam-kişi-şahıs ilan edilmelerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gayrımeşru
B
Afaroz
C
Misyon şefi
D
Diplomatik personel
E
Persona non grata
Açıklama:
Persona non grata: Diplomatik temsilcilerin bulundukları ev sahibi ülkede istenmeyen adam-kişi-şahıs ilan edilmeleridir.
Soru 33
ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Kanada, İtalya ve Japonya devlet veya hükümet başkanlarının oluşturduğu G7, sonradan hangi ülkenin katımasıyla G8 adını almıştır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Rusya
C
Brezilya
D
Norveç
E
Çin
Açıklama:
ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Kanada, İtalya ve Japonya devlet veya hükümet başkanlarının oluşturduğu G-7 sonradan Rusya’nın katılmasıyla G-8 adını almıştır.
Soru 34
Yeni bir büyükelçi atanacağı zaman kabul edecek ülkenin bunu önceden onaylamasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Protokol dairesi
B
Agreman
C
Misyon şefi
D
Ekstrateritoryal
E
Kançılarya
Açıklama:
Agreman: Yeni bir büyükelçi atanacağı zaman kabul edecek ülkenin bunu önceden onaylaması anlamına gelir.
Soru 35
İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünyaya düzen vermek amacındaki galip ülkelerin oluşturduğu bir “direktuar” niteliğindeki Güvenlik Konseyi'nin daimi üye sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
9
E
11
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünyaya düzen vermek amacındaki galip ülkelerin oluşturduğu bir “direktuar” niteliğindeki Güvenlik Konseyi evrensellikten çok uzaktır. 19. yüzyıl “Düveli Muazzama”sını hatırlatan beş daimi üyesi ve dönüşüm esasına göre seçilen on geçici üyesi ile Güvenlik Konseyi tam bir “en güçlü ülkeler kulübü” niteliğindedir.
Soru 36
Zirve diplomasisinin geçmişi ne zamana kadar uzanmaktadır?
Seçenekler
A
İlk çağ
B
Orta çağ
C
Yeni çağ
D
Yakın çağ
E
Çağdaş devir
Açıklama:
Zirve diplomasisinin geçmişi Orta Çağ’a kadar dayanır.
Soru 37
I. Resmî yemeklerde oturma sırası,
II. Törenlerde salona giriş
III. Kutlamalarda devlet başkanının elini sıkma sırası
IV. Kortejlerde otomobil sırası
Yukardakilerden hangilerinde diplomatik protokolün uygulanmaktadır?
II. Törenlerde salona giriş
III. Kutlamalarda devlet başkanının elini sıkma sırası
IV. Kortejlerde otomobil sırası
Yukardakilerden hangilerinde diplomatik protokolün uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
I, III, IV
E
II, III
Açıklama:
Kuralları diplomatik protokolün uygulandığı tüm durumlarda geçerlidir. Örneğin, resmî yemeklerde oturma sırası, törenlerde salona giriş ve oturma düzeni, kutlamalarda devlet başkanının elini sıkma sırası, kortejlerde otomobil sırası vs. hep bu kıstasa göre saptanır
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi farklı coğrafyalarda bulunmakla beraber ortak payda da üyeliğe esas olan yapılanmalardan biridir?
Seçenekler
A
Afrika Birliği Teşkilatı
B
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü
C
İngiliz Milletler Topluluğu
D
Kuzey ülkeleri Konseyi
E
Bağımsız Devletler Topluluğu
Açıklama:
Kuruluşların üyelikleri genellikle coğrafi bölgelere göre oluşmakla beraber, İslâm Konferansı Örgütü veya İngiliz Milletler Topluluğu örneklerindeki gibi, farklı coğrafyalarda bulunmakla beraber ortak tarih, kültür ve din gibi belirli bir ortak payda da üyeliğe esas olabilmektedir.
Soru 39
I. UNESCO
II. UNICEF
III. UNEP
IV. FAO
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'nin üye olduğu yapılardandır?
II. UNICEF
III. UNEP
IV. FAO
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'nin üye olduğu yapılardandır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, II, III, IV
D
I, III
E
II, IV
Açıklama:
Ülkemiz Birleşmiş Milletler’in kurucu üyesi olduğu gibi sisteme dahil UNESCO, UNICEF, UNEP, FAO gibi İhtisas Kuruluşlarının tamamında yer almaktadır.
Soru 40
Tek Avrupa Nihai Senedi hangi tarihte kurumsal niteliğe kavuşmuştur?
Seçenekler
A
1957
B
1948
C
1974
D
1986
E
1990
Açıklama:
AB’nin devletlerüstü yöne fazlaca kaymasını önlemek için oluşturulan kurum 1957’den itibaren gayrıresmî mahiyette başlatılmış iken 1974’te resmiyet kazanmış ve sonunda 1986 Tek Avrupa Nihai Senedi’yle kurumsal niteliğe kavuşmuştur.
Soru 41
Bir ülkenin, diğer ülkenin uluslararası ilişkilerde egemen ve bağımsız bir aktör olarak varlığını kabul etmesinin kendi çıkarına olduğuna hükmetmesi hangi kavramla açıklanabilir?
Seçenekler
A
İkna
B
Kabul
C
Tanıma
D
İlişki Kurma
E
Benimseme
Açıklama:
Ulus devletlerin birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve uluslararası alanda kişilik kazanmalarının ön şartı olan ‘tanıma’ kavramını değerlendirebileceksiniz.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi mukim büyükelçilerin temsil görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Davetlere katılmak
B
Devletin dış politikasını belirlemek
C
Törenlerde hazır bulunmak
D
Yoğun kültürel etkinliklerde bulunmak
E
Rapor okumak
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Mukim büyükelçinin ülkesini temsili, en başta süreklilik niteliği dolayısıyla başka
şekillerde yerine getirilemeyecek bir işlevdir. Ayrıca, temsil çok yönlü ve zaman
alıcı bir faaliyettir.
Temsil, büyükelçinin -ve diplomatik personelin- törensel nitelikteki faaliyetlerde olduğu kadar, yaşamının her yönünde göz önünde tutup gereklerini yerine getirmek durumunda olduğu bir görevdir. Resmî yemek ve davetlere katılmak, törenlerde hazır bulunmak, özellikle büyük başkentlerdeki yoğun kültürel etkinliklerde yer almak; bir büyükelçinin, rapor okumak veya yazdırmak ya da dışişlerinde girişimde bulunmak kadar ihmal edemeyeceği ve günlük mesaisinin büyük bölümünü ayırmak zorunda olduğu faaliyetlerdir.
Mukim büyükelçinin ülkesini temsili, en başta süreklilik niteliği dolayısıyla başka
şekillerde yerine getirilemeyecek bir işlevdir. Ayrıca, temsil çok yönlü ve zaman
alıcı bir faaliyettir.
Temsil, büyükelçinin -ve diplomatik personelin- törensel nitelikteki faaliyetlerde olduğu kadar, yaşamının her yönünde göz önünde tutup gereklerini yerine getirmek durumunda olduğu bir görevdir. Resmî yemek ve davetlere katılmak, törenlerde hazır bulunmak, özellikle büyük başkentlerdeki yoğun kültürel etkinliklerde yer almak; bir büyükelçinin, rapor okumak veya yazdırmak ya da dışişlerinde girişimde bulunmak kadar ihmal edemeyeceği ve günlük mesaisinin büyük bölümünü ayırmak zorunda olduğu faaliyetlerdir.
Soru 43
Büyükelçinin geçici olarak görev yapılan ülke dışında bulunduğu durumlarda yerine aşağıdakilerden hangisi vekalet eder?
Seçenekler
A
Müsteşar
B
Başkatip
C
Ataşe
D
Maslahatgüzar
E
Misyon şefi
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 44
Devletler arası ilişkilerin daha hoş, zevkli ve sıcak ortamlarda görüşülmesini amaçlayan ve diplomasinin vazgeçilmez unsurlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diplomatik davetler
B
Konvansiyonlar
C
Resmi toplantılar
D
Güven mektubu merasimi
E
Protokoller
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ve bölgesel kuruluşların olmazsa olmaz ortak unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Temel yasası/şartı
B
Yerleşik ve daimi sekretarya
C
Genel kurul
D
Danışma kurulu
E
İcra konseyi
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 46
Resmi yemek ve diğer davetlere katılmak, törenlerde hazır bulunmak, kültürel etkinliklerde yer almak bir büyükelçinin yerine getirdiği hangi işlevin göstergesidir?
Seçenekler
A
Temsil
B
Bilgi toplama ve rapor etme
C
Müzakere
D
Ülkesinin ve vatandaşlarının çıkarını koruma
E
Propaganda
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 47
Aşağıdaki iletişim kanallarından hangisi diplomatik misyonlar ile dış işleri bakanlıkları arasında kullanılan resmi iletişim araç veya yöntemlerden biri olarak sayılmamaktadır?
Seçenekler
A
Posta
B
Telsiz telgraf
C
Kurye
D
Faks
E
Telefon
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi dış misyonlar ile kabul eden ülke makamları arasında en fazla resmiyet taşıyan ve en çok kullanılan diplomatik iletişim türüdür?
Seçenekler
A
Muhtıra
B
Nota
C
İmzalı mektup
D
Elektronik posta
E
Telefon
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi G8 ülkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
İngiltere
C
Fransa
D
Çin
E
Rusya
Açıklama:
Çok taraşı diplomasinin doğuşu ve gelişmesini tartışabilecek, uluslararası toplantı ve kuruluşların işlev ve işleyişini değerlendirebileceksiniz.
Soru 50
Belirli bir sorunu çözmek, belirli bir hedefe ulaşmak için tek seferle sınırlandırılan, başka amaçlar için genelleştirilmeyen ulusal ya da uluslararası organizasyon, komite, komisyon, zirveye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kordiplomatik
B
Agreman
C
Ad hoc
D
De jure
E
De facto
Açıklama:
Çok taraşı diplomasinin doğuşu ve gelişmesini tartışabilecek, uluslararası toplantı ve kuruluşların işlev ve işleyişini değerlendirebileceksiniz.
Soru 51
Bir devlet nezdinde akredite diplomatların tümünü oluşturan gruba verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doyen
B
Sento
C
Mültilateral
D
Mercosur
E
Kordiplomatik
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 52
En fazla resmiyet taşıyan ve en çok kullanılan diplomatik yazıya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kriptografi
B
Nota
C
Aide-Mémoire
D
Memorandum
E
Muhtıra
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 53
Aşağıdaki ülkelerden hangisi evrensel tanımanın bir işareti olan Birleşmiş Milletler üyesi değildir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Kosova
C
İtalya
D
Arnavutluk
E
Çin
Açıklama:
Ulus devletlerin birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve uluslararası alanda kişilik kazanmalarının ön şartı olan ‘tanıma’ kavramını değerlendirebileceksiniz.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi diplomatik personel arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Büyükelçi
B
Hizmet Ataşesi
C
Maslahatgüzâr
D
Başkatip
E
Haber muhabirleri
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Dış Misyonlar ile Kabul Eden Ülke Makamları Arasında iletişim için kullanılan yazışma türü değildir?
Seçenekler
A
Nota
B
Memorandum
C
Muhtıra
D
İmzalı mektup
E
Telefon görüşmeleri
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 56
Türkiye'nin üye olduğu uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği (AB)
B
Petrol İhraç Eden Ülkeler Topluluğu (OPEC)
C
Gelişmiş 8 Ülke (G-8)
D
İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD)
E
Avrupa Serbest Mübadele Birliği (EFTA)
Açıklama:
Çok taraşı diplomasinin doğuşu ve gelişmesini tartışabilecek, uluslararası toplantı ve kuruluşların işlev ve işleyişini değerlendirebileceksiniz.
Soru 57
Kordiplomatik nedir?
Seçenekler
A
Bir devlet nezdinde akredite diplomatların tümünü oluşturan gruba verilen isimdir.
B
Diplomatların toplantıya davet edilme sırasıdır.
C
Üst düzey diplomatları tanımlamak için kullanılır.
D
Diplomatik davetlerdeki usul kurallarını tanımlar.
E
Diplomatik misyonlar ile Dışişleri Bakanlıkları arasında iletişimi tanımlar.
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi bir G-8 ülkesi değildir?
Seçenekler
A
Japonya
B
Hollanda
C
İtalya
D
Kanada
E
Fransa
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bir G-8 ülkesidir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Meksika
C
Kanada
D
Portekiz
E
İsveç
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi bölgesel işbirliği kuruluşlarından biri değildir?
Seçenekler
A
MERCOSUR
B
NAFTA
C
LAFTA
D
BERTA
E
ASEAN
Açıklama:
Çok taraşı diplomasinin doğuşu ve gelişmesini tartışabilecek, uluslararası toplantı ve kuruluşların işlev ve işleyişini değerlendirebileceksiniz.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi bölgesel işbirliği kuruluşlarından biridir?
Seçenekler
A
AFTA
B
MARKON
C
CENTORO
D
SENAS
E
MERCOSUR
Açıklama:
Çok taraşı diplomasinin doğuşu ve gelişmesini tartışabilecek, uluslararası toplantı ve kuruluşların işlev ve işleyişini değerlendirebileceksiniz.
Soru 62
Büyükelçilerin bir ülke tarafından kabul edildiğini ifade eden terim nedir?
Seçenekler
A
Akreditasyon
B
İzin mektubu vermek
C
Agreman vermek
D
Kabul mektubu vermek
E
Müsaade mektubu vermek
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 63
Avrupa Birliği Konseyi, AB Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, 1957’den itibaren gayrıresmi mahiyette başlatılmış iken hangi tarihten itibaren resmiyet kazanmıştır?
Seçenekler
A
1974
B
1959
C
1964
D
1988
E
1991
Açıklama:
Çok taraşı diplomasinin doğuşu ve gelişmesini tartışabilecek, uluslararası toplantı ve kuruluşların işlev ve işleyişini değerlendirebileceksiniz.
Soru 64
Yeni bir büyükelçi atanacağı zaman kabul edecek ülkenin bunu önceden onaylamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Agreman
B
Persona non grata
C
Kordiplomatik
D
Arabulucu
E
Anlaşma
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi çok taraflı diplomasinin yaygınlaşmasının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Büyük güçlere propaganda imkânı sağlaması
B
İkili diplomasinin etkisizleşmesi
C
İkili diplomasinin başarısı için yararlı bir çerçeve oluşturması
D
Dünya sorunlarının tanıtılması imkânını sağlaması
E
Benimsenen politikalara geniş kamu oyu desteği sağlaması
Açıklama:
Çok taraşı diplomasinin doğuşu ve gelişmesini tartışabilecek, uluslararası toplantı ve kuruluşların işlev ve işleyişini değerlendirebileceksiniz.
Soru 66
Diplomatik misyonların düzeni kapsamında Misyon Şefi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Bir büyükelçilikte büyükelçinin maiyetini, büyükelçiyi kabul eden devlet tayin eder
B
Diplomatik misyonlar, misyonun şefi etrafında düzenlenir
C
Misyon şefleri arasındaki öncelik sırası, sınıflarına ve görev yaptıkları devlet başkanına güven mektubunu sundukları tarih sırasına göre saptanır
D
Büyükelçiler her durumda varsa elçi, elçi-müsteşar, ve geçici maslahatgüzârların önünde gelir
E
Bunun dışında aralarında herhangi bir farklılık yapılamaz
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 67
“Kordiplomatik” nedir?
Seçenekler
A
Bir devlet nezdinde akredite büyükelçilerin tümü
B
Diplomatik sıralama
C
Protokolde yeri olanlar
D
Bir devlet nezdinde akredite diplomatların tümü
E
Diplomatlar kulübü
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 68
Bir ülkenin uluslararası hukuka konu olmasının önemli bir kanıtı olan ve evrensel tanınmanın da işareti olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler üyeliği
B
Rejime yönelik darbe
C
Siyasal nitelikteki iç savaş
D
Uluslararası Olimpiyat Oyunları’na katılım
E
Bağlantısızlar Hareketi’ne üyelik
Açıklama:
Ulus devletlerin birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve uluslararası alanda kişilik kazanmalarının ön şartı olan ‘tanıma’ kavramını değerlendirebileceksiniz.
Soru 69
Bir ülkenin başka bir ülkeyi hukuki sonuç doğurabilecek ilişki ve tasarruflardan kaçınarak ve söz konusu ülkenin sadece mevcut olduğu gerçeğini kabul ederek yetinmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
De facto tanıma
B
De jure tanıma
C
Zirve toplantısı
D
Çok taraflı diplomasi
E
Uluslararası kuruluş
Açıklama:
Ulus devletlerin birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve uluslararası alanda kişilik kazanmalarının ön şartı olan ‘tanıma’ kavramını değerlendirebileceksiniz.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi diplomatik ilişki kurmanın ön şartı olarak nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
De facto tanıma
B
Maslahatgüzar gönderme
C
Ticari ilişki kurma
D
De jure tanıma
E
Sınırı açma
Açıklama:
Ulus devletlerin birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve uluslararası alanda kişilik kazanmalarının ön şartı olan ‘tanıma’ kavramını değerlendirebileceksiniz.
Soru 71
Kordiplomatlığın başkanlığı sıfatını yürüten en kıdemli büyükelçiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Duayen
B
Büyükelçi
C
Elçi-müsteşar
D
Maslahatgüzâr
E
Elçi
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 72
Konsolosların görev çevresini gösteren belgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Exequatur
B
Excalibur
C
Agreman
D
Exlibris
E
Exception
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi ikili diplomatik misyonların işlevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İç işlere müdahale
B
Temsil
C
Bilgi toplama ve rapor etme
D
Müzakere
E
Tanıtma ve propaganda
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 74
Osmanlı Devleti’nin yükselme döneminde dış ülkelere gönderilen geçici misyonlarla başlıca hangi amaç güdülmekteydi?
Seçenekler
A
İmparatorluğun kudret ve zenginliğini sergilemek
B
Yabancı ülkelerle dostluk bağları kurmak
C
Ekonomik çıkar sağlamak
D
Yabancı ülkeleri hakimiyetine almak
E
Savaşları önlemek
Açıklama:
Ulus devletlerin birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve uluslararası alanda kişilik kazanmalarının ön şartı olan ‘tanıma’ kavramını değerlendirebileceksiniz.
Soru 75
Bir devlet nezdinde akredite diplomatların tümünü oluşturan gruba ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kordiplomatik
B
Kavas
C
Persona non grata
D
Agreman
E
Kurye
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 76
Devlet ve hükümetlerin tanınması hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Tanıma ve diplomatik ilişki, aynı kavramı ifade eder
B
Bir ülkeyle diplomatik ilişki kurulsa dahi, mukim büyükelçilik açılması şart değildir
C
Devletler, bir ülkedeki mukim büyükelçiliğin pratik yararlar sağlamadığı görüşüyle o ülkedeki temsiliyetini başka ülkelerdeki büyükelçiliklerini akredite ederek sağlayabilirler
D
Devletin tanınması her zaman hükümetin de tanınması demek değildir
E
Bir ülkenin diğerini tanıması, diğer ülkenin uluslararası işlerde egemen ve bağımsı bir aktör olarak varlığını kabul etmesinin kendi çıkarına olduğuna hükmettiği anlamına gelir
Açıklama:
Ulus devletlerin birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve uluslararası alanda kişilik kazanmalarının ön şartı olan ‘tanıma’ kavramını değerlendirebileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Kordiplomatik duayeni olur?
Seçenekler
A
Vatikan büyükelçisi
B
Ülkeye geliş tarihine göre en kıdemli büyükelçi
C
Güven mektubunu sunuş tarihine göre en kıdemli büyükelçi
D
Büyükelçilerin aralarından seçtiği büyükelçi
E
En kıdemsiz büyükelçi
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 78
Bazı durumlarda diplomatlar için kullanılan ‘Persona non grata’ teriminin anlamı nedir?
Seçenekler
A
Beğenilen kişi
B
Büyükelçiye vekalet eden kişi
C
Kabul edilmeyen kişi
D
İstenmeyen kişi
E
İçeri sokulmayan kişi
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 79
Bir ülkeyi başkaca bir formalite olmaksızın yurt dışında kimler temsil edemez?
Seçenekler
A
Büyükelçiler
B
Başbakanlar
C
Dışişleri Bakanları
D
Maslahatgüzarlar
E
Cumhurbaşkanları
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 80
Mukim diplomatik temsilciliklerin tabi oldukları kurallar hangi hukuki belge ile kodifiye edilmiştir?
Seçenekler
A
1856 Paris Sözleşmesi
B
1961 Viyana Sözleşmesi
C
1919 Versailles Antlaşması
D
1980 Viyana Sözleşmesi
E
1974 Helsinki Sözleşmesi
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 81
Ülkelerin birbirlerini bütün hukuki sonuçlarıyla tanımasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
De facto tanıma
B
Diplomatik ilişki kurma
C
Büyükelçi değişimi
D
De jure tanıma
E
Pacta sunt servanda tanıma
Açıklama:
Ulus devletlerin birbirleriyle ilişkiye girmeleri ve uluslararası alanda kişilik kazanmalarının ön şartı olan ‘tanıma’ kavramını değerlendirebileceksiniz.
Soru 82
Devlet başkanlarının büyükelçilerini diğer devlet başkanlarına takdim etmek için kullandıkları belgenin adı nedir?
Seçenekler
A
Temsil senedi
B
Temsil mektubu
C
Güven mektubu
D
Vekaletname-i Ali
E
Güven belgesi
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 83
Büyükelçiliklerin ivedi olmayan ve belirli bir hacimdeki gizli raporları hangi vasıta ile gönderilir?
Seçenekler
A
Özel ulak ile
B
Adi posta ile
C
Ekspres posta ile
D
Diplomatik kurye ile
E
Gizli posta ile
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 84
Misyon şefleri arasındaki öncelik sırası neye göre saptanır?
Seçenekler
A
Ülkelerinin gücüne göre
B
Güven mektubunu verdikleri tarihe göre
C
Görev yerlerine ulaştıkları tarihe göre
D
Ülkelerinin ingilizce alfabetik sırasına göre
E
Ülkelerinin fransızca alfabetik sırasına göre
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 85
İkili müzakerelerde hangi karar alma usulü geçerlidir?
Seçenekler
A
Hakemlik vasıtasıyla
B
Arabulucu vasıtasıyla
C
İttifakla
D
Konsensüs ile
E
Güç kullanarak
Açıklama:
, İkili diplomasinin araç ve kurumlarını, bu çerçevede, ikili diplomatik misyonların işlevlerini, diplomatik misyonların düzenini, diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıkları, diplomatik iletişim yöntem ve araçlarını ve diplomatik protokolü irdeleyebileceksiniz.
Soru 86
Ülkemiz aşağıdaki uluslararası kuruluşlardan hangisine üye değildir?
Seçenekler
A
SEATO
B
OECD
C
Avrupa Konseyi
D
Dünya Ticaret Örgütü
E
AGİT
Açıklama:
Çok taraşı diplomasinin doğuşu ve gelişmesini tartışabilecek, uluslararası toplantı ve kuruluşların işlev ve işleyişini değerlendirebileceksiniz.
Soru 87
Ülkelerin birbirlerinin mevcudiyetini kabul etmekle birlikte hukuki sonuç doğurabilecek ilişkilerden kaçınmalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
De jure
B
De facto
C
Pacta sunt servanda
D
Akredite
E
Diplomatik tanıma
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Devlet ve Hükümetlerin Tanınması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
De facto tanımada bir ülke diğerinin mevcut olduğu gerçeğini kabul etmekle yetinir, ancak hukuki sonuç doğurabilecek ilişki ve tasarruflardan kaçınır.
De facto tanımada bir ülke diğerinin mevcut olduğu gerçeğini kabul etmekle yetinir, ancak hukuki sonuç doğurabilecek ilişki ve tasarruflardan kaçınır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi evrensel bir tanınma işaretidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler üyesi olmak
B
Çekince koymadan bir ülkeyle anlaşma yapmak
C
Ardıl devlet olma
D
Bir devletin bölünerek iki devlet olması
E
Büyükelçi değişimi yapma
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Devlet ve Hükümetlerin Tanınması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz
Bir ülkenin uluslararası hukuka konu olmasının diğer bir önemli kanıtı da Birleşmiş Milletler üyesi olmasıdır. Bu üyelik evrensel bir tanımanın işaretidir.
Bir ülkenin uluslararası hukuka konu olmasının diğer bir önemli kanıtı da Birleşmiş Milletler üyesi olmasıdır. Bu üyelik evrensel bir tanımanın işaretidir.
Soru 89
Büyükelçiye temsil yetkini veren güven mektubu aşağıdakilerden hangisi tarafından imzalanır?
Seçenekler
A
Dışişleri bakanı
B
Dışişleri müsteşarı
C
Devlet başkanı
D
Meclis başkanı
E
İçişleri bakanı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İkili Bilateral Diploması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Kuramsal olarak bir ülke nezdindeki mukim büyükelçi “devletini” temsil eder. Bu nedenle büyükelçiye temsil yetkisini veren güven mektubu devlet başkanları tarafından imzalanır ve devlet başkanı, birinci tekil şahıs olarak kaleme alınmış olan mektubun metninde büyükelçinin kendisinin güvenine sahip temsilcisi olduğunu belirtir.
Kuramsal olarak bir ülke nezdindeki mukim büyükelçi “devletini” temsil eder. Bu nedenle büyükelçiye temsil yetkisini veren güven mektubu devlet başkanları tarafından imzalanır ve devlet başkanı, birinci tekil şahıs olarak kaleme alınmış olan mektubun metninde büyükelçinin kendisinin güvenine sahip temsilcisi olduğunu belirtir.
Soru 90
Büyükelçilerin tahlil, değerlendirme ve tavsiyelerini içeren rapora ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tavsiye mektubu
B
Temsil mektubu
C
Güven raporu
D
Siyasi rapor
E
Açık rapor
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İkili Bilateral Diploması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Büyükelçilerin yorumunu, tahlilini, değerlendirmesini ve bazen de tavsiyelerini içeren raporlara gizli rapor veya siyasi rapor denir.
Büyükelçilerin yorumunu, tahlilini, değerlendirmesini ve bazen de tavsiyelerini içeren raporlara gizli rapor veya siyasi rapor denir.
Soru 91
Diplomatik temsilcilerin, uluslararası hukukun müsadesi ölçüsünde devletlerinin ve vatandaşlarının haklarını korumasını kabul eden hukuki belge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1840 Londra anlaşması
B
1856 Paris sözleşmesi
C
1919 Versailles Antlaşması
D
1961 Viyana sözleşmesi
E
1974 Helsinki sözleşmesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İkili Bilateral Diploması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
1961 Viyana Konvansiyonu'nda diplomatik misyonların işlevleri arasında ''kabul eden devlet nezdinde kendi devletinin ve vatandaşlarının çıkarlarını uluslarası hukukun müsadesi ölçüsünde korumak'' ya yer verilmiştir.
1961 Viyana Konvansiyonu'nda diplomatik misyonların işlevleri arasında ''kabul eden devlet nezdinde kendi devletinin ve vatandaşlarının çıkarlarını uluslarası hukukun müsadesi ölçüsünde korumak'' ya yer verilmiştir.
Soru 92
Güven mektubu sunma tarihine göre en kıdemli büyükelçi aşağıdaki ünvanlardan hangisini alır?
Seçenekler
A
Kordiplomatik duayeni
B
Müsteşar
C
Maslahatgüzar
D
Misyon şefi
E
Diplomat
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İkili Bilateral Diploması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Güven mektubunu sunma tarihine göre en kıdemli büyükelçi kordiplomatik duayeni olur.
Güven mektubunu sunma tarihine göre en kıdemli büyükelçi kordiplomatik duayeni olur.
Soru 93
Büyükelçilerin ivedi raporları hangi vasıta ile gönderilir?
Seçenekler
A
Özel ulak
B
Ekspres posta
C
Diplomatik kurye
D
Gizli posta
E
Telgraf
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İkili Bilateral Diploması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
İvedi raporlar mutlaka telgrafla gönderilir.
İvedi raporlar mutlaka telgrafla gönderilir.
Soru 94
En geleneksel hizmet ataşeleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür ataşesi
B
Eğitim ataşesi
C
Askeri ataşe
D
Sosyal işler ataşesi
E
Ekonomi ataşesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İkili Bilateral Diploması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
En geleneksel hizmet ataşeleri askeri ataşelerdir.
En geleneksel hizmet ataşeleri askeri ataşelerdir.
Soru 95
Yeni bir büyükelçi atanacağı zaman kabul edecek olan ülkenin bunu önceden onaylamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Exequatur
B
Protokol
C
Akreditasyon
D
Agreman
E
Konsensus
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''İkili Bilateral Diploması'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Agreman: Yeni bir büyükelçi atanacağı zaman kabul edecek ülkenin bunu önceden onaylaması anlamına gelir.
Agreman: Yeni bir büyükelçi atanacağı zaman kabul edecek ülkenin bunu önceden onaylaması anlamına gelir.
Soru 96
Ülkemiz aşağıdakilerden hangisinin kurucu üyesidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
UNESCO
C
UNICEF
D
FAO
E
UNEP
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Çok Taraflı-Multilateral Diplomasi'' konusunu tekrar gözden geçiriniz.
Ülkemiz Birleşmiş Milletlerin kurucu üyesidir.
Ülkemiz Birleşmiş Milletlerin kurucu üyesidir.
Ünite 6
Soru 1
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yollardan müzakere, arabuluculuk, iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaşma komisyonları gibi usûller aşağıda verilen BM Şartı’nın hangi maddesindedir?
Seçenekler
A
32
B
33
C
34
D
35
E
36
Açıklama:
İkinci bir yöntem ise uyuşmazlığın tarafları arasında BM Şartı’nın 33. maddesinde bazıları sayılan geleneksel siyasi yolları içerir. Bunlar, müzakere, arabuluculuk, iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaşma komisyonları gibi usûllerdir.
Soru 2
“Bir prens veya devlet isteklerini komşularına dayatacak kadar güçlü ise, müzakere sanatı değerini kaybeder.” cümlesi aşağıdakilerden hangisi tarafından söylenmiştir?
Seçenekler
A
François de Callières
B
Madeleine de Scudéry
C
Étienne François
D
Emmanuel-Armand de Richelieu
E
Dominique de Villepin
Açıklama:
François de Callières’in de belirttiği gibi “Bir prens veya devlet isteklerini komşularına dayatacak kadar güçlü ise, müzakere sanatı değerini kaybeder.”
Soru 3
Türkiye-Almanya Ekonomik Karma Komisyon toplantıları aşağıda verilen hangi yıllardan beri yıllık olarak devam etmektedir?
Seçenekler
A
1940’lardan
B
1950’lerden
C
1960’lardan
D
1970’lerden
E
1980’lerden
Açıklama:
1960’lardan beri yıllık olarak devam eden Türkiye-Almanya Ekonomik Karma Komisyon toplantıları sıra ile Ankara veya başka bir şehrimiz ile başkent iken Bonn’da, şimdi Berlin’de yapılmaktadır.
Soru 4
AB Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirveleri aşağıda verilen hangi yıla kadar dönem başkanlığını üstlenen ülkenin başkenti veya seçtiği başka bir şehrinde toplanırken Nice Anlaşması gereği artık sadece Brüksel’de akdedilmektedir?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
AB Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirveleri 2002 yılına kadar dönem başkanlığını üstlenen ülkenin başkenti veya seçtiği başka bir şehrinde toplanırken Nice Anlaşması gereği artık sadece Brüksel’de akdedilmektedir.
Soru 5
Birleşmiş Milletler Şartı’nın aşağıda belirtilen kaçıncı maddesi, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde başvurulacak geleneksel siyasi yöntemler arasında müzakereler yanında arabuluculuk (mediation), iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaştırma (conciliation) gibi yolları da sayar?
Seçenekler
A
29
B
30
C
31
D
32
E
33
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 33. maddesi, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde başvurulacak geleneksel siyasi yöntemler arasında müzakereler yanında arabuluculuk (mediation), iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaştırma (conciliation) gibi yolları da sayar.
Soru 6
Aşağıda verilen hangi yılda ABD’nin başarıyla sonuçlanan Angola-Namibya müzakerelerinde kolaylaştırıcılık yapması, Amerikan diplomasisinin o zamana kadar etkili olmadığı bu bölgede nüfuz kazanmasını sağlamıştır?
Seçenekler
A
1988
B
1989
C
1990
D
1991
E
1992
Açıklama:
ABD’nin 1988’de başarıyla sonuçlanan Angola-Namibya müzakerelerinde kolaylaştırıcılık yapması, Amerikan diplomasisinin o zamana kadar etkili olmadığı bu bölgede nüfuz kazanmasını sağlamıştır.
Soru 7
Türk-Ermeni Uzlaştırma Komisyonu aşağıda verilen hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1998
B
1999
C
2000
D
2001
E
2002
Açıklama:
Kurulan karşılıklı heyetler arasında genellikle bir veya birkaç üçüncü tarafın yine sivil toplumdan gelme temsilcileri başkan veya raportör görevini yapar. Bunun bir örneği Temmuz 2001’de Türk ve Ermeni toplumları arasında iyi niyet ve ilişkileri geliştirmek amacıyla Türk ve Ermeni sivil toplum mensuplarının bir araya gelmesiyle kurulan ve 2004 yılında faaliyetine son veren Türk-Ermeni Uzlaştırma Komisyonudur.
Soru 8
1969 tarihli Antlaşmalar Hukuku Konusunda Viyana Konvansiyonu’nda tarif edilen antlaşma (treaty-traîté) terimi aşağıda verilen hangi yılda yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1979
B
1980
C
1981
D
1982
E
1983
Açıklama:
Antlaşma (treaty-traîté) terimi, 1980’de yürürlüğe giren 1969 tarihli Antlaşmalar Hukuku Konusunda Viyana Konvansiyonu’nda tarif edilmiştir. Bu tanıma göre, bir antlaşma, “Devletler arasında, verilen isim ne olursa olsun, tek bir belge veya iki ya da daha fazla ilişkili belge halinde de olabilen, yazılı biçimde akdedilmiş ve uluslararası hukuka tabi bir uluslararası anlaşma”dır.
Soru 9
Kıbrıs Garanti Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1960
B
1955
C
1965
D
1980
E
1975
Açıklama:
1960 Kıbrıs Garanti Antlaşması gibi önemli toprak ve anayasal düzenlemelerini garanti eden anlaşmalar için mutlaka antlaşma terimi kullanılır.
Soru 10
1982 Anayasası’nın aşağıda verilen hangi maddesinde, uluslararası antlaşmaların cumhurbaşkanının onaylanması ve yayınlanmasıyla yürürlüğe gireceği de belirtilmektedir?
Seçenekler
A
101
B
102
C
103
D
104
E
105
Açıklama:
1982 Anayasası’nın 104. maddesinde, uluslararası antlaşmaların cumhurbaşkanının onaylanması ve yayınlanmasıyla yürürlüğe gireceği de belirtilmektedir.
Soru 11
Diplomaside havuç ve sopa aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlayabilmesi için bir araç
B
Müzakere
C
Karşılıklı güç gösterisi
D
Güçler dengesini gözetme
E
Savaş anına hazırlıklı olma
Açıklama:
Doğal olarak diplomasi boşlukta uygulanamaz. Müzakereler soyut değil somut koşullar çerçevesinde cereyan eder. Bu koşulların niteliği büyük ölçüde sonucu da tayin eder. Diplomasinin amaçlarına ulaşabilmesi, yani ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlayabilmesi için çeşitli araçlara gereksinmesi vardır. Bu araçlar zorlayıcı-caydırıcı olabileceği gibi teşvik edici de olabilir. Bunları havuç ve sopa diye adlandırmak mümkündür. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Diplomaside sopa aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Güce kesinlikle başvurulacağını
B
Güce başvurmadan bir adım öncesini
C
Güçlünün her zaman haklı olduğunu
D
2. Dünya ülkelerinin güçsüzlüğünü
E
Ülkelerin savaş durumunda olduğunu
Açıklama:
Sopaların başında, “güç politikasının” baş aracı olan güce başvurmaktan bir adım geride olan güce başvurma tehdidi gelir. Bunun yanında, diplomatik ilişkilerin kesilmesi ile ambargo, boykot ve abluka (blocus) gibi ekonomik yaptırımlar da zorlayıcı önlemlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Zorlayıcı olmayan araçlar, ekonomik ve teknik yardımları, ticari tavizleri, en çok kayrılan ülke muamelesi yapmayı veya uluslararası forumlarda destek vaatleri diplomaside aşağıdakilerden hangi ad ile anılır?
Seçenekler
A
Havuç
B
Kavun
C
Sopa
D
Karpuz
E
Şiddet
Açıklama:
Zorlayıcı olmayan araçlar, yani havuçlar olarak, ekonomik ve teknik yardımları, ticari tavizleri, en çok kayrılan ülke muamelesi yapmayı veya uluslararası forumlarda destek vaatlerini saymak mümkündür. Nihayet, diplomasinin en olumlu aracı işbirliği ve dayanışma esası üzerinden ilişkilerin geliştirilmesidir. Bu durumda, zorlayıcılık-sopa ve teşvik-havuç araçlarının yerini karşılıklı ortak çıkarlar alır. Bu yaklaşım kazan-kazan ilişkisi şeklinde de adlandırılabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 14
Uluslararası siyasette, dar anlamıyla, ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeler aşağıdaki ifadelerden hangisi ile belirtilir?
Seçenekler
A
Münazara
B
Diplomasi
C
Müzakere
D
Savaş
E
Soğuk Savaş
Açıklama:
Uluslararası siyasette “müzakere” terimi, dar anlamıyla ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eder. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Geniş anlamı ile diplomatik iletişimin her yönünü açıklayan içeren terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Münazara
B
Soğuk Savaş
C
Savaş
D
Müzakere
E
Diplomatik Temas
Açıklama:
Müzakere, geniş anlamda, diplomatik iletişimin her yönünü içerir. Bir diplomat resmî temas ve faaliyetlerinin her anında ülkesi adına müzakere hâlindedir: Ülkesinin çıkarlarını ve görüşlerini savunur, ülkesini tanıtır, propagandasını yapar. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
Birleşmiş Milletlerin hangi yasa maddesi; uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde başvurulacak geleneksel siyasi yöntemler arasında müzakereler yanında arabuluculuk (mediation), iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaştırma (conciliation) gibi yolları açıklar?
Seçenekler
A
29. Madde
B
30. Madde
C
31. Madde
D
32. Madde
E
33. Madde
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 33. maddesi, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde başvurulacak geleneksel siyasi yöntemler arasında müzakereler yanında arabuluculuk (mediation), iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaştırma (conciliation) gibi yolları da sayar. Bunlar arasında, müzakerelerden sonra, en çok başvurulan ve diplomasi alanında gelenekleşmiş yöntemlerin başında arabuluculuk gelir. Arabuluculuk bir diplomasi aracı olarak müzakere yöntemini tamamlayıcı niteliktedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Müzakerelerden sonra, en çok başvurulan ve diplomasi alanında gelenekleşmiş yöntemlerin başında aşağıdakilerden hangisi gelir?
Seçenekler
A
Arabuluculuk
B
Münazara
C
Müzakere
D
Müşteki
E
Sopa
Açıklama:
Müzakerelerden sonra, en çok başvurulan ve diplomasi alanında gelenekleşmiş yöntemlerin başında arabuluculuk gelir. Arabuluculuk bir diplomasi aracı olarak müzakere yöntemini tamamlayıcı niteliktedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
Müzakerelere katılan heyetlere izlemeleri için verilen yol haritasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müzakere Talimatı
B
Diplomatik Toplantı
C
Münazara
D
Diplomatik Müzakere
E
Havuç ve Sopa
Açıklama:
Güvenilirliği -ve etkinliği- artırabilecek bir uygulama, müzakerecinin müzakere talimatının oluşturulması sürecine baştan dahil edilmesidir. Bu şekilde, müzakereci bir yandan konunun teknik ve siyasi yönleri hakkında birinci elden ayrıntılı bilgi edinirken, diğer yandan ülkesindeki iç siyaset yaklaşım ve dengelerini öğrenerek, ne hususlarda esnek olunabileceğini, ne konularda gerilemenin mümkün olmadığını kavrar. Nihayet, söz konusu kişi karşı taraf için de son dakikada heyet başkanı yapılan birine nazaran daha prestijli ve ağırlıklı olarak görülür. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlerin resmi olarak kabul ettiği diller arasındadır?
Seçenekler
A
Portekizce
B
Türkçe
C
Boşnakça
D
Çekçe
E
İngilizce
Açıklama:
Hâlen AB’nin resmî lisanları arasında, Yunanca, Macarca, Çekce, İrlanda lisanı olan Keltçe gibi yerel kullanım dışında geçerliliği olmayan dillerin yer alması karşısında Birlik bazı pratik çözümlere başvurmak zorunda kalmıştır. Bunların başında, günlük yaşamda üye ülkelerin işlerini “çalışma lisanları” ile görmeleri gelmektedir. Bunlar, esas itibarıyla İngilizce, Fransızca ve bazen de Almancadır. Fransızların bütün direnişlerine ve bazen büyük mesele hâline getirmelerine rağmen, eğilim giderek İngilizcenin ortak çalışma dili hâline gelmesi yönündedir. Bununla beraber, Avrupa Birliği’nin temel metinlerinin bütün resmî lisanlarda düzenlenmesi zorunludur. Doğru cevap E'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyıla kadar antlaşmaların çoğunun kaleme alındığı resmi dilin adıdır?
