Balkanlar'da Siyaset - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi “Balkanlar” kavramı içine giren ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Slovenya
C
Hırvatistan
D
Kosova
E
Estonya
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Tanımlar ismindeki konu başlığında mevcuttur
Estonya
Estonya
Soru 2
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 2013 yılında AB’ye tam üye olmuş, kültürel ve tarihsel gerekçeler öne sürerek bir Balkan devleti olmadığını savunmaya halen devam etmektedir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Bulgaristan
C
Sırbistan
D
Hırvatistan
E
Romanya
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Tanımlar ismindeki konu başlığında mevcuttur
Hırvatistan
Hırvatistan
Soru 3
Bir bölge olarak Balkanlar coğrafyası Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarına bir köprü olarak çıkış sağlamakta ve altı denize açılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu denizlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ege Denizi
B
Akdeniz
C
Hazar Denizi
D
Karadeniz
E
İyon Denizi
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Coğrafya isimli konu başlığında mevcuttur
Hazar Denizi
Hazar Denizi
Soru 4
Balkan ülkelerinden sadece üç tanesinin denize kıyısı yoktur. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Kosova
C
Slovenya
D
Hırvatistan
E
Romanya
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Coğrafya isimli konu başlığında mevcuttur
Kosova
Kosova
Soru 5
Balkanların en kalabalık kenti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atina
B
Bükreş
C
Belgrad
D
Sofya
E
Zagreb
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Nüfus isimli konu başlığında mevcuttur
Atina
Atina
Soru 6
Bosna-Hersek hangi ülkeler ile olan ikili ilişkilerinde kendi soydaşlarına yaklaşım biçimi sebebiyle zaman zaman gerginlikler yaşamaktadır?
Seçenekler
A
Karadağ ve Hırvatistan
B
Hırvatistan ve Sırbistan
C
Karadağ ve Yunanistan
D
Sırbistan ve Karadağ
E
Bulgaristan ve Yunanistan
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Etnik Gruplar isimli konu başlığında mevcuttur
Hırvatistan ile Bosna-Hersek, Sırbistan ile Bosna-Hersek ve Sırbistan ile Karadağ arasındaki ikili ilişkilerde ana ülkelerin soydaşlarına yaklaşım biçimi sebebiyle zaman zaman gerginlikler yaşanmaktadır. Bu çerçevede Bosna-Hersek'in Hırvatistan ve Sırbistan ile zaman zaman gerginlik yaşadığı söylenebilir.
Hırvatistan ile Bosna-Hersek, Sırbistan ile Bosna-Hersek ve Sırbistan ile Karadağ arasındaki ikili ilişkilerde ana ülkelerin soydaşlarına yaklaşım biçimi sebebiyle zaman zaman gerginlikler yaşanmaktadır. Bu çerçevede Bosna-Hersek'in Hırvatistan ve Sırbistan ile zaman zaman gerginlik yaşadığı söylenebilir.
Soru 7
Antik Yunan’da sayısı 1.000’den fazla olan, hepsinin kendisine ait gelenekleri ve yöneticileri olan kent devletlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demokles
B
Polis
C
Minos
D
Helen
E
Odeon
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Balkanlarda Antik Dönem isimli konu başlığında mevcuttur
Polis
Polis
Soru 8
Balkanlardaki Slavlar günümüzde yedi ana gruba ayrılmıştır. Tarihsel çekişmeler ve 1990’lı yıllarda yaşanan savaşlar sebebiyle bütün bu halklar kökenlerini antik dönemlerde aramaya başlamıştır. Bu konuda en çok tartışma yaşayan halk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanlılar
B
Bulgarlar
C
Makedonlar
D
Sırplar
E
Arnavutlar
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Balkanlarda Antik Dönem isimli konu başlığında mevcuttur
Makedonlar
Makedonlar
Soru 9
Özellikle 9. yüzyıldan itibaren Balkanlardaki Slav devletçiklerinin birçoğu üzerinde nüfuzunu yaygınlaştıran, 1018-1070 ve 1172-1180 yılları arasında neredeyse bütün Balkanları doğrudan kontrol eden imparatorluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı
B
Roma
C
Pers
D
Bizans
E
Yunan
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı Balkan Halklarının Orta Çağ'daki devletleri isimli konu başlığında mevcuttur
Bizans
Bizans
Soru 10
Hırvatların günümüzde kendilerini bir Balkan devletinden ziyade bir Orta Avrupa devleti olarak görmelerinin temelinde, yüzyıllar boyunca bir imparatorluğun yönetimi ve kültürü altında yaşamış olmalarının etkisi vardır. Bu imparatorluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Germen
B
Kelt
C
Bizans
D
Roma
E
Habsburg
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı balkan Halklarının Orta Çağ'daki Devletleri isimli konu başlığında mevcuttur
Habsburg
Habsburg
Soru 11
Balkanlar tabirinin ilk olarak kullanıldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
1808
B
1870
C
1840
D
1790
E
1850
Açıklama:
Balkanlar her ne kadar Türkçe kökenli bir kelime olsa da söz konusu coğrafyaya Balkanlar ismini Türkler vermemiştir. Bölge için Balkanlar tabiri ilk olarak 1808 yılında Alman coğrafyacı Johann August Zeune tarafından kullanılmıştır. 1870’lere gelindiğinde bölge için Balkanlar kelimesinin kullanımı Avrupa’da yaygınlık kazanmıştır.
Soru 12
Batı’da “Balkanlaşma” kavramı aşağıdakilerden hangi tarih aralığında ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1918-1919
B
1890-1900
C
1912-1913
D
1870-1871
E
1893-1894
Açıklama:
Avrupa’da Balkanlara yönelik birikmiş olan dini, kültürel, tarihsel ögelerden kaynaklanan ön yargıların etkisi altında, 1912-1913 yıllarında Balkan Savaşlarının yaşanmasıyla birlikte Batı’da “Balkanlaşma” kavramı icat edilmiştir. Bu kavram farklı etnik grupların parçalanma ve bölünme yoluyla, ayrıca birbirlerine karşı savaşarak kendi ulusal devletlerini oluşturmasını ifade etmektedir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangi iki Balkan ülkesi, 1990 sonrası dönemde, Batı Balkanlarla olan ilişkilerinde âdeta Brüksel adına hareket edebilmenin arayışı içine girmiştir?
Seçenekler
A
Romanya ve Arnavutluk
B
Yunanistan ve Hırvatistan
C
Sırbistan ve Bulgaristan
D
Hırvatistan ve Slovenya
E
Slovenya ve Yunanistan
Açıklama:
2013 yılında AB’ye tam üye olan Hırvatistan, kültürel ve tarihsel gerekçeler öne sürerek bir Balkan devleti olmadığını savunmaya hâlen devam etmektedir. Benzer bir durum, Balkanların bir parçası olarak görülmeye pek istekli olmayan Slovenya ve Romanya için de geçerlidir. Hem Hırvatistan hem de Slovenya Batı Balkanlardaki gelişmeleri önemli ölçüde etkileyebilen ülkelerdir. Her iki ülkenin de son yıllarda Batı Balkanlarla olan ilişkilerinde âdeta Brüksel adına hareket edebilmenin arayışı içinde olduğu söylenebilir.
Hırvatistan ve Slovenya
Hırvatistan ve Slovenya
Soru 14
Balkanlar coğrafyasında yer alan ve Tuna nehri dışında uzun mesafeli yük ve yolcu taşımacılığına kısmen de olsa elverişli olan nehir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Morava
B
Vardar
C
İncekarasu (Aliakmon)
D
Meriç
E
Sava Nehri
Açıklama:
Balkanlar coğrafyasında Tuna nehri dışında uzun mesafeli yük veyolcu taşımacılığına -kısmen de olsa- elverişli olan nehir; Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek ve Sırbistan boyunca uzanan Sava Nehri’dir. Dönemsel su yetersizliği ve fiziki engellerden dolayı Morava, Vardar, İncekarasu (Aliakmon), Meriç ve Prut gibi bölgenin diğer önemli nehirlerinin ticaret ve ulaşım amaçlı kullanımı çok sınırlıdır.
Soru 15
2016 yılı verilerine göre Balkanlarda biyolojik kapasite açığı en fazla olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Arnavutluk
C
Hırvatistan
D
Karadağ
E
Romanya
Açıklama:
2016 yılında Balkanlardaki ülkelerin tamamında ekolojik ayak izi biyolojik kapasiteyi aşmış ve ülkeleri bir biyolojik kapasite açığıyla karşı karşıya bırakmıştır. Bu durum, bölgedeki ülkelerin toprak, su ve orman gibi doğal kaynaklarını, doğanın bir su ve orman gibi doğal kaynaklarını, doğanın bir tiklerine işaret etmektedir. 2016 yılında Yunanistan’da ülkenin ekosistemine olan talep, doğanın kendi kendini yenileyebilme kapasitesini %174 oranında aşmıştır.
Yunanistan. 2016 yılında Yunanistan’da ülkenin ekosistemine olan talep, doğanın kendi kendini yenileyebilme kapasitesini
%174 oranında aşmıştır. Yanıt A'dır.
Yunanistan. 2016 yılında Yunanistan’da ülkenin ekosistemine olan talep, doğanın kendi kendini yenileyebilme kapasitesini
%174 oranında aşmıştır. Yanıt A'dır.
Soru 16
Balkanların en büyük nüfusa sahip ülkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Romanya
C
Yunanistan
D
Sırbistan
E
Arnavutluk
Açıklama:
19,2 milyon kişilik nüfusuy la Romanya Balkanların en büyük nüfusa sahip ülkesidir. 2020 yılı itibarıyla Balkanların toplam nüfusu içinde Romanya’nın payı %32’dir. Nüfus bakımından Romanya’yı 10,4 milyon kişiyle Yunanistan, 7 milyon kişiyle Sırbistan ve 6,9 milyon kişiyle Bulgaristan izlemektedir.
Romanya, Balkanların en büyük nüfusa sahip ülkesidir.
Romanya, Balkanların en büyük nüfusa sahip ülkesidir.
Soru 17
Balkanların en kalabalık kenti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bükreş
B
Belgrad
C
Atina
D
Sofya
E
Selanik
Açıklama:
Balkanların en kalabalık kenti, yaklaşık 3,2 milyonluk nüfusuyla Yunanistan’ın başkenti Atina’dır. İkinci sırada 1,8 milyon kişiyle Romanya’nın başkenti Bükreş, üçüncü sırada ise 1,4 milyon kişiyle Sırbistan’ın başkenti Belgrad gelmektedir. 2020 yılı itibarıyla Balkanlarda nüfusu 300 bin ve üzerinde olan 14 kent bulunmaktadır.
Atina. Balkanların en kalabalık kenti, yaklaşık 3,2 milyonluk nüfusuyla Yunanistan’ın başkenti Atina’dır. Yanıt C'dir.
Atina. Balkanların en kalabalık kenti, yaklaşık 3,2 milyonluk nüfusuyla Yunanistan’ın başkenti Atina’dır. Yanıt C'dir.
Soru 18
Balkanların etnik yapısına ilişkin nüfus formlarında aşağıdaki gruplardan hangisi etnik azınlık olarak görülmediği için “diğerleri” kategorisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Ulahlar
B
Slovaklar
C
Kıptiler
D
Pomaklar
E
Goralılar
Açıklama:
Balkanların etnik yapısına ilişkin söylenmesi gereken ilave bir husus, etnik kimliği nüfus sayım formlarına uymayan ve bilinmeyenler kategorisine yerleştirilmeyen herkesin “diğerleri” kategorisinde yer aldığıdır. Balkanların genelinde “diğerleri” kate gorisinde yer alanların toplam sayısı 786.597 kişidir. Bunların içinde Ulahlar, Slovaklar, Yugoslavlar veya yaşadıkları bölgeye göre yerel bir kimlik beyan edenler, (83.655 kişi), Ukraynalılar, Ruslar, Almanlar , İtalyanlar, Goralılar, Kıptiler, Çekler yer almaktadır.
Pomaklar, Bulgar kökenli Müslümanlar olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle etnik grup olarak değil, dini grup olarak nitelendirilirler.
Pomaklar, Bulgar kökenli Müslümanlar olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle etnik grup olarak değil, dini grup olarak nitelendirilirler.
Soru 19
Bugünkü Sırbistan devletinin tarihsel geçmişinin dayandığı adlı Orta Çağ devleti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paganiya
B
Zahumle
C
Dukla
D
Travunia
E
Raşka
Açıklama:
Raşka. Bugünkü Sırbistan devletinin tarihsel geçmişi Raşka adlı Orta Çağ devletine dayanır. Komşu devletlerin işgalleri nedeniyle siyasi varlığı zaman zaman kesintiye uğrayan bu beylik, önce Adriyatik Denizi’ne doğru yayılmış, ardından İbar, Morava, Struma ve Vardar nehirleri istikametinde toprakları genişleyerek Bizans himayesinde özerk bir devlet hâline gelmiştir. Yanıt E'dir.
Soru 20
9. yüzyılda Bizans İmparatoru’nun emriyle yürüttükleri misyonerlik faaliyetleriyle Slavlar arasında Hristiyan Ortodoksluğunu yayarken Slavları alfabe ve medeni hukukla tanıştıran keşiş veya keşişler hangileridir?
Seçenekler
A
Keşiş Kiril ve Metodi kardeşler (Kirillos ve Methodios),
B
Mısırlı Antinios
C
Assisili Francesco
D
Ignatius de Loyala
E
Esseniler
Açıklama:
Selanik doğumlu iki keşiş olan Keşiş Kiril ve Metodi kardeşler (Kirillos ve Methodios), 9. yüzyılda Bizans İmparatoru’nun emriyle yürüttükleri misyonerlik faaliyetleriyle Slavlar arasında Hristiyan Ortodoksluğu yayarken Slavları alfabe ve medeni hukukla tanıştırmıştır.
Soru 21
Aşağıdaki ifadelerden hangisi, Osmanlı Devleti Balkanları fethedene kadar olan süreç içinde yaşanan gelişmelerdendir?
I-Bizans İmparatorluğu’nun zayıf düştüğü zamanlarda Bulgarlar ve Sırplar kendi imparatorluklarını kurmuşlardır.
II-Bulgarlar, 681-1018 yılları arasında Birinci Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
III- Bulgarlar, 1186- 1396 tarihleri arasında İkinci Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
IV-İkinci Bulgar Devleti, Karadeniz kıyılarından Akdeniz ve Ege Denizi’ne kadar yayılarak önemli bir bölgesel aktör olmuştur.
V-14. yüzyılın ilk yarısında Sırplar da Balkanlarda büyük bir imparatorluk kurmayı başarmıştır.
I-Bizans İmparatorluğu’nun zayıf düştüğü zamanlarda Bulgarlar ve Sırplar kendi imparatorluklarını kurmuşlardır.
II-Bulgarlar, 681-1018 yılları arasında Birinci Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
III- Bulgarlar, 1186- 1396 tarihleri arasında İkinci Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
IV-İkinci Bulgar Devleti, Karadeniz kıyılarından Akdeniz ve Ege Denizi’ne kadar yayılarak önemli bir bölgesel aktör olmuştur.
V-14. yüzyılın ilk yarısında Sırplar da Balkanlarda büyük bir imparatorluk kurmayı başarmıştır.
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-IV-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Osmanlı Devleti Balkanları fethedene kadar olan süreç içinde Balkanlarda yaşanan gelişmeler şunlardır:
I-Bizans İmparatorluğu’nun zayıf düştüğü zamanlarda Bulgarlar ve Sırplar kendi imparatorluklarını kurmuşlardır.
II-Bulgarlar, 681-1018 yılları arasında Birinci Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
III- Bulgarlar, 1186- 1396 tarihleri arasında İkinci Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
IV-İkinci Bulgar Devleti, Karadeniz kıyılarından Akdeniz ve Ege Denizi’ne kadar yayılarak önemli bir bölgesel aktör olmuştur.
V-14. yüzyılın ilk yarısında Sırplar da Balkanlarda büyük bir imparatorluk kurmayı başarmıştır.
I-Bizans İmparatorluğu’nun zayıf düştüğü zamanlarda Bulgarlar ve Sırplar kendi imparatorluklarını kurmuşlardır.
II-Bulgarlar, 681-1018 yılları arasında Birinci Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
III- Bulgarlar, 1186- 1396 tarihleri arasında İkinci Bulgar Devleti'ni kurmuşlardır.
IV-İkinci Bulgar Devleti, Karadeniz kıyılarından Akdeniz ve Ege Denizi’ne kadar yayılarak önemli bir bölgesel aktör olmuştur.
V-14. yüzyılın ilk yarısında Sırplar da Balkanlarda büyük bir imparatorluk kurmayı başarmıştır.
Soru 22
Balkanlarda modern Hırvat ve Sırp milliyetçiliğinin geliştiği 19. yüzyıldan itibaren Bosna’da yaşayan Slavlar içerisinde Katolik olanlar kendilerini nasıl isimlendirmişlerdir?
Seçenekler
A
Hırvat
B
Sırp
C
Boşnak
D
Bulgar
E
Macar
Açıklama:
Balkanlarda modern Hırvat ve Sırp milliyetçiliğinin geliştiği 19. yüzyıldan itibaren Bosna’da yaşayan Slavlar içerisinde Katolik olanlar kendilerini Hırvat olarak isimlendirmişlerdir.
Soru 23
Balkanlarda modern Hırvat ve Sırp milliyetçiliğinin geliştiği 19. yüzyıldan itibaren Bosna’da yaşayan Slavlar içerisinde Ortodoks olanlar kendilerini nasıl isimlendirmişlerdir?
Seçenekler
A
Hırvat
B
Sırp
C
Boşnak
D
Bulgar
E
Macar
Açıklama:
Balkanlarda modern Hırvat ve Sırp milliyetçiliğinin geliştiği 19. yüzyıldan itibaren Bosna’da yaşayan Slavlar içerisinde Ortodoks olanlar kendilerini Sırp olarak isimlendirmişlerdir.
Soru 24
"Gönüllü Göç" nedir?
Seçenekler
A
İnsanların kendi iradeleri ile bulundukları alanı terk etmelerine verilen addır.
B
Bireylerin bulundukları yeri kendi iradeleri dışında terk etme durumunda kalmalarıdır.
C
Savaşlar, işgaller, devrimler, terör olayları veya dinî baskılar gibi durumlardan kaynaklanan göçlere verilen addır.
D
Negatif ayrımcılıklar, temel ihtiyaçların karşılanmasındaki imkansızlıklar ve buna benzer durumların sebep olduğu göçlerdir.
E
Sürgün veya zorla iskân gibi uygulamaların sebebiyet verdiği göçlere denir.
Açıklama:
İnsanların kendi iradeleri ile bulundukları alanı terk etmelerine gönüllü göç denir. Bireylerin içinde bulunduğu standartları yükseltme isteği, daha iyi eğitim ve sağlık hizmeti alma isteği, kişisel özgürlük ve inançları daha iyi yaşama isteği ve akraba ve aynı kültürdeki insanlarla birlikte olma isteği gibi faktörler gönüllü göçe neden olmaktadır.
İnsanların kendi iradeleri ile bulundukları alanı terk etmelerine gönüllü göç denir. Doğru seçenek A'dır.
İnsanların kendi iradeleri ile bulundukları alanı terk etmelerine gönüllü göç denir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 25
Resmî istatistiklere göre Balkanların genelinde yaşayan en kalabalık etnik grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanlar
B
Sırplar
C
Rumenler
D
Bulgarlar
E
Arnavutlar
Açıklama:
Resmî istatistiklere göre en kalabalık etnik grup olarak Balkanların genelinde 16,8 milyon Rumen yaşamaktadır. Rumenleri 9,7 milyon kişiyle Yunanlar ve 7,6 milyon kişiyle Sırplar takip etmektedir.
Resmî istatistiklere göre en kalabalık etnik grup olarak Balkanların genelinde 16,8 milyon Rumen yaşamaktadır. Doğru seçenek C'dir.
Resmî istatistiklere göre en kalabalık etnik grup olarak Balkanların genelinde 16,8 milyon Rumen yaşamaktadır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 26
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Balkan coğrafyasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kuzey Makedonya
B
Bulgaristan
C
Romanya
D
Macaristan
E
Bosna-Hersek
Açıklama:
Macaristan Balkanlar coğrafyası içinde sayılmamakla birlikte tarihsel bir miras olarak bugün Balkanlarda yaklaşık 1,5 milyon Macar yaşamaktadır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 27
Arnavutlar kendilerini köken olarak hangi antik Balkan topluluğunun devamı olarak görmektedirler?
Seçenekler
A
Eski Yunan Uygarlığı
B
Traklar
C
Daçyalılar
D
Proto-Slavlar
E
İlirler
Açıklama:
Arnavutlar kendi tarih kitaplarında, günümüzde yaşamaya devam ettikleri topraklarda her zaman var olduklarını ve kökenlerinin, Balkanların en eski topluluğu olarak bilinen İlirlere kadar uzandığını iddia etmektedir. İlirler hakkında ilk ayrıntılı çalışmayı 1854 yılında yayımlayan J. G. von Hahn,
modern Arnavutların kökeninin İlirlere dayandığı yönündeki görüşü desteklemiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yapılan bazı arkeolojik kazılar da Arnavutların İlir kökenlerine işaret etmiştir.
Arnavutlar kendi tarih kitaplarında, günümüzde yaşamaya devam ettikleri topraklarda her zaman var olduklarını ve kökenlerinin, Balkanların en eski topluluğu olarak bilinen İlirlere kadar uzandığını iddia etmektedir. İlirler hakkında ilk ayrıntılı çalışmayı 1854 yılında yayımlayan J. G. von Hahn, modern Arnavutların kökeninin İlirlere dayandığı yönündeki görüşü desteklemiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yapılan bazı arkeolojik kazılar da Arnavutların İlir kökenlerine işaret etmiştir. Doğru seçenek E'dir.
modern Arnavutların kökeninin İlirlere dayandığı yönündeki görüşü desteklemiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yapılan bazı arkeolojik kazılar da Arnavutların İlir kökenlerine işaret etmiştir.
Arnavutlar kendi tarih kitaplarında, günümüzde yaşamaya devam ettikleri topraklarda her zaman var olduklarını ve kökenlerinin, Balkanların en eski topluluğu olarak bilinen İlirlere kadar uzandığını iddia etmektedir. İlirler hakkında ilk ayrıntılı çalışmayı 1854 yılında yayımlayan J. G. von Hahn, modern Arnavutların kökeninin İlirlere dayandığı yönündeki görüşü desteklemiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yapılan bazı arkeolojik kazılar da Arnavutların İlir kökenlerine işaret etmiştir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 28
Orta Çağ Sırp Devleti hangi tarihsel olayla tamamen son bulmuştur?
Seçenekler
A
28 Haziran 1389’da yapılan Birinci Kosova Savaşı ile
B
1459’da Semendire kalesinin II. Mehmet’e (Fatih) teslim edilmesi ile
C
1493 yılından itibaren Osmanlı akınlarına maruz kalıp 1521-1526 yılları arasında Osmanlılarca fethedilmesi ile
D
1272 yılına gelindiğinde Fransız Angevin hanedanına mensup Sicilya Kralı I. Carlo’nun yerel Arnavut beylerle ittifak yaparak Bizans yönetimindeki Dıraç (Durrës) kentini ele geçirmesi ile
E
Mohaç Savaşı’nın (1526) bir sonucu olarak Macaristan topraklarının parçalanması ile
Açıklama:
1459’da Semendire kalesinin II. Mehmet’e (Fatih) teslim edilmesiyle Orta Çağ Sırp Devleti tamamen sona ermiştir.
Soru 29
Aşağıdaki isimlerden hangisi Antik Çağdan bu yana Balkanlar için kullanılan isimlerden değildir?
I-Hemos (Haemus)
II-Helm
III-İlirikum (Illyricum)
IV-Rumeli
V-Narbonensis
I-Hemos (Haemus)
II-Helm
III-İlirikum (Illyricum)
IV-Rumeli
V-Narbonensis
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Narbonensis, Balkanlar için kullanılan isimler arasında yer almaz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Balkanların Antik dönem adlandırmaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rumeli
B
Hemos
C
Haemus
D
Helm
E
İlirikum
Açıklama:
Antik dönemlerde Balkanlar Hemos (Haemus), Helm ve İlirikum (Illyricum) gibi adlarla da bilinmekteydi. Osmanlılar ise bölgeye Rumeli adını vermiştir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 31
1990-2020 yılları arasındaki %26'lık azalmayla en çok nüfus kaybına uğrayan Balkan ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Bosna-Hersek
C
Bulgaristan
D
Kuzey Makedonya
E
Romanya
Açıklama:
1990 sonrası dönemde Balkanlardaki nüfus azalma eğilimine girmiş ve her on yılda bir yaklaşık üç milyon kişi eksilmiştir. 1990-2020 yılları arasındaki %26’lık azalmayla en çok nüfus kaybına uğrayan Balkan ülkesi Bosna-Hersek’tir. Aynı dönemde Bulgaristan, Romanya, Hırvatistan ve Arnavutluk da önemli bir nüfus kaybı yaşamıştır. Doğru seçenek B'dir.
Soru 32
Antik Helen mirasının tamamen kendilerine ait olduğunu iddia eden topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgarlar
B
Rumenler
C
Yunanlar
D
Sırplar
E
Arnavutlar
Açıklama:
Antik mirasa sahip çıkma yarışına öncülük eden Yunan tarihçiler, antik Helen mirasının tamamen kendilerine ait olduğunu iddia etmektedirler. Doğru seçenek C’dir.
Soru 33
Balkanlardaki Orta Çağ devletleri içinden çok tartışma gerektirmeyen, 168 yıllık bir kesintiye uğramış olmakla birlikte, toplamda 547 yıl yaşamış olan ve göreceli olarak daha net bir tarihe sahip olan halk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arnavutlar
B
Boşnaklar
C
Sırplar
D
Bulgarlar
E
Makedonlar
Açıklama:
Balkanlardaki Orta Çağ devletleri içinden çok tartışma gerektirmeyen ve göreceli olarak daha net bir tarihe sahip olan tek devlet Bulgarlarınkidir. 168 yıllık bir kesintiye uğramış olmakla birlikte, toplamda 547 yıl yaşamış olan Birinci ve İkinci Bulgar Devletleri Orta Çağ’ın bazı dönemlerinde, Balkanlardaki diğer devletlere pek nasip olmayan şöhreti yaşamıştır. Doğru seçenek D’dir.
Soru 34
19,2 milyon kişilik nüfusuyla Balkanların en büyük nüfusa sahip ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Sırbistan
C
Bulgaristan
D
Kuzey Makedonya
E
Romanya
Açıklama:
19,2 milyon kişilik nüfusuyla Romanya Balkanların en büyük nüfusa sahip ülkesidir. 2020 yılı itibarıyla Balkanların toplam nüfusu içinde Romanya’nın payı %32’dir. Nüfus bakımından Romanya’yı 10,4 milyon kişiyle Yunanistan, 7 milyon kişiyle Sırbistan ve 6,9 milyon kişiyle Bulgaristan izlemektedir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 35
Uygarlıkları yüzyıllar önce tarihe karışmış olsa da Avrupa haritasında coğrafi bir
ad olarak kalmayı başaran Traklardan, "Onlarca kabileden oluşan ve Hintlilerden sonra en kalabalık nüfusa
sahip topluluk olarak tanımlayan, kendi aralarındaki kavgalar olmasaydı Traklar
döneminin en güçlü uygarlığı olabilirdi," şeklinde bahseden Eski Yunan tarihçisi Kimdir?
ad olarak kalmayı başaran Traklardan, "Onlarca kabileden oluşan ve Hintlilerden sonra en kalabalık nüfusa
sahip topluluk olarak tanımlayan, kendi aralarındaki kavgalar olmasaydı Traklar
döneminin en güçlü uygarlığı olabilirdi," şeklinde bahseden Eski Yunan tarihçisi Kimdir?
Seçenekler
A
Herodotos
B
Thukydides
C
Aphrodisiaslı Apollonius
D
Lampsakoslu Anaksimenes
E
Hekataios
Açıklama:
Herodotos: "Eski Yunan tarihçi
Herodotos (Herodot), onlarca kabileden oluşan
Trakları Hintlilerden sonra en kalabalık nüfusa
sahip topluluk olarak tanımlamıştır. Herodotos’a
göre kendi aralarındaki kavgalar olmasaydı Traklar
döneminin en güçlü uygarlığı olabilirdi"
Herodotos (Herodot), onlarca kabileden oluşan
Trakları Hintlilerden sonra en kalabalık nüfusa
sahip topluluk olarak tanımlamıştır. Herodotos’a
göre kendi aralarındaki kavgalar olmasaydı Traklar
döneminin en güçlü uygarlığı olabilirdi"
Ünite 2
Soru 1
Roma İmparatorluğu’nun merkezi hangi imparator zamanında İstanbul’a taşındı?
Seçenekler
A
I. Justinianus
B
II. Tiberius
C
I. Costantinus
D
Nero
E
Magnus Magnimus
Açıklama:
İmparatorluğun idari merkezi önce Roma’dan Selanik’e, 330 yılında ise Roma İmparatoru I. Constantinus (Büyük Konstantin) döneminde bugünkü İstanbul’a taşınmıştır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi, Roma İmparatorluğu’nun idari merkezi olan kentlerden biridir?
Seçenekler
A
Selanik
B
Atina
C
İskenderiye
D
Edirne
E
Belgrad
Açıklama:
İmparatorluğun idari merkezi önce Roma’dan Selanik’e, 330 yılında ise Roma İmparatoru I. Constantinus (Büyük Konstantin) döneminde bugünkü İstanbul’a taşınmıştır.
Sasanilerin (İran) artan saldırıları karşısında doğudaki sınırları daha kolay savunabilmek için imparatorluğun idari merkezi önce Roma’dan Selanik’e, 330 yılında ise Roma İmparatoru I. Constantinus (Büyük Konstantin) döneminde bugünkü İstanbul’a taşınmıştır.
Sasanilerin (İran) artan saldırıları karşısında doğudaki sınırları daha kolay savunabilmek için imparatorluğun idari merkezi önce Roma’dan Selanik’e, 330 yılında ise Roma İmparatoru I. Constantinus (Büyük Konstantin) döneminde bugünkü İstanbul’a taşınmıştır.
Soru 3
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen bilgi doğru değildir?
Seçenekler
A
Roma kenti Katolik dünyasının merkezidir
B
Hristiyanlık Romalıların resmi dini olmuştur
C
Doğu Roma’da Katolik mezhebi gelişmiştir
D
Balkanların batısı Latin medeniyeti etkisinde kalmıştır
E
Doğu Roma’nın diğer adı Bizans’tır
Açıklama:
380 yılında ise Hristiyanlık Romalıların resmî dini olmuş, Batı Roma’daki Katolik mezhebinin aksine, Doğu Roma’da Ortodoks mezhebi gelişmiştir. Bunun sonucunda Balkanların doğu kesimleri Bizans, batı kısımları ise Latin medeniyetinin etkisi altında kalmıştır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi, Bizans İmparatoru II. Basileios’un “Bulgar Kıran” lakabı ile anılmasının nedenidir?
Seçenekler
A
Bulgar devletini ortadan kaldırması
B
Esir Bulgar askerlerinin gözünü kör ettirmesi
C
Bulgarları ülkelerinden sürmesi
D
Bulgar halkını ağır vergilere bağlaması
E
Bulgar halkının dinlerini değiştirmeye zorlaması
Açıklama:
Bizans İmparatoru II. Basileios Birinci Bulgar Devleti’ni ortadan kaldırarak Bizans’ın Balkanlardaki siyasi ve kültürel egemenliğini yeniden sağlamıştır. Esir aldığı Bulgar askerlerini kör eden ve sadece her yüzüncü kişinin birer gözünü bağışlayan II. Basileios’a “Bulgar Kıran” lakabı verilmiştir.
Soru 5
Dördüncü Haçlı Seferinin Bizans’a yardım gayesinden uzaklaşarak, Haçlıların başkent Konstantinopolis’i işgal etmesinin ardından Bizans İmparatorluğu’nun idari merkezi hangi kente taşınmıştır?
Seçenekler
A
Edirne
B
Bursa
C
Bilecik
D
İznik
E
Kocaeli
Açıklama:
1204’teki Dördüncü Haçlı Seferi Bizans’a yardım gayesinden uzaklaşarak Haçlıların başkent Konstantinopolis’i işgal etmesiyle sonuçlanmıştır. İşgalin ardından Bizans İmparatorluğu’nun başkenti İznik’e taşınmış Konstantinopolis ancak 57 yıl sonra, 1261’de Haçlıların işgalinden kurtulabilmiştir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Bizans İmparatorluğu’nu tarih sahnesinden silen devlettir?
Seçenekler
A
Avar
B
Osmanlı
C
Batı Roma
D
Pers
E
Selçuklu
Açıklama:
Avrupa’nın en büyük ve en güçlü kale şehri Konstantinopolis’in 1453 yılında Osmanlılar tarafından fethedilmesiyle Bizans İmparatorluğu resmen tarih sahnesinden silinmiştir.
Soru 7
Eski Türk siyasi geleneğine göre, I. Beyazid’e (Yıldırım) kadar hükümdar öldüğünde nasıl bir siyaset izlenirdi?
Seçenekler
A
En büyük evlat yönetimin başına getirilirdi
B
En büyük erkek evlat yönetimin başına getirilirdi
C
İmparatorluk toprakları oğullar arasında paylaşılırdı
D
İmparatorluk eşi tarafından yönetilirdi
E
En büyük erkek kardeşi yönetimin başına getirilirdi
Açıklama:
Kosova’da şehit olan Sultan I. Murat’ın yerine oğlu I. Bayezid (Yıldırım) geçmiştir. Eski Türk siyasi geleneğinde, hükümdar öldüğünde memleket toprakları oğulları arasında paylaşılırdı.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi, ülke topraklarının bölünmesini önlemek amacıyla kardeşi Yakup Çelebi'yi boğdurarak tahta geçen Osmanlı Padişahıdır?
Seçenekler
A
I. Beyazid
B
II. Murat
C
II. Mehmet
D
Yavuz Sultan Selim
E
IV. Murat
Açıklama:
Kosova’da şehit olan Sultan I. Murat’ın yerine oğlu I. Bayezid (Yıldırım) geçmiştir. Eski Türk siyasi geleneğinde, hükümdar öldüğünde memleket toprakları oğulları arasında paylaşılırdı. Bu toprak paylaşımı ise ülkenin parçalanmasına kadar varabilen olumsuz sonuçlar doğurabilmekteydi. Kaldı ki bazı şehzadelerin düşman devletlerin de kışkırtmasıyla ülkeyi zora sokan isyanlar çıkardığı da bilinmektedir. Bu tür olaylardan alınan dersle Sultan I. Murat’ın şehit edilmesinden kısa süre sonra Yıldırım Beyazid harp meydanındaki kardeşi Yakup Çelebi’yi çadırına çağırtarak boğdurmuştur. Osmanlı hükümdarları devletin varlığı uğruna aile mensuplarını feda etme yaklaşımını 1603 yılına kadar izlemiştir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi II. Kosova Savaşı sonucunun önemini belirtmektedir?
Seçenekler
A
Osmanlının Balkanlardaki hükümranlığı kesinleşti
B
Osmanlının Balkanlardaki hükümranlığı sona erdi
C
Balkanlarda kazanılan ilk savaştı
D
Balkanlarda kaybedilen ilk savaştı
E
Bir Padişahın şehit olduğu ilk savaştı
Açıklama:
Tarihe İkinci Kosova Savaşı olarak geçen bu savaşta Osmanlı ordusu galip geldi. Bu savaşla birlikte Hristiyan devletlerin Osmanlıları Balkanlardan çıkarılmasına ilişkin çabaları sona ermiş ve bundan sonra bu devletler Osmanlılara karşı daha ziyade savunma savaşları yürütmüştür.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlıların Balkanları fetihlerinden sonra yöre halkı ile ilgili getirdikleri düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yerel yönetimine, toplum yapısına genellikle müdahale edilmedi
B
Yöre halkına eskisine göre daha az vergi bağlandı
C
Daha fazla hak ve özgürlük getirildi
D
Dinsel faaliyetlerde serbestlik tanındı
E
Toprak vergisi kaldırıldı
Açıklama:
Sipahiden toprağı kiralayan köylüler, yerel adetlere uygun olarak ekin çeşidini belirleyebiliyorlardı. Köylülerin sipahiye karşı birinci görevi, tarımsal üretimin beşte birini haraç vergisi olarak teslim etmekti. Bunun dışında yıllık toprak vergisi ödemek zorundaydılar. Müslüman köylü çift resmi (22 akçe), Hristiyanlar ise ispence (25 akçe) adlı vergileri ödüyorlardı.
Soru 11
Roma İmparatorluğu, Balkanların büyük bir bölümüne ne zaman hakim olmuştur?
Seçenekler
A
MS 107 yılında
B
MÖ 31 yılında
C
MS 476 yılında
D
MÖ 1. yüzyılda
E
MS 50 yılında
Açıklama:
MS 107 yılında
Soru 12
Roma İmparatorluğu Balkanlarda hangi bölgeyi alarak büyük bölümünde egemenliğini sağlamıştır?
Seçenekler
A
Daçya
B
Pannonia
C
Iber
D
Hırvatistan
E
Sırbistan
Açıklama:
Daçya
Soru 13
380 yılında Hristiyanlık Romalıların resmî dini olmuştur. Batı Roma'da Katolik mezhebi benimsenirken Doğu Roma'da hangi mezhep gelişmiştir?
Seçenekler
A
Ortodoks mezhebi
B
Katolik mezhebi
C
Anglikan mezhebi
D
Protestan Mezhebi
E
Lutheryanlık mezhebi
Açıklama:
380 yılında ise Hristiyanlık Romalıların resmî dini olmuş, Batı Roma’daki Katolik mezhebinin aksine, Doğu Roma’da Ortodoks mezhebi gelişmiştir.
Soru 14
6. ve 7. yüzyıllarda Bizans İmparatorluğu Balkanlarda hangi kavimlerin akınlarına karşı toprak bütünlüğü için mücadele vermiştir?
Seçenekler
A
Avarlar, Proto-Bulgarlar ve Slav kavimlerine karşı
B
Avarlar ve Proto Bulgarlara karşı
C
Slav kavimlerine karşı
D
Sasanilere karşı
E
Arap kavimlerine karşı
Açıklama:
6. ve 7. yüzyıllarda Bizans İmparatorluğu Balkanlarda Avarlar, Proto-Bulgarlar ve Slav kavimlerinin akınlarına karşı toprak bütünlüğü için mücadele vermiştir.
Soru 15
"1352 yılında ......'nin ele geçirilmesiyle Osmanlılar Balkanlara ilk adımını atmıştır. Yaklaşık 345 yıllık ilerleme süreci boyunca Osmanlılar Balkanların büyük bölümü üzerinde hâkimiyet kurmuştur".
Yukarıda boş bırakılan alana en uygun seçenek aşağıdaki şıklardan hangisidir?
Yukarıda boş bırakılan alana en uygun seçenek aşağıdaki şıklardan hangisidir?
Seçenekler
A
Gelibolu’nun yakınlarındaki Çimpi Kalesi
B
Tuna nehri kıyısında yer alan kale
C
Macaristan'da Heves ilinin yakınındaki Eğri/Eğre Kalesi
D
Kanije Kentindeki Kanije Kalesi
E
Macaristan ve Slovakya sınırında yer alan Fülek Kalesi
Açıklama:
1352 yılında Gelibolu’nun yakınlarındaki Çimpi Kalesi’nin ele geçirilmesiyle
Osmanlılar Balkanlara ilk adımını atmıştır.
Osmanlılar Balkanlara ilk adımını atmıştır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’nın istimâlet politikasının başlıca unsurları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fethedilen yerlerin halkına iyi davranma
B
Fethedilen yerlerin halkını himaye etme
C
Fethedilen yerlerin halkının dış düşmanlara karşı can ve mal güvenliğini sağlama
D
Fethedilen yerlerin halkına dinî konularda serbestlik verme
E
Fethedilen yerlerin halkına vergi hususunda zorluk gösterme
Açıklama:
Fethedilen yerlerin halkına vergi hususunda zorluk gösterme
Soru 17
Habsburg Monarşisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yeni Çağ’dan itibaren Osmanlı Devleti’nin yanı sıra başkenti Viyana olan Habsburg Monarşisi de Balkanlar üzerinde etkili olmuştur.
B
Alman Kralı I. Rudolf (Habsburglu) Bohemya Kralı II. Otakar’ı savaşta yenerek 1278 yılından itibaren Avusturya’da yaklaşık 640 yıl sürecek olan Habsburg yönetimini başlatmıştır.
C
1452-1804 yılları arasında Kutsal Roma İmparatorluğu’nun da yöneticileri hep Habsburglardan seçildiği için, küçük Alman devletçiklerinin lideri Habsburglar olmuştur.
D
Habsburgların ilk toprakları bugünkü İsviçre’deki Habsburg Kalesi etrafıdır.
E
Habsburg toprakları içinde Müslümanlar ve Yahudilerin varlığı yasal olarak tanınmıştır.
Açıklama:
Habsburg toprakları içinde Müslümanlar ve Yahudilerin varlığı yasal olarak tanınmamıştır.
Soru 18
Habsburglar için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Habsburg hanedanının kurduğu devlet esasında bir Orta Avrupa devletidir.
B
Balkanlardaki ülkelerden Slovenya’nın kaderi Habsburg Devleti’nin varlığıyla özdeşleşmiştir.
C
Habsburglar Batı Avrupa kültürünün etkisinde gelişme göstermiştir.
D
Habsburglar kısmen bir Balkan devletidir.
E
Hepsi
Açıklama:
Hepsi
Soru 19
Osmanlı’nın Balkanları fethi üç aşamada gerçekleşmiştir. Aşağıdaki şıklardan hangisi bu üç aşamayı zamansal ve mekansal olarak tanımlamaktadır?
I-14. yüzyılın ikinci yarısı: Bu dönemde, günümüzdeki siyasi sınırlar dikkate alınarak tarif edilecek olursa, Türkiye’nin Trakya toprakları, Yunanistan’ın kuzey kesimleri, Batı Trakya ve Tesalya bölgesi, Bulgaristan, Makedonya, Kosova ve Sırbistan’ın bir kısmı fethedilmiş, Bosna-Hersek, Sırbistan’ın kuzey kesimleri, Bizans, Mora yarımadasının bir kısmı ve Eflak ise Osmanlı’ya haraç vermeyi kabul etmiştir.
II-15. yüzyılın tamamında: İstanbul, bugünkü Yunanistan (bazı adalar hariç), Arnavutluk, Bosna-Hersek ve Sırbistan’ın büyük bölümü fethedilmiş, Boğdan ise Osmanlı himayesi altına alınmıştır.
III-16. yüzyılın ilk yarısında ise Osmanlıların Balkanlardaki fetihleri daha çok Habsburg İmparatorluğu ve Macaristan Krallığı kontrolündeki topraklar ile Ege adaları üzerinde yoğunlaşmıştır.
IV-15. yüzyıl: Balkanların kuzeybatı ucunda kalan Slovenya, Dalmaçya bölgesi ve Hırvatistan’ın bir kısmı haricindeki bütün toprakları Osmanlı’nın doğrudan yönetimi veya himayesi altına girmiştir.
V-16. yüzyıl: Yunanistan’ın kuzey kesimleri, Batı Trakya ve Tesalya bölgesi, Bulgaristan, Makedonya, Kosova ve Sırbistan’ın bir kısmı fethedilmiş, Bosna-Hersek, Sırbistan’ın kuzey kesimleri, Bizans, Mora yarımadasının bir kısmı ve Eflak ise Osmanlı’ya haraç vermeyi kabul etmiştir.
VI- 4. yüzyılın ikinci yarısından itibaren: Sırasıyla Hun, Avar, Proto-Bulgar, Peçenek, Oğuz, Kuman, Hazar ve Selçuklu Türklerinin Balkanlara akınlar düzenlediği bilinmektedir.
I-14. yüzyılın ikinci yarısı: Bu dönemde, günümüzdeki siyasi sınırlar dikkate alınarak tarif edilecek olursa, Türkiye’nin Trakya toprakları, Yunanistan’ın kuzey kesimleri, Batı Trakya ve Tesalya bölgesi, Bulgaristan, Makedonya, Kosova ve Sırbistan’ın bir kısmı fethedilmiş, Bosna-Hersek, Sırbistan’ın kuzey kesimleri, Bizans, Mora yarımadasının bir kısmı ve Eflak ise Osmanlı’ya haraç vermeyi kabul etmiştir.
II-15. yüzyılın tamamında: İstanbul, bugünkü Yunanistan (bazı adalar hariç), Arnavutluk, Bosna-Hersek ve Sırbistan’ın büyük bölümü fethedilmiş, Boğdan ise Osmanlı himayesi altına alınmıştır.
III-16. yüzyılın ilk yarısında ise Osmanlıların Balkanlardaki fetihleri daha çok Habsburg İmparatorluğu ve Macaristan Krallığı kontrolündeki topraklar ile Ege adaları üzerinde yoğunlaşmıştır.
IV-15. yüzyıl: Balkanların kuzeybatı ucunda kalan Slovenya, Dalmaçya bölgesi ve Hırvatistan’ın bir kısmı haricindeki bütün toprakları Osmanlı’nın doğrudan yönetimi veya himayesi altına girmiştir.
V-16. yüzyıl: Yunanistan’ın kuzey kesimleri, Batı Trakya ve Tesalya bölgesi, Bulgaristan, Makedonya, Kosova ve Sırbistan’ın bir kısmı fethedilmiş, Bosna-Hersek, Sırbistan’ın kuzey kesimleri, Bizans, Mora yarımadasının bir kısmı ve Eflak ise Osmanlı’ya haraç vermeyi kabul etmiştir.
VI- 4. yüzyılın ikinci yarısından itibaren: Sırasıyla Hun, Avar, Proto-Bulgar, Peçenek, Oğuz, Kuman, Hazar ve Selçuklu Türklerinin Balkanlara akınlar düzenlediği bilinmektedir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
IV-V-VI
C
I-V-VI
D
VI-I-II
E
VI-IV-V
Açıklama:
I-II-III
Soru 20
Aşağıdaki şıklardan hangisi 17.-20. yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti'nin Balkanları kaybedişinin sebep ve aşamalarındandır?
I-1683 yılında gerçekleştirilen İkinci Viyana Kuşatması’ndaki bozgun, Osmanlı’nın Orta Avrupa ve Balkanlardaki varlığı bakımından bir dönüm noktası olmuştur.
II-İkinci Viyana Kuşatması’nın ardından Habsburg Monarşisi (Kutsal Roma İmparatorluğu), Polonya, Venedik Cumhuriyeti ve Rusya’nın oluşturduğu Kutsal İttifak’la mücadele eden Osmanlı Devleti, 1699 Karlofça Antlaşması ile Macaristan, Erdel, Dalmaçya kıyıları ve Mora Yarımadası’nı kapsayan geniş toprakları kaybetmiştir. Bu savaşlarla Osmanlı gücünün yenilebilir olduğu görülmüş, bu durum Habsburg ve Rusya’nın Balkanlar üzerindeki ilgisini artırırken daha sonraki yıllarda Balkanlarda ulusçuluk ve bağımsızlık fikirleri teşvik etmiştir.
III-1789 yılında meydana gelen Fransız İhtilali ile güçlenen milliyetçilik Avrupa’daki diğer krallıkları olduğu gibi, Osmanlı Devleti’ni de olumsuz yönde etkilemiş,
IV-19. yüzyılda büyük güçlerin teşvikleriyle Balkanlarda çıkan milliyetçi isyanlar ise Osmanlı Devleti’ni zor durumda bırakmıştır. 18. yüzyıldan itibaren Venedik, Avusturya ve özellikle Rusya ile yaşanan savaşlar Osmanlı Devleti’nin kademeli bir şekilde Orta Avrupa ve Balkanlardan geri çekilmesiyle sonuçlanmıştır.
V-877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) ile Balkanlardaki hâkimiyeti önemli ölçüde zayıflayan Osmanlılar, 1912-1913 Balkan Savaşlarından sonra, Trakya bölgesi hariç, Balkanları tamamen kaybetmiştir.
I-1683 yılında gerçekleştirilen İkinci Viyana Kuşatması’ndaki bozgun, Osmanlı’nın Orta Avrupa ve Balkanlardaki varlığı bakımından bir dönüm noktası olmuştur.
II-İkinci Viyana Kuşatması’nın ardından Habsburg Monarşisi (Kutsal Roma İmparatorluğu), Polonya, Venedik Cumhuriyeti ve Rusya’nın oluşturduğu Kutsal İttifak’la mücadele eden Osmanlı Devleti, 1699 Karlofça Antlaşması ile Macaristan, Erdel, Dalmaçya kıyıları ve Mora Yarımadası’nı kapsayan geniş toprakları kaybetmiştir. Bu savaşlarla Osmanlı gücünün yenilebilir olduğu görülmüş, bu durum Habsburg ve Rusya’nın Balkanlar üzerindeki ilgisini artırırken daha sonraki yıllarda Balkanlarda ulusçuluk ve bağımsızlık fikirleri teşvik etmiştir.
III-1789 yılında meydana gelen Fransız İhtilali ile güçlenen milliyetçilik Avrupa’daki diğer krallıkları olduğu gibi, Osmanlı Devleti’ni de olumsuz yönde etkilemiş,
IV-19. yüzyılda büyük güçlerin teşvikleriyle Balkanlarda çıkan milliyetçi isyanlar ise Osmanlı Devleti’ni zor durumda bırakmıştır. 18. yüzyıldan itibaren Venedik, Avusturya ve özellikle Rusya ile yaşanan savaşlar Osmanlı Devleti’nin kademeli bir şekilde Orta Avrupa ve Balkanlardan geri çekilmesiyle sonuçlanmıştır.
V-877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) ile Balkanlardaki hâkimiyeti önemli ölçüde zayıflayan Osmanlılar, 1912-1913 Balkan Savaşlarından sonra, Trakya bölgesi hariç, Balkanları tamamen kaybetmiştir.
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV-V
D
III-IV-V-I
E
IV-V-I
Açıklama:
I-II-III-IV-V
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisinde Roma İmparatorluğu’nun genel olarak incelendiği üç dönem sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
İmparatorlar Dönemi- Cumhuriyet Dönemi- Krallar Dönemi
B
Krallar Dönemi- Cumhuriyet Dönemi- İmparatorlar Dönemi
C
Krallar Dönemi- İmparatorlar Dönemi- Cumhuriyet Dönemi
D
Komutanlar Dönemi- Krallar Dönemi- İmparatorlar Dönemi
E
Krallar Dönemi- Şahlar Dönemi- İmparatorlar Dönemi
Açıklama:
Savaşçı bir devlet olan Roma, önceleri pek dikkat çekmeyen bir kent-devleti iken yüzyıllar içinde dünya tarihinin en güçlü imparatorluklarından birine dönüşmüştür. Roma İmparatorluğu’nun tarihi genel olarak üç dönemde incelenmektedir. Birincisi, MÖ 753-509 yılları arasındaki Krallar Dönemi, ikincisi MÖ 509-31 yıllarını kapsayan Cumhuriyet Dönemi ve üçüncüsü MÖ 31-M.S. 476 arası süren İmparatorlar Dönemi’dir. Krallar Dönemi Roma kentinin kurucusu Romulus’un idaresiyle başlamış ve toplamda yedi kralın yönetimine sahne olmuştur. Cumhuriyet Dönemi Roma topraklarının genişlediği dönemidir. Önce başarılı savaşlar yoluyla Tiber Nehri vadisi boyunca genişleyen Roma, MÖ 3. yüzyılın ortalarında bugünkü İtalya’nın büyük kısmını kontrol altına almıştır.
Soru 22
Roma imparatorluğunda “Krallar Dönemi kaç kralın yönetimine sahne olmuştur?
Seçenekler
A
5
B
2
C
10
D
9
E
7
Açıklama:
Krallar Dönemi Roma kentinin kurucusu Romulus’un idaresiyle başlamış ve toplamda yedi kralın yönetimine sahne olmuştur.
Soru 23
Kendine meylettirme, kendi tarafına kazanma, cezbetme, gönül alma anlamlarına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstimâlet
B
İstikamet
C
İstimlak
D
İmtina
E
Suistimal
Açıklama:
İstimâlet, kendine meylettirme, kendi tarafına kazanma, cezbetme, gönül alma anlamlarına gelir.
Soru 24
Osmanlı Devleti’nde devlete sağlanan belirli bir hizmet karşılığında ücret olarak toprağın tahsis edilmesine ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Tırpan
B
Timur
C
Timar
D
İcar
E
Tahsin
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde devlete sağlanan belirli bir hizmet karşılığında ücret olarak toprağın tahsis edilmesine timar adı verilirdi.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı toplumunda genel olarak kabul edilen milletlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Müslüman milleti
B
Rum milleti
C
Ermeni milleti
D
Yahudi milleti
E
Süryani milleti
Açıklama:
Osmanlı toplumunda genel olarak kabul edilen milletler Müslüman milleti, Rum milleti (Ortodokslar), Ermeni milleti ve Yahudi milleti idi.
Süryani milleti
Süryani milleti
Soru 26
İkinci Viyana Kuşatması kaç yılında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1863
B
1853
C
1768
D
1683
E
1789
Açıklama:
II. Viyana Kuşatması 1683 yılında gerçekleşmiştir.
Soru 27
Osmanlı Devleti’nde siyasi kargaşaların yaşandığı Fetret Dönemi hangi yıllar arasındadır?
Seçenekler
A
1402 - 1413
B
1422 - 1433
C
1412-1453
D
1432-1438
E
1400-1412
Açıklama:
1402 ile 1413 yılları arasındaki dönem, Osmanlı Devleti’nde yaşanan siyasi kargaşalar sebebiyle Fetret Devri olarak bilinmektedir.
Soru 28
Osmanlılar Balkanlara ilk adımını kaç yılında atmıştır?
Seçenekler
A
1452
B
1352
C
1252
D
1325
E
1425
Açıklama:
Osmanlılar Balkanlara ilk 1352 adımını kaç yılında atmıştır.
Soru 29
Habsburg yönetimi hangi olayın ardından ortadan kalkmıştır?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
İkinci Dünya Savaşı
C
Balkan Savaşı
D
Birinci Kosova Savaşı
E
Karlofça Antlaşması
Açıklama:
Habsburg yönetimi, iç meseleler ve dış güçlerin etkisiyle yaklaşık 100 yıllık bir gerileme süreci yaşadıktan sonra, Birinci Dünya Savaşı’nın ardından ortadan kalkmıştır.
Habsburg yönetimi Birinci Dünya Savaşı’nın ardından ortadan kalkmıştır.
Habsburg yönetimi Birinci Dünya Savaşı’nın ardından ortadan kalkmıştır.
Soru 30
Vilâyât-i Selâse adı hangi vilayetlere karşılık olarak kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Mısır - Habeş - Trablusgarp
B
Manastır - Edirne - Silistre
C
Manastır - Selanik - Kosova
D
Habeş - Yemen - Mısır
E
Musul - Bağdat - Basra
Açıklama:
19. yüzyıldaki idari taksimata göre bu bölge Manastır, Selanik, Kosova vilayetlerine karşılık gelmektedir. Osmanlılar bu bölgeyi Makedonya olarak adlandırmamış, bahsedilen üç vilayet için toplu olarak Vilâyât-i Selâse adını kullanmıştır.
Ünite 3
Soru 1
Ünlü iktisatçı Alfred Marshall’a göre Britanya’nın 19. yüzyıldaki kazanımları daha çok hangi alandaki ilerlemelerden kaynaklanmıştır?
Seçenekler
A
Ulaştırma
B
Askeri
C
Üretim
D
Eğitim
E
Sağlık
Açıklama:
Alfred Marshall’a göre Britanya’nın 19. yüzyıldaki kazanımları imalattan ziyade ulaştırma alanındaki ilerlemesinden kaynaklanmıştır.
Soru 2
Balkan halkları arasındaki milliyetçi fikirlerin ne zamandan itibaren giderek güçlendiği söylenebilir ?
Seçenekler
A
17.yüzyıldan itibaren
B
17.yüzyılın ikinci yarısından itibaren
C
18.yüzyıldan itibaren
D
18.yüzyılın ikinci yarısından itibaren
E
19.yüzyıldan itibaren
Açıklama:
Balkan halkları arasında milliyetçi fikirlerin 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren giderek güçlendiğini söylemek mümkündür.
Soru 3
Osmanlı tarihinde ilk defa, bir bölgenin bütün Hristiyan unsurlarının birleşip Osmanlı sultanına karşı gerçekleştirdikleri ayaklanma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pazvantoğlu Ayaklanması
B
Yunan Ayaklanması
C
Patrona Halil İsyanı
D
Arnavut İsyanı
E
Birinci Sırp Ayaklanması
Açıklama:
Birinci Sırp Ayaklanması başlamıştır. Yerel yöneticilerin adaletsizliğine karşı başlayan fakat kısa süre içinde ulusal bir bağımsızlık mücadelesine dönüşen bu ayaklanmada Osmanlı tarihinde ilk defa, bir bölgenin bütün Hristiyan unsurları Osmanlı sultanına karşı birleşmiştir.
Soru 4
Osmanlı Devletinin 1832 yılında kabul ettiği Yunanistan’ın bağımsız bir devlet olduğu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Londra Protokolü
B
Edirne Antlaşması
C
Atina Antlaşması
D
İstanbul Protokolü
E
Atina Protokolü
Açıklama:
Rusya, Britanya ve Fransa, 3 Şubat 1830 tarihinde imzalandıkları Londra Protokolü ile bu kararı değiştirerek Yunanistan’ı bağımsız bir devlet olarak tanımış, Osmanlı Devleti de 1832 yılında bu sonucu kabul etmiştir.
Soru 5
1862 yılında resmen ve pratikte tek bir devlet hâline gelen Eflak ve Boğdan, 1878’de ise imzalanan Berlin Antlaşması ile Osmanlı’dan resmî bağımsızlığını kazanarak, aşağıdaki isimlerden hangisini almıştır?
Seçenekler
A
Macaristan
B
Romanya
C
Viyana
D
Hırvatistan
E
Sırbistan
Açıklama:
1862 yılında resmen Romanya adını alarak pratikte tek bir devlet hâline gelen bu topraklar 1878’de imzalanan Berlin Antlaşması ile Osmanlı’dan resmî bağımsızlığını kazanmıştır.
Soru 6
Bulgaristan’a bağımsızlığının yolunu açan isyan hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Temmuz 1875
B
Mayıs 1876
C
Eylül 1862
D
Eylül 1848
E
Mayıs 1849
Açıklama:
Osmanlı’ya karşı açtığı savaştan istifade etmek isteyen Bulgarlar Mayıs 1876’da Osmanlı Devleti’ne karşı ulusal bir isyan başlatmıştır. Bu isyan aynı yıl içerisinde Osmanlı kuvvetlerince bastırılmış fakat Rusya’nın müdahalesi Bulgaristan’ın bağımsızlığa giden yolu açmıştır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı ordusunun isyanları şiddetle bastırmasından memnun olmayan Avrupa ve Rusya'nın balkanlardaki toprakların statüsünü değiştirerek reform önerilerinin geliştirildiği antlaşmalardan birisidir?
Seçenekler
A
Peşte Antlaşması
B
Kanlıca Konferansı
C
Baltalimanı Sözleşmesi
D
Paris Antlaşması
E
İşkodra antlaşması
Açıklama:
Osmanlı ordusunun Hersek ve Bulgaristan’da çıkan isyanları şiddetli biçimde bastırmasından hoşnut olmayan Avrupalı güçler ve Rusya, Osmanlı Devleti’nden azınlıklar lehine reformlar yapmasını isteyerek Balkanlardaki toprakların statüsünü de değiştiren çeşitli reform önerileri geliştirmiştir (23 Aralık 1876 Tersane Konferansı, 15 Ocak 1877 Peşte Antlaşması, 31 Mart 1877 Londra Protokolü).
Soru 8
13 Temmuz 1878 tarihinde imzalanan hangi antlaşma ile Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları resmen tanınırken Yeni Pazar Sancağı dışında kalan Bosna-Hersek toprakları ise Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun işgaline terk edilmiştir?
Seçenekler
A
Berlin Barış Antlaşması
B
Kanlıca Konferansı
C
Londra Protokolü
D
Paris Antlaşması
E
İşkodra Antlaşması
Açıklama:
13 Temmuz 1878 tarihinde imzalanan Berlin Barış Antlaşması ile Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları resmen tanınırken Yeni Pazar Sancağı (daha sonra kısaca Sancak olarak anılacaktır) dışında kalan Bosna-Hersek toprakları ise Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun işgaline terk edilmiştir.
Soru 9
Batılılar tarafından zaman zaman “Osmanlı’nın Balkanlardaki jandarması” olarak görülen millet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arnavutlar
B
Bulgarlar
C
Boşnaklar
D
Sırplar
E
Rumenler
Açıklama:
Arnavutlar, Batılılar tarafından zaman zaman “Osmanlı’nın Balkanlardaki jandarması” olarak görülmüştür.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Balkanlarda 1. Dünya Savaşı öncesinde bölgede var olan düşük gelir seviyesinin nedenleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Nitelikli işgücü yetiştiremeyen eğitim
B
Coğrafi koşullar
C
Kurumsal kısıtlamalar
D
Hükümet politikaları
E
Bağımlı ekonomik yapılar
Açıklama:
Bağımlı ekonomik yapılar olması bu nedenler arasında sayılamaz.
Soru 11
Osmanlı-Rus savaşından sonra 1829 yılında imzalanan hangi antlaşma ile Sırbistan, Eflak ve Boğdan özerklik elde etmiştir?
Seçenekler
A
Akkerman Antlaşması
B
Edirne Antlaşması
C
Bükreş Antlaşması
D
Eflak Antlaşması
E
Boğdan Antlaşması
Açıklama:
Osmanlı - Rus savaşında yenilgiye uğrayan Osmanlı Devleti, imzaladığı Edirne Antlaşması (1829) ile Sırbistan, Eflak ve Boğdan’a özerklik vermeyi kabul etmiştir. Doğru cevap B’dir.
Soru 12
Yunan bağımsızlık savaşını planlayan 1814 yılında kurulmuş dernek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Filiki Eterya
B
Etniki Eterya
C
Mavri Mira
D
Kardos Cemiyeti
E
Pontus Rum Cemiyeti
Açıklama:
Yunan bağımsızlık savaşını planlayan Filiki Eterya (Dostlar Cemiyeti) adlı dernek Yunan tüccarlar tarafından 1814 yılında o zamanki Rusya toprakları içinde kalan Odessa (Hocabey) kentinde kurulmuştur. Doğru cevap A’dır.
Soru 13
1853-1856 yılları arasında gerçekleşen ve Balkan siyasi tarihinin dönüm noktalarından biri sayılabilen hangi savaştan sonra imzalanan Paris Antlaşması (1856) ile Osmanlı Devleti üstündeki Rus tehlikesi bir süreliğine bertaraf edilmiştir?
Seçenekler
A
Balkan Savaşı
B
Kırım Savaşı
C
Birinci Dünya Savaşı
D
Osmanlı-Rus savaşı
E
Bosna Savaşı
Açıklama:
1853-1856 yılları arasında cereyan eden Kırım Savaşı, Balkanlar siyasi tarihinin dönüm noktalarından biri sayılabilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 14
13 Temmuz 1878 yılında imzalanan Berlin Barış Antlaşmasına hangi devlet katılmamıştır?
Seçenekler
A
Britanya
B
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
C
Fransa
D
Almanya
E
Yunanistan
Açıklama:
Britanya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Fransa, Almanya, İtalya, Rusya ve Osmanlı Devleti arasında 13 Temmuz 1878 tarihinde Berlin Barış Antlaşması imzalanmıştır. Doğru cevap E’dir.
Soru 15
4 Eylül 1862 yılında imzalanan hangi protokol ile Sırbistan’ın Ujitse kentinde yaşayan Müslümanlar gruplar halinde göç etmek zorunda bırakılmıştır?
Seçenekler
A
Bükreş Protokolü
B
Kaynarca Protokolü
C
Edirne Protokolü
D
Sütlüce Protokolü
E
Kanlıca Protokolü
Açıklama:
4 Eylül 1862’de imzalanan Kanlıca Protokolü gereğince Ujitse kentinden Müslümanlar gruplar hâlinde göç etmek zorunda kalmıştır. Doğru cevap E’dir.
Soru 16
Tripoliçe (Tripolitsa) katliamı nerede olmuştur?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Yunanistan
C
Sırbistan
D
Karadağ
E
Arnavutluk
Açıklama:
Tripoliçe katliamı Yunanistan’da olmuştur. Doğru cevap B’dir.
Soru 17
Günümüzde Balkanlarda bulunan en büyük dini grup hangisidir?
Seçenekler
A
Ortodoks
B
Katolik
C
İslam
D
Protestan
E
Ateist
Açıklama:
Günümüzde Balkanlarda bulunan en büyük dini grup Ortodokslardır. Doğru cevap A’dır.
Soru 18
19. yüzyılda milliyetçi ayaklanmaların tetiklediği isyanlar sonucunda hangi ülkede kısmi anayasa değişikliği yapılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
İtalya
E
Avusturya - Macaristan
Açıklama:
1830 yılındaki ayaklanmaların sonucunda Fransa’da kısmi bir anayasa değişikliği yapılmıştır. Doğru cevap C’dir
Soru 19
1789’deki Fransız Devrimi ve 1848’de Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde yaşanan devrimlerle hangi yönetim biçimi resmen ortadan kalkmıştır?
Seçenekler
A
Monarşi
B
Aristokrasi
C
Feodalizm
D
Demokrasi
E
Sosyalizm
Açıklama:
1789’deki Fransız Devrimi ve 1848’de Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde yaşanan devrimlerle feodalizm resmen ortadan kalkmıştır. Doğru cevap C’dir
Soru 20
Osmanlı ve Rusya arasında imzalanan hangi anlaşmada Sırplara genel af ve özerklik sağlanacağı vaadi yer almıştır?
Seçenekler
A
Bükreş Anlaşması
B
Edirne Antlaşması
C
Pasarofça Antlaşması
D
Karlofça Antlaşması
E
İstanbul Antlaşması
Açıklama:
Osmanlı ve Rusya arasında imzalanan Bükreş anlaşmasında Sırplara genel af ve özerklik sağlanacağı vaadi yer almıştır. Doğru cevap A’dır.
Soru 21
Feodalizm resmen hangi tarihte ortadan kalkmıştır?
Seçenekler
A
1789
B
1798
C
1824
D
1835
E
1848
Açıklama:
Tarımsal üretimde feodal ilişkiler geçerliydi ve köylüler toprak sahiplerine bağımlı
durumundaydı. Yeni Çağ’dan itibaren ise merkezî krallıkların kurulması, uluslararası ticaretin gelişmesi ve Sanayi Devrimi gibi gelişmeler feodaliteyi fiilen işlemez hâle getirmiş, 1789’deki Fransız Devrimi ve 1848’de Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde yaşanan devrimlerle feodalizm resmen ortadan kalkmıştır.
durumundaydı. Yeni Çağ’dan itibaren ise merkezî krallıkların kurulması, uluslararası ticaretin gelişmesi ve Sanayi Devrimi gibi gelişmeler feodaliteyi fiilen işlemez hâle getirmiş, 1789’deki Fransız Devrimi ve 1848’de Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde yaşanan devrimlerle feodalizm resmen ortadan kalkmıştır.
Soru 22
19. yüzyıla gelindiğinde Fransız Devrimi’yle birlikte hangi siyasi fikirler Avrupa'da hızla yayılmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Sosyalizm, milliyetçilik ve feodalizm
B
Liberalizm, sosyalizm ve milliyetçilik
C
Oligarşi, ulusalcılık ve sosyalizm
D
Monarşi, liberalizm ve milliyetçilik
E
Sosyalizm, devletçilik ve feodalizm
Açıklama:
19. yüzyıla gelindiğinde Fransız Devrimi’yle güçlenen liberalizm, sosyalizm ve milliyetçilik gibi siyasi fikirler Avrupa’da hızla yayılmaktaydı.
Soru 23
Sırpların zengin bir ulusal kültüre sahip olduğunu ortaya koyan Sırp filolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hristo Botev
B
Velestinli Rigas Feraios
C
Paisiy Hilendarski
D
Vuk Stefanović Karadžić
E
Adamantios Korais
Açıklama:
Vuk Stefanović Karadžić adlı Sırp filolog, Sırpların yüzyıllarca sözlü olarak nesilden nesile aktardıkları halk şarkılarını derleyerek 19. yüzyıl başlarında Viyana’da yayımlamış, böylece Sırpların zengin bir ulusal kültüre sahip olduğunu ortaya koymuştur
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Fransız Devriminin ardından yaptığı yayınlar ile başta Yunanlar olmak üzere bütün Balkan halklarını Osmanlıya karşı ayaklanmaya çağıran Rum aydındır?
Seçenekler
A
Adamantios Korais
B
Dositej Obradović
C
Velestinli Rigas Feraios
D
Hristo Botev
E
Paisiy Hilendarski
Açıklama:
Velestinli Rigas Feraios adlı bir Rum aydın da Fransız Devrimi’nin ardından yaptığı yayınlarla başta Yunanlar olmak üzere bütün Balkan halklarını Osmanlı’ya karşı ayaklanmaya çağırmıştır.
Soru 25
Yunanların ve Sırpların ilk gazeteleri hangi yıllarda ve nerede basılmışlardır?
Seçenekler
A
1771 ve 1772 / Mainz
B
1782 ve 1783 / Wiesbaden
C
1790 ve 1791 / Viyana
D
1879 ve 1880 / Hamburg
E
1871 ve 1872 / Graz
Açıklama:
Yunanların ve Sırpların ilk gazeteleri 1790 ve 1791 yıllarında Viyana’da basılmaya başlamıştır.
Soru 26
Osmanlı Devleti, imzalamış olduğu hangi antlaşma ile Sırbistan, Eflak ve Boğdan'a özerklik vermek zorunda kalmıştır?
Seçenekler
A
Trakya Antlaşması
B
Edirne Antlaşması
C
Bükreş Antlaşması
D
Londra Antlaşması
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
Osmanlı Devleti, imzaladığı Edirne Antlaşması (1829) ile Sırbistan, Eflak ve Boğdan’a özerklik vermeyi kabul etmiştir.
Soru 27
Aşağıda Arnavutlar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Arnavutlar, Batılılar tarafından zaman zaman “Osmanlı’nın Balkanlardaki jandarması” olarak görülmüştür.
B
Arnavut milliyetçiliği, yayılmacı Hristiyan milliyetçiliğine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.
C
Osmanlı Devleti’nin Hristiyan halklara tanındığı kendi dillerinde eğitim alma hakkının Arnavutlara tanınmamış olması Arnavutlarca bir mağduriyet olarak görülmüştür.
D
Katolik bir Arnavut olan Pashko Vasa “Arnavutların dini Arnavutçuluktur” diyerek üç dine bölünmüş olan Arnavutlar için ulusal bir bilinç geliştirmeye çalışmıştır.
E
Arnavutlar, 5 Ekim 1908 tarihinde bağımsızlığını ilan etmiştir.
Açıklama:
Bulgaristan Prensliği, Osmanlı Devleti’nde II. Meşrutiyet’in ilanından birkaç ay sonra, 5 Ekim 1908 tarihinde bağımsızlığını ilan etmiştir.
Soru 28
I. Balkanlarda kurulan devletlerin yönetim şekli genellikle monarşi olmuştur.
II. Sırbistan ve Karadağ yerel prensler tarafından yönetilmişlerdir.
III. Arnavutluk, Bulgaristan, Romanya ve Yunanistan ilk başlarda Avrupa kökenli yöneticiler tarafından yönetilmiştir.
Yukarıda sıralananlar hangi Kongrenin sonuçlarıdır?
II. Sırbistan ve Karadağ yerel prensler tarafından yönetilmişlerdir.
III. Arnavutluk, Bulgaristan, Romanya ve Yunanistan ilk başlarda Avrupa kökenli yöneticiler tarafından yönetilmiştir.
Yukarıda sıralananlar hangi Kongrenin sonuçlarıdır?
Seçenekler
A
Viyana
B
Londra
C
Berlin
D
Edirne
E
Akkerman
Açıklama:
Berlin Kongresi’nden sonra Balkanlarda kurulan devletlerin yönetim şekli genellikle monarşi olmuştur. Sırbistan ve Karadağ yerel prensler tarafından, Arnavutluk, Bulgaristan, Romanya ve Yunanistan ise ilk başlarda Avrupa kökenli yöneticiler tarafından yönetilmiştir.
Soru 29
Aşağıdaki yazarlardan hangileri Tripoliçe katliamında yaşanan vahşet hakkında önemli bilgiler vermektedirler?
Seçenekler
A
William St. Clair ve David Howarth
B
Konstantin N. Nenadović ve David Howarth
C
Joakim Vujić ve Konstantin N. Nenadović
D
Joakim Vujić ve William St. Clair
E
Paisiy Hilendarski ve Hacı Bey Čavič
Açıklama:
William St. Clair dışında, İngiliz yazar David Howarth ve Britanya Koloni ve Dışişleri Bakanlığı dokümanları da Tripoliçe katliamında yaşanan vahşet hakkında önemli bilgiler vermektedir.
Soru 30
Modern Balkanlardaki Tarih Yazımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Balkanların tarihiyle objektif bir şekilde ilgilenmek zordur.
B
Balkanlardaki modern tarih yazımı ideolojik etkilere bağlı kalmamıştır.
C
Belirli olaylar tarih kitaplarında farklı şekillerde aktarılmaktadır.
D
Balkanlardaki aydınlar, modern ulus kimliklerinin geliştirilmesi uğruna imparatorluklar dönemine ilişkin hafızayı ortadan kaldırmaya çalışmışlardır.
E
“Savaşta kazandık ama diplomasi masasında kaybettik” gibi mağdur söylemlerine sıklıkla rastlanmaktadır.
Açıklama:
Balkanlardaki modern tarih yazımının ideolojik etkilere bağlı olarak sürekli bir değişim içinde olduğu da bir gerçektir.
Ünite 4
Soru 1
13 Temmuz 1878 tarihinde imzalanan Barış Antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berlin
B
Akdeniz
C
Adriyatik
D
Eflak
E
Boğdan
Açıklama:
Berlin
Soru 2
Eflak ve Boğdan’ın 1859 yılında birleşmesiyle oluşan ve 1862 yılında bugünkü ismini alan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Romanya
B
Yunanistan
C
Bulgaristan
D
Sırbistan
E
Çekoslovakya
Açıklama:
GİRİŞ
Romanya
Romanya
Soru 3
Makedonya’da 1893 yılında İç Makedon Devrimci Örgütü (VMRO) adlı gizli bir teşkilat kuran topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgarlar
B
Sırplar
C
Boşnaklar
D
Makedonlar
E
Arnavutlar
Açıklama:
MİLLİYETÇİ TALEPLER VE MAKEDONYA SORUNU
Bulgarlar, 1893 yılında Makedonya’da İç Makedon Devrimci Örgütü (Vnatrešna Makedonska Revolucio- nerna Organizacija - VMRO) adlı gizli bir teşkilat kurdurmuştur. VMRO, siyasi amaçları uğruna şiddet ve terörizme başvuran bir örgüttü. Bulgaristan yanlısı bir teşkilat olduğunu gizlemeye çalışan VMRO, hedefini Osmanlı Devleti, Sırbistan ve Yunanistan’dan tamamen bağımsız bir Makedonya kurmak olarak açıklamıştır. VMRO kurucularına göre, Makedonya’nın sınırları bir kere belli olduktan sonra Sırpların ve Yunanların artık toprak talep etme hakları kalmayacaktı. Zamanla VMRO kurucuları Bulgaristan’la yakınlık konusunda anlaşmazlığa düşünce örgütün ayrı bir kolu olarak Sofya’da Dış Makedon Devrimci Örgütü oluşturulmuştur.
Bulgarlar, 1893 yılında Makedonya’da İç Makedon Devrimci Örgütü (Vnatrešna Makedonska Revolucio- nerna Organizacija - VMRO) adlı gizli bir teşkilat kurdurmuştur. VMRO, siyasi amaçları uğruna şiddet ve terörizme başvuran bir örgüttü. Bulgaristan yanlısı bir teşkilat olduğunu gizlemeye çalışan VMRO, hedefini Osmanlı Devleti, Sırbistan ve Yunanistan’dan tamamen bağımsız bir Makedonya kurmak olarak açıklamıştır. VMRO kurucularına göre, Makedonya’nın sınırları bir kere belli olduktan sonra Sırpların ve Yunanların artık toprak talep etme hakları kalmayacaktı. Zamanla VMRO kurucuları Bulgaristan’la yakınlık konusunda anlaşmazlığa düşünce örgütün ayrı bir kolu olarak Sofya’da Dış Makedon Devrimci Örgütü oluşturulmuştur.
Soru 4
Balkan Savaşları hangi yıl patlak vermiştir?
Seçenekler
A
1912
B
1910
C
1909
D
1911
E
1913
Açıklama:
BALKAN SAVAŞLARI
1912
1912
Soru 5
Birinci Balkan Savaşı’na son veren antlaşma hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
30 Mayıs 1913
B
17 Nisan 1913
C
27 Ağustos 1912
D
14 Nisan 1913
E
5 Nisan 1913
Açıklama:
BALKAN SAVAŞLARI
30 Mayıs 1913
30 Mayıs 1913
Soru 6
İkinci Balkan Savaşı hangi anlaşma ile sona ermiştir?
Seçenekler
A
Bükreş Antlaşması
B
Londra Antlaşması
C
Ayastefanos Antlaşması
D
Brest-Litovsk Antlaşması
E
Versay Antlaşması
Açıklama:
BALKAN SAVAŞLARI
Bükreş Antlaşması
Bükreş Antlaşması
Soru 7
8 Ekim 1908 tarihinde keyfi bir kararla Bosna-Hersek’i ilhak eden ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Avusturya-Macaristan
B
Sırbistan
C
Fransa
D
Romanya
E
Yunanistan
Açıklama:
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA BALKANLAR
Avusturya-Macaristan
Avusturya-Macaristan
Soru 8
Paris Barış Konferansı’nın sonucu olarak 27 Kasım 1919’da Neuilly Antlaşması hangi ülke ile imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Almanya
C
Avusturya
D
Macaristan
E
Yunanistan
Açıklama:
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA BALKANLAR
Bulgaristan
Bulgaristan
Soru 9
İkinci Dünya Savaşı’nda Balkan ülkelerinde toplam 862.000 asker ve 2,3 milyon sivil olmak üzere yaklaşık 3,2 milyon insanın yaşamını yitirdiği tahmin edilmektedir. Balkanlarda en fazla 450.000 kişiyle askerî kayıp veren ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Romanya
B
Makedonya,
C
Arnavutluk
D
Yugoslavya
E
Sırbistan
Açıklama:
Romanya
Soru 10
1942’nin başlarından itibaren Bosna-Hersek toprakları Ustaşalar, Çetnikler ve Tito liderliğindeki Partizanların yoğun çatışmalarına sahne olmuştur. Üç ateş arasında kalan Boşnaklar bu durumdan kurtulmak için farklı çıkış yolları aramıştır. Aşağıdakilerdenhangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aralarından bir kısmı Hırvatlarla iş birliğine girmiştir.
B
Dönemin Boşnak önderleri Nazilerden resmî olarak yardım istemek zorunda kalmıştır.
C
Bir kısmı Alman yönetimi altında özerklik talep etmiştir.
D
Bir kısmı Partizanlara katılmıştır.
E
Türkiye'ye topluca göç etmişlerdir.
Açıklama:
1942’nin başlarından itibaren Bosna-Hersek toprakları Ustaşalar, Çetnikler ve Tito liderliğindeki Partizanların yoğun çatışmalarına sahne olmuştur. Üç ateş arasında kalan Boşnaklar bu durumdan kurtulmak için farklı çıkış yolları aramıştır. Aralarından bir kısmı Hırvatlarla iş birliğine girmiş, bir kısmı Alman yönetimi altında özerklik talep etmiş, bir kısmı da Partizanlara katılmıştır. 1 Kasım 1942 tarihinde dönemin Boşnak önde gelenlerinden Uzeir Hadžihasanović, Mustafa Softić ve
Suljaga Salihagić Hitler’e bir mektup göndererek Nazilerden resmî olarak yardım istemek zorunda kalmıştır. Mektupta, Nazilerin koruması altında Bosna-Hersek’e özerklik tanınması, ayrıca Boşnakların kendilerini savunabilmesi için silahlı “Bosnalı
Muhafızların” oluşturulması talep edilmiştir. Doğru yanıt E'dir.
Suljaga Salihagić Hitler’e bir mektup göndererek Nazilerden resmî olarak yardım istemek zorunda kalmıştır. Mektupta, Nazilerin koruması altında Bosna-Hersek’e özerklik tanınması, ayrıca Boşnakların kendilerini savunabilmesi için silahlı “Bosnalı
Muhafızların” oluşturulması talep edilmiştir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 11
Eski Osmanlı Eyaletleri Eflak ve Boğdan'ın 1859 yılında birleştirilmesi ile oluşan ve bugünkü ismini 1862'de alan Balkan ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romanya
B
Makedonya
C
Arnavutluk
D
Yugoslavya
E
Sırbistan
Açıklama:
Romanya
Soru 12
1878 yılındaki Berlin Kongresi’nden sonra Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki en önemli toprakları olarak kalan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Arnavutluk
C
Sırbistan
D
Bulgaristan
E
Yunanistan
Açıklama:
Berlin Kongresi’nden sonra Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki en önemli toprakları olarak Makedonya bölgesi kalmıştı.
Sorunun doğru cevabı A seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru cevabı A seçeneğinde verilmiştir
Soru 13
Antik dönemlere kadar gidip, antik Makedonya Krallığı’nın kendi tarihinin bir parçası olduğunu ileri sürerek Makedonya üzerindeki hak iddialarını meşrulaştırmaya çalışan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Yunanistan
C
Sırbistan
D
Hırvatistan
E
Arnavutluk
Açıklama:
Yunanistan ise antik dönemlere kadar gidip, antik Makedonya Krallığı’nın Yunanistan tarihinin bir parçası olduğunu ileri sürerek Makedonya üzerindeki hak iddialarını meşrulaştırmaya çalışmıştır.
Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir
Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir
Soru 14
10 Ağustos 1913 tarihli hangi antlaşma ile İkinci Balkan Savaşı sona ermiştir?
Seçenekler
A
Londra Antlaşması
B
Versay Antlaşması
C
Viyana Antlaşması
D
Bükreş Antlaşması
E
Berlin Antlaşması
Açıklama:
10 Ağustos 1913 tarihli Bükreş Antlaşması ile İkinci Balkan Savaşı sona ermiştir.
Sorunun cevabı D seçeneğinde verilmiştir
Sorunun cevabı D seçeneğinde verilmiştir
Soru 15
Hangi devletin bütün Slavları ortak bir devlet çatısı altında toplama niyeti, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun parçalanması anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Yunanistan
C
Hırvatistan
D
Bulgaristan
E
Sırbistan
Açıklama:
Anlaşıldığı üzere, Franz Ferdinand suikastı öncesinde Belgrad ile Viyana ciddi bir çıkar çatışması içindeydi. Belgrad’ın bütün Slavları ortak bir devlet çatısı altında toplama niyeti, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun parçalanması anlamına geliyordu. Franz Ferdinand suikastının ardından Viyana Sırbistan ile hesaplaşma yoluna gitti ve 28 Temmuz 1914’te bu ülkeye savaş açtı.
Sorunun cevabı E seçeneğinde verilmiştir.
Sorunun cevabı E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 16
Birinci Dünya Savaşı sırasında Megali İdea kapsamında İstanbul’u ve Anadolu’nun Batı kıyılarını ele geçirmenin hesaplarını yapan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Sırbistan
C
İngiltere
D
Fransa
E
Bulgaristan
Açıklama:
Yunanistan’ın asıl ilgisi ise Osmanlı Devleti toprakları üzerindeydi. Megali İdea kapsamında Yunanistan, İstanbul’u ve Anadolu’nun Batı kıyılarını ele geçirmenin hesaplarını yapmaktaydı.
Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir
Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir
Soru 17
1 Aralık 1918 tarihinde SHS Krallığı kurulmuş, ülkenin başına Sırp Karađorđević hanedanı getirilmiştir. Ülkenin adı 1929 yılında Yugoslavya Krallığı olarak değiştirilmiştir. SHS Krallığı’nın kurulmasıyla hangi devlet ortadan kalkmıştır?
Seçenekler
A
Kosova
B
Karadağ
C
Bosna-Hersek
D
Malta
E
Arnavutluk
Açıklama:
1 Aralık 1918 tarihinde SHS Krallığı kurulmuş, ülkenin başına Sırp Karađorđević hanedanı getirilmiştir. Ülkenin adı 1929 yılında Yugoslavya Krallığı olarak değiştirilmiştir. SHS Krallığı’nın kurulmasıyla Karadağ devleti ortadan kalkmıştır.
Sorunun doğru yanıtı B seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru yanıtı B seçeneğinde verilmiştir
Soru 18
“Yunanistan ile Türkiye arasında yapılan nüfus mübadelesinde Türkiye’de sadece İstanbul, _______ ve Bozcaada’da oturan Rumlar, Yunanistan’da ise sadece Batı Trakya Türkleri muaf tutulmuştur.”
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?
Seçenekler
A
İzmir
B
Hatay
C
Gökçeada
D
Trabzon
E
Bursa
Açıklama:
Yunanistan ile Türkiye arasında yapılan nüfus mübadelesinde Türkiye’de sadece İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada’da oturan Rumlar, Yunanistan’da ise sadece Batı Trakya Türkleri muaf tutulmuştur.
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir
Soru 19
İkinci Dünya Savaşı sırasında Balkan ülkeleri içinde sadece petrol kaynakları bulunan bir ülkenin Hitler için stratejik bir önemi vardı. Bu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Hırvatistan
C
Arnavutluk
D
Romanya
E
Bulgaristan
Açıklama:
Balkan ülkeleri içinde sadece petrol kaynakları bulunan Romanya’nın Hitler için stratejik bir önemi vardı.
Sorunun yanıtı D seçeneğinde verilmiştir
Sorunun yanıtı D seçeneğinde verilmiştir
Soru 20
İkinci Dünya Savaşı sırasında topraklarını ve vatandaşlarını işgalci güçlere karşı korumak amaçlı kurulan EAM ve ELAS isimli direniş örgütleri hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Makedonya
C
Sırbistan
D
Hırvatistan
E
Yunanistan
Açıklama:
Eylül 1941’de Yunanistan’da Komünist Partinin önderliğinde Ulusal Kurtuluş Cephesi (EAM) adıyla ülkenin ana direniş hareketi oluşturulmuş, Aralık 1941’de ise EAM’ın askerî kanadı olarak Yunan Halk Kurtuluş Ordusu (ELAS) kurulmuştur. EAM ve ELAS bir yandan işgalci kuvvetlere karşı direnişi başlatırken diğer yandan 1936’dan beri Yunanistan’ı gaddar bir diktatörlükle yöneten General İoannis Metaksas ve destekçisi Kral II. Georgios’tan kurtulmayı hedeflemiştir.
Sorunun cevabı E seçeneğinde verilmiştir
Sorunun cevabı E seçeneğinde verilmiştir
Ünite 5
Soru 1
II. Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa şehirlerinin yeniden inşası ve ekonomik canlanma için 1947 yılında ABD'nin açıkladığı yardım planı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marschall Planı
B
Yalta Planı
C
Postdam Planı
D
Tahran Planı
E
Körfez Planı
Açıklama:
II. Dünya Savaşı'nın ardından Balkanlar
Marschall Planı
Marschall Planı
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi NATO'nun açılımıdır?
Seçenekler
A
Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü
B
Kuzey Avrupa Birliği Anlaşması
C
Kuzey Atlantik Birliği Örgütü
D
Kuzey Avrupa Anlaşma Örgütü
E
Güney Avrupa Anlaşma Örgütü
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşının Ardından Balkanlar
Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü
Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü
Soru 3
NATO'nun kuruluşundan sonra Doğu Bloku ülkeleri arasında 25 Ocak 1949 tarihinde kurulan konseyin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
KİYK
B
KİYE
C
KİSE
D
KİZE
E
KİSK
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşının Ardından Balkanlar
KİYK
KİYK
Soru 4
1961 yılında Belgrad'da kurulan Bağlantısızlar Hareketi'nin lideri ve ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tito-Yugoslavya
B
Jivkov-Makedonya
C
Stalin-SSCB
D
Hitler-Almanya
E
George Dimitrov-Bulgaristan
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı'nın Ardından Balkanlar
Tito-Yugoslavya
Tito-Yugoslavya
Soru 5
II. Dünya Savaşı'nda Partizanların desteği ile Yugoslavya'da iktidarı ele geçiren Yugoslavya Komünist Partisi'nin ilk hedefi ne olmuştur?
Seçenekler
A
Yugoslavya'yı Balkanların başlıca bölgesel gücü haline getirmek
B
Makedonya'yı Bağımsızlığına kavuşturmak
C
Makedon Ortodoks Kilisesini kurmak
D
Boşnakları özerk bir statüye kavuşturmak
E
Kosova'yı özerk bir bölge haline getirmek
Açıklama:
Dostluktan Düşmanlığa Tito ve Stalin
Yugoslavya'yı Balkanların başlıca bölgesel gücü haline getirmek
Yugoslavya'yı Balkanların başlıca bölgesel gücü haline getirmek
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Tito'nun liderliğinde yapılması düşünülen çalışmalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ege Makedonyası ile Vardar Makedonyasını birleştirmek
B
Bulgaristan ve Arnavutluk'u Balkan Federasyonuna dahil etmek
C
Yugoslavya'da yeni bir devlet kurmak
D
Arnavutluk, Bulgaristan, Romanya, Yunanistan ve Yugoslavya'yı tek bir devlet çatısı altında birleştirmek
E
Tüm Balkan devletlerinin SSCB ve Stalin yönetiminde toplamak
Açıklama:
Dostluktan Düşmanlığa Tito ve Stalin
Tüm Balkan devletlerinin SSCB ve Stalin yönetiminde toplamak
Tüm Balkan devletlerinin SSCB ve Stalin yönetiminde toplamak
Soru 7
1953 yılında Türkiye, Yugoslavya ve Yunanistan arasında imzalanan Balkan Paktı ile dört anlaşma imzalanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu anlaşmalarda alınan kararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Balkanlarda barış ve güvenliği koruma
B
Ortak çıkarları ilgilendiren konularda Dış İşleri Bakanlığı seviyesinde istişare etme
C
Savunma alanında koordineli kararlar almak
D
Ekonomik, teknoloji ve kültür alanlarında ortak işbirliği
E
Kıbrıs, Batı Trakya ve Ege adalarında eşit hak ve dağılım
Açıklama:
Bölgesel İşbirliği Denemeleri
Kıbrıs, Batı Trakya ve Ege adalarında eşit hak ve dağılım
Kıbrıs, Batı Trakya ve Ege adalarında eşit hak ve dağılım
Soru 8
II. Dünya Savaşı boyunca Romanya'yı otoriter bir rejimle yöneten kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ion Antonescu
B
Gheorghiu-Dej
C
Kral I. Mihail
D
Nicolea Ceauşescu
E
Gheorghe Apostel
Açıklama:
Romanya:Giderek Artan Totaliterleşme
Ion Antonescu
Ion Antonescu
Soru 9
Romanya'da SSCB'nin askeri gücü tamamen hangi tarihten sonra çekilmiştir?
Seçenekler
A
1958
B
1957
C
1950
D
1949
E
1944
Açıklama:
Romanya: Giderek Artan Totaliterleşme
1958
1958
Soru 10
1965 yılında yönetime gelmesiyle birlikte ülkenin resmi adını Romanya Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştiren lider aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nikolae Ceauşescu
B
Gheorghiu-Dej
C
Klaus Iohannis
D
Ludovic Orban
E
Ion Iliescu
Açıklama:
Romanya: Giderek Artan Totaliterleşme
Nikolae Ceauşescu
Nikolae Ceauşescu
Soru 11
Batı ve SSCB arasında ülkelerinin nüfuz alanlarının paylaşılmasına ilişkin yapılan “Yüzdeler
Anlaşması”na göre Romanya'nın yüzde kaç oranında Batı nüfuz alanı içinde kalmasına Romanya halkının rızası gözetilmeden masa başında karar verilmiştir?
Anlaşması”na göre Romanya'nın yüzde kaç oranında Batı nüfuz alanı içinde kalmasına Romanya halkının rızası gözetilmeden masa başında karar verilmiştir?
Seçenekler
A
%50
B
%40
C
%30
D
%20
E
%10
Açıklama:
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN ARDINDAN BALKANLAR başlığı altında açıklandığı gibi, 9-20 Ekim 1944 tarihleri arasında düzenlenen Moskova Konferansı’nda Churchill ile Stalin’in üzerinde görüştükleri “Yüzdeler Anlaşması”na göre Romanya %90 oranında SSCB’nin, %10 oranında müffetiklerin etki alanında kalmasına karar verilmiştir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 12
Batı'nın örgütlenme hamlelerine karşı SSCB'nin denge politikası amacıyla 1949 yılında kurduğu KİYK (Comecon) örgütünden Arnavutluk Moskova ile ideolojik farklılıklardan dolayı kaç yılında çıkmıştır?
Seçenekler
A
1955
B
1959
C
1960
D
1961
E
1971
Açıklama:
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN ARDINDAN BALKANLAR başlığı altında açıklandığı gibi,
KİYK’nin kuruluşundan bir ay sonra örgüte katılan Arnavutluk 1961 yılında bu örgütten çıkmıştır. (s.142)
Doğru cevap D şıkkıdır?
KİYK’nin kuruluşundan bir ay sonra örgüte katılan Arnavutluk 1961 yılında bu örgütten çıkmıştır. (s.142)
Doğru cevap D şıkkıdır?
Soru 13
5 Ekim 1947 tarihinde kurulan Kominform'un kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Bloku Ülkeleri arasında ticari ilişkileri arttırmak
B
Doğu Bloku Ülkeleri arasında kültürel ilişkileri canlı tutmak
C
Doğu Bloku Ülkeleri arasında savunma sanayini geliştirmek
D
Komünist partiler arasında koordinasyonu sağlamak
E
Doğu Bloku ülkelerin Batı ile olan ilişkilerini düzenlemek
Açıklama:
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN ARDINDAN BALKANLAR başlığı altında açıklandığı gibi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında SSCB ayrıca dünyadaki komünist ve işçi partileri arasında danışma ve koordinasyonu sağlamak maksadıyla 5 Ekim 1947 tarihinde Komünist ve İşçi Partileri Enformasyon Bürosunu (Kominform ya da Informbiro) kurmuştur. (s.143)
Doğru cevap D şıkkıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 14
1945 yılında Federal Demokratik Yugoslavya’nın altı federal birim ve iki özerk bölgeden oluşturulmasına aşağıdaki hangi kuruluşun toplantısında karar alınmıştır?
Seçenekler
A
KİYK
B
Comecon
C
Varşova Paktı
D
NATO
E
AVNOJ
Açıklama:
Dostluktan Düşmanlığa Tito ve Stalin başlığı altında açıklandığı gibi, AVNOJ’un 7-10 Ağustos 1945’te yapılan üçüncü kongresinde Federal Demokratik Yugoslavya’nın altı federal birim ve iki özerk bölgeden oluşturulması karara bağlanmıştır. Buna göre Sırbistan, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Makedonya (bugünkü Kuzey Makedonya) ve Slovenya federal birimler, Kosova ve Voyvodina ise Sırbistan’a bağlı özerk bölgeler olarak belirlenmiştir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 15
Tito'nun diğer komünist ülkelerden farklı olarak kültüre ve dine verdiği önemin göstergesi olarak yaptığı girişimlerin sonucu olarak Yugoslavya'nın federe bir cumhuriyeti olan Makedonya'da müstakil Makedon Ortodoks Kilisesi ne zaman meşru ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1949
B
1950
C
1965
D
1967
E
1969
Açıklama:
Dostluktan Düşmanlığa Tito ve Stalin başlığı altında açıklandığı gibi, 1950 yılında standart Makedonca dili geliştirilmiş, 1967’de ise müstakil (otosefal) Makedon Ortodoks
Kilisesi ilan edilmiştir. Ne var ki komşu ülke Yunanistan, ne bir özerk devlet olarak Makedonya’nın ne de Makedon ulusunun varlığını kabul etmiş ve Yugoslavya’daki Makedonlara “Tito’nun sözde milleti” gözüyle bakmıştır. (s.144)
Doğru cevap D şıkkıdır.
Kilisesi ilan edilmiştir. Ne var ki komşu ülke Yunanistan, ne bir özerk devlet olarak Makedonya’nın ne de Makedon ulusunun varlığını kabul etmiş ve Yugoslavya’daki Makedonlara “Tito’nun sözde milleti” gözüyle bakmıştır. (s.144)
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 16
Stalin’in 5 Mart 1953’teki ölümünü şüpheli bulanarak, bu ölüm olayının perde arkasında aşağıdaki hangi lider suçlanmıştır?
Seçenekler
A
Churchill
B
Eisenhower
C
MAO
D
De Gaulle
E
Tito
Açıklama:
Dostluktan Düşmanlığa Tito ve Stalin başlığı alında açıklandığı gibi, Öte yandan Stalin’in 5 Mart 1953’teki ölümünü şüpheli bulan ve içinde Tito’nun parmağının olup olmadığını sorgulayan tarihçiler de vardır. Bu şüphenin bir delili olarak Stalin’in ölümünden sonra masasında Tito’ya ait iki cümlelik bir mektubun bulunması gösterilmektedir. Mektupta “Stalin, beni tabancayla, zehirle, bıçakla öldürmeleri için katiller gönderiyorsun. Artık bunları göndermekten vazgeçmezsen sana tek bir kişi göndereceğim ve ikincisini göndermeme gerek kalmayacak” yazmaktaydı. (s.146)
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 17
Farklı ideolojik yaklaşım ve Moskova'dan bağımsız etmesiyle tanınan Enver Hoxha aşağıdaki hangi Doğu Bloku ülkesinin lideri olarak dünya siyasi tarihindeki yerini almıştır?
Seçenekler
A
Macaristan
B
Romanya
C
Arnavutluk
D
Yugoslavya
E
Makedonya
Açıklama:
Arnavutluk: Fakirliğe Gömülen Ülke başlığı altında açıklandığı gibi, Enver Hoxha (Hoca) Arnavutluk devletinin lideri ve siyasi bir figürü idi. (s.147)
Doğru cevap C şıkkıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 18
Özel mülkiyetteki gayrimenkullerin ortak mülkiyete, yani devlet mülkiyetine veya
toplumsal mülkiyete dönüştürülmesi anlamına gelen ve özel mülkiyeti verimsiz, ahlaksız ve ideolojik hedefleri için bir engel olarak gören komünizm, sosyalizm ve faşizm gibi siyasi ideolojilerce benimsenen uygulamaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
toplumsal mülkiyete dönüştürülmesi anlamına gelen ve özel mülkiyeti verimsiz, ahlaksız ve ideolojik hedefleri için bir engel olarak gören komünizm, sosyalizm ve faşizm gibi siyasi ideolojilerce benimsenen uygulamaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özelleştirme
B
Kolektifleştirme
C
Emperyalizm
D
Korumacılık
E
Laisse-faire
Açıklama:
Arnavutluk: Fakirliğe Gömülen Ülke başlığı altında açıklandığı gibi, özel mülkiyetteki gayrimenkullerin ortak mülkiyete, yani devlet mülkiyetine veya toplumsal mülkiyete dönüştürülmesine kolektifleştirme denir. (s.148)
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 19
Doğu Bloku ülkeleri içinde SSCB’nin hegemonyasını sorgulamamış olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Macaristan
B
Doğu Almanya
C
Polonya
D
Çekoslovakya
E
Bulgaristan
Açıklama:
Bulgaristan: Sovyetlere Büyük Bağımlılık başlığı altında açıklandığı gibi, Bulgaristan Doğu Bloku ülkeleri içinden SSCB’nin hegemonyasını sorgulamayan tek ülkeydi. (s.149)
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 20
1952-1967 yılları arasında Yugoslavya vatandaşı Arnavut ve Boşnaklar ağırlıklı olarak aşağıdaki hangi ülkeye göç etmişlerdir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Almanya
C
İngiltere
D
İtalya
E
Türkiye
Açıklama:
BALKANLARDA KOMÜNİZMİN KARANLIK YÜZÜ başlığı altında açıklandığı gibi, 1952-1967 yılları arasında Türk, Arnavut ve Boşnaklardan oluşan 175.392 Yugoslavya vatandaşı Türkiye’ye göç etmiştir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 21
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Soğuk Savaş döneminde NATO blokunun içinde yer almıştır?
Seçenekler
A
Yugoslavya
B
Yunanistan
C
Avusturya
D
İrlanda
E
İsveç
Açıklama:
ABD 4 Nisan 1949’da kurulan Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) isimli askerî ittifakın oluşturulmasına öncülük etmiştir. ABD, bütün bu ekonomik, siyasi ve askerî girişimleri sayesinde nüfuzunu kısa sürede dünyanın önemli bir bölümüne yaymayı başarmıştır. ABD’nin yardımlarından istifade eden Türkiye ve Yunanistan, 1952 yılında NATO üyeliğine kabul edilerek resmen Batı Bloku içindeki yerlerini almıştır. Diğer seçeneklerdeki ülkeler Batı ve Doğu bloklarının dışında kalan Bağmsızlar Hareketi içinde yer almışlardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
İkinci Dünya savaşı sonrasında hangi Balkan devleti Batı ve Doğu blokları arasında denge siyaseti izlemiştir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Arnavutluk
C
Romanya
D
Yugoslavya
E
Yunanistan
Açıklama:
Balkanlardaki rejimler içerisinde Batı ve Doğu Blokları arasında başarılı bir denge siyaseti izleyebilen tek ülke Yugoslavya olmuştur. Komünist Yugoslavya’nın lideri Josip Broz Tito, Bağlantısızlar Hareketi’ne öncülük ederek Soğuk Savaş döneminde Yugoslavya’yı dünya siyasetinde önemli bir ülke hâline getirmiştir. Bulgaristan, Arnavutluk ve Romanya Doğu Bloku yanlısı olurken, Yunanistan NATO'ya üye olarak Batı tarafını seçmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 23
Bulgaristan soğuk savaş döneminde ekonomik oarak aşağıdaki ülkelerden hangisine bağımlı olarak varolmuştur?
Seçenekler
A
Çin
B
Yugoslavya
C
SSBC
D
Romanya
E
Almanya
Açıklama:
Soğuk Savaş boyunca Bulgaristan ekonomik olarak yüksek oranda SSCB’ye bağımlı kalmıştır. Sanayileşme hamlelerini Sovyetlerden gelen teknik ve finansal yardımlar ile makineler sayesinde gerçekleştiren Bulgaristan, toplam enerji talebinin 2/3’ünü yıllarca SSCB’den karşılamıştır. Bulgaristan’ın dış ticaretinin yarısından fazlası da yine SSCB ile gerçekleşmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 24
Soğuk savaş döneminde Arnavutluk, SSBC ile ilişkilerinin bozulmasının ardından hangi ülkeye yönelmiştir?
Seçenekler
A
ABD
B
Romanya
C
Yugoslavya
D
Türkiye
E
Çin
Açıklama:
Stalin'in ölümünden sonra Sovyetler Birliği’ni kaybeden Arnavutluk lideri Enver Hoxha, bu sefer Çin Halk Cumhuriyeti ile yakınlaşmaya başlamıştır. Böylelikle SSCB’nin izlediği yıpratıcı politikalara rağmen Arnavutluk ekonomisi Çin sayesinde ayakta kalmış, bu dönemde yaklaşık 6.000 Çinli uzman da Arnavutluk’un kalkınmasına katkıda bulunmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Bağlantısızlar Hareketi'nin gelişiminde öncülük yapmıştır?
Seçenekler
A
Çin
B
Yugoslavya
C
Romanya
D
Arnavutluk
E
Bulgaristan
Açıklama:
Birçok siyasi gözlemciye göre Bağlantısızlar Hareketi’nin gelişiminde lider ülke Yugoslavya, lider şahsiyet ise Tito olmuştur. Bağlantısızlar Hareketi şemsiyesi altında Yugoslavya çeşitli krizlerde arabuluculuk yapmış, Asya ve Afrika’da yollar, barajlar, limanlar, kanallar ve tesisler inşa etmiş, teknik eğitim ve yardım faaliyetlerinde bulunmuş ve dünyanın birçok ülkesinden öğrenci kabul etmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 26
Soğuk savaş döneminde aşağıdaki Balkan ülkelerinden hangisi sosyalizmi benimsememiştir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Arnavutluk
C
Bulgaristan
D
Romanya
E
Yugoslavya
Açıklama:
Yunanistan İkinci Dünya Savaşı'nın ardından ABD’nin yardımlarına olan bağımlılık yüzünden hızlı bir şekilde ABD’nin siyasi ve ekonomik vesayeti altına girmiştir. Balkanlardaki komünist komşulara karşı güvence elde edebilmek ve Batılı ülkelerle yakınlaşmayı hızlandırmak için NATO’ya üye olmayı amaçlayan Yunanistan, yaklaşık 1.000 kişilik bir kuvvetle Batılı müttefiklerin yanında Kore Savaşı’na katılmış, bunun sonucunda 1952 yılında Türkiye ile birlikte NATO üyeliğine kabul edilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
Balkan Paktı hangi ülkeler arasında oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
Bulgaristan - Romanya - Arnavutluk
B
Bulgaristan - Yugoslavya - Arnavutluk
C
Türkiye - Yunanistan - Yugoslavya
D
Türkiye - Bulgaristan - Yugoslavya
E
Romanya - Arnavutluk - Yunanistan
Açıklama:
Ortak Sovyet tehdidi yüzünden Atina’nın önerisi ve ABD’nin teşvikiyle 1953 yılında Türkiye, Yugoslavya ve Yunanistan arasında Balkan Paktı oluşturulmuştur. Bu Pakt kapsamında taraflar arasında toplam dört adet antlaşma ve sözleşme imzalanmıştır.Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Aşağıdaki liderlerden hangisi uzun bir dönem boyunca Romanya'ı yönetmiştir?
Seçenekler
A
Georgi Dimitrov
B
Enver Hoxha
C
Ramiz Alia
D
Nicolae Ceauşescu
E
Josip Broz Tito
Açıklama:
Nicolae Ceauşescu 1965 yılında Romanya'nın başına geçmiştir. 1989'da bir halk isyanı sonucunda tutuklanıp idam edilene dek yönetimde kalmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Boşnak kimliğinin uluslararası toplum tarafından kabul görmesi hangi yılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1984
B
1989
C
1991
D
1995
E
2001
Açıklama:
Sırbistan ve Hırvatistan’ın olumsuz tutumları nedeniyle Yugoslavya’daki Boşnakların ulus kimliği uzun süre inkâr edilmiştir. “Boşnak” kelimesinin bir ulus kimliği olarak “kullanımı ancak 1993 yılında Bosna-Hersek’te resmiyet kazanabilmiş, 1995 tarihli Dayton Barış Antlaşması’yla ise uluslararası toplum tarafından kabul görmüştür. Doğru cevap D'dir.
Soru 30
1980'li yıllarda kendi sınırları içindeki Macarları sistematik olarak asimilasyon politikalarına tabi tutan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romanya
B
Bulgaristan
C
Yugoslavya
D
Arnavutluk
E
Çekoslavakya
Açıklama:
Komünizm döneminde Balkanlardaki devletlerin nüfuslarını homojenleştirme, diğer bir deyişle baskın ulusun hegemonyasını sağlama yönünde politikalarıyla karşılaşılmıştır. Bu kapsamda örneğin 1980’lerde Romanya’daki Macarlar ve Bulgaristan’daki Türkler sistematik asimilasyon politikalarına tabi tutulmuştur.Doğru cevap A'dır.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi dağılma öncesinde Yugoslavya içinde yer alan cumhuriyetlerden/özerk bölgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Estonya
B
Hırvatistan
C
Kosova
D
Sırbistan
E
Slovenya
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise bölümünü gözden geçiriniz.
Hırvatistan, Kosova, Sırbistan ve Slovenya dağılma öncesinde Yugoslavya içinde yer almaktaydılar. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğinde verilen Estonya'dır.
Hırvatistan, Kosova, Sırbistan ve Slovenya dağılma öncesinde Yugoslavya içinde yer almaktaydılar. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğinde verilen Estonya'dır.
Soru 2
Yugoslavya’nın 1974 tarihli anayasasına göre Kosova ve Voyvodina özerk bölgeleri ülkeyi oluşturan 6 Cumhuriyetten hangisine bağlıydı?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek
B
Sırbistan
C
Hırvatistan
D
Slovenya
E
Makedonya
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''YUGOSLAVYA’NIN DAĞILMASI'' bölümünü gözden geçiriniz.
Yugoslavya’nın 1974 tarihli anayasası, ülkeyi oluşturan altı cumhuriyetin yanı sıra Sırbistan’a bağlı Kosova ve Voyvodina özerk bölgelerine de geniş yetkiler tanımıştı.
Yugoslavya’nın 1974 tarihli anayasası, ülkeyi oluşturan altı cumhuriyetin yanı sıra Sırbistan’a bağlı Kosova ve Voyvodina özerk bölgelerine de geniş yetkiler tanımıştı.
Soru 3
Aşağıda verilenlerden hangisi Yugoslavya'nın dağılması sonrasında meydana gelen gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya ve Slovenya bağımsız devletler olarak dünya sahnesine çıkmıştır.
B
Belgrad 27 Nisan 1992 tarihinde Sırbistan ve Karadağ’ın yeni ortak devleti olarak Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni (YFC) ilan etmiştir.
C
Sadece kâğıt üzerinde kalan özerklikleriyle Kosova ve Voyvodina da Sırbistan’ın yönetiminde YFC’nin içinde yer almıştır.
D
Başta Almanya olmak üzere AT ülkeleri ve ABD, Slovenya ve Hırvatistan’ı bağımsız birer devlet olarak tanımayı reddetmişlerdir.
E
YFC’yi dağılan Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin yasal mirasçısı olarak göstermeye çalışan Belgrad'ın talebi Birleşmiş Milletler tarafından tanınmamıştır.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''YUGOSLAVYA'NIN DAĞILMASI'' bölümünü gözden geçiriniz.
Yugoslavya krizi başladığında AT üyesi ülkelerin
meseleye bakış açıları arasında bazı farklılıklar
bulunmaktaydı. Almanya kendisiyle tarihi, dinî
ve kültürel bağları olan Slovenya ve Hırvatistan’ın
bağımsızlığının tanınması yönünde ısrar ederken
Almanya’nın Doğu Avrupa üzerindeki nüfuzunun
artmasından endişelenen İngiltere ve Fransa
Milošević’in bazı görüşlerini desteklemiştir.
1990’da birliğini yeniden sağlamasının ardından
daha aktif ve daha özerk bir dış politika yürütmeyi
hedefleyen Almanya, Badinter Komisyonu’nun
belirlediği koşullara uymadan 15 Ocak 1992’de
Slovenya ve Hırvatistan’ı bağımsız birer devlet olarak
tanımıştır. Bundan kısa bir süre sonra diğer AT
üyeleri ve ABD de aynı yolu izlemiştir.
Netice itibarıyla, Yugoslavya’nın dağılmasıyla
birlikte Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya ve
Slovenya bağımsız devletler olarak dünya sahnesine
çıkmıştır. Belgrad ise 27 Nisan 1992 tarihinde
Sırbistan ve Karadağ’ın yeni ortak devleti olarak
Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni (YFC) ilan etmiştir.
Sadece kâğıt üzerinde kalan özerklikleriyle
Kosova ve Voyvodina da Sırbistan’ın yönetiminde
YFC’nin içinde yer almıştır. Her ne kadar Belgrad
YFC’yi dağılan Yugoslavya Sosyalist Federal
Cumhuriyeti’nin yasal mirasçısı olarak göstermeye
çalışmışsa da YFC için böyle bir statü Birleşmiş
Milletler tarafından tanınmamıştır.
Yugoslavya krizi başladığında AT üyesi ülkelerin
meseleye bakış açıları arasında bazı farklılıklar
bulunmaktaydı. Almanya kendisiyle tarihi, dinî
ve kültürel bağları olan Slovenya ve Hırvatistan’ın
bağımsızlığının tanınması yönünde ısrar ederken
Almanya’nın Doğu Avrupa üzerindeki nüfuzunun
artmasından endişelenen İngiltere ve Fransa
Milošević’in bazı görüşlerini desteklemiştir.
1990’da birliğini yeniden sağlamasının ardından
daha aktif ve daha özerk bir dış politika yürütmeyi
hedefleyen Almanya, Badinter Komisyonu’nun
belirlediği koşullara uymadan 15 Ocak 1992’de
Slovenya ve Hırvatistan’ı bağımsız birer devlet olarak
tanımıştır. Bundan kısa bir süre sonra diğer AT
üyeleri ve ABD de aynı yolu izlemiştir.
Netice itibarıyla, Yugoslavya’nın dağılmasıyla
birlikte Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya ve
Slovenya bağımsız devletler olarak dünya sahnesine
çıkmıştır. Belgrad ise 27 Nisan 1992 tarihinde
Sırbistan ve Karadağ’ın yeni ortak devleti olarak
Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni (YFC) ilan etmiştir.
Sadece kâğıt üzerinde kalan özerklikleriyle
Kosova ve Voyvodina da Sırbistan’ın yönetiminde
YFC’nin içinde yer almıştır. Her ne kadar Belgrad
YFC’yi dağılan Yugoslavya Sosyalist Federal
Cumhuriyeti’nin yasal mirasçısı olarak göstermeye
çalışmışsa da YFC için böyle bir statü Birleşmiş
Milletler tarafından tanınmamıştır.
Soru 4
Washington Antlaşması kimler arasında ve hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1 Mayıs 1993 tarihinde Sırbistan ile Makedonya arasında.
B
1 Nisan 1992 tarihinde Slovenya ile Hırvatistan arasında.
C
1 Mart 1993 tarihinde Makedonya ile Slovenya arasında.
D
1 Nisan 1994 tarihinde Sırplar ve Hırvatlar arasında.
E
1 Mart 1994 tarihinde Boşnaklar ile Hırvatlar arasında.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise BOSNA SAVAŞI'' bölümünü gözden geçiriniz.
Boşnaklar ve Hırvatlar arasında barışın sağlanması
Avrupalı devletlerin ve ABD’nin ara
buluculuğuyla mümkün olmuştur. Fransa ve
Almanya’nın girişimleriyle İzetbegović ve Tuđman
9 Ocak 1994’te Bonn’da bir araya gelmiş ve ateşkes
şartlarını görüşmüşlerdir. Nihayet ABD’li yetkililerin
iki tarafla yürüttüğü diplomasinin sonucunda
Boşnak ve Hırvat temsilciler arasında 1 Mart
1994’te Washington Antlaşması imzalanmıştır.
Bu Antlaşma’yla Boşnaklar ile Hırvatlar arasındaki
çatışmalar bitirilmiş ve Bosna-Hersek’te iki
halkın çoğunlukta olduğu bölgelerde Bosna ve
Hersek Federasyonunun (FBiH) oluşturulmasına
karar verilmiştir.
Boşnaklar ve Hırvatlar arasında barışın sağlanması
Avrupalı devletlerin ve ABD’nin ara
buluculuğuyla mümkün olmuştur. Fransa ve
Almanya’nın girişimleriyle İzetbegović ve Tuđman
9 Ocak 1994’te Bonn’da bir araya gelmiş ve ateşkes
şartlarını görüşmüşlerdir. Nihayet ABD’li yetkililerin
iki tarafla yürüttüğü diplomasinin sonucunda
Boşnak ve Hırvat temsilciler arasında 1 Mart
1994’te Washington Antlaşması imzalanmıştır.
Bu Antlaşma’yla Boşnaklar ile Hırvatlar arasındaki
çatışmalar bitirilmiş ve Bosna-Hersek’te iki
halkın çoğunlukta olduğu bölgelerde Bosna ve
Hersek Federasyonunun (FBiH) oluşturulmasına
karar verilmiştir.
Soru 5
Kosova'daki savaşın fiilen sona erdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
9 Temmuz 1998
B
7 Ağustos 1997
C
9 Haziran 1999
D
8 Temmuz 1998
E
8 Mayıs 1997
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''KOSOVA'NIN BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ'' bölümünü gözden geçiriniz.
Kosova’daki savaş, 9 Haziran 1999 tarihinde
Makedonya’nın Kumanova kentinde NATO, YFC
Ordusu ve Sırbistan İçişleri Bakanlığı temsilcileri
arasında imzalanan bir antlaşmayla fiilen bitirilmiştir.
Kosova’daki savaş, 9 Haziran 1999 tarihinde
Makedonya’nın Kumanova kentinde NATO, YFC
Ordusu ve Sırbistan İçişleri Bakanlığı temsilcileri
arasında imzalanan bir antlaşmayla fiilen bitirilmiştir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Kosova'nın BM üyeliğine kabulünü veto eden ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Çin
C
Fransa
D
Almanya
E
İngiltere
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''KOSOVA’NIN BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ'' bölümünü gözden geçiriniz.
Eylül 2020’ye değin Kosova’nın bağımsızlığını BM’ye mensup 196 ülke içinden 119’u tanımış fakat bu ülkelerden 13’ü siyasi sebeplerle tanıma kararını geri çekmiştir. Sırbistan’ın yanı sıra BM Güvenlik Konseyi üyesi iki ülke (Rusya ve Çin), AB üyesi beş ülke (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İspanya, Romanya, Slovakya, Yunanistan), Bosna-Hersek, Brezilya, Hindistan ve İran Kosova’yı tanımayan ülkeler arasında yer almaktadır. Kosova, dünya ülkelerinin çoğunluğu
tarafından tanınmış olsa da Rusya ve Çin’in vetosu yüzünden henüz BM üyeliğine kabul edilmiş değildir.
Eylül 2020’ye değin Kosova’nın bağımsızlığını BM’ye mensup 196 ülke içinden 119’u tanımış fakat bu ülkelerden 13’ü siyasi sebeplerle tanıma kararını geri çekmiştir. Sırbistan’ın yanı sıra BM Güvenlik Konseyi üyesi iki ülke (Rusya ve Çin), AB üyesi beş ülke (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İspanya, Romanya, Slovakya, Yunanistan), Bosna-Hersek, Brezilya, Hindistan ve İran Kosova’yı tanımayan ülkeler arasında yer almaktadır. Kosova, dünya ülkelerinin çoğunluğu
tarafından tanınmış olsa da Rusya ve Çin’in vetosu yüzünden henüz BM üyeliğine kabul edilmiş değildir.
Soru 7
Sırbistan'da Slobodan Milošević yönetiminin devrildiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5 Ekim 2000
B
6 Aralık 2001
C
9 Kasım 1999
D
15 Ekim 2002
E
23 Eylül 2003
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''SIRBİSTAN VE KARADAĞ’DA YAŞANAN DÖNÜŞÜMLER'' bölümünü gözden geçiriniz.
Bir zamanlar Balkanların lider ülkelerinden olan Yugoslavya, Milošević’in iktidarı sırasında dağılmış ve savaştan savaşa sürüklenmiştir. Sırbistan ve Karadağ’ın oluşturduğu YFC’de 24 Eylül 2000 tarihinde düzenlenen genel seçim ise Sırbistan’da Milošević yönetiminin sonunu getirmiş ve ülkede yeni bir dönemin
başlamasına yol açmıştır. Seçimde Vojislav Koštunica liderliğindeki muhalefet ittifakı oyların %50’sinden fazlasını alırken Milošević’in liderliğindeki Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) aldığı %37 civarında oyla ikinci sırayı almıştır.
Milošević’in iktidarı kaybetmesi Sırbistan halkı için uzun süreden beri mahkûm edildiği izolasyon, yoksulluk ve belirsizlikten kurtulmak, Sırbistan’ın politikalarından olumsuz etkilenen komşu ülkeler içinse rahat bir soluk almak anlamına geliyordu. Seçim sonuçlarını tanımayan Milošević hile yoluyla koltuğunu korumaya kalkışınca ülkede sivil itaatsizlik eylemleri başlamış, halk iradesinin korunması için Sırbistan’ın değişik kentlerinden gelen halk kitleleri Belgrad sokaklarına dökülmüştür. Sadece demokratik değişim isteyenler değil, 1990’lardaki savaşları kazanamadığı için Milošević’e kızanlar da protestocular arasındaydı. Milošević rejimini Balkanlardaki en büyük istikrarsızlık kaynağı olarak gören ABD ve Avrupa ülkeleri Sırbistan muhalefetine destek verirken Rusya da artık Milošević’i desteklemeyi bırakmıştı. Protestoların hızla
büyümesi üzerine Milošević polisin ve ordunun desteğini yitirmiş, “Kırmızı Bereliler” olarak bilinen özel harekât birimi ve istihbarat teşkilatı da rejime desteğini çekince Milošević 5 Ekim 2000 tarihinde seçimi kaybettiğini kabul ederek görevinden istifa etmiştir.
Bir zamanlar Balkanların lider ülkelerinden olan Yugoslavya, Milošević’in iktidarı sırasında dağılmış ve savaştan savaşa sürüklenmiştir. Sırbistan ve Karadağ’ın oluşturduğu YFC’de 24 Eylül 2000 tarihinde düzenlenen genel seçim ise Sırbistan’da Milošević yönetiminin sonunu getirmiş ve ülkede yeni bir dönemin
başlamasına yol açmıştır. Seçimde Vojislav Koštunica liderliğindeki muhalefet ittifakı oyların %50’sinden fazlasını alırken Milošević’in liderliğindeki Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) aldığı %37 civarında oyla ikinci sırayı almıştır.
Milošević’in iktidarı kaybetmesi Sırbistan halkı için uzun süreden beri mahkûm edildiği izolasyon, yoksulluk ve belirsizlikten kurtulmak, Sırbistan’ın politikalarından olumsuz etkilenen komşu ülkeler içinse rahat bir soluk almak anlamına geliyordu. Seçim sonuçlarını tanımayan Milošević hile yoluyla koltuğunu korumaya kalkışınca ülkede sivil itaatsizlik eylemleri başlamış, halk iradesinin korunması için Sırbistan’ın değişik kentlerinden gelen halk kitleleri Belgrad sokaklarına dökülmüştür. Sadece demokratik değişim isteyenler değil, 1990’lardaki savaşları kazanamadığı için Milošević’e kızanlar da protestocular arasındaydı. Milošević rejimini Balkanlardaki en büyük istikrarsızlık kaynağı olarak gören ABD ve Avrupa ülkeleri Sırbistan muhalefetine destek verirken Rusya da artık Milošević’i desteklemeyi bırakmıştı. Protestoların hızla
büyümesi üzerine Milošević polisin ve ordunun desteğini yitirmiş, “Kırmızı Bereliler” olarak bilinen özel harekât birimi ve istihbarat teşkilatı da rejime desteğini çekince Milošević 5 Ekim 2000 tarihinde seçimi kaybettiğini kabul ederek görevinden istifa etmiştir.
Soru 8
2006 yılında Sırbistan’dan ayrılarak siyasi bağımsızlığını ilan etmesine rağmen bu ülkeyle toplumsal ve ekonomik bağları güçlü bir şekilde devam eden ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kosova
B
Slovenya
C
Makedonya
D
Karadağ
E
Hırvatistan
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''SIRBİSTAN VE KARADAĞ’DA YAŞANAN DÖNÜŞÜMLER'' bölümünü gözden geçiriniz.
2006 yılında Sırbistan’dan ayrılarak siyasi bağımsızlığını
ilan etmesine rağmen Karadağ’ın bu ülkeyle
toplumsal ve ekonomik bağları güçlü bir şekilde devam
etmektedir. Karadağ vatandaşlarının %75’inin
Sırbistan’da yakın akrabaları bulunmakta, her yıl
Karadağ’dan birkaç bin öğrenci Sırbistan üniversitelerinde
öğrenim görmekte, Karadağ vatandaşları
kendi ülkelerinde bulamadıkları sağlık hizmetleri için
Sırbistan’a gitmek zorunda kalmaktadır. Karadağ ekonomisi
ve şirketleri de Sırbistan’dan ithal edilen ürünlere
ve Sırbistan pazarına oldukça bağımlı durumdadır
2006 yılında Sırbistan’dan ayrılarak siyasi bağımsızlığını
ilan etmesine rağmen Karadağ’ın bu ülkeyle
toplumsal ve ekonomik bağları güçlü bir şekilde devam
etmektedir. Karadağ vatandaşlarının %75’inin
Sırbistan’da yakın akrabaları bulunmakta, her yıl
Karadağ’dan birkaç bin öğrenci Sırbistan üniversitelerinde
öğrenim görmekte, Karadağ vatandaşları
kendi ülkelerinde bulamadıkları sağlık hizmetleri için
Sırbistan’a gitmek zorunda kalmaktadır. Karadağ ekonomisi
ve şirketleri de Sırbistan’dan ithal edilen ürünlere
ve Sırbistan pazarına oldukça bağımlı durumdadır
Soru 9
Arnavutluk’un AB ile üyelik müzakerelerine başladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2002
B
2010
C
2020
D
2005
E
2008
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''BULGARİSTAN, ROMANYA, ARNAVUTLUK VE YUNANİSTAN’IN DURUMU'' bölümünü gözden geçiriniz.
1997’de iç savaşın eşiğine gelen Arnavutluk’ta reformlar yavaş ilerlemiş ve ülke ancak 2020 yılında AB ile üyelik müzakerelerine başlayabilmiştir.
1997’de iç savaşın eşiğine gelen Arnavutluk’ta reformlar yavaş ilerlemiş ve ülke ancak 2020 yılında AB ile üyelik müzakerelerine başlayabilmiştir.
Soru 10
Aşağıda verilen ülkelerden hangisi Soğuk Savaş sonrasında siyasi veya iktisadi bir dönüşüm geçirmemiştir?
Seçenekler
A
Arnavutluk
B
Yunanistan
C
Bosna-Hersek
D
Hırvatistan
E
Kosova
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''BULGARİSTAN, ROMANYA, ARNAVUTLUK VE YUNANİSTAN’IN DURUMU'' bölümünü gözden geçiriniz.
Balkanlardaki diğer ülkelerin aksine Yunanistan
Soğuk Savaş sonrasında bir siyasi veya iktisadi dönüşüm
geçirmemiştir. 1990’ların başlarında Yunanistan,
bir AT ve NATO ülkesi olarak Balkanlarda
lider ülke rolünü oynamaya çalışmış fakat bölgedeki
ülkelerin çoğuyla sorunlar yaşamıştır.
Balkanlardaki diğer ülkelerin aksine Yunanistan
Soğuk Savaş sonrasında bir siyasi veya iktisadi dönüşüm
geçirmemiştir. 1990’ların başlarında Yunanistan,
bir AT ve NATO ülkesi olarak Balkanlarda
lider ülke rolünü oynamaya çalışmış fakat bölgedeki
ülkelerin çoğuyla sorunlar yaşamıştır.
Soru 11
"Eylül 1986’da Sırp Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayımlanan ve Sırp milliyetçi bakış açısıyla Yugoslavya’nın eleştirisini yapan ............ deprem etkisi yaratmış ve Yugoslavya’nın dağılma sürecinde önemli bir etken olmuştur."
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Badinter Komisyonu
B
DEMOS
C
Koruma Gücü UNPROFOR
D
Memorandum SANU
E
Vance-Owen Planı
Açıklama:
YUGOSLAVYA’NIN DAĞILMASI
Eylül 1986’da Sırp Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayımlanan ve Sırp milliyetçi bakış açısıyla Yugoslavya’nın eleştirisini yapan muhtıra (Memorandum SANU) ise deprem etkisi yaratmış ve Yugoslavya’nın dağılma sürecinde önemli bir etken olmuştur.
Eylül 1986’da Sırp Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayımlanan ve Sırp milliyetçi bakış açısıyla Yugoslavya’nın eleştirisini yapan muhtıra (Memorandum SANU) ise deprem etkisi yaratmış ve Yugoslavya’nın dağılma sürecinde önemli bir etken olmuştur.
Soru 12
I-Sloven-Hırvat
II-Sırp-Makedonya
III-Hırvat-Arnavutluk
IV-Makedonya-Bosna Hersek
V-Sırp-Karadağlı
1990’ların sonlarına doğru Yugoslavya’nın dağılması üzerine iki temel yaklaşım gelişmiştir. Bu yaklaşımlar yukarıdakilerden hangileridir?
II-Sırp-Makedonya
III-Hırvat-Arnavutluk
IV-Makedonya-Bosna Hersek
V-Sırp-Karadağlı
1990’ların sonlarına doğru Yugoslavya’nın dağılması üzerine iki temel yaklaşım gelişmiştir. Bu yaklaşımlar yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
I-IV
B
II-V
C
IV-V
D
III-IV
E
I-V
Açıklama:
YUGOSLAVYA’NIN DAĞILMASI
1990’ların sonlarına doğru Yugoslavya’nın dağılması üzerine biri Sloven-Hırvat, diğeri ise Sırp- Karadağlı olmak üzere iki temel yaklaşım geliştirilmiştir. Slovenler ve Hırvatlar, Yugoslavya’nın cumhuriyet sınırlarına göre dağılmasını savunurken Sırp ve Karadağlılar ise ülke parçalanacaksa bunun etnik sınırlara göre olmasını istiyor ve Yugoslavya topraklarında yaşayan bütün Sırpları ayrı bir devlet çatısı altında toplamayı hedefliyordu. Tasarlanan “Büyük Sırbistan” projesinin batı sınırları Hırvatistan’ın iç kesimlerine kadar uzanmaktaydı.
1990’ların sonlarına doğru Yugoslavya’nın dağılması üzerine biri Sloven-Hırvat, diğeri ise Sırp- Karadağlı olmak üzere iki temel yaklaşım geliştirilmiştir. Slovenler ve Hırvatlar, Yugoslavya’nın cumhuriyet sınırlarına göre dağılmasını savunurken Sırp ve Karadağlılar ise ülke parçalanacaksa bunun etnik sınırlara göre olmasını istiyor ve Yugoslavya topraklarında yaşayan bütün Sırpları ayrı bir devlet çatısı altında toplamayı hedefliyordu. Tasarlanan “Büyük Sırbistan” projesinin batı sınırları Hırvatistan’ın iç kesimlerine kadar uzanmaktaydı.
Soru 13
I-Makedonya II-Sırbistan III-Hırvatistan IV-Slovenya V-Karadağ VI-Kosova VII-Voyvodina Yukarıdaki bölgelerden hangileri 27 Nisan 1992 tarihinde kurulan Yugoslavya Federal Cumhuriyeti yönetimi altında yer almıştır?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
II,III,V,VI
C
II,V,VI,VII
D
III,IV,V,VI
E
IV,V,VI,VII
Açıklama:
YUGOSLAVYA’NIN DAĞILMASI
Belgrad ise 27 Nisan 1992 tarihinde Sırbistan ve Karadağ’ın yeni ortak devleti olarak Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni (YFC) ilan etmiştir. Sadece kâğıt üzerinde kalan özerklikleriyle Kosova ve Voyvodina da Sırbistan’ın yönetiminde YFC’nin içinde yer almıştır.
Belgrad ise 27 Nisan 1992 tarihinde Sırbistan ve Karadağ’ın yeni ortak devleti olarak Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni (YFC) ilan etmiştir. Sadece kâğıt üzerinde kalan özerklikleriyle Kosova ve Voyvodina da Sırbistan’ın yönetiminde YFC’nin içinde yer almıştır.
Soru 14
Boşnaklar ile Hırvatlar arasındaki çatışmaların bitirilmesini ve Bosna-Hersek’te iki halkın çoğunlukta olduğu bölgelerde Bosna ve Hersek Federasyonunun (FBiH) oluşturulmasına karar verilen anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Londra Barış Antlaşması
B
Dayton Barış Antlaşması
C
Washington Antlaşması
D
Ohri Çerçeve Antlaşması
E
Vance-Owen Antlaşması
Açıklama:
BOSNA SAVAŞI
Boşnaklar ve Hırvatlar arasında barışın sağlanması Avrupalı devletlerin ve ABD’nin ara buluculuğuyla mümkün olmuştur. Fransa ve Almanya’nın girişimleriyle İzetbegović ve Tuđman 9 Ocak 1994’te Bonn’da bir araya gelmiş ve ateşkes şartlarını görüşmüşlerdir. Nihayet ABD’li yetkililerin iki tarafla yürüttüğü diplomasinin sonucunda Boşnak ve Hırvat temsilciler arasında 1 Mart 1994’te Washington Antlaşması imzalanmıştır. Bu Antlaşma’yla Boşnaklar ile Hırvatlar arasındaki çatışmalar bitirilmiş ve Bosna-Hersek’te iki halkın çoğunlukta olduğu bölgelerde Bosna ve Hersek Federasyonunun (FBiH) oluşturulmasına karar verilmiştir.
Boşnaklar ve Hırvatlar arasında barışın sağlanması Avrupalı devletlerin ve ABD’nin ara buluculuğuyla mümkün olmuştur. Fransa ve Almanya’nın girişimleriyle İzetbegović ve Tuđman 9 Ocak 1994’te Bonn’da bir araya gelmiş ve ateşkes şartlarını görüşmüşlerdir. Nihayet ABD’li yetkililerin iki tarafla yürüttüğü diplomasinin sonucunda Boşnak ve Hırvat temsilciler arasında 1 Mart 1994’te Washington Antlaşması imzalanmıştır. Bu Antlaşma’yla Boşnaklar ile Hırvatlar arasındaki çatışmalar bitirilmiş ve Bosna-Hersek’te iki halkın çoğunlukta olduğu bölgelerde Bosna ve Hersek Federasyonunun (FBiH) oluşturulmasına karar verilmiştir.
Soru 15
11 Temmuz 1995’te Ratko Mladić önderliğindeki Sırp güçleri 8.000’in üzerindeki Boşnak sivili katlettiği soykırım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vişegrad
B
Zvornik
C
Bosanski Brod
D
Srebrenitsa
E
Derventa
Açıklama:
BOSNA SAVAŞI
11 Temmuz 1995’te Ratko Mladić önderliğindeki Sırp güçleri Srebrenitsa’ya girmiştir. Sırpların kente girişinden itibaren altı gün içinde 8.000’in üzerinde Boşnak sivil katledilmiş, böylece Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan beri görülmemiş bir soykırım suçu işlenmiştir.
11 Temmuz 1995’te Ratko Mladić önderliğindeki Sırp güçleri Srebrenitsa’ya girmiştir. Sırpların kente girişinden itibaren altı gün içinde 8.000’in üzerinde Boşnak sivil katledilmiş, böylece Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan beri görülmemiş bir soykırım suçu işlenmiştir.
Soru 16
I-İtalya
II-Çin
III-Rusya
IV-Bulgaristan
V-Romanya
VI-Pakistan
VII-İran
Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ülkeler yukarıdakilerden hangileridir?
II-Çin
III-Rusya
IV-Bulgaristan
V-Romanya
VI-Pakistan
VII-İran
Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ülkeler yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
III-IV-V
B
I-II-VI-VII
C
II-IV-VI-VII
D
I-IV-VI
E
V-VI-VII
Açıklama:
KOSOVA’NIN BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ
Eylül 2020’ye değin Kosova’nın bağımsızlığını BM’ye mensup 196 ülke içinden 119’u tanımış fakat bu ülkelerden 13’ü siyasi sebeplerle tanıma kararını geri çekmiştir. Sırbistan’ın yanı sıra BM Güvenlik Konseyi üyesi iki ülke (Rusya ve Çin), AB üyesi beş ülke (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İspanya, Romanya, Slovakya, Yunanistan), Bosna-Hersek, Brezilya, Hindistan ve İran Kosova’yı tanımayan ülkeler arasında yer almaktadır. Kosova, dünya ülkelerinin çoğunluğu tarafından tanınmış olsa da Rusya ve Çin’in vetosu yüzünden henüz BM üyeliğine kabul edilmiş değildir.
Eylül 2020’ye değin Kosova’nın bağımsızlığını BM’ye mensup 196 ülke içinden 119’u tanımış fakat bu ülkelerden 13’ü siyasi sebeplerle tanıma kararını geri çekmiştir. Sırbistan’ın yanı sıra BM Güvenlik Konseyi üyesi iki ülke (Rusya ve Çin), AB üyesi beş ülke (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İspanya, Romanya, Slovakya, Yunanistan), Bosna-Hersek, Brezilya, Hindistan ve İran Kosova’yı tanımayan ülkeler arasında yer almaktadır. Kosova, dünya ülkelerinin çoğunluğu tarafından tanınmış olsa da Rusya ve Çin’in vetosu yüzünden henüz BM üyeliğine kabul edilmiş değildir.
Soru 17
"Ohri Çerçeve Anlaşması" Balkanlardaki hangi taraflar arasında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Boşnaklar- Sırplar
B
Makedonlar- Arnavutlar
C
Kosova- Hırvatlar
D
Slovenler- Karadağlılar
E
Yugoslavya- Arnavutluk
Açıklama:
PREŞOVA VADİSİ VE MAKEDONYA’DAKİ ARNAVUTLARIN AYAKLANMASI
Altı ay kadar süren çatışmaların ardından 13 Ağustos 2001 tarihinde imzalanan Ohri Çerçeve Anlaşması ile Arnavutlar, Makedonya’daki haklarının genişletilmesi karşılığında silah bırakmayı kabul etmiştir.
Altı ay kadar süren çatışmaların ardından 13 Ağustos 2001 tarihinde imzalanan Ohri Çerçeve Anlaşması ile Arnavutlar, Makedonya’daki haklarının genişletilmesi karşılığında silah bırakmayı kabul etmiştir.
Soru 18
Karadağ’ı Sırbistan’ın maruz kaldığı uluslararası izolasyondan kurtarmak maksadıyla Belgrad’dan farklı politikalar izlemeye başlayan, daha sonra ise tam bağımsızlık için kolları sıvayan Karadağlı devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nikolić
B
Vučić
C
Đinđić
D
Koštunica
E
Đukanović
Açıklama:
SIRBİSTAN VE KARADAĞ’DA YAŞANAN DÖNÜŞÜMLER
Cumhurbaşkanlığına seçilen Milo Đukanović, önce Karadağ’ı Sırbistan’ın maruz kaldığı uluslararası izolasyondan kurtarmak maksadıyla Belgrad’dan farklı politikalar izlemeye başlamış, daha sonra ise tam bağımsızlık için kolları sıvamıştır.
Cumhurbaşkanlığına seçilen Milo Đukanović, önce Karadağ’ı Sırbistan’ın maruz kaldığı uluslararası izolasyondan kurtarmak maksadıyla Belgrad’dan farklı politikalar izlemeye başlamış, daha sonra ise tam bağımsızlık için kolları sıvamıştır.
Soru 19
Soğuk savaş döneminde siyasi ve ekonomik avantajları nedeniyle Balkan ülkelerinin liderliğine girişen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Yunanistan
C
Romanya
D
Macaristan
E
Arnavutluk
Açıklama:
BULGARİSTAN, ROMANYA, ARNAVUTLUK VE YUNANİSTAN’IN DURUMU
Soğuk Savaş’ta komünizmle yönetilmemiş tek Balkan ülkesi olan Yunanistan’da ise diğer ülkelerdeki siyasi ve ekonomik dönüşümler yaşanmamış, Yunanistan bu durumun avantajıyla bölgede lider ülke olmak için girişimlerde bulunmuştur.
Soğuk Savaş’ta komünizmle yönetilmemiş tek Balkan ülkesi olan Yunanistan’da ise diğer ülkelerdeki siyasi ve ekonomik dönüşümler yaşanmamış, Yunanistan bu durumun avantajıyla bölgede lider ülke olmak için girişimlerde bulunmuştur.
Soru 20
2009 genel seçimiyle Bulgaristan siyasi sahnesindeki en önemli parti durumuna gelen ve bu konumunu günümüze kadar sürdürmüş olan parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan’ın Avrupa Gelişimi için Vatandaşlar (GERB)
B
Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH)
C
Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP)
D
Demokratik Güçler Birliği (SDS)
E
Ulusal Kurtuluş Cephesi (FSN)
Açıklama:
BULGARİSTAN, ROMANYA, ARNAVUTLUK VE YUNANİSTAN’IN DURUMU
2006 yılında Boyko Borisov’un liderliğinde kurulan Bulgaristan’ın Avrupa Gelişimi için Vatandaşlar (GERB) adlı parti, 2009 genel seçimiyle Bulgaristan siyasi sahnesindeki en önemli parti durumuna gelmiş ve bu konumunu günümüze kadar sürdürmüştür.
2006 yılında Boyko Borisov’un liderliğinde kurulan Bulgaristan’ın Avrupa Gelişimi için Vatandaşlar (GERB) adlı parti, 2009 genel seçimiyle Bulgaristan siyasi sahnesindeki en önemli parti durumuna gelmiş ve bu konumunu günümüze kadar sürdürmüştür.
Soru 21
1988'de Voyvodina ve Kosova'da gerçekleşen Sırp protestoları hangi ad ile de bilinir?
Seçenekler
A
Memorandum SANU
B
Yoğurt Devrimi
C
Preşova Vadisi
D
Yugoslavya Halk Ordusu
E
Hırvat Demokratik Birliği
Açıklama:
1988'de Voyvodina ve Kosova'da gerçekleşen Sırp protestoları "Yoğurt Devrimi" olarak da adlandırılır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 22
Yugoslavya Halk Ordusunun Slovenya topraklarından çekilmesine ilişkin Brioni Antlaşmasının imzalandığı yıl aşağıdakilerin hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
1987
B
1989
C
1991
D
1993
E
1995
Açıklama:
Avrupa Topluluğunun ara buluculuğuyla 7 Temmuz 1991’de imzalanan Brioni Antlaşması’yla Yugoslavya Halk Ordusu Slovenya topraklarından çekilmiştir. Doğru cevap C) şıkkıdır.
Soru 23
Makedonya'nın Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan ettiği yıl aşağıdakilerin hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
1987
B
1989
C
1991
D
1993
E
1995
Açıklama:
Hırvatistan’da şiddetli çatışmalar yaşanırken Makedonya 21 Kasım 1991’de Yugoslavya’dan bağımsızlığını ilan etmiştir. Doğru cevap C) şıkkıdır.
Soru 24
Bosna'da bulunan eski Mostar Köprüsü'nü inşa eden mimarın adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hayreddin
B
Sinan
C
Murat
D
Sedefkar Mehmet Aga
E
Kemaleddin
Açıklama:
Mostar Köprüsü Mimar Hayreddin tarafından 16. yüzyılın ortalarında inşa edilmiştir. Doğru cevap A) şıkkıdır.
Soru 25
Bosna ve Hersek Federasyonunun (FBİH) oluşturulmasına 1994'te karar verilen Antlaşma aşağıdakilerin hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Londra
B
Dayton
C
Lahey
D
Washington
E
Owen-Stoltenberg
Açıklama:
ABD’li yetkililerin iki tarafla yürüttüğü diplomasinin sonucunda Boşnak ve Hırvat temsilciler arasında 1 Mart 1994’te Washington Antlaşması imzalanmıştır. Bu Antlaşma’yla Boşnaklar ile Hırvatlar arasındaki çatışmalar bitirilmiş ve Bosna-Hersek’te iki halkın çoğunlukta olduğu bölgelerde Bosna ve Hersek Federasyonunun (FBiH) oluşturulmasına karar verilmiştir. Doğru cevap D) şıkkıdır.
Soru 26
Kosova'da savaşın fiilen bitirilmesine ilişkin olarak NATO, YFC Ordusu ve Sırbistan İçişleri Bakanlığı temsilcileri arasında imzalanan antlaşmanın tarihi aşağıdakilerin hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
4 Haziran 1993
B
4-7 Ağustos 1995
C
9 Haziran 1999
D
10 Nisan 2002
E
26 Şubat 2006
Açıklama:
Kosova’daki savaş, 9 Haziran 1999 tarihinde Makedonya’nın Kumanova kentinde NATO, YFC Ordusu ve Sırbistan İçişleri Bakanlığı temsilcileri arasında imzalanan bir antlaşmayla fiilen bitirilmiştir. Antlaşmanın ardından Sırp silahlı kuvvetleri Kosova’dan geri çekilmiş ve yerine NATO’ya bağlı Kosova Barış Gücü (KFOR) geçmiştir. Burada doğru cevap olarak C) şıkkı işaretlenmelidir.
Soru 27
Bulgaristan'da siyaset sahnesinde kilit rol oynayan ve çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu siyasal organizasyon aşağıdakilerin hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Bulgaristan Sosyalist Partisi
B
Hak ve Özgürlükler Hareketi
C
Demokratik Güçler Birliği
D
Avrupa Gelişimi için Yurttaşlar
E
Bulgaristan Yurttaşlık Partisi
Açıklama:
Çoğunluğunu Bulgaristanlı Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH; Bulgarca DPS), iki ana güç arasında hangi tarafın ağır basacağını belirleyen bir kilit parti olmuştur. Burada doğru cevap B) şıkkıdır.
Soru 28
14 Ağustos 2001 tarihinde Ohri Çerçeve anlaşması ile Arnavutlar neyin karşılığında silah bırakmayı kabul ettiği aşağıdakilerin hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Ticaretin arttırılması
B
Avrupa Birliğine kabulü
C
NATO üyeliğine kabulü
D
Haklarının genişletilmesi
E
Para yardımının yapılması
Açıklama:
Altı ay kadar süren çatışmaların ardından 13 Ağustos 2001 tarihinde imzalanan Ohri Çerçeve Anlaşması ile Arnavutlar, Makedonya’daki haklarının genişletilmesi karşılığında silah bırakmayı kabul etmiştir. Burada doğru cevap D) şıkkıdır.
Soru 29
Romanya'da eski komünistler dışındaki bir kadro ile 1996'da iktidara gelen ve reformlara hız veren siyasi organizasyon aşağıdakilerin hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Ulusal Kurtuluş Cephesi
B
Büyük Romanya Partisi
C
Romanya Demokratik Konvansiyonu
D
Romanya Sosyal Demokrasi Partisi
E
Sosyal Demokratik Parti
Açıklama:
Kasım 1996’da düzenlenen genel seçimi merkez sağ partilerinin oluşturduğu Romanya Demokratik Konvansiyonu (CDR) kazanmış, ayrıca bu koalisyonun adayı Emil Constantinescu yeni cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir. Böylece Romanya’da iktidar ilk kez eski komünistlerin dışındaki bir kadronun eline geçmiştir.
Soru 30
Aşağıdakilerin hangisi Yunanistan'ın Soğuk Savaş sonrası yaşadığı krizlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Makedonya ile yaşanan isim krizi
B
Güney Arnavutluk'ta yaşayan Yunan azınlık üzerinden gelişen Arnavutluk krizi
C
Helen Çözümü ve Altın şafak gibi aşırı sağ partilerin politikaları
D
Türkiye ile Batı Trakya'da yaşanan sınır sorunları
E
2010 yılından itibaren yaşanan ekonomik kriz
Açıklama:
Yunanistan'ın Soğuk Savaş sonrası yaşadığı krizler: a)Makedonya ile yaşanan isim krizi, b) Güney Arnavutluk'ta yaşayan Yunan azınlık üzerinden gelişen Arnavutluk krizi, c) Helen Çözümü ve Altın şafak gibi aşırı sağ partilerin politikaları ve e) 2010 yılından itibaren yaşanan ekonomik kriz v.b. dir. Türkiye ile Batı Trakya'da sınır sorunları söz konusu değildir. Burada doğru cevap D) şıkkıdır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi, 1986 yılında Sırp Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayınlanan Memorandum SANU'nun içeriğinde yer almaz?
Seçenekler
A
Sırpların asimilasyon tehlikesi altında olduğu
B
Yugoslavya içinde Sırbistan sınırlarının gözden geçirilmesi gerektiği
C
Sırbistan'ın diğer federal birimler tarafından siyasi, ekonomik, kültürel alanlarda kenara itildiği
D
Sırpların eşit haklara sahip olmadığı
E
Yugoslavya Halk Ordusu'nun Sırp ordusuna dönüşmesi gerektiği
Açıklama:
Yugoslavya’yı Dağılmaya Götüren İç Siyasi Gelişmeler, başlığı altında.
Eylül 1986’da Sırp Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayımlanan ve Sırp milliyetçi bakış açısıyla Yugoslavya’nın
eleştirisini yapan muhtıra (Memorandum SANU) Yugoslavya’nın dağılma sürecinde önemli bir etken olmuştur. Muhtırada, diğerleri arasında, Sırbistan’ın başta Hırvatistan ve Slovenya olmak üzere Yugoslavya’nın diğer federal birimleri tarafından siyasi, ekonomik, kültürel ve bilimsel alanlarda kenara itildiği, Sırbistan’a yeterince yatırım yapılmadığı, Sırpların eşit haklara sahip olmadığı ve asimilasyon tehlikesi altında olduğu, Kosova’daki Sırpların sürgün edildiği ve Yugoslavya içinde Sırbistan sınırlarının gözden geçirilmesi gerektiği vurgulanmaktaydı. Muhtırada Yugoslavya Halk Ordusu'nun Sırp ordusuna dönüştürülmesi yoktu ancak 1991 yılının ikinci yarısında itibaren adım adım gerçekleştirilecektir. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
Eylül 1986’da Sırp Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayımlanan ve Sırp milliyetçi bakış açısıyla Yugoslavya’nın
eleştirisini yapan muhtıra (Memorandum SANU) Yugoslavya’nın dağılma sürecinde önemli bir etken olmuştur. Muhtırada, diğerleri arasında, Sırbistan’ın başta Hırvatistan ve Slovenya olmak üzere Yugoslavya’nın diğer federal birimleri tarafından siyasi, ekonomik, kültürel ve bilimsel alanlarda kenara itildiği, Sırbistan’a yeterince yatırım yapılmadığı, Sırpların eşit haklara sahip olmadığı ve asimilasyon tehlikesi altında olduğu, Kosova’daki Sırpların sürgün edildiği ve Yugoslavya içinde Sırbistan sınırlarının gözden geçirilmesi gerektiği vurgulanmaktaydı. Muhtırada Yugoslavya Halk Ordusu'nun Sırp ordusuna dönüştürülmesi yoktu ancak 1991 yılının ikinci yarısında itibaren adım adım gerçekleştirilecektir. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 32
I. Kosova
II. Slovenya
III. Voyvodina
IV. Hırvatistan
Yukarıdakilerden hangileri Milošević tarafından 1988’de yapılan ve Yoğurt Devrimi olarak bilinen Sırp protestoları sonucunda yönetimine el konan iki özerk bölgedir?
II. Slovenya
III. Voyvodina
IV. Hırvatistan
Yukarıdakilerden hangileri Milošević tarafından 1988’de yapılan ve Yoğurt Devrimi olarak bilinen Sırp protestoları sonucunda yönetimine el konan iki özerk bölgedir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
I ve II
Açıklama:
Yugoslavya’yı Dağılmaya Götüren İç Siyasi Gelişmeler, başlığı altında.
Yugoslavya’nın 1974 tarihli anayasası, ülkeyi oluşturan altı cumhuriyetin yanı sıra Sırbistan’a bağlı Kosova ve Voyvodina özerk bölgelerine de geniş yetkiler tanımıştı. Yugoslavya Komünistler Birliği ve federal kurumların bünyesinde Kosova ve Voyvodina’nın da eşit birer oy hakkı bulunmaktaydı. Kosova ve Voyvodina’nın kendi öz yönetimleri olduğu için, Milošević onları kontrol edemiyordu. Bu sebeple Milošević 1988’de Voyvodina ve Kosova’da “Yoğurt Devrimi” olarak bilinen Sırp protestolarını organize etmiş ve ardından bu iki özerk bölgenin yönetimlerine el koymuştur. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Yugoslavya’nın 1974 tarihli anayasası, ülkeyi oluşturan altı cumhuriyetin yanı sıra Sırbistan’a bağlı Kosova ve Voyvodina özerk bölgelerine de geniş yetkiler tanımıştı. Yugoslavya Komünistler Birliği ve federal kurumların bünyesinde Kosova ve Voyvodina’nın da eşit birer oy hakkı bulunmaktaydı. Kosova ve Voyvodina’nın kendi öz yönetimleri olduğu için, Milošević onları kontrol edemiyordu. Bu sebeple Milošević 1988’de Voyvodina ve Kosova’da “Yoğurt Devrimi” olarak bilinen Sırp protestolarını organize etmiş ve ardından bu iki özerk bölgenin yönetimlerine el koymuştur. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 33
Bosna-Hersek'te 1990 yılında yapılan seçimlerde Boşnaklar çoğunlukla hangi partiye oy vermeyi tercih etmiştir?
Seçenekler
A
Sırbistan Sosyalist Partisi
B
Slovenya Demokratik Muhalefeti
C
Demokratik Eylem Partisi
D
Hırvat Demokratik Birliği
E
Sırp Demokratik Partisi
Açıklama:
Yugoslavya’yı Dağılmaya Götüren İç Siyasi Gelişmeler başlığı altında.
Bosna-Hersek ve Makedonya’da genellikle partiler etnik temelde kurulmuş ve her vatandaş etnik bakımdan kendine yakın bulduğu siyasi partilere oy vermiştir. Kasım-Aralık 1990’da Bosna-Hersek’te düzenlenen genel seçimlerde Boşnaklar çoğunlukla Demokratik Eylem Partisine (SDA), Sırplar çoğunlukla Sırp Demokratik Partisine (SDS), Hırvatlar ise çoğunlukla Bosna-Hersek Hırvat Demokratik Birliğine (HDZ BiH) oy vermeyi tercih etmiştir. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Bosna-Hersek ve Makedonya’da genellikle partiler etnik temelde kurulmuş ve her vatandaş etnik bakımdan kendine yakın bulduğu siyasi partilere oy vermiştir. Kasım-Aralık 1990’da Bosna-Hersek’te düzenlenen genel seçimlerde Boşnaklar çoğunlukla Demokratik Eylem Partisine (SDA), Sırplar çoğunlukla Sırp Demokratik Partisine (SDS), Hırvatlar ise çoğunlukla Bosna-Hersek Hırvat Demokratik Birliğine (HDZ BiH) oy vermeyi tercih etmiştir. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 34
I. Batı tipi demokrasiyi kabul ettirmek
II. Piyasa ekonomisini kabul ettirmek
III. Konfederal bir ülke inşa ettirmek
IV. Ekonomik ve silah ambargosu uygulamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ABD'nin 1990 yıllarının başına kadar Yugoslavya ile ilgili olarak benimsediği politikalardan biri değildir?
II. Piyasa ekonomisini kabul ettirmek
III. Konfederal bir ülke inşa ettirmek
IV. Ekonomik ve silah ambargosu uygulamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ABD'nin 1990 yıllarının başına kadar Yugoslavya ile ilgili olarak benimsediği politikalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız IV
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Yugoslavya Krizine Uluslararası Tepkiler, başlığı altında.
ABD, Yugoslavya krizi karşısında tamamen kayıtsız kalmamıştır. Savaşlar başlamadan önce ABD’nin öncelikli hedefi Yugoslavya’nın bütünlüğünü koruyarak bu ülkeye Batı tipi demokrasiyi ve piyasa ekonomisini kabul ettirmekti. Bu amaçla ABD ilk başlarda Belgrad’daki federal yönetimi muhatap almış, bağımsız olmaya çalışan Slovenya ve Hırvatistan ise bundan son derece rahatsız olmuştur. Federal yapının demokratik bir şekilde korunması fikriyle ABD Dışişleri Bakanı James Baker Haziran 1991’de Belgrad’ı ziyaret etmiştir. Ancak Yugoslavya’daki çatlaklar derinleşince, ABD bu sefer konfederal bir Yugoslavya’nın inşası fikrini ortaya atmış ancak bu da Sırbistan tarafından kabul edilmemiştir. Ambargo uygulayan AT'dir. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
ABD, Yugoslavya krizi karşısında tamamen kayıtsız kalmamıştır. Savaşlar başlamadan önce ABD’nin öncelikli hedefi Yugoslavya’nın bütünlüğünü koruyarak bu ülkeye Batı tipi demokrasiyi ve piyasa ekonomisini kabul ettirmekti. Bu amaçla ABD ilk başlarda Belgrad’daki federal yönetimi muhatap almış, bağımsız olmaya çalışan Slovenya ve Hırvatistan ise bundan son derece rahatsız olmuştur. Federal yapının demokratik bir şekilde korunması fikriyle ABD Dışişleri Bakanı James Baker Haziran 1991’de Belgrad’ı ziyaret etmiştir. Ancak Yugoslavya’daki çatlaklar derinleşince, ABD bu sefer konfederal bir Yugoslavya’nın inşası fikrini ortaya atmış ancak bu da Sırbistan tarafından kabul edilmemiştir. Ambargo uygulayan AT'dir. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 35
1992 yılında Bosna-Hersek'te Bosnalı Sırplar etnik temizlik yaparken Sırbistan’daki Milošević yönetimi Bosna-Hersek topraklarını aralarında paylaşmak üzere aşağıdakilerden hangisi ile gizlice görüşmeler yapmıştır?
Seçenekler
A
Karadağ
B
ABD
C
Avrupa Topluluğu ülkeleri
D
Slovenya
E
Hırvatistan
Açıklama:
BOSNA SAVAŞI, başlığı altında.
Bosnalı Sırplar Bosna-Hersek’in bağımsızlığını ilan etme ihtimaline karşı 9 Ocak 1992’de kendi anayasalarını kabul ederek Bosna- Hersek toprakları içinde “Sırp Cumhuriyeti”ni ilan etmişlerdi. Ardından Bosna’nın doğusundaki şehirlere saldıran Bosnalı Sırplar, bu kentleri birer birer kontrol altına almış ve sivillere yönelik katliamlar gerçekleştirmiştir. Bosna Savaşı yıllarında Sırbistan’daki Milošević yönetimi sadece Bosna-Hersek’e saldırı düzenlemekle kalmamış, aynı zamanda Bosna-Hersek topraklarını aralarında paylaşmak üzere Hırvatistan’la gizlice görüşmüştür. Bu konuda Milošević ve dönemin Hırvatistan Cumhurbaşkanı Tuđman’ın ilk temaslarını daha 26 Mart 1991’de gerçekleştirdikleri bilinmektedir. Sırbistan ile Hırvatistan arasında en yoğun çatışmaların yaşandığı sıralarda bile, Bosna-Hersek’in bölüşülmesi meselesi komisyonlar düzeyinde Belgrad ile Zagreb arasında müzakere edilmiştir. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
Bosnalı Sırplar Bosna-Hersek’in bağımsızlığını ilan etme ihtimaline karşı 9 Ocak 1992’de kendi anayasalarını kabul ederek Bosna- Hersek toprakları içinde “Sırp Cumhuriyeti”ni ilan etmişlerdi. Ardından Bosna’nın doğusundaki şehirlere saldıran Bosnalı Sırplar, bu kentleri birer birer kontrol altına almış ve sivillere yönelik katliamlar gerçekleştirmiştir. Bosna Savaşı yıllarında Sırbistan’daki Milošević yönetimi sadece Bosna-Hersek’e saldırı düzenlemekle kalmamış, aynı zamanda Bosna-Hersek topraklarını aralarında paylaşmak üzere Hırvatistan’la gizlice görüşmüştür. Bu konuda Milošević ve dönemin Hırvatistan Cumhurbaşkanı Tuđman’ın ilk temaslarını daha 26 Mart 1991’de gerçekleştirdikleri bilinmektedir. Sırbistan ile Hırvatistan arasında en yoğun çatışmaların yaşandığı sıralarda bile, Bosna-Hersek’in bölüşülmesi meselesi komisyonlar düzeyinde Belgrad ile Zagreb arasında müzakere edilmiştir. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Sırpların Krayina Sırp Cumhuriyeti adı altında işgal ettiği topraklarını kurtarmak üzere Fırtına Harekâtı'nı yapmış ve topraklarını Sırplardan kurtarmıştır?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Karadağ
C
Bosna-Hersek
D
Hırvatistan
E
Romanya
Açıklama:
Fırtına Harekâtı’ndan Dayton Barış Antlaşması’na, başlığı altında.
Hırvatistan kendi topraklarında Sırpların “Krayina Sırp Cumhuriyeti” adı altında işgal ettikleri bölgeyi geri almak üzere Fırtına Harekâtı’nı başlatmıştır. Fırtına Harekâtı’na kadar Krayinalı Sırplar Belgrad’dan aldıkları destekle Hırvatlara karşı başarılı bir şekilde direnebilmişti. Ancak 4-7 Ağustos 1995 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu harekâtla Hırvatistan topraklarını işgalden kurtarmayı başarmıştır. Hırvat ordularının Knin şehrine girdiği 5 Ağustos tarihi Hırvatistan’da Zafer Bayramı olarak kutlanmıştır. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Hırvatistan kendi topraklarında Sırpların “Krayina Sırp Cumhuriyeti” adı altında işgal ettikleri bölgeyi geri almak üzere Fırtına Harekâtı’nı başlatmıştır. Fırtına Harekâtı’na kadar Krayinalı Sırplar Belgrad’dan aldıkları destekle Hırvatlara karşı başarılı bir şekilde direnebilmişti. Ancak 4-7 Ağustos 1995 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu harekâtla Hırvatistan topraklarını işgalden kurtarmayı başarmıştır. Hırvat ordularının Knin şehrine girdiği 5 Ağustos tarihi Hırvatistan’da Zafer Bayramı olarak kutlanmıştır. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan AB ülkelerinden biridir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi
C
İspanya
D
Romanya
E
Yunanistan
Açıklama:
KOSOVA’NIN BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ - Bağımsızlık İlanına Giden Süreç, başlığı altında.
Eylül 2020’ye değin Kosova’nın bağımsızlığını BM’ye mensup 196 ülke içinden 119’u tanımış fakat bu ülkelerden 13’ü siyasi sebeplerle tanıma kararını geri çekmiştir. Sırbistan’ın yanı sıra BM Güvenlik Konseyi üyesi iki ülke (Rusya ve Çin), AB üyesi beş ülke (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İspanya, Romanya, Slovakya, Yunanistan), Bosna-Hersek, Brezilya, Hindistan ve İran Kosova’yı tanımayan ülkeler arasında yer almaktadır. İtalya 21 Şubat 2008'de tanımıştır. Doğru yanıt A seçeneğinde verimiştir.
Eylül 2020’ye değin Kosova’nın bağımsızlığını BM’ye mensup 196 ülke içinden 119’u tanımış fakat bu ülkelerden 13’ü siyasi sebeplerle tanıma kararını geri çekmiştir. Sırbistan’ın yanı sıra BM Güvenlik Konseyi üyesi iki ülke (Rusya ve Çin), AB üyesi beş ülke (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İspanya, Romanya, Slovakya, Yunanistan), Bosna-Hersek, Brezilya, Hindistan ve İran Kosova’yı tanımayan ülkeler arasında yer almaktadır. İtalya 21 Şubat 2008'de tanımıştır. Doğru yanıt A seçeneğinde verimiştir.
Soru 38
Makedonya'da Arnavutlar ile Makedonlar arasında yaşanan gerilimler hangi yıl silahlı çalışmaya dönüşmüştür?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2001
D
2005
E
2007
Açıklama:
PREŞOVA VADİSİ VE MAKEDONYA’DAKİ ARNAVUTLARIN AYAKLANMASI, başlığı altında.
2001 yılında Makedonya’da Arnavutlar büyük bir ayaklanma başlatmışlardır. Makedonya’nın 1991’de bağımsızlığını ilan etmesinden itibaren burada yaşayan Makedonlar ve Arnavutlar arasındaki ilişkilerde çeşitli sorunlar yaşanmıştır. Arnavutlar başından beri Makedonya’nın siyasi hayatına katılmaktalarsa da sürekli olarak ayrımcılığa maruz kaldıkları düşüncesinde olmuşlardır. İki toplum arasındaki gerilimler en sonunda 2001 yılının başlarında silahlı çatışmaya dönüşmüştür. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
2001 yılında Makedonya’da Arnavutlar büyük bir ayaklanma başlatmışlardır. Makedonya’nın 1991’de bağımsızlığını ilan etmesinden itibaren burada yaşayan Makedonlar ve Arnavutlar arasındaki ilişkilerde çeşitli sorunlar yaşanmıştır. Arnavutlar başından beri Makedonya’nın siyasi hayatına katılmaktalarsa da sürekli olarak ayrımcılığa maruz kaldıkları düşüncesinde olmuşlardır. İki toplum arasındaki gerilimler en sonunda 2001 yılının başlarında silahlı çatışmaya dönüşmüştür. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 39
Soğuk Savaş'ta komünizm ile yönetilmeyen Balkan ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Sırbistan
C
Romanya
D
Yunanistan
E
Arnavutluk
Açıklama:
BULGARİSTAN, ROMANYA, ARNAVUTLUK VE YUNANİSTAN’IN DURUMU, başlığı altında.
Soğuk Savaş’ta komünizmle yönetilmemiş tek Balkan ülkesi olan Yunanistan’da diğer ülkelerdeki siyasi ve ekonomik dönüşümler de yaşanmamış, Yunanistan bu durumun avantajıyla bölgede lider ülke olmak için girişimlerde bulunmuştur. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soğuk Savaş’ta komünizmle yönetilmemiş tek Balkan ülkesi olan Yunanistan’da diğer ülkelerdeki siyasi ve ekonomik dönüşümler de yaşanmamış, Yunanistan bu durumun avantajıyla bölgede lider ülke olmak için girişimlerde bulunmuştur. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 40
Yaşanan silahlı çatışmalar nedeniyle BM Güvenlik Konseyi'nin 28 Mart 1997 tarihinde Alba Operasyonu adı altında bir barış gücü gönderdiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Arnavutluk
C
Yunanistan
D
Sırbistan
E
Romanya
Açıklama:
Arnavutluk, başlığı altında.
Arnavutluk’ta 1990’lı yıllarda bankalardan daha yüksek getiri sağlayan, piramit sistemiyle çalışan şirketler ortaya çıkmıştır. Gelir düzeyinin düşük ve çalışma şartlarının zor olduğu ülkede bu şirketleri hızlı zengin olmak için bir fırsat olarak gören vatandaşlar ellerindekileri satarak bu şirketlere Arnavutluk’un toplam GSYİH’sının yarısı kadar para yatırmıştır. Ancak bu şirketlerin bazıları Ocak 1997’de iflas etmiş ve bu durum kısa zamanda ülke çapında isyanların başlamasına sebep olmuştur. Mart 1997’de Cumhurbaşkanı Berisha ülkede olağanüstü hâl ilan etmiş ancak özellikle Arnavutluk’un güney kesimlerindeki isyancılar ve çeteler kontrol altına alınamamıştır. Yaklaşık 2.000 kişinin hayatını kaybettiği olaylar, BM Güvenlik Konseyinin 28 Mart 1997 tarihli kararıyla Arnavutluk’a Alba Operasyonu adı altında bir barış gücünün gönderilmesinin ardından yatışmıştır. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Arnavutluk’ta 1990’lı yıllarda bankalardan daha yüksek getiri sağlayan, piramit sistemiyle çalışan şirketler ortaya çıkmıştır. Gelir düzeyinin düşük ve çalışma şartlarının zor olduğu ülkede bu şirketleri hızlı zengin olmak için bir fırsat olarak gören vatandaşlar ellerindekileri satarak bu şirketlere Arnavutluk’un toplam GSYİH’sının yarısı kadar para yatırmıştır. Ancak bu şirketlerin bazıları Ocak 1997’de iflas etmiş ve bu durum kısa zamanda ülke çapında isyanların başlamasına sebep olmuştur. Mart 1997’de Cumhurbaşkanı Berisha ülkede olağanüstü hâl ilan etmiş ancak özellikle Arnavutluk’un güney kesimlerindeki isyancılar ve çeteler kontrol altına alınamamıştır. Yaklaşık 2.000 kişinin hayatını kaybettiği olaylar, BM Güvenlik Konseyinin 28 Mart 1997 tarihli kararıyla Arnavutluk’a Alba Operasyonu adı altında bir barış gücünün gönderilmesinin ardından yatışmıştır. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 41
Sırbistan lideri Slobadan Miloseviç 1989 yılında hangi özerk bölgelerin yönetimlerine el koymuştur?
Seçenekler
A
Makedonya ve Karadağ
B
Karadağ ve Kosova
C
Hırvatistan ve Arnavutluk
D
Voyvodina ve Kosova
E
Slovenya ve Bosna
Açıklama:
Şubat 1989'da Trepça maden ocağındaki Arnavut işçiler açlık grevine başlamış, bunu fırsat bulen Miloseviç ise Kosova'da olağanüstü hal ilan ederek Kosova'ya 15.000 asker göndermiştir. Yaklaşık bir ay sonra yapılan anayasa değişikliğiyle de Kosova ve Voyvodina bölgelerinin özerkliği önemli ölçüde iptal edilmiştir.
Voyvodina ve Kosova
Voyvodina ve Kosova
Soru 42
Yugoslavya'dan ayrılmak isteyen Hırvatistan ve Slovenya parlamentoları hangi tarihte bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir?
Seçenekler
A
17 Ağustos 1990
B
11 Aralık 1990
C
25 Haziran 1991
D
21 Kasım 1991
E
30 Mart 1992
Açıklama:
Yugoslavya'nın diyalog yoluyla dağılması için Miloseviç'le yapılan müzakereler herhangi bir sonuç vermeyince Hırvatistan ve Slovenya parlamentoları 25 Haziran 1991'de bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir.
Soru 43
Badinter Komisyonu aşağıdakilerin hangisi tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri (ABD)
B
Yugoslavya Federal Cumhuriyeti (YFC)
C
Hırvatistan Demokratik Birliği (HDZ)
D
Avrupa Topluluğu (AT)
E
Birleşmiş Milletler (BM)
Açıklama:
AT tarafından kurulan Badinter Komisyonu, 7 Aralık 1991'de Yugoslavya'nın dağılma sürecinde olduğunu ve federal devlet kurumlarının artık çalışmadığını belirtmiştir.
Avrupa Topluluğu (AT)
Avrupa Topluluğu (AT)
Soru 44
Eski Mostar Köprüsü kimler tarafından yıkılmıştır?
Seçenekler
A
Kosovalılar
B
Slovenyalılar
C
Karadağlılar
D
Sırplar
E
Hırvatlar
Açıklama:
Eski Mostar Köprüsü Kasım 1993'de Hırvat topçu birlikleri tarafından yıkılmıştır.
Hırvatlar
Hırvatlar
Soru 45
Bosna ve Hersek Federasyonunun oluşturulmasına hangi antlaşma ile karar verilmiştir?
Seçenekler
A
Markale Antlaşması
B
Washington Antlaşması
C
Paris Antlaşması
D
Bonn Antlaşması
E
Londra Antlaşması
Açıklama:
Boşnak ve Hırvat temsilciler arasında 1 Mart 1994'de Washington Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma'yla Boşnaklar ve Hırvatlar arasındaki çatışmalar bitirilmiş ve Bosna-Hersek'te iki halkın çoğunlukta olduğu bölgelerde Bosna ve Hersek Federasyonunun (FBİH) oluşturulmasına karar verilmiştir.
Soru 46
Aşağıdakilerin hangisi Kosova'yı pasif bir direniş politikasıyla bağımsızlığına ulaştırmayı hedeflemiştir?
Seçenekler
A
Kosova Barış Gücü
B
Kosova Kurtuluş Ordusu
C
Kosova Demokratik Birliği
D
BM Güvenlik Konseyi
E
Yugoslav Halk Ordusu
Açıklama:
1990'ların başlarında Sırbistan'ın başlattığı savaşlar karşısında Kosovalı Arnavutlar pasif bir direniş politikasını benimsemiş, İbrahim Rugova ve kurucusu olduğu Kosova Demokratik Birliği (LDK) adlı parti bu fikrin sembolü haline gelmiştir.
Soru 47
Ohri Çerçeve Anlaşması kimler arasında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Macaristan ve Slovenya
B
Kosova ve Karadağ
C
Romanya ve Hırvatistan
D
Bulgaristan ve Sırbistan
E
Arnavutluk ve Makedonya
Açıklama:
Altı ay kadar süren çatışmaların ardından 13 Ağustos 2001 tarihinde imzalanan Ohri Çerçeve Anlaşması ile Arnavutlar, Makedonya'daki haklarının genişletilmesi karşılığında silah bırakmayı kabul etmiştir.
Arnavutluk ve Makedonya
Arnavutluk ve Makedonya
Soru 48
Karadağ'ın bağımsızlığını ilan etmesinin ardından Sırbistan ve Karadağ tarafından yönetilen bölge aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Kosova
B
Foça
C
Sancak
D
Üsküp
E
Voyvodina
Açıklama:
Sosyalist Yugoslavya döneminde Sırbistan ile Karadağ arasında paylaştırılmış olan Sancak bölgesi, Karadağ'ın bağımsızlığını ilan etmesinin ardından iki farklı ülke tarafından yönetilmeye başlamıştır?
Soru 49
Arnavutluk hangi tarihte AB ile üyelik müzakerelerine başlamıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1995
C
2000
D
2010
E
2020
Açıklama:
Arnavutluk'ta ise reformlar daha da yavaş ilerlemiş ve ülke ancak 2020 yılında AB ile üyelik müzakerelerine başlayabilmiştir.
Soru 50
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 29 Mart 2004 tarihinde resmen NATO üyesi olmuştur?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Arnavutluk
C
Makedonya
D
Bulgaristan
E
Karadağ
Açıklama:
Neticede Soğuk Savaş döneminde Varşova Paktı'na sonuna kadar sadık kalmış olan Bulgaristan, 29 Mart 2004 tarihinde NATO üyesi olmuştur.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Tito'nun ölümünün hemen ardından Yugoslavya içinde daha büyük özerklik elde etmeyi amaçlayanlardan değildir?
Seçenekler
A
Hırvatistan
B
Kosova
C
Sırbistan
D
Slovenya
E
Makedonya
Açıklama:
Yugoslavya'nın Dağılması
Mekedonya Tito'nun ölümünün hemen ardından Yugoslavya içinde daha büyük özerklik elde etmeyi amaçlayanlardan değildir.
Mekedonya Tito'nun ölümünün hemen ardından Yugoslavya içinde daha büyük özerklik elde etmeyi amaçlayanlardan değildir.
Soru 52
Yugoslavya'nın dağılma sürecinde rol oynamadığı halde ''Büyük Sırbistan''projesi nedeni ile yaşanan süreçte çok zarar gören ve bağımsızlığı 6 Nisan 1992 de tanınan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Hırvatistan
C
Bosna-Hersek
D
Sırbistan
E
Makedonya
Açıklama:
Yugoslavya'nın Dağılması
Yugoslavya'nın dağılma sürecinde rol oynamadığı halde ''Büyük Sırbistan''projesi nedeni ile yaşanan süreçte çok zarar gören ve bağımsızlığı 6 Nisan 1992 de tanınan bölge Bosna-Hersektir.
Yugoslavya'nın dağılma sürecinde rol oynamadığı halde ''Büyük Sırbistan''projesi nedeni ile yaşanan süreçte çok zarar gören ve bağımsızlığı 6 Nisan 1992 de tanınan bölge Bosna-Hersektir.
Soru 53
11 Temmuz 1995 te Serebrenitsa'ya girerek 6 gün içinde 8000 sivil Boşnak katleden ve tarihin en büyük soykırımlarından birini gerçekleştiren Sırp güçlerinin başında aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Slobodan Milosevic
B
Momir Bulatovıc
C
Ratko Mladic
D
Radovan Karadzic
E
Crvene Bretke
Açıklama:
Serebrenitsa Soykırımı
11 Temmuz 1995 te Serebrenitsa'ya girerek 6 gün içinde 8000 sivil Boşnak katleden ve tarihin en büyük soykırımlarından birini gerçekleştiren Sırp güçlerinin başında Ratko Mladic bulunmakta idi.
11 Temmuz 1995 te Serebrenitsa'ya girerek 6 gün içinde 8000 sivil Boşnak katleden ve tarihin en büyük soykırımlarından birini gerçekleştiren Sırp güçlerinin başında Ratko Mladic bulunmakta idi.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Bosna savaşında faaliyet gösteren Sırp milis birliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Omarska
B
Skorpioni
C
Tigrovi
D
Zute Ose
E
Crvene Bretke
Açıklama:
Omarska bir toplama kampıdır.Bosna savaşına katılan Sırp milis grubu değildir.
Soru 55
1990 ların başlarında Sırbistan'ın başlattığı savaş ortamında Kosova'lı Arnavutlar pasif direniş politikası izlemiş,akabinde İbrahim Rugova önderliğinde kurulan Kosova Demokratik Birliği(LDK)direniş politikasını sürdürmüştür.1997 yılında Kosova Kurtuluş Ordusu aktif olarak mücadeleye devam etmiştir.BM ve NATO nun müdahaleleri anlaşmaya yanaşmayan Sırbistanı 9 Haziran 1999 yılında Makedonya'nın Kumanova kentinde imzalanan bir anlaşma ile savaşı fiilen bitirme zorunda bırakmıştır.Bu anlaşma sonucu ortaya çıkan önemli sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırpların Galibiyeti
B
Kosova'nın ortadan kalkması
C
Kosova'nın bağımsızlık sürecine girmesi
D
Makedonya'nın Galibiyeti
E
NATO nun geri çekilmesi
Açıklama:
Kosova'nın bağımsızlık mücadelesi
BM ve NATO nun müdahaleleri anlaşmaya yanaşmayan Sırbistanı 9 Haziran 1999 yılında Makedonya'nın Kumanova kentinde imzalanan bir anlaşma ile savaşı fiilen bitirme zorunda bırakmıştır.Bu anlaşma sonucunda Kosova bağımsızlık sürecine girmiştir.
BM ve NATO nun müdahaleleri anlaşmaya yanaşmayan Sırbistanı 9 Haziran 1999 yılında Makedonya'nın Kumanova kentinde imzalanan bir anlaşma ile savaşı fiilen bitirme zorunda bırakmıştır.Bu anlaşma sonucunda Kosova bağımsızlık sürecine girmiştir.
Soru 56
Kosova Batılı ülkelerin desteğini alarak 17 Şubat 2008 de bağımsızlığını ilan etmiştir.Kosova'nın bağımsızlığını tanımayan ülkeler arasında yer alan Avrupa ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İspanya
B
İtalya
C
Almanya
D
Çek Cumhuriyeti
E
Hollanda
Açıklama:
Kosova Batılı ülkelerin desteğini alarak 17 Şubat 2008 de bağımsızlığını ilan etmiştir.Kosova'nın bağımsızlığını tanımayan Avrupa ülkesi İspanya'dır.
Soru 57
Milosevic rejiminin yıkılmasında önemli rol oynayan ve ülkede sorun olan organize suçları önlemeye yönelik çalışmalar yapan başbakan Zoran Dindıc 12 Mart 2003 yılında kim tarafından öldürülmüştür?
Seçenekler
A
Nikola Gruevski
B
Slobodan Milosevic
C
Mamir Bulotovic
D
Tudman
E
Milorad Lukovic Legija
Açıklama:
Sırbistan ve Karadağ'da Yaşanan Dönüşümler
Milosevic rejiminin yıkılmasında önemli rol oynayan ve ülkede sorun olan organize suçları önlemeye yönelik çalışmalar yapan başbakan Zoran Dindıc 12 Mart 2003 yılında Milorad Lukovic Legija tarafından öldürülmüştür.
Milosevic rejiminin yıkılmasında önemli rol oynayan ve ülkede sorun olan organize suçları önlemeye yönelik çalışmalar yapan başbakan Zoran Dindıc 12 Mart 2003 yılında Milorad Lukovic Legija tarafından öldürülmüştür.
Soru 58
Karadağ 2006 yılında Sırbistan'dan ayrılarak siyasi bağımsızlığını elde etmesine rağmen aşağıdaki bölgelerden hangisinde Sırbistan ile beraber yönetimi sürdürmek durumunda kalmıştır?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Üsküp
C
Kosova
D
Sancak
E
Arnavutluk
Açıklama:
Karadağ'ın Sırbistan'la Yollarını Ayırması
Karadağ 2006 yılında Sırbistan'dan ayrılarak siyasi bağımsızlığını elde etmesine rağmen Sancak bölgesinde Sırbistan ile beraber yönetimi sürdürmek durumunda kalmıştır.
Karadağ 2006 yılında Sırbistan'dan ayrılarak siyasi bağımsızlığını elde etmesine rağmen Sancak bölgesinde Sırbistan ile beraber yönetimi sürdürmek durumunda kalmıştır.
Soru 59
Soğuk savaş döneminde Varşova Paktına bağlı kalan Bulgaristan 29 Mart 2004 yılında NATO üyesi olmuş,1 Ocak 2007 tarihinde ise AB birliğine tam üye olarak kabul edilmiştir.Bu katılımlara rağmen Bulgaristan aşağıdaki uygulamalardan hangisine dahil değildir?
Seçenekler
A
Reformlar Yapılmamıştır
B
AB pasaportu kullanamaz
C
Sırbistan ile ticareti yasaktır
D
Schengen ve Euro bölgelerine dahil değildir.
E
Makedonya ile Anlaşmamıştır.
Açıklama:
Bulgaristan,Romanya,Arnavutluk ve Yunanistan'nın Durumu
Soğuk savaş döneminde Varşova Paktına bağlı kalan Bulgaristan 29 Mart 2004 yılında NATO üyesi olmuş,1 Ocak 2007 tarihinde ise AB birliğine tam üye olarak kabul edilmiştir.Bu katılımlara rağmen Bulgaristan Schengen ve Euro bölgelerine dahil değildir.
Soğuk savaş döneminde Varşova Paktına bağlı kalan Bulgaristan 29 Mart 2004 yılında NATO üyesi olmuş,1 Ocak 2007 tarihinde ise AB birliğine tam üye olarak kabul edilmiştir.Bu katılımlara rağmen Bulgaristan Schengen ve Euro bölgelerine dahil değildir.
Soru 60
Romanya 2004 yılında NATO'ya üye olmuş ve NATO ittifakı içinde son derece aktif rol almıştır.NATO ittifakı içinde son derece aktif rol alma sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz kıyısında olması
B
Rusya'dan kaynaklanan güvenlik endişesi
C
Balkanların siyasi karışıklığı
D
Türkiye'ye yakın olması
E
Avrupa'nın en doğusu olması
Açıklama:
Romanya 2004 yılında NATO'ya üye olmuş ve NATO ittifakı içinde son derece aktif rol almıştır.NATO ittifakı içinde son derece aktif olmasının sebebi Rusya'nın yarattığı güvenlik endişesidir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi 1990’larda Yugoslavya’nın dağılma süreçleri ile ilişkilendirilemez?
Seçenekler
A
Etnik ayrıkçılığı teşvik eden liderler
B
Küresel güçlerin komploları
C
Ekonomideki olumsuz gelişmeler
D
Kültürel çekişmeler
E
Piyasa ekonomisine geçiş
Açıklama:
Yugoslavya’nın dağılmasını ve yaşanan savaşların sebeplerini açıklayabilme
Tüm şıklar Yugoslavyanın dağılma teorileri ile alakalı iken doğru şık dağılmanın sonuçları ile ilişkilidir.
Tüm şıklar Yugoslavyanın dağılma teorileri ile alakalı iken doğru şık dağılmanın sonuçları ile ilişkilidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Yugoslavya’nın dağılmasının iç sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Makendonya’nın Sırplarla çatışması
B
Tito’nun ölümü
C
Miloseviç’in cumhuriyeti merkezileştirme çabası
D
Komünizmin çökmesi
E
Ordunun Sırp gücüne dönüşmesi
Açıklama:
Yugoslavya’nın dağılmasını ve yaşanan savaşların sebeplerini açıklayabilme
Tito’nun Yugoslavyası’nı üç ayaklı bir tabureye benzetmek mümkündür. Birinci ayağını ülkenin lideri Tito, ikinci ayağını güçlü Yugoslavya Halk Ordusu, üçüncü ayağını ise komünizm ideolojisi oluşturmaktaydı. 1980 yılında Tito’nun ölümüyle birlikte Yugoslavya’nın bir ayağı yıkılmış, Yugoslavya’nın temelleri sarsılmaya başlamıştır. 1991’in ikinci yarısında Yugoslavya Halk Ordusu adım adım Sırp ordusuna dönüştürülmüş, Sovyetler Birliği’nin Aralık 1991’de dağılmasıyla ise komünizm ideolojisi resmen çökmüştür. Böylece her üç ayağını da yitiren Yugoslavya’nın varlığını destekleyecek bir altyapı kalmamıştır.
Mayıs 1986’da Sırbistan Komünistler Birliği Merkez Komitesi Başkanı olan Milošević, önce Sırbistan polisini, istihbarat birimlerini ve medyasını kontrolüne almış ve ardından Sırbistan’ın güçlendirilmesi ve Yugoslavya’nın merkezileştirilmesi için çalışmalarını hızlandırmıştır.
Hırvatistan’da şiddetli çatışmalar yaşanırken Makedonya 21 Kasım 1991’de Yugoslavya’dan bağımsızlığını ilan etmiştir. Geçmişteki dönemlerden farklı olarak Makedonya artık Büyük Sırbistan projesinin bir parçası değildi. Dönemin Makedonya yetkilileri de Hırvatistan ve Slovenya’nın aksine Milošević’e kafa tutmamış ve Sırp karşıtı bir söylem geliştirmemiştir.
Tito’nun Yugoslavyası’nı üç ayaklı bir tabureye benzetmek mümkündür. Birinci ayağını ülkenin lideri Tito, ikinci ayağını güçlü Yugoslavya Halk Ordusu, üçüncü ayağını ise komünizm ideolojisi oluşturmaktaydı. 1980 yılında Tito’nun ölümüyle birlikte Yugoslavya’nın bir ayağı yıkılmış, Yugoslavya’nın temelleri sarsılmaya başlamıştır. 1991’in ikinci yarısında Yugoslavya Halk Ordusu adım adım Sırp ordusuna dönüştürülmüş, Sovyetler Birliği’nin Aralık 1991’de dağılmasıyla ise komünizm ideolojisi resmen çökmüştür. Böylece her üç ayağını da yitiren Yugoslavya’nın varlığını destekleyecek bir altyapı kalmamıştır.
Mayıs 1986’da Sırbistan Komünistler Birliği Merkez Komitesi Başkanı olan Milošević, önce Sırbistan polisini, istihbarat birimlerini ve medyasını kontrolüne almış ve ardından Sırbistan’ın güçlendirilmesi ve Yugoslavya’nın merkezileştirilmesi için çalışmalarını hızlandırmıştır.
Hırvatistan’da şiddetli çatışmalar yaşanırken Makedonya 21 Kasım 1991’de Yugoslavya’dan bağımsızlığını ilan etmiştir. Geçmişteki dönemlerden farklı olarak Makedonya artık Büyük Sırbistan projesinin bir parçası değildi. Dönemin Makedonya yetkilileri de Hırvatistan ve Slovenya’nın aksine Milošević’e kafa tutmamış ve Sırp karşıtı bir söylem geliştirmemiştir.
Soru 63
Yugoslavya krizinde kurulan tahkim komisyonunun adı nedir?
Seçenekler
A
Lahey Komisyonu
B
Hollanda Komisyonu
C
Badinter Komisyonu
D
Carrington Komisyonu
E
AT komisyonu
Açıklama:
Yugoslavya’nın dağılmasını ve yaşanan savaşların sebeplerini açıklayabilme
Hırvatistan’da artan şiddetin karşısında dehşete düşen AT’nin girişimleriyle 7 Eylül 1991’de dönemin İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Carrington’un başkanlığında Hollanda’nın Lahey kentinde Yugoslavya ile ilgili bir barış konferansı toplanmıştır. Bunun yanı sıra “Badinter Komisyonu” olarak bilinen bir tahkim komisyonu kurularak Yugoslavya’daki krizin barışçıl çözümünü kolaylaştıracak yasal konularda görüş bildirmeye başlamıştır.
Hırvatistan’da artan şiddetin karşısında dehşete düşen AT’nin girişimleriyle 7 Eylül 1991’de dönemin İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Carrington’un başkanlığında Hollanda’nın Lahey kentinde Yugoslavya ile ilgili bir barış konferansı toplanmıştır. Bunun yanı sıra “Badinter Komisyonu” olarak bilinen bir tahkim komisyonu kurularak Yugoslavya’daki krizin barışçıl çözümünü kolaylaştıracak yasal konularda görüş bildirmeye başlamıştır.
Soru 64
Uluslararası toplumun Bosna Savaşı’na dair takındığı tavırlar içinde hangisinden bahsedilemez?
Seçenekler
A
Çağrıda bulunma
B
Askeri tedbirler alma
C
Kınama
D
Ekonomik ambargo uygulama
E
Planlar hazırlama
Açıklama:
1992-1995 Bosna Savaşı’nda yaşananları anlatabilme
Yugoslavya Ordusunun Bosna’daki ilerleyişi sırasında toplanan BM Güvenlik Konseyi, 15 Mayıs 1992 tarihli ve 752 sayılı Kararı’yla Bosna-Hersek’e yönelik bir saldırının düzenlenmekte olduğunu kabul etmiş, Karar’ın 3. maddesinde Yugoslavya Ordusu ile Hırvatistan askerî birliklerinin Bosna-Hersek’teki gelişmelere karıştıklarını belirterek derhâl buna son vermelerine yönelik çağrıda bulunmuştur. Bu çağrıya uyulmadığı için BM Güvenlik Konseyi 30 Mayıs 1992 tarihli ve 757 sayılı Kararı’yla saldırgan YFC’ye karşı ekonomik ambargo uygulamasını başlatmıştır. BM Genel Kurulunun 18 Aralık 1992 tarihli ve 47/121 sayılı Kararı’nda ise “daha çok toprak elde etmek uğruna, Sırbistan ve Karadağ silahlı kuvvetlerinin Bosna-Hersek’te yoğunlaşan saldırgan eylemlerinden ciddi kuşku duyuluyor” denmiştir.
ABD’nin 41. Başkanı George H. W. Bush defalarca Sırpların etnik temizlik girişimlerini kınamış, bölgeye barış gücü askerleri göndermiş ancak Bosnalı Sırplara yönelik askerî müdahaleyi aklından geçirmemiştir.
Yugoslavya Ordusunun Bosna’daki ilerleyişi sırasında toplanan BM Güvenlik Konseyi, 15 Mayıs 1992 tarihli ve 752 sayılı Kararı’yla Bosna-Hersek’e yönelik bir saldırının düzenlenmekte olduğunu kabul etmiş, Karar’ın 3. maddesinde Yugoslavya Ordusu ile Hırvatistan askerî birliklerinin Bosna-Hersek’teki gelişmelere karıştıklarını belirterek derhâl buna son vermelerine yönelik çağrıda bulunmuştur. Bu çağrıya uyulmadığı için BM Güvenlik Konseyi 30 Mayıs 1992 tarihli ve 757 sayılı Kararı’yla saldırgan YFC’ye karşı ekonomik ambargo uygulamasını başlatmıştır. BM Genel Kurulunun 18 Aralık 1992 tarihli ve 47/121 sayılı Kararı’nda ise “daha çok toprak elde etmek uğruna, Sırbistan ve Karadağ silahlı kuvvetlerinin Bosna-Hersek’te yoğunlaşan saldırgan eylemlerinden ciddi kuşku duyuluyor” denmiştir.
ABD’nin 41. Başkanı George H. W. Bush defalarca Sırpların etnik temizlik girişimlerini kınamış, bölgeye barış gücü askerleri göndermiş ancak Bosnalı Sırplara yönelik askerî müdahaleyi aklından geçirmemiştir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Bosna’da soykırım yapıldığını tespit eden çalışmalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası Adalet Divanı
B
Washington Antlaşması
C
Hollanda Tarih Belgeleri Enstitüsü Araştırması
D
Fransa Parlamentosu Komisyon Raporu
E
Annan Raporu
Açıklama:
1992-1995 Bosna Savaşı’nda yaşananları anlatabilme
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi Srebrenitsa’da yaşanan trajediyi değişik davalarda bütün ayrıntılarıyla belgelemiş, Uluslararası Adalet Divanıyla birlikte, Srebrenitsa’da yaşananları bir soykırım olarak kabul etmiştir.
Srebrenitsa soykırımıyla ilgili olarak daha sonra yayımlanan çeşitli raporlarda başta Hollanda ve Fransa olmak üzere Batılı ülkelerin ve BM’nin sorumsuz ve pasif davrandığı gözler önüne serilmiştir. Örneğin, Hollanda Tarih Belgeleri Enstitüsünün (NIOD) 10 Nisan 2002’de yayımladığı bir araştırmaya göre Hollanda hükûmeti Sırpların Srebrenitsa’ya saldıracağını önceden öğrenmiş olmasına rağmen bölgede görev yapan askerlerinin can güvenliği için katliamın gerçekleşmesine göz yummuştur. Bu raporun üzerine 16 Nisan 2002’de Wim Kok’un başbakanlığındaki Hollanda hükûmeti istifa etmiştir. Kasım 2001’de Fransa Parlamentosunun bir komisyonu tarafından yayımlanan raporda ise katliam sırasında UNPROFOR’un başında bulunan Fransız General Bernard Zanvier’in Sırplara karşı bir NATO harekâtının düzenlenmesini engellediği belirtilmektedir. Dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından hazırlatılan ve 15 Kasım 1999’da yayımlanan bir başka raporda da, BM’nin Srebrenitsa’daki gelişmelerle ilgili yanlış öngörülerde bulunduğu ve şehirdeki sivillere yeterli koruma sağlayamadığı ortaya konmuştur.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi Srebrenitsa’da yaşanan trajediyi değişik davalarda bütün ayrıntılarıyla belgelemiş, Uluslararası Adalet Divanıyla birlikte, Srebrenitsa’da yaşananları bir soykırım olarak kabul etmiştir.
Srebrenitsa soykırımıyla ilgili olarak daha sonra yayımlanan çeşitli raporlarda başta Hollanda ve Fransa olmak üzere Batılı ülkelerin ve BM’nin sorumsuz ve pasif davrandığı gözler önüne serilmiştir. Örneğin, Hollanda Tarih Belgeleri Enstitüsünün (NIOD) 10 Nisan 2002’de yayımladığı bir araştırmaya göre Hollanda hükûmeti Sırpların Srebrenitsa’ya saldıracağını önceden öğrenmiş olmasına rağmen bölgede görev yapan askerlerinin can güvenliği için katliamın gerçekleşmesine göz yummuştur. Bu raporun üzerine 16 Nisan 2002’de Wim Kok’un başbakanlığındaki Hollanda hükûmeti istifa etmiştir. Kasım 2001’de Fransa Parlamentosunun bir komisyonu tarafından yayımlanan raporda ise katliam sırasında UNPROFOR’un başında bulunan Fransız General Bernard Zanvier’in Sırplara karşı bir NATO harekâtının düzenlenmesini engellediği belirtilmektedir. Dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından hazırlatılan ve 15 Kasım 1999’da yayımlanan bir başka raporda da, BM’nin Srebrenitsa’daki gelişmelerle ilgili yanlış öngörülerde bulunduğu ve şehirdeki sivillere yeterli koruma sağlayamadığı ortaya konmuştur.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Kosova’nın bağımsızlık süreci ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Kosova Kurtuluş Ordusu
B
Kosova Demokratik Birliği
C
Kosova Barış Gücü (KFOR)
D
17 Şubat 2008 -Marti Ahtisaari
E
Rusya ve Çin
Açıklama:
Kosova’nın Sırbistan’dan bağımsızlığını elde etme sürecini özetleyebilme
E Şıkkı dışındakiler Kosova’nın bağımsızlık sürecindeki olayların ana başlıkları ve tarihleridir. E şıkkındaki Rusya ve Çin’in bu süreçle alakası olmadığı gibi vetoları nedeniye Kosova BM’ye girememektedir.
Kosova, dünya ülkelerinin çoğunluğu tarafından tanınmış olsa da Rusya ve Çin’in vetosu yüzünden henüz BM üyeliğine kabul edilmiş değildir. Kosova’nın günümüzde iç ve dış politikada karşılaştığı meydan okumalar kitabın yedinci bölümünde ele alınacaktır.
E Şıkkı dışındakiler Kosova’nın bağımsızlık sürecindeki olayların ana başlıkları ve tarihleridir. E şıkkındaki Rusya ve Çin’in bu süreçle alakası olmadığı gibi vetoları nedeniye Kosova BM’ye girememektedir.
Kosova, dünya ülkelerinin çoğunluğu tarafından tanınmış olsa da Rusya ve Çin’in vetosu yüzünden henüz BM üyeliğine kabul edilmiş değildir. Kosova’nın günümüzde iç ve dış politikada karşılaştığı meydan okumalar kitabın yedinci bölümünde ele alınacaktır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Preşova vadisi olaylarının sebepleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Arnavutların devlet kurumlarında istihdam edilmemesi
B
Ohri Çerçeve Anlaşması
C
Bölgedeki eğitim ve sağlık imkânlarının yetersizliği
D
Bölgenin ekonomik kalkınmasının ihmal edilmesi
E
Kişi başına gelir ve istihdam rakamlarının düşüklüğü
Açıklama:
2000 yılında Preşova Vadisi’nde ve 2001 yılında Makedonya’da yaşanan çatışmaları anlatabilme
Milošević döneminde Preşova Vadisi’ndeki Arnavutlar devlet kurumlarında istihdam edilmemekten, bölgedeki eğitim ve sağlık imkânlarının yetersizliğinden, bölgenin ekonomik kalkınmasının ihmal edildiğinden ve kişi başına gelir ve istihdam rakamlarının Sırbistan ortalamasından 4-5 kat düşük olmasından şikâyetçiydi. Bunların yanı sıra Kosova’daki savaş sırasında çıkan olaylar buradaki birçok Arnavut ailenin evlerini terk etmelerine ve ağırlıklı olarak Makedonya’ya sığınmalarına sebep olmuştur.
Preşova Vadisi’nde artan hoşnutsuzlukların sonucu olarak 1999’un sonlarına doğru Preşova, Medveca ve Buyanovats Kurtuluş Ordusu (UÇPBM) adlı bir Arnavut silahlı örgütü kurulmuş ve Sırp silahlı kuvvetleriyle çatışmaya başlamıştır. Ohri Çerçeve Antlaşması Makedonya ile alakalıdır. Bu nedenle yanıt B'dir.
Milošević döneminde Preşova Vadisi’ndeki Arnavutlar devlet kurumlarında istihdam edilmemekten, bölgedeki eğitim ve sağlık imkânlarının yetersizliğinden, bölgenin ekonomik kalkınmasının ihmal edildiğinden ve kişi başına gelir ve istihdam rakamlarının Sırbistan ortalamasından 4-5 kat düşük olmasından şikâyetçiydi. Bunların yanı sıra Kosova’daki savaş sırasında çıkan olaylar buradaki birçok Arnavut ailenin evlerini terk etmelerine ve ağırlıklı olarak Makedonya’ya sığınmalarına sebep olmuştur.
Preşova Vadisi’nde artan hoşnutsuzlukların sonucu olarak 1999’un sonlarına doğru Preşova, Medveca ve Buyanovats Kurtuluş Ordusu (UÇPBM) adlı bir Arnavut silahlı örgütü kurulmuş ve Sırp silahlı kuvvetleriyle çatışmaya başlamıştır. Ohri Çerçeve Antlaşması Makedonya ile alakalıdır. Bu nedenle yanıt B'dir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Ohri Çerçeve Antlaşması ile sağlanan haklardan biri olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Milletvekillerinin ana dilleriyle konuşabilmesi
B
Arnavutlara ait millî semboller kullanılabilmesi
C
Medveca ve Buyanovats Kurtuluş Ordusunun kurulması
D
Nüfus cüzdanı ve pasaportlarda Arnavutça kullanılması
E
Emniyet ve orduda Arnavutların istihdamı
Açıklama:
2000 yılında Preşova Vadisi’nde ve 2001 yılında Makedonya’da yaşanan çatışmaları anlatabilme
Ohri Çerçeve Anlaşması’nın imzalanmasından bu yana anlaşma hükümlerinin yerine getirilmesi için anayasa değişiklikleri de dahil olmak üzere birçok önemli reform gerçekleştirilmiştir. Ülkenin siyasi sistemi etnik gruplar arası güç paylaşımı prensibine göre yeniden düzenlenmiş, böylece 2001’den bu yana ülke Makedon ve Arnavut partileri arasında kurulan koalisyonlarla yönetilmiştir. Bugün Kuzey Makedonya Meclisinde Arnavut milletvekilleri kendi ana dilleriyle konuşabilmekte, devlet kurumlarında Arnavutlara ait millî semboller kullanılabilmekte, nüfus cüzdanı ve pasaport gibi belgelerde Arnavutça ifadeler de yer alabilmektedir. Öğretim dilinin Arnavutça olduğu Kalkandelen (Tetovo) Üniversitesi devlet üniversitesi statüsüne kavuşturulmuş, emniyet ve ordu gibi devlet kurumlarında Arnavutların istihdamı artırılmıştır.
Ohri Çerçeve Anlaşması’nın imzalanmasından bu yana anlaşma hükümlerinin yerine getirilmesi için anayasa değişiklikleri de dahil olmak üzere birçok önemli reform gerçekleştirilmiştir. Ülkenin siyasi sistemi etnik gruplar arası güç paylaşımı prensibine göre yeniden düzenlenmiş, böylece 2001’den bu yana ülke Makedon ve Arnavut partileri arasında kurulan koalisyonlarla yönetilmiştir. Bugün Kuzey Makedonya Meclisinde Arnavut milletvekilleri kendi ana dilleriyle konuşabilmekte, devlet kurumlarında Arnavutlara ait millî semboller kullanılabilmekte, nüfus cüzdanı ve pasaport gibi belgelerde Arnavutça ifadeler de yer alabilmektedir. Öğretim dilinin Arnavutça olduğu Kalkandelen (Tetovo) Üniversitesi devlet üniversitesi statüsüne kavuşturulmuş, emniyet ve ordu gibi devlet kurumlarında Arnavutların istihdamı artırılmıştır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi 2000’lerde Sırbistan siyasi dönüşümünde yer alan partilerden değildir?
Seçenekler
A
Sırbistan Demokratik Partisi
B
Sırbistan Sosyalist Partisi
C
Demokratik Parti
D
Sırp İlerleme Partisi
E
Sırp Radikal Partisi
Açıklama:
2000 yılından itibaren Sırbistan’ın siyasi dönüşümünü ve Karadağ’ın bağımsızlığına giden süreci özetleyebilme
2000’li yıllarda Sırbistan’daki demokratik blok birçok konuda “gelenekselciler” ve “reformcular” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Gelenekselcilerin başında Koštunica’nın liderliğindeki Sırbistan Demokratik Partisi (DSS), reformcuların başında ise önce Đinđić’in, daha sonra da Boris Tadić’in liderliğindeki Demokratik Parti (DS) bulunmaktaydı.
Şubat 1991’de kurulan aşırı milliyetçi ve Batı karşıtı SRS, Milošević yönetiminin önemli direklerinden biriydi. 1990’ların başlarında SRS taraftarları Sırp kökenli olmayanların ülkeden sürülmesine yönelik eylemlere öncülük etmişlerdir. Sırbistan’ın sınırlarının genişletilmesini de savunan SRS’nin örgütlediği sözde “gönüllüler” Hırvatistan ve Bosna-Hersek’te birçok savaş suçuna karışmıştır. Sicili bu denli kirli olsa da SRS, 1998-2008 yılları arasında Sırbistan’da en fazla oy alan siyasi parti olmuş fakat Milošević sonrası dönemde hiçbir zaman iktidara gelememiştir.
Eylül 2008’de SRS’den ayrılarak Sırp İlerleme Partisi (SNS) adında yeni bir parti kurmuştur. Radikal milliyetçiliği geride bıraktığını ve Balkanlarda barış ve istikrarın korunması için çalışacağını ilan eden bu parti, Sırbistan’da 6 Mayıs 2012’de gerçekleştirilen seçimlerden birinci parti olarak çıkmıştır.
2000’li yıllarda Sırbistan’daki demokratik blok birçok konuda “gelenekselciler” ve “reformcular” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Gelenekselcilerin başında Koštunica’nın liderliğindeki Sırbistan Demokratik Partisi (DSS), reformcuların başında ise önce Đinđić’in, daha sonra da Boris Tadić’in liderliğindeki Demokratik Parti (DS) bulunmaktaydı.
Şubat 1991’de kurulan aşırı milliyetçi ve Batı karşıtı SRS, Milošević yönetiminin önemli direklerinden biriydi. 1990’ların başlarında SRS taraftarları Sırp kökenli olmayanların ülkeden sürülmesine yönelik eylemlere öncülük etmişlerdir. Sırbistan’ın sınırlarının genişletilmesini de savunan SRS’nin örgütlediği sözde “gönüllüler” Hırvatistan ve Bosna-Hersek’te birçok savaş suçuna karışmıştır. Sicili bu denli kirli olsa da SRS, 1998-2008 yılları arasında Sırbistan’da en fazla oy alan siyasi parti olmuş fakat Milošević sonrası dönemde hiçbir zaman iktidara gelememiştir.
Eylül 2008’de SRS’den ayrılarak Sırp İlerleme Partisi (SNS) adında yeni bir parti kurmuştur. Radikal milliyetçiliği geride bıraktığını ve Balkanlarda barış ve istikrarın korunması için çalışacağını ilan eden bu parti, Sırbistan’da 6 Mayıs 2012’de gerçekleştirilen seçimlerden birinci parti olarak çıkmıştır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası Bulgaristan, Romanya, Arnavutluk ve Yunanistan’ın politik olarak gerçekleştirmek durumunda olduğu görevler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Piyasa ekonomisine geçme
B
Demokratikleşme
C
STK'larla mücadele
D
Zihniyet değişimini sağlama
E
Millî kimliği yeniden şekillendirme
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrasında Bulgaristan, Romanya, Arnavutluk ve Yunanistan’ın iç ve dış politikalarında yaşanan değişimleri açıklayabilme
1990’ın başında sosyalist anlayışın iflas etmesi sonucunda Balkanlarda iktidara gelen yeni yönetimlerin temel görevleri, yeni bir siyaset, ekonomi ve toplum yapısı inşa etmek olmuştur. Kapsamlı dönüşüm süreçleriyle karşı karşıya kalan bütün eski komünist ülkeler piyasa ekonomisine geçme ve buna bağlı olarak özelleştirmeleri gerçekleştirme, demokratikleşme, sivil toplumu inşa etme, zihniyet değişimini sağlama, millî kimliği yeniden şekillendirme, uluslararası ilişkileri yeniden düzenleme gibi çetin görevlerle karşı
karşıya kalmışlardır.
1990’ın başında sosyalist anlayışın iflas etmesi sonucunda Balkanlarda iktidara gelen yeni yönetimlerin temel görevleri, yeni bir siyaset, ekonomi ve toplum yapısı inşa etmek olmuştur. Kapsamlı dönüşüm süreçleriyle karşı karşıya kalan bütün eski komünist ülkeler piyasa ekonomisine geçme ve buna bağlı olarak özelleştirmeleri gerçekleştirme, demokratikleşme, sivil toplumu inşa etme, zihniyet değişimini sağlama, millî kimliği yeniden şekillendirme, uluslararası ilişkileri yeniden düzenleme gibi çetin görevlerle karşı
karşıya kalmışlardır.
Soru 71
I. Slobodan Milošević (Sırbistan) ve Franjo Tuđman (Hırvatistan) gibi liderlerin etnik ayrılıkçılığı kasten teşvik etmesi görüşü
II. Rusya'nın tarafsızlığını yitirmesi
III. Dünya ekonomisindeki olumsuz gelişmelerin Yugoslavya’ya yansıdığına, ülkede artan işsizlik karşısında etnik siyasetin izlenmeye başladığına ve etnik düşmanlığa dönüştüğü görüşü
IV. Kendi çıkarları peşinde koşan küresel güçlerin komploları yüzünden Yugoslavya’nın dağıldığı görüşü
Sıralananlardan hangileri Yugoslavya’nın kanlı dağılmasını açıklayan görüşler arasında yer almaktadır?
II. Rusya'nın tarafsızlığını yitirmesi
III. Dünya ekonomisindeki olumsuz gelişmelerin Yugoslavya’ya yansıdığına, ülkede artan işsizlik karşısında etnik siyasetin izlenmeye başladığına ve etnik düşmanlığa dönüştüğü görüşü
IV. Kendi çıkarları peşinde koşan küresel güçlerin komploları yüzünden Yugoslavya’nın dağıldığı görüşü
Sıralananlardan hangileri Yugoslavya’nın kanlı dağılmasını açıklayan görüşler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II, III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yugoslavya’nın kanlı dağılmasını açıklayan görüşler arasında II'nci madde yer almaz.
Soru 72
Milošević, hangi tarihte Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti Başkanlığına seçilmiştir?
Seçenekler
A
8 Mayıs 1989
B
10 Mayıs 1990
C
16 Temmuz 1988
D
17 Nisan 1992
E
5 Ağustos 1991
Açıklama:
Kosova ve Voyvodina’nın özerkliklerini iptal etmekle Sırpların gönlünü kazanan Milošević, 8 Mayıs 1989’da Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti Başkanlığına seçilmiştir
Soru 73
Yugoslavya’da ilk çok partili seçimler hangi yılda gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1988
B
1990
C
1992
D
1991
E
1994
Açıklama:
1990 yılında Yugoslavya’da ilk çok partili seçimler gerçekleştirilmiştir.
Soru 74
"Fırtına Harekâtı" ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Harekât, Sırpaların Kosava'da egemenlik sağlamaları için yapılmıştır.
B
Sırpların “Krayina Sırp Cumhuriyeti” adı altında işgal ettikleri bölgeyi geri almak üzere Hırvatlar tarafından gerçekleştirilmiştir.
C
"Kosova ve Voyvodina" bölgelerinin özerkliğini ortadan kaldırmak için Hırvatlar tarafından gerçekleştirilmiştir.
D
Hırvatistan ve Slovenya özerkliğini tanımayan Sırplar tarafından gerçekleştirilmiştir.
E
Arnavutların Bosna'ya saldırısıdır.
Açıklama:
Hırvatistan kendi topraklarında Sırpların “Krayina Sırp Cumhuriyeti” adı
altında işgal ettikleri bölgeyi geri almak üzere Fırtına Harekâtı’nı başlatmıştır.
altında işgal ettikleri bölgeyi geri almak üzere Fırtına Harekâtı’nı başlatmıştır.
Soru 75
Kosava'nın bağımsızlık tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
26-30 Eylül 1991
B
10-20 Ekim 1994
C
5-9 Temmuz 1990
D
26-29 Eylül 1989
E
26-30 Haziran 1992
Açıklama:
Kosova Demokratik Birliği (LDK) liderliğinde Kosova’da 26-30 Eylül 1991 tarihlerinde düzenlenen halk oylamasının sonucunda Kosova’nın bağımsızlığı ilan edilmiştir.
Soru 76
Makedonlar ve Arnavutlar arasındaki silahlı çatışmalar, aşağıdaki hangi antlaşma ile sona ermiştir?
Seçenekler
A
Preşova Çerçeve Antlaşması
B
Rambouillet Antlaşması
C
Owen-Stoltenberg Planı
D
Ohri Çerçeve Anlaşması
E
Carrington ve Cutileiro Planı
Açıklama:
13 Ağustos 2001 tarihinde imzalanan Ohri Çerçeve Anlaşması ile Arnavutlar, Makedonya’daki haklarının genişletilmesi karşılığında silah bırakmayı kabul etmişler ve barış gerçekleşmiştir
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Brioni Antlaşması’yla Yugoslavya Halk Ordusu'nun çekildiği topraklardır?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Bosna Hersek
C
Sırbistan
D
Karadağ
E
Hırvatistan
Açıklama:
Avrupa Topluluğunun (AT, bugünkü Avrupa Birliği) arabuluculuğuyla 7 Temmuz 1991’de imzalanan Brioni Antlaşması’yla Yugoslavya Halk Ordusu Slovenya topraklarından çekilmiştir.
Soru 78
"Sırbistan ve Karadağ Devlet Birliği" adlı konfederasyon hangi antlaşma ile ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
Vance-Owen Planı
B
Owen-Stoltenberg Planı
C
Carrington ve Cutileiro Planı
D
Belgrad Anlaşması
E
Preşova Antlaşması
Açıklama:
Sırbistan’daki rejim değişikliğine rağmen, Belgrad-Podgoritsa arasındaki ilişkiler düzelmeyince ara bulucu olarak devreye giren AB, iki ülke arasında 14 Mart 2002’de Belgrad Anlaşması’nın imzalanmasını sağlamıştır. Bu Anlaşma uyarınca 4 Şubat 2003’te YFC tarihe karışmış ve yerine "Sırbistan ve Karadağ Devlet Birliği adlı konfederasyon" ilan edilmiştir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi "Badinter Komisyonu"nun amacıdır?
Seçenekler
A
Yugoslavya'ya ültimatom vermek
B
Yugoslavya’daki krizin barışçıl çözümü için uğraşmak
C
Milosevic'i görevden almak
D
Makedonya'yı bağımsızlığına kavuşturmak
E
Hırvatistan'daki şiddetli çatışmaları körüklemek
Açıklama:
“Badinter Komisyonu” olarak bilinen bir tahkim komisyonu kurularak Yugoslavya’daki krizin barışçıl çözümünü kolaylaştıracak yasal konularda görüş bildirmeye başlamıştır.
Soru 80
Yugoslavya’nın dağılma sürecinde hiçbir rol oynamamasına rağmen Büyük Sırbistan projesi yüzünden bu sürecin en büyük kurbanı olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Hırvatistan
C
Bosna Hersek
D
Slovenya
E
Karadağ
Açıklama:
Bosna-Hersek, Yugoslavya’nın dağılma sürecinde hiçbir rol oynamamasına rağmen Büyük Sırbistan projesi yüzünden bu sürecin en büyük kurbanı olmuştur.
Soru 81
1 Mart 1994’te Washington Antlaşmasını imzalayan taraflar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırp-Hırvat
B
Sırp-Boşnak
C
Makedon-Sırp
D
Boşnak-Hırvat
E
Boşnak-Makedon
Açıklama:
ABD’li yetkililerin iki tarafla yürüttüğü diplomasinin sonucunda Boşnak ve Hırvat temsilciler arasında 1 Mart 1994’te Washington Antlaşması imzalanmıştır.
Soru 82
ABD'nin Bosna-Hersek’in parçalanmasına karşı çıkması ve Boşnakların bir İslam devleti kurmalarını engellemeye çalışmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD, Orta Doğu kökenli teröristlerin Balkanlardaki Müslümanları kendi çıkarları için kullanabileceğinden endişe eder.
B
ABD, kendine bağlı bir Bosna-Hersek ister.
C
ABD, Bosna-Hersek'in Hıristiyanlaşmasını ister.
D
ABD, Müslüman ülkelerin çoğalmasını istemez.
E
ABD, kendi ekonomik çıkarlarını düşünür.
Açıklama:
ABD, Avrupa’nın içlerine doğru sızmak isteyen Orta Doğu kökenli teröristlerin Balkanlardaki Müslümanları bir Truva atı olarak kullanabileceğinden endişelenmekteydi. Bu sebeple ABD Bosna-Hersek’in parçalanmasına karşı çıkmış ve FBiH’in oluşturulmasıyla Boşnakların bir İslam devleti kurmalarını engellemeye çalışmıştır.
Soru 83
Sırplara karşı Fırtına Harekatı'nı başlatan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek
B
Makedonya
C
Hırvatistan
D
Arnavutluk
E
Slovenya
Açıklama:
Srebrenitsa soykırımının gerçekleşmesinden yaklaşık üç hafta sonra Hırvatistan kendi topraklarında Sırpların “Krayina Sırp Cumhuriyeti” adı altında işgal ettikleri bölgeyi geri almak üzere Fırtına Harekâtı’nı başlatmıştır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangi ülke, uluslararası hukukun esnek yorumlara müsait olduğunu ve bir halkın dünya ülkelerinden destek alabildiği takdirde bağımsızlığını sağlayabileceğini ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Arnavutluk
C
Kosova
D
Karadağ
E
Bosna-Hersek
Açıklama:
Kosova’nın bağımsızlığı uluslararası hukukun esnek yorumlara müsait olduğunu ve bir halkın dünya ülkelerinden destek alabildiği takdirde bağımsızlığını sağlayabileceğini ortaya koymuştur.
Soru 85
Ohri Çerçeve Antlaşması aşağıdakilerden hangisi arasında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Bosna-Sırp
B
Makedon-Arnavut
C
Hırvat-Makedon
D
Arnavut-Sırp
E
Kosova-Sırp
Açıklama:
13 Ağustos 2001 tarihinde imzalanan Ohri Çerçeve Anlaşması ile Arnavutlar, Makedonya’daki haklarının genişletilmesi karşılığında silah bırakmayı kabul etmiştir.
Soru 86
Bir zamanlar Balkanların lider ülkelerinden olan Yugoslavya, aşağıdakilerden hangisinin iktidarı sırasında dağılmış ve savaştan savaşa sürüklenmiştir?
Seçenekler
A
Dukanovic
B
Kostunica
C
Vucic
D
Nikolic
E
Milosevic
Açıklama:
Bir zamanlar Balkanların lider ülkelerinden olan Yugoslavya, Miloševic’in iktidarı sırasında dağılmış ve savaştan savaşa sürüklenmiştir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Yugoslavya’nın çok sebepli ve çok boyutlu olan dağılmasının sebepleri arasında yer alır?
I- Slobodan Milošević (Sırbistan) ve Franjo Tuđman (Hırvatistan) gibi liderlerin etnik ayrılıkçılığı kasten teşvik etmesi
II-Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Balkanlara miras bıraktığı farklı din ve kültürler
III-Müslüman, Ortodoks ve Katolikler arasında var olan tarihsel husumetlerin etnik düşmanlığa dönüşmesi
IV-Dünya ekonomisindeki olumsuz gelişmelerin Yugoslavya’ya yansıması, ülkede artan işsizlik karşısında etnik siyasetin izlenmeye başlaması ve etnik düşmanlığa dönüşmesi
V-Kendi çıkarları peşinde koşan küresel güçlerin komploları sebebiyle
I- Slobodan Milošević (Sırbistan) ve Franjo Tuđman (Hırvatistan) gibi liderlerin etnik ayrılıkçılığı kasten teşvik etmesi
II-Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Balkanlara miras bıraktığı farklı din ve kültürler
III-Müslüman, Ortodoks ve Katolikler arasında var olan tarihsel husumetlerin etnik düşmanlığa dönüşmesi
IV-Dünya ekonomisindeki olumsuz gelişmelerin Yugoslavya’ya yansıması, ülkede artan işsizlik karşısında etnik siyasetin izlenmeye başlaması ve etnik düşmanlığa dönüşmesi
V-Kendi çıkarları peşinde koşan küresel güçlerin komploları sebebiyle
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-IV
C
I-II-III-IV-V
D
III-IV-V
E
IV-V
Açıklama:
I-II-III-IV-V
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi 1990’ların başlarında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin iç savaş sonucu dağılmasının sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Federal cumhuriyetlerden Sırbistan ve Hırvatistan liderlerinin siyaseten etnik ayrılıkçılığı kasten teşvik etmeleri.
B
Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Balkanlara miras bıraktığı farklı din ve kültürel yapıların tarihsel husumetleri.
C
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurucusu Tito’nun despotik ve yanlı politikalarının mirası.
D
Dünya ekonomisindeki olumsuz gelişmelerin, ülkede ekonomik yapıyı zayıflatması artan işsizlikle etnik milliyetçiliğin artması.
E
SSCB’nin dağılması sonrası Batı ve Avrupa Topluluğu ülkelerinin kendi çıkarları için Yugoslavya üzerinde kurdukları siyasi komplolar.
Açıklama:
Genel olarak; 1990’ların başlarında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin iç savaş sonucu dağılmasının sebepleri şunardır: 1) Federal cumhuriyetlerden Sırbistan ve Hırvatistan liderlerinin siyaseten etnik ayrılıkçılığı kasten teşvik etmeleri, 2) Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Balkanlara miras bıraktığı farklı din ve kültürel yapıların tarihsel husumetleri, 3) Dünya ekonomisindeki olumsuz gelişmelerin, ülkede ekonomik yapıyı zayıflatması artan işsizlikle etnik milliyetçiliğin artması, 4) SSCB’nin dağılması sonrası Batı ve Avrupa Topluluğu ülkelerinin kendi çıkarları için Yugoslavya üzerinde kurdukları siyasi komplolardır. Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurucusu Tito’nun despotik ve yanlı politikalarının mirası, siyasi tarih açısından doğru olmayıp sebeplerden biri değildir. Cevap C seçeneğidir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin dağılmasını başlatan en önemli etkenlerden biridir?
Seçenekler
A
1980 yılında devlet başkanı Tito’nun ölümü ve siyasi karmaşa.
B
Yugoslavya Halk Ordusu’nun zayıflaması.
C
Sovyetler Birliği ile olan ekonomik ve siyasi bağların zayıflaması.
D
Sırp Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayımlanan ırkçı muhtıra.
E
Arnavutluk ve Yunanistan’la yaşanan siyasi istikrarsızlıklar.
Açıklama:
Eylül 1986’da Sırp Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayımlanan ve Sırp milliyetçi bakış açısıyla Yugoslavya’nın eleştirisini yapan muhtıra (Memorandum SANU) ise deprem etkisi yaratmış ve Yugoslavya’nın dağılma sürecinde önemli bir etken olmuştur. Muhtırada, diğerleri arasında, Sırbistan’ın başta Hırvatistan ve Slovenya olmak üzere Yugoslavya’nın diğer federal birimleri tarafından siyasi, ekonomik, kültürel ve bilimsel alanlarda kenara itildiği, Sırbistan’a yeterince yatırım yapılmadığı, Sırpların eşit haklara sahip olmadığı ve asimilasyon tehlikesi altında olduğu, Kosova’daki Sırpların sürgün edildiği ve Yugoslavya içinde Sırbistan sınırlarının gözden geçirilmesi gerektiği vurgulanmaktaydı. Muhtırada 174 Soğuk Savaş Sonrası Çatışmalar ve Dönüşümler 6 ileri sürülen bu görüşler, komünizm maskesi altında gizlenen Sırbistan’daki milliyetçi hareketleri canlandırmış ve Sırpların lideri olarak ortaya çıkacak olan Slobodan Milošević’in politikalarına rehberlik etmiştir. Cevap D seçeneğidir.
Soru 90
Yugoslavya’nın 1974 tarihli anayasasına göre aşağıdakilerden hangi özerk bölge yönetimine geniş yetkiler verilmişti?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek
B
Slovenya
C
Karadağ
D
Krayina Sırp
E
Kosova
Açıklama:
Yugoslavya’nın 1974 tarihli anayasası, ülkeyi oluşturan altı cumhuriyetin yanı sıra Sırbistan’a bağlı Kosova ve Voyvodina özerk bölgelerine de geniş yetkiler tanımıştı. Yugoslavya Komünistler Birliği ve federal kurumların bünyesinde Kosova ve Voyvodina’nın da eşit birer oy hakkı bulunmaktaydı. Cevap E seçeneğidir.
Soru 91
Yugoslavya’nın dağılmasına ve yıllarca sürecek olan savaşın başlamasına sebep olan siyasi olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hırvatistan ve Slovenya parlamentolarının 25 Haziran 1991’de bağımsızlıklarını ilan etmesi.
B
1989 yılında Kosova ve Voyvodina bölgelerinin özyönetim yapılarının sonlandırılması.
C
1990 yılında Yugoslavya’da ilk çok partili seçimlerim yapılması ve ayrılıkçı partilerin kazanması.
D
1989 yılında Hırvat ve Arnavut maden işçilerinin grevleri ve ayaklanmaların başlaması.
E
29 Şubat- 1 Mart 1992 tarihinde Bosna- Hersek’te bağımsızlık referandumunun yapılması.
Açıklama:
Yugoslavya’nın diyalog yoluyla dağılması için Milošević’le yapılan müzakereler herhangi bir sonuç vermeyince Hırvatistan ve Slovenya parlamentoları 25 Haziran 1991’de bağımsızlıklarını ilan etmiştir. Bunun ardından, devletin ortak ordusu olan Yugoslavya Halk Ordusu 27 Haziran 1991’de önce Slovenya’ya, sonra da Hırvatistan’a saldırmış ve Yugoslavya’da yıllar boyunca sürecek olan savaş resmen başlamıştır. Cevap A seçeneğidir.
Soru 92
Yugoslavya’nın dağılma sürecinde kanlı çatışmaların olmadığı Makedonya'da bağımsızlık ne zaman ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1995
B
1994
C
1993
D
1992
E
1991
Açıklama:
Hırvatistan’da şiddetli çatışmalar yaşanırken Makedonya 21 Kasım 1991’de Yugoslavya’dan bağımsızlığını ilan etmiştir. Geçmişteki dönemlerden farklı olarak Makedonya artık Büyük Sırbistan projesinin bir parçası değildi. Dönemin Makedonya yetkilileri de Hırvatistan ve Slovenya’nın aksine Milošević’e kafa tutmamış ve Sırp karşıtı bir söylem geliştirmemiştir. Böylece bağımsızlık ilanının ardından Yugoslavya Halk Ordusu Makedonya topraklarından çekilmiş ve herhangi bir çatışma yaşanmamıştır. Cevap E seçeneğidir.
Soru 93
Hangi uluslararası komisyon ve kurumların görüşmeleri sonucunda Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin fiilen dağıldığı kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Lahey’de Yugoslavya ile ilgili barış konferansı bildirisi.
B
Avrupa Topluluğu Badinter Tahkim Komisyonu raporu.
C
BM Güvenlik Konseyi’nin 19 Eylül 1992 tarihli 777 sayılı kararı.
D
Sırbistan ve Makedonya arasında yapılan Ohri Çerçeve Anlaşması.
E
AT ve ABD’nin Hırvatistan ile Skolvenya’nın bağımsızlığını tanıması.
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi de 19 Eylül 1992 tarihli ve 777 sayılı Kararı’yla, Yugoslavya’nın artık var olmadığı görüşünü kabul etmiştir. Buna göre Yugoslavya artık var olmadığı için Yugoslavya’yı teşkil eden bütün cumhuriyetlerin ve özerk bölgelerin onayı alınmadan, ülkenin sınırlarının değişmeyeceğini belirten Yugoslavya’nın 1974 Anayasası’nın 5. maddesi de anlamını yitirmişti. Dahası, Yugoslavya ortadan kalktığına göre, cumhuriyetlerin iç sınırları, uluslararası hukuk tarafından korunan dış sınırlar muamelesi görmeye başlamıştır. Bir başka ifadeyle, uluslararası hukuktaki “ülkenin bütünlüğü” ilkesi Yugoslavya yerine eski federal birimlere uygulanmaya başlanmıştır. Cevap C seçeneğidir.
Soru 94
Avrupa Topluluğu Bakanlar Konseyi tarafından Bosna Hersek’in bağımsızlığının tanınması ne zaman olmuştur?
Seçenekler
A
1992
B
1995
C
1997
D
1999
E
2001
Açıklama:
Hırvatistan ve Slovenya’nın bağımsızlık ilanının ardından Bosna-Hersek, Cumhurbaşkanı Alija Izetbegović’in liderliği altında 29 Şubat-1 Mart 1992 tarihinde referanduma gitmiş ve bunun sonucunda bağımsızlığını ilan etmiştir. Bosna-Hersek’in bağımsızlığı AT Bakanlar Konseyi tarafından 6 Nisan 1992’de tanınmıştır. Cevap A seçeneğidir.
Soru 95
Yugoslavya’nın dağılmasıyla birlikte Bosna Hersek’te uzun yıllar yaşanan kanlı savaş hangi uluslararası görüşmelerle sona ermiştir?
Seçenekler
A
13 Ağustos 2001 Ohri Çerçeve Anlaşması
B
21 Kasım 1995 Dayton Barış Antlaşması
C
1992 Carrington ve Cutileiro Planı
D
1993 Owen-Stoltenberg Planı
E
14 Mart 2002 Belgrad Anlaşması
Açıklama:
ABD’nin inisiyatifiyle bir araya gelen BosnaHersek Cumhurbaşkanı İzetbegović, YFC Cumhurbaşkanı Milošević ve Hırvatistan Cumhurbaşkanı Tuđman’ın 21 Kasım 1995’te imzaladığı Dayton Barış Antlaşması ile Bosna Savaşı sona ermiştir. Cevap B seçeneğidir.
Soru 96
ABD ve AB’nin desteğiyle Kosova’nın bağımsızlığı ne zaman ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
2000
B
2002
C
2004
D
2006
E
2008
Açıklama:
24 Mart 1999’da NATO tarafından Yugoslavya’daki hedeflere karşı bir hava harekâtı başlatıldı. Sırbistan 78 gün direndikten sonra teslim oldu ve Kosova’dan Sırp kuvvetlerini çekmek zorunda kaldı. Başlayan yeni dönemde Kosova NATO güçleri ve BM geçici yönetiminin denetimi altında devlet kurumlarını geliştirdi. Ülkenin nihai statüsü konusunda Ekim 2005’te Sırbistan’la başlayan müzakerelerinden sonuç çıkmayınca Kosova, Washington ve Brüksel’in desteğiyle 17 Şubat 2008’de bağımsızlığını ilan etti. Cevap E seçeneğidir.
Soru 97
Soğuk Savaş sonrası Arnavutluk’ta ilk çok partili seçimler ne zaman yapılmıştır?
Seçenekler
A
1994
B
1993
C
1992
D
1991
E
1990
Açıklama:
Soğuk Savaş boyunca tek parti tarafından yönetilen Arnavutluk’ta muhalefet partilerinin kurulmasına Aralık 1990’da izin verilmiş fakat Mart 1991’de düzenlenen ilk çok partili seçimleri iktidardaki Arnavutluk Emek Partisi kazanmıştır. Cevap D seçeneğidir.
Soru 98
1980 öncesinde Yugoslavya yönetiminde temel unsurlar aşağıdakilerden hangisidir?
I- Ülkenin lideri Tito
II-Güçlü Yugoslavya Halk Ordusu
III-Komünizm ideolojisi
IV-Güçlü Sırp Ordusu
I- Ülkenin lideri Tito
II-Güçlü Yugoslavya Halk Ordusu
III-Komünizm ideolojisi
IV-Güçlü Sırp Ordusu
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-IV
E
II-IV
Açıklama:
I-II-III
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri ABD'nin Yugoslavya'da yaşananlara tepkisini ifade eder?
I-Sovyet tehdidinin ortadan kalkmasının ardından ABD'nin genel görüşü ülkenin kendi sorunlarına yoğunlaşılması yönündeydi.
II-ABD’de askerî harcamaların kısılmasına ilişkin argümanlar ileri sürülmüş ve ülkenin dış politika uzmanları Yugoslavya coğrafyasında yaşananlara karşı Washington’un pasif kalmasından yana olmuştur.
III-ABD’nin Avrupa’da Yugoslavya gibi bir tampon bölgeye ihtiyacı kalmamıştı.
IV-Yugoslavya’nın dağılmasının Amerikan çıkarlarını etkilemeyeceğini düşünen Washington’un tercihi, krizle Avrupa Topluluğunun ilgilenmesi yönündeydi.
V- Savaşlar başlamadan önce ABD’nin öncelikli hedefi Yugoslavya’nın bütünlüğünü koruyarak bu ülkeye Batı tipi demokrasiyi
ve piyasa ekonomisini kabul ettirmekti.
VI-ABD ilk başlarda Belgrad’daki federal yönetimi muhatap almış, bağımsız olmaya çalışan Slovenya ve Hırvatistan ise bundan son derece rahatsız olmuştur.
VII-Federal yapının demokratik bir şekilde korunması fikriyle ABD Dışişleri Bakanı James Baker Haziran
1991’de Belgrad’ı ziyaret etmiştir.
VIII-Yugoslavya’daki çatlaklar derinleşince, ABD bu sefer konfederal bir Yugoslavya’nın inşası fikrini ortaya atmış
ancak bu da Sırbistan tarafından kabul edilmemiştir.
I-Sovyet tehdidinin ortadan kalkmasının ardından ABD'nin genel görüşü ülkenin kendi sorunlarına yoğunlaşılması yönündeydi.
II-ABD’de askerî harcamaların kısılmasına ilişkin argümanlar ileri sürülmüş ve ülkenin dış politika uzmanları Yugoslavya coğrafyasında yaşananlara karşı Washington’un pasif kalmasından yana olmuştur.
III-ABD’nin Avrupa’da Yugoslavya gibi bir tampon bölgeye ihtiyacı kalmamıştı.
IV-Yugoslavya’nın dağılmasının Amerikan çıkarlarını etkilemeyeceğini düşünen Washington’un tercihi, krizle Avrupa Topluluğunun ilgilenmesi yönündeydi.
V- Savaşlar başlamadan önce ABD’nin öncelikli hedefi Yugoslavya’nın bütünlüğünü koruyarak bu ülkeye Batı tipi demokrasiyi
ve piyasa ekonomisini kabul ettirmekti.
VI-ABD ilk başlarda Belgrad’daki federal yönetimi muhatap almış, bağımsız olmaya çalışan Slovenya ve Hırvatistan ise bundan son derece rahatsız olmuştur.
VII-Federal yapının demokratik bir şekilde korunması fikriyle ABD Dışişleri Bakanı James Baker Haziran
1991’de Belgrad’ı ziyaret etmiştir.
VIII-Yugoslavya’daki çatlaklar derinleşince, ABD bu sefer konfederal bir Yugoslavya’nın inşası fikrini ortaya atmış
ancak bu da Sırbistan tarafından kabul edilmemiştir.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
V-VI-VII-VIII
C
VI-VII-VIII
D
I-II-III-IV-V-VI
E
I-II-III-IV-V-VI-VII-VIII
Açıklama:
I-II-III-IV-V-VI-VII-VIII
Soru 100
Bosna Savaşı yıllarında, Bosna-Hersek topraklarını aralarında paylaşmak isteyenler kimlerdir?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Hırvatistan
C
Sırbistan-Hırvatistan
D
Makedonya-Sırbistan
E
Hırvatistan-Makedonya
Açıklama:
Bosna Savaşı yıllarında Sırbistan’daki Milošević yönetimi sadece Bosna-Hersek’e saldırı düzenlemekle kalmamış, aynı zamanda Bosna-Hersek topraklarını aralarında paylaşmak üzere Hırvatistan’la gizlice görüşmüştür. Bu konuda Milošević ve dönemin Hırvatistan Cumhurbaşkanı Tuđman’ın ilk temaslarını daha 26 Mart 1991’de gerçekleştirdikleri bilinmektedir. Yanıt C'dir.
Soru 101
Srebrenitsa soykırımında batılı ülkelerin ve BM’nin sorumsuz ve pasif davrandığı gözler önüne serilmiştir. Konuyla ilgili olarak daha sonra yayımlanan çeşitli raporlar ve araştırmalara göre aşağıdaki hususlardan hangisi/hangileri tespit edilmiştir?
I-Hollanda hükûmeti Sırpların Srebrenitsa’ya saldıracağını önceden öğrenmiş olmasına rağmen bölgede görev yapan askerlerinin can güvenliği için katliamın gerçekleşmesine göz yummuştur.
II-Katliam sırasında UNPROFOR’un başında bulunan Fransız General Bernard Zanvier’in Sırplara karşı bir NATO harekâtının düzenlenmesini engellemiştir.
III-BM Srebrenitsa’daki gelişmelerle ilgili yanlış öngörülerde bulunmuş ve şehirdeki sivillere yeterli koruma sağlayamamıştır.
I-Hollanda hükûmeti Sırpların Srebrenitsa’ya saldıracağını önceden öğrenmiş olmasına rağmen bölgede görev yapan askerlerinin can güvenliği için katliamın gerçekleşmesine göz yummuştur.
II-Katliam sırasında UNPROFOR’un başında bulunan Fransız General Bernard Zanvier’in Sırplara karşı bir NATO harekâtının düzenlenmesini engellemiştir.
III-BM Srebrenitsa’daki gelişmelerle ilgili yanlış öngörülerde bulunmuş ve şehirdeki sivillere yeterli koruma sağlayamamıştır.
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
I-II-III
D
I
E
III
Açıklama:
Srebrenitsa soykırımıyla ilgili olarak daha sonra yayımlanan çeşitli raporlarda başta Hollanda ve Fransa olmak üzere Batılı ülkelerin ve BM’nin sorumsuz ve pasif davrandığı gözler önüne serilmiştir. Örneğin, Hollanda Tarih Belgeleri Enstitüsünün (NIOD) 10 Nisan 2002’de yayımladığı bir araştırmaya göre Hollanda hükûmeti Sırpların Srebrenitsa’ya saldıracağını önceden öğrenmiş olmasına rağmen bölgede görev yapan askerlerinin can güvenliği için katliamın gerçekleşmesine göz yummuştur. Bu raporun üzerine 16 Nisan 2002’de Wim Kok’un başbakanlığındaki Hollanda hükûmeti istifa etmiştir. Kasım 2001’de Fransa Parlamentosunun bir komisyonu tarafından yayımlanan raporda ise katliam sırasında UNPROFOR’un başında bulunan Fransız General Bernard Zanvier’in Sırplara
karşı bir NATO harekâtının düzenlenmesini engellediği belirtilmektedir. Dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından hazırlatılan ve 15 Kasım 1999’da yayımlanan bir başka raporda da, BM’nin Srebrenitsa’daki gelişmelerle ilgili yanlış öngörülerde bulunduğu ve şehirdeki sivillere yeterli koruma sağlayamadığı ortaya konmuştur. Yanıt C'dir.
karşı bir NATO harekâtının düzenlenmesini engellediği belirtilmektedir. Dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından hazırlatılan ve 15 Kasım 1999’da yayımlanan bir başka raporda da, BM’nin Srebrenitsa’daki gelişmelerle ilgili yanlış öngörülerde bulunduğu ve şehirdeki sivillere yeterli koruma sağlayamadığı ortaya konmuştur. Yanıt C'dir.
Soru 102
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi Srebrenitsa’da yaşanan trajediyi değişik davalarda bütün ayrıntılarıyla belgelemiş, Uluslararası Adalet Divanıyla birlikte, Srebrenitsa’da yaşananları bir soykırım olarak kabul etmiştir. Hangi deliller Srebrenitsa soykırımının ayrıntılı bir şekilde önceden tasarlandığını göstermektedir?
I. Katledilecek olan Boşnakların taşınması için otobüsler önceden temin edilmiştir.
II. Katliamın gerçekleşeceği yerler önceden hazırlanmıştır.
III. Bazı toplu mezarlar önceden kazılmıştır.
IV. Dağlardaki Sırp askerlerinin Saraybosna’da hareket eden her şeye ateş etmek için emir aldıkları savaş sonrası ortaya çıkan belgelerden anlaşılmıştır.
I. Katledilecek olan Boşnakların taşınması için otobüsler önceden temin edilmiştir.
II. Katliamın gerçekleşeceği yerler önceden hazırlanmıştır.
III. Bazı toplu mezarlar önceden kazılmıştır.
IV. Dağlardaki Sırp askerlerinin Saraybosna’da hareket eden her şeye ateş etmek için emir aldıkları savaş sonrası ortaya çıkan belgelerden anlaşılmıştır.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II
D
I-III
E
I-IV
Açıklama:
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesindeki davalardan elde edilen deliller bu soykırımın ayrıntılı bir şekilde önceden tasarlandığını göstermiştir. Katledilecek olan Boşnakların taşınması için otobüsler önceden temin edilmiş, katliamın gerçekleşeceği yerler önceden hazırlanmış, bazı toplu mezarlar ise önceden kazılmıştır. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi Srebrenitsa’da yaşanan trajediyi değişik davalarda bütün ayrıntılarıyla belgelemiş, Uluslararası Adalet Divanıyla birlikte, Srebrenitsa’da yaşananları
bir soykırım olarak kabul etmiştir. Yanıt B'dir.
bir soykırım olarak kabul etmiştir. Yanıt B'dir.
Soru 103
Kosova'nın bağımsızlığını aşağıdaki Avrupa Birliği üyesi ülkelerden hangisi kabul etmiştir?
Seçenekler
A
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi
B
İspanya
C
Romanya
D
Slovakya
E
Fransa
Açıklama:
Eylül 2020’ye değin Kosova’nın bağımsızlığını BM’ye mensup 196 ülke içinden 119’u tanımış fakat bu ülkelerden 13’ü siyasi sebeplerle tanıma kararını geri çekmiştir. Sırbistan’ın yanı sıra BM Güvenlik Konseyi üyesi iki ülke (Rusya ve Çin), AB üyesi beş ülke (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İspanya, Romanya, Slovakya, Yunanistan), Bosna-Hersek, Brezilya, Hindistan ve İran Kosova’yı tanımayan ülkeler arasında yer almaktadır. Kosova, dünya ülkelerinin çoğunluğu tarafından tanınmış olsa da Rusya ve Çin’in vetosu yüzünden henüz BM üyeliğine kabul edilmiş değildir. Yanıt E'dir.
Soru 104
13 Ağustos 2001 tarihinde imzalanan Ohri Çerçeve Anlaşması ile Arnavutlar, Makedonya’daki haklarının genişletilmesi karşılığında silah bırakmayı kabul etmiştir. Ancak, bu Anlaşma’nın en büyük zaafı ise Arnavutların dışında kalan diğer azınlıkların hak ve çıkarlarını yeterli ölçüde dikkate almamış olmasıdır. Diğer azınlıklar hangileridir?
Seçenekler
A
Türk, Boşnak, Roman
B
Türk, Boşnak
C
Türk, Roman
D
Türk-Hırvat
E
Sloven-Boşnak
Açıklama:
Türk, Boşnak, Roman
Soru 105
Milošević’in devrilmesiyle Sırbistan’da nasıl değişimler yaşanmıştır?
I-Sırbistan’da yıllar boyunca inşa edilen baskı mekanizmaları yıkılmıtır.
II-Devlet kadrolarında önemli bir değişim başlamıştır.
III-Devlet azınlıklara karşı yaklaşımında da birtakım değişikliklere gitmiş, örneğin Preşova Vadisi’ndeki Arnavutların ve Sancak bölgesindeki Boşnakların temsilcileri Sırbistan hükûmetine dahil edilmiştir.
IV-Milošević ise eski Yugoslavya coğrafyasında işlediği suçlardan yargılanmak üzere 28 Haziran 2001’de Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesine teslim etmiştir.
V-Mahkemede bütün suçlamaları inkâr eden Milošević’in 11 Mart 2006’da kalp krizi geçirerek ölmesi sebebiyle yargılandığı davalar hükme bağlanmadan kapanmıştır,
VI-Milošević döneminden kalan siyasi yükler de Sırbistan’ın iç ve dış politikasını
şekillendirmeye devam etmektedir.
I-Sırbistan’da yıllar boyunca inşa edilen baskı mekanizmaları yıkılmıtır.
II-Devlet kadrolarında önemli bir değişim başlamıştır.
III-Devlet azınlıklara karşı yaklaşımında da birtakım değişikliklere gitmiş, örneğin Preşova Vadisi’ndeki Arnavutların ve Sancak bölgesindeki Boşnakların temsilcileri Sırbistan hükûmetine dahil edilmiştir.
IV-Milošević ise eski Yugoslavya coğrafyasında işlediği suçlardan yargılanmak üzere 28 Haziran 2001’de Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesine teslim etmiştir.
V-Mahkemede bütün suçlamaları inkâr eden Milošević’in 11 Mart 2006’da kalp krizi geçirerek ölmesi sebebiyle yargılandığı davalar hükme bağlanmadan kapanmıştır,
VI-Milošević döneminden kalan siyasi yükler de Sırbistan’ın iç ve dış politikasını
şekillendirmeye devam etmektedir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
IV-V-VI
C
I-II-III-IV-VI
D
I-II-III-IV-V-VI
E
II-III-IV-VI
Açıklama:
I-II-III-IV-V-VI
Ünite 7
Soru 1
4.Aşağıdakilerden hangisi Bosna-Hersek’te ilgili olarak 1995’de imzalanan Dayton Barış Anlaşması’nın sonuçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
a) Dayton Barış Anlaşması’ndan sonra herhangi bir çatışma yaşanmamıştır.
B
b) Barışın imzalanmasından sonra yaklaşık çeyrek asırdır bu ülkenin halen çözülmemiş temel sorunları bulunmaktadır.
C
c) Bosna-Hersek dış sınırları bakımından resmi olarak ortak iç sınırları bakımından ikiye gayri resmi olarak ise üçe ayrılmıştır.
D
d)Uzun vadede ekonomik ve toplumsal sorunların çözülmesi kısa vadede ise kurucu unsuların ortadan kaldırılması hedeflenmiştir.
E
e) Bosna-Hersek Balkanların istikrarı bakımından en hassas bölge olarak kendini göstermektedir.
Açıklama:
BOSNA-HERSEK'TE YAŞANAN SORUNLAR
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaşın bitirildiği Dayton Barış Anlaşması’ndan bu yana ülkede herhangi bir çatışma yaşanmamıştır. Ancak barışın imzalanmasının ardından çeyrek asır geçmiş olmasına rağmen bu ülkenin hâlen çözümlenememiş temel sorunları bulunmaktadır. Günümüzde Bosna-Hersek, dış sınırları bakımından ortak olsa da iç sınırları bakımından ise resmî olarak ikiye, gayriresmî olarak da üçe bölünmüş bir devleti andırmaktadır. Bu yüzden Bosna-Hersek Balkanların barış ve istikrarının devamı bakımından en hassas bölgelerin başında gelmektedir.Son olarak Dayton Barış Anlaşması’nın ana hedefleri kısa vadede savaşın durdurulması uzun vadede ise kalıcı barış için gerekli olan ortamın yaratılmasıdır.
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaşın bitirildiği Dayton Barış Anlaşması’ndan bu yana ülkede herhangi bir çatışma yaşanmamıştır. Ancak barışın imzalanmasının ardından çeyrek asır geçmiş olmasına rağmen bu ülkenin hâlen çözümlenememiş temel sorunları bulunmaktadır. Günümüzde Bosna-Hersek, dış sınırları bakımından ortak olsa da iç sınırları bakımından ise resmî olarak ikiye, gayriresmî olarak da üçe bölünmüş bir devleti andırmaktadır. Bu yüzden Bosna-Hersek Balkanların barış ve istikrarının devamı bakımından en hassas bölgelerin başında gelmektedir.Son olarak Dayton Barış Anlaşması’nın ana hedefleri kısa vadede savaşın durdurulması uzun vadede ise kalıcı barış için gerekli olan ortamın yaratılmasıdır.
Soru 2
6. 1995’te imzalanan Dayton Barış Anlaşması pek çok sorunu çözmüştür pek çok sorunu da beraberinde getirmiştir aşağıdakilerden hangisi bu sorunların en büyüğüdür?
Seçenekler
A
a) Bir uluslararası anlaşma sonucu kurulmuş olan Bosna-Hersek'in normal bir devlet olarak değerlendirilmemesi.
B
b) Savaş sırasında Bosna-Hersek’in toprakları değişmiştir.
C
c) Bosnalı Sırpların ve Bosnalı Hırvatların ayrı ayrı kontrol ettiği bölgeler birleştirilmiştir.
D
d) Nüfus eski yapıdaki etnik bölünmüşlük ortadan kaldırılacak biçimde homojenleştirilmiştir yeni etnik yapı kurularak yasalaştırılmıştır.
E
e) Bağımsızlıklar için ciddi ve sürekli tehdit unsular olacak konular yaratılarak sebepler değiştirilmiştir.
Açıklama:
YAPISAL SORUNLAR
Günümüze kadar geçen sürede ülkenin tamamında özgürlükler tesis edilmiş, etnik gruplar arasında sürdürülebilir bir diyalog ortamı sağlanmıştır. Savaş yıllarında yıkılan Saraybosna tekrar bir Avrupa başkentine yakışan bir görüntüye kavuşturulmuş, bir zamanlar tamamen yabancı yardımlara bağımlı olan Bosna-Hersek ekonomisi de gelişme imkânı bulmuştur. Kısacası, Dayton Anlaşması’nın ardından Bosna-Hersek uluslararası alanda tanınmış sınırları ve toprak bütünlüğü ile bağımsız bir devlet olarak ayakta kalmayı başarmıştır. Bu bakımdan anlaşmanın olumlu tarafları inkâr edilemez.
Günümüze kadar geçen sürede ülkenin tamamında özgürlükler tesis edilmiş, etnik gruplar arasında sürdürülebilir bir diyalog ortamı sağlanmıştır. Savaş yıllarında yıkılan Saraybosna tekrar bir Avrupa başkentine yakışan bir görüntüye kavuşturulmuş, bir zamanlar tamamen yabancı yardımlara bağımlı olan Bosna-Hersek ekonomisi de gelişme imkânı bulmuştur. Kısacası, Dayton Anlaşması’nın ardından Bosna-Hersek uluslararası alanda tanınmış sınırları ve toprak bütünlüğü ile bağımsız bir devlet olarak ayakta kalmayı başarmıştır. Bu bakımdan anlaşmanın olumlu tarafları inkâr edilemez.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Bosna-Hersek'de yaşanan kanlı savaşın tarih aralığıdır?
Seçenekler
A
1980-1981
B
1989-1992
C
1990-1993
D
1992-1995
E
1997-2001
Açıklama:
Lütfen "Bosna-Hersek’te Yaşanan Sorunlar" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaşın bitirildiği Dayton Barış Anlaşması’ndan bu yana ülkede herhangi bir çatışma yaşanmamıştır.
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaşın bitirildiği Dayton Barış Anlaşması’ndan bu yana ülkede herhangi bir çatışma yaşanmamıştır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Boşnak ve Hırvataların birlikte yaşadığı "kanton" sayısıdır?
Seçenekler
A
4.
B
6
C
8
D
10
E
12.
Açıklama:
Lütfen "Yapısal Sorunlar" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Çoğunlukla Boşnak ve Hırvatların yaşadığı FBiH her birinin ayrı anayasası, meclisi ve bakanlıkları olan on kantona bölünmüştür.
Çoğunlukla Boşnak ve Hırvatların yaşadığı FBiH her birinin ayrı anayasası, meclisi ve bakanlıkları olan on kantona bölünmüştür.
Soru 5
Bosna-Hersek’te, devlet düzeyindeki Cumhurbaşkanlığı makamı, nasıl ve kaç kişiden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Üç kurucu milleti temsil eden üç kişiden.
B
İki kurucu milleti temsil eden beş kişiden.
C
Üç kurucu milleti temsil eden altı kişiden.
D
Beş kurucu milleti temsil eden beş kişiden.
E
Dört kurucu milleti temsil eden sekiz kişiden.
Açıklama:
Lütfen "Yapısal Sorunlar" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Bosna-Hersek’te, devlet düzeyindeki Cumhurbaşkanlığı makamı üç kurucu milleti temsil eden üç kişiden oluşur.
Bosna-Hersek’te, devlet düzeyindeki Cumhurbaşkanlığı makamı üç kurucu milleti temsil eden üç kişiden oluşur.
Soru 6
Aşağıdaki tarihlerden hangisi Kosova'nın bağımsızlık ilanı olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
2000.
B
2002.
C
2008.
D
2010
E
2012
Açıklama:
Lütfen "Kosova’nın Karşısındaki Zorluklar" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Son yüzyıl içinde baskı, şiddet, isyan, sürgün ve göç hareketlerine sahne olan Kosova, 1999’daki ateşkesten beri göreceli bir istikrara kavuşmuş, 2008’de bağımsızlığını ilan etmesinin ardından da bir devlet olarak önemli kazanımlar elde etmiştir.
Son yüzyıl içinde baskı, şiddet, isyan, sürgün ve göç hareketlerine sahne olan Kosova, 1999’daki ateşkesten beri göreceli bir istikrara kavuşmuş, 2008’de bağımsızlığını ilan etmesinin ardından da bir devlet olarak önemli kazanımlar elde etmiştir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Kosova'nın Birleşmiş Milletler'de tanınmaması için rol oynayan temel aktörlerdendir?
Seçenekler
A
Amerika-Fransa
B
Amerika-İngiltere
C
Sırbistan-İngiltere
D
İngiltere-Japonya
E
Rusya-Çin
Açıklama:
Lütfen "Dış Sorunlar ve Sırbistan ile Diyalog Süreci" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Konseyin beş daimî üyesinden ikisi (Rusya ve Çin) Kosova’yı tanımadıklarından bu ülkenin BM üyeliğini engellemektedir.
Konseyin beş daimî üyesinden ikisi (Rusya ve Çin) Kosova’yı tanımadıklarından bu ülkenin BM üyeliğini engellemektedir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Balkanlarda satın alma gücü en düşük ülke olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Romanya
C
Hırvatistan
D
Kosova
E
Sırbistan
Açıklama:
Lütfen "Düşük Refah Seviyesi" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Kosova’da kişi başına düşen gelir AB’de kişi başına düşen ortalama gelirin %40’ının da altında kalmaktadır.
Kosova’da kişi başına düşen gelir AB’de kişi başına düşen ortalama gelirin %40’ının da altında kalmaktadır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Balkanlarda ilerleyen iş birliği ve ortak girişimlerin uluslararası kamuoyunda yeterince takdir görememe nedenlerinden sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Uluslararası medyada bölge hakkında çıkan olumsuz yorumlar
B
Bölgedeki milliyetçilik akımlarının Avrupa Birliği üyeleri tarafından hoş görülmemesi
C
Rusya'nın Balkan ülkeleri ile gerçekleştirdiği ticari ilişkiler
D
Çin'in Baklanlar üzerinde sağladığı ticari avantajlar
E
Bölgede baş gösteren dini ve etnik sorunlar
Açıklama:
Lütfen "Bölgesel İş Birliğinin Mevcut Durumu" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Balkanlarda ilerleyen iş birliği ve ortak girişimlerin gerek bölge, gerekse uluslararası kamuoyunda yeterince takdir gördüğü söylenemez. Bunun en önemli sebeplerinden biri, ulusal, bölgesel ve uluslararası medyada bölgenin siyasi konularıyla ilgili
çıkan haberlerin genellikle olumsuz durum ve gelişmelere ağırlık vermesidir
Balkanlarda ilerleyen iş birliği ve ortak girişimlerin gerek bölge, gerekse uluslararası kamuoyunda yeterince takdir gördüğü söylenemez. Bunun en önemli sebeplerinden biri, ulusal, bölgesel ve uluslararası medyada bölgenin siyasi konularıyla ilgili
çıkan haberlerin genellikle olumsuz durum ve gelişmelere ağırlık vermesidir
Soru 10
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşın bitmesinden sonra bölgede refah ve huzurun getirilmesi için ‘…………………………’ yapılmıştır. Yandaki boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osimo Antlaşması
B
Brioni Antlaşması
C
Paris Barış Antlaşması
D
Ottowa Antlaşması
E
Dayton Barış Antlaşması
Açıklama:
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşın bitirilmesiyle bölgede refah ve huzurun getirilmesi amacıyla ‘Dayton Barış Antlaşması’ yapılmıştır. Doğru seçenek E şıkkıdır.
Soru 11
Bosna-Hersek’te aynı anda 5 cumhurbaşkanı, 14 başbakan, 180 bakan, 1.200 yargıç ve savcının görev yapmasının sebebi aşağıdaki sorunların hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Nüfus sorunu
B
Etnik sorunlar
C
Siyasi sorunlar
D
Dış sorunlar
E
Yapısal ve idari sorunlar
Açıklama:
Yapısal ve idari sorunlar sebebiyle Bosna-Hersek’te aynı anda 5 cumhurbaşkanı, 14 başbakan, 180 bakan, 1.200 yargıç ve savcının görev yapmaktadır.
Soru 12
I. Boşnak
II. Arnavut
III. Sırp
IV. Hırvat
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bosna-Hersek’te devlet düzeyinde cumhurbaşkanlığı makamını temsil eden etnik gruplar arasında yer almaktadır?
II. Arnavut
III. Sırp
IV. Hırvat
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bosna-Hersek’te devlet düzeyinde cumhurbaşkanlığı makamını temsil eden etnik gruplar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, ve III
Açıklama:
Bosna-Hersek’te, devlet düzeyindeki cumhurbaşkanlığı makamı üç kurucu milleti temsil eden üç kişiden oluşur. Bir Boşnak, bir Sırp ve bir Hırvat’tan oluşan cumhurbaşkanlığı üyeleri, dört yıllık süre içinde sekiz ayda bir dönüşümlü olarak cumhurbaşkanı görevini yaparlar. Doğru seçenek D şıkkıdır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Balkanlara etki eden başlıca uluslararası aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Çin
C
Türkiye
D
Japonya
E
Avrupa Birliği
Açıklama:
Japonya Balkanlara etki eden başlıca uluslararası aktörlerden biri değildir.
Doğru seçenek D şıkkıdır.
Doğru seçenek D şıkkıdır.
Soru 14
I.Slovenya
II.Sırbıstan
III.Karadağ
Yukarıdaki Balkan ülkelerinden hangisi ya da hangileri Avrupa Birliği üyeliğine kabul edilmiştir?
II.Sırbıstan
III.Karadağ
Yukarıdaki Balkan ülkelerinden hangisi ya da hangileri Avrupa Birliği üyeliğine kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
Yalnızca III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Yalnızca Slovenya 2004 yılında AB üyeliğine kabul edilmiştir. Doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 15
Rusya Balkan politikasında hangi etnik grup üzerinden yatırımlarını yapmaktadır?
Seçenekler
A
Boşnak
B
Hırvat
C
Sırp
D
Arnavut
E
Yunan
Açıklama:
Rusya, Balkanlar politikasında Sırbistan, Karadağ ve Bosna-Hersek’teki Sırplar üzerinde önemli yatırımlar yapmaktadır. Doğru seçenek C şıkkıdır.
Soru 16
Çin'in Balkan politikasını daha çok hangi alanda yürüttüğü söylenebilir?
Seçenekler
A
Sağlık
B
Eğitim
C
Ticaret
D
Siyaset
E
Kültür
Açıklama:
1990’ların sonlarından itibaren sanayisini yeniden şekillendiren ve ihracata daha fazla önem veren Çin, 2000’li yıllardan itibaren dünyanın diğer bölgelerinde olduğu gibi Balkan ülkeleriyle ticaretini hızla artırmış ve bölgenin en büyük ticaret ortaklarından biri hâline gelmiştir. Doğru seçenek C şıkkıdır.
Soru 17
Balkan ülkeleri arasındaki siyasi ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesine, enerji ve sosyal politikalar gibi alanlarda iş birliğinin başlatılmasına, organize suçlar ve yasa dışı göç konularında da ortak bir duruş geliştirilmesine katkıda bulunan ve 1999 yılında Almanya öncülüğünde hayata geçirilen proje aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEI)
B
Orta Avrupa Girişimi (CEI)
C
Güneydoğu Avrupa İşbirliği İnisiyatifi (SECI)
D
Güneydoğu Avrupa İstikrar Paktı (SP)
E
Orta Avrupa Serbest Ticaret Antlaşması (CEFTA)
Açıklama:
Balkan ülkeleri arasındaki siyasi ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesine, enerji ve sosyal politikalar gibi alanlarda iş birliğinin başlatılmasına, organize suçlar ve yasa dışı göç konularında da ortak bir duruş geliştirilmesine katkıda bulunan ve 1999 yılında Almanya öncülüğünde gerçekleştirilen faaliyet Güneydoğu Avrupa İstikrar Paktı (SP)dır. Doğru seçenek D şıkkıdır.
Soru 18
Bosna-Hersek'te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaş aşağıdaki antlaşmalardan hangisiyle sona ermiştir?
Seçenekler
A
Dayton Barış Antlaşması
B
Brest-Litovsk Antlaşması
C
Versay Barış Antlaşması
D
Saint-Germain Antlaşması
E
Sevr Antlaşması
Açıklama:
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaşın bitirildiği Dayton Barış Anlaşması’ndan bu yana ülkede herhangi bir çatışma yaşanmamıştır.
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaş Dayton Barış Antlaşması ile bitirilmiştir. Doğru seçenek A şıkkıdır.
Bosna-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan kanlı savaş Dayton Barış Antlaşması ile bitirilmiştir. Doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 19
Bosna-Hersek'te yaşanan kanlı savaşın bitirildiği ve ana hedefleri, kısa vadede savaşın durdurulması, uzun vadede ise kalıcı barış ve istikrar için gerekli ortamın yaratılması olan Dayton Barış Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
21 Kasım 1990
B
21 Kasım 1995
C
21 Kasım 2000
D
21 Kasım 2005
E
21 Kasım 2010
Açıklama:
21 Kasım 1995’te imzalanan Dayton Anlaşması’nın ana hedefleri, kısa vadede savaşın durdurulması, uzun vadede ise kalıcı barış ve istikrar için gerekli ortamın yaratılmasıydı. Günümüze kadar bu konularda önemli ilerlemelerin sağlandığı söylenebilir.
21 Kasım 1995’te imzalanan Dayton Anlaşması’nın ana hedefleri, kısa vadede savaşın durdurulması, uzun vadede ise kalıcı barış ve istikrar için gerekli ortamın yaratılmasıydı. Doğru seçenek B şıkkıdır.
21 Kasım 1995’te imzalanan Dayton Anlaşması’nın ana hedefleri, kısa vadede savaşın durdurulması, uzun vadede ise kalıcı barış ve istikrar için gerekli ortamın yaratılmasıydı. Doğru seçenek B şıkkıdır.
Soru 20
Kosova bağımsızlığını hangi tarihte ilan etmiştir?
Seçenekler
A
2006
B
2007
C
2008
D
2009
E
2010
Açıklama:
Bağımsızlığın ilan edildiği 17 Şubat 2008 tarihinden sonra dünya ülkelerinin çoğunluğu tarafından tanınan Kosova uluslararası sistemin bir öznesi hâline gelmiştir. Buna rağmen henüz uluslararası topluma tam anlamıyla entegre olduğu söylenemez.
Bağımsızlığın ilan edildiği 17 Şubat 2008 tarihinden sonra dünya ülkelerinin çoğunluğu tarafından tanınan Kosova uluslararası sistemin bir öznesi hâline gelmiştir. Doğru seçenek C'dir.
Bağımsızlığın ilan edildiği 17 Şubat 2008 tarihinden sonra dünya ülkelerinin çoğunluğu tarafından tanınan Kosova uluslararası sistemin bir öznesi hâline gelmiştir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 21
Kuzey Makedonya bağımsızlığını hangi tarihte ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1988
B
1989
C
1990
D
1991
E
1992
Açıklama:
Kuzey Makedonya, bağımsızlığını elde ettiği 1991 yılından itibaren genel olarak Makedonlar ile Arnavutlar arasında yaşanan gerginlikler ve Yunanistan ile arasındaki isim sorunuyla gündeme gelmiştir.
Kuzey Makedonya bağımsızlığını 1991 yılında ilan etmiştir. Doğru seçenek D'dir.
Kuzey Makedonya bağımsızlığını 1991 yılında ilan etmiştir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 22
Aşağıdaki anlaşmaların hangisinden kaynaklanan düzenlemeler gereğince Kuzey Makedonya hükümetlerinde mutlaka Makedon ve Arnavut partilerinin koalisyon ortağı olarak yer almaları gerekmektedir?
Seçenekler
A
Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması
B
Prespa Anlaşması
C
Dayton Barış Anlaşması
D
Brüksel Anlaşması
E
Ohri Çerçeve Anlaşması
Açıklama:
Ohri Çerçeve Anlaşması’ndan kaynaklanan düzenlemeler gereğince Kuzey Makedonya hükûmetlerinde mutlaka Makedon ve Arnavut partilerinin koalisyon ortağı olarak yer almaları gerekmektedir. Doğru seçenek E şıkkında verilmiştir.
Soru 23
Aşağıdaki ülkelerden hangisi kişi başına düşen gelir düzeyi bakımından AB'de kişi başına düşen ortalama gelire göre %40'ının altında değildir?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Kuzey Makedonya
C
Bosna-Hersek
D
Arnavutluk
E
Kosova
Açıklama:
2019 yılında Balkan ülkelerinden yalnızca Slovenya AB ortalamasına yakın bir kişi başına düşen gelire sahip olmuş, onu takip eden ülkelerden Hırvatistan, Romanya ve Yunanistan’daki kişi başına düşen gelir ise AB’deki ortalamanın %64-%68’ine karşılık gelmiştir. Gelir düzeyi bakımından AB ülkeleri içinde son sırada yer alan Bulgaristan’da kişi başına düşen gelir AB ortalamasının %52’sine denk gelirken AB ile adaylık müzakereleri devam eden Karadağ ve Sırbistan’da bu oran %40’lar civarındadır. Bölgenin diğer ülkeleri Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek, Arnavutluk ve Kosova’da kişi başına düşen gelir ise AB’de kişi başına düşen ortalama gelirin %40’ının da altında
kalmaktadır.
2019 yılında Balkan ülkelerinden yalnızca Slovenya AB ortalamasına yakın bir kişi başına düşen gelire sahip olmuş, onu takip eden ülkelerden Hırvatistan, Romanya ve Yunanistan’daki kişi başına düşen gelir ise AB’deki ortalamanın %64-%68’ine karşılık gelmiştir. Gelir düzeyi bakımından AB ülkeleri içinde son sırada yer alan Bulgaristan’da kişi başına düşen gelir AB ortalamasının %52’sine denk gelirken AB ile adaylık müzakereleri devam eden Karadağ ve Sırbistan’da bu oran %40’lar civarındadır. Bölgenin diğer ülkeleri Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek, Arnavutluk ve Kosova’da kişi başına düşen gelir ise AB’de kişi başına düşen ortalama gelirin %40’ının da altında kalmaktadır.
kalmaktadır.
2019 yılında Balkan ülkelerinden yalnızca Slovenya AB ortalamasına yakın bir kişi başına düşen gelire sahip olmuş, onu takip eden ülkelerden Hırvatistan, Romanya ve Yunanistan’daki kişi başına düşen gelir ise AB’deki ortalamanın %64-%68’ine karşılık gelmiştir. Gelir düzeyi bakımından AB ülkeleri içinde son sırada yer alan Bulgaristan’da kişi başına düşen gelir AB ortalamasının %52’sine denk gelirken AB ile adaylık müzakereleri devam eden Karadağ ve Sırbistan’da bu oran %40’lar civarındadır. Bölgenin diğer ülkeleri Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek, Arnavutluk ve Kosova’da kişi başına düşen gelir ise AB’de kişi başına düşen ortalama gelirin %40’ının da altında kalmaktadır.
Soru 24
Aşağıdaki Balkan ülkelerinin hangisi resmî verilere göre 2019 yılında kayıtlı işsizlik açısından en yüksek orana sahiptir?
Seçenekler
A
Kuzey Makedonya
B
Kosova
C
Bosna-Hersek
D
Karadağ
E
Arnavutluk
Açıklama:
Balkan ülkelerinin birçoğu günümüzde işsizlik ve yoksulluk sorunlarıyla karşı karşıyadır. Resmî verilere göre 2019 yılında Kosova’da kayıtlı işsizlik oranı %26, Yunanistan ve Kuzey Makedonya’da %17, Bosna-Hersek’te %16, Karadağ’da %15, Arnavutluk’ta %11, Sırbistan’da ise %10 olarak hesaplanmıştır. Doğru seçenek B şıkkında verilmiştir.
Soru 25
Aşağıdaki ülkelerin hangisi veya hangileri Avrupa Birliği'ne "potansiyel aday ülke(ler)" statüsüne sahiptir?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Hırvatistan
C
Bosna-Hersek, Kosova
D
Bulgaristan
E
Romanya
Açıklama:
2004 yılında Slovenya, 2007 yılında Bulgaristan ve Romanya, 2013 yılında ise Hırvatistan AB üyeliğine kabul edilmiş ve 1981’den beri üyeliği devam eden Yunanistan’la
birlikte bölgedeki AB üyesi ülke sayısı beşe çıkmıştır. Geriye kalan altı ülkeden Karadağ 2012, Kuzey Makedonya 2005, Sırbistan ve Arnavutluk ise 2014 yılından beri aday ülke statüsündedir. Karadağ ve Sırbistan’ın üyelik müzakereleri devam etmekte olup Kuzey Makedonya ve Arnavutluk ile müzakereler henüz başlamamıştır. İç reformlarını
henüz gerçekleştirememiş olan Bosna-Hersek ve öncelikle Sırbistan’la ilişkilerini normalleştirmesi beklenen Kosova ise hâlen “potansiyel aday ülke” statüsündedir.
2004 yılında Slovenya, 2007 yılında Bulgaristan ve Romanya, 2013 yılında ise Hırvatistan AB üyeliğine kabul edilmiş ve 1981’den beri üyeliği devam eden Yunanistan’la birlikte bölgedeki AB üyesi ülke sayısı beşe çıkmıştır. Geriye kalan altı ülkeden Karadağ 2012, Kuzey Makedonya 2005, Sırbistan ve Arnavutluk ise 2014 yılından beri aday ülke statüsündedir. Karadağ ve Sırbistan’ın üyelik müzakereleri devam etmekte olup Kuzey Makedonya ve Arnavutluk ile müzakereler henüz başlamamıştır. İç reformlarını henüz gerçekleştirememiş olan Bosna-Hersek ve öncelikle Sırbistan’la ilişkilerini normalleştirmesi beklenen Kosova ise hâlen “potansiyel aday ülke” statüsündedir. Doğru seçenek C şıkkıdır.
birlikte bölgedeki AB üyesi ülke sayısı beşe çıkmıştır. Geriye kalan altı ülkeden Karadağ 2012, Kuzey Makedonya 2005, Sırbistan ve Arnavutluk ise 2014 yılından beri aday ülke statüsündedir. Karadağ ve Sırbistan’ın üyelik müzakereleri devam etmekte olup Kuzey Makedonya ve Arnavutluk ile müzakereler henüz başlamamıştır. İç reformlarını
henüz gerçekleştirememiş olan Bosna-Hersek ve öncelikle Sırbistan’la ilişkilerini normalleştirmesi beklenen Kosova ise hâlen “potansiyel aday ülke” statüsündedir.
2004 yılında Slovenya, 2007 yılında Bulgaristan ve Romanya, 2013 yılında ise Hırvatistan AB üyeliğine kabul edilmiş ve 1981’den beri üyeliği devam eden Yunanistan’la birlikte bölgedeki AB üyesi ülke sayısı beşe çıkmıştır. Geriye kalan altı ülkeden Karadağ 2012, Kuzey Makedonya 2005, Sırbistan ve Arnavutluk ise 2014 yılından beri aday ülke statüsündedir. Karadağ ve Sırbistan’ın üyelik müzakereleri devam etmekte olup Kuzey Makedonya ve Arnavutluk ile müzakereler henüz başlamamıştır. İç reformlarını henüz gerçekleştirememiş olan Bosna-Hersek ve öncelikle Sırbistan’la ilişkilerini normalleştirmesi beklenen Kosova ise hâlen “potansiyel aday ülke” statüsündedir. Doğru seçenek C şıkkıdır.
Soru 26
AB'nin, Batı Balkanlarda iş birliğini arttırmak ve ülkeleri tam üyeliğe hazırlamak amacıyla 2014'ten beri düzenlediği zirve ve toplantılar hangi isimle adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Viyana Süreci
B
Prag Süreci
C
Budapeşte Süreci
D
Berlin Süreci
E
Paris Süreci
Açıklama:
Bölgede yaşanan her türlü siyasi kriz ve sorunun çözümü için etkin çaba sarf eden AB, Batı Balkanlarda iş birliğini artırmak ve ülkeleri tam üyeliğe hazırlamak amacıyla 2014’ten beri Berlin Süreci adı altında zirve ve toplantılar düzenlemektedir. Doğru seçenek D şıkkında verilmiştir.
Soru 27
Kasım 1989'da temelleri atılan, önce Orta Avrupa ülkelerini etrafında toplayan ardından da Balkan ülkelerine açılan ilk önemli bölgesel iş birliği girişimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bölgesel İşbirliği Konseyi (RCC)
B
İnterpol
C
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT)
D
Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ)
E
Orta Avrupa Girişimi (CEI)
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası Balkan ülkelerini içine alan ilk önemli bölgesel iş birliği girişimi Orta Avrupa Girişimi (CEI) olmuştur. Kasım 1989’da temelleri atılan bu girişim önce Orta Avrupa ülkelerini etrafında toplamış, ardından da Balkan ülkelerine açılmıştır. Doğru seçenek E'dir.
Ünite 8
Soru 1
Ders kitabımızda ele alınış biçimiyle, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında "sabit" faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Strateji
B
Coğrafya
C
Tarih
D
İnsan
E
Ekonomi
Açıklama:
Ders kitabımızda şu cümle yer alıyor: "Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir." Buna göre A seçeneğinde yer alan "strateji" kavramı söz konusu sabit faktörlerden değildir.
Soru 2
Türkiye'nin 1990'lı yıllarda Balkanlarda en fazla gerginlik yaşadığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Yunanistan
C
Romanya
D
Arnavutluk
E
Bulgaristan
Açıklama:
Yunanistan
Soru 3
1990'larda Türklere yönelik asimilasyon siyasetinden vazgeçmesi ve bu ülkedeki Türklerin ulusal, etnik ve dini sembollerini kullanmalarına izin vermesi gibi yaklaşımları Türkiye tarafından olumlu karşılanan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hırvatistan
B
Yunanistan
C
Bulgaristan
D
Romanya
E
Arnavutluk
Açıklama:
Bulgaristan
Soru 4
Türkiye 2010 yılında dünyanın kaçıncı büyük ekonomisi konumuna gelmiştir?
Seçenekler
A
13.
B
14.
C
15.
D
16.
E
17.
Açıklama:
16.
Soru 5
2008 yılında bağımsızlığını kazanan ve Türkiye'nin de bu bağımsızlığı ilk tanıyan ülkelerden biri olduğu devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Karadağ
C
Bosna-Hersek
D
Slovenya
E
Kosova
Açıklama:
Kosova
Soru 6
2009 yılında ilişkilerin hızla düzeldiği ve ve aynı yıl karşılıklı dış işleri bakanı, başbakan ve cumhurbaşkanı düzeyinde ziyaretlerin yapıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Bosna-Hersek
C
Kosova
D
Makedonya
E
Arnavutluk
Açıklama:
Sırbistan
Soru 7
1990'lı yıllarda Türkiye'nin Balkanlarda en çok sorun yaşadığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Arnavutluk
C
Bulgaristan
D
Yunanistan
E
Hırvatistan
Açıklama:
1990'lı yıllarda Türkiye'nin bölgede en fazla gerginlik yaşadığı ülke Yunanistan olmuştur. Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan en önemli sorunlardan biri 1950'lerden beri iki ülkenin en önemli gündem maddeleri arasında yer alan Kıbrıs sorunu olmuştur. Ayrıca Ege Denizi'yle ilişkili olarak kara sularının genişliği, kıta sahanlığının belirlenmesi, hava sahasının kontrolü ve Yunanistan'ın elindeki adaların uluslararası antlaşmalara aykırı olarak silahlandırması gibi hususlar iki ülke arasındaki ilişkilerin sürekli olarak gergin kalmasına sebep olmuştur. Batı Trakya'da yaşayan Türklerin sorunları, Fener Rum Patrikhanesinin statüsü ve Heybeliada Ruhban Okulunun durumu ve Yunanistan'ın Türkiye'deki terör örgütlerine destek vermesi gibi konular da Türkiye ve Yunanistan arasında tartışmalara sebep olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrası Türkiye'nin Balkanlar politikasını şekillendiren faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Coğrafya faktörü
B
Ekonomi faktörü
C
Tarih faktörü
D
İnsan faktörü
E
Güvenlik faktörü
Açıklama:
Türkiye'nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir. Balkanların Türkiye'yi Avrupa'ya bağlayan bir köprü olması (coğrafya faktörü), ortak tarihsel miras (tarih faktörü), ayrıca bölgede önemli sayıda Türk ve diğer akraba toplulukların yaşıyor olması (insan faktörü), Türkiye'nin Balkanlara ilgi duymasının doğal sebepleridir. Bunların yanı sıra Türk iş adamlarının da bölgeye yönelik ilgisinin gittikçe artmakta olduğu görülmektedir (ekonomi faktörü). Doğru cevap E'dir.
Soru 9
Türkiye'nin 1999 yılında "hassas diyalog" sürecini başlattığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hırvatistan
B
Bulgaristan
C
Sırbistan
D
Yunanistan
E
Romanya
Açıklama:
Ocak 1996'da bir Türk kargo gemisinin Kardak Kayalıklarında karaya oturmasının ardından iki ülke savaşın eşiğine gelmiştir. Kriz uluslararası aktörlerin de araya girmesiyle çözümlense de Türkiye ile Yunanistan arasındaki gerilimli ilişkiler bir süre daha devam etmiştir. 1999 yılının ilk yarısında iki ülkenin dış işleri bakanları İsmail Cem ve Yorgo Papandreu, karşılıklı ilişkilerin geliştirilmesi yönünde "hassas diyalog" olarak bilinen süreci başlatmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Soğuk Savaş döneminde Türkiye'nin Bulgaristan'la ilişkilerinin sorunlu olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan'ın Türklere uyguladığı asimilasyon politikası
B
İki ülke arasındaki sınır anlaşmazlığı
C
Bulgaristan'ın sosyalist bir rejimle yönetilmesi
D
Bulgar milliyetçilerinin Türklere olumsuz bakması
E
Bulgaristan'ın Türkiye'den gelen araçların geçişinde zorluk çıkartması
Açıklama:
Soğuk Savaş'ın son yıllarında Türkiye'nin komşusu Bulgaristan ile ilişkileri Jivkov yönetiminin Türklere uyguladığı asimilasyon politikaları yüzünden oldukça sorunlu olmuştur. Jivkov'un devrilmesi ve Bulgaristan'ın demokrasiye geçmesinin ardından her iki ülke de birbiriyle ilişkilerin geliştirilmesi için adımlar atmış ve ilişkiler 1990'dan itibaren hızla düzelmiştir. Türkiye Bulgaristan'ı Balkanlarda en büyük soydaş nüfusuna sahip ülke olması ve Türkiye'nin Avrupa'ya açılan kapılarından biri olması bakımından önemsemekteydi. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Türkiye'nin Bosna Savaşı nedeniyle ilişkilerinin zayıf kaldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hırvatistan
B
Bulgaristan
C
Sırbistan
D
Yunanistan
E
Slovenya
Açıklama:
Türkiye'nin Sırbistan ile ilişkileri 1990'lı yıllarda önce Bosna, ardından da Kosova Savaşı yüzünden oldukça zayıf durumda kalmıştır. Özellikle Yugoslavya'nın parçalanmasından Bosna Savaşı'nın bitimine kadar Ankara ile Belgrad arasındaki ilişkiler en alt düzeyde seyretmiştir. Dayton Anlaşması sonrasında ilişkiler bir miktar normalleşmişse de 1999'da başlayan Kosova Savaşı ilişkileri tekrar kopma noktasına getirmiştir. Ekim 2000'de Sırbistan'da demokratik güçlerin iktidara geçmesinin ardından, Türkiye ile Sırbistan arasındaki ilişkiler yeniden düzelme yoluna girmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Balkan ülkelerinin siyasi diyalog platformudur?
Seçenekler
A
UNCTAD
B
EUFOR
C
GDAÜ
D
ILO
E
SEDM
Açıklama:
GDAÜ'yü (Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci) Balkan ülkelerinin bir siyasi diyalog platformu olan değerlendirmek mümkündür. Türkiye 2009-2010 yıllarında GDAÜ'nün dönem başkanlığını üstlenmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 13
Türkiye'nin serbest Ticaret Anlaşması yapmadığı Balkan ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Bosna-Hersek
C
Kosova
D
Karadağ
E
Arnavutluk
Açıklama:
1996 yılında yürürlüğe giren Gümrük Birliği ile AB'nin Ortak Ticaret Politikasına ve tercihli ticaret düzenlemelerine uyum sağlama yükümlülüğünü üstlenen Türkiye, bu kapsamda Balkan ülkeleriyle serbest ticaret anlaşmaları (STA) imzalamaya başlamıştır. İlk olarak 1997 yılında Romanya ile STA imzalanmış, bunu ertesi yıl Slovenya ve Bulgaristan takip etmiştir. Son olarak 2013 yılında Kosova ile imzalanan STA ise uzun süre Kosova parlamentosu tarafından onaylanmayı beklediği için ancak 1 Eylül 2019'da yürürlüğe girebilmiştir. Türkiye'nin Yunanistan'la bu şekilde bir anlaşması yoktur. Doğru cevap A'dır.
Soru 14
Türkiye'de en fazla yatırımı olan Balkan ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırbıstan
B
Romanya
C
Hırvatistan
D
Bulgaristan
E
Yunanistan
Açıklama:
Balkan ülkelerinin Türkiye'deki yatırımlarına bakıldığı zaman Yunanistan haricindeki bölge ülkelerinin Türkiye'de ciddi sayılabilecek yatırımlarının bulunmadığı görülmektedir. 2018 yılının sonu itibarıyla Yunanistan'ın Türkiye'de gerçekleştirdiği 6,8 milyar dolar değerinde doğrudan yatırımı bulunmaktadır. Ancak Bu miktar Türkiye'nin Balkanlardaki toplam yatırımlarının neredeyse yarısına karşılık gelmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Üçlü Danışma Toplantısı aşağıdaki ülkelerin hangileri arasında gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Yunanistan - Türkiye - Bulgaristan
B
Romanya - Bulgaristan - Yunanistan
C
Türkiye - Bosna-Hersek - Sırbistan
D
Sırbistan - Hırvatistan - Türkiye
E
Slovenya - Kosova - Sırbistan
Açıklama:
Türkiye ile Sırbistan arasındaki ilişkilerin düzelmesinin ardından Türkiye, Sırbistan ve Bosna-Hersek dış işleri bakanlarının arasında bir "Üçlü Danışma Toplantısı" düzenlenmiş ve bu toplantıların bundan böyle belirli aralıklarla tekrar edilmesi kararlaştırılmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 16
Türk şirketlerinin en çok yatırım yaptığı Balkan ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Bulgaristan
C
Yunanistan
D
Hırvatistan
E
Romanya
Açıklama:
Romanya bugün Türk şirketlerinin en yoğun yatırımlarda bulunduğu Balkan ülkesidir. 2019 yılı itibarıyla bu ülkedeki Türk sermayesinin toplam değeri yaklaşık 7,5 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir. Bu miktar, Balkan ülkelerindeki Türk doğrudan yatırımlarının %54'üne denk gelmektedir. Romanya'da Türk şirketlerinin faaliyet gösterdiği başlıca sektörler arasında beyaz eşya, demir-çelik, ağaç sanayi, rulman ve bankacılık sayılabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Türkiye'nin Kosova ile yakınlaşması hangi Balkan ülkesinde tepkilere sebep olmaktadır?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Hırvatistan
C
Sırbistan
D
Slovenya
E
Romanya
Açıklama:
Sırbistan
Soru 18
Türkiye'nin Balkan ülkelerinden ilk olarak Romanya ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması (STA), kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1994
B
1995
C
1996
D
1997
E
1998
Açıklama:
1997
Soru 19
Aşağıdaki Balkan ülkelerinden hangisi, Türkiye'nin bu bölgedeki en önemli ticaret ortaklarından biridir?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Hırvatistan
C
Bosna-Hersek
D
Karadağ
E
Yunanistan
Açıklama:
Yunanistan
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında etkili olan dört temel faktörden biri değildir?
Seçenekler
A
Coğrafya
B
Tarih
C
İnsan
D
Ekonomi
E
Teknoloji
Açıklama:
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir.
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir
Soru 21
Balkan ülkelerinin resmî verilerine göre günümüzde Balkanlarda ne kadarlık bir Türk nüfusu vardır?
Seçenekler
A
650.000
B
600.000
C
800.000
D
700.000
E
900.000
Açıklama:
Balkan ülkelerinin resmî verilerine göre günümüzde Balkanlarda 700.000’e yakın Türk yaşamaktadır.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir
Soru 22
1990’lı yıllarda Türkiye’nin bölgede en fazla gerginlik yaşadığı ülke aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Hırvatistan
C
Yunanistan
D
Sırbistan
E
Arnavutluk
Açıklama:
1990’lı yıllarda Türkiye’nin bölgede en fazla gerginlik yaşadığı ülke Yunanistan olmuştur.
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru yanıtı C seçeneğinde verilmiştir
Soru 23
Türkiye 2001 yılında hangi ülkede yaşanan etnik çatışmalar sırasında o ülkenin toprak bütünlüğünü desteklemiştir?
Seçenekler
A
Bosna- Hersek
B
Makedonya
C
Kosova
D
Hırvatistan
E
Arnavutluk
Açıklama:
2001 yılında Makedonya’da yaşanan etnik çatışmalar sırasında bu ülkenin toprak bütünlüğünü destekleyen Türkiye, aynı tavrı Bosna-Hersek’te Sırplar arasında yükselen ayrılıkçılık ve milliyetçilik karşısında da göstermiştir.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir
Soru 24
Türkiye, Batılı devletlerin 2009 yılında Bosna-Hersek’in iç siyasetinde yaşanan sorunların çözümlenmesi için başlattığı ve katkı sağlayabileceği hangi görüşmelere davet edilmemiştir?
Seçenekler
A
Butmir
B
Atina
C
Belgrad
D
Zürih
E
Saraybosna
Açıklama:
Bosna-Hersek açılımını tetikleyen bir başka gelişme ise Batılı devletlerin 2009 yılında Bosna-Hersek’in iç siyasetinde yaşanan sorunların çözümlenmesi için başlattığı Butmir görüşmelerine Türkiye’nin davet edilmemiş olmasıdır.
Sorunun doğru çözümü A seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru çözümü A seçeneğinde verilmiştir
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin resmi kurumlarının Balkanlarda yürüttüğü faaliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Spor karşılaşmalarının organize edilmesi
B
Tarihî binaların restorasyonu
C
Türkçe dil öğretimi
D
Türkiye’de yükseköğrenim için burs sağlanması
E
İlk ve ortaöğretim faaliyetleri
Açıklama:
Türkiye’nin resmî kurumları kendi alanlarına ilişkin faaliyetleri Balkanlarda aktif bir şekilde yürütmektedir. Bunların içinde Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) kalkınma yardımları ve tarihî binaların restorasyonu, Yunus Emre Enstitüsü (YEE) Türkçe dil öğretimi ve Türk kültürünün tanıtılması, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) öğrencilere Türkiye’de yükseköğrenim için burs sağlanması ve Türkiye Maarif Vakfı ilk ve ortaöğretim faaliyetleri üzerine yoğunlaşmaktadır.
Sorunun doğru yanıtı A seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru yanıtı A seçeneğinde verilmiştir
Soru 26
Türkiye, hangi ülkenin çıkarlarına aykırı olarak Batı Balkanların Avrupa-Atlantik dünyasıyla bütünleşme perspektifini desteklemekte ve bölge Müslümanlarının sorunlarıyla yakından ilgilenmektedir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
Rusya
D
ABD
E
İsrail
Açıklama:
Nitekim Türkiye Rusya’nın çıkarlarına aykırı olarak Batı Balkanların AvrupaAtlantik dünyasıyla bütünleşme perspektifini desteklemekte ve bölge Müslümanlarının sorunlarıyla yakından ilgilenmektedir.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir
Soru 27
Türkiye ilk olarak hangi Balkan ülkesi ile 1997 yılında serbest ticaret anlaşması imzalamıştır?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Yunanistan
C
Bulgaristan
D
Romanya
E
Kosova
Açıklama:
Türkiye, bu kapsamda Balkan ülkeleriyle serbest ticaret anlaşmaları (STA) imzalamaya başlamıştır. İlk olarak 1997 yılında Romanya ile STA imzalanmış, bunu ertesi yıl Slovenya ve Bulgaristan takip etmiştir.
Sorunun doğru yanıtı D seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru yanıtı D seçeneğinde verilmiştir
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Türk şirketlerinin Romanya’daki ticari faaliyetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Beyaz eşya
B
Bankacılık
C
Demir Çelik
D
Ağaç sanayi
E
Otomotiv
Açıklama:
Romanya’da Türk şirketlerinin faaliyet gösterdiği başlıca sektörler arasında beyaz eşya, demir-çelik, ağaç sanayi, rulman ve bankacılık sayılabilir.
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru yanıtı E seçeneğinde verilmiştir
Soru 29
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir. Aşağıda sıralanan faktörlerden hangisi coğrafya faktörü olarak nitelenebilir?
Seçenekler
A
Balkanların Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan bir köprü olması
B
Balkanlarda ortak tarihsel mirasın bulunması
C
Balkanlarda önemli sayıda Türk toplulukların yaşıyor olması
D
Balkanlarda önemli sayıda akraba toplulukların yaşıyor olması
E
Türk iş adamlarının da bölgeye yönelik ilgisinin gittikçe artmakta olması
Açıklama:
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir. Balkanların Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan bir köprü olması, coğrafya faktörü olarak nitelenebilir.
Soru 30
Türkiye 1990lı yıllarda Bosna savaşında Sırpların hangi millete karşı etnik temizlik hareketini engellemeye çalışmıştır?
Seçenekler
A
Arnavutlar
B
Hırvatlar
C
Boşnaklar
D
Türkler
E
Karadağlılar
Açıklama:
Türkiye 1990lı yıllarda Bosna savaşında Sırpların, Boşnak milletine karşı etnik temizlik hareketini engellemeye çalışmıştır.
Soru 31
Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan en önemli sorunlar arasında hangisi azınlık haklarıyla ilgilidir?
Seçenekler
A
1950’lerden beri iki ülkenin en önemli gündem maddeleri arasında yer alan Kıbrıs sorunu
B
Ege Denizi’yle ilişkili olarak kara sularının genişliği, kıta sahanlığının belirlenmesi,
hava sahasının kontrolü
hava sahasının kontrolü
C
Yunanistan’ın elindeki adaların uluslararası antlaşmalara aykırı olarak silahlandırması
D
Batı Trakya’da yaşayan Türklerin sorunları, Fener Rum Patrikhanesinin statüsü ve Heybeliada Ruhban Okulunun durumu
E
Yunanistan’ın Türkiye’deki terör örgütlerine destek vermesi
Açıklama:
Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan en önemli sorunlar arasında "Batı Trakya’da yaşayan Türklerin sorunları, Fener Rum Patrikhanesinin statüsü ve Heybeliada Ruhban Okulunun durumu" azınlık haklarıyla ilgilidir.
Soru 32
1990’lı yılların başlarında Yunanistan ile yaşamış oldukları siyasi sorunlar hangi ülkeleri Türkiye’ye yaklaştırmıştır?
Seçenekler
A
Bulgaristan ve Kosova
B
Sırbistan ve Bosna Hersek
C
Makedonya ve Arnavutluk
D
Hırvatistan ve Karadağ
E
Romanya ve Slovakya
Açıklama:
1990’lı yılların başlarında Yunanistan ile yaşamış oldukları siyasi sorunlar "Makedonya ve Arnavutluk" ülkelerini Türkiye’ye yaklaştırmıştır.
Soru 33
Günümüze dek Türkiye’nin Balkanlarda en fazla yatırımının bulunduğu ve karşılıklı ticaretinin en yüksek düzeyde olduğu ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Romanya
B
Bulgaristan
C
Yunanistan
D
Sırbistan
E
Karadağ
Açıklama:
Günümüze dek Türkiye’nin Balkanlarda en fazla yatırımının bulunduğu ve karşılıklı ticaretinin en yüksek düzeyde olduğu ülke, Romanyadır.
Soru 34
Türkiye’nin Sırbistan ile ilişkileri 1990’lı yıllarda hangi olaylar nedeniyle gelişememiştir?
Seçenekler
A
İki ülke ilişkileri, önce Bosna, ardından da Kosova Savaşı yüzünden oldukça zayıf durumda kalmıştır.
B
Yunanistan'ın vetoları iki ülkenin ilişkilerinin gelişmesini engellemiştir.
C
Karadağın bağımsızlık süreci iki ülke ilişkilerini germiştir
D
Makedonya'dai Sırp azınlık, ilişkilerin gelişmesine engel oluşturmuştur.
E
Hırvatistanı'ın bağımsızlık mücadelesi iki ülke ilişkilerini kopartmıştır.
Açıklama:
Türkiye’nin Sırbistan ile ilişkileri 1990’lı yıllarda "İki ülke ilişkileri, önce Bosna, ardından da Kosova Savaşı yüzünden oldukça zayıf durumda kalmıştır" Bu nedenle gelişememiştir.
Soru 35
Türkiye’nin resmî kurumları kendi alanlarına ilişkin faaliyetleri Balkanlarda aktif bir şekilde yürütmektedir. Bunların arasında hangi kurum, tarihi binaların restorasyonu görevini sürdürmektedir?
Seçenekler
A
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA)
B
Yunus Emre Enstitüsü (YEE)
C
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB)
D
Türkiye Maarif Vakfı
E
Türkiye'deki Belediyeler
Açıklama:
Türkiye’nin resmî kurumları kendi alanlarına ilişkin faaliyetleri Balkanlarda aktif bir şekilde yürütmektedir. Bunların arasında "Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA)", tarihi binaların restorasyonu görevini sürdürmektedir.
Soru 36
Türkiye 2000’li yıllardan sonra Doğu Akdeniz enerji jeopolitiği sebebiyle hangi ülkeyle büyük gerginlik yaşamaktadır?
Seçenekler
A
Lübnan
B
Filistin
C
Sırbistan
D
Yunanistan
E
İran
Açıklama:
Türkiye 2000’li yıllardan sonra Doğu Akdeniz enerji jeopolitiği sebebiyle Yunanistan'la büyük gerginlik yaşamaktadır.
Soru 37
Türkiye’nin günümüzde Balkanlardaki en önemli ticaret ortakları hangi ülkelerdir?
Seçenekler
A
Arnavutluk, Makedonya ve Kosova'dır.
B
Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan’dır
C
Karadağ, Sırbistan ve Moldova'dır.
D
Bosna Hersek, Hırvatistan ve Slovenya'dır.
E
Macaristan, Slovakya ve Makedonya'dır.
Açıklama:
Türkiye’nin günümüzde Balkanlardaki en önemli ticaret ortakları Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan’dır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi 2010'lu yıllarda Yunanistan ve Türkiye arasındaki ilişkilerin gerilmesine yol açan bir durumdur?
Seçenekler
A
Türkiye’nin Batılı ülkelerle eş güdüm hâlinde Kosova’nın bağımsızlığını tanıması
B
Bosna-Hersek açılımı ile Türkiye’nin Balkanlara “geri dönüşü”
C
Türkiye’nin ilgisinin Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki gelişmelere kayması
D
Türkiye’nin GDAÜ’nün bir yıllık dönem başkanlığını devralmış olması
E
Doğu Akdeniz jeopolitiğinde deniz yetki alanları üzerinde ihtilaf yaşanması
Açıklama:
ABD’nin Karadeniz stratejisi bağlamında 2006-2007 yıllarında Romanya Türkiye’nin çıkarlarına aykırı adımlar atmış ancak bu anlaşmazlık çok geçmeden giderilmiştir. 2008 yılında Türkiye Batılı ülkelerle eş güdüm hâlinde Kosova’nın bağımsızlığını tanımıştır. Türkiye’nin GDAÜ dönem başkanlığını yaptığı 2009-2010 yıllarında ise Türkiye’nin Balkanlardaki diplomasisi büyük bir dinamizm sergilemiş, siyasi sorunları çözme ve iş birliğini geliştirme yönünde girişimlerde bulunmuştur. Bunların içinde en önemli girişim, Bosna-Hersek’e daha iyi bir gelecek sunmak maksadıyla düzenlenen Üçlü Balkan Zirvesi toplantıları olmuştur. 2000’li yıllarda Türkiye ile Yunanistan arasında siyasi bir yakınlaşma meydana gelmiş fakat 2010’lu yılların ortalarından itibaren değişen Doğu Akdeniz jeopolitiğinde deniz yetki alanları üzerinde yaşanan ihtilaflar sebebiyle ilişkiler yeniden gerginleşmiştir. 2010’lu yıllarda Türkiye-Bulgaristan arasında yaşanan bazı kısa süreli gerginliklere rağmen ilişkiler genellikle olumlu seyretmiştir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasını şekillendiren insan faktörüne bir örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Bölgede önemli sayıda Türk ve diğer akraba toplulukların yaşıyor olması
B
Balkanların Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan bir köprü olması
C
Balkanlar ve Türkiye’nin ortak tarihsel mirası paylaşması
D
Türk iş adamlarının da bölgeye yönelik ilgisinin gittikçe artması
E
Türkiye’nin turizmde Balkanlara alternatifler sunması
Açıklama:
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir. Balkanların Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan bir köprü olması (coğrafya faktörü), ortak tarihsel miras (tarih faktörü), ayrıca bölgede önemli sayıda Türk ve diğer akraba toplulukların yaşıyor olması (insan faktörü), Türkiye’nin Balkanlara ilgi duymasının doğal sebepleridir. Bunların yanı sıra Türk iş adamlarının da bölgeye yönelik ilgisinin gittikçe artmakta olduğu görülmektedir (ekonomi faktörü).
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de önemli yatırımları olan bir balkan ülkesidir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Katar
C
Romanya
D
Bulgaristan
E
Arnavutluk
Açıklama:
2000’li yıllardan itibaren Batı Balkanlardaki ülkelerle geliştirilen siyasi ilişkiler, ekonomik ilişkilerin de derinleştirilmesi için fırsatlar meydana getirmiş, Türk yatırımcılar bu ülkelere daha fazla girmeye başlamıştır. Ne var ki Türkiye’nin Balkanlardaki yatırımları henüz bölgeye dengeli bir şekilde dağılmamış ve Romanya, Bulgaristan ve Arnavutluk’ta yoğunlaşmıştır. Öte yandan Balkan ülkeleri içinde sadece Yunanistan’ın Türkiye’de önemli bir yatırımcı olduğunu söylemek mümkündür.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Balkan ülkelerindeki imajını olumsuz etkileyen bir faktördür?
Seçenekler
A
2008 sonrasında dinamik bir dış politika izlemesi
B
Batılı ülkelerle gerginlikler yaşaması
C
Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki gelişmelere odaklanması
D
Osmanlı döneminden beri ekonomik ilişkileri olması
E
Balkanlarda etkinliğini artırmaya başlaması
Açıklama:
2008 sonrası dönemde Türkiye daha dinamik bir dış politika izlemeye başladıktan sonra, ekonomik başarısı ve Türk dizilerinin de etkisiyle Balkanlarda “yükselen Türkiye” imajı oluşmaya başlamıştır. Ancak Osmanlı Dönemi’nden kalma bazı ön yargıların da etkisiyle Türkiye’nin Balkanlara yönelik gizli bir gündeminin olduğuna inananlar da mevcuttur. Ayrıca AB’de Balkanları kendi etki alanı olarak görenler Türkiye gibi bölge dışı aktörlerin varlığından rahatsız olmaktadır. Ankara ile Moskova arasında geliştirilen iyi ilişkiler, Rusya’yı Balkanlarda görmek istemeyen çevrelerin Türkiye’ye de kuşkuyla bakmasına sebep olmaktadır. Ayrıca AB üyesi olmaya çalışan Batı Balkan ülkelerinin de Brüksel’le ters düşmemek için Ankara ile ilişkilerini belirli bir mesafede tutmaya çalıştığı gözlemlenmektedir. Bu bakımdan Türkiye’nin Batılı ülkelerle yaşadığı gerginliklerin Balkan ülkeleriyle ilişkilerine ve bölgedeki imajına olumsuz etkide bulunduğu söylenebilir.
Soru 42
Boşnak sivillere yönelik Sırp saldırılarının insanlığa karşı bir etnik temizlik suçu olduğunu kabul eden BM kararı aşağıdaki ülkelerin hangisinin çabaları sonucu alınmıştır?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Hırvatistan
C
Türkiye
D
Bulgaristan
E
Romanya
Açıklama:
Uluslararası toplumun Boşnak sivillere yönelik saldırıları suç olarak tanımlamakta isteksiz davranması üzerine Türkiye BM İnsan Hakları Komisyonunu oturuma çağırmış ve bunun sonucunda Sırpların insanlığa karşı bir etnik temizlik suçu işlediği 1 Aralık 1992 tarih ve S-2/1 sayılı Karar’la kabul edilmiştir. Türkiye ayrıca Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ve İslam Konferansı Örgütü gibi kuruluşların da harekete geçmesi için yoğun bir diplomasi yürütmüştür.
Soru 43
Aşağıdaki ülkelerden hangisi ile Türkiye'nin imzaladığı serbest ticaret anlaşması feshedilmiştir?
Seçenekler
A
Arnavutluk
B
Karadağ
C
Slovenya
D
Sırbistan
E
Kosova
Açıklama:
Romanya, Bulgaristan, Slovenya ve Hırvatistan’la imzalanan STA’lar bu ülkelerin AB üyeliğine kabul edildiği tarihler itibariyle feshedilmiş ve ticari ilişkiler Gümrük Birliği kapsamında yürütülmeye başlamıştır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Türk şirketlerinin Bulgaristan'da faaliyet gösterdiği başlıca sektörlerden biridir?
Seçenekler
A
Bankacılık
B
Ağaç sanayi
C
Demir-çelik
D
Cam ve kimyasallar
E
Beyaz eşya
Açıklama:
Romanya’da Türk şirketlerinin faaliyet gösterdiği başlıca sektörler arasında beyaz eşya, demir-çelik, ağaç sanayi, rulman ve bankacılık sayılabilir. Yaklaşık 2,7 milyar dolar değerinde Türk yatırımının bulunduğu Bulgaristan’da ise Türk yatırımları cam ve kimyasallar, alüminyum, otelcilik, kâğıt-karton ve metal sektörlerinde yoğunlaşmıştır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Balkanlardaki en önemli ticaret ortaklarından biridir?
Seçenekler
A
Bosna Hersek
B
Kuzey Makedonya
C
Slovakya
D
Yunanistan
E
Hırvatistan
Açıklama:
Ülkeler bazında incelendiğinde Türkiye’nin günümüzde Balkanlardaki en önemli ticaret ortakları Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan’dır. 2018 yılında Türkiye’nin Balkan ülkelerine gerçekleştirdiği toplam ihracatın içinde Romanya’nın payı %32, Bulgaristan’ın payı %21, Yunanistan’ın payı ise %18 olmuş, Türkiye’nin Balkan ülkelerinden toplam ithalatı içinde ise Romanya’nın payı %35, Bulgaristan’ın payı %30, Yunanistan’ın payı ise %18 olarak kaydedilmiştir (bkz. Şekil 8.2). Bu üç ülkenin sahip olduğu toplam paydan anlaşıldığı üzere Türkiye’nin diğer bölge ülkeleriyle olan ticaret hacmi oldukça düşük seviyelerdedir.
Soru 46
Tarihi binaların restorasyonu konusunda aşağıdakilerden hangisi Balkanlarda aktif çalışmalar yürütmektedir?
Seçenekler
A
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü
B
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı
C
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
D
Yunus Emre Enstitüsü
E
Türkiye Maarif Vakfı
Açıklama:
Türkiye Balkanların siyasetinde etkin bir rol üstlenmese de bölgeyle olan ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkilerini ilerletmeyi sürdürmüştür. Türkiye’nin resmî kurumları kendi alanlarına ilişkin faaliyetleri Balkanlarda aktif bir şekilde yürütmektedir. Bunların içinde Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) kalkınma yardımları ve tarihî binaların restorasyonu, Yunus Emre Enstitüsü (YEE) Türkçe dil öğretimi ve Türk kültürünün tanıtılması, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) öğrencilere Türkiye’de yükseköğrenim için burs sağlanması ve Türkiye Maarif Vakfı ilk ve ortaöğretim faaliyetleri üzerine yoğunlaşmaktadır. Türkiye’den birçok belediye de Balkanlarda sosyal ve kültürel etkinlikler düzenlemektedir
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Balkanlara ilgi duymasının temel sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Balkanların Türkiye'yi Avrupa'ya bağlayan bir köprü olması
B
Balkanlarla ortak tarihsel miras
C
Balkanlarda çok fazla sayıda Türk'ün yaşaması
D
İş adamlarının yatırımlar yapması
E
Balkan ülkelerinin Avrupa Birliğine üye olması
Açıklama:
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir. Balkanların Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan bir köprü olması (coğrafya faktörü), ortak tarihsel miras (tarih faktörü), ayrıca bölgede önemli sayıda Türk ve diğer akraba toplulukların yaşıyor olması (insan faktörü), Türkiye’nin Balkanlara ilgi duymasının doğal sebepleridir. Bunların yanı sıra Türk iş adamlarının da bölgeye yönelik ilgisinin gittikçe artmakta olduğu görülmektedir (ekonomi faktörü).
Balkan ülkelerinin Avrupa Birliğine üye olması
Balkan ülkelerinin Avrupa Birliğine üye olması
Soru 48
Balkanlar ile Türkiye'nin ortak tarihi ne zamana dayanır?
Seçenekler
A
14. yüzyıla
B
18. yüzyıla
C
20. yüzyıla
D
19. yüzyıla
E
21. yüzyıla
Açıklama:
Türkiye’nin Balkan ülkeleriyle olan ortak tarihsel tecrübeleri, başlı başına Türkiye’yi bütün bölge ülkeleriyle iyi ilişkiler geliştirmeye teşvik etmektedir. 14. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar bölgenin önemli bir bölümünün Anadolu ile bütünleşik olarak Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiş olmasından dolayı bugün Türkiye ve Balkan toplumları arasında siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel birçok benzerlikle karşılaşılmaktadır. Tarihten bugüne gelen benzerlik ve ortaklıklar, Türkiye’nin Balkanlar arasında büyük bir ilişki potansiyeli meydana getirmektedir.
14. yüzyıla.
Türkiye’nin Balkan ülkeleriyle olan ortak ta- rihsel tecrübeleri, başlı başına Türkiye’yi bütün bölge ülkeleriyle iyi ilişkiler geliştirmeye teşvik et- mektedir. 14. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar bölgenin önemli bir bölümünün Anadolu ile bütünleşik ola- rak Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiş olma- sından dolayı bugün Türkiye ve Balkan toplumları arasında siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel birçok benzerlikle karşılaşılmaktadır.
14. yüzyıla.
Türkiye’nin Balkan ülkeleriyle olan ortak ta- rihsel tecrübeleri, başlı başına Türkiye’yi bütün bölge ülkeleriyle iyi ilişkiler geliştirmeye teşvik et- mektedir. 14. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar bölgenin önemli bir bölümünün Anadolu ile bütünleşik ola- rak Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiş olma- sından dolayı bugün Türkiye ve Balkan toplumları arasında siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel birçok benzerlikle karşılaşılmaktadır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Türk yatırımcıların Balkanları yatırım amaçlı olarak değerlendirme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bölgenin büyük pazarlara coğrafi yakınlığı
B
Ortak dini inançlara sahip olmak
C
İş gücünün görece ucuz olması
D
Üçüncü ülkelerle serbest ticaret anlaşmalarının olması
E
Türk yatırımcıların teşvik edilmesi
Açıklama:
Türkiye’nin son yıllarda Balkanlara ilgisini artıran bir başka faktör ise karşılıklı ekonomik çıkarlardır. Türkiye ekonomisinin 2000’li yıllarda kaydettiği büyüme dış ticaretine de olumlu yansımış ve Balkan ülkelerinin tamamıyla yürütülen ticaretin hacminde ciddi bir artış meydana gelmiştir. Ayrıca bölgenin büyük pazarlara coğrafi yakınlığı, iş gücünün görece ucuz olması ve üçüncü ülkelerle serbest ticaret anlaş- malarının bulunması gibi faktörler Balkan ülkelerini Türkiye’den yatırımcılar için cazip hâle getirmiştir. İstihdam ve büyümeyi hede eyen Balkan ülkelerinin de Türkiye’den gelecek yatırımları teşvik etmeleri sayesinde Türk yatırımcılar bölgeye daha fazla girmeye başlamıştır.
Ortak dini inançlara sahip olmak
Ortak dini inançlara sahip olmak
Soru 50
Uluslararası toplumun Boşnak sivillere yönelik saldırıları suç olarak tanımlamakta isteksiz davranması üzerine Türkiye BM İnsan Hakları Komisyonunu oturuma çağırmış ve bunun sonucunda Sırpların insanlığa karşı bir etnik temizlik suçu işlediği ......... tarihi kararla kabul edilmiştir.
Yukarıda boş bırakılan tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda boş bırakılan tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1992
B
1980
C
2000
D
1979
E
1997
Açıklama:
Savaş yıllarında Türkiye’nin Boşnaklara gösterdiği özel ilgiyi siyasi bir strateji olarak değerlendi- ren Balkanlardaki bazı Hristiyan çevreler Türkiye’yi Batı Trakya, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sancak bölgesi ve Bosna-Hersek’teki Müslümanlar üzerinden Avrupa’nın içine doğru ilerle- yen radikal bir “yeşil kuşak” oluşturmaya çalışmakla suçlamıştır. Halbuki Türkiye bu konuyu uluslara- rası toplumun ortak bir meselesi olarak görmüş ve uluslararası kuruluşların Boşnaklar lehine harekete geçmesi için çabalamıştır. Örneğin, uluslararası top- lumun Boşnak sivillere yönelik saldırıları suç olarak tanımlamakta isteksiz davranması üzerine Türkiye BM İnsan Hakları Komisyonunu oturuma çağırmış ve bunun sonucunda Sırpların insanlığa karşı bir etnik temizlik suçu işlediği 1 Aralık 1992 tarih ve S-2/1 sayılı Karar’la kabul edilmiştir. Türkiye ayrı- ca Avr
Soru 51
Makedonya bağımsızlığını hangi yıl kazanmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1991
C
1980
D
1995
E
1988
Açıklama:
1991.
1990’lı yılların başlarında Balkan ülkelerinden Makedonya ve Arnavutluk da Yunanistan ile siyasi so- runlar yaşamaktaydı. Yunanistan ile yaşanan gerginlikler bu iki ülkeyi Türkiye’ye yaklaştırmıştır. O yıllarda Yunan asıllı Arnavutluk vatandaşlarından gelen özerklik talepleri ve Yunanistan’daki aşırı milliyetçilerin Arnavutluk’un güney topraklarını Yunanistan’a bağlama yönündeki çalışmaları Arnavutluk için endişe kaynağıydı. Ülkede 1992’de Demokratik Partinin iktidara gelmesinin ardından Arnavutluk ile Türkiye arasındaki ilişkiler hızla ilerlemiştir. Diğer taraftan 1991’de bağımsızlığına kavuşan Makedonya, anayasal isminin ve ulusal kimliğinin Yunanistan tarafından reddedilmesi karşılığında çareyi Türkiye’yle yakınlaş- makta bulmuştur. İki ülkeyle hızla geliştirilen ilişkiler sayesinde Türkiye bölgedeki konumunu Yunanistan karşısında güçlendirmiş ve bölgede Türkiye aleyhtarı bir blokun oluşma ihtimalinin önüne geçmiştir.
1990’lı yılların başlarında Balkan ülkelerinden Makedonya ve Arnavutluk da Yunanistan ile siyasi so- runlar yaşamaktaydı. Yunanistan ile yaşanan gerginlikler bu iki ülkeyi Türkiye’ye yaklaştırmıştır. O yıllarda Yunan asıllı Arnavutluk vatandaşlarından gelen özerklik talepleri ve Yunanistan’daki aşırı milliyetçilerin Arnavutluk’un güney topraklarını Yunanistan’a bağlama yönündeki çalışmaları Arnavutluk için endişe kaynağıydı. Ülkede 1992’de Demokratik Partinin iktidara gelmesinin ardından Arnavutluk ile Türkiye arasındaki ilişkiler hızla ilerlemiştir. Diğer taraftan 1991’de bağımsızlığına kavuşan Makedonya, anayasal isminin ve ulusal kimliğinin Yunanistan tarafından reddedilmesi karşılığında çareyi Türkiye’yle yakınlaş- makta bulmuştur. İki ülkeyle hızla geliştirilen ilişkiler sayesinde Türkiye bölgedeki konumunu Yunanistan karşısında güçlendirmiş ve bölgede Türkiye aleyhtarı bir blokun oluşma ihtimalinin önüne geçmiştir.
Soru 52
Türkiye’nin Balkanlarda en fazla yatırımının bulunduğu ve karşılıklı ticaretinin en yüksek düzeyde olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arnavutluk
B
Sırbistan
C
Romanya
D
Yugoslavya
E
Yunanistan
Açıklama:
Türkiye’nin Romanya’yla ilişkilerinde Soğuk Savaş’ın ardından sağlam temeller üzerinde kurum- sallaştırılmış, böylelikle iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler hızla gelişirken önemli bir siyasi sorun yaşanmamıştır. Romanya’nın serbest piyasa ekonomisine geçmesinin ardından yüzlerce Türk iş ada- mı bu ülkeye akın etmiştir. Romanya, Türkiye’nin Balkanlarda en fazla yatırımının bulunduğu ve karşılıklı ticaretinin en yüksek düzeyde olduğu ülke olma özelliğini günümüze dek sürdürmüştür.
Soru 53
Kosova bağımsızlığını ne zaman ilan etmiştir?
Seçenekler
A
2008 yılında
B
2000 yılında
C
2010 yılında
D
1990 yılında
E
1999 yılında
Açıklama:
Kosova’nın 2008 yılında bağımsızlığını ilan etmesi de Türkiye’yi yakından ilgilendirmiştir. Daha önce Kosova sorununa yönelik temkinli bir tutum izleyen Türkiye, bağımsızlık ilanının ardından bu ülkeyi ilk tanıyan devletlerden biri olmuştur. Zira Türkiye bu konuda başından beri Batılı ülkelerin genel tavrını yakından takip etmiş ve uluslararası kamuoyunda Kosova’nın bağımsızlığı fikri ağır basınca tercihini bu yana koymuştur. Balkan kökenli vatandaşların Kosova’nın bağımsızlığının tanınması yönündeki tercihi de Türkiye’deki karar alıcılar tarafından dikkate alınmıştır.
Soru 54
Türkiye ilk serbest ticaret antlaşmasını hangi Balkan ülkesi ile imzalamıştır?
Seçenekler
A
Slovenya
B
Romanya
C
Bulgaristan
D
Sırbistan
E
Kosova
Açıklama:
lk olarak 1997 yılında Romanya ile STA imzalanmış, bunu ertesi yıl Slovenya ve Bulgaristan takip etmiştir. Son olarak 2013 yılında Kosova ile imzalanan STA ise uzun süre Kosova parlamentosu tarafından onaylanmayı beklediği için ancak 1 Ey- lül 2019’da yürürlüğe girebilmiştir.
Soru 55
Türkiye'nin günümüzde Balkanlar'da en az ticari ortaklığı olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Karadağ
B
Yunanistan
C
Romanya
D
Bulgaristan
E
Sırbistan
Açıklama:
Ülkeler bazında incelendiğinde Türkiye’nin günümüzde Balkanlardaki en önemli ticaret ortakları Ro- manya, Bulgaristan ve Yunanistan’dır. 2018 yılında Türkiye’nin Balkan ülkelerine gerçekleştirdiği toplam ihracatın içinde Romanya’nın payı %32, Bulgaristan’ın payı %21, Yunanistan’ın payı ise %18 olmuş, Türkiye’nin Balkan ülkelerinden toplam ithalatı içinde ise Romanya’nın payı %35, Bulgaristan’ın payı %30, Yunanistan’ın payı ise %18 olarak kaydedilmiştir (bkz. Şekil 8.2). Bu üç ülkenin sahip olduğu toplam paydan anlaşıldığı üzere Türkiye’nin diğer bölge ülkeleriyle olan ticaret hacmi oldukça düşük seviyelerdedir.
Karadağ
Karadağ
Soru 56
Aşağıdaki alanlardan hangisi Türkiye'nin Batı Balkanlar'da faaliyet gösterdiği başlıca alanlardan değldir?
Seçenekler
A
Bankacılık
B
İletişim
C
Demir-çelik
D
Petrol
E
Enerji
Açıklama:
Yakın geçmişe kadar Türk iş adamları Batı Balkan ülkelerini küçük pazarlar olarak gördüğünden bu ülkelere yeterince ilgi göstermemiştir. 2000’li yıllardan itibaren bölgede barışın hâkim olması, ekonomik reformların gerçekleştirilmesi ve Türkiye’nin Batı Balkanlarla ekonomik ve siyasi ilişkilerini güçlendirmesine paralel olarak Türk iş adamları burayı yatırım yapmak için daha cazip bulmaya başlamıştır. Nitekim 2019 itibarıyla Arnavutluk, 2 milyar dolar ile Balkanlarda en çok Türk yatırımının bulunduğu üçüncü ülke olmuştur. Bu ülkedeki Türk şirketlerinin faaliyet gösterdikle- ri başlıca alanlar bankacılık, iletişim, demirçelik, madencilik, petrol, gıda ve konfeksiyondur.
Enerji
Enerji
Soru 57
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikası konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Yunanistan ile birçok konuda sorun yaşanması ve diğer ülkelerin de Batı Bloku’nda yer almaması yüzünden bu dönemde Türkiye’nin bölgeyle ilişkileri artmıştır.
B
Soğuk Savaş boyunca Türkiye’nin dış politikası genel anlamda ulusal güvenlik tehditleri ve Batı Bloku ile ilişkiler ekseninde şekillenmiştir.
C
Soğuk Savaş’ın ardından ortaya çıkan yeni dünya düzeninde Türkiye bütün komşu coğrafyalar gibi Balkanlar ile ilişkilerine önem vermiştir.
D
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında bugüne kadar süregelen bir devamlılıktan söz edilebilir.
E
1990’lı yıllarda eski Yugoslavya coğrafyasında yaşanan savaş ve gerilimler Türkiye’nin bölgeyle ilişkilerinin gelişimini olumsuz yönde etkilemiştir.
Açıklama:
Yunanistan ile birçok konuda sorun yaşanması ve diğer ülkelerin de Batı Bloku’nda yer almaması yüzünden bu dönemde Türkiye’nin bölgeyle ilişkileri artmamış, tersine sınırlı kalmıştır.
Yunanistan ile birçok konuda sorun yaşanması ve diğer ülkelerin de Batı Bloku’nda yer almaması yüzünden bu dönemde Türkiye’nin bölgeyle ilişkileri artmıştır.
Yunanistan ile birçok konuda sorun yaşanması ve diğer ülkelerin de Batı Bloku’nda yer almaması yüzünden bu dönemde Türkiye’nin bölgeyle ilişkileri artmıştır.
Soru 58
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında hangi temel faktörlerden söz edilebilir?
Seçenekler
A
Coğrafya, tarih, insan ve psikoloji
B
Coğrafya, tarih, insan ve ekonomi
C
Tarih, insan, din ve ekonomi
D
Tarih, insan, psikoloji ve ekonomi
E
İnsan, psikoloji, din ve ekonomi
Açıklama:
Coğrafya, tarih, insan ve ekonomi
Soru 59
"... faktörü açısından değerlendirildiğinde Balkanlar her şeyden önce Türkiye’ye bitişik bir bölgedir. Buradaki her türlü gelişmenin Türkiye’ye siyasi, ekonomik ve kültürel etkileri olabileceğin-den Balkanlarda bölgesel barış ortamının kalıcı kılınması Türkiye için önem taşımaktadır. Balkanlar ayrıca Türkiye’nin Batı Avrupa ülkeleriyle ticaretinde önemli bir transit rotasıdır. Türkiye ile Batı Avrupa arasında mal sevkiyatı yapan kamyonlar her yıl yaklaşık 200.000 kez Balkan ülkeleri üzerinden gidip gelmektedir. Dolayısıyla Balkanlarda ortaya çıkacak istikrarsızlıkların ve bölge ülkeleriyle yaşanacak ikili sorunların Türkiye’nin nakliyat sektörü üzerinde olumsuz etkilerde bulunması beklenebilir."
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere hangi sözcük gelmelidir?
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere hangi sözcük gelmelidir?
Seçenekler
A
Tarih
B
Ekonomi
C
Coğrafya
D
Psikoloji
E
Din
Açıklama:
Coğrafya
Soru 60
Savaş yıllarında Türkiye’nin Boşnaklara gösterdiği özel ilgiyi siyasi bir strateji olarak değerlendiren Balkanlardaki bazı Hristiyan çevreler Türkiye’yi neyle suçlamıştır?
Seçenekler
A
Batı Trakya, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sancak bölgesi ve Bosna-Hersek’teki Müslümanlar üzerinden Avrupa’nın içine doğru ilerleyen radikal bir “yeşil kuşak” oluşturmaya çalışmakla suçlamıştır.
B
Batı Trakya, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sancak bölgesi ve Bosna-Hersek’teki Müslümanlar üzerinden Avrupa’nın içine doğru ilerleyen radikal bir “kızıl kuşak” oluşturmaya çalışmakla suçlamıştır.
C
Batı Trakya, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sancak bölgesi ve Bosna-Hersek’teki Müslümanları kendine bağlamaya çalışmakla suçlamıştır.
D
Savaşta Boşnaklar aleyhine çifte standartların uygulandığını defalarca dile getiren Türkiye'nin tarafsızlığını ihlal ettiğini öne sürmüşlerdir.
E
Savaşın ardından Bosna-Hersek’te barışın tesisi ve korunması konusunda da Türkiye’nin önemli katkıları olabayacağı ileri sürülmüştür.
Açıklama:
Batı Trakya, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sancak bölgesi ve Bosna-Hersek’teki Müslümanlar üzerinden Avrupa’nın içine doğru ilerleyen radikal bir “yeşil kuşak” oluşturmaya çalışmakla suçlamıştır.
Soru 61
Türkiye hangi yıllarda Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci’nin (GDAÜ) dönem başkanlığını yürütmüştür?
Seçenekler
A
2009-2011
B
2009-2012
C
2009-2013
D
2009-2014
E
2009-2010
Açıklama:
2009-2010
Soru 62
Bosna-Hersek açılımı konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek açılımı kapsamında Türkiye’nin hedefleri hem Bosna-Hersek’in üç kurucu halkı hem de Bosna-Hersek, Sırbistan ve Hırvatistan arasındaki güvenin artırılmasıydı.
B
2008 yılında Sırbistan Kosova’nın bağımsızlığını tanıyan diğer ülkelere yaptığı gibi Türkiye ilişkilerini de düşük seviyeye indirmişti.
C
Fakat Bosna-Hersek ile Sırbistan arasında ara buluculuk yapabilmek için Türkiye’nin önce Sırbistan ile ilişki-lerindeki pürüzleri gidermesi gerekiyordu.
D
Kendini Kosova yüzünden uluslararası izolasyona sürüklemekte olduğunun farkına varan ve küresel ekonomik krizin doğurduğu zararlar karşısında ülkeye yabancı yatırımlar çekmenin gerekli olduğunu gören Sırbistan hükûmeti politikasını çok geçmeden değiştir-miştir.
E
2009 yılında Türkiye ve Sırbistan arasında hızlı bir yakınlaşma başlamış ve aynı yıl içinde dış işleri bakanı, başbakan ve cumhurbaşkanı düzeyinde karşılıklı ziyaretler gerçekleştirilmesine karşın görüşülen maddeler arasında Bosna-Hersek olamamıştır.
Açıklama:
2009 yılında Türkiye ve Sırbistan arasında hızlı bir yakınlaşma başlamış ve aynı yıl içinde dış işleri bakanı, başbakan ve cumhurbaşkanı düzeyinde karşılıklı ziyaretler gerçekleştirilmiş; görüşülen maddeler arasında Bosna-Hersek konusu da olmuştur.
2009 yılında Türkiye ve Sırbistan arasında hızlı bir yakınlaşma başlamış ve aynı yıl içinde dış işleri bakanı, başbakan ve cumhurbaşkanı düzeyinde karşılıklı ziyaretler gerçekleştirilmesine karşın görüşülen maddeler arasında Bosna-Hersek olamamıştır.
2009 yılında Türkiye ve Sırbistan arasında hızlı bir yakınlaşma başlamış ve aynı yıl içinde dış işleri bakanı, başbakan ve cumhurbaşkanı düzeyinde karşılıklı ziyaretler gerçekleştirilmesine karşın görüşülen maddeler arasında Bosna-Hersek olamamıştır.
Soru 63
Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi hangi hükûmetler arasında kurulmuştur?
Seçenekler
A
Türkiye ve Bulgaristan
B
Türkiye ve Yunanistan
C
Türkiye ve Macaristan
D
Türkiye ve Romanya
E
Türkiye ve Kosova
Açıklama:
Türkiye ve Bulgaristan
Soru 64
Mayıs 2010’da dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında düzenlenen tarihî ziyarette iki ülke ara-sında kurulan Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyinin ilk toplantısı gerçekleştirilmiştir. Hükûmetler arası diyaloğun gerçekleştirildiği bu konsey, sonuncusu Nisan 2018’de olmak üzere üç kere daha toplanmış, bu toplantılarda toplam 54 belgeye imza atılırken iki ülkeyi birbirine bağlayacak birçok proje masaya yatırılmıştır. Konsey toplantılarında önce günlük yaşamı kolaylaştıracak konularda uzlaşma sağlamak, daha sonra ise ikili ilişkilerdeki zor konuları ele almak hedeflenmekteydi. Ancak komşu ülkeyi sarsan ekonomik kriz ve Türkiye’nin etrafında yaşanan çatışmalar farklı öncelikler yaratmış; böylece iki ülke arasındaki kronik sorunlara yeterince eğilmek mümkün olmamıştır. 2017 yılında iki cumhurbaşkanının karşılıklı ziyaretleri iki ülkenin iyi ilişkileri devam ettirme niyetini göstermek bakımından sembolik bir önem taşısa da başta deniz yetki alanları ve Kıbrıs meselesi olmak üzere birçok konuda yaşanan tartışmalar yüzünden ilişkiler büyük dalgalanmalar göstermiştir.
Yukarıda sözü edilen komşu ülke hangisidir?
Yukarıda sözü edilen komşu ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Macaristan
C
Özbekistan
D
Türkistan
E
Yunanistan
Açıklama:
Yunanistan
Soru 65
2015 yılının sonlarından itibaren Bulgaristan Türkleri arasında yaşanan siyasi gelişmeler Türkiye-Bulgaristan ilişkilerini olumsuz etkilemiştir. Kasım 2015’te Türkiye ile Rusya arasında yaşanan uçak krizinde Türkiye’yi destekleyici açıklamalarda bulunan ... Genel Başkanı Lütvi Mestan, parti içinde güçlü bir nüfu-za sahip olan kurucu onursal başkan Ahmet Do-ğan tarafından görevinden alınmış, bunun üzerine Mestan ve üç milletvekili partilerinden istifa ederek birkaç ay sonra Sorumluluk, Özgürlük ve Hoşgörü İçin Demokratlar (DOST) adlı yeni bir parti kur-muşlardır. Mestan’ın görevden alınmasından sonra Türkiye’nin Sofya Büyükelçiliğine sığınmış olması ve Türkiye’nin HÖH’ten bazı üst düzey kişilere giriş yasağı ilan etmesi Türkiye’nin Bulgaristan’ın iç işlerine karıştığına dair yorumlara sebep olmuştur.
Yukarıda boş bırakılan yere hangi kurumun adı gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere hangi kurumun adı gelmelidir?
Seçenekler
A
Hak ve Selahiyetler Hareketi (HSH)
B
Hak ve Görevler Hareketi (HGH)
C
Hak ve Yetkiler Hareketi (HYH)
D
Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH)
E
Hak ve Saydamlık Hareketi (HSH)
Açıklama:
Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH)
Soru 66
Balkanlarda, Türkiye hakkındaki haksız ve abartılı düşünceleri besleyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin Balkan toplumları tarafından yeterince iyi tanınmaması
B
Türkiye’nin Balkanlara ilgi göstermemesi
C
Balkan toplumlarının Türkiye’ye ilgi göstermemesi
D
Türkiye ile Balkan toplumları arasında herhangi bir ortak bağın bulunmaması
E
Türk dış politikasının Balkanlara yönelik yayılmacı bir anlayış benimsemesi
Açıklama:
Türkiye’nin Balkan toplumları tarafından yeterince iyi tanınmaması.
Soru 67
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında sabit olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Soğuk savaş faktörü
B
Coğrafya faktörü
C
Tarih faktörü
D
İnsan faktörü
E
Ekonomi faktörü
Açıklama:
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir.
Soru 68
Balkanlarda yaşanan savaş döneminde Türkiye bu konuyu uluslararası toplumun ortak bir meselesi olarak görmüş ve uluslararası kuruluşların Boşnaklar lehine harekete geçmesi için çabalamıştır. Balkanlardaki bazı Hıristiyan çevreler ise Türkiye’nin bu tutumunu nasıl yorumlamışlardır?
Seçenekler
A
Rusya, Britanya ve Fransa’nın BM Güvenlik Konseyindeki olumsuz tutumları sebebiyle Boşnaklara uygulanan uluslararası silah ambargosu kaldırılmamış ve böylece Boşnakların savunma hakkı ellerinden alınmıştır
B
Türkiye’yi Batı Trakya, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sancak bölgesi ve Bosna-Hersek’teki Müslümanlar üzerinden Avrupa’nın içine doğru ilerleyen radikal bir “yeşil kuşak” oluşturmaya çalışmakla suçlamıştır
C
Türkiye’de savunmasız durumdaki Boşnaklara yardım edilmesi gerektiği yönünde güçlü bir kamuoyu oluşmuştur.
D
Bosna’daki vahşetten kaçmayı başaranlara, Türkiye devleti ve milletiyle sahip çıkmıştır. Türkiye’de mülteci kampları açılmış, yaralı ve hastalar için İstanbul Bakırköy’de bir devlet hastanesi tahsis edilmiştir
E
Yunan asıllı Arnavutluk vatandaşlarından gelen özerklik talepleri ve Yunanistan’daki aşırı milliyetçilerin Arnavutluk’un güney topraklarını Yunanistan’a bağlama yönündeki çalışmaları Arnavutluk için endişe kaynağı olmuştur
Açıklama:
Savaş yıllarında Türkiye’nin Boşnaklara gösterdiği özel ilgiyi siyasi bir strateji olarak değerlendiren Balkanlardaki bazı Hristiyan çevreler Türkiye’yi Batı Trakya, Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sancak bölgesi ve Bosna-Hersek’teki Müslümanlar üzerinden Avrupa’nın içine doğru ilerleyen radikal bir “yeşil kuşak” oluşturmaya çalışmakla suçlamıştır. Hâlbuki Türkiye bu konuyu uluslararası toplumun ortak bir meselesi olarak görmüş ve uluslararası kuruluşların Boşnaklar lehine harekete geçmesi için çabalamıştır
Soru 69
Türkiye’nin Balkanlar politikasında, bölgede yaşayan Türkler ve akraba topluluklar ile ilgisi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Seçenekler
A
Coğrafya faktörü
B
Tarih faktörü
C
İnsan faktörü
D
Ekonomi faktörü
E
Kültür faktörü
Açıklama:
Türkiye’nin Balkanlar politikasındaki insan faktörü, bölgede yaşayan Türkler ve akraba topluluklar ile ilgilidir.
Soru 70
I. Bölgesel İşbirliği Konseyi - RCC
II. Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci - GDAÜ
III. Avrupa Gücü EUFOR
IV. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı - TİKA
V. Yunus Emre Enstitüsü - YEE
Yukarıdakilerden hangileri Balkanların siyasetinde bölgeyle olan ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkilerini ilerletmeyi amaçlayan Türkiye’nin resmî kurumları arasındadır?
II. Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci - GDAÜ
III. Avrupa Gücü EUFOR
IV. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı - TİKA
V. Yunus Emre Enstitüsü - YEE
Yukarıdakilerden hangileri Balkanların siyasetinde bölgeyle olan ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkilerini ilerletmeyi amaçlayan Türkiye’nin resmî kurumları arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
I ve V
Açıklama:
Türkiye Balkanların siyasetinde etkin bir rol üstlenmese de bölgeyle olan ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkilerini ilerletmeyi sürdürmüştür. Türkiye’nin resmî kurumları kendi alanlarına ilişkin faaliyetleri Balkanlarda aktif bir şekilde yürütmektedir. Bunların içinde Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı
(TİKA) kalkınma yardımları ve tarihî binaların restorasyonu, Yunus Emre Enstitüsü (YEE) Türkçe dil öğretimi ve Türk kültürünün tanıtılması, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) öğrencilere Türkiye’de yükseköğrenim için burs sağlanması ve Türkiye Maarif Vakfı ilk ve ortaöğretim faaliyetleri üzerine yoğunlaşmaktadır. Türkiye’den birçok belediye de Balkanlarda sosyal ve kültürel etkinlikler düzenlemektedir.
(TİKA) kalkınma yardımları ve tarihî binaların restorasyonu, Yunus Emre Enstitüsü (YEE) Türkçe dil öğretimi ve Türk kültürünün tanıtılması, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) öğrencilere Türkiye’de yükseköğrenim için burs sağlanması ve Türkiye Maarif Vakfı ilk ve ortaöğretim faaliyetleri üzerine yoğunlaşmaktadır. Türkiye’den birçok belediye de Balkanlarda sosyal ve kültürel etkinlikler düzenlemektedir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi 2015 yılının sonlarından itibaren Bulgaristan Türkleri arasında yaşanan ve Türkiye Bulgaristan ilişkilerini olumsuz etkileyen olaydır?
Seçenekler
A
Ege Denizi üzerindeki hareketliliğin kontrol altına alınması için ortak bir mekanizma oluşturmayı başaramamış ve bu durumdan birbirlerini sorumlu tutması
B
Türkiye’den Bulgaristan’a giden çifte vatandaşlar sınırda protesto ve engellemelerle karşılaşması
C
Bulgaristan’ın başbakanı görevini Boyko Borisov Türkiye ile iyi geçinmeyi tercih
ederken milliyetçi partiler ile bazı muhalefet partileri Türkiye’ye mesafeli
yaklaşmış, hatta Türkiye’nin ülkede yaşayan Türkler ve diğer Müslümanlar üzerinden Bulgaristan’ın iç işlerine karıştığını iddia etmeleri
ederken milliyetçi partiler ile bazı muhalefet partileri Türkiye’ye mesafeli
yaklaşmış, hatta Türkiye’nin ülkede yaşayan Türkler ve diğer Müslümanlar üzerinden Bulgaristan’ın iç işlerine karıştığını iddia etmeleri
D
Bulgaristan resmî makamlarının 2010 yılında ülkedeki Müslümanların seçtiği baş müftüyü tanımayarak bu göreve atama yoluyla bir başka kişiyi getirmesi
E
Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) Genel Başkanı Lütvi Mestan'ın, Türkiye ile Rusya arasında yaşanan uçak krizinde Türkiye’yi destekleyici açıklamalarda bulunması
Açıklama:
2015 yılının sonlarından itibaren Bulgaristan Türkleri arasında yaşanan siyasi gelişmeler TürkiyeBulgaristan ilişkilerini olumsuz etkilemiştir. Kasım 2015’te Türkiye ile Rusya arasında yaşanan uçak krizinde Türkiye’yi destekleyici açıklamalarda bulunan Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) Genel Başkanı Lütvi Mestan, parti içinde güçlü bir nüfuza sahip olan kurucu onursal başkan Ahmet Doğan tarafından görevinden alınmış, bunun üzerine Mestan ve üç milletvekili partilerinden istifa ederek birkaç ay sonra Sorumluluk, Özgürlük ve Hoşgörü
İçin Demokratlar (DOST) adlı yeni bir parti kurmuşlardır.
İçin Demokratlar (DOST) adlı yeni bir parti kurmuşlardır.
Soru 72
I. Türkiye'yi Doğu dünyasının bir parçası olarak görenler Türkiye’nin, bölgede varlığını güçlendirmesinin Avrupalı değer ve kurumlara zarar vereceği düşüncesindedir.
II. Türkiye’nin güçlenmesinin kendi ülke ve toplumları üzerinde hegemonya kurmasıyla sonuçlanacağını düşünenler vardır.
III. Türkiye ile Sırbistan’ın yakınlaşması iki liderin Balkanlarda istikrarın korunması yönündeki iradesi ve karşılıklı ekonomik çıkarlar üzerinden açıklanabilir.
IV. 2000’li yıllardan itibaren Türkiye’nin Bulgaristan ile ilişkileri zaman zaman pürüzler yaşansa da genel anlamda iyi durumda seyretmiştir.
V. 2010’lu yıllarda Doğu Akdeniz’de hidrokarbon kaynaklarının keşfedilmesinin ardından kıyıdaş devletler arama-çıkarma faaliyetleri ve nakil hatları kurulması yönünde ortaklıklar geliştirmeye başlamıştır.
Yukarıdakilerden hangileri Balkanlarda Türkiye’ye şüpheyle bakan milliyetçi ve liberal kesimlerin görüşlerini temsil eder?
II. Türkiye’nin güçlenmesinin kendi ülke ve toplumları üzerinde hegemonya kurmasıyla sonuçlanacağını düşünenler vardır.
III. Türkiye ile Sırbistan’ın yakınlaşması iki liderin Balkanlarda istikrarın korunması yönündeki iradesi ve karşılıklı ekonomik çıkarlar üzerinden açıklanabilir.
IV. 2000’li yıllardan itibaren Türkiye’nin Bulgaristan ile ilişkileri zaman zaman pürüzler yaşansa da genel anlamda iyi durumda seyretmiştir.
V. 2010’lu yıllarda Doğu Akdeniz’de hidrokarbon kaynaklarının keşfedilmesinin ardından kıyıdaş devletler arama-çıkarma faaliyetleri ve nakil hatları kurulması yönünde ortaklıklar geliştirmeye başlamıştır.
Yukarıdakilerden hangileri Balkanlarda Türkiye’ye şüpheyle bakan milliyetçi ve liberal kesimlerin görüşlerini temsil eder?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
I ve V
Açıklama:
Türkiye’ye şüpheyle bakan kesimleri ise kabaca ikiye ayırmak mümkündür. Bunlardan birincisi, Türkiye’nin güçlenmesinin kendi ülke ve toplumları üzerinde hegemonya kurmasıyla sonuçlanacağını düşünen milliyetçilerdir. Okullarda
edindikleri olumsuz Osmanlı-Türk imajını zihinlerinde koruyan milliyetçilerle bugün Müslüman ya da gayrimüslim bütün Balkan topluluklarında
karşılaşılmakla birlikte Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve Sırp Cumhuriyeti’ndeki aşırı milliyetçi partiler ve topluluklar Türkiye’ye, Türklere
ve Müslümanlara karşı en fazla şüphe besleyen kesimleri oluşturmaktadır. Türkiye şüphecileri içindeki ikinci kesim ise Türkiye’yi Doğu dünyasının bir parçası olarak gören ve bölgenin gelişmesi için süratle Doğu’dan koparak Batı’yla bütünleşmesi gerektiğini savunan liberal görüşlü Batı yanlılarıdır. Bu kesime mensup aydınlar, Türkiye’nin bölgede varlığını güçlendirmesinin Avrupalı değer ve kurumlara zarar vereceği düşüncesindedir.
edindikleri olumsuz Osmanlı-Türk imajını zihinlerinde koruyan milliyetçilerle bugün Müslüman ya da gayrimüslim bütün Balkan topluluklarında
karşılaşılmakla birlikte Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve Sırp Cumhuriyeti’ndeki aşırı milliyetçi partiler ve topluluklar Türkiye’ye, Türklere
ve Müslümanlara karşı en fazla şüphe besleyen kesimleri oluşturmaktadır. Türkiye şüphecileri içindeki ikinci kesim ise Türkiye’yi Doğu dünyasının bir parçası olarak gören ve bölgenin gelişmesi için süratle Doğu’dan koparak Batı’yla bütünleşmesi gerektiğini savunan liberal görüşlü Batı yanlılarıdır. Bu kesime mensup aydınlar, Türkiye’nin bölgede varlığını güçlendirmesinin Avrupalı değer ve kurumlara zarar vereceği düşüncesindedir.
Soru 73
Serbest Ticaret Anlaşmalarının temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye iş dünyası için fırsatlar sunmaya devam etmektedir.
B
Sanayi ürünlerindeki gümrük vergilerinin anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kaldırılmasıdır.
C
Balkan ülkelerinde ortaya çıkan yeni iş imkânları hakkında görüş teatisinde bulunmaktadır.
D
Türkiye’nin Balkan ülkeleriyle ticari ilişkilerinin geliştirilmesi için Türk Eximbank kredileri bölge ülkelerine kullandırılmaktadır.
E
Dış yatırım çekmek isteyen Balkan hükûmetleri Türkiye’den yatırımcıları ülkelerine davet ederken Türkiye hükûmeti de iş adamlarının bölgeye olan ilgisini teşvik etmektedir.
Açıklama:
STA’ların temel özelliği sanayi ürünlerindeki gümrük vergilerinin anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kaldırılmasıdır. Sınırlı sayıdaki hassas sanayi ürünleri için bir geçiş dönemi öngörülmüş ve gümrük vergileri kademeli olarak sıfırlanmıştır.
Soru 74
Türk şirketlerinin faaliyet gösterdiği başlıca sektörler arasında beyaz eşya, demir-çelik, ağaç sanayi, rulman ve bankacılık olan ve en yoğun yatırımlarda bulunduğu Balkan ülkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Hırvatistan
C
Romanya
D
Arnavutluk
E
Sırbistan
Açıklama:
Romanya ve Bulgaristan, Türk şirketlerinin yatırım amacıyla gittikleri ilk bölge ülkeleri arasında yer almıştır. Romanya bugün de Türk şirketlerinin en yoğun yatırımlarda bulunduğu Balkan ülkesidir. 2019 yılı itibarıyla bu ülkedeki Türk sermayesinin toplam değeri yaklaşık 7,5 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir. Bu miktar, Balkan ülkelerindeki Türk doğrudan yatırımlarının %54’üne denk gelmektedir.
Soru 75
Türkiye’nin Balkan coğrafyasıyla ekonomik, sosyal ve siyasi ilişkilerini geliştirmesine paralel olarak Avrupa ve ABD’deki birçok siyasi gözlemci Türkiye’nin önemli bir bölgesel güç hâline geldiğini işaret etmektedir. Bu gözlem kimi zaman bir durum tespiti olarak ortaya konmakta, kimi zaman da olumsuz bir gelişme gibi takdim edilmektedir.
Yukarıda anlatılanlardan yola çıktığımızda Türkiye’yi bölgenin geleceği için bir tehdit olarak gösteren söylemlerin arkasında yatan nedir?
Yukarıda anlatılanlardan yola çıktığımızda Türkiye’yi bölgenin geleceği için bir tehdit olarak gösteren söylemlerin arkasında yatan nedir?
Seçenekler
A
Türkiye’nin Balkan toplumları tarafından yeterince iyi tanınmaması
B
Balkan toplumlarının Türkiye’yi genellikle Türkiye hakkında olumsuz bakışa sahip aydınların ve medya kaynaklarının gözünden takip etmeleri
C
Türkiye’nin bölgede ortak gizli emellere sahip olduğuna dair yorumlar
D
Türkiye ile Batı dünyası arasındaki ilişkilerin son yıllarda inişli-çıkışlı bir seyir izlemesi
E
Balkan ülkelerinin kendi aralarındaki sorunlar
Açıklama:
Türkiye’nin Balkanlardaki varlığını şüpheyle karşılayan bölge dışı aktörlerle de karşılaşılmaktadır. Türkiye’nin Balkan coğrafyasıyla ekonomik, sosyal ve siyasi ilişkilerini geliştirmesine paralel olarak Avrupa ve ABD’deki birçok siyasi gözlemci
Türkiye’nin önemli bir bölgesel güç hâline geldiğini işaret etmektedir. Bu gözlem kimi zaman bir durum tespiti olarak ortaya konmakta, kimi zaman da olumsuz bir gelişme gibi takdim edilmektedir. Türkiye’yi bölgenin geleceği için âdeta bir tehdit olarak gösteren söylemlerin arka planında Türkiye ile Batı dünyası arasındaki ilişkilerin son yıllarda inişli-çıkışlı bir seyir izlemesinin etkisi vardır.
Türkiye’nin önemli bir bölgesel güç hâline geldiğini işaret etmektedir. Bu gözlem kimi zaman bir durum tespiti olarak ortaya konmakta, kimi zaman da olumsuz bir gelişme gibi takdim edilmektedir. Türkiye’yi bölgenin geleceği için âdeta bir tehdit olarak gösteren söylemlerin arka planında Türkiye ile Batı dünyası arasındaki ilişkilerin son yıllarda inişli-çıkışlı bir seyir izlemesinin etkisi vardır.
Soru 76
Balkanlarda ortaya çıkacak istikrarsızlıklar veya bölge ülkeleriyle yaşanacak ikili sorunların Türkiye’de aşağıdaki sektörlerden hangisinin üzerinde olumsuz etkisi bulunması beklenir?
Seçenekler
A
Nakliyat
B
İmalat
C
Turizm
D
Tekstil
E
Tarım
Açıklama:
Türkiye ile Batı Avrupa arasında mal sevkiyatı yapan kamyonlar her yıl yaklaşık 200.000 kez Balkan ülkeleri üzerinden gidip gelmektedir. Dolayısıyla Balkanlarda ortaya çıkacak istikrarsızlıkların ve bölge ülkeleriyle yaşanacak ikili sorunların Türkiye’nin nakliyat sektörü üzerinde olumsuz etkilerde bulunması beklenebilir.
Soru 77
I. Yatırımcıların bu ülkelerde akrabalarının bulunması
II. İş gücünün görece ucuz olması
III. Bölgenin büyük pazarlara coğrafi yakınlığı
IV. Aynı dine mensup olmaları
V. Üçüncü ülkelerle serbest ticaret anlaşmalarının bulunması
Yukarıdaki maddelerden hangileri Türkiye’den Balkan ülkelerine yapılacak yatırımlarda etkili olan ekonomik faktörlerdir?
II. İş gücünün görece ucuz olması
III. Bölgenin büyük pazarlara coğrafi yakınlığı
IV. Aynı dine mensup olmaları
V. Üçüncü ülkelerle serbest ticaret anlaşmalarının bulunması
Yukarıdaki maddelerden hangileri Türkiye’den Balkan ülkelerine yapılacak yatırımlarda etkili olan ekonomik faktörlerdir?
Seçenekler
A
II, III, V
B
I, III, IV
C
Yalnız II
D
III ve V
E
Yalnız V
Açıklama:
Bölgenin büyük pazarlara coğrafi yakınlığı, iş gücünün görece ucuz olması ve üçüncü ülkelerle serbest ticaret anlaşmalarının bulunması gibi faktörler Balkan ülkelerini Türkiye’den yatırımcılar için cazip hâle getirmiştir.
Soru 78
Bosna Savaşı sırasında Türkiye’de Boşnaklara yardım edilmesi ve Türkiye’nin daha aktif bir rol oynaması için oluşturulan kamuoyu ve baskıda aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?
Seçenekler
A
Mevcut ticaret hacmi
B
Boşnakların Müslüman olması
C
Boşnakların Türkiye’deki sayıları
D
Sivil toplum kuruluşları
E
Balkan kökenli bürokratlar
Açıklama:
Savunmasız Boşnaklara yardım edilmesiyle ilgili olarak Türkiye’de ortaya çıkan duyarlılıkta Boşnakların Müslüman olmasının yanı sıra Türkiye’de sayıları birkaç milyon olan Boşnak kökenli vatandaşlar da rol oynamıştır. Sivil toplum kuruluşları ve Balkan kökenli bürokratlar aracılığıyla hükûmete Türkiye’nin Bosna Savaşı karşısında daha aktif bir rol oynanması için baskı yapılmıştır.
Soru 79
Türkiye’nin çabalarıyla Sırpların insanlığa karşı bir etnik temizlik suçu işlediğinin BM İnsan Hakları Komisyonu toplantısından sonra kabulü aşağıdaki tarihlerden hangisinde olmuştur?
Seçenekler
A
1992
B
1994
C
1995
D
1996
E
1997
Açıklama:
Uluslararası toplumun Boşnak sivillere yönelik saldırıları suç olarak tanımlamakta isteksiz davranması üzerine Türkiye BM İnsan Hakları Komisyonunu oturuma çağırmış ve bunun sonucunda Sırpların insanlığa karşı bir etnik temizlik suçu işlediği 1 Aralık 1992 tarih ve S-2/1 sayılı Karar’la kabul edilmiştir.
Soru 80
1991 yılında başlatılan, artan katliamlara rağmen BM Güvenlik Konseyinde olumsuz tutum sergileyerek Boşnaklara uygulanan uluslararası silah ambargosunun kaldırılmasını engelleyen ülkeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya, Britanya, Fransa
B
ABD, Çin, Kuzey İrlanda
C
Rusya, Çin, Fransa
D
ABD, Rusya, Britanya
E
ABD, Rusya, Çin
Açıklama:
Artan katliamlara rağmen Rusya, Britanya ve Fransa’nın BM Güvenlik Konseyindeki olumsuz tutumları sebebiyle Boşnaklara uygulanan uluslararası silah ambargosu kaldırılmamış ve böylece Boşnakların savunma hakkı ellerinden alınmıştır.
Soru 81
Aşağıdaki tarihlerden hangisinde Bosna Savaşına NATO müdahalesi gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1992
B
1994
C
1995
D
2002
E
2008
Açıklama:
NATO müdahalesi ABD’nin girişimiyle 29 Ağustos 1995’te başlamış ve savaşın bitirilmesinde kritik bir rol oynamıştır.
Soru 82
-------, Türkiye’nin Balkanlarda en fazla yatırımının bulunduğu ve karşılıklı ticaretinin en yüksek düzeyde olduğu ülke olma özelliğini günümüze dek sürdürmüştür.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Romanya
B
Yunanistan
C
Bulgaristan
D
Makedonya
E
Arnavutluk
Açıklama:
Romanya, Türkiye’nin Balkanlarda en fazla yatırımının bulunduğu ve karşılıklı ticaretinin en yüksek düzeyde olduğu ülke olma özelliğini günümüze dek sürdürmüştür.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi 2000’li yıllarda Balkanlara ilişkin Türkiye’nin aktif rol aldığı bölgesel girişim mekanizmalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
B
Güneydoğu Avrupa İş birliği Süreci
C
Bölgesel İş birliği Konseyi
D
Güneydoğu Avrupa İş Danışma Konseyi
E
Katılım için Bölgesel Çevre Ağı
Açıklama:
Türkçe açılımı Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü olan NATO, Balkanlara ilişkin bölgesel bir girişim mekanizması değildir.
Soru 84
2013 yılında Kosova ile imzalanan serbest ticaret anlaşmaları STA aşağıdaki tarihlerden hangisinde Kosova parlamentosunun onayını alarak yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2014
B
2016
C
2018
D
2019
E
2020
Açıklama:
2013 yılında Kosova ile imzalanan STA ise uzun süre Kosova parlamentosu tarafından onaylanmayı beklediği için ancak 1 Eylül 2019’da yürürlüğe girebilmiştir.
Soru 85
2019 yılı TÜİK verilerine göre Türkiye’nin Balkanlara ihraç ettiği ürünlerin %65’ini aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Orta ve düşük teknoloji ürünleri
B
Tekstil ürünleri
C
Hammadde
D
Gıda
E
Süs bitkileri
Açıklama:
Türkiye’nin Balkan ülkelerine ihraç ettiği ürünlerin yaklaşık %65’i orta ve düşük teknoloji içeren mallardır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan en önemli sorun başlıklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kıbrıs sorunu
B
Ege Denizi’yle ilişkili olarak kara sularının genişliği, kıta sahanlığının belirlenmesi
C
Hava sahasının kontrolü
D
Ege adalarının uluslararası antlaşmalara aykırı olarak silahlandırması
E
Balkan ülkelerinin tamamıyla yürütülen ticaretin hacmindeki artış
Açıklama:
Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan en önemli sorunlardan biri 1950’lerden beri iki ülkenin en önemli gündem maddeleri arasında yer alan Kıbrıs sorunu olmuştur. Ayrıca Ege Denizi’yle ilişkili olarak kara sularının genişliği, kıta sahanlığının belirlenmesi, hava sahasının kontrolü ve Yunanistan’ın elindeki adaların uluslararası antlaşmalara aykırı olarak silahlandırması gibi hususlar
iki ülke arasındaki ilişkilerin sürekli olarak gergin kalmasına sebep olmuştur.
iki ülke arasındaki ilişkilerin sürekli olarak gergin kalmasına sebep olmuştur.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Balkan politikasını doğrudan etkileyen faktörlerin dışındadır?
Seçenekler
A
İnsan faktörü - Balkan halklarının ilişkileri
B
Balkanlardaki topluluklar - İnsan faktörü
C
Balkanlar ve Anadolu'nun tarihsel mirası - Tarih faktörü
D
İş dünyasının bölgeye ilgisi - Ekonomi faktörü
E
Balkanların Anadolu-Avrupa arasındaki konumu - Coğrafya faktörü
Açıklama:
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası Balkanlar politikasında coğrafya, tarih, insan ve ekonomi olmak üzere, sabit olan dört temel faktörden söz edilebilir. Balkanların Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayan bir köprü olması (coğrafya faktörü), ortak tarihsel miras (tarih faktörü), ayrıca bölgede önemli sayıda Türk ve diğer akraba toplulukların yaşıyor olması (insan faktörü), Türkiye’nin Balkanlara ilgi duymasının doğal sebepleridir. Bunların yanı sıra Türk iş adamlarının da bölgeye yönelik ilgisinin gittikçe artmakta olduğu görülmektedir (ekonomi faktörü).
A şıkkı
A şıkkı
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş sonrasında Türkiye'nin genelde iyi ilişkiler kurduğu Balkan yarımadasında en çok sorun yaşadığı ülkedir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Arnavutluk
C
Yunanistan
D
Romanya
E
Hırvatistan
Açıklama:
1990’lardan itibaren bölgeyle siyasi, ekonomik ve toplumsal ilişkilerini geliştirmiş, iş başına gelen bütün hükumetler bölge ülkeleriyle dostça geçinmeyi ve iş birliğini artırmayı hedeflemiştir. Yine de kimi dönemlerde Balkanlarda yaşanan siyasi krizler, Türkiye’nin bölge ülkeleriyle ilişkilerinde dalgalanmalara yol açmıştır. Son yıllarda ise Yunanistan ile yaşanan ikili sorunlar bir kenara bırakılırsa Türkiye’nin bölgeyle ilişkileri oldukça iyi durumdadır.
C şıkkı
C şıkkı
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Balkan yarımadasının Osmanlı egemenliği altına girdiği dönemdir?
Seçenekler
A
XIII. yüzyıl
B
XIV. yüzyıl
C
XV. yüzyıl
D
XII. yüzyıl
E
XVI. yüzyıl
Açıklama:
Türkiye’nin Balkan ülkeleriyle olan ortak tarihsel tecrübeleri, başlı başına Türkiye’yi bütün bölge ülkeleriyle iyi ilişkiler geliştirmeye teşvik etmektedir. 14. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar bölgenin önemli bir bölümünün Anadolu ile bütünleşik olarak Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiş olmasından dolayı bugün Türkiye ve Balkan toplumları arasında siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel birçok benzerlikle karşılaşılmaktadır.
B şıkkı
B şıkkı
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Balkan yarımadasının Osmanlı Devleti egemenliği altında kaldığı dönemin doğru kronolojisidir?
Seçenekler
A
XIII. - XX. yüzyıllar arası
B
XV. - XX. yüzyıllar arası
C
XIII. - XIX. yüzyıllar arası
D
XVI. - XIX. yüzyıllar arası
E
XIV. - XX. yüzyıllar arası
Açıklama:
Türkiye’nin Balkan ülkeleriyle olan ortak tarihsel tecrübeleri, başlı başına Türkiye’yi bütün bölge ülkeleriyle iyi ilişkiler geliştirmeye teşvik etmektedir. 14. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar bölgenin önemli bir bölümünün Anadolu ile bütünleşik olarak Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiş olmasından dolayı bugün Türkiye ve Balkan toplumları arasında siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel birçok benzerlikle karşılaşılmaktadır.
E şıkkı
E şıkkı
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nın 1990lı yılların başlarına kadarki Balkan politikasının değişmesinde önemli rol oynayan bir gelişmedir?
Seçenekler
A
Yugoslavya krizinin ortaya çıkması
B
Yugoslavya'nın dağılması
C
Körfez Krizinin patlak vermesi
D
Bosna-Hersek’in savaş alanına dönmesi
E
Azerbaycan-Ermenistan Savaşı
Açıklama:
1990’ların başlarında Yugoslavya krizi ortaya çıktığında Türkiye dış politikadaki ilgisini daha çok Körfez Krizi, Azerbaycan-Ermenistan Savaşı ve Orta Asya Türk cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarını kazanması gibi konular üzerine yoğunlaştırmıştı. Bu yüzden, krizin başlarında Türkiye’nin konuyla yakından ilgilendiği söy. Ancak savaş Nisan 1992’de Bosna-Hersek’e sıçrayınca Türkiye’de savunmasız durumdaki Boşnaklara yardım edilmesi gerektiği yönünde güçlü bir kamuoyu oluşmuştur.
D şıkkı
D şıkkı
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Bosna'daki silahsız halkın Sırp ve Hırvat güçlerinde katliama uğramasının başlıca nedenidir?
Seçenekler
A
İngiltere'nin BM Güvenlik Konseyinde Boşnaklara uygulanan uluslararası silah ambargosunun kaldırılmasına engel olması
B
Rusya’nın BM Güvenlik konseyinde Boşnaklara uygulanan uluslararası silah ambargosunun kaldırılmasını engellemesi
C
Fransa’nın BM Güvenlik Konseyinde Boşnaklara uygulanan uluslararası silah ambargosunun kaldırılmasını engellemesi
D
NATO’nun Bosna'daki haksız savaşa askerî müdahalede bulunmayı geciktirmesi
E
BM'nin Bosna'daki haksız savaşa askerî müdahalede bulunmayı geciktirmesi
Açıklama:
Savaşta Boşnaklar aleyhine çifte standartların uygulandığını defalarca dile getiren Türkiye özellikle Boşnaklara yönelik silah ambargosunun kaldırılması için ısrarcı olmuştur. Her ne kadar BM’nin 1991 yılında başlattığı ambargo savaştaki bütün taraflar için geçerliyse de Sırbistan tarafından desteklenen Bosnalı Sırpların ve Hırvatistan tarafından desteklenen Bosnalı Hırvatların karşısında ellerinde zaten pek fazla silah bulunmayan Boşnaklar zor durumda kalmaktaydı. Artan katliamlara rağmen Rusya, Britanya ve Fransa’nın BM Güvenlik Konseyindeki olumsuz tutumları sebebiyle Boşnaklara uygulanan uluslararası silah ambargosu kaldırılmamış ve böylece Boşnakların savunma hakkı ellerinden alınmıştır. Bu durum karşısında ABD ve birçok İslam ülkesi gibi Türkiye de Boşnaklara gizli yardımlarda bulunmuştur. Türkiye ayrıca Sırpların caydırılması ve barışa razı edilmesi için NATO’nun
askerî müdahalede bulunmasını ısrarla talep etmiştir.
Yıllarca geciken NATO müdahalesi ABD’nin giri
D şıkkı
askerî müdahalede bulunmasını ısrarla talep etmiştir.
Yıllarca geciken NATO müdahalesi ABD’nin giri
D şıkkı
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Yunanistan ile ilişkilerini olumsuz yönde etkileyen bir meseledir?
Seçenekler
A
Yunan kamuoyunun Türkiye’deki terör örgütlerine desteği
B
Batı Trakya’daki Türklerin durumu
C
Heybeliada Ruhban Okulunun durumu
D
Fener Rum Patrikhanesinin durumu
E
Yunanistan'ın Ege Denizi’ni Yunan denizi kabul etmesi
Açıklama:
Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan en önemli sorunlardan biri 1950’lerden beri iki ülkenin en önemli gündem maddeleri arasında yer alan Kıbrıs sorunu olmuştur. Ayrıca Ege Denizi’yle ilişkili olarak kara sularının genişliği, kıta sahanlığının belirlenmesi, hava sahasının kontrolü ve Yunanistan’ın elindeki adaların uluslararası antlaşmalara aykırı olarak silahlandırması gibi hususlar iki ülke arasındaki ilişkilerin sürekli olarak gergin kalmasına sebep olmuştur. Birçok Yunan politikacı ve akademisyen Ege Denizi’ni bir Yunan denizi olarak görmekte ve Türkiye’nin hak ve çıkarlarını görmezden gelmektedir. Batı Trakya’da yaşayan Türklerin sorunları, Fener Rum Patrikhanesinin statüsü ve Heybeliada Ruhban Okulunun durumu ve Yunanistan’ın Türkiye’deki terör örgütlerine destek vermesi gibi konular da Türkiye ve Yunanistan arasında tartışmalara sebep olmuştur.
E şıkkı
E şıkkı
Soru 94
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Komotini- İskeçe
B
Aleksandrupoli - Dedeağaç
C
Ksanthi - Gümülcine
D
Aleksandrupoli - İskeçe
E
Ksanthi - Dedeağaç
Açıklama:
Yunanistan’ın kuzeydoğusunda Türkiye sınırında yer alan Batı Trakya bölgesi 8.578 kilometrekare büyüklüğündedir. Üç ilden oluşan Batı Trakya’nın en önemli şehirleri İskeçe (Ksanthi), Gümülcine (Komotini) ve Dedeağaç’tır (Aleksandrupoli). Günümüzde Batı Trakya’da yaşayan Türklerin sayısının 130.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.
B şıkkı
B şıkkı
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi 1990lı yıllarda Yunanistan ile en büyük siyasi kriz yaşayan Balkan ülkesidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Romanya
C
Makedonya
D
Sırbistan
E
Karadağ
Açıklama:
1990’lı yılların başlarında Balkan ülkelerinden Makedonya ve Arnavutluk da Yunanistan ile siyasi sorunlar yaşamaktaydı. Yunanistan ile yaşanan gerginlikler bu iki ülkeyi Türkiye’ye yaklaştırmıştır.
C şıkkı
C şıkkı
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin de dahil olduğu ve iç savaşı önlemeye yönelik olarak çok uluslu barışı koruma misyonunun devreye sokulduğu Balkan ülkesidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Romanya
C
Karadağ
D
Arnavutluk
E
Kosova
Açıklama:
Arnavutluk 1997’de banker krizi yüzünden iç savaşın eşiğine geldiğinde Türkiye, Alba Operasyonu adlı çok uluslu barışı koruma misyonuna 800 kişilik bir birlikle katkıda bulunmuştur.
Türkiye’nin Kosovalı Arnavutların korunması maksadıyla 1999’da YFC’ye karşı düzenlenen NATO müdahalesinde yer alması ve
Kosovalı mültecilere yardımlarda bulunması Arnavutluk
ile ilişkilerinde güven tazelemiştir. Türkiye
ayrıca NATO müdahalesinin devam ettiği
günlerde Sırbistan askerlerinin Arnavutluk sınırını
ihlal etmesine karşılık 100 kişilik bir askerî birliği
Arnavutluk’a göndermiştir.
D şıkkı
Türkiye’nin Kosovalı Arnavutların korunması maksadıyla 1999’da YFC’ye karşı düzenlenen NATO müdahalesinde yer alması ve
Kosovalı mültecilere yardımlarda bulunması Arnavutluk
ile ilişkilerinde güven tazelemiştir. Türkiye
ayrıca NATO müdahalesinin devam ettiği
günlerde Sırbistan askerlerinin Arnavutluk sınırını
ihlal etmesine karşılık 100 kişilik bir askerî birliği
Arnavutluk’a göndermiştir.
D şıkkı