Amerikan Dış Politikası - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri'nin somut güç kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Toprak büyüklüğü
B
Devlet modeli
C
Doğal kaynaklar
D
Jeopolitik konum
E
Teknolojik gelişmişlik
Açıklama:
ABD’nin somut güç kaynakları, sahip olduğu şu varlıkların toplamıdır: Toprak ya da ülke büyüklüğü, jeopolitik konumu, doğal kaynakları, nüfus büyüklüğü, ordusu, askerî silah donanımı, ekonomik üretimi, teknoloji gelişmişliği ve benzeri diğer somut yetenekleridir. Devlet modeli Amerika’nın soyut güç kaynakları arasında gösterilmektedir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri'nin soyut güç kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Toplumsal kültür ve dayanışma
B
Teknolojik gelişmişlik
C
Başkanlık sistemi
D
Dış politika stratejileri
E
Federal devlet modeli
Açıklama:
ABD’nin soyut güç kaynakları ise sahip olduğu değerler ve ilkeler toplamıdır. Bunlar arasında toplumsal kültürü ve dayanışması, federal (birleşik) devlet modeli, başkanlık sistemi, liberal değerleri ve dış politika stratejileri en önde gelen faktörlerdir. Teknolojik gelişmişlik Amerika’nın somut güç kaynakları arasında gösterilmektedir.
Soru 3
Amerika Birleşik Devletleri'nin bağımsızlık mücadelesine Fransa, Hollanda ve İspanya gibi devletlerin açık destek vermelerini dış politika stratejilerinden hangisi ya da hangileriyle açıklamak mümkündür?
I. Yalnızcılık
II. Denge Politikası
III. Angajman
I. Yalnızcılık
II. Denge Politikası
III. Angajman
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası ilişkilerde güç dengesi olarak da tarif edilen strateji, başta Avrupa olmak üzere dünyadaki güç dengelerini dikkate alarak bazen güç dengesi oluşturarak bazen güç dengelerini etkileyerek bazen de güç dengelerini değiştirerek dış politika amaçlarını gerçekleştirmeye çalışmaktır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Fransa’nın Amerika kıtasında bulunan İngiliz sömürü kolonilerinin bağımsızlık sürecinde verdiği desteğin Fransa’ya olan etkisi arasında gösterilmektedir?
Seçenekler
A
Fransız İhtilali
B
Yedi Yıl Savaşları
C
Bağımsızlık Bildirgesi
D
Kutsal Misyon
E
Denge Politikası
Açıklama:
Fransa böylece bir yandan İngiltere’yi Amerika’da ‘mağlup’ ederken diğer yandan da Amerikan özgürlük ve bağımsızlığının savunucusu olmuştur. Fransa’nın dış politikadaki bu bağımsızlık-özgürlük ideali, en nihayetinde kendi içine de yansımış ve 1789 Fransız İhtilali’ne ilham kaynağı olmuştur.
Soru 5
Kuruluş koşulları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri'nin sahip olduğu Yeni Ulus imajının ortaya çıkmasındaki etkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Bir sömürge imparatorluğu olan İngiltere'yi mağlup ederek bağımsızlığını kazanması
B
Dış politikada ikili ve çok taraflı ilişkilerini güç dengesi stratejisi üzerine kurması
C
Aztekler, Mayalar ve İnkaların Avrupa'dan gelen göçmenlerle tek bir potada eritilmesi
D
Göçmenlerin birlikte ve etkin çalışmalarının sağlanmasıyla kıta ekonomisinin kurulması
E
Yalnızcılık ilkesinin kararlı ve başarılı bir şekilde uygulanmasıyla bağımsızlığına kavuşması
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk doğuşundan itibaren "Yeni Ulus" imajına sahip olmasının çeşitli temel nedenleri mevcuttur. Avrupa'dan farklı olarak yeni bir değerler sisteminin kurulması, Avrupalı göçmenlerin liberalizm felsefesi etrafında birleştirilmesi, çeşitli etnik unsurların bu değerler ve felsefeyle tek bir potada eritilmesi bunlardan bazılarıdır. Ama, fiziki (maddesel) anlamda bu Yeni Ulus imajının oluşmasındaki temel neden, İngiltere'ye ve İngiltere'nin (vergi gibi) politikalarına karşı çıkarak yeni bir ulusun ortaya çıkarılması ve bunun oluşturduğu siyasal modeldir (ki Fransız devrimi de bu gelişmelerden etkilenecektir).
Ders kitabının sayfa 7-9 arasında bu noktalara değinilmektedir. Daha spesifik olarak, sayfa 7'de "ABD’nin Yeni Ulus (The New Nation) imajı ve liberal değerleri, ABD’nin dış politikasına üstünlük algısı doğurmuştur. ABD’nin bir sömürge imparatorluğunu (İngiltere’yi) mağlup ederek bağımsızlığını kazanması, ardından federal bir cumhuriyet olarak kuruluşu ve nihayet ‘Birleşik Devletler’ Anayasasını yazması, tüm dünyanın ilgisini çekmiştir" denilirken, sayfa 8'de " Koloniler...kendilerini İngiltere’den ve hatta tüm Avrupa’dan farklı görmeye başlamışlar, bağımsız bir siyasi aktör olma noktasına gelmişlerdi" ifadesi kullanılmaktadır.
Ders kitabının sayfa 7-9 arasında bu noktalara değinilmektedir. Daha spesifik olarak, sayfa 7'de "ABD’nin Yeni Ulus (The New Nation) imajı ve liberal değerleri, ABD’nin dış politikasına üstünlük algısı doğurmuştur. ABD’nin bir sömürge imparatorluğunu (İngiltere’yi) mağlup ederek bağımsızlığını kazanması, ardından federal bir cumhuriyet olarak kuruluşu ve nihayet ‘Birleşik Devletler’ Anayasasını yazması, tüm dünyanın ilgisini çekmiştir" denilirken, sayfa 8'de " Koloniler...kendilerini İngiltere’den ve hatta tüm Avrupa’dan farklı görmeye başlamışlar, bağımsız bir siyasi aktör olma noktasına gelmişlerdi" ifadesi kullanılmaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere Fransa arasında olan Napolyon savaşlarının kıta amerikasına olan yansımasıdır?
Seçenekler
A
Amerika Vietnam savaşının çıkması.
B
Meksika ve Almanya'nın ABD'ye karşı ittifak oluşturmaları.
C
Hollanda ve Portekiz devletlerinin İngiliz kolonilerine destek vermesi.
D
Amerika Birleşik Devletleri'nin tarafsızlık ilan etmesi.
E
Louisiana'nın Amerika Birleşik Devletleri'ne dahil edilmesi
Açıklama:
ABD, Fransız İhtilali sonrasında gelişen Napolyon Savaşları döneminde (1789- 1814) İngiltere ile Fransa arasındaki savaşta siyasi ve askerî olarak tarafsızlık politikası izlerken (1793 tarafsızlık ilanı) aynı zamanda bu iki ülke ile ekonomik ilişkiler geliştirmiştir. ABD, Louisiana bölgesini ekonomik olarak zorda kalan Fransa’dan 15 milyon dolara satın aldı (1803).
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi 1917'de ABD’nin Almanya’ya savaş ilan etmesinde rol oynayan asıl gerekçedir?
Seçenekler
A
Kutsal Misyon
B
Wilson İlkeleri
C
Zimmermann Telegrafı
D
Gunboat Diplomasisi
E
Monroe Doktrini
Açıklama:
Almanya 1917 yılında tarafsız ülkeler dahil tüm ülkelere ‘sınırsız denizaltı savaşı’ ilan edince Wilson Yönetimi 3 Şubat 1917’de Almanya’yla diplomatik ilişkilerini kesti. Ancak ABD’nin Almanya’ya savaş ilan etmesinde rol oynayan asıl gerekçe, Zimmermann Telegrafı diye bilinen bir olaydı. Buna göre, Almanya’dan Meksika’ya yapılan bir öneride, iki ülkenin birlikte ABD’ye karşı savaşması ve savaş sonunda Meksika’nın ABD’ye kaybettiği toprakları geri alması teklif ediliyordu.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Wilson İlkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Antlaşmaların açık ve şeffaf biçimde yapılması.
B
Ekonomik engellerin kaldırılması ve serbest ticarete izin verilmesi.
C
Para karşılığı alınan toprakların yeniden eski durumuna getirilmesi.
D
Sömürge topraklarında uluslara kendi kaderini belirleme hakkı verilmesi.
E
İtalya sınırlarının ulusçuluk anlayışı çerçevesinde yeniden düzenlenmesi.
Açıklama:
Sayfa 14 ve 15'te bulunan ilkelere bakıldığında para karşılığı satın alınan topraklara ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmektedir. Diğer şıklarda yer alan maddeler Wilson İlkeleri içerisinde bulunmaktadır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri'nin Japonya'ya atom bombası atmasının temel amacı nedir?
Seçenekler
A
Pearl Harbor saldırısının öcünü almak istemesi.
B
Sovyetler Birliği'ne göz dağı vermek.
C
Japonya ekonomisini bitirmek.
D
İttifak devletlerine destek olmak.
E
Vietnam savaşına zemin hazırlamak.
Açıklama:
Başkan Truman, hem savaşın bitmesi açısından, ama daha önemlisi savaş sonrası dönemin oluşumu ve dünya tarihi bakımından çok önemli bir adım attı. 6 ve 9 Ağustos’ta, zaten mağlup olmuş olan Japonya’nın Hiroşima ve Nagasaki şehirlerine nükleer bomba attı. Tarihte ilk ve şimdiye kadar son defa kullanılan bu bombaların amacı, Pearl Harbor saldırısının öcünü almak değil, Sovyetler Birliği’ne gözdağı vermekti. ABD, nükleer silah gücünü göstererek Sovyetler Birliği’nin Avrupa’da ve dünyada yayılmacı bir politika izlemesini engellemeye ama aynı zamanda ABD’nin dünya siyasetindeki hegemonyasını kurmaya çalışıyordu.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisinde Amerika Birleşik Devletleri’nin askeri üssü bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Japonya
B
Türkiye
C
Almanya
D
Rusya
E
İtalya
Açıklama:
24. sayfada yer alan liste incelendiğinde Amerika Birleşik Devletlerinin Rusya harici diğer şıklarda yer alan ülkelerde askeri üssünün bulunduğu görülmektedir.
Soru 11
Bretton Woods sistemi hangi yılda oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
1944
B
1939
C
1914
D
2001
E
1947
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 12
Küba Krizi hangi tarihte yaşanmıştır?
Seçenekler
A
1962
B
1945
C
1918
D
1952
E
1933
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 13
Reagan yönetimi, Soğuk Savaş’ın sona ermesinde ve Sovyetlerin çökmesinde büyük bir rol oynamıştır. Bu rolün en önemli boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD’nin Üçüncü Dünya’da Sovyetlere karşı çevrelemeyi güçlendirmesi
B
Sovyetler Birliği’nin Körfez Savaşı’nda ABD ile işbirliği yapması
C
ABD’nin silahlanma harcamalarını ve yarışını artırması
D
ABD’nin neoliberal politikalar uygulaması
E
ABD’nin Yıldız Savaşları programını başlatması
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 14
Monroe Doktrininin ABD dış politikasına etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ABD’nin Avrupa ile askeri ilişkilerini zayıflatmıştır.
B
ABD’nin Latin Amerika’daki etkinliğini artırmıştır.
C
ABD için oldukça idealist bir dış politika açılımıdır.
D
ABD’nin daha da güçlenmesini sağlamıştır.
E
ABD’nin Yalnızcılık ilkesini resmileştirmiştir.
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi ABD ile Almanya arasında 1917’de savaşa yol açan temel nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
ABD’nin müttefiklerle silah ticareti yapması
B
Lusitania adlı yolcu gemisinin batırılması
C
ABD’nin Hawaii’yi ilhak etmesi
D
Zimmermann Telgrafı olayı
E
Almanya’nın Meksika’ya ittifak önerisi
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 16
ABD’nin Birinci Dünya Savaşı politikası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ABD’nin savaşa girmesinde Zimmermann Telgrafı rol oynamıştır.
B
ABD, Almanya ve dolaylı olarak Osmanlı İmparatorluğu ile savaşmıştır.
C
1917 yılında savaşa dahil oluncaya kadar tam bir tarafsızlık politikası izlemiştir.
D
Savaş, Başkan Wilson’ın ideallerini uygulaması için bir fırsat oluşturmuştur.
E
Başkan Wilson, savaştaki başarısına rağmen iktidarını kaybetmiştir.
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 17
Uluslararası sistemin tamamına zarar verebilecek ve etkileyebilecek kadar büyük güç kaynaklarına sahip olan devletlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bölgesel Güç
B
Yumuşak Güç
C
Süper Güç
D
Diplomatik Güç
E
Zorlayıcı Güç
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan dış politikasının uluslararası sistemdeki performansına katkısı bakımından önemli güç kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Başkanlık sistemi
B
Sömürgeci geçmişi
C
Jeopolitik konumu
D
Sanayi, ekonomik ve askeri üretimi
E
Siyasal değerleri ve ilkeleri
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Çevreleme Politikası’nın unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler’in kurulması
B
Truman Doktrini
C
Bağdat Paktı’nın kurulması
D
Müttefiklere ekonomik yardım verilmesi
E
Bölgesel çatışmalara destek verilmesi
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 20
ABD Başkanı George Washington’un veda konuşmasında dile getirdiği ve kendisinden sonraki başkanlar tarafından da 19. yüzyılın başlarında izlenen temel dış politika stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dünya çapında güç dengesi oluşturmak
B
Büyük devletlerle angajman içinde olmak
C
İngiltere ile ittifak yapmak
D
Avrupa’nın savaşlarına katılmamak
E
Uluslararası kurumları desteklemek
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan İç Savaşı’nın ABD’de doğurduğu sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik büyümesi hızlanmıştır
B
Kölelik kurumu güçlenmiştir
C
Tarım üretimi artmıştır
D
Sanayisi gelişmiştir
E
Askeri kapasitesi artmıştır
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap B şıkkıdır. Amerikan İç Savaşı (1861-1865), ABD'de sanayinin ve özellikle silah sanayisinin geliştiği bir dönemdir. Bu teknolojik kapasite nedeniyle ABD, savaş sonrasında silah sanayisi güçlenmiştir. Ayrıca İç Savaşın sona ermesiyle, eknomik canlanma görülmüştür, ABD hızla kıtasal ekonomisini tamamlamaya girişmiştir ("Batı'ya Hücum" sloganından da bu anlaşılmaktadır. ABD de bu nedenlerle tarımsal üretim de artmıştır. Savaş sırasında Abraham Lincoln'un "Emancipation Proclamation" bildirisini (Köleliğin Sonlandırılması/Kölelerin Özgür Bırakılması) yayımlamasıyla birlikte, kölelik (slavery) kurumsal olarak zayıflamıştır. Dolayısıyla, İç Savaş sonrasında köleliğin kurumsal olarak güçlenmesinden bahsedilemeyeceğinden dolayı, B şıkkı doğrudur.
Ders kitabının 12. sayfası 2.paragrafında tüm bu gelişmeler anlatılmaktadır ve aşağıya alıntılanmıştır: "Zira iç savaş sonrasında hem ABD daha güçlü bir devlet ve toplum hâline gelerek birliğini güçlendirmiş; hem de kölelik ve Güney Amerika ülkelerine yayılmaya karşı olan Lincoln’un itibarı artmıştır. ABD dünya çapında kölelik uygulamalarının kaldırılması yönünde bir çığır açmıştır. ABD’nin Avrupalılar karşısındaki gücü bir kez daha test edilmiştir. İç savaş sonrasında ABD’nin zenginliği artmış, sanayileşmesi gelişmiş, eşsiz bir ekonomik büyüme elde etmiş, tarım üretimi artmış, elektrik teknolojisi ve diğer teknolojik buluşlar yaşama standartlarını geliştirmiş, askerî kapasitesi, siyasal yapısı ve dış politikası belirgin bir şekilde ilerlemiştir."
Doğru cevap B şıkkıdır. Amerikan İç Savaşı (1861-1865), ABD'de sanayinin ve özellikle silah sanayisinin geliştiği bir dönemdir. Bu teknolojik kapasite nedeniyle ABD, savaş sonrasında silah sanayisi güçlenmiştir. Ayrıca İç Savaşın sona ermesiyle, eknomik canlanma görülmüştür, ABD hızla kıtasal ekonomisini tamamlamaya girişmiştir ("Batı'ya Hücum" sloganından da bu anlaşılmaktadır. ABD de bu nedenlerle tarımsal üretim de artmıştır. Savaş sırasında Abraham Lincoln'un "Emancipation Proclamation" bildirisini (Köleliğin Sonlandırılması/Kölelerin Özgür Bırakılması) yayımlamasıyla birlikte, kölelik (slavery) kurumsal olarak zayıflamıştır. Dolayısıyla, İç Savaş sonrasında köleliğin kurumsal olarak güçlenmesinden bahsedilemeyeceğinden dolayı, B şıkkı doğrudur.
Ders kitabının 12. sayfası 2.paragrafında tüm bu gelişmeler anlatılmaktadır ve aşağıya alıntılanmıştır: "Zira iç savaş sonrasında hem ABD daha güçlü bir devlet ve toplum hâline gelerek birliğini güçlendirmiş; hem de kölelik ve Güney Amerika ülkelerine yayılmaya karşı olan Lincoln’un itibarı artmıştır. ABD dünya çapında kölelik uygulamalarının kaldırılması yönünde bir çığır açmıştır. ABD’nin Avrupalılar karşısındaki gücü bir kez daha test edilmiştir. İç savaş sonrasında ABD’nin zenginliği artmış, sanayileşmesi gelişmiş, eşsiz bir ekonomik büyüme elde etmiş, tarım üretimi artmış, elektrik teknolojisi ve diğer teknolojik buluşlar yaşama standartlarını geliştirmiş, askerî kapasitesi, siyasal yapısı ve dış politikası belirgin bir şekilde ilerlemiştir."
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi ABD dış politikasının soyut güç kaynakları kapsamına girer?
Seçenekler
A
Federal devlet modeli
B
Nüfus büyüklüğü
C
Ekonomik üretimi
D
Jeopolitik konumu
E
Askeri silah donanımı
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 23
ABD, Louisiana bölgesini ekonomik olarak zorda kalan hangi ülkeden 15 milyon dolara satın almıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Hollanda
C
İspanya
D
Meksika
E
Portekiz
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 24
1776-1789 döneminde ABD’nin bağımsızlığına destek veren ve dış politikadaki bu özgürlük idealinden kendi iç politikası da en fazla etkilenen devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Hollanda
C
İngiltere
D
İspanya
E
Kanada
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 25
Saldırgan bir devlete karşı diğer tüm uluslararası aktörlerin bir örgüt çerçevesinde bir araya gelerek çeşitli yöntemlerle barış ve güvenliği korumasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Güç dengesi
B
Büyük güç uyumu
C
Müşterek güvenlik
D
İttifaklar sistemi
E
Avrupa Ahengi
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 26
Devletlerin dış politikalarında başarılı olmak için sahip oldukları soyut ve somut yeteneklerden oluşan varlıklarının tamamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Güç kaynakları
B
Dış politika stratejileri
C
Süpergüç
D
Uluslararası sistem
E
Devlet kapasitesi
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 27
İngiltere ve diğer Avrupalı devletlerin Amerikan İç Savaşı’ndaki (1861-1865) tutumları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Güney (Konfederal) güçlerini desteklemişlerdir
B
ABD’nin bölünmesini desteklemişlerdir
C
Kölelik sisteminin sürmesini istemişlerdir
D
Güney’den pamuk ithalinin devamını istemişlerdir
E
ABD’nin güçlenmesini engellemek istemişlerdir
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 28
1776 yılında Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’ni kim kaleme almıştır?
Seçenekler
A
George Washington
B
Benjamin Franklin
C
Thomas Jefferson
D
John Adams
E
Kral III. George
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistemin şekillenmesinde oynadığı rolün aşamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 29
Deniz ve kara kuvvetleri ile silah gücünü diplomatik baskı aracı olarak kullanarak dış politikada etkili olma taktiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gunboat Diplomasi
B
Çoklu diplomasi
C
İkili diplomasi
D
Konferans diplomasisi
E
Doruk diplomasisi
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistemin şekillenmesinde oynadığı rolün aşamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin bağımsızlığını kazanmasında ve olgunlaşmasında rol oynayan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İngiliz kültürü
B
Fransız siyasi felsefesi
C
Avrupa modernizmi
D
Amerikalı yerli halkın zengin kültürü
E
Kutsal misyon anlayışı
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistemin şekillenmesinde oynadığı rolün aşamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 31
Amerikan kolonileri bağımsızlık sürecinde hangi ülke ile savaşmışlardır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
İtalya
D
İspanya
E
Meksika
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistemin şekillenmesinde oynadığı rolün aşamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 32
Amerikalı stratejist Alfred T. Mahan aşağıdaki hangi konuya vurgu yaparak ABD’nin bir dünya gücü olmasına katkıda bulunmuştur?
Seçenekler
A
Kara gücü
B
Hava gücü
C
Uzay hâkimiyeti
D
Deniz gücü
E
Özel kuvvetler
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 33
ABD tarihinde ve hatta dünya tarihinde ilk defa görülen ve uluslararası ilişkiler disiplininin oluşumuna da kaynaklık eden bir dizi “idealist” öneriler bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Manda Rejimleri
B
Müşterek Güvenlik Sistemi
C
Wilson İlkeleri
D
Yatıştırıcı Politika
E
Topyekün Karşılık
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 34
16. - 18. yüzyıllarda Avrupa’da geçerli olan ekonomi politikası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Kapitalizm
C
Komünizm
D
Solidarizm
E
Anarşizm
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi ABD dış politikasının soyut güç kaynakları kapsamına girer?
Seçenekler
A
Nüfus büyüklüğü
B
Federal devlet modeli
C
Ekonomik üretimi
D
Jeopolitik konumu
E
Askeri silah donanımı
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 36
Aşağıdaki hangi temel ölçüte göre devletlerin küçük, orta, büyük ve süper güç olarak sınıflandırıldığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Nüfusu
B
Asker sayısı
C
Askeri teçhizatın yeterliliği
D
Ekonomik gelişmişlik düzeyi
E
Uluslararası sisteme etkisi
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 37
Avrupa’da meydana gelen hangi gelişme Amerikan kıtasında 13 İngiliz kolonisinin bağımsızlığını kazanmasında etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Rönesans
B
Reform
C
Yedi Yıl Savaşları
D
Haçlı Seferleri
E
Yüz Yıl Savaşları
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistemin şekillenmesinde oynadığı rolün aşamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 38
Uluslararası ilişkilerin devlet merkezli, ulusal çıkar ve güç mücadelesi olduğunu iddia eden klasik uluslararası ilişkiler ekolüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Realist Okul
B
Liberal Okul
C
İnşacı Okul
D
Eleştirel Okul
E
Feminist Okul
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 39
Aşağıdaki hangi ABD Başkanı Amerika’yı aşamalı olarak Vietnam’dan çıkarmıştır?
Seçenekler
A
Richard Milhous Nixon
B
Harry S. Truman
C
Herbert Clark Hoover
D
Dwight David Eisenhower
E
Ronald Wilson Reagan
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 40
Uluslararası sistemin tamamına zarar verebilecek ve etkileyecek kadar büyük güç kaynaklarına sahip olan devlete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süpergüç
B
Çevre ülke
C
Gelişmekte olan ülke
D
Yarı Çevre ülke
E
Gelişmiş ülke
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin soyut güç kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumsal kültürü
B
Toplumsal dayanışması
C
Jeopolitik konumu
D
Federal devlet modeli
E
Başkanlık sistemi
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 42
Uluslararası ilişkilerin devlet merkezli, ulusal çıkar ve güç mücadelesi olduğunu iddia eden klasik uluslararası ilişkiler ekolü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
realistik okul
B
uluslararası okul
C
güç okulu
D
politika okulu
E
başkanlık okulu
Açıklama:
ABD’nin uluslararası sistem ile etkileşimini açıklayabileceksiniz.
Sorunun çözümü sayfa 3. de "ABD ve Uluslararası sistem" başlığı altında verilmektedir.
Sorunun çözümü sayfa 3. de "ABD ve Uluslararası sistem" başlığı altında verilmektedir.
Soru 43
Başkaları üzerinde ikna ve işbirliği araçları kullanarak etkili olma yeteneği ve taktiği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
sert güç
B
yumuşak güç
C
nötr güç
D
güç dengesi
E
yalnız güç
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Sorunun çözümü 6. sayfanın başında, sol tarafta "yumuşak güç" başlığı altında verilmektedir.
Sorunun çözümü 6. sayfanın başında, sol tarafta "yumuşak güç" başlığı altında verilmektedir.
Soru 44
ABD dış politika stratejileri tarihsel perspektifte kaç gruba ayrılır?
Seçenekler
A
üç
B
iki
C
dört
D
beş
E
on
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Sorunun çözümü sayfa 6. sayfada "ABD Dış Politika Stratejileri" başlığı altındaki paragrafta verilmektedir.
Sorunun çözümü sayfa 6. sayfada "ABD Dış Politika Stratejileri" başlığı altındaki paragrafta verilmektedir.
Soru 45
Deniz ve kara kuvvetleri ile silah gücünü diplomatik baskı aracı olarak kullanarak dış politikada etkili olma taktiği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
emperyalizm
B
açık kapı
C
zimmerman diplomasisi
D
gunboat diplomasisi
E
yayılma diplomasisi
Açıklama:
ABD dış politikasının güç kaynaklarını tanımlayabileceksiniz.
Sorunun çözümü 12. sayfadaki "Dünyaya Yayılma Süreci- Amerikan Emperyalizmi 1865-1914" başlığının altındaki 1. paragrafta verilmektedir.
Sorunun çözümü 12. sayfadaki "Dünyaya Yayılma Süreci- Amerikan Emperyalizmi 1865-1914" başlığının altındaki 1. paragrafta verilmektedir.
Soru 46
Bir devletin başka bir devlete saldırarak uluslararası barışı ve güvenliği bozması durumlarında tüm uluslararası aktörlerin saldırgan ülkeye karşı uluslararası örgüt çerçevesinde müştereken/iş birliği içinde hareket ederek ve gerekli ekonomik, ticari,diplomatik ve benzeri barışçı yöntemleri kullanarak uluslararası sistemde güvenlik ve barışı koruması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
müşterek güvenlik sistemi
B
müşteri sistemi
C
yalnızlaşma
D
manda rejimi
E
yeni düzen
Açıklama:
ABD’nin dünyada ideal bir düzen kurma çabaları ile bu çabaların sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Sorunun çözümü 15. sayfada 1. paragrafta verilmektedir.
Sorunun çözümü 15. sayfada 1. paragrafta verilmektedir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin somut güç kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Dış politika stratejileri
B
Jeopolitik konumu
C
Başkanlık sistemi
D
Federal devlet modeli
E
Toplumsal kültürü ve dayanışması
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır. ABD’nin somut güç kaynakları, sahip olduğu şu varlıkların toplamıdır: Toprak ya da ülke büyüklüğü, jeopolitik konumu, doğal kaynakları, nüfus büyüklüğü, ordusu, askerî silah donanımı, ekonomik üretimi, teknoloji gelişmişliği ve benzeri diğer somut yetenekleri.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin soyut güç kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Doğal kaynakları
B
Nüfus büyüklüğü
C
Askeri silah donanımı
D
Teknoloji gelişmişliği
E
Liberal değerleri
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. ABD’nin soyut güç kaynakları sahip olduğu değerler ve ilkeler toplamıdır. Bunlar arasında toplumsal kültürü ve dayanışması, federal (birleşik) devlet modeli, başkanlık sistemi, liberal değerleri ve dış politika stratejileri en önde gelen faktörlerdir.
Soru 49
ABD dış politikasının uluslararası sistemdeki performansına katkısı bakımından aşağıdakilerden hangisi birinci sırada gelmektedir?
Seçenekler
A
Doğal kaynakları
B
Ekonomik üretimi
C
Başkanlık sistemi
D
Toplumsal kültürü ve dayanışması
E
Liberal değerleri
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır. ABD dış politikasının uluslararası sistemdeki performansına katkısı bakımından birinci sırada başkanlık sistemi gelmektedir.
Soru 50
ABD’nin iç savaş sonrasında en büyük dışı politika faaliyeti aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Sınırları koruma
B
Tarımsal alanlar kiralama
C
Ticaret kolonileri oluşturma
D
Ekonomik ilişkiler kurma
E
Toprak genişlemesi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. ABD'nin iç savaş sonrası en büyük dış politika faaliyeti, toprak genişlemesiydi.
Soru 51
ABD, Birinci Dünya Savaşı başladığında hangi stratejiyi uygulamaktaydı?
Seçenekler
A
Yayılmacı
B
Yalnızcılık
C
Savaşçı
D
Çatışmacı
E
Sömürgecilik
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. ABD, Birinci Dünya Savaşı başladığında yalnızcılık stratejisi uygulamaya devam ediyordu.
Soru 52
Birinci Dünya Savaşı’na kadarki ABD yayılmacılığının arkasında
hangi ABD başkanı vardı?
hangi ABD başkanı vardı?
Seçenekler
A
Theodore Roosevelt
B
George Washington
C
Thomas Jefferson
D
John Adams
E
James Madison
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Birinci Dünya Savaşı’na kadarki ABD yayılmacılığının arkasında Başkan Theodore Roosevelt (1901-1909) vardı. Onu izleyen Başkan Taft ve Wilson, Roosevelt kadar olmasa da yayılmacılığa devam ettiler.
Soru 53
Başkan Washington’un politikasını biraz daha geliştirerek ABD’nin fırsatlarını artıran başkan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas Jefferson
B
James Madison
C
Theodore Roosevelt
D
Harry Truman
E
John Adams
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Başkan Jefferson (1801-1809), Başkan Washington’un politikasını biraz daha geliştirerek ABD’nin fırsatlarını artırdı. Jefferson döneminde ABD’nin toprakları genişlerken ticaret alanları Akdeniz’e kadar uzanmıştır.
Soru 54
ABD, çevreleme politikasını aşağıdaki ülkelerden hangisine uygulamıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Sovyetler Birliği
D
Mısır
E
Fransa
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. ABD, çevreleme politikasını Sovyetler Birliği'ne uygulamıştır.
Soru 55
İdealizmi terk ederek savunma harcamalarını hızla artıran ve savaşçı bir politika izlemeye başlayan doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baker- Hamilton doktrini
B
Reagan doktrini
C
Marshall doktrini
D
Carter doktrini
E
Nixon doktrini
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Carter Yönetimi, idealizmi terk ederek savunma harcamalarını hızla artırdı ve savaşçı bir politika izlemeye başladı. Carter Doktrini, Basra Körfezi’nin ABD’nin hayati çıkarı olduğunu, buraya gelecek tehdide karşı her türlü karşılık vereceğini ilan etti.
Soru 56
Önleyici savaş doktrini fikrini ortaya atan ABD başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Başkan Nixon
B
Başkan Reagan
C
Başkan Obama
D
Başkan Bush
E
Başkan Nixon
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Bush, ‘terörle savaş’ bağlamında uluslararası hukuk bakımından da oldukça tartışmalı olan Önleyici Savaş Doktrini’ni ortaya atmıştır.
Soru 57
"Uluslararası aktörlerin belirli bir süreklilik, kural, istikrar ve düzen içinde geliştirdikleri karşılıklı etkileşimlerle oluşan ve kendine ait bir yapısı ve tipik süreçleri olan devletler ve devlet-dışı aktörler arası ilişkiler topluluğu" Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Askerî yetenekleri
B
Başkanlık sistemi
C
Uluslararası Sistem
D
Misyonerler
E
Liberal ilkeler
Açıklama:
Uluslararası Sistem: Uluslararası aktörlerin belirli bir süreklilik, kural, istikrar
ve düzen içinde geliştirdikleri karşılıklı etkileşimlerle oluşan ve kendine ait bir yapısı ve tipik süreçleri olan devletler ve devlet-dışı aktörler arası ilişkiler topluluğu.
ve düzen içinde geliştirdikleri karşılıklı etkileşimlerle oluşan ve kendine ait bir yapısı ve tipik süreçleri olan devletler ve devlet-dışı aktörler arası ilişkiler topluluğu.
Soru 58
Nükleer silahlar da dahil olmak üzere, uluslararası sistemin tamamına zarar verebilecek ve etki edebilecek nitelikte büyük güç kaynaklarına sahip olan devlete ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bölgesel güç
B
Süper güç
C
Deniz gücü
D
Yeni Ulus
E
Sert güç
Açıklama:
"Süpergüç: Süpergüç, uluslararası sistemin tamamına zarar verebilecek ve etkileyebilecek kadar büyük güç kaynaklarına sahip olan devlettir. Bir devletin süpergüç olabilmesi için diğer güç kaynakları yanında nükleer silah da sahip olması gerekir".
Soru 59
ABD dış politikasının uluslararası sistemdeki performansında ve başarısında rol oynayan faktörleri kaç gruba ayırabiliriz. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru cevaptır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
2
D
4
E
6
Açıklama:
ABD dış politikasının uluslararası sistemdeki performansında ve başarısında rol oynayan faktörleri iki gruba ayırabiliriz.
Birincisi, ABD’nin sahip olduğu somut ve soyut güç kaynaklarıdır.
İkincisi de ABD’nin geliştirdiği dış politika stratejileridir.
Bu konuda çok geniş bir literatür mevcuttur. O kadar geniştir ki Uluslararası
İlişkiler disiplinini oluşturan kavramsal veya teorik tartışmaların birçoğu, aslında ABD’nin uluslararası sistemdeki konumundaki değişimlerden ve ABD dış politika stratejilerinden etkilenmiştir.
Birincisi, ABD’nin sahip olduğu somut ve soyut güç kaynaklarıdır.
İkincisi de ABD’nin geliştirdiği dış politika stratejileridir.
Bu konuda çok geniş bir literatür mevcuttur. O kadar geniştir ki Uluslararası
İlişkiler disiplinini oluşturan kavramsal veya teorik tartışmaların birçoğu, aslında ABD’nin uluslararası sistemdeki konumundaki değişimlerden ve ABD dış politika stratejilerinden etkilenmiştir.
Soru 60
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ABD’nin somut güç kaynaklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Toprak ya da ülke büyüklüğü
B
Jeopolitik konumu
C
Doğal kaynakları
D
Nüfus büyüklüğü
E
Savaşı seven bir güç
Açıklama:
ABD’nin somut güç kaynakları, sahip olduğu şu varlıkların toplamıdır: Toprak
ya da ülke büyüklüğü, jeopolitik konumu, doğal kaynakları, nüfus büyüklüğü, ordusu, askerî silah donanımı, ekonomik üretimi, teknoloji gelişmişliği ve benzeri diğer somut yetenekleri. ABD’nin soyut güç kaynakları ise sahip olduğu değerler ve ilkeler toplamıdır.
ya da ülke büyüklüğü, jeopolitik konumu, doğal kaynakları, nüfus büyüklüğü, ordusu, askerî silah donanımı, ekonomik üretimi, teknoloji gelişmişliği ve benzeri diğer somut yetenekleri. ABD’nin soyut güç kaynakları ise sahip olduğu değerler ve ilkeler toplamıdır.
Soru 61
Bugünkü ABD, kaç İngiliz sömürgesinin İngiliz Krallığı’ndan bağımsızlık kazanması ve daha sonra da diğer Avrupalı devletlerin sömürgelerini ele geçirmesiyle genişleyerek ortaya çıkmıştır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru cevaptır?
Seçenekler
A
5
B
7
C
11
D
9
E
13
Açıklama:
1492 yılında Christopher Columbus’un Avrupa’ya ve dünyaya tanıttığı kıta,
izleyen iki yüzyıl içinde beş Avrupalı devlet tarafından sömürgeleştirilmiştir.
Bugünkü ABD, 13 İngiliz sömürgesinin İngiliz Krallığı’ndan bağımsızlık kazanması ve daha sonra da diğer Avrupalı devletlerin sömürgelerini ele geçirmesiyle genişleyerek ortaya çıkmıştır.
izleyen iki yüzyıl içinde beş Avrupalı devlet tarafından sömürgeleştirilmiştir.
Bugünkü ABD, 13 İngiliz sömürgesinin İngiliz Krallığı’ndan bağımsızlık kazanması ve daha sonra da diğer Avrupalı devletlerin sömürgelerini ele geçirmesiyle genişleyerek ortaya çıkmıştır.
Soru 62
Amerikan kolonileri arasında en çok gelişmiş olan ve kendi ayakları üzerinde durabilenler koloni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İspanya
B
İngiliz
C
Hollanda
D
Portekiz
E
Almanya
Açıklama:
13 İngiliz kolonisinin bağımsızlığını kazanmasında içerideki bu geliflmeler kadar
etkili diğer bir faktör, Avrupa’da meydana gelen Yedi Yıl Savaşları’nın (1756-
1763) sunduğu avantajlar olmuştur.
Amerikan kolonileri arasında en çok gelişmiş olan ve kendi ayakları üzerinde
durabilenler İngiliz kolonileriydi. İngiliz kolonileri diğerlerine göre daha çok gelişmiş, daha çok nüfusa sahip, üretken, otonom ve dirençli hâle gelmişti. İngiliz kolonilerin diğerlerine göre daha özgür, gelişmiş ve düzenli olması nedeniyle diğer Avrupalı kolonilerden göç çekmiştir.
etkili diğer bir faktör, Avrupa’da meydana gelen Yedi Yıl Savaşları’nın (1756-
1763) sunduğu avantajlar olmuştur.
Amerikan kolonileri arasında en çok gelişmiş olan ve kendi ayakları üzerinde
durabilenler İngiliz kolonileriydi. İngiliz kolonileri diğerlerine göre daha çok gelişmiş, daha çok nüfusa sahip, üretken, otonom ve dirençli hâle gelmişti. İngiliz kolonilerin diğerlerine göre daha özgür, gelişmiş ve düzenli olması nedeniyle diğer Avrupalı kolonilerden göç çekmiştir.
Soru 63
"16- 18.yüzyıllarda Avrupa’da geçerli olan ekonomi politikası. Bu yüzyıllarda altın ve gümüş gibi değerli madenlerin ülkeye girişinin artırılması ve ülkeden çıkışının azaltması anlamına gelen akım 20.yüzyıldaki karşılığı korumacılıktır". Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Sömürge
B
Yalnızcılık
C
Angajman
D
Monroe Doktrini
E
Merkantilizm
Açıklama:
Merkantilizm’in sonucunda 1776’da Thomas Jefferson’ın kaleminden çıkan Bağımsızlık Bildirgesi ile Amerikan bağımsızlık savaşı başlamıştır.
16- 18.yüzyıllarda Avrupa’da geçerli olan ekonomi politikası. Bu yüzyıllarda
altın ve gümüş gibi değerli madenlerin ülkeye girişinin artırılması ve ülkeden
çıkışının azaltması anlamına gelen Merkantilizm’in 20.yüzyıldaki karşılığı
korumacılıktır.
16- 18.yüzyıllarda Avrupa’da geçerli olan ekonomi politikası. Bu yüzyıllarda
altın ve gümüş gibi değerli madenlerin ülkeye girişinin artırılması ve ülkeden
çıkışının azaltması anlamına gelen Merkantilizm’in 20.yüzyıldaki karşılığı
korumacılıktır.
Soru 64
"Amerikalıların kendilerini seçkin, kutsal (Tanrının bahşettiği) ve özgün bir toplum olarak görmesi ve değerlerinin diğer halklar ve ülkeler için de faydalı ve gerekli olacağını düşünerek, yayma inancı ve hedefidir. Hatta bu hakka sahip oldukları düşüncesidir" Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Pragmatizm
C
Manifest Destiny / Kutsal Misyon
D
Angajman
E
Emperyalizm
Açıklama:
Bu anlayışa göre, Yeni Ulus ya da Yeni Dünya olan ABD, kendini kutsal bir devlet veya misyonun temsilcisi olarak görmüş, kendi değerlerini ve misyonunu diğer ülkelere de yaymak için çalışılmıştır. Amerikalılar bunu yapmaya haklarının ve görevlerinin olduğuna inanarak kurulduğu andan itibaren önce Amerikan kıtasının tamamına daha sonra da dünyaya yayılmışlardır.
Manifest Destiny / Kutsal Misyon: Amerikalıların kendilerini seçkin, kutsal (Tanrının bahşettiği) ve özgün bir toplum olarak görmesi ve değerlerinin diğer halklar ve ülkeler için de faydalı ve gerekli olacağını düşünerek, yayma inancı ve hedefidir. Hatta bu hakka sahip oldukları düşüncesidir.
Manifest Destiny / Kutsal Misyon: Amerikalıların kendilerini seçkin, kutsal (Tanrının bahşettiği) ve özgün bir toplum olarak görmesi ve değerlerinin diğer halklar ve ülkeler için de faydalı ve gerekli olacağını düşünerek, yayma inancı ve hedefidir. Hatta bu hakka sahip oldukları düşüncesidir.
Soru 65
"Deniz ve kara kuvvetleri ile silah gücünü diplomatik baskı aracı olarak kullanarak dış politikada etkili olma taktiği" Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?
Seçenekler
A
Gunboat Diplomasi
B
Emperyalist politika
C
Monroe Doktrini
D
Avrupa Ahengi sistemi
E
Wilson İlkeleri
Açıklama:
Gunboat Diplomasi: Deniz ve kara kuvvetleri ile silah gücünü diplomatik baskı
aracı olarak kullanarak dış politikada etkili olma taktiği.
aracı olarak kullanarak dış politikada etkili olma taktiği.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası İlişkiler disiplininin oluşumuna da kaynaklık eden 14 maddeli Wilson İlkeleri’nden birisi değildir?
Seçenekler
A
Uluslar arasındaki bütün ekonomik engeller kaldırılmalı ve serbest ticarete izin verilmelidir.
B
Uluslar, iç güvenliği sağlamaya yetecek miktarın dışında silahlanmamalıdır.
Bunun sağlanması için garantiler verilmelidir.
Bunun sağlanması için garantiler verilmelidir.
C
Kolonileşme sona ermeli ve sömürge topraklarında uluslara kendi kaderini belirleme hakkı (self-determination) verilmelidir.
D
Barış Antlaşmaları açık ve şeffaf biçimde yapılmalı, gizli antlaşmalar imzalanmamalıdır.
E
Barış Antlaşmaları açık ve şeffaf biçimde yapılamaz
Açıklama:
Wilson İlkeleri
1. Barış Antlaşmaları açık ve şeffaf biçimde yapılmalı, gizli antlaşmalar imzalanmamalıdır.
2. Karasuları dışındaki denizlerde dolaşım, savaşta ve barışta, özgür olmalıdır.
Uluslararası kararla, uluslararası antlaşmalara uyulmasını sağlamak için genel
veya bölgesel ablukalar oluşturulabilir.
3. Uluslar arasındaki bütün ekonomik engeller kaldırılmalı ve serbest ticarete izin verilmelidir.
4. Uluslar, iç güvenliği sağlamaya yetecek miktarın dışında silahlanmamalıdır.
Bunun sağlanması için garantiler verilmelidir.
5. Kolonileşme sona ermeli ve sömürge topraklarında uluslara kendi kaderini belirleme hakkı (self-determination) verilmelidir.
6. Rusya topraklarındaki yabancı birlikler ayrılmalı ve devletlerin de yardımı ile Rusya’ya kendi gelişmesini sağlamak için her türlü imkân verilmelidir.
7. Almanya, işgal ettiği Belçika topraklarını boşaltmalı ve Belçika’da savaş önceki durum yeniden kurulmalıdır.
8. Almanya, işgal ettiği Fransa topraklarını boşaltmalı ve Prusya’nın 1871’de ilhak ettiği Alsace-Lorraine’i Fransa’ya geri vermelidir.
9.İtalya’nın sınırları ulusçuluk anlayışına göre yeniden düzenlenmelidir.
10. Avusturya-Macaristan İmparatorluğundan arda kalan ülkelere, halkların kendi kaderini belirleme hakkı verilmelidir.
11. Romanya, Sırbistan ve Karadağ toprakları boşaltılmalı ve Sırbistan’a denize açılma imkânı verilmelidir. Balkan devletlerinin sınırları ulusçuluk prensibine göre düzenlenmelidir.
12. Osmanlı İmparatorluğu’nun Türk olan kısımlarına egemenlik hakkı tanınmalı, fakat Türk olmayan halklara bağımsızlık verilmelidir. Çanakkale Boğazı, sürekli olarak, bütün milletlerin ticaret gemilerine açık olmalı ve bu durum milletlerarası garanti altına alınmalıdır.
13. Bağımsız bir Polonya kurulmalı ve Baltık Denizi’ne çıkışı olmalıdır.
14. Büyük ve küçük, bütün devletlere siyasal bağımsızlıklarını ve toprak bütünlüklerini karşılıklı olarak garanti altına almak imkânını sağlamak amacıyla uluslararası örgüt kurulmalıdır.
1. Barış Antlaşmaları açık ve şeffaf biçimde yapılmalı, gizli antlaşmalar imzalanmamalıdır.
2. Karasuları dışındaki denizlerde dolaşım, savaşta ve barışta, özgür olmalıdır.
Uluslararası kararla, uluslararası antlaşmalara uyulmasını sağlamak için genel
veya bölgesel ablukalar oluşturulabilir.
3. Uluslar arasındaki bütün ekonomik engeller kaldırılmalı ve serbest ticarete izin verilmelidir.
4. Uluslar, iç güvenliği sağlamaya yetecek miktarın dışında silahlanmamalıdır.
Bunun sağlanması için garantiler verilmelidir.
5. Kolonileşme sona ermeli ve sömürge topraklarında uluslara kendi kaderini belirleme hakkı (self-determination) verilmelidir.
6. Rusya topraklarındaki yabancı birlikler ayrılmalı ve devletlerin de yardımı ile Rusya’ya kendi gelişmesini sağlamak için her türlü imkân verilmelidir.
7. Almanya, işgal ettiği Belçika topraklarını boşaltmalı ve Belçika’da savaş önceki durum yeniden kurulmalıdır.
8. Almanya, işgal ettiği Fransa topraklarını boşaltmalı ve Prusya’nın 1871’de ilhak ettiği Alsace-Lorraine’i Fransa’ya geri vermelidir.
9.İtalya’nın sınırları ulusçuluk anlayışına göre yeniden düzenlenmelidir.
10. Avusturya-Macaristan İmparatorluğundan arda kalan ülkelere, halkların kendi kaderini belirleme hakkı verilmelidir.
11. Romanya, Sırbistan ve Karadağ toprakları boşaltılmalı ve Sırbistan’a denize açılma imkânı verilmelidir. Balkan devletlerinin sınırları ulusçuluk prensibine göre düzenlenmelidir.
12. Osmanlı İmparatorluğu’nun Türk olan kısımlarına egemenlik hakkı tanınmalı, fakat Türk olmayan halklara bağımsızlık verilmelidir. Çanakkale Boğazı, sürekli olarak, bütün milletlerin ticaret gemilerine açık olmalı ve bu durum milletlerarası garanti altına alınmalıdır.
13. Bağımsız bir Polonya kurulmalı ve Baltık Denizi’ne çıkışı olmalıdır.
14. Büyük ve küçük, bütün devletlere siyasal bağımsızlıklarını ve toprak bütünlüklerini karşılıklı olarak garanti altına almak imkânını sağlamak amacıyla uluslararası örgüt kurulmalıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ilişkilerin devlet merkezli, ulusal çıkar ve güç mücadelesi olduğunu iddia eden klasik uluslararası ilişkiler ekolüdür?
Seçenekler
A
Realist okul
B
Uluslararası sistem
C
Süper güç
D
Güç kaynakları
E
Dış politika
Açıklama:
Realist Okul: Uluslararası ilişkilerin devlet merkezli, ulusal çıkar ve güç mücadelesi olduğunu iddia eden klasik uluslararası ilişkiler ekolü.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası aktörlerin belirli bir süreklilik, kural, istikrar ve düzen içinde geliştirdikleri karşılıklı etkileşimlerle oluşan ve kendine ait bir yapısı ve tipik süreçleri olan devletler ve devlet-dışı aktörler arası ilişkiler topluluğudur?
Seçenekler
A
Realist okul
B
Süpergüç
C
Uluslararası sistem
D
Ekonomik güç
E
Dış politika
Açıklama:
Uluslararası sistem uluslararası aktörlerin belirli bir süreklilik, kural, istikrar ve düzen içinde geliştirdikleri karşılıklı etkileşimlerle oluşan ve kendine ait bir yapısı ve tipik süreçleri olan devletler ve devlet-dışı aktörler aras› ilişkiler topluluğudur.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sistemin tamamına zarar verebilecek ve etkileyebilecek kadar büyük güç kaynaklarına sahip olan devlettir?
Seçenekler
A
Uluslararası sistem
B
Hukuki kurallar
C
Realist okul
D
Süper güç
E
Ekonomik kriz
Açıklama:
Süpergüç uluslararası sistemin tamamına zarar verebilecek ve etkileyebilecek kadar büyük güç kaynaklarına sahip olan devlettir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi devletlerin dış politikalarında takip ettikleri uzun dönemli, planlı ve kapsamlı yol ve yöntemlerin toplamıdır?
Seçenekler
A
Dış politika stratejileri
B
Ekonomik durum
C
Uluslararası sistem
D
Süper güç
E
Bilimsel yaklaşım
Açıklama:
Dış politika stratejileri devletlerin dış politikalarında takip ettikleri uzun dönemli, planlı ve kapsamlı yol ve yöntemlerin toplamıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ilişkiler çalışmalarının yapıldığı akademik bölüm ya da alandır?
Seçenekler
A
Dış politika stratejileri
B
Realist okul
C
Uluslararası sistem
D
Uluslararası ilişkiler disiplini
E
Ekonomik kriz
Açıklama:
Uluslararası ilişkiler disiplini uluslararası ilişkiler çalışmalarının yapıldığı akademik bölüm ya da alan.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi devletlerin dış politikalarında başarılı olmak için sahip oldukları soyut ve somut yeteneklerden oluşan varlıklarının tamamıdır?
Seçenekler
A
Uluslararası ilişkiler disiplini
B
Realist okul
C
Dış disiplin
D
Uluslararası stratejiler sistemi
E
Güç kaynakları
Açıklama:
Güç kaynakları devletlerin dış politikalarında başarılı olmak için sahip oldukları soyut ve somut yeteneklerden oluşan varlıklarının tamamıdır
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi başkaları üzerinde ikna ve iş birliği araçları kullanarak etkili olma yeteneği ve taktiğidir?
Seçenekler
A
Süpergüç
B
Yumuşak güç
C
Sert güç
D
Güç dengesi
E
Güç stratejisi
Açıklama:
Yumuşak güç başkaları üzerinde ikna ve iş birliği araçları kullanarak etkili olma yeteneği ve taktiği
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi başkaları üzerinde baskı, tehdit ve şiddet araçları kullanarak etkili olma yeteneği ve taktiğidir?
Seçenekler
A
Yumuşak güç
B
Süper güç
C
Sert güç
D
Güç dengesi
E
Politik güç
Açıklama:
Sert güç başkaları üzerinde baskı, tehdit ve şiddet araçları kullanarak etkili olma yeteneği ve taktiği
Soru 75
Aşağıdakilerin hangisinde Avrupa’dan Amerika’ya kolonileşmenin nedenleri arasında, dinî ve siyasi özgürlük arayışı, altın gibi doğal kaynaklara ulaşma, zengin ekonomik şartlara ve geniş topraklara sahip olma hedefleri vardır?
Seçenekler
A
Sömürgeleşmenin nedenleri
B
Dış politika
C
Uluslararası stratejiler
D
Ekonomik kriz yönetimi
E
Politik gelişmeler
Açıklama:
Sömürgeleşmenin nedenleri:Avrupa’dan Amerika’ya kolonileşmenin nedenleri arasında, dinî ve siyasi özgürlük arayışı, altın gibi doğal kaynaklara ulaşma, zengin ekonomik şartlara ve geniş topraklara sahip olma hedefleri vardır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi 16- 18.yüzyıllarda Avrupa’da geçerli olan ekonomi politikasıdır?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Sömürgecilik
C
Laiklik
D
Federallik
E
Merkantilizm
Açıklama:
Merkantilizm: 16- 18.yüzyıllarda Avrupa’da geçerli olan ekonomi politikası.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sistemde süper güç kavramıyla ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Süper güç, uluslararası sistemin tamamına etki edebilecek güç kaynaklarına sahip olan devlettir.
B
Süper güç, uluslar-üstü otoriteye sahip devlettir.
C
Süper güç, diğer güç kaynakları yanında nükleer silah kapasitesine sahiptir.
D
Dünya tarihinde sadece ABD ve SSCB süper güç satatüsünde kabul edilmiştir.
E
Devletler küçük, orta, büyük ve süper güç olarak sınıflandırılmaktadır.
Açıklama:
Uluslar-üstü kavramı, devletlerin üzerinde bir üst otoritenin oluştuğu uluslararası örgütlenme durumunu ifade ederken süpergüç veya süperdevlet kavramı, diğer tüm devletlerden daha güçlü olan ama üst otorite konumunda olmayan devlet demektir.
Süpergüç-süperdevlet kavramları bazen yanlış bir şekilde uluslar-üstü kavramı ile eş anlamlı kullanılıyor.
Halbuki uluslar-üstü kavramı, devletlerin üzerinde bir üst otoritenin oluştuğu uluslararası örgütlenme durumunu ifade ederken süpergüç-süperdevlet kavramı, diğer tüm devletlerden daha güçlü olan ama üst otorite konumunda olmayan devlet demektir.
Süpergüç-süperdevlet kavramları bazen yanlış bir şekilde uluslar-üstü kavramı ile eş anlamlı kullanılıyor.
Halbuki uluslar-üstü kavramı, devletlerin üzerinde bir üst otoritenin oluştuğu uluslararası örgütlenme durumunu ifade ederken süpergüç-süperdevlet kavramı, diğer tüm devletlerden daha güçlü olan ama üst otorite konumunda olmayan devlet demektir.
Soru 78
ABD dış politikasını oluşturan temel unsurlar, ABD'nin sahip olduğu somut ve soyut güç kaynakları ve ABD'nin geliştirdiği dış politika stratejileridir. Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin Avrupa'daki gelişmeleri kendisine yansıtabilmiş olmasını sağlayan kendine özgü yanıdır?
Seçenekler
A
Avrupa'nın gelişme ve modernleşme süreçlerini kendisinin yaşamamış olması
B
Emperyalist yayılım yapmamış olması
C
Soyut güç kaynaklarına sahip olması
D
Avrupa devletlerden sömürge olarak bağımsızlığını kazanmasının ardından aşama aşama federal devlet yapısını geliştirmiş olması
E
Somut güç kaynaklarına sahip olması
Açıklama:
ABD, Avrupa’nın 16. yüzyıldan itibaren yükselen gücüne paralel olarak gelişmiş ve güçlenmiştir. Avrupa’nın gelişme ve modernleşme dinamikleri olan Rönesans, bilimsel devrim, dinî reformasyon, siyasal egemenlik, sanayi devrimi, ekonomik üretim, aydınlanma ve emperyalizm süreçlerini izlemiştir. ABD, aşamalı olarak önce Avrupalı sömürgelerden bağımsızlığını kazanmış, ardından Avrupalılara karşı ‘rüştünü ispat etmiş’, daha sonra tüm dünyaya genişlemiş, emperyalist yayılma yapmıştır.
Avrupa devletlerden sömürge olarak bağımsızlığını kazanmasının ardından aşama aşama federal devlet yapısını geliştirmiş olması
Avrupa devletlerden sömürge olarak bağımsızlığını kazanmasının ardından aşama aşama federal devlet yapısını geliştirmiş olması
Soru 79
Uluslararası sistemde; ABD’nin kültürel, dini, ideolojik, siyasal, ekonomik değerlerinden oluşan yumuşak gücü, askeri kuvvete dayalı sert gücü kadar etkilidir. Aşağıdakilerden hangisi yumuşak gücü oluşturan unsurlar arasında temel yere sahiptir?
Seçenekler
A
ABD'nin sömürge statüsündan bağımsızlık kazanmış olan 'yeni ulus' imajı
B
Liberal idealler
C
Birleşik Krallık ile ortak kültür ve yakın ilişkileri
D
ABD anayasası
E
Donanma ve deniz gücü
Açıklama:
Liberalizmin insan hakları, özgürlükler, demokrasi, piyasa ekonomisi ve kendi kendini yönetmek gibi idealleri, ABD’nin imajını dünya çapında güçlendirmiştir. ABD’nin bu değerlerinden oluşan yumuşak gücü, askeri kuvvete dayalı sert gücü kadar etkili olmuştur.
Liberal idealler
Liberal idealler
Soru 80
İngiliz kolonileri, bağımsızlık için İngiltere ile savaşırken, kendi iç düzenlerini kurmaya çalışmış, kendi siyasal kimliklerini tanımlamaya başlamıştır. Yeni Ulus olarak tanımlanan devletin farklı etnik, kültürel ve sosyal özelliklere sahip olan kolonileri bir arada tutacak modelinin temelini aşağıdakilerden hangisi oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Bağımsızlık Bildirgesi
B
İngiliz filozof John Locke’un liberal felsefesi
C
Konfederasyon Maddeleri
D
ABD Anayasası
E
Kutsal Misyon
Açıklama:
Yeni Ulusun; farklı etnik, kültürel ve sosyal özelliklere sahip olan kolonileri bir arada tutacak bir modele ihtiyacı vardı. Bu modelin omurgası, İngiliz filozof John Locke’un liberal/özgürlük felsefesinin ürünü olan Bağımsızlık Bildirgesi’nde yer almıştır.
İngiliz filozof John Locke’un liberal felsefesi
İngiliz filozof John Locke’un liberal felsefesi
Soru 81
Siyaset felsefesinde 18.yy idealizm-realizm tartışmasının ABD dış politikası için özü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD'nin dış politika hedefinin belirlenmesi
B
ABD Anayasasının şekillenmesi
C
İç Savaşın sonuçlanması
D
Fransız İhtilalinin çıkışı
E
Monroe doktrininin şekillenmesi
Açıklama:
1789 Anayasası sonrasında ABD dış politikasında idealizm-realizm tartışmaları başlamıştır. ABD dış politikası kendi değerlerini dünyaya yaymak için mi (idealizm için mi), yoksa reelpolitik çıkarlarını geliştirmek için mi (realizm için mi) çalışmalıdır? ABD dış politikası, öncelikle Avrupa’ya ama aynı zamanda genel olarak uluslararası sisteme ne kadar müdahil olmalıdır? Uluslararası sistemden izole/yalnızcı mı olmalı, yoksa katılımcı ve şekillendirici mi olmalıdır? sorularına yanıt aranırken yapılan ABD dış politikasının hedeflerini koymak olmuştur.
ABD'nin dış politika hedefinin belirlenmesi
ABD'nin dış politika hedefinin belirlenmesi
Soru 82
Amerika Birleşik Devletleri, Latin Amerikalıları Avrupa’nın sömürgeciliğinden kurtaran, onları koruyan ve böylece "özgürleştirici bir ülke" olduğu imajı ortaya koymuştur.
ABD'nin bu yaklaşımını açıklayan kavramlar aşağıdaki hangi seçenekte yer almaktadır?
ABD'nin bu yaklaşımını açıklayan kavramlar aşağıdaki hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yeni muhafazakarlık ve müdahalecilik
B
Askeri ve sert güç
C
Realizm ve Reelpolitik
D
Ekonomik ve finansal güç
E
İdealizm ve değerler
Açıklama:
ABD’nin materyal (askeri ve ekonomik) gücü ile savunduğu idealler/idealizm, ABD’nin dünyaya yayılmasında başrol oynayan faktörlerdir. Bunun en tipik örneği, ABD’nin Latin Amerika politikasında görülebilir. Zira ABD hem Latin Amerikalıları Avrupa’nın sömürgeciliğinden kurtaran koruyucu ‘özgürleştirici ülke’ imajı ortaya koymuş, hem de reelpolitik gereği bu ülkelere askeri müdahale ve darbeler yapmıştır. Dolayısıyla ABD realist ve idealist izler taşıyan dış politikasında değerler anlamında liberalizme dayanmaktadır.
ABD yayılmacılığı sadece askerî güce dayalı ve realist politika üzerinden değil, aynı zamanda ABD’nin savunduğu kurumlar, değerler ve Yeni Ulus iddiası üzerinden gerçekleştirmiştir. ABD’nin askerî ve ekonomik gücü ile savunduğu idealler/idealizm, ABD’nin dünyaya yayılmasında başrol oynayan faktörlerdir. Bunun en tipik örneği, ABD’nin Latin Amerika politikasında görülebilir. Zira ABD hem Latin Amerikalıları Avrupa’nın sömürgeciliğinden kurtaran koruyucu ‘özgürleştirici ülke’ imajı ortaya koymuş"tur.
ABD yayılmacılığı sadece askerî güce dayalı ve realist politika üzerinden değil, aynı zamanda ABD’nin savunduğu kurumlar, değerler ve Yeni Ulus iddiası üzerinden gerçekleştirmiştir. ABD’nin askerî ve ekonomik gücü ile savunduğu idealler/idealizm, ABD’nin dünyaya yayılmasında başrol oynayan faktörlerdir. Bunun en tipik örneği, ABD’nin Latin Amerika politikasında görülebilir. Zira ABD hem Latin Amerikalıları Avrupa’nın sömürgeciliğinden kurtaran koruyucu ‘özgürleştirici ülke’ imajı ortaya koymuş"tur.
Soru 83
ABD'nin Soğuk Savaş sırasında, gerektiği durumlarda Orta Doğu’da devletlerin iç işlerine müdahale edilebileceğini ilan ettiği doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Truman doktrini
B
Topyekün karşılık stratejisi
C
Çevreleme politikası
D
Eisenhower doktrini
E
Angajman stratejisi
Açıklama:
Eisenhower Doktrini, gerektiği durumlarda Sovyetler Birliği’ne karşı, ABD'nin Orta Doğu’da devletlerin iç işlerine müdahale edilebileceğini ilan ettiği doktrin oldu.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin, Sovyetler Birliğinin Üçüncü Dünyaya yayılmasını engellemek üzere çizdiği politikasıdır?
Seçenekler
A
Nükleer ve konvansiyonel silahsızlanma anlaşmaları imzalanması
B
Yalnızcılık eğiliminin tekrar benimsenmesi
C
Sovyet karşıtı güçlere destek verilmesi
D
ABD savunma harcamalarının yükseltilmesi
E
Çin ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi
Açıklama:
Reagan dönemi politika, Sovyetlerin Üçüncü Dünya’ya yayılmasını engellemeye çalışmaktı. Reagan Doktrini olarak adlandırılan strateji ile Sovyetler Birliği’nin Vietnam, Etiyopya, Angola, Küba ve özellikle Afganistan’daki varlığını bitirmeye çalışmıştır. ‘Şeytan imparatoru’ olarak isimlendirdiği Sovyetleri bu ülkelerden geri püskürtmek için Sovyet karşıtı güçlere destek vermiştir.
Sovyet karşıtı güçlere destek verilmesi
Sovyet karşıtı güçlere destek verilmesi
Soru 85
ABD Başkanı Bush ve izleyen yönetimlerin reelpolitik çıkarlara göre hareket etmeyi tercih ederek, Yeni Dünya düzeni idealini hayata geçirememesi aşağıdakilerden hangisiyle sonuçlanmıştır?
Seçenekler
A
Rusya Federasyonu'nun çevrelenmesi
B
Uluslararası diyalog ve işbirliğini artırmaya yönelik liberal politikalar
C
Piyasa ekonomisine korumacı ilkelerin getirilmesi
D
Çevre rejiminde küresel uzlaşı sağlanması
E
Orta Doğudaki sorunların askeri güç ile çözülmesi
Açıklama:
Takip eden yönetimler, daha düşük profilli ama uluslararası diyalog ve işbirliğini artırma yönünde politika izlemiştir. Özellikle G-8 ülkeleri (G-7 ülkeleri + Rusya) arasında işbirliğini geliştirilmiştir. Uluslararası sistemde demokrasi, piyasa ekonomisi, küreselleşme, insan hakları ve barış gibi değerlerin yaygınlaştırılmasına önem verilmiştir.
Uluslararası diyalog ve işbirliğini artırmaya yönelik liberal politikalar
Uluslararası diyalog ve işbirliğini artırmaya yönelik liberal politikalar
Ünite 2
Soru 1
Amerikan toplumunun ABD dış politikası yapımında rol oynamasını sağlayan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Egemenliğin Amerikan halkına ait olması
B
Amerikan demokrasisinin halkın sesine kulak vermesi
C
Toplumun dış politika konusunda çok hassas olması
D
Amerikan anayasasının verdiği sorumluluğu yerine getirmesi
E
Güçler/erkler arası denge sisteminin sağlıklı işlememesi
Açıklama:
Amerikan demokrasisinin halkın sesine kulak vermesidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
ABD’nin bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Amerikan istisnacılığı
B
Amerikan özgüveni
C
Amerikan yayılmacılığı
D
Amerikan izolasyonu
E
Amerikan içe dönüklüğü
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı: ABD’nin bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler
kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama
özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip
olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisidir. Doğru cevap A'dır.
kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama
özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip
olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 3
Amerikan toplumu Vietnam Savaşı sonrası dış politikaya nasıl yaklaşmıştır?
Seçenekler
A
Yalnızcılığa dönme
B
Angaje olma
C
Genişlemeci
D
İyimser
E
Kötümser
Açıklama:
Amerikan toplumu Vietnam savaşı sonrası yanlızcılığa dönmüştür. Doğru cevap A'dır.
Soru 4
İkinci Dünya Savaşı sonrasında Amerikan kamuoyunun ABD dış politikası üzerinde en büyük etkiyi yaptığı olayın aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Pearl Harbour Baskını
B
Vietnam savaşı
C
Watergate Skandalı
D
İsrail-Filistin sorunu
E
Arap Baharı
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında Amerikan kamuoyunun ABD dış politikası üzerinde en büyük etkiyi yaptığı olay Vietnam Savaşıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Amerikan medyası ile ABD yönetimi arasında simbiyotik işbirliği olduğunu gösteren en doğru eşleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
R.Nixon - Watergate Skandalı
B
B.H.Obama - Arap Baharı
C
L.Johnson - Vietnam Savaşı
D
D.Trump - Rusya
E
G.H.W. Bush - Körfez Savaşı
Açıklama:
Amerikan medyası ile ABD yönetimi arasında simbiyotik işbirliği olduğunu gösteren Körfez savaşı dönemidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
Amerikan toplumunun ABD dış politikası üzerindeki etkisini ifade eden kurumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kamuoyu
B
Medya
C
Sivil toplum hareketleri
D
Baskı ve çıkar grupları
E
Kooperatifler
Açıklama:
Kooperatifler, Amerikan toplumunun ABD dış politikası üzerindeki etkisini ifade eden kurumlardan biri değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
ABD dış politikasının sınırlar dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalmasını ve bunun yerine kendi iç sorunlarıyla ve işleriyle ilgilenmesi gerektiğini ifade eden dış politika yaklaşımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstisnacılık
B
Yayılmacılık
C
Angaje olma
D
Geri çekilme
E
İzolasyonizm
Açıklama:
ABD dış politikasının sınırlar dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalmasını ve bunun yerine kendi iç sorunlarıyla ve işleriyle ilgilenmesi gerektiğini ifade eden bir dış politika yaklaşımına izolasyonizm denir. Doğru cevap E'dir.
Soru 8
Aşağıda isimleri verilen ABD başkanlarının hangilerinin döneminde sırasıyla Vietnam İç Savaşı’na müdahil olma ve çekilme kararı verilmiştir?
Seçenekler
A
L. Johnson - R. Nixon
B
D.Trump - B.H.Obama
C
B.H.Obama - G.H.W. Bush
D
G.H.W. Bush - B.H.Obama
E
R. Nixon - L. Johnson
Açıklama:
Johnson ve Nixon dönemlerinde Vietnam İç Savaşı’na müdahil olma ve çekilme kararı verilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
ABD’de Kaçak Köle Kanunu hangi yıl yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1851
B
1861
C
1871
D
1881
E
1891
Açıklama:
ABD’de Kaçak Köle Kanunu 1851 yılında yürürlüğe girmiştir.
Soru 10
Amerikan kamuoyunun ABD dış politikasının yönelimini değiştirebildiğini gösteren doğru eşleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vietnam Savaşı - angajman
B
Körfez Savaşı - yalnızcılık
C
Arap Baharı - askeri müdahalecilik
D
11 Eylül saldırısı - yayılmacılık
E
Suriye iç savaşı - siyasi müdahalecilik
Açıklama:
Amerikan kamuoyunun ABD dış politikasının yönelimini değiştirebildiğini gösteren olay 11 Eylül saldırısı - yayılmacılık olayıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Amerika'nın bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve siyasi, ekonomik ve hukuki gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven aşağıdaki kavramlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Duyarlı ABD Kamuoyu
B
Duyarsız ABD Kamuoyu
C
Amerikan İstisnacılığı
D
İzolasyonizm
E
Ulusal Güvenlik
Açıklama:
Amerika'nın bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve siyasi, ekonomik ve hukuki gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven Amerikan İstisnacılığı'dır. Cevap C'dir.
Soru 12
Amerikan Duyarlı Kamuoyu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Politika yapıcılarını etkilemeye çalışır.
B
Konuları yeterince bilmez.
C
Dış politika gelişmelerine tepkisizdir.
D
Kitlesel olarak harekete geçildiğinde etkilidir.
E
Dış politikaya karşı ilgisizdir.
Açıklama:
ABD Duyarlı Kamuoyu; dış politikayı çok iyi takip eder, aktif olarak katılır, politika yapıcılarını ve dış politika oluşumunu etkilemeye çalışır. Cevap A'dır.
Soru 13
Ulus - devletin ülkesi, halkı ve siyasal organlarının varlığının ve bağımsızlığının korunması aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İzolasyonizm
B
Ulusal güvenlik
C
İlgili kamuoyu
D
İlgisiz kamuoyu
E
Sivil toplum
Açıklama:
Ulus - devletin ülkesi, halkı ve siyasal organlarının varlığının ve bağımsızlığının korunması ulusal güvenlik ile ilgilidir. Cevap B'dir.
Soru 14
"ABD dış politikasının sınırları dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalması ve kendi iç meselelerine dönmesi gerektiğini" aşağıdakilerden hangi yaklaşım ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ulusal güvenlik
B
Dış politika
C
Duyarlı Kamuoyu
D
İzolasyonizm
E
Duyarsız kamuoyu
Açıklama:
ABD dış politikasının sınırları dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalması ve kendi iç meselelerine dönmesi gerektiğini ifade eden dış politika yaklaşımı "izolasyonizm"'dir. Cevap D'dir.
Soru 15
Kamuoyu oluşumunda etkili olan "dördüncü kuvvet" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasama
B
Yürütme
C
Yargı
D
Kanunlar
E
Medya
Açıklama:
Siyasetteki etkinliği nedeniyle, yasama yürütme ve yargı olarak bilinen üç yönetim erkine ilave olarak medyaya "dördüncü kuvvet" sıfatı atfedilmiştir. Cevap E'dir.
Soru 16
Kaçak Köle Kanunu hangi tarihte kaldırılmıştır?
Seçenekler
A
1850
B
1857
C
1860
D
1865
E
1861
Açıklama:
Amerika'nın kölelikle mücadelesini derinleştiren "Kaçak Köle Kanunu" 1860 yılında Abraham Lincoln tarafından kaldırılmıştır. Cevap C'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan İç Savaşı'nı tetikleyen bir unsurdur?
Seçenekler
A
1850 yılında kabul edilen Kaçak Köle Kanunu
B
Amerikan Yüksek Mahkemesi'nin 1857 yılında siyahilerin vatandaşlık haklarını elinden alan bir karar vermesi
C
ABD'de yaşayan kölelerin Kanada'ya kaçması
D
Kaçak Köle Kanunu'nun 1851 yılında yürürlüğe girmesi.
E
1860 yılında Abraham Lincoln'ün "Kaçak Köle Kanunu"'nu tamamen kaldırması.
Açıklama:
1860 yılında Abraham Lincoln'ün "Kaçak Köle Kanunu"'nu tamamen kaldırması, Amerikan İç Savaşı'nın fitilini ateşleyen en önemli unsurdur. Cevap E'dir.
Soru 18
Amerikan askeri ve savaş operasyonlarına destek vermek istemedikleri için askerlik yapmayan grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sivil toplum örgütleri
B
Vicdani retçiler
C
Feministler
D
Baskı grupları
E
Çıkar grupları
Açıklama:
Amerikan askeri ve savaş operasyonlarına destek vermek istemedikleri için askerlik yapmayı reddeden grup "vicdani retçiler"' dir. Cevap B'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sivil itaatsizliğin bir unsurudur?
Seçenekler
A
Şiddet
B
Terör
C
Vandalizm
D
Pasif
E
Kamu düzeni yıkıcılık
Açıklama:
Sivil itaatsizlik; sivil, barışçı, pasif, psikolojik özellikleri olan ancak şiddet içermeyen bir eylem türüdür. Cevap D'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan baskı ve çıkar grupları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Amerikalı çiftçiler
B
Ekonomik gruplar
C
Siyasi partiler
D
Siyasi eylem komitesi
E
Askeri-sanayi işbirliği
Açıklama:
Siyasi partiler, Amerika'da yer alan çıkar ve baskı grupları arasında yer almamaktadırlar. Cevap C'dir.
Soru 21
Amerikan toplumunun dış politika potansiyeli ile ilgili üçüncü nokta, Amerikan toplumu dış politika sürecine katılmak istese de istemese de istemlerinden bağımsız olarak, kurumlar tarafından dış politika yapımına dahil olamayacağı anlayışıdır.
Bu ifade aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Bu ifade aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Güçler ayrılığı
B
Amerikan İstisnacılılğı
C
İzolasyonist
D
Elitist
E
Angaje
Açıklama:
Amerikan toplumunun dış politika potansiyeli ile ilgili üçüncü nokta, Amerikan toplumu dış politika sürecine katılmak istese de istemese de, yani istemlerinden bağımsız olarak, kurumlar tarafından dış politika yapımına dahil olamayacağı anlayışıdır. Elitist dış politika olarak da isimlendirilebilecek olan bu anlayışa göre, Amerikan dış politikasını şekillendiren aktörler, dış politika ile ilgili kararların alınmasında Amerikan halkını resmen ve bilfiil dahil etmek istemezler.
Soru 22
- Faşizm’e karşı savaşmak,
- Nazizm’e karşı savaşmak,
- Komünizme karşı mücadele
- Demokrasinin desteklenmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
III VE IV
E
I, II, III VE IV
Açıklama:
Genel trendler olarak bakıldığında, Amerikan dış politika çıkarları İkinci Dünya Savaşı’nda Faşizm’e ve Nazizm’e karşı savaşmak, sonrasında Komünizme karşı mücadele şeklinde belirlenmiştir. Aynı zamanda, Amerikan toplumu, ABD’nin Soğuk Savaş boyunca hegemonya politikası izlenmesini, demokrasilerin desteklenmesini, piyasa ekonomisinin geliştirilmesini ve Sovyetler Birliği’ne karşı ideolojik savaş yaparak Amerikan çıkarlarının korunmasını istemiştir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu’na 1964’de olduğu gibi müdahale edip engellememesinin veya engelleyememesinin nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Nixon’ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı.
B
Küba krizi
C
ABD -İran krizi
D
Vietnam savaşının başlaması
E
İran-Irak savaşı
Açıklama:
ABD’nin, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu’na 1964’de olduğu gibi müdahale edip engellememesinin veya engelleyememesinin nedenlerinden biri, o dönemde Richard Nixon yönetiminin ülkede çok zor şartlar içinde olmasıdır. Nixon’ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı, ABD’nin Türkiye Yunanistan politikasını da etkilemiştir.
Soru 24
ABD toplumunun, ülkenin dış politikasında oynadığı aktif ve katılımcı sivil toplumsal rol hangi ideolojik özellikle yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Milliyetçilik
B
Liberalizm
C
Sosyalizm
D
Muhafazakarlık
E
Cumhuriyetçilik
Açıklama:
TOPLUMSAL BOYUTUN ÖNEMİ başlıklı bölümden alınmıştır.
ABD toplumunun güçlü, dinamik, katılımcı ve aktif bir sivil toplumsal yapısının ve demokrasi anlayışının olduğunu vurgulamak gerekir. Amerikan toplumunun tarihsel, siyasal ve ideolojik temellerinden kaynaklanan liberal özelliği bunda çok büyük bir rol oynar. Liberalizmin sivil toplum özgürlüğünü ve katılımcılığını teşvik eden ilkeleri, Amerikan toplumunun bir yandan tamamen sivil alanda faaliyetler yapmasına ve kalmasına ama diğer yandan gerektiği durumlarda sivil amaçlarını siyasal alana yansıtarak hedeflerine ulaşmasına zemin sağlar. Doğru yanıt B seçeneğidir.
ABD toplumunun güçlü, dinamik, katılımcı ve aktif bir sivil toplumsal yapısının ve demokrasi anlayışının olduğunu vurgulamak gerekir. Amerikan toplumunun tarihsel, siyasal ve ideolojik temellerinden kaynaklanan liberal özelliği bunda çok büyük bir rol oynar. Liberalizmin sivil toplum özgürlüğünü ve katılımcılığını teşvik eden ilkeleri, Amerikan toplumunun bir yandan tamamen sivil alanda faaliyetler yapmasına ve kalmasına ama diğer yandan gerektiği durumlarda sivil amaçlarını siyasal alana yansıtarak hedeflerine ulaşmasına zemin sağlar. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdaki gelişmelerden hangisinin sonuçları ABD toplumunun dış politikaya olan ilgisini arttıracak şekilde etki etmiştir?
Seçenekler
A
Amerikan İstisnacılığı'nın doğurduğu özgüven ve egosantrik duygu nedeniyle
B
Federal bir devlet olması sebebiyle
C
Dış politikanın kendi hayatlarına ve yerel siyasetlerine tahrip edici sonuçlar doğurmaya başlaması nedeniyle
D
Başkanlık Sistemi ve Başkanın gücüne olan güven sebebiyle
E
Devletin ve genel anlamda dış politika kurumlarının kendi çıkarlarını en iyi şekilde koruması nedeniyle
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN DIŞ POLİTİKA POTANSİYELİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Amerikalılar, kendi hayatlarına ve yerel siyasetlerine tahrip edici sonuçlar doğurduğunda veya ABD’nin büyük krizlerle veya başarısızlıklarla karşılaşması halinde, dış politika oluşum sürecine daha çok katılarak etkilemeye çalışırlar. Bunun en önemli örneği, 1960’larda Vietnam Savaşı ve 11 Eylül 2001 terör saldırıları ve sonrasında Amerikalıların dış politikayla çok yakından ilgilenmesidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Amerikalılar, kendi hayatlarına ve yerel siyasetlerine tahrip edici sonuçlar doğurduğunda veya ABD’nin büyük krizlerle veya başarısızlıklarla karşılaşması halinde, dış politika oluşum sürecine daha çok katılarak etkilemeye çalışırlar. Bunun en önemli örneği, 1960’larda Vietnam Savaşı ve 11 Eylül 2001 terör saldırıları ve sonrasında Amerikalıların dış politikayla çok yakından ilgilenmesidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 26
Amerikan toplumunun yakından ilgilendiği ve dış politikada yalnızlaşma ile sonuçlanan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Körfez Savaşı
B
İkinci Dünya Savaşı
C
İran Devrimi
D
Vietnam Savaşı
E
11 Eylül Terör Saldırıları
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN DIŞ POLİTİKA POTANSİYELİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Amerikalılar, kendi hayatlarına ve yerel siyasetlerine tahrip edici sonuçlar doğurduğunda veya ABD’nin büyük krizlerle veya başarısızlıklarla karşılaşması halinde, dış politika oluşum sürecine daha çok katılarak etkilemeye çalışırlar. Bunun en önemli örneği, 1960’larda Vietnam Savaşı sonrasında Amerikalıların dış politikayla çok yakından ilgilenmesidir. Bu ilgi, Vietnam Savaşı sonrası olumsuz, yani Yalnızcılığa dönme ile sonuçlanmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Amerikalılar, kendi hayatlarına ve yerel siyasetlerine tahrip edici sonuçlar doğurduğunda veya ABD’nin büyük krizlerle veya başarısızlıklarla karşılaşması halinde, dış politika oluşum sürecine daha çok katılarak etkilemeye çalışırlar. Bunun en önemli örneği, 1960’larda Vietnam Savaşı sonrasında Amerikalıların dış politikayla çok yakından ilgilenmesidir. Bu ilgi, Vietnam Savaşı sonrası olumsuz, yani Yalnızcılığa dönme ile sonuçlanmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin Kıbrıs Barış Operasyonu'na müdahale edememesinin sebebidir?
Seçenekler
A
Watergate Skandalı
B
İsrail-Filistin sorunu
C
Vietnam Savaşı
D
Arap Baharı
E
Irak'ın işgali
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN YAPISI VE DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİ başlıklı bölümden alınmıştır.
ABD’nin, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu’na 1964’de olduğu gibi müdahale edip engellememesinin veya engelleyememesinin nedenlerinden biri, o dönemde Richard Nixon yönetiminin ülkede çok zor şartlar içinde olmasıdır. Nixon’ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı, ABD’nin Türkiye-Yunanistan politikasını da etkilemiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
ABD’nin, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu’na 1964’de olduğu gibi müdahale edip engellememesinin veya engelleyememesinin nedenlerinden biri, o dönemde Richard Nixon yönetiminin ülkede çok zor şartlar içinde olmasıdır. Nixon’ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı, ABD’nin Türkiye-Yunanistan politikasını da etkilemiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 28
Amerikan kamuoyunun dış politika yapım sürecindeki etkisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kamuoyunun görüşleri Başkan'dan üstündür.
B
Başkan, kamuoyu baskısı olmaksızın kendine göre diplomasi yürütemez.
C
Dış ilişkilerdeki en önemli aktör kamuoyudur.
D
Amerikan Kongresi, dış politika konusunda Başkan üzerinde yaptırım sahibidir.
E
Kamuoyunun dış politikadaki sınırlı etkisinin sebebi anayasal düzenlemeler ve siyasal şartlardır.
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN YAPISI VE DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Amerikan halkının veya kamuoyunun dış politika yapım sürecindeki doğrudan etkisinin ve rolünün gerçekten son derece sınırlı olmasının nedenlerinden biri, anayasal düzenlemeler ve siyasal şartlardır. Anayasal ve siyasal gücü nedeniyle Başkan’ın dış politika alanında gerek Kongre gerekse de halka göre belirgin bir üstünlüğü bulunmaktadır. Amerikan halkının neredeyse en üst temsilcisi işlevine sahip olan Başkan, bu yönüyle dış ilişkilerdeki en önemli aktördür. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Amerikan halkının veya kamuoyunun dış politika yapım sürecindeki doğrudan etkisinin ve rolünün gerçekten son derece sınırlı olmasının nedenlerinden biri, anayasal düzenlemeler ve siyasal şartlardır. Anayasal ve siyasal gücü nedeniyle Başkan’ın dış politika alanında gerek Kongre gerekse de halka göre belirgin bir üstünlüğü bulunmaktadır. Amerikan halkının neredeyse en üst temsilcisi işlevine sahip olan Başkan, bu yönüyle dış ilişkilerdeki en önemli aktördür. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 29
Amerikan siyasetindeki etkinliği nedeniyle "Dördüncü Kuvvet" olarak anılan araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamuoyu
B
Sivil toplum kuruluşları
C
Mezhepler
D
Medya
E
Baskı ve çıkar grupları
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN YAPISI VE DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Kamuoyunun oluşumu, ifadesi ve etkinliği bakımından en önemli araçların başında medya gelir. Bu konumu ve rolü o kadar önemlidir ki, medyanın yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü kuvvet olduğu iddia edilir. Dördüncü kuvvet, siyasetteki etkinliği nedeniyle, yasama, yürütme ve yargı olarak bilinen üç yönetim erkine ilave olarak medyaya atfedilen sıfattır. Buna göre medya veya basın, diğer üç erk kadar siyasi arenada söz sahibidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Kamuoyunun oluşumu, ifadesi ve etkinliği bakımından en önemli araçların başında medya gelir. Bu konumu ve rolü o kadar önemlidir ki, medyanın yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü kuvvet olduğu iddia edilir. Dördüncü kuvvet, siyasetteki etkinliği nedeniyle, yasama, yürütme ve yargı olarak bilinen üç yönetim erkine ilave olarak medyaya atfedilen sıfattır. Buna göre medya veya basın, diğer üç erk kadar siyasi arenada söz sahibidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 30
Amerikan dış politikası üzerinde medyanın etkisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ABD medyası, sadece ABD'nin değil diğer ülkelerin dış politikalarının oluşumunda ve anlatılmasında rol oynamaktadır.
B
Çoğu Amerikalı, dış politika ile ilgili gelişmeleri medya kanalıyla öğrenmektedir.
C
Amerikan medyası zaman zaman objektifliğini kaybederek haberleri kamuoyu oluşturmak lehine manipüle edebilmektedir.
D
Medya kuruluşlarının veya mensuplarının Amerikan dış politikasını resmi olarak şekillendirmesi söz konusudur.
E
Amerikan medyasının bilgi kaynakları arasında sosyal medyanın rolü her geçen gün artmaktadır.
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN YAPISI VE DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Çoğu Amerikalı, ABD dış politikası ile ilgili girişimleri ve gelişmeleri medya kanalı ile öğrenmektedir. Yetişkinlerin dörtte üçü, günlük olarak gazete ve dış politika konularını tartışan dergileri okumaktadır. Dolayısıyla basın - ya da medya - resmi yetkililer ile oy veren halk arasında iki yönlü bilgi akışında ve siyasi sürecin merkezinde yer alan fikirlerin iletilmesinde merkezi bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte, medya kuruluşlarının veya mensuplarının Amerikan dış politikasını resmi olarak şekillendirmesi elbette söz konusu değildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Çoğu Amerikalı, ABD dış politikası ile ilgili girişimleri ve gelişmeleri medya kanalı ile öğrenmektedir. Yetişkinlerin dörtte üçü, günlük olarak gazete ve dış politika konularını tartışan dergileri okumaktadır. Dolayısıyla basın - ya da medya - resmi yetkililer ile oy veren halk arasında iki yönlü bilgi akışında ve siyasi sürecin merkezinde yer alan fikirlerin iletilmesinde merkezi bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte, medya kuruluşlarının veya mensuplarının Amerikan dış politikasını resmi olarak şekillendirmesi elbette söz konusu değildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 31
Amerikan dış politikası üzerinde medyanın gündem oluşturma fonksiyonu aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Medyanın halka ne düşünmesi gerektiğini değilse de ne hakkında düşünmesi gerektiğini söylemesi
B
Medyanın Amerikan genel değerleri ve hedefleri konusunda genel bir görüşe sahip olması
C
Medyanın yönetimin tartışmalı politikalarını ve sorunlu davranışlarını gündeme taşıması
D
Medyanın siyasiler ve yöneticiler üzerinde kamusal denetim yapması
E
Medya ile yönetim arasında simbiyotik bir işbirliğinin olması
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN YAPISI VE DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Medyanın bir konuyu halkın göz önüne getirerek kamuoyu oluşturmasına ve bu yönde bir ilgi geliştirmesine, medyanın gündem oluşturma fonksiyonu denilmektedir. Bu yöntem medyanın halka ne düşünmesi gerektiğini değilse de ne hakkında düşünmesi gerektiğini söyler. Bu süreçte medya mensupları yanında Kongre üyeleri ve çıkar grupları da etkili olur. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Medyanın bir konuyu halkın göz önüne getirerek kamuoyu oluşturmasına ve bu yönde bir ilgi geliştirmesine, medyanın gündem oluşturma fonksiyonu denilmektedir. Bu yöntem medyanın halka ne düşünmesi gerektiğini değilse de ne hakkında düşünmesi gerektiğini söyler. Bu süreçte medya mensupları yanında Kongre üyeleri ve çıkar grupları da etkili olur. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 32
Bu yayın kuruluşunun faaliyetleri Amerika iç ve dış politikasını çok etkilediği için kavram olarak literatüre geçmiştir.
Yukarıda sözü edilen yayın kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen yayın kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABC
B
CBS
C
CNN
D
NBC
E
C-Span
Açıklama:
CNN International'ın faaliyetleri Amerikan iç ve dış politikasını ve böylece dünya politikasını o kadar çok etkiler hale gelmiştir ki, uluslararası literatüre CNN Etkisi olarak geçem kavram olarak girmiştir.
Soru 33
Aşağıdaki dergilerden hangisi daha çok liberal içeriğiyle bilinir?
Seçenekler
A
National Review
B
Commentary
C
Foreign Policy
D
Foreign Affairs
E
New Republic
Açıklama:
Dünya çapında yaygın ve yüksek etkiye sahip Newsweek, US News and World Report, Time gibi haftalık siyasi magazin dergileri, genelde Amerikan çıkarları temelinde bir yayın ve yorum yaparak, Amerikan kamuoyu ve dış politika aktörlerine hitap eder. Bu haber dergilerinin amacı, dış politika konularına genelde pek de ilgi göstermeyen genel halka hitap etmektedir. Daha ideolojik ve siyasi duruşu olan Amerikalılar ise, örneğin liberal içeriği olan New Republic ve Nation gibi dergilere veya muhafazakar içeriği olan National Review ve Commentary gibi dergiler vardır. Foreign Affairs ve Foreign Policy dergileri ise daha tarafsız ve dengeli bir duruş sergilemektedir ve diğerlerine göre daha etkilidir. Hatta bazı dini süreli yayınların da düzenli olarak dış politika konularını ele aldığı görülür.
Soru 34
Aşağıdaki sivil toplum hareketlerinden hangisi Amerikan iç savaşına neden olmuştur?
Seçenekler
A
Feminizm
B
Wall Street'i İşgal Et protestoları
C
Kölelik karşıtı toplumsal hareketler
D
Vietnam savaşı karşıtı protestolar
E
Körfez Savaşı karşıtı protestolar
Açıklama:
Köleliğe karşı gelişen toplumsal tepkiler uluslararası alana yansımıştır. Bu bağlamda öne çıkan gelişmelerden biri, bu dönemde ABD’deki on binlerce siyahi kölenin kuzeye yani Kanada’ya kaçmalarıdır. Bu kaçışları önlemek amacıyla 1851 yılında yürürlüğe giren Kaçak Köle Kanunu, köleliğin kaldırılmasını engellemeye çalışmıştır. Ancak kanun bu göçü daha da hızlandırmış, köle sahiplerinin özgür zencileri tehdit etmesini kolaylaştırmıştır. Bunu üzerine, Amerikan Yüksek Mahkemesi 1857 yılında siyahların vatandaşlığını ve medeni haklara sahip olmasını engelleyen bir karar almıştır. Tüm bu gelişmeler, Amerika’nın kölelikle mücadelesini bitirmemiş, bilakis daha da derinleştirip en nihayetinde yıkıcı bir Amerikan iç savaşına yol açmıştır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Amerikalıların siyasetle ilgilendiği yerel ve federal konulardandır?
Seçenekler
A
Yönetim şekli
B
Başkanlık sistemi
C
Medeni Kanun
D
Eğitim
E
Siyasi Partiler
Açıklama:
Amerikalılar (örneğin birçok ülkede olduğu gibi) güncel siyasi konulara, siyasi partilere ve devlet işlerine yoğun bir ilgi ve zaman ayırmak yerine bireysel hayatını geliştirmeye ve yaşamaya odaklanır. Eğer siyasetle ilgilenecekse, kendi yaşamını doğrudan etkilediği için öncelikle yerel veya federal konulara ve sorunlara yoğunlaşır. Örneğin, eğitim, öğretim, çevre, altyapı, sanayi, üretim-tüketim piyasası gibi do¤rudan yaşamının parçası olan konulara öncelik verir.
Soru 36
ABD’nin diğer ülkelerden ama özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İzolasyonizm
B
Amerikan İstisnacılığı
C
Güçler/Erkler Ayrılığı Sistemi
D
Çıkar grubu
E
Lobicilik
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı
ABD’nin bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisidir.
ABD’nin bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisidir.
Soru 37
Amerika'da başkan kac yılda bir seçilmektedir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Başkan ve Kongre’nin dış politikadaki asli ve etkin rolü nedeniyle, toplumun bu kurumlar için yaptıkları her demokratik tercih aynı zamanda dış politika tercihidir. Bu nedenle her dört yılda bir başkanı ve her iki yılda bir kongre üyelerini seçerek dış politikaya (dolaylı) olarak müdahil olmaktadır.
Soru 38
Bazı araçlar somut ve salt bir konuda kamuoyunun kanaatini ortaya çıkarabilmesi açısından önemli, net ve güvenilirdir. Fakat ABD siyasal geleneğinde bulunmaması nedeniyle, siyasal araştırmacılar belirli bir konuda Amerikan kamuoyunun tutumunu öğrenmede bu araçlardan faydalanamaz.
Aşağıdakilerden hangisi bu nitelikteki araçlardan biridir?
Aşağıdakilerden hangisi bu nitelikteki araçlardan biridir?
Seçenekler
A
Referandum
B
Anket
C
Seçim
D
Kamuoyu yoklaması
E
Özel araştırma
Açıklama:
Referandum doğası gereği somut ve salt bir konuda kamuoyunun kanaatini ortaya çıkardığı için çok daha önemli, net ve güvenilirdir. "Ancak, ABD geleneğinde referandum olmadığı için, Amerikan kamuoyunun dış politika konundaki tutumunu referandum yoluyla öğrenmek mümkün değildir. "
Soru 39
1979 yılında İran İslam devrimi sırasında ortaya çıkan ABD İran krizini iyi yönetememiŞ olması sebebiyle tekrar başkan seçilemeyen Amerikan başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Nixon
B
Bush
C
Carter
D
Johnson
E
Wilson
Açıklama:
Örneğin, Başkan Carter’in 1979 yılında İran İslam devrimi sırasında ortaya çıkan ABD-İran krizini iyi yönetememiş olması, onun tekrar seçilememesinde rol oynayan önemli bir faktördür.
Soru 40
"Amerikalı ‘Katoliklerin’ önemli bir kısmı, Franklin Roosevelt’in, aynı dini mezhepten olan ‘faşist’ İspanya hükümetine silah satışını önlemeye çalışmıştı. "
Yukarıdaki örnek Amerikalıları Amerikan Dış Politikası konusunda harekete geçiren hangi faktöre örnektir?
Yukarıdaki örnek Amerikalıları Amerikan Dış Politikası konusunda harekete geçiren hangi faktöre örnektir?
Seçenekler
A
Ait oldukları grup üyeliğinin niteliği
B
Kariyerleri
C
Psikolojik faktörler
D
Otoriter veya itaatçi kişilik türleri
E
İdeolojik tercihleri ve öncelikleri
Açıklama:
Amerikalıları Amerikan dış politikası konusunda harekete geçiren faktörlerden biri de ideolojik tercihleri ve öncelikleridir. Örneğin, Amerikalı ‘Katoliklerin’ önemli bir kısmı, Franklin Roosevelt’in, aynı dini mezhepten olan ‘faşist’ İspanya hükümetine silah satışını önlemeye çalışmıştı.
Soru 41
Amerikan iç ve dış politikasını ve böylece dünya politikasını en çok etkileyen medya kuruluşu hangisidir?
Seçenekler
A
Fox News Channel
B
CNN International
C
New York Times
D
Washington Post
E
TIME
Açıklama:
Bu kanalların arasında çok önemli bir kuruluş CNN International’dır. Bu kuruluşun faaliyetleri Amerikan iç ve dış politikasını ve böylece dünya politikasını o kadar çok etkiler hale gelmiştir ki, uluslararası literatüre CNN Etkisi olarak geçen kavram girmiştir.
Soru 42
Amerikan dış politikasının militarizmine ve savaşçılığına karşı yapılan protesto aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Feminizm
B
Sivil Haklar Hareketi
C
İslam Ulusu
D
Vicdani ret
E
Sivil itaatsizlik
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN YAPISI VE DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Amerikan dış politikasının militarizmine ve savaşçılığına karşı yapılan protestolardan çok dikkat çeken bir eylem türü de vicdani retçilik olarak bilinen harekettir. Vicdani retçiler, Amerikan askeri ve savaş operasyonlarına destek vermek istemedikleri için askerlik yapmayı reddederek hem askeri hem de psikolojik bir etki yapmaya çalışırlar. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Amerikan dış politikasının militarizmine ve savaşçılığına karşı yapılan protestolardan çok dikkat çeken bir eylem türü de vicdani retçilik olarak bilinen harekettir. Vicdani retçiler, Amerikan askeri ve savaş operasyonlarına destek vermek istemedikleri için askerlik yapmayı reddederek hem askeri hem de psikolojik bir etki yapmaya çalışırlar. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 43
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Amerikan dış politikası üzerine etkili olan baskı ve çıkar grupları hakkında yanlış bir bilgi verilmiştir?
Seçenekler
A
Amaç ve çıkarları, ekonomik değil daha çok sosyal, siyasal ve sağlık konuları üzerinedir.
B
Bu grupların ve sivil toplum hareketlerinin, devlet organları ile organik bir bağı vardır.
C
Baskı ve çıkar gruplarının hedefinde sadece yürütme ve bürokrasi değil, aynı zamanda Kongre üyeleri yer alır.
D
Amaca uygun örgütlenme, üyelik ve destek kabul ederler.
E
Amaçları farklı olsa da işlevsel olarak birbirlerine benzemektedirler.
Açıklama:
ABD TOPLUMUNUN YAPISI VE DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Baskı ve çıkar gruplarının, siyasi partiler ve sivil toplum hareketleriyle çok büyük benzerlikleri bulunur. Özü itibarıyla bu grupların ve sivil toplum hareketlerinin, devlet organları ile organik bir ilişki ya da bağı yoktur. Sivil toplum alanına ait olup belli amaçları ve hedefleri gerçekleştirmeye çalışır ve çok farklı alanlarda faaliyetler gerçekleştirirler. Bu benzerliklerine rağmen, her birinin farklı gündemleri, varlık nedenleri ve hedefleri bulunur. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Baskı ve çıkar gruplarının, siyasi partiler ve sivil toplum hareketleriyle çok büyük benzerlikleri bulunur. Özü itibarıyla bu grupların ve sivil toplum hareketlerinin, devlet organları ile organik bir ilişki ya da bağı yoktur. Sivil toplum alanına ait olup belli amaçları ve hedefleri gerçekleştirmeye çalışır ve çok farklı alanlarda faaliyetler gerçekleştirirler. Bu benzerliklerine rağmen, her birinin farklı gündemleri, varlık nedenleri ve hedefleri bulunur. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 44
I. Başkana duyulan güvensizlik
II. Amerikan istisnacılığı
III. Dış politikanın ciddi uzmanlık gerektirmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Amerikan toplumunun dış politikaya olan ilgisizliklerinin nedenleri arasında yer alır?
II. Amerikan istisnacılığı
III. Dış politikanın ciddi uzmanlık gerektirmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Amerikan toplumunun dış politikaya olan ilgisizliklerinin nedenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Amerikan istisnacılığı ve dış politikanın ciddi uzmanlık gerektirmesi Amerikan toplumunun dış politikaya olan ilgisizliklerinin nedenleri arasında sayılabilir. Ancak Amerikan toplumu Başkan’a ve hükümete güvenir, en doğru kararları alacaklarını düşünür. Dolayısıyla cevap D seçeneğidir.
Soru 45
I. Kamuoyu
II. Medya
III. Sivil toplum hareketleri
IV. Baskı ve çıkar grupları
V. İş dünyası
VI. Askeri-sanayi işbirliği
VII. Lobiler
Yukarıdakilerden kaç tanesi Amerikan politikasında belirleyici olan aktörler arasında yer alır?
II. Medya
III. Sivil toplum hareketleri
IV. Baskı ve çıkar grupları
V. İş dünyası
VI. Askeri-sanayi işbirliği
VII. Lobiler
Yukarıdakilerden kaç tanesi Amerikan politikasında belirleyici olan aktörler arasında yer alır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Bu aktörlerin tamamı Amerikan politikasında belirleyicidir. Dolayısıyla cevap E seçeneğidir.
Soru 46
“Toplumsal yaşamın olay ve olguları konusunda toplumsal kümelerin ya da toplumun ortaklaşa yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamı” olarak ifade edilen tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamuoyu
B
Lobi
C
Medya
D
Sivil toplum
E
Politika
Açıklama:
Bahsi geçen ifade kamuoyunu tanımlamaktadır. Dolayısıyla cevap A seçeneğidir.
Soru 47
Watergate skandalı hangi başkan döneminde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
George W. Bush
B
Nixon
C
Carter
D
Clinton
E
Obama
Açıklama:
Watergate Skandalı 1972 yılında Nixon döneminde gerçekleşmiştir. Dolayısıyla cevap B seçeneğidir.
Soru 48
ABD, Vietnam savaşına hangi başkan döneminde müdahil olmuştur?
Seçenekler
A
John F. Kennedy
B
Lyndon B. Johnson
C
Richard Nixon
D
Gerald Ford
E
Jimmy Carter
Açıklama:
ABD Vietnam savaşına Lyndon B. Johnson döneminde müdahil olmuştur. Dolayısıyla cevap B seçeneğidir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi “Dördüncü kuvvet” olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Yasama
B
Yürütme
C
Yargı
D
Kamuoyu
E
Medya
Açıklama:
Medya, Kamuoyunun oluşumu, ifadesi ve etkinliği bakımından en önemli araçların başında medya gelir. Medyanın işlevi, sadece haber, iletişim ve ifade özgürlüğü gibi temel ihtiyaçları karşılamak değildir, aynı zamanda bu işlevi üzerinden toplum, siyaset ve yönetim üzerinde etkiler oluşturmaktır. Bu konumu ve rolü o kadar önemlidir ki, medyanın yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü kuvvet olduğu iddia edilir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Amerika merkezli bir haber kanalı değildir?
Seçenekler
A
ABC
B
CBS
C
BBC
D
Fox
E
CNN
Açıklama:
BBC İngiltere merkezli bir haber kanalıdır. Dolayısıyla cevap C seçeneğidir.
Soru 51
Baskı ve çıkar gruplarına ilişkin aşağıdakilerde hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bu grupların ve sivil toplum hareketlerinin, devlet organları ile organik bir ilişki ya da bağı yoktur.
B
Bu grupların amaçlarını ve çıkarlarını ekonomik, sosyal, siyasal ve sağlık konularını kapsamaktadır.
C
Amerikan Siyonist Örgütü, ABD’nin Ortadoğu politikası ile ilgili tercihlerini etkilemek için çaba gösterir.
D
İslam Ulusu, Amerika’daki Müslüman zencilerin haklarını korumak amacıyla faaliyetler gösterirler.
E
Dini duyarlılığı ve amacı olan örgütler başkentte faaliyet gösterirler.
Açıklama:
Baskı ve çıkar gruplarının amaçları ve çıkarları ekonomik değil sosyal, siyasal ve sağlık konularını içerir. Dolayısıyla cevap B seçeneğidir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi ABD’de yer alan önemli insan hakları sivil toplum kuruluşları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Brooking Institution
B
Rand Corporation
C
Heritage Foundation
D
Freedom House
E
Council on Foreign Relations
Açıklama:
Freedom House insan hakları sivil toplum kuruluşları arasında yer almaktadır. Geri kalanlar ise düşünce kuruluşudur. Dolayısıyla cevap D seçeneğidir.
Soru 53
Carter - İran Devrimi
Nixon - Vietnam savaşı
George H. W. Bush - Körfez Savaşı
Yukarıda gerçekleşen başkanlar ve onları olumsuz etkileyen olaylar eşleşmelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Nixon - Vietnam savaşı
George H. W. Bush - Körfez Savaşı
Yukarıda gerçekleşen başkanlar ve onları olumsuz etkileyen olaylar eşleşmelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Başkanlar ve onları olumsuz etkileyen eşleşmelerin üçü de doğru verilmiştir. Dolayısıyla cevap E seçeneğidir.
Soru 54
Amerikan hükümeti ve Kongre tarafından alınan kararları etkilemek amacıyla yürütülen profesyonel faaliyetler anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasi eylem komitesi faaliyetleri
B
Baskı grubu faaliyetleri
C
Lobi faaliyetleri
D
Çıkar grubu faaliyetleri
E
Sivil toplum hareketleri
Açıklama:
Siyasi eylem komitesi; ABD'de siyasi partiler hazineden finansal destek alamamakta ve kendi faaliyetlerini kendileri finanse etmektedirler. Partiler bu nedenle paraya ihtiyaç duymaktadır. Partilere para kaynağı sağlayan en önemli kanallardan biri siyasi eylem komitesidir.
Baskı grubu; Hükümet ile organik bir bağı olmamasına rağmen hükümet kararları üzerinde meşru baskı yolları ile etkiye sahip olmaya çalışan her türlü örgütlü gruptur.
Çıkar grubu; Belli bir çıkarın korunması veya elde edilmesi için bir araya gelen kişi veya kurumların siyasi karar alma sürecini etkilemek amacıyla oluşturdukları ortak girişimdir.
Sivil toplum hareketleri ise; bir sivil toplum grubu veya örgütünün kendi amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek için oluşturduğu işbirliği koalisyonları ile yürüttüğü faaliyetlerdir.
Dolayısıyla soruda verilen tanım, lobicilik kavramına aittir.
Baskı grubu; Hükümet ile organik bir bağı olmamasına rağmen hükümet kararları üzerinde meşru baskı yolları ile etkiye sahip olmaya çalışan her türlü örgütlü gruptur.
Çıkar grubu; Belli bir çıkarın korunması veya elde edilmesi için bir araya gelen kişi veya kurumların siyasi karar alma sürecini etkilemek amacıyla oluşturdukları ortak girişimdir.
Sivil toplum hareketleri ise; bir sivil toplum grubu veya örgütünün kendi amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek için oluşturduğu işbirliği koalisyonları ile yürüttüğü faaliyetlerdir.
Dolayısıyla soruda verilen tanım, lobicilik kavramına aittir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi P5+1 ülkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Fransa
D
Türkiye
E
İngiltere
Açıklama:
P5+1 ülkeleri ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere + Almanyadır.
Soru 56
Human Rights Watch Amerika Siyonist Örgütü, Brookings, Green Peace Yukarıdakilerden hangileri ABD'li çıkar ve baskı gruplarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve IV
D
II VE III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
İnsan hakları dernekleri (örneğin Human Rights Watch), dini kuruluşlar (örneğin Amerika Siyonist Örgütü, İslam Milleti), düşünce kuruluşları (örneğin Washington Institute, RAND, Brookings, AEI, çiftçi birlikleri (Farm Bureau Federation), barolar birliği (American Bars Association), çevre Örgütü (Green Peace), kadın hakları (Women Voters Association) ve daha başkaları.
Soru 57
Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi amaçlarının homojenliği ve uzmanlık anlamında siyasi partilerden bile daha ileri düzeyde bir örgütlenmeye sahip profesyonellerden oluşur?
Seçenekler
A
Amerika Siyonist Örgütü
B
İslam Ulusu
C
Amerikan Barolar Birliği
D
Amerikan Tıp Birliği
E
Ulusal Çiftçi Birliği
Açıklama:
Taleplerini ifade edebilmek veya konumlarını savunmak amacı ile kurulan baskı grupları, şekil ve örgütsel tasarım anlamında ciddi farklılıklar gösterebilmektedir. Bunlardan ilki, ortak amaçları olan profesyonellerin kurdukları uzmanlık kuruluşlarıdır. Bu kuruluşlar, amaçlarının homojenliği ve uzmanlık anlamında siyasi partilerden bile daha ileri düzeyde bir örgütlenmeye sahip olabilmektedir. Ticaret birlikleri ve Amerikan Tıp Birliği gibi örgütler de bu kategoriye girmektedir.
Soru 58
Liberaller, realistlerden farklı olarak uluslararası ilişkilerde temel dinamiğin aşağıdakilerden hangisi olduğunu savunur?
Seçenekler
A
Devlet içi/ulusal etkenler
B
Dıştan etkenler
C
Dini etkenler
D
Bölgesel etkenler
E
Uluslararası etkenler
Açıklama:
Dış politikanın toplumsal boyutunun önemine vurgu yapan uzmanlar, özellikle liberal ve sosyal inşacı teorisyenler, dış politikanın oluşumunda dıştan (uluslararasından) çok iç (ulusal) toplumun oynadığı role önem ve öncelik verir. Liberaller, realistlerden farklı olarak uluslararası ilişkilerde temel dinamiğin iç/ulusal etkenler olduğunu savunur. Bu bağlamda, öncü filozoflardan Immanuel Kant’ın “devlet rejimleri cumhuriyet olmalıdır” ve Demokratik Barış Teorisi’nin “demokratik devletler savaşmaz” iddiaları da çok önemlidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 59
Demokrasilerin “temsili demokrasi” özelliği nedeniyle, toplumunun dış politika sürecine katılımı ve etkisi ancak aşağıdaki hangi yollardan gerçekleşir?
Seçenekler
A
Direkt
B
Resmi
C
Dolaylı ve gayri resmi
D
Açık
E
Aracısız
Açıklama:
Demokrasilerin “temsili demokrasi” özelliği nedeniyle, toplumunun dış politika sürecine katılımı ve etkisi ancak dolaylı ve gayri resmi yollardan gerçekleşir. Tüm demokratik toplumlarda olduğu gibi, ABD toplumsal grupların genelde siyasete ve özellikle dış politikaya ilgisi, katkısı, katılımı değişkendir; aynı oranda, her zaman ve eşit etkide değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
Aşağıdakiler arasında hangisi ABD yönetiminde ve kongresinde yürüttükleri lobicilik faaliyetleriyle en az etkiye sahiptir?
Seçenekler
A
Yahudi lobisi
B
Ermeni lobisi
C
İskoç lobisi
D
Türk lobisi
E
Arap lobisi
Açıklama:
ABD toplumunda etkili olan etnik, dini, yerel, ideolojik ve diğer kimlik grupları, ABD yönetiminde ve kongresinde yürüttükleri lobicilik faaliyetleri aracılığıyla iç ve dış politikada etkili olmaktadır. Bunlar arasında en çok öne çıkanlar; Yahudi lobisi, Yunan lobisi, Ermeni lobisi, İskoç lobisi, Arap lobisi gösterilebilir. Son yıllarda Türk lobisinin oluştuğu da söylenebilir.
Soru 61
Amerikalılar için kendileri dışındaki uluslararası ilişkiler dünyanın tamamı değil, ancak tarihsel ve kültürel nedenlerle kendilerine yakın hissettikleri bölgeler olabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu bölgeler arasında bir sıralama yapıldığı Amerikalıların en çok ilgisini çeken bölge olarak birinci sırada yer alır?
Seçenekler
A
İsrail
B
Çin
C
Latin Amerika
D
Avrupa
E
Japonya
Açıklama:
Amerikalılarda Washington DC siyasetine dönük toplumsal ilgi bu kadar düşük iken, hiç bilmedikleri uzak coğrafyalarda meydana gelen uluslararası gelişmeler, Amerikalılar için en azından ikinci, üçüncü ve hatta daha aşağıda ilgi ve bilgi sırasına düşer. Amerikalılar için kendileri dışındaki uluslararası ilişkiler dünyanın tamamı değil, ancak tarihsel ve kültürel nedenlerle kendilerine yakın hissettikleri bölgeler olabilir ki, bunların başında Avrupa gelir. Diğerleri hakkında ise aşağıda belirteceğimiz faktörlere göre ilgi ve bilgi sahibi olabilirler ki; bunlar arasında öncelikle İsrail, Çin, Latin Amerika, Japonya gibi ülkeler yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 62
Amerikalılar, kendi hayatlarına ve yerel siyasetlerine tahrip edici sonuçlar doğurduğunda veya ABD’nin büyük krizlerle veya başarısızlıklarla karşılaşması halinde, dış politika oluşum sürecine daha çok katılarak etkilemeye çalışırlar. Bunun en önemli örneği aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Berlin Duvarının Yıkılışı
B
Vietnam Savaşı
C
NATO'nun Kuruluşu
D
2017 Başkanlık Seçimleri
E
Kıbrıs Barış Harekatı
Açıklama:
Amerikan toplumunun dış politika süreçlerinin tamamen dışında kaldığını söylemek de doğru değildir. Amerikalılar, kendi hayatlarına ve yerel siyasetlerine tahrip edici sonuçlar doğurduğunda veya ABD’nin büyük krizlerle veya başarısızlıklarla karşılaşması halinde, dış politika oluşum sürecine daha çok katılarak etkilemeye çalışırlar. Bunun en önemli örneği, 1960’larda Vietnam Savaşı ve 11 Eylül 2001 terör saldırıları ve sonrasında Amerikalıların dış politikayla çok yakından ilgilenmesidir. Bu ilgi, Vietnam Savaşı sonrası olumsuz, yani Yalnızcılığa dönme, 11 Eylül sonrası ise dünyaya daha sert Angaje olma şeklinde tezahür etmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
"ABD toplumunun yürütmeyi (...), yasamayı (...) ve dolaylı olarak da yargıyı (...) seçimle belirliyor" cümlesinde parantez içinde üç nokta ile bırakılan kısımlar aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Başkan-Kongre-Yüksek Mahkeme
B
Başkan-Kongre-Ana Mahkeme
C
Parlamento-Başkan-Yüksek Mahkeme
D
Başkan-Genel Sekreter-Yüksek Mahkeme
E
Başkan-Senatör-Ana Mahkeme
Açıklama:
"ABD toplumunun yürütmeyi (Başkan), yasamayı (Kongre) ve dolaylı olarak da yargıyı (Yüksek Mahkeme) seçimle belirliyor" olmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 64
Amerikan dış politika elitlerine göre, dış politika kararları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Halkın her kesimi katılım gösterebilir.
B
Halk karar verme sürecinin içinde olmalıdır.
C
Karar alındıktan sonra halkın desteği olmasa da sorun olmaz.
D
Halkın anlayamayacağı türdendir.
E
Halkın dış politikaya ve özellikle yüksek politika konularına katılımına büyük ihtimal verir.
Açıklama:
Amerikan dış politika elitlerine göre, dış politika kararları halkın anlayamayacağı türdendir. Dış politika elitleri, bir taraftan halkı karar verme sürecinden uzak tutarken, diğer taraftan kendileri tarafından alınan kararlara halkın desteğini sağlama konusunda oldukça başarılıdırlar. Bu destek çoğu kere özellikle basın yayın organları aracılığı ile şekillendirilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 65
ABD kamuoyunu, kabaca iki gruba ayırmak mümkündür. Bu gruplar aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Magazinsel ve politik
B
Politik ve apolitik
C
Meraklı ve asosyal
D
Genç ve yaşlı
E
İlgili/duyarlı ve ilgisiz/duyarsız
Açıklama:
Hemen her ülkede olduğu gibi, Amerikan toplumundaki her kesim veya vatandaş toplumsal veya siyasal olaylara ve gelişmelere dönük aynı tutum içinde değildir; bilakis çok değişik ilgi ve eğilimler vardır. Bu açıdan bakıldığında, ABD kamuoyunu, kabaca ilgili/duyarlı ve ilgisiz/duyarsız şeklinde iki gruba ayırmak mümkündür. İlgili/duyarlı kamuoyu; dış politikayı çok yakından takip eder, aktif olarak katılır, politika yapıcılarını ve dış politikanın oluşumunu etkilemeye çalışır. Örneğin, iş adamları, politikacılar, yöneticiler, yayıncılar, aydınlar, üniversiteliler, dış politika karar alıcılarını etkilemek için lobicilik faaliyetleri yürüterek, baskı grubu oluşturarak veya aktivist olarak müdahil olmaya çalışır. Buna karşın, ilgisiz/duyarsız kamuoyu, dış politikayla pek ilgilenmez, konuları yeterince bilmez, oldukça pasiftir, siyasi faaliyetlere genelde katılmaz ve dolayısıyla dış politika gelişmelerine etkisi ve tepkisi yoktur ya da çok zayıftır. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
“Toplumsal yaşamın olay ve olguları konusunda toplumsal kümelerin ya da toplumun ortaklaşa yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamı" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus
B
Medya
C
Ortak akıl
D
Parlamento
E
Kamuoyu
Açıklama:
Kamuoyu olgusu ve kavramı, siyasal süreçte çok etkili bir faktör olmakla birlikte bu kavramın tanımı ve etkileme gücü bakımından ciddi belirsizlikler vardır. Kamuoyu, örneğin Türkçe Sözlüğe göre, “Bir konuyla ilgili halkın genel düflüncesi, halkoyu, amme efkârı, efkârıumumiye”, ya da “toplumsal yaşamın olay ve olguları konusunda toplumsal kümelerin ya da toplumun ortaklaşa yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamı” şeklinde tanımlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 67
Siyasetteki etkinliği nedeniyle, yasama, yürütme ve yargı olarak bilinen üç yönetim erkine ilave olarak aşağıdakilerden hangisine "dördüncü kuvvet" sıfatı atfedilmiştir?
Seçenekler
A
Seçmen
B
Medya
C
Din
D
Ekonomi
E
Güvenlik
Açıklama:
Medya, bilgi ve haberleri halka sunan sesli, görüntülü, basılı, elektronik ve sosyal iletişim araçlarından oluşan ortama verilen genel isimdir. Siyasetteki etkinliği nedeniyle, yasama, yürütme ve yargı olarak bilinen üç yönetim erkine ilave olarak medyaya "dördüncü kuvvet" sıfatı atfedilmiştir. Buna göre medya veya basın, di¤ğer üç erk kadar siyasi arenada söz sahibidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 68
1960’larda Amerika’da ortaya çıkan dünya çapında yaygınlaşan kanun önünde eşitlik, kadın, azınlık ve LGBT haklarını savunmak için yapılan şiddet içermeyen gösteriler, prestolar, direniş ve benzeri faaliyetlere ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Kaçak Köle Kanunu
B
Sivil Toplum Hareketleri
C
Sivil İtaatsizlik
D
Sivil Haklar Hareketi
E
Vicdani Retçilik
Açıklama:
Martin Luther King’in liderliğinde gelişip güçlenen ırkçılık karşıtı Sivil Haklar Hareketi, zencilerin değişik örgütler içinde örgütlenmesine yol açmıştır. Sivil Haklar Hareketi, 1960’larda Amerika’da ortaya çıkan dünya çapında yaygınlaşan kanun önünde eşitlik, kadın, azınlık ve LGBT haklarını savunmak için yapılan şiddet içermeyen gösteriler, prestolar, direniş ve benzeri faaliyetlerdir. Çok nadiren şiddet, kargaşa ve sivil çatışma içermiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 69
I.ABD'nin iki yüz yıllık dünya politikasındaki etkileyici ve belirleyici rolü II.Başkanlık Sistemi ve başkanın gücü III.Amerikan İstisnacılığı'nın doğurduğu özgüven IV.ABD halkının büyük çoğunluğunun dış politika konusunda uzman olması Yukarıdakilerden hangileri Amerikan toplumunun dış politikaya karşı olan ilgisizliğinin nedenleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Amerikan toplumunun ABD dış politikasına ilgisizliğinin nedenlerinin başında tarihsel, jeopolitik, sosyo-kültürel nedenler gelmektedir. Bir yandan Amerikan İstisnacılığı'nın doğurduğu özgüven, diğer yandan ise ABD'nın iki yüz yıllık dünya politikasındaki etkileyici ve belirleyici rolü, Amerikan toplumunun dış politikaya ilgisini azaltır. Federal bir devlet olması, dış politika işlevinin Washington DC'ye emanet edilmesi ve her şeyin kontrol altında olduğu düşüncesi de toplumu dış politikadan uzak tutar. Bunda Başkanlık Sistemi ve başkanın gücü de önemli bir rol oynar. Ayrıca dış politikanın ciddi bir uzmanlık gerektirmesi ve halkın uzman olmadığı bir konuda görüş ve yetki sahibi olmaması nedeniyle, dış politikayı başkana ve ekibine devretmeyi tercih eder. Dolayısıyla IV.maddede verilen bilgi yanlıştır.
Soru 70
"Amerikalılar, kendi hayatlarına ve yerel siyasetlerine tahrip edici sonuçlar doğurduğunda veya ABD'nin büyük krizlerle veya başarısızlıklarla karşılaşması halinde, dış politika oluşum sürecine daha çok katılarak, dış politikayı etkilemeye çalışırlar." Yukarıdaki açıklamaya örnek olarak aşağıda verilen eşleşmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Vietnam Savaşı sonrası- yalnızcılığa dönme
B
Vietnam Savaşı sonrası- emperyalizm
C
11 Eylül sonrası- yalnızcılığa dönme
D
Körfez Savaşı sonrası- yalnızcılığa dönme
E
Arap Baharı sonrası- askeri müdahalecilik
Açıklama:
1960'larda Vietnam Savaşı ve 11 Eylül 2001 terör saldırıları ve sonrasında Amerikalılar, dış politikayla çok yakından ilgilenmişlerdir. Bu ilgi, Vietnam Savaşı sonrası olumsuz, yani yalnızcılığa dönme; 11 Eylül sonrası ise dünyaya daha sert angaje olma şeklinde tezahür etmiştir.
Soru 71
I.Politika yapıcılarını ve dış politikanın oluşumunu etkilemeye çalışırlar. II.Dış politika konularını yeterince bilmezler. III.Siyasi faaliyetlere genellikle katılmazlar. IV.Ancak protesto, destek, miting vb. faaliyetler suretiyle kitlesel olarak harekete geçtiklerinde etkili olabilirler. Yukarıdakilerden hangileri ABD'deki duyarsız kamuoyu için söylenebilecekler arasındadır?
Seçenekler
A
I, IV
B
II, III
C
III, IV
D
I, II, III
E
II, III, IV
Açıklama:
ABD kamuoyunu; duyarlı, duyarsız ve orta düzeyde duyarlı kamuoyu şeklinde üçe ayırmak mümkündür. Bu gruplar arasında bulunan duyarsız kamuoyu, dış politikayla pek ilgilenmez, konuları yeterince bilmez, oldukça pasiftir, siyasi faaliyetlere genelde katılmaz ve dolayısıyla dış politika gelişmelerine etkisi ve tepkisi yoktur ya da çok zayıftır. Ancak protesto, destek, miting vb. faaliyetler suretiyle kitlesel olarak harekete geçtiğinde veya geçirildiğinde çok etkili olabilir. Dolayısıyla I.maddede verilen bilgi, bu grup için söylenemez.
Soru 72
"Kamuoyu kavramı, ancak somut veriler yardımıyla açıklığa kavuşturulabilir."
I.Seçimler
II.Referandumlar
III.Anketler
IV.Özel araştırmalar
Yukarıdakilerden hangileri, açıklamada sözü geçen somut veriler arasında yer almaktadır?
I.Seçimler
II.Referandumlar
III.Anketler
IV.Özel araştırmalar
Yukarıdakilerden hangileri, açıklamada sözü geçen somut veriler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Kamuoyunun kanaatini ortaya çıkarmanın somut yolları; seçimler, referandumlar, özel araştırmalar, anketler, kamuoyu yoklamaları ve diğer yöntemler olabilmektedir.
Soru 73
I.Başkan Nixon, skandal ortaya çıktıktan sonra istifa etmiştir. II.ABD'nin Türkiye-Yunanistan politikası da olaydan etkilenmiştir. III.ABD, Türkiye'nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu'nu engellememiştir. Yukarıdakilerden hangileri ABD'de yaşanan Watergate Skandalı'nın Amerikan dış politikası üzerindeki doğrudan etkileri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
I, III
E
II, III
Açıklama:
ABD'nin, Türkiye'nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu'na 1964'te olduğu gibi müdahale edip engellememesinin veya engelleyememesinin nedenlerinden biri, o dönemde Richard Nixon yönetiminin ülkede çok zor şartlar içinde olmasıdır. Nixon'ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı, ABD'nin Türkiye-Yunanistan politikasını da etkilemiştir. Watergate Skandalı sonrası Başkan Nixon'ın istifa ettiği bilgisi doğrudur; ancak bunun Amerikan dış politikası üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.
Soru 74
I. Özel hayatının her şeyden önce gelmesi
II. Amerikan istisnacılığı
III. Başarılı bir dış politika kurumlarının mevcudiyeti
IV. Yerel konulara öncelik vermeleri
Yukarıdakilerden hangileri Amerikan toplumunun ABD dış politikasına ilgisizliğinin nedenlerindendir?
II. Amerikan istisnacılığı
III. Başarılı bir dış politika kurumlarının mevcudiyeti
IV. Yerel konulara öncelik vermeleri
Yukarıdakilerden hangileri Amerikan toplumunun ABD dış politikasına ilgisizliğinin nedenlerindendir?
Seçenekler
A
II, III, III
B
I, II, III, IV
C
I, III, IV
D
II, III
E
III, IV
Açıklama:
Amerikalılar (örneğin birçok ülkede olduğu gibi) güncel siyasi konulara, siyasi partilere ve devlet işlerine yoğun bir ilgi ve zaman ayırmak yerine bireysel hayatını geliştirmeye ve yaşamaya odaklanır. Eğer siyasetle ilgilenecekse, kendi yaşamını doğrudan etkilediği için öncelikle yerel veya federal konulara ve sorunlara yoğunlaşır. Amerikan İstisnacılığı’nın doğurduğu özgüven ve egosantrik duygu ve algılama diğer yandan ABD’nin iki yüz yıllık dünya politikasındaki etkileyici ve belirleyici rolü, Amerikan toplumunun dış politikaya ilgisini azaltır. Federal bir devlet olması, dış politika işlevinin Washington DC’ye emanet edilmesi ve her şeyin kontrol altında olduğu düşüncesi, toplumu dış politikadan uzak tutar. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.
Soru 75
1960-70’li yıllardaki Vietnam Savaşı hangi ABD başkanının başkanlığını ve yönetimini olumsuz etkilemiştir?
Seçenekler
A
John F. Kennedy
B
Lyndon B. Johnson
C
Richard Nixon
D
Gerald Ford
E
Jimmy Carter
Açıklama:
1960-1970’li yıllardaki Vietnam Savaşı Başkan Nixon’ın, 1979-1980 İran devrimi Başkan Carter’ın, 1990-1991 Körfez Savaşı George H. W. Bush’un başkanlığını ve yönetimlerini olumsuz etkilemiştir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.
Soru 76
1979-80 İran devrimi hangi ABD başkanının başkanlığını ve yönetimini olumsuz etkilemiştir?
Seçenekler
A
Richard Nixon
B
Gerald Ford
C
Jimmy Carter
D
Ronald Reagan
E
George H. W. Bush
Açıklama:
1960-1970’li yıllardaki Vietnam Savaşı Başkan Nixon’ın, 1979-1980 İran devrimi Başkan Carter’ın, 1990-1991 Körfez Savaşı George H. W. Bush’un başkanlığını ve yönetimlerini olumsuz etkilemiştir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.
Soru 77
ABD’de yasama (Kongre) üyeleri kaç yılda bir seçilmektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
ABD toplumunu yürütmeyi (Başkan), yasamayı (Kongre) ve dolaylı olarak da yargıyı (Yüksek Mahkeme) secimle belirlemektedir. Her dört yılda bir başkanı ve her iki yılda bir kongre üyelerini seçerek dış politikaya (dolaylı) olarak müdahil olmaktadır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.
Soru 78
ABD’de Başkan Nixon’un istifa etmesine yol açan Watergate Skandalı hangi tarihte yaşanmıştır?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
Watergate Skandalı: 1972 yılında hırsızların, Washington DC’deki Watergate binasındaki muhalif Demokratik Ulusal Komite ofisindeki telefonların dinlenmesi için cihazlar yerleştirmeye ve belgeler çalmaya çalışırken yakalanması olayı. Bu olay, Başkan Nixon’ın yeniden seçilmek için Demokratik Parti’yi dinlemeye ve bilgileri elde etmeye çalıştığı şeklinde yorumlandı. Nixon istifa etti ve ülkede büyük bir toplumsal tepki yarattı. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.
Soru 79
Hangisi ABD’nin, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu’na 1964’de olduğu gibi müdahale etmemesinin nedenlerindendir?
Seçenekler
A
ABD’nin bu operasyonu engellemeye yetecek askeri gücünün olmaması
B
Nixon’ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı
C
ABD’nin de bu operasyonu desteklemesi
D
Yunanistan’ın operasyonu engelleyecek yeterli gücünün olduğu düşüncesi
E
Kıbrıs’a düzenlenen bir operasyonun ABD ulusal güvenliğini ilgilendirmemesi
Açıklama:
ABD’nin, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu’na 1964’de olduğu gibi müdahale edip engellememesinin veya engelleyememesinin nedenlerinden biri, o dönemde Richard Nixon yönetiminin ülkede çok zor şartlar içinde olmasıdır. Nixon’ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı, ABD’nin Türkiye-Yunanistan politikasını da etkilemiştir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.
Soru 80
ABD’de politikaya karşı ilgili ve ilgisiz kamuoyu aktörleri arasında bulunan orta düzey ilgili/duyarlı kamuoyunun nüfusu yaklaşık olarak ne kadardır?
Seçenekler
A
Yüzde 5
B
Yüzde 10
C
Yüzde 15
D
Yüzde 20
E
Yüzde 25
Açıklama:
İlgili kamuoyu aktörleri ile ilgisiz kamuoyu aktörleri arasında, nüfusun yaklaşık yüzde onunu oluşturan orta düzey ilgili/duyarlı kamuoyu vardır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.
Soru 81
Amerikan tarihinde görevi başındayken istifa eden tek ABD Başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Lyndon B. Johnson
B
Richard Nixon
C
Jimmy Carter
D
Ronald Reagan
E
Bill Clinton
Açıklama:
37. Amerikan Başkanı Richard Nixon. Hakkında yasal işlem başlamasındansa istifa etmeyi tercih etti. Amerikan tarihinde görevi başındayken istifa eden tek ABD Başkanı. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.
Soru 82
ABD’nin aşağıdaki bölgelerinden hangisi daha az izolasyonisttir?
Seçenekler
A
Doğu
B
Orta-doğu
C
Orta-batı
D
Batı
E
Güney
Açıklama:
ABD’nin Orta-batı bölgelerinde yaşayanlar, Batıda veya Doğuda yaşayanlara göre daha az izolasyonisttir, zira sahilden binlerce kilometre uzakta yaşamaktadırlar. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.
Soru 83
Amerikan iç ve dış politikasını en çok etkileyen ABD medya kuruluşu hangisidir?
Seçenekler
A
ABC News
B
CBS News
C
CNN
D
NBC News
E
Fox News Channel
Açıklama:
Bu kanalların arasında çok önemli bir kuruluş CNN International’dır. Bu kuruluşun faaliyetleri Amerikan iç ve dış politikasını ve böylece dünya politikasını o kadar çok etkiler hale gelmiştir ki, uluslararası literatüre CNN Etkisi olarak geçen kavram girmiştir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi ABD dış politikasının uluslararası krizlere dönük tavrı ile medyanın tavrı arasındaki örneklerden değildir?
Seçenekler
A
Kore Savaşı
B
Vietnam Savaşı
C
Irak Krizi
D
1979 İran Krizi
E
1990-91 Körfez Savaşı
Açıklama:
ABD dış politikasının uluslararası krizlere dönük tavrı ile medyanın tavrı arasında çok farklı örnekler mevcuttur. Bunlardan en çarpıcı olanlar; Kore Savaşı, Vietnam Savaşı, Ortadoğu krizleri, ama özellikle 1979 İran krizi, 1990-1991 Körfez Savaşı ve nihayet 2011-13 Arap Baharı döneminde Libya ve Suriye krizleri.
Soru 85
Kaçak Köle Kanunu kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1850
B
1851
C
1857
D
1860
E
1865
Açıklama:
Köleliğe karşı gelişen toplumsal tepkiler uluslararası alana yansımıştır. Bu bağlamda öne çıkan gelişmelerden biri, bu dönemde ABD’deki on binlerce siyahi kölenin kuzeye yani Kanada’ya kaçmalarıdır. Bu kaçışları önlemek amacıyla 1851 yılında yürürlüğe giren Kaçak Köle Kanunu, köleliğin kaldırılmasını engellemeye çalışmıştır.
Soru 86
"Hükümet ile organik bir bağı olmamasına rağmen hükümet kararları üzerinde
meşru baskı yolları ile etkiye sahip olmaya çalışan her türlü örgütlü grup."
Tanımı yapılan grup aşağıdakilerden hangisidir?
meşru baskı yolları ile etkiye sahip olmaya çalışan her türlü örgütlü grup."
Tanımı yapılan grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baskı grubu
B
Çıkar grubu
C
Sivil toplum örgütü
D
Köleler
E
Vicdani retçiler
Açıklama:
Baskı Grubu
Hükümet ile organik bir bağı olmamasına rağmen hükümet kararları üzerinde
meşru baskı yolları ile etkiye sahip olmaya çalışan her türlü örgütlü grup.
Hükümet ile organik bir bağı olmamasına rağmen hükümet kararları üzerinde
meşru baskı yolları ile etkiye sahip olmaya çalışan her türlü örgütlü grup.
Soru 87
"CNN Etkisi" kavramının ortaya çıkmasında asıl etkili olan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vietnam Savaşı
B
Pearl Harbor Baskını
C
1851'de yürürlüğe giren Kaçak Köle Kanunu
D
1980'li yıllardaki İran-Kontra Skandalı
E
1990-1991 ABD'nin Irak Operasyonu
Açıklama:
CNN International kanalının faaliyetleri, Amerikan iç ve dış politikasını ve böylece dünya politikasını o kadar etkiler hale gelmiştir ki, uluslararası literatüre CNN Etkisi olarak geçen bir kavram girmiştir. Bu kavramın ortaya çıkmasında öncelikle Vietnam Savaşı ama esasen 1990-1991 ABD'nin Irak operasyonu başrol oynamıştır.
Soru 88
Amerikan'ın dünyadaki imajını geliştirmek için kamu diplomasisi amacıyla 1953 yılında kurduğu ve 1999 yılında resmen son verdiği, faaliyetleri arasında yabancılara ülke ile ilgili bilgi sağlamak ve ırk ilişkilerindeki ilerlemenin ne düzeye ulaştığını göstermek olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sivil Haklar Hareketi
B
İslam Ulusu
C
Birleşik Devletler Bilgi Kurumu
D
Siyasi Eylem Komitesi
E
Amerikan İşçi Federasyonu
Açıklama:
Sivil Haklar Hareketi;1960'larda Amerika'da ortaya çıkan dünya çapında yaygınlaşan kanun önünde eşitlik, kadın, azınlık ve LGBT haklarını savunmak için yapılan şiddet içermeyen gösteriler, protestolar, direniş ve benzeri faaliyetlerdir. Çok nadiren şiddet, kargaşa ve sivil çatışma içermiştir.
İslam Ulusu; İlk kez 1930'da Michigan'da kurulan ve Soğuk Savaş döneminde Alijah Muhammed'in liderliğinde ABD'deki Afrikalı-Amerikalıların dini, zihni, sosyal, ekonomik ve eğitim şartlarına İslam kuralları ışığında geliştirmek için faaliyetler yapan sivil toplum hareketidir.
Siyasi Eylem Komitesi; ABD'de siyasi partiler hazineden finansal destek alamamakta ve kendi faaliyetlerini kendileri finanse etmektedirler. Partiler bu nedenle paraya ihtiyaç duymaktadırlar. Partilere para kaynağı sağlayan en önemli kanallardan bir tanesi, siyasi eylem komitesidir.
Amerikan İşçi Federasyonu; 1886 yılında kurulmuş ve daha çok geleneksel, zanaatkar işgücünü temsil etmektedir.
Dolayısıyla soruda verilen kuruluş, Birleşik Devletler Bilgi Kurumu (USIA)'dur.
İslam Ulusu; İlk kez 1930'da Michigan'da kurulan ve Soğuk Savaş döneminde Alijah Muhammed'in liderliğinde ABD'deki Afrikalı-Amerikalıların dini, zihni, sosyal, ekonomik ve eğitim şartlarına İslam kuralları ışığında geliştirmek için faaliyetler yapan sivil toplum hareketidir.
Siyasi Eylem Komitesi; ABD'de siyasi partiler hazineden finansal destek alamamakta ve kendi faaliyetlerini kendileri finanse etmektedirler. Partiler bu nedenle paraya ihtiyaç duymaktadırlar. Partilere para kaynağı sağlayan en önemli kanallardan bir tanesi, siyasi eylem komitesidir.
Amerikan İşçi Federasyonu; 1886 yılında kurulmuş ve daha çok geleneksel, zanaatkar işgücünü temsil etmektedir.
Dolayısıyla soruda verilen kuruluş, Birleşik Devletler Bilgi Kurumu (USIA)'dur.
Soru 89
I.İnsan hakları dernekleri
II.Dini kuruluşlar
III.Düşünce kuruluşları
IV.Çevre Örgütü
Yukarıdakilerden hangileri ABD'li çıkar ve baskı grupları arasında yer almaktadır?
II.Dini kuruluşlar
III.Düşünce kuruluşları
IV.Çevre Örgütü
Yukarıdakilerden hangileri ABD'li çıkar ve baskı grupları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, IV
B
II, III
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
ABD'li çıkar ve baskı gruplarından ilgili oldukları konulara göre şu şekilde örnekler verilebilir; İnsan hakları dernekleri, dini kuruluşlar, düşünce kuruluşları, çiftçi birlikleri, barolar birliği, çevre örgütü, kadın hakları ve daha başkaları.
Soru 90
I.Baskı grupları, hükümet ile organik bir bağı olmamasına rağmen hükümet kararları üzerinde meşru baskı yolları ile etkiye sahip olmaya çalışan her türlü örgütlü gruplara denmektedir.
II.Baskı veya çıkar grupları ile siyasi partiler, birçok açıdan benzerlikler gösterse de, aslında birbirinden farklıdır.
III.Baskı grupları, zaman zaman siyasi iktidara sahip olmayı hedeflemektedir.
IV.Baskı ve çıkar grupları, amaçlarına uygun örgütlenme, üyelik ve destek kabul etmektedirler.
Yukarıda baskı ve çıkar grupları ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II.Baskı veya çıkar grupları ile siyasi partiler, birçok açıdan benzerlikler gösterse de, aslında birbirinden farklıdır.
III.Baskı grupları, zaman zaman siyasi iktidara sahip olmayı hedeflemektedir.
IV.Baskı ve çıkar grupları, amaçlarına uygun örgütlenme, üyelik ve destek kabul etmektedirler.
Yukarıda baskı ve çıkar grupları ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Baskı ve çıkar grubu ile siyasi parti birbirinden farklıdır. Birçok açıdan benzerlikler gösterse de en önemli fark, siyasi partinin iktidar peşinde koşmasıdır. Buna karşın baskı veya çıkar grubu, siyasi hedefleri olsa da siyasi iktidarı hedeflemez. Dolayısıyla III. maddede verilen bilgi yanlış; diğer maddelerde verilen bilgiler doğrudur.
Soru 91
I. Tarihsel nedenler
II. Jeopolitik nedenler
III. Sosyal nedenler
IV. Eğitimsel nedenler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Amerikan toplumunun ABD dış politikasına ilgisizliğinin nedenlerindendir?
II. Jeopolitik nedenler
III. Sosyal nedenler
IV. Eğitimsel nedenler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Amerikan toplumunun ABD dış politikasına ilgisizliğinin nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Amerikan toplumunun ABD dış politikasına ilgisizliğinin nedenlerinin başında tarihsel, jeopolitik, sosyo-kültürel nedenler gelmektedir.
Soru 92
ABD’nin bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalık psikolojisini aşağıdaki seçeneklerden hangisi anlatır?
Seçenekler
A
Amerikan istilacılığı
B
Amerikan istisnacılığı
C
Sivil toplum kuruluşları
D
Amerikan rüyası
E
Amerikan dış politikası
Açıklama:
ABD’nin bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisidir.
Soru 93
Hangi sisteme göre devletin yönetiminde yasama, yürütme ve yargının birbirinden ayrı ve bağımsız olması ve birbirlerinin yetki alanına müdahale etmesinin anayasal olarak yasak olmasını açıklar?
Seçenekler
A
Laiklik
B
Dördüncü kuvvet
C
İzolasyon
D
Ulusal güvenlik
E
Güçler/erkler ayrılığı sistemi
Açıklama:
Yasal olarak neredeyse hiçbir şekilde yargılanması mümkün olmayan başkan, bir daha seçilebilmek için sadece Amerikan halkıyla muhataptır. Demokratik güçler/erkler ayrılığı sisteminin sıkı bir biçimde uygulanması nedeniyle Amerikan siyasi kurumları birbirlerinin yetki alanına müdahale edememektedir. Başkan Kongre’ye müdahale edemediği gibi, Kongre de başkanın yetki alanına girmez. Amerikan başkanı yürütmenin gücü nedeniyle halk ile sürekli baş başadır.
Soru 94
Amerikan toplumu dış politika sürecine katılmak istese de istemese de, yani istemlerinden bağımsız olarak, kurumlar tarafından dış politika yapımına dahil olamayacağı anlayışı aşağıdakilerden hangi kavramı açıklar?
Seçenekler
A
Kısa süreli dış politika
B
Milli dış politika
C
Elitist dış politika
D
İzolasyon
E
Sivil toplum kuruluşlarının etkisi
Açıklama:
Amerikan toplumunun dış politika potansiyeli ile ilgili üçüncü nokta, Amerikan toplumu dış politika sürecine katılmak istese de istemese de, yani istemlerinden bağımsız olarak, kurumlar tarafından dış politika yapımına dahil olamayacağı anlayışıdır. Elitist dış politika olarak da isimlendirilebilecek olan bu anlayışa göre, Amerikan dış politikasını şekillendiren aktörler, dış politika ile ilgili kararların alınmasında Amerikan halkını resmen ve bilfiil dahil etmek istemezler. Elitist dış politika, “yüksek politika” olarak bilinen güvenlik, egemenlik, istihbarat, dış politika, savaş gibi Realist teoriye yakın olan konularda geçerli olmaktadır.
Soru 95
İş adamları, politikacılar, yöneticiler, yayıncılar, aydınlar, üniversiteliler, dış politika karar alıcılarını etkilemek için lobicilik faaliyetleri yürüterek, baskı grubu oluşturarak veya aktivist olarak müdahil olmaya çalışan gruba ne ad verilir?
Seçenekler
A
İlgisiz kamuoyu
B
Sivil toplum kuruluşları
C
Orta düzeyde duyarlı kamuoyu
D
Duyarsız kamuoyu
E
Duyarlı kamuoyu
Açıklama:
İlgili/duyarlı kamuoyu; dış politikayı çok yakından takip eder, aktif olarak katılır, politika yapıcılarını ve dış politikanın oluşumunu etkilemeye çalışır. Örneğin, iş adamları, politikacılar, yöneticiler, yayıncılar, aydınlar, üniversiteliler, dış politika karar alıcılarını etkilemek için lobicilik faaliyetleri yürüterek, baskı grubu oluşturarak veya aktivist olarak müdahil olmaya çalışır.
Soru 96
Nixon’ın hangi olay sonrası yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı, ABD’nin Türkiye-Yunanistan politikasını da etkilemiştir?
Seçenekler
A
Vietnam Savaşı
B
Kıbrıs Barış Harekatı
C
İkinci Dünya Savaşı
D
Pearl Harbor baskını
E
Watergate skandalı
Açıklama:
ABD’nin, Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Barış Operasyonu’na 1964’de olduğu gibi müdahale edip engellememesinin veya engelleyememesinin nedenlerinden biri, o dönemde Richard Nixon yönetiminin ülkede çok zor şartlar içinde olmasıdır. Nixon’ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı, ABD’nin Türkiye-Yunanistan politikasını da etkilemiştir.
Soru 97
Hangi ABD başkanı Amerikan tarihinde görevi başındayken istifa eden tek ABD Başkanı olmuştur?
Seçenekler
A
Lyndon Johnson
B
Richard Nixon
C
Harry S. Truman
D
John F. Kennedy
E
Gerald Ford
Açıklama:
Nixon ABD’nin 37. Başkanı. Döneminde ABD Vietnam’dan askerlerini çekmeye başlamıştır. halk kitleleri, bazı durumlarda dış politika karar vericiler üzerine baskı yapma konusunda öne çıkabilmekte ve bu durumlarda sonuca etki edebilmektedirler. Amerikan Başkanı Richard Nixon, hakkında yasal işlem başlamasındansa istifa etmeyi tercih etti. Amerikan tarihinde görevi başındayken istifa eden tek ABD Başkanı.
Soru 98
Hangisinin yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü kuvvet olduğu iddia edilir?
Seçenekler
A
Sivil toplum kuruluşları
B
İnternet
C
Medya
D
Kamuoyu
E
CNN
Açıklama:
Medyanın işlevi, sadece haber, iletişim ve ifade özgürlüğü gibi temel ihtiyaçları karşılamak değildir, aynı zamanda bu işlevi üzerinden toplum, siyaset ve yönetim üzerinde etkiler oluşturmaktır. Bu konumu ve rolü o kadar önemlidir ki, medyanın yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü kuvvet olduğu iddia edilir. Resmi olarak dış politikada belli başlı kurumlar yetkili ise de, gayr-ı resmi olarak etkin olan medya kurumlarının ve gruplarının varlığı da inkar edilemez.
Soru 99
Hangi kuruluşun faaliyetleri Amerikan iç ve dış politikasını ve böylece dünya politikasını o kadar çok etkiler hale gelmiştir ki, uluslararası literatüre geçmiştir?
Seçenekler
A
Time
B
New York Times
C
CNN International
D
Washington Post
E
Wall Street Journal
Açıklama:
Kanalların arasında çok önemli bir kuruluş CNN International’dır. Bu kuruluşun faaliyetleri Amerikan iç ve dış politikasını ve böylece dünya politikasını o kadar çok etkiler hale gelmiştir ki, uluslararası literatüre CNN Etkisi olarak geçen kavram girmiştir. Bu kavramın ortaya çıkmasında öncelikle Vietnam Savaşı ama esasen 1990-1991 ABD’nin Irak operasyonu başrol oynamıştır.
Soru 100
Belli bir çıkarın korunması veya elde edilmesi için bir araya gelen kişi veya kurumların siyasi karar alma sürecini etkilemek amacıyla oluşturdukları ortak girişime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çıkar grupları
B
Medya baskısı
C
Kamuoyu baskısı
D
Sivil itaatsizlik
E
Lobicilik
Açıklama:
Baskı ve çıkar gruplarının hedefinde sadece yürütme ve bürokrasi değil, aynı zamanda Kongre üyeleri yer alır. Yasama organı, öncelikle kanunların yapılmasında ama aynı zamanda politikaların oluşumda ve genel olarak ülkenin iç ve dış yöneliminde yürütme organları kadar, hatta bazen daha fazla önemli ve etkilidir. Belli bir çıkarın korunması veya elde edilmesi için bir araya gelen kişi veya kurumların siyasi karar alma sürecini etkilemek amacıyla oluşturdukları ortak girişimi temsil ederler.
Soru 101
Dış politikanın toplumsal boyutunun önemine vurgu yapan uzmanlar, özellikle liberal ve sosyal inşacı teorisyenler, daha çok neye önem verirler?
Seçenekler
A
Dıştan gelen etkilere
B
Ulusal tepkilere
C
Komşuluk ilişkilerine
D
Stratejik planlamaya
E
İlişkilerin dinamiğine
Açıklama:
Liberaller, realistlerden farklı olarak uluslararası ilişkilerde temel dinamiğin iç/ulusal etkenler olduğunu savunur. Bu bağlamda, öncü filozoflardan Immanuel Kant’ın “devlet rejimleri cumhuriyet olmalıdır” ve Demokratik Barış Teorisi’nin “demokratik devletler savaşmaz” iddiaları da çok önemlidir.
Dış politikanın toplumsal boyutunun önemine vurgu yapan uzmanlar, özellikle liberal ve sosyal inşacı teorisyenler, dış politikanın oluşumunda dıştan (uluslararasından) çok iç (ulusal) toplumun oynadığı role önem ve öncelik verir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Dış politikanın toplumsal boyutunun önemine vurgu yapan uzmanlar, özellikle liberal ve sosyal inşacı teorisyenler, dış politikanın oluşumunda dıştan (uluslararasından) çok iç (ulusal) toplumun oynadığı role önem ve öncelik verir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 102
“Devlet rejimleri cumhuriyet olmalıdır” görüşü kime aittir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Karl Marx
C
Martin Heidegger
D
Friedrich Nietzsche
E
Sigmund Freud
Açıklama:
Demokratik Barış Teorisi’nin “demokratik devletler savaşmaz” iddiaları da çok önemlidir.
“Devlet rejimleri cumhuriyet olmalıdır” görüşü Immanuel Kant'a aittir. Doğru cevap A seçeneğidir.
“Devlet rejimleri cumhuriyet olmalıdır” görüşü Immanuel Kant'a aittir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 103
Demokratik sistemin en belirgin özelliği hangisidir?
Seçenekler
A
Sivil toplumun siyasal katılım araçlarını kullanması
B
Lobicilik faaliyetleri yapılması
C
Medya kanallarının kullanımı
D
Toplumsal hareketler ve toplantılar düzenlenmesi
E
Yerel veya genel seçimlere katılım
Açıklama:
Amerikan toplumunun ABD dış politikasında oynadığı rolün ikinci boyutu, ABD demokratik devlet mekanizmasının sağladığı imkanlar ve yollarıdır ki, bunların kabaca en genel ve tipik örnekleri; yerel veya genel (özellikle Kongre ve Başkan) seçimleri, lobicilik faaliyetleri, medya kanalları, toplumsal hareketler ve toplantılar ve diğer ilgili siyasal yöntemlerdir. Böylece Amerikan toplumu, ABD dış politika sürecine görüşlerini, tutumunu, tercihini doğrudan ve dolaylı araçları kullanarak katılmış olur.
Demokratik sistem, sivil toplumun siyasal katılım ve etkileme araçlarını kullanmasına izin verir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Demokratik sistem, sivil toplumun siyasal katılım ve etkileme araçlarını kullanmasına izin verir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 104
Vietnam Savaşı hangi ABD başkanının başkanlığını ve yönetimini olumsuz etkilemiştir?
Seçenekler
A
Richard Nixon
B
Jimmy Carter
C
George H. W. Bush
D
Ronald Reagan
E
Bill Clinton
Açıklama:
Her demokratik ülkede olduğu gibi, Amerikan toplumunun dış politikaya katılımı ve etkisi de devlet sisteminin işleyiş kuralları gereği kaçınılmaz olarak mevcuttur.
1960-1970’li yıllardaki Vietnam Savaşı Baflkan Nixon’ın, 1979-1980 İran devrimi Başkan Carter’ın, 1990-1991 Körfez Savaşı George H. W. Bush’un başkanlığını ve yönetimlerini olumsuz etkilemiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
1960-1970’li yıllardaki Vietnam Savaşı Baflkan Nixon’ın, 1979-1980 İran devrimi Başkan Carter’ın, 1990-1991 Körfez Savaşı George H. W. Bush’un başkanlığını ve yönetimlerini olumsuz etkilemiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 105
Toplumsal yaşamın olay ve olguları konusunda toplumsal kümelerin ya da toplumun ortaklaşa yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamına ne denir?
Seçenekler
A
Kamuoyu
B
Sosyal medya
C
Aile
D
Kanun
E
Yönetmelik
Açıklama:
Ancak bu “genel düşüncenin” nasıl bilineceği veya “ortaklaşa yargının” gerçekten ortak bir kanaat oluşturup oluşturmadığı oldukça tartışmalıdır.
Toplumsal yaşamın olay ve olguları konusunda toplumsal kümelerin ya da toplumun ortaklaşa yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamına kamuoyu denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Toplumsal yaşamın olay ve olguları konusunda toplumsal kümelerin ya da toplumun ortaklaşa yargısını yansıtan düşünce ve kavramların toplamına kamuoyu denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 106
1972 yılında hırsızların, Washington DC’deki muhalif Demokratik Ulusal Komite ofisindeki telefonların dinlenmesi için cihazlar yerleştirmeye ve belgeler çalmaya çalışırken yakalanması olayına ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Watergate Skandalı
B
Monica Lewinsky skandalı
C
Koreagate
D
WikiLeaks
E
İran-Kontra Skandalı
Açıklama:
Nixon’ın Watergate Skandalı nedeniyle yaşadığı zorluklar ve kamuoyu baskısı, ABD’nin Türkiye-Yunanistan politikasını da etkilemiştir.
1972 yılında hırsızların, Washington DC’deki muhalif Demokratik Ulusal Komite ofisindeki telefonların dinlenmesi için cihazlar yerleştirmeye ve belgeler çalmaya çalışırken yakalanması olayına Watergate Skandalı adı verilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
1972 yılında hırsızların, Washington DC’deki muhalif Demokratik Ulusal Komite ofisindeki telefonların dinlenmesi için cihazlar yerleştirmeye ve belgeler çalmaya çalışırken yakalanması olayına Watergate Skandalı adı verilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 107
ABD dış politikasının sınırları dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalmasını ve bunun yerine kendi iç sorunlarıyla ve işleriyle ilgilenmesi gerektiğini ifade eden dış politika yaklaşımına ne denir?
Seçenekler
A
İzolasyonizm
B
Kapitalizm
C
Empresyonizm
D
Ulusal güvenlik
E
Sosyalizm
Açıklama:
Amerikan başkanları gerektiği durumlarda Amerikan kamuoyunun görüşlerini dikkate alma gereği duyduğunda bunu genelde gazete ve kitlesel medya araçları kanalıyla yapar.
ABD dış politikasının sınırları dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalmasını ve bunun yerine kendi iç sorunlarıyla ve işleriyle ilgilenmesi gerektiğini ifade eden dış politika yaklaşımına izolasyonizm denir.
ABD dış politikasının sınırları dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalmasını ve bunun yerine kendi iç sorunlarıyla ve işleriyle ilgilenmesi gerektiğini ifade eden dış politika yaklaşımına izolasyonizm denir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin 37. Başkanı olup, onun döneminde ABD Vietnam’dan askerlerini çekmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
George Washington (1789-97)
B
Richard Milhous Nixon (1969-74)
C
Barack Obama (2009-2017)
D
Lyndon Johnson (1963-69)
E
John Fitzgerald Kennedy (1961-63)
Açıklama:
Lyndon Johnson; ABD’nin 36. Başkanıdır. Baflkanlığı döneminde ABD Vietnam’daki iç savaşa müdahil olmuş, bu karar sonraki yıllarda çokça eleştirilmiştir.
Richard Milhous Nixon ABD’nin 37. Başkanı olup, onun döneminde ABD Vietnam’dan askerlerini çekmeye başlamıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Richard Milhous Nixon ABD’nin 37. Başkanı olup, onun döneminde ABD Vietnam’dan askerlerini çekmeye başlamıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 109
Bilgi ve haberleri halka sunan sesli, görüntülü, basılı, elektronik ve sosyal iletişim araçlarından oluşan ortama verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Medya
B
İletişim
C
Sosyal medya
D
Verici
E
Alıcı
Açıklama:
Bu konumu ve rolü o kadar önemlidir ki, medyanın yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü kuvvet olduğu iddia edilir.
Bilgi ve haberleri halka sunan sesli, görüntülü, basılı, elektronik ve sosyal iletişim araçlarından oluşan ortama medya denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Bilgi ve haberleri halka sunan sesli, görüntülü, basılı, elektronik ve sosyal iletişim araçlarından oluşan ortama medya denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 110
Aşağıda verilen medya isimlerinden hangisi ABD'nin bilinen bir haber dergisidir?
Seçenekler
A
Washington Post
B
New York Times
C
Newsweek
D
Boston Globe
E
Wall Street Journal
Açıklama:
Diğer seçeneklerde geçen medya adları ülkenin önde gelen gazetelerinin adlarıdır.
Newsweek, ABD'nin önde gelen haber dergilerinden biridir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Newsweek, ABD'nin önde gelen haber dergilerinden biridir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 111
ABD’nin bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan yayılmacılığı
B
Amerikan istilası
C
Amerikan istisnacılığı
D
Amerikan emperyalizmi
E
Amerikan kültürü
Açıklama:
Amerikan istisnacılığı: ABD’nin bağımsızlıktan hemen sonra batıya doğru
yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama
özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip
olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisidir.
yayılmasının ve askeri, hukuki, siyasi, ekonomik, bilimsel gelişmeler kaydetmesinin doğurduğu özgüven nedeniyle, ABD’nin diğer ülkelerden ama
özellikle Avrupalılardan daha başarılı, farklı, üstün ve kutsal bir misyona sahip
olduğu düşüncesiyle oluşan ayrıcalıklık psikolojisidir.
Soru 112
1960’larda Vietnam Savaşı sonrasında Amerikalıların dış politikayla çok yakından ilgilenmesi ne şeklinde tezahür etmiştir?
Seçenekler
A
Angajelik
B
Yayılmacılık
C
İstilacılık
D
Müdahalecilik
E
Yalnızcılık
Açıklama:
1960’larda Vietnam Savaşı ve 11 Eylül 2001 terör saldırıları ve sonrasında Amerikalılar dış politikayla çok yakından ilgilenmiştir. Bu ilgi, Vietnam Savaşı sonrası olumsuz, yani Yalnızcılığa dönme, 11 Eylül sonrası ise dünyaya daha sert Angaje olma şeklinde tezahür etmiştir.
Soru 113
Amerikan toplumu, ABD’nin Soğuk Savaş boyunca hegemonya politikası izlenmesini, demokrasilerin desteklenmesini, piyasa ekonomisinin geliştirilmesini aşağıdaki hangi ülkeye karşı ideolojik savaş yaparak Amerikan çıkarlarının korunmasını istemiştir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği
B
Venezuela
C
Çin
D
Vietnam
E
Irak
Açıklama:
Amerikan toplumu, ABD’nin Soğuk Savaş boyunca hegemonya politikası
izlenmesini, demokrasilerin desteklenmesini, piyasa ekonomisinin geliştirilmesini ve Sovyetler Birliği’ne karşı ideolojik savaş yaparak Amerikan çıkarlarının korunmasını istemiştir.
izlenmesini, demokrasilerin desteklenmesini, piyasa ekonomisinin geliştirilmesini ve Sovyetler Birliği’ne karşı ideolojik savaş yaparak Amerikan çıkarlarının korunmasını istemiştir.
Soru 114
Watergate Skandalı aşağıdaki hangi ABD devlet başkanının döneminde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Lyndon B. Johnson
B
Ronald Reagan
C
Jimmy Carter
D
Richard Nixon
E
Gerard Ford
Açıklama:
Watergate Skandalı: 1972 yılında hırsızların, Washington DC’deki
Watergate binasındaki muhalif Demokratik Ulusal Komite ofisindeki
telefonların dinlenmesi için cihazlar yerleştirmeye ve belgeler çalmaya çalışırken yakalanması olayı.
Bu olay, Başkan Nixon’ın yeniden seçilmek için Demokratik Parti’yi dinlemeye ve bilgileri elde etmeye çalıştığı şeklinde yorumlandı. Nixon istifa etti ve ülkede büyük bir toplumsal tepki yarattı.
Watergate binasındaki muhalif Demokratik Ulusal Komite ofisindeki
telefonların dinlenmesi için cihazlar yerleştirmeye ve belgeler çalmaya çalışırken yakalanması olayı.
Bu olay, Başkan Nixon’ın yeniden seçilmek için Demokratik Parti’yi dinlemeye ve bilgileri elde etmeye çalıştığı şeklinde yorumlandı. Nixon istifa etti ve ülkede büyük bir toplumsal tepki yarattı.
Soru 115
ABD dış politikasının sınırları dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalmasını ve bunun yerine kendi iç sorunlarıyla ve işleriyle ilgilenmesi gerektiğini ifade eden dış politika yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri güvenlik
B
İzolasyonizm
C
Siyasi müdahalesizlik
D
Güçler/erkler ayrılığı sistemi
E
Angajman
Açıklama:
İzolasyonizm: ABD dış politikasının sınırları dışındaki uluslararası sorunlardan uzak kalmasını ve bunun yerine kendi iç sorunlarıyla ve işleriyle ilgilenmesi gerektiğini ifade eden bir dış politika yaklaşımı.
Soru 116
Amerikalıları Amerikan dış politikası konusunda harekete geçiren ideolojik tercihleri ve önceliklerini gösteren doğru eşleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Milyon Komitesi-Kore
B
Silah Satışı-İrlanda
C
Şimdiki Zaman Tehlikesi Komitesi-Almanya
D
Bir Milyon Komitesi-Japonya
E
Şimdiki Zaman Tehlikesi Komitesi-Sovyetler Birliği
Açıklama:
Amerikalıları Amerikan dış politikası konusunda harekete geçiren faktörlerden
biri de ideolojik tercihleri ve öncelikleridir. Örneğin, Amerikalı ‘Katoliklerin’ önemli bir kısmı, Franklin Roosevelt’in, aynı dini mezhepten olan ‘faşist’ İspanya hükümetine silah satışını önlemeye çalışmıştı. Muhafazakar eğilimli “Bir Milyon Komitesi” 1950’li yıllarda ABD’nin Çin’e yönelik politikası ile ilgili tartışmada önemli bir destekçi aktör olmuştur. Komünizm karşıtı bir örgüt olan “Şimdiki Zaman Tehlikesi Komitesi”, Nixon ve Ford’un Sovyetler Birliği’ne yönelik yumuşama politikasına desteği azaltmada önemli bir işlev üstlenmiştir.
biri de ideolojik tercihleri ve öncelikleridir. Örneğin, Amerikalı ‘Katoliklerin’ önemli bir kısmı, Franklin Roosevelt’in, aynı dini mezhepten olan ‘faşist’ İspanya hükümetine silah satışını önlemeye çalışmıştı. Muhafazakar eğilimli “Bir Milyon Komitesi” 1950’li yıllarda ABD’nin Çin’e yönelik politikası ile ilgili tartışmada önemli bir destekçi aktör olmuştur. Komünizm karşıtı bir örgüt olan “Şimdiki Zaman Tehlikesi Komitesi”, Nixon ve Ford’un Sovyetler Birliği’ne yönelik yumuşama politikasına desteği azaltmada önemli bir işlev üstlenmiştir.
Soru 117
Siyasetteki etkinliği nedeniyle, yasama, yürütme ve yargı olarak bilinen üç yönetim erkine ilave olarak aşağıdaki hangi ortama dördüncü kuvvet rolü verilmiştir?
Seçenekler
A
Medya
B
Kamuoyu
C
İş dünyası
D
lobiler
E
Sivil Toplum Hareketleri
Açıklama:
Dördüncü kuvvet: Siyasetteki etkinliği nedeniyle, yasama, yürütme ve yargı olarak bilinen üç yönetim erkine ilave olarak medyaya atfedilen sıfat.
Buna göre medya veya basın, diğer üç erk kadar siyasi arenada söz sahibidir.
Buna göre medya veya basın, diğer üç erk kadar siyasi arenada söz sahibidir.
Soru 118
Trump ile medya ve basın arasında ciddi bir yakınlaşma ve konsensüs aşağıdaki hangi olay ile gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Rusya ile ilişkiler
B
İran devrimine müdahale
C
Suriye'ye karşı füze saldırısı
D
Venezuela'ya siyasi destek
E
Arap baharı süreci
Açıklama:
Suriye krizinde ya da iç savaşında Başkan Obama döneminden beri başrol konumunda olan ABD, Esad yönetiminin kimyasal silah kullanması konusunda karşılık vereceğini ifade etmiştir. Trump bizzat kendisi bu savaşı bitireceğini ve ABD’yi bu krizden çıkaracağını söylemesine rağmen, Esad yönetiminin muhaliflere karşı kimyasal silah kullanması iddialarına kayıtsız kalamamış ve ABD kamuoyunun ve medyasının da etkisi ve baskısı altında kalarak Suriye’ye füzelerle karşılık vermiştir. Bu süreçte Trump ile medya ve basın arasında ciddi bir yakınlaşma ve konsensüs olmuştur. Diğer bir ifadeyle, ABD medyası ve basın-yayın kuruluşları Trump yönetiminin Suriye’ye karşı füze saldırısına istisnai eleştiriler hariç olmak üzere genelde tam destek vermişlerdir. Böylece simbiyotik ilişkiler işbirliği moduna dönmüştür.
Soru 119
Amerikan vatandaşlarının Amerikan dış politikasının militarizmine ve savaşçılığına karşı yaptıkları eylem türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Feminist hareket
B
Vicdani retçilik
C
Kaçak köle kanunu
D
Sivil itaatsizlik
E
Sivil haklar hareketi
Açıklama:
Amerikan dış politikasının militarizmine ve savaşçılığına karşı yapılan protestolardan çok dikkat çeken bir eylem türü de vicdani retçilik olarak bilinen harekettir. Vicdani retçiler, Amerikan askeri ve savaş operasyonlarına destek vermek istemedikleri için askerlik yapmayı reddederek hem askeri hem de psikolojik bir etki yapmaya çalışırlar.
Soru 120
Eisenhower tarafından ABD’nin katıldığı askeri operasyonların ve savaşların oluşmasına neden Demir Üçgen olarak isimlendirdiği çıkar ve baskı grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik gruplar
B
Siyasi eylem komitesi
C
Uzmanlık kuruluşları
D
Askeri-Sanayi İşbirliği
E
Sivil itaatsizlik
Açıklama:
Askeri-Sanayi İşbirliği: İlk kez Başkan D. D. Eisenhower’in 17 Ocak 1961
tarihinde yaptığı Veda konuşmasında dile getirdiği Askeri-Sanayi İşbirliği (Military-Industrial Complex) kavramı, silahlanma süreçlerinin ABD çıkarlarını tehlikeye atmakta olduğunu vurgulamış ve bunun sebebinin Kongre, Yönetim
ve Askeri Sanayi işletmelerinin işbirliği olduğunu iddia etmiştir.
tarihinde yaptığı Veda konuşmasında dile getirdiği Askeri-Sanayi İşbirliği (Military-Industrial Complex) kavramı, silahlanma süreçlerinin ABD çıkarlarını tehlikeye atmakta olduğunu vurgulamış ve bunun sebebinin Kongre, Yönetim
ve Askeri Sanayi işletmelerinin işbirliği olduğunu iddia etmiştir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi, ABD dış politikasının yapımını resmen ve doğrudan ifa ve icra eden temel aktörlerden değildir?
Seçenekler
A
İktidardaki siyasetçiler
B
Dış politika karar alıcıları
C
Bürokratlar
D
Uygulayıcılar
E
Kamuoyu
Açıklama:
Kamuoyu dışındaki aktörler güncel veya uzun dönem stratejilerin, politikaların, kararların ve diğer ilgili adımların atılmasında başrol oynar. Ancak, genel siyasette ve uluslararası ilişkilerde, ABD dış politika yapımında ve uygulanmasında sadece bu resmi ve doğrudan müdahil aktörler etkili ve yeterli değildir. Kamuoyu; sivil, gayri-resmi aktörlerden oluşan ve dolaylı müdahil olan geniş bir toplumsal alan bulunmaktadır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan toplumunun dış politikaya ilgi duymamasının nedenleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Amerikan istisnacılığı
B
Uluslararası politikada ABD etkisi
C
Federal iç siyasi yapı
D
Toplumun liberal özellik taşımaması
E
halkın oyu ile seçilen Başkanın geniş yetkilere sahip olması
Açıklama:
Demokratik sistem, sivil toplumun siyasal katılım ve etkileme araçlarını kullanmasına izin verir. Dolayısıyla Amerikan toplumu yerel veya genel (özellikle Kongre ve Başkan) seçimleri, lobicilik faaliyetleri, medya kanalları, toplumsal hareketler ve toplantılar ve diğer ilgili siyasal yöntemler ile siyasete etki eder. Böylece Amerikan toplumu, ABD dış politika sürecine görüşlerini, tutumunu, tercihini doğrudan ve dolaylı araçları kullanarak katılmış olur. Bu mekanizmalara rağmen toplumun dış siyasete ilgisi azdır.
Toplumun liberal özellik taşımaması
Toplumun liberal özellik taşımaması
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan kamuoyunun ortak yargısını anlamak üzere başvurulan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Genel seçimler
B
Özel araştırma
C
Referandum
D
Anket
E
Kamuoyu yoklaması
Açıklama:
Referandum, doğası gereği somut ve salt bir konuda kamuoyunun kanaatini ortaya çıkardığı için net ve güvenilir yöntemdir. Ancak ABD geleneğinde referandum olmadığı için, Amerikan kamuoyunun dış politika konundaki tutumunu referandum yoluyla öğrenmek mümkün değildir. Bunların dışında, kamuoyunun kanaatini ortaya çıkarmanın bir başka yolu, özel araştırma, anket, kamuoyu yoklaması ve diğer benzer yöntemler olabilir.
Soru 124
ABD medyasının habercilik, yorum, gündem oluşturmak, yönetimin/başkanın lehinde veya aleyhinde olmak gibi işlevleri nedeniyle medya ABD dış politikası üzerinde en etkili aktörlerin başında gelir. Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin küresel etkiye sahip başlıca haber dergilerinden biridir?
Seçenekler
A
CNN
B
NBC News
C
USA Today
D
Newsweek
E
New York Times
Açıklama:
ABD'nin küresel etkiye sahip televizyon, gazete ve haber dergileri arasından Newsweek başta gelen dergilerdendir.
Soru 125
Halkla sürekli yakın temas halinde olan Kongre üyeleri ile medya, genellikle yürütmeye karşı ortak çıkarları paylaşmaktadırlar. Özellikle başkanların yanlış bir politika izlemesi durumunda, Kongre ve medya bu yanlışlıkları ortaya çıkarmak için ortak hareket etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi medyanın bu rolüne verilen isimdir?
Seçenekler
A
Bilgilendirme
B
Yorum
C
Gündem oluşturma
D
Kamusal denetim
E
Politika geliştirme
Açıklama:
Medyanın önemli işlevleri arasında siyasiler ve yöneticiler üzerinde kamusal denetim yapmak da bulunmaktadır. Medya bu amaçla yönetimin tartışmalı politikalarını ve sorunlu davranışlarını gündeme taşır ve kamuoyunun dikkatine sunar. Ama bu denetimin, örneğin Kongre veya Yargının denetimi kadar doğrudan etkiler yaratması beklenmez, ancak ilgili kurumları harekete geçirmek suretiyle gerçekleşebilir.
Soru 126
ABD dış politikasında her bir kriz farklı toplumsal tepkiler ve medya tutumları doğurmuştur. ABD medyası ve kamuoyu, farklı yönetimlerin bu krizlere dönük dış politikasına krizin durumuna ve yönetimin etkisine göre değişen düzeyde tepkiler vermiştir. Aşağıdakilerden hangisi medyanın resmi dış politikaya tam destek verdiği bir durumdur?
Seçenekler
A
Arap Baharı
B
1990-1991 Körfez Savaşı
C
Watergate skandalı
D
Vietnam Savaşı
E
İran Kontra Skandalı
Açıklama:
1990-1991 Körfez savaşında medya, partiler-üstü bir yaklaşım göstererek Başkan G.W.H. Bush’un politikasına neredeyse hiç tartışmasız ve yüksek bir destek vermiştir. Medya, genel itibarı ile Bush yönetiminin argümanlarına destek vermiş ve ABD’nin etkin bir rol oynayabilmesini sağlamak üzere gerekli halk desteğinin ortaya çıkmasına yardım etmiştir.
Soru 127
Sivil toplum grupları, toplumdaki dezavantajlı grupların, sivil grupların, kadınların, barış yanlısı kesimlerin haklarının ve ihtiyaçlarının karşılanması yönünde katkılar yapmışlardır. Aşağıdakilerden hangisi yüksek politika kapsamında ülke çıkarları nedeniyle en kolay politize olabilen konudur?
Seçenekler
A
Nükleer silahların yayılması
B
Küresel çevre sorunları
C
İnsan hakları
D
Demokrasi
E
Maskülen uluslararası düzenin sorgulanması
Açıklama:
Silahlanma başlığı yüksek politika kapsamında yer alıp (realizm), ulusal çıkarlara göre en kolay siyasi önceliğe dönüşebilecek ve bu yönde karar alınabilecek şıktır.
Nükleer silahların yayılması
Nükleer silahların yayılması
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi ABD siyasi süreçlerinde baskı grubu sayılmayan bir aktördür?
Seçenekler
A
Sivil toplum kuruluşları
B
Düşünce kuruluşları
C
Meslek örgütleri
D
Siyasi partiler
E
Özel sektördeki kuruluşlar
Açıklama:
Baskı ve çıkar gruplarının amacı veya hedefi, iktidara gelmek değil ekonomik-sosyal siyasal iktidarı etkilemektir.
Siyasi partiler
Siyasi partiler
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi, ABD özel sektörü ile kamu sektörünün ABD dış ve güvenlik politikası üzerindeki gücünü ve etkisini gösteren bir örnektir?
Seçenekler
A
Çok uluslu şirketler
B
Askeri-sanayi işbirliği
C
Düşünce kuruluşları
D
Sivil toplum kuruluşları
E
Mesleki örgütler
Açıklama:
Askeri-Sanayi İşbirliği olarak bilinen silah sanayi kuruluşları, Kongre üyeleri ve yönetim bürokratlarından oluşan koalisyon için Başkan Eisenhower tarafından ileri sürülen Demir Üçgen kavramı ABD özel sektörü ile kamu sektörünün ABD dış ve güvenlik politikası üzerinde ne kadar ve hangi yollarla güçlü ve etkili olduğunu göstermesi açısından önemlidir. Eisenhower, ABD’nin katıldığı askeri operasyonların ve savaşların, Demir Üçgen olarak isimlendirdiği bu grupların etkisiyle oluştuğuna ve ulusal çıkarı tehlikeye attığına dikkat çekmiştir. Dış politika veya savunma ile ilgili önemli kararlar, kaçınılmaz olarak iş dünyası üzerinde etkilere sahip olmaktadır.
Askeri-sanayi işbirliği
Askeri-sanayi işbirliği
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi ABD'de işçilerin siyasi bir güç oluşturamama sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşçilerin bir sınıf bilinci oluşturamamış olmaları
B
Feodal bir geçmiş olması
C
İşçi toplumunun farklı kimliklere bölünmesi
D
Sosyalizmin etkili olamaması
E
Açık kapitalist toplum özelliği taşıması
Açıklama:
İşçiler sayısal açıdan bakıldığında toplumda son derece önemli bir yere sahip olmalarına rağmen, bu sayısal üstünlüklerini uygun bir etkiye ve siyasi bir güce dönüştüremedikleri görülmektedir. Bunda en önemli etken, işçilerin bir sınıf bilinci oluşturamamış olmalarıdır. Sosyalizmin Amerikan toplumunda çok önemsiz bir etkiye sahip olması, etkili bir işçi örgütlenmesi fikrinin neredeyse hiç doğmamasının en temel nedenidir. Bu tarihsel durumun temel nedenleri arasında ise; feodal bir düzenin olmayışı, Amerikan’ın açık bir kapitalist toplum oluşu ve yerleşim yerlerinin sürekli Batı’ya genişlemesi nedeniyle sürekli değişiklik arz etmiş olması sayılabilir.
Feodal bir geçmiş olması
Feodal bir geçmiş olması
Soru 131
Watergate skandalı aşağıdaki ABD Başkanlarının hangisinin döneminde geçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Lyndon B. Johnson
B
Ronald Reagan
C
Jimmy Carter
D
Richard Nixon
E
Gerard Ford
Açıklama:
Watergate Skandalı: 1972 yılında hırsızların, Washington DC’deki
Watergate binasındaki muhalif Demokratik Ulusal Komite ofisindeki
telefonların dinlenmesi için cihazlar yerleştirmeye ve belgeler çalmaya çalışırken yakalanması olayı.
Bu olay, Başkan Nixon’ın yeniden seçilmek için Demokratik Parti’yi dinlemeye ve bilgileri elde etmeye çalıştığı şeklinde yorumlandı. Nixon istifa etti ve ülkede büyük bir toplumsal tepki yarattı.
Watergate binasındaki muhalif Demokratik Ulusal Komite ofisindeki
telefonların dinlenmesi için cihazlar yerleştirmeye ve belgeler çalmaya çalışırken yakalanması olayı.
Bu olay, Başkan Nixon’ın yeniden seçilmek için Demokratik Parti’yi dinlemeye ve bilgileri elde etmeye çalıştığı şeklinde yorumlandı. Nixon istifa etti ve ülkede büyük bir toplumsal tepki yarattı.
Ünite 3
Soru 1
ABD devlet sisteminin temelinde federal bir devlet ya da hükümet düzeni kuran ABD Anayasası kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1789
B
1850
C
1900
D
1995
E
2001
Açıklama:
ABD devlet ve dış politika sisteminin işleyişini özetleyebileceksiniz.
Soru 2
Yasama,Yürütme ve Yargı'nın görev ve yetkilerinin birbirini dengelemesini, denetlemesini ve böylece üç erkten herhangi birinin aşırı bir şekilde güçlenerek tüm sistemi kontrol altına alamamasını amaçlayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasama ve Denge
B
Denetim ve Denge
C
Yargı ve Denge
D
Yürütme ve Denge
E
Denge ve Yargı
Açıklama:
ABD dış politika aktörlerini ve yetkilerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 3
ABD Başkanı'nın dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rolleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Devletin başıdır.
B
Anlaşmaları müzakere eder.
C
Diğer devletleri tanır.
D
Uluslararası diplomatik faaliyetleri yürütmez.
E
Kamuoyunu şekillendirir.
Açıklama:
ABD dış politika aktörlerini ve yetkilerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Kongre'nin ABD Dış politikasında sahip olduğu rol ya da görevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yasa Yapma Gücü
B
Cüzdan Gücü
C
Denetleme Gücü
D
Savaş İlanı Gücü
E
Diğer Devletleri Tanıma Gücü
Açıklama:
ABD Yasama gücü olan Kongre’nin dış politika sürecindeki rolünü açıklayabileceksiniz.
Soru 5
1972 yılında Başkan Nixon'un istifa etmesine neden olan skandal aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Washington Skandalı
B
Watergate Skandalı
C
Beyaz Saray Skandalı
D
Newyork Skandalı
E
Vietnam Skandalı
Açıklama:
ABD devlet ve dış politika sisteminin işleyişini özetleyebileceksiniz.
Soru 6
Savaş Yetkileri Yasası’nın çıkmasına neden olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vietnam Savaşı
B
Watergate Skandalı
C
İngiltere Savaşı
D
Meksika Savaşı
E
Amerika-İspanya Savaşı
Açıklama:
ABD’nin savaş kararı ile ilgili olarak başkan ve Kongre’nin birbirine dengeleme ve denetleme mekanizmasını değerlendirebileceksiniz.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi ABD Kongresi'nin dış politikada sahip olduğu rollerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yasa yapma gücü
B
Savaş ilanı gücü
C
Antlaşma onay gücü
D
Yargı gücü
E
Onaylama gücü
Açıklama:
ABD dış politika aktörlerini ve yetkilerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 8
ABD’de Kaçak Köle Kanunu hangi tarihte çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
1850
B
1880
C
1870
D
1840
E
1860
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 9
ABD’de Sanayi Örgütleri Kongresi hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1938
B
1886
C
1948
D
1930
E
1955
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 10
ABD’de İran - Kontra skandalı hani tarihte yaşanmıştır?
Seçenekler
A
1987
B
1989
C
1990
D
1979
E
1956
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 11
Irak, Kuveyt’i hangi tarihte işgal etmiştir?
Seçenekler
A
1990
B
1979
C
1995
D
1991
E
2004
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 12
Yasama, yürütme ve yargı erklerinin birbirleriyle ilişkisi düşünüldüğünde, ABD’nin siyasal sistemi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
ABD’de erkler ayrılığı sistemi vardır.
B
Başkan Kongre seçimlerini yeniletebilir.
C
Başkan Kongre’nin bir üyesi olmalıdır.
D
Yürütme erki Kongre üyelerinden oluşur.
E
ABD parlamenter sisteme sahip bir devlettir.
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 13
Amerikan istisnacılığı aşağıdaki hangi seçenekte doğru tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
ABD’nin kıtasal bir coğrafyaya sahip olması
B
ABD’nin dünyanın birinci askeri gücü olması
C
Amerikan Doları’nın dünyanın rezerv parası olması
D
ABD’nin dünyada aşkın bir amaca sahip olması
E
Amerikan halkının eğitim düzeyinin yüksek olması
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 14
ABD’nin geçmişte ve günümüzdeki diğer büyük güçlerden farklı olduğu çünkü “aşkın bir amaca” sahip olduğu iddiasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Amerikan Elitizmi
B
İzolasyonizm
C
Amerikan İstisnacılığı
D
Ulusal Güvenlik Anlayışı
E
Medeniyetler Çatışması Tezi
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan dış politikasında belli bir etkiye sahip olan baskı gruplarının ortaya çıkma nedenidir?
Seçenekler
A
Amerikan halkının isteği
B
Ordunun baskısı
C
Bireyin tek başına siyasi süreçlere etkisinin sınırlı olması
D
Amerikan yönetiminin teşvik edici tutumu
E
Giderek artan maliyetlerin düşürülmesi isteği
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 16
Kamuoyu tepkisinden duyulan kaygı ve korku, dolaylı da olsa Amerikan dış politikasında hayati seçeneklerin yürürlüğe konmasına engel olmaktadır. Bu korkunun en temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Başkanların halkoyu ile işbaşına geliyor olması
B
Kongreye karşı duyulan öfke
C
Kongre ve yargı arasındaki işbirliği
D
Halka karşı duyulan güvensizlik
E
Seçimlere katılımın düşük düzeylerde seyretmesi
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisinin Amerikan sisteminde bir baskı grubu veya çıkar grubu olmadığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Demokrat Parti
B
Çiftçi Büro Federasyonu
C
Kadın Seçmenler Ligi
D
Amerikan Tıp Birliği
E
Amerikan Öğretmenler Federasyonu
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 18
Sivil toplum grupları dış politika yapımında aşağıdaki konuların hangisinde daha aktif rol almaktadır?
Seçenekler
A
Ekonomik anlaşmalar
B
Turizm faaliyetleri
C
Silahsızlanma çalışmaları
D
Ulusal çıkarın korunması
E
Ailenin korunması
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 19
ABD’nin dünya politikasından uzak kalması ve kendi iç politika konularına odaklanması gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genişlemeci
B
Revizyonizm
C
İzolasyonizm
D
Bağlantısızlık
E
Statükocu
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 20
Irak’ın, Kuveyt’i işgali sırasında hangi ABD Başkanı görevde bulunmaktaydı?
Seçenekler
A
George Herbert Walker Bush
B
Ronald Wilson Reagan
C
William Jefferson Clinton
D
Herbert Wilson David Bush
E
Dwight David Eisenhower
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’na katılmasına neden olmuştur?
Seçenekler
A
İran-Kontra Skandalı
B
Pearl Harbor Baskını
C
Kaçak Köle Kanunu’nun yürürlüğe girmesi
D
Önleyici Savaş Doktrini’nin ortaya atılması
E
Vietnam Savaşı’na müdahil olunması
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi küçük bir grup olmasına rağmen bu küçüklüğü ile orantılı olmayacak bir biçimde Amerikan dış politikasında ciddi bir etkiye sahiptir?
Seçenekler
A
İşçiler
B
Köleler
C
Siyahlar
D
Latin Amerikalı göçmenler
E
Çiftçiler
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 23
ABD’nin dünya politikasından uzak kalmasını ve sadece kendi meselelerine odaklanması gerektiğini ifade eden dış politika yaklaşımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İzolasyonizm
B
Realizm
C
İdealizm
D
İrredentizm
E
Merkantalizm
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 24
ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’na katılmasına neden olan Pearl Habor Baskını’nı gerçekleştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Japonya
B
Almanya
C
SSCB
D
İtalya
E
Çin
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 25
Halkı ilgilendiren bir konuda halkın genel kanaat ve görüşünün varlığını ifade eden kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamuoyu
B
İstisnacılık
C
Elitizm
D
Ulusal güvenlik
E
Güçler ayrılığı
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 26
ABD başkanlarından Lyndon Johnson ve Richard Nixon’ın Vietnam Savaşı sırasında geniş halk kitlelerine hitap etmelerinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamuoyunun dikkatini iç politikadan uzaklaştırmak
B
Kongre’nin dış politika eleştirilerinden kurtulmak
C
Savaş vergilerinin artırılması için halkın onayını almak
D
Bir sonraki başkanlık seçimlerinde partisine destek sağlamak
E
Halkın sessiz çoğunluğunun dış politikada desteğini sağlamak
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 27
ABD siyasal sisteminde lobi ve lobicilik konusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Lobicilik faaliyetleri bir kanunla düzenlenmiştir
B
Lobicilik faaliyeti yapacaklar kendilerini tescil ettirmelidir
C
Baskı ve çıkar grupları lobicilik hizmetlerinden faydalanamaz
D
Lobiciler aldıkları ücreti beyan etmek zorundadırlar
E
Lobiciler Amerikan hükümetince alınacak kararları etkileme amacı güdebilir
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 28
Amerikan hükümeti ve Kongre tarafından alınan kararları etkileme amacı ile yürütülen profesyonel faaliyetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lobicilik
B
İstisnacılık
C
İzolasyonizm
D
Sivil İtaatsizlik
E
Vicdani retçilik
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 29
Aşağıdaki hangi ABD Başkanı zamanında ülke Vietnam’daki iç savaşa müdahil olmuştur?
Seçenekler
A
Lyndon Baines Johnson
B
Ronald Wilson Reagan
C
George Herbert Walker Bush
D
Franklin Delano Roosevelt
E
Herbert Clark Hoover
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisinin Amerikan halkının dış politika konularında görüşlerinin oluşmasında etkisi yoktur?
Seçenekler
A
Medya
B
Yabancılar
C
İş adamları
D
Gazeteciler
E
Politikacılar
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 31
Amerikan dış politikası ve dünya politikası ile ilgili kapsamlı raporlar hazırlayan ve analizler sunan, hükümetten bağımsız olarak çalışan ve strateji üreten kuruluşlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Medya
B
Baskı grubu
C
Çıkar grubu
D
Siyasi Parti
E
Düşünce kuruluşu
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 32
Amerikan halkının dış politika konularında görüşlerinin oluşmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?
Seçenekler
A
Medyanın
B
Yabancıların
C
İş adamlarının
D
Gazetecilerin
E
Politikacıların
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 33
ABD’de siyasi arenada yasama, yürütme ve yargı erkleri kadar söz sahibi olan ve “dördüncü kuvvet” olarak adlandırılan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pentagon
B
Baskı grubu
C
Çıkar grubu
D
Sendikalar
E
Medya
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 34
Aşağıdaki Amerikan başkanlarından hangisi döneminde ABD Vietnam’daki iç savaşa müdahil olmuştur?
Seçenekler
A
Richard Nixon
B
Franklin D. Roosevelt
C
Dwight D. Eisenhower
D
Lyndon Johnson
E
Gerald Ford
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan dış politikasının şekillenmesi sürecinde “dördüncü kuvvet” olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Senato Çoğunluk Lideri
B
Temsilciler Meclisi Çoğunluk Lideri
C
Başkan Yardımcısı
D
Dışişleri Bakan Yardımcısı
E
Basın
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 36
Aşağıdaki kurumlardan hangisinin Amerikan siyasi sisteminde uluslararası konularda kamuoyunu daha fazla temsil etme gücüne sahip olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Senato
B
Temsilciler Meclisi
C
Başkan
D
Yüksek Mahkeme
E
Dışişleri Bakanlığı
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan siyasetinde etkili olan barış hareketlerinin kullandığı yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vicdani ret eylemleri
B
Toplumsal şiddet eylemleri
C
Sivil itaatsizlik
D
Nobel Barış Ödülü sahiplerinin seferber edilmesi
E
Lobicilik faaliyetleri
Açıklama:
Dış politikada Karar Alma Yaklaşımının anlamı ve önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 38
Geçen zaman içinde bazı değişikliklere uğramış olsa da ABD için hâlâ geçerli olan, orijinal ve en üst hukuk metni olan ABD Anayasası kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1782
B
1785
C
1787
D
1789
E
1893
Açıklama:
ABD devlet sisteminin temelinde, federal bir devlet ya da hükümet düzeni kuran ABD Anayasası vardır. 1789 yılında yürürlüğe girmiş olan ABD Anayasası, geçen zaman içinde bazı değiıikliklere uğramış olsa da ABD için hâlâ geçerli olan, orijinal ve en üst hukuk metnidir. Önsöz, 7 Madde ve 27 Değişiklikten (amendments) oluşan ABD Anayasası, esas olarak üç kısımdan oluşur.
Soru 39
ABD devlet sistemine göre aşağıdakilerden hangisi bir sıralama yapıldığında en üst sırada yer alır?
Seçenekler
A
Yargı
B
Yasama
C
Yürütme
D
Eyalet Yönetimi
E
Yerel Yönetimler
Açıklama:
ABD devlet sisteminin en üstünde Federal Hükümeti oluşturan Yasama (Kongre), Yürütme (Başkan), Yargı (Yüksek Mahkeme) ve ona bağlı çok sayıda organlar bulunurken onun altında 50 tane eyalet ve eyalet yönetimleri (federe devletler) ve 1 federal bölge (Washington DC) yönetimi yer almakta, en alt kademede ise tüm ülkeye yayılmıı olan yerel yönetimler ve organlar yer almaktadır. Başkent Washington DC’de yer alan Federal Hükümetin Yasama, Yürütme ve Yargı güçleri devlet siteminin zirvesidir diyebiliriz.
Soru 40
ABD dış politikası bakımından çok büyük bir rolü olmasa da Amerikan Devlet Sistemi içindeki üçüncü güç, Yargı işlevini yapan Yüksek Mahkeme’dir. Yüksek Mahkeme, başkanın aday göstermesi ve Senato’nun onayıyla seçilen 9 üst düzey yargıçtan oluşmaktadır. Anayasal ve yasal konulardaki sorunlarla ilgilenen bu yargıçların kaç yıl görevde kalma yetkisi vardır?
Seçenekler
A
5 yıl
B
10 yıl
C
15 yıl
D
20 yıl
E
Ömür boyu
Açıklama:
ABD dış politikası bakımından çok büyük bir rolü olmasa da Amerikan Devlet Sistemi içindeki üçüncü güç, Yargı işlevini yapan Yüksek Mahkeme’dir. Yüksek Mahkeme, başkanın aday göstermesi ve Senato’nun onayıyla seçilen ve ömür boyu görevde kalma yetkisi olan 9 üst düzey yargıçtan oluşmaktadır. Yüksek Mahkeme, anayasal ve yasal konulardaki sorunlarla ilgilenir.
Soru 41
ABD dış politikasında görev ve yetki dağılımına baktığımızda, dış politikada karar alma sürecinde aşağıdakilerden hangisi doğrudan yer almaz?
Seçenekler
A
Yargı
B
Kongre
C
Başkan
D
Yasama
E
Yürütme
Açıklama:
Bu bilgiler ışığında ABD dış politikasında görev ve yetki dağılımına baktığımızda, ‘dış politika kararını kim verir?’ sorusuna tek ve kesin bir cevap verebilmek mümkün değildir çünkü hem Yasama yani Kongre hem de Yürütme yani başkan ve yürütme organlarının, Anayasa’dan kaynaklanan müşterek yetkileri bulunmaktadır. Yargı’nın dış politika karar alma sürecinde doğrudan bir rolü olmasa da en azından teorik olarak ve Anayasal mantık içinde potansiyel bir rol oynayabileceğini belirtmek gerekir.
Soru 42
1832’de ortaya çıkan ve 1856 yılında kapanan 3. Parti. Whig Partisi hangi başkan döneminde kurulmuştur?
Seçenekler
A
James K. Polk
B
Zachary Taylor
C
James Monroe
D
James Madison
E
Andrew Jackson
Açıklama:
Whig Partisi: Başkan Andrew Jackson döneminde 1832’de ortaya çıkan ve 1856 yılında kapanan 3. Parti. Başkan Andrew’in politikalarına ve Demokratik Parti’ye muhalefet için kurulmuş, Kongre’nin gücünün daha da artmasını savunmuştur. Ancak kısa bir süre sonra etkisini kaybetmiştir. Üyeleri arasında olan Abraham Lincoln’ın bu partiden ayrılıp Cumhuriyetçi Parti’den Başkan olması ve köleliğin kaldırılması konusundaki muhalefeti nedeniyle sona ermiştir.
Soru 43
ABD Başkanları, Kongre’nin izni veya savaşa katılma kararı olmadığı halde orduyu savaşa göndermişler ve ABD’yi savaşa dahil etmişlerdir. Örneğin Başkan Truman, ABD ordusunu Kore Savaşı’na göndermiştir, Başkan Johnson, 1965 yılında Dominik Cumhuriyeti’nin işgali için kullanmıştır, Başkan Reagan, 1983 yılında Grenada’nın işgali için kullanmıştır; Başkan Bush, 1989 yılında Panama’nın işgalinde kullanmıştır. ABD ordusunun bu savaşlara katılımı Kongre’nin savaş ilanı veya savaşa katılma kararı olmadığı halde, başkanların kararıyla gerçekleşmiştir.
Yukarıdaki açıklama doğrultusunda bu durum ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rollerinden hangisi ile ilgilidir?
Yukarıdaki açıklama doğrultusunda bu durum ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rollerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Başkomutandır.
B
Devletin başıdır.
C
Antlaşmaları müzakere eder.
D
En üst yöneticidir/yürütücüdür.
E
Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
Açıklama:
ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rollerini şu başlıklar altında açıklayabiliriz: • En üst yöneticidir/yürütücüdür. • Devletin başıdır. • Başkomutandır. • Antlaşmaları müzakere eder. • Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
Soru 44
ABD Başkanı’nın çok sayıda ve geniş yetkilerinin olması, ABD dış politikasını tam istediği gibi yapabildiği veya yönlendirebildiği anlamına gelmez. ABD başkanları çok güçlüdür ancak mutlak güçlü değildir. Çünkü tüm devlet yöneticilerinde olduğu gibi, ABD başkanlarının da başarısız ve yetersiz olduğu örnekler çoktur. “ABD’nin soğuk savaş boyunca Sovyetler Birliği engeli nedeniyle dış politika hedeflerine ulaşmakta zorluklarla karşılaşmış olması, Orta Doğu’da Arap-İsrail sorununu çözmekte başarısız olması, Vietnam, Irak ve Afganistan’da büyük kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kalması” örneği başkanın aşağıdaki hangi yetkisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
ABD’nin imkânları ve gücü, dış politika hedeşerine ulaşmakta yetersiz kalabilir.
B
Her başkan kendisinden önceki ABD taahhütlerine ve sorunlarına göre hareket etmek durumundadır.
C
ABD Başkanı’nın uluslararası ilişkiler ve gelişmeler hakkında her zaman tam ve doğru bilgi alabilme şansı yoktur.
D
ABD başkanları da içinde bulundukları uluslararası sistemin sınırlandırmalarından ve baskılarından etkilenmektedir.
E
Zaman baskısı karşısında ABD Başkanı da ani ve yanlış kararlar vermek durumunda kalabilir ve böylece ABD’nin çıkarlarına zarar verebilir.
Açıklama:
Her şeyden önce, ABD başkanları da içinde bulundukları uluslararası sistemin sınırlandırmalarından ve baskılarından etkilenmektedir. İkincisi, ABD Başkanı da uluslararası ilişikler ve gelişmeler hakkında her zaman tam ve doğru bilgi alabilme şansı yoktur. Üçüncüsü zaman baskısıdır ki ABD Başkanı da ani ve yanlış kararlar vermek durumunda kalabilir ve böylece ABD’nin çıkarlarına zarar verebilir. Dördüncüsü, ABD’nin imkânları ve gücü, dış politika hedeşerine ulaşmakta yetersiz kalabilir. Beşincisi, her başkan kendisinden önceki ABD taahhütlerine ve sorunlarına göre hareket etmek durumundadır. Altıncısı, zaman zaman da başkan, kendi bürokratik yapısından ve memurlarından kaynaklanan sınırlamalarla karşılaşır. Nihayet, bunlara bir de başkanların kendi kişilik özelliklerindeki zafiyetleri eklemek gerekir. Başkanların kişisel, psikolojik, ideolojik, kültürel ve siyasi özellikleri ile şahsi tercihleri, ABD dış politikasına olumlu olduğu kadar olumsuz etkiler yapar.
Soru 45
İçeride yaklaşık 30.000 memur ve dışarıda 500 civarında büyükelçi, konsolos ve misyon çalışanı olan ve yaklaşık 2 milyar dolar bütçeli Dışişleri Bakanlığı, dört kısımdan oluşur. Dışişleri Bakanlığının ikinci kısmı, 1 Dışişleri Bakanı Vekili (Deputy Secretary) ile 4 müsteşardan (undersecretary) oluşur. Aşağıdakilerden hangisi müsteşarların ilgi alanları arasında değildir?
Seçenekler
A
İdari işler
B
Siyasi işler
C
Ekonomi ve tarım işleri
D
Uluslararası güvenlik işleri
E
Bakanlık bürokrasisinin sevk ve idaresi
Açıklama:
Birinci kısim, başkanın atadığı Dışişleri Bakanı (Secretary of State) olup görevi bir yandan başkana ‘yardım etmek’ diğer yandan da bakanlık bürokrasisini sevk ve idare etmektir. Dışişleri Bakanlığının ikinci kısmı, 1 Dışişleri Bakanı Vekili (Deputy Secretary) ile 4 müsteşardan (undersecretary) oluşur. (Müsteşarların ilgi alanları şunlardır; ekonomi ve tarım işleri, siyasi işler, uluslararası güvenlik işleri ve idari işler). Daha alt düzeyde, değişik alanlar için atanmış çok sayıda bakan yardımcıları (assistant secretary) yer almaktadır.
Soru 46
Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşan Kongre’de iki partili bir düzen, yani Cumhuriyetçiler ve Demokratların hakim olduğu bir yapı vardır. Cumhuriyetçi ve Demokrat Partilerin Kongre içindeki ağırlığı, dış politika sürecine de yansır. Aşağıdakilerden hangisi dış politikada Cumhuriyetçileri Demokratlardan ayırır?
Seçenekler
A
Barışçıl
B
Özgürlükçü
C
Daha liberal
D
Zor kullanma
E
Ekonomik ve ticari iş birliği yanlısı
Açıklama:
Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşan Kongre’de iki partili bir düzen, yani Cumhuriyetçiler ve Demokratların hakim olduğu bir yapı vardır. Nihayet Kongre’nin her iki kanadında da uzmanlık komiteleri vardır. Kongre’nin tüm işlevlerinde 100 üyeli Senato ile 435 üyeli Temsilciler Meclisi’nin Anayasa’da belirtilen görev ve sorumlulukları bulunmaktadır. Genel olarak belirtmek gerekirse Demokratlar, dış politikada daha liberal, özgürlükçü, ekonomik ve ticari iş birliği yanlısı ve barışa öncelik verirken Cumhuriyetçiler, dış politikada daha muhafazakâr, silahlı kuvvetlere dayalı ve zor kullanma ağırlıklı konulara ağırlık verir. İşte bu nedenle, Demokratların ve Cumhuriyetçilerin anlaşma içinde olduğu durumlarda aktif bir ABD dış politikası, çatışma içinde olduğu durumlarda daha düşük profilli bir ABD dış politikası oluşur. Ama bu demek değildir ki, Demokratlar ve Cumhuriyetler, ABD çıkarları için iş birliği ve danışma yapmazlar.
Soru 47
Watergate Skandalı, hangi başkan döneminde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
John F. Kennedy 1961-1963
B
Lyndon B. Johnson 1963-1969
C
Richard Nixon 1969-1974
D
Gerald Ford 1974-1977
E
Jimmy Carter 1977-1981
Açıklama:
Dış politika söz konusu olduğunda Demokratlar ve Cumhuriyetçiler, Kongre’de ve Başkanlıkta konsensüs içinde oldu. Bu konsensüs 1970’lerde değişmeye ve dış politikanın yapımı ve içeriği konusunda partiler arasında farklılıklar doğmaya başladı. Bu farklılık öylesi bir noktaya geldi ki Nixon Yönetimi meşhur Watergate Skandalı olarak bilinen bir komplo ile karşılaşınca Kongre’deki Demokratlar, Cumhuriyetçi Nixon’a karşı daha sıkı tedbirler almaya karar verdi. Watergate Skandalı, 1972 yılında Başkan Nixon’un partisinden kişilerin Washington’daki Watergate işhanındaki Demokrat Parti’nin bürosuna girerek telefon dinleme aletleri yerleştirdiğinin ortaya çıkması ile gelişen ve en sonunda Başkan Nixon’un istifa etmek zorunda kalmasına yol açan olaydır.
Soru 48
ABD devlet sisteminin temeli neye dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Özgürlük
C
Eşitlik
D
Demokrasi
E
Liberalizm
Açıklama:
ABD devlet sisteminin temelinde, federal bir devlet ya da hükümet düzeni kuran ABD Anayasası vardır. 1789 yılında yürürlüğe girmiş olan ABD Anayasası, geçen zaman içinde bazı değişikliklere uğramış olsa da ABD için hâlâ geçerli olan, orijinal ve en üst hukuk metnidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 49
ABD Anayasasının birinci kısmında kaç maddede devlet kurumları arasındaki görev ve yetki dağılımı düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
ABD Anayasası, esas olarak üç kısımdan oluşur. Birinci kısım, Önsöz ve 7 Madde’de devlet kurumları arasındaki görev ve yetki dağılımını düzenler. 1.Madde, Yasama işlevinin Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşan Kongre tarafından yapılacağını, 2.Madde, Yürütme işlevinin Başkan tarafından yapılacağını, 3.Madde, Yargı işlevinin Yüksek Mahkeme ve onun altındaki mahkemeler tarafından yapılacağını, 4.Madde, eyaletlerin konumlarını, 5.Madde, Anayasa değişikliklerinin nasıl yapılacağını, 6. Madde, Amerikan Borçlarını, Anlaşmaların üst hukuk oluşunu ve Yemin şartını, 7.Madde, Anayasa’nın Onaylama şeklini düzenlemektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 50
Amerika'da federal bölge yönetimi nerededir?
Seçenekler
A
Pentagon
B
Washington DC
C
Winconsin
D
Virginia
E
New Jersey
Açıklama:
ABD devlet sisteminin en üstünde Federal Hükümeti oluşturan Yasama (Kongre), Yürütme (Başkan), Yargı (Yüksek Mahkeme) ve ona bağlı çok sayıda organlar bulunurken onun altında 50 tane eyalet ve eyalet yönetimleri (federe devletler) ve 1 federal bölge (Washington DC) yönetimi yer almakta, en alt kademede ise tüm ülkeye yayılmış olan yerel yönetimler ve organlar yer almaktadır. Başkent Washington DC’de yer alan Federal Hükümetin Yasama, Yürütme ve Yargı güçleri devlet sisteminin zirvesidir diyebiliriz. Doğru yanıt B'dir.
Soru 51
ABD'de yasama gücü kime aittir?
Seçenekler
A
Temsilciler Meclisi
B
Yüksek Mahkeme
C
Başkan Yardımcısı
D
Başkan
E
Kongre
Açıklama:
Yasama işlevi: Senato ve Temsilciler Meclisi ismindeki iki yasama organından oluşan Kongre tarafından yapılır. Senato, her eyaletin 2 temsilcisinden ve 6 yıllığına seçilmiş olan 100 Senatörden oluşurken Temsilciler Meclisi, 2 yıllığına ülke çapındaki seçim bölgelerinden seçilmiş olan 435 temsilciden oluşur. Kongre’de yasama genel olarak iki kademede yapılır. Bir yasa teklifi, önce Senato ve/veya Temsilciler Meclisindeki ilgili alt ve ana komiteden geçmeli (Senatoda 17 Komite, Temsilciler Meclisinde 19 Komite bulunmaktadır.) daha sonra Kongre Genel Kurulu’nda kabul edilmeli ve en sonunda başkan tarafından onaylanmalıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 52
ABD'de devlet yönetiminde kullanılan, yasama, yürütme ve yargının görev ve yetkilerinin birbirini dengelemesini, denetlemesini ve böylece üç erkten herhangi birinin aşırı bir şekilde güçlenerek tüm sistemi kontrol altına alamamasını amaçlayan mekanizmaya ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kuvvetler Ayrılığı
B
Yönetimde Bağımsızlık
C
Kontrollü Yönetim
D
Denetim ve Denge
E
Güç ve Yetkiyi Sınırlama
Açıklama:
ABD'de dönemin Avrupa modelinin aksine, yönetimin, güç ve yetkinin farklı kurum ve yöneticilere dağıtılarak yapılması arzulanmıştır. Bunu sağlamak için sadece güçler ve yetkiler dağıtılmamış, aynı zamanda bu güçlerin birbirini kontrol etmelerini ve denetlemelerini sağlayacak bir düzen kurulmuştur. Türkçeye Denetim ve Denge (Check and Balance) olarak çevirebileceğimiz bu anlayışa göre, Yasama, Yürütme ve Yargı’nın görev ve yetkilerinin birbirini dengelemesi, denetlemesi ve böylece üç erkten herhangi birinin aşırı bir şekilde güçlenerek tüm sistemi kontrol altına alması önlenmeye çalışılmıştır. Denetim ve Denge sürecinde özellikle iki önemli araç vardır: Birincisi, devletin yönetimiyle ilgili yetkiler erklere dağıtılmıştır. Örneğin, dış politika karar alma yetkileri özellikle Yasama’ya ve Yürütme’ye verilmiştir. Hem Yasama hem de Yürütme, dış politikada karar alma yetkilerine ve görevine sahiptirler. İkincisi, özellikle Yasama ve Yürütme birbirlerinin kararlarını ret etme ya da değiştirme hakkına sahiptir. Başkan Kongre’nin kararını ‘veto’ ederek Kongre de başkan’ın kararını ‘ret ederek veya değiştirerek’ denetleme ve dengelemeye çalışır. Böylece erklerden her biri, diğerinin faaliyetlerini engelleme, sınırlama ve hatta değiştirme yetkisine sahiptirler. Doğru yanıt D'dir.
Soru 53
Hangi modele göre ABD dış politikasında hakim ve etkin erk, başkan ve yürütme organlarıdır?
Seçenekler
A
Başkanlık modeli
B
Kongre Modeli
C
Anayasal Denge Modeli
D
Neoklasik Model
E
Bürokratik Model
Açıklama:
Başkanlık Modeli’ne göre, ABD dış politikasında hakim ve etkin erk, başkan ve yürütme organlarıdır. ABD dış politikası bu aktör ve kurumlar tarafından yapılır, hatta yapılmalıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 54
I. Başkomutanlık
II. Kamuoyunun şekillendirme
III. Doktrin yayınlama
Yukarıdakilerden hangileri ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rolleri arasındadır?
II. Kamuoyunun şekillendirme
III. Doktrin yayınlama
Yukarıdakilerden hangileri ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rolleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rollerini şu başlıklar altında açıklayabiliriz: En üst yöneticidir/yürütücüdür. Devletin başıdır. Başkomutandır. Antlaşmaları müzakere eder. Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir. Diğer devletleri tanır. Başkan tekeldir. Kamuoyunu şekillendirir. Uluslararası diplomatik faaliyetler yapar ve yürütür. Başkanlık doktrinleri yayınlar. Doğru yanıt E'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi ABD'de Milli Güvenlik Kurulu'nun asli üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
CIA başkanı
B
Başkan
C
Başkan yardımcısı
D
Dışişleri bakanı
E
Savunma bakanı
Açıklama:
MGK üyeleri şunlardır: Asli üyeler: başkan, başkan yardımcısı, dışişleri bakanı, savunma bakanı. Asli Danışmanlar: CIA Başkanı ve genelkurmay başkanı. Özel danışmanlar: Silahların Kontrolü ve Silahsızlanma Dairesi Müdürü ve USIA (ABD Bilgi Kurumu) ve Başkanın Milli Güvenlik Danışmanı. Bakanlar da esasen başkana yardım etmekle görevli olmakla birlikte, aynı zamanda başında bulundukları bakanlığın tüm işlerinden sorumludur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 56
I. Kamuoyunu şekillendirme II. Yasa yapma III. Savaş ilanı Yukarıdakilerden hangileri Kongre'nin ABD dış politikasında sahip olduğu görev ve sorumluluklar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kongre’nin ABD dış politikasında sahip olduğu rol ya da görevler şunlardır: Yasa Yapma Gücü, Cüzdan Gücü, Onaylama Gücü, Denetleme Gücü , Antlaşma Onay Gücü, Savaş İlanı Gücü. Doğru yanıt D'dir.
Soru 57
ABD dış politikasının oluşumunda ciddi bir kırılma olan ve Savaş Yetkileri Yasası'nın çıkmasına neden olan savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Körfez Savaşı
B
Vietnam Savaşı
C
Irak Savaşı
D
Afganistan Savaşı
E
Japonya Savaşı
Açıklama:
Vietnam Savaşı, ABD dış politikasının oluşumunda ciddi bir kırılma ve bunun sonucunda yeni bir düzenleme doğurmuştur: Savaş Yetkileri Yasası. Doğru yanıt B'dir.
Soru 58
ABD başkanlarından hangisinin yönetimi Milletler Cemiyeti’nin kurulmasına öncülük etmiştir?
Seçenekler
A
Calvin Coolidge
B
Warren G. Hardy
C
Woodrow Wilson
D
Theodore Roosevelt
E
William Howard Taft
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Başkan Woodrow Wilson Yönetimi, Milletler Cemiyeti’nin kurulmasına öncülük etmiş ve uluslararası sistemde ideal bir düzen kurmaya çalışmış ancak Kongre Wilson’ın politikasını onaylamadığı için ABD bu örgüte üye olamamış ve dış politikasında radikal bir değişikliğe yol açmıştı.
Soru 59
ABD Anayasası kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1783
B
1785
C
1788
D
1789
E
1791
Açıklama:
1789 yılında yürürlüğe girmiş olan ABD Anayasası, geçen zaman içinde bazı değişikliklere uğramış olsa da ABD için hâlâ geçerli olan, orijinal ve en üst hukuk metnidir.
Soru 60
Amerikan vatandaşlarının devlete karşı insan hak ve özgürlüklerini garanti altına almak için Anayasa’ya eklenmiş olan Haklar Bildirgesi kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1789
B
1791
C
1793
D
1794
E
1795
Açıklama:
1791’de kabul edilen Haklar Bildirgesi, Amerikan vatandaşlarının devlete karşı insan hak ve özgürlüklerini garanti altına almak için Anayasa’ya eklenmiştir.
Soru 61
Önsöz, 7 Madde ve 27 Değişiklikten (amendments) oluşan ABD Anayasası, esas olarak üç kısımdan oluşur. Birinci kısım, Önsöz ve 7 Madde’de devlet kurumları arasındaki görev ve yetki dağılımını düzenler. Buna göre aşağıda verilenlerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
1.Madde, Yasama işlevinin Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşan Kongre tarafından yapılacağını, düzenler.
B
2.Madde, Yürütme işlevinin Senato tarafından yapılacağını, düzenler.
C
3.Madde, Yargı işlevinin Yüksek Mahkeme ve onun altındaki mahkemeler tarafından yapılacağını, düzenler.
D
5.Madde, Anayasa değişikliklerinin nasıl yapılacağını, düzenler.
E
6.Madde, Amerikan Borçlarını, Anlaşmaların üst hukuk oluşunu ve Yemin şartını, düzenler.
Açıklama:
2.Madde, Yürütme işlevinin Başkan tarafından yapılacağını, düzenler
Soru 62
ABD devlet sistemine göre aşağıdakilerden hangisi bir sıralama yapıldığında en üst sırada yer alır?
Seçenekler
A
Eyalet Yönetimi
B
Yerel Yönetimler
C
Yasama (Kongre)
D
Yürütme (Başkan)
E
Yargı (Yüksek Mahkeme)
Açıklama:
ABD devlet sisteminin en üstünde Federal Hükümeti oluşturan Yasama (Kongre), Yürütme (Başkan), Yargı (Yüksek Mahkeme) ve ona bağlı çok sayıda organlar bulunurken onun altında 50 tane eyalet ve eyalet yönetimleri (federe devletler) ve 1 federal bölge (Washington DC) yönetimi yer almakta, en alt kademede ise tüm ülkeye yayılmıı olan yerel yönetimler ve organlar yer almaktadır.
Soru 63
ABD devlet sistemine göre aşağıdakilerden hangisi bir sıralama yapıldığında en alt sırada yer alır?
Seçenekler
A
Eyaletler
B
Yerel yönetimler
C
Eyalet yönetimleri
D
Sivil toplum örgütleri
E
Yasama,Yürütme, Yargı
Açıklama:

Soru 64
Tüm yürütmenin başı olan başkan Amerikan seçmenleri tarafından kaç yıllığına seçilir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
4 yıllığına Amerikan seçmenleri tarafından seçilen başkan tüm yürütmenin başı olup yürütme görevini kendisine yardımcı olmak üzere tayin ettiği/atadığı bakanlar (secretaries-sekreterler) ile Başkanlık kadrosunun desteğiyle yapar.
Soru 65
ABD dış politikası bakımından çok büyük bir rolü olmasa da Amerikan Devlet Sistemi içindeki üçüncü güç, Yargı işlevini yapan Yüksek Mahkeme’dir. Yüksek Mahkeme, başkanın aday göstermesi ve Senato’nun onayıyla seçilen kaç üst düzey yargıçtan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
3
B
6
C
9
D
12
E
15
Açıklama:
Yüksek Mahkeme, başkanın aday göstermesi ve Senato’nun onayıyla seçilen ve ömür boyu görevde kalma yetkisi olan 9 üst düzey yargıçtan oluşmaktadır.
Soru 66
Andrew Jackson döneminde 1832’de kurulan 3.Parti Whig Partisi kaç yılında kapanmıştır?
Seçenekler
A
1839
B
1842
C
1847
D
1850
E
1856
Açıklama:
Başkan Andrew Jackson döneminde 1832’de ortaya çıkmış ve 1856 yılında kapanmış olan 3. Parti. Başkan Andrew’in politikalarına ve Demokratik Parti’ye muhalefet için kurulmuş ve Kongre’nin gücünün daha da artmasını savunmuştur. Ancak kısa bir süre sonra etkisini kaybetmiştir. Üyeleri arasında olan Abraham Lincoln’ın bu partiden ayrılıp Cumhuriyetçi Parti’den Başkan olması ve köleliğin kaldırılması konusundaki muhalefeti nedeniyle sona ermiştir.
Soru 67
Watergate Skandalı, aşağıdaki hangi başkan döneminde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Gerald Ford
B
Jimmy Carter
C
Richard Nixon
D
John F. Kennedy
E
Lyndon B. Johnson
Açıklama:
Dış politika söz konusu olduğunda Demokratlar ve Cumhuriyetçiler, Kongre’de ve Başkanlıkta konsensüs içinde oldu. Bu konsensüs 1970’lerde değişmeye ve dış politikanın yapımı ve içeriği konusunda partiler arasında farklılıklar doğmaya başladı. Bu farklılık öylesi bir noktaya geldi ki Nixon Yönetimi meşhur Watergate Skandalı olarak bilinen bir komplo ile karşılaşınca Kongre’deki Demokratlar, Cumhuriyetçi Nixon’a karşı daha sıkı tedbirler almaya karar verdi. Watergate Skandalı, 1972 yılında Başkan Nixon’un partisinden kişilerin Washington’daki Watergate işhanındaki Demokrat Parti’nin bürosuna girerek telefon dinleme aletleri yerleştirdiğinin ortaya çıkması ile gelişen ve en sonunda Başkan Nixon’un istifa etmek zorunda kalmasına yol açan olaydır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi ABD Anayasasının ikinci kısmında yer alır?
Seçenekler
A
Yasama işlevi Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşan Kongre tarafından yapılır
B
Yürütme işlevi Başkan tarafından yapılır
C
Amerikan Borçları ve Anlaşmaları üst hukuku oluşturur
D
Amerikan vatandaşlarının devlete karşı insan hak ve özgürlüklerini garanti altına almak
E
ABD’nin karşılaştığı sorunlara veya olaylara çözüm bulmak
Açıklama:
Önsöz, 7 Madde ve 27 Değişiklikten (amendments) oluşan ABD Anayasası, esas olarak üç kısımdan oluşur. Birinci kısım, Önsöz ve 7ıMadde’de devlet kurumları arasındaki görev ve yetki dağılımını düzenler. 1.Madde, Yasama işlevinin Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşan Kongre tarafından yapılacağını, 2.Madde, Yürütme işlevinin Başkan tarafından yapılacağını, 3.Madde, Yargı işlevinin Yüksek Mahkeme ve onun altındaki mahkemeler tarafından yapılacağını, 4.Madde, eyaletlerin konumlarını, 5.Madde, Anayasa değişikliklerinin nasıl
yapılacağını, 6. Madde, Amerikan Borçlarını, Anlaşmaların üst hukuk oluşunu ve
Yemin şartını, 7.Madde, Anayasa’nın Onaylama şeklini düzenlemektedir. Anayasa’nın ikinci kısım, Hakları Bildirgesi (Bill of Rights) olarak bilinen ilk 10 Değişiklik maddesidir. 1791’de kabul edilen Haklar Bildirgesi, Amerikan vatandaşlarının devlete karşı insan hak ve özgürlüklerini garanti altına almak için Anayasa’ya eklenmiştir. Üçüncü kısım, 1795 yılından 1992 yılına kadar geçen sürede yapılan 17 değişikliktir. Bu değişiklikler, ABD’nin karşılaştığı sorunlara veya olaylara çözüm bulmak amacıyla yapılmış olan düzenlemelerdir.
yapılacağını, 6. Madde, Amerikan Borçlarını, Anlaşmaların üst hukuk oluşunu ve
Yemin şartını, 7.Madde, Anayasa’nın Onaylama şeklini düzenlemektedir. Anayasa’nın ikinci kısım, Hakları Bildirgesi (Bill of Rights) olarak bilinen ilk 10 Değişiklik maddesidir. 1791’de kabul edilen Haklar Bildirgesi, Amerikan vatandaşlarının devlete karşı insan hak ve özgürlüklerini garanti altına almak için Anayasa’ya eklenmiştir. Üçüncü kısım, 1795 yılından 1992 yılına kadar geçen sürede yapılan 17 değişikliktir. Bu değişiklikler, ABD’nin karşılaştığı sorunlara veya olaylara çözüm bulmak amacıyla yapılmış olan düzenlemelerdir.
Soru 69
ABD devlet yönetiminde 'erkler/güçler ayırımı' denilen sistemin en önemli amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diktatörlük veya tiranlık yönetiminin oluşmasını önlemek
B
Sadece görev dağılımı yapmak
C
İş bölümü yapmak
D
Performansı arttırmak
E
Güç ve yetkiyi aynı kurum ve yöneticilere dağıtmak
Açıklama:
ABD devlet yönetiminde ‘erkler/güçler ayırımı’ denilen bir sistem vardır. Devletin yönetimi Yasama, Yürütme ve Yargı erklerine dağıtılmıştır ve her
bir erkin yetki ve görevleri Anayasa’da tanımlanmıştır. Genel siyaset teorisine göre, erklerin bu şekilde ayrılmasının nedeni, sadece görev dağılımı ya da iş bölümü yapılması ve performansın artırılması değildir; aynı zamanda, daha en önemlisi, ülkede diktatörlük veya tiranlık yönetiminin oluşmasını önlemektir. ABD’yi kuran liderlerin bu modeli seçmiş olmalarının nedeni, Avrupa’daki krallıkların ve tiranlıkların ABD’de olmasını önlemektir. Dönemin Avrupa modelinin aksine, yönetimin, güç ve yetkinin farklı kurum ve yöneticilere dağıtılarak yapılması arzulanmıştır.
bir erkin yetki ve görevleri Anayasa’da tanımlanmıştır. Genel siyaset teorisine göre, erklerin bu şekilde ayrılmasının nedeni, sadece görev dağılımı ya da iş bölümü yapılması ve performansın artırılması değildir; aynı zamanda, daha en önemlisi, ülkede diktatörlük veya tiranlık yönetiminin oluşmasını önlemektir. ABD’yi kuran liderlerin bu modeli seçmiş olmalarının nedeni, Avrupa’daki krallıkların ve tiranlıkların ABD’de olmasını önlemektir. Dönemin Avrupa modelinin aksine, yönetimin, güç ve yetkinin farklı kurum ve yöneticilere dağıtılarak yapılması arzulanmıştır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi üç erkten herhangi birinin aşırı bir şekilde güçlenerek tüm sistemi kontrol altına alamamasını amaçlayan bir mekanizmadır?
Seçenekler
A
Yasama
B
Yürütme
C
Yargı
D
Denetim
E
Denetim ve Denge
Açıklama:
Denetim ve Denge: Yasama, Yürütme ve Yargı’nın görev ve yetkilerinin birbirini
dengelemesini, denetlemesini ve böylece üç erkten herhangi birinin aşırı bir şekilde güçlenerek tüm sistemi kontrol altına alamamasını amaçlayan bir
mekanizmadır.
dengelemesini, denetlemesini ve böylece üç erkten herhangi birinin aşırı bir şekilde güçlenerek tüm sistemi kontrol altına alamamasını amaçlayan bir
mekanizmadır.
Soru 71
1973 yılında Savaş Yetkileri Yasası hangi organ tarafından çıkartılmıştır?
Seçenekler
A
Başkan
B
Senato
C
Kongre
D
Sivil Toplum Örgütleri
E
Eyalet Yönetimleri
Açıklama:
Başkanın daha sorumlu hareket etmesinin sağlanması için, Kongre tarafından 1973 yılında Savaş Yetkileri Yasası çıkartılmıştır. Kongre bu kanunla, savaş ilanı ve asker gönderme konusunda kendi yetkisini ve gücünü öne çıkarmak istemiştir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rollerinden biri değildir
Seçenekler
A
En üst yöneticidir/yürütücüdür
B
Üst düzey yöneticileri seçer
C
Antlaşmaları müzakere eder
D
Başkomutandır
E
Başkanlık doktrinleri yayınlar
Açıklama:
ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rollerini şu
başlıklar altında açıklayabiliriz:
• En üst yöneticidir/yürütücüdür.
• Devletin başıdır.
• Başkomutandır.
• Antlaşmaları müzakere eder.
• Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
• Diğer devletleri tanır.
• Başkan tekeldir.
• Kamuoyunu şekillendirir.
• Uluslararası diplomatik faaliyetler yapar ve yürütür.
• Başkanlık doktrinleri yayınlar.
başlıklar altında açıklayabiliriz:
• En üst yöneticidir/yürütücüdür.
• Devletin başıdır.
• Başkomutandır.
• Antlaşmaları müzakere eder.
• Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
• Diğer devletleri tanır.
• Başkan tekeldir.
• Kamuoyunu şekillendirir.
• Uluslararası diplomatik faaliyetler yapar ve yürütür.
• Başkanlık doktrinleri yayınlar.
Soru 73
Hangi ABD Başkanı ABD’yi Milletler Cemiyeti’ne üye yapmak ve uluslararası düzen kurmak için taahhüt altına sokmak istemiş ve bu amaçla imzalamış olduğu Paris Antlaşması Senato tarafından reddedilmiştir?
Seçenekler
A
Wilson
B
Hoover
C
Roosevelt
D
Truman
E
Eisenhower
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Başkan Wilson Yönetimi, ABD’yi Milletler Cemiyeti’ne üye yapmak ve uluslararası düzen kurmak için taahhüt altına sokmak istemiş ve bu amaçla imzaladığı Paris Antlaşması Senato tarafından reddedilmiştir. Bu düzenleme aynı zamanda ABD dış politika karar alma sürecinde Başkan/Yürütme ile Kongre/Yasama’nın birbirini nasıl denetleme ve dengeleme yaptığını gösteren tipik ve çok önemli bir örnektir.
Soru 74
Aşağıdaki hangi kavram kişilerin belli bir konuda ortaya koyduğu etkileyici ve çığır açıcı güce sahip fikirleri olup ABD başkanlarının ABD iç ve dış politikasında uygulamak için ortaya koyduğu uzun dönemli (stratejik), kapsamlı ve etkili programlarıdır?
Seçenekler
A
Ekol
B
Yaklaşım
C
Metod
D
Sistem
E
Doktrin
Açıklama:
Doktrin: Literatürde anlamı, kişilerin belli bir konuda ortaya koyduğu etkileyici ve çığır açıcı güce sahip fikirleri demektir. ABD siyaseti açısından anlamı ise, ABD başkanlarının ABD iç ve dış politikasında uygulamak için ortaya koyduğu uzun dönemli (stratejik), kapsamlı ve etkili programlarıdır.
Soru 75
İç halkada yer alan MGK asli danışmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışişleri Bakanı
B
Savunma Bakanı
C
CIA Başkanı
D
Başkan Yardımcısı
E
Başkan
Açıklama:
Birinci sırada, başkana en yakın konumda duran, parlamenter sistemlerdeki kabineye benzeyen iç Halkada yer alan, başkanın ‘atadığı’ kişiler vardır. İç halkanın ilk sırasında başkana en yakın danışmanlık ve yardımcılık yapan Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve 15 bakan yer almaktadır. MGK üyeleri şunlardır: Asli üyeler: başkan, başkan yardımcısı, dışişleri bakanı, savunma bakanı. Asli Danışmanlar: CIA Başkanı ve genelkurmay başkanı. Özel danışmanlar: Silahların Kontrolü ve Silahsızlanma Dairesi Müdürü ve USIA (ABD Bilgi Kurumu) ve Başkanın Milli Güvenlik Danışmanı. Bakanlar da esasen başkana yardım etmekle görevli olmakla birlikte, aynı zamanda başında bulundukları bakanlığın tüm işlerinden sorumludur.
Soru 76
Pentagon olarak bilinen ABD dış politikasında etki bakımdan önemli bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışişleri Bakanlığı
B
Hazine Bakanlığı
C
Çalışma Bakanlığı
D
Savunma Bakanlığı
E
Ticaret Bakanlığı
Açıklama:
ABD dış politikasında etki bakımdan önemli bakanlık, ABD Savunma Bakanlığı (Department of Defense)’dır. Popüler ismiyle Pentagon, ABD savunma ve askerî politikalarının uzmanlık kurumudur.
Soru 77
ABD bütçesinden harcamaların (memur ödemeleri, dış yardımlar vb.) ancak Kongre’nin onayı ile mümkün olabilmesi Kongre'nin aşağıdaki hangi rol ve görevinin kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yasama Gücü
B
Cüzdan Gücü
C
Antlaşma Onay Gücü
D
Denetleme Gücü
E
Savaş İlanı Gücü
Açıklama:
Cüzdan Gücü: ABD Anayasası’nın II.Maddesi, yasal bir düzenleme ile tahsis
olmadıkça Hazine’den hiçbir şekilde para kullanılmayacağını belirtiyor. Daha çok
harcama yönüne ağırlık veren bu maddeye göre, ABD bütçesinden harcamaların
(memur ödemeleri, dış yardımlar vb.) ancak Kongre’nin onayı ile mümkün olabileceği ortaya çıkıyor. Buna, ‘Cüzdandaki paranın kullanımı Kongre aittir. diyebiliriz. Ancak diğer yandan Kongre, Yürütme’nin gelirlerini (vergiler ve diğer kamu gelirleri) nasıl toplayacağını kontrol etme yetkisine de sahiptir. Dolayısıyla Kongre bütçenin oluşumunda etkili olduğu gibi, bu bütçenin içeride ve dış politikada nasıl harcandığı konusunda da etkilidir.
olmadıkça Hazine’den hiçbir şekilde para kullanılmayacağını belirtiyor. Daha çok
harcama yönüne ağırlık veren bu maddeye göre, ABD bütçesinden harcamaların
(memur ödemeleri, dış yardımlar vb.) ancak Kongre’nin onayı ile mümkün olabileceği ortaya çıkıyor. Buna, ‘Cüzdandaki paranın kullanımı Kongre aittir. diyebiliriz. Ancak diğer yandan Kongre, Yürütme’nin gelirlerini (vergiler ve diğer kamu gelirleri) nasıl toplayacağını kontrol etme yetkisine de sahiptir. Dolayısıyla Kongre bütçenin oluşumunda etkili olduğu gibi, bu bütçenin içeride ve dış politikada nasıl harcandığı konusunda da etkilidir.
Soru 78
- Eyaletler
- Federal Hükümet
- Yasama- Yürütme
- Yargı
- Yerel yönetimler
Seçenekler
A
II, III ve IV
B
I, II ve III
C
I, III ve V
D
II, IV ve V
E
I, II ve IV
Açıklama:

Soru 79
- En üst yöneticidir/yürütücüdür.
- Devletin başıdır.
- Başkomutandır.
- Antlaşmaları müzakere eder.
- Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve V
D
II, IV ve V
E
Hepsi
Açıklama:
ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rollerini şu başlıklar altında açıklayabiliriz:
• En üst yöneticidir/yürütücüdür.
• Devletin başıdır.
• Başkomutandır.
• Antlaşmaları müzakere eder.
• Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
• En üst yöneticidir/yürütücüdür.
• Devletin başıdır.
• Başkomutandır.
• Antlaşmaları müzakere eder.
• Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
Soru 80
I. Antlaşmaları müzakere etmek.
II. Savaş ilan etmek
III. Uluslararası diplomatik faaliyetleri yürütmek.
IV. Diğer devletleri tanımak.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ABD Başkanının yetkileri arasındadır?
II. Savaş ilan etmek
III. Uluslararası diplomatik faaliyetleri yürütmek.
IV. Diğer devletleri tanımak.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ABD Başkanının yetkileri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
ABD Başkanının dış politika karar alma sürecindeki yetki, görev ve rollerini şu başlıklar altında açıklayabiliriz:
• En üst yöneticidir/yürütücüdür.
• Devletin başıdır.
• Başkomutandır.
• Antlaşmaları müzakere eder.
• Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
• Diğer devletleri tanır.
• Başkan tekeldir.
• Kamuoyunu şekillendirir.
• Uluslararası diplomatik faaliyetler yapar ve yürütür.
• Başkanlık doktrinleri yayınlar.
• En üst yöneticidir/yürütücüdür.
• Devletin başıdır.
• Başkomutandır.
• Antlaşmaları müzakere eder.
• Üst düzey yöneticilerin seçimi için aday gösterir.
• Diğer devletleri tanır.
• Başkan tekeldir.
• Kamuoyunu şekillendirir.
• Uluslararası diplomatik faaliyetler yapar ve yürütür.
• Başkanlık doktrinleri yayınlar.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Kongre'nin ABD dış politikasında sahip olduğu rol ya da görevlerden değildir?
Seçenekler
A
Yasa yapma gücü
B
Cüzdan gücü
C
Savaş ilanı gücü
D
Denetleme gücü
E
Başkomutanlık gücü
Açıklama:
Kongre’nin ABD dış politikasında sahip olduğu rol ya da görevler şunlardır:
• Yasa Yapma Gücü
• Cüzdan Gücü
• Onaylama Gücü
• Denetleme Gücü
• Antlaşma Onay Gücü
• Savaş İlanı Gücü
• Yasa Yapma Gücü
• Cüzdan Gücü
• Onaylama Gücü
• Denetleme Gücü
• Antlaşma Onay Gücü
• Savaş İlanı Gücü
Soru 82
ABD Anayasasının II.Maddesinin yasal bir düzenleme ile tahsis olmadıkça Hazine’den hiçbir şekilde para kullanılmayacağını belirtmesi Kongre'nin hangi gücünü ortaya koyar?
Seçenekler
A
Yasama gücü
B
Denetleme gücü
C
Savaş ilanı gücü
D
Antlaşma onay gücü
E
Cüzdan gücü
Açıklama:
ABD Anayasasının II.Maddesi, yasal bir düzenleme ile tahsis olmadıkça Hazine’den hiçbir şekilde para kullanılmayacağını belirtiyor. Daha çok harcama yönüne ağırlık veren bu maddeye göre, ABD bütçesinden harcamaların (memur ödemeleri, dış yardımlar vb.) ancak Kongre’nin onayı ile mümkün olabileceği ortaya çıkıyor. Buna, 'Cüzdandaki paranın kullanımı Kongre'ye aittir.' diyebiliriz. Ancak diğer yandan Kongre, Yürütme’nin gelirlerini (vergiler ve diğer kamu gelirleri) nasıl toplayacağını kontrol etme yetkisine de sahiptir. Dolayısıyla Kongre bütçenin oluşumunda etkili olduğu gibi, bu bütçenin içeride ve dış politikada nasıl harcandığı konusunda da etkilidir.
Soru 83
ABD Anayasası’nın II. Maddesinin 2. paragrafının, başkanın yapacağı tüm üst düzey yönetici, bürokrat ve büyükelçi atamalarının ancak Senato’nun onaylaması ile kesinleşeceğini belirtmesi Kongre'nin hangi gücünü ortaya koyar?
Seçenekler
A
Cüzdan gücü
B
Onaylama gücü
C
Denetleme gücü
D
Antlaşma onay gücü
E
Savaş ilanı gücü
Açıklama:
ABD Anayasası’nın II. Maddesinin 2. paragrafının, başkanın yapacağı tüm üst düzey yönetici, bürokrat ve büyükelçi atamalarının ancak Senato’nun onaylaması ile kesinleşeceğini belirtmesi Kongre'nin onaylama gücünü ortaya koyar.
Soru 84
ABD Kongresi'nin Yürütme/başkanın politika uygulamalarını gözetleme, inceleme, sorgulama ve tartışma yetkisi Kongre'nin hangi gücüne dayanır?
Seçenekler
A
Denetleme gücü
B
Antlaşma onay gücü
C
Savaş ilanı gücü
D
Yasama gücü
E
Cüzdan gücü
Açıklama:
ABD Anayasası’nda net olarak belirtilmiş olmasa da, ABD sisteminin Denetim ve Denge anlayışı çerçevesinde, ABD Kongresi, Yürütme’nin/başkanın politika uygulamalarını gözetleme, inceleme, sorgulama, tartışma ve denetleme yetkisine sahiptir.
Soru 85
ABD Anayasasına göre başkan diğer ülkelerle antlaşmalar yapabilir ancak bu antlaşmaların, 2/3 oranında oyla Senato tarafından onaylanması sonucunda kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi Kongre'nin hangi gücünü ortaya koyar?
Seçenekler
A
Yasama gücü
B
Savaş ilanı gücü
C
Onaylama gücü
D
Antlaşma onay gücü
E
Denetleme gücü
Açıklama:
ABD Anayasasına göre başkan diğer ülkelerle antlaşmalar yapabilir ancak bu antlaşmalar, 2/3 oranında oyla Senato tarafından onaylanması sonucunda kesinleşir ve yürürlüğe girer.
Soru 86
Savaş Yetkileri Yasası'nın kabul edilmesinde etkili olan savaş hangisidir?
Seçenekler
A
Irak Savaşı
B
Vietnam Savaşı
C
Soğuk Savaş
D
I. Dünya Savaşı
E
II. Dünya Savaşı
Açıklama:
Vietnam Savaşı, ABD dış politikasının oluşumunda ciddi bir kırılma ve bunun sonucunda yeni bir düzenleme doğurmuştur: Savaş Yetkileri Yasası
Soru 87
Yasama, Yürütme ve Yargı’nın görev ve yetkilerinin birbirini dengelemesini, denetlemesini ve böylece üç erkten herhangi birinin aşırı bir şekilde güçlenerek tüm sistemi kontrol altına alamamasını amaçlayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Federal Modeli
B
Kongre Modeli
C
Denetim ve Denge
D
Başkanlık Modeli
E
Başkomutanlık Modeli
Açıklama:
Yasama, Yürütme ve Yargı’nın görev ve yetkilerinin birbirini dengelemesini, denetlemesini ve böylece üç erkten herhangi birinin aşırı bir şekilde güçlenerek tüm sistemi kontrol altına alamamasını amaçlayan mekanizma Denetim ve Denge'dir.(Check and balance)
Soru 88
Richard C. Snyder'ın başını çektiği davranışçı akım, dış politika analizinde aşağıdakilerden hangisini dış politika üzerinde belirleyici olan temel faktör olarak incelemiştir?
Seçenekler
A
Uluslararası gelişmeler
B
İç siyasal sistem
C
Karar vericilerin kişilikleri
D
Güç dengesi
E
Uluslararası sistemin yapısı
Açıklama:
Bir devletin dış politikası, esasen devletin egemenlik sınırları dışına yani uluslararası sisteme dönüktür ve burada uygulanır; ancak dış politika, devletin egemenlik
sınırları içinde oluşur ve karar verilir. Bu nedenle, dış politika analizi aynı zamanda
öncelikle bir iç politika analizi niteliğindedir. Başta Snyder olmak üzere, davranışçılar olarak kabul edilen teorisyenler, dış politikanın ve uluslararası ilişkilerin, devletin karar alma sürecine ve bu süreci etkileyen ulus-içi ve uluslararası faktörlere yoğunlaşarak açıklanabileceğini ileri sürmüşlerdir.
İç siyasal sistem
sınırları içinde oluşur ve karar verilir. Bu nedenle, dış politika analizi aynı zamanda
öncelikle bir iç politika analizi niteliğindedir. Başta Snyder olmak üzere, davranışçılar olarak kabul edilen teorisyenler, dış politikanın ve uluslararası ilişkilerin, devletin karar alma sürecine ve bu süreci etkileyen ulus-içi ve uluslararası faktörlere yoğunlaşarak açıklanabileceğini ileri sürmüşlerdir.
İç siyasal sistem
Soru 89
ABD Anayasası ve kuralları çerçevesinde ABD dış politika karar alma yapım sürecinde karar verme yetkileri hangi erk/güç(ler)dedir?
Seçenekler
A
ABD Başkanı
B
Yasama ve yürütme
C
Yürütme ve yargı
D
Sivil toplum örgütleri ve lobiler
E
ABD Kongresi
Açıklama:
Dış politika karar alma yetkileri özellikle Yasama’ya ve Yürütme’ye verilmiştir. Hem Yasama hem de Yürütme, dış politikada karar alma yetkilerine ve görevine sahiptirler. Hem Yasama yani Kongre hem de Yürütme yani başkan ve yürütme organlarının, Anayasa’dan kaynaklanan müşterek yetkileri bulunmaktadır. Papp et.al. bu durumu açıklamak için üç model önermektedir: Birincisi Başkanlık (Yürütme) Modeli, ikincisi Kongre (Yasama) Modeli, üçüncüsü Anayasal Denge Modeli’dir.
Yasama ve yürütme
Yasama ve yürütme
Soru 90
ABD Başkanı'nın görev, yetki ve rollerine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Başkan, ABD devlet sistemindeki federal hükümetin, eyaletlerin, kurumların bürokrasisinde en üst ve güçlü yöneticidir.
B
Başkan dış politikayı her zaman istediği gibi yapar, yönlendirir ve yönetir.
C
Başkan, ABD’nin genel dış politika stratejisini ve yönünü belirlemede başrol oynar.
D
Başkan, ABD ordusunun ulusal ve uluslararası faaliyetleri ve konumuyla ilgili en
üst karar vericidir
üst karar vericidir
E
Başkan, ABD devleti adına antlaşmalar/anlaşmalar müzakere edebilir, imzalayabilir ve sonuçlandırabilir.
Açıklama:
Başkanın bürokraside en üst yönetici olması, sistemdeki tüm memurları her durumda ve konuda yönetebileceği anlamına gelmez. Hemen her ülkede olduğu gibi, bürokratik kurum ve kurallar, zaman zaman başkanı etkileyip yönlendirebileceği gibi, zaman zaman da bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde yanlış veya geçersiz bilgi ve belgelerle onu yanıltabilir veya zor durumda bırakabilirler. Bunun anlamı şudur: Başkan dış politikayı her zaman istediği gibi yapamayabilir, yönetemeyebilir ve yönlendiremeyebilir
ya da bazen kararlar onun iradesi dışında oluşabilir ve uygulanabilir.
Başkan dış politikayı her zaman istediği gibi yapar, yönlendirir ve yönetir.
ya da bazen kararlar onun iradesi dışında oluşabilir ve uygulanabilir.
Başkan dış politikayı her zaman istediği gibi yapar, yönlendirir ve yönetir.
Soru 91
ABD Başkanı, ABD devleti adına antlaşmalar/anlaşmalar müzakere edebilir, imzalayabilir ve sonuçlandırabilir. Ancak başkanın yaptığı antlaşmaların Senato tarafından 2/3 oranıyla ‘onaylanması’ gerekir. Aksi taktirde o antlaşma yürürlüğe girmez. Bu uygulama aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Güçler/erkler ayrılığı ilkesi
B
Yürütmenin yetkilerinin sınırlandırılması
C
ABD dış politika karar alma sürecinde Başkan/Yürütme ile Kongre/Yasama’nın birbirini denetleme ve dengeleme yapması
D
Kongre yetkilerinin genişletilmesi
E
Başkanlık doktrinlerinin önem kazanması
Açıklama:
Bu duruma en meşhur örnek, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Başkan Wilson Yönetimi’nin, ABD’yi Milletler Cemiyeti’ne üye yapmak ve uluslararası düzen kurmak için taahhüt altına sokmak istemesi ve bu amaçla imzaladığı Paris Antlaşması’nın Senato tarafından reddedilmesidir. Bu düzenleme aynı zamanda ABD dış politika karar alma sürecinde Başkan/Yürütme ile Kongre/Yasama’nın birbirini nasıl denetleme ve dengeleme yaptığını gösteren tipik ve çok önemli bir örnektir. Bu durum ve engel nedeniyle başkanlar, Senato’dan onay alamayacak bir antlaşma yapmaktan kaçınırlar veya onay alması belli olan antlaşmalar yapmayı yeğlerler.
ABD dış politika karar alma sürecinde Başkan/Yürütme ile Kongre/Yasama’nın birbirini denetleme ve dengeleme yapması
ABD dış politika karar alma sürecinde Başkan/Yürütme ile Kongre/Yasama’nın birbirini denetleme ve dengeleme yapması
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi, ABD Başkanlarının doktrin ve stratejileri ile dış politikayı şekillendirme inisiyatiflerini sınırlayan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
ABD'nin süper güç kapasitesi
B
Bilgiye erişimde yaşanabilecek zorluklar
C
Zaman baskısı
D
Devlette devamlılık ilkesi
E
İç siyasetteki gelişmeler
Açıklama:
ABD de tıpkı başkanları gibi güçlüdür ancak mutlak güçlü değildir. ABD’nin imkânları ve gücü, dış politika hedeflerine ulaşmakta yetersiz kalabilir. Bir sorunun çözümü ile ilgili ekonomik, askerî, teknik, insan ve diğer kaynakları istenilen ölçüde olmayabilir.
ABD'nin süper güç kapasitesi
ABD'nin süper güç kapasitesi
Soru 93
ABD dış politikasında en az başkan kadar yetki ve görevleri olan yasama erki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Senato
B
Savunma Bakanlığı
C
Kongre
D
Dışişleri Bakanlığı
E
İstihbarat örgütleri
Açıklama:
Parlamenter sistemden farklı olarak, ABD’de devletin egemenliğini temsil eden erklerden diğeri Kongre’dir. ABD’nin iç ve dış politika egemenliği, yasama ve yürütmenin birbirini denetleme ve dengeleme mekanizması aracığıyla kullanılır. Kongre’nin ABD dış politikasında en az başkan kadar yetki ve görevleri bulunur.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi, ABD dış politikasında, ulusal çıkarlar nedeniyle çoğunlukla Kongre onayına ihtiyaç duyulmayan bir manevra/hareket alanıdır?
Seçenekler
A
Yürütmenin denetimi
B
Antlaşma onayı
C
Savaş ilanı
D
Başkanın yürütme kapsamındaki askerî ve savaş operasyonları
E
Yürütmenin harcamalarını kontrol
Açıklama:
ABD, soğuk savaş boyunca BM kararlarını uygulamak veya ABD’nin ikili veya çoklu ittifak taahhütlerini yerine getirmek amacıyla birçok savaşa dahil oldu. Bu savaşların hiçbiri Kongre’nin savaş ilanı kararıyla yapılmamıştır. ABD askerlerinin 1951 Kore Savaşı’na katılması veya NATO bağlamında Avrupa’ya yerleştirilmesi için Kongre savaş kararı almadı. Bu örnekler ve uygulamalar, genelde ABD çıkarlarına uygun ve olumlu bir şekilde geliştiği için ne Kongre ne de Amerikan toplumu başkanın yürütme kapsamındaki askerî ve savaş operasyonlarına itiraz etmedi ve eleştirmedi.
Soru 95
ABD dış politikasında "Savaş Yetkileri Yasası" düzenlemesinin yapılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Watergate gibi skandallar nedeniyle Amerikan ulusal güvenliğinin tehlikeye düşmesi
B
Amerikan anayasasınca başkanın güvenlik ve savunma konularında yetkisinin olmaması
C
Kongrenin savaş ilanı olmadan başkanın Amerikan silahlı güçlerini dış müdahalelerde kullanması
D
Savaşlar için Amerikan bütçesinde pay ayrılması konusunda başkanın yetkilerinin sınırlandırılması
E
Dış politikanın yapımı ve içeriği konusunda ulusal partiler arasında farklılıkların bulunması
Açıklama:
Savaş Yetkileri Yasasının çıkmasında temel olarak Anayasa’da savaş kararı konusunda muğlak veya yoruma açık bir düzenlemenin olması etkili olmuştur. Bu muğlaklığın nedeni ise, Anayasa’nın hem başkanı ‘başkomutan’ olarak göstermesi ve ordunun ve askerî faaliyetlerin ‘başı’ yapması aynı zamanda temel görevi zaten savaşmak olan ABD ordusunun savaşa katılma yetkisini Kongre’nin kontrolüne ve yetkisine vermesidir. Burada temel sorun kaynağı, başkanın, ve Kongre’nin yetkileri arasındaki güçler mücadelesidir.
Amerikan Anayasasında savaş ilanı yetkisi Kongre'ye aittir (Article I, Section 8). Ancak Anayasaya göre, ABD Başkanı da silahlı kuvvetlerin başkomutanıdır (Article II, Section 2). Bu iki husus, Başkanın yetkileri konusunda bazı tartışmalara yol açmıştır. Özellikle Vietnam Savaşı ile birlikte Başkanın yetkileri ve sınırları sorununun ele alınması gereği doğmuştur. Asıl sorun; Kongre'nin herhangi bir savaş ilanı olmadan, Başkanın birçok bölgede ABD silahlı kuvvetlerini uzun sürelerle konuşlandırması ve Kongre'ye bir açıklamada bulunmaması olmuştur. Dolayısıyla 1973 yılında Kongre tarafından yapılan yasaya göre (Savaş Yetkileri Yasası -War Powers Resolution); ABD Başkanı Amerikan silahlı güçlerini kullandıktan sonra 24 saat içinde Kongre'ye bu konuda bilgi verecek, Kongre'nin savaş ilanı/askeri güç kullanma kararı olmadan bu güçleri 60 günün ötesinde kullanmaya devam edemeyecekti. Dolayısıyla sorudaki doğru şık, C şıkkıdır.
Amerikan Anayasasında savaş ilanı yetkisi Kongre'ye aittir (Article I, Section 8). Ancak Anayasaya göre, ABD Başkanı da silahlı kuvvetlerin başkomutanıdır (Article II, Section 2). Bu iki husus, Başkanın yetkileri konusunda bazı tartışmalara yol açmıştır. Özellikle Vietnam Savaşı ile birlikte Başkanın yetkileri ve sınırları sorununun ele alınması gereği doğmuştur. Asıl sorun; Kongre'nin herhangi bir savaş ilanı olmadan, Başkanın birçok bölgede ABD silahlı kuvvetlerini uzun sürelerle konuşlandırması ve Kongre'ye bir açıklamada bulunmaması olmuştur. Dolayısıyla 1973 yılında Kongre tarafından yapılan yasaya göre (Savaş Yetkileri Yasası -War Powers Resolution); ABD Başkanı Amerikan silahlı güçlerini kullandıktan sonra 24 saat içinde Kongre'ye bu konuda bilgi verecek, Kongre'nin savaş ilanı/askeri güç kullanma kararı olmadan bu güçleri 60 günün ötesinde kullanmaya devam edemeyecekti. Dolayısıyla sorudaki doğru şık, C şıkkıdır.
Soru 96
ABD dış politikasında, yürütme ve yasama arasındaki dengeyi korumak üzere çıkarılan "Savaş Yetkileri Yasası" ile Başkan'ın kararları üzerinde Kongre denetiminin sağlanamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Başkanların yasayı uygun bulmamaları
B
Yasadaki yoruma açık ifadelerden istifade edilmesi
C
Kongreye başvuru ve danışma şartı bulunmaması
D
Kongre onayının oybirliği gerektirmesi
E
Kongrede karar mercinin belli olmaması
Açıklama:
Savaş Yetileri Yasası, Nixon Yönetimi ve diğer başkanlar tarafından hoş karşılanmamış ve uygun bulunmamıştır. Her ne kadar başkanlar bu yasayı beğenmeseler de uymak zorunda oldukları için, asker gönderme ve savaşa dahil olma durumlarında Kongre ile ‘danışma, rapor verme ve durdurma’ sorumluluklarını yerine getirmek için işlemler yapmışlardır. Başkanlar yasanın içindeki muğlak noktaları kullanarak Kongre’den bağımsız bir şekilde hareket etmeye devam etmişlerdir.
Yasadaki yoruma açık ifadelerden istifade edilmesi
Yasadaki yoruma açık ifadelerden istifade edilmesi
Soru 97
ABD sisteminin "denetim ve denge" anlayışı çerçevesinde, ABD Kongresi, Başkanın politika uygulamalarını gözetleme, inceleme, sorgulama, tartışma ve denetleme yetkisine sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi, Kongre'nin denetleme yetkisini kullandığı yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dış politika konusunda çalışmalar-eserler üretme
B
Raporlama
C
Yürütme yetkililerini ilgili komisyona davet ederek sorgulama
D
Dış politikayı uzmanlara inceletme
E
Kararların Senato tarafından onaylanması
Açıklama:
Diğer ülkelerle yapılan antlaşmalar, 2/3 oranında oyla Senato tarafından onaylanarak kesinleşir ve yürürlüğe girer. Dolayısıyla ABD'nin uluslararası taahhüt altına girebilmesi için Başkanın yaptığı anlaşmaların eyaletlerin yeterli çoğunluğunun desteğini alması gerekir.
Kararların Senato tarafından onaylanması
Kararların Senato tarafından onaylanması
Ünite 4
Soru 1
I- Piyasa ekonomisiII- KapitalizmIII- LiberalizmIV- Düal yapı (ikili yapı)ABD ve Avrupa ülkelerinin sahip olduğu yukarıdaki değerlerden hangileri bu ülkelerin dış politikaları aracılığıyla diğer ülkelere yayılmıştır?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Devlet, kültür ve dış politika arasındaki ilişkiyi tanımlayabileceksiniz.
Soru 2
Amerikalıların diğer uluslardan ve ülkelerden farklı ve ayrıcalıklı olduklarI inancı ya da algısı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Amerikan istisnacılığı
B
Amerikan emperyalizmi
C
Dış politikada bağımsızlık
D
Üstünlük kompleksi
E
İnşacılık (Konstrüktivizm)
Açıklama:
ABD dış politikasının kültürel temellerini analiz edebileceksiniz.
Soru 3
13 koloniden kurulmuş olan ABD’nin burada sınırlı kalmayıp Amerika kıtasında yayılması anlayışına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Amerikan itikadı
B
Kutsal misyon
C
Amerikan istisnacılığı
D
Amerikan liberalizmi
E
Kültürel emperyalizm
Açıklama:
ABD dış politikasının kültürel temellerini analiz edebileceksiniz.
Soru 4
I- Yalnızcılık (Isolationism)II-Moralizm (Moralism)III-Yayılmacılık (Expansionism)IV- Tektaraflılık (Unilateralism)Yukarıdakilerden hangileri ABD dış politikasına kılavuzluk eden ilkeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
ABD dış politikası ilkelerini ve ikilemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 5
İdeal düşünce ile pratik eylemin fayda kriterine göre değerlendirilmesi anlamına gelen ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pragmatizm
B
Moralizm
C
Yalnızcılık
D
Angajman
E
Çıkarcılık
Açıklama:
ABD dış politikası teorilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 6
Amerikalıların diğer uluslardan ve ülkelerden farklı ve ayrıcalılıklı oldukları inancının ve algısının doğmasına yol açan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan Liberalizmi
B
İnşacılık
C
Amerikan İstisnacılığı
D
Konstrüktivizm
E
Realizm
Açıklama:
ABD dış politikasının kültürel temellerini analiz edebileceksiniz.
Soru 7
Amerikan liberal değerleri ile Amerikan dini inancını uzlaştıran kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan İtikadı
B
Konstrüktivizm
C
Realizm
D
Püritenizm
E
Evanjelizm
Açıklama:
ABD dış politikasının kültürel temellerini analiz edebileceksiniz.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi ABD dış politikasına kılavuzluk eden ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnızlık
B
Moralizm
C
Yayılmacalık
D
Çıkarcılık
E
Sadelik
Açıklama:
ABD dış politikası ilkelerini ve ikilemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 9
Başkan Wilson'un ilkeleriyle 20. yüzyılda gelişmiş olan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Liberalizm
C
Yeni Muhafazakarlık
D
İdealizm
E
İdeoloji
Açıklama:
ABD dış politikası teorilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 10
Bush Doktirini olarak da bilinen güvenlik stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlkeler Beyannamesi
B
İnsani Müdahalecilik
C
Önleyici Darbe/Savaş
D
Müşterek Güvenlik Sistemi
E
İnsan Hakları ve Özgürlükleri Savunuculuğu
Açıklama:
ABD dış politikası teorilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 11
Aşağıda isimleri verilen ABD başkanlarından hangisi "teröre karşı savaş" politikasını dini söylemlerle desteklemiştir?
Seçenekler
A
George W. Bush
B
George Washington
C
Bill Clinton
D
Barack Obama
E
Ronald Reagan
Açıklama:
ABD dış politikasının kültürel temellerini analiz edebileceksiniz.
Soru 12
Devletlerin dış politikada izledikleri ilkeler ve hedefler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi ABD'nin ulusal çıkarlarıyla çelişmektedir?
Seçenekler
A
ABD'nin ekonomik gücünü artırmak
B
ABD'nin askeri güvenliği sağlamak
C
ABD'nin yumuşak güç unsurlarını zayıflatmak
D
ABD'nin ideolojik değerlerini geliştirmek
E
ABD'nin moral ve kültürel kimliğini yaygınlaştırmak
Açıklama:
ABD dış politikası ilkelerini ve ikilemlerini açıklayabileceksiniz.
Devletlerin dış politika hedefleri dikkate alındığında, ABD’nin gücünü artırmak ABD'nin "yumşak güç ve sert güç yöntemleriyle" diğer devletler üzerinde etkili olmasını da içerir. (Ders kitabı, sayfa 107). Dolayısıyla C şıkkı doğru şıktır; çünkü ABD'nin yumuşak güç unsurlarını zayıflatmak Amerikan ulusal çıkarlarıyla ve dış politikadaki temel hedefleri ve amaçlarıyla çelişecektir.
Devletlerin dış politika hedefleri dikkate alındığında, ABD’nin gücünü artırmak ABD'nin "yumşak güç ve sert güç yöntemleriyle" diğer devletler üzerinde etkili olmasını da içerir. (Ders kitabı, sayfa 107). Dolayısıyla C şıkkı doğru şıktır; çünkü ABD'nin yumuşak güç unsurlarını zayıflatmak Amerikan ulusal çıkarlarıyla ve dış politikadaki temel hedefleri ve amaçlarıyla çelişecektir.
Soru 13
ABD dış politikasındaki "yalnızcılık" ilk olarak aşağıdaki başkanlardan hangisiyle birlikte uygulanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
John F. Kennedy
B
George Washington
C
Thomas Jefferson
D
Abraham Lincoln
E
Franklin D. Roosevelt
Açıklama:
ABD dış politikası ilkelerini ve ikilemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 14
ABD aşağıdaki ülkelerden hangisine "Truman Doktrini" yardımı yapmıştır?
Seçenekler
A
Meksika
B
İsrail
C
Yunanistan
D
Mısır
E
İran
Açıklama:
ABD dış politikası ilkelerini ve ikilemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi ABD dış politikası teorilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Realizm-Reel politika
B
İdealizm-İdeal politika
C
Liberalizm
D
Yeni Muhafazakarlık
E
Ahistoricism
Açıklama:
ABD dış politikası teorilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi ABD'yi yüksek özgüvenli bir devlet haline getiren faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Zamanın en güçlü devleti sayılan İngiliz Krallığı'ndan bağımsızlık elde ederek kurulmuş olması
B
Önemli teknolojik başarılar elde etmiş olması
C
Yerli Amerikalı halklardan önemli kültürel değerler alması
D
Dünyanın ilk federal anayasasını hazırlamış olması
E
Önemli askeri başarılar kazanmış olması
Açıklama:
ABD dış politikasının kültürel temellerini analiz edebileceksiniz.
Soru 17
Amerikan politikasında dini söylemlerin etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Amerikalı politikacıların bir kısmı konuşmalarında İncil ayetleri gibi dini referansları kullanmaktadır.
B
ABD'nin kuruluşu sırasında Püriten mezhebine mensup göçmenlerin etkin olması, dini söylemlerin kullanılmasının nedenlerinden biridir.
C
ABD'nin güçlenmesi ve yayılması Kutsal Misyon kavramıyla bağdaştırılmıştır.
D
ABD yönetiminin geleneksel politikalarından biri liberal değerlerle dini inancın uzlaştırılmasıdır.
E
ABD halkı politikada sekülerliğe önem verdiğinden siyasetçilerin kullandıkları dini söylemler halktan olumsuz tepki almaktadır.
Açıklama:
ABD dış politikasının kültürel temellerini analiz edebileceksiniz.
Soru 18
ABD'nin Birleşmiş Milletler'in aldığı kararları dikkate alma derecesi, aşağıda listelenen ABD politik ikilemlerinden en çok hangisinin konusudur?
Seçenekler
A
Moralizm - Çıkarcılık
B
Pragmatizm - Tutarlılık
C
Yalnızcılık - Yayılmacılık
D
Çoktaraflılık - Tektaraflılık
E
Özgürlükçülük - Emperyalizm
Açıklama:
ABD dış politikası ilkelerini ve ikilemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdaki terimlerden hangisi pragmatizmle benzer anlamdadır?
Seçenekler
A
İlkelilik
B
Faydacılık
C
Tutarlılık
D
Barışçılık
E
Komünizm
Açıklama:
ABD dış politikası ilkelerini ve ikilemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 20
George W. Bush döneminde uygulanan Yeni Muhafazarlık politikaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bu politikalar dünyanın diğer tüm büyük devletlerinden de yaygın destek görmüştür.
B
Afganistan ve Irak işgalleri bu politika doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.
C
Bu politikaların temeli Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi isimli düşünce kuruluşu tarafından atılmıştır.
D
11 Eylül 2001 saldırıları bu politikaların halka kabul ettirilmesinde bir katalizör olarak kullanılmıştır.
E
Dünyanın kritik bölgelerinde Amerikan üslerinin bulundurulması bu politikaların bir parçasıdır.
Açıklama:
ABD dış politikası teorilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 21
Dini ibadet ve düşüncenin ‘saf olmasını’, yani Kilise şekilselciliği yerine bireysel özcülüğe önem verilmesini savunan Protestanlık koluna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Püritenizm
B
Evanjelizm
C
Moralizm
D
Konstrüktivizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Püritenizm: 16.-17. Yüzyıllarda İngiltere’de Kraliçe Elizabeth’in Kilise reformuna karşı çıkan bir Protestanlık koludur. Dini ibadet ve düşüncenin ‘saf olmasını’, yani Kilise şekilselciliği yerine bireysel özcülüğe önem verilmesini savunur. Kiliseyi ve onu kontrol eden kraliçe veya kralı eleştirmişlerdir. Bu muhalefetleri nedeniyle Püriten Hristiyanlar İngiltere’de baskı görmüş ve cezalandırılmışlardır. Bu baskıdan kaçan Püritenler, Amerika’ya göç etmişler ve ABD’nin kuruluş sürecinde önemli bir rol oynamışlardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
ABD’yi “insanlığın en iyi son ümidi” ve “cehalete ve barbarizme engel” olarak niteleyen ABD başkanı kimdir?
Seçenekler
A
George Washington
B
Thomas Jefforson
C
John Adams
D
James Madison
E
James Monroe
Açıklama:
ABD üçüncü Başkanı Thomas Jefforson, ABD’yi “insanlığın en iyi son ümidi” ve “cehalete ve barbarizme engel” olarak nitelendirmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan liberal değerleri ile Amerikan dini inancını uzlaştıran bir kavramdır?
Seçenekler
A
Amerikan liberalizmi
B
Amerikan ‹stisnac›l›¤›
C
Amerikan İtikadı
D
İnşacılık
E
Evanjelizm
Açıklama:
Amerikalıların dünyaya bakışında ve dünyayla ilişkilerinde dini söylemlerin ve inancın etkili olduğunu gösteren somut göstergeler mevcuttur. Amerikan liberal değerleri ile Amerikan dini inancını uzlaştıran Amerikan İtikadı (American Creed) kavramıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 24
13 koloniden kurulmuş olan ABD’nin burada sınırlı kalmayıp Amerika kıtasında yayılması düşüncesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Amerikan İstisnacılığı
B
Püritenizm
C
Amerikan İtikadı
D
Kutsal Misyon
E
Evanjelizm
Açıklama:
Amerikan İtikadı’nın ortaya çıkardığı önemli bir anlayış, ABD’nin güçlenmeye başladığı 19. yüzyılda ortaya çıkan Kutsal Misyon (Manifest Destiny)’dur. Bu görüşe göre, 13 koloniden kurulmuş olan ABD’nin burada sınırlı kalmayıp Amerika kıtasında yayılması onun ‘kutsal’ bir görevidir. ABD bulunduğu kıtada doğal yayılma hakkına sahiptir, Tanrı’nın bahşettiği bu hakkı, onun elinden almak Tanrı’ya isyan etmek demektir. Kutsal Misyon anlayışı, ilerleyen yıllarda ve özellikle 20. yüzyılda ABD’nin dünyanın diğer bölgelerini özgürleştirmesi için görevlendirildiği inancını doğurmuş ve bir anlamda ABD yayılmacılığının temelini oluşturmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi ABD dış politikasına kılavuzluk eden ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnızcılık
B
Yayılmacılık
C
Moralizm
D
Pragmatizm
E
Spiritüelizm
Açıklama:
ABD dış politikasına kılavuzluk eden bu ilkeleri, uygulamada görüldüğü şekliyle şu şekilde sıralayabiliriz: Yalnızcılık (Isolationism), Moralizm (Moralism), Yayılmacılık (Expansionism)/Angajman (Engagement), Çıkarcılık (Egoism), Pragmatizm (Pragmatism), Çoktaraflılık (Multilateralism), Tektaraflılık (Unilateralism). Her biri ABD tarihinin ve de¤erlerinin ürünü olan bu ilkeler, ABD dış politikasının oturduğu zemini ya da çerçeveyi oluşturur. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
ABD, Avrupalıların ama özellikle İngiltere ve Fransa’nın etkisi altında, Avrupa modernizminin bir ürünü olarak, kısmen Avrupa’nın sorunlarından kaçan kısmen de daha iyi bir dünya kurma arayışı içinde olan göçmenlerin kurduğu sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel bir sistemdir. Bu göçmenlerin çoğu hangi kökenden gelmektedir?
Seçenekler
A
Alman
B
İtalyan
C
Fransız
D
İspanyol
E
İngiliz-İskoç
Açıklama:
ABD, Avrupalıların ama özellikle İngiltere ve Fransa’nın etkisi altında, Avrupa modernizminin bir ürünü olarak, kısmen Avrupa’nın sorunlarından kaçan kısmen de daha iyi bir dünya kurma arayışı içinde olan göçmenlerin kurduğu sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel bir sistemdir. Bu göçmenlerin çoğu Anglo-Sakson (İngiliz-İskoç) orijinli olmasına rağmen, içinde Almanların, Fransızların, İspanyolların, İtalyanların ve diğer Avrupalıların da olduğu biliniyor. ABD’nin toplumsal kompozisyonunda Amerikalı yerli halkların varlığı elbette inkâr edilemez ve edilmemelidir. Ancak bu yerliler, göçmenlerin kültürel ve siyasal etkisi altında kalarak asimile olmuşlardır. ABD’ye göç eden Avrupalıların amaçları ve gelenekleri daha üstün ve hakim olmuştur.
Soru 27
ABD’nin sadece dinî anlayışında değil sosyal, kültürel, siyasal ve edebiyat anlayışında da büyük bir rol oynamıştır. Kilise otoritesi ve şekilselciliği yerine bireysel saflığa ya da özcülüğe olan inancı, ABD’ye özgü liberalizmin oluşumunda rol oynamıştır. Bu durumu aşağıdakilerden hangisi açıklar?
Seçenekler
A
Püritenizm
B
Evanjelizm
C
Amerikan İtikadı
D
Amerika Liberalizmi
E
Amerikan İstisnacılığı
Açıklama:
Amerikan kültürünün özgün temelleri arasında dindarlık önemli bir yer tutar ki burada Püritenlerin etkisi büyüktür. Püritenler, ABD’nin sadece dinî anlayışında değil sosyal, kültürel, siyasal ve edebiyat anlayışında da büyük bir rol oynamıştır. Püritenlerin, kilise otoritesi ve şekilselciliği yerine bireysel saşığa ya da özcülüğe olan inancı, ABD’ye özgü liberalizmin oluşumunda rol oynamıştır. Püritenler kendilerini Hıristiyanlığın en ileri, saf ve özgür mezhebi olarak görürler ve bu inançlarını başka insanlara da aktarmanın kendilerine verilmiş bir görev ya da misyon olduğuna inanırlar.
Soru 28
İsa-Mesih inancı ve İncil’in, yani Hıristiyanlığın, Hıristiyan olmayanlara ve özellikle tüm dünyaya yayılması gerektiğine inanan ve bu amaçla faaliyetler yapan bir Protestanlık mezhebidir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumu açıklar?
Seçenekler
A
Püritenizm
B
Evanjelizm
C
Kutsal Misyon
D
Amerikan İtikadı
E
Amerikan İstisnacılığı
Açıklama:
İsa-Mesih inancı ve İncil’in, yani Hıristiyanlığın, Hıristiyan olmayanlara ve özellikle tüm dünyaya yayılması gerektiğine inanan ve bu amaçla faaliyetler yapan bir Protestanlık mezhebidir. Dolayısıyla Evanjelizm’de misyonerlik çok önemlidir. Bu nedenle Evanjelikler, Hıristiyanlığın yayılması için çok değişik yöntemler ve araçlar kullanırlar.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin ‘tarih (i düşman/lık) yokluğu - ahistoricism’ nedeniyle tarihi düşmanlarının ve düşmanlıklarının olmamasını açıklar?
Seçenekler
A
Hukuka Bağlılık
B
Piyasa Ekonomisi
C
Jeopolitikanın Etkisi
D
Ekonomik Girişimcilik
E
Sosyo-kültürel Çeşitlilik
Açıklama:
Amerikan kültürünün, siyasi kurumlarının ve düzeninin oluşumunda jeopolitikanın etkisini göz ardı etmemek gerekir. Amerikan coğrafyasının Atlantik ve Pasifik Okyanuslarıyla dünyanın büyük bir kısmından izole ve çok geniş bir ülke olması Amerikalıların hem kendi hayatlarını hem de dünyaya bakışlarını etkilemiştir. ABD’nin coğrafi özelliğinin üçüncü yönü, Snow ve Brown’un belirttiği ‘tarih (i düşman/lık) yokluğu- ahistoricism’ nedeniyle tarihi düşmanlarının ve düşmanlıklarının olmamasıdır.
Soru 30
John J. Mearsheimer’e göre Amerikalılar, iyinin yanında kötünün de olduğunun, özellikle uluslararası sistemde iyi devlet-kötü devlet ayırımının farkındadırlar ve inandıkları değerler çerçevesinde ‘iyi devletlerden yana’, ‘kötü devletlere karşı’ olmak isterler. Aşağıdaki özelliklerden hangisi kötü bir devleti temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Liberal
B
Devletçi
C
Kapitalist
D
Demokratik
E
İş Birliği Yanlısı
Açıklama:
Ahistoricism’in de etkisiyle olsa gerek, John J. Mearsheimer’e göre (2001, 22- 27), Amerikalılar normal şartlarda hayata ve dünyaya olumlu, iyimser ve değerler açısından yaklaşırlar. Öncelikle liberal özellikleri nedeniyle, insan doğasının iyi ve gelişebilir olduğuna, toplumların iş birliği yapabileceğine ve uluslararası ilişkilerde barışın kurulabilir olduğuna inanırlar. Bu nedenle, normal şartlar altında diğer devletlerle çatışmaya, güç dengesi rekabetine ve savaşa girmek istemezler. Bu tür olumsuzlukların ABD temel değerlerine ve ideallerine aykırı olduğuna inanırlar. Yine Mearsheimer’e göre, Amerikalılar, iyinin yanında kötünün de olduğunun, özellikle uluslararası sistemde iyi devlet-kötü devlet ayırımının farkındadırlar ve inandıkları değerler çerçevesinde ‘iyi devletlerden yana’, ‘kötü devletlere karşı’ olmak isterler. İyi-kötü ayırımının ölçüsü, ABD değerlerine ve ilkelerine uygun olup olmamaktır. Yani liberal, demokratik, kapitalist ve iş birliği yanlısı devletler ‘iyidir’, böyle olmayanlar ise uygulamada değilse bile potansiyel olarak ‘kötüdür’.
Soru 31
ABD dış politikasına kılavuzluk eden ilkeleri (yumuşak güç ve sert güç yöntemleriyle diğer devletler üzerinde etkili olmak, işgal veya saldırıya karşı kendini savunmak, üretim ve ihracatta üstün olmak, liberalizm, demokrasi gibi özelliklerini dünyaya yaymak, yardımseverlik, koruyuculuk) uygulamadaki şekliyle sıralayabiliriz. Bu sıralamada ilk yer alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çıkarcılık
B
Yalnızcılık
C
Moralizm
D
Yayılmacılık
E
Pragmatizm
Açıklama:
Her devlet gibi ABD’nin de dış politikasının temel hedefi, ABD’nin çıkarlarını elde etmek, geliştirmek ve genel olarak güçlendirmektir. Papp et.al.’a göre ABD’nin çıkarları şunlardır: ABD’nin gücünü artırmak (yumuşak güç ve sert güç yöntemleriyle diğer devletler üzerinde etkili olmak), askerî güvenliğini sağlamak (işgal veya saldırıya karşı kendini savunmak), ekonomik gücünü artırmak (üretim ve ihracatta üstün olmak), ideolojik değerlerini geliştirmek (liberalizm, demokrasi gibi özelliklerini dünyaya yaymak), moral ve kültürel kimliğini (yardımseverlik, koruyuculuk) yaygınlaştırmak (Papp et.al. 2005, 43-44). Ancak ABD’nin bu çıkarlarını nasıl elde edeceği konusunda tek bir yol ya da yöntem yoktur. ABD’nin hem toplumsal kültüründen kaynaklanan hem de çıkarlarını gerçekleştirme yöntemi olarak geliştirdiği bir dizi ilkeler bulunmaktadır.
ABD dış politikasına kılavuzluk eden bu ilkeleri, uygulamada görüldüğü şekliyle şu şekilde sıralayabiliriz: Yalnızcılık (Isolationism), Moralizm (Moralism), Yayılmacılık (Expansionism)/Angajman (Engagement), Çıkarcılık (Egoism), Pragmatizm (Pragmatism), Çoktaraşılık (Multilateralism), Tektaraşılık (Unilateralism). Her biri ABD tarihinin ve değerlerinin ürünü olan bu ilkeler, ABD dış politikasının oturduğu zemini ya da çerçeveyi oluşturur.
ABD dış politikasına kılavuzluk eden bu ilkeleri, uygulamada görüldüğü şekliyle şu şekilde sıralayabiliriz: Yalnızcılık (Isolationism), Moralizm (Moralism), Yayılmacılık (Expansionism)/Angajman (Engagement), Çıkarcılık (Egoism), Pragmatizm (Pragmatism), Çoktaraşılık (Multilateralism), Tektaraşılık (Unilateralism). Her biri ABD tarihinin ve değerlerinin ürünü olan bu ilkeler, ABD dış politikasının oturduğu zemini ya da çerçeveyi oluşturur.
Soru 32
ABD dış politikası Moralizm ilkesi karşısında hangi kavram ile ikilem yaşamıştır?
Seçenekler
A
Çıkarcılık
B
Yalnızcılık
C
Yayılmacılık
D
Pragmatizm
E
Çoktaraflılık
Açıklama:
Moralizm - Çıkarcılık İkilemi: ABD çıkarlarının gerçekleşmesinde moral ya da etik değerlerin rolü var mıdır, varsa ne kadar olmalıdır? Bu tartışma ABD’nin kuruluşundan beri devam etmektedir. Aslında ABD değerlerinin dünyaya yayılması konusunda Amerikalılar arasında her zaman konsensüs olmuştur ancak bu sürecin nasıl gerçekleşeceği, ne pahaya yapılacağı ve ülkenin reel çıkarlarıyla örtüşüp örtüşmediği konusunda her zaman uzlaşma yoktur. İdealistler ABD’nin barış, refah, özgürlük, düzen, istikrar gibi değerleri yaymak için çalışması gerektiğini savunurken realistler savaş, çatışma, güvenlik ve güç mücadelesi gibi gerçeklerin daima göz önünde bulundurulması, değerleri yaymak uğruna çıkarların feda edilmemesi gerektiğini savunurlar.
Soru 33
1990 yılında Irak’ın Kuveyt’i işgalini durdurmak için bir politika uygulayan (eylemler yapan) ABD’nin, İsrail’in Filistin ve Arap topraklarını ve Sırbistan’ın Bosna-Hersek topraklarını işgaline sessiz kalması, ABD dış politikasının hangi özelliğini ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
Yalnızcılık
B
Tektaraflılık
C
Yayılmacılık
D
Çoktaraflılık
E
Pragmatizm
Açıklama:
1990 yılında Irak’ın Kuveyt’i işgalini durdurmak için gayet ‘idealist ve moralist’ bir politika uygulayan (eylemler yapan) ABD’nin, İsrail’in Filistin ve Arap topraklarını ve Sırbistan’ın Bosna-Hersek topraklarını işgaline sessiz kalması, ABD dış politikasının pragmatik özelliğini ortaya koyan anlamlı örneklerdir. ABD’nin bu tutarsızlığının nedeni, bu durumlar için kâr-zarar/fayda hesabı yapması ve kendisi için fayda ve kâr getirmeyecek sorunlara müdahil olmaktan imtina etmesidir. Zira ABD, Kuveyt’i kurtarmasının onun Basra Körfezi’ndeki petrol, stratejik dengeler, İsrail’in güvenliği ve bölgesel hakimiyet gibi çıkarlarına ‘fayda’ getireceğini, BosnaHersek’i ve Filistin’i savunmasının ise böylesi bir ‘fayda’ sağlamayacağını, hatta onu Rusya ile karşı karşıya getireceği için ‘zarar’ getireceğini düşünmüştür. ABD yönetimleri bu tutarsızlığı teknik tabirle “seçici (selective)” olmak şeklinde açıklamışlardır. Örneğin Clinton yönetimi, ABD’nin her uluslararası sorunla değil, ancak ‘seçilmiş sorunlarla’ ilgileneceğini ilan etmiştir.
Soru 34
ABD’nin 20. yüzyıl boyunca ortaya koyduğu performansına baktığımızda I. ve II. Dünya Savaşları süresince, savaş sonrasında yeni uluslararası düzen kurma sürecinde, soğuk savaş boyunca Sovyetler Birliği’ne karşı hangi dış politikayı uygulamıştır?
Seçenekler
A
Çıkarcılık
B
Moralizm
C
Yayılmacılık
D
Çoktaraflılık
E
Pragmatizm
Açıklama:
ABD dış politika tarihinin gelişimine baktığımızda, uluslararası sisteme angaje olması ya da yayılmacılık durumunda genelde çoktaraflılığı tercih ettiğini söyleyebiliriz. Örneğin, ABD’nin 20. yüzyıl boyunca ortaya koyduğu performansına baktığımızda I. ve II. Dünya Savaşları süresince, savaş sonrasında yeni uluslararası düzen kurma sürecinde, soğuk savaş boyunca Sovyetler Birliği’ne karşı ittifak sistemlerinin kurulmasında (NATO, SEATO, Bağdat Paktı, CENTO gibi) hep çoktaflılığı tercih ettiğini görürüz. ABD, bu örneklerde öncelikle Batı Avrupa ülkeleriyle ama aynı zamanda Ortadoğu, Güneydoğu Asya, Uzak Doğu bölgelerindeki ülkelerle iş birliği yapmıştır. ABD, Soğuk Savaş boyunca, bir yandan NATO ve CENTO gibi çok taraşı ittifaklar kurarken öte yandan ABD-Japonya, ABD-Avustralya, ABD- İsrail gibi ikili ittifakları da geliştirmiştir.
Soru 35
ABD’nin Irak politikası hangi ikileminin en tipik örneğidir?
Seçenekler
A
Moralizm - Çıkarcılık İkilemi
B
Pragmatizm - Tutarlılık İkilemi
C
Çoktaraflılık - Tektaraflılık İkilemi
D
Yalnızcılık - Yayılmacılık/Angajman İkilemi
E
Özgürlük Savunuculuğu - Statükoculuk - Emperyalizm İkilemler
Açıklama:
Çoktaraflılık-tektaraflılık ikileminin en tipik örneği, ABD’nin Irak politikasıdır. George H. W. Bush Yönetimi, 1990’da Irak’ın Kuveyt’i işgalini son erdirmek için Birleşmiş Milletler içinde çoktaraflı iş birliği sürecini geliştirmiş ve başarılı bir sonuç elde etmiştir. Ancak (oğul) George W.Bush, 2003’te Irak’ı işgal etmek istediğinde BM’den destek alamayınca tektaraflı olarak hareket etmiş ve en nihayet her ne kadar onu destekleyen birkaç ülke olsa da esas itibarıyla Irak’ı tek başına işgal etmiştir. Başkan Bush ve Yeni Muhafazakârlar, ABD’nin amaçlarına ulaşmak için tektaraflı hareket etmesinin daha kolay ve yararlı olacağını zaten savunuyorlardı.
Soru 36
ABD, Avrupalıların özellikle hangi ülkelerin etkisi altında kurduğu bir ülkedir?
Seçenekler
A
Rusya ve Çin
B
İngiltere ve Fransa
C
Almanya ve İtalya
D
Fransa ve Almanya
E
İspanya ve İngiltere
Açıklama:
ABD, Avrupalıların ama özellikle İngiltere ve Fransa’nın etkisi altında, Avrupa modernizminin bir ürünü olarak, kısmen Avrupa’nın sorunlarından kaçan kısmen de daha iyi bir dünya kurma arayışı içinde olan göçmenlerin kurduğu sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel bir sistemdir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 37
Amerikalıların diğer uluslardan ve ülkelerden farklı ve ayrıcalıklı oldukları inancı algısına ne denir?
Seçenekler
A
Amerikan Rüyası
B
Amerikan Statükoculuğu
C
Amerikan Emperyalizmi
D
Amerikan İstisnacılığı
E
Amerikan Özgüveni
Açıklama:
Amerikan kültürünün oluşumunda özellikle dış politika bakımından en önemli unsur, bağımsızlık ve gelişme başarısının doğurduğu özgüvendir. ABD’nin, büyük bir krallık olan İngiltere’den bağımsızlığını kazanması (modern dünya tarihindeki ilk örnek), arkasından da Avrupa devletlerinden farklı ve ilk olma özelliğine sahip bir anayasa ile federal devlet kurması, en nihayetinde izleyen yüzyıl içinde askeriye, ekonomi, sanayi, teknoloji, sanat, edebiyat ve diğer alanlarda çok önemli başarılar elde etmesi hem Amerikalıların kendilerine özgüvenini artırmış hem de kendilerini diğerlerinden daha ‘başarılı’ bir aktör olarak görmelerine yol açmıştır. Amerikalıların, kısa bir sürede hızla ilerlemesi ve büyük bir güç haline gelmesi, ABD’yi dünyada daha çok rol oynaması yönünde motive etmiştir. Amerikan başarıları Amerikan dış politika kültürüne de yansımıştır. Amerikan savaşçılığı ve ilerlemeciliği, ‘Ben en iyisini yapabilirim, başka ülkeleri de değiştirebilirim, dünyayı da yönetebilirim.’ şeklinde bir düşünceyi doğurmuştur. Bu özgüven, Amerikan İstisnacılığı (Amerikan Exceptionalizm) şeklinde ifade edilen bir bilincin, yani Amerikalıların diğer uluslardan ve ülkelerden farklı ve ayrıcalıklı oldukları inancının ya da algısının doğmasına yol açmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 38
ABD’yi “insanlığın en iyi son ümidi” ve “cehalete ve barbarizme engel” olarak nitelendiren başkanının adı nedir?
Seçenekler
A
John Adams
B
James Madison
C
Thomas Jefforson
D
James Monroe
E
John Quincy Adams
Açıklama:
ABD üçüncü Başkanı Thomas Jefforson, ABD’yi “insanlığın en iyi son ümidi” ve “cehalete ve barbarizme engel” olarak nitelendirmiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 39
Amerikan İstisnacılığı'nın son dönem örneklerinden biri olarak görülen olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aya insan gönderme
B
Hristiyanlığı yayma
C
Klonlama deneyleri yapma
D
Araba üretme
E
Televizyon üretme
Açıklama:
Ay’a ilk ayak basan devletin Amerika Birleşik Devletleri olması, Amerikan İstisnacılığı'nın son dönem kaynaklarından biridir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 40
Amerikan kültürünü etkileyen dini değerlerin oluşmasında Protestanlık mezhebinin hangi kolu önemli ölçüde etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Kalvinizm
B
Anglikanizm
C
Radikalizm
D
Lutheryanizm
E
Püritenizm
Açıklama:
Amerikan kültürünün özgün temelleri arasında dindarlık önemli bir yer tutar ki burada Püritenlerin etkisi büyüktür. Püritenler, ABD’nin sadece dinî anlayışında değil sosyal, kültürel, siyasal ve edebiyat anlayışında da büyük bir rol oynamıştır. Püritenlerin, kilise otoritesi ve şekilselciliği yerine bireysel saflığa ya da özcülüğe olan inancı, ABD’ye özgü liberalizmin oluşumunda rol oynamıştır. Püritenler kendilerini Hıristiyanlığın en ileri, saf ve özgür mezhebi olarak görürler ve bu inançlarını başka insanlara da aktarmanın kendilerine verilmiş bir görev ya da misyon olduğuna inanırlar. Bu misyonu öncelikle Amerika kıtasındaki insanlara taşıyarak yerine getirmeye çalışmışlar, daha sonra da diğer kıtalara ve ülkelere yaymaya başlamışlardır. Amerikalılar kendilerini o kadar ‘misyoner’ görürler ki Başkan Thomas Jefferson, Amerikalıların “Tanrı’nın seçilmiş bir halkı” olduğunu ifade etmiştir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi ABD dış politikasına kılavuzluk eden ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yayılmacılık
B
Moralizm
C
Çıkarcılık
D
Çoktaraflılık
E
Birlikçilik
Açıklama:
ABD dış politikasına kılavuzluk eden bu ilkeleri, uygulamada görüldüğü şekliyle şu şekilde sıralayabiliriz: Yalnızcılık (Isolationism), Moralizm (Moralism), Yayılmacılık (Expansionism)/Angajman (Engagement), Çıkarcılık (Egoism), Pragmatizm (Pragmatism), Çoktaraşılık (Multilateralism), Tektaraşılık (Unilateralism). Doğru yanıt E'dir.
Soru 42
ABD dış politikası ABD'nin dış politika ilkelerinden hangileri arasında değişim göstermektedir?
Seçenekler
A
Yalnızcılık ve yayılmacılık
B
Çoktaraflılık ve tektaraflılık
C
Çıkarcılık ve pragmatizm
D
Moralizm ve çıkarcılık
E
Pragmatizm ve Moralizm
Açıklama:
ABD dış politikası yalnızcılık ve yayılmacılık/angajman arasında gidip gelmiştir. Bunun temel nedeni, ABD’nin, kendi çıkar algılamalarına veya değerlendirmelerine göre pozisyon değiştirerek hareket etmiş olmasıdır. ABD, çıkarlarını gerçekleştirmek için, gerektiğinde yalnızcılık ilkesine göre hareket etmiş, gerektiğinde de dünyaya angaje olmuş, yayılmıştır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 43
ABD dış politika ilkelerinden moralizm hangi ilkeyle ikilem oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Yayılmacılık
B
Yalnızcılık
C
Çıkarcılık
D
Pragmatizm
E
Çoktaraflılık
Açıklama:
Moralizm - Çıkarcılık ikilemi; ABD çıkarlarının gerçekleşmesinde moral ya da etik değerlerin rolü var mıdır, varsa ne kadar olmalıdır? Bu tartışma ABD’nin kuruluşundan beri devam etmektedir. Aslında ABD değerlerinin dünyaya yayılması konusunda Amerikalılar arasında her zaman konsensüs olmuştur ancak bu sürecin nasıl gerçekleşeceği, ne pahaya yapılacağı ve ülkenin reel çıkarlarıyla örtüşüp örtüşmediği konusunda her zaman uzlaşma yoktur. İdealistler ABD’nin barış, refah, özgürlük, düzen, istikrar gibi değerleri yaymak için çalışması gerektiğini savunurken realistler savaş, çatışma, güvenlik ve güç mücadelesi gibi gerçeklerin daima göz önünde bulundurulması, değerleri yaymak uğruna çıkarların feda edilmemesi gerektiğini savunurlar. Doğru yanıt C'dir.
Soru 44
I. Realizm-Reel Politika
II. İdealizm-İdeal Politika
III. Kapitalizm-Kapital Politika
Yukarıdakilerden hangileri ABD dış politikasını yönlendiren teorilerdendir?
II. İdealizm-İdeal Politika
III. Kapitalizm-Kapital Politika
Yukarıdakilerden hangileri ABD dış politikasını yönlendiren teorilerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Son olarak, ABD dış politikasını şekillendiren veya yönlendiren, aynı zamanda yukarıda belirttiğimiz tüm unsurların çerçevesi niteliğinde teoriler vardır. ABD dış politikasıyla ilgili olarak yaygın şekilde kullanılan, aynı zamanda klasik uluslararası ilişkiler çalışmalarının temelini oluşturan bu teoriler, ABD dış politikasını anlamak ve açıklamak için yararlıdır. Bunlardan dört tanesi çok önemlidir: Realizm-Reel politika, İdealizm-İdeal politika, Liberalizm-Liberal politika ve Yeni Muhafazakarlık-Yeni Muhafazakâr politika. Doğru yanıt D'dir.
Soru 45
Siyasal Realizm’i bir uluslararası ilişkiler teorisi formuna sokan ve aynı zamanda ABD dış politikası için bir yaklaşım hâline getiren yazar kimdir?
Seçenekler
A
Henry Kissinger
B
Hans J. Morgenthau
C
Edward W. Said
D
Noam Chomsky
E
Alvin Toffler
Açıklama:
Siyasal Realizm’i bir uluslararası ilişkiler teorisi formuna sokan ve aynı zamanda ABD dış politikası için bir yaklaşım hâline getiren yazar, Hans J. Morgenthau’dur. Alman Yahudi göçmeni bir ABD vatandaşı olan ve akademik öğrenimi (uluslararası) hukuka dayanan Morgenthau, Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace (1978) başlıklı eserinde, Siyasal Realizm’in 6 ilkesini ortaya koymuş ve bu ilkeler üzerine bir ABD dış politikası inşa etmiştir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi büyük ve süper güçlerin dış politikaları ile ilgili doğru bilgi değildir?
Seçenekler
A
Dış politikaları büyük oranda kendi sosyal-siyasal kültürlerine dayanarak oluşur
B
Toplumsal siyasal kültürleri kendi dış politikalarında daha çok belirgin ve etkindir
C
Uluslararası/dış faktörlerin büyük devletler üzerindeki etkisi ve rolü daha azdır
D
Uluslararası/dış faktörlerin büyük devletler üzerindeki etkisi ve rolü kontrol edilebilir
E
Uluslararası/dış faktörlerin büyük devletler üzerindeki etkisi ve rolü kontrol edilemez
Açıklama:
Büyük ve süper güçlerin dış politikaları büyük oranda kendi sosyal-siyasal kültürlerine dayanarak oluşur ya da tersinden belirtirsek büyük ve süper güçlerin toplumsal siyasal kültürleri kendi dış politikalarında daha çok belirgin ve etkindir. Çünkü uluslararası/dış faktörlerin büyük devletler üzerindeki etkisi ve rolü, küçük ve orta büyüklükteki devletlere göre nispeten daha azdır veya kontrol edilebilir. Büyük güçler dış etkilerden daha az etkilenir ve dolayısıyla kendi kültürlerine uygun bir dış politika uygulamakta daha başarılı olur.
Soru 47
Amerikalıların diğer uluslardan ve ülkelerden farklı ve ayrıcalıklı oldukları inancı ya da algısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan emperyalizmi
B
Amerikan kültürü
C
Amerikan istisnacılığı
D
Amerikan itikadı
E
Amerikan liberalizmi
Açıklama:
Amerikan savaşçılığı ve ilerlemeciliği, ‘Ben en iyisini yapabilirim, başka ülkeleri de değiştirebilirim, dünyayı da yönetebilirim.’ şeklinde bir düşünceyi doğurmuştur. Bu özgüven, Amerikan istisnacılığı (Amerikan Exceptionalizm) şeklinde ifade edilen bir bilincin, yani Amerikalıların diğer uluslardan ve ülkelerden farklı ve ayrıcalıklı oldukları inancının ya da algısının doğmasına yol açmıştır.
Soru 48
Dindarların ekonomik faaliyete önem vermesini öneren, kâr-zenginlik ile
dini bağdaştıran ve bu yönüyle Amerikan kapitalizminin ve liberalizminin doğuşunda etkili olan Protestanlık kolu aşağıdakilerden hangisidir?
dini bağdaştıran ve bu yönüyle Amerikan kapitalizminin ve liberalizminin doğuşunda etkili olan Protestanlık kolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Püritenizm
B
Kutsal misyon
C
Evanjelizm
D
Ahistoricism
E
Amerikan itikadı
Açıklama:
Püritenizm: 16.-17. Yüzyıllarda İngiltere’de Kraliçe Elizabeth’in Kilise reformuna karşı çıkan bir Protestanlık koludur. Dini ibadet ve düşüncenin ‘saf olmasını’, yani Kilise şekilselciliği yerine bireysel özcülüğe önem verilmesini savunur. Kilise’yi ve onu kontrol eden kraliçe veya kralı eleştirmişlerdir. Bu muhalefetleri nedeniyle Püriten Hıristiyanlar İngiltere’de baskı görmüş ve cezalandırılmışlardır. Bu baskıdan kaçan Püritenler, Amerika’ya göç etmişler ve
ABD’nin kuruluş sürecinde önemli bir rol oynamışlardır. Püritenizm, ayrıca
dindarların ekonomik faaliyete önem vermesini önerir ve kâr-zenginlik ile
dini bağdaştırır. Bu yönüyle Amerikan kapitalizminin ve liberalizminin doğuşunda etkili olmuştur.
ABD’nin kuruluş sürecinde önemli bir rol oynamışlardır. Püritenizm, ayrıca
dindarların ekonomik faaliyete önem vermesini önerir ve kâr-zenginlik ile
dini bağdaştırır. Bu yönüyle Amerikan kapitalizminin ve liberalizminin doğuşunda etkili olmuştur.
Soru 49
Aşağıdaki hangi eşleşmede ABD dış politikası ikilemleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Statükoculuk - Tektaraflılık
B
Tutarlık - Özgürlük
C
Çıkarcılık - Pragmatizm
D
Yalnızcılık - Yayılmacılık
E
Moralizm - Yalnızcılık
Açıklama:
ABD dış politikası yalnızcılık ve yayılmacılık/angajman arasında gidip gelmiştir.
Bunun temel nedeni, ABD’nin, kendi çıkar algılamalarına veya değerlendirmelerine göre pozisyon değiştirerek hareket etmiş olmasıdır. ABD, çıkarlarını gerçekleştirmek için, gerektiğinde yalnızcılık ilkesine göre hareket etmiş, gerektiğinde de dünyaya angaje olmuş, yayılmıştır.
Bunun temel nedeni, ABD’nin, kendi çıkar algılamalarına veya değerlendirmelerine göre pozisyon değiştirerek hareket etmiş olmasıdır. ABD, çıkarlarını gerçekleştirmek için, gerektiğinde yalnızcılık ilkesine göre hareket etmiş, gerektiğinde de dünyaya angaje olmuş, yayılmıştır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin yalnızcılık ilkesi ile ilgili doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası ittifaka girerek dünya politikasında sorumluluk almaması
B
Dünya politikasıyla ilgilenmesi
C
Kendi iç politikasıyla ilgilenmesi
D
Başka ülkelerin içişlerine karışılmaması
E
Kendi değerlerini başkalarına empoze etmeye çalışmaması
Açıklama:
Yalnızcılık ilkesinin özünde şunlar vardır: ABD’nin uluslararası ittifaka girerek
dünya politikasında sorumluluk almaması, uluslararası düzen kurmakla ilgilenmemesi, kendi değerlerini başkalarına empoze etmeye çalışmaması, başka ülkelerin içişlerine karışılmaması, dünya politikasıyla uğraşmak yerine kendi iç politikasıyla ilgilenmesi, sadece kendi öz çıkarları ve güvenliği için dış politika yürütmesi, kendi iç düzenine ve demokrasisine zarar gelmesinin önlenmesi, vb. yalnızcılık, tarihsel olarak ABD’nin özellikle 18. ve 19. yüzyıllardaki Avrupa güç dengesi rekabetine ve savaşlarına girmek istememesi, kendini Avrupa’nın olumsuz şartlarından uzak tutması amacını güder. Ancak yalnızcılık, ABD’nin tüm dünyadan tamamen kopması ve sınırları içine kapanması anlamına gelmez. Zira ABD, yalnızcılık dönemlerinde kendi bölgesindeki veya başka bölgelerdeki ülkelerle ilişkiler kurmaya devam etmiştir.
dünya politikasında sorumluluk almaması, uluslararası düzen kurmakla ilgilenmemesi, kendi değerlerini başkalarına empoze etmeye çalışmaması, başka ülkelerin içişlerine karışılmaması, dünya politikasıyla uğraşmak yerine kendi iç politikasıyla ilgilenmesi, sadece kendi öz çıkarları ve güvenliği için dış politika yürütmesi, kendi iç düzenine ve demokrasisine zarar gelmesinin önlenmesi, vb. yalnızcılık, tarihsel olarak ABD’nin özellikle 18. ve 19. yüzyıllardaki Avrupa güç dengesi rekabetine ve savaşlarına girmek istememesi, kendini Avrupa’nın olumsuz şartlarından uzak tutması amacını güder. Ancak yalnızcılık, ABD’nin tüm dünyadan tamamen kopması ve sınırları içine kapanması anlamına gelmez. Zira ABD, yalnızcılık dönemlerinde kendi bölgesindeki veya başka bölgelerdeki ülkelerle ilişkiler kurmaya devam etmiştir.
Soru 51
ABD’nin Sırbistan’ın Bosna-Hersek topraklarını işgaline sessiz kalması, ABD dış politikasının hangi özelliğini ortaya koyan anlamlı örneklerden biridir?
Seçenekler
A
Moralizm
B
Statükoculuk
C
Özgürlük savunuculuğu
D
Tektaraflılık
E
Pragmatik
Açıklama:
ABD’nin, İsrail’in Filistin ve Arap topraklarını ve Sırbistan’ın Bosna-Hersek topraklarını işgaline sessiz kalması, ABD dış politikasının pragmatik özelliğini ortaya koyan anlamlı örneklerdir.
Soru 52
Mevcut durumun ve dengelerin korunması yani değişmemesi anlamına gelen ABD dış politikasını yönlendiren ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Statükoculuk
B
Emperyalizm
C
Bağımlılık
D
Fonksiyonalizm
E
Tektaraflılık
Açıklama:
Statükoculuk, mevcut durumun ve dengelerin korunması yani değişmemesi anlamına gelir. ABD kendi çıkarları veya uluslararası dengelerin gerektirdiği durumlarda özgürlük ve demokrasi yönünde değişimi değil statükonun devamını savunmuştur.
Soru 53
Marxistlere göre, bir başka ülkenin yönetimini ekonomik amaçlarla değiştirip kontrol ve sömürü altına almak şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Statükoculuk
B
Özgürlük savunuculuğu
C
Determinizm
D
Emperyalizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Emperyalizmi, Morgenthau’ya göre statükonun değişimi olarak tanımlayabileceğimiz gibi, Marxistlere göre, bir başka ülkenin yönetimini ekonomik amaçlarla değiştirip kontrol ve sömürü altına almak şeklinde de tanımlayabiliriz. Hangi tanım olursa olsun, emperyalizm, bir başka ülkenin rejiminin dışarıdan yapılan müdahale ile değiştirilerek yerine müdahaleci ülkenin istediği şekilde yeni bir rejimin kurulması demektir.
Soru 54
“Amaca varmak için her yol mübahtır” görüşünü yansıtan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Morgenthau
B
Machiavelli
C
Mearshiemer
D
Waltz
E
Marx
Açıklama:
Machiavelli’nin yaygın olarak bilinen görüşüne göre “amaca varmak için
her yol mübahtır”. ABD Realistleri, güç ve çıkarlarını gerçekleştirmek ve arttırmak için her türlü aracı, teoriyi, ilkeyi ve yöntemi kullanmıştır.
her yol mübahtır”. ABD Realistleri, güç ve çıkarlarını gerçekleştirmek ve arttırmak için her türlü aracı, teoriyi, ilkeyi ve yöntemi kullanmıştır.
Soru 55
İnsan haklarını şiddetli bir şekilde ihlal eden ve bunun sonucunda uluslararası güvenlik sorunu yaratan devletlerin ve hükümetlerin içişlerine ‘tamamen insan haklarını korumak amacıyla' müdahale edilmesi liberalizmin ABD dış politikasına yansıyan hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan hakları ve özgürlüklerin savunuculuğu
B
Demokrasinin yaygınlaştırılması
C
İnsani müdahalecilik
D
Küreselleşmenin gelişmesi
E
Neoliberal dünya sisteminin kurulması
Açıklama:
İnsani müdahalecilik (humanitarian intervention): İnsan haklarını şiddetli
bir şekilde ihlal eden ve bunun sonucunda uluslararası güvenlik sorunu yaratan devletlerin ve hükümetlerin içişlerine ‘tamamen insan haklarını korumak amacıyla' müdahale edilebilir.
bir şekilde ihlal eden ve bunun sonucunda uluslararası güvenlik sorunu yaratan devletlerin ve hükümetlerin içişlerine ‘tamamen insan haklarını korumak amacıyla' müdahale edilebilir.
Soru 56
Thomas Jefferson ülkesini "insanlığın en iyi son ümidi” olarak tanımlarken, Ronald Reagan da ülkesi için "Tepe üstünde ışıldayan ev" benzetmesi yapmıştır. ABD Başkanlarının bu düşünceleri, ABD'nin dış politikasını etkileyen kültürel değerleriyle ilgili aşağıdaki kavramlardan öncelikle hangisini açıklamakta kullanılabilir?
Seçenekler
A
Evanjelizm
B
Püritenizm
C
Amerikan İtikadı
D
Kutsal Misyon
E
Amerikan İstisnacılığı
Açıklama:
Bu özgüven, Amerikan İstisnacılığı (Amerikan Exceptionalizm) şeklinde ifade edilen bir bilincin, yani Amerikalıların diğer uluslardan ve ülkelerden farklı ve ayrıcalıklı oldukları inancının ya da algısının doğmasına yol açmıştır. ABD üçüncü Başkanı Thomas Jefforson, ABD’yi “insanlığın en iyi son ümidi” ve “cehalete ve barbarizme engel” olarak nitelendirmiştir...Başkan Reagan ise, ABD’yi “tepe üstünde ışıldayan/aydınlatan ev”’e benzetmiştir . Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 57
- 16.-17. yüzyızllarda kurulması,
- Dini ibadet ve düşüncenin saf olması,
- Misyonerlik faaliyetlerine önem vermesi,
- Dindarların ekonomik faaliyetlere önem vermesi gerektiği,
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Püritenizm, 16.-17. Yüzyıllarda İngiltere’de Kraliçe Elizabeth’in Kilise reformuna karşı çıkan bir Protestanlık koludur. Dini ibadet ve düflüncenin ‘saf olmasını’, yani Kilise şekilselciliği yerine bireysel özcülüğe önem verilmesini savunur. Kilise’yi ve onu kontrol eden kraliçe veya kralı eleştirmişlerdir. Bu muhalefetleri nedeniyle Püriten Hıristiyanlar İngiltere’de baskı görmüş ve cezalandırılmışlardır. Bu baskıdan kaçan Püritenler, Amerika’ya göç etmişler ve ABD’nin kuruluş sürecinde önemli bir rol oynamışlardır. Püritenizm, ayrıca dindarların ekonomik faaliyete önem vermesini önerir ve kâr-zenginlik ile dini bağdaştırır. Bu yönüyle Amerikan kapitalizminin ve liberalizminin doğuşunda etkili olmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
ABD'ninMerika kıtasının her yerine yayılması gerektiği anlayışı hangi inancın sonucu olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Amerikan İstisnacılığı
B
Amerikan Liberalizmi
C
Amerikan İtikadı
D
Kutsal Misyon
E
Müşterek Güvenlik
Açıklama:
Amerikan itikadı'nın ortaya çıkardığı önemli bir anlayış, ABD’nin güçlenmeye başladığı 19. yüzyılda ortaya çıkan Kutsal Misyon (Manifest Destiny)’dur. Bu görüşe göre, 13 koloniden kurulmuş olan ABD’nin burada sınırlı kalmayıp Amerika kıtasında yayılması onun ‘kutsal’ bir görevidir. ABD bulunduğu kıtada doğal yayılma hakkına sahiptir, Tanrı’nın bahşettiği bu hakkı, onun elinden almak Tanrı’ya isyan etmek demektir. Doğru cevap D'dir.
Soru 59
- ABD'nin gücünü artırmak,
- Askeri güvenliği sağlamak,
- Ekonomik gücünü artırmak,
- İdeolojik değerleri tanımak,
Seçenekler
A
III ve IV
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Her devlet gibi ABD’nin de dış politikasının temel hedefi, ABD’nin çıkarlarını elde etmek, gelliştirmek ve genel olarak güçlendirmektir. Papp et.al.’a göre ABD’nin çıkarları şunlardır:
- ABD'nin gücünü artırmak,
- Askeri güvenliği sağlamak,
- Ekonomik gücünü artırmak,
- İdeolojik değerlerini geliştirmek
- Moral ve kültürel kimliğini yaygınlaştırmak.
Soru 60
ABD'nin Birlemiş Milletler ve Milletler Cemiyeti gibi örgütlerde gösterdiği faaliyetler hangi ilkesi sonucudur?
Seçenekler
A
Yalnızcılık
B
Moralizm
C
Çıkarcılık
D
Angajman
E
Çoktaraflılık
Açıklama:
ABD’nin dünyayla ilgilenmesi, dünya politikasına dahil olması, diğer bölgelere açılması ve hakimiyet kurma süreci anlamlarına gelen yayılmacılık/angajman ilkesi özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında geçerli olmuştur. ABD değerlerini yaymaya çalışmış, Amerikan kurumlarını başka ülkelere ihraç etmiş, Birleşmiş Milletler ve Milletler Cemiyeti gibi örgütler aracılığıyle dünya düzeni kurmaya çalışmış, küreselleşme sürecini desteklemiş, gerektiğinde de emperyalist bir politika izlemiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
ABD'nin Türkiye'ye verdiği Truman Doktrini hangi ikilem kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Yalnızcılı/Yayılmacılık
B
Moralizm/Çıkarcılık
C
Pragmatizm/Tutarlılık
D
Çoktaraflılık/Tektaraflılık
E
Statüskoculuk/Emperyalizm
Açıklama:
ABD'nin Moralizm/Çıkarcılık ikilemi kapsamında, sınırları dışındaki insanların ve ülkelerin iyiliği ve gelişmesi için gayret göstermesi, empati kurması, değerlerini diğer insanlara model olarak sunması, daha açık bir ifadeyle kültürünü yaygınaştırması konusunda genel bir uzlaşma vardır. Bu kapsamda, Türkiye ve Yunanistan’a verdiği Truman Doktrini yardımı örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap B'dir?
Soru 62
ABD'nin Sıbistan'ın Bosna-Hersek topraklarını işgaline sessiz kalması hangi dış politika anlayışı sonucudr?
Seçenekler
A
Yalnızcılık
B
Moralizm
C
Çıkarcılık
D
Pragmatizm
E
Tektaraflılık
Açıklama:
Pragmatizm, ABD’de yaygınlaşmış olan bir yaklaşımm olup ideal düşünce ile pratik eylemin fayda kriterine göre değerlendirilmesi anlamına gelmektedir. ABD’nin, İsrail'in Filistin ve Arap topraklarını ve Sırbistan’ın Bosna-Hersek topraklarını işgaline sessiz kalması, ABD dış politikasının pragmatik özelliğini ortaya koyan anlamlı örneklerdir.
Soru 63
- Evrensel moral kanunlar devletler arası faklılık gösterebilir,
- Devlet, güç ve çıkar kavramları önemli kavramlardır,
- Toplum, insan doğasında var olan objektif kanunlar ile yönetilir.
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Liberalizm
D
Yeni muhafazakarlık
E
Pragmatizm
Açıklama:
Realizm ya da Reel politakının altı temel ilkesi bulunmaktadır. Bunlar:
- Siyaset ve genel olarak toplum, kökleri insan doğasında yerleşik olan onjectif kanunlar tarafından yönetilir.
- Siyasel Realizm'in en öenmli mihenk taşı, devlet, güç ve çıkar kavramlarıdır.
- Güç ve çıkar, her ne kadar evrensel geçerliği olan objectif doğrular olsa da anlamları farklı yorumlanabilir.
- Siyasal Realizm, dış politikanın moral-ahlaki boyutunu kabul eder ancak bunun zaman ve şartlara bağlı olduğunu, soyut evrensel hâliyle devletin davranışlarına uygulanmayacağını savunur.
- Evrensel moral kanunlar, her bir ulusun moral değerleri için farklıdır.
- Siyasal realizm, ekonomi ve din gibi diğer konulardan daha özgün ve üstün bir özelliğe sahiptir.
Soru 64
ABD'nin 2003 yılında Irak'ı işgali etmesi hangi dış politika anlayışı kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Pragmatizm
C
Liberalizm
D
Fonksiyonalizm
E
Realizm
Açıklama:
ABD'nin 2003 yılında Irak’ı işgal ederken BM ilkelerini ve kararlarını çiğnemesi ve Önleyici Darbe/Savaş (Preventive Strike/War) gibi uluslararası hukuk açısından çok tartışmalı bir kavram üretmesi ve buna göre dış politikası yapması, ABD Realizm,'nin bir yansımasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 65
Dış politikanın bir sosyal inşa sürecinden oluştuğu ve sosyal değerler üzerinde yükseldiğini savunan uluslararası ilişkiler teorsi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pragmatizm
B
Realizm
C
Konstrüktivizim
D
İdealizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Uluslararası ilişkiler teorilerinden biri olan İnşacılık'a (Konstrüktivizm) göre, dış politika bir sosyal inşa sürecidir ve sosyal değerler üzerinde yükselir. Doğru cevap C'dir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi, Amerikan dış politikasının temellerinden olan Amerikan İstisnacılığı'nın kökeni sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Liderlerinin ABD'yi yüceltmesi
B
Toplumun Avrupa kaynaklı olması
C
Kısa süre içinde Avrupalı devletlere model oluşturan bir siyasal yapılanmayı tamamlaması
D
Başka devletler tarafından takdir edilmesi
E
Farklı bir coğrafyada olması
Açıklama:
Diğer faktörler yanında Amerika'nın ayrıcalıklı olduğu algısının temel nedeni kısa bir süre içinde Avrupalı devletler kadar başarılı olması, hatta Avrupa’dan daha ileri bir anayasal ve siyasal düzen kurması ve model oluşturmasıdır. Bunu takdir edilmesi ve artan yumuşak gücü izlemiştir.
Kısa süre içinde Avrupalı devletlere model oluşturan bir siyasal yapılanmayı tamamlaması
Kısa süre içinde Avrupalı devletlere model oluşturan bir siyasal yapılanmayı tamamlaması
Soru 67
Amerika, hangi temel değerini önce iç daha sonra dış politikasında diğer değerlerle de besleyerek yayma misyonunu edinmiştir?
Seçenekler
A
Püritenizm
B
Liberalizm
C
Laisizm
D
Misyonerlik
E
Yayılmacılık
Açıklama:
Anglo-Sakson değerlerle beslenen liberalizm, Amerika'nın kendi liberal yaklaşımını geliştirmesini ve küresel anlamda misyonerlik bilinciyle destekleyerek yayılmasını sağlamıştır.
Soru 68
Demokratik Barış Teorisi'ne göre, ABD'nin dış politikasının realist olmasının ve kötülerle savaşılması gerekmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diğer devletlerin demokratik değerlere sahip olmaması
B
Liberal değerlerin bölgesel olarak yayılması
C
Sistemin anarşik doğası
D
ABD'nin yayılmacı politikası
E
Diğer devletlerin ABD'yi örnek alması
Açıklama:
Demokratik Barış Teorisi'ne göre demokratik ülkeler birbiriyle çatışmaz. Buna göre, demokrasilerin yaygınlaşması dünya çapında barışın gelişmesini sağlayacaktır ancak demokratik devletler, barışı ve demokrasiyi tehdit eden anti-demokratik ülkelere karşı mücadele etmesi gereklidir. ABD’nin gerçekçi olması, yani ‘iyilerin yanında olması ve iyinin yaygınlaştırılması’ için ‘kötülere karşı’ mücadele etmesi gerekir.
Diğer devletlerin demokratik değerlere sahip olmaması
Diğer devletlerin demokratik değerlere sahip olmaması
Soru 69
ABD'nin dış politikada her uluslararası sorunla değil seçilmiş sorunlarla ilgilenmesi aşağıdakilerden hangisini yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Moralizm
B
Statükoculuk
C
Emperyalizm
D
Tutarsızlık
E
Tek taraflılık
Açıklama:
ABD yönetimleri dış politika uygulamalarındaki tutarsızlığı teknik tabirle “seçici (selective)” olmak şeklinde açıklamışlardır. Örneğin Clinton yönetimi, ABD’nin her uluslararası sorunla değil, ancak ‘seçilmiş sorunlarla’ ilgileneceğini ilan etmiştir.
Tutarsızlık
Tutarsızlık
Soru 70
ABD'nin dış politikasında izlediği özgürlük savunuculuğu, diğer ülkelerin rejimlerine müdahale anlamına geldiğinde ve kendi çıkarlarına uygun bir rejim değişikliği yapıldığında ABD aşağıdakilerden hangisi ile eleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Statükoculuk
B
Emperyalizm
C
Çok taraflılık
D
Angajman
E
Çıkarcılık
Açıklama:
Emperyalizm, bir başka ülkenin rejiminin dışarıdan yapılan müdahale ile değiştirilerek yerine müdahaleci ülkenin istediği şekilde yeni bir rejimin kurulması demektir. ABD’nin özellikle 2000’li yıllarda Afganistan ve Irak’a müdahaleleri bu kapsam içinde değerlendirilebilir. Tabii ki bu iki örnek açısından ilginç olan, ABD’nin demokrasi, özgürlük ve diğer değerler adına ve kamuflajında emperyalizm uygulamış olmasıdır.
Soru 71
ABD dış politikasını şekillendiren temel paradigma olan realizmin aşağıdakilerden hangisini açıklama kapasitesi daha fazladır?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletlerin kurulması
B
İşbirliği rejimlerinin oluşması
C
Soğuk Savaş rekabeti
D
Devletlerin moral değerleri
E
Uluslararası hukuk
Açıklama:
Realistler, Sovyetler Birliği’ni ve komünizmi ABD çıkarları için ciddi bir tehdit olarak görmüşler ve samimi diyalog kurmayı ve işbirliği yapmayı reddetmişlerdir. Komünizm tehdidiyle her türlü kanaldan ve hiçbir ilkenin etkisi altında kalmadan Makyavelci (Machiavellist) bir mücadele yöntemini benimsemişlerdir. Bu kapsamda, gerektiğinde güç dengesi rekabeti yapmışlardır.
Soğuk Savaş rekabeti
Soğuk Savaş rekabeti
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi, idealizmin fikir babası olarak bilinen Woodrow Wilson döneminde ABD dış politikasına ideal politikanın etki edemediği bir alandır?
Seçenekler
A
Milletler Cemiyeti'nin kurulması
B
ABD'nin Milletler Cemiyeti'nin dışında kalması
C
ABD Anayasasının kabulü
D
Wilson'ın 14 ilkesinin uluslararası tanınmaması
E
Ulusal ve uluslararası politikaların ayrı olması
Açıklama:
Milletler Cemiyeti’nin en önemli müşterek güvenlik uygulaması, 1935 yılında Habeşistan’ı işgal eden Benito Mussolini İtalya’sına karşı alınan ambargo kararıdır. Ancak bu karar, kısmen uygulanabildiği için, barış ve güvenliği sağlayamamış nihayetinde II. Dünya Savaşı’na giden yoldaki köşe taşlarından biri olmuştur. Buradaki başarısızlığın temel nedeni, İtalya’nın ve daha sonra da Hitler Almanya’sının yeterince sınırlandırılamamış, baskı altına alınamamış, caydırılamamış ve dolayısıyla saldırganlığının cezalandırılamamış olmasıdır. Bunun nedeni ise öncelikle ABD’nin Milletler Cemiyeti ve dolayısıyla Avrupa dışında kalmış olması, ardından da İngiltere ve Fransa’nın Milletler Cemiyeti’ni ve müşterek güvenlik sistemini başarılı bir şekilde işletememeleri, bu örgütü kendi çıkarlarına alet etmeleridir.
ABD'nin Milletler Cemiyeti'nin dışında kalması
ABD'nin Milletler Cemiyeti'nin dışında kalması
Soru 73
ABD dış politikasında liberalizmin barışçıl müdahale uygulamasının göz ardı ettiği uluslararası hukuk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Egemenlik
B
Küreselleşme
C
Piyasa ekonomisi
D
Ulusal ve uluslararası politikanın ayrılığı
E
Uluslararası işbirliği
Açıklama:
Liberalizm, uluslararası hukukun temel ilkesi olan ‘egemenlik’ ve ‘iç işlerine müdahale yasağı’ gibi özelliklerini göz ardı ederek, liberal değerlerin gerektiğinde ‘barışçı müdahale’ yöntemleri kullanılarak uygulanması gerektiğini savunur.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi, Soğuk Savaş döneminde ABD dış politikasında görülen liberal etkinin örneklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliğini çevreleme politikasını uygulama
B
Serbest ticareti destekleme
C
Uluslararası ekonomik kuruluşlara üye olma
D
Çin ile ticaret yapma
E
İnsan hakları rejimine öncülük etme
Açıklama:
ABD Realizmi’nin soğuk savaş döneminde geliştirdiği strateji, Sovyetlerin ve komünizmin ‘çevrelenmesi’dir.
Sovyetler Birliğini çevreleme politikasını uygulama
Sovyetler Birliğini çevreleme politikasını uygulama
Soru 75
ABD'nin, kendine potansiyel tehdit olarak gördüğü bir ülkeden gelebilecek potansiyel bir tehlikeyi önlemek için "henüz saldırı olmadan tehdit oluşturan ülkeye karşı önleyici saldırıda bulunmasına" dayanan önleyici savaş doktrini, ABD dış politika teorilerinden hangisiyle uyum içerisindedir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Liberalizm
C
Kollektif güvenlik
D
Savunmacı realizm
E
Saldırgan realizm
Açıklama:
Savunmacı Realizm güç dengesini korumayı, Saldırgan Realizm ise güç dengesini kendi lehine hegemonya oluşturacak şekilde değiştirmeyi ifade eder
Ünite 5
Soru 1
ABD’nin savaştan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini diriltmek amacıyla uygulamaya koyduğu ekonomik yardım planı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bretton Woods Planı
B
Marshall Planı
C
Keynes Planı
D
Otomatik Altın Standardı Planı
E
IMF Destek Planı
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin Soğuk Savaş döneminde bütün zorluklarına rağmen neden daha sorunsuz olduğunu ifade edebileceksiniz.
Soru 2
Sovyetler Birliği'nden kaynaklanabilecek tehditlere, tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi stratejisi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Topyekün karşı koyma stratejisi
B
Yıldız savaşları projesi
C
Esnek mukabale stratejisi
D
Avrupa Savunma Topluluğu stratejisi
E
Okyanus aşırı savunma stratejisi
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerde savunma ve güvenlik boyutunun neden daha önemli olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 3
AB ülkeleri, Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte kendilerine ait oluşturmaya başladıkları güvenlik ve dış politika kurumlarına ait ilk örnek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batı Avrupa Birliği
B
Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği
C
Birleşik Ortak Görev Gücü
D
Kophenhag Savunma Gücü
E
NATO
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerde savunma ve güvenlik boyutunun neden daha önemli olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 4
Batı Avrupa Birliği (BAB) hangi tarihte lağvedilmiştir?
Seçenekler
A
1985
B
1990
C
1994
D
1998
E
2000
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 5
Batı Avrupalı devletler tarafından 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurulan örgüt 1992'de hangi adı almıştır?
Seçenekler
A
NATO
B
AB
C
BAB
D
ABD
E
ATO
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 6
Türkiye NATO'ya kaç yılında üye olmuştur?
Seçenekler
A
1952
B
1964
C
1982
D
1995
E
2000
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 7
NATO'nun üyelerini herhangi bir silahlı saldırıya karşı koruma dışındaki görevlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Müşterek Güvenlik
B
Müşterek Savunma
C
Alan Dışı Misyon
D
Tarafsızlık Politikası
E
Soğuk Savaş
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerde savunma ve güvenlik boyutunun neden daha önemli olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 8
2003 yılında Avrupalı devletler tarafından AB'nin kendisine ait askeri karargahının olmasının önerildiği zirveye Amerikalı yetkililer tarafından ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Güvenlik Zirvesi
B
Savunma Zirvesi
C
Operasyonel Dönüşüm Zirvesi
D
Birleşmiş Milletler Zirvesi
E
Çikolata Zirvesi
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin 1990’lı yıllarda neden daha sorunlu olmaya başladığını ve bunda etkili olan faktörlerin neler olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi ABD Başkanı Barack Obama'nın uygulamaya çalıştığı ekonomik politikalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gelir seviyesi yüksek olanlardan daha fazla vergi alınması
B
Savunma alanındaki harcamaların kısılması
C
Toplumsal refahın bölüşümünde devletin daha aktif rol oynaması
D
Genel sağlık sigortasının getirilmesi
E
Devletin finans piyasasında daha gevşek bir rol oynaması
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan toplumunu Avrupa toplumlarına göre farklı kılan özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Amerikan toplumunun daha dindar oluşu
B
Amerikan toplumunun daha milliyetçi oluşu
C
Amerikan toplumunun daha eşitlikçi ve katılımcı oluşu
D
Amerikan toplumunun çok-kültürlü bir toplum oluşu
E
Amerikan toplumunun daha özgürlükçü ve liberal oluşu
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 11
Aşağıdaki ülkelerden hangisi AB'nin NATO'dan bağımsız hareket edebilecek ve kendi küresel arzularına hizmet edecek bir aktöre dönüşmesi yönünde tavır ve tutum içinde olmuştur?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
İtalya
E
İspanya
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin Soğuk Savaş döneminde bütün zorluklarına rağmen neden daha sorunsuz olduğunu ifade edebileceksiniz.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin NATO üyesi olarak kabul edilmesinde etkili olan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye'nin Avrupalı kimliği
B
Türkiye'nin Kore Savaşı'na asker yollaması
C
Sovyetler Birliği'nin yayılmacı politikalarına hız vermesi
D
Türkiye'nin batılılaşma politikası
E
Türkiye'nin jeopolitik konumu
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin Soğuk Savaş döneminde bütün zorluklarına rağmen neden daha sorunsuz olduğunu ifade edebileceksiniz.
Soru 13
Aşağıdaki savaşlardan hangisi AB'nin NATO'dan bağımsız olarak hareket edemediğini göstermiştir?
Seçenekler
A
Bosna Savaşı
B
Irak Savaşı
C
Afganistan Savaşı
D
Libya Savaşı
E
Kosova Savaşı
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin 1990’lı yıllarda neden daha sorunlu olmaya başladığını ve bunda etkili olan faktörlerin neler olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 14
ABD'nin 1980’li yılların başında geliştirdiği savunma girişimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Esnek Mukabele Stratejisi
B
Önleyici Savaş Stretejisi
C
Topyekün Karşıkoyma Stratejisi
D
Yıldız Savaşları Projesi
E
Avrupa Savunma Topluluğu
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin Soğuk Savaş döneminde bütün zorluklarına rağmen neden daha sorunsuz olduğunu ifade edebileceksiniz.
Soru 15
2. Türkiye’nin Avrupalı bir ülke olarak kabul edilmesinde önemli bir etken hangisidir?
Seçenekler
A
ABD nin Türkiye’yi Nato ya girişini desteklememesi
B
Avrupa ülkelerinin Türkiye’yi Avrupalı bir ülke görmesi
C
Sovyetler Birliğinin yıkılmasıyla tehdidinin ortaya çıkması
D
ABD nin Türkiye’ye karşı faydacı bir mantık benimsemesi
E
Avrupa ülkelerinin Türkiye’nin tarihsel geçmişini önemsememesi
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin 1990’lı yıllarda neden daha sorunlu olmaya başladığını ve bunda etkili olan faktörlerin neler olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 16
Başkan Bush döneminde Avrupalı müttefiklerle ilişkileri etkileyen en önemli grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni muhafazarkarlar
B
Liberal uluslararasıcılar
C
Demokratlar
D
Cumhuriyetçiler
E
Çok taraflı uluslararası örgütler
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerde ABD Başkanı Bush’un politikalarının neden olumsuz sonuçlar ortaya çıkardığını açıklayabileceksiniz.
Soru 17
Obama döneminde Transatlantik ilişkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Avrupalı müttefikleriyle işbirliğini önemsememiştir.
B
NATO ile AB ilişkilerini zayıflatmıştır.
C
ABD'nin ilgi alanına Uzak Doğu Asya’yı almamıştır.
D
AB’nin dış, savunma ve güvenlik konularında tek sesli hareket edebilecek bir aktöre dönüşebileceğine inanmamaktadır.
E
NATO'nun askeri imkanlara erişimi konusunda esnek değildir.
Açıklama:
ABD’nin Transatlantik ilişkilere bakışının Obama’nın başkanlığı döneminde neden daha olumlu olmaya başladığını açıklayabileceksiniz.
Soru 18
1992 yılında Türkiye'nin Batı Avrupa Birliği (BAB)'ne yaptığı tam üyelik başvurusuna karşılık mevcut üyeler aşağıdakilerden hangisini önermiştir?
Seçenekler
A
Gözlemci üyelik
B
Ortak üyelik
C
Daimi üyelik
D
Kısmi üyelik
E
Geçici üyelik
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerde Türkiye’nin yerini tartışabileceksiniz.
Soru 19
ABD dış politikasında Liberalizm ile İdealizm arasındaki en belirgin fark aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortak Güvenlik Sistemi konusundaki politikalar
B
İnsani müdahalecilik konusundaki politikalar
C
Uluslararası hukukun rolü konusundaki politikalar
D
Küreselleşme konusundaki politikalar
E
Uluslararası Örgütler konusundaki politikalar
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
DOĞRU YANIT B ŞIKKIDIR. İnsani müdahalecilik (humanitarian intervention): İnsan haklarını şiddetli bir şekilde ihlal eden ve bunun sonucunda uluslararası güvenlik sorunu yaratan devletlerin ve hükümetlerin içişlerine tamamen insan haklarını korumak amacıyla müdahale edilebilir.
DOĞRU YANIT B ŞIKKIDIR. İnsani müdahalecilik (humanitarian intervention): İnsan haklarını şiddetli bir şekilde ihlal eden ve bunun sonucunda uluslararası güvenlik sorunu yaratan devletlerin ve hükümetlerin içişlerine tamamen insan haklarını korumak amacıyla müdahale edilebilir.
Soru 20
16. ve 17. Yüzyıllarda İngiltere’de Kraliçe Elizabeth’in Kilise reformuna karşı çıkan Protestanlık koluna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Püritenizm
B
Amerikan liberalizmi
C
Amerikan istisnacılığı
D
Evanjelizm
E
Demokratik barış teorisi
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
16. ve 17. Yüzyıllarda İngiltere’de Kraliçe Elizabeth’in Kilise reformuna karşı çıkan Protestanlık koluna Püritenizm denilmektedir. A şıkkı doğru yanıttır.
16. ve 17. Yüzyıllarda İngiltere’de Kraliçe Elizabeth’in Kilise reformuna karşı çıkan Protestanlık koluna Püritenizm denilmektedir. A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 21
Amerika Birleşik Devletleri’ni kuran ilk 13 koloninin sahip oldukları topraklarla yetinmeyip tüm Amerika kıtasına yayılması gerektiği düşüncesi aşağıdaki hangi kavramla açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Püritenizm
B
Evanjelizm
C
Kutsal misyon
D
Amerikan itikadı
E
Amerikan istisnacılığı
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Amerikan itikadının ortaya çıkardığı önemli bir anlayış, ABD’nin güçlenmeye başladığı 19. yüzyılda ortaya çıkan Kutsal Misyon (Manifest Destiny)’dur. Bu görüşe göre, 13 koloniden kurulmuş olan ABD’nin burada sınırlı kalmayıp Amerika kıtasında yayılması onun ‘kutsal’ bir görevidir. C şıkkı doğru yanıttır.
Amerikan itikadının ortaya çıkardığı önemli bir anlayış, ABD’nin güçlenmeye başladığı 19. yüzyılda ortaya çıkan Kutsal Misyon (Manifest Destiny)’dur. Bu görüşe göre, 13 koloniden kurulmuş olan ABD’nin burada sınırlı kalmayıp Amerika kıtasında yayılması onun ‘kutsal’ bir görevidir. C şıkkı doğru yanıttır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi dış politika oluşumunda kültür ve kimlik gibi değerlerin oynadığı role vurgu yapan uluslararası ilişkiler teorisidir?
Seçenekler
A
Realizm
B
İnşacılık
C
İdealizm
D
Yeni Muhafazakârlık
E
Liberalizm
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Her devletin dış politikasında öncelikle ilgili devletin ait olduğu sosyal-siyasal kültür ve benzeri içsel faktörlerin etkisi vardır. Uluslararası ilişkiler teorilerinden biri olan inşacılık’ın (Konstrüktivizm) belirttiği gibi, dış politika bir sosyal inşa sürecinde oluşur ve sosyal değerler üzerinde yükselir. B şıkkı doğrudur.
Her devletin dış politikasında öncelikle ilgili devletin ait olduğu sosyal-siyasal kültür ve benzeri içsel faktörlerin etkisi vardır. Uluslararası ilişkiler teorilerinden biri olan inşacılık’ın (Konstrüktivizm) belirttiği gibi, dış politika bir sosyal inşa sürecinde oluşur ve sosyal değerler üzerinde yükselir. B şıkkı doğrudur.
Soru 23
Yeni muhafazakâr ilkeleri hayata geçirmek amacıyla ABD’de George W. Bush yönetiminin geliştirdiği temel güvenlik stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reel politika
B
Fonksiyonalizm
C
Uygarlıklar çatışması
D
Önleyici darbe/savaş
E
Demokratik barış
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Önleyici Darbe/Savaş: Bush Doktrini olarak da bilinen bu stratejiye göre, ABD, kendine potansiyel tehdit olarak gördüğü bir ülkeden gelebilecek potansiyel bir tehlikeyi önlemek için henüz saldırı olmadan önce tehdit oluşturan ülkeye önleyici saldırıda bulunabilecek ya da savaş açabilecektir. ABD, Irak’ı bu anlayışa dayanarak işgal etti. D şıkkı doğru yanıttır.
Önleyici Darbe/Savaş: Bush Doktrini olarak da bilinen bu stratejiye göre, ABD, kendine potansiyel tehdit olarak gördüğü bir ülkeden gelebilecek potansiyel bir tehlikeyi önlemek için henüz saldırı olmadan önce tehdit oluşturan ülkeye önleyici saldırıda bulunabilecek ya da savaş açabilecektir. ABD, Irak’ı bu anlayışa dayanarak işgal etti. D şıkkı doğru yanıttır.
Soru 24
Soğuk Savaş’ın liberalizm tarafından kazanıldığını, artık liberal değerlere ve devletlere bir alternatif gelmeyeceğini savunan düşünür ve eseri aşağıdaki hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Samuel P. Huntington - The Clash of Civilizations
B
Francis Fukuyama - The End of History and the Last Man
C
Hans Morgenthau - Politics Among Nations
D
John Mearshimer - The Tragedy of Great Power Politics
E
Stephen Ambrose - Rise to Globalism
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Soğuk Savaş’ın liberalizm tarafından kazanıldığını, artık liberal değerlere ve devletlere bir alternatif gelmeyeceğini savunan düşünür ve eseri “Francis Fukuyama - The End of History and the Last Man”’dır.
Soğuk Savaş’ın liberalizm tarafından kazanıldığını, artık liberal değerlere ve devletlere bir alternatif gelmeyeceğini savunan düşünür ve eseri “Francis Fukuyama - The End of History and the Last Man”’dır.
Soru 25
Siyasal Realizm’i bir uluslararası ilişkiler teorisi formuna sokan ve aynı zamanda ABD dış politikası için de bir yaklaşım haline getiren isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Samuel P. Huntington
B
Francis Fukuyama
C
John J. Mearsheimer
D
David M. Malone
E
Hans J. Morgenthau
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Alman Yahudi göçmeni bir ABD vatandaşı olan ve akademik ö¤renimi (uluslararası) hukuka dayanan Morgenthau, Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace (1978) başlıklı eserinde, Siyasal Realizm’in 6 ilkesini ortaya koymuş ve bu ilkeler üzerine bir ABD dış politikası inşa etmiştir.
Alman Yahudi göçmeni bir ABD vatandaşı olan ve akademik ö¤renimi (uluslararası) hukuka dayanan Morgenthau, Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace (1978) başlıklı eserinde, Siyasal Realizm’in 6 ilkesini ortaya koymuş ve bu ilkeler üzerine bir ABD dış politikası inşa etmiştir.
Soru 26
Milletler Cemiyeti’nin temel amaçlarından biri olan müşterek güvenlik sisteminin aşağıdaki hangi dış politika yaklaşımına dayandığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Tek taraflılık
B
Ahistoricism
C
Demokratik barış teorisi
D
Angajman
E
İdealizm
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Birinci Dünya Savaşı sonrasında Başkan Wilson’un liderliğinde kurulan Milletler Cemiyeti örgütü ve uygulamaları, ikincisi de ikinci Dünya Savaşı sonrasında Başkan Roosevelt öncülüğünde kurulan Birleşmiş Milletler örgütü ve uygulamalarıdır. Bu örgütlerin ve idealist politikaların amacı, temel olarak, müşterek güvenlik sistemi uygulamak suretiyle barış ve güvenliğin sağlanması idi. E şıkkı doğru yanıttır.
Birinci Dünya Savaşı sonrasında Başkan Wilson’un liderliğinde kurulan Milletler Cemiyeti örgütü ve uygulamaları, ikincisi de ikinci Dünya Savaşı sonrasında Başkan Roosevelt öncülüğünde kurulan Birleşmiş Milletler örgütü ve uygulamalarıdır. Bu örgütlerin ve idealist politikaların amacı, temel olarak, müşterek güvenlik sistemi uygulamak suretiyle barış ve güvenliğin sağlanması idi. E şıkkı doğru yanıttır.
Soru 27
ABD’nin Soğuk Savaş döneminde karşılaştığı ilkesel ikilemlerden, Batı Avrupa ve Japonya ile ilişkileri ele alındığında yaşanan ikilem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnızcılık-Yayılmacılık/Angajman
B
Moralizm-Çıkarcılık
C
Özgürlük Savunuculuğu-Emperyalizm
D
Statükoculuk-Emperyalizm
E
Çoktaraflılık-Tektaraflılık
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
ABD’nin 20. yüzyıl boyunca ortaya koyduğu performansına baktığımızda I. ve II. Dünya Savaşları süresince, savaş sonrasında yeni uluslararası düzen kurma sürecinde, soğuk savaş boyunca Sovyetler Birliği’ne karşı ittifak sistemlerinin kurulmasında (NATO, SEATO, Bağdat Paktı, CENTO gibi) hep çoktarafılılığı tercih ettiğini görürüz. ABD, bu örneklerde öncelikle Batı Avrupa ülkeleriyle ama aynı zamanda Ortadoğu, Güneydoğu Asya, Uzak Doğu bölgelerindeki ülkelerle iş birliği yapmıştır. ABD, Soğuk Savaş boyunca, bir yandan NATO ve CENTO gibi çok taraşı ittifaklar kurarken öte yandan ABD-Japonya, ABD-Avustralya, ABD- İsrail gibi ikili ittifakları da geliştirmiştir.
ABD’nin 20. yüzyıl boyunca ortaya koyduğu performansına baktığımızda I. ve II. Dünya Savaşları süresince, savaş sonrasında yeni uluslararası düzen kurma sürecinde, soğuk savaş boyunca Sovyetler Birliği’ne karşı ittifak sistemlerinin kurulmasında (NATO, SEATO, Bağdat Paktı, CENTO gibi) hep çoktarafılılığı tercih ettiğini görürüz. ABD, bu örneklerde öncelikle Batı Avrupa ülkeleriyle ama aynı zamanda Ortadoğu, Güneydoğu Asya, Uzak Doğu bölgelerindeki ülkelerle iş birliği yapmıştır. ABD, Soğuk Savaş boyunca, bir yandan NATO ve CENTO gibi çok taraşı ittifaklar kurarken öte yandan ABD-Japonya, ABD-Avustralya, ABD- İsrail gibi ikili ittifakları da geliştirmiştir.
Soru 28
ABD’nin Soğuk Savaş döneminde karşılaştığı ilkesel ikilemlerden, Sovyetler Birliği ile Avrupa, Asya, Orta Doğu, Uzak Doğu ve Latin Amerika'ya dönük dış politikasıyla ilgili olan ikilem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnızcılık-Yayılmacılık/Angajman
B
Çoktaraflılık-Tektaraflılık
C
Özgürlük Savunuculuğu-Emperyalizm
D
Moralizm-Çıkarcılık
E
Statükoculuk-Emperyalizm
Açıklama:
Transatlantik ilişkilerin çeşitli boyutlarını tanımlayabileceksiniz.
Soğuk savaş boyunca Sovyetlere ve komünizme karşı mücadele sadece ABD değerlerini yaygınlaştırmamış, aynı zamanda ABD’nin Avrupa, Asya, Orta Doğu, Uzak Doğu ve Latin Amerika’daki varlığını artırmış ve aynı zamanda ekonomik, askerî, siyasi, kültürel çıkarlarını da geliştirmiştir. D şıkkı doğru yanıttır.
Soğuk savaş boyunca Sovyetlere ve komünizme karşı mücadele sadece ABD değerlerini yaygınlaştırmamış, aynı zamanda ABD’nin Avrupa, Asya, Orta Doğu, Uzak Doğu ve Latin Amerika’daki varlığını artırmış ve aynı zamanda ekonomik, askerî, siyasi, kültürel çıkarlarını da geliştirmiştir. D şıkkı doğru yanıttır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi 2015 yılı verilerine göre ABD'nin En Büyük Ticaret Ortakları Listesinde birinci sıradadır?
Seçenekler
A
Kanada
B
Çin
C
Meksika
D
Kore
E
Japonya
Açıklama:
2015 yılı verilerine göre ABD’nin En Büyük Ticaret Ortakları Listesine göre sıralama şu şekildedir:
1. Kanada, 2. Meksika, 3. Çin, 4. Japonya, 5. Birleşik Krallık, 6. Almanya, 7. Kore, 8. Avustralya, 9. Hong Kong, 10. Belçika. Doğru cevap A'dır.
1. Kanada, 2. Meksika, 3. Çin, 4. Japonya, 5. Birleşik Krallık, 6. Almanya, 7. Kore, 8. Avustralya, 9. Hong Kong, 10. Belçika. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği kurucu ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İspanya
C
İtalya
D
Belçika
E
Lüksemburg
Açıklama:
Avrupa Birliği: Altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) 1957 yılında
Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüt, 1992’de Maastricht Anlaflmasıyla Arupa Birliği (AB) adını almıştır. Amacı üyeleri arasında birçok alanda ileri düzeyde entegrasyon kurmaktır. Doğru cevap B'dir.
Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüt, 1992’de Maastricht Anlaflmasıyla Arupa Birliği (AB) adını almıştır. Amacı üyeleri arasında birçok alanda ileri düzeyde entegrasyon kurmaktır. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
Avrupa Savunma Topluluğu kaç yılında oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
1944
B
1950
C
1952
D
1954
E
1958
Açıklama:
Avrupa Savunma Topluluğu: 1952 senesinde oluşturulan ama 1954 senesinde Fransız meclisinin veto etmesiyle hayatiyet kazanamayan bir projedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Amerika Birleşik Devletlerinde yaşayan farkı etnik, dini ve dilsel grupların ortak Amerikalılık kimliği altında kolayca kaynaşabilmelerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal Kaynaşma
B
Toplumsal Bütünleşme
C
Bretton Woods Sistemi
D
Erime Kasesi/Çanağı
E
Marshall Planı
Açıklama:
Erime Kasesi/Çanağı: Amerika Birleşik Devletlerinde yaşayan farkı etnik, dini ve dilsel grupların ortak Amerikalılık kimliği altında kolayca kaynaşabilmelerini ifade eden bir terimdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 33
İkinci Dünya Savaşı sonrasında Bretton Woods sisteminin kurumsallaşması için kurulan örgütler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Uluslararası Para Fonu - Güvenlik Cemiyeti
B
Güvenlik Cemiyeti ve Marshall Planı
C
Dünya Bankası ve Güvenlik cemiyeti
D
Marshall Planı ve Dünya Bankası
E
Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında Bretton Woods sisteminin kurumsallaşması için Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası gibi örgütler kurulmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 34
NATO, Sovyetler Birliği’nden kaynaklanabilecek tehditlere karşı, niteliği ne olursa olsun, elindeki en şiddetli silahlarla karşılık vermesi stratejisine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Topyekun karşı koyma stratejisi
B
Esnek mukabele stratejisi
C
Yıldız savaşları projesi
D
Bretton Woods sistemi
E
Müşterek savunma stratejisi
Açıklama:
Topyekun karşı koyma stratejisi: 1950’li yıllarda NATO’nun kabul ettiği stratejik kavramdır. Buna göre NATO, Sovyetler Birliği’nden kaynaklanabilecek tehditlere karşı, niteliği ne olursa olsun, elindeki en şiddetli silahlarla karşılık verecektir. Nükleer saldırı olmasa bile nükleer silahlarla karşılık verilmesi söz konusu olabilecektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 35
Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi stratejisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Topyekun karşı koyma stratejisi
B
Esnek mukabele stratejisi
C
Yıldız savaşları projesi
D
Bretton Woods sistemi
E
Müşterek savunma örgütü
Açıklama:
Esnek mukabele stratejisi: NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği stratejik kavramdır. Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
NATO’nun üyelerini herhangi bir silahlı dış saldırıya karşı korumak dışındaki görevlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Müşterek savunma örgütü
B
Müşterek güvenlik örgütü
C
Alan-dışı misyon
D
Esnek mukabele stratejisi
E
Güvenlik cemiyeti
Açıklama:
Alan-dışı misyon: NATO’nun üyelerini herhangi bir silahlı dış saldırıya karşı korumak dışındaki görevleridir. Alan dışılık hem askerî operayonun karakteri hem de faaliyette bulunulan alanla ilgili olabilir. Alandışı operasyonlar genelde savaş dışındaki misyonları, örneğin insani krizlere müdaheleyi ifade ederler. Coğrafi olarak alan-dışılık ise NATO’nun geleneksel olarak odak noktasını oluşturan Kuzey Atlantik bölgesi dışındaki faaliyetlerini kapsamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 37
Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı sırasında takip ettiği politikanın adı nedir?
Seçenekler
A
Topyekun karşı koyma stratejisi
B
Esnek mukabele stratejisi
C
Yıldız savaşları projesi
D
Tarafsızlık politikası
E
Müşterek savunma
Açıklama:
Tarafsızlık Politikası: Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı sırasında takip ettiği politikanın adıdır. Herhangi bir devletin herhangi bir savaşta savaşın tarafları arasından tarafsız kalması durumunu ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 38
ABD'nin küresel hegemonyasını devam ettirmek için dünyanın çeşitli yerlerinde ciddi sayıda asker bulundurmaması, bunun yerine kilit önemdeki coğrafyalarda kendisiyle iş birliği yapacak kilit müttefiklerle yakın ilişkiler geliştirmesi stratejisine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kapsayıcı Güvenlik
B
Alan-dışı misyon
C
Esnek mukabele stratejisi
D
Yıldız savaşları projesi
E
Kıyısal Dengeleme
Açıklama:
Kıyısal Dengeleme: ABD dış politikasında var olan bir düşünce ekolüdür. Buna göre, ABD küresel hegemonyasını devam ettirmek için dünyanın çeşitli yerlerinde ciddi sayıda asker bulundurmamalı, bunun yerine kilit önemdeki coğrafyalarda kendisiyle iş birliği yapacak kilit müttefiklerle yakın ilişkiler geliştirmelidir. Herhangi bir bölgede her hangi bir devlet bölgesel hegemonya peşinde koşarsa, ABD oralara asker göndermek yerine o bölgelerdeki müttefiklerini desteklemelidir. Bu yeterli olmazsa güç kullanılması düşünülmelidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Avrupa Birliği kuruluş aşamasında yer alan ülkeler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İtalya-Fransa-İngiltere
B
İngiltere-Fransa-Hollanda
C
Lüksemburg-İngiltere-Hollanda
D
Fransa-Hollanda-İtalya
E
Lüksemburd-İtalya-Hollanda
Açıklama:
Avruba Birliği, altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüttür ve 1992’de Maastricht Anlaşmasıyla Arupa Birliği (AB) adını almıştır.
Soru 40
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurulan Avrupa Birliğinin kurucu üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Belçika
D
İngiltere
E
Batı Almanya
Açıklama:
Avrupa Birliği: Altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüt, 1992’de Maastricht Anlaflmasıyla Arupa Birliği (AB) adını almıştır. Amacı üyeleri arasında birçok alanda ileri düzeyde entegrasyon kurmaktır.
Soru 41
NATO, 1949 senesinde Kuzey Amerika kıtasında yer alan ABD ve Kanada’yla batı Avrupa’da yer alan devletlerin kurdukları, temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin caydırılması olan ortak savunma örgütüdür. NATO kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1945
B
1947
C
1949
D
1950
E
1951
Açıklama:
NATO, 1949 senesinde Kuzey Amerika kıtasında yer alan ABD ve Kanada’yla batı Avrupa’da yer alan devletlerin kurdukları, temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin caydırılması olan ortak savunma örgütüdür. Örgüt içerisinde üyelerden herhangi birine yapılacak silahlı bir saldırı diğer üyelerin hepsine yapılmış addedilir.
Soru 42
Ekonomik açıdan bakıldığında ABD ve Avrupalı müttefikleri birbirlerinin en büyük ticaret ortaklarıdır. İki taraf arasındaki karşılıklı ekonomik bağımlılık, tarafların başka aktörlerle olan ekonomik bağımlılıklarından çok daha fazladır. Aşağıdakilerden hangisi iki taraf arasında yakın ekonomik ilişkilerin kurulmasında taraflar arasındaki benzerliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Açık ticaret anlayışı
B
Ekonomik kalkınma modelleri ve stratejileri
C
Serbest piyasa ekonomisinin temel prensipleri
D
Devletin sosyal fonksiyonlarını daha fazla önemsemesi
E
Devletin ekonomideki rolünü ekonomik aktörler arasındaki ilişkilerin düzenlenmesiyle sınırlandırmaktadır.
Açıklama:
Ekonomik açıdan bakıldığında ABD ve Avrupalı müttefikleri birbirlerinin en büyük ticaret ortaklarıdır. İki taraf arasındaki karşılıklı ekonomik bağımlılık, taraşarın başka aktörlerle olan ekonomik bağımlılıklarından çok daha fazladır. İki taraf arasında yakın ekonomik ilişkilerin kurulmasında tarafların 1-benzer ekonomik kalkınma modelleri ve stratrejileri benimsemeleri etkili olmuştur. Her iki taraf da 2- serbest piyasa ekonomisinin temel prensiplerine inanmakta, 3- açık ticaret anlayışını benimsemekte ve 4- devletin ekonomideki rolünü ekonomik aktörler arasındaki ilişkilerin düzenlenmesiyle sınırlandırmaktadır.
Bu durum, tarafların ekonominin genel prensipleri bağlamında her konuda benzer düşündükleri anlamına gelmemektedir. Birçok gözlemciye göre, AB ülkelerinde uygulanan liberal ekonomi modeli, devletin sosyal fonksiyonlarını daha fazla önemsemektedir. Refah devleti olarak tanımlanan bu modele göre, devletler vatandaşları arasında ulusal gelirin daha adil bölüşümü için çaba göstermelidirler.
Bu durum, tarafların ekonominin genel prensipleri bağlamında her konuda benzer düşündükleri anlamına gelmemektedir. Birçok gözlemciye göre, AB ülkelerinde uygulanan liberal ekonomi modeli, devletin sosyal fonksiyonlarını daha fazla önemsemektedir. Refah devleti olarak tanımlanan bu modele göre, devletler vatandaşları arasında ulusal gelirin daha adil bölüşümü için çaba göstermelidirler.
Soru 43
ABD ve Avrupalı müttefikleri arasında ortak sosyal ve kültürel geçmişin olması, taraflar arasında bu alanda farklılıklar olmadığı anlamına gelmez. Aşağıdakilerden hangisi bu bağlamda yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Amerikan kültürü, Avrupa kültürlerine göre daha eşitlikçi ve katılımcı bir yapıya sahiptir.
B
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin dünyanın en laik ülkeleri olduğu görüşü birçok kişi tarafından paylaşılmaktadır.
C
Amerikan toplumu kendi kültürlerinin Avrupalı toplumların kültürlerinden daha sağlam temellere dayandığını düşünmektedirler.
D
Çok-kültürlü toplum modeli ABD’de başarılı bir şekilde uygulanırken Avrupalı toplumlar bu ideali gerçekleştirmenin hâlâ çok uzağındadırlar.
E
Amerikan toplumu Avrupalı toplumlara göre daha dindar olup dinin toplumsal alanda yaşanması konusunda daha özgürlükçü ve liberal bir bakış açısına sahiptir.
Açıklama:
1-Amerikan toplumu Avrupalı toplumlara göre daha dindar olup dinin toplumsal alanda yaşanması konusunda daha özgürlükçü ve liberal bir bakış açısına sahiptir. 2-Amerika’da bir başkan adayının dine ve aileye vurgu yaparak rakibi karşısında avantaj saglayabilmesi mümkünken benzer bir durumun Avrupa ülkelerinde yaşanması pek düşünülemez. Avrupa Birliği üyesi ülkelerin dünyanın en laik ülkeleri olduğu görüşü birçok kişi tarafından paylaşılmaktadır. 3-Avrupalılar kendi kültürlerinin Amerikan kültüründen daha sağlam temellere dayandığını düşünmektedirler. Ortalama bir Avrupalı kendisini ortalama bir Amerikalıdan daha bilgili, daha kültürlü ve daha entelektüel görür. Avrupalılar genelde Amerikalıların olaylara çok sığ ve düz bir mantıktan yaklaştıklarını ve aşırı faydacı ve rasyonel bir düşünme metoduna sahip olduklarını düşünmektedirler. 4-Bunu mukabil Amerikan kültürü, Avrupa kültürlerine göre daha eşitlikçi ve katılımcı bir yapıya sahiptir. ABD’nin erime kasesi olduğunu söyleyenler, farklı etnik, dinî ve dilsel kimliklere sahip olanların ortak Amerikalılık kimliğini kolayca benimseyebildiklerini iddia etmektedirler. Fırsat eşitliği sağlandığı takdirde, birbirinden farklı toplumsal statülere sahip insanların kolay bir şekilde sınıf atlayabildi- ği ve zenginleşebilmelerinin Amerikan toplumunda Avrupa toplumlarına göre daha kolay olduğu görülmektedir. 5-Bir diğer farklılık, ABD’nin dünyadaki en büyük göç alan ülke olması, buna mukabil Avrupalı toplumların başka kültürlerden gelen insanları kolayca kendi içlerine almakta isteksiz davrandıkları ve zorlandıklarıdır. Çok-kültürlü toplum modeli ABD’de başarılı bir şekilde uygulanırken Avrupalı toplumlar bu ideali gerçekleştirmenin hâlâ çok uzağındadırlar. 11 Eylül 2001’deki terör saldırılarından sonra, Batılı ülkelerin çoğunda çok-kültürlü toplum modeline ilişkin itirazlar yükselmeye ve yabancı-karşıtlığına vurgu yapan toplumsal ve siyasi görüşler güçlenmeye başlamıştır.
Soru 44
Avrupa Savunma Topluluğu 1952 senesinde oluşturulmuş fakat 1954 senesinde veto edilmesiyle hayatiyet kazanamamış bir projedir. Bu vetoyu gerçekleştiren meclisin ait olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
İtalya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Avrupa Savunma Topluluğu, 1952 senesinde oluşturulan ama 1954 senesinde Fransız meclisinin veto etmesiyle hayatiyet kazanamayan bir projedir. Gerçekleşmesi durumunda, batı Avrupa’daki altı devlet ulusüstü bir savunma topluluğu kuracaklar ve ortak orduya sahip olacaklardı.
Soru 45
İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD’nin savaştan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini canlandırmak için başlattığı geniş kapsamlı ekonomik yardım planının adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marshall Planı
B
Güvenlik Cemiyeti
C
Bretton Woods Sistemi
D
NATO
E
Avrupa Savunma Topluluğu
Açıklama:
Marshall Planı, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD Dış İşleri Bakanı Marshall’ın adıyla anılan ve amacı ABD’nin savaştan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini diriltmek olan geniş kapsamlı ekonomik yardım planıdır.
Soru 46
"NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği stratejik kavramdır. Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere, tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelmektedir." Bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alan-dışı Misyon Stratejisi
B
Esnek Mukabele Stratejisi
C
Müşterek Güvenlik Stratejisi
D
Müşterek Savunma Stratejisi
E
Savunma Kalkanı Stratejisi
Açıklama:
Müşterek savunma örgütü: Üyelerini ortak dış düşmanlara karşı korumak olan savunma örgütüdür. Bu örgütlerin üyeleri düşmanlarını önceden tanımlamakta ve onlardan ne zaman ve ne şekillerde tehdit gelebileceğini bilmektedir. Bu anlayışa göre, güvenlik bölünebilir. Müşterek güvenlik örgütü: Güvenliğin bölünmezliği ve tehditlerin önceden tanımlanamayacağı varsayımıyla kurulan Birleşmiş Millletler gibi uluslararası örgütlerdir. Bu tarz örgütlerin üyeleri herhangi bir dış düşmana karşı biraraya gelmiş değillerdir. Tehdit, örgüt içerisinden ya da dışarısından kaynaklanabilir. Tehdit tanımlandığında örgütün bütün üyeleri tehdidin bertaraf edimesi için güçlerini birleştirirler. Alan-dışı misyon: NATO’nun üyelerini herhangi bir silahlı dış saldırıya karşı korumak dışındaki görevleridir. Alandışılık hem askerî operayonun karakteri hem de faaliyette bulunulan alanla ilgili olabilir. Alandışı operasyonlar genelde savaş dışındaki misyonları, örneğin insani krizlere müdaheleyi ifade ederler. Coğrafi olarak alan-dışılık ise NATO’nun geleneksel olarak odak noktasını oluşturan Kuzey Atlantik bölgesi dışındaki faaliyetlerini kapsamaktadır. Füze savunma kalkanı projesi: ABD Başkanı George W. Bush’un önerdiği, amacı ABD ve diğer NATO üyesi ülkelerin topraklarını ‹ran gibi ülkelerin sahip olduğu varsayılan kitle imha silahları taşıyabilen füzelere karşı korumak olan bir savunma projesidir. Amerikan topraklarını vurabilecek füzeler firlatıldıkları andan itibaren izlenecek ve atılacak karşı füzelerle vurulacaktır. Esnek mukabele stratejisi: NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği stratejik kavramdır. Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelmektedir.
Soru 47
Yıldız savaşları projesi, ABD Başkanı Reagan’in öne attığı ve amacı ABD topraklarını Sovyetler Birliği’nden fırlatılacak nükleer başlık taşıyan kıtalararası balistik füzelere karşı korumak olan füze savunma sistemi projesidir. Bu proje hangi yılların başında ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1960'lı
B
1970'li
C
1980'li
D
1990'lı
E
2000'li
Açıklama:
Yıldız savaşları projesi, 1980’li yılların başında ABD Başkanı Reagan’in öne attığı ve amacı ABD topraklarını Sovyetler Birliği’nden fırlatılacak nükleer başlık taşıyan kıtalararası balistik füzelere karşı korumak olan füze savunma sistemi projesidir.
Soru 48
ABD dış politikasında etkili olan liberal uluslararasıcı görüşler ile yeni muhafazâkar görüşler hem benzeşmekte, hem de ayrışmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu görüşlerin benzeştikleri noktadır?
Seçenekler
A
Çok-taraflı kurumsal mekanizmaların, gerektiğinde askerî güç kullanılarak yayılmasını meşru görmektedirler
B
Liberal değerlerin güç kullanılarak yayılmasının liberalizme ters düşmediğini meşru görmektedirler
C
ABD’nin temsil ettiği değerleri evrensel tanımlamaları ve bu değerlerin dünyanın geri kalanına yayılmasını istemeleridir
D
Çok-taraflı kurumsal mekanizmaların bu süreçte önemsenmesini ve ABD’nin kendi içinde yaşadığı dönüşümlerle diğer ülkelere örnek oluşturması
E
Liberalizmin özünde kendi kaderini kendi belirleme prensibini içerdiğini ve bundan dolayı da hiç bir devletin başka bir devlete zor kullanarak kendi değerlerini dayatamayacağını düşünmektedirler
Açıklama:
Benzeştikleri nokta, her iki düşünce ekolünün de ABD’nin temsil ettiği değerleri evrensel tanımlamaları ve bu değerlerin dünyanın geri kalanına yayılmasını istemeleridir. Her ikisi de liberal demokrasi ile yönetilen ülkelerin sayısı artarsa bunun ABD’nin ulusal çıkarlarını olumlu şekilde etkileyeceğine inanmaktadır. Aralarındaki en önemli fark ise bu değerlerin yayılmasında kullanılacak araçlar söz konusu olduğunda ortaya çıkmaktadır. 1-Liberal uluslararasıcılar, çok-taraşı kurumsal mekanizmaların bu süreçte önemsenmesini ve ABD’nin kendi içinde yaşadığı dönüşümlerle diğer ülkelere örnek oluşturmasını doğru bulurken 2-Yeni Muhafazakârlar bu değerlerin gerektiğinde askerî güç kullanılarak yayılmasını meşru görmektedirler. 3-Yeni Muhafazakarlar, liberal değerlerin güç kullanılarak yayılmasının liberalizme ters düşmediğine inanırlarken, 4-Liberal uluslararasıcılar liberalizmin özünde kendi kaderini kendi belirleme prensibini içerdiğini ve bundan dolayı da hiç bir devletin başka bir devlete zor kullanarak kendi değerlerini dayatamayacağını düşünmektedirler.
Soru 49
"ABD dış politikasında var olan bir düşünce ekolüdür. Buna göre, ABD küresel hegemonyasını devam ettirmek için dünyanın çeşitleri yerlerinde ciddi sayıda asker bulundurmamalı, bunun yerine kilit önemdeki coğrafyalarda kendisiyle iş birliği yapacak kilit müttefiklerle yakın ilişkiler geliştirmelidir. Herhangi bir bölgede her hangi bir devlet bölgesel hegemonya peşinde koşarsa, ABD oralara asker göndermek yerine o bölgelerdeki müttefiklerini desteklemelidir. Bu yeterli olmazsa güç kullanılması düşünülmelidir." Yukarıda tanımlanan ABD dış politika stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kıyısal Dengeleme Stratejisi
B
Kapsayıcı Güvenlik Stratejisi
C
Müşterek Güvenlik Stratejisi
D
Müşterek Savunma Stratejisi
E
Kendi Kaderini Belirleme Stratejisi
Açıklama:
Kıyısal Dengeleme: ABD dış politikasında var olan bir düşünce ekolüdür. Buna göre, ABD küresel hegemonyasını devam ettirmek için dünyanın çeşitleri yerlerinde ciddi sayıda asker bulundurmamalı, bunun yerine kilit önemdeki coğrafyalarda kendisiyle iş birliğiyapacak kilit müttefiklerle yakın ilişkiler geliştirmelidir. Herhangi bir bölgede her hangi bir devlet bölgesel hegemonya peşinde koşarsa, ABD oralara asker göndermek yerine o bölgelerdeki müttefiklerini desteklemelidir. Bu yeterli olmazsa güç kullanılması düşünülmelidir. Kapsayıcı Güvenlik: Güvenliğin çok boyutlu bir sekilde tanımlanmasını ifade ifade eder. Güvenlik sorunlarının askerî ve sivil yönleri vardır. Güvenlik problemleriyle hem askerî hem de sivil araçlar kullanarak mücadele edilmelidir. Uluslararası insani operasyonların başarılı olabilmesi, kapsayıcı güvenlik anlayışının benimsenmesine yakından bağlıdır. Yeni Muhafazakarlar, liberal değerlerin güç kullanılarak yayılmasının liberalizme ters düşmediğine inanırlarken, liberal uluslararasıcılar liberalizmin özünde kendi kaderini kendi belirleme prensibini içerdiğini ve bundan dolayı da hiç bir devletin başka bir devlete zor kullanarak kendi değerlerini dayatamayacağını düşünmektedirler. Müşterek savunma örgütü: Üyelerini ortak dış düşmanlara karşı korumak olan savunma örgütüdür. Bu örgütlerin üyeleri düşmanlarını önceden tanımlamakta ve onlardan ne zaman ve ne şekillerde tehdit gelebileceğini bilmektedir. Bu anlayışa göre, güvenlik bölünebilir. Müşterek güvenlik örgütü: Güvenliğin bölünmezliği ve tehditlerin önceden tanımlanamayacağı varsayımıyla kurulan Birleşmiş Millletler gibi uluslararası örgütlerdir. Bu tarz örgütlerin üyeleri herhangi bir dış düşmana karşı biraraya gelmiş değillerdir. Tehdit, örgüt içerisinden ya da dışarısından kaynaklanabilir. Tehdit tanımlandığında örgütün bütün üyeleri tehdidin bertaraf edimesi için güçlerini birleştirirler.
Soru 50
Altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg), "Avrupa Ekonomik Topluluğu" (AET) adıyla kurdukları örgüt kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1951
B
1954
C
1957
D
1959
E
1963
Açıklama:
Avrupa Birliği: Altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüt, 1992’de Maastricht Anlaşmasıyla Arupa Birliği (AB) adını almıştır. Amacı üyeleri arasında birçok alanda ileri düzeyde entegrasyon kurmaktır.
Soru 51
Altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüt, Maastricht Anlaşmasıyla Avrupa Birliği (AB) adını almıştır. AET'nin, AB ismini aldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1972
B
1986
C
1990
D
1992
E
1995
Açıklama:
Avrupa Birliği: Altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüt, 1992’de Maastricht Anlaşmasıyla Arupa Birliği (AB) adını almıştır. Amacı üyeleri arasında birçok alanda ileri düzeyde entegrasyon kurmaktır.
Soru 52
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Avrupa Birliğinin kurucu üyelerinden birisidir?
Seçenekler
A
İsviçre
B
Portekiz
C
İspanya
D
Hollanda
E
Romanya
Açıklama:
Avrupa Birliği: Altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüt, 1992’de Maastricht Anlaşmasıyla Arupa Birliği (AB) adını almıştır. Amacı üyeleri arasında birçok alanda ileri düzeyde entegrasyon kurmaktır.
Soru 53
Temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin ortadan kaldırılması olan ortak savunma örgütü NATO kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1939
B
1943
C
1945
D
1949
E
1951
Açıklama:
NATO, 1949 senesinde Kuzey Amerika kıtasında yer alan ABD ve Kanada’yla batı Avrupa’da yer alan devletlerin kurdukları, temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin caydırılması olan ortak savunma örgütüdür. Örgüt içerisinde üyelerden herhangi birine yapılacak silahlı bir saldırı diğer üyelerin hepsine yapılmış addedilir.
Soru 54
Ekonomik açıdan bakıldığında ABD ve Avrupalı müttefikleri birbirlerinin en büyük ticaret ortaklarıdır. İki taraf arasında yakın ekonomik ilişkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tarafların benzer stratrejileri benimsemeleri
B
Tarafların açık ticaret anlayışını benimsemesi
C
Tarafların devletçi ekonominin temel prensiplerine inanması
D
Tarafların benzer ekonomik kalkınma modelleri benimsemeleri
E
Tarafların devletin ekonomideki rolünün sınırlandırılmasını benimsemeleri
Açıklama:
Her iki taraf da serbest piyasa ekonomisinin temel prensiplerine inanmaktadır. Devletçi ekonomiyi savunmuyorlar.
Soru 55
Ekonomik açıdan bakıldığında ABD ve Avrupalı müttefikleri birbirlerinin en büyük ticaret ortaklarıdır. Bu durum, tarafların ekonominin genel prensipleri bağlamında her konuda benzer düşündükleri anlamına gelmemektedir. Birçok gözlemciye göre, AB ülkelerinde uygulanan liberal ekonomi modeli, devletin sosyal fonksiyonlarını daha fazla önemsemektedir. "Refah devleti" olarak tanımlanan bu modele göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Devletler kültürle ilgili girişimleri desteklemelidir
B
Temel ihtiyaçlarının karşılanmasında piyasa tek belirleyeci olmalıdır
C
Devletler vatandaşları arasında ulusal gelirin daha adil bölüşümü için çaba göstermelidir
D
Sağlık, eğitim ve ulaştırma gibi vatandaşların temel ihtiyaçlarının karşılanmasında piyasa tek belirleyeci olmamalı
E
Temel ihtiyaçlarının karşılanmasında devletler bu alanlarda ortaya çıkalabilecek dengesizlikleri ortadan kaldırmaya çalışmalıdır
Açıklama:
Birçok gözlemciye göre, AB ülkelerinde uygulanan liberal ekonomi modeli, devletin sosyal fonksiyonlarını daha fazla önemsemektedir. Refah devleti olarak tanımlanan bu modele göre, devletler vatandaşları arasında ulusal gelirin daha adil bölüşümü için çaba göstermelidirler. Sağlık, eğitim ve ulaştırma gibi vatandaşların temel ihtiyaçlarının karşılanmasında piyasa tek belirleyeci olmamalı ve devletler bu alanlarda ortaya çıkalabilecek dengesizlikleri ortadan kaldırmaya çalışmalıdırlar. ABD’de ise devletin genel ekonomik işleyişe müdahele etmesi pek olumlu karşılanmamaktadır. Piyasanın kendi dengelerini yaratacağı varsayımı ABD’de daha güçlüdür. Bu farklılığa rağmen ABD’de Avrupa’daki anlayışı benimseyen kesimler de mevcuddur.
Soru 56
ABD’de devletin genel ekonomik işleyişe müdahele etmesi pek olumlu karşılanmamaktadır. Piyasanın kendi dengelerini yaratacağı varsayımı Avrupalı müttefiklerine göre ABD’de daha güçlüdür. Bu farklılığa rağmen ABD’de Avrupa’daki anlayışı benimseyen kesimler de mevcudtur. Demokrat Parti’nin ABD’de Avrupa’daki sosyal devlet anlayışını temsil ettiğine inanılmaktadır. Cumhuriyetçi Parti’nin ise devletin ekonomideki rolünü sınırlı tutmaya çalıştığına inanılmaktadır. Bu çerçevede ilginç olabilecek bir gözlem, ABD’de 2009’un başında yönetime geçen Demokrat Partinin uygulamaya çalıştığı ekonomik politikaların ABD’yi daha fazla Avrupa’ya yaklaştırdığıdır. Bu uygulama hangi başkan döneminde başlamıştır?
Seçenekler
A
Bill Clinton
B
Ronald Reagan
C
George W. Bush
D
George H.W. Bush
E
Barrack Hussein Obama
Açıklama:
Ronald Reagan 1981-1989 Cumhuriyetçi Parti, George H.W. Bush 1989-1993 Cumhuriyetçi Parti, Bill Clinton 1993-2001 Demokratik Parti, George W. Bush 2001-2009 Cumhuriyetçi Parti, Barrack Hussein Obama 2009-2017 Demokratik Parti
Soru 57
Sosyal ve kültürel alandaki etkileşimler, Transatlantik ilişkilerin bir diğer boyutu olup uzun vadede taraflar arasındaki ilişkilerin bütün zorluklara rağmen ayakta kalmasını sağlayan en önemli unsurdur. Bununla birlikte, ortak sosyal ve kültürel geçmişin olması, taraflar arasında bu alanda farklılıklar olmadığı anlamına gelmez. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Amerikan kültürü, Avrupa kültürlerine göre daha fazla çok kültürlülüğe dayanır
B
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin dünyanın en laik ülkeleri olduğu görüşü birçok kişi tarafından paylaşılmaktadır.
C
Avrupalılar kendi kültürlerinin Amerikan kültüründen daha sağlam temellere dayandığını düşünmektedirler.
D
Çok-kültürlü toplum modeli Avrupalı toplumlar arasında başarılı bir şekilde uygulanırken ABD bu ideali gerçekleştirmenin hâlâ çok uzağındadırlar.
E
Amerikan toplumu Avrupalı toplumlara göre daha dindar olup dinin toplumsal alanda yaşanması konusunda daha özgürlükçü ve liberal bir bakış açısına sahiptir.
Açıklama:
Çok-kültürlü toplum modeli ABD’de başarılı bir şekilde uygulanırken Avrupalı toplumlar bu ideali gerçekleştirmenin hâlâ çok uzağındadırlar. 11 Eylül 2001’deki terör saldırılarından sonra, Batılı ülkelerin çoğunda çok-kültürlü toplum modeline ilişkin itirazlar yükselmeye ve yabancı-karşıtlığına vurgu yapan toplumsal ve siyasi görüşler güçlenmeye başlamıştır. Birçok Avrupa Birliği üyesi ülkede yabancılara ve göçmenlere eleştirel yaklaşan partiler, iktidarın bir parçası olmaya başlamışlardır. AB entegrasyon sürecinin ortak bir Avrupa alanı yarattığı ama ortak bir Avrupalı kimliği oluşturamadığı görüşü birçok gözlemci tarafından paylaşılmaktadır.
Soru 58
Avrupa Savunma Topluluğu 1952 senesinde oluşturulan ama hayatiyet kazanamayan bir projedir. Gerçekleşmesi durumunda, batı Avrupa’daki altı devlet ulusüstü bir savunma topluluğu kuracaklar ve ortak orduya sahip olacaklardı. Fakat bu savunma topluluğunun hayatiyet kazanması 1954 senesinde veto edilerek engellenmiştir. Aşağıdaki ülkelerden hangisinin meclisi bunu veto etmiştir?
Seçenekler
A
ABD
B
İtalya
C
Fransa
D
İspanya
E
İngiltere
Açıklama:
Avrupa Savunma Topluluğu, 1952 senesinde oluşturulan ama 1954 senesinde Fransız meclisinin veto etmesiyle hayatiyet kazanamayan bir projedir. Gerçekleşmesi durumunda, batı Avrupa’daki altı devlet ulusüstü bir savunma topluluğu kuracaklar ve ortak orduya sahip olacaklardı.
Soru 59
NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği bir kavramdır. Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu kavramı açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Alan-dışı Misyon
B
Esnek Mukabele Stratejisi
C
Müşterek Güvenlik Örgütü
D
Müşterek Savunma Örgütü
E
Füze Savunma Kalkanı Projesi
Açıklama:
Alan-dışı misyon: NATO’nun üyelerini herhangi bir silahlı dış saldırıya karşı korumak dışındaki görevleridir. Alandışılık hem askerî operayonun karakteri hem de faaliyette bulunulan alanla ilgili olabilir. Alandışı operasyonlar genelde savaş dışındaki misyonları, örneğin insani krizlere müdaheleyi ifade ederler. Coğrafi olarak alan-dışılık ise NATO’nun geleneksel olarak odak noktasını oluşturan Kuzey Atlantik bölgesi dışındaki faaliyetlerini kapsamaktadır. Müşterek güvenlik örgütü: Güvenliğin bölünmezliği ve tehditlerin önceden tanımlanamayacağı varsayımıyla kurulan Birleşmiş Millletler gibi uluslararası örgütlerdir. Bu tarz örgütlerin üyeleri herhangi bir dış düşmana karşı biraraya gelmiş değillerdir. Tehdit, örgüt içerisinden ya da dışarısından kaynaklanabilir. Tehdit tanımlandığında örgütün bütün üyeleri tehdidin bertaraf edimesi için güçlerini birleştirirler. Müşterek savunma örgütü: Üyelerini ortak dış düşmanlara karşı korumak olan savunma örgütüdür. Bu örgütlerin üyeleri düşmanlarını önceden tanımlamakta ve onlardan ne zaman ve ne şekillerde tehdit gelebileceğini bilmektedir. Bu anlayışa göre, güvenlik bölünebilir. Füze savunma kalkanı projesi: ABD Başkanı George W. Bush’un önerdiği, amacı ABD ve diğer NATO üyesi ülkelerin topraklarını İran gibi ülkelerin sahip olduğu varsayılan kitle imha silahları taşıyabilen füzelere karşı korumak olan bir savunma projesidir. Amerikan topraklarını vurabilecek füzeler firlatıldıkları andan itibaren izlenecek ve atılacak karşı füzelerle vurulacaktır.
Soru 60
NATO'nun temel kuruluş amacı nedir?
Seçenekler
A
ABD'den kaynaklı güvenlik tehdidinden korunmak
B
Kanada'nın diğer Amerika kıtası ülkelerden kendini koruması
C
Sovyetler Birliği'nden kaynaklı güvenlik tehdidinin caydırılması
D
Orta Doğu'da güvenlik tehdidinin caydırılması
E
Güney Amerika devletlerinin kendi koruma girişimleri
Açıklama:
NATO, 1949 senesinde Kuzey Amerika kıtasında yer alan ABD ve Kanada’yla batı Avrupa’da yer alan devletlerin kurdukları, temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin caydırıması olan ortak savunma örgütüdür.
Soru 61
Avrupa Savunma Topluluğu hangi ülkenin veto etmesi ile sonlanmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
İspanya
D
Almanya
E
İtalya
Açıklama:
1952 senesinde oluşturulan topluluk, 1954 senesinde Fransız meclisinin veto etmesiyle hayatiyet kazanamamıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 62
NATO üyesi olma, Ekonomik yardımda bulunma, Ekonomik bütünleşme çabalarını destekleme, Yukarıdakilerden hangileri ABD'nin Avrupa'nın batısını etkisi altına almak amacı ile uyguladığı stratejiler arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ABD, Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan komünizm tehlikesiyle bafletmek ve kendi hegemonyasını Avrupa’nın batısına yaymak amacıyla farklı stratejiler ya da politikalar takip etmiştir. Bunların birincisi ve en önemlisi, hiç kuşkusuz NATO’nun (Kuzey Atlantik Güvenlik Örgütü) 1949’da kurulması ve bu sayede ABD’nin Batı Avrupa’nın güvenliğini garanti altına almasıdır. ABD’nin takip ettiği ikinci en önemli strateji, Batı Avrupalı müttefiklerin arasındaki ekonomik bütünleşme çabalarını desteklemek olmuştur. ABD’nin uyguladığı üçüncü strateji ise Batı Avrupalı müttefik ülkelerin ekonomik kalkınmalarını sağlamaları için onlara ekonomik yardımda bulunmaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 63
Serbest piyasa ekonomisinin temel değer ve prensiplerinin dünyann her yanına yayılması için Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası gibi örgütler kurulamasını amaçlayan sistem hangisidir?
Seçenekler
A
Marshall
B
Esnek mukabale
C
Topyekün karşıkoyma
D
Bretton Woods
E
Yıldız savaşları
Açıklama:
Serbest piyasa ekonomisinin temel değer ve prensiplerinin dünyann her yanına yayılması için Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası gibi örgütler kurulamasını amaçlayan sistem Bretton Woods'tur. İkinci DünyaSavaşı'nın sonunda ABD'nin Bretton Woods şehrinde kabul edilen ekonomik bir sistemdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
- Sovyetler Birliği'nin yayılmacı politikası,
- Türkiye'nin Kore savaşına asker göndermesi,
- Türkiye'nin tarafsızlık politikasını reddetmesi,
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türkiye'nin Kore savaşına asker göndermesi ve Sovyetler Birliği'nin yayılmacı politikalarına hız vermesi, Türkiye'nin NATO üyeliğini hızlandırmıştır. Bu süreci hızlandıran bir diğer olay ise Türkiye'nin üye olunamaması durumunda tarafsızlık politikasını reddetmenin aksine, tam tersi tarafsızlık politikası izleyeceğini söylemesi. Doğru cevap B'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisinin amacı ABD ve diğer NATO üyesi ülkeerin topraklarını İran gibi ülkelerin sahip olduğu varsayılan kitle imha silahlarından korumaktır?
Seçenekler
A
Füze savunma kalkanı
B
Müşterek güvenlik
C
Alan dışı misyon
D
Müşterek savunma
E
Esnek mukabele
Açıklama:
Füze savunma kalkanı projesi, ABD Başkanı› George W. Bush’un önerdiği, amacı ABD ve diğer NATO üyesi ülkelerin topraklarını İran gibi ülkelerin sahip olduğu varsayılan kitle imha silahları taşıyabilen füzelere karşı korumak olan bir savunma projesidir. Amerikan topraklarını vurabilecek füzeler fırlatıldıkları andan itibaren izlenecek ve atılacak karşı füzelerle vurulacaktır. Doğru cevap A'dır.
Soru 66
Hangi olay sonucunda ABD, NATO'daki müttefiklerin otomatik olarak dahil oldukları savaşların içinde olmamaya karar vermiştir?
Seçenekler
A
Polonya olayı
B
Kosova olayı
C
Suriye olayı
D
Karadağ olayı
E
Çeçenistan olayı
Açıklama:
Amerikan Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’in ifadesiyle, Kosova tecrübesinden sonra ABD artık NATO’daki müttefiklerinin otomatik olarak dahil oldukları savaşların içinde olmamalıdır. Bundan böyle oluşturulacak olan uluslararası koalisyonların komposizyonlarını ABD’nin misyonları belirlemelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 67
- ABD'nin Irak'ı işgal etmesi,
- Acil Müdahale Gücü oluşturma kararı,
- ABD'nin Kyoto Protokolü'nü düzenleme kararı,
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
NATO üyesi Avrupa ülkelerinin ABD'ye olan bağlılıklarının azalmasında, Yeni Muhafazakârlar olarak bilinen entellektüel çevrenin Bush’un dış politikalarını etkilemesi, ve bunun sonucunda Kyoto Protokolü'nden ABD'nin imzasını tamamen geri çekmesi, Irak'ı işgal etmesi, 2002 yılında Acil Müdahele Gücü'nü oluşturma kararı alması gibi noktalar sıralanabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 68
ABD'nin dünyanın çeşitli yerlerinde asker bulundurmak yerine buradaki müttefikler ile işbiriliği yapma politikasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kapsayıcı güvenlik
B
Müşterek savunma
C
Kıyısal dengeleme
D
Müşterek güvenlik
E
Esnek mukabele
Açıklama:
Kıyısal dengeleme, ABD dış politikasında var olan bir düşünce ekolüdür. Buna göre, ABD küresel hegemonyasını devam ettirmek için dünyanın çeşitleri yerlerinde ciddi sayıda asker bulundurmamalı, bunun yerine kilit önemdeki coğrafyalarda kendisiyle iiş birliği yapacak kilit müttefiklerle yakın ilişkiler geliştirmelidir. Herhangi bir bölgede her hangi bir devlet bölgesel hegemonya peşinde koşarsa, ABD oralara asker göndermek yerine o bölgelerdeki müttefiklerini desteklemelidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 69
- Ekonomik, sosyo-kültürel ve güvenlik/dış politika olmak üzere çeşitli boyutları vardır
- ABD ile Avrupalı devletler arasındaki ikili ilişkileri kapsar
- ABD ile Avrupalı devletlerin kurdukları uluslararası örgütler arasındaki ilişkileri kapsar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II, III
Açıklama:
Literatürde Transatlantik ilişkiler olarak da adlandırılan bu ilişkilerin ekonomik, sosyo-kültürel ve güvenlik/dış politika olmak üzere çeşitli boyutları vardır. Transatlantik ilişkiler hem ABD ile Avrupalı devletler arasındaki ikili ilişkileri hem de ABD ile Avrupalı devletlerin kurdukları uluslararası örgütler arasındaki ilişkileri kapsamaktadır.
Soru 70
- 1949 senesinde Kuzey Amerika kıtasında yer alan ABD ve Kanada’yla batı Avrupa’da yer alan devletlerce kurulmuştur
- Temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin caydırılması olan ortak savunma örgütüdür.
- Örgüt içerisinde üyelerden herhangi birine yapılacak silahlı bir saldırı diğer üyelerin hepsine yapılmış addedilir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II, III
Açıklama:
1949 senesinde Kuzey Amerika kıtasında yer alan ABD ve Kanada’yla batı Avrupa’da yer alan devletlerin kurdukları, temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin caydırılması olan ortak savunma örgütüdür. Örgüt içerisinde üyelerden herhangi birine yapılacak silahlı bir saldırı diğer üyelerin hepsine yapılmış addedilir.
Soru 71
Hangisi 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu örgütünü kuran altı ülke arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Batı Almanya
B
Fransa
C
Portekiz
D
Belçika
E
Hollanda
Açıklama:
Avrupa Birliği: Altı Batı Avrupalı devletin (Batı Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) 1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu adıyla kurdukları örgüt, 1992’de Maastricht Anlaşmasıyla Arupa Birliği (AB) adını almıştır. Amacı üyeleri arasında birçok alanda ileri düzeyde entegrasyon kurmaktır.
Soru 72
1952 yılında oluşturulan batı Avrupa’daki altı devletin ulusüstü bir savunma
topluluğu kurması ve ortak orduya sahip olmalarını sağlayacak olan Avrupa Savunma topluluğu 1954 yılında hangi ülke meclisinin vetosuyla hayatiyet kazanamayan bir projedir?
topluluğu kurması ve ortak orduya sahip olmalarını sağlayacak olan Avrupa Savunma topluluğu 1954 yılında hangi ülke meclisinin vetosuyla hayatiyet kazanamayan bir projedir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Almanya
D
ABD
E
Belçika
Açıklama:
Avrupa Savunma Topluluğu: 1952 senesinde oluşturulan ama 1954 senesinde Fransız meclisinin veto etmesiyle hayatiyet kazanamayan bir projedir. Gerçekleşmesi durumunda, batı Avrupa’daki altı devlet ulusüstü bir savunma topluluğu kuracaklar ve ortak orduya sahip olacaklardı.
Soru 73
- NATO'nun kurulması
- Batı Avrupalı müttefiklerin arasındaki ekonomik bütünleşme çabalarını desteklemek
- Batı Avrupalı müttefik ülkelerin ekonomik kalkınmalarını sağlamaları için onlara destekte bulunmak
ve kendi hegemonyasını Avrupa’nın batısına yaymak amacıyla farklı stratejiler
ya da politikalar takip etmiştir. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu stratejilerden birisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
- NATO'nun kurulması
- Batı Avrupalı müttefiklerin arasındaki ekonomik bütünleşme çabalarını desteklemek
- Batı Avrupalı müttefik ülkelerin ekonomik kalkınmalarını sağlamaları için onlara destekte bulunmak
Soru 74
Hangisinin temelinde ABD’nin savaştan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini diriltmek olan geniş kapsamlı ekonomik yardım yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bretton Woods Sistemi
B
Marshall Planı
C
Güvenlik Cemiyeti
D
Esnek Mukabele stratejisi
E
Topyekün karşı koyma stratejisi
Açıklama:
Marshall Planı: İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD Dış İşleri Bakanı Marshall’ın
adıyla anılan ve amacı ABD’nin savaştan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini diriltmek olan geniş kapsamlı ekonomik yardım planıdır.
adıyla anılan ve amacı ABD’nin savaştan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini diriltmek olan geniş kapsamlı ekonomik yardım planıdır.
Soru 75
Hangisiyle BAB resmen lağvedilmiş ve bütün kurumsal varlığı AB’ye devredilmiştir?
Seçenekler
A
Köln Zirvesi
B
Helsinki Zirvesi
C
Amsterdam Antlaşması
D
Nice Zirvesi
E
Maastricht Antlaşması
Açıklama:
AB, 1997 yılındaki Amsterdam Antlaşması ile birlikte, Petersberg Görevleri’ni
kendi iç hukukunun bir parçası hâline getirdi. 2000 yılının Aralık ayındaki Nice
Zirvesi’nde ise BAB resmen lağvedildi ve bütün kurumsal varlığı AB’ye devredildi.
kendi iç hukukunun bir parçası hâline getirdi. 2000 yılının Aralık ayındaki Nice
Zirvesi’nde ise BAB resmen lağvedildi ve bütün kurumsal varlığı AB’ye devredildi.
Soru 76
Hangisiyle AB Türkiye’yi aday ülke ilan etme kararını almıştır?
Seçenekler
A
Petersberg Zirvesi
B
Nice Zirvesi
C
Helsinki Zirvesi
D
Köln Zirvesi
E
Ankara Mutabakatı
Açıklama:
Bu konuda Türkiye’yi memnun etmeyen ilk durum, Avrupalı müttefiklerin
NATO içinde başka AB içinde başka davranmalarıydı. İkinci olarak, AB’nin
Türkiye’yi aday ülke ilan etme kararını aldığı Helsinki Zirve’si (1999), aynı zamanda
AGSP’nin kurumsal çatısının kararlaştırıldığı zirveydi.
NATO içinde başka AB içinde başka davranmalarıydı. İkinci olarak, AB’nin
Türkiye’yi aday ülke ilan etme kararını aldığı Helsinki Zirve’si (1999), aynı zamanda
AGSP’nin kurumsal çatısının kararlaştırıldığı zirveydi.
Soru 77
- NATO’nun üyelerini herhangi bir silahlı dış saldırıya karşı korumak dışındaki görevleridir.
- Hem askerî operayonun karakteri hem de faaliyette bulunulan alanla ilgili olabilir.
- Alan-dışı operasyonlar genelde savaş dışındaki misyonları ifade ederler.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II, III
Açıklama:
Alan-dışı misyon: NATO’nun üyelerini herhangi bir silahlı dış saldırıya karşı korumak
dışındaki görevleridir. Alandışılık hem askerî operayonun karakteri hem de faaliyette
bulunulan alanla ilgili olabilir. Alan-dışı operasyonlar genelde savaş dışındaki misyonları, örneğin insani krizlere müdaheleyi ifade ederler. Coğrafi olarak alandışılık ise NATO’nun geleneksel olarak odak noktasını oluşturan Kuzey Atlantik bölgesi dışındaki faaliyetlerini
kapsamaktadır.
dışındaki görevleridir. Alandışılık hem askerî operayonun karakteri hem de faaliyette
bulunulan alanla ilgili olabilir. Alan-dışı operasyonlar genelde savaş dışındaki misyonları, örneğin insani krizlere müdaheleyi ifade ederler. Coğrafi olarak alandışılık ise NATO’nun geleneksel olarak odak noktasını oluşturan Kuzey Atlantik bölgesi dışındaki faaliyetlerini
kapsamaktadır.
Soru 78
Hangisi temelde ABD küresel hegemonyasını devam ettirmek için dünyanın çeşitleri yerlerinde ciddi sayıda asker bulundurmaması, bunun yerine kilit önemdeki coğrafyalarda kendisiyle iş birliği yapacak kilit müttefiklerle yakın ilişkiler geliştirmesi fikrine dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Kıyısal Dengeleme
B
Kapsayıcı Güvenlik
C
Füze savunma kalkanı projesi
D
Müşterek savunma örgütü
E
Müşterek güvenlik örgütü
Açıklama:
Kıyısal Dengeleme: ABD dış politikasında var olan bir düşünce ekolüdür. Buna göre, ABD küresel hegemonyasını devam ettirmek için dünyanın çeşitleri yerlerinde ciddi sayıda asker bulundurmamalı, bunun yerine kilit önemdeki coğrafyalarda kendisiyle
iş birliğiyapacak kilit müttefiklerle yakın ilişkiler geliştirmelidir. Herhangi bir bölgede her hangi bir devlet bölgesel hegemonya peşinde koşarsa, ABD oralara asker göndermek yerine o bölgelerdeki müttefiklerini desteklemelidir. Bu yeterli olmazsa güç kullanılması
düşünülmelidir.
iş birliğiyapacak kilit müttefiklerle yakın ilişkiler geliştirmelidir. Herhangi bir bölgede her hangi bir devlet bölgesel hegemonya peşinde koşarsa, ABD oralara asker göndermek yerine o bölgelerdeki müttefiklerini desteklemelidir. Bu yeterli olmazsa güç kullanılması
düşünülmelidir.
Soru 79
ABD ve Avrupalı müttefiklerinin arasındaki ilişki ekonomik açıdan incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Taraflar benzer ekonomik kalkınma modeli ve stratejileri benimsemektedir.
B
İki taraf da serbest piyasa ekonomisinin temel prensiplerine inanmaktadır.
C
İki taraf da açık ticaret anlayışını benimsemektedir.
D
İki taraf da ekonominin genel prensipleri bağlamında her konuda benzer düşünmektedirler.
E
Taraflar devletin ekonomideki rolünü ekonomik aktörler arasındaki ilişkilerin düzenlenmesiyle sınırlandırmaktadır.
Açıklama:
TRANSATLANTİK İLİŞKİLERİ TANIMLAMAK başlıklı bölümden alınmıştır.
Ekonomik açıdan bakıldığında ABD ve Avrupalı müttefikleri birbirlerinin en büyük ticaret ortaklarıdır. İki taraf arasındaki karşılıklı ekonomik bağımlılık, tarafların başka aktörlerle olan ekonomik bağımlılıklarından çok daha fazladır. İki taraf arasında yakın ekonomik ilişkilerin kurulmasında tarafların benzer ekonomik kalkınma modelleri ve stratrejileri benimsemeleri etkili olmuştur. Her iki taraf da serbest piyasa ekonomisinin temel prensiplerine inanmakta, açık ticaret anlayışını benimsemekte ve devletin ekonomideki rolünü ekonomik aktörler arasındaki ilişkilerin düzenlenmesiyle sınırlandırmaktadır. Bu durum, tarafların ekonominin genel prensipleri bağlamında her konuda benzer düşündükleri anlamına gelmemektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Ekonomik açıdan bakıldığında ABD ve Avrupalı müttefikleri birbirlerinin en büyük ticaret ortaklarıdır. İki taraf arasındaki karşılıklı ekonomik bağımlılık, tarafların başka aktörlerle olan ekonomik bağımlılıklarından çok daha fazladır. İki taraf arasında yakın ekonomik ilişkilerin kurulmasında tarafların benzer ekonomik kalkınma modelleri ve stratrejileri benimsemeleri etkili olmuştur. Her iki taraf da serbest piyasa ekonomisinin temel prensiplerine inanmakta, açık ticaret anlayışını benimsemekte ve devletin ekonomideki rolünü ekonomik aktörler arasındaki ilişkilerin düzenlenmesiyle sınırlandırmaktadır. Bu durum, tarafların ekonominin genel prensipleri bağlamında her konuda benzer düşündükleri anlamına gelmemektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 80
Aşağıdaki görüşlerden hangisi ABD'den çok Avrupa Birliği üyesi ülkelerde benimsenmiştir?
Seçenekler
A
Farklı toplumsal statülere sahip insanlara fırsat eşitliği sağlanması
B
Çok-kültürlü toplum modeli
C
Liberal ekonomi modeliyle refah devleti olmak
D
Ülkenin "erime kasesi" olması
E
Dinin toplumsal alanda yaşanması
Açıklama:
TRANSATLANTİK İLİŞKİLERİ TANIMLAMAK başlıklı bölümden alınmıştır.
Birçok gözlemciye göre, AB ülkelerinde uygulanan liberal ekonomi modeli, devletin sosyal fonksiyonlarını daha fazla önemsemektedir. Refah devleti olarak tanımlanan bu modele göre, devletler vatandaşları arasında ulusal gelirin daha adil bölüşümü için çaba göstermelidirler. Sağlık, eğitim ve ulaştırma gibi vatandaşların temel ihtiyaçlarının karşılanmasında piyasa tek belirleyeci olmamalı ve devletler bu alanlarda ortaya çıkalabilecek dengesizlikleri ortadan kaldırmaya çalışmalıdırlar. ABD’de ise devletin genel ekonomik işleyişe müdahele etmesi pek olumlu karşılanmamaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Birçok gözlemciye göre, AB ülkelerinde uygulanan liberal ekonomi modeli, devletin sosyal fonksiyonlarını daha fazla önemsemektedir. Refah devleti olarak tanımlanan bu modele göre, devletler vatandaşları arasında ulusal gelirin daha adil bölüşümü için çaba göstermelidirler. Sağlık, eğitim ve ulaştırma gibi vatandaşların temel ihtiyaçlarının karşılanmasında piyasa tek belirleyeci olmamalı ve devletler bu alanlarda ortaya çıkalabilecek dengesizlikleri ortadan kaldırmaya çalışmalıdırlar. ABD’de ise devletin genel ekonomik işleyişe müdahele etmesi pek olumlu karşılanmamaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin Avrupa kıtasında yer almasa da Soğuk Savaş süresince Avrupalı bir devlet gibi hareket etmesinin temel sebebidir?
Seçenekler
A
Ortak dil, kültür ve din anlayışlarının etkileri
B
ABD’nin NATO üyeliği vasıtasıyla Batı Avrupa’nın en önemli güvenlik aktörü olması
C
Beyaz, Anglo-Saxon ve protestan Amerikalıların ABD’nin yönetiminde etkli oldukları dönemlerde ABD’nin Avrupalı ülkelerle ilişkilerinin iyi olması
D
İkinci Dünya Savaşı’nın bitmesinden sonra, orta ve doğu Avrupa’daki devletlerin birer birer Sovyetler Birliği’nin tahakkümü altına girmesi
E
Batı Avrupa’nın siyasi kaderini ABD’nin belirlemesi gerektiği anlayışı
Açıklama:
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE ABD’NİN TRANSATLANTİK POLİTİKASI başlıklı bölümden alınmıştır.
ABD’nin Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan tehditlerle mücadelesinde Avrupa kıtası en önemli jeopolitik rekabet alanına dönüşmüştür. Avrupa’nın doğusu Sovyetler Birliği’nin etki alanına girerken batısı da ABD’nin etki alanına girmiştir. Coğrafi konumu itibariyle Avrupa kıtasında yer almasa da Soğuk Savaş süresince ABD bir Avrupalı devlet gibi hareket etmiştir. Bunun iki temel nedeninden biri ABD’nin küresel güvenlik çıkarlarını Avrupa kıtası bağlamında tanımlamasıyken diğeri ABD’nin NATO üyeliği vasıtasıyla Batı Avrupa’nın en önemli güvenlik aktörü olmasıdır. Batı Avrupalı müttefikler, güvenlik ve dış politika çıkarlarını ve bunları elde etmek için kullanacakları araçları ABD’nin onayı ve desteği olmadan kararlaştıramamışlardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
ABD’nin Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan tehditlerle mücadelesinde Avrupa kıtası en önemli jeopolitik rekabet alanına dönüşmüştür. Avrupa’nın doğusu Sovyetler Birliği’nin etki alanına girerken batısı da ABD’nin etki alanına girmiştir. Coğrafi konumu itibariyle Avrupa kıtasında yer almasa da Soğuk Savaş süresince ABD bir Avrupalı devlet gibi hareket etmiştir. Bunun iki temel nedeninden biri ABD’nin küresel güvenlik çıkarlarını Avrupa kıtası bağlamında tanımlamasıyken diğeri ABD’nin NATO üyeliği vasıtasıyla Batı Avrupa’nın en önemli güvenlik aktörü olmasıdır. Batı Avrupalı müttefikler, güvenlik ve dış politika çıkarlarını ve bunları elde etmek için kullanacakları araçları ABD’nin onayı ve desteği olmadan kararlaştıramamışlardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin, Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan komünizm tehlikesiyle başetmek ve kendi hegemonyasını Avrupa’nın batısına yaymak amacıyla izlediği en önemli stratejidir?
Seçenekler
A
NATO’nun kurulması
B
Batı Avrupa’nın bir güvenlik cemiyetine dönüşmesi
C
Batı Avrupalı müttefik ülkelerin ekonomik kalkınmalarını sağlamaları için onlara ekonomik yardımda bulunmak
D
Batı Avrupalı müttefiklerin arasındaki ekonomik bütünleşme çabalarını desteklemek
E
Avrupa Savunma Topluluğu inisiyatifinin başarısız olması
Açıklama:
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE ABD’NİN TRANSATLANTİK POLİTİKASI başlıklı bölümden alınmıştır.
ABD, Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan komünizm tehlikesiyle başetmek ve kendi hegemonyasını Avrupa’nın batısına yaymak amacıyla farklı stratejiler ya da politikalar takip etmiştir. Bunların birincisi ve en önemlisi, hiç kuşkusuz NATO’nun (Kuzey Atlantik Güvenlik Örgütü) 1949’da kurulması ve bu sayede ABD’nin Batı Avrupa’nın güvenliğini garanti altına almasıdır. NATO’nun varlığı bir yandan ABD’nin Avrupalı müttefiklerinin güvenliğine yaptığı katkıyı sembolize ederken diğer yandan da ABD’nin Avrupa’daki askerî varlığını ve hegemonyasını kolaylaştırmış ve meşrulaştırmıştır. Soğuk Savaş sırasında, NATO bir yandan Sovyetler Birliği’ni batı Avrupa’nın dışında tutarken diğer yandan da ABD’yi Avrupa’nın içinde tutmuş ve bunu Avrupalı müttefik ülkelerin gözünde kabul edilebilir hale getirmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
ABD, Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan komünizm tehlikesiyle başetmek ve kendi hegemonyasını Avrupa’nın batısına yaymak amacıyla farklı stratejiler ya da politikalar takip etmiştir. Bunların birincisi ve en önemlisi, hiç kuşkusuz NATO’nun (Kuzey Atlantik Güvenlik Örgütü) 1949’da kurulması ve bu sayede ABD’nin Batı Avrupa’nın güvenliğini garanti altına almasıdır. NATO’nun varlığı bir yandan ABD’nin Avrupalı müttefiklerinin güvenliğine yaptığı katkıyı sembolize ederken diğer yandan da ABD’nin Avrupa’daki askerî varlığını ve hegemonyasını kolaylaştırmış ve meşrulaştırmıştır. Soğuk Savaş sırasında, NATO bir yandan Sovyetler Birliği’ni batı Avrupa’nın dışında tutarken diğer yandan da ABD’yi Avrupa’nın içinde tutmuş ve bunu Avrupalı müttefik ülkelerin gözünde kabul edilebilir hale getirmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Batı Avrupa’nın bir güvenlik cemiyetine dönüşmesinde NATO çatısı altında gerçekleşmesi mümkün olmuş bir olaydır?
Seçenekler
A
ABD’nin küresel ekonomik üstünlüğünü devam ettirebilmesi
B
Avrupa'nın ekonomik gelişmişliğini tam olarak sağlaması
C
Avrupa’nın Fransızlaşması
D
Fransa’nın NATO’nun askerî kanadından çekilmesi
E
Batı Almanya'nın Avrupalılaşması
Açıklama:
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE ABD’NİN TRANSATLANTİK POLİTİKASI başlıklı bölümden alınmıştır.
NATO sadece Batı Avrupalı müttefik ülkeleri Sovyetler Birliği’nden kaynaklanabilecek tehditlere karşı korumamış, aynı zamanda üye ülkeler arasında ortak aidiyet duygusunun pekişmesine de yardımcı olmuştur. NATO’nun olmadığı ve içinde ABD’nin yer almadığı güvenlik yapılanmaları oluşsaydı Batı Avrupalı ülkelerin birbirlerinin askerî harcamalarını kendilerine tehdit olarak görmeleri söz konusu olabilirdi. Almanya’nın yayılmacı politikalarının hem Birinci hem de İkinci Dünya Savaşları’nın ortaya çıkmasının en önemli sebebi olduğu dikkate alındığında, NATO sayesinde Batı Almanya’nın Batı Avrupa kurumlarına başarılı bir şekilde entegre edilmesinin ne kadar önemli olduğu anlaşılır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
NATO sadece Batı Avrupalı müttefik ülkeleri Sovyetler Birliği’nden kaynaklanabilecek tehditlere karşı korumamış, aynı zamanda üye ülkeler arasında ortak aidiyet duygusunun pekişmesine de yardımcı olmuştur. NATO’nun olmadığı ve içinde ABD’nin yer almadığı güvenlik yapılanmaları oluşsaydı Batı Avrupalı ülkelerin birbirlerinin askerî harcamalarını kendilerine tehdit olarak görmeleri söz konusu olabilirdi. Almanya’nın yayılmacı politikalarının hem Birinci hem de İkinci Dünya Savaşları’nın ortaya çıkmasının en önemli sebebi olduğu dikkate alındığında, NATO sayesinde Batı Almanya’nın Batı Avrupa kurumlarına başarılı bir şekilde entegre edilmesinin ne kadar önemli olduğu anlaşılır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi NATO'nun 1960'lı yıllarda benimsediği esnek mukabele stratejisine Avrupalı müttefikler tarafından şüpheyle yaklaşılmasının temel sebebidir?
Seçenekler
A
Topyekün karşıkoyma stratejisinin benimsenmiş olması
B
ABD'nin nükleer bir savaşı sadece Avrupa topraklarıyla sınırlı tutma çabası
C
ABD'nin kendi topraklarını olası bir Sovyet nükleer saldırısının hedefi olmaktan çıkarmaya çalışması
D
ABD’nin kendi güvenliğini Batı Avrupa’nın güvenliğinden ayrı tanımlamaya başlaması endişesi
E
Yıldız savaşları projesi
Açıklama:
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE ABD’NİN TRANSATLANTİK POLİTİKASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Topyekün karşıkoyma stratejisine göre, Sovyetler Birliği’nden İttifakın herhangi bir üyesine gelebilecek bir saldırı, nükleer olup olmadığına bakılmaksızın, en ağır şekilde, büyük ihtimalle nükleer silahlar kullanılarak cevaplandırılacaktır. Sovyetler Birliği’nin ABD’yi vurmak imkanına sahip olmadığı bir zaman diliminde kabul edilen bu strateji, Sovyetler Birliği’nin bu imkâna kavuşmasından sonra ABD tarafından değiştirilmek istenmiştir. Esnek mukabale stratejisine göre, Sovyetler’den kaynaklanabilecek konvensiyonel bir saldırı aynı şekilde karşılık bulacaktır. Nükleer silahların kullanımı ancak Sovyetler Birliği’nin buna başvurması durumunda söz konusu olacaktır. Bu stratejinin Batı Avrupalı müttefiklerin gözünde tartışmalı hâle gelmesinde, ABD’nin kendi güvenliğini Batı Avrupa’nın güvenliğinden ayrı tanımlamaya başladığı yönündeki endişeyi körüklemesi etkili olmuştur. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Topyekün karşıkoyma stratejisine göre, Sovyetler Birliği’nden İttifakın herhangi bir üyesine gelebilecek bir saldırı, nükleer olup olmadığına bakılmaksızın, en ağır şekilde, büyük ihtimalle nükleer silahlar kullanılarak cevaplandırılacaktır. Sovyetler Birliği’nin ABD’yi vurmak imkanına sahip olmadığı bir zaman diliminde kabul edilen bu strateji, Sovyetler Birliği’nin bu imkâna kavuşmasından sonra ABD tarafından değiştirilmek istenmiştir. Esnek mukabale stratejisine göre, Sovyetler’den kaynaklanabilecek konvensiyonel bir saldırı aynı şekilde karşılık bulacaktır. Nükleer silahların kullanımı ancak Sovyetler Birliği’nin buna başvurması durumunda söz konusu olacaktır. Bu stratejinin Batı Avrupalı müttefiklerin gözünde tartışmalı hâle gelmesinde, ABD’nin kendi güvenliğini Batı Avrupa’nın güvenliğinden ayrı tanımlamaya başladığı yönündeki endişeyi körüklemesi etkili olmuştur. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 85
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Türkiye'nin NATO'ya üyelik başvurusunun başlangıçta olumlu karşılanmamasına rağmen kabul edilmesinin sebebidir?
Seçenekler
A
Kore Savaşı'nın başlamış olması
B
Esnek mukabale stratejisi
C
Türkiye'nin tarafsızlık politikası
D
Yıldız savaşları projesi
E
Marshall Planı
Açıklama:
NATO, AB VE TÜRKİYE başlıklı bölümden alınmıştır.
Türkiye, 1952 senesinde NATO üyesi olmuştur. Türkiye’nin üyelik başvurusu başlangıçta olumlu karşılanmamıştır. Türk yetkililer, üye olunamaması durumunda Türkiye’nin tarafsızlık politikası izleyeceğini söylemişlerdir. Neticede İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye’nin takip ettiği aktif tarafsızlık politikasının tekrar yaşanmaması ve Türkiye’nin kesin bir şekilde kendisini Batı dünyasının yanında konumlandırması için NATO üyesi yapılması gerekli görülmüştür. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Türkiye, 1952 senesinde NATO üyesi olmuştur. Türkiye’nin üyelik başvurusu başlangıçta olumlu karşılanmamıştır. Türk yetkililer, üye olunamaması durumunda Türkiye’nin tarafsızlık politikası izleyeceğini söylemişlerdir. Neticede İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye’nin takip ettiği aktif tarafsızlık politikasının tekrar yaşanmaması ve Türkiye’nin kesin bir şekilde kendisini Batı dünyasının yanında konumlandırması için NATO üyesi yapılması gerekli görülmüştür. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 86
Türkiye ile Avrupa Birliği ülkeleri arasında 1990’lı yılların başlarında ortaya çıkan krizin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maastricht Antlaşması
B
Batı Avrupa Birliği
C
Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği
D
Birleşik Ortak Görev Gücü
E
Kosova Savaşı
Açıklama:
NATO, AB VE TÜRKİYE başlıklı bölümden alınmıştır.
Türkiye ile AB arasındaki güvenlik ilişkisi, AB ile NATO arasındaki ilişkiyi yakından etkilemektedir. Avrupa Birliği’nin kendisine ait güvenlik kurumları ve yetenekleri oluşturmak istemesi, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerde kriz doğurmuştur. Bu kriz 1990’lı yılların sonundan itibaren daha fazla hissedilir hâle gelmişse de bu yöndeki ilk gelişmeler 1990’lı yılların başlarında ortaya çıkmıştır. Bu krizin temelinde, AB ülkelerinin 1991 yılında imzaladıkları Maastricht Antlaşması ile aralarındaki bütünleşmeyi, dış ve güvenlik politikaları alanlarına taşıma çabası yatmaktadır. AB ülkeleri Soğuk Savaşın sona ermesiyle birlikte kendilerine ait güvenlik ve dış politika kurumları oluşturmaya başlamışlardır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Türkiye ile AB arasındaki güvenlik ilişkisi, AB ile NATO arasındaki ilişkiyi yakından etkilemektedir. Avrupa Birliği’nin kendisine ait güvenlik kurumları ve yetenekleri oluşturmak istemesi, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerde kriz doğurmuştur. Bu kriz 1990’lı yılların sonundan itibaren daha fazla hissedilir hâle gelmişse de bu yöndeki ilk gelişmeler 1990’lı yılların başlarında ortaya çıkmıştır. Bu krizin temelinde, AB ülkelerinin 1991 yılında imzaladıkları Maastricht Antlaşması ile aralarındaki bütünleşmeyi, dış ve güvenlik politikaları alanlarına taşıma çabası yatmaktadır. AB ülkeleri Soğuk Savaşın sona ermesiyle birlikte kendilerine ait güvenlik ve dış politika kurumları oluşturmaya başlamışlardır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte ABD ile Avrupalı müttefikleri arasındaki ilişkilerin niteliğinde yapısal olarak değişiklikler başlamasının sebepleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan geleneksel tehditlerin sona ermesi
B
İttifakın Rusya’ya doğru genişlemesi
C
İttifakın hayatta kalmak adına edindiği alan-dışı yeni misyonlar
D
Avrupalı müttefiklerin AB’yi savunma ve güvenlik politikaları alanlarında tek sesli hareket edebilen bir aktöre dönüştürmek istemeleri
E
ABD'nin AB entegrasyon sürecini zayıflatmak istemesi
Açıklama:
1990’LI YILLARDA ABD DIŞ POLİTİKASINDA TRANSATLANTİK İLİŞKİLER başlıklı bölümden alınmıştır.
1990’lı yıllar boyunca ABD güvenlik çıkarlarını eskisi kadar olmasa da büyük oranda Avrupa odaklı tanımlamaya devam etmiştir. ABD’nin Avrupa bağlamındaki çıkarlarından birisi de AB entegrasyon sürecinin çok fazla zayıflayıp kıtanın İkinci Dünya Savaşı öncesinde var olan konumuna geri dönmemesidir. Bu bağlamda NATO’nun varlığı AB’nin entregrasyon sürecinin devamında önemli görülmeye devam etmiştir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
1990’lı yıllar boyunca ABD güvenlik çıkarlarını eskisi kadar olmasa da büyük oranda Avrupa odaklı tanımlamaya devam etmiştir. ABD’nin Avrupa bağlamındaki çıkarlarından birisi de AB entegrasyon sürecinin çok fazla zayıflayıp kıtanın İkinci Dünya Savaşı öncesinde var olan konumuna geri dönmemesidir. Bu bağlamda NATO’nun varlığı AB’nin entregrasyon sürecinin devamında önemli görülmeye devam etmiştir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Bush döneminde ABD ile Avrupalı müttefikleri arasındaki ilişkilerin olumsuz seyretmesinin nedenidir?
Seçenekler
A
AB’nin 2000’li yılların sonunda ciddi bir ekonomik kriz içerisine girmesi
B
AB’nin güvenlik alanında NATO’ya rakip olmanın hâlâ çok uzağında bulunması
C
Bush'un çok-taraflı kurumsal mekanizmalara önem vermesi
D
Çok-taraflı uluslararası örgütlerin ABD'nin egemenlik haklarını sınırladığı yönündeki görüşler
E
NATO’nun kapsayıcı güvenlik anlayışı
Açıklama:
BAŞKAN BUSH VE ABD’NİN TRANSATLANTİK POLİTİKASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Cumhuriyetçi George W. Bush’un ABD başkanı oldugu 2001 yılından kendisinin ikinci başkanlık döneminin ortalarına kadar ABD ile Avrupalı müttefikleri arasındaki ilişkiler olumsuz seyretmiştir. Bu sonucun ortaya çıkmasının en önemli nedeni Yeni Muhafazakârlar olarak bilinen entellektüel çevrenin Bush’un dış politikalarını etkilemesidir. Bu kesime göre, ABD çok-taraflı uluslararası örgütlerin kendi egemenlik haklarını sınırlandırmasına izin vermemelidir. Müttefiklerin onayı alınarak oluşturulan kararlar, en son Kosova örneğinde olduğu gibi, ABD’nin hareket kabiliyetini sınırlandırmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Cumhuriyetçi George W. Bush’un ABD başkanı oldugu 2001 yılından kendisinin ikinci başkanlık döneminin ortalarına kadar ABD ile Avrupalı müttefikleri arasındaki ilişkiler olumsuz seyretmiştir. Bu sonucun ortaya çıkmasının en önemli nedeni Yeni Muhafazakârlar olarak bilinen entellektüel çevrenin Bush’un dış politikalarını etkilemesidir. Bu kesime göre, ABD çok-taraflı uluslararası örgütlerin kendi egemenlik haklarını sınırlandırmasına izin vermemelidir. Müttefiklerin onayı alınarak oluşturulan kararlar, en son Kosova örneğinde olduğu gibi, ABD’nin hareket kabiliyetini sınırlandırmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 89
ABD ve Avrupalı müttefikleri arasındaki karşılıklı ekonomik bağımlılık, tarafların başka aktörlerle olan ekonomik bağımlılıklarından çok daha fazladır. Transatlantik ekonomik bağların asimetrik bir merkez-çevre ilişkisine dönüşmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Tarafların benzer ekonomik kalkınma modelleri ve stratejileri benimsemeleri
B
Her iki tarafın da serbest piyasa ekonomisinin temel prensiplerine inanması
C
Devletin ekonomideki rolünü ekonomik aktörler arasındaki ilişkilerin düzenlenmesiyle sınırlandırmaları
D
Refah devleti modeline göre, devletlerin vatandaşları arasında ulusal gelirin daha adil bölüşümü için çaba göstermeleri
E
Transatlantik ilişkilerin siyasi, sosyal ve kültürel boyutları nedeniyle uzun vadede taraflar arasındaki ilişkilerin bütün zorluklara rağmen sürdürülebilmesi
Açıklama:
Demokrasi, insan haklarının kutsallığı ve evrenselliği, kanunların üstünlüğü,
liberalizm, çoğulculuk ve güçler ayrılığı gibi ortak değerler, tarafları birbirlerine
yakınlaştırmaktadır. NATO’nun güvenlik ve savunma misyonlarına ilave olarak
aynı zamanda liberal demokratik değerlere inanan ülkelerin birlikteliğini temsil
etmektedir. Dolayısıyla liberal ekonomide birleşmeleri dışında, transatlantik müttefikler arasında siyasi ve sosyokültürel bağlar nedeniyle daha dengeli ve eşitlikçi ekonomik ilişkiler ve bağlar kurulmaktadır.
Transatlantik ilişkilerin siyasi, sosyal ve kültürel boyutları nedeniyle uzun vadede taraflar arasındaki ilişkilerin bütün zorluklara rağmen sürdürülebilmesi
liberalizm, çoğulculuk ve güçler ayrılığı gibi ortak değerler, tarafları birbirlerine
yakınlaştırmaktadır. NATO’nun güvenlik ve savunma misyonlarına ilave olarak
aynı zamanda liberal demokratik değerlere inanan ülkelerin birlikteliğini temsil
etmektedir. Dolayısıyla liberal ekonomide birleşmeleri dışında, transatlantik müttefikler arasında siyasi ve sosyokültürel bağlar nedeniyle daha dengeli ve eşitlikçi ekonomik ilişkiler ve bağlar kurulmaktadır.
Transatlantik ilişkilerin siyasi, sosyal ve kültürel boyutları nedeniyle uzun vadede taraflar arasındaki ilişkilerin bütün zorluklara rağmen sürdürülebilmesi
Soru 90
Avrupa ile karşılaştırıldığında, Amerika Birleşik Devletlerinde yaşayan farklı etnik, dini ve dilsel grupların, ortak Amerikalılık kimliği altında daha rahat kaynaşabilmelerinin göstergesi olarak aşağıdakilerden hangisi öne sürülebilir?
Seçenekler
A
Amerikan kültürünün daha eşitlikçi ve katılımcı olması
B
Fırsat eşitliği sağlandığı takdirde, birbirinden farklı toplumsal statülere sahip insanların kolay bir şekilde sınıf atlayabilmesi ve zenginleşebilmeleri
C
Çok-kültürlü toplum modelinin ABD’de başarılı bir şekilde uygulanması
D
ABD’nin dünyadaki en büyük göç alan ülke olması
E
AB entegrasyon sürecinin ortak bir Avrupalı kimliği oluşturamaması
Açıklama:
ABD'yi bir erime kasesi (melting pot) olarak görenler, farklı kültür ve kimliklerden insanların Amerikalı kimliğiyle yaşayabilmesine ve fırsat eşitliği sayesinde toplumsal statüsünü iyileştirebildiğine dikkat çekmektedir. Başarı öyküleri ve ABD'nin politikaları ülkenin bu bağlamda yumuşak gücünü ve cazibesini de arttırmaktadır. Ülkenin federal yapısı da bu konuda Avrupaya göre önde olmasının nedenlerinden biridir.
Fırsat eşitliği sağlandığı takdirde, birbirinden farklı toplumsal statülere sahip insanların kolay bir şekilde sınıf atlayabilmesi ve zenginleşebilmeleri
Fırsat eşitliği sağlandığı takdirde, birbirinden farklı toplumsal statülere sahip insanların kolay bir şekilde sınıf atlayabilmesi ve zenginleşebilmeleri
Soru 91
Soğuk Savaş döneminde, ABD’nin küresel güvenlik çıkarlarını Avrupa kıtası bağlamında tanımlamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batı Avrupalı müttefiklerin güvenlik ve dış politika çıkarlarını ve
bunları elde etmek için kullanacakları araçları ABD’nin onayı ve desteği olmadan
kararlaştıramamaları
bunları elde etmek için kullanacakları araçları ABD’nin onayı ve desteği olmadan
kararlaştıramamaları
B
Sovyetler Birliği’nin, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye’den toprak ve Boğazlarda askerî üs taleplerinde bulunması
C
Orta ve Doğu Avrupa’daki devletlerin birer birer Sovyetler Birliği’nin tahakkümü altına girmesi ve küresel rekabetin dünyanın diğer alanlarına yayılmaya başlaması
D
Sovyetler Birliğinin Kore savaşı sırasında Batı’nın karşısında yer alması
E
ABD’nin Avrupa kıtasında hâkimiyet ve hegemonya kurma politikası geliştirmesi
Açıklama:
ABD'nin kaderini Batı Avrupa ile ortak görmesinin ve güvenlik çıkarlarını Avrupayla ortak tanımlamasının nedeni Sovyetler Birliği tehdididir. Soğuk Savaşın iki kutuplu yapısının şekillenmesiyle birlikte NATO bu politikayı taçlandırmıştır.
Orta ve Doğu Avrupa’daki devletlerin birer birer Sovyetler Birliği’nin tahakkümü altına girmesi ve küresel rekabetin dünyanın diğer alanlarına yayılmaya başlaması
Orta ve Doğu Avrupa’daki devletlerin birer birer Sovyetler Birliği’nin tahakkümü altına girmesi ve küresel rekabetin dünyanın diğer alanlarına yayılmaya başlaması
Soru 92
ABD’nin Soğuk Savaş döneminde takip ettiği stratejilerden biri, Batı Avrupalı müttefiklerin arasında "ekonomik bütünleşme" çabalarını desteklemektir. Aşağıdakilerden hangisi ekonomik bütünleşmenin çekirdeği olarak görülmüş ve ABD'nin önceliği olmuştur?
Seçenekler
A
Sınırlı kaynakların ekonomik bütünleşmeye harcanması
B
Batı Avrupa'da bir güvenlik topluluğu (cemiyeti) oluşturulması
C
NATO’nun Avrupalı üyelerine güvenlik garantisi sunması
D
Almanya ile Fransa arasındaki tehdit algısının azalması için ilişkilerin karşılıklı ekonomik bağımlılık temeline taşınması
E
ABD’nin Avrupalı müttefiklerinin ekonomik kalkınmalarına destek vermesi
Açıklama:
Batı Avrupa'nın ekonomik bütünleşmesi stratejisinde ABD'nin çözmesi gereken ilk konu işbirliğinin temeli olan Almanya-Fransa işbirliğinin sağlanmasıydı. ABD verdiği ekonomik destek ve sağladığı güvenlik şemsiyesi öncesinde bu ikili arasındaki uzlaşının sağlanmasına yönelik ABD büyük çaba harcamıştır.
Almanya ile Fransa arasındaki tehdit algısının azalması için ilişkilerin karşılıklı ekonomik bağımlılık temeline taşınması
Almanya ile Fransa arasındaki tehdit algısının azalması için ilişkilerin karşılıklı ekonomik bağımlılık temeline taşınması
Soru 93
NATO üyeleri tarafından 1994 yılında oluşturulan Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği (AGSK), AB'nin NATO’nun askerî imkân ve yeteneklerini kullanarak NATO’nun müdahil olmak istemediği durumlarda sınırlı askerî operasyonlar düzenleyebilecekleri bir çerçeve sunarken; 1999 yılında AB üyeleri, Avrupa (Birliği) Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP)’nı AB’nin bir kurumu olarak tanımlamışlardır. Aşağıdakilerden hangisi, AB'nin Türkiye’nin AGSP’nin karar alma mekanizmalarına katılımına karşı çıkmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye'nin AB üyesi olmaması
B
Sovyet tehdidinin ortadan kalkması
C
AB gündeminin Avrupa içişleri olması
D
ABD'nin AGSP'nı desteklemesi
E
Kıbrıs'ın Türkiye ile AB arasında bir güvenlik anlaşması yapılmasını engellemesi
Açıklama:
ABD’nin AGSP’ye ilişkin politikasına göre, AGSP hiçbir şekilde NATO içinde AB üyesi olmayan müttefiklere karşı ayrımcı olmamalı, AGSP’nin gelişimi AB ile ABD arasında bir uçuruma ve ayrışmaya zemin hazırlamamalı ve Avrupalı müttefiklerin askerî imkânlarını AGSP çatısı altında artırmaya çalışmaları NATO içerisinde mevcut olan imkânlarının verimsiz bir şekilde yeniden oluşturulmasına neden olmamalıdır. Dolayısıyla ABD, Türkiye'nin çekincelerini paylaşmaktadır. ABD'nin AB ortak politikasına verdiği destek değil, bu şüpheci tutumu yazarın yorumuna göre AB'nin Türkiye ile masaya oturmamasına da neden oluyor olabilir.
ABD'nin AGSP'nı desteklemesi
ABD'nin AGSP'nı desteklemesi
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi, NATO'nun Soğuk Savaşın sona ermesiyle birlikte, küresel hareket eden bir müşterek güvenlik örgütüne dönüştüğünün göstergelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezi ve orta Avrupa'da bulunan eski komünist bloku ülkelerini üyeliğe kabul etmesi
B
Uzakdoğu Asya’da Avustralya, Güney Kore, Yeni Zelanda ve Japonya gibi ülkelerle ‘ortak ülkeler’ çerçevesinde işbirliği yapılması
C
Ulusötesi terörizmle mücadele gibi yeni misyonların benimsenmesi
D
Siber güvenlik stratejisi geliştirilmesi
E
İttifak'ın Rusyayı kapsayacak şekilde genişletilmesi
Açıklama:
NATO'nun küreselleşmesi sözkonusu iken ittifakın Rusya’ya doğru genişlemesi bağlamında görüş ayrılıkları ortaya çıkmıştır. ABD, Rusya’yı potansiyel bir tehdit olarak görüp Rusya’nın yakın çevresinde Soğuk Savaş zamanındaki gibi nüfuz alanları kurmasını engellemeye çalışırken Avrupalı müttefikler Rusya’nın Soğuk Savaş sonrası Avrupa güvenlik mimarisinin meşru bir aktörü olması gerektiğini dile getirmişlerdir.
İttifak'ın Rusyayı kapsayacak şekilde genişletilmesi
İttifak'ın Rusyayı kapsayacak şekilde genişletilmesi
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi, ABD Başkanı Bush döneminde, AB üyesi ülkeleri Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'nı hayata geçirmeye teşvik eden yeni muhafazakar görüşlerden biri değildir?
Seçenekler
A
ABD’nin NATO’yu kendi küresel amaçlarına hizmet etmek üzere dönüştürmesi
B
ABD misyonlarının liberal uluslararasıcı gönüllüler koalisyonlarıyla yerine getirilmesi
C
ABD'nin dış politikasında tek taraflı hareket etmesi
D
Liberal uluslararasıcılığın terk edilmesi
E
Uluslararası örgütlerin meşruiyetinin sorgulanması
Açıklama:
Liberal uluslararasıcılar, çok-taraflı kurumsal mekanizmaların bu süreçte önemsenmesini ve ABD’nin kendi içinde yaşadığı dönüşümlerle diğer ülkelere örnek oluşturmasını doğru bulurken Yeni Muhafazakârlar liberal uluslararasıcılığın değerlerinin gerektiğinde askerî güç kullanılarak yayılmasını meşru görmektedirler.
Liberal uluslararasıcılığın terk edilmesi
Liberal uluslararasıcılığın terk edilmesi
Soru 96
ABD Başkanı Bush’un Kyoto Protokolü’nden ABD’nin imzasını geri çekmesi transatlantik bağları neden zayıflatmıştır?
Seçenekler
A
Uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçındığı için
B
Sosyal demokratlar aynı dönemde Avrupa'da güç kazandığı için
C
ABD hegemonyası zayıfladığı için
D
ABD dış politikada tek taraflı hareket ettiği için
E
AB politikaları dikkate alınmadığı için
Açıklama:
Bush’un bir önceki Başkan Bill Clinton’un imzaladığı Kyoto Protokolü’nden ABD’nin imzasını geri çekmesi ve bazı başka uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınması, Avrupalı müttefikleri endişelendirmiştir.
Uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçındığı için
Uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçındığı için
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi, Başkan Obama döneminde AB’nin NATO’dan bağımsız güvenlik imkanları ve politikaları oluşturma çabalarını azalttığının somut bir göstergesidir?
Seçenekler
A
NATO'nun kapsayıcı güvenlik dönüşümü
B
Fransa’nın NATO’ya geri dönüşü
C
AB içerisinde güvenlik ve savunmanın hâlâ ulusal düzeyde tanımlanması
D
AB’nin 2000’li yılların sonunda ciddi bir ekonomik kriz içerisine girmesi
E
ABD’nin aynı dönemde Irak ve Afganistan’dan askerlerini çekmeye başlaması
Açıklama:
Fransa’nın 2009 senesinde NATO’nun askerî kanadına geri dönmesi önemlidir, zira Fransa, AB’nin NATO’dan bağımsız güvenlik imkanları ve politikaları oluşturması gerektiğine inanan ve bu yönde en fazla çabayı harcayan Avrupalı ülkedir. Fransa’nın NATO’ya geri dönüşü NATO’nun Avrupa’nın güvenliğinde oynadığı rolü pekiştirmiştir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi, ABD'nin Başkan Obama döneminde geliştirilen kıyısal dengeleme stratejisinin temel nedenidir?
Seçenekler
A
ABD’nin güvenlik önceliklerinin Avrupa kıtasının dışına çıkmaya başlaması
B
ABD'nin savunma bütçesinde ciddi kısıtlamalara gitmesi
C
Fransa ve Almanya’da transatlantik ilişkilere ve ABD’ye önem veren liderlerin iktidara gelmesi
D
AB’nin güvenlik alanında NATO’ya rakip olmanın çok uzağında bulunması
E
NATO’nun kapsayıcı güvenlik dönüşümü için AB ile daha yakın kurumsal işbirliği gerekmesi
Açıklama:
Uzak Doğu Asya’daki gelişmeler, özellikle Çin’in yükselişi, ABD’nin Çin’i dengelemek için kendisine yakın hissettiği küresel aktörlerle işbirliğini artırmak istemesine yol açmıştır. Stratejik ilgisini Çin’e ve Uzak Doğu’ya kaydırmaya başlayan ABD, Avrupalı müttefiklerinin Avrupa dışı alanlardaki desteğine daha fazla ihtiyaç duyacaktır. ABD’nin küresel dış politika vizyonu bu dönemde değişmiştir. Kıyısal dengeleme stratejisine göre, ABD artık küresel sistemdeki tek başat aktör değildir ve küresel sistem çok-kutuplu bir şekle evrilmektedir. ABD’nin dünyanın jandarması rolünü oynaması hem onun güç imkânlarındaki düşüş hem de diğer aktörlerin daha fazla ön plana çıkmaya başlamasıyla gittikçe zorlaşacaktır. Bu bakış açısıyla, ABD’nin, kendisine en yakın hissettiği Avrupalı müttefileriyle işbirliğini artırma yaklaşımları anlaşılmaktadır.
ABD’nin güvenlik önceliklerinin Avrupa kıtasının dışına çıkmaya başlaması
ABD’nin güvenlik önceliklerinin Avrupa kıtasının dışına çıkmaya başlaması
Ünite 6
Soru 1
I- Sovyet yayılmacılığını Orta Doğu’da sınırlandırmakII- İsrail’in güvenliğini, bölgedeki askerî üstünlüğünü ve düşmangüçlere karşı hareket özgürlüğünü korumakIII- Orta Doğu’da ılımlı ve Amerikan yanlısı hükümetlerin temsil ettiği statükoyu korumakIV- Orta Doğuda Parlamenter demokratik sistemi güçlendirici faaliyetleri desteklemekYukarıdakilerden hangileri bölgeye yönelik Amerikan hedefleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 2
ABD'nin Avrupalıların Orta Doğu’daki etkisini azaltması ve bölgeyi kendisinin belirleyici olduğu bir alan hâline dönüştürmesi aşağıdaki olaylardan hangisi sonrasında gerçekleşmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
1956 Süveyş Krizi
B
1973 Petrol Krizi
C
1979 İran İslam Devrimi
D
1991 Sovyetler Birliği'nin dağılması
E
1991 Körfez Savaşı
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 3
19. ve 20. yüzyılda Yahudilerin şahıslarına, mallarına, mülklerine ve dinî merkezlerine karşı Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen, büyük çaplı ölüm ve yıkımlara neden olan saldırılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Self-determinasyon
B
Pogrom
C
Detant
D
Siyonizm
E
Balfour
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasını etkileyen faktörleri saptayabileceksiniz.
Soru 4
ABD'nin1956 yılında izlediği politikalarla Avrupalıların Ortadoğu'daki etkisini azaltan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Körfez Krizi
B
Panama Krizi
C
Süveyş Krizi
D
Orta Doğu Krizi
E
Avrupa Krizi
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
ABD, 1956 yılındaki Süveyş Krizi’nden itibaren izlediği politikalarla Avrupalıların Orta Doğu’daki etkisini azalttı, bölgeyi kendisinin belirleyici olduğu bir alan hâline dönüştürdü. C şıkkı doğru yanıttır.
ABD, 1956 yılındaki Süveyş Krizi’nden itibaren izlediği politikalarla Avrupalıların Orta Doğu’daki etkisini azalttı, bölgeyi kendisinin belirleyici olduğu bir alan hâline dönüştürdü. C şıkkı doğru yanıttır.
Soru 5
19.ve 20. yüzyılda Yahudilerin şahıslarına, mallarına, mülklerine ve dini merkezlerine karşı Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen büyük çaplı ölüm ve yıkımlara neden olan saldırılara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Getto
B
Siyonizm
C
Hamas
D
Pogrom
E
Statüko
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasını etkileyen faktörleri saptayabileceksiniz.
19.ve 20. yüzyılda Yahudilerin şahıslarına, mallarına, mülklerine ve dini merkezlerine karşı Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen büyük çaplı ölüm ve yıkımlara neden olan saldırılara pogrom denilmektedir. D şıkkı doğru yanıttır.
19.ve 20. yüzyılda Yahudilerin şahıslarına, mallarına, mülklerine ve dini merkezlerine karşı Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen büyük çaplı ölüm ve yıkımlara neden olan saldırılara pogrom denilmektedir. D şıkkı doğru yanıttır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin Orta Doğu'ya yönelik hareketlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Avrupalıların ve Japonların işe karışmasını engellemek.
B
İsraili'in her bir komşusuyla ayrı ayrı uğraşmasını sağlayacak bir durum yaratmak.
C
Arap- İsrail çatışmasının doğasını dönüştürecek siyasi çözüm üretmek.
D
İran'ın tarafsız hale getirilmesini sağlamak.
E
SSCB'nin bölgede azalan etkisinin iyice ortadan kalkmasını sağlamak.
Açıklama:
ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik tutumunu ve İsrail’le ilişkilerini tarihsel perspektifte açıklayabileceksiniz.
İran'ın tarafsız hale getirilmesini sağlamak,ABD'nin Orta Doğu'ya yönelik hareketlerinden biri değildir.
İran'ın tarafsız hale getirilmesini sağlamak,ABD'nin Orta Doğu'ya yönelik hareketlerinden biri değildir.
Soru 7
Türkiye ve Yunanistan'a yöneltilecek herhangi bir Sovyet etki kurma girişimine ve saldırısına ABD'nin her türlü imkânlarını kullanarak karşı koyma kararlılığını temsil eden doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nixon doktirini
B
Truman doktirini
C
Bağlantısızlık doktirini
D
Bush doktirini
E
Dulles doktirini
Açıklama:
ABD’nin Araplarla ve İranlılarla ilişkilerinin ana hatlarını özetleyebileceksiniz.
Truman Doktrini olarak bilinen bu konuşma, Türkiye ve Yunanistan’a yöneltilecek herhangi bir Sovyet etki kurma girişimine ve saldırısına ABD’nin her türlü imkânlarını kullanarak karşı koyma kararlılığını temsil etmekteydi.
Truman Doktrini olarak bilinen bu konuşma, Türkiye ve Yunanistan’a yöneltilecek herhangi bir Sovyet etki kurma girişimine ve saldırısına ABD’nin her türlü imkânlarını kullanarak karşı koyma kararlılığını temsil etmekteydi.
Soru 8
Üsame bin Ladin liderliğinde Dünya Ticaret Örgütü ve Pentagon gibi Amerikan hedeflerine yönelik gerçekleştirilen saldırı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
11 Eylül Saldırıları
B
Pax-Americana
C
Körfez Savaşı
D
Çekiç Güç
E
Önleyici Müdahale
Açıklama:
ABD’nin 11 Eylül 2001 sonrası Orta Doğu’ya yönelik genel tutumunu açıklayabileceksiniz.
Üsame bin Ladin liderliğinde Dünya Ticaret Örgütü ve Pentagon gibi Amerikan hedeflerine yönelik gerçekleştirilen saldırı, 11 Eylül Saldırılarıdır. A şıkkı doğru yanıttır.
Üsame bin Ladin liderliğinde Dünya Ticaret Örgütü ve Pentagon gibi Amerikan hedeflerine yönelik gerçekleştirilen saldırı, 11 Eylül Saldırılarıdır. A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangi ABD politikası Müslüman ve Arap ülkeleri arasında Birliğin ve koordinasyonun sağlanmasını etkilemiştir?
Seçenekler
A
Orta Doğuda SSCB nin etkisini desteklemesi
B
Orta Doğu petrolünün ABD ekonomik sistemi çıkarlarını ilgilendirmemesi
C
İsrail’in güvenliğini önemsememesi
D
Orta Doğu’da ılımlı ve Amerikan yanlısı hükümetlerin temsil ettiği statükoyu koruma gayreti
E
İslami kökdencileri desteklemesi
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
İsrail, bölgede ABD lehine oluşmuş olan statükoyu koruma perspektifini benimsemişti. Ayrıca muhafazakâr Arap rejimlerinin baskı altında tutulması ve radikal milliyetçilerin tehdit edilmesi konusunda ABD’ye yardım etmeye hazırdı. Diğer taraftan ABD’deki İsrail yanlısı gruplar, Amerikan Kongresi’nde parti ayrımı olmaksızın ciddi bir zemin kazandılar ve yönetimleri Orta Doğu’daki Amerikan çıkarlarının tanımlanmasında ve gerçekleştirilmesinde ciddi şekilde sınırlandırdılar. Bunlara paralel olarak ABD, bölge halklarının isteklerini ve refahını dikkate almayıp sadece kendi çıkarları üzerinde yoğunlaştı. Filistin kaynaklı milliyetçi girişimleri bastırırken İsrail’e destek verdi. İsrail’in güvenliği ile Filistinlilerin self-determinasyon hakkını bağdaştıracak bir denge politikası izlemedi. Filistin sorununun çözümü konusunda yeterli motivasyona ve taraflar üzerinde gerekli etkiye sahip olmasın rağmen soruna yönelik politikası çözümsüzlük, göz ardı etme ve dayatma şeklinde ortaya çıktı. DOĞRU YANIT D ŞIKKIDIR.
İsrail, bölgede ABD lehine oluşmuş olan statükoyu koruma perspektifini benimsemişti. Ayrıca muhafazakâr Arap rejimlerinin baskı altında tutulması ve radikal milliyetçilerin tehdit edilmesi konusunda ABD’ye yardım etmeye hazırdı. Diğer taraftan ABD’deki İsrail yanlısı gruplar, Amerikan Kongresi’nde parti ayrımı olmaksızın ciddi bir zemin kazandılar ve yönetimleri Orta Doğu’daki Amerikan çıkarlarının tanımlanmasında ve gerçekleştirilmesinde ciddi şekilde sınırlandırdılar. Bunlara paralel olarak ABD, bölge halklarının isteklerini ve refahını dikkate almayıp sadece kendi çıkarları üzerinde yoğunlaştı. Filistin kaynaklı milliyetçi girişimleri bastırırken İsrail’e destek verdi. İsrail’in güvenliği ile Filistinlilerin self-determinasyon hakkını bağdaştıracak bir denge politikası izlemedi. Filistin sorununun çözümü konusunda yeterli motivasyona ve taraflar üzerinde gerekli etkiye sahip olmasın rağmen soruna yönelik politikası çözümsüzlük, göz ardı etme ve dayatma şeklinde ortaya çıktı. DOĞRU YANIT D ŞIKKIDIR.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin Orta Doğu politikasında belirleyici bir unsur değildir?
Seçenekler
A
İsrail yanlısı lobiler
B
Arap yanlısı lobiler
C
Başkanın temel yaklaşımları
D
Kongrenin etkisi
E
Başkan Yardımcılarının etkisi
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasını etkileyen faktörleri saptayabileceksiniz.
Israil’e sempati duyan lobilerin etkisi, ABD’nin Orta Doğu politikasının oluşturulmasında daha belirleyici olmaktadır. Arapların stratejik önemi ise Israil’le ilgili durumlar, sorunlar ve krizler olmadığı zaman dikkate alınabilmektedir. Bir buçuk milyon nüfusa sahip Arap kökenli Amerikalılar, ABD’ye değişik Arap ülkelerinden Yahudilere göre daha yakın tarihlerde gelmişlerdir. O yüzden iyi organize olamamışlar, aralarında birlik oluşturamamışlar ve Amerikan siyasetine etkili olma konumuna gelememişlerdir. DOĞRU YANIT B ŞIKKIDIR.
Israil’e sempati duyan lobilerin etkisi, ABD’nin Orta Doğu politikasının oluşturulmasında daha belirleyici olmaktadır. Arapların stratejik önemi ise Israil’le ilgili durumlar, sorunlar ve krizler olmadığı zaman dikkate alınabilmektedir. Bir buçuk milyon nüfusa sahip Arap kökenli Amerikalılar, ABD’ye değişik Arap ülkelerinden Yahudilere göre daha yakın tarihlerde gelmişlerdir. O yüzden iyi organize olamamışlar, aralarında birlik oluşturamamışlar ve Amerikan siyasetine etkili olma konumuna gelememişlerdir. DOĞRU YANIT B ŞIKKIDIR.
Soru 11
Tarihsel perspektifte hangi Başkan döneminde İsrail Devleti ABD tarafından desteklenmemiştir?
Seçenekler
A
Reagan
B
Johnson
C
Eisenhower
D
Truman
E
Nixon
Açıklama:
ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik tutumunu ve İsrail’le ilişkilerini tarihsel perspektifte açıklayabileceksiniz.
ABD Başkanı Eisenhower, İngiliz ve Fransızların 19. yüzyıl taktikleri uygulamalarından çok rahatsız oldu. Amaçlarından kendisini haberdar etmedikleri için de öfkelendi. Eisenhower, düşmanlarının Macaristan’da kullandığı güç kullanma metodunu dostları kullandığında tasvip edemeyeceğini ilan etti. Amerikalılar BM Genel Kurulu’ndan derhal ateşkese gidilmesi yönünde bir karar geçirerek İngiltere ve Fransa’ya petrol ambargosu uygulamaya koyuldular. İngilizler ve Fransızlar birkaç hafta içinde Mısır’dan çekildiler. ABD’nin BM temsilcisi, İsrail’in girdiği Mısır toprağından çekilmemesi hâlinde Arapların İsrail’e karşı yaptırım uygulanması yönündeki tasarılarını desteklemek zorunda kalacaklarını belirtti. Eisenhower, İsrail’in çekilmesinin gerekliliğini vurgulayan bir televizyon konuşması yaptı. İsrail başbakanına yazdığı mektupta da dostlarını kaybedecekleri uyarısında bulundu. Sonuçta İsrail Mısır’a ait Sina’dan çıkmak zorunda kaldı. DOĞRU YANIT C ŞIKKIDIR.
ABD Başkanı Eisenhower, İngiliz ve Fransızların 19. yüzyıl taktikleri uygulamalarından çok rahatsız oldu. Amaçlarından kendisini haberdar etmedikleri için de öfkelendi. Eisenhower, düşmanlarının Macaristan’da kullandığı güç kullanma metodunu dostları kullandığında tasvip edemeyeceğini ilan etti. Amerikalılar BM Genel Kurulu’ndan derhal ateşkese gidilmesi yönünde bir karar geçirerek İngiltere ve Fransa’ya petrol ambargosu uygulamaya koyuldular. İngilizler ve Fransızlar birkaç hafta içinde Mısır’dan çekildiler. ABD’nin BM temsilcisi, İsrail’in girdiği Mısır toprağından çekilmemesi hâlinde Arapların İsrail’e karşı yaptırım uygulanması yönündeki tasarılarını desteklemek zorunda kalacaklarını belirtti. Eisenhower, İsrail’in çekilmesinin gerekliliğini vurgulayan bir televizyon konuşması yaptı. İsrail başbakanına yazdığı mektupta da dostlarını kaybedecekleri uyarısında bulundu. Sonuçta İsrail Mısır’a ait Sina’dan çıkmak zorunda kaldı. DOĞRU YANIT C ŞIKKIDIR.
Soru 12
ABD ile İran ilişkileri hangi başkan döneminde bozulmuştur?
Seçenekler
A
Reagan
B
Johnson
C
Eisenhower
D
Carter
E
Nixon
Açıklama:
ABD’nin Araplarla ve İranlılarla ilişkilerinin ana hatlarını özetleyebileceksiniz.
ABD ile İran ilişkileri Carter döneminde bozulmuştur.
ABD ile İran ilişkileri Carter döneminde bozulmuştur.
Soru 13
11 Eylül 2001 sonrası ABD davranışlarının sonuçları için hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
ABD’nin bölgeye yönelik müdahaleci bir tutum takınması bölge halklarını ve yönetimlerini tedirgin etmiştir.
B
Silahlanma konusundaki argümanlar bölge halkını mutlu etmiştir.
C
Orta Doğu rejimleri demokratikleşmiştir.
D
Orta Doğu rejimlerinde kültürel değişim sağlanmıştır.
E
ABD ile uyumlu yöneticiler iş başına gelmiştir.
Açıklama:
ABD’nin 11 Eylül 2001 sonrası Orta Doğu’ya yönelik genel tutumunu açıklayabileceksiniz.
ABD’nin bölgeye yönelik müdahaleci bir tutum takınması bölge halklarını ve yönetimlerini tedirgin etmiştir. DOĞRU YANIT A ŞIKKIDIR.
ABD’nin bölgeye yönelik müdahaleci bir tutum takınması bölge halklarını ve yönetimlerini tedirgin etmiştir. DOĞRU YANIT A ŞIKKIDIR.
Soru 14
Süveyş kanalı hangi tarihte açılmıştır?
Seçenekler
A
Ocak 1896
B
Haziran 1777
C
Kasım 1869
D
Aralık 1889
E
Mart 1789
Açıklama:
ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik tutumunu ve İsrail’le ilişkilerini tarihsel perspektifte açıklayabileceksiniz.
Süveyş Kanalı: Kasım 1869’da açılan, Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan, Afrika’nın etrafından dolaşılması gerekliliğini ortadan kaldırarak Asya ile Avrupa arasındaki gemi taşımacılığını ciddi şekilde kısaltmış ve kolaylaştırmış olan Mısır’a ait su yolu. C şıkkı doğru yanıttır.
Süveyş Kanalı: Kasım 1869’da açılan, Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan, Afrika’nın etrafından dolaşılması gerekliliğini ortadan kaldırarak Asya ile Avrupa arasındaki gemi taşımacılığını ciddi şekilde kısaltmış ve kolaylaştırmış olan Mısır’a ait su yolu. C şıkkı doğru yanıttır.
Soru 15
SSCB’ye karşı belli dost ülkelerin desteğini almayı ve bu ülkelerin, bölgelerinde ABD ç›karları adına sorumluluk üslenmesini amaçlayan doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Detant
B
King-Crane Komisyonu
C
Balfour Deklarasyonu
D
Truman Doktrini
E
Nixon Doktrini
Açıklama:
ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik tutumunu ve İsrail’le ilişkilerini tarihsel perspektifte açıklayabileceksiniz.
Amerika Başkanı Nixon, SSCB’ye karşı belli dost ülkelerin desteğini almayı ve bu ülkelerin, bölgelerinde ABD çıkarları adına sorumluluk üslenmesini amaçlamaktaydı (Nixon Doktrini).
Amerika Başkanı Nixon, SSCB’ye karşı belli dost ülkelerin desteğini almayı ve bu ülkelerin, bölgelerinde ABD çıkarları adına sorumluluk üslenmesini amaçlamaktaydı (Nixon Doktrini).
Soru 16
Aşağıdakilerden hangi Amerikan Başkanı demokratik Siyonizm'in sözde "Osmanlı despotizminin" yerine geçmesi ve Yahudiler için Filistin'de bir yurt yaratılması fikrine oldukça sıcak bakıyordu?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Ronald Reagan
C
Franklin Roosevelt
D
George Bush
E
Bill Clinton
Açıklama:
ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik tutumunu ve İsrail’le ilişkilerini tarihsel perspektifte açıklayabileceksiniz.
İnançlı bir Hristiyan olan Amerikan Başkanı Woodrow Wilson için de Yahudilerin Filistin’e dönmesi, İncil’de belirtilen vaatlerin yerine getirilmesinden ibaret normal bir durumdu. Wilson, demokratik Siyonizm’in sözde “Osmanlı despotizminin” yerine geçmesi ve Yahudiler için Filistin’de bir yurt yaratılması fikrine oldukça sıcak bakıyordu.
İnançlı bir Hristiyan olan Amerikan Başkanı Woodrow Wilson için de Yahudilerin Filistin’e dönmesi, İncil’de belirtilen vaatlerin yerine getirilmesinden ibaret normal bir durumdu. Wilson, demokratik Siyonizm’in sözde “Osmanlı despotizminin” yerine geçmesi ve Yahudiler için Filistin’de bir yurt yaratılması fikrine oldukça sıcak bakıyordu.
Soru 17
Aşağıda verilen ülkelerden hangisine ABD tarafından 1968’de en fazla silah satışı yapılmıştır?
Seçenekler
A
İran
B
İsrail
C
Türkiye
D
Mısır
E
Irak
Açıklama:
ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik tutumunu ve İsrail’le ilişkilerini tarihsel perspektifte açıklayabileceksiniz.
1968’de ABD Israil’e 50 Fantom F4 (süpersonik jet bombardıman uçaklar›) satarak bu ülkeye en çok silah satan devlet hâline geldi.
1968’de ABD Israil’e 50 Fantom F4 (süpersonik jet bombardıman uçaklar›) satarak bu ülkeye en çok silah satan devlet hâline geldi.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi 1973 sonrasında ABD'nin Orta Doğu'ya yönelik hedeflerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
SSCB'nin bölgede azalan etkisinin ortadan kalkmasına çalışmak
B
Avrupalıların bölgeye karışmasını engellemek
C
Mısır'ın tarafsız hale getirilmesini sağlayarak İsrail karşıtı Arap cephesinden koparmak
D
İsrail'in her bir komşusu ile ayrı ayrı uğraşmasını sağlayacak bir durum yaratmak
E
Türkiye'nin bölgede oynamak istediği rolü kontrol altında tutmak
Açıklama:
ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik tutumunu ve İsrail’le ilişkilerini tarihsel perspektifte açıklayabileceksiniz.
1973 sonrasında ABD’nin Orta Doğu’ya yönelik hedefleri şunlardı: 1- SSCB’nin bölgede azalan etkisinin iyice ortadan kalkmasına çalışmak, Sovyetleri diplomatik arenanın dışında tutmak. 2- Avrupalıların ve Japonların işe karışmasını engellemek. 3- İsrail’in her bir komşusuyla ayrı ayrı uğraşmasını sağlayacak bir durum yaratmak (Filistinliler bu komşulardan sayılmıyordu.) 4- Arap-İsrail çatışmasının doğasını dönüştürecek bir siyasi çözüm üretmek. Öyle bir çözüm bulunacaktı ki çatışma ideolojik bağlamından kurtarılacak ve sıradan bir toprak anlaşmazlığına dönüştürülecekti. 5- Mısır’ın tarafsız hâle getirilmesini sağlamak ve onu İsrail karşıtı Arap cephesinden koparmak, böylece Arap birleşik cephesini dağıtmak. Bu da ekonomik yardım ve toprak ayarlamaları yoluyla yapılacaktı. Böylece ABD Suriye’yi ve FKÖ’yü İsrail’e önemli tavizler vermeye zorlamak için ihtiyaç duyduğu güce ve etkiye kavuşacaktı. DOĞRU YANIT E ŞIKKIDIR.
1973 sonrasında ABD’nin Orta Doğu’ya yönelik hedefleri şunlardı: 1- SSCB’nin bölgede azalan etkisinin iyice ortadan kalkmasına çalışmak, Sovyetleri diplomatik arenanın dışında tutmak. 2- Avrupalıların ve Japonların işe karışmasını engellemek. 3- İsrail’in her bir komşusuyla ayrı ayrı uğraşmasını sağlayacak bir durum yaratmak (Filistinliler bu komşulardan sayılmıyordu.) 4- Arap-İsrail çatışmasının doğasını dönüştürecek bir siyasi çözüm üretmek. Öyle bir çözüm bulunacaktı ki çatışma ideolojik bağlamından kurtarılacak ve sıradan bir toprak anlaşmazlığına dönüştürülecekti. 5- Mısır’ın tarafsız hâle getirilmesini sağlamak ve onu İsrail karşıtı Arap cephesinden koparmak, böylece Arap birleşik cephesini dağıtmak. Bu da ekonomik yardım ve toprak ayarlamaları yoluyla yapılacaktı. Böylece ABD Suriye’yi ve FKÖ’yü İsrail’e önemli tavizler vermeye zorlamak için ihtiyaç duyduğu güce ve etkiye kavuşacaktı. DOĞRU YANIT E ŞIKKIDIR.
Soru 19
Kasım 1955 tarihinde kurulan Bağdat Paktı aşağıda verilen ülkelerden hangisinin liderliğinde kurulmuştur?
Seçenekler
A
Irak
B
İngiltere
C
Pakistan
D
İran
E
Türkiye
Açıklama:
ABD’nin Araplarla ve İranlılarla ilişkilerinin ana hatlarını özetleyebileceksiniz.
Amerikan Dışişleri Bakanı Dulles, “Kuzey Kuşağı” kavramı çerçevesinde SSCB’nin Orta Doğulu komşularını Batı tarafından desteklenen bir savunma örgütü içinde bir araya getirme projesini gündeme getirdi. Bu projede liderliği üslenen Türkiye, Irak’la yola çıkıp İngiltere, Pakistan ve İran’ın katılmasıyla Kasım 1955’te Bağdat Paktı’nı ortaya çıkardı. DOĞRU YANIT E ŞIKKIDIR.
Amerikan Dışişleri Bakanı Dulles, “Kuzey Kuşağı” kavramı çerçevesinde SSCB’nin Orta Doğulu komşularını Batı tarafından desteklenen bir savunma örgütü içinde bir araya getirme projesini gündeme getirdi. Bu projede liderliği üslenen Türkiye, Irak’la yola çıkıp İngiltere, Pakistan ve İran’ın katılmasıyla Kasım 1955’te Bağdat Paktı’nı ortaya çıkardı. DOĞRU YANIT E ŞIKKIDIR.
Soru 20
ABD Başkanı Johnson tarafından 1964'de "Johnson Mektubu" olarak adlandırılan destek mektubu aşağıdaki ülkelerden hangisine gönderilmiştir?
Seçenekler
A
İsrail
B
Mısır
C
Türkiye
D
Lübnan
E
Suudi Arabistan
Açıklama:
ABD’nin Araplarla ve İranlılarla ilişkilerinin ana hatlarını özetleyebileceksiniz.
Haziran 1964’te Amerikan Başkan Johnson’ın Türkiye Başbakanı İnönü’ye gönderdiği mektup (Johnson Mektubu) ise iki devlet arasındaki ilişkilerde dönüm noktası oluşturacak nitelikteydi. DOĞRU YANIT C ŞIKKIDIR.
Haziran 1964’te Amerikan Başkan Johnson’ın Türkiye Başbakanı İnönü’ye gönderdiği mektup (Johnson Mektubu) ise iki devlet arasındaki ilişkilerde dönüm noktası oluşturacak nitelikteydi. DOĞRU YANIT C ŞIKKIDIR.
Soru 21
NATO hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1949
B
1955
C
1933
D
1945
E
1939
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
NATO: 1949 senesinde Kuzey Amerika kıtasında yer alan ABD ve Kanada’yla batı Avrupa’da yer alan devletlerin kurdukları, temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin caydırılması olan ortak savunma örgütüdür. A şıkkı doğru yanıttır.
NATO: 1949 senesinde Kuzey Amerika kıtasında yer alan ABD ve Kanada’yla batı Avrupa’da yer alan devletlerin kurdukları, temel amacı Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin caydırılması olan ortak savunma örgütüdür. A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin Soğuk Savaş sırasında benimsemiş olduğu transatlantik politikalar bağlamında yanlıştır?
Seçenekler
A
ABD Avrupa kıtasındaki müttefiklerine daha çok ekonomi penceresinden bakmıştır.
B
ABD için en önemli konu, Sovyetler Birliği’nden kaynaklanan güvenlik tehdidinin Avrupa kıtasındaki müttefiklerinin de desteğiyle bertaraf edilmesi olmuştur.
C
ABD transatlantik ilişkilerin daha çok NATO merkezli yürümesini istemiş ve desteklemiştir.
D
ABD Avrupalı müttefiklerinin kendi aralarındaki ekonomik entegrasyon çabalarına yoğun destek vermiştir.
E
ABD’nin transatlantik politikasının ana hedefi ABD’nin Avrupa kıtası üzerindeki hâkimiyetini sağlamak olmuştur.
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Soğuk Savaş boyunca ABD’nin Avrupa kıtasında takip ettiği en temel dış ve güvenlik politikası, hâkimiyet ve hegemonya kurma politikasıdır. DOĞRU YANIT A ŞIKKIDIR.
Soğuk Savaş boyunca ABD’nin Avrupa kıtasında takip ettiği en temel dış ve güvenlik politikası, hâkimiyet ve hegemonya kurma politikasıdır. DOĞRU YANIT A ŞIKKIDIR.
Soru 23
ABD’nin transatlantik politikası bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ABD, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğini transatlantik politikasının dışında değerlendirmiştir.
B
ABD Avrupalı müttefiklerinin ekonomik entegrasyon yönündeki çabalarını Soğuk Savaş’ın başlangıcından bu yana desteklemiştir.
C
ABD Avrupalı müttefiklerinin güvenlik alanındaki entegrasyon çabalarını Batı dünyasının güvenliğine yapacağı katkılar bağlamında desteklemiştir.
D
ABD, Rusya’ya karşı Avrupalı müttefiklerine nazaran daha sert ve askeri güce dayalı politikalar izlemiştir.
E
Barack Obama’nın başkan seçilmesiyle ABD’nin transatlantik ilişkilere bakışı olumlu yönde seyretmeye başlamıştır.
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Transatlantik ilişkiler, Türkiye ile Batı ve Batılı aktörlerle küresel sistemin diğer aktörleri arasındaki ilişkiler, örneğin Rusya ve Çin bağlamında da önemlidir. ABD ile Avrupa kıtasındaki müttefikleri arasındaki ilişkiler, ABD’nin Türkiye’nin AB üyeliğine verdiği desteğin Avrupalı başkentlerde nasıl algılandığını etkilemektedir. ABD’nin Türkiye’nin AB üyeliğine verdiği desteğin, Türkiye’nin AB üyelik yolundaki reformları gerçekleştirme hevesini ve kapasitesini yakından etkilediği de bilinmektedir. DOĞRU YANIT A ŞIKKIDIR.
Transatlantik ilişkiler, Türkiye ile Batı ve Batılı aktörlerle küresel sistemin diğer aktörleri arasındaki ilişkiler, örneğin Rusya ve Çin bağlamında da önemlidir. ABD ile Avrupa kıtasındaki müttefikleri arasındaki ilişkiler, ABD’nin Türkiye’nin AB üyeliğine verdiği desteğin Avrupalı başkentlerde nasıl algılandığını etkilemektedir. ABD’nin Türkiye’nin AB üyeliğine verdiği desteğin, Türkiye’nin AB üyelik yolundaki reformları gerçekleştirme hevesini ve kapasitesini yakından etkilediği de bilinmektedir. DOĞRU YANIT A ŞIKKIDIR.
Soru 24
2008 yılında ABD’de gerçekleştirilen başkanlık seçimlerini kim kazanmıştır?
Seçenekler
A
Barack Hussein Obama
B
George Walker Bush
C
Richard B. Cheney
D
Albert A. Gore
E
Joseph Robinette Biden
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Başkan Bush’un politikalarına olan muhalefet o kadar yüksek seviyelere erişmiştir ki ABD’de 2008 senesinde yapılan başkanlık seçimlerini Demokrat aday Obama’nın kazanması Avrupa başkentlerinde büyük bir sevinçle karşılanmıştır.
Başkan Bush’un politikalarına olan muhalefet o kadar yüksek seviyelere erişmiştir ki ABD’de 2008 senesinde yapılan başkanlık seçimlerini Demokrat aday Obama’nın kazanması Avrupa başkentlerinde büyük bir sevinçle karşılanmıştır.
Soru 25
1960’lı yılların sonunda NATO’nun kabul ettiği ve Sovyetlerden kaynaklanabilecek herhangi bir tehdide, bu tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir şekilde karşılık verilmesi anlayışına dayalı stratejiye ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Esnek mukabele stratejisi
B
Topyekûn karşı koyma stratejisi
C
Barış için birlik stratejisi
D
Oyun teorisi
E
Yeni stratejik konsept
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Esnek mukabele stratejisi: NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği stratejik kavramdır. Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelmektedir. A şıkkı doğru yanıttır.
Esnek mukabele stratejisi: NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği stratejik kavramdır. Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelmektedir. A şıkkı doğru yanıttır.
Soru 26
Avrupa Savunma Topluluğu 1952 senesinde oluşturulan ama 1954 senesinde aşağıdaki hangi ülke meclisinin veto etmesiyle hayatiyet kazanamayan bir projedir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Belçika
C
Hollanda
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
1952 senesinde oluşturulan ama 1954 senesinde Fransız meclisinin veto etmesiyle hayatiyet kazanamayan bir projedir. Gerçekleşmesi durumunda, batı Avrupa’daki altı devlet ulus üstü bir savunma topluluğu kuracaklar ve ortak orduya sahip olacaklardı.
1952 senesinde oluşturulan ama 1954 senesinde Fransız meclisinin veto etmesiyle hayatiyet kazanamayan bir projedir. Gerçekleşmesi durumunda, batı Avrupa’daki altı devlet ulus üstü bir savunma topluluğu kuracaklar ve ortak orduya sahip olacaklardı.
Soru 27
Dünyanın herhangi bir bölgesinde üstünlük kurmaya çalışan devlete karşı öncelikle bölgedeki müttefiklerin desteklenmesi, ancak bu yeterli olmazsa Amerikan askeri gücünün kullanılması anlayışı aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Liberal Hegemonya
B
Kendini Sınırlandırma
C
Bölgesel Bütünleşme
D
Güç Dengesi
E
Kıyısal Dengeleme
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Dünyanın herhangi bir bölgesinde üstünlük kurmaya çalışan devlete karşı öncelikle bölgedeki müttefiklerin desteklenmesi, ancak bu yeterli olmazsa Amerikan askeri gücünün kullanılması anlayışı Kıyısal dengeleme anlayışı ile tanımlanabilir. DOĞRU YANIT E ŞIKKIDIR.
Dünyanın herhangi bir bölgesinde üstünlük kurmaya çalışan devlete karşı öncelikle bölgedeki müttefiklerin desteklenmesi, ancak bu yeterli olmazsa Amerikan askeri gücünün kullanılması anlayışı Kıyısal dengeleme anlayışı ile tanımlanabilir. DOĞRU YANIT E ŞIKKIDIR.
Soru 28
ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’ndan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini diriltmek için geniş kapsamlı planladığı ve uyguladığı ekonomik yardım politikası aşağıdaki hangi adla anılmaktadır?
Seçenekler
A
Monroe Doktrini
B
Truman Girişimi
C
Bretton Woods Sistemi
D
Marshall Planı
E
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’ndan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini diriltmek için geniş kapsamlı planladığı ve uyguladığı ekonomik yardım politikası Marshall Planı ile anılmaktadır.
ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’ndan tükenerek çıkmış Avrupa ekonomilerini diriltmek için geniş kapsamlı planladığı ve uyguladığı ekonomik yardım politikası Marshall Planı ile anılmaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi 1990’lı yıllarda ABD’nin transatlantik ilişkilere bakışını doğrudan etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği’nin yıkılması ve komünizm tehlikesinin sona ermesi
B
Avrupalı müttefiklerin kendi aralarındaki entegrasyon sürecini hızlandırmaları ve iki Almanya’nın birleşmesi
C
Irak’ın, Kuveyt’i işgali ve ABD’nin uluslararası bir koalisyon oluşturarak Irak’ı Kuveyt’ten çıkarması
D
İki kutuplu dünyanın sona ermesiyle ABD’nin küresel ölçekte en güçlü devlet olarak ortaya çıkması
E
Balkanlar’da yaşanan iç savaşların Avrupa kıtasının güvenliğini tehdit etmesi
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Irak’ın, Kuveyt’i işgali ve ABD’nin uluslararası bir koalisyon oluşturarak Irak’ı Kuveyt’ten çıkarması, 1990’lı yıllarda ABD dış politikasında transatlantik ilişkilere bakışını doğrudan etkileyen faktörlerden biri değildir.
Irak’ın, Kuveyt’i işgali ve ABD’nin uluslararası bir koalisyon oluşturarak Irak’ı Kuveyt’ten çıkarması, 1990’lı yıllarda ABD dış politikasında transatlantik ilişkilere bakışını doğrudan etkileyen faktörlerden biri değildir.
Soru 30
NATO’nun Esnek Mukabele Stratejisi aşağıdaki hangi ülkeye yönelik olarak geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği
B
Çin Halk Cumhuriyeti
C
Vietnam Cumhuriyeti
D
Kamboçya
E
Yugoslavya
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Esnek mukabele stratejisi: NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği stratejik kavramdır. Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelmektedir.
Esnek mukabele stratejisi: NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği stratejik kavramdır. Sovyetlerden kaynaklanabilecek tehditlere tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelmektedir.
Soru 31
Türkiye’nin NATO üyeliği hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sovyetlerin yayılmacı politikası üyelik sürecini hızlandırmıştır.
B
Türkiye üyelik yoluyla Batılı kimliğini tescil ettirmek istemiştir.
C
Kore Savaşı’na asker göndermesi üyelik sürecini olumlu etkilemiştir.
D
Türkiye 1952 yılında teşkilata üye olmuştur.
E
Türkiye teşkilatın kurucu üyelerinden biridir.
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Türkiye NATO teşkilatının kurucu üyelerinden biri değildir.
Türkiye NATO teşkilatının kurucu üyelerinden biri değildir.
Soru 32
Kendi kaderini kendi belirleme prensibi aşağıdaki hangi ABD Başkanı2nın vurguladığı önemli bir prensip olmuştur?
Seçenekler
A
Thomas Woodrow Wilson
B
Herbert Clark Hoover
C
Chester Alan Arthur
D
Ulysses Simpson Grant
E
William Howard Taft
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
Kendi kaderini kendi belirleme prensibi ABD Başkanı, Thomas Woodrow Wilson’un vurguladığı önemli bir prensip olmuştur.
Kendi kaderini kendi belirleme prensibi ABD Başkanı, Thomas Woodrow Wilson’un vurguladığı önemli bir prensip olmuştur.
Soru 33
NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği, SSCB’den gelebilecek tehditlere, tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelen stratejik kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Topyekûn Karşı Koyma Stratejisi
B
Yıldız Savaşları
C
Önleyici Savaş Doktrini
D
Kıyısal Dengeleme Stratejisi
E
Esnek Mukabele Stratejisi
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu politikasının hedeflerini ve stratejilerini tanımlayabileceksiniz.
NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği, SSCB’den gelebilecek tehditlere, tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelen stratejik kavram, Esnek Mukabele Stratejisidir.
NATO’nun 1960’lı yılların sonunda kabul ettiği, SSCB’den gelebilecek tehditlere, tehdidin karakteriyle doğru orantılı bir karşılık verilmesi anlamına gelen stratejik kavram, Esnek Mukabele Stratejisidir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Doğu’ya yönelik hedefleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Diğer büyük güçlerin bölgedeki etkinliğini sona erdirmek
B
Petrol yataklarının dost ellerde kalması için çalışmak
C
İsrail’in güvenliğini ve askeri üstünlüğünü sağlamak
D
Ilımlı ve Amerikan yanlısı hükümetlerin temsil ettiği statükoyu korumak
E
Müslüman ve Arap ülkeler arasında birliği ve koordinasyonu sağlamak
Açıklama:
Bu, açık bir hedef olmamakla birlikte diğer hedeflerle ilgili olarak Amerikan yönetimlerinin bilinçli ve bilinçsiz çabaları sonucunda ortaya çıkmıştır.
Müslüman ve Arap ülkeler arasında birliğin ve koordinasyonun sağlanmasını engellemek. Dolayısı ile doğru cevap E seçeneğidir.
Müslüman ve Arap ülkeler arasında birliğin ve koordinasyonun sağlanmasını engellemek. Dolayısı ile doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 35
1948-1960 arasında ABD askerî ittifaklar ağıyla - - - etrafında bir duvar oluşturmaya çalıştı.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Milliyetçi Çin'in
B
Avrupa Topluluğu'nun
C
Federal Almanya'nın
D
Sovyet blokunun
E
Büyük Britanya'nın
Açıklama:
Bu soruda genel olarak bakıldığında verilen bütün seçenekler ABD'nin çıkarları ile ilişkilidir. Ancak bu seçenekler arasında yapılacak öncelik sıralamasına göre D seçeneğinin öne çıktığı görülecektir.
"1948-1960 arasında ABD askerî ittifaklar ağıyla Sovyet blokunun etrafında bir duvar oluşturmaya çalıştı."
"1948-1960 arasında ABD askerî ittifaklar ağıyla Sovyet blokunun etrafında bir duvar oluşturmaya çalıştı."
Soru 36
- - - kaynakların sosyal ve siyasal görevleri yerine getirme çerçevesinde kullanılmasını engelleyerek bölgeye zarar verdi.
Ortadoğu'da özellikle Soğuk Savaş'ın ilk dönemlerindeki gelişmeler dikkate alındığında, yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki seçeneklerden hangisi en iyi tamamlar?
Ortadoğu'da özellikle Soğuk Savaş'ın ilk dönemlerindeki gelişmeler dikkate alındığında, yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki seçeneklerden hangisi en iyi tamamlar?
Seçenekler
A
Silahlanma yarışı
B
Petrolün bulunması
C
Self-determinasyon
D
Siyasal statüko
E
Uluslararası konsensüs
Açıklama:
A seçeneği dışında verilen seçenekler aslında milliyetçilerin ABD etkisine karşı hayata geçirmeye çalıştığı hedeflerdir.
" Silah yarışı, kaynakların sosyal ve siyasal görevleri yerine getirme çerçevesinde kullanılmasını engelleyerek bölgeye zarar verdi. Silahlanma Suudi Arabistan örneğinde görüldüğü gibi güvenlik de sağlamadı, fakat İsrail örneğinde görüldüğü gibi bir devletin diplomatik yollar yerine güç kullanılmasına ve yayılmacı politika izlemesine neden oldu"
" Silah yarışı, kaynakların sosyal ve siyasal görevleri yerine getirme çerçevesinde kullanılmasını engelleyerek bölgeye zarar verdi. Silahlanma Suudi Arabistan örneğinde görüldüğü gibi güvenlik de sağlamadı, fakat İsrail örneğinde görüldüğü gibi bir devletin diplomatik yollar yerine güç kullanılmasına ve yayılmacı politika izlemesine neden oldu"
Soru 37
Ulusların kendi geleceklerini, güvenliklerini ve uluslararası siyasi konumlarını dış müdahale ve zorlama olmadan özgürce belirleme hakkına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Statükoculuk
B
Self determinasyon
C
Karşılıklı bağımlılık
D
İttifak oluşturma
E
Konsensüs
Açıklama:
Burada verilen kavramlardan pogrom ise dinsel, etnik veya siyasi nedenlerle bir gruba karşı yapılan şiddet hareketleri olup, genellikle Yahudilere karşı girişilen saldırılar için kullanılmaktadır.
Ulusların kendi geleceklerini, güvenliklerini ve uluslararası siyasi konumlarını dış müdahale ve zorlama olmadan özgürce belirleme hakkına self determinasyon denir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Ulusların kendi geleceklerini, güvenliklerini ve uluslararası siyasi konumlarını dış müdahale ve zorlama olmadan özgürce belirleme hakkına self determinasyon denir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 38
Lübnan’da Şii Müslümanların kurmuş olduğu ve finansal-siyasi desteğini İran ile Suriye’den alan dinî grup veya siyasal parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hamas
B
Şah rejimi
C
Hizbullah
D
El Kaide
E
El Fetih
Açıklama:
Diğer seçenekler bu tanıma uymamaktadır.
Lübnan’da Şii Müslümanların kurduğu, finansal ve siyasi desteğini İran ve Suriye’den alan dinî grup ve siyasal parti Hizbullah olup, doğru cevap C seçeneğidir.
Lübnan’da Şii Müslümanların kurduğu, finansal ve siyasi desteğini İran ve Suriye’den alan dinî grup ve siyasal parti Hizbullah olup, doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 39
1970’li yıllarda ABD ile Sovyet Rusya arasındaki ilişkilerin yumuşaması ve normalleşmesi süreci aşağıdaki hangi kavramla anlatılabilir?
Seçenekler
A
Pogrom
B
Detant
C
Pax-Americana
D
Carter Doktrini
E
Bağlantısızlık
Açıklama:
Verilen diğer seçeneklerin konuyla ilgisi yoktur.
1970’li yıllarda ABD ile Rusya arasındaki ilişkilerin yumuşaması, normalleşmesine "detant" denilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
1970’li yıllarda ABD ile Rusya arasındaki ilişkilerin yumuşaması, normalleşmesine "detant" denilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 40
2 Kasım 1917’de dönemin İngiliz Dışişleri Bakanı tarafından İngiliz Yahudi toplumunun liderlerinden Rothschild’e gönderilmiş olan mektup siyasi tarihte aşağıdaki adlardan hangisiyle anılmaktadır?
Seçenekler
A
Self-determinasyon bildirisi
B
Siyonist manifesto
C
Ondört Nokta
D
Balfour Deklarasyonu
E
Detant politikası
Açıklama:
Mektupta İngiliz hükümetinin Filistin’de bir Yahudi yurdu oluşturulmasına olumlu baktığı ve bunu kolaylaştırmak için elinden geleni yapacağı belirtiliyordu.
2 Kasım 1917’de dönemin İngiliz Dışişleri Bakanı tarafından İngiliz Yahudi toplumunun liderlerinden Rothschild’e gönderilen mektup Balfour Deklarasyonu olarak bilinmektedir. Sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.
2 Kasım 1917’de dönemin İngiliz Dışişleri Bakanı tarafından İngiliz Yahudi toplumunun liderlerinden Rothschild’e gönderilen mektup Balfour Deklarasyonu olarak bilinmektedir. Sorunun doğru cevabı D seçeneğidir.
Soru 41
ABD’nin müttefiklerinin, ABD’den alacakları ekonomik ve askerî yardımla kendi savunmalarını kendilerinin üstlenmelerine, böylece kendi bölgelerinde Amerikan çıkarlarının ve bölgesel istikrarın korunmasını sağlamalarına yönelik politika aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Nixon Doktrini
B
Truman Doktrini
C
Carter Doktrini
D
Wilson İlkeleri
E
Camp David Anlaşmaları
Açıklama:
O dönemde ABD, Orta Doğu’da İran ve İsrail’e daha fazla yakınlaştı. Nixon’ın gözünde İsrail, Orta Doğu’da muhafazakârlığı ve statükoyu destekleyen ve bölgede Amerikan etkisi adına ajanlık yapan vazgeçilmez bir aktördü.
ABD’nin müttefiklerinin, ABD’den alacakları ekonomik ve askerî yardımla kendi savunmalarını kendilerinin üstlenmeleri, böylece kendi bölgelerinde Amerikan çıkarlarının ve bölgesel istikrarın korunmasını sağlamalarına yönelik politikaya Nixon Doktrini adı verilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
ABD’nin müttefiklerinin, ABD’den alacakları ekonomik ve askerî yardımla kendi savunmalarını kendilerinin üstlenmeleri, böylece kendi bölgelerinde Amerikan çıkarlarının ve bölgesel istikrarın korunmasını sağlamalarına yönelik politikaya Nixon Doktrini adı verilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 42
Petrol üreten ve ihraç eden 12 ülkeyi içeren, üyelerinin petrol politikalarının bütünleştirilmesi ve koordine edilmesi amacıyla kurulmuş olan ve 1965’ten beri idari merkezi Viyana’da bulunan devletler arası örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
OPEC
B
IMF
C
WHO
D
IEA
E
OECD
Açıklama:
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ya da kısaca OPEC, (İngilizce: Organization of Petroleum Exporting Countries) net petrol ihraç eden ve bilinen dünya petrol rezervlerinin üçte ikisini ellerinde bulunduran 12 ülkenin oluşturduğu konfederasyondur.
Dünyanın 12 petrol üreten ve ihraç eden ülkesini içeren, üyelerinin petrol politikalarının bütünleştirilmesi ve koordine edilmesi amacıyla kurulmuş olan, 1965’ten beri merkezi Viyana’da bulunan devletler arası örgüt OPEC olarak adlandırılmaktadır.
Dünyanın 12 petrol üreten ve ihraç eden ülkesini içeren, üyelerinin petrol politikalarının bütünleştirilmesi ve koordine edilmesi amacıyla kurulmuş olan, 1965’ten beri merkezi Viyana’da bulunan devletler arası örgüt OPEC olarak adlandırılmaktadır.
Soru 43
Filistinlilerin İsrail yönetimine karşı 1980'lerden bugüne kadar gerçekleştirdikleri ayaklanma, direniş ve isyan hareketine genel olarak ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
El Fetih
B
Self determinasyon
C
İntifada
D
Bağlantısızlık
E
Camp David süreci
Açıklama:
İntifada hareketinin 1987-1993 arasında gerçekleştirileni daha çok taş atmayla sınırlı barışçıl nitelikte bir eylem iken 2000-2003 arasında olanı şiddet kullanmayı da içermiştir.
Filistinlilerin işgalci ve baskıcı İsrail yönetimine karşı gerçekleştirdikleri ayaklanma, direniş ve isyan hareketine intifada adı verilmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Filistinlilerin işgalci ve baskıcı İsrail yönetimine karşı gerçekleştirdikleri ayaklanma, direniş ve isyan hareketine intifada adı verilmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 44
ABD, Orta Doğu’da birbiriyle örtüşen, çatışan veya tutarsız olan çok yönlü ekonomik, siyasi ve stratejik çıkarlara sahiptir. Bölgeye yönelik Amerikan hedefleri arasında aşağıdakilerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Orta Doğu’da ılımlı ve Amerikan yanlısı hükümetlerin temsil ettiği statükoyu korumak
B
Müslüman ve Arap ülkeler arasında birliğin ve koordinasyonun sağlanmasına yardımcı olmak
C
İsrail’in güvenliğini, bölgedeki askerî üstünlüğünü ve düşman güçlere karşı hareket özgürlüğünü korumak
D
Sovyet yayılmacılığını Orta Doğu’da sınırlandırmak ve bu ülkeyi bölgenin diplomatik oyunlarının dışında tutmak
E
Orta Doğu’daki temel petrol yataklarının dost ellerde kalmasını, bölge petrolünün ucuz ve istikrarlı fiyatlarda Batıya kesintisiz ulaşmasını sağlamak
Açıklama:
ABD (Amerika Birleşik Devletleri), Orta Doğu’da birbiriyle örtüşen, çatışan veya tutarsız olan çok yönlü ekonomik, siyasi ve stratejik çıkarlara sahiptir. Ayrıca her tür Amerikan çıkarlarının karışımı, zaman içerisinde, yönetimlerin ve bireysel aktörlerin yaklaşımları çerçevesinde değişmiştir. Bölgeye yönelik Amerikan hedefleri şu şekilde özetlenebilir: 1- Sovyet yayılmacılığını Orta Doğu’da sınırlandırmak ve bu ülkeyi bölgenin diplomatik oyunlarının dışında tutmak (Bu hedef daha sonra, fiili olarak, dünyanın önde gelen güçlerinin bölgedeki etkinliğini sona erdirme şeklinde değişmiştiri) 2- Orta Doğu’daki temel petrol yataklarının dost ellerde kalmasını, bölge petrolünün ucuz ve istikrarlı fiyatlarda Batıya kesintisiz ulaşmasını ve petro-dolarların Amerikan ekonomik sisteminin çıkarına olacak şekilde geri dönmesini sağlamak. 3- İsrail’in güvenliğini, bölgedeki askerî üstünlüğünü ve düşman güçlere karşı hareket özgürlüğünü korumak. 4- Orta Doğu’da ılımlı ve Amerikan yanlısı hükümetlerin temsil ettiği statükoyu korumak. 5- Enerji güvenliği, İsrail’in güvenliği ve Batı yanlısı statüko bakımından sorun oluşturabilecek devrimci, milliyetçi eğilimlere karşı koymak ve İslami köktendinciliğin yayılmasını önlemek. 6- Müslüman ve Arap ülkeler arasında birliğin ve koordinasyonun sağlanmasını engellemek (Bu, açık bir hedef olmamakla birlikte diğer hedeflerle ilgili olarak Amerikan yönetimlerinin bilinçli ve bilinçsiz çabaları sonucunda ortaya çıkmıştır.)
Soru 45
Bir tarafta İngiltere, Fransa ve İsrail'in, diğer tarafta ise Mısır'ın yer aldığı ve daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin de diplomatik açıdan müdahil olduğu Süveyş Krizi hangi yılda meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
1948
B
1973
C
1993
D
1956
E
1967
Açıklama:
ABD, 1956 yılındaki Süveyş Krizi’nden itibaren izlediği politikalarla Avrupalıların Orta Doğu’daki etkisini azalttı, bölgeyi kendisinin belirleyici olduğu bir alan hâline dönüştürdü. 1991 ve 2003’te Irak’a karşı gerçekleştirilen askerî müdahaleler, bölgedeki Amerikan hâkimiyetini ilan eden son gelişmeler oldu. Bölge Avrupa Birliği üyelerinin güvenlikleri ve ekonomileri bakımından hayati önem taşıyan bir bölge olmasına rağmen Amerikalılar bölgeye yönelik politikalarında bu ülkelerden fikir ve destek alma yoluna gitmediler.
Soru 46
19. ve 20. yüzyılda Yahudilerin şahıslarına, mallarına, mülklerine ve dinî merkezlerine karşı Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen, büyük çaplı ölüm ve yıkımlara neden olan saldırılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anti-semitizm
B
Jenosit
C
Pogrom
D
Siyonizm
E
Irkçılık
Açıklama:
Pogrom:19. ve 20. yüzyılda Yahudilerin şahıslarına, mallarına, mülklerine ve dinî merkezlerine karşı Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen, büyük çaplı ölüm ve yıkımlara neden olan saldırılar.
Soru 47
1970’li yıllarda ABD ile Rusya arasındaki ilişkilerin yumuşamasına, normalleşmesine verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Detant
B
Lobiler
C
Pogrom
D
Statüko
E
Self-determinasyon
Açıklama:
Detant: 1970’li yıllarda ABD ile Rusya arasındaki ilişkilerin yumuşaması, normalleşmesi.
Soru 48
ABD'de herhangi bir dış politika konusuna verilen önem yüksek düzeyde olduğunda, aşağıdaki aktörlerden hangisinin etkisinin en üst düzeyde hissedildiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Çıkar grupları
B
Başkan
C
Lobiler
D
Dışişleri Bakanlığı
E
Medya
Açıklama:
" Konuya verilen öncelik düşük düzeyde olduğunda, başkan konuya çok az zaman ayırmakta ve bu durumda bürokrasinin, Kongre’nin ve çıkar gruplarının etkisi maksimum düzeyde olmaktadır. Konu başkan açısından önemli hâle geldiğinde çıkar grupları politika yapımına fazla karıştırılmamakta ya da başkan onları kendi politikalarını oluşturmak için kullanmaktadır"
Soru 49
Filistin’de Yahudi yurdunu destekleyen ilk Amerikan başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Calvin Coolidge
B
Herbert Hoover
C
Warren G. Hardy
D
Woodrow Wilson
E
William Howard Taft
Açıklama:
William Howard Taft 1909-1913 - Woodrow Wilson 1913-1921 - Warren G. Hardy 1921-1923 - Calvin Coolidge 1923-1923 - Herbert Hoover 1929-1933. Ancak Wilson, yönetici olarak Filistin’in siyasi geleceğiyle çok da ilgilenme ihtiyacı hissetmiyordu. Siyonistleri desteklemek de onun için yüksek öncelikli bir şey değildi. Yine de Ekim 1917’de İngilizlerin yayınladığı Balfour Deklarasyonuna onay vererek Filistin’de Yahudi yurdunu destekleyen ilk Amerikan başkanı oldu. Bunu yaparken temel hedefi, savaş zamanında bir müttefikine destek vermekti. Yakınındaki bazı siyasetçiler ve danışmanlar onu güçlü bir Siyonist hâline dönüştürmüşlerdi.
Soru 50
Amerikan hükümetinin oluşturduğu bir komisyon, Siyonist programın uygulanması neticesinde aşağıdakilerden hangisinin ciddi bir şekilde ihlal edileceği sonucuna varmıştır?
Seçenekler
A
Lobiler
B
Siyonizm
C
Self-determinasyon
D
Balfour Deklarasyonu
E
King-Crane Komisyonu
Açıklama:
Amerikan hükümetinin oluşturduğu King-Crane Komisyonu, Siyonist programın uygulanmasının Wilson’ın temel ilkelerinden olan self-determinasyon ilkesini ciddi şekilde ihlal edeceği sonucuna vardı. Ancak komisyonun raporu Wilson’un politikası üzerinde etkili olmadı. Diğer taraftan Amerikan Dışişleri Bakanlığı Balfour Deklarasyonu’nun onaylanmasına karşıydı. Bakanlığın Siyonist amaçların uygulanması konusunda ayak sürümesi, ABD’nin bir nesil boyunca Siyonist hedefler konusunda arka planda kalmasına neden oldu.
Soru 51
ABD, Orta Doğu petrolüyle 1920’lerin sonunda ilgilenmeye başladı. Aşağıdakilerden hangisi Amerikan firmalarının eski Osmanlı topraklarındaki petrol ayrıcalıklarını kontrol eden konsorsiyuma katılmasına izin veren ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Belçika
C
İspanya
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
ABD, Orta Doğu petrolüyle 1920’lerin sonunda ilgilenmeye başladı. 1928 yılında İngiltere ve Fransa, Amerikan firmalarının eski Osmanlı topraklarındaki petrol ayrıcalıklarını kontrol eden konsorsiyuma katılmasına izin verdi. Standard Oil 1933’te Suudi Arabistan’da petrol ayrıcalığı elde etti. 1944’te Texas Company’nin de katılmasıyla Arabian American Oil Company (Arap-Amerikan Petrol fiirketiARAMCO) kuruldu. Amerikan Dışişleri Bakanlığı ABD’nin Suud ailesiyle iyi ilişkiler kurmasını önerdi, Roosevelt bu öneriyi olumlu bulup uygulamaya koydu.
Soru 52
ABD, Orta Doğu petrolüyle 1920’lerin sonunda ilgilenmeye başladı. Amerikan firmalarının eski Osmanlı topraklarındaki petrol ayrıcalıklarını kontrol eden konsorsiyuma katılmasına kaç yılında izin verilmiştir?
Seçenekler
A
1925
B
1927
C
1928
D
1930
E
1932
Açıklama:
ABD, Orta Doğu petrolüyle 1920’lerin sonunda ilgilenmeye başladı. 1928 yılında İngiltere ve Fransa, Amerikan firmalarının eski Osmanlı topraklarındaki petrol ayrıcalıklarını kontrol eden konsorsiyuma katılmasına izin verdi. Standard Oil 1933’te Suudi Arabistan’da petrol ayrıcalığı elde etti. 1944’te Texas Company’nin de katılmasıyla Arabian American Oil Company (Arap-Amerikan Petrol fiirketiARAMCO) kuruldu. Amerikan Dışişleri Bakanlığı ABD’nin Suud ailesiyle iyi ilişkiler kurmasını önerdi, Roosevelt bu öneriyi olumlu bulup uygulamaya koydu.
Soru 53
Aşağıdaki Amerikan başkanlarından hangisi 1946 Kongre seçimlerinden bir ay önce 100,000 Yahudi’nin Filistin’e göç ettirilmesini desteklediğini ilan etmiş ve bir Yahudi devletine sıcak baktığını açıklamıştır?
Seçenekler
A
John F. Kennedy
B
Harry S. Truman
C
Herbert Hoover
D
Franklin D. Roosevelt
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
I. Dünya Savaşı sonrasında Amerikan Dışişleri Bakanlığı, petrol gibi çıkarlar çerçevesinde Filistin’le ilgili Arap-Yahudi anlaşmazlığına dâhil olunmasına karşıydı fakat Başkan Truman, 1946 Kongre seçimlerinden bir ay önce 100,000 Yahudi’nin Filistin’e göç ettirilmesini desteklediğini ilan etti ve bir Yahudi devletine sıcak baktığını açıkladı. Amerikan Dışişleri Bakanlığının güçlü muhalefetine rağmen Truman yönetimi, Ekim 1947’de Filistin’in Araplar ve Yahudiler arasında paylaştırılması planına destek verdi. (Herbert Hoover 1929-1933 - Franklin D. Roosevelt 1933-1945 - Harry S. Truman 1945-1953 - Dwight D. Eisenhower 1953-1961 - John F. Kennedy 1961-1963)
Soru 54
19. yüzyıl sonunda ve 20. yüzyıl başında Amerika etkisini Doğu’ya yayma çalıştı. Bu çalışmalar içinde Amerikalılar İncil’in memleketi olan Filistin’e de yöneldiler, orayı Müslümanlardan alınması ve eski İsrail krallığının yeniden kurulması gereken bir yer olarak gördüler. 1880-1920 yılları arasında Doğu Avrupa’dan ABD’ye göç eden 3 milyon Yahudi, sahip oldukları oy potansiyeli ve mali güçle Amerikan politikasında etkili olmaya başladılar. Bu dönemde Siyonist programın uygulanmasının Wilson’ın temel ilkelerinden olan self-determinasyon ilkesini ciddi şekilde ihlal edeceği sonucuna varıldı. Bu sonuca ulaşılmasında aşağıdakilerden hangisinin katkısı vardır?
Seçenekler
A
OPEC
B
İntifada
C
Nixon Doktrini
D
King -Crane Komisyonu
E
Balfour Deklarasyonu
Açıklama:
Amerikan hükümetinin oluşturduğu King-Crane Komisyonu, Siyonist programın uygulanmasının Wilson’ın temel ilkelerinden olan self-determinasyon ilkesini ciddi şekilde ihlal edeceği sonucuna vardı. Ancak komisyonun raporu Wilson’un politikası üzerinde etkili olmadı. Balfour Deklarasyonu:2 Kasım 1917’de İngiliz Dışişleri Bakanı Balfour tarafından İngiliz Yahudi toplumunun liderlerinden Rothschild’e gönderilen mektup. Mektupta İngiliz hükümetinin Filistin’de bir Yahudi yurdu oluşturulmasına olumlu baktığı ve bunu kolaylaştırmak için elinden geleni yapacağı belirtiliyordu. Nixon Doktrini: ABD’nin müttefiklerinin, ABD’den alacakları ekonomik ve askerî yardımla kendi savunmalarını kendilerinin üstlenmeleri, böylece kendi bölgelerinde Amerikan çıkarlarının ve bölgesel istikrarın korunmasını sağlamaları. OPEC: Dünyanın 12 petrol üreten ve ihraç eden ülkesini içeren, üyelerinin petrol politikalarının bütünleştirilmesi ve koordine edilmesi amacıyla kurulmuş olan, 1965’ten beri merkezi Viyana’da bulunan devletler arası bir örgüt. İntifada: Filistinlilerin işgalci ve baskıcı İsrail yönetimine karşı gerçekleştirdikleri ayaklanma, direniş ve isyan. 1987-1993 arasında gerçekleştirileni daha çok taş atmayla sınırlı barışçıl nitelikte bir eylem iken 2000-2003 arasında olanı şiddet kullanmayı da içermiştir.
Soru 55
Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan, Afrika’nın etrafından dolaşılması gerekliliğini ortadan kaldırarak Asya ile Avrupa arasındaki gemi taşımacılığını ciddi şekilde kısaltmış ve kolaylaştırmış olan Mısır’a ait su yolu olan Süveyş Kanalı ne zaman açılmıştır?
Seçenekler
A
1850
B
1857
C
1863
D
1869
E
1873
Açıklama:
Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan, Afrika’nın etrafından dolaşılması gerekliliğini ortadan kaldırarak Asya ile Avrupa arasındaki gemi taşımacılığını ciddi şekilde kısaltmış ve kolaylaştırmış olan Mısır’a ait su yolu olan Süveyş Kanalı Kasım 1869’da açılmıştır.
Soru 56
1950’li yıllarda Amerikan yöneticileri İsrail’den biraz uzaklaşıp Arap devletlerini tatmin etme yoluna gitmek istiyorlardı. 1956 yılında Mısır Süveyş Kanalı’nı millileştirdiğinde İngiliz ve Fransızlar kanalın hâkimiyetini bütünüyle ellerine geçirmek istiyorlardı. İngiltere, Fransa ve İsrail ortak bir plan çerçevesinde Mısır’a karşı askerî eyleme geçtiler. Dönemin ABD Başkanı İngiliz ve Fransızların 19. yüzyıl taktikleri uygulamalarından çok rahatsız oldu. Amerikalılar BM Genel Kurulu’ndan derhal ateşkese gidilmesi yönünde bir karar geçirerek İngiltere ve Fransa’ya petrol ambargosu uygulamaya koyuldular. İngilizler ve Fransızlar birkaç hafta içinde Mısır’dan çekildiler. Dönemin ABD başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Richard Nixon
B
John F. Kennedy
C
Harry S. Truman
D
Lyndon B. Johnson
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Harry S. Truman 1945-1953 Demokratik, Dwight D. Eisenhower 1953-1961 Cumhuriyetçi, John F. Kennedy 1961-1963 Demokratik, Lyndon B. Johnson 1963-1969 Demokratik, Richard Nixon 1969-1974 Cumhuriyetçi
Soru 57
1960’ların başında ABD, Mısır’ın şahsında Arap milliyetçileriyle ilişkileri düzeltmeye çalıştı. Hatta bir süre Yemen Savaşı’nda Suudi Arabistan destekli kralcılar karşısında Mısır’ın desteklediği cumhuriyetçilerin yanında yer aldı. Fakat Yemen Savaşı’nın ilerleyen döneminde Nasır’la balayı sona erdi ve İsrail’e uçaksavar füzesi satma kararı alan dönemin ABD yönetimi kesin olarak İsrail tarafına döndü. Bu dönemden itibaren Amerikan başkanları, İsrail’i ABD’nin özel ilişkisinin olduğu devlet olarak değerlendireceklerdir. Dönemin ABD başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Richard Nixon
B
John F. Kennedy
C
Harry S. Truman
D
Lyndon B. Johnson
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Harry S. Truman 1945-1953 Demokratik, Dwight D. Eisenhower 1953-1961 Cumhuriyetçi, John F. Kennedy 1961-1963 Demokratik, Lyndon B. Johnson 1963-1969 Demokratik, Richard Nixon 1969-1974 Cumhuriyetçi
Soru 58
Tarihte ilk defa bir Amerikan başkanı, İsrail’e büyük çapta silah yardımı yapmakla İsrail’in askerî üstünlüğünü kaybetmesinin ortaya çıkaracağı iç siyasi sonuçları kabullenmek arasında tercih yapmak durumunda kalmış ve İsrail'i desteklemeyi tercih etmiştir. Söz konusu ABD başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Richard Nixon
B
John F. Kennedy
C
Harry S. Truman
D
Lyndon B. Johnson
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Harry S. Truman 1945-1953 Demokratik, Dwight D. Eisenhower 1953-1961 Cumhuriyetçi, John F. Kennedy 1961-1963 Demokratik, Lyndon B. Johnson 1963-1969 Demokratik, Richard Nixon 1969-1974 Cumhuriyetçi.
Kennedy’den sonra başkan olan Johnson, İsrail’in en iyi dostlarından biri olduğunu gösterecek tutumlar sergiledi. Johnson’ın tercihi, İsrail’i destekleme yönünde oldu. 1968’de ABD İsrail’e 50 Fantom F4 (süpersonik jet bombardıman uçakları) satarak bu ülkeye en çok silah satan devlet hâline geldi. 1967 Savaşı’nda İsrail zor durumda kalsaydı ABD yardıma gitmek isterdi. Zira 1960’ların başlarından itibaren İsrail neredeyse ABD’nin müttefiki hâline dönüşmüştü. Hiçbir Amerikan başkanı İsrail’in yok edilmesine izin veremezdi. İsrail’in ilk saldırısından sonra sadece SSCB durumun İsrail’in aleyhine dönmesine neden olabilirdi. Gerçekten SSCB, İsrail’in 1956 sınırının gerisine çekilmesini istedi, İsrail’le diplomatik ilişkileri kesti ve saldırıların durdurulmaması hâlinde gerekli önlemleri alacağı uyarısında bulundu.
Kennedy’den sonra başkan olan Johnson, İsrail’in en iyi dostlarından biri olduğunu gösterecek tutumlar sergiledi. Johnson’ın tercihi, İsrail’i destekleme yönünde oldu. 1968’de ABD İsrail’e 50 Fantom F4 (süpersonik jet bombardıman uçakları) satarak bu ülkeye en çok silah satan devlet hâline geldi. 1967 Savaşı’nda İsrail zor durumda kalsaydı ABD yardıma gitmek isterdi. Zira 1960’ların başlarından itibaren İsrail neredeyse ABD’nin müttefiki hâline dönüşmüştü. Hiçbir Amerikan başkanı İsrail’in yok edilmesine izin veremezdi. İsrail’in ilk saldırısından sonra sadece SSCB durumun İsrail’in aleyhine dönmesine neden olabilirdi. Gerçekten SSCB, İsrail’in 1956 sınırının gerisine çekilmesini istedi, İsrail’le diplomatik ilişkileri kesti ve saldırıların durdurulmaması hâlinde gerekli önlemleri alacağı uyarısında bulundu.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi 1973 yılı sonrasında ABD’nin Orta Doğu’ya yönelik hedefleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Sovyetleri diplomatik arenanın dışında tutmak
B
Avrupalıların ve Çinlilerin işe karışmasını engellemek
C
İsrail’in her bir komşusuyla ayrı ayrı uğraşmasını sağlayacak bir durum yaratmak
D
Arap-İsrail çatışmasının doğasını dönüştürecek bir siyasi çözüm üretmek
E
Mısır’ın tarafsız hâle getirilmesini sağlamak ve onu İsrail karşıtı Arap cephesinden koparmak
Açıklama:
1973 sonrasında ABD’nin Orta Doğu’ya yönelik hedefleri şunlardı: 1- SSCB’nin bölgede azalan etkisinin iyice ortadan kalkmasına çalışmak, Sovyetleri diplomatik arenanın dışında tutmak. 2- Avrupalıların ve Japonların işe karışmasını engellemek. 3-İsrail’in her bir komşusuyla ayrı ayrı uğraşmasını sağlayacak bir durum yaratmak (Filistinliler bu komşulardan sayılmıyordu.) 4- Arap-İsrail çatışmasının doğasını dönüştürecek bir siyasi çözüm üretmek. Öyle bir çözüm bulunacaktı ki çatışma ideolojik bağlamından kurtarılacak ve sıradan bir toprak anlaşmazlığına dönüştürülecekti. 5- Mısır’ın tarafsız hâle getirilmesini sağlamak ve onu İsrail karşıtı Arap cephesinden koparmak, böylece Arap birleşik cephesini dağıtmak. Bu da ekonomik yardım ve toprak ayarlamaları yoluyla yapılacaktı. Böylece ABD Suriye’yi ve FKÖ’yü İsrail’e önemli tavizler vermeye zorlamak için ihtiyaç duyduğu güce ve etkiye kavuşacaktı.
Soru 60
Nixon, Kongre’den İsrail’e silah ve malzeme sağlamak üzere 2 milyar dolar isteyince OPEC’in Arap üyeleri ABD’ye karşı petrol ambargosu ilan etmişlerdi. Aşağıdakilerden hangisi amborgonun sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
ABD, İsrail’i desteklemekten ciddi bir dönüş içerisine girdi.
B
Amerikan ekonomisini sarstı ve beklenmedik derecede enflasyona neden oldu.
C
Petrol fiyatlarının dört kat artması, Amerikalıların hayatlarını ciddi şekilde etkiledi.
D
ABD’nin Orta Doğu ve Arap-İsrail sorununa yönelik politikasında ciddi bir değişikliğe neden olmadı.
E
Amerikan liderlerinin İran Körfezinde ortaya çıkan olaylara yönelik hassasiyetlerine katkıda bulundu.
Açıklama:
Nixon, Kongre’den İsrail’e silah ve malzeme sağlamak üzere 2 milyar dolar isteyince OPEC’in Arap üyeleri ABD’ye karşı petrol ambargosu ilan etmişlerdi. Petrol ambargosu ve petrol fiyatlarının dört kat artması, Amerikalıların hayatlarını ciddi şekilde etkiledi, Amerikan ekonomisini sarstı ve beklenmedik derecede enflasyona neden oldu. Petrol şokları, kesin olarak Amerikan liderlerinin İran Körfezinde ortaya çıkan olaylara yönelik hassasiyetlerine katkıda bulundu. Ancak ambargo, ABD’nin Orta Doğu ve Arap-İsrail sorununa yönelik politikasında ciddi bir değişikliğe neden olmadı. Amerikalıların gözünde İsrail’in mağdur pozisyonu daha da güçlendi ve Arapların petrol şantajına yönelik olumsuz bir tutum takınıldı. ABD, İsrail’i desteklemekten ciddi bir dönüş içerisine girmedi, aksine ABD ile İsrail arasındaki bağlar daha da kuvvetlendi.
Soru 61
Clinton yönetimi döneminde Norveç’te sürdürülen gizli görüşmeler sonrasında 13 Eylül 1993’de Beyaz Saray’da tarihi bir törenle İsrail ile FKÖ arasında bir ilkeler anlaşması imzalandı. Bu, ABD’nin sorunla ilgili en büyük başarısıydı. Üzerinde anlaşılan ilkelerin takip ettiği sürece göre aşağıdakilerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
İsrail askerleri bölgeden çekilecekti.
B
Netanyahu’nun başbakan olması barış sürecine katkı sağladı.
C
Netanyahu, ayrıca işgal altındaki bölgelerde yeni yerleşim yerlerinin inşaatına yeniden izin verdi.
D
CIA’nin katkısıyla Filistin yönetimi ve İsrail güvenlik güçleri Hamas örgütüne karşı iş birliği yapmaktaydı.
E
Gazze ile Batı Yakası’nda bulunan Eriha’da Filistinliler kendi yönetimlerini kuracaklar ve geçici bir konsey oluşturulması için seçim yapacaklardı.
Açıklama:
Clinton yönetimi döneminde Norveç’te sürdürülen gizli görüşmeler sonrasında 13 Eylül 1993’de Beyaz Saray’da tarihi bir törenle İsrail ile FKÖ arasında bir ilkeler anlaşması imzalandı. Bu, ABD’nin sorunla ilgili en büyük başarısıydı. Üzerinde anlaşılan ilkelere göre, Gazze ile Batı Yakası’nda bulunan Eriha’da Filistinliler kendi yönetimlerini kuracaklar ve geçici bir konsey oluşturulması için seçim yapacaklardı. İsrail askerleri de bölgeden çekilecekti. İlkelerin uygulanması ağır aksak ilerlemekte ve CIA’nin katkısıyla Filistin yönetimi ve İsrail güvenlik güçleri Hamas örgütüne karşı iş birliği yapmaktaydı. Ancak İsrail seçimlerinden sonra Filistin-İsrail anlaşmasına karşı çıkan Netanyahu’nun başbakan olması barış süreci için büyük bir darbe oldu. Önce güvenliğe önem veren Netanyahu, öne sürdüğü koşullar gerçekleşmedikçe İsrail askerlerini üzerinde anlaşılan bölgelerden çekmeye yanaşmıyordu. Netanyahu, ayrıca işgal altındaki bölgelerde yeni yerleşim yerlerinin inşaatına yeniden izin verdi. Böylece ABD’nin bölge için düşlediği barış ortamının kurulmasına mâni oldu. İkinci defa seçilme amacında olan ve bu yüzden İsrail’in Amerikalı destekçilerini kızdırmak istemeyen Clinton, İsrail’e karşı Bush’un kullandığı türden tehditler kullanma yoluna gitmedi. Yeniden başkan seçildikten sonra ise 1998 yazında İsrail-Filistin anlaşması iyice çıkmaza girdiğinde Clinton, Orta Doğu’da barış öncesi duruma yeniden dönülmemesi için iki taraf üzerinde de baskı uygulayıp anlaşmayı yeniletti.
Soru 62
1990 Ağustos’unda Kuveyt’i işgale yönelen Irak’taki Saddam Hüseyin rejiminin, daha önceki Irak yanlısı Amerikan tutumlarından cesaret almış olma ihtimali oldukça yüksekti. Aşağıdakilerden hangisi bu ihtimallerden değildir?
Seçenekler
A
Irak’ın ABD’yle ticaret yapmasının önünün açılması
B
Şubat 1982’de Irak’ın terörist devletler listesinden çıkarılması
C
Irak’ın bir sonraki hedefinin Suudi Arabistan ya da onun petrol kuyuları olması
D
Irak’ın Amerikan teknolojisini ve bazı askerî malzemeleri almasına izin verilmesi
E
1984’te ABD’nin Irak’la tam diplomatik ilişki kurması ve Irak’a savaşta kullanılacak istihbarat bilgisi sağlanması
Açıklama:
ABD’nin Irak’a askeri müdahaledeki motivasyonları arasında “Irak’ın bir sonraki hedefinin Suudi Arabistan ya da onun petrol kuyuları olması” yer almaktadır. Saddam Hüseyin rejiminin, daha önceki Irak yanlısı Amerikan tutumlarından cesaret almış olma ihtimali oldukça yüksekti. Bu yöndeki Amerikan eylemlerinin bazıları şunlardı: 1- Şubat 1982’de Irak terörist devletler listesinden çıkarıldı. 2- Irak’ın Amerikan teknolojisini ve bazı askerî malzemeleri almasına izin verildi. 3- Irak’ın ABD’yle ticaret yapmasının önü açıldı. 4- 1984’te ABD Irak’la tam diplomatik ilişki kurdu ve Irak’a savaşta kullanılacak istihbarat bilgisi sağladı. 5- 1986’da petrol fiyatları ciddi şekilde düştüğünde, ABD diğer Batılı ülkelerle birlikte Irak’a kredi sağladı ve borçlarını yeniden düzenledi. Irak, ABD’nin Orta Doğu’da en fazla ticaret yaptığı üçüncü dev let hâline geldi. 6- Irak Amerikan savaş gemisini vurduğunda ABD Irak’a karşı herhangi bir eylemde bulunmadı. 7- Amerikan yönetimi, Iraklıların füze sistemlerinde ve uzun menzilli silahlarda kullanılabilecek araçlar ve parçaları Amerikan şirketlerinden almalarına göz yumdu. 8- Irak’ın kimyasal silah üretmesine ve bu silahları kullanarak binlerce Kürt’ü öldürmesine ABD seyirci kaldı. 9- Irak’ın Kuveyt’le yaşadığı krizde ABD Irak’ı Kuveyt’e saldırmaması konusunda ciddi şekilde uyarma yoluna gitmedi. 25 Temmuz 1990’da Saddam Hüseyin’le görüşen Amerikan büyükelçisi April Glaspie yatıştırıcı bir dil kullandı ve krize rağmen yıllık iznini kullanmak için 1 Ağustos’ta Irak’tan ayrıldı.
Soru 63
George H.W. Bush yönetiminin Irak zaferinden sonra Orta Doğu’ya yönelik hedefleri vardı. Aşağıdakilerden hangisi bu hedeflerden biri değildir?
Seçenekler
A
Irak’ın dünya ekonomisine zarar vermesinin engellenmesi
B
Bölgede ortak güvenlik düzenlemelerinin ortaya çıkartılması
C
Kitle imha silahlarının ve onları taşıyacak füzelerin yayılmasının kontrol edilmesi
D
Arap-İsrail çatışmasının sona erdirilmesi ve Orta Doğu’da yeni barış ve istikrar fırsatları yaratılması
E
Barış ve ilerleme adına ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi ve ekonomik serbestliğin sağlanması
Açıklama:
ABD’nin Irak’a müdahalede ortaya koyduğu gerekçelerinden birisi Irak’ın dünya ekonomisine zarar vermesini engellemedir. Amerikan ekonomisi makul fiyattaki petrolün Batı’ya akışının garanti edilmesine dayanıyordu. Petrol kaynaklı Avrupa ve Japonya’da ortaya çıkacak bir ekonomik durgunluk, dünya ekonomisi yanında Amerikan ekonomisine de ciddi zarar verecekti.
Geri kalan diğer seçenekler ise George H.W. Bush yönetiminin Irak zaferinden sonra Orta Doğu’ya yönelik hedefleridir: 1- Bölgede ortak güvenlik düzenlemeleri ortaya çıkartma, yani kara ve hava kuvvetlerini içeren ortak tatbikatlara ABD’nin katılması ve bölgede Amerikan donanma varlığı tutulması. 2- Kitle imha silahlarının ve onları taşıyacak füzelerin yayılmasının kontrol edilmesi. 3- Barış ve ilerleme adına ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi, ekonomik serbestliğin sağlanması ve bütün bölge halklarının refahının artırılması. 4- Arap-İsrail çatışması sona erdirilerek ve Filistin sorunu çözülerek Orta Doğu’da yeni barış ve istikrar fırsatları yaratılması.
Geri kalan diğer seçenekler ise George H.W. Bush yönetiminin Irak zaferinden sonra Orta Doğu’ya yönelik hedefleridir: 1- Bölgede ortak güvenlik düzenlemeleri ortaya çıkartma, yani kara ve hava kuvvetlerini içeren ortak tatbikatlara ABD’nin katılması ve bölgede Amerikan donanma varlığı tutulması. 2- Kitle imha silahlarının ve onları taşıyacak füzelerin yayılmasının kontrol edilmesi. 3- Barış ve ilerleme adına ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi, ekonomik serbestliğin sağlanması ve bütün bölge halklarının refahının artırılması. 4- Arap-İsrail çatışması sona erdirilerek ve Filistin sorunu çözülerek Orta Doğu’da yeni barış ve istikrar fırsatları yaratılması.
Soru 64
- Sovyet yayılmacılığını Orta Doğu’da sınırlandırmak ve bu ülkeyi bölgenin diplomatik oyunlarının dışında tutmak.
- Orta Doğu’daki temel petrol yataklarının dost ellerde kalmasını, bölge petrolünün ucuz ve istikrarlı fiyatlarda Batıya kesintisiz ulaşmasını ve petro-dolarların Amerikan ekonomik sisteminin çıkarına olacak şekilde geri dönmesini sağlamak.
- İsrail’in güvenliğini, bölgedeki askerî üstünlüğünü ve düşman güçlere karşı hareket özgürlüğünü korumak.
- Orta Doğu’da ılımlı ve Amerikan yanlısı hükümetlerin temsil ettiği statükoyu korumak.
- Enerji güvenliği, İsrail’in güvenliği ve Batı yanlısı statüko bakımından sorun oluşturabilecek devrimci, milliyetçi eğilimlere karşı koymak ve islami köktendinciliğin yayılmasını sağlamak.
- Müslüman ve Arap ülkeler arasında birlik ve koordinasyon sağlamak.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ABD'nin, Orta Doğu hedefleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
I-II-III-IV
C
II-III-V-VI
D
III-IV-V-VI
E
I-II-III-V
Açıklama:
- Sovyet yayılmacılığını Orta Doğu’da sınırlandırmak ve bu ülkeyi bölgenin diplomatik oyunlarının dışında tutmak.
- Orta Doğu’daki temel petrol yataklarının dost ellerde kalmasını, bölge petrolünün ucuz ve istikrarlı fiyatlarda Batıya kesintisiz ulaşmasını ve petro-dolarların Amerikan ekonomik sisteminin çıkarına olacak şekilde geri dönmesini sağlamak.
- İsrail’in güvenliğini, bölgedeki askerî üstünlüğünü ve düşman güçlere karşı hareket özgürlüğünü korumak.
- Orta Doğu’da ılımlı ve Amerikan yanlısı hükümetlerin temsil ettiği statükoyu korumak.
- Enerji güvenliği, İsrail’in güvenliği ve Batı yanlısı statüko bakımından sorun oluşturabilecek devrimci, milliyetçi eğilimlere karşı koymak ve islami köktendinciliğin yayılmasını önlemek.
- Müslüman ve Arap ülkeler arasında birlik ve koordinasyonun sağlanmasını engellemek.
Soru 65
ABD, hangi olaydan sonra Avrupalıların Orta Doğu'daki etkisini azaltmıştır?
Seçenekler
A
İkinci Dünya Savaşı
B
Amerikan İç Savaşı
C
Birinci Dünya Savaşı
D
Süveyş Krizi
E
Arap-İsrail Savaşı
Açıklama:
ABD, 1956 yılındaki Süveyş Krizi’nden itibaren izlediği politikalarla Avrupalıların Orta Doğu’daki etkisini azalttı, bölgeyi kendisinin belirleyici olduğu bir alan hâline dönüştürdü. 1991 ve 2003’te Irak’a karşı gerçekleştirilen askerî müdahaleler, bölgedeki Amerikan hâkimiyetini ilan eden son gelişmeler oldu. Bölge Avrupa Birliği üyelerinin güvenlikleri ve ekonomileri bakımından hayati önem taşıyan bir bölge olmasına rağmen Amerikalılar bölgeye yönelik politikalarında bu ülkelerden fikir ve destek alma yoluna gitmediler. Onlarla iş birliği içerisinde uzun vadeli stratejiler oluşturarak bölgenin Batı için de olumsuzluklar yaratan sorunlarını kökten çözmeye yönelik çabalar içerisinde olmadılar.
Soru 66
"Lübnan’da Şii Müslümanların kurduğu, finansal ve siyasi desteğini İran ve Suriye’den alan dini grup ve siyasal parti." Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hamas
B
Hizbullah
C
Şah Rejimi
D
Pogrom
E
İntifada
Açıklama:
Hizbullah: Lübnan’da fiii Müslümanların kurduğu, finansal ve siyasi desteğini İran ve Suriye’den alan dini grup ve siyasal parti.
Soru 67
"Amerikan yönetimi, Arap-İsrail çatışmasını çözmeye yönelik girişimlerde bulunmakta, planlar hazırlamakta, bunun yanında İran’ın nükleer silahlanması, Suriye’nin terörizme desteği, Lübnan’daki iç savaş gibi kendi dönemlerinde öne çıkan bölge içi sorunlarla da ilgilenmektedirler."
Yukarıdaki tarihsel bilgiyi dikkate aldığımızda ABD'nin izlediği Orta Doğu politikasını hangi düzeyde olduğunu söyleyebiliriz?
Yukarıdaki tarihsel bilgiyi dikkate aldığımızda ABD'nin izlediği Orta Doğu politikasını hangi düzeyde olduğunu söyleyebiliriz?
Seçenekler
A
Küresel
B
Bölgesel
C
Spesifik (Bölge içi)
D
Yayılmacı
E
Dışsal
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu’ya yönelik politikası üç karar verme düzeyini içermektedir: küresel, bölgesel ve spesifik (bölge içi). Her Amerikan yönetiminin küresel hedefleri yanında Orta Doğu bölgesinin tamamına yönelik hedefleri bulunmaktadır. Bazen küresel hedefler doğrudan Orta Doğu ile ilgili olmakta, bazen de yönetimin temel kaygılar›ı karşısında Orta Doğu ikinci planda kalmaktadır. Üçüncü düzeyde neredeyse her Amerikan yönetimi, Arap-İsrail çatışmasını çözmeye yönelik girişimlerde bulunmakta, planlar hazırlamakta, bunun yanında İran’ın nükleer silahlanması, Suriye’nin terörizme desteği, Lübnan’daki iç savaş gibi kendi dönemlerinde öne çıkan bölge içi sorunlarla da ilgilenmektedirler.
Soru 68
"Yahudi halkının egemen bir Yahudi ulusal yurdunda self determinasyon hakkını kullanmasını savunan, İsrail devleti kurulduktan sonra da bu devletin varlığını devam ettirmesini ve güvenliğini hedefleyen siyasi hareket."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Siyonizm
B
Detant
C
Pogrom
D
Hamas
E
Hizbullah
Açıklama:
Siyonizm: Yahudi halkının egemen bir Yahudi ulusal yurdunda self determinasyon hakkını kullanmasını savunan, İsrail devleti kurulduktan sonra da bu devletin varlığını devam ettirmesini ve güvenliğini hedefleyen siyasi hareket.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Nixon Doktri'nin kapsamını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
ABD’nin müttefiklerinin, ABD’den alacakları ekonomik ve askerî yardımla kendi savunmalarını kendilerinin üstlenmeleri, böylece kendi bölgelerinde Amerikan çıkarlarının ve bölgesel istikrarın korunmasını sağlamaları.
B
1960’ların bafllar›ndan itibaren İsrail'in neredeyse ABD’nin müttefiki hâline dönüşmesi ve hiçbir Amerikan başkanının İsrail’in yok edilmesine izin vermemesi
C
SSCB'nin, İsrail’in 1956 sınırının gerisine çekilmesini istemesi, İsrail’le diplomatik ilişkileri kesmesi ve saldırıların durdurulmaması hâlinde gerekli önlemleri alacağı uyarısında bulunması.
D
1960’larn başında ABD'nin, Mısır’ın şahsında Arap milliyetçileriyle ilişkileri düzeltmeye çalışması ve bir süre Yemen Savaşı’nda Suudi Arabistan destekli kralcılar karşısında Mısır’ın desteklediği cumhuriyetçilerin yanında yer alması
E
1950’li yıllarda Amerikan yöneticilerinin İsrail’den biraz uzaklaşıp Arap devletlerini tatmin etme yoluna gitmek istemesi ve bu çerçevede Arap dünyasının liderliğine soyunan Mısır lideri Nasır’la anlaşmanın yollarını araması
Açıklama:
Nixon Doktrini: ABD’nin müttefiklerinin, ABD’den alacakları ekonomik ve askerî yardımla kendi savunmalarını kendilerinin üstlenmeleri, böylece kendi bölgelerinde Amerikan çıkarlarının ve bölgesel istikrarın korunmasını sağlamaları.
Soru 70
- Türk yetkilileri ABD’yle ittifaklarını sorgulamaya başlamış ve diğer bloklarla ilişkilerini normalleştirmeye başlamıştır.
- Doğu krizlerinde topraklarındaki üslerin Amerikalılar tarafından kullanılmasına izin vermeyeceğini ilan etmiştir.
- Haşhaş ekimi konusunda da Amerikalıların taleplerini geri çevirmiştir.
- İki ülke arasında Süveyş Krizi çıkmıştır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II-IV
D
I-II-III
E
II-III-IV
Açıklama:
İlk üç madde Johnson Mektubu sonrasında gerçekleşmiştir.
Soru 71
- Şah’ın Amerikan vatandaşı olmasına onay verilmesi
- Şah’ın mal varlığının İran halkına geri verilmesi
- ABD’nin geçmiş eylemlerinde suçlu olduğunu itiraf etmesi ve özür dilemesi
- Gelecekte İran’ın içişlerine karışmama sözü vermesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İranlı öğrencilerin 4 Kasım 1979’da ABD’nin Tahran büyükelçiliğini işgal etmesi ve 100 kadar Amerikalıyı rehin alması sonucunda rehin krizinin çözülmesi için ABD'den talep ettiği şartlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
İranlı öğrencilerin 4 Kasım 1979’da ABD’nin Tahran büyükelçiliğini işgal etmesi ve 100 kadar Amerikalıyı rehin alması sonucunda rehin krizinin çözülmesi için ABD'den talep edilen şartlar aşağıda yer almaktadır:
- Şah’ın İran'a iadesi
- Şah’ın mal varlığının İran halkına geri verilmesi
- ABD’nin geçmiş eylemlerinde suçlu olduğunu itiraf etmesi ve özür dilemesi
- Gelecekte İran’ın içişlerine karışmama sözü vermesi
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin Büyük Orta Doğu projesi çerçevesinde bölgeyi demokratikleştirme ve dönüştürme çabasının sorunlu yanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Terörizmin ve islamcı aşırıcılığın nedeni sadece bölgedeki demokrasi eksikliği değildi.
B
ABD’nin bölgeye yönelik müdahaleci bir tutum takınması bölge halklarını ve yönetimlerini tedirgin etmekteydi.
C
Amerikalıların terörizmle mücadele ederken Müslümanlara kaşı insan hakları ihlallerinde bulunmaları, demokratikleşme çabalarında samimiyetlerinin sorgulanmasına neden oluyordu.
D
ABD, Orta Doğu ülkelerine ekonomik ve teknolojik gelişmelerine katkı sağlamak için yeterli ekonomik yardım sağlamıyordu.
E
Amerikalıların demokratikleşme çerçevesindeki beklentisi, neo-liberal ekonomiye karşı koymasıydı.
Açıklama:
ABD’nin Büyük Orta Doğu projesi çerçevesinde bölgeyi demokratikleştirme ve dönüştürme çabasının sorunlu yanları şunlardır:
- Terörizmin ve islamcı aşırıcılığın nedeni sadece bölgedeki demokrasi eksikliği değildi.
- ABD’nin bölgeye yönelik müdahaleci bir tutum takınması bölge halklarını ve yönetimlerini tedirgin etmekteydi.
- Amerikalıların terörizmle mücadele ederken Müslümanlara kaşı insan hakları ihlallerinde bulunmaları, demokratikleşme çabalarında samimiyetlerinin sorgulanmasına neden oluyordu.
- ABD, Orta Doğu ülkelerine ekonomik ve teknolojik gelişmelerine katkı sağlamak için yeterli ekonomik yardım sağlamıyordu. Bu ülkelere etkili sa¤l›k, çevre ve e¤itim
politikaları oluşturmalarında yeterli teknik yardım sunmuyordu. - Amerikan yöneticileri, totaliter yönetimlere verdikleri deste¤i hemen çekip reform yanlılarının yanında yer alma yoluna gitmiyorlardı. Bunun yerine reform ve demokratikleşme
programlarının tedrici ve sınırlı nitelikte olma zorunlulu¤una dikkat çekiyorlardı. - Amerikan liderleri, kendilerine ihtiyaç duydukları için Orta Doğu bölgesinin otoriter yönetimlerine destek vermeye, onlarla iş birliği yapmaya ve onların demokrasi dışı eylemlerine kayıtsız kalmaya devam ediyorlardı. Diğer taraftan seçici davranarak kendi çıkarlarını ilgilendiren durumlarda müdahale yoluna gidiyorlardı.
- Demokratikleşmenin, ABD ve İsrail karşıtlarının etkinliğini artıracağı öngörüsü de Amerikalıların daha yavaş, dikkatli ve seçici davranmalarına neden oluyordu.
- Amerikalıların demokratikleşme çerçevesindeki beklentisi, neo-liberal ekonomiye boyun eğen, kendileriyle uyum içinde olan grupların güdümlü seçimlerle
dönüşümlü olarak iş başına gelmeleriydi.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi 2010 Arap Baharı olaylarından sonra ABD'nin izlediği politikalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Libya’da Kaddafi’nin direnen halka silahlı müdahalede bulunması karşısında BM Güvenlik Konseyi’nden müdahale kararlarının çıkmasında ve NATO’nun askeri müdahalede bulunmasında ABD başı çekmiştir.
B
Mısır’da ilk defa seçimle iş başına gelen devlet başkanının askeri darbeyle devrilmesi ve eski otoriter yönetime benzer bir yönetimin kurulması karşısında ABD demokratik tepkiler vermemiştir.
C
Suriye’de yüz binlerce insanın ölmesi ve milyonlarcasının ülkesini terk etmek zorunda kalması karşısında ise ABD trajedinin sona erdirilmesi bağlamında uluslararası topluma liderlik yapmaktan kaçınmıştır.
D
Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) militanlarının Irak ve Suriye’de ciddi anlamda güçlenmesi ABD’yi tekrar Orta Doğu’daki doğrudan varlığını artırmaya yöneltmiştir. Ancak ABD’nin yeni mücadelesinin terör unsurlarını ortaya çıkaran şartlara yönelik uzun vadeli tedbirler ve stratejiler almamıştır.
E
İsrail ile ilişkilerini askıya almış ve askeri yardımları kısıtlamıştır.
Açıklama:
İlk dört şık Arap Baharı sonrasında ABD'nin izlediği politikaları kapsamaktadır.
Soru 74
Amerika Birleşik Devletleri'nin Soğuk Savaştan itibaren Orta Doğu'ya yönelik izlediği politikalarında sonuç alamamasının temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Sovyet yayılmacılığının sınırlandırılamaması
B
Avrupa Birliği ile ortak hareket edilmesi
C
Bölge sorunlarının dikkate alınmaması
D
Bölge ülkelerinin süreçlere dahil edilmesi
E
PanArabizmin desteklenmesi
Açıklama:
ABD’nin bölgeye yönelik girişimlerinde başarılı olamamasının nedenleri arasında
şunlar bulunmaktadır: Avrupa Birliği ile işbirliği içerisinde, bölgenin sorunlarının
kökenlerine yönelik uzun vadeli stratejiler oluşturmaması, bölge ülkelerinin hassasiyetlerini dikkate alarak onları süreçlere ortak olarak dâhil etmemesi. ABD'nin bölgeye yönelik hedefleri arasında müslüman ve Arap ülkeler arasında birliğin ve koordinasyonun sağlanmasını engellemek de örtük olarak yer almaktadır.
Bölge sorunlarının dikkate alınmaması
şunlar bulunmaktadır: Avrupa Birliği ile işbirliği içerisinde, bölgenin sorunlarının
kökenlerine yönelik uzun vadeli stratejiler oluşturmaması, bölge ülkelerinin hassasiyetlerini dikkate alarak onları süreçlere ortak olarak dâhil etmemesi. ABD'nin bölgeye yönelik hedefleri arasında müslüman ve Arap ülkeler arasında birliğin ve koordinasyonun sağlanmasını engellemek de örtük olarak yer almaktadır.
Bölge sorunlarının dikkate alınmaması
Soru 75
Amerika Birleşik Devletlerinin Soğuk Savaş yıllarında bölge istikrarı açısından Orta Doğudaki güvenilirliğini sarsan ve Amerikan karşıtlığına yol açan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Silahlanma yarışı
B
Sovyetler Birliği'nin Arap milliyetçiliğini desteklemesi
C
Filistin sorununa dengeli bir çözüm getirilmemesi
D
ABD'nin kendi çıkarlarına yoğunlaşması
E
İsrail devletinin kurulması
Açıklama:
ABD Orta Doğu'da İsrail’in güvenliği ile Filistinlilerin self-determinasyon hakkını bağdaştıracak bir denge politikası izlemedi. Filistin sorununun çözümü konusunda yeterli motivasyona ve taraflar üzerinde gerekli etkiye sahip olmasına rağmen soruna yönelik politikası çözümsüzlük, göz ardı etme ve dayatma şeklinde ortaya çıktı. Bağımsız Filistin devletinin kurulması yönünde oluşan uluslararası konsensüsü dikkate almayarak ve çoğu kere tek başına kalarak düzinelerce BM karar tasarısını veto etti. Bütün bunlar, ABD’nin muhafazakâr Arap hükümetleriyle ilişkilerinde bile sıkıntılar yarattı; Arap halklarını ABD’den uzaklaştırdı, bölgede genel bir Amerikan karşıtlığının ortaya çıkmasına neden oldu, ABD’nin bölgedeki rolünü tehlikeye attı ve bölgenin istikrarı bakımından güvenilirliğini sarstı.
Filistin sorununa dengeli bir çözüm getirilmemesi
Filistin sorununa dengeli bir çözüm getirilmemesi
Soru 76
Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Doğu'ya yönelik politikasında aşağıdaki karar verme düzeylerinden hangisi en belirleyici olandır?
Seçenekler
A
Yerel/spesifik sorunlar
B
Küresel amaçlar
C
Bölgesel hedefler
D
Bölge içi sorunlar
E
Lobiler
Açıklama:
ABD’nin Orta Doğu’ya yönelik politikası üç karar verme düzeyini içermektedir: küresel, bölgesel ve spesifik (bölge içi). Her Amerikan yönetiminin küresel hedefleri yanında Orta Doğu bölgesinin tamamına yönelik hedefleri bulunmaktadır. Amerikan yönetimleri açısından küresel perspektif üstündür. Bölgesel hedefler, Arap-İsrail çatışması gibi bölgenin spesifik sorunları çerçevesindeki hedeflerle çatışabilir fakat bölgeye ve bölgesel sorunlara yönelik politikalar küresel hedeflerle çatışmamalıdır.
Küresel amaçlar
Küresel amaçlar
Soru 77
Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Doğu politikasında 1920'li yıllardan sonra ilgilenmeye başladığı ve temel çıkarları arasında gördüğü konu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsrail devletinin kurulması
B
Siyonizm
C
Arap milliyetçiliği
D
Orta Doğu petrolü
E
İngiliz politikalarının desteklenmesi
Açıklama:
ABD, Orta Doğu petrolüyle 1920’lerin sonunda ilgilenmeye başladı. Amerikalılar II. Dünya Savaşı sırasında modern savaş imkânlarına sahip olmada ve devam ettirmede petrolün önemini gördüler. Savaş sırasında ve sonrasında ABD ve müttefiklerine petrol akışının durması olasılığı karşısında hassasiyet gösterdiler. Enerji güvenliği ABD'nin öncelikli hedefleri arasında yerini aldı.
Soru 78
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, ABD Başkanı Nixon'ın adıyla anılan ve SSCB’ye karşı belli dost ülkelerin desteğini almayı ve bu ülkelerin, bölgelerinde ABD çıkarları adına sorumluluk üstlenmesini amaçlayan politikanın bir örneğidir?
Seçenekler
A
Ürdün'deki iç karışıklıkta Suriye Filistinlileri desteklerken İsrail ve ABD'nin Kral Hüseyin'i desteklemesi
B
1973 Arap-İsrail savaşında ABD'nin İsrail'e askeri destek vermesi
C
1956 Süveyş krizinde İsrail'in İngiltere ve Fransa ile hareket etmesi
D
ABD'nin BMGK 242 sayılı kararı onaylaması
E
1973 OPEC petrol ambargosunun ABD üzerindeki etkisi
Açıklama:
Amerika Başkanı Nixon, SSCB’ye karşı belli dost ülkelerin desteğini almayı ve
bu ülkelerin, bölgelerinde ABD çıkarları adına sorumluluk üstlenmesini amaçlamaktaydı (Nixon Doktrini). Bu çerçevede Orta Doğu’da İran ve İsrail’e daha fazla yakınlaştı. Nixon’ın gözünde İsrail, Orta Doğu’da muhafazakârlığı ve statükoyu destekleyen ve bölgede Amerikan etkisi adına ajanlık yapan vazgeçilmez bir aktördü. Amerikan ve İsrail güvenlik çıkarlarının uyuşması, Ürdün’de Kral Hüseyin’in Filistinli gerillalarla mücadelesinde somut olarak ispatlandı. Suriye Filistinlileri desteklerken ABD ile İsrail’in Kral Hüseyin lehine gerçekleştirdikleri güç gösterisi Suriye’nin Ürdün’den çekilmesine neden oldu.
Ürdün'deki iç karışıklıkta Suriye Filistinlileri desteklerken İsrail ve ABD'nin Kral Hüseyin'i desteklemesi
bu ülkelerin, bölgelerinde ABD çıkarları adına sorumluluk üstlenmesini amaçlamaktaydı (Nixon Doktrini). Bu çerçevede Orta Doğu’da İran ve İsrail’e daha fazla yakınlaştı. Nixon’ın gözünde İsrail, Orta Doğu’da muhafazakârlığı ve statükoyu destekleyen ve bölgede Amerikan etkisi adına ajanlık yapan vazgeçilmez bir aktördü. Amerikan ve İsrail güvenlik çıkarlarının uyuşması, Ürdün’de Kral Hüseyin’in Filistinli gerillalarla mücadelesinde somut olarak ispatlandı. Suriye Filistinlileri desteklerken ABD ile İsrail’in Kral Hüseyin lehine gerçekleştirdikleri güç gösterisi Suriye’nin Ürdün’den çekilmesine neden oldu.
Ürdün'deki iç karışıklıkta Suriye Filistinlileri desteklerken İsrail ve ABD'nin Kral Hüseyin'i desteklemesi
Soru 79
Amerika Birleşik Devletleri'nin 1980'li yılların başında İsrail'e verdiği askeri desteği 1980'lerin sonunda kesmesinin ve İsrail'den Filistin sorununda daha uzlaşmacı davranmasını beklemesinin nedeni hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyetlere karşı ittifak kurulamaması
B
Petrol ambargosunun olumsuz etkileri
C
Filistinlilerin İsrail işgaline karşı ayaklanması (intifada)
D
BMGK 242 ve 338 sayılı kararları
E
Avrupa Birliği ve Japonya'nın bölgedeki etkisini azaltmak
Açıklama:
Başkan Reagan ve Dışişleri Bakanı Shultz, Lübnan olaylarında İsrail’in FKÖ’yü ve Filistin milliyetçiliğini ortadan kaldırma arzusunu desteklemek için elinden geleni
yapmışlardı. Fakat 1980’lerin sonunda İntifada’dan dolayı FKÖ ile resmî diyalog kurmak durumunda kaldılar. İntifada, İsrail yöneticileri ile onların ABD’deki
destekçileri arasında ciddi görüş ayrılıklarına neden oldu. Amerikan yönetimini
İsrail üzerinde daha uzlaşmacı davranması yönünde baskılar uygulamaya zorladı.
Filistinlilerin İsrail işgaline karşı ayaklanması (intifada)
yapmışlardı. Fakat 1980’lerin sonunda İntifada’dan dolayı FKÖ ile resmî diyalog kurmak durumunda kaldılar. İntifada, İsrail yöneticileri ile onların ABD’deki
destekçileri arasında ciddi görüş ayrılıklarına neden oldu. Amerikan yönetimini
İsrail üzerinde daha uzlaşmacı davranması yönünde baskılar uygulamaya zorladı.
Filistinlilerin İsrail işgaline karşı ayaklanması (intifada)
Soru 80
Soğuk Savaş döneminde (1955) Orta Doğu'nun iki blok arasında bölünmesine, Batı projesine karşı çıkan ülkelerin denge unsuru olarak Sovyetler Birliği'ne yönelmesine yol açan girişim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağlantısızlar Konferansı
B
Truman Doktrini
C
Asvan Barajı Projesi
D
Bağdat Paktı
E
Süveyş Kanalının millileştirilmesi
Açıklama:
Amerikan Dışişleri Bakanı Dulles, “Kuzey Kuşağı” kavramı çerçevesinde SSCB’nin Orta Doğulu komşularını Batı tarafından desteklenen bir savunma örgütü içinde bir araya getirme projesini gündeme getirdi. Bu projede liderliği üstlenen Türkiye, Irak’la yola çıkıp İngiltere, Pakistan ve İran’ın katılmasıyla Kasım 1955’te Bağdat Paktı’nı ortaya çıkardı. Amaç, Mısır başta olmak üzere bölgenin Irak dışındaki Arap ülkelerini de örgüte çekmekti. Mısır liderleri, Pakt’ı, Batı ve İsrail varlığının bölgedeki devamının aracı olarak görmekteydiler. Böylece SSCB tehdidi karşısında bölge ülkelerini bir araya getirmeyi amaçlayan Pakt, bölgenin ikiye bölünmesine neden oldu. Batı projesine karşı çıkan ülkelerin denge unsuru olarak SSCB’ye dönmesiyle de SSCB’nin bölgede etkili olmasının yolu açıldı.
Soru 81
ABD'nin, Irak'ın Kuveyt'i işgali sonrasında Irak'a askeri müdahalesi hangi küresel mesajı vermeyi hedeflemişti?
Seçenekler
A
Orta Doğudaki ittifaklarını korumak
B
Dünya ekonomisindeki yerini güçlendirmek
C
Amerikan hegemonyasının varlığını kanıtlamak
D
Sovyetler Birliği'ne uyarı vermek
E
Filistin sorununu çözmek
Açıklama:
ABD’nin Irak’a müdahalesindeki motivasyonları şunlardı; petrol kaynaklarına ulaşımı garanti etmek, küresel ekonomide inişe geçmiş olan konumunu düzeltmek, kendisinin Orta Doğu’daki ittifak yapısının bütünlüğünü korumak ve Üçüncü Dünya’ya artık pax-Americana altında yaşadıkları yönünde mesaj göndermek. Amerikan hegemonyası (Pax-Americana), ABD’nin üstün gücüyle kendisi için kritik olan bölgelerde kendi çıkarlarını koruyacak şekilde kurduğu istikrar ve barış içeren düzen anlamına gelmektedir. Sovyetler Birliğinin dağılması ve Soğuk Savaşın sona ermesiyle başladığı savunulan dönemdir.
Amerikan hegemonyasının varlığını kanıtlamak
Amerikan hegemonyasının varlığını kanıtlamak
Soru 82
ABD'nin Orta Doğuda İran'ı SSCB'ye karşı önemli bir ittifak olarak gördüğü politikasının değişmesinin temel nedeni hangisidir?
Seçenekler
A
ABD liderlerinin İran'daki iç siyaseti iyi anlayamaması
B
SSCB-İran arasındaki iyi ilişkiler
C
ABD'nin Irak'ı desteklemesi
D
İran körfezinin stratejik önemini yitirmesi
E
Sayısı artan rehine krizleri
Açıklama:
Başkan Carter döneminde ABD dış politikasının her şartta İran'daki Şah rejimini desteklemek olması ve iç siyasetin ve kamuoyunun yanlış/eksik değerlendirilmesi, halktaki hoşnutsuzluk ve muhalefetin ABD yönetiminin de İranlı yöneticilerin de dikkatini ve ilgisini çekmemesi gelişmelerin önünü açmış ve rejim değişmiştir. Bu da ABD-İran ilişkilerini ilerleyen dönemlerde etkilemiştir.
ABD liderlerinin İran'daki iç siyaseti iyi anlayamaması
ABD liderlerinin İran'daki iç siyaseti iyi anlayamaması
Soru 83
ABD'nin, 11 Eylül saldırıları sonrasında açıkladığı ve Afganistan ve Irakta uyguladığı güvenlik stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çevreleme politikası
B
Önleyici müdahale
C
Karşılıklı ilişkiler
D
Doğrudan müdahale
E
Mekik diplomasisi
Açıklama:
Başkan Bush yönetiminin 11 Eylül saldırılarının ardından Orta Doğu’da kullandığı araçlar, artık karşılıklı ilişki ve çevreleme değil, aktif diplomasi ve doğrudan müdahaleydi. Önleyici müdahale: Tehdit olma potansiyeli olduğu düşünülen unsurun daha tehdit hâline gelmeden etkisiz hâle getirilmesi ya da ortadan kaldırılması olarak açıklandı ve uygulandı.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan dış politikasının öncelikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Milletlerin kendi kaderini tayin hakkı
B
ABD’nin Amerika kıtasındaki genişlemesini sürdürmesi
C
Açık denizlerde serbestlik
D
Sorunların barışçı yollardan çözümlenmesi
E
Avrupalı büyük güçlerin savaşlarına ve ittifaklarına katılma
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
Avrupalı büyük güçlerin savaşlarına ve ittifaklarına katılma, Amerikan dış politikasının öncelikleri arasında yer almaz.
Avrupalı büyük güçlerin savaşlarına ve ittifaklarına katılma, Amerikan dış politikasının öncelikleri arasında yer almaz.
Soru 2
1904 yılında başlayan ve 1905 yılında Portsmouth anlaşmasıyla sona eren savaş hangi ülkeler arasında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Rusya - Japonya
B
Japonya - ABD
C
ABD - İspanya
D
Çin - ABD
E
İngiltere - Çin
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
1904 yılında başlayan ve 1905 yılında Portsmouth anlaşmasıyla sona eren savaş, Rusya ve Japonya arasında gerçekleşmiştir.
1904 yılında başlayan ve 1905 yılında Portsmouth anlaşmasıyla sona eren savaş, Rusya ve Japonya arasında gerçekleşmiştir.
Soru 3
1898 Paris Barış Antlaşmasıyla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını aşağıdaki ülkelerden hangisine devretmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Rusya
D
ABD
E
Çin
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
1898 Paris Barış Antlaşmasıyla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD'ye devretmiştir.
1898 Paris Barış Antlaşmasıyla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD'ye devretmiştir.
Soru 4
Versay Antlaşması ile Almaya, Pasifik’teki Marshall, Caroline ve Mariana adalarındaki vesayetini hangi ülkeye devretmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
ABD
C
Japonya
D
İspanya
E
Çin
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Versay Antlaşması ile Almaya, Pasifik’teki Marshall, Caroline ve Mariana adalarındaki vesayetini Japonya'ya devretmiştir.
Versay Antlaşması ile Almaya, Pasifik’teki Marshall, Caroline ve Mariana adalarındaki vesayetini Japonya'ya devretmiştir.
Soru 5
ABD’nin üzerinde hassasiyetle durduğu “açık kapı politikası" aşağıdaki hangi olaydan sonra devre dışı kalmıştır?
Seçenekler
A
Japonya’nın 1931 Mançurya ve 1937'de Çin işgalleri
B
Fransa ve Hollanda’nın Japonya’nın müttefiki Almanya tarafından işgal edilmesi
C
Japonya, Hainan Adası’nı ve Güney Çin Denizi’ndeki Spratly Adalarını işgal etmesi
D
Japonya’nın Mançurya’da kukla Mançuko devletinin kurdurması
E
Aralık 1941’deki Pearl Harbor baskını
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
Japonya’nın 1931 Mançurya ve 1937'de Çin işgallerinden sonra, ABD’nin üzerinde hassasiyetle durduğu “açık kapı politikası" devre dışı kalmıştır.
Japonya’nın 1931 Mançurya ve 1937'de Çin işgallerinden sonra, ABD’nin üzerinde hassasiyetle durduğu “açık kapı politikası" devre dışı kalmıştır.
Soru 6
Bağımsızlık sonrasında ABD'nin izlediği dış politikası aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılmıştır?
Seçenekler
A
Kendi kaderini tayin hakkı
B
Barışçı ve yalnızcı
C
Açık denizlerde serbestlik
D
Açık kapı politikası
E
En çok gözetilen ulus kaydı
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
Bağımsızlık sonrasında ABD'nin izlediği dış politikası Barışçı ve yalnızcı şeklinde adlandırılmıştır.
Bağımsızlık sonrasında ABD'nin izlediği dış politikası Barışçı ve yalnızcı şeklinde adlandırılmıştır.
Soru 7
Bir devletin başka bir devlete tanıdığı her türlü ticari imtiyazdan üçüncü ülkelerinde doğrudan faydalanabilmesi ilkesine dayanan "en çok gözetilen ulus kaydı" olarak adlandırılan bu ilkenin yer aldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varşova Antlaşması
B
Alaska Antlaşması
C
Yokohama Antlaşması
D
Brestlitovsk Antlaşması
E
Versailles Antlaşması
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
Bir devletin başka bir devlete tanıdığı her türlü ticari imtiyazdan üçüncü ülkelerinde doğrudan faydalanabilmesi ilkesine dayanan "en çok gözetilen ulus kaydı" olarak adlandırılan bu ilkenin yer aldığı antlaşma Yokohama Antlaşmasıdır.
Bir devletin başka bir devlete tanıdığı her türlü ticari imtiyazdan üçüncü ülkelerinde doğrudan faydalanabilmesi ilkesine dayanan "en çok gözetilen ulus kaydı" olarak adlandırılan bu ilkenin yer aldığı antlaşma Yokohama Antlaşmasıdır.
Soru 8
Yeni yayılmacılık politikasının ilk halkasını aşağıdakilerden hangisi oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Hawaiii Adaları
B
Galapogos Adaları
C
Alkadras Adası
D
Virgine Adası
E
Barbados Adası
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
Yeni yayılmacılık politikasının ilk halkasını Hawaiii Adaları oluşturmuştur.
Yeni yayılmacılık politikasının ilk halkasını Hawaiii Adaları oluşturmuştur.
Soru 9
Fransız sömürgeleri olan Vietnam, Laos ve Kamboçya'ya bağımsızlık kazandıran Cenevre Konferansı kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1965
C
1954
D
1957
E
1968
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Fransız sömürgeleri olan Vietnam, Laos ve Kamboçya'ya bağımsızlık kazandıran Cenevre Konferansı 1954 yılında imzalanmıştır?
Fransız sömürgeleri olan Vietnam, Laos ve Kamboçya'ya bağımsızlık kazandıran Cenevre Konferansı 1954 yılında imzalanmıştır?
Soru 10
ABD'nin komünist yayılmasına karşı Asya-Pasifik bölgesinde 1954 yılında kurduğu ittifakın adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
NATO
B
OPEC
C
OECD
D
SEATO
E
APEC
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
ABD'nin komünist yayılmasına karşı Asya-Pasifik bölgesinde 1954 yılında kurduğu ittifakın adı SEATO'dur.
ABD'nin komünist yayılmasına karşı Asya-Pasifik bölgesinde 1954 yılında kurduğu ittifakın adı SEATO'dur.
Soru 11
ABD, Asya-Pasifik'te hangi güçle rekabete girmemiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İtalya
C
Japonya
D
Rusya
E
Almanya
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
ABD, Asya-Pasifik'te İtalya ile rekabete girmemiştir?
ABD, Asya-Pasifik'te İtalya ile rekabete girmemiştir?
Soru 12
1922 de İngiliz dominyonlarından Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda İngiltere'nin hangi ülkeyle ittifak yapmasını istedi?
Seçenekler
A
Japonya
B
Rusya
C
ABD
D
Fransa
E
Çin
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
1922 de İngiliz dominyonlarından Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda, İngiltere'nin ABD ile ittifak yapmasını istedi.
1922 de İngiliz dominyonlarından Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda, İngiltere'nin ABD ile ittifak yapmasını istedi.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi ABD'nin tanımazlık doktirinini ortaya atmasına neden olmuştur?
Seçenekler
A
II. Dünya Savaşı başladıktan hemen sonra Fransa ve Hollanda’nın Japonya’nın müttefikiAlmanya tarafından işgal edilmesi
B
Japonya'nın, Hainan Adası ve Spratly Adalarını işgal etmesi
C
Asya-Pasifik’te artan Amerikan-Japon rekabeti
D
Japonya'nın Mançuko devletini kurması
E
ABD'nin Almanya’yla Sovyetler Birliği’ne karşı imzaladığı Anti-Komintern Pakt
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
Japonya'nın Mançuko devletini kurması, ABD'nin tanımazlık doktirinini ortaya atmasına neden olmuştur.
Japonya'nın Mançuko devletini kurması, ABD'nin tanımazlık doktirinini ortaya atmasına neden olmuştur.
Soru 14
ABD II. Dünya Savaşı’na girince kendisine Asya’da müttefik olarak hangi ülkeyi seçmiştir?
Seçenekler
A
Yeni Gine
B
Pakistan
C
Hindistan
D
Japonya
E
Çin
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
ABD II. Dünya Savaşı’na girince kendisine Asya’da müttefik olarak Çin'i seçmiştir.
ABD II. Dünya Savaşı’na girince kendisine Asya’da müttefik olarak Çin'i seçmiştir.
Soru 15
Fransız sömürgeleri olan Vietnam, Laos ve Kamboçya’ya bağımsızlık ne zaman verildi?
Seçenekler
A
1954 Cenevre Konferansında
B
ABD nin 1979 yılında çıkarttığı Tayvan’la ilişkiler Kanunu ile
C
1972 yılı Başkan Richard Nixon'un ziyareti sonrası
D
1969 Nixon doktirini ile
E
1954 yılında imzalanan OrtakGüvenlik Antlaşmasıyla
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
1954 Cenevre Konferansında, Fransız sömürgeleri olan Vietnam, Laos ve Kamboçya’ya bağımsızlık verildi.
1954 Cenevre Konferansında, Fransız sömürgeleri olan Vietnam, Laos ve Kamboçya’ya bağımsızlık verildi.
Soru 16
Japonya 1854 yılında imzaladığı Yokohama Antlaşması ile hangi ülkeye "en çok gözetilen ulus" statüsü vermiştir?
Seçenekler
A
ABD
B
İngiltere
C
Çin
D
Rusya
E
Hollanda
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
Japonya 1854 yılında imzaladığı Yokohama Antlaşması ile ABD'ye "en çok gözetilen ulus" statüsü vermiştir.
Japonya 1854 yılında imzaladığı Yokohama Antlaşması ile ABD'ye "en çok gözetilen ulus" statüsü vermiştir.
Soru 17
1861-1865 yılları arasında gerçekleşen Amerikan İç Savaşı'ndan sonra ABD'nin ilk yayılma girişimi yaptığı yer neresidir?
Seçenekler
A
Kanada
B
Alaska
C
Aleutian Adaları
D
Marshall Adaları
E
Samoa Adaları
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
1861-1865 yılları arasında gerçekleşen Amerikan İç Savaş'ından sonra ABD'nin ilk yayılma girişimi yaptığı yer Alaskadır.
1861-1865 yılları arasında gerçekleşen Amerikan İç Savaş'ından sonra ABD'nin ilk yayılma girişimi yaptığı yer Alaskadır.
Soru 18
Aşağıda verilen antlaşmalardan hangisi ile ABD hukuken ilk defa sömürgeci bir devlet haline gelmiştir?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Alaska Antlaşması
C
Mançurya Antlaşması
D
Yokohama Antlaşması
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir. ABD ilk defa yeni kazandığı ülkelerin halklarına vatandaşlık garantisi vermemiştir. Böylece ABD kendi ana ülke topraklarına toprak eklemeyip yeni sömürgeler edinmiş oluyordu. Bu da ABD’nin hukuken sömürgeci bir devlet hâline gelmiş olduğunun göstergesiydi.
1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir. ABD ilk defa yeni kazandığı ülkelerin halklarına vatandaşlık garantisi vermemiştir. Böylece ABD kendi ana ülke topraklarına toprak eklemeyip yeni sömürgeler edinmiş oluyordu. Bu da ABD’nin hukuken sömürgeci bir devlet hâline gelmiş olduğunun göstergesiydi.
Soru 19
Aşağıda verilen hangi ABD Başkanı tarafından gerçekleştirilen "Pasifik Topluluğu" teklifi ile ABD'nin Asya'ya olan ilgisi yeni bir açılıma sahne olmuştur?
Seçenekler
A
William McKinley
B
Warren Harding
C
Bill Clinton
D
Thomas Wilson
E
Harry S. Truman
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
ABD Başkanı Bill Clinton tarafından gerçekleştirilen "Pasifik Topluluğu" teklifi ile ABD'nin Asya'ya olan ilgisi yeni bir açılıma sahne olmuştur.
ABD Başkanı Bill Clinton tarafından gerçekleştirilen "Pasifik Topluluğu" teklifi ile ABD'nin Asya'ya olan ilgisi yeni bir açılıma sahne olmuştur.
Soru 20
1970’li yıllarda ABD ile Rusya arasındaki ilişkilerin normalleşmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Detant
B
Pogrom
C
Güç Dengesi
D
Lobi
E
Self-determinasyon
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
1970’li yıllarda ABD ile Rusya arasındaki ilişkilerin normalleşmesine Detant adı verilmektedir.
1970’li yıllarda ABD ile Rusya arasındaki ilişkilerin normalleşmesine Detant adı verilmektedir.
Soru 21
Süveyş Kanalı hangi tarihte açılmıştır?
Seçenekler
A
1869
B
1889
C
1989
D
1990
E
1878
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Süveyş Kanalı: Kasım 1869’da açılan, Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan, Afrika’nın etrafından dolaşılması gerekliliğini ortadan kaldırarak Asya ile Avrupa arasındaki gemi taşımacılığını ciddi şekilde kısaltmış ve kolaylaştırmış olan Mısır’a ait su yoludur.
Süveyş Kanalı: Kasım 1869’da açılan, Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan, Afrika’nın etrafından dolaşılması gerekliliğini ortadan kaldırarak Asya ile Avrupa arasındaki gemi taşımacılığını ciddi şekilde kısaltmış ve kolaylaştırmış olan Mısır’a ait su yoludur.
Soru 22
Süveyş Kanalı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
19. yüzyılda kullanıma açılmıştır.
B
Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlamaktadır.
C
Asya ile Avrupa arasındaki deniz yolunu kısaltmıştır.
D
Fransa ve İngiltere 1950’li yıllarda kanalı ele geçirmeye çalışmıştır.
E
İsrail Süveyş Kanalı’nı 1956’da millileştirmiştir.
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Süveyş Kanalı: Kasım 1869’da açılan, Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan, Afrika’nın etrafından dolaşılması gerekliliğini ortadan kaldırarak Asya ile Avrupa arasındaki gemi taşımacılığını ciddi şekilde kısaltmış ve kolaylaştırmış olan Mısır’a ait su yoludur. 1956 yılında Mısır Süveyş Kanalı’nı millileştirdiğinde İngiliz ve Fransızlar kanalın hâkimiyetini bütünüyle ellerine geçirmek istiyorlardı.
Süveyş Kanalı: Kasım 1869’da açılan, Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan, Afrika’nın etrafından dolaşılması gerekliliğini ortadan kaldırarak Asya ile Avrupa arasındaki gemi taşımacılığını ciddi şekilde kısaltmış ve kolaylaştırmış olan Mısır’a ait su yoludur. 1956 yılında Mısır Süveyş Kanalı’nı millileştirdiğinde İngiliz ve Fransızlar kanalın hâkimiyetini bütünüyle ellerine geçirmek istiyorlardı.
Soru 23
Balfour Deklerasyonu hangi tarihte yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1917
B
1918
C
1919
D
1931
E
1947
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
Balfour Deklarasyonu: 2 Kasım 1917’de İngiliz Dışişleri Bakanı Balfour tarafından İngiliz Yahudi toplumunun liderlerinden Rothschild’e gönderilen mektuptur.
Balfour Deklarasyonu: 2 Kasım 1917’de İngiliz Dışişleri Bakanı Balfour tarafından İngiliz Yahudi toplumunun liderlerinden Rothschild’e gönderilen mektuptur.
Soru 24
İsrail devletinin kurulmasını, daha sonra bu devletin varlığının devam etmesini ve güvenliğinin sağlanmasını savunan politik harekete ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Balfour Deklarasyonu
B
King-Crane Raporu
C
Aryanizm
D
Siyonizm
E
İrredantizm
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e açılırken ne tür stratejiler geliştirdiğini açıklayabileceksiniz.
İsrail devletinin kurulmasını, daha sonra bu devletin varlığının devam etmesini ve güvenliğinin sağlanmasını savunan politik harekete siyonizm adı verilmektedir.
İsrail devletinin kurulmasını, daha sonra bu devletin varlığının devam etmesini ve güvenliğinin sağlanmasını savunan politik harekete siyonizm adı verilmektedir.
Soru 25
Amerikan büyükelçiliğinin işgal edilmesi nedeniyle 1979 yılında ABD ile aşağıdaki hangi devlet arasında rehineler krizi yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Irak
B
İran
C
Lübnan
D
Mısır
E
Suudi Arabistan
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Amerikan büyükelçiliğinin işgal edilmesi nedeniyle 1979 yılında ABD ile İran arasında rehineler krizi yaşanmıştır.
Amerikan büyükelçiliğinin işgal edilmesi nedeniyle 1979 yılında ABD ile İran arasında rehineler krizi yaşanmıştır.
Soru 26
Balfour Deklerasyonu hangi ülke tarafından yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
ABD
C
Sovyetler Birliği
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
Balfour Deklerasyonu İngiltere tarafından yayınlanmıştır.
Balfour Deklerasyonu İngiltere tarafından yayınlanmıştır.
Soru 27
İsrail’in ABD için önemiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
İsrail, ABD’nin bölgedeki en önemli destek unsurlarından biridir.
B
İsrail, bölgede ABD lehine oluşmuş statükoyu koruma hedefine sahiptir.
C
İsrail, muhafazakâr rejimlerin baskı altında tutulmasında ABD’ye yardımcı olabilecektir.
D
İsrail, ABD’nin bölgedeki halk ve rejimler tarafından kabul görmesinde yardımcı olabilecektir.
E
İsrail, radikal milliyetçilerin sınırlandırılmasında ABD’ye yardımcı olabilecektir.
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
"İsrail, ABD’nin bölgedeki halk ve rejimler tarafından kabul görmesinde yardımcı olabilecektir" ifadesi doğru değildir.
"İsrail, ABD’nin bölgedeki halk ve rejimler tarafından kabul görmesinde yardımcı olabilecektir" ifadesi doğru değildir.
Soru 28
Aşağıdaki ülkelerden hangisi ABD için, 1967’den sonra, bölgede destek unsuru, bağımsız bir istikrar gücü ve stratejik bir değer olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İsrail
B
Kuveyt
C
Mısır
D
Ürdün
E
Lübnan
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
ABD için, 1967’den sonra, bölgede destek unsuru, bağımsız bir istikrar gücü ve stratejik bir değer olarak ortaya çıkan ülke İsrail'dir.
ABD için, 1967’den sonra, bölgede destek unsuru, bağımsız bir istikrar gücü ve stratejik bir değer olarak ortaya çıkan ülke İsrail'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi 1948-1960 döneminde ABD’nin Orta Doğu’da SSCB’ye yönelik politikasını en iyi şekilde tarif eden ifadedir?
Seçenekler
A
Milliyetçi iktidarları SSCB’ye karşı kışkırtmak
B
Bölgede askeri ittifaklar ağıyla Sovyet blokunun etrafında duvar oluşturmak
C
Muhafazakâr iktidarları SSCB’ye karşı İsrail’in etrafında bir araya getirmek
D
Diğer Batılı devletlerle bölgede SSCB’ye karşı askerî bir ittifak kurmak
E
SSCB’yle bölgeye yönelik olarak işbirliği yapmak
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
1948-1960 döneminde ABD’nin Orta Doğu’da SSCB’ye yönelik politikasını en iyi şekilde tarif eden ifade; Bölgede askeri ittifaklar ağıyla Sovyet blokunun etrafında duvar oluşturmak ifadesidir.
1948-1960 döneminde ABD’nin Orta Doğu’da SSCB’ye yönelik politikasını en iyi şekilde tarif eden ifade; Bölgede askeri ittifaklar ağıyla Sovyet blokunun etrafında duvar oluşturmak ifadesidir.
Soru 30
ABD’nin müttefiklerinin ABD’den alınan yardımları da kullanarak kendi bölgelerinde istikrarı sağlamaları ve Amerika’nın çıkarlarını korumaları doktrini aşağıdaki hangi başkanla anılmıştır?
Seçenekler
A
Nixon
B
Ford
C
Carter
D
Reagan
E
George W. Bush
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
ABD’nin müttefiklerinin ABD’den alınan yardımları da kullanarak kendi bölgelerinde istikrarı sağlamaları ve Amerika’nın çıkarlarını korumaları, Nixon doktrini ile anılmaktadır.
ABD’nin müttefiklerinin ABD’den alınan yardımları da kullanarak kendi bölgelerinde istikrarı sağlamaları ve Amerika’nın çıkarlarını korumaları, Nixon doktrini ile anılmaktadır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Arapların 1970’li yıllardaki petrol ambargosuyla ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Petrol ambargosu Amerikan ekonomisini sarsmıştır.
B
Amerikan yöneticileri İran Körfezi’nde ortaya çıkan gelişmeler karşısında daha fazla hassasiyet göstermeye başlamışlardır.
C
Ambargo ABD-İsrail bağlarının güçlenmesine neden olmuştur.
D
Petrol ambargosu ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik politikalarında değişikliğe neden olmuştur.
E
Arapların petrol ambargosu Amerikan yöneticileri tarafından bir şantaj olarak görülmüştür.
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
Petrol ambargosu ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik politikalarında değişikliğe neden olmamıştır.
Petrol ambargosu ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik politikalarında değişikliğe neden olmamıştır.
Soru 32
Arapların 1970’li yıllardaki petrol ambargosuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Petrol ambargosu Amerikan ekonomisini sarsmıştır.
B
Amerikan yöneticileri İran Körfezi’nde ortaya çıkan gelişmeler karşısında daha fazla hassasiyet göstermeye başlamışlardır.
C
Ambargo ABD-İsrail bağlarının güçlenmesine neden olmuştur.
D
Petrol ambargosu ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik politikalarında değişikliğe neden olmuştur.
E
Arapların petrol ambargosu Amerikan yöneticileri tarafından bir şantaj olarak görülmüştür.
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
Petrol ambargosu ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik politikalarında değişikliğe neden olmamıştır.
Petrol ambargosu ABD’nin Arap-İsrail çatışmasına yönelik politikalarında değişikliğe neden olmamıştır.
Soru 33
Aşağıda verilen ülkelerin hangisinde insanlar baskıcı İsrail yönetimine karşı İntifada adı verilen ayaklanma ve direniş eyleminde bulunmuşlardır?
Seçenekler
A
Suudi Arabistan
B
Filistin
C
Mısır
D
Lübnan
E
Ürdün
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik’e hangi gerekçelerle açıldığını ifade edebileceksiniz.
Filistin'de insanlar baskıcı İsrail yönetimine karşı İntifada adı verilen ayaklanma ve direniş eyleminde bulunmuşlardır.
Filistin'de insanlar baskıcı İsrail yönetimine karşı İntifada adı verilen ayaklanma ve direniş eyleminde bulunmuşlardır.
Soru 34
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1967 yılında kurulan Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) örgütünün üyesi olan bir ülke değildir?
Seçenekler
A
Endonezya
B
Filipinler
C
Kamboçya
D
Yeni Zelanda
E
Malezya
Açıklama:
ABD’nin Asya-Pasifik politikasının sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Yeni Zelanda, 1967 yılında kurulan Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) örgütünün üyesi olan bir ülke değildir.
Yeni Zelanda, 1967 yılında kurulan Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) örgütünün üyesi olan bir ülke değildir.
Soru 35
Bağımsızlık sonrasında ABD’nin izlediği dış politika nasıl tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Barışçı ve yalnızcı
B
Yurtta sulh cihanda sulh
C
Kendi kaderini tayin
D
Açık denizlerde serbestlik
E
Gayri siyasi müdahale
Açıklama:
Küçük bir ordusu ve donanması olan tarafsız bir ABD, Avrupa’da sürekli devam eden savaşlardan ve askerî yükümlülüklerden kaçan Avrupalı göçmenler için âdeta bir cennet gibiydi. Bu açıdan ilk dönem Amerikan dış politikası yalnızcı olmaktan ziyade, tarafsız olarak nitelendirilebilir.
Bağımsızlık sonrasında ABD’nin izlediği dış politikası “barışçı ve yalnızcı” olarak tanımlanmaktadır. Buradaki barışçılık ve yalnızcılık, Avrupalı büyük güçlerin savaşlarına ve ittifaklarına karışmama şeklinde anlaşılmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Bağımsızlık sonrasında ABD’nin izlediği dış politikası “barışçı ve yalnızcı” olarak tanımlanmaktadır. Buradaki barışçılık ve yalnızcılık, Avrupalı büyük güçlerin savaşlarına ve ittifaklarına karışmama şeklinde anlaşılmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 36
Amerikalı tüccarların Çin’de İngiliz tüccarlarıyla aynı ayrıcalıklardan yararlanmasını temin eden ABD başkanı kimdir?
Seçenekler
A
George Washington
B
John Adams
C
Thomas Jefferson
D
James Madison
E
John Tyler
Açıklama:
John Tyler, 13 Eylül 1941’deki seçimleri de kazanarak resmi olarak ABD başkanlığına getirilmiştir. Seçimlerde partisiz olarak aday olan Tyler, partisiz olarak seçim kazanan ilk başkan olmuştur.
Amerikalı tüccarların Çin’de İngiliz tüccarlarıyla aynı ayrıcalıklardan yararlanmasını temin eden ABD başkanı John Tyler'dır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Amerikalı tüccarların Çin’de İngiliz tüccarlarıyla aynı ayrıcalıklardan yararlanmasını temin eden ABD başkanı John Tyler'dır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 37
ABD, Rusya ile 1867’de yaptığı antlaşmayla 7.200.000 dolar karşılığında kendi topraklarına kattığı coğrafi bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alaska
B
Aleutian Adaları
C
Bering Boğazı
D
Marshall adaları
E
Yeni Zelanda
Açıklama:
Böylece Amerika kıtasından Avrupalı güçleri atma yolunda yeni bir adım atmış oluyordu. Alaska ayrıca ABD’nin kıtanın anakarasındaki son kazanımı oldu.
ABD, Rusya ile 1867’de yaptığı antlaşmayla Alaska'yı 7.200.000 dolar karşılığında kendi topraklarına katmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
ABD, Rusya ile 1867’de yaptığı antlaşmayla Alaska'yı 7.200.000 dolar karşılığında kendi topraklarına katmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 38
Amerikan donanması tarafından 1867’de işgal edilen ve ABD yayılmacılığı konusunda atılan önemli bir adım olarak değerlendirilen ada aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Samoa Adaları
B
Midway Adası
C
Porto Rico
D
Küba
E
Guam Adaları
Açıklama:
1903’te Midway ABD’nin ilk Pasifik kablo hattının merkezi olacaktır.
Amerikan donanması tarafından 1867’de işgal edilen ve ABD yayılmacılığı konusunda atılan önemli bir adım olarak değerlendirilen yer Midway Adasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Amerikan donanması tarafından 1867’de işgal edilen ve ABD yayılmacılığı konusunda atılan önemli bir adım olarak değerlendirilen yer Midway Adasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 39
ABD'nin yayılmacı bir güç haline gelmesine etkisi olan ve Alfred Thayer Mahan tarafından yazılmış olan kitap aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarihte Deniz Gücünün Etkisi
B
İngiltere'nin Deniz Gücünün Etkisi
C
Amerika'nın Gücünün Kaynağı
D
Tarihte Deniz Gücünün Kaynağı
E
Güçlü Devlet Olmanın Sırrı
Açıklama:
Mahan’a göre dünya çapında bir devlet olmak için ticaret filolarına, donanmaya, stratejik yerlerde donanma üslerine ve denizaşırı sömürgelere sahip olmak gerekmekteydi. Mahan’ın görüflleri ABD’nin Karayipler’de ama özellikle Pasifik’te yayılmacı politikasını hızlandıran bir etki yapmıştır.
Alfred Thayer Mahan’ın 1890’da “Tarihte Deniz Gücünün Etkisi, 1660-1783” adlı kitabı ABD elitini çok fazla etkilemiştir. Başkan Benjamin Harrison döneminde (1889-1893) yayılmacı bir siyasetin fikri temelleri bu etkiyle atılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Alfred Thayer Mahan’ın 1890’da “Tarihte Deniz Gücünün Etkisi, 1660-1783” adlı kitabı ABD elitini çok fazla etkilemiştir. Başkan Benjamin Harrison döneminde (1889-1893) yayılmacı bir siyasetin fikri temelleri bu etkiyle atılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 40
ABD'nin hukuken sömürgeci bir devlet olduğunun göstergesi olan anlaşma hangisidir?
Seçenekler
A
1898 Paris Barış Antlaşması
B
1895 Shimonoseki Antlaşması
C
1854 Yokohama Antlaşması
D
1844 Wanghia Antlaşması
E
1905 Portsmouth Antlaşması
Açıklama:
ABD ilk defa yeni kazandığı ülkelerin halklarına vatandaşlık garantisi vermemiştir. Böylece ABD kendi ana ülke topraklarına toprak eklemeyip yeni sömürgeler edinmiş oluyordu. Bu da ABD’nin hukuken sömürgeci bir devlet hâline gelmiş olduğunun göstergesiydi.
1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 41
1900 yılında Eski Buda hareketi tarafından Çin'de ortaya çıkan ayaklanmanın bastırılması aşağıdaki hangi ülkelerin yardımıyla gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Almanya, Rusya, Fransa ve İngiltere
B
Amerika, Japonya ve Rusya
C
İran, Afanistan ve Rusya
D
Fransa, Almanya ve Rusya
E
Amerika ve Çin
Açıklama:
ABD açısından esas tehlike Çin’deki bu ayaklanma değil, bu bahaneyle Avrupalı devletlerin Çin’i paylaşması idi.
Çin imparatorunun reform hareketine karşı çıkan ve “Eski Buda” isimli muhalefet hareketi, ülke çapında geniş bir ayaklanma çıkartmış ve Batılı ülkelerin hedeflerine saldırılar düzenlenmeye başlamıştır. Amerikan kuvvetleri Japon ve Rus kuvvetleriyle birlikte bu ayaklanmayı bastırmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Çin imparatorunun reform hareketine karşı çıkan ve “Eski Buda” isimli muhalefet hareketi, ülke çapında geniş bir ayaklanma çıkartmış ve Batılı ülkelerin hedeflerine saldırılar düzenlenmeye başlamıştır. Amerikan kuvvetleri Japon ve Rus kuvvetleriyle birlikte bu ayaklanmayı bastırmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 42
I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'ya karşı savaş açmış olan Japonya hangi ülkelerin yanında yer almıştır?
Seçenekler
A
Amerika, İngiltere ve Fransa
B
İngiltere ve Rusya
C
Amerika ve Rusya
D
Çin ve Fransa
E
Türkiye ve Rusya
Açıklama:
Japonya, daha savaşın ilk günlerinde Asya’daki Alman sömürgelerine yerleşmiştir. 1919 Paris Barış Konferansı sırasında Başkan Wilson, Japonya’nın Çin’in Shantung limanı üzerindeki Alman haklarını devralmasını zoraki bir şekilde kabul etmiştir.
I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'ya karşı savaş açmış olan Japonya, Amerika, İngiltere ve Fransa'nın yanında yer almıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'ya karşı savaş açmış olan Japonya, Amerika, İngiltere ve Fransa'nın yanında yer almıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 43
Çin’in bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi konusu ne zaman ve nerede karara bağlanmıştır?
Seçenekler
A
1921 Washington Konferansı
B
1951’de San Francisco Antlaşması
C
1952 Amerikan-Japon Güvenlik Antlaşması
D
1889 Berlin Antlaşması
E
1898 Paris Barış Antlaflması
Açıklama:
1921 Washington Konferansıyla ABD büyük bir diplomatik başarı elde etmiştir. Bir taraftan kendisine engel olarak gördüğü İngiliz-Japon ittifakının yenilenmesini engellerken diğer taraftan deniz silahlanması konusunda Japonya’yı sınırlandırmayı başarmıştır.
1921 Washington Konferansında imzalanan Dokuz Devlet Antlaşması ile katılımcı tüm devletler (Japonya, Rusya ve Fransa dâhil) Çin’in bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi taahhüt etmişlerdir. Doğru cevap A seçeneğidir.
1921 Washington Konferansında imzalanan Dokuz Devlet Antlaşması ile katılımcı tüm devletler (Japonya, Rusya ve Fransa dâhil) Çin’in bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi taahhüt etmişlerdir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıda verilen ülkelerden hangisi Güneydoğu Asya ülkelerinin 1967 yılında kurduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) üyesi değildir?
Seçenekler
A
Singapur
B
Vietnam
C
Çin
D
Japonya
E
Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
Endonezya’nın liderliğini yaptığı ASEAN, tüm Asya kıtasını kapsayacak bir şemsiye örgüt haline gelme yolunda adımlar atmaktadır. 1999 yılında kurumsallaşan ASEAN Artı Üç oluşumu Güneydoğu Asya ülkeleriyle Çin, Japonya ve Güney Kore arasındaki işbirliğini derinleştirmektedir. Mevcut uluslararası sisteme bakıldığında ABD'nin hâlen en büyük güç statüsünde olduğu, bu konumunu sürdürmeye çalıştığı görülmektedir.
ABD, Güneydoğu Asya ülkelerinin 1967 yılında kurduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) üyesi değildir. Bununla birlikte 1989 yılında kurulan Asya Pasifik Ekonomik İbirliği Örgütü’nde (APEC) öncü bir rol oynamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
ABD, Güneydoğu Asya ülkelerinin 1967 yılında kurduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) üyesi değildir. Bununla birlikte 1989 yılında kurulan Asya Pasifik Ekonomik İbirliği Örgütü’nde (APEC) öncü bir rol oynamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 45
Amerikan dış politikasının dört önceliği arasında aşağıdakilerden hangileri bulunmaktadır?
I. Milletlerin kendi kaderini tayin hakkı,
II. ABD’nin Amerika kıtasındaki genişlemesini sürdürmesi,
III. Açık denizlerde serbestlik ve uluslararası ticaretin gelişmesi ile
IV. Sorunların barışçı yollardan çözümlenmesi
I. Milletlerin kendi kaderini tayin hakkı,