Seçenekler
A
Portekizce
B
Fransızca
C
Latince
D
Almanca
E
Türkçe
Açıklama:
17. yüzyıla kadar anlaşmaların çoğu Latince kaleme alınırdı. Daha sonraları tarafların milliyetine bakılmaksızın Fransızca, ortak anlaşma lisanı kabul edildi. 20. yüzyılda İngilizcenin bu amaçla kullanımı artmışsa da, genel uygulama karşılıklı lisanların tercümelerinin esas alınmasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi devletler arasında uyuşmazlıkların çözülmesi için izlenebilecek geleneksel siyasi yollardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Savaş
B
Müzakere
C
Arabuluculuk
D
Uzlaşma Komisyonu
E
İyi Niyet Misyonu
Açıklama:
Uyuşmazlığın tarafları arasında BM Şartı’nın 33. maddesinde bazıları sayılan geleneksel siyasi yollar müzakere, arabuluculuk, iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaşma komisyonları gibi usûllerdir.
Soru 22
Uyuşmazlık çözümlerine diplomatik değil, akademik bir bakış açısıyla ve tekniklerle yaklaşan yöntem hangisidir?
Seçenekler
A
Uyuşmazlık Çözümlenmesi
B
Kriz Yönetimi
C
Güç Politikası
D
Uluslararası Bunalım
E
Hukuki Yönetim
Açıklama:
Son yıllarda geliştirilen “uyuşmazlık çözümlenmesi” (conflict resolution) uyuşmazlıkların çözümünden farklı, belirli bir anlamı olan bir kavramdır. Uyuşmazlık durumlarının nedenlerinin ve çözüm yollarının tahliliyle ilgili bu kavram çerçevesinde, uyuşmazlık çözümlerine diplomatik değil, akademik bir bakış açısıyla ve tekniklerle yaklaşılmaktadır. Son derece yaratıcı ve çarpıcı buluşlar ortaya koymakla birlikte “uyuşmazlık çözümlenmesi” yönteminin sadece, diplomatik yöntemlerle ulaşılan gerçek çözümleri, sonradan teorik olarak ölçüp değerlendirmekten öteye bir yararı olmadığı söylenebilir.
Soru 23
Ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hukuk
B
Siyaset
C
Diplomasi
D
Politika
E
Müzakere
Açıklama:
Uluslararası siyasette “müzakere” terimi, dar anlamıyla ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eder. Diğer bir tanıma göre, müzakere, uluslararası aktörlerin ancak karşılıklı anlaşma ile ulaşabilecekleri belirli amaçları gerçekleştirmek için karşılıklı etkileşimde bulunmalarıdır.
Soru 24
I- Seçime girecek hükümet II- Koalisyon hükümeti III- Çoğunluk hükümeti Yukarıdaki hükümet türlerinden hangisinin veya hangilerinin uluslararası müzakerelere girerken daha rahat olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I, II, III
C
I, II
D
I, III
E
II, III
Açıklama:
Müzakerelere başlanma kararının verilmesinde iç ve dış siyasi etkenlerin büyük rolü vardır. Her şeyden önce tarafların liderlerinin iç politika açısından kendilerini güvende hissetmeleri şarttır. Seçimlere beş kala hiçbir politikacı anlamlı müzakerelere kalkışmaz. Buna mukabil, demokrasilerde, seçimlerden hemen sonra önemli bir çoğunlukla iktidara gelen bir hükümetin daha çok risk alarak, uzlaşmayla -yani popüler olmayabilecek bir şekilde- sonuçlanacak müzakerelere girmesi daha olasıdır. Sonraları zayıflamaya başlayan bir iktidar ülkeyi “satma” ithamına daha güçlükle göğüs gerebileceği için görüşmelerden kaçınacaktır.
Soru 25
Avrupa Birliği üyeleri arasındaki müzakereler genelde nerede yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Berlin
B
Brüksel
C
Paris
D
Londra
E
Roma
Açıklama:
Avrupa Birliği üyeleri arasındaki müzakereler, daha önce de değinildiği gibi kural olarak Brüksel’de sürdürülmekte, bazı Bakanlar toplantıları ise istisnaen Lüksemburg’da yapılmaktadır. AB Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirveleri 2002 yılına kadar dönem başkanlığını üstlenen ülkenin başkenti veya seçtiği başka bir şehrinde toplanırken Nice Anlaşması gereği artık sadece Brüksel’de akdedilmektedir.
Soru 26
I- Gündemin Saptanması
II- Müzakerelerin Yerinin Belirlenmesi
III- Müzakerenin Zamanın Belirlenmesi
Ülkeler arası müzakerelerin başlangıcından önce yukarıda bahsedilen olaylardan hangisi ya da hangileri gerçekleşir?
II- Müzakerelerin Yerinin Belirlenmesi
III- Müzakerenin Zamanın Belirlenmesi
Ülkeler arası müzakerelerin başlangıcından önce yukarıda bahsedilen olaylardan hangisi ya da hangileri gerçekleşir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
Yalnız III
C
I, II
D
I, III
E
II, III
Açıklama:
Müzakereler başlamadan konusu, gündemi, yeri, biçimi, zamanı, düzeyi ve müzakereye başlayacak heyetlerin büyüklüğü belirlenir.
Soru 27
I- Önerilen antlaşmayı tartışmasız kabul etmek.
II- Antlaşma koşullarını pazarlık yolu ile kabul etmek.
III- Ortaya konan tutumu beğenmeyip müzakereleri kesmek.
Yukarıdaki tutumlardan hangisi ya da hangileri resmi müzakerelerde tarafların ortaya koyabileceği tutum ya da tutumlardır?
II- Antlaşma koşullarını pazarlık yolu ile kabul etmek.
III- Ortaya konan tutumu beğenmeyip müzakereleri kesmek.
Yukarıdaki tutumlardan hangisi ya da hangileri resmi müzakerelerde tarafların ortaya koyabileceği tutum ya da tutumlardır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Resmî müzakereler tarafların tutumlarını açıklamalarıyla başlar. Taraflar karşı tarafın temel yaklaşımı hakkında bilgilendikten sonra ortaya birkaç ihtimal çıkar. Bunlardan birincisi, taraflardan birinin ortaya koyduğu tutum üzerinde anlaşmayı tartışmaksızın kabul etmektir. Doğal olarak, bu şık en ender rastlanan bir durum olarak gözükse de tarafların resmî müzakere oturumundan önce, ikili veya çok taraflı ortamlarda gayrı resmî temas ve ön müzakerelerle uzlaşmaya varmaları çok sık başvurulan bir yöntemdir. Esasen, bu yöntem izlendiğinde, uzlaşma oluşmadan resmî toplantı yapılmaz. Yapıldığında toplantı başkanının yaptığı, ortak kararı veya anlaşmayı, çoğu kez “alkışlar arasında” ilan etmekten ibarettir.
İkinci olasılık, tarafların karşılıklı olarak ortaya konan anlaşma koşullarını pazarlık yoluyla kendi lehlerine iyileştirmeye çalışmalarıdır. Bu pazarlık resmî toplantıda yapılabildiği gibi, yukarıda da belirtildiği gibi, toplantı kulislerinde ve başkentleri devreye sokmak suretiyle ikili ortamlarda da sürdürülebilir.
Nihayet son olasılık, tarafların ortaya konan tutumların pazarlık yoluyla dahi uzlaştırılamayacağını saptayarak müzakereleri kesmeleridir.
İkinci olasılık, tarafların karşılıklı olarak ortaya konan anlaşma koşullarını pazarlık yoluyla kendi lehlerine iyileştirmeye çalışmalarıdır. Bu pazarlık resmî toplantıda yapılabildiği gibi, yukarıda da belirtildiği gibi, toplantı kulislerinde ve başkentleri devreye sokmak suretiyle ikili ortamlarda da sürdürülebilir.
Nihayet son olasılık, tarafların ortaya konan tutumların pazarlık yoluyla dahi uzlaştırılamayacağını saptayarak müzakereleri kesmeleridir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi müzakerecilerin seçiminde rol oynayan unsurların başında gelir?
Seçenekler
A
Eğitim Seviyesi
B
Yaş
C
Siyasi Kariyer
D
Güvenilirlik
E
Zenginlik
Açıklama:
Zirve toplantıları veya Dışişleri Bakanları düzeyinde toplantılar dışında, müzakerecilerin seçiminde rol oynayan unsurların başında güvenilirlilik gelir. Diplomat veya diplomat olmayan müzakerecinin hükümetinin güvenine, dolayısıyla tam yetkiye sahip olması esastır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi müzakerecinin çabasına rağmen ABD Kongresi’nin reddettiği sözleşmelere/antlaşmalara örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Milletler Cemiyeti Kuruluş Sözleşmesi
B
Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması
C
Avrupa Birliği Kuruluş Sözleşmesi
D
Birleşmiş Milletler Kuruluş Sözleşmesi
E
Kuzey Atlantik Antlaşması
Açıklama:
Yetki açısından, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği ile müzakerelerin özelliğine de kısaca değinmek gerekir. ABD müzakerecisi, ilke olarak, devleti adına değil yönetim adına müzakere eder. Buna göre, müzakere sonucu varılacak anlaşmanın kesinleşmesi için ABD Kongresinin onayı gerekir. Esasen ABD müzakerecileri sürekli bu noktayı vurgulayarak, kendileri kabul etse bile Kongrenin reddedebileceğine işaret etmek suretiyle, karşı taraf üzerinde bu ek baskı kozunu kullanırlar. Bu, her zaman bir blöf de değildir. Başkan Wilson’un öncülüğünü yaptığı Milletler Cemiyetini kuran sözleşmenin Kongre tarafından reddi daima hatırlardadır.
Soru 30
I- İsviçre
II- Avusturya
III- Norveç
Yukarıdaki ülkelerden hangisi ya da hangileri orta boy ülkeler arasında daimi tarafsızlık statüleri ile arabuluculuk açısından belirli bir yere sahiptirler?
II- Avusturya
III- Norveç
Yukarıdaki ülkelerden hangisi ya da hangileri orta boy ülkeler arasında daimi tarafsızlık statüleri ile arabuluculuk açısından belirli bir yere sahiptirler?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
“Orta boy ülkeler” arasında daimi tarafsızlık statüleri dolayısıyla İsviçre ve Avusturya ile Norveç arabuluculuk açısından belirli bir yere sahiptir. Ancak, bu ülkelerin rolleri genellikle uyuşmazlık taraflarının mesajlarını birbirlerine çarpıtmadan aktarmak gibi “pasif ” aracılık -ve “tarafsız” toplantı yeri sunmak- şeklindedir.
Soru 31
Uluslararası siyasette, dar anlamıyla ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Münazara
B
Müzakere
C
Mukavele
D
Müsadere
E
Müsamere
Açıklama:
Uluslararası siyasette “müzakere” terimi, dar anlamıyla ülkelerin resmen atanmış
temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eder.
temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eder.
Soru 32
“Bir prens veya devlet isteklerini komşularına dayatacak kadar güçlü ise, müzakere sanatı değerini kaybeder.”
Bu söz aşağıdakilerden hangisine aittir?
Bu söz aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
François de Callières
B
Francisco Lachowski
C
Francis Bacon
D
Francis Lawrence
E
Francis Franco
Açıklama:
Bir uluslararası aktör belirli bir sonuca başka aktörlerden bağımsız olarak ulaşabilecek ise müzakereye gerek yoktur. François de Callières’in de belirttiği gibi “Bir prens veya devlet isteklerini komşularına dayatacak kadar güçlü ise, müzakere sanatı değerini kaybeder.” Bu açıdan, müzakere sürecine girmek tarafların, çıkarlarının tamamlayıcı niteliğini baştan kabul etmeleri demektir.
Soru 33
Ülkemizde, 1965 yılında tek başına iktidara gelen, sağcı muhafazakâr niteliği ile bilinmekte olan, Soğuk Savaş döneminde komünizme karşı sert tutumuyla tanınan ancak 1970’li yıllarda Sovyetler Birliği’ne açılımı gerçekleştirmiş ve İskenderun Demir Çelik tesisleri dahil büyük ortak projelere imza atabilmiş olan parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adalet Partisi
B
Cumhuriyet Halk Fırkası
C
Demokrat Parti
D
Milli Selamet Partisi
E
Anavatan Partisi
Açıklama:
Ülkemizde, 1965 yılında tek başına iktidara gelen Adalet Partisi hükûmeti sağcı muhafazakâr niteliği ile bilinmekte, Soğuk Savaş döneminde komünizme karşı sert tutumuyla tanınmaktaydı. Ancak yine aynı iktidar, 1970’li yıllarda Sovyetler Birliği’ne açılımı gerçekleştirmiş, İskenderun Demir Çelik tesisleri dahil büyük ortak projelere imza atabilmiştir.
Soru 34
Son yarım yüzyılda, özellikle Avrupa Birliği örneğinden hareketle siyasi sorunların çözümünü kolaylaştırmak için başta ekonomik olmak üzere siyaset dışı alanlarda işbirliği şemalarının geliştirilmesi yönünde güçlü bir eğilim ortaya çıkmıştır. “Güven artırıcı önlemler” başlığı çerçevesine de giren bu yaklaşım, örneğin, 1990’lardan beri Türkiye ile ................... arasında uygulanmakta, iki ülke arasında ekonomi, ticaret, kültür ve turizm dahil çeşitli alanlarda antlaşmalar akdedilmesinde, Ege -ve Kıbrıs- sorunlarının çözümü için elverişli bir ortamın yaratılması umudu başlıca rolü oynamıştır.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Yunanistan
C
İtalya
D
Kıbrıs Rum Kesimi
E
İsrail
Açıklama:
Boş bırakılan yere Yunanistan getirilmelidir.
Soru 35
Uluslararası çok taraflı müzakerelerin yerinin saptanmasında da örneğin kıtalar arasında belirli bir rotasyon ilkesi uygulanır. GATT çerçevesindeki Çok Taraflı Ticaret Müzakereleri, Güney Amerika (Uruguay), Asya (Tokyo)’daki “tur (round)”lar ile yürütülmüştü. Bu müzakereler Avrupa'da nerede yürütülür?
Seçenekler
A
Torquay
B
Leicester
C
Podolya
D
Watford
E
Strasbourg
Açıklama:
Uluslararası çok taraflı müzakerelerin yerinin saptanmasında da örneğin kıtalar arasında belirli bir rotasyon ilkesi uygulanır. GATT çerçevesindeki Çok Taraflı Ticaret Müzakereleri Avrupa (Torquay), Güney Amerika (Uruguay), Asya (Tokyo)’daki “tur (round)”lar ile yürütülmüştü.
Soru 36
İklim Değişikliği görüşmeleri Avrupa (Bonn)’dan sonra Asya'da nerede devam etmiştir?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Tel Aviv
C
Kahire
D
Pekin
E
Kyoto
Açıklama:
Doğru cevap Kyoto'dur.
Soru 37
Avrupa Birliği üyeleri arasındaki müzakereler, kural olarak Brüksel’de sürdürülmekte, bazı Bakanlar toplantıları ise istisnaen başka yerde yapılmaktadır. Bu yer neresidir?
Seçenekler
A
San Marino
B
Andorra
C
Vatikan
D
Lüksemburg
E
Linstestayn
Açıklama:
Avrupa Birliği üyeleri arasındaki müzakereler, daha önce de değinildiği gibi kural olarak Brüksel’de sürdürülmekte, bazı Bakanlar toplantıları ise istisnaen Lüksemburg’da yapılmaktadır.
Soru 38
Uyuşmazlıklarla ilgili müzakerelerin biçimi (formatı) önceden karara bağlanılması gereken hususlardan biridir. Normali, doğrudan, yani yüz yüze müzakerelerdir. Ancak, birçok durumda taraflar doğrudan bir araya gelmeden, aracılar vasıtasıyla
müzakere yapmayı seçebilirler. Bu aracı, sadece “kolaylaştırıcı” rol oynayabileceği
gibi “hakemlik” yetkisine de sahip olabilir.
Kıbrıs meselesinde, Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türkler uzun süre kimin özel Temsilcisinin aracılığı (good offices) ile müzakere etmişlerdi
müzakere yapmayı seçebilirler. Bu aracı, sadece “kolaylaştırıcı” rol oynayabileceği
gibi “hakemlik” yetkisine de sahip olabilir.
Kıbrıs meselesinde, Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türkler uzun süre kimin özel Temsilcisinin aracılığı (good offices) ile müzakere etmişlerdi
Seçenekler
A
Nato Başkanının özel temsilcisi aracılığıyla
B
İngiltere Başbakanının özel temsilcisi aracılığıyla
C
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Özel Temsilcisinin aracılığıyla
D
ABD başkanının özel temsilcisi aracılığıyla
E
SSCB liderinin özel temsilcisi aracılığıyla
Açıklama:
Kıbrıs meselesinde, Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türkler uzun süre Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Özel Temsilcisinin aracılığı (good offices) ile müzakere etmişlerdi.
Soru 39
Seyrek de olsa, küçük ülkelerin de uluslararası uyuşmazlıklarda arabuluculuk yaptıkları olmaktadır. 1980’lerin başında -kazanabileceği büyük prestiji hesaplayarak- ABD ve İran arasındaki rehine krizinde böyle bir rol oynamış olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Suudi Arabistan
C
Cezayir
D
Afganistan
E
Pakistan
Açıklama:
Doğru yanıt Cezayir'dir.
Soru 40
1970’lerde ABD-Çin yakınlaşmasında arabuluculuk yapan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İran
B
SSCB
C
Afganistan
D
Pakistan
E
Hindistan
Açıklama:
Kaynak kitabın 139. sayfasındaki bilgilere göre doğru yanıt Pakistan'dır.
Soru 41
İki veya daha çok sayıda ülke arasında uzlaşıya varılamayacağı anlaşıldığında bu bunalımın güç kullanımına dönüşmemesi için gösterilen diplomatik faaliyet aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Erteleme
B
Arabuluculuk
C
Garantörlük
D
Kriz Yönetimi
E
İkili Diplomasi
Açıklama:
İki veya daha çok sayıdaki ülke arasında çıkar çatışması ortaya çıkar ve taraflardan hiçbiri geri adım atmaz ise bir uluslararası bunalım söz konusudur. Uzlaşıya varılamayacağı anlaşıldığında bu bunalımın güç kullanımına dönüşmemesi için gösterilen diplomatik faaliyet kriz yönetimi diye adlandırılır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarlar üzerinde uzlaşılmasını mümkün kılan zorlayıcı-caydırıcı (Sopa) araçlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Diplomatik İlişkilerin Kesilmesi
B
Ambargo
C
Boykot
D
Abluka
E
En çok kayrılan ülke muamelesi yapma
Açıklama:
Sopaların başında, “güç politikasının” baş aracı olan güce başvurmaktan bir adım geride olan güce başvurma tehdidi gelir. Bunun yanında, diplomatik ilişkilerin kesilmesi ile ambargo, boykot ve abluka (blocus) gibi ekonomik yaptırımlar da zorlayıcı önlemlerdir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarlar üzerinde uzlaşılmasını mümkün kılan zorlayıcı olmayan (Havuç) araçlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik ve Teknik Yardımlar
B
Ticari Tavizler
C
En çok kayrılan ülke muamelesi yapma
D
Ambargo
E
Uluslararası Forumlarda Destek Vaatleri
Açıklama:
Zorlayıcı olmayan araçlar, yani havuçlar olarak, ekonomik ve teknik yardımları, ticari tavizleri, en çok kayrılan ülke muamelesi yapmayı veya uluslararası forumlarda destek vaatlerini saymak mümkündür.
Soru 44
Ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstişare
B
Zirve
C
Forum
D
Müzakere
E
Münazara
Açıklama:
Uluslararası siyasette “müzakere” terimi, dar anlamıyla ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eder.
Soru 45
Uluslararası aktörlerin ancak karşılıklı anlaşma ile ulaşabilecekleri belirli amaçları gerçekleştirmek için karşılıklı etkileşimde bulunmaları aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Münakaşa
B
Münazara
C
Müzakere
D
Mübadele
E
Mütareke
Açıklama:
Diğer bir tanıma göre, müzakere, uluslararası aktörlerin ancak karşılıklı anlaşma ile ulaşabilecekleri belirli amaçları gerçekleştirmek için karşılıklı etkileşimde bulunmalarıdır.126
Soru 46
2002 yılına kadar dönem başkanlığını üstlenen ülkenin başkenti veya seçtiği başka bir şehrinde toplanan AB Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirveleri Nice Antlaşmasının ardından hangi şehirde akdedilmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
Berlin
B
Paris
C
Brüksel
D
Marsilya
E
Amsterdam
Açıklama:
Avrupa Birliği üyeleri arasındaki müzakereler, daha önce de değinildiği gibi kural olarak Brüksel’de sürdürülmekte, bazı Bakanlar toplantıları ise istisnaen Lüksemburg’da yapılmaktadır. AB Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirveleri 2002 yılına kadar dönem başkanlığını üstlenen ülkenin başkenti veya seçtiği başka bir şehrinde toplanırken Nice Anlaşması gereği artık sadece Brüksel’de akdedilmektedir.
Soru 47
Demokratik ülkelerde, uluslararası müzakerelerin konusu ve zamanlaması gibi hususlar aşağıdakilerden hangisi tarafından saptanmaktadır?
Seçenekler
A
Devlet Başkanı
B
Parlamento
C
Dış İşleri Bakanlığı
D
Büyükelçilikler
E
İç İşleri Bakanlığı
Açıklama:
Demokratik ülkelerde, uluslararası müzakerelerin konusu, zamanlaması v.s. esas itibariyle dışişleri bakanlıkları tarafından saptanır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir müzakereciden beklenen özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Güvenilirlik
B
İnandırıcılık
C
Kendi hükûmet veya makamlarının güvenini sarsmama
D
Doğru ölçüde blöf yapmak
E
Sadece kendi talimatını katı biçimde tekrarlamak
Açıklama:
İyi bir müzakerecinin kişisel niteliklerinin başında güvenilirlik ve inandırıcılık gelir. Karşı tarafta güven yaratmaya, ayrıca adil davrandığına inandırmaya çalışır. Aynı zamanda, doğal olarak, kendi hükûmet veya makamlarının güvenini sarsmamaya da itina eder. Müzakerelerde, avantaj sağlamak için karşı tarafın dikkatini dağıtmaya, hatta bazen blöf yapmaya çalışan müzakereciler ölçüyü kaçırırlarsa güven kaybına uğrarlar. Özellikle blöfün yakalanması tatsız sonuçlara yol açabilir. İyi bir müzakereci karşı tarafın tutum ve endişelerini de kavramaya çalışmalıdır. Bunu yapamayan, örneğin karşısının gerçek niyetlerini veya verebileceği taviz sınırını yanlış değerlendiren müzakereci başarılı olamaz. Aynı şekilde, sadece kendi talimatını katı biçimde tekrarla yetinen bir heyet başkanı müzakereci sıfatına layık değildir.
Soru 49
İran ile ABD arasında 1980’lerin başında gerçekleşen rehine krizinde arabuluculuk rolü oynayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Mısır
C
Fas
D
Cezayir
E
Tunus
Açıklama:
Seyrek de olsa, küçük ülkelerin de uluslararası uyuşmazlıklarda arabuluculuk yaptıkları olmaktadır. 1980’lerin başında Cezayir kazanabileceği büyük prestiji hesaplayarak ABD ve İran arasındaki rehine krizinde böyle bir rol oynamıştır.
Soru 50
1970'li yıllarda ABD ile ÇİN arasında gerçekleşen yakınlaşma aşağıdaki ülkelerden hangisinin arabuluculuğuyla gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
İran
C
Pakistan
D
Hindistan
E
Tayland
Açıklama:
1970’lerde ABD Çin yakınlaşmasında Pakistan’ın arabuluculuğu önemli katkı yapmış, Amerika’nın Çin’i tanımasından sonra Pakistan perde arkasına çekilmiştir.
Soru 51
Ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükümetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmi bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Müzakere
B
Uyuşmazlık
C
Tanıma
D
Çözüm
E
Uzlaşma
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Soru 52
Birleşmiş Milletleri yaratan San Francisco sözleşmesi, İsrail’in yaratılması, Filistin devletinin kurulmasına yönelik müzakereler ne türden müzakerelerden biridir?
Seçenekler
A
İki aktörün ilişkiler için ön koşul olan aralarındaki ilişkileri normalleştirme ve diplomatik ilişki kurmaya yönelik
B
Dünya sahnesinde yeni aktörlerin yaratılması amacına dönük
C
Belirli bir mevcut statükoyu değiştirmek için çıkarların -örneğin egemenliklerin veya nüfuz bölgelerinin yeniden tanımlanmasını öngören
D
Tarafların amaçlarının daha açıklıkla ortaya çıkması ve kendi tutumlarının kamuoyuna propagandasını yapabilmelerine yönelik
E
Pazarlık gücünü artırmak için ulusal ve uluslararası desteğini artırmaya çalışırken iç ve dış eleştirileri susturmaya dönük
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Soru 53
Zirve toplantıları veya Dışişleri Bakanları düzeyinde toplantılar dışında, müzakerecilerin seçiminde rol oynayan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyumlu olma
B
Kararlı olma
C
İkna yeteneğine sahip olma
D
Öngörü sahibi olma
E
Güvenilir olma
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Soru 54
Genellikle tarafların birbirlerine güven duymadıkları uzun soluklu uyuşmazlıklarda devreye giren, diplomasi alanında gelenekleşmiş yöntemlerin başında gelen ve bir diplomasi aracı olarak müzakere yönteminin tamamlayıcısı niteliğindeki yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İyi niyet misyonları
B
Uzlaştırma
C
Araştırma komisyonları
D
Arabuluculuk
E
Kolaylaştırıcılık
Açıklama:
Uluslararası uyuşmazlıklarda arabuluculuk kurumunun işlevini tartışabileceksiniz.
Soru 55
Ülkeler arasındaki yazlı mutabakatlar için antlaşma, sözleşme, şart, konvansiyon, nota değişimi, protokol ve son senet terimleri hangi kavram kapsamında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Arabuluculuk
B
Müzakere
C
Diplomasi
D
İşbirliği yapma
E
Diplomatik anlaşma
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi diplomaside, ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlanabilmesine yönelik kullanılabilen teşvik edici araçlardan biridir?
Seçenekler
A
Ekonomik yaptırımlar
B
Ambargo
C
Boykot
D
Abluka
E
Ticari tavizler
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Soru 57
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde, Bonn’dan sonra “İklim Değişikliği” görüşmelerinin gerçekleştirildiği kıta ve şehir doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Afrika- Durban
B
Güney Amerika- Montevideo
C
Kuzey Amerika: New-York
D
Asya- Kyoto
E
Avrupa- Brüksel
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi iyi bir müzakerecinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Güvenilirlik
B
Duygusallık
C
İnandırıcılık
D
İkna edicilik
E
Sabırlılık
Açıklama:
Uluslararası uyuşmazlıklarda arabuluculuk kurumunun işlevini tartışabileceksiniz.
Soru 59
Bir antlaşma metninin “dibace” bölümünde aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Genel amaç
B
Antlaşma süresi
C
Tanımlamalar
D
Esas hükümler
E
İmza ve mühürler
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 60
İki veya daha çok sayıdaki ülke arasında bir uluslararası bunalım söz konusu olduğunda bu bunalımın güç kullanımına dönüşmemesi için gösterilen diplomatik faaliyetin adı nedir?
Seçenekler
A
Müzakere
B
Arabuluculuk
C
Kriz yönetimi
D
Hukuki önlemler
E
Siyasi önlemler
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Uluslararası sorunların ortaya çıkması durumunda konunun güç kullanılmadan çözülmesi yönündeki diplomatik çalışmaların adı "kriz yönetimidir".
Uluslararası sorunların ortaya çıkması durumunda konunun güç kullanılmadan çözülmesi yönündeki diplomatik çalışmaların adı "kriz yönetimidir".
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlayabilmesi için gereksinim duyulan araçlardan biri olarak tanımlanan havuç ile kastedilenlerden değildir?
Seçenekler
A
Güce başvurma tehdidi
B
Ambargo
C
Boykot
D
Abluka
E
Ticari tavizler
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Ticari tavizler ülkeler arasındaki çıkarları koruma anlamında kullanılan daha yoğun ve güce başvurulmadan kullanılan araçlardan birisi sayılamaz, çünkü burada "güç gösterisi" yerine olumlu uçta yer alan "taviz" söz konusudur.
Ticari tavizler ülkeler arasındaki çıkarları koruma anlamında kullanılan daha yoğun ve güce başvurulmadan kullanılan araçlardan birisi sayılamaz, çünkü burada "güç gösterisi" yerine olumlu uçta yer alan "taviz" söz konusudur.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi müzakere öncesi aşamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Müzakere gereği konusunda mutabakat
B
Gündemin saptanması
C
Arabulucuların saptanması
D
Müzakerelerin yeri
E
Zamanlama
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Yapılacak olan "müzakere" öncesi mutlaka alınması gereken önlemler ve hazırlıklarla beraber(yer, zaman, müzakere konusu, gündem vs.), arabulucuların kimler olacağı konusunda bir seçim yapılması söz konusu değildir.
Yapılacak olan "müzakere" öncesi mutlaka alınması gereken önlemler ve hazırlıklarla beraber(yer, zaman, müzakere konusu, gündem vs.), arabulucuların kimler olacağı konusunda bir seçim yapılması söz konusu değildir.
Soru 63
Bir diplomasi aracı olarak müzakere yöntemini tamamlayıcı nitelikte etkinliği olan arabuluculuk işlevi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Aracı yalnızca karşılıklı mesajları iletir.
B
Aracı resmi iletişimin devamını sağlar.
C
Aracı taraflara tavsiyelerde bulunur.
D
Aracı orta yolu bularak bir karar verir.
E
Aracı başkanlık ettiği toplantıda taraflara yeniden müzakere şansı verir.
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Müzakere içinde yer alan arabulucunun ona verilen karşılıklı mesajlar dışında başka bir konu iletmesi, konuya dahil olması, ya da taraf tutması mümkün değildir, çünkü bu müzakere ruhuna aykırı düşer.
Müzakere içinde yer alan arabulucunun ona verilen karşılıklı mesajlar dışında başka bir konu iletmesi, konuya dahil olması, ya da taraf tutması mümkün değildir, çünkü bu müzakere ruhuna aykırı düşer.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi ülkeler arasında herhangi bir konudaki yazılı mutabakatlar için kullanılan terimlerden değildir?
Seçenekler
A
Sözleşme
B
Şart
C
Nota değişimi
D
Son senet
E
Bağlayıcılık
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
Ülkeler arasındaki diplomatik ilişkilerde herhangi bir konu hakkındaki yazılı mutabakatlar arasında yer alan sözleşme, nota değişimi gibi unsurların arasında "bağlayıcılık" gibi bir öge yer almaz.
Ülkeler arasındaki diplomatik ilişkilerde herhangi bir konu hakkındaki yazılı mutabakatlar arasında yer alan sözleşme, nota değişimi gibi unsurların arasında "bağlayıcılık" gibi bir öge yer almaz.
Soru 65
Uluslararası anlaşmaların onaylanmasına ilişkin anayasa maddeleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
90. ve 143. maddeler
B
30. ve 104. maddeler
C
90. ve 104. maddeler
D
131 ve 143. maddeler
E
90. ve 131. maddeler
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Uluslararası anlaşmaların onaylanmasına yönelik anayasa maddeleri 90. madde ile 104. maddelerdir
Uluslararası anlaşmaların onaylanmasına yönelik anayasa maddeleri 90. madde ile 104. maddelerdir
Soru 66
Ülke heyetlerinin müzakerelerde izleyeceği yolu anlatan kitap aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müzakere kanunu
B
Müzakere kitabı
C
Müzakere görev talimatnamesi
D
Müzakere talimatı
E
Müzakere kararnamesi
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Ülke heyetleri arasında yapılacak olan müzakerelere atfen hazırlanan ve müzakere esnasında izlenecek yolu tarif eden belgelere"müzakere talimatı" denir.
Ülke heyetleri arasında yapılacak olan müzakerelere atfen hazırlanan ve müzakere esnasında izlenecek yolu tarif eden belgelere"müzakere talimatı" denir.
Soru 67
Ülkelerarası sorunların çözümünde siyaset dışı alanları kullanmak için geliştirilmiş yöntem hangisidir?
Seçenekler
A
Barış ilan etme
B
Ekonomik ortaklıklar
C
Dolaylı müzakere
D
Güven arttırıcı önlemler
E
Arabuluculuk
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Ülkeler arasında ortaya çıkan sorunları aşmada kullanılan ve her iki tarafa da kazandıran yöntem ve izlenecek yol "güven arttırıcı önlemler" olarak da tanımlanabilir, çünkü bu yolla taraflar birbirlerine "iyi niyet" mesajları vermiş olurlar.
Ülkeler arasında ortaya çıkan sorunları aşmada kullanılan ve her iki tarafa da kazandıran yöntem ve izlenecek yol "güven arttırıcı önlemler" olarak da tanımlanabilir, çünkü bu yolla taraflar birbirlerine "iyi niyet" mesajları vermiş olurlar.
Soru 68
Anlaşmazlıkların çözümü amacıyla yapılan müzakereler belirli türlere ayrıldığında aşağıdaki hangisi bu sınıflamalara girmez?
Seçenekler
A
İki aktörün -ilişkiler için ön koşul olan-aralarındaki ilişkileri normalleştirmeye yönelik yapılan diplomatik müzakereler
B
Dünya sahnesinde yeni aktörlerin yaratılması amacına dönük müzakereler
C
Belirli bir mevcut statükoyu değiştirmek için çıkarların -örneğin egemenliklerin veya nüfuz bölgelerinin- yeniden tanımlanmasını öngören müzakereler
D
Taraflar aralarında mevcut fakat belirli bir tarihte sona ermesi öngörülen bir anlaşmanın uzatılması için yapılan müzakereler
E
müzakere yoluyla bir çözüme ulaşılmadığı durumda sonrasında yürütülen görüşmeler
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Burada aktarılan tüm müzakere türleri daha çok olumlu uçta yer alırken, başarısız bir müzakere sonunda yapılan yeni çalışmalar bu sınıflama içerisinde yer almamaktadır.
Burada aktarılan tüm müzakere türleri daha çok olumlu uçta yer alırken, başarısız bir müzakere sonunda yapılan yeni çalışmalar bu sınıflama içerisinde yer almamaktadır.
Soru 69
17. yüzyıla kadar uluslararası anlaşmaların çoğu aşağıdakilerden hangi dilde kaleme alınırdı?
Seçenekler
A
İngilizce
B
Latince
C
Portekizce
D
Rusça
E
Fransızca
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
17.yüzyıla kadar yapılan uluslararası anlaşmaların çoğu Latince yapılmıştır, çünkü "Latince" o zamanlarda, bugünkü "İngilizce" gibi herkesçe bilinen ve yazı dili olarak kullanılan "ortak" bir dildi.
17.yüzyıla kadar yapılan uluslararası anlaşmaların çoğu Latince yapılmıştır, çünkü "Latince" o zamanlarda, bugünkü "İngilizce" gibi herkesçe bilinen ve yazı dili olarak kullanılan "ortak" bir dildi.
Soru 70
Avrupa Birliği Konseyi, G-8 Zirveleri gibi devlet ve hükûmet zirve toplantıları dışında, devletlerarası ikili veya çok taraflımüzakerelerde en yüksek temsil düzeyi hangisidir?
Seçenekler
A
Dışişleri bakanlığı
B
Büyükelçi
C
Temsil heyeti
D
Genel kurulun alt organları
E
Oturum başkanı
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Ülkeler arası platformlarda ülkelerin ikili, veya çok taraflı müzakerelerde en çok ülkelerin Dış İşleri Bakanlıkları bu temsil görevini üstlenmektedirler.
Ülkeler arası platformlarda ülkelerin ikili, veya çok taraflı müzakerelerde en çok ülkelerin Dış İşleri Bakanlıkları bu temsil görevini üstlenmektedirler.
Soru 71
Bir anlaşmanın "uluslararası hukuka tabi olması" için ne gerekir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler Sekretaryası nezdinde kaydettirilmesi ve yayınlattırılması
B
Viyana Konvansiyonu'nu nezdinde kaydettirilmesi ve yayınlattırılması
C
Dünya Ticaret Örgütü nezdinde kaydettirilmesi ve yayınlattırılması
D
NATO nezdinde kaydettirilmesi ve yayınlattırılması
E
UNEP nezdinde kaydettirilmesi ve yayınlattırılması
Açıklama:
Uluslararası uyuşmazlıklarda arabuluculuk kurumunun işlevini tartışabileceksiniz.
Bir anlaşmanın uluslar arası hukuka tabi olması için kesinlikle Birleşmiş Milletler Sekretaryası tarafından kaydedilmesi ve yayınlanması gerekiyor ki "uluslararsı" niteliği ve özelliği onaylanmış olsun.
Bir anlaşmanın uluslar arası hukuka tabi olması için kesinlikle Birleşmiş Milletler Sekretaryası tarafından kaydedilmesi ve yayınlanması gerekiyor ki "uluslararsı" niteliği ve özelliği onaylanmış olsun.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi daimi tarafsızlık statüsüne sahip ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İsviçre
C
Almanya
D
İngiltere
E
İtalya
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
İsviçre, tarihinden gelen yapı ve gelişmeler doğrultusunda uluslar arası anlaşmalar dahilinde daimi tarafsızlık statüsündeki ender ülkelerdendir. Topraklarında hiç bir Dünya Savaşı görmeyen İsviçre, bu doğrultuda tarafsızlık yapısı içerisinde uluslararası camiada bağımsız(neutral) bir ülke olarak siyasi hayatına devam etmektedir.
İsviçre, tarihinden gelen yapı ve gelişmeler doğrultusunda uluslar arası anlaşmalar dahilinde daimi tarafsızlık statüsündeki ender ülkelerdendir. Topraklarında hiç bir Dünya Savaşı görmeyen İsviçre, bu doğrultuda tarafsızlık yapısı içerisinde uluslararası camiada bağımsız(neutral) bir ülke olarak siyasi hayatına devam etmektedir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi uzlaştırma ile ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Temel sorunları saptamak
B
Gerginliği azaltmak
C
Taraflar arasında resmi bir iletişim olanağı sağlamak
D
Tarafların güvenine sahip bir üçüncü taraf sağlamak
E
Doğrudan müzakereye girmeyi teşvik etmek
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Taraflar arasında resmi bir iletişim olanağı sağlamak uzlaştırma değildir. Bu daha çok üçüncü bir tarafın, güven duyulduğu için her iki tarafın da onayı ile arabulucu olmasıyla ilgilidir. Önce iletişim sağlanır, sonra uzlaştırma sağlanır.
Taraflar arasında resmi bir iletişim olanağı sağlamak uzlaştırma değildir. Bu daha çok üçüncü bir tarafın, güven duyulduğu için her iki tarafın da onayı ile arabulucu olmasıyla ilgilidir. Önce iletişim sağlanır, sonra uzlaştırma sağlanır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi diplomatik anlaşmalara verilen isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Nota değişimi
B
Protokol
C
Sözleşme
D
İlk senet
E
Şart
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
"İlk senet" diplomatik anlaşma kategorisinde yer almaz.
"İlk senet" diplomatik anlaşma kategorisinde yer almaz.
Soru 75
Özel kişiler ve hükümet dışı kuruluşlar (sivil toplum kuruluşları) tarafından yürütülen arabuluculuk faaliyetlerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Çözüm ortaklığı
B
Pakt
C
Konansiyon
D
Sözleşme
E
İkinci kanal diplomasisi
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
Hükümetler arasında çeşitli sebeplerden dolayı doğrudan yapılamayan siyasi görüşmeleri yürüten özel kişiler, ya da sivil toplum örgütlerin çalışmalarına, "doğrudan"(birinci kanaldan) değil, "ikinci kanal diplomasisi" denmektedir.
Hükümetler arasında çeşitli sebeplerden dolayı doğrudan yapılamayan siyasi görüşmeleri yürüten özel kişiler, ya da sivil toplum örgütlerin çalışmalarına, "doğrudan"(birinci kanaldan) değil, "ikinci kanal diplomasisi" denmektedir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi diplomasinin zorlayıcı olmayan araçları arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Ambargo
B
Ekonomik yardımlar
C
Teknik işbirliği
D
Ticari taviz
E
En çok kayrılan ülke muamelesi
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
Zorlayıcı olmayan araçların tümü ülkeler arasındaki denge ve işbirliğini korurken, "ambargo" gibi bir araç olumsuz uçta yer almaktadır.
Zorlayıcı olmayan araçların tümü ülkeler arasındaki denge ve işbirliğini korurken, "ambargo" gibi bir araç olumsuz uçta yer almaktadır.
Soru 77
Ortak politikalar söz konusu olduğunda AB müzakere heyetlerine kim başkanlık eder?
Seçenekler
A
Komisyon başkanı
B
Konsey başkanı
C
Parlamento başkanı
D
Güvenlik ve dış politika yüksek temsilcisi
E
Adalet Divanı başkanı
Açıklama:
Uluslararası uyuşmazlıklarda arabuluculuk kurumunun işlevini tartışabileceksiniz.
AB müzakere heyetine tabii ki "komisyon başkanı" başkanlık etmektedir.
AB müzakere heyetine tabii ki "komisyon başkanı" başkanlık etmektedir.
Soru 78
Özel kişiler veya hükümet dışı kuruluşlar tarafından yürütülen arabuluculuk faaliyetine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Paralel diplomasi
B
İkinci kanal diplomasisi
C
Özel diplomasi
D
Gayrı resmi diplomasi
E
Kısa devre diplomasisi
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Dar anlamda bir diplomasi uygulaması olmamakla beraber, özel kişi veya hükümet dışı kuruluşlar tarafından yapılan çalışmalar "ikinci kanal diplomasisi" olarak nitelendirilir.
Dar anlamda bir diplomasi uygulaması olmamakla beraber, özel kişi veya hükümet dışı kuruluşlar tarafından yapılan çalışmalar "ikinci kanal diplomasisi" olarak nitelendirilir.
Soru 79
Aşağıdaki yöntemlerden hangisi uyuşmazlıkların siyasi yollarla çözümü için BM fiartı’nın 33.maddesinde sayılanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Müzakere
B
Ambargo
C
Arabuluculuk
D
Hakemlik
E
Uzlaşma komisyonu
Açıklama:
Uluslararası uyuşmazlıklarda arabuluculuk kurumunun işlevini tartışabileceksiniz.
BM Şartının 33. Maddesinde uyuşmazlığın nasıl giderileceği konusundaki siyasi yollar sayılmıştır ve bu yollar arasında "ambargo" yer almamaktadır.
BM Şartının 33. Maddesinde uyuşmazlığın nasıl giderileceği konusundaki siyasi yollar sayılmıştır ve bu yollar arasında "ambargo" yer almamaktadır.
Soru 80
Aşağıdaki müzakere türlerinden hangisi anlaşmazlıkların çözümü amacını gütmez?
Seçenekler
A
İlişkileri normalleştirme
B
Mevcut statükoyu değiştirme
C
Savaşı sona erdirme
D
Ekonomik işbirliği
E
Dünya sahnesinde yeni aktör yaratma
Açıklama:
Diplomatik müzakere amaç, yöntem ve türlerini değerlendirebilecek, müzakere öncesi koşullar, müzakere gündeminin saptanması, müzakerelerin yeri, biçimi, zamanlaması ve düzeyi gibi hususları irdeleyebilecek, müzakerelerin cereyanı ile ilgili ilke ve uygulamaları değerlendirebileceksiniz.
Ülkeler arasındaki "ekonomik işbirliği" konusu var olan 4 müzakere türlerinden hiçbirisine ait değildir.
Ülkeler arasındaki "ekonomik işbirliği" konusu var olan 4 müzakere türlerinden hiçbirisine ait değildir.
Soru 81
Siyasi sorunların çözümünü kolaylaştırmak için siyaset dışı alanlarda işbirliği şemaları geliştirme yönteminin adı nedir?
Seçenekler
A
Güven arttırıcı önlemler
B
Arabuluculuk
C
Ekonomik işbirliği
D
Adım adım müzakere
E
Karşılıklı silahsızlanma
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
1990'dan beri Türkiye Cumhuriyeti ve Yunanistan arasındaki ilişkilerde gelinen nokta "Güven artırıcı önlemler" olarak gösterilerek,, karşılıklı sorunları çözümünü kolaylaştırmak için başta ekonomik olmak üzere siyaset dışı alanlarda yapılan işbirliğidir.
1990'dan beri Türkiye Cumhuriyeti ve Yunanistan arasındaki ilişkilerde gelinen nokta "Güven artırıcı önlemler" olarak gösterilerek,, karşılıklı sorunları çözümünü kolaylaştırmak için başta ekonomik olmak üzere siyaset dışı alanlarda yapılan işbirliğidir.
Soru 82
AB Devlet ve Hükümet Başkanları zirveleri hangi şehirde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Nice
B
Lüksemburg
C
Brüksel
D
Strazburg
E
Paris
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Avrupa Birliği üyeleri arasındaki müzakereler, 2002 yılındaki Nice Anlaşması gereği AB başkenti olan Brüksel'de sürdürülmektedir.
Avrupa Birliği üyeleri arasındaki müzakereler, 2002 yılındaki Nice Anlaşması gereği AB başkenti olan Brüksel'de sürdürülmektedir.
Soru 83
Uluslararası müzakerelerde ülkelerin temsil şekli hangi kurala bağlıdır?
Seçenekler
A
En üst düzeyde temsil
B
Müzakere sonucu tespit edilen düzeyde temsil
C
Bakan düzeyinde temsil
D
Büyükelçi düzeyinde temsil
E
Ülkeler temsil şeklini tespitte serbesttir
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Uluslararası gelenekler ülkelerin müzakerelerde ne şekilde temsil edilecekleri konusunda serbest bırakır.
Uluslararası gelenekler ülkelerin müzakerelerde ne şekilde temsil edilecekleri konusunda serbest bırakır.
Soru 84
Müzakerelere katılan heyetlere izlemeleri için verilen yol haritasının adı nedir?
Seçenekler
A
Müzakere kitabı
B
Müzakere talimatı
C
Müzakere kararnamesi
D
Müzakere kanunu
E
Müzakere görev talimatnamesi
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Hangi tür müzakere söz konusu olursa olsun, müzakere sırasında izlenecek tutum "müzakere talimatı" ile belirlenir.
Hangi tür müzakere söz konusu olursa olsun, müzakere sırasında izlenecek tutum "müzakere talimatı" ile belirlenir.
Soru 85
Diplomatik müzakerelerde taviz değişimiyle güdülen temel amaç nedir?
Seçenekler
A
Karşı taraftan azami taviz sağlamak
B
Tarafların çıkarları arasında genel bir denge bulmak
C
Karşı tarafa kendi çıkarlarını dayatmak
D
Kendi çıkarlarını maksimize etmek
E
Karşı tarafın baskısını savuşturmak
Açıklama:
Ülkeler arasındaki uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünde izlenebilecek yolları irdeleyebileceksiniz.
Müzakerelerde pazarlık konusu olan tavizler her zaman aynı değerde olmayabilir. Birisinin önem verdiği bir konu, karşı taraf için bir şey ifade etmeyebilir, ancak "taviz değişimi" ile genelde amaç, genel bir dengeye ulaşmaktır.
Müzakerelerde pazarlık konusu olan tavizler her zaman aynı değerde olmayabilir. Birisinin önem verdiği bir konu, karşı taraf için bir şey ifade etmeyebilir, ancak "taviz değişimi" ile genelde amaç, genel bir dengeye ulaşmaktır.
Soru 86
Aşağıdaki belgelerden hangisi bir diplomatik anlaşma türü değildir?
Seçenekler
A
Antlaşma
B
Şart
C
Konvansiyon
D
Konkordato
E
Protokol
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
Diplomatik anlaşmalar son derece çeşitli biçimler alır. Bunlar: anlaşma, sözleşme, şart, konvansiyon, nota değişimi, protokol vs. dir.
Diplomatik anlaşmalar son derece çeşitli biçimler alır. Bunlar: anlaşma, sözleşme, şart, konvansiyon, nota değişimi, protokol vs. dir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi BM’in resmi lisanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çince
B
İngilizce
C
Rusça
D
Arapça
E
Portekizce
Açıklama:
Diplomatik anlaşmaların işlev ve türlerini değerlendirebileceksiniz.
Birleşmiş Milletlerin damgası olan bütün anlaşmaların metinleri bu teşkilatın resmi dilleri olan İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Çince, Rusça ve Arapça dillerinde düzenlenir.
Birleşmiş Milletlerin damgası olan bütün anlaşmaların metinleri bu teşkilatın resmi dilleri olan İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Çince, Rusça ve Arapça dillerinde düzenlenir.
Soru 88
Birleşmiş Milletler Şartı'nın VI. Bölümü'ne göre uyuşmazlıkların çözümü kaç yoldan çözülür?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Şartı’nın VI. Bölümü’ne göre, uyuşmazlıkların çözümünde izlenebilecek yollar, hukuki önlemler veya siyasi önlemler şeklinde ikiye ayrılır.
Soru 89
I. Uluslararası Adalet Divanı
II. İyi niyet misyonları
III. Uzlaşma komisyonları
IV. Yerel mahkemeler
Yukarıdakilerden hangileri uyuşmazlıklar karşısında tarafların kendi aralarında yürüttüğü usüllerdir?
II. İyi niyet misyonları
III. Uzlaşma komisyonları
IV. Yerel mahkemeler
Yukarıdakilerden hangileri uyuşmazlıklar karşısında tarafların kendi aralarında yürüttüğü usüllerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Şartı’nın VI. Bölümü’ne göre, uyuşmazlıkların çözümünde izlenebilecek yollar, hukuki önlemler veya siyasi önlemler şeklinde ikiye ayrılır. Genel olarak, Uluslararası Adalet Divanı ve diğer uluslararası mahkemelerin faaliyetleri ve uluslararası hakemlik kurumu ile ilgili birincisi, yani hukuki yöntem, diplomasi alanı dışında kalır.
İkinci yöntem ise uyuşmazlığın tarafları arasında BM Şartı’nın 33. maddesinde bazıları say›lan geleneksel siyasi yolları içerir. Bunlar, müzakere, arabuluculuk, iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaşma komisyonları gibi usûllerdir.
İkinci yöntem ise uyuşmazlığın tarafları arasında BM Şartı’nın 33. maddesinde bazıları say›lan geleneksel siyasi yolları içerir. Bunlar, müzakere, arabuluculuk, iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaşma komisyonları gibi usûllerdir.
Soru 90
"Uzlaşıya varılamayacağı anlaşıldığında bu bunalımın güç kullanımına dönüşmemesi için gösterilen diplomatik faaliyet ............... diye adlandırılır."
Yukarıdaki boş bırakılan yere uygun olan kavram hangisidir?
Yukarıdaki boş bırakılan yere uygun olan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetim stratejisi
B
Uzlaşma teknikleri
C
Hukuki yöntem
D
Kriz yönetimi
E
İletişim kanallarını açık tutma
Açıklama:
Uzlaşıya varılamayacağı anlaşıldığında bu bunalımın güç kullanımına dönüşmemesi için gösterilen diplomatik faaliyet kriz yönetimi diye adlandırılır.
Soru 91
I. Ambargo
II. Abluka
III. Teknik yardım
IV. Ticari taviz
Yukarıdakilerden hangileri havuç-sopa olarak adlandırılan ve uzlaşmada kullanılan zorlayıcı olamayan araçlardandır?
II. Abluka
III. Teknik yardım
IV. Ticari taviz
Yukarıdakilerden hangileri havuç-sopa olarak adlandırılan ve uzlaşmada kullanılan zorlayıcı olamayan araçlardandır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve III
C
II ve IV
D
III ve IV
E
Yalnız I
Açıklama:
Diplomasinin amaçlarına ulaşabilmesi, yani ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlayabilmesi için çeşitli araçlara gereksinmesi vardır. Bu araçlar zorlayıcı-caydırıcı olabileceği gibi teşvik edici de olabilir. Bunları havuç ve sopa diye adlandırmak mümkündür.
Sopaların başında, “güç politikasının” baş aracı olan güce başvurmaktan bir adım geride olan güce başvurma tehdidi gelir. Bunun yanında, diplomatik ilişkilerin kesilmesi ile ambargo, boykot ve abluka (blocus) gibi ekonomik yaptırımlar da zorlayıcı önlemlerdir.
Zorlayıcı olmayan araçlar, yani havuçlar olarak, ekonomik ve teknik yardımları, ticari tavizleri, en çok kayrılan ülke muamelesi yapmayı veya uluslararası forumlarda destek vaatlerini saymak mümkündür. Nihayet, diplomasinin en olumlu aracı işbirliği ve dayanışma esası üzerinden ilişkilerin geliştirilmesidir. Bu durumda, zorlayıcılık-sopa ve teşvik-havuç araçlarının yerini karşılıklı ortak çıkarlar alır. Bu yaklaşım kazan-kazan ilişkisi şeklinde de adlandırılabilir.
Sopaların başında, “güç politikasının” baş aracı olan güce başvurmaktan bir adım geride olan güce başvurma tehdidi gelir. Bunun yanında, diplomatik ilişkilerin kesilmesi ile ambargo, boykot ve abluka (blocus) gibi ekonomik yaptırımlar da zorlayıcı önlemlerdir.
Zorlayıcı olmayan araçlar, yani havuçlar olarak, ekonomik ve teknik yardımları, ticari tavizleri, en çok kayrılan ülke muamelesi yapmayı veya uluslararası forumlarda destek vaatlerini saymak mümkündür. Nihayet, diplomasinin en olumlu aracı işbirliği ve dayanışma esası üzerinden ilişkilerin geliştirilmesidir. Bu durumda, zorlayıcılık-sopa ve teşvik-havuç araçlarının yerini karşılıklı ortak çıkarlar alır. Bu yaklaşım kazan-kazan ilişkisi şeklinde de adlandırılabilir.
Soru 92
Anlaşmazlıkların çözümünde başvurulan kaç tür müzakere türü vardır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Anlaşmazlıkların çözümü amacıyla yapılan müzakereler de belirli türlere ayrılabilir. Birincisi, iki aktörün -ilişkiler için ön koşul olan- aralarındaki ilişkileri normalleştirme ve diplomatik ilişki kurma amacıyla masaya oturmalarıdır. İkincisi, belirli bir mevcut statükoyu değiştirmek için çıkarların -örneğin egemenliklerin veya nüfuz bölgelerinin- yeniden tanımlanmasını öngören müzakerelerdir. Bu tür müzakereler genellikle savaşların ardından yapılır. Üçüncü bir tür, dünya sahnesinde yeni aktörlerin yaratılması amacına dönük müzakerelerdir. Birleşmiş Milletleri yaratan San Francisco sözleşmesi, İsrail’in yaratılması, Filistin devletinin kurulmasına yöne- lik müzakereler buna örnektir. Dördüncü olarak taraflar aralarında mevcut fakat belirli bir tarihte sona ermesi öngörülen bir anlaşmanın uzatılması için de müzakere edebilirler. Nihayet, müzakereler sırf tarafların amaçlarının daha açıklıkla ortaya çıkması ve kendi tutumlarının kamuoyuna propagandasını yapabilmeleri için de başlatılabilir.
Soru 93
I. Zamanlama
II. Müzakerelerin yeri
III. Müzakere şartları
IV. Müzakerenin sonuçları
Yukarıdakilerden hangileri müzakere öncesi sürecin adımlarındandır?
II. Müzakerelerin yeri
III. Müzakere şartları
IV. Müzakerenin sonuçları
Yukarıdakilerden hangileri müzakere öncesi sürecin adımlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
Yalnız II
E
I ve IV
Açıklama:
Müzakere öncesi sürecin adımları;
- Müzakere Gereği Konusunda Mutabakat
- Gündemin Saptanması
- Müzakerelerin Yeri
- Müzakerenin Biçimi
- Zamanlama
- Müzakerelerin Düzeyi
- Müzakere Heyetlerinin Bileşimi ve Büyüklüğüdür.
Soru 94
I. Güvenilir olmalı
II. Kendi çıkarlarını korumalı
III. Sezgileri güçlü olmalı
IV. İyi yalan söylemeli
Yukarıdakilerden hangileri iyi bir müzakerecinin özelliklerindendir?
II. Kendi çıkarlarını korumalı
III. Sezgileri güçlü olmalı
IV. İyi yalan söylemeli
Yukarıdakilerden hangileri iyi bir müzakerecinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Devletler arası müzakereciler, uyuşmazlıkları çözebilmek, yararlı ve kalıcı işbirliği çerçeveleri yaratabilmek için, ülkelerin farklı tarihi tecrübeleri, siyasi ve ekonomik sistemleri, gelenekleri ve kültürleri hakkında, bu farklılıklar arasında köprü kurabilecek derin kavrayış ve sezgiye sahip bulunmalıdır. İyi bir müzakerecinin kişisel niteliklerinin başında güvenilirlik ve inandırıcılık gelir.
Soru 95
"Müzakerelerden sonra, en çok başvurulan ve diplomasi alanında gelenekleşmiş yöntemlerin başında .............. gelir."
Yukarıdaki boş bırakılan yere uygun gelen kavram hangisidir?
Yukarıdaki boş bırakılan yere uygun gelen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Müzekerecilik
B
Barışçıl olmak
C
Diplomatlık
D
Arabuluculuk
E
Kriz yöneticiliği
Açıklama:
Müzakerelerden sonra, en çok başvurulan ve diplomasi alanında gelenekleşmiş yöntemlerin başında arabuluculuk gelir.
Soru 96
I. Temel sorunları saptamak
II. Tehdit etmek
III. Hukuki yollara başvurmak
IV. Gerginliği azaltmak
Yukarıdakilerden hangileri uzlaştırma sürecinin özelliklerindendir?
II. Tehdit etmek
III. Hukuki yollara başvurmak
IV. Gerginliği azaltmak
Yukarıdakilerden hangileri uzlaştırma sürecinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
Yalnız I
D
I, II ve III
E
Yalnız IV
Açıklama:
“Uzlaştırma”da, tarafların güvenine sahip bir üçüncü taraf, temel sorunları saptamak, gerginliği azaltmak, doğrudan müzakereye girmeye teşvik etmek amacıyla, anlaşmazlığın tarafları arasında, gayrıresmî bir iletişim olanağı sağlar.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi diplomatik anlaşmalar için kullanılan kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Nota değişimi
B
Konvansiyon
C
Şartlı mukavele
D
Sözleşme
E
Protokol
Açıklama:
Diplomatik anlaşmalar son derece çeşitli biçimler alır. İsimleri de çok değişik olabilir: Antlaşma, sözleşme, şart, konvansiyon, nota değişimi, protokol, son senet veya sadece “anlaşma”, ülkeler arasında herhangi bir konudaki yazılı mutabakatlar için kullanılan terimlerdir.
Soru 98
Uyuşmazlıkların çözümü, bir uyuşmazlığın sona erdirilmesini ifade eder. Birleşmiş Milletler Şartı’nın VI. Bölümü’ne göre, uyuşmazlıkların çözümünde izlenebilecek yollar, hukuki önlemler veya siyasi önlemler şeklinde ikiye ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi hukuki yöntem ile alakalıdır?
Seçenekler
A
Müzakere
B
Arabuluculuk
C
İyi niyet misyonları
D
Araştırma komisyonları
E
Uluslararası hakemlik kurumu
Açıklama:
Uyuşmazlıkların çözümü, bir uyuşmazlığın sona erdirilmesini ifade eder. Birleşmiş Milletler Şartı’nın VI. Bölümü’ne göre, uyuşmazlıkların çözümünde izlenebilecek yollar, hukuki önlemler veya siyasi önlemler şeklinde ikiye ayrılır. Genel olarak, Uluslararası Adalet Divanı ve diğer uluslararası mahkemelerin faaliyetleri ve uluslararası hakemlik kurumu ile ilgili birincisi, yani hukuki yöntem, diplomasi alanı dışında kalır. İkinci yöntem ise uyuşmazlığın tarafları arasında BM Şartı’nın 33. maddesinde bazıları sayılan geleneksel siyasi yolları içerir. Bunlar, müzakere, arabuluculuk, iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaşma komisyonları gibi usûllerdir.
Soru 99
Diplomasinin amaçlarına ulaşabilmesi, yani ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlayabilmesi için çeşitli araçlara gereksinmesi vardır. Bu araçlar zorlayıcı-caydırıcı olabileceği gibi teşvik edici de olabilir. Bunları havuç ve sopa diye adlandırmak mümkündür. Sopaların başında, “güç politikasının” baş aracı olan güce başvurmak gelir. Güç kullanmanın bir adım gerisinde olan zorlayıcı önlem hangisidir?
Seçenekler
A
Abluka
B
Boykot
C
Ambargo
D
Ticari tavizler
E
Güce başvurma tehdidi
Açıklama:
Diplomasinin amaçlarına ulaşabilmesi, yani ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlayabilmesi için çeşitli araçlara gereksinmesi vardır. Bu araçlar zorlayıcı-caydırıcı olabileceği gibi teşvik edici de olabilir. Bunları havuç ve sopa diye adlandırmak mümkündür. Sopaların başında, “güç politikasının” baş aracı olan güce başvurmaktan bir adım geride olan güce başvurma tehdidi gelir. Bunun yanında, diplomatik ilişkilerin kesilmesi ile ambargo, boykot ve abluka (blocus) gibi ekonomik yaptırımlar da zorlayıcı önlemlerdir. Zorlayıcı olmayan araçlar, yani havuçlar olarak, ekonomik ve teknik yardımları, ticari tavizleri, en çok kayrılan ülke muamelesi yapmayı veya uluslararası forumlarda destek vaatlerini saymak mümkündür. Nihayet, diplomasinin en olumlu aracı işbirliği ve dayanışma esası üzerinden ilişkilerin geliştirilmesidir. Bu durumda, zorlayıcılık-sopa ve teşvik-havuç araçlarının yerini karşılıklı ortak çıkarlar alır. Bu yaklaşım kazan-kazan ilişkisi şeklinde de adlandırılabilir.
Soru 100
Diplomasinin amaçlarına ulaşabilmesi, yani ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlayabilmesi için çeşitli araçlara gereksinmesi vardır. Bu araçlar zorlayıcı-caydırıcı olabileceği gibi teşvik edici de olabilir. Bunları havuç ve sopa diye adlandırmak mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi zorlayıcı olmayan önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Abluka
B
Boykot
C
Ambargo
D
Kazan-kazan
E
Teknik yardımlar
Açıklama:
Diplomasinin amaçlarına ulaşabilmesi, yani ülkeler arasında güce başvurmadan karşılıklı çıkarları üzerinde uzlaşı sağlayabilmesi için çeşitli araçlara gereksinmesi vardır. Bu araçlar zorlayıcı-caydırıcı olabileceği gibi teşvik edici de olabilir. Bunları havuç ve sopa diye adlandırmak mümkündür. Sopaların başında, “güç politikasının” baş aracı olan güce başvurmaktan bir adım geride olan güce başvurma tehdidi gelir. Bunun yanında, diplomatik ilişkilerin kesilmesi ile ambargo, boykot ve abluka (blocus) gibi ekonomik yaptırımlar da zorlayıcı önlemlerdir. Zorlayıcı olmayan araçlar, yani havuçlar olarak, ekonomik ve teknik yardımları, ticari tavizleri, en çok kayrılan ülke muamelesi yapmayı veya uluslararası forumlarda destek vaatlerini saymak mümkündür. Nihayet, diplomasinin en olumlu aracı işbirliği ve dayanışma esası üzerinden ilişkilerin geliştirilmesidir. Bu durumda, zorlayıcılık-sopa ve teşvik-havuç araçlarının yerini karşılıklı ortak çıkarlar alır. Bu yaklaşım kazan-kazan ilişkisi şeklinde de adlandırılabilir.
Soru 101
Diplomasinin en olumlu aracı işbirliği ve dayanışma esası üzerinden ilişkilerin geliştirilmesidir. Bu durumda, zorlayıcılık-sopa ve teşvik-havuç araçlarının yerini karşılıklı ortak çıkarlar alır. Bu ilişkiyi aşağıdakilerden hangisi gösterir?
Seçenekler
A
Ambargo
B
Kazan-kazan
C
Ticari tavizler
D
Teknik yardımlar
E
En çok kayrılan ülke muamelesi
Açıklama:
Diplomasinin en olumlu aracı işbirliği ve dayanışma esası üzerinden ilişkilerin geliştirilmesidir. Bu durumda, zorlayıcılık-sopa ve teşvik-havuç araçlarının yerini karşılıklı ortak çıkarlar alır. Bu yaklaşım kazan-kazan ilişkisi şeklinde de adlandırılabilir.
Soru 102
Anlaşmazlıkların çözümü amacıyla yapılan müzakereler de belirli türlere ayrılabilir. Aşağıdakilerden hangisi müzakerelerin ön koşulu olarak sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Dünya sahnesinde yeni aktörlerin yaratılması
B
Aralarındaki ilişkileri normalleştirme ve diplomatik ilişki kurma amacı
C
Belirli bir mevcut statükoyu değiştirmek için çıkarların yeniden tanımlanması
D
Mevcut fakat belirli bir tarihte sona ermesi öngörülen bir anlaşmanın uzatılması
E
Tarafların amaçlarının daha açıklıkla ortaya çıkması ve kendi tutumlarının kamuoyuna propagandasını yapabilmeleri
Açıklama:
Anlaşmazlıkların çözümü amacıyla yapılan müzakereler de belirli türlere ayrılabilir. Birincisi, iki aktörün -ilişkiler için ön koşul olan- aralarındaki ilişkileri normalleştirme ve diplomatik ilişki kurma amacıyla masaya oturmalarıdır. İkincisi, belirli bir mevcut statükoyu değiştirmek için çıkarların -örneğin egemenliklerin veya nüfuz bölgelerinin- yeniden tanımlanmasını öngören müzakerelerdir. Bu tür müzakereler genellikle savaşların ardından yapılır. Üçüncü bir tür, dünya sahnesinde yeni aktörlerin yaratılması amacına dönük müzakerelerdir. Birleşmiş Milletleri yaratan San Francisco sözleşmesi, İsrail’in yaratılması, Filistin devletinin kurulmasına yönelik müzakereler buna örnektir. Dördüncü olarak taraflar aralarında mevcut fakat belirli bir tarihte sona ermesi öngörülen bir anlaşmanın uzatılması için de müzakere edebilirler. Nihayet, müzakereler sırf tarafların amaçlarının daha açıklıkla ortaya çıkması ve kendi tutumlarının kamuoyuna propagandasını yapabilmeleri için de başlatılabilir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi bütünüyle devletlerarası müzakere yöntemini diplomasinin odağı hâline getiren noktalar açısından daha az yer tutmaktadır?
Seçenekler
A
Büyükelçilerin çalışmaları
B
Çok taraflı ilişkilerin gelişmesi
C
Zirve diplomasisinin yaygınlaşması
D
Uluslararası kuruluşların çalışmaları
E
Arabuluculuk faaliyetlerinin artması
Açıklama:
Bugün müzakere diplomasinin en önemli işlevlerinden biridir. Aslında, mukim büyükelçilikler tarafından yürütülen klasik diplomaside müzakereler dış misyonları en fazla meşgul eden faaliyet değildir. Günümüzün diplomatik sistemi mukim büyükelçilerin çalışmalarından çok daha geniş bir alana yayılmış olduğundan, müzakereler çok taraflı diplomatik faaliyetlerde giderek daha fazla yer tutmaktadır. Çok taraflı ilişkilerin gelişmesi, uluslararası kuruluşların çalışmaları, zirve diplomasisinin yaygınlaşması, arabuluculuk faaliyetlerinin artması, bütünüyle devletlerarası müzakere yöntemini diplomasinin odağı hâline getirmiştir. Dünyanın savaş, ekonomik geri kalmışlık, çevresel felaket gibi yaşamsal sorunlarının çözümünde ilerleme sağlamak için de tek yöntem devletlerarası müzakere sürecidir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi müzakere öncesi yapılacak işlerden değildir?
Seçenekler
A
Müzakerelerin yerinin belirlenmesi
B
Müzakerenin biçiminin belirlenmesi
C
Müzakerelerin düzeyinin belirlenmesi
D
İyi bir müzakereci olmaya çalışmak
E
Müzakere heyetlerinin bileşimini ve büyüklüğünü belirlemek
Açıklama:
İyi bir müzakereci olmak müzakere öncesi olması gereken bir durum değildir. Müzakere öncesi gözden geçirilenler şöyledir: Müzakere Gereği Konusunda Mutabakat, Gündemin Saptanması, Müzakerelerin Yeri, Müzakerenin Biçimi, Zamanlama, Müzakerelerin Düzeyi, Müzakere Heyetlerinin Bileşimi ve Büyüklüğü
Soru 105
Devleti adına yabancı devletlerle müzakere edecek kişinin seçilmesi devlet adamlarının en önemli kararlarından biridir. Müzakerecinin bir yandan kendi ülkesinin çıkarları ve görüşlerini etkili bir şekilde savunurken diğer yandan bunları karşı tarafın çıkar ve görüşleriyle bağdaştıracak ortak zemini bulabilmesi gerekir. Aşağıdaki durumlardan hangisinde bir müzakereci taviz verebilir?
Seçenekler
A
Yaratıcı olduğunda
B
Güvenilir olduğunda
C
İnandırıcı olduğunda
D
Fiziki dayanıklılığa sahip olduğunda
E
Kişisel prestijine gereğinden fazla önem verdiğinde
Açıklama:
Müzakerecinin kişisel prestijine gereğinden fazla önem verdiği haller de olabilir. O zaman, müzakerenin gerçek amacından çok müzakerecinin başarısı ön plana geçer ve müzakereci sırf başarılı gözükmek için vermemesi gereken tavizler verebilir. Bu duruma çoğunlukla müzakere heyeti başkanının diplomat değil, siyasetçi olduğu hallerde rastlanır.
Soru 106
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 33. maddesi, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde başvurulacak geleneksel siyasi yöntemler arasında birçok yol sayar. Bu yollar arasında en çok başvurulan ve diplomasi alanında gelenekleşmiş yöntemlerin başında hangisi gelir?
Seçenekler
A
Uzlaştırma
B
Müzakereler
C
Arabuluculuk
D
İyi niyet misyonları
E
Araştırma komisyonları
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 33. maddesi, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde başvurulacak geleneksel siyasi yöntemler arasında müzakereler yanında arabuluculuk (mediation), iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaştırma (conciliation) gibi yolları da sayar. Bunlar arasında, müzakerelerden sonra, en çok başvurulan ve diplomasi alanında gelenekleşmiş yöntemlerin başında arabuluculuk gelir. Arabuluculuk bir diplomasi aracı olarak müzakere yöntemini tamamlayıcı niteliktedir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi iç siyasette yapılan anlaşmalar ile alakalı değildir?
Seçenekler
A
Sözlü ve gayrıresmî olması
B
Tarafların kontrolünde olmaması
C
Her kelimesinin ince ince tartışılması
D
Hükümlerinin her zaman bağlayıcı olmaması
E
Seçimler gibi olaylara ve gelişmelere bağımlı olması
Açıklama:
Diplomatik anlaşmalar, iç siyaset veya iş yaşamında yapılan anlaşmalardan farklılık gösterir. İç siyasette anlaşmalar genellikle gayrıresmî ve sözlüdür. Hükümleri her zaman bağlayıcı değildir ve zaten, tarafların kontrolünde olmayan, seçimler gibi olaylara ve gelişmelere bağımlıdır. Bu esneklik, devletlerin resmen müzakere ettikleri, her kelimesini ince ince tartıştıkları sözleşmeler için söz konusu değildir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi bir uyuşmazlığın sona erdirilmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Uyuşmazlığın çözümü
B
Barışcıl sistem
C
Adalet divanı
D
Mahkeme faaliyeti
E
Gerçek çözüm
Açıklama:
Uyuşmalığın çözümü bir uyuşmazlığın sona erdirilmesini ifade eder
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi dar anlamıyla ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak çıkarlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eder?
Seçenekler
A
Çözümleme
B
Müzakere
C
Sonuç
D
Faaliyet
E
Diplomasi
Açıklama:
Müzakere dar anlamıyla ülkelerin resmen atanmış temsilcilerinin hükûmetleri arasındaki ortak ç›karlar veya uyuşmazlıklar konusunda resmî bir anlaşmaya varmak için yaptıkları görüşmeleri ifade eder
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi gündemdeki sorunun başka güç ve unsurların devreye girmesiyle çözümlenmesinin veya güç dengesinde lehte değişikliklerin oluşmasının yolunu açabilir?
Seçenekler
A
Müzakere
B
Betimleme
C
Geciktirme
D
Nihayetlendirme
E
Farkındalık
Açıklama:
Geciktirme gündemdeki sorunun başka güç ve unsurların devreye girmesiyle çözümlenmesinin veya güç dengesinde lehte değişikliklerin oluşmasının yolunu açabilir
Soru 111
Müzakerelere başlanma kararının verilmesinde aşağıdakilerden en çok hangisinin rolü vardır?
Seçenekler
A
Politik durum
B
İç ve dış siyasi etkenler
C
Mevzuat
D
Ekonomik kriz
E
Uyum süreci
Açıklama:
Müzakerelere bafşanma kararının verilmesinde iç ve dış siyasi etkenlerin büyük rolü vardır.
Soru 112
Uyuşmazlıklarla ilgili müzakerelerde hangi öğe önceden karara bağlanılması gereken hususlardan biridir?
Seçenekler
A
Zaman
B
Mekan
C
Maddiyat
D
Biçim
E
Nüfus
Açıklama:
Uyuşmazlıklarla ilgili müzakerelerin biçimi (formatı) önceden karara bağlanılması gereken hususlardan biridir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi müzakerelerin amaç ve kabul edilebilecek sonuçlarını da devletler tayin eder?
Seçenekler
A
Devletler
B
Makamlar
C
Diplomatlar
D
Protokoller
E
Diplomatik müzakereler
Açıklama:
Diplomatik müzakereler bağımsız devletlerin rekabet hâlindeki egemenlikleri arasındaki çıkar farklılıklarını azaltmak ve bu egemenlikleri optimum noktada uzlaştırmak amacını güttüğü için, müzakerelerin amaç ve kabul edilebilecek sonuçlarını da devletler tayin eder.
Soru 114
“Müzakereye güçlü pozisyondan başlamak gerekir” aşağıdaki hangi durumda denilir?
Seçenekler
A
Konu basitleştirildiğinde
B
Karmaşık problemlere yanıt arandığında
C
Sayı kalabalık olduğunda
D
Çözümlenemediğinde
E
Zaman sınırlaması getirildiğinde
Açıklama:
Konu bazen çok basitleştirilerek, “müzakereye güçlü pozisyondan başlamak gerekir” denilir
Soru 115
Aşağıdakilerin hangisinde müzakereci olarak seçilen kişi bir bakan veya iktidar partisine mensup bir siyasetçi ise kural olarak hükûmetin tam güvenine sahip olduğu varsayılır?
Seçenekler
A
Nüfusu büyük ülkelerde
B
Küçük ülkelerde
C
Demokratik ülkelerde
D
Açık denizlerde
E
Uzak ülkelerde
Açıklama:
Demokratik ülkelerde, müzakereci olarak seçilen kişi bir bakan veya iktidar partisine mensup bir siyasetçi ise kural olarak hükûmetin tam güvenine sahip olduğu varsayılır
Soru 116
Birleşmiş Milletler Şartı’nın kaçıncı maddesi, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde başvurulacak geleneksel siyasi yöntemler arasında müzakereler yanında arabuluculuk (mediation), iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaştırma (conciliation) gibi yolları da sayar?
Seçenekler
A
33.
B
34.
C
22.
D
32.
E
23.
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 33. maddesi, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde başvurulacak geleneksel siyasi yöntemler arasında müzakereler yanında arabuluculuk (mediation), iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaştırma (conciliation) gibi yolları da sayar.
Soru 117
Yararları yanında arabuluculuğun az da olsa bazı sakıncaları bulunmaktadır.Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?
Seçenekler
A
Parayı gözden çıkarır
B
Suçlu sayılabilir
C
Bazı sırlarını paylaşabilir
D
Can güvenliği olmayabilir
E
Görevden uzaklaştırılabilir
Açıklama:
Yararları yanında arabuluculuğun az da olsa bazı sakıncaları bulunmaktadır. Taraflar arabulucu ile bazı sırlarını paylaşmak zorunda kalabilirler.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi BM Şartının 33. maddesinde sayılan geleneksel siyasi yollardan biri değildir?
Seçenekler
A
İyi niyet misyonları
B
Araştırma komisyonları
C
Uluslararası hakemlik kurumu
D
Arabuluculuk
E
Uzlaşma komisyonları
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Uyuşmazlıkların Çözümü'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İkinci yöntem ise uyuşmazlığın tarafları arasında BM Şartı’nın 33. maddesinde bazıları sayılan geleneksel siyasi yolları içerir. Bunlar, müzakere, arabuluculuk, iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaşma komisyonları gibi usûllerdir.
İkinci yöntem ise uyuşmazlığın tarafları arasında BM Şartı’nın 33. maddesinde bazıları sayılan geleneksel siyasi yolları içerir. Bunlar, müzakere, arabuluculuk, iyi niyet misyonları, araştırma komisyonları, uzlaşma komisyonları gibi usûllerdir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi diplomasinin kullandığı güce başvurma tehditlerinden biridir?
Seçenekler
A
Arabuluculuk
B
Ambargo
C
Müzakere
D
Müzekkere
E
De jure
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Uyuşmazlıkların Çözümü'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Diplomasinin kullandığı güce başvurma tehditleri ambargo, boykot ve abluka (blocus) gibi ekonomik yaptırımlardır ya da zorlayıcı önlemlerdir.
Diplomasinin kullandığı güce başvurma tehditleri ambargo, boykot ve abluka (blocus) gibi ekonomik yaptırımlardır ya da zorlayıcı önlemlerdir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi ülkelerin müzakere masasına oturmaya hazır olma nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ulusal gücünü ve pozisyonunu sağlamlaştırmak
B
Karşı tarafın dikkatini saptırmak
C
Savaş hazırlığı için zaman kazanmak
D
Pazarlık gücünü artırmak
E
İç ve dış eleştirileri susturmak
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Uyuşmazlıkların Çözümü'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Müzakereye başlamaya hazır olmak her zaman uzlaşmazlık konusunda anlaşmaya varmak iradesini yansıtmayabilir. Ulusal gücünü ve pozisyonunu sağlamlaştırmak için zaman kazanmak ve karşı tarafın dikkatini saptırmak için de müzakereye hazır görünülebilir. Pazarlık gücünü artırmak için ulusal ve uluslararası desteğini artırmaya çalışırken iç ve dış eleştirileri susturmak için de müzakere masasına oturulabilir.
Müzakereye başlamaya hazır olmak her zaman uzlaşmazlık konusunda anlaşmaya varmak iradesini yansıtmayabilir. Ulusal gücünü ve pozisyonunu sağlamlaştırmak için zaman kazanmak ve karşı tarafın dikkatini saptırmak için de müzakereye hazır görünülebilir. Pazarlık gücünü artırmak için ulusal ve uluslararası desteğini artırmaya çalışırken iç ve dış eleştirileri susturmak için de müzakere masasına oturulabilir.
Soru 121
AB Devlet ve Hükümet Başkanları zirveleri hangi şehirde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Berlin
B
Strazburg
C
Viyana
D
Brüksel
E
Lüksemburg
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Uyuşmazlıkların Çözümü'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
AB Devlet ve Hükümet Başkanları zirveleri Brüksel'de yapılmaktadır.
AB Devlet ve Hükümet Başkanları zirveleri Brüksel'de yapılmaktadır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi anlaşmazlıkların çözümü için yapılan müzakere türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İki aktörün arasındaki ilişkiyi normalleştirmek amacı güden müzakere
B
Belirli bir statükoyu değiştirmek için çıkarların yeniden tanımlanmasını öngören müzakere
C
Dünya sahnesinde yeni aktörlerin yaratılmasına dönük müzakere
D
Tarafların amaçlarını daha açıklıkla ortaya çıkarmak ve propaganda amacı güden müzakere
E
Uluslararası Adalet Divanını yönlendirmek amaçlı müzakere
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Uyuşmazlıkların Çözümü'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Anlaşmazlıkların çözümü amacıyla yapılan müzakereler de belirli türlere ayrılabilir. Birincisi, iki aktörün -ilişkiler için ön koşul olan- aralarındaki ilişkileri
normalleştirme ve diplomatik ilişki kurma amacıyla masaya oturmalarıdır. İkincisi, belirli bir mevcut statükoyu değiştirmek için çıkarların -örneğin egemenliklerin veya nüfuz bölgelerinin- yeniden tanımlanmasını öngören müzakerelerdir. Bu tür müzakereler genellikle savaşların ardından yapılır. Üçüncü bir tür, dünya sahnesinde yeni aktörlerin yaratılması amacına dönük müzakerelerdir. Birleşmiş Milletleri yaratan San Francisco sözleşmesi, İsrail’in yaratılması, Filistin devletinin kurulmasına yönelik müzakereler buna örnektir. Dördüncü olarak taraflar aralarında mevcut fakat belirli bir tarihte sona ermesi öngörülen bir anlaşmanın uzatılması için de müzakere edebilirler. Nihayet, müzakereler sırf tarafların amaçlarının daha açıklıkla ortaya çıkması ve kendi tutumlarının kamuoyuna propagandasını yapabilmeleri için de başlatılabilir.
Anlaşmazlıkların çözümü amacıyla yapılan müzakereler de belirli türlere ayrılabilir. Birincisi, iki aktörün -ilişkiler için ön koşul olan- aralarındaki ilişkileri
normalleştirme ve diplomatik ilişki kurma amacıyla masaya oturmalarıdır. İkincisi, belirli bir mevcut statükoyu değiştirmek için çıkarların -örneğin egemenliklerin veya nüfuz bölgelerinin- yeniden tanımlanmasını öngören müzakerelerdir. Bu tür müzakereler genellikle savaşların ardından yapılır. Üçüncü bir tür, dünya sahnesinde yeni aktörlerin yaratılması amacına dönük müzakerelerdir. Birleşmiş Milletleri yaratan San Francisco sözleşmesi, İsrail’in yaratılması, Filistin devletinin kurulmasına yönelik müzakereler buna örnektir. Dördüncü olarak taraflar aralarında mevcut fakat belirli bir tarihte sona ermesi öngörülen bir anlaşmanın uzatılması için de müzakere edebilirler. Nihayet, müzakereler sırf tarafların amaçlarının daha açıklıkla ortaya çıkması ve kendi tutumlarının kamuoyuna propagandasını yapabilmeleri için de başlatılabilir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi müzakerelere başlama kararının verilmesinde iç siyasi etkenlerin başında gelir?
Seçenekler
A
Tarafların liderlerinin kendilerini iç politika açısından güvende hissetmeleri
B
Seçim öncesinde olmaları
C
Seçimin hemen sonrasında olmaları
D
İç kamuoyu karşısında karşı tarafa yakın olarak bilinmeleri
E
Taraf ülkelerde iç siyasi karşıtlıkların mevcut olması
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Müzakere Öncesi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Müzakerelere başlanma kararının verilmesinde iç ve dış siyasi etkenlerin büyük
rolü vardır. Her şeyden önce tarafların liderlerinin iç politika açısından kendilerini
güvende hissetmeleri şarttır.
Müzakerelere başlanma kararının verilmesinde iç ve dış siyasi etkenlerin büyük
rolü vardır. Her şeyden önce tarafların liderlerinin iç politika açısından kendilerini
güvende hissetmeleri şarttır.
Soru 124
Avrupa Birliği örneğinden hareketle siyasi sorunların çözümünü kolaylaştırmak için ''Güven artırıcı önlemler'' başlığı çerçevesinde ülkemiz aşağıdakilerden hangisi ile 1990'lardan beri ekonomi, ticaret, kültür ve turizm dahil çeşitli alanlarda antlaşmalar aktetmektedir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Yunanistan
C
Rusya
D
Pakistan
E
Ukrayna
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Müzakere Öncesi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Son yarım yüzyılda, özellikle Avrupa Birliği örneğinden hareketle siyasi sorunların çözümünü kolaylaştırmak için başta ekonomik olmak üzere siyaset dışı alanlarda işbirliği şemalarının geliştirilmesi yönünde güçlü bir eğilim ortaya çıkmıştır. “Güven artırıcı önlemler” başlığı çerçevesine de giren bu yaklaşım, örneğin, 1990’lardan beri Türkiye ile Yunanistan arasında uygulanmakta, iki ülke arasında ekonomi, ticaret, kültür ve turizm dahil çeşitli alanlarda antlaşmalar akdedilmesinde, Ege -ve Kıbrıs- sorunlarının çözümü için elverişli bir ortamın yaratılması umudu başlıca rolü oynamıştır.
Son yarım yüzyılda, özellikle Avrupa Birliği örneğinden hareketle siyasi sorunların çözümünü kolaylaştırmak için başta ekonomik olmak üzere siyaset dışı alanlarda işbirliği şemalarının geliştirilmesi yönünde güçlü bir eğilim ortaya çıkmıştır. “Güven artırıcı önlemler” başlığı çerçevesine de giren bu yaklaşım, örneğin, 1990’lardan beri Türkiye ile Yunanistan arasında uygulanmakta, iki ülke arasında ekonomi, ticaret, kültür ve turizm dahil çeşitli alanlarda antlaşmalar akdedilmesinde, Ege -ve Kıbrıs- sorunlarının çözümü için elverişli bir ortamın yaratılması umudu başlıca rolü oynamıştır.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi müzakerelere başlamadan önce üzerinde mutabakata varılabilecek konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Müzakere gündeminin saptanması
B
Müzakerenin hukuki dayanağı
C
Müzakerenin düzeyi
D
Müzakerenin biçimi
E
Müzakere heyetlerinin büyüklüğü
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Müzakere Öncesi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Müzakerenin hukuki dayanağı müzakerelere başlamadan önce üzerinde mutabakata varılabilecek konulardan biri değildir.
Müzakerenin hukuki dayanağı müzakerelere başlamadan önce üzerinde mutabakata varılabilecek konulardan biri değildir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi BM'nin resmi lisanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çince
B
İngilizce
C
Japonca
D
İspanyolca
E
Arapça
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Diplomatik Anlaşmalar'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Birleşmiş Milletler’in damgası olan bütün anlaşmaların metinleri, bu teşkilatın resmî lisanları olan İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Çince, Rusça ve Arapça düzenlenir.
Birleşmiş Milletler’in damgası olan bütün anlaşmaların metinleri, bu teşkilatın resmî lisanları olan İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Çince, Rusça ve Arapça düzenlenir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi müzakerecinin müzakere talimatının oluşturulması sürecine baştan dahil edilmesinin sağlayacağı yararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kişisel bilgi ve tecrübelerine göre hareket etme
B
Teknik ve siyasi yönden birinci elden bilgi edinme
C
İç siyaset yaklaşımı ve değerlerini öğrenme
D
Daha prestijli olma
E
Esnek olunabilecek ve gerilemenin mümkün olmayacağı konuları kavrama
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Müzakereler Başlıyor'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Güvenilirliği -ve etkinliği- artırabilecek bir uygulama, müzakerecinin müzakere
talimatının oluşturulması sürecine baştan dahil edilmesidir. Bu şekilde, müzakereci bir yandan konunun teknik ve siyasi yönleri hakkında birinci elden
ayrıntılı bilgi edinirken, diğer yandan ülkesindeki iç siyaset yaklaşım ve dengelerini öğrenerek, ne hususlarda esnek olunabileceğini, ne konularda gerilemenin mümkün olmadığını kavrar. Nihayet, söz konusu kişi karşı taraf için de son dakikada heyet başkanı yapılan birine nazaran daha prestijli ve ağırlıklı olarak görülür.
Güvenilirliği -ve etkinliği- artırabilecek bir uygulama, müzakerecinin müzakere
talimatının oluşturulması sürecine baştan dahil edilmesidir. Bu şekilde, müzakereci bir yandan konunun teknik ve siyasi yönleri hakkında birinci elden
ayrıntılı bilgi edinirken, diğer yandan ülkesindeki iç siyaset yaklaşım ve dengelerini öğrenerek, ne hususlarda esnek olunabileceğini, ne konularda gerilemenin mümkün olmadığını kavrar. Nihayet, söz konusu kişi karşı taraf için de son dakikada heyet başkanı yapılan birine nazaran daha prestijli ve ağırlıklı olarak görülür.
Ünite 7
Soru 1
Türkiye ‘enerji diplomasisi’ sahnesine ilk olarak hangi girişimde çıkmıştır?
Seçenekler
A
Ahwaz-İskenderun boru hattı
B
Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı
C
Samsun-Ceyhan boru hattı
D
Piri Reis sondaj çalışmaları
E
Mavi Akım projesi
Açıklama:
Türkiye’nin çok yönlü, gerçekten bilinçli ve uzun dönemli bir ‘enerji diplomasisi’ni benimsemesinin başlangıcı Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı projesi olmuştur.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi afetlerden doğan krizlerde devreye giren BM kuruluşlarından değildir?
Seçenekler
A
Dünya Gıda Programı (WFP)
B
Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF)
C
Kültür, Eğitim ve Bilim Teşkilatı (UNESCO)
D
Kalkınma Programı (UNDP)
E
Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)
Açıklama:
Deprem, su baskını, kuraklık gibi doğal afetlerde veya insan elinin neden olduğu açlık ve zorunlu göç gibi krizlerde devreye giren başlıca çok taraflı insani yardım kanalı Birleşmiş Milletler Teşkilatı’dır. BM kuruluşlarından dördü -Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Kalkınma Programı (UNDP), Dünya Gıda Programı (WFP) ve Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)- kriz ortamlarında insani yardımların sağlanmasını ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan başlıca kurumlardır.
Soru 3
Aşağıdaki hangi konulardaki yasaklar bütün devletler için zorunlu hale gelmiş olan insan hakları içtihatlarından değildir?
Seçenekler
A
Köle ticareti
B
İşkence
C
Irkçı ayrımcılık
D
Kültürel çeşitlilik
E
Soykırım
Açıklama:
Her hâlükârda, en azından bazı sivil ve siyasi haklar uluslararası hukuk içtihadı niteliğini kazanmıştır ve ilgili sözleşmelere taraf olsunlar olmasınlar bütün devletler için uyulması zorunlu hâle gelmiştir. Bu tür insan hakları içtihatlarına örnek olarak, soykırımı, köleliği ve köle ticaretini, cinayet ve insanların kaybedilişlerini, işkence veya zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı muameleyi ve sistematik ırkçı ayrımcılığı yasaklayan normlar sayılabilir.
Soru 4
Çevre konusunda ilk uluslararası girişim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1972 Stockholm Konferansı
B
1992 Rio Çevre ve Kalkınma Konferansı
C
1945 Dumbarton Oaks Konferansı
D
1972 Helsinki Konferansı
E
1971 BM Doğal Kaynaklar Konferansı
Açıklama:
1972 yılında Stockholm’de gerçekleştirilen ve Stockholm Konferansı olarak da bilinen “Birleşmiş Milletler
İnsan Çevresi Konferansı” bu alandaki ilk büyük uluslararası girişim olmuştur. Sosyo-ekonomik yapıları ve gelişme düzeyleri farklı olan birçok ülkenin “çevre” konusunda ilk defa bir araya geldiği bu Konferans sonunda “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Bildirisi” kabul edilmiştir.
İnsan Çevresi Konferansı” bu alandaki ilk büyük uluslararası girişim olmuştur. Sosyo-ekonomik yapıları ve gelişme düzeyleri farklı olan birçok ülkenin “çevre” konusunda ilk defa bir araya geldiği bu Konferans sonunda “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Bildirisi” kabul edilmiştir.
Soru 5
Dış temsilciliklerde medya ve sivil toplum temsilcileriyle görevli memurlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal işler ataşesi
B
Kültür ataşesi
C
Ticaret ataşesi
D
Askeri ataşe
E
Basın ataşesi
Açıklama:
ABD Büyükelçiliklerinde kültürel ilişkilerle de görevli olan bu birim ‘Kamu İşleri Bölümü’, İngiliz temsilciliklerinde ‘Basın ve Kamu İşleri Bölümü’ adını taşımaktadır. Büyük merkezlerde Türkiye dış temsilciliklerine bağlı ‘Basın Ataşelikleri’ bulunur. Bunun yanında temsilcilikten bir diplomatın kamuoyu diplomasisi faaliyetleriyle görevlendirilmesi uygulaması yaygınlaşmaktadır.
Soru 6
Kamuoyu diplomasisinde başlıca aktör ve koordinatör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükümet dışı kuruluşlar
B
Medya patronları
C
Sivil toplum kuruluşları
D
Dışişleri bakanlıkları
E
Başbakanlıklar
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri bakanlıklarıdır. Bu bakanlıklar esasen eskiden beri rutin olarak bugün kamuoyu diplomasisi çerçevesine giren faaliyetler yürütmektedir.
Soru 7
Kamuoyu diplomasisinin yabancı ülkelerdeki hedefi aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Hükümet dışı kuruluşlar
B
Kişiler
C
Hükümet yetkilileri
D
Halk
E
Sivil toplum kuruluşları
Açıklama:
Genel olarak yabancı ülkelerin hükûmet ve yöneticilerini etkilemeyi hedefleyen diplomasi günümüzde giderek aynı zamanda yabancı toplumların kamuoylarını da etkilemeye yönelmektedir. O kadar ki bugün kamuoyu ‘diplomasi alanında en önemli yeni unsur’ olarak nitelendirilmektedir. Hatta ‘yeni diplomasinin büyük ölçüde kamuoyu diplomasisinin ta kendisi olduğu ve geleneksel diplomasiye oranla farklı yetenekler, teknikler ve davranışlar gerektirdiği’ dahi ileri sürülebilmektedir.
Soru 8
Kamuoyu diplomasisi kavramı hangi yıl ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1945
B
1918
C
2000
D
2005
E
1965
Açıklama:
2. Dünya Savaşı sonrasında hükûmetler propaganda ile aynı yöntemlere başvurmak zorunda olmakla birlikte bu kelimeyi kullanmaktan çekinmişlerdir. Bunun yerine bu faaliyete ‘enformasyon’ bu görevi yüklenen birimlere de ‘enformasyon servisi’ adını vermeyi yeğlemişlerdir. Ancak bu kelimenin de ‘istihbarat’ kavramını çağrıştırması ve bilgilendirmek yerine bilgi sağlamak amacının taşındığı kuşkusunu yaratması nedeniyle (Türkiye’de ABD ‘Enformasyon Servisi’ USIS’e tepkiler buna bir örnektir), bu terim de gözden düşmüştür. Nihayet 1965’te Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesi Dekanı Edmund Gullion’un ortaya attığı ‘kamuoyu diplomasisi’ bu gereksinmeye yanıt olmuştur.
Soru 9
Ulus devletlerin egemenliklerini gönüllü kısıtlamalarının en önemli örneği aşşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Konseyi
B
Avrupa Birliği
C
AGİT
D
Birleşmiş Milletler
E
NATO
Açıklama:
Ulus devletlerde gönüllü kısıtlamanın en önemli örneği Avrupa Birliği’dir. Avrupa bütünleşmesi süreci içinde AB üye ülkeleri giderek artan konularda ulusal egemenliklerini ‘ortak egemenlik’ alanına devretmeyi kabul etmektedir. Hukuki yükümlük getiren pek çok uluslararası sözleşmeye katılan ülkeler de egemenliklerine belirli konularda sınır getirilmesini kabul etmiş olmaktadır.
Soru 10
Aşağıdaki alanlardan hangisi diplomasinin yeni alanlarından değildir?
Seçenekler
A
Siyasi ilişkiler
B
Enerji
C
Çevre
D
İnsan hakları
E
Terörizm
Açıklama:
Küresel ekonominin bütünleşmesi ve teknoloji alanındaki büyük sıçrayışların ülkelerin karşılıklı bağımlılığını arttırması nedeniyle ülkelerin güvenlik ve ekonomik refahı amaçları ancak
uluslararası bir çerçevede ele alınabilmektedir. Bu etkenlerle diplomasinin gündemi çok çeşitlenmiştir. Diplomatlar çevre, enerji, terörizm, insan hakları gibi yepyeni alanlarla meşgul olmaktadır
uluslararası bir çerçevede ele alınabilmektedir. Bu etkenlerle diplomasinin gündemi çok çeşitlenmiştir. Diplomatlar çevre, enerji, terörizm, insan hakları gibi yepyeni alanlarla meşgul olmaktadır
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi modern diplomasinin üç temel yönteminden biridir?
Seçenekler
A
Konsensüs’e ulaşma diplomasisi
B
Paralı diplomasi
C
Ucuz diplomasi
D
Tek taraflı diplomasi
E
Doğrudan diplomasi
Açıklama:
1961 Viyana Konvansiyonundan beri diplomatik yöntemlerde önemli değişiklikler olmuştur. Buna rağmen modern diplomasi hala üç temel yönteme dayanmaktadır: İkili ilişkilerde kişisel resmî temas diplomasisi, ‘perde arkası’ sessiz diplomasi ve çok taraflı müzakerelerde -oylama yerine- ‘konsensüs’e ulaşma diplomasisi. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde iç çatışmalar nedeniyle zayıflayan veya çöken devletler sorunsalı aşağıda belirtilen seçeneklerden hangi diplomasi türünün doğmasına sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Geçiş diplomasisi’ veya ‘ihtilaf sonrası yeniden inşa’ diplomasisi
B
Sürekli diplomasi
C
Değişken diplomasi
D
Süreğen diplomasi
E
De facto
Açıklama:
Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde iç çatışmalar nedeniyle zayıflayan veya çöken devletler sorunsalı ‘geçiş diplomasisi’ veya ‘ihtilaf sonrası yeniden inşa’ diplomasisi denilen yeni bir türün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu diplomasi yönteminin esas unsurlarını güvenlik operasyonları düzenlemek, yönetimi oluşturmak, seçim reformu yapmak ve savaş suçlarını yargılama mekanizmasını kurmak oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklinde tanımlanabilen diplomasiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çözüm Diplomasisi
B
Yönetim Diplomasisi
C
İyi yönetim diplomasisi
D
De facto
E
Eski Diplomasi
Açıklama:
Diğer bir yeni yönteme ‘iyi yönetim’ diplomasisi adı verilebilir. Bu tür diplomasi özellikle yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklinde tanımlanabilir. Habitat, Rio Zirvesi ardılı konferanslar gibi global çevre konferansları, Birleşmiş Milletler ve diğer yetkili uluslararası güçlerin güvenlik operasyonları, Birleşmiş Milletler çerçevesinde -örneğin sürdürülebilir kalkınma komisyonu gibi- özel görevli komisyonlar kurulması ve saydamlık, yolsuzlukla mücadele, kamu bütçesi hesap verilirliği gibi kamu hizmeti etiği konusunda uluslararası işbirliği çalışmaları ‘İyi yönetim diplomasisi’nin hangi alanlarda yürütüldüğünün örnekleridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
Günümüzde "diplomasi alanında en önemli yeni unsur" olarak nitelendirilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu vicdanı
B
Kamu yararı
C
Kamu düzenlemesi
D
Kamuoyu diplomasisi
E
Toplu haklar ve sözleşmeler
Açıklama:
Genel olarak yabancı ülkelerin hükûmet ve yöneticilerini etkilemeyi hedefleyen diplomasi günümüzde giderek aynı zamanda yabancı toplumların kamuoylarını da etkilemeye yönelmektedir. O kadar ki bugün kamuoyu ‘diplomasi alanında en önemli yeni unsur’ olarak nitelendirilmektedir. Hatta ‘yeni diplomasinin büyük ölçüde kamuoyu diplomasisinin ta kendisi olduğu ve geleneksel diplomasiye oranla farklı yetenekler, teknikler ve davranışlar gerektirdiği’ dahi ileri sürülebilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 15
Bir ülkenin resmî veya hükûmet dışı olanaklarının diğer ülke/ülkeler kamuoyunu ülkesinin yararına etkilemesi olarak da tanımlanan diplomasi şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek taraflı diplomasi
B
Kamuoyu diplomasisi
C
Çift taraflı diplomasi
D
Popüler kültür diplomasisi
E
Çift taraflı diplomasi
Açıklama:
Çok geniş anlamıyla kamuoyu diplomasisi bir ülkenin resmî veya hükûmet dışı olanaklarının diğer ülke/ülkeler kamuoyunu ülkesinin yararına etkilemesi olarak da tanımlanabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 16
Kamuoyu diplomasisinin önemli aktörlerinden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Valiler
B
Kaymakamlar
C
Büyükelçiler
D
Belediye Başkanları
E
Avukatlar
Açıklama:
Mukim büyükelçiler kamuoyu diplomasisinin önemli oyuncularıdır. Hükûmetlerinin en yetkili temsilcileri olmaları yanında büyükelçiler bulundukları ülke medyası için en elverişli ve kolay ulaşılabilir muhataplardır. Hitabet ve kısıtlı zamanda derli toplu mesaj verebilme kabiliyetine sahip olduğu varsayıldığı için televizyon ve radyolara sık sık konuk olarak çağırılabilirler. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
Çevre Diplomasisi hava ve su kirliliği, katı ve tehlikeli atık üretimi, toprak bozulması, ormansızlaşma, iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi insanların güvenliği, sağlığı ve üretkenliği, canlı türleri ve gıda güvenliği üzerinde ciddi bir tehdit oluşturan çevre sorunları aşağıdakilerden hangi diplomasi yolu ile çözümlenebilir?
Seçenekler
A
Çevre Diplomasisi
B
Kamuoyu Diplomasisi
C
Örgütsel Diplomasi
D
Varoluşsal Diplomasi
E
Diplomatik Kamuoyu
Açıklama:
Hava ve su kirliliği, katı ve tehlikeli atık üretimi, toprak bozulması, ormansızlaşma, iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi insanların güvenliği, sağlığı ve üretkenliği, canlı türleri ve gıda güvenliği üzerinde ciddi bir tehdit oluşturan çevre sorunları siyasi sınırlar tanımamaktadır. Bu gibi sorunlar çevre diplomasisi ile dile getirilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
Çevre Diplomasisi alanında düzenlenen ilk büyük uluslararası konferans aşağıda verilen hangi yılda düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1971
B
1972
C
1973
D
1974
E
1975
Açıklama:
1972 yılında Stockholm’de gerçekleştirilen ve Stockholm Konferansı olarak da bilinen “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı” bu alandaki ilk büyük uluslararası girişim olmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi deprem, su baskını, kuraklık gibi doğal afetlerde veya insan elinin neden olduğu açlık ve zorunlu göç gibi krizlerde devreye giren başlıca çok taraflı insani yardım kanalıdır?
Seçenekler
A
NATO
B
TBMM
C
Birleşmiş Milletler Teşkilatı
D
IMF
E
KIZILAY
Açıklama:
Deprem, su baskını, kuraklık gibi doğal afetlerde veya insan elinin neden olduğu açlık ve zorunlu göç gibi krizlerde devreye giren başlıca çok taraflı insani yardım kanalı Birleşmiş Milletler Teşkilatı’dır. BM kuruluşlarından dördü -Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Kalkınma Programı (UNDP), Dünya Gıda Programı (WFP) ve Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)- kriz ortamlarında insani yardımların sağlanmasını ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan başlıca kurumlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi bir Birleşmiş Milletler Yardım teşkilatı olan UNICEF'in açılımıdır?
Seçenekler
A
Dünya Gıda Programı
B
Çocuklara Yardım Fonu
C
Mülteciler Yüksek Komiserliği
D
Kalkınma Programı
E
Yabancı Öğrenciler Destek Fonu
Açıklama:
Çocuklara Yardım Fonu kısaltması UNICEF'dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
Ülkelerin karşılıklı bağımlılığı önemli ölçüde artmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu bağımlılığın sebepleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Terörizm
B
Nüfus artışı
C
Çevre sorunları
D
Salgın hastalıklar
E
Uyuşturucu kaçakçılığı
Açıklama:
Küresel ekonominin bütünleşmesi ve teknoloji alanındaki büyük sıçrayışlar ülkelerin karşılıklı bağımlılığını önemli ölçüde arttırmıştır. Bu karşılıklı bağımlılığın diğer bir nedeni ne kadar güçlü olursa olsun hiçbir ülkenin salt kendi olanaklarıyla baş edemeyeceği sorunların giderek çoğalmasıdır. Ülkelerin güvenliklerini sağlama ve istikrar içinde ekonomik refahı arttırma amaçları ancak uluslararası bir çerçevede ele alınabilmektedir. Dünyada herhangi bir yerdeki ekonomik kriz ekonomisi en gelişmiş ülkeleri dahi tehdit edebilmektedir. Çevre sorunları, terörizm, uyuşturucu kaçakçılığı, göç ve mülteci hareketleri, salgın hastalıklar gibi pek çok sorun ile ülkelerin ortak hareketi olmadan mücadele etmek olanaksız hâle gelmiştir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde ortaya çıkan yeni diplomasi konularından birisidir?
Seçenekler
A
Enerji
B
Siyaset
C
Ekonomi
D
Kültür
E
Karşılıklı ilişkiler
Açıklama:
Bugün diplomatların geleneksel siyasi, ekonomik, kültürel ve konsolosluk ilişkileri yanında yepyeni alanlarda sorunlarla meşgul olmaları gerekmektedir. Çevre, enerji, terörizm, insan hakları, doğal afetler ve insani yardımlar, sınır aşan sular, nükleer silahlar, uyuşturucu kaçakçılığı, mülteciler, fakirlik ve marjinalleştirme, siber terörizm gibi konularda uzmanlık da gerektiren yeni diplomasi faaliyetleri ortaya çıkmıştır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklinde tanımlanabilen diplomasi yöntemine verilen ad?
Seçenekler
A
İyi Yönetim Diplomasisi
B
Geçiş Diplomasi
C
Resmi Diplomasi
D
Yeniden İnşa Diplomasisi
E
Güvenlik Diplomasisi
Açıklama:
‘İyi yönetim’ diplomasisi özellikle yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklinde tanımlanabilir. Habitat, Rio Zirvesi ardılı konferanslar gibi global çevre konferansları, Birleşmiş Milletler ve diğer yetkili uluslararası güçlerin güvenlik operasyonları, Birleşmiş Milletler çerçevesinde -örneğin sürdürülebilir kalkınma komisyonu gibi- özel görevli komisyonlar kurulması ve saydamlık, yolsuzlukla mücadele, kamu bütçesi hesap verilirliği gibi kamu hizmeti etiği konusunda uluslararası işbirliği çalışmaları ‘İyi yönetim diplomasisinin hangi alanlarda yürütüldüğünün örnekleridir.
Soru 24
I- Sivil Toplum Kuruluşları
II- Parlamentolar
III- Yerel Makamlar
Yukarıdaki organlardan hangisi ya da hangileri günümüzde uluslararası sahnede giderek daha fazla rol oynamaktadır?
II- Parlamentolar
III- Yerel Makamlar
Yukarıdaki organlardan hangisi ya da hangileri günümüzde uluslararası sahnede giderek daha fazla rol oynamaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II
C
I, II
D
I, III
E
II, III
Açıklama:
Uluslararası ilişkiler artık ulus devletler ve uluslararası kuruluşların tekelinde değildir. Sivil toplum kuruluşları, parlamentolar ve yerel makamların uluslararası sahnede giderek daha fazla rol oynaması klasik diplomasinin karşılaştığı başlıca meydan okuma olarak nitelendirilebilir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi dış politika amaçlarını ve tezlerini etkili bir biçimde savunup, dünyanın ve özellikle hedef ülkelerin neredeyse tüm çevrelerini etkilemeyi amaçlayan diplomasi türü?
Seçenekler
A
Kamuoyu Diplomasisi
B
Zirve Diplomasisi
C
Bakanlar Diplomasisi
D
Geçiş Diplomasisi
E
İyi Yönetim Diplomasisi
Açıklama:
Bugün hükûmetlerin dış politika amaçlarını ve tezlerini etkili bir biçimde savunabilmeleri ancak dünya kamuoyunu ve özellikle hedef ülkelerin neredeyse tüm çevrelerini ne ölçüde etkileyebildiklerine bağlıdır. Bir ülke herhangi bir dış sorununda ne kadar haklı olursa olsun bu haklılığını diğer ülkelere de kabul ettirememesi hâlinde haksız dahi görünecektir. Bu alandaki en etkili manivela, diğer klasik diplomasi araçlarının da ötesinde, son yıllarda ülkelerin giderek büyük önem verdiği ‘kamuoyu diplomasisi’dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Kamuoyu Diplomasisi ile aynı anlamda kullanılan ama zamanla kazandığı kötü şöhret nedeniyle terk edilen kavramdır?
Seçenekler
A
Propaganda
B
Hukuk
C
Reklam
D
Bilgilendirme
E
Demokrasi
Açıklama:
Propaganda kamuoyunun siyasi amaçlarla kitle iletişim araçları kullanılarak etkilenmesi şeklinde tanımlanabilir. Birçok yazar ‘kamuoyu diplomasisi’ nin aslında ‘propaganda’nın yabancı kamuoylarına yönelik biçiminin değişik bir isimle takdiminden ibaret olduğunu ileri sürer (‘Bizim yaptığımız kamuoyu diplomasisi, onlarınki propagandadır’). Buna karşı başkalarına göre kamuoyu diplomasisi propagandadan temelde farklı ve yepyeni bir kavramdır. Birinci görüştekiler için propaganda 20. yüzyılın ilk yarısında özellikle 1. Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan totaliter rejimlerin elinde çarpıtılarak kullanıldığı için kötü bir anlam ve şöhret kazanmıştır. Bu nedenle 2. Dünya Savaşı sonrasında hükûmetler propaganda ile aynı yöntemlere başvurmak zorunda olmakla birlikte bu kelimeyi kullanmaktan çekinmişlerdir. 1990’larda ise pek çok başka hükûmet propaganda faaliyetlerini ‘kamuoyu diplomasisi’ etiketi altında sunmaya başlamıştır.
Soru 27
Aşağıda verilenlerden hangisi Açık Diplomasi kavramının savunucusu olan Amerikan başkanı?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Theodore Roosevelt
C
George Bush
D
Dwight D. Eisenhower
E
John F. Kennedy
Açıklama:
‘Açık Diplomasi’yi savunan Amerikan başkanı Woodrow Wilson’dur.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatördür?
Seçenekler
A
Dışişleri Bakanlıkları
B
İçişleri Bakanlıkları
C
Parlamentolar
D
Gizli Servisler
E
Sivil Toplum Örgütleri
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri bakanlıklarıdır. Bu bakanlıklar esasen eskiden beri rutin olarak bugün kamuoyu diplomasisi çerçevesine giren faaliyetler yürütmektedir.
Soru 29
I- Kültür tanıtımı faaliyetleri
II- Yabancı medyaları bilgilendirmek
III- Doğrudan tanıtım yapmak
Yukarıdaki faaliyetlerden hangisi ya da hangileri dışişleri bakanlıklarının yürüttüğü faaliyetler arasındadır?
II- Yabancı medyaları bilgilendirmek
III- Doğrudan tanıtım yapmak
Yukarıdaki faaliyetlerden hangisi ya da hangileri dışişleri bakanlıklarının yürüttüğü faaliyetler arasındadır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
III
C
I, II
D
I, III
E
II, III
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri
bakanlıklarıdır. Bu bakanlıklar esasen eskiden beri rutin olarak bugün kamuoyu diplomasisi çerçevesine giren faaliyetler yürütmektedir. Bunlar arasında, tanıtma malzemesi hazırlayıp dış temsilciliklere dağıtmak, başkentteki yabancı medya mensuplarını bilgilendirmek, (günümüzde) internet sitesi aracılığıyla doğrudan tanıtım yapmak, bilgi aktarmak, (bazı ülkeler için) kültür tanıtımı faaliyetlerine ve bu tarz faaliyetleri yürüten (Goethe Enstitüsü, Alliance Française gibi) kurumlara fon sağlamak sayılabilir. Bunun yanında kamuoyu diplomasisi stratejisini dış politika amaçları çerçevesinde oluşturmak, tanıtım faaliyeti yürüten diğer devlet kuruluşlarının (ve bazen özel kuruluşların) bu faaliyetlerinin söz konusu amaçlara uygunluğunu sağlamak için koordinasyon sağlamak da dışişleri bakanlıklarının görevlerine girmektedir.
bakanlıklarıdır. Bu bakanlıklar esasen eskiden beri rutin olarak bugün kamuoyu diplomasisi çerçevesine giren faaliyetler yürütmektedir. Bunlar arasında, tanıtma malzemesi hazırlayıp dış temsilciliklere dağıtmak, başkentteki yabancı medya mensuplarını bilgilendirmek, (günümüzde) internet sitesi aracılığıyla doğrudan tanıtım yapmak, bilgi aktarmak, (bazı ülkeler için) kültür tanıtımı faaliyetlerine ve bu tarz faaliyetleri yürüten (Goethe Enstitüsü, Alliance Française gibi) kurumlara fon sağlamak sayılabilir. Bunun yanında kamuoyu diplomasisi stratejisini dış politika amaçları çerçevesinde oluşturmak, tanıtım faaliyeti yürüten diğer devlet kuruluşlarının (ve bazen özel kuruluşların) bu faaliyetlerinin söz konusu amaçlara uygunluğunu sağlamak için koordinasyon sağlamak da dışişleri bakanlıklarının görevlerine girmektedir.
Soru 30
Çevre politikaları konusunda ilk büyük uluslararası girişim olan Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı aşağıda verilen hangi şehirde toplanmıştır?
Seçenekler
A
Stockholm
B
Helsinki
C
Berlin
D
Amsterdam
E
Brüksel
Açıklama:
Nitekim çevre politikaları, ilk olarak özellikle sanayileşmiş ülkelerde su ve hava kirliliği gibi küresel çevre bozulması işaretlerinin bilincine varılmaya başladığı 1960’lardan itibaren uluslararası düzeyde gündeme gelmiş ve diplomasi konusu olmuştur. Konu önce Birleşmiş Milletler’de tartışılmaya başlamış, 1969 yılında NATO çevre güvenliği konusunu ele almıştır. 1972 yılında Stockholm’de gerçekleştirilen ve Stockholm Konferansı olarak da bilinen “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı” bu alandaki ilk büyük uluslararası girişim olmuştur.
Soru 31
I- Birleşmiş Milletler
II- Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı
III- Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
Yukarıdaki örgütlerden hangisi ya da hangilerinin çevre ve sürdürülebilir kalkınma konularını gündemine aldığı söylenebilir?
II- Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı
III- Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
Yukarıdaki örgütlerden hangisi ya da hangilerinin çevre ve sürdürülebilir kalkınma konularını gündemine aldığı söylenebilir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Günümüzde çevre ve sürdürülebilir kalkınma konularını gündemine almayan bir uluslararası veya bölgesel kuruluş yok gibidir. Birleşmiş Milletler yanında Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ve uluslararası finans kuruluşları, sorunlara çözüm bulunabilmesini teminen çok-taraflı işbirliği yollarını geliştirmeye yönelik girişimleri teşvik etmekte ve bu çalışmalar arasında eşgüdümü sağlamak çabasındadır. Avrupa Birliği çevre alanında yüksek standartlar yerleştirmeye yönelik kapsamlı ortak politikalar geliştirmiştir. NATO 2004 yılından beri UNEP, BMKP, AGİT, BM Avrupa Komisyonu ve Orta ve Doğu Avrupa Çevre Merkezi ile birlikte Çevre ve Güvenlik İnisiyatifini yürütmektedir.
Soru 32
Diplomasinin gündemi bugün itibariyle çok daha çeşitlenmiş görünmektedir. Diplomatların geleneksel işler yanında yepyeni alanlarda sorunlarla meşgul olmaları gerekmektedir. Sınır aşan faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları gibi kuruluşlar da çevre, insan hakları veya nüfus hareketleri gibi ilgi alanlarında hükûmetlere baskı yapmak suretiyle diplomasinin gündemini genişletmekte ve çeşitlendirmekte rol oynamaktadırlar. Bu nedenle diplomatların yepyeni alanlarda uzmanlık kazanmaları zorunlu hâle gelmiştir. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi diplomatların ilgilenmeleri gerekli yeni konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Doğal afetler
C
İnsan hakları
D
Çevre sorunları
E
Yeni teknolojiler
Açıklama:
Diplomatların siyasi ve ekonomik konular ötesinde, çevre sorunları, insan hakları, toplumun etik değerlerini de derinden etkileyen yeni teknolojik gelişmeler gibi yepyeni alanlarda uzmanlık kazanmaları zorunlu hâle gelmiştir. Nihayet, deprem gibi doğal afetler veya iç savaşların yarattığı insani felaketlerde diplomatların müdahaleleri giderek daha fazla gerekli olmakta ‘olay yeri diplomasisi’ diplomatları büyükelçiliklerin nispeten korunaklı dünyasından, dünyanın ücra köşelerinde mülteci çadırlarına göndermektedir.
Soru 33
Diplomatik süreçteki en önemli değişiklik iç ve dış politikaların birbiriyle kaynaşmasının artmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomilerin küreselleşmesi
B
Sınır aşan muamelelerin artması
C
Evvelce iç sorun sayılan konuların uluslararası düzeye intikali
D
Diplomatik faaliyetin niteliğini değiştirerek daha ziyade ‘iç’ sayılan politikalar ve sorunlara da muhatap hâle gelmesi
E
Uluslararası hukukun gelişmesi ve uluslararası yargı kurumlarının çoğalması nedeniyle ulusal yargı kavramının yıpranması
Açıklama:
“D” şıkkı neden değil etki olarak karşımıza çıkmaktadır. Diplomatik süreçteki en önemli değişiklik iç ve dış politikaların birbiriyle kaynaşmasının artmasıdır. Bunun temel nedenleri, evvelce iç sorun sayılan konuların uluslararası düzeye intikali, uluslararası hukukun gelişmesi ve uluslararası yargı kurumlarının çoğalması nedeniyle ulusal yargı kavramının yıpranması, sınır aşan muamelelerin artması ve ekonomilerin küreselleşmesidir. Buna ek olarak, önemli sınır ötesi insan hareketlerinin olduğu bölgeler ve AB gibi entegrasyona yönelik kuruluşlarda da ülkelerin iç politika ve durumlarıyla doğrudan ilgili kendine özgü diplomatik süreçler söz konusudur.
İç ve dış politikaların neredeyse birleşmesinin başlıca etkisi diplomatik faaliyetin niteliğini değiştirerek insan hakları, iç güvenlik, enerji, çevre politikaları gibi daha ziyade ‘iç’ sayılan politikalar ve sorunlara da muhatap hâle gelmesidir.
İç ve dış politikaların neredeyse birleşmesinin başlıca etkisi diplomatik faaliyetin niteliğini değiştirerek insan hakları, iç güvenlik, enerji, çevre politikaları gibi daha ziyade ‘iç’ sayılan politikalar ve sorunlara da muhatap hâle gelmesidir.
Soru 34
Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde iç çatışmalar nedeniyle zayıflayan veya çöken devletler sorunsalı hangi tür bir diplomasinin ortaya çıkmasına neden olmuştur?
Seçenekler
A
Geçiş diplomasisi
B
İyi yönetim diplomasisi
C
‘Perde arkası’ sessiz diplomasi
D
İkili ilişkilerde kişisel resmî temas diplomasisi
E
Çok taraflı müzakerelerde -oylama yerine- ‘konsensüs’e ulaşma diplomasisi
Açıklama:
Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde iç çatışmalar nedeniyle zayıflayan veya çöken devletler sorunsalı ‘geçiş diplomasisi’ veya ‘ihtilaf sonrası yeniden inşa’ diplomasisi denilen yeni bir türün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu diplomasi yönteminin esas unsurlarını güvenlik operasyonları düzenlemek, yönetimi oluşturmak, seçim reformu yapmak ve savaş suçlarını yargılama mekanizmasını kurmak oluşturmaktadır. Diğer bir yeni yönteme ‘iyi yönetim’ diplomasisi adı verilebilir. Bu tür diplomasi özellikle yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklinde tanımlanabilir.
Soru 35
Habitat, Rio Zirvesi ardılı konferanslar gibi global çevre konferansları, Birleşmiş Milletler ve diğer yetkili uluslararası güçlerin güvenlik operasyonları, Birleşmiş Milletler çerçevesinde -örneğin sürdürülebilir kalkınma komisyonu gibi- özel görevli komisyonlar kurulması ve saydamlık, yolsuzlukla mücadele, kamu bütçesi hesap verilirliği gibi kamu hizmeti etiği konusunda uluslararası işbirliği çalışmaları aşağıdaki diplomasi örneklerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Geçiş diplomasisi
B
İyi yönetim diplomasisi
C
‘Perde arkası’ sessiz diplomasi
D
İkili ilişkilerde kişisel resmî temas diplomasisi
E
Çok taraflı müzakerelerde -oylama yerine- ‘konsensüs’e ulaşma diplomasisi
Açıklama:
Diğer bir yeni yönteme ‘iyi yönetim’ diplomasisi adı verilebilir. Bu tür diplomasi özellikle yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklinde tanımlanabilir. Habitat, Rio Zirvesi ardılı konferanslar gibi global çevre konferansları, Birleşmiş Milletler ve diğer yetkili uluslararası güçlerin güvenlik operasyonları, Birleşmiş Milletler çerçevesinde -örneğin sürdürülebilir kalkınma komisyonu gibi- özel görevli komisyonlar kurulması ve saydamlık, yolsuzlukla mücadele, kamu bütçesi hesap verilirliği gibi kamu hizmeti etiği konusunda uluslararası işbirliği çalışmaları ‘İyi yönetim diplomasisi’nin hangi alanlarda yürütüldüğünün örnekleridir.
Soru 36
Dışişleri bakanlıklarının tanıtma malzemesi hazırlayıp dış temsilciliklere dağıtması, başkentteki yabancı medya mensuplarını bilgilendirmesi, (günümüzde) internet sitesi aracılığıyla doğrudan tanıtım yapması, bilgi aktarması, (bazı ülkeler için) kültür tanıtımı faaliyetlerine ve bu tarz faaliyetleri yürüten (Goethe Enstitüsü, Alliance Française gibi) kurumlara fon sağlaması aşağıdaki hangi diplomasi türü ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İnsani Diplomasi
B
Enerji Diplomasisi
C
Çevre Diplomasisi
D
Kamuoyu Diplomasisi
E
İnsan Hakları Diplomasisi
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri bakanlıklarıdır. Bu bakanlıklar esasen eskiden beri rutin olarak bugün kamuoyu diplomasisi çerçevesine giren faaliyetler yürütmektedir. Bunlar arasında, tanıtma malzemesi hazırlayıp dış temsilciliklere dağıtmak, başkentteki yabancı medya mensuplarını bilgilendirmek, (günümüzde) internet sitesi aracılığıyla doğrudan tanıtım yapmak, bilgi aktarmak, (bazı ülkeler için) kültür tanıtımı faaliyetlerine ve bu tarz faaliyetleri yürüten (Goethe Enstitüsü, Alliance Française gibi) kurumlara fon sağlamak sayılabilir.
Soru 37
Çevre politikaları, ilk olarak özellikle sanayileşmiş ülkelerde su ve hava kirliliği gibi küresel çevre bozulması işaretlerinin bilincine varılmaya başladığı 1960’lardan itibaren uluslararası düzeyde gündeme gelmiş ve diplomasi konusu olmuştur. Konu önce Birleşmiş Milletler’de tartışılmaya başlanmış, 1969 yılında NATO çevre güvenliği konusunu ele almıştır. Bu alanda ilk büyük uluslararası girişim olan “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı” 1972 yılında nerede gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Paris
B
Zürih
C
Roma
D
Londra
E
Stockholm
Açıklama:
Çevre politikaları, ilk olarak özellikle sanayileşmiş ülkelerde su ve hava kirliliği gibi küresel çevre bozulması işaretlerinin bilincine varılmaya başladığı 1960’lardan itibaren uluslararası düzeyde gündeme gelmiş ve diplomasi konusu olmuştur. Konu önce Birleşmiş Milletler’de tartışılmaya başlanmış, 1969 yılında NATO çevre güvenliği konusunu ele almıştır. 1972 yılında Stockholm’de gerçekleştirilen ve Stockholm Konferansı olarak da bilinen “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı” bu alandaki ilk büyük uluslararası girişim olmuştur. Sosyo-ekonomik yapıları ve gelişme düzeyleri farklı olan birçok ülkenin “çevre” konusunda ilk defa bir araya geldiği bu Konferans sonunda “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Bildirisi” kabul edilmiştir. Yine bu toplantıda kurulması kararlaştırılan Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) 1972’den beri çevre sorunlarının çözümüne yönelik faaliyetlerin eşgüdümü için çalışmaktadır.
Soru 38
Deprem gibi doğal afetlerin veya iç savaşlar gibi insan eliyle yaratılan felaketlerin kurbanlarının ivedi gereksinmelerini karşılamak ve acılarını hafifletmek ülkeleri bir araya getiren önemli bir saiktir. Bu amaçla yürütülen faaliyetler aynı zamanda yararlı bir diplomasi aracıdır. Zira bunlar yardım yapan ülkelerin dış politika amaçlarına hizmet edebileceği gibi çok taraflı kuruluşların görünürlük ve güvenirliğini arttırmaya da yardımcı olabilir. Bu tür politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsani Diplomasi
B
Enerji Diplomasisi
C
Çevre Diplomasisi
D
Kamuoyu Diplomasisi
E
İnsan Hakları Diplomasisi
Açıklama:
İnsani diplomasi insani amaçlı operasyon ve programlar için kamuoyu ve hükûmet desteği ve kaynaklarını harekete geçirmeyi hedefler. Bu diplomasi türü aynı zamanda insani amaçlı operasyonların savunulması, müzakeresi, anlaşmalara bağlanması gibi hususları içerir. Bu alanda hükûmetler yanında uluslararası kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve özel kişiler dâhil çeşitli aktörler faaliyet göstermektedir. Çağımızda çeşitli düzeylerde işbirliği hâlinde faaliyet gösteren bu aktörlerin hızla çoğalması insani diplomasinin önemini arttırmıştır.
Soru 39
2004 yılında Güneydoğu Asya’daki tsunami felaketindeki gibi Endonezya ve Tayland gibi zarar gören ülkelerin çağrısı üzerine yürütülen son derece geniş kapsamlı ve ülkeler yanında çeşitli yardım kuruluşlarının katıldığı yardım faaliyeti aşağıdaki diplomasi türlerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İnsani Diplomasi
B
Enerji Diplomasisi
C
Çevre Diplomasisi
D
Kamuoyu Diplomasisi
E
İnsan Hakları Diplomasisi
Açıklama:
Bunun yanında ülkemizdeki Marmara ve Van depremleri gibi büyük ölçekli deprem felaketleri de aynı şekilde uluslararası yardım kampanyalarına konu olmaktadır. Bu tarz faaliyetler dünya kamuoyunun tam desteğine sahiptir. Bunların diplomasi yönünü daha çok ülkeler, uluslararası ve sivil kuruluşlar arasındaki koordinasyon gereklerinin doğurduğu karmaşık uluslararası temaslar oluşturur. Doğal olarak yardım alan ülkeyle işbirliği ve koordinasyon da bir insani diplomasi uygulamasıdır.
Soru 40
İran’da petrolleri devletleştirmeye teşebbüs eden Musaddık’ın 1953 yılında CIA destekli bir darbeyle devrilmesi aşağıdaki politika türlerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İnsani Diplomasi
B
Enerji Diplomasisi
C
Çevre Diplomasisi
D
Kamuoyu Diplomasisi
E
İnsan Hakları Diplomasisi
Açıklama:
Enerji dış politikanın belki de -askerî güç kullanımı dışındaki- en önemli araçlarından biridir. İki veya daha fazla sayıda ülke ilişkilerinde hidrolik enerji veya nükleer enerji gibi yenilebilir enerji kaynakları zaman zaman öne çıkmakta ise de uluslararası ilişkileri derinden etkileme kabiliyetine sahip en önemli enerji kaynağı petrol ve -giderek daha fazla ölçüde- doğal gazdır. Uzun süre petrol politikası güç politikası ile eş anlamlıydı. Uluslararası petrol sanayi başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerin olağanüstü güce sahip, kar maksimazyonu peşinde özel şirketlerinin hâkimiyetinde idi. Petrol ithalatçısı ülkeler herhangi bir şekilde söz sahibi değildi.
Soru 41
I. İkili ilişkilerde kişisel resmî temas diplomasisi II. ‘Perde arkası’ sessiz diplomasi III. İkili süper güç müzakereleri IV. Çok taraflı müzakerelerde -oylama yerine- ‘konsensüs’e ulaşma diplomasisi Yukarıda sayılanlardan hangileri 21.YY'da diplomasinin değişmeyen yöntemlerindendir?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
I., II. ve III.
C
I., II. ve IV
D
III. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
1961 Viyana Konvansiyonundan beri diplomatik yöntemlerde önemli değişiklikler olmuştur. Buna rağmen modern diplomasi hala üç temel yönteme dayanmaktadır: İkili ilişkilerde kişisel resmî temas diplomasisi, ‘perde arkası’ sessiz diplomasi ve çok taraflı müzakerelerde -oylama yerine- ‘konsensüs’e ulaşma diplomasisi. Başlıca değişikliklerden biri, uluslararası ihtilaflarda gerginliğin azaltılması için başvurulan Doğu-Batı zirvelerinin de ortadan kalkması sonucu ikili süper güç müzakerelerinin yerini liderler arasında çok taraflı görüşmelere bırakmasıdır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 42
Bir ülke hükümetinin bir başka ülkenin vatandaşlarını kendi düşünceleri doğrultusunda etkilemeye çalışmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnsani diplomasi
B
Kamuoyu diplomasisi
C
İnsan hakları diplomasisi
D
Resmi diplomasi
E
Çevre diplomasisi
Açıklama:
Genel olarak yabancı ülkelerin hükûmet ve yöneticilerini etkilemeyi hedefleyen diplomasi günümüzde giderek aynı zamanda yabancı toplumların kamuoylarını da etkilemeye yönelmektedir. O kadar ki bugün kamuoyu ‘diplomasi alanında en önemli yeni unsur’ olarak nitelendirilmektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 43
Aşağıdaki ifadelerden hangisi kamuoyu diplomasisinin yeni bir diplomasi biçimi olduğunu savunanların iddiaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kamuoyu diplomasisinin hedefi yabancı toplumlardaki genelde halk ve özelde belirli gayrıresmî gruplar, kuruluşlar ve kişilerdir.
B
Kamuoyu diplomasisi bugün ülkelerin siyasi ve ekonomik ‘sert gücü’ kadar önemli olan ‘yumuşak gücü’nün başlıca araçlarından biridir.
C
Propaganda giderek daha güçlenen yabancı kamuoyları arasındaki ilişki çeşitliliğini kavrayamaz.
D
Kamuoyu diplomasisi bir yabancı kamuoylarının eğilimlerini de hesaba katmaya çalışan yeni bir propaganda stilidir.
E
Bugün karmaşık bir görüntü veren ve resmî aktörlerin olayları ve ilişkileri kontrol olanaklarının zayıfladığı postmodern bir dünyada yaşıyoruz
Açıklama:
Birçok yazar ‘kamuoyu diplomasisi’ nin aslında ‘propaganda’nın yabancı kamuoylarına yönelik biçiminin değişik bir isimle takdiminden ibaret olduğunu ileri sürer. Buna karşı başkalarına göre kamuoyu diplomasisi propagandadan temelde farklı ve yepyeni bir kavramdır.Birinci görüştekiler için kamuoyu diplomasisi belki -bir ölçüde yabancı kamuoylarının eğilimlerini de hesaba katmaya çalışan- yeni bir propaganda stili olarak nitelendirilebilir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 44
Kamuoyu diplomasisinin en rahat uygulanabildiği ülke hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Danimarka
E
ABD
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisinin en rahat, hatta sınırsız şekilde uygulanabildiği belki de tek ülke ABD’dir. ABD’de ülkesinin tezlerini kamuoyu önünde her vasıta ile savunmayan büyükelçinin bu tezlere inancından kuşku duyulur. Lobicilik -yani mali araçlar dahi kullanarak perde arkasında etkilemek- bir tek ABD’de makbul bir kamuoyu diplomasisi faaliyetidir. Washington’daki pek çok büyükelçilik hükûmetleri adına tanıtım şirketi kullanır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 45
Çevre diplomasisi konusunda ilk konferansı düzenleyen örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
OECD
C
AGİT
D
Avrupa Birliği
E
NATO
Açıklama:
Çevre politikaları, ilk olarak özellikle sanayileşmiş ülkelerde su ve hava kirliliği gibi küresel çevre bozulması işaretlerinin bilincine varılmaya başladığı 1960’lardan itibaren uluslararası düzeyde gündeme gelmiş ve diplomasi konusu olmuştur. Konu önce Birleşmiş Milletler’de tartışılmaya başlamış, 1969 yılında NATO çevre güvenliği konusunu ele almıştır. 1972 yılında Stockholm’de gerçekleştirilen ve Stockholm Konferansı olarak da bilinen “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı” bu alandaki ilk büyük uluslararası girişim olmuştur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 46
Farklı kültürlerde farklı insan hakları anlayışının geçerli olduğunu savunan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Hindistan
D
Türkiye
E
Japonya
Açıklama:
Çin gibi bazı ülkeler insan haklarının evrenselliğini reddetmekte, uluslar arası forumlarda farklı kültürlerde farklı insan hakları anlayışının geçerli olduğunu savunmaktadır. Bu tarz ülkelerin çoğunluğu evrensel insan haklarının bir Batı kavramı olduğunu ve zaten Batı’nın neo-emperyalist emellerle bu kavramı ülkelerin iç işlerine karışmak için kullandığını savunmaktadırlar. Doğru yanıt B'dir.
Soru 47
Türkiye'nin 1999 Marmara depreminde insani diplomasi örneği yaşadığı komşusu hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Bulgaristan
C
Suriye
D
İran
E
Irak
Açıklama:
1999 Marmara depremi vesilesiyle Yunanistan’ın Türkiye'ye bunun ardından Yunanistan’daki deprem nedeniyle Türkiye'nin Yunanistan'a yardım elini uzatması Türk-Yunan ilişkilerine önemli rahatlık getirmiş, yeni bir sayfanın açılmasını sağlamış bir insani diplomasi örneğidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 48
Aşağıdaki egemenliği kısıtlayıcı müdehalelerden hangisi diplomatik anlamda diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Bosna
B
Haiti
C
Somali
D
II. Körfe harekatı
E
Kosova
Açıklama:
1990’larda ABD’nin BM kararlarının desteğiyle veya NATO şemsiyesi altında Haiti, Somali ve eski Yugoslavya’da yalnız veya müttefikleriyle giriştiği müdahalelerde insani mülahazaların öncelik taşıdığı kabul edilebilir. ABD’nin ikinci Irak harekatı ve işgali için bazı ülkelerle oluşturduğu ‘aynı düşüncede ülkeler’ koalisyonu ile hareket edilmiş, uluslararası örgütlerin onayı alınmamıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 49
Aşağıdaki örgütlerden hangisi 1973 yılında uyguladığı petrol ambargosu ile dünyada enerji krizine yol açmıştır?
Seçenekler
A
OECD
B
AB
C
Arap Birliği
D
Afrika Birliği
E
OPEC
Açıklama:
16 Ekim 1973 tarihinde OPEC petrol üretimini düşürüp, Batılı ülkelere özellikle de ABD ve Hollanda’ya petrol taşıyan sevkiyatlara ambargo koyar. OPEC ayrıca petrol fiyatlarını yükseltmiş ve arz azalmasına rağmen talep sabit kalınca fiyatlar muazzam artmıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 50
Türkiye'nin enerji diplomasisinin temelinde hangi politika yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tüm enerji ihtiyacını ülke içerisinden karşılamak.
B
Temiz enerji yatırımları ile enerji ihraç etmek.
C
Dünya ölçeğinde enerji dağıtım merkezi olmak.
D
Yeni enerji teknolojilerini keşfetmek.
E
Petrol ihraç eden ülkeler üzerinde egemenlik kurmak.
Açıklama:
Türkiye’nin çok yönlü, gerçekten bilinçli ve uzun dönemli bir ‘enerji diplomasisi’ni benimsemesinin başlangıcı Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı projesi olmuştur. Bu proje Türkiye’ye önemli tecrübe kazandırmıştır. Nitekim o yıllardan sonra ülkemiz söz konusu bölgeden, hatta Rusya’dan dünya pazarlarına petrol ve doğal gaz iletilmesiyle ilgili -Nabucco, Samsun-Ceyhan, Güney Akım gibi- önemli boru hattı projelerinin hemen hemen tamamında rol talep etmeye ve oynamaya başlamıştır. Türkiye hâlen bir yandan enerji güvenliğini sağlamak, diğer yandan dünya ölçeğinde bir enerji dağıtım merkezi hâline gelmek amaçlarıyla bilinçli ve aktif bir diplomasi faaliyeti yürütmeyi sürdürmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden 21. yüzyılda diplomasideki başlıca değişiklikler içerisinde değildir?
Seçenekler
A
Diplomasinin içeriğindeki değişiklik
B
Diplomatik süreçteki değişiklik
C
Diplomatik yöntemlerdeki değişiklik
D
Uluslararası diplomatik yasalardaki değişiklik
E
Diplomasi aktörlerinin ve diplomatik kanalların çeşitlenmesi
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Diplomaside birçok strateji ve yöntem değişse de, dünyada ülkelerin birbiri ile olan karşılıklı bağımlılığnı arttırmıştır bu da ortak hareket etme ve aynı uluslararası diplomatik yasalara uyma zorunluluğunu getirmiştir.
Diplomaside birçok strateji ve yöntem değişse de, dünyada ülkelerin birbiri ile olan karşılıklı bağımlılığnı arttırmıştır bu da ortak hareket etme ve aynı uluslararası diplomatik yasalara uyma zorunluluğunu getirmiştir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi klasik diplomaside dışişleri bakanlıkları ve büyükelçiler aracılığı ile gerçekleşen temasların yerini alan yeni diplomasi aktörlerinden ve kanallarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Askeri diplomasi
B
Zirve diplomasisi
C
Bakanlar diplomasisi
D
Ulusötesi kuruluşlar ile işbirliği yapılması
E
İkili süper güç müzakereleri diplomasisi
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Çeşitli sivil toplum kuruluşları, hükümet dışı kuruluşlar, çok uluslu şirketler ve hükümet dışı elitler ülke sınırlarının ötesinde kendi çapında bir tür "diplomasi aktörleri" olmuşlardır, ancak "ikili süper güç müzakereleri diplomasisi" bu şemanın dışına çıkmaktadır.
Çeşitli sivil toplum kuruluşları, hükümet dışı kuruluşlar, çok uluslu şirketler ve hükümet dışı elitler ülke sınırlarının ötesinde kendi çapında bir tür "diplomasi aktörleri" olmuşlardır, ancak "ikili süper güç müzakereleri diplomasisi" bu şemanın dışına çıkmaktadır.
Soru 53
1965’te Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesi Dekanı Edmund Gullion’un ortaya attığı konusu ve hedefi yabancı toplumlardaki genelde halk ve özelde belirli gayrıresmî gruplar, kuruluşlar ve kişiler olan diplomasiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Propaganda diplomasisi
B
Enformasyon diplomasisi
C
Kamuoyu diplomasisi
D
İstihbarat diplomasisi
E
Geleneksel diplomasi
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
1965 yılında Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesi Dekanı Edmund Gullion "kamuoyu diplomasisi" kavramını ortaya koymuştur ve ABD resmi çevrelerinde "propaganda" kelimesinin yerini bu "kamuoyu diplomasisi" kavramı almıştır.
1965 yılında Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesi Dekanı Edmund Gullion "kamuoyu diplomasisi" kavramını ortaya koymuştur ve ABD resmi çevrelerinde "propaganda" kelimesinin yerini bu "kamuoyu diplomasisi" kavramı almıştır.
Soru 54
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör kimdir?
Seçenekler
A
Mukim büyükelçilikler
B
Başbakanlık
C
Dışişleri bakanlıkları
D
Sivil toplum örgütleri
E
Basın ataşelikleri
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
Dışişleri Bakanlıkları geleneksel, siyaset odaklı ve tek yönlü iletişim kurma etkinliklerinin yerine artık "kamuoyu diplomasisini" etkili bir araç olarak kullanmaktadırlar.
Dışişleri Bakanlıkları geleneksel, siyaset odaklı ve tek yönlü iletişim kurma etkinliklerinin yerine artık "kamuoyu diplomasisini" etkili bir araç olarak kullanmaktadırlar.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi modern diplomasinin bazı yeni alanları içerisinde değildir?
Seçenekler
A
Çevre diplomasisi
B
İnsan hakları diplomasisi
C
İnsani diplomasi
D
Enerji diplomasisi
E
Terörle mücadele diplomasisi
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisi olarak gösterilirken, "terörle mücadele diplomasisi" diye yeni bir alan bulunmamaktadır.
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisi olarak gösterilirken, "terörle mücadele diplomasisi" diye yeni bir alan bulunmamaktadır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi, diplomasinin içeriğindeki değişiklik kapsamında, 21. Yüzyıl diplomasisinde diplomatların meşgul olduğu alanlardan biridir?
Seçenekler
A
Siyasi ilişkiler
B
Konsolosluk ilişkileri
C
Ekonomik ilişkiler
D
İnsan hakları sorunları
E
Kültürel ilişkiler
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
İnsan Hakları konusu esasen kişi ile devlet arasındaki ilişkilerle ilgili olduğu halde, özellikle son yıllarda, uluslararası konu haline gelmiştir ve dünya ülkelerinin esas tartışma konularından birisidir.
İnsan Hakları konusu esasen kişi ile devlet arasındaki ilişkilerle ilgili olduğu halde, özellikle son yıllarda, uluslararası konu haline gelmiştir ve dünya ülkelerinin esas tartışma konularından birisidir.
Soru 57
Çok taraflı konferansların kayıtları hangi tarihten itibaren yayınlanmamaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Çok taraflı konferansların kayıtları 1970 yılından bu yana artık yayınlanmamaktadır.
Çok taraflı konferansların kayıtları 1970 yılından bu yana artık yayınlanmamaktadır.
Soru 58
Özellikle yönetimlerinin toplumları için yeterli politika üretemediği ülkelerde veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelerde uluslararası toplumun belli ölçülerde müdahale ve ya yardımına dayalı diplomasiye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Resmi temas diplomasisi
B
Sessiz diplomasi
C
Konsensüs’e ulaşma diplomasisi
D
Kamuoyu diplomasisi
E
İyi yönetim diplomasisi
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Bazı durumlarda ülkelerin kendi içinde bulundukları sorunları aşamamaları halinde, Birleşmiş Milletler(ya da başka kuruluşlar) devreye girerek özel komisyonlar kurması "iyi yönetim diplomasisi" olarak tanımlanmaktadır.
Bazı durumlarda ülkelerin kendi içinde bulundukları sorunları aşamamaları halinde, Birleşmiş Milletler(ya da başka kuruluşlar) devreye girerek özel komisyonlar kurması "iyi yönetim diplomasisi" olarak tanımlanmaktadır.
Soru 59
Kamuoyunun siyasi amaçlarla kitle iletişim araçları kullanılarak etkilenmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Egemenlik
B
Propaganda
C
Sivil toplum
D
Medya
E
Müzakere
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
Resmi olarak kitle iletişim araçlarını kullanarak siyasi amaçla kamuoyunu etkileme çalışmalarına propaganda denmektedir. Buna örnek olarak, siyasi partilerin seçimlerden önce televizyon ve radyolarda yaptıkları halkı etkilemek amacını taşıyan çalışmalar, gösterilebilir.
Resmi olarak kitle iletişim araçlarını kullanarak siyasi amaçla kamuoyunu etkileme çalışmalarına propaganda denmektedir. Buna örnek olarak, siyasi partilerin seçimlerden önce televizyon ve radyolarda yaptıkları halkı etkilemek amacını taşıyan çalışmalar, gösterilebilir.
Soru 60
Türkiye Kyoto Protokolünü hangi yıl, TBMM genel kurulunda kabul ederek yasalaştırmıştır?
Seçenekler
A
1997
B
2002
C
2004
D
2005
E
2009
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
"Küresel ısınma ve iklim değişikliği" konularını içeren "Kyoto Protokolünü" Türkiye 05.022009 tarihli kanun tasarısı ile TBMM Genel Kurulunda kabul etmiştir.
"Küresel ısınma ve iklim değişikliği" konularını içeren "Kyoto Protokolünü" Türkiye 05.022009 tarihli kanun tasarısı ile TBMM Genel Kurulunda kabul etmiştir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi diplomasideki başlıca değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Diplomasiye bakış açılarındaki değişiklikler
B
Diplomasinin içeriğindeki değişiklik
C
Diplomatik süreçteki değişiklik
D
Egemenlik kavramının değişmesi
E
Diplomasi aktörlerinin ve diplomatik Kanallarınçeşitlenmesi
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Diplomaside başlıca değişiklikler olmasına rağmen(burada içerik, süreç, yöntem, kanal vb. gösterebiliriz), diplomasiye olan bakış açısında herhangi bir değişiklik meydana gelmemiştir.
Diplomaside başlıca değişiklikler olmasına rağmen(burada içerik, süreç, yöntem, kanal vb. gösterebiliriz), diplomasiye olan bakış açısında herhangi bir değişiklik meydana gelmemiştir.
Soru 62
Uluslararası ihtilaflarda gerginliğin azaltılması için başvurulan Doğu-Batı zirvelerinin de ortadan kalkması sonucu ikili süper güç müzakerelerinin yerini liderler arasında çok taraflı görüşmelere bırakması, diplomasideki hangi başlıca değişikliklerle ilgilidir?
Seçenekler
A
Diplomasinin içeriğindeki değişiklik
B
Diplomatik yöntemlerdeki değişiklik
C
Egemenlik kavramının değişmesi
D
Diplomasi normlarının yıpranması
E
Uluslararası toplum ve ilişkilerin demokratikleşmesi
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Diplomatik süreçlerde birçok değişiklik meydana gelmiştir,çünkü ülkelerin iç ve dış politikaları birbiri ile kaynaşmıştır ve bundan hareketle, eskiden olduğu gibi, iki süper gücün(ABD ve Sovyetler Birliği) karşı-karşıya diplomasi yürütmesi yerine, artık liderler ve ekiplerin çok taraflı görüşmelere başlamışlardır ve bu da diplomaside yöntem değişikliğidir.
Diplomatik süreçlerde birçok değişiklik meydana gelmiştir,çünkü ülkelerin iç ve dış politikaları birbiri ile kaynaşmıştır ve bundan hareketle, eskiden olduğu gibi, iki süper gücün(ABD ve Sovyetler Birliği) karşı-karşıya diplomasi yürütmesi yerine, artık liderler ve ekiplerin çok taraflı görüşmelere başlamışlardır ve bu da diplomaside yöntem değişikliğidir.
Soru 63
Ülkelerin iç sorunlarına uluslararası toplumun müdahale edebilmesi, bir ülke veya bölgeye insani mülahazalarla güç kullanarak yardım edilmesi veya ülkeye -Somali’deki gibi- devlet çöktüğünde yardım götürülmesi hangi egemenlik anlayışıyla açıklanabilir?
Seçenekler
A
Gönüllü egemenlik
B
Ortak egemenlik
C
Mutlak egemenlik
D
Dıştan müdahale yoluyla egemenlik
E
Diplomatik egemenlik
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Artık mutlak egemenlik kavramı neredeyse geçmişte kalmıştır. Onun yerine, ülkelerin gönüllü olarak, ya da dıştan müdahale yoluyla egemenlikleri sınırlanabilir duruma gelmiştir. Buna örnek olarak yakın tarihte olan Bosna savaşına NATO'nun Sırbistan'a yaptığı müdahale gösterilebilir.
Artık mutlak egemenlik kavramı neredeyse geçmişte kalmıştır. Onun yerine, ülkelerin gönüllü olarak, ya da dıştan müdahale yoluyla egemenlikleri sınırlanabilir duruma gelmiştir. Buna örnek olarak yakın tarihte olan Bosna savaşına NATO'nun Sırbistan'a yaptığı müdahale gösterilebilir.
Soru 64
Propaganda’nın yabancı kamuoylarına yönelik biçiminin değişik bir isimle sunulması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geçiş diplomasisi
B
İhtilaf sonrası yeniden inşa diplomasisi
C
Kamuoyu diplomasisi
D
Geleneksel diplomasi
E
Modern diplomasi
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
1990'lardan beri birçok hükümet "propaganda" yerine "kamuoyu diplomasisi" etiketi altında çalışmalar sürdürmektedir. "Kamuoyu Diplomasisi" adı burada sadece bir "kılıf" olarak kullanılmaktadır. Bu yeni bir propaganda stilidir.
1990'lardan beri birçok hükümet "propaganda" yerine "kamuoyu diplomasisi" etiketi altında çalışmalar sürdürmektedir. "Kamuoyu Diplomasisi" adı burada sadece bir "kılıf" olarak kullanılmaktadır. Bu yeni bir propaganda stilidir.
Soru 65
“Bugünün gereksinimlerini, gelecek kuşakların gereksinimlerini karşılama yeteneğinden ödün vermeden karşılayan kalkınma” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Sosyal
C
İnsani
D
Kırsal
E
Sürdürülebilir
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Çevre koruması yoğunlukla ekonomik kalkınma ile doğrudan ilintili halde olduğu için, küresel çerçevede herkesi doğrudan etkileyen bu konunun geleceğe sağlıkla taşınması için "sürdürülebilir ekonomik kalkınma" bir "şart" olmuştur.
Çevre koruması yoğunlukla ekonomik kalkınma ile doğrudan ilintili halde olduğu için, küresel çerçevede herkesi doğrudan etkileyen bu konunun geleceğe sağlıkla taşınması için "sürdürülebilir ekonomik kalkınma" bir "şart" olmuştur.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi modern diplomasinin dayandığı üç temel yöntemdir? I. İkili ilişkilerde kişisel resmî temas diplomasisiII. İhtilaf öncesi yeniden inşa’ diplomasisiIII. Perde arkası sessiz diplomasiIV. Çok taraflı müzakerelerde -oylama yerine- ‘konsensüs’e ulaşma diplomasisi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, III
C
I, III, IV
D
I, II, IV
E
I,II, III, IV
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Modern diplomasi hala üç temel yönteme dayanmaktadır: İkili ilişkilerde resmi temas diplomasisi; "perde arkası" sessiz diplomasi ve "konsensüse" ulaşma diplomasisi.
Modern diplomasi hala üç temel yönteme dayanmaktadır: İkili ilişkilerde resmi temas diplomasisi; "perde arkası" sessiz diplomasi ve "konsensüse" ulaşma diplomasisi.
Soru 67
"Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Bildirisi"nin Kabul edildiği toplantı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1992 Rio Konferansı
B
1992 BM Çevre ve Kalkınma Konferansı
C
2002 Çevre ve Kalkınma Zirvesi
D
1987 Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu-Brundtland Raporu
E
1972 Stockholm Konferansı
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
1972 yılında Stockholm'de gerçekleştirilen ve "Stockholm Konferansı" olarak da bilinen "Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı" bu konuda ilk defa organize edilen uluslararası bir konferans olmuştur.
1972 yılında Stockholm'de gerçekleştirilen ve "Stockholm Konferansı" olarak da bilinen "Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı" bu konuda ilk defa organize edilen uluslararası bir konferans olmuştur.
Soru 68
Birleşmiş Milletler Teşkilatının deprem, su baskını gibi doğal afetlerde veya insan elinin neden olduğu açlık ve zorunlu göç gibi kriz ortamlarında insani yardımların sağlandığı ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan başlıca kurumlar hangileridir? I. Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF)II. Kalkınma Programı (UNDP)III. Dünya Gıda Programı (WFP)IV. Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III
C
III, IV
D
I, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Kriz ortamlarında insani yardımların sağlanmasında ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan kuruluşlar Çocuklara Yardım Fonu(UNICEF), Kalkınma Programı(UNDP), Dünya Gıda Programı(WFP) ve Mülteciler Yüksek Komiserliği(UNHCR) dır.
Kriz ortamlarında insani yardımların sağlanmasında ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan kuruluşlar Çocuklara Yardım Fonu(UNICEF), Kalkınma Programı(UNDP), Dünya Gıda Programı(WFP) ve Mülteciler Yüksek Komiserliği(UNHCR) dır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin çevre ile ilgili taraf olduğu sözleşmeler içerisinde sayılamaz?
Seçenekler
A
BM Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi
B
Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi
C
Tehlike Altındaki Türlerin Ticaretine İlişkin Sözleşme
D
Ekolojik Ayak İzi Sözleşmesi
E
Akdeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Türkiye, çevre ve çevre korunmasına yönelik birçok sözleşmeye taraf olmuştur, ancak "Ekolojik Ayak İzi Sözleşmesi" adına imzaladığı herhangi bir sözleşme yoktur.
Türkiye, çevre ve çevre korunmasına yönelik birçok sözleşmeye taraf olmuştur, ancak "Ekolojik Ayak İzi Sözleşmesi" adına imzaladığı herhangi bir sözleşme yoktur.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi devletlerin gönüllü olarak egemenliklerini kısıtlamasına örnek verilebilir? a
Seçenekler
A
NATO
B
Birleşmiş Milletler
C
Avrupa Birliği
D
AGİT
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Ulus devletlerde gönüllü egemenlik kısıtlamanın en önemli örneği Avrupa Birliği'dir.
Ulus devletlerde gönüllü egemenlik kısıtlamanın en önemli örneği Avrupa Birliği'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi yeni diplomasi faaliyetlerinin ortaya çıkmasına neden olan konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Turizm
B
Sınıraşan sular
C
Terör
D
Enerji
E
Çevre
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Çevre, enerji, doğal afetler, nükleer silahlar, fakirlik, siber terörizm gibi konular yeni diplomasi faaliyetleri olarak gösterilirken, turizm gibi az sıkıntılı bir alan "yeni" diplomasinin bir konusu değildir.
Çevre, enerji, doğal afetler, nükleer silahlar, fakirlik, siber terörizm gibi konular yeni diplomasi faaliyetleri olarak gösterilirken, turizm gibi az sıkıntılı bir alan "yeni" diplomasinin bir konusu değildir.
Soru 72
Diplomatik süreçteki en önemli değişiklik hangisidir?
Seçenekler
A
Teknolojik gelişmeler
B
İç ve dış politikaların birbiriyle kaynaşmasının artması
C
Ekonomik gelişmeler
D
Ulaşım ağının gelişmesi
E
Etik konular
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Diplomatik süreçteki en önemli değişiklik iç ve dış politikaların birbiriyle kaynaşmasının artmasıdır. Bunun temel nedenleri, evvelce iç sorun sayılan konuların uluslararası düzeye intikali, uluslararası hukukun gelişmesi ve uluslararası yargı kurumlarının çoğalması nedeniyle ulusal yargı kavramının yıpranması, sınır aşan muamelelerin artması ve ekonomilerin küreselleşmesidir.
Diplomatik süreçteki en önemli değişiklik iç ve dış politikaların birbiriyle kaynaşmasının artmasıdır. Bunun temel nedenleri, evvelce iç sorun sayılan konuların uluslararası düzeye intikali, uluslararası hukukun gelişmesi ve uluslararası yargı kurumlarının çoğalması nedeniyle ulusal yargı kavramının yıpranması, sınır aşan muamelelerin artması ve ekonomilerin küreselleşmesidir.
Soru 73
Yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklindeki diplomasi yöntemine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Perde arkası diplomasisi
B
Sessiz diplomasi
C
İyi yönetim diplomasisi
D
Müzakere diplomasisi
E
Resmi temas diplomasisi
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Diğer bir yeni yönteme ‘iyi yönetim’ diplomasisi adı verilebilir. Bu tür diplomasi özellikle yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklinde tanımlanabilir.
Diğer bir yeni yönteme ‘iyi yönetim’ diplomasisi adı verilebilir. Bu tür diplomasi özellikle yönetimlerinin toplumları için yeterli politikalar üretemediği ülkelere veya iç karışıklıklar gibi nedenlerle yönetilemeyen ülkelere uluslararası toplumun belirli ölçülerde müdahalesi veya yardımı şeklinde tanımlanabilir.
Soru 74
Ortak operasyonlar düzenlemek, savaş planları yapmak, güç kaydırma planlarını koordine etmek gibi faaliyetler hangi diplomasi yönteminde kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Perde arkası diplomasisi
B
Müzakere diplomasisi
C
Sessiz diplomasi
D
Askerî diplomasi
E
Açık diplomasi
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Özellikle müttefik ülkelerin silahlı kuvvetleri arasındaki ilişkiler dışişleri mekanizmasının dışında kendi çerçevesinde cereyan etmektedir. Ortak operasyonlar düzenlemek, savaş planları yapmak, güç kaydırma planlarını koordine etmek gibi faaliyetler ‘askerî diplomasi’ olarak adlandırılabilir.
Özellikle müttefik ülkelerin silahlı kuvvetleri arasındaki ilişkiler dışişleri mekanizmasının dışında kendi çerçevesinde cereyan etmektedir. Ortak operasyonlar düzenlemek, savaş planları yapmak, güç kaydırma planlarını koordine etmek gibi faaliyetler ‘askerî diplomasi’ olarak adlandırılabilir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi modern diplomasinin yeni alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Enerji Diplomasisi
B
İnsan Hakları Diplomasisi
C
Çevre Diplomasisi
D
İnsani diplomasi
E
Askerî diplomasi
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Modern diplomasinin yeni alanları olarak, çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisini sayabiliriz.
Modern diplomasinin yeni alanları olarak, çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisini sayabiliriz.
Soru 76
Aşağıdaki ülkelerden hangisi insan haklarının evrenselliğini reddetmekte ve uluslararası forumlarda farklı kültürlerde farklı insan hakları anlayışının geçerli olduğunu savunmaktadır?
Seçenekler
A
Çin Halk Cumhuriyeti
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Almanya
D
Güney Kore
E
Japonya
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Çin gibi bazı ülkeler insan haklarının evrenselliğini reddetmekte, uluslararası forumlarda farklı kültürlerde farklı insan hakları anlayışının geçerli olduğunu savunmaktadır. Bu tarz ülkelerin çoğunluğu evrensel insan haklarının bir Batı kavramı olduğunu ve zaten Batı’nın neo-emperyalist emellerle bu kavramı ülkelerin iç işlerine karışmak için kullandığını savunmaktadırlar.
Çin gibi bazı ülkeler insan haklarının evrenselliğini reddetmekte, uluslararası forumlarda farklı kültürlerde farklı insan hakları anlayışının geçerli olduğunu savunmaktadır. Bu tarz ülkelerin çoğunluğu evrensel insan haklarının bir Batı kavramı olduğunu ve zaten Batı’nın neo-emperyalist emellerle bu kavramı ülkelerin iç işlerine karışmak için kullandığını savunmaktadırlar.
Soru 77
Birleşmiş Milletler Çevre Programı hangi yıldan beri çevre sorunlarının çözümüne yönelik faaliyetlerin eşgüdümü için çalışmaktadır?
Seçenekler
A
1972
B
1958
C
1965
D
1992
E
2000
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) 1972’den beri çevre sorunlarının çözümüne yönelik faaliyetlerin eşgüdümü için çalışmaktadır.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) 1972’den beri çevre sorunlarının çözümüne yönelik faaliyetlerin eşgüdümü için çalışmaktadır.
Soru 78
Uluslararası Enerji Ajansı hangi tarihte oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
1975
B
1953
C
1999
D
1974
E
2001
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Enerji güvenliğini sağlamak için Batılı ülkelerin 1975 yılında OECD bünyesinde oluşturduğu Uluslararası Enerji Ajansı gibi kuruluşlar çerçevesinde yürütülen çok taraflı enerji diplomasisinden bahsedilebilir.
Enerji güvenliğini sağlamak için Batılı ülkelerin 1975 yılında OECD bünyesinde oluşturduğu Uluslararası Enerji Ajansı gibi kuruluşlar çerçevesinde yürütülen çok taraflı enerji diplomasisinden bahsedilebilir.
Soru 79
Küresel ekolojik değişim ve bozulmayı dünya liderlerinin gündemlerinde üst sıralara oturtan “BM Çevre ve Kalkınma Konferansı” Rio’da hangi tarihte düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1992
B
1972
C
2002
D
1999
E
1977
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Rio’da gerçekleştirilen ‘1992 BM Çevre ve Kalkınma Konferansı’ ile küresel ekolojik değişim ve bozulma dünya liderlerinin gündemlerinde üst sıralara oturmuştur.
Rio’da gerçekleştirilen ‘1992 BM Çevre ve Kalkınma Konferansı’ ile küresel ekolojik değişim ve bozulma dünya liderlerinin gündemlerinde üst sıralara oturmuştur.
Soru 80
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Soğuk Savaş döneminde insan haklarını Sovyetler Birliği’ni eleştirme aracı olarak dış politikasının başlıca silahlarından biri olarak kullanmıştır?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Çin Halk Cumhuriyeti
C
Almanya
D
Japonya
E
Brezilya
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Soğuk Savaş döneminde ABD özellikle Helsinki sürecinde insan haklarını Sovyetler Birliği’ni eleştirme aracı olarak dış politikasının başlıca silahlarından biri olarak kullanmıştır.
Soğuk Savaş döneminde ABD özellikle Helsinki sürecinde insan haklarını Sovyetler Birliği’ni eleştirme aracı olarak dış politikasının başlıca silahlarından biri olarak kullanmıştır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler’in kriz ortamlarında insani yardımların sağlanması ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan başlıca kurumlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
BM Dünya Nüfus Fonu
B
BM Kalkınma Programı
C
BM Dünya Gıda Programı
D
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği
E
BM Çocuklara Yardım Fonu
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
BM kuruluşlarından dördü -Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Kalkınma Programı (UNDP), Dünya Gıda Programı (WFP) ve Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)- kriz ortamlarında insani yardımların sağlanmasını ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan başlıca kurumlardır.
BM kuruluşlarından dördü -Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Kalkınma Programı (UNDP), Dünya Gıda Programı (WFP) ve Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)- kriz ortamlarında insani yardımların sağlanmasını ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan başlıca kurumlardır.
Soru 82
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışişleri Bakanı
B
Cumhurbaşkanı
C
Başbakan
D
Savunma Bakanı
E
İçişleri Bakanı
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri bakanlıklarıdır
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri bakanlıklarıdır
Soru 83
Kamuoyu diplomasisi kavramını ortaya atan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edmund Gullion
B
Kofi Annan
C
Woodrow Wilson
D
Jürgen Habermas
E
Tony Blair
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
‘Kamuoyu diplomasisi’ kavramını 1965’te Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesi Dekanı Edmund Gullion’un ortaya atmıştır.
‘Kamuoyu diplomasisi’ kavramını 1965’te Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesi Dekanı Edmund Gullion’un ortaya atmıştır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi ‘geçiş diplomasisi’ unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
Güvenlik operasyonları düzenlemek
B
Yönetim oluşturmak
C
Savaş suçları mahkemesi kurmak
D
Seçim reformu yapmak
E
Uluslararası tahkime başvurmak
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde iç çatışmalar nedeniyle zayıflayan veya çöken devletler sorunsalı ‘geçiş diplomasisi’ veya ‘ihtilaf sonrası yeniden inşa’ diplomasisi denilen yeni bir türün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu diplomasi yönteminin esas unsurlarını güvenlik operasyonları düzenlemek, yönetimi oluşturmak, seçim reformu yapmak ve savaş suçlarını yargılama mekanizmasını kurmak oluşturmaktadır.
Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde iç çatışmalar nedeniyle zayıflayan veya çöken devletler sorunsalı ‘geçiş diplomasisi’ veya ‘ihtilaf sonrası yeniden inşa’ diplomasisi denilen yeni bir türün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu diplomasi yönteminin esas unsurlarını güvenlik operasyonları düzenlemek, yönetimi oluşturmak, seçim reformu yapmak ve savaş suçlarını yargılama mekanizmasını kurmak oluşturmaktadır.
Soru 85
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yürütülen üyelik müzakerelerinde Çevre Faslı aşağıdaki hangi ülkenin Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı sırasında açılmıştır?
Seçenekler
A
İsveç
B
Finlaniya
C
İngiltere
D
Almanya
E
İtalya
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Avrupa Birliği’ne katılma müzakereleri ülkemizde bu konuya önemli ivme kazandırmıştır. 27. müzakere başlığını oluşturan Çevre Faslı İsveç’in Dönem
Başkanlığı sırasında, 21 Aralık 2009 açılmıştır.
Avrupa Birliği’ne katılma müzakereleri ülkemizde bu konuya önemli ivme kazandırmıştır. 27. müzakere başlığını oluşturan Çevre Faslı İsveç’in Dönem
Başkanlığı sırasında, 21 Aralık 2009 açılmıştır.
Soru 86
İran’da petrolleri devletleştirmeye teşebbüs eden hangi lider 1953 yılında bir darbeyle devrilmiştir?
Seçenekler
A
Musaddık
B
Muhammed Rıza Pehlevi
C
Rıza Şah
D
Ali Hamaney
E
Nadir Şah
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Petrol ithalatçısı ülkeler herhangi bir şekilde söz sahibi değildi. Hatta İran’da petrolleri devletleştirmeye teşebbüs eden Musaddık’ın 1953 yılında CIA destekli bir darbeyle devrilmesi örneğindeki gibi petrol kaynaklarının sahibi ülkeler dahi Batılı şirketlerin arkasındaki devletlerin rehinesi gibiydi.
Petrol ithalatçısı ülkeler herhangi bir şekilde söz sahibi değildi. Hatta İran’da petrolleri devletleştirmeye teşebbüs eden Musaddık’ın 1953 yılında CIA destekli bir darbeyle devrilmesi örneğindeki gibi petrol kaynaklarının sahibi ülkeler dahi Batılı şirketlerin arkasındaki devletlerin rehinesi gibiydi.
Soru 87
Aşağıdaki etkenlerden hangisi 21.yüzyılda diplomaside gizliliğin artmasının nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası düzeyde şiddet hareketlerinin artması
B
Askeri operasyonların niteliği
C
İletişim araçlarının gelişmesi
D
1970’den sonra çok taraflı konferans kayıtlarının yayınlanmaması
E
Artan diplomat kaçırılmalarında istihbaratçı faaliyetlerinin niteliği
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Birleşmiş Milletler Genel Kurullarına bu toplantılarda alınan ‘açık’ kararlardan ziyade bu vesileyle ülke lider ve yetkililerinin yaptığı gayrı resmî temaslar ve gizli görüşmeler nedeniyle önem verilmektedir. Bu arada, çok taraflı konferansların kayıtları 1970’lerden bu yana artık yayınlanmamaktadır. Diplomaside gizliliğin artmasının bir nedeni de uluslararası sistemde şiddet hareketlerinin çoğalmasıdır. Askerî operasyonlarla ilgili temas ve görüşmeler nitelikleri nedeniyle zaten gizlidir. Giderek artan, diplomatların kaçırılması veya saldırıya uğraması olaylarıyla ilgili müzakerelerde istihbaratçıların rol alması ve faaliyetlerinin niteliği de gizli diplomasiyi gerektirmektedir.
Birleşmiş Milletler Genel Kurullarına bu toplantılarda alınan ‘açık’ kararlardan ziyade bu vesileyle ülke lider ve yetkililerinin yaptığı gayrı resmî temaslar ve gizli görüşmeler nedeniyle önem verilmektedir. Bu arada, çok taraflı konferansların kayıtları 1970’lerden bu yana artık yayınlanmamaktadır. Diplomaside gizliliğin artmasının bir nedeni de uluslararası sistemde şiddet hareketlerinin çoğalmasıdır. Askerî operasyonlarla ilgili temas ve görüşmeler nitelikleri nedeniyle zaten gizlidir. Giderek artan, diplomatların kaçırılması veya saldırıya uğraması olaylarıyla ilgili müzakerelerde istihbaratçıların rol alması ve faaliyetlerinin niteliği de gizli diplomasiyi gerektirmektedir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi kamuoyu diplomasisinin ‘propaganda’ dan farklarından biridir?
Seçenekler
A
Yabancı ülke vatandaşlarını hedef almak
B
İknaya çalışırken aynı zamanda dinlemek
C
Yabancı medyayı hedef almak
D
Resmi politikalarını savunmak
E
Yabancı gayrı resmi kuruluşları hedef almak
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
Kamuoyu diplomasisinin propagandadan farklı olarak yabancı toplumlarla liberal biçimde diyaloğa dayandığı, karşı tarafı iknaya çalışırken aynı zamanda ‘dinlediği’ de ifade edilmektedir.
Kamuoyu diplomasisinin propagandadan farklı olarak yabancı toplumlarla liberal biçimde diyaloğa dayandığı, karşı tarafı iknaya çalışırken aynı zamanda ‘dinlediği’ de ifade edilmektedir.
Soru 89
Aşağıdaki alanların hangisi diplomasinin yeni alanlarından değildir?
Seçenekler
A
İnsan hakları
B
Terörizm
C
Siyasi ilişkiler
D
Enerji
E
Çevre
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Çeşitli etkenlerle diplomasinin gündemi çok çeşitlenmiştir. Diplomatlar çevre, enerji, terörizm, insan hakları gibi yepyeni alanlarla meşgul olmaktadır.
Çeşitli etkenlerle diplomasinin gündemi çok çeşitlenmiştir. Diplomatlar çevre, enerji, terörizm, insan hakları gibi yepyeni alanlarla meşgul olmaktadır.
Soru 90
Ulus devletlerin egemenliklerini gönüllü kısıtlamalarının en önemli örneği hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
NATO
C
Avrupa Konseyi
D
Avrupa Birliği
E
AGİT
Açıklama:
Günümüz diplomasisindeki başlıca değişiklikleri, bu çerçevede, diplomasinin içeriğindeki, diplomasi sürecindeki, yöntemlerindeki değişiklikleri, diplomatik aktörlerin ve kanalların çeşitlenmesini, egemenlik kavramının değişmesini, diplomatik normların yıpranmasını ve uluslararası toplumun demokratikleşmesini değerlendirebileceksiniz.
Hâlen ülkelerin egemenliği gönüllü olarak veya dıştan müdahale yoluyla sınırlanabilmektedir. Ulus devletlerde gönüllü kısıtlamanın en önemli örneği Avrupa Birliği’dir.
Hâlen ülkelerin egemenliği gönüllü olarak veya dıştan müdahale yoluyla sınırlanabilmektedir. Ulus devletlerde gönüllü kısıtlamanın en önemli örneği Avrupa Birliği’dir.
Soru 91
Kamuoyu diplomasisi kavramı hangi yıl ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1965
B
1945
C
1918
D
2000
E
2005
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
1965’te Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesi Dekanı Edmund Gullion’un ortaya attığı ‘kamuoyu diplomasisi’ kavramı bu gereksinmeye yanıt olmuştur.
1965’te Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesi Dekanı Edmund Gullion’un ortaya attığı ‘kamuoyu diplomasisi’ kavramı bu gereksinmeye yanıt olmuştur.
Soru 92
Kamuoyu diplomasisinin yabancı ülkelerdeki hedefi kimler değildir?
Seçenekler
A
Halk
B
Sivil toplum kuruluşları
C
Hükümet dışı kuruluşlar
D
Kişiler
E
Hükümet yetkilileri
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
Genel olarak yabancı ülkelerin hükûmet ve yöneticilerini etkilemeyi hedefleyen diplomasi günümüzde giderek aynı zamanda yabancı toplumların kamuoylarını da etkilemeye yönelmektedir.
Genel olarak yabancı ülkelerin hükûmet ve yöneticilerini etkilemeyi hedefleyen diplomasi günümüzde giderek aynı zamanda yabancı toplumların kamuoylarını da etkilemeye yönelmektedir.
Soru 93
Kamuoyu diplomasisinde başlıca aktör ve koordinatör hangisidir?
Seçenekler
A
Sivil toplum kuruluşları
B
Dışişleri bakanlıkları
C
Başbakanlıklar
D
Hükümet dışı kuruluşlar
E
Medya patronları
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
Kamuoyu diplomasisi uygulamasInda başlıca aktör ve koordinatör dışişleri bakanlıklarıdır.
Kamuoyu diplomasisi uygulamasInda başlıca aktör ve koordinatör dışişleri bakanlıklarıdır.
Soru 94
Dış temsilciliklerde medya ve sivil toplum temsilcileriyle görevli memurlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ticaret ataşesi
B
Askeri ataşe
C
Basın ataşesi
D
Sosyal işler ataşesi
E
Kültür ataşesi
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi kavramını ve uygulamasını tartışabileceksiniz.
Büyükelçiliklerde yerel medya ve sivil toplum temsilcileri ile temas için bir memur bulunur. Bu görevliler genellikle basın veya enformasyon ataşesi (veya görevlisi) unvanını taşır.
Büyükelçiliklerde yerel medya ve sivil toplum temsilcileri ile temas için bir memur bulunur. Bu görevliler genellikle basın veya enformasyon ataşesi (veya görevlisi) unvanını taşır.
Soru 95
Çevre konusunda ilk uluslararası girişim hangisidir?
Seçenekler
A
1971 BM Doğal Kaynaklar Konferansı
B
1972 Stockholm Konferansı
C
1992 Rio Çevre ve Kalkınma Konferansı
D
1945 Dumbarton Oaks Konferansı
E
1972 Helsinki Konferansı
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
1972 yılında Stockholm’de gerçekleştirilen ve Stockholm Konferansı olarak da bilinen “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı” bu alandaki ilk büyük uluslararası girişim olmuştur.
1972 yılında Stockholm’de gerçekleştirilen ve Stockholm Konferansı olarak da bilinen “Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı” bu alandaki ilk büyük uluslararası girişim olmuştur.
Soru 96
Aşağıdaki hangi konulardaki yasaklar bütün devletler için zorunlu hale gelmiş olan insan hakları içtihatlarından değildir?
Seçenekler
A
Soykırım
B
Köle ticareti
C
İşkence
D
Irkçı ayrımcılık
E
Kültürel çeşitlilik
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Kültürel çeşitlilik konusundaki yasaklar bütün devletler için zorunlu hale gelmiş olan insan hakları içtihatlarından değildir.
Kültürel çeşitlilik konusundaki yasaklar bütün devletler için zorunlu hale gelmiş olan insan hakları içtihatlarından değildir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi afetlerden doğan krizlerde devreye giren BM kuruluşlarından değildir?
Seçenekler
A
Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF)
B
Kültür, Eğitim ve Bilim Teşkilatı (UNESCO)
C
Kalkınma Programı (UNDP)
D
Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)
E
Dünya Gıda Programı (WFP)
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Kültür, Eğitim ve Bilim Teşkilatı (UNESCO) afetlerden doğan krizlerde devreye giren BM kuruluşlarından değildir.
Kültür, Eğitim ve Bilim Teşkilatı (UNESCO) afetlerden doğan krizlerde devreye giren BM kuruluşlarından değildir.
Soru 98
Türkiye ‘enerji diplomasisi’ sahnesine ilk olarak hangi girişimde çıkmıştır?
Seçenekler
A
Mavi Akım projesi
B
Ahwaz-İskenderun boru hattı
C
Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı
D
Samsun-Ceyhan boru hattı
E
Piri Reis sondaj çalışmaları
Açıklama:
Modern diplomasinin yeni alanları olarak çevre diplomasisi, insan hakları diplomasisi, insani diplomasi ve enerji diplomasisinin kapsam ve uygulamalarını irdeleyebileceksiniz.
Türkiye ‘enerji diplomasisi’ sahnesine ilk olarak Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı projesiyle çıkmıştır.
Türkiye ‘enerji diplomasisi’ sahnesine ilk olarak Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı projesiyle çıkmıştır.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi çağımız diplomasisinde görülen değişikliklere neden olan bir unsur değildir?
Seçenekler
A
Bütünleşmiş küresel ekonomi
B
Uyuşturucu kaçakçılığı
C
Mülteci sorunu
D
Terör
E
Savaş
Açıklama:
Küresel ekonominin bütünleşmesi ve teknoloji alanındaki büyük sıçrayışlar ülkelerin karşılıklı bağımlılığını önemli ölçüde arttırmıştır. Bu karşılıklı bağımlılığın diğer bir nedeni ne kadar güçlü olursa olsun hiçbir ülkenin salt kendi olanaklarıyla baş edemeyeceği sorunların giderek çoğalmasıdır. Ülkelerin güvenliklerini sağlama ve istikrar içinde ekonomik refahı arttırma amaçları ancak uluslararası bir çerçevede ele alınabilmektedir.Dünyada herhangi bir yerdeki ekonomik kriz ekonomisi en gelişmiş ülkeleri dahi tehdit edebilmektedir. Çevre sorunları, terörizm, uyuşturucu kaçakçılığı, göç ve mülteci hareketleri, salgın hastalıklar gibi pek çok sorun ile ülkelerin ortak hareketi olmadan mücadele etmek olanaksız hâle gelmiştir. Klasik dış politika ve strateji yöntemleri bugünkü medya ve kamuoyunun hâkimiyetindeki karmaşık ve ‘düzensiz’ bir dış ilişkiler dünyası karşısında yetersiz kalmaktadır. Bu durum çağımız diplomasisinde önemli değişikliklere yol açmıştır. Savaş ise en eski tarihlerden beri diplomasinin içerisinde yer alan bir unsurdur. Doğru cevap E'dir.
Soru 100
I. Nükleer silahlar
II. Çevre sorunları
III. Siber terör
IV. Ticaret
Yukarıdakilerden hangileri uzmanlık gerektiren yeni diplomasi faaliyetleri arasında yer almaktadır?
II. Çevre sorunları
III. Siber terör
IV. Ticaret
Yukarıdakilerden hangileri uzmanlık gerektiren yeni diplomasi faaliyetleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III
Açıklama:
Bugün diplomatların geleneksel siyasi, ekonomik, kültürel ve konsolosluk ilişkileri yanında yepyeni alanlarda sorunlarla meşgul olmaları gerekmektedir. Çevre, enerji, terörizm, insan hakları, doğal afetler ve insani yardımlar, sınırı aşan sular, nükleer silahlar, uyuşturucu kaçakçılığı, mülteciler, fakirlik ve marjinalleştirme, siber terörizm gibi konularda uzmanlık da gerektiren yeni diplomasi faaliyetleri ortaya çıkmıştır. Ticari alan ise eski tarihlerden beri diplomasinin içerisinde yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 101
I. İkili ilişkilerde kişisel resmi temas diplomasisi
II. Perde arkası sessiz diplomasi
III. Şantaj diplomasisi
IV. Çok taraflı müzakerelerde konsensüse ulaşma diplomasisi
Modern diplomasinin dayandığı üç temel yöntem yukarıdakilerden hangileridir ?
II. Perde arkası sessiz diplomasi
III. Şantaj diplomasisi
IV. Çok taraflı müzakerelerde konsensüse ulaşma diplomasisi
Modern diplomasinin dayandığı üç temel yöntem yukarıdakilerden hangileridir ?
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
1961 Viyana Konvansiyonundan beri diplomatik yöntemlerde önemli değişiklikler
olmuştur. Buna rağmen modern diplomasi hala üç temel yönteme dayanmaktadır: İkili ilişkilerde kişisel resmî temas diplomasisi, ‘perde arkası’ sessiz diplomasi ve çok taraflı müzakerelerde -oylama yerine- ‘konsensüs’e ulaşma diplomasisi.
olmuştur. Buna rağmen modern diplomasi hala üç temel yönteme dayanmaktadır: İkili ilişkilerde kişisel resmî temas diplomasisi, ‘perde arkası’ sessiz diplomasi ve çok taraflı müzakerelerde -oylama yerine- ‘konsensüs’e ulaşma diplomasisi.
Soru 102
İç çatışmalar sonucu çöken bir Afrika ülkesinin düzen ve istikrara kavuşması için toparlanma aşamasında yürütülen ve esas unsurlarından biri de güvenlik operasyonları düzenlemek olan diplomasi faaliyeti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geçiş diplomasisi
B
İyi yönetim diplomasisi
C
Tavsiye diplomasisi
D
Müdahale diplomasisi
E
Yardım diplomasisi
Açıklama:
Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde iç çatışmalar nedeniyle zayıflayan veya çöken devletler sorunsalı ‘geçiş diplomasisi’ veya ‘ihtilaf sonrası yeniden inşa’ diplomasisi denilen yeni bir türün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu diplomasi yönteminin esas unsurlarını güvenlik operasyonları düzenlemek, yönetimi oluşturmak, seçim reformu yapmak ve savafl suçlarını yargılama mekanizmasını kurmak oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi ulus devletlerin egemenliklerinin bir kısmını gönüllü olarak ortak egemenlik alanına devrederek sınırlandırmalarına örnek teşkil eden bir yapıda değildir ?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
NATO
C
Avrupa Birliği
D
UNESCO
E
Şangay İşbirliği Örgütü
Açıklama:
Çağımızda ülkelerin egemenliğinin görece kısıtlanması da diplomasi faaliyetini etkileyen yeni bir gelişmedir. Mutlak egemenlik kavramı neredeyse geçmişte kalmıştır. Hâlen ülkelerin egemenliği gönüllü olarak veya dıştan müdahale yoluyla sınırlanabilmektedir. Ulus devletlerde gönüllü kısıtlamanın en önemli örneği Avrupa Birliği’dir. Avrupa bütünleşmesi süreci içinde AB üye ülkeleri giderek artan konularda ulusal egemenliklerini ‘ortak egemenlik’ alanına devretmeyi kabul etmektedir. Hukuki yükümlük getiren pek çok uluslararası sözleşmeye katılan ülkeler de egemenliklerine belirli konularda sınır getirilmesini kabul etmiş olmaktadır. Yukarıdaki uluslararası örgütlerde üye devletlerin egemenliklerini kısıtlar niteliktedir ancak sosyal yardımlaşma örgütü niteliğinde olması itibariyle UNESCO bünyesine yönelik bir egemenlik devri söz konusu değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 104
Bir ülkenin kendi ulusal amaç ve politikalarını, kültürü ve ideallerini tanıtma yoluyla yabancı kamuoyunu etkileme olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reklam Diplomasisi
B
Kamuoyu Diplomasisi
C
Kültürel Diplomasi
D
Etkileşim Diplomasisi
E
Yakınlaşma Diplomasisi
Açıklama:
Çok sık söz edilmesine karşın ‘kamuoyu diplomasisi’ pek çok kişi için pek de fazla net olmayan bir kavramdır. Bu kavramın tanımlanmasında genellikle bir ülkenin kendi ulusal amaç ve politikalarını, kültürü ve ideallerini tanıtma yoluyla yabancı kamuoyunu etkileme unsuru ön plana çıkartılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 105
I. Yabancı medya mensupları ile iletişime geçmek
II. İnternet aracılığı ile doğrudan ülke tanıtımı yapmak
III. Ticari ortaklıklar kurmak
IV. Mülteciler ile ilgili işlemleri gerçekleştirmek
Yukarıdaki işlevlerden hangileri Dışişleri Bakanlığının kamuoyu diplomasisi çerçevesinde gerçekleştirdiği faaliyetler arasında yer almaktadır?
II. İnternet aracılığı ile doğrudan ülke tanıtımı yapmak
III. Ticari ortaklıklar kurmak
IV. Mülteciler ile ilgili işlemleri gerçekleştirmek
Yukarıdaki işlevlerden hangileri Dışişleri Bakanlığının kamuoyu diplomasisi çerçevesinde gerçekleştirdiği faaliyetler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, III
D
II, IV
E
III, IV
Açıklama:
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri bakanlıklarıdır. Bu bakanlıklar esasen eskiden beri rutin olarak bugün kamuoyu diplomasisi çerçevesine giren faaliyetler yürütmektedir. Bunlar arasında, tanıtma malzemesi hazırlayıp dış temsilciliklere dağıtmak, başkentteki yabancı medya mensuplarını bilgilendirmek, internet sitesi aracılığıyla doğrudan tanıtım yapmak, bilgi aktarmak, kültür tanıtımı faaliyetlerine ve bu tarz faaliyetleri yürüten kurumlara fon sağlamak sayılabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 106
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde kamuoyu diplomasisinin uygulanması daha kolaydır ?
Seçenekler
A
ABD
B
Kuzey Kore
C
Fransa
D
Çin
E
Almanya
Açıklama:
Ancak doğal olarak kamuoyu diplomasisinin ne ölçüde yürütülebileceği ev sahibi ülkenin rejiminin niteliğine bağlıdır. Kapalı toplumlarda devleti atlamak pek zordur ve doğrudan toplumla temasa kalkışmak protestolara ve diplomatik gerginliklere neden olabilir. Buna karşı açık toplumlarda büyükelçiliklerin medya, sivil toplum ve genellikle topluma dönük faaliyetleri tamamen meşru sayılır. Bununla beraber açık toplumlarda dahi belirli hassasiyetleri ve sınırları gözetmek önem taşır. Örneğin Fransa’da bir büyükelçinin hükûmetin politikasıyla çelişen bir görüşü kamuoyu önünde savunması tepki yaratabilir. Kamuoyu diplomasisinin en rahat, hatta sınırsız şekilde uygulanabildiği belki de tek ülke ABD’dir. ABD’de ülkesinin tezlerini kamuoyu önünde her vasıta ile savunmayan büyükelçinin bu tezlere inancından kuşku duyulur. Lobicilik, yani mali araçlar dahi kullanarak perde arkasında etkilemek bir tek ABD’de makbul bir kamuoyu diplomasisi faaliyetidir. Washington’daki pek çok büyükelçilik hükûmetleri adına tanıtım şirketi kullanır. Halen Türkiye dahil 160’dan fazla ülkenin bu tarz şirketlerin hizmetlerinden yararlandığı bilinmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 107
Ağır sanayisi ve ürettiği kimyasal ürünler ile bölge ülkeleri bünyesinde rahatsızlığa neden olan bir ülke için ortaklaşa girişilmesi gereken diplomatik faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savaş Diplomasisi
B
Müdahale Diplomasisi
C
Çevre Diplomasisi
D
Enerji Diplomasisi
E
Kamuoyu Diplomasisi
Açıklama:
Hava ve su kirliliği, katı ve tehlikeli atık üretimi, toprak bozulması, ormansızlaşma, iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi ciddi bir tehdit oluşturan çevre sorunları siyasi sınırlar tanımamaktadır. Bu sorunların giderilmesi için uluslararası alanda, modern diplomasinin bir kolu olarak çevre diplomasisi yürütülmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 108
Türkiye tarafından iç karışıklığın yaşandığı Suriye'nin kuzey bölgesine yiyecek yardımında bulunulması aşağıdaki diplomasi alanlarının hangisi içerisinde yer almaktadır ?
Seçenekler
A
İnsan Hakları Diplomasisi
B
İnsani Diplomasi
C
Müdahale Diplomasisi
D
Ortaklık Diplomasisi
E
Yardımlaşma Diplomasisi
Açıklama:
Deprem gibi doğal afetlerin veya iç savaşlar gibi insan eliyle yaratılan felaketlerin
kurbanlarının ivedi gereksinmelerini karşılamak ve acılarını hafifletmek ülkeleri bir araya getiren önemli bir saiktir. Bu amaçla yürütülen faaliyetler aynı zamanda yararlı bir diplomasi aracıdır. Zira bunlar yardım yapan ülkelerin dış politika amaçlarına hizmet edebileceği gibi çok taraflı kuruluşların görünürlük ve güvenirliğini arttırmaya da yardımcı olabilir. Doğru cevap B'dir.
kurbanlarının ivedi gereksinmelerini karşılamak ve acılarını hafifletmek ülkeleri bir araya getiren önemli bir saiktir. Bu amaçla yürütülen faaliyetler aynı zamanda yararlı bir diplomasi aracıdır. Zira bunlar yardım yapan ülkelerin dış politika amaçlarına hizmet edebileceği gibi çok taraflı kuruluşların görünürlük ve güvenirliğini arttırmaya da yardımcı olabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi çağımız diplomasisinde önemli değişiklikler yapılmasına neden olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Medya
C
Kamuoyu hakimiyeti
D
Teknolojik gelişmeler
E
Kapalı ekonomi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Dipolasideki Başlıca Değişiklikler'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Küresel ekonominin bütünleşmesi ve teknoloji alanındaki büyük sıçrayışlar ülkelerin karşılıklı bağımlılığını önemli ölçüde artırmıştır. Medya ve kamuoyunun hakimiyetindeki karmaşık dış ilişkiler dünyası karşısında yetersiz kalması çağımız diplomasisinde önemli değişikliklere yol açmıştır.
Küresel ekonominin bütünleşmesi ve teknoloji alanındaki büyük sıçrayışlar ülkelerin karşılıklı bağımlılığını önemli ölçüde artırmıştır. Medya ve kamuoyunun hakimiyetindeki karmaşık dış ilişkiler dünyası karşısında yetersiz kalması çağımız diplomasisinde önemli değişikliklere yol açmıştır.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi günümüz diplomatlarının geleneksel görevleri yanında meşgul olmaları gereken yeni alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çevre
B
Enerji
C
Sınır aşan sular
D
Uluslararası güvenlik
E
İnsan hakları
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Diplomasinin İçeriğindeki Değişiklik'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bugünün diplomatlarının geleneksel, siyasi, ekonomik, kültürel ve konsolosluk ilişkileri yanında yeni alanlardaki sorunlarla meşgul olmaları gerekmektedir. Çevre, enerji, terörizm, insan hakları, doğal afetler ve insani yardımlar, sınır aşan sular gibi konularda uzmanlık da gerektiren yeni diplomasi faaliyetleri ortaya çıkmıştır.
Bugünün diplomatlarının geleneksel, siyasi, ekonomik, kültürel ve konsolosluk ilişkileri yanında yeni alanlardaki sorunlarla meşgul olmaları gerekmektedir. Çevre, enerji, terörizm, insan hakları, doğal afetler ve insani yardımlar, sınır aşan sular gibi konularda uzmanlık da gerektiren yeni diplomasi faaliyetleri ortaya çıkmıştır.
Soru 111
Diplomatik süreçteki en önemli değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç ve dış politikanın birbiriyle kaynaşması
B
İç politikanın öneminin artması
C
Dış politikanın zayıflaması
D
Uluslararası anlaşmaların azalması
E
Yerelleşme
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Diplomatik Süreçteki Değişiklik'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Diplomatik süreçteki en önemli değişiklik iç ve dış politikaların birbiriyle kaynaşmasının artmasıdır.
Diplomatik süreçteki en önemli değişiklik iç ve dış politikaların birbiriyle kaynaşmasının artmasıdır.
Soru 112
Çok taraflı ilişkilerde esnekliğin artması ve resmiyetten uzaklaşma eğilimi ile birlikte bloklaşmanın ortadan kalkmasının istisnai örneği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AB
B
BM
C
AGİT
D
NATO
E
WFP
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Diplomatik Süreçteki Değişiklik'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Çok taraflı ilişkilerle ilgili olarak ilk belirli değişiklik mültilateral konferanslarda, grup destekli karar tasarılarının azalmasının da gösterdiği gibi, esnekliğin
artması ve resmiyetten uzaklaşma eğiliminin artmasıdır. Bu eğilim, global düzeyde geleneksel büyük gruplaşmaların yerini ülkelerin ‘kişiselleşmesinin’ almasına, özellikle teknik müzakerelerde ülkelerin değişken ittifaklar oluşturmayı tercih etmelerine bağlanabilir. Blokların kaybolmasının bir istisnası uluslararası forumlarda üyelerinin ortak hareket ettiği Avrupa Birliği’dir.
Çok taraflı ilişkilerle ilgili olarak ilk belirli değişiklik mültilateral konferanslarda, grup destekli karar tasarılarının azalmasının da gösterdiği gibi, esnekliğin
artması ve resmiyetten uzaklaşma eğiliminin artmasıdır. Bu eğilim, global düzeyde geleneksel büyük gruplaşmaların yerini ülkelerin ‘kişiselleşmesinin’ almasına, özellikle teknik müzakerelerde ülkelerin değişken ittifaklar oluşturmayı tercih etmelerine bağlanabilir. Blokların kaybolmasının bir istisnası uluslararası forumlarda üyelerinin ortak hareket ettiği Avrupa Birliği’dir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi diplomaside gizliliğin artma nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Uluslararası ticaretin artması
B
Uluslararası sistemde şiddet hareketlerinin çoğalması
C
Enerji kaynaklarının sınırlı olması
D
Nüfus hareketliliğinin artması
E
Uluslararası yargı kurumlarının çoğalması
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Diplomatik Süreçteki Değişiklik'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Diplomaside gizliliğin artmasının önemli bir nedeni de uluslararası sistemde şiddet hareketlerinin çoğalmasıdır.
Diplomaside gizliliğin artmasının önemli bir nedeni de uluslararası sistemde şiddet hareketlerinin çoğalmasıdır.
Soru 114
Günümüz diplomasisinin en önemli yeni unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükümetlere yönelik diplomasi
B
Yöneticilere yönelik diplomasi
C
Kamuoyu diplomasisi
D
Yüz yüze diplomasi
E
Perde arkası diplomasisi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Kamuoyu Diplomasisi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Genel olarak yabancı ülkelerin hükumet ve yöneticilerini etkilemeyi hedefleyen
diplomasi günümüzde giderek aynı zamanda yabancı toplumların kamuoylarını da etkilemeye yönelmektedir. O kadar ki bugün kamuoyu ‘diplomasi alanında
en önemli yeni unsur’ olarak nitelendirilmektedir.
Genel olarak yabancı ülkelerin hükumet ve yöneticilerini etkilemeyi hedefleyen
diplomasi günümüzde giderek aynı zamanda yabancı toplumların kamuoylarını da etkilemeye yönelmektedir. O kadar ki bugün kamuoyu ‘diplomasi alanında
en önemli yeni unsur’ olarak nitelendirilmektedir.
Soru 115
Kamuoyu diplomasisi kavramının Edmund Gullion aracılığı ile diplomasi alanına girdiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1914
B
1948
C
1965
D
1993
E
2000
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Kamuoyu Diplomasisi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1965'de Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesinin dekanı Edmund Gullion'nun ortaya attığı kamuoyu diplomasisi bu gereksinimlere yanıt olmuştur.
1965'de Fletcher Hukuk ve Diplomasi Fakültesinin dekanı Edmund Gullion'nun ortaya attığı kamuoyu diplomasisi bu gereksinimlere yanıt olmuştur.
Soru 116
Kamuoyu diplomasisi kavramı ile en çok kıyaslanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müzakere
B
Propaganda
C
Enformasyon
D
Sessiz diplomasi
E
Perde arkası diplomasi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Kamuoyu Diplomasisi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kamuoyu diplomasisini yeni bir içeriği olduğunu savunanlar bu faaliyetin
propagandadan farkını vurgularken propagandanın günümüzde diplomasi uygulayıcıları ile giderek daha güçlenen yabancı kamuoyları arasındaki ilişki çeşitliliğini kavrayamayacağını belirtiyorlar.
Kamuoyu diplomasisini yeni bir içeriği olduğunu savunanlar bu faaliyetin
propagandadan farkını vurgularken propagandanın günümüzde diplomasi uygulayıcıları ile giderek daha güçlenen yabancı kamuoyları arasındaki ilişki çeşitliliğini kavrayamayacağını belirtiyorlar.
Soru 117
Aşağıdakilerden kamuoyu diplomasisi çerçevesinde yürütülen faaliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tanıtma malzemeleri hazırlamak
B
Yabancı medya temsilcilerini bilgilendirmek
C
İnternet aracılığı ile doğrudan tanıtım yapmak.
D
Dışişleri bakanlıkları arasında protokol yapmak
E
Kültürel tanıtım yapan kurumlara fon sağlamak
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Kamuoyu Diplomasisi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri
bakanlıklarıdır. Bu bakanlıklar esasen eskiden beri rutin olarak bugün kamuoyu diplomasisi çerçevesine giren faaliyetler yürütmektedir. Bunlar arasında, tanıtma malzemesi hazırlayıp dış temsilciliklere dağıtmak, başkentteki yabancı medya mensuplarını bilgilendirmek, (günümüzde) internet sitesi aracılığıyla doğrudan tanıtım yapmak, bilgi aktarmak, (bazı ülkeler için) kültür tanıtımı faaliyetlerine ve bu tarz faaliyetleri yürüten (Goethe Enstitüsü, Alliance Française gibi) kurumlara fon sağlamak sayılabilir.
Kamuoyu diplomasisi uygulamasında başlıca aktör ve koordinatör dışişleri
bakanlıklarıdır. Bu bakanlıklar esasen eskiden beri rutin olarak bugün kamuoyu diplomasisi çerçevesine giren faaliyetler yürütmektedir. Bunlar arasında, tanıtma malzemesi hazırlayıp dış temsilciliklere dağıtmak, başkentteki yabancı medya mensuplarını bilgilendirmek, (günümüzde) internet sitesi aracılığıyla doğrudan tanıtım yapmak, bilgi aktarmak, (bazı ülkeler için) kültür tanıtımı faaliyetlerine ve bu tarz faaliyetleri yürüten (Goethe Enstitüsü, Alliance Française gibi) kurumlara fon sağlamak sayılabilir.
Soru 118
Türkiye'nin çok yönlü, gerçekten bilinçli ve uzun dönemli bir enerji diplomasisini benimsemesini başlatan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İran Ahwaz-İskenderun Boru Hattı Projesi
B
Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı Projesi
C
Bakü Tiflis-Ceyhan Boru Hattı Projesi
D
Nabucco- Samsun Ceyhan Boru Hattı Projesi
E
Güney Akımı Boru Hattı Projesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Enerji Diplomasisi'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türkiye’nin çok yönlü, gerçekten bilinçli ve uzun dönemli bir ‘enerji diplomasisi’ni benimsemesinin başlangıcı Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı projesi olmuştur.
Türkiye’nin çok yönlü, gerçekten bilinçli ve uzun dönemli bir ‘enerji diplomasisi’ni benimsemesinin başlangıcı Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı projesi olmuştur.
Ünite 8
Soru 1
Dışişleri meslek memurların yurt dışı görev süresi en fazla kaç yıldır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
6
E
10
Açıklama:
DIŞİŞLERİ KARİYERİ NE OLANAKLAR SAĞLAR?
Dış Görevlere Atanma
Dış temsilciliklerimiz yeni Kanun’a göre en az altı grup olarak belirlenmektedir. Bu gruplama, ülkenin yaşam koşulları (iklim, uzaklık, çocuklar için eğitim olanakları, konut durumu vs.), ülkenin savaş, siyasi ve sosyal çalkantı hâlinde olması gibi diğer özellikleri, ülkenin memurun mesleki yetişmesi ve yabancı dil bakımından gelişmesine katkısı gibi ölçütlere göre yapılmaktadır. Ölçütlerde değişiklik olduğunda grup listeleri gözden geçirilir.
Görevin gerektirdiği hâller dışında, ilke olarak dış görev atamalarının süresi azami beş yıl, Ankara’ya dönüşte merkez görevinin süresi en az iki yıldır. Büyükelçiler için dış görev süresi altı yıla çıkabilir.
Dış Görevlere Atanma
Dış temsilciliklerimiz yeni Kanun’a göre en az altı grup olarak belirlenmektedir. Bu gruplama, ülkenin yaşam koşulları (iklim, uzaklık, çocuklar için eğitim olanakları, konut durumu vs.), ülkenin savaş, siyasi ve sosyal çalkantı hâlinde olması gibi diğer özellikleri, ülkenin memurun mesleki yetişmesi ve yabancı dil bakımından gelişmesine katkısı gibi ölçütlere göre yapılmaktadır. Ölçütlerde değişiklik olduğunda grup listeleri gözden geçirilir.
Görevin gerektirdiği hâller dışında, ilke olarak dış görev atamalarının süresi azami beş yıl, Ankara’ya dönüşte merkez görevinin süresi en az iki yıldır. Büyükelçiler için dış görev süresi altı yıla çıkabilir.
Soru 2
Türkiye’nin AB’ye katılma müzakereleri aşağıda verilen hangi yılda başlamıştır?
Seçenekler
A
1955
B
1988
C
2001
D
2005
E
2011
Açıklama:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİNİN KISA TARİHÇESİ
Ancak, Kıbrıs sorunu Türkiye’nin AB ile ilişkilerini gölgelemeyi sürdürmüştür. AB devlet ve hükûmet başkanlarının 17 Aralık 2004 kararına dayanarak 3 Ekim 2005’te Türkiye’nin AB’ye katılma müzakereleri başlamakla beraber, Ankara Antlaşması Uyum Protokolü’nün Güney Kıbrıs’a uygulanmadığı gerekçesiyle AB sekiz başlıkta müzakereleri askıya almıştır. Kıbrıs sorunu bugün de üyeliğimiz yolunda en büyük engeldir.
Ancak, Kıbrıs sorunu Türkiye’nin AB ile ilişkilerini gölgelemeyi sürdürmüştür. AB devlet ve hükûmet başkanlarının 17 Aralık 2004 kararına dayanarak 3 Ekim 2005’te Türkiye’nin AB’ye katılma müzakereleri başlamakla beraber, Ankara Antlaşması Uyum Protokolü’nün Güney Kıbrıs’a uygulanmadığı gerekçesiyle AB sekiz başlıkta müzakereleri askıya almıştır. Kıbrıs sorunu bugün de üyeliğimiz yolunda en büyük engeldir.
Soru 3
Dışişleri meslek memurluğu sınavı için lisansüstü diplomalılar için konulmuş yaş sınırı kaçtır?
Seçenekler
A
22
B
25
C
30
D
32
E
35
Açıklama:
DIŞİŞLERİ KARİYERİNİN TANIMI VE ÇERÇEVESİ
Meslek memurluğu sınavının açıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla, lisans diploması olanlar için otuz yaşını, lisansüstü diplomalılar için otuz iki yaşını doldurmamış olmak şarttır. Meslek memuru giriş sınavının şekli ve içeriği zaman içinde bazı değişiklikler göstermiştir. Son şekli 7 Aralık 2018 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan Dışişleri Bakanlığı Sınav Yönetmeliğinde yer almaktadır.
Meslek memurluğu sınavının açıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla, lisans diploması olanlar için otuz yaşını, lisansüstü diplomalılar için otuz iki yaşını doldurmamış olmak şarttır. Meslek memuru giriş sınavının şekli ve içeriği zaman içinde bazı değişiklikler göstermiştir. Son şekli 7 Aralık 2018 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan Dışişleri Bakanlığı Sınav Yönetmeliğinde yer almaktadır.
Soru 4
Aşağıdaki başkentlerden hangisi TBMM hükûmetinin ilk dış temsilciliklerin biridir?
Seçenekler
A
Bağdat
B
Atina
C
Berlin
D
Paris
E
Bakü
Açıklama:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİNİN KISA TARİHÇESİ
Bu şekilde çok sınırlı olanaklarla işe başlayan bu vekaletin ilk birimleri, siyasi işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde oluşturulmuştur. Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır.
Bu şekilde çok sınırlı olanaklarla işe başlayan bu vekaletin ilk birimleri, siyasi işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde oluşturulmuştur. Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır.
Soru 5
Türkiye’nin AB adaylığı aşağıda verilen hangi yılda resmen kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1997
B
1999
C
2000
D
2004
E
2005
Açıklama:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİNİN KISA TARİHÇESİ
Siyasi önderlik 2000’li yılların eşiğinde her zamankinden daha gerekli iken, Dışişleri DSP-MHP koalisyonunun çelişkilerinin dış politikaya yansımalarıyla başetmeye çalışmıştır. 1999 AB Helsinki Zirvesi’nde -sancılı olsa da- adaylığımızın resmen kabul edilmesi bakanlığın Avrupa Birliği ile meşgul olan birimlerinin çalışmalarını ikiye katlamıştır.
Siyasi önderlik 2000’li yılların eşiğinde her zamankinden daha gerekli iken, Dışişleri DSP-MHP koalisyonunun çelişkilerinin dış politikaya yansımalarıyla başetmeye çalışmıştır. 1999 AB Helsinki Zirvesi’nde -sancılı olsa da- adaylığımızın resmen kabul edilmesi bakanlığın Avrupa Birliği ile meşgul olan birimlerinin çalışmalarını ikiye katlamıştır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi İstiklal Savaşı süresince Ankara’da bir askerî temsilci bulunduran ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Azerbaycan
B
Sovyetler Birliği
C
Bulgaristan
D
Afganistan
E
Fransa
Açıklama:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİNİN KISA TARİHÇESİ
Bu şekilde çok sınırlı olanaklarla işe başlayan bu vekaletin ilk birimleri, siyasi işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde oluşturulmuştur. Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır.
Ankara’da ise TBMM hükûmeti nezdinde ilk yabancı diplomatik temsilciliklerin 1920’den itibaren açıldığını görüyoruz. İlk olarak Sovyetler Birliği temsilci yollamış, daha sonra 1921’de Gürcistan, Afganistan, Azerbaycan’ın temsilcileri, 1923 Mayıs ayında Bulgaristan temsilcisi atanmıştır. Fransa ise İstiklal Savaşı süresince Ankara’da bir askerî temsilci bulundurmuştur.
Bu şekilde çok sınırlı olanaklarla işe başlayan bu vekaletin ilk birimleri, siyasi işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde oluşturulmuştur. Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır.
Ankara’da ise TBMM hükûmeti nezdinde ilk yabancı diplomatik temsilciliklerin 1920’den itibaren açıldığını görüyoruz. İlk olarak Sovyetler Birliği temsilci yollamış, daha sonra 1921’de Gürcistan, Afganistan, Azerbaycan’ın temsilcileri, 1923 Mayıs ayında Bulgaristan temsilcisi atanmıştır. Fransa ise İstiklal Savaşı süresince Ankara’da bir askerî temsilci bulundurmuştur.
Soru 7
Türkiye NATO’ya hangi yılda üye olmuştur?
Seçenekler
A
1946
B
1952
C
1960
D
1974
E
1980
Açıklama:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİNİN KISA TARİHÇESİ
Soğuk Savaş döneminde teşkilatla ilgili en önemli değişiklik, 1952’de Türkiye’nin NATO’ya üye olması üzerine bu örgütle ilişkilerin, askerî niteliği yanında siyasi ağırlığı göz önünde tutularak NATO işlerinin büyük ölçüde Hariciye Vekaletine bağlanmasıdır. Bunun sonucu olarak Vekalette kurulan NATO Dairesi özel önem kazanmış, o zaman merkezi Paris’te olan NATO Teşkilatı nezdinde bir Daimi Delegasyon görevlendirilmiştir.
Soğuk Savaş döneminde teşkilatla ilgili en önemli değişiklik, 1952’de Türkiye’nin NATO’ya üye olması üzerine bu örgütle ilişkilerin, askerî niteliği yanında siyasi ağırlığı göz önünde tutularak NATO işlerinin büyük ölçüde Hariciye Vekaletine bağlanmasıdır. Bunun sonucu olarak Vekalette kurulan NATO Dairesi özel önem kazanmış, o zaman merkezi Paris’te olan NATO Teşkilatı nezdinde bir Daimi Delegasyon görevlendirilmiştir.
Soru 8
Türkiye’de ilk yabancı diplomatik temsilcilik açan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği
B
Azerbaycan
C
Almanya
D
İtalya
E
Danimarka
Açıklama:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİNİN KISA TARİHÇESİ
Ankara’da ise TBMM hükûmeti nezdinde ilk yabancı diplomatik temsilciliklerin 1920’den itibaren açıldığını görüyoruz. İlk olarak Sovyetler Birliği temsilci yollamış, daha sonra 1921’de Gürcistan, Afganistan, Azerbaycan’ın temsilcileri, 1923 Mayıs ayında Bulgaristan temsilcisi atanmıştır. Fransa ise İstiklal Savaşı süresince Ankara’da bir askerî temsilci bulundurmuştur
Ankara’da ise TBMM hükûmeti nezdinde ilk yabancı diplomatik temsilciliklerin 1920’den itibaren açıldığını görüyoruz. İlk olarak Sovyetler Birliği temsilci yollamış, daha sonra 1921’de Gürcistan, Afganistan, Azerbaycan’ın temsilcileri, 1923 Mayıs ayında Bulgaristan temsilcisi atanmıştır. Fransa ise İstiklal Savaşı süresince Ankara’da bir askerî temsilci bulundurmuştur
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne tam üyelik başvurusunu yapan kişi?
Seçenekler
A
Süleyman Demirel
B
İsmet İnönü
C
Tansu Çiller
D
Turgut Özal
E
Necmettin Erbakan
Açıklama:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DIŞİŞLERİNİN KISA TARİHÇESİ
Anavatan Partisi iktidarıyla dışişleri yepyeni bir döneme girmiştir. Turgut Özal’ın dış politikadaki farklı yaklaşımı bakanlık diplomatlarını önce bir bakıma şaşırtmış ve dirence sevketmiştir. Aslında başlangıçta Özal da dışişlerine kuşkuyla yaklaşmış, dış politika projelerini engelleyebilecekleri endişesini taşımıştır. Bununla beraber, çok geçmeden karşılıklı bir çalışma “modus vivendi”si ve güven ortamı oluşmuştur. Özal iktidarı Türk diplomasisinin nisbeten en etkin olduğu dönemlerdendir. 1987’de Avrupa Birliği’ne tam üyelik başvurusu, Yunanistan’la ilişkileri düzeltme girişimleri, Sovyetler Birliği’nin dağılması ardından Kafkasya ve Orta Asya’ya açılım, Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası dünyasında yerini bulma arayışları Dışişleri Bakanlığı’nın her zaman yoğun olan çalışma temposunu daha da yükseltmiştir.
Anavatan Partisi iktidarıyla dışişleri yepyeni bir döneme girmiştir. Turgut Özal’ın dış politikadaki farklı yaklaşımı bakanlık diplomatlarını önce bir bakıma şaşırtmış ve dirence sevketmiştir. Aslında başlangıçta Özal da dışişlerine kuşkuyla yaklaşmış, dış politika projelerini engelleyebilecekleri endişesini taşımıştır. Bununla beraber, çok geçmeden karşılıklı bir çalışma “modus vivendi”si ve güven ortamı oluşmuştur. Özal iktidarı Türk diplomasisinin nisbeten en etkin olduğu dönemlerdendir. 1987’de Avrupa Birliği’ne tam üyelik başvurusu, Yunanistan’la ilişkileri düzeltme girişimleri, Sovyetler Birliği’nin dağılması ardından Kafkasya ve Orta Asya’ya açılım, Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası dünyasında yerini bulma arayışları Dışişleri Bakanlığı’nın her zaman yoğun olan çalışma temposunu daha da yükseltmiştir.
Soru 10
Türkiye Cumhuriyeti Hariciye Vekaleti'nin kuruluşunda Osmanlı devlet yapısından bir geçiş olmuş mudur?
Seçenekler
A
Hariciye Vekaleti '' yeni baştan'' kurulmuştur,
B
Deneyimli memurlar vardır,
C
Ankara'da Yunanistan'ın temsilciliği vardır,
D
TBMM hükümetinin ilk temsilciliği Londra'da kurulmuştur,
E
Osmanlı devletinden, cumhuriyet'e geçişte köklü değişiklik yoktur,
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin diğer kurumları gibi hariciyesinden de cumhuriyet devlet yapısına bir geçiş, bir devretme söz konusu olmamış, dışişleri teşkilatı “yeni baştan” kurulmuştur.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 23 Nisan 1920 tarihinde açılışının ardından 2 Mayıs 1920’de 3 sayılı Kanun ile ilk ulusal hükûmetin resmen kurulan bir unsuru da Hariciye Vekaleti olmuştur. Hariciye Vekaleti ilk olarak, hükûmetin diğer vekaletleriyle birlikte, Ankara Valiliğinin üst katında bir tek odada üç memur ile faaliyete geçmiştir. Bununla beraber, dışişlerinin niteliği ve yabancılarla temas gereği göz önünde tutularak bu vekalete daha uygun bir çalışma yeri aranmış, Düyun-ı Umumiyenin Ankara temsilciliğinin işgal ettiği iki katlı bir taş binanın ikinci katı bu birime tahsis edilmiştir. Zamanla personelinin artması ve temel birimlerinin oluşturulmasıyla binanın tamamı vekalete bırakılmıştır. İlk başlarda vekaletin kadrosunun, İstanbul’dan millî mücadeleye katılmak için Ankara’ya gelen bazı eski Bâbıâli memurlarının yanı sıra, öğrenim ve mesleklerine bakılmaksızın az çok lisan bilen kişilerden oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
Bu şekilde çok sınırlı olanaklarla işe başlayan bu vekaletin ilk birimleri, siyasi
işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelif hukuk işleri
şeklinde oluşturulmuştur. Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma,
Tiflis ve Moskova’da açılmıştır.
Cevap seçeneklerinden olan 'c' ve 'd' şıkkındaki ülkelerle o tarihlerde anlaşma sağlanmamıştır. İstanbul İngiltere, İzmir Yunanistan'ın işgali altındadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 23 Nisan 1920 tarihinde açılışının ardından 2 Mayıs 1920’de 3 sayılı Kanun ile ilk ulusal hükûmetin resmen kurulan bir unsuru da Hariciye Vekaleti olmuştur. Hariciye Vekaleti ilk olarak, hükûmetin diğer vekaletleriyle birlikte, Ankara Valiliğinin üst katında bir tek odada üç memur ile faaliyete geçmiştir. Bununla beraber, dışişlerinin niteliği ve yabancılarla temas gereği göz önünde tutularak bu vekalete daha uygun bir çalışma yeri aranmış, Düyun-ı Umumiyenin Ankara temsilciliğinin işgal ettiği iki katlı bir taş binanın ikinci katı bu birime tahsis edilmiştir. Zamanla personelinin artması ve temel birimlerinin oluşturulmasıyla binanın tamamı vekalete bırakılmıştır. İlk başlarda vekaletin kadrosunun, İstanbul’dan millî mücadeleye katılmak için Ankara’ya gelen bazı eski Bâbıâli memurlarının yanı sıra, öğrenim ve mesleklerine bakılmaksızın az çok lisan bilen kişilerden oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
Bu şekilde çok sınırlı olanaklarla işe başlayan bu vekaletin ilk birimleri, siyasi
işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelif hukuk işleri
şeklinde oluşturulmuştur. Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma,
Tiflis ve Moskova’da açılmıştır.
Cevap seçeneklerinden olan 'c' ve 'd' şıkkındaki ülkelerle o tarihlerde anlaşma sağlanmamıştır. İstanbul İngiltere, İzmir Yunanistan'ın işgali altındadır.
Soru 11
1955 yılından sonra aşağıdakilerden hangi dış olaylar Dışişleri Bakanlığını meşgul etmiştir?
Seçenekler
A
NATO üyeliği
B
Kıbrıs olayları
C
Marshall Planı
D
Birleşmiş Milletlere katılım
E
Birinci Körfez Savaşı
Açıklama:
1955’ten sonra Kıbrıs konusunun da gittikçe önem kazanması bu konuyla meşgul olan siyasi dairenin genişlemesini zorunlu kılmıştır. Kıbrıs dairesi 1960’lardan itibaren sorunun gelişmelerine bağlı olarak günümüze kadar giderek güçlenen ve bakanlığın beyin gücünü ve enerjisini adanın büyüklüğüyle hiç de düz orantılı olmayan ölçüde emen bir birim olmuştur.
Cevap seçeneklerinin arasında bulunan 'a' şıkkındaki seçenek 1952 yılında gerçekleşti. 'c' seçeneğindeki Marshall Planı 1949 yılında yapıldı. 'd' seçeneğinde olan Birleşmiş Milletlere katılım 1945 yılında gerçekleşti. 'e' seçeneğinde olan Birinci Körfez Savaşı 1990 yılında yapıldı.
Cevap seçeneklerinin arasında bulunan 'a' şıkkındaki seçenek 1952 yılında gerçekleşti. 'c' seçeneğindeki Marshall Planı 1949 yılında yapıldı. 'd' seçeneğinde olan Birleşmiş Milletlere katılım 1945 yılında gerçekleşti. 'e' seçeneğinde olan Birinci Körfez Savaşı 1990 yılında yapıldı.
Soru 12
Dış göç hareketi, Dışişleri Bakanlığını etkilemiş midir?
Seçenekler
A
Dış göç Dışişleri Bakanlığını etkilemez,
B
Yurt dışında çalışan işçiler, Çalışma Bakanlığını sorumluluk alanına girmez,
C
Başkonsoloslukların sayısı artırılmıştır,
D
Başkonsolosluklarda personel sayısı azaltılmıştır,
E
Başkonsolosluklar bünyesinde yeni ateşelikler açılmamıştır,
Açıklama:
Dışişleri Bakanlığı'nın faaliyetleri açısından önem taşıyan bir diğer gelişme
1963’lerde başlayan ve 1970’lere kadar hızlanarak devam eden, başta Almanya’ya olmak üzere Batı Avrupa ülkelerine Türk işçisi akını olmuştur. Bu ülkelerde sayıları milyonları bulunan vatandaşlarımızla ilgili çeşitli sorunlarla baş edebilmek için dışişlerinin Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda gibi ülkelerdeki Başkonsolosluklarının sayısı büyük ölçüde artırılmış ve kadroları takviye edilmiştir. Buna ilaveten, buralardaki büyükelçiliklerimiz bünyelerinde, “Sosyal İşler Müşaviri” unvanı verilen din adamları, Eğitim, Çalışma Ataşeleri istihdam edilmeye başlanmıştır.
1963’lerde başlayan ve 1970’lere kadar hızlanarak devam eden, başta Almanya’ya olmak üzere Batı Avrupa ülkelerine Türk işçisi akını olmuştur. Bu ülkelerde sayıları milyonları bulunan vatandaşlarımızla ilgili çeşitli sorunlarla baş edebilmek için dışişlerinin Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda gibi ülkelerdeki Başkonsolosluklarının sayısı büyük ölçüde artırılmış ve kadroları takviye edilmiştir. Buna ilaveten, buralardaki büyükelçiliklerimiz bünyelerinde, “Sosyal İşler Müşaviri” unvanı verilen din adamları, Eğitim, Çalışma Ataşeleri istihdam edilmeye başlanmıştır.
Soru 13
Konsolosluk personeline yönelik şiddet eylemlerinin sonucu neler olmuştur?
Seçenekler
A
Protesto yayınlanmamıştır,
B
Elçilikler kapatılmıştır,
C
Güvenlik memurları atanmamıştır,
D
Güvenlik önem kazanmıştır,
E
Ses getirecek düzeyde bir şey yapılmamıştır,
Açıklama:
1970’lerde Dışişleri yönünden en önemli -ve hazin- gelişme 1973’te Los Angeles
başkonsolosumuz Mehmet Baydar ve Yardımcısı Bahadır Demir’in katlinden
sonra 1975’te Viyana Büyükelçimiz Daniş Tunalıgil’in şehit edilmesiyle başlayan
ve 1980’lerin sonuna kadar devam eden Ermeni terörist saldırıları olmuştur. Bu
cinayet dalgası sonucu, beşi büyükelçi olmak üzere toplam 39 Türk diplomatı şehit olmuş, onlarcası da saldırılara hedef teşkil etmiştir.
Bu gelişmeyle birlikte, büyükelçiler ve misyon şefleri ile dış misyonlarımızın
güvenlikleri öncelik kazanmıştır. Güvenlik önlemleri harcamaları bakanlık bütçesinde ön sıralara çıkarken bir yandan misyon binaları yeni güvenlik donanımlarına kavuşturulmuş, diğer yandan misyon şeflerinin ve misyonların korunması için İçişleri Bakanlığından gelen güvenlik memurları atanması uygulaması başlatılmış, misyon şeflerine zırhlı makam otomobilleri tahsis edilmiştir.
başkonsolosumuz Mehmet Baydar ve Yardımcısı Bahadır Demir’in katlinden
sonra 1975’te Viyana Büyükelçimiz Daniş Tunalıgil’in şehit edilmesiyle başlayan
ve 1980’lerin sonuna kadar devam eden Ermeni terörist saldırıları olmuştur. Bu
cinayet dalgası sonucu, beşi büyükelçi olmak üzere toplam 39 Türk diplomatı şehit olmuş, onlarcası da saldırılara hedef teşkil etmiştir.
Bu gelişmeyle birlikte, büyükelçiler ve misyon şefleri ile dış misyonlarımızın
güvenlikleri öncelik kazanmıştır. Güvenlik önlemleri harcamaları bakanlık bütçesinde ön sıralara çıkarken bir yandan misyon binaları yeni güvenlik donanımlarına kavuşturulmuş, diğer yandan misyon şeflerinin ve misyonların korunması için İçişleri Bakanlığından gelen güvenlik memurları atanması uygulaması başlatılmış, misyon şeflerine zırhlı makam otomobilleri tahsis edilmiştir.
Soru 14
Turgut Özal'ın dış politikadaki farklı yaklaşımları Dışişleri Bakanlığı personeli tarafından nasıl karşılanmıştır?
Seçenekler
A
Büyük olgunlukla karşılanmıştır,
B
Kuşku duyularak yaklaşılmıştır,
C
Güvensizlik duyulmuştur,
D
Projelerin geliştirilmesi engellenmiştir,
E
'' Modus vivendi'' kuralı uygulanmıştır,
Açıklama:
Anavatan Partisi iktidarıyla dışişleri yepyeni bir döneme girmiştir. Turgut Özal’ın
dış politikadaki farklı yaklaşımı bakanlık diplomatlarını önce bir bakıma şaşırtmış
ve dirence sevketmiştir. Aslında başlangıçta Özal da dışişlerine kuşkuyla yaklaşmış, dış politika projelerini engelleyebilecekleri endişesini taşımıştır. Bununla beraber, çok geçmeden karşılıklı bir çalışma “modus vivendi”si ve güven ortamı oluşmuştur. Özal iktidarı Türk diplomasisinin nisbeten en etkin olduğu dönemlerdendir. 1987’de Avrupa Birliği’ne tam üyelik başvurusu, Yunanistan’la ilişkileri düzeltme girişimleri, Sovyetler Birliği’nin dağılması ardından Kafkasya ve Orta Asya’ya açılım, Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası dünyasında yerini bulma arayışları Dışişleri Bakanlığı’nın her zaman yoğun olan çalışma temposunu daha da yükseltmiştir.
dış politikadaki farklı yaklaşımı bakanlık diplomatlarını önce bir bakıma şaşırtmış
ve dirence sevketmiştir. Aslında başlangıçta Özal da dışişlerine kuşkuyla yaklaşmış, dış politika projelerini engelleyebilecekleri endişesini taşımıştır. Bununla beraber, çok geçmeden karşılıklı bir çalışma “modus vivendi”si ve güven ortamı oluşmuştur. Özal iktidarı Türk diplomasisinin nisbeten en etkin olduğu dönemlerdendir. 1987’de Avrupa Birliği’ne tam üyelik başvurusu, Yunanistan’la ilişkileri düzeltme girişimleri, Sovyetler Birliği’nin dağılması ardından Kafkasya ve Orta Asya’ya açılım, Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası dünyasında yerini bulma arayışları Dışişleri Bakanlığı’nın her zaman yoğun olan çalışma temposunu daha da yükseltmiştir.
Soru 15
Komşularımızdan hangi ülkelerdeki sorun Dışişleri Bakanlığı bünyesinde yeni kadro oluşturulmasına neden olmuştur?
Seçenekler
A
Sınır aşan sular
B
Mülteci hareketleri
C
Orta-Doğu problemi
D
Doğal gaz hattı
E
Petrol boru hattı
Açıklama:
Suriye ve Irak ile Fırat suları konusunda karşılaşılan sorunlar
bakanlığın “sınır aşan sular” konusunda yoğun bir diplomasi yürütmesini gerektirmiş, ilk defa “su uzmanları” kadroları yaratılmıştı
bakanlığın “sınır aşan sular” konusunda yoğun bir diplomasi yürütmesini gerektirmiş, ilk defa “su uzmanları” kadroları yaratılmıştı
Soru 16
KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş'ın Annan Planı'nı müzakere sözü vermemesinin sonucu Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına nasıl yansımıştır?
Seçenekler
A
Rum tarafı, AB üyeliğini garantilememiştir,
B
Uluslararası platformda Türk diplomatlarının uzlaşmacı görüntüsü düzelmiştir,
C
Güney Kıbrıs Cumhuriyeti Annan Planı'nı kabul etmiştir,
D
KKTC Annan Planı'na hayır demiştir,
E
Dönemin iktidarı (AKP Hükümeti) KKTC politikasında değişim yapmamıştır,
Açıklama:
Kıbrıs sorunu konusunda da, Annan Planı etrafındaki görüşmelerde, Denktaş’ın ve ona tabi olan Türk hükûmetinin katı tutumu sürmüştür. Daha sonra adadaki 24 Nisan 2004 referandumlarının gösterdiği gibi, asıl Rum tarafı olumsuz yaklaşım sahibi iken, KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, 2002 AB Kopenhag Zirvesinde, Annan Planı’nı müzakere sözü vermekten kaçınarak, Rum tarafının planla ilgili referanduma AB üyeliğin garantiledikten sonra gitmesine imkân tanımıştır. Bu yüzden, 2002 sonunda iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi hükûmeti hemen sonra Kıbrıs politikamızda köklü bir değişiklik yapmaya girişmiş, ancak, Kopenhag Zirvesi’nde Denktaş’ı izlemesi nedeniyle Güney Kıbrıs Rum yönetiminin 24 Nisan referandumunda Annan Planı’nı reddetmesine rağmen Kıbrıs Cumhuriyeti olarak Avrupa Birliği üyesi olmasını engelleyememiştir. Kıbrıslı Türklerin “evet”i yetersiz kalmıştır. Her şeye rağmen bu “evet” dışişlerinin yükünü biraz hafifletmiş, Türk diplomatları uluslararası platformlarda Kıbrıs konusunda daima “haksız” ve “uzlaşmaz” görünmenin verdiği eziklikten bir ölçüde kurtulmuştur
Soru 17
16-Nisan-2017 referandumunun sonuçları Dışişleri Bakanlığına nasıl yansımıştır?
Seçenekler
A
Referandumun sonucundan etkilenmemiştir,
B
Bakanlık, özgür dış politika projeleri uygulamıştır,
C
Bakanlık Cumhurbaşkanlığına bağlanmıştır,
D
Hükümete bağlılığı devam etmiştir,
E
Uygulanan dış politikalarla hedefe ulaşılmıştır,
Açıklama:
16 Nisan 2017 referandumu ile kabul edilen ve 24 Haziran 2018 seçimlerinin ardından bütünüyle yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (CHS)
çerçevesinde bütün devlet kurumları yanında Dışişleri Bakanlığının görev ve
sorumlulukları ile teşkilatlanması yeniden düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında 18/7/2018 tarihli ve 1.sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
ile Dışişleri Bakanlığı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki 07/07/2010 tarihli ve
6004 sayılı kanun yürürlükten kaldırılmış köklü değişiklikler getirilmiştir. Herşeyden önce Bakanlık doğrudan Cumhurbaşkanına bağlanmış, dış politika kararlarının oluşturulmasına katkıda bulunma işlevi kaldırılarak salt Cumhurbaşkanlığı makamının dış politika kararlarının uygulayıcısı durumuna gelmiştir.
çerçevesinde bütün devlet kurumları yanında Dışişleri Bakanlığının görev ve
sorumlulukları ile teşkilatlanması yeniden düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında 18/7/2018 tarihli ve 1.sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
ile Dışişleri Bakanlığı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki 07/07/2010 tarihli ve
6004 sayılı kanun yürürlükten kaldırılmış köklü değişiklikler getirilmiştir. Herşeyden önce Bakanlık doğrudan Cumhurbaşkanına bağlanmış, dış politika kararlarının oluşturulmasına katkıda bulunma işlevi kaldırılarak salt Cumhurbaşkanlığı makamının dış politika kararlarının uygulayıcısı durumuna gelmiştir.
Soru 18
Uluslararası hukukun geliştirilmesi, bakanlıkla ilgili midir?
Seçenekler
A
Uluslararası hukukun geliştirilmesi bakanlıkla ilgili değildir,
B
Ulusal hak ve çıkarlarla bağlantılı değildir,
C
Uluslararası hukukun güçlendirilmesi ile ilgili değildir,
D
Bakanlığın görevlerini yerine getirirken uyması gereken ilkelerdendir,
E
Toplumsal yaşamın temelini oluşturan insan hakları ile ilgili değildir,
Açıklama:
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Bakanlığın görevlerini yerine getirirken uyması gereken ilkeleri öngörmektedir:
* Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın
kalıcı şekilde tesisi ve güçlendirilmesi.
* Ulusal hak ve çıkarların savunulması ve korunması. Her türlü toplumsal yaşamın temelini oluşturan insan haklarının ve demokratik
değerlerin savunulması ve ileriye götürülmesi, dil, ırk, renk, cinsiyet,
siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle yapılan
her türlü ayrımcılık ile mücadele edilmesi.
* Uluslararası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi.
* Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın
kalıcı şekilde tesisi ve güçlendirilmesi.
* Ulusal hak ve çıkarların savunulması ve korunması. Her türlü toplumsal yaşamın temelini oluşturan insan haklarının ve demokratik
değerlerin savunulması ve ileriye götürülmesi, dil, ırk, renk, cinsiyet,
siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle yapılan
her türlü ayrımcılık ile mücadele edilmesi.
* Uluslararası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi.
Soru 19
Türk diplomasisi, ülkenin temsili konusunda özel bir itina göstermeli midir?
Seçenekler
A
Türk diplomasisi, yabancı devletler ve kuruluşlar karşısında ülkeyi temsil ederken itina etmeyebilir,
B
Osmanlı devleti Batılı ülkeler tarafından azgelişmiş olarak kabul ediliyorken, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri bakanlığı bu algıyı düzeltmek için çabalamamıştır,
C
Türkiye'nin dışa açılan penceresi olan Dışişleri Bakanlığı yabancı ülke ve uluslararası kuruluşlara karşı ülkenin iyi yönlerini yansıtmamaktadır,
D
Dışişleri çalışanlarının fazla bir özellikleri ve elitist yanları olmamalıdır,
E
Türkiye'nin dışa açılan penceresi olan Dışişleri Bakanlığı, ülkenin ''en iyi'' yönlerini göstermelidir,
Açıklama:
Diplomaside ilişkileri yürütmek ile “temsil” farklı kavramlardır. Dışişleri Bakanlığı, yabancı ülke ve uluslararası kuruluşlarla Türkiye’nin resmî ilişkilerini yürütürken, aynı zamanda büyükelçilikler ve daimi temsilcilikler vasıtasıyla ülkenin bu uluslararası hukuk süjeleri nezdinde resmen temsilini de sağlamaktadır. Esasen, bu resmî temsilcilik niteliği olmadan Bakanlığın “dış ilişkileri yürütme” işlevini yerine getirmesi mümkün değildir.
Çok klasikleşmiş bir ifadeyle dışişlerinin Türkiye’yi dışarıda “şerefle” temsil ettiği
sık sık vurgulanır. Ancak, bu terim boş bir kavram değildir. Gerçekten de Türk
Dışişleri Bakanlığı, diğer ülkeler dış servisleriyle karşılaştırıldığında, ülkesini “iyi”
temsil etmek konusuna en fazla önem veren kurumlar arasında yer alır.
Disiplinli, vazife bilinci çok gelişmiş ve üstün denilebilecek niteliklere sahip bir
kadroya sahip olan Türk diplomasisi, kendisini ülkesini temsil konusunda, özel bir itina göstermekle sorumlu tutar. Bu yaklaşımı belirli nedenlere bağlamak mümkündür.
Türkiye Cumhuriyeti nisbeten genç bir ülkedir. Parçalanan bir devletin içinden
yeniden doğduğu için kendini dış dünyaya kanıtlama süreci -aynı yoğunlukla
olmasa dahi- devam etmektedir. Dahası, Osmanlı İmparatorluğu özellikle Batı
tarafından, geri ve çürümüş görülürken, Cumhuriyet Batı’yla yarışmakta, en az
onunla aynı düzeye ulaşma amacını taşımaktadır. Bu çaba içinde, Türkiye’nin dışa açılan penceresi Dışişleri Bakanlığı dışa ülkenin “en iyi yönlerini” yansıtmakla görevlidir. Kaldı ki bu görevi en iyi şekilde yerine getirmeleri için bizzat dışişleri mensupları da Türkiye'nin ''elitleri'' arasında gelmektedir.
Çok klasikleşmiş bir ifadeyle dışişlerinin Türkiye’yi dışarıda “şerefle” temsil ettiği
sık sık vurgulanır. Ancak, bu terim boş bir kavram değildir. Gerçekten de Türk
Dışişleri Bakanlığı, diğer ülkeler dış servisleriyle karşılaştırıldığında, ülkesini “iyi”
temsil etmek konusuna en fazla önem veren kurumlar arasında yer alır.
Disiplinli, vazife bilinci çok gelişmiş ve üstün denilebilecek niteliklere sahip bir
kadroya sahip olan Türk diplomasisi, kendisini ülkesini temsil konusunda, özel bir itina göstermekle sorumlu tutar. Bu yaklaşımı belirli nedenlere bağlamak mümkündür.
Türkiye Cumhuriyeti nisbeten genç bir ülkedir. Parçalanan bir devletin içinden
yeniden doğduğu için kendini dış dünyaya kanıtlama süreci -aynı yoğunlukla
olmasa dahi- devam etmektedir. Dahası, Osmanlı İmparatorluğu özellikle Batı
tarafından, geri ve çürümüş görülürken, Cumhuriyet Batı’yla yarışmakta, en az
onunla aynı düzeye ulaşma amacını taşımaktadır. Bu çaba içinde, Türkiye’nin dışa açılan penceresi Dışişleri Bakanlığı dışa ülkenin “en iyi yönlerini” yansıtmakla görevlidir. Kaldı ki bu görevi en iyi şekilde yerine getirmeleri için bizzat dışişleri mensupları da Türkiye'nin ''elitleri'' arasında gelmektedir.
Soru 20
Hariciye Vekaleti ilk olarak ne zaman nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
2 Mayıs 1920’de Ankara Valiliği üst katında kurulmuştur.
B
2 Mayıs 1920’de İstanbul’da kurulmuştur.
C
2 Mayıs 1923’de Ankara’da kendi binasında kurulmuştur.
D
23 Nisan 1920’de Ankara da kurulmuştur.
E
23 Nisan 1920’de geçici olarak İstanbul’da kurulmuştur.
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 23 Nisan 1920 tarihinde açılışının ardından 2 Mayıs 1920’de 3 sayılı Kanun ile ilk ulusal hükûmetin resmen kurulan bir unsuru da Hariciye Vekaleti olmuştur. Hariciye Vekaleti ilk olarak, hükûmetin diğer vekaletleriyle birlikte, Ankara Valiliğinin üst katında bir tek odada üç memur ile faaliyete geçmiştir.
Soru 21
TBMM hükûmetinin ilk dış temsilciliklerini nerede açmıştır?
Seçenekler
A
TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Paris ve Londra’da açmıştır.
B
TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır
C
TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Sofya, Roma ve Madrid’e açmıştır.
D
TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Lahey ve Kopenhag ta açmıştır.
E
TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Varşova ve Zürih’te açmıştır.
Açıklama:
Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır.
Soru 22
Hangi ülke İstiklal Savaşı suresince Ankara’da bir askerî temsilci bulundurmuştur?
Seçenekler
A
İtalya
B
İngiltere
C
Fransa
D
ABD
E
Almanya
Açıklama:
Fransa ise İstiklal Savaşı süresince Ankara’da bir askerî temsilci bulundurmuştur.
Soru 23
25 Haziran 1927 tarihli ve 1154 sayılı Hariciye Vekaleti Teşkilat Kanunu ile hangi konular düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
İstanbul’daki bu temsilcilikler Hariciye Vekaletine bağlanmıştır.
B
Ankara’da ise TBMM hükûmeti nezdinde ilk yabancı diplomatik temsilciliklerin açılması karara bağlamıştır.
C
Hukuk işleri, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde oluşturulmuştur.
D
Personel konuları, tayin ve terfi esasları, idari memur ve uzman sınıfın yaratılması kurallara bağlanmıştır.
E
Düyun-ı Umumiyenin yapısı değiştirilmiştir.
Açıklama:
Hariciye Vekaleti’nin kalıcı bir örgütlenmeye kavuşturulması 1927 yılında gerçekleşmiştir. 25 Haziran 1927 tarihli ve 1154 sayılı Hariciye Vekaleti Teşkilat Kanunu ile esas itibarıyla personel konuları düzenlenmiş,bu çerçevede, meslek memurlarının tayin ve terfi esasları, idari memur ve uzman sınıfı yaratılması gibi hususlar kurallara bağlanmıştır.
Soru 24
Soğuk Savaş döneminde Türkiye’nin NATO’ya üye olması üzerine NATO’nun işleri büyük ölçüde hangi kuruma bağlanmıştır?
Seçenekler
A
İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliğine bağlanmıştır.
B
Birleşmiş Milletler nezdinde Daimi Temsilciliğe bağlanmıştır.
C
Hariciye Vekili’nin altında bir Müsteşar sorumlu olmuştur.
D
Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatına bağlanmıştır.
E
Hariciye Vekaletine bağlanmıştır.
Açıklama:
Soğuk Savaş döneminde Türkiye dışişleri teşkilatıyla ilgili en önemli değişiklik, 1952’de Türkiye’nin NATO’ya üye olması üzerine bu örgütle ilişkilerin, askerî niteliği yanında siyasi ağırlığı gözönünde tutularak NATO işlerinin büyük ölçüde Hariciye Vekaletine bağlanmasıdır.
Soru 25
Türkiye ne zaman NATO'ya üye olmuştur?
Seçenekler
A
1952
B
1949
C
1940
D
1955
E
1960
Açıklama:
Soğuk Savaş döneminde teşkilatla ilgili en önemli değişiklik, 1952’de Türkiye’nin NATO’ya üye olmasıdır.
Soru 26
Hangi olay ülkemiz dış politikasına “enerji diplomasisi” kavramını sokmuştur?
Seçenekler
A
Suriye ve Irak ile Fırat suları konusu.
B
Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı müzakereleri
C
Türkiye’nin Avrupa Birliği ile 1996 yılında gümrük birliğini gerçekleştirmesi.
D
AB Helsinki Zirvesi’nde bu terim kullanılmaya başlanmıştır.
E
Sovyetler Birliği’nin dağılması ardından Kafkasya ve Orta Asya’ya açılımında gerçekleşmiştir.
Açıklama:
Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı müzakerelerinde önderliğiyle ülkemiz dış politikasına “enerji diplomasisi” kavramını sokmuştur.
Soru 27
Türkiye’nin de üye olduğu GATT ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
AB ve bölgesel kuruluşlara denilir.
B
Ekonomik konularda zenginler Kulübü anlamına gelir.
C
Dünya Ticaret Örgütüdür.
D
Orta Asya ve Kafkas ülkelerinin Ekonomik İşbirliği Teşkilatıdır.
E
D-8 Grubudur.
Açıklama:
AB’nin uluslararası ekonomik düzenin bir parçası olan GATT (ve daha sonra Dünya Ticaret Örgütü) üyeliğimiz vardır.
Soru 28
Yurtdışındaki vatandaşlar, pasaport uzatma, vize, askerlik, noterlik tasdiki gibi işlemleri yanında, yerel makamlarla bir sorunla karşılaştıklarında nereye başvurmalıdırlar.
Seçenekler
A
Ankara Dış işleri Bakanlığının ilgili organlarına baş vurabilirler.
B
İlgili ülkenin Türk Büyükelçiliklerine gidebilirler.
C
İlgili ülkenin ilgili makamlarına gidebilirler.
D
İlgili ülkelerin Başkonsolosluklarına baş vurabilirler.
E
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gidebilirler.
Açıklama:
Dışişleri Bakanlığı bu işlevini esas itibarıyla Başkonsolosluklar aracılığıyla yerine getirir. Yurtdışındaki vatandaşlar, pasaport uzatma, vize, askerlik, noterlik tasdiki gibi işlemleri yanında, yerel makamlarla bir sorunla karşılaştıklarında başkonsolosluklara başvurarak yardım isteyebilirler.
Soru 29
Bir memurun büyükelçi olma hedefinin yolunda ilerlemesi için hangi sınavı vermesi gerekir.
Seçenekler
A
Birinci katip olması yeterlidir.
B
Üçüncü katiplikte 3 yıl çalışması gerekir.
C
İkinci katiplikte 5 başarılı yıl geçiren memur konsolosluk yeterlik sınavına kabul edilir.
D
Daire başkanı veya genel müdür yardımcısı olması gerekir.
E
İkinci katiplikte 3 başarılı yıl geçiren memur başkatiplik ve konsolosluk yeterlik sınavına kabul edilir. Bu sınavda başarılı olması hâlinde büyükelçi olabilir.
Açıklama:
Meslek memurlarının ilerleme ve yükselmeleri yukarıda kaydedilen Kanun ve Yönetmelikler ile belirlenmiştir. Buna göre, bir yıllık hizmet süresi sonunda olumlu sicil alan üçüncü katiplerden, 3 başarılı yıl geçirenler ikinci katipliğe yükselir. İkinci katiplikte 3 başarılı yıl geçiren memur başkatiplik ve konsolosluk yeterlik sınavına kabul edilir. Bu sınavda başarılı olması hâlinde, memura artık büyükelçi olma hedefinin yolunda başka biçimsel engel kalmamıştır.
Soru 30
I. İlk olarak sınırlı imkanlarla başlamıştır.
II. İlk temsilcilikleri Bakü, Roma ve Tiflis'te açılmıştır.
III. İlk birimleri, siyasi işler, şifre evrak birimleri olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulan dış işleri için doğru olarak verilmiştir?
II. İlk temsilcilikleri Bakü, Roma ve Tiflis'te açılmıştır.
III. İlk birimleri, siyasi işler, şifre evrak birimleri olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulan dış işleri için doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çok sınırlı olanaklarla işe başlayan bu vekaletin ilk birimleri, siyasi işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde oluşturulmuştur. Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır.
Soru 31
I. Meslek memurlarının tayin ve terfi esasları belirlenmiştir.
II. Hariciye Vekaleti artık kalıcı bir kurum haline gelmiştir.
III. Personelin evlenmeden evvel vekaletin iznini almaya mecbur olmaları gereken bir kural mevcuttur.
Yukarıdakilerden hangileri 25 Haziran 1927 tarihli ve 1154 sayılı Hariciye Vekaleti Teşkilat Kanunu ile ilgili doğru olarak verilmiştir?
II. Hariciye Vekaleti artık kalıcı bir kurum haline gelmiştir.
III. Personelin evlenmeden evvel vekaletin iznini almaya mecbur olmaları gereken bir kural mevcuttur.
Yukarıdakilerden hangileri 25 Haziran 1927 tarihli ve 1154 sayılı Hariciye Vekaleti Teşkilat Kanunu ile ilgili doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
25 Haziran 1927 tarihli ve 1154 sayılı Hariciye Vekaleti Teşkilat Kanunu ile esas itibarıyla personel konuları düzenlenmiş, bu çerçevede, meslek memurlarının tayin ve terfi esasları, idari memur ve uzman sınıfı yaratılması gibi hususlar kurallara bağlanmıştır. Kanunda hariciye memurlarının evlenmeden evvel vekaletin iznini almaya mecbur olmalarının öngörülmesi, dikkati çekmektedir. Kanun, devlet teşkilatı içinde Hariciye’ye özel bir meslek (kariyer) yeri vermekteki ilk adımdır denilebilir.
Soru 32
I. Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı dışişlerinden alnımıştır.
II. Dışişlerinin dış ilişkilerdeki tem temsil yetkisine sınırlar getirilmiştir.
III. Maliye ve ticaret bakanlıklarına, konularında dış temsil ve müzakere yetkisi verilmiştir.
Yukarıdakilerden hangileri 27 Mayıs 1960 darbesi ile dışişlerinde meydana gelen değişiklikler arasında gösterilebilir?
II. Dışişlerinin dış ilişkilerdeki tem temsil yetkisine sınırlar getirilmiştir.
III. Maliye ve ticaret bakanlıklarına, konularında dış temsil ve müzakere yetkisi verilmiştir.
Yukarıdakilerden hangileri 27 Mayıs 1960 darbesi ile dışişlerinde meydana gelen değişiklikler arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
27 Mayıs 1960 darbesi Türkiye’deki diğer kurumlar gibi dışişlerini de önemli ölçüde etkilemiştir. Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı derhal dışişlerinden alınarak Maliye Bakanlığı’na bağlandığı gibi 13 sayılı bir kanunla dışişlerinin dış ilişkilerdeki tek temsil yetkisine sınırlar getirilmiş, maliye ve ticaret bakanlıkları başta olmak üzere ihtisas bakanlıklarına da konularında dış temsil ve müzakere yetkisi verilmiştir.
Soru 33
I. Fransa, Hollanda ve Belçika gibi ülkelerde başkonsoloslukların sayısı artmıştır.
II. 'Sosyal İşler Müşaviri' unvanı verilen din adamları, Eğitim, Çalışma Ataşeleri istihdam edilmeye başlamıştır.
III. Özellikle Almanya başta olmak üzere, Batı Avrupa ülkelerine büyük ölçüde göç olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri 1960-70 yılları arasındaki Türkiye dışişleri durumunu özetler?
II. 'Sosyal İşler Müşaviri' unvanı verilen din adamları, Eğitim, Çalışma Ataşeleri istihdam edilmeye başlamıştır.
III. Özellikle Almanya başta olmak üzere, Batı Avrupa ülkelerine büyük ölçüde göç olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri 1960-70 yılları arasındaki Türkiye dışişleri durumunu özetler?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu dönemde bakanlığın faaliyetleri açısından önem taşıyan bir diğer gelişme 1963’lerde başlayan ve 1970’lere kadar hızlanarak devam eden, başta Almanya’ya olmak üzere Batı Avrupa ülkelerine Türk işçisi akını olmuştur. Bu ülkelerde sayıları milyonları bulunan vatandaşlarımızla ilgili çeşitli sorunlarla baş edebilmek için dışişlerinin Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda gibi ülkelerdeki Başkonsolosluklarının sayısı büyük ölçüde artırılmış ve kadroları takviye edilmiştir. Buna ilaveten, buralardaki büyükelçiliklerimiz bünyelerinde, “Sosyal İşler Müşaviri” unvanı verilen din adamları, Eğitim, Çalışma Ataşeleri istihdam edilmeye başlanmıştır.
Soru 34
I. Avrupa Konseyi üyeliğinden çıkarılma konusunda büyük mücadele verilmiştir.
II. Avrupa Toplulukları Dairesi'nin kadrosu küçültülmüştür.
III. Birçok bağlantısız ülke nezdinde yeni büyükelçilikler açılmıştır.
Yukarıdakilerden hangileri 1980 darbesinden sonra yaşanan gelişmeler arasında gösterilebilir?
II. Avrupa Toplulukları Dairesi'nin kadrosu küçültülmüştür.
III. Birçok bağlantısız ülke nezdinde yeni büyükelçilikler açılmıştır.
Yukarıdakilerden hangileri 1980 darbesinden sonra yaşanan gelişmeler arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
1980’lerin başı dışişlerinin 12 Eylül darbesinin özellikle Batı Avrupa ülkeleriyle ilişkilerimizde açtığı yaraları tamire çalışmasıyla geçmiştir. Avrupa Konseyi üyeliğinden çıkarılma tehlikesi Bakanlığın yoğun çalışmaları sayesinde atlatılabilmiştir. Buna karşı, zaten 1970’lerde çeşitli bunalımlara sahne olan Avrupa topluluklarıyla ilişkiler donma noktasına gelmiş, bakanlıktaki Avrupa Toplulukları Dairesi’nin kadrosu bile küçülmüştür. Öte yanda, birçok bağlantısız ülke nezdinde yeni büyükelçilikler açılması durumu 1974 Kıbrıs Harekatı sürecinde meydana gelen bir gelişmedir.
Soru 35
I. Suriye krizi,
II. Ermeni soykırımı iddiaları,
III. AB'ye katılma süreci,
IV. İran, Irak, Kuzey Irak, ABD ile ilişkiler,
V. Kıbrıs sorunu.
Yukarıdakilerden hangileri günümüzde Dışişleri Bakanlığı'nın baş etmeye çalıştığı sorunlar arasında gösterilebilir?
II. Ermeni soykırımı iddiaları,
III. AB'ye katılma süreci,
IV. İran, Irak, Kuzey Irak, ABD ile ilişkiler,
V. Kıbrıs sorunu.
Yukarıdakilerden hangileri günümüzde Dışişleri Bakanlığı'nın baş etmeye çalıştığı sorunlar arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız V
B
I, IV ve V
C
I, II ve IV
D
II ve III
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
2019 yılında, Dışişleri Bakanlığının başetmeye çalıştığı ve birçoğu kriz niteliğinde veya yaratma potansiyeline sahip sorun ve konuların listesi gerçekten uzundur. Bunlar arasında, AB’ye katılma süreci, Kıbrıs sorunu, Ege sorunları, Ortadoğu sorunu, Suriye krizi, İran, Irak, Kuzey Irak, ABD ile ilişkiler, terörizm, insan hakları, Ermeni soykırım iddiaları, yasa dışı göç, uyuşturucu kaçakçılığı, enerji politikaları, sınır aşan sular, çevre sorunları ilk akla gelenlerdir.
Soru 36
I. Ulusal hak ve çıkarların savunulması ve korunması,
II. Uluslar arası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi,
III. Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın tesis edilmesi.
Yukarıdakilerden hangileri Dışişleri Bakanlığı'nın görevlerini yerine getirirken uyması gereken ilkeler arasında gösterilebilir?
II. Uluslar arası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi,
III. Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın tesis edilmesi.
Yukarıdakilerden hangileri Dışişleri Bakanlığı'nın görevlerini yerine getirirken uyması gereken ilkeler arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Bakanlığın görevlerini yerine getirirken aşağıdaki ilkelere uyması öngörülmektedir:
a) Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın kalıcı şekilde tesisi ve güçlendirilmesi.
b) Ulusal hak ve çıkarların savunulması ve korunması.
c) Her türlü toplumsal yaşamın temelini oluşturan insan haklarının ve demokratik değerlerin savunulması ve ileriye götürülmesi, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle yapılan her türlü ayrımcılık ile mücadele edilmesi.
d) Uluslararası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi.
a) Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın kalıcı şekilde tesisi ve güçlendirilmesi.
b) Ulusal hak ve çıkarların savunulması ve korunması.
c) Her türlü toplumsal yaşamın temelini oluşturan insan haklarının ve demokratik değerlerin savunulması ve ileriye götürülmesi, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle yapılan her türlü ayrımcılık ile mücadele edilmesi.
d) Uluslararası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi.
Soru 37
I. Türkiye Cumhuriyeti hakkında yurtdışında bilgilendirici faaliyetler yürütmek,
II. Türkiye Cumhuriyetinin dış politikasının tespiti için hazırlık çalışmaları yapmak ve tekliflerde bulunmak,
III. Cumhurbaşkanını dış dünyadaki gelişmeler ve değişen şartlar konusunda bilgilendirmek.
Yukarıdakilerden hangileri Dışişleri Bakanlığının görev ve yetkileri arasında gösterilebilir?
II. Türkiye Cumhuriyetinin dış politikasının tespiti için hazırlık çalışmaları yapmak ve tekliflerde bulunmak,
III. Cumhurbaşkanını dış dünyadaki gelişmeler ve değişen şartlar konusunda bilgilendirmek.
Yukarıdakilerden hangileri Dışişleri Bakanlığının görev ve yetkileri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kararnameye göre Dışişleri Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
*Türkiye Cumhuriyetinin dış politikasının tespiti için hazırlık çalışmaları yapmak ve tekliflerde bulunmak,
*Cumhurbaşkanını dış dünyadaki gelişmeler ve değişen şartlar
konusunda bilgilendirmek,
*Türkiye Cumhuriyeti hakkında yurtdışında bilgilendirici faaliyetler yürütmek.
*Türkiye Cumhuriyetinin dış politikasının tespiti için hazırlık çalışmaları yapmak ve tekliflerde bulunmak,
*Cumhurbaşkanını dış dünyadaki gelişmeler ve değişen şartlar
konusunda bilgilendirmek,
*Türkiye Cumhuriyeti hakkında yurtdışında bilgilendirici faaliyetler yürütmek.
Soru 38
I. Avrupa Birliği'ne adaylık süreci
II. ABD ile daha yakın ilişkiler kurabilmek,
III. Kıbrıs sorunun çözüme ulaştırılması.
Yukarıdakilerden hangileri Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Türkiye'nin izlediği dış politika arasında gösterilebilir?
II. ABD ile daha yakın ilişkiler kurabilmek,
III. Kıbrıs sorunun çözüme ulaştırılması.
Yukarıdakilerden hangileri Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Türkiye'nin izlediği dış politika arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sovyetlerin dağılmasından sonra ortaya çıkan yeni dünyada, Avrupa Birliği’ne adaylığımız süreci ve Amerika Birleşik Devletleri’yle yakın ilişkiler dış politikanın iki temel ayağı olmaya devam etmiştir. Kıbrıs sorunu, bu dönemde ortaya çıkan bir sorun değildir; Kıbrıs sorunu Avrupa Birliği adaylık sürecinde daha sonra başka sebeplerden ortaya çıkmıştır.
Soru 39
I. Kadro oluşturulmasında belirlenen yüksek standartlar,
II. Bakanlık gelenekleri ve buna dayanan tecrübe birikimi,
III. Dışişlerinin oturmuş gelenekleri ve çalışma sisteminin sağladığı tecrübe birikimi.
Yukarıdakilerden hangileri 21. yüzyılda Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri'nin özellikleri arasında gösterilebilir?
II. Bakanlık gelenekleri ve buna dayanan tecrübe birikimi,
III. Dışişlerinin oturmuş gelenekleri ve çalışma sisteminin sağladığı tecrübe birikimi.
Yukarıdakilerden hangileri 21. yüzyılda Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri'nin özellikleri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bugünkü Türkiye Cumhuriyeti dışişlerinin dünya ülkeleri dışişleri servisleri arasında ön sıralarda yer aldığı rahatlıkla söylenebilir. Böyle bir hükme varılmasına imkân veren ilk unsur kadrolarının niteliğidir. Mesleğin sürekli yarış ortamının ve eliminasyon sisteminin başından beri dış etkenlerle sulandırılmamış olması bu “kalite”yi sürdürmektedir. Dışişlerinin en çok karşılaştırıldığımız Avrupa Birliği standartlarına göre dahi üstün performansında rol oynayan ikinci faktör bakanlığın gelenekleri ve buna dayanan tecrübe birikimidir. Dışişlerinin oturmuş gelenekleri ve çalışma sisteminin sağladığı tecrübe birikimi meslek memurunun başlıca kozlarından birisidir.
Soru 40
Hariciye Vekaleti aşağıdaki seçenbeklerden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
İç İşleri Bakanlığı
B
Dış İşleri Bakanlığı
C
Maliye Bakanlığı
D
Kültür Bakanlığı
E
Turizm Bakanlığı
Açıklama:
Hariciye Vekaleti Yeni kurulan cumhuriyetin Dış İşleri Bakanlığıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 41
TBMM Hükümetinin Hariciye Vekaleti ilk hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
2 Mayıs 1920
B
23 Mayıs 1920
C
22 Mayıs 1920
D
21 Mayıs 1920
E
20 Mayıs 1920
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyetinin Hariciye Vekaleti ilk 2 Mayıs 1920 tarihinde kurulmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
TBMM hükûmetinin ilk temsilciliklerinden birisi aşağıdaki ülkelerden hangisinde açılmıştır?
Seçenekler
A
Bakü
B
İngiltere
C
Yunanistan
D
Fransa
E
Amerika
Açıklama:
TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 43
Ankara’da TBMM hükûmeti nezdinde ilk yabancı diplomatik temsilcilikler 1920’den itibaren açılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi 1920'de Ankara'da ilk diplomatik yabancı temsilciliğini açan ülkenin adıdır?
Seçenekler
A
Amerika
B
İngiltere
C
Sovyetler Birliği
D
Fransa
E
Yunanistan
Açıklama:
Ankara’da ise TBMM hükûmeti nezdinde ilk yabancı diplomatik temsilciliklerin 1920’den itibaren açıldığını görüyoruz. İlk olarak Sovyetler Birliği temsilci yollamış, daha sonra 1921’de Gürcistan, Afganistan, Azerbaycan’ın temsilcileri, 1923 Mayıs ayında Bulgaristan temsilcisi atanmıştır. Fransa ise İstiklal Savaşı süresince Ankara’da bir askerî temsilci bulundurmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 44
Dış İşleri Bakanlığı aşağıdakilerden hangisine doğrudan bağlıdır?
Seçenekler
A
Kaymakamlığa
B
Valiliğe
C
Türkiye Büyük Millet Meclisine
D
Başbakana
E
Cumhurbaşkanına
Açıklama:
16 Nisan 2017 referandumu ile kabul edilen ve 24 Haziran 2018 seçimlerinin ardından bütünüyle yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (CHS) çerçevesinde bütün devlet kurumları yanında Dışişleri Bakanlığının görev ve sorumlulukları ile teşkilatlanması yeniden düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 18/7/2018 tarihli ve 1.sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Dışişleri Bakanlığı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki 07/07/2010 tarihli ve 6004 sayılı kanun yürürlükten kaldırılmış köklü değişiklikler getirilmiştir. Herşeyden önce Bakanlık doğrudan Cumhurbaşkanına bağlanmış, dış politika kararlarının oluşturulmasına katkıda bulunma işlevi kaldırılarak salt Cumhurbaşkanlığı makamının dış politika kararlarının uygulayıcısı durumuna gelmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Dış İşleri Bakanlığının yetki ve sorumluluğu alanına girmez?
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyetinin dış politikasının tespiti için hazırlık çalışmaları yapmak ve tekliflerde bulunmak, Cumhurbaşkanı tarafından tayin ve tespit edilen hedef ve esaslara göre dış politikayı uygulamak ve koordine etmek
B
Türkiye Cumhuriyeti hakkında yurtdışında bilgilendirici faaliyetler yürütmek
C
Uluslararası hukukun ve uluslararası hukuk içtihadının gelişimine yönelik süreçleri takip etmek ve bu süreçlere iştirak etmek
D
Ülke ekonomisinin düzeltilmesi ve bütçenin hazırlanması için çalışmalarda bulunmak
E
Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yurtdışı teşkilatı kurulması ve dış temsilcilik açılması konusunda görüş bildirmek
Açıklama:
"Ülke ekonomisinin düzeltilmesi ve bütçenin hazırlanması için çalışmalarda bulunmak" daha çok Maliye Bakanlığının yetki ve sorumluluk alanı içerisindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Dış İşleri bakanlığının temel görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dış Politikanın Tespiti İçin Hazırlık Çalışmaları Yapmak; Tekliflerde Bulunmak ve Siyasi İktidarın Saptadığı Amaç ve İlkeler Çerçevesinde Dış Politikayı Uygulamak
B
Devletin Dış Politikalarını Koordine Etmek
C
Türkiye’nin Yabancı Ülkeler ve Uluslararası Kuruluşlarla İlişkilerini Yönetmek
D
Yabancı Ülkelerde ve Uluslararası Kuruluşlarda Türkiye Cumhuriyeti’ni Temsil Etmek
E
Yabancı ülke dış temsilcilikleri ile birlikte Türkiye'nin Dış Politika kararlarını oluşturma
Açıklama:
E şıkkı, Türkiye Dış İşleri Bakanlığının temel görevleri arasında yer alamaz.
Soru 47
Dışişleri Bakanlığı meslek memurunun diğer adı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Devlet Memuru
B
Türkiye Cumhuriyeti diplomatı
C
Kıdemli Memur
D
Asayiş Memuru
E
Akademik Çalışan
Açıklama:
“Türkiye Cumhuriyeti diplomatı” Dışişleri Bakanlığı meslek memurunun diğer adıdır. Meslek memuru Dışişleri Bakanlığına verilen görevlerin yürütülmesinde çeşitli kademelerde icra-yönetim sorumluluğu alan, statüsü yasa ile belirlenmiş bir devlet memurudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
Yürürlükteki mevzuata göre Dışişleri meslek memuru olabilmek için yurt içindeki üniversitelerin veya denkliği kabul edilmiş yabancı üniversitelerin en az dört yıllık lisans eğitimi veren fakültelerinin hangi bölümlerinden mezun olmak gerekir?
Seçenekler
A
Arkeoloji Bölümü
B
Botanik Bölümü
C
Zooloji Bölümü
D
Uluslararası İlişkiler Bölümü
E
Kimya Bölümü
Açıklama:
Yürürlükteki mevzuata göre Dışişleri meslek memuru olabilmek için, 657 sayılı Kanunun ilgili hükümleri ile Bakanlığa giriş yarışma sınavına ilişkiler saklı olmak (bu arada devlet memurluğu yeterlik sınavını geçmiş olmak) kaydıyla, yurt içindeki üniversitelerin veya denkliği kabul edilmiş yabancı üniversitelerin en az dört yıllık lisans eğitimi veren fakültelerinin uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, tarih, sosyoloji, halkla ilişkiler ve tanıtım, psikoloji, iktisat, işletme, maliye ve finans bölümlerinden veya hukuk fakültelerinden mezun olmak gerekir. 2010’dan bu yana tarih, halkla ilişkiler ve tanıtım, sosyoloji ve psikoloji gibi dallar mezunlarının da sınava girmesine imkan tanınmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 49
Hariciye Vekaleti aşağıda belirtilen hangi yılda kalıcı bir yapıya kavuşturulmuştur?
Seçenekler
A
1927
B
1928
C
1929
D
1930
E
1931
Açıklama:
Hariciye Vekaleti 1927 yılında kalıcı bir yapıya kavuşturulmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışının ardından ilk hükümetin resmen kurduğu " hariciye vekaleti" hangi tarihte kurulmuştur ?
Seçenekler
A
2 Mayıs 1920
B
2 Mayıs 1921
C
2 Mayıs 1922
D
2 Mayıs 1923
E
2 Mayıs 1924
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 23 Nisan 1920 tarihinde açılışının ardından 2 Mayıs 1920’de 3 sayılı Kanun ile ilk ulusal hükûmetin resmen kurulan bir unsuru da Hariciye Vekaleti olmuştur
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi TBMM hükümetinin ilk temsilciliklerini açtığı şehirlerden birisi değildir ?
Seçenekler
A
Bakü
B
Roma
C
Tiflis
D
Moskova
E
Londra
Açıklama:
Çok sınırlı olanaklarla işe başlayan bu vekaletin ilk birimleri, siyasi işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde oluşturulmuştur. Merkez teşkilatı yanında dış temsilcilikler de yavaş yavaş kurulmaya başlanmıştır. TBMM hükûmetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova’da açılmıştır
Soru 52
TBMM hükûmeti nezdinde 1920'den itibaren açılmaya başlanan yabancı diplomatik temsilciliklere ilk olarak hangi ülke temsilci yollamıştır ?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
ABD
D
Sovyetler Birliği
E
Avustralya
Açıklama:
Ankara’da ise TBMM hükûmeti nezdinde ilk yabancı diplomatik temsilciliklerin 1920’den itibaren açıldığını görüyoruz. İlk olarak Sovyetler Birliği temsilci yollamış, daha sonra 1921’de Gürcistan, Afganistan, Azerbaycan’ın temsilcileri, 1923 Mayıs ayında Bulgaristan temsilcisi atanmıştır. Fransa ise İstiklal Savaşı süresince Ankara’da bir askerî temsilci bulundurmuştur
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Bakanlığın görevlerini yerine getirirken uyması gereken ilkelerden birisi değildir ?
Seçenekler
A
Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın kalıcı şekilde tesisi ve güçlendirilmesi.
B
Ulusal hak ve çıkarların savunulması ve korunması.
C
Her türlü toplumsal yaşamın temelini oluşturan insan haklarının ve demokratik değerlerin savunulması ve ileriye götürülmesi, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep
D
Uluslararası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi.
E
Sınır komşularının hak ve çıkarlarının korunması
Açıklama:
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Bakanlığın görevlerini yerine getirirken aşağıdaki ilkelere uyması öngörülmektedir:
a) Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın kalıcı şekilde tesisi ve güçlendirilmesi.
b) Ulusal hak ve çıkarların savunulması ve korunması.
c) Her türlü toplumsal yaşamın temelini oluşturan insan haklarının ve demokratik değerlerin savunulması ve ileriye götürülmesi, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle yapılan her türlü ayrımcılık ile mücadele edilmesi.
d) Uluslararası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi.
a) Bölgesinde ve dünyada barışçıl, adil ve kalkınmaya imkan tanıyan bir ortamın kalıcı şekilde tesisi ve güçlendirilmesi.
b) Ulusal hak ve çıkarların savunulması ve korunması.
c) Her türlü toplumsal yaşamın temelini oluşturan insan haklarının ve demokratik değerlerin savunulması ve ileriye götürülmesi, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle yapılan her türlü ayrımcılık ile mücadele edilmesi.
d) Uluslararası hukukun ve ona olan saygının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi.
Soru 54
Dışişleri Bakanlığının dış teşkilatında 2018 itibariyle kaç adet Büyükelçilik vardır ?
Seçenekler
A
124
B
126
C
130
D
135
E
140
Açıklama:
Bakanlığın dış teşkilatı 2018'de 140 Büyükelçilik, 13 Daimi Temsilcilik, 85 Başkonsolosluk, 1 Konsolosluk Ajanlığı ve 1 Ticaret Ofisi olmak üzere toplam 240 dış misyona ulaşmıştır.
Soru 55
"Mültilateralizmin dış ilişkilerde artan hâkimiyetine rağmen, Türkiye dışişlerinde genellikle bilateralizme öncelik verme eğilimi hakim olmuştur" cümlesindeki bilateralizm ne anlama gelmektedir ?
Seçenekler
A
Tek taraflı ilişki
B
İkili İlişki
C
Çok taraflı ilişki
D
Sınır komşularıyla ilişki
E
Stratejik ortaklarla ilişki
Açıklama:
Mültilateralizmin dış ilişkilerde artan hâkimiyetine rağmen, Türkiye dışişlerinde genellikle bilateralizme (ikili ilişkilere) öncelik verme eğilimi hakim olmuştur. Çok taraflı ilişkilerin yararlılığından uzun süre kuşku duyulmuştur
Soru 56
AB Helsinki Zirvesi’nde Türkiye’nin adaylığına ilişkin kararın -Kıbrıs ve Ege sorunuyla irtibatı dolayısıyla birkaç saatlik tereddütten sonra onaylanması hangi yıl gerçekleşmiştir ?
Seçenekler
A
1998
B
1999
C
2000
D
2001
E
2002
Açıklama:
1999’da AB Helsinki Zirvesi’nde Türkiye’nin adaylığına ilişkin kararın -Kıbrıs ve Ege sorunuyla irtibatı dolayısıylabirkaç saatlik tereddütten sonra onaylanması olmuştur.
Soru 57
Avrupa birliğine tam üyelik başvurusu kaç yılında yapılmıştır ?
Seçenekler
A
1982
B
1983
C
1985
D
1986
E
1987
Açıklama:
1987’de Avrupa Birliği’ne tam üyelik başvurusu, Yunanistan’la ilişkileri düzeltme girişimleri, Sovyetler Birliği’nin dağılması ardından Kafkasya ve Orta Asya’ya açılım, Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası dünyasında yerini bulma arayışları Dışişleri Bakanlığı’nın her zaman yoğun olan çalışma temposunu daha da yükseltmiştir.
Soru 58
Dışişleri Bakanlığı meslek memurunun diğer adı nedir ?
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyeti diplomatı
B
Türkiye Cumhuriyeti memuru
C
Türkiye Cumhuriyeti bürokratı
D
Türkiye Cumhuriyeti müsteşarı
E
Türkiye Cumhuriyeti görevlisi
Açıklama:
“Türkiye Cumhuriyeti diplomatı” Dışişleri Bakanlığı meslek memurunun diğer adıdır. Meslek memuru Dışişleri Bakanlığına verilen görevlerin yürütülmesinde çeşitli kademelerde icra-yönetim sorumluluğu alan, statüsü yasa ile belirlenmiş bir devlet memurudur
Soru 59
Bir yıllık hizmet süresi sonunda olumlu sicil alan meslek memurunun üçüncü katiplikten, ikinci katipliğe yükselebilmesi için kaç başarılı yıl geçirmesi gerekmektedir ?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Meslek memurlarının ilerleme ve yükselmeleri yukarıda kaydedilen Kanun ve Yönetmelikler ile belirlenmiştir. Buna göre, bir yıllık hizmet süresi sonunda olumlu sicil alan üçüncü katiplerden, 3 başarılı yıl geçirenler ikinci katipliğe yükselir.
Soru 60
Marshall Planı çerçevesinde Amerikan yardımının uygulaması için Hariciye Vekaletinin çatısı altında fakat bakanlıklar arası bir kurum olan Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1949
B
1957
C
1961
D
1919
E
1987
Açıklama:
Marshall Planı çerçevesinde Amerikan yardımının uygulaması için 1949’da vekaletin çatısı altında fakat bakanlıklar arası bir kurum olarak Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği kurulmuştur.
Soru 61
Kaç Türk diplomatı Ermeni terörist saldırılarında hayatlarını kaybetmiştir?
Seçenekler
A
5
B
39
C
41
D
105
E
19
Açıklama:
1970’lerde Dışişleri yönünden en önemli -ve hazin- gelişme 1973’te Los Angeles başkonsolosumuz Mehmet Baydar ve Yardımcısı Bahadır Demir’in katlinden
sonra 1975’te Viyana Büyükelçimiz Daniş Tunalıgil’in şehit edilmesiyle başlayan
ve 1980’lerin sonuna kadar devam eden Ermeni terörist saldırıları olmuştur. Bu
cinayet dalgası sonucu, beşi büyükelçi olmak üzere toplam 39 Türk diplomatı şehit olmuş, onlarcası da saldırılara hedef teşkil etmiştir
sonra 1975’te Viyana Büyükelçimiz Daniş Tunalıgil’in şehit edilmesiyle başlayan
ve 1980’lerin sonuna kadar devam eden Ermeni terörist saldırıları olmuştur. Bu
cinayet dalgası sonucu, beşi büyükelçi olmak üzere toplam 39 Türk diplomatı şehit olmuş, onlarcası da saldırılara hedef teşkil etmiştir
Soru 62
Aşağıdakilerden hangi olay sonucunda ülkemiz dış politikasına "enerji diplomasisi" terimi dahil olmuştur?
Seçenekler
A
1987'de Avrupa Birliğine tam üyelik başvurusu
B
1974 Kıbrıs Barış Harekatı
C
Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı müzakereleri
D
1999 AB Helsinki Zirvesi
E
11 Eylül 2001 terörist saldırısı
Açıklama:
Bununla beraber, 1990’ların uluslararası düzeyde yaşanan bunalımlı ortamı bakanlığı çok çeşitli sorunlarla mücadele etmek durumunda bırakmıştır.
Yugoslavya’nın parçalanması ve bunu izleyen iç savaş, özellikle Bosna-Hersek’te
yaşanan trajedi, Yunanistan’la Kardak krizi, Kafkaslar’daki istikrarsızlık ve tabiatıyle Orta Doğu bunalımının sürmesi ve Birinci Körfez Savaşı’nın bölgedeki
etkileri, nihayet Avrupa Birliği’nin 1998 Lüksemburg Zirvesi’nde adaylığımızı
göz ardı etmesinin yarattığı gerginlik Türk diplomasisine yüklenen ağır yükler
olmuştur. Bu arada, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile 1996 yılında gümrük birliğini
gerçekleştirmesinde dışişleri önemli rol oynamış, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı
müzakerelerinde önderliğiyle ülkemiz dış politikasına “enerji diplomasisi” kavramını sokmuştur. Suriye ve Irak ile Fırat suları konusunda karşılaşılan sorunlar
bakanlığın “sınır aşan sular” konusunda yoğun bir diplomasi yürütmesini gerektirmiş, ilk defa “su uzmanları” kadroları yaratılmıştır
Yugoslavya’nın parçalanması ve bunu izleyen iç savaş, özellikle Bosna-Hersek’te
yaşanan trajedi, Yunanistan’la Kardak krizi, Kafkaslar’daki istikrarsızlık ve tabiatıyle Orta Doğu bunalımının sürmesi ve Birinci Körfez Savaşı’nın bölgedeki
etkileri, nihayet Avrupa Birliği’nin 1998 Lüksemburg Zirvesi’nde adaylığımızı
göz ardı etmesinin yarattığı gerginlik Türk diplomasisine yüklenen ağır yükler
olmuştur. Bu arada, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile 1996 yılında gümrük birliğini
gerçekleştirmesinde dışişleri önemli rol oynamış, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı
müzakerelerinde önderliğiyle ülkemiz dış politikasına “enerji diplomasisi” kavramını sokmuştur. Suriye ve Irak ile Fırat suları konusunda karşılaşılan sorunlar
bakanlığın “sınır aşan sular” konusunda yoğun bir diplomasi yürütmesini gerektirmiş, ilk defa “su uzmanları” kadroları yaratılmıştır
Soru 63
Devlet organlarının uluslararası temaslarının yürütülmesinde bu organlara yardımcı olmak görevi hangi makama aittir?
Seçenekler
A
TBMM
B
Yargıtay
C
Cumhurbaşkanı yardımcısı
D
Dışişleri Bakanlığı
E
İçişleri Bakanlığı
Açıklama:
Devlet organlarının uluslararası temaslarının yürütülmesinde bu organlara yardımcı olmak dışişlerinin görevidir. Cevap Ddir
Soru 64
Türkiye'nin dünyanın çeşitli ülkelerinde toplam kaç büyükelçiliği vardır?
Seçenekler
A
85
B
109
C
129
D
140
E
202
Açıklama:
Dışişleri Türkiye’nin yabancı ülkelere ve uluslararası kuruluşlara dönük resmî yüzüdür. Türkiye’nin dünyadaki hemen hemen bütün ülkelere akredite 140 büyükelçiliği vardır.
Soru 65
Türkiye'nin başlıca uluslararası ve bölgesel kuruluşlar nezdinde kaç Daimi Temsilciliği vardır?
Seçenekler
A
8
B
9
C
10
D
11
E
13
Açıklama:
başlıca uluslararası ve bölgesel kuruluşlar nezdinde 13 Daimi Temsilciliği vardır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dış ilişkilerin ülkelerle ikili düzeyde, uluslararası ve bölgesel kuruluşlarla çok taraflı olarak yürütülmesi gereği nedeniyle, dışişleri teşkilatı ve faaliyetlerinde ikili (bilateral), çok taraflı (mültilateral) ayırımı vardır.
B
Günümüzde bilateral ilişkilerin alanı gittikçe daralmaktadır.
C
Mültilateralizmin dış ilişkilerde artan hâkimiyetine rağmen, Türkiye dışişlerinde genellikle bilateralizme (ikili ilişkilere) öncelik verme eğilimi hakim olmuştur.
D
Türkiye'de, uzunca bir süre, oluşturulan çok taraflı metinlere, tavsiye kararlarına, sözleşmelere, konvansiyonlara karşı “savunmacı” ve kuşkucu bir bakışla yaklaşılmıştır.
E
Avrupa Birliği ile ilişkiler başından beri mültilateral şeklinde algılanıyor, esasen somut etkileri nedeniyle başlı başına özel bir muamele görüyordu.
Açıklama:
AB ve bölgesel kuruluşlara yaklaşım biraz daha farklıydı. Avrupa Birliği ile
ilişkiler zaten bir çeşit “ikili” ilişki şeklinde algılanıyor, esasen somut etkileri nedeniyle başlıbaşına özel bir muamele görüyordu. Ancak, AB’nin uluslararası ekonomik düzenin bir parçası olduğu düşünülmüyor, örneğin GATT (ve daha sonra
Dünya Ticaret Örgütü) üyeliğimiz AB ile ilişkilerimizle irtibatlandırılmıyordu.
Aynı şekilde, OECD üyeliğimiz, çok uzun süre salt bu çerçevede sağlanan mali
yardımlar açısından önemli görülmüş, bu teşkilatın üyelerine sağladığı asıl yarar
olan ekonomik politikaları ahenkleştirerek daha etkin hale getirme işlevinin farkında bile olunmamıştır.
Biliteral görülüyordu.
ilişkiler zaten bir çeşit “ikili” ilişki şeklinde algılanıyor, esasen somut etkileri nedeniyle başlıbaşına özel bir muamele görüyordu. Ancak, AB’nin uluslararası ekonomik düzenin bir parçası olduğu düşünülmüyor, örneğin GATT (ve daha sonra
Dünya Ticaret Örgütü) üyeliğimiz AB ile ilişkilerimizle irtibatlandırılmıyordu.
Aynı şekilde, OECD üyeliğimiz, çok uzun süre salt bu çerçevede sağlanan mali
yardımlar açısından önemli görülmüş, bu teşkilatın üyelerine sağladığı asıl yarar
olan ekonomik politikaları ahenkleştirerek daha etkin hale getirme işlevinin farkında bile olunmamıştır.
Biliteral görülüyordu.
Soru 67
"Meslek memurluğu sınavının açıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla, lisans diploması olanlar için ............. yaşını, lisansüstü diplomalılar için .................yaşını doldurmamış olmak şarttır."
Dışişleri Bakanlığı'na müracaat süreciyle ilgili verilen cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangi ikili gelmelidir?
Dışişleri Bakanlığı'na müracaat süreciyle ilgili verilen cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangi ikili gelmelidir?
Seçenekler
A
Kırk bir - kırk beş
B
Otuz bir - otuz beş
C
Yirmi sekiz - otuz
D
Otuz - Otuz iki
E
Otuz beş - otuz yedi
Açıklama:
Meslek memurluğu sınavının açıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla, lisans diploması olanlar için otuz yaşını, lisansüstü diplomalılar için otuz iki yaşını doldurmamış olmak şarttır
Soru 68
TBMM ilk büyükelçiliğini nerede açmıştır?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği
B
İngiltere
C
ABD
D
Almanya
E
Macaristan
Açıklama:
Henüz cumhuriyet kurulmadan önce 1920 yılında ilk büyükelçilik SSCB'de açılmıştır.
Soru 69
Batı Avrupa'ya Türk işçi akını ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
1920ler
B
İkinci Dünya Savaşı yılları
C
1960lar
D
Sovyetler Birliği dağılınca
E
Berlin Duvarı yıkılınca
Açıklama:
1960 darbesinden sonra
Dışişleri Bakanlığı adını alan hariciyenin bir
süre temsil yetkileri kısıtlanmışsa da sonradan
iade edilmiş, bu arada 1960’larda başlayan Batı
Avrupa’ya Türk işçisi akını nedeniyle bu bölgedeki Başkonsoloslukların sayısı arttırılmıştır.
Dışişleri Bakanlığı adını alan hariciyenin bir
süre temsil yetkileri kısıtlanmışsa da sonradan
iade edilmiş, bu arada 1960’larda başlayan Batı
Avrupa’ya Türk işçisi akını nedeniyle bu bölgedeki Başkonsoloslukların sayısı arttırılmıştır.
Soru 70
“Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri” teriminden akla gelen ilk anlam nedir?
Seçenekler
A
Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye’nin yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur.
B
Dışişleri Bakanlığı ve Yunanistanın yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur.
C
Dışişleri Bakanlığı ve Amerika’nın yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur.
D
Dışişleri Bakanlığı ve Rusya’niın yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur.
E
hiçbiri
Açıklama:
“Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri” teriminden esas olarak iki şey anlaşılır. İlk akla
gelen anlam, Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye’nin yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur.
gelen anlam, Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye’nin yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur.
Soru 71
"Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye’nin yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur." Tanım hangi başlığa aittir?
Seçenekler
A
“Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri” teriminden esas olarak iki şey anlaşılır. İlk akla
gelen anlam,
gelen anlam,
B
“Arap Dışişleri” teriminden esas olarak iki şey anlaşılır. İlk akla
gelen anlam,
gelen anlam,
C
“ Amerika Dışişleri” teriminden esas olarak iki şey anlaşılır. İlk akla
gelen anlam,
gelen anlam,
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
“Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri” teriminden esas olarak iki şey anlaşılır. İlk akla
gelen anlam, Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye’nin yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur.
gelen anlam, Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye’nin yabancı ülkelerdeki temsilciliklerinden oluşan devlet kurumudur.
Soru 72
"29 Ekim 1923’te Cumhuriyet kurulduktan sonra, faaliyetleri yoğunlaşıp kurumsal yapısı gelişmeye başlayan Hariciye Vekaleti’nin kalıcı bir örgütlenmeye kavuşturulması ...................yılında gerçekleşmiştir." Boşluğu en uygunn şekilde doldurunuz?
Seçenekler
A
1927
B
1926
C
1925
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet kurulduktan sonra, faaliyetleri yoğunlaşıp kurumsal yapısı gelişmeye başlayan Hariciye Vekaleti’nin kalıcı bir örgütlenmeye kavuşturulması 1927 yılında gerçekleşmiştir.
Soru 73
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet kurulduktan sonra, faaliyetleri yoğunlaşıp kurumsal yapısı gelişmeye başlayan Hariciye Vekaleti’nin kalıcı bir örgütlenmeye kavuşturulması kaç yılında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1927
B
1926
C
1925
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet kurulduktan sonra, faaliyetleri yoğunlaşıp kurumsal yapısı gelişmeye başlayan Hariciye Vekaleti’nin kalıcı bir örgütlenmeye kavuşturulması 1927 yılında gerçekleşmiştir.
Soru 74
".................. yılları itibarıyla genç Cumhuriyet’in ilk dış temsilcilikleri, on iki ülkede, büyükelçilik, elçilik ve maslahatgüzârlık ve 18 konsolosluk olarak toplam 30’u
bulmuştu." Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?
bulmuştu." Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?
Seçenekler
A
1923-24
B
1922-23
C
1921-22
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
1923-24 yılları itibarıyla genç Cumhuriyet’in ilk dış temsilcilikleri, on iki ülkede, büyükelçilik, elçilik ve maslahatgüzârlık ve 18 konsolosluk olarak toplam 30’u
bulmuştu
bulmuştu
Soru 75
"27 Mayıs ........... darbesi Türkiye’deki diğer kurumlar gibi dışişlerini de önemli ölçüde etkilemiştir." Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?
Seçenekler
A
1960
B
1959
C
1958
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
1960
Soru 76
".......... Mayıs 1960 darbesi Türkiye’deki diğer kurumlar gibi dışişlerini de önemli ölçüde etkilemiştir." Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?
Seçenekler
A
27
B
26
C
25
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
27 Mayıs 1960 darbesi Türkiye’deki diğer kurumlar gibi dışişlerini de önemli ölçüde etkilemiştir
Soru 77
"Dışişleri Türkiye’nin yabancı ülkelere ve uluslararası kuruluşlara dönük ............" Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?
Seçenekler
A
resmî yüzüdür
B
gayri resmi
C
gizli
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Dışişleri Türkiye’nin yabancı ülkelere ve uluslararası kuruluşlara dönük resmî yüzüdür
Dışişleri Türkiye’nin yabancı ülkelere ve uluslararası kuruluşlara dönük yüzüdür
Dışişleri Türkiye’nin yabancı ülkelere ve uluslararası kuruluşlara dönük yüzüdür
Soru 78
"Mültilateralizmin dış ilişkilerde artan hâkimiyetine rağmen, ........... dışişlerinde genellikle bilateralizme (ikili ilişkilere) öncelik verme eğilimi hakim olmuştur." Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?
Seçenekler
A
Türkiye
B
rusya
C
ingiltere
D
hepsi
E
hiçbiri
Açıklama:
Mültilateralizmin dış ilişkilerde artan hâkimiyetine rağmen, Türkiye dışişlerinde genellikle bilateralizme (ikili ilişkilere) öncelik verme eğilimi hakim olmuştur.
Soru 79
"Dışişleri mesleğinin en ayırıcı özelliği ............... ........ olanağıdır." Boşluğu en uygun şekilde doldurunuz?
Seçenekler
A
dış görevlere atanma
B
maddi kazanç
C
enflasyon
D
hepsi
E
hiç biri
Açıklama:
Dışişleri mesleğinin en ayırıcı özelliği dış görevlere atanma olanağıdır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi ilk olarak işe başlayan Hariciye Vekaleti'nin birimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Konsolosluk işleri
B
Hukuk Müşavirliği
C
Siyasi işler
D
Şifre ve evrak işleri
E
Halkla İlişkiler
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Çok sıkıntılı olanaklarla işe başlayan Hariciye Vekaleti'nin ilk birimleri siyasi işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde olmuştur.
Çok sıkıntılı olanaklarla işe başlayan Hariciye Vekaleti'nin ilk birimleri siyasi işler, konsolosluk işleri, hukuk müşavirliği, şifre ve evrak, muhtelit hukuk işleri şeklinde olmuştur.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi TBMM Hükemeti nezdinde ilk temsilciliklerin bulunduğu yerlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakü
B
Londra
C
Roma
D
Tiflis
E
Moskova
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
TBMM Hükumetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova'da açılmıştır.
TBMM Hükumetinin ilk temsilcilikleri Bakü, Roma, Tiflis ve Moskova'da açılmıştır.
Soru 82
İstiklal Savaşı süresince Ankara'da askeri bir temsilci bulunduran ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
Almanya
D
İngiltere
E
Polonya
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Fransa, İstiklal Savaşı süresince Ankara'da bir askeri temsilci bulundurmuştur.
Fransa, İstiklal Savaşı süresince Ankara'da bir askeri temsilci bulundurmuştur.
Soru 83
Cumhuriyet hükumetinin yabancı temsilciliklerin tümünün Ankara'ya gelmesini sağlaması hangi yılda olmuştur?
Seçenekler
A
1923
B
1927
C
1931
D
1938
E
1944
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cumhuriyet hükumetinin kolaylıkla anlaşılacak nedenlerden dolayı yabancı temsilciliklerin tümünün Ankara'ya gelmesine büyük önem vermesi ve bu yönde sürekli baskı yapmasına rağmen sayıları 27 ye ulaşan tüm yabancı diplomatik misyonların kesin olarak başkente taşınması 1927'yi bulmuştur.
Cumhuriyet hükumetinin kolaylıkla anlaşılacak nedenlerden dolayı yabancı temsilciliklerin tümünün Ankara'ya gelmesine büyük önem vermesi ve bu yönde sürekli baskı yapmasına rağmen sayıları 27 ye ulaşan tüm yabancı diplomatik misyonların kesin olarak başkente taşınması 1927'yi bulmuştur.
Soru 84
Birleşmiş Milletler nezdinde ilk daimi temsilciliğimizin kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1938
B
1947
C
1950
D
1960
E
1974
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1947'de ek bir kanunla Birleşmiş Milletler nezdinde ilk daimi temsilcilik kurulmuştur.
1947'de ek bir kanunla Birleşmiş Milletler nezdinde ilk daimi temsilcilik kurulmuştur.
Soru 85
Türkiye'nin NATO'ya üye olduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1935
B
1946
C
1952
D
1969
E
1980
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soğuk savaş döneminde teşkilatla ilgili en önemli değişiklik 1952'de Türkiye'nin NATO'ya üye olmasıdır.
Soğuk savaş döneminde teşkilatla ilgili en önemli değişiklik 1952'de Türkiye'nin NATO'ya üye olmasıdır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Marshall Planı çerçevesinde Amerikan yardımının uygulanması için 1949'da hariciye vekaletinin çatısı altında kurulmuştur.
Seçenekler
A
Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekrterliği
B
Umuru Siyasiye
C
Baş hukuk müşavirliği
D
Tabiyyet ve Umuru Hukukiye Muhtelite Müdürlüğü
E
Konsolosluk ve Ticari İşler Müdürlüğü
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Marshall Planı çerçevesinde Amerikan yardımının uygulanması için 1949'da vekaletin çatısı altında fakat bakanlıklar arası bir kurum olarak Millletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği kurulmuştur.
Marshall Planı çerçevesinde Amerikan yardımının uygulanması için 1949'da vekaletin çatısı altında fakat bakanlıklar arası bir kurum olarak Millletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği kurulmuştur.
Soru 87
Avrupa Birliği'ne tam üyelik başvurumuzun resmen kabul edildiği Helsinki Zirvesi hangi yıl düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1990
B
1996
C
1999
D
2005
E
2007
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1999 AB Helsinki Zirvesinde adaylığımız resmen kabul edilmiştir.
1999 AB Helsinki Zirvesinde adaylığımız resmen kabul edilmiştir.
Soru 88
Avrupa Birliği'ne üyeliğimiz yolunda en büyük engel aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suriye Krizi
B
Ermeni soykırım iddiaları
C
Yasadışı göç
D
Kıbrıs sorunu
E
Sınır aşan sular
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kıbrıs sorunu bugün de üyeliğimiz yolunda en büyük engeldir.
Kıbrıs sorunu bugün de üyeliğimiz yolunda en büyük engeldir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi 1963'te başlayan ve 1970'e kadar devam eden batı Avrupa'ya Türk işçi akımının en çok olduğu ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Belçika
B
Hollanda
C
Avusturya
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyet Dışişlerinin Kısa Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1963'lerde başlayan ve 1970'lere kadar hızlanarak devam eden başta Almanya olmak üzere batı Avrupa ülkelerine Türk işçi akımı olmuştur. Bu ülkelerde sayıları milyonları bulan vatandaşlarımızla ilgili sorunlarla başedebilmek için dışişlerinin Almanya, Fransa, Belçika ve Hollanda gibi ülkelerdeki başkonsolosluklarının sayısı büyük ölçüde artırılmıştır.
1963'lerde başlayan ve 1970'lere kadar hızlanarak devam eden başta Almanya olmak üzere batı Avrupa ülkelerine Türk işçi akımı olmuştur. Bu ülkelerde sayıları milyonları bulan vatandaşlarımızla ilgili sorunlarla başedebilmek için dışişlerinin Almanya, Fransa, Belçika ve Hollanda gibi ülkelerdeki başkonsolosluklarının sayısı büyük ölçüde artırılmıştır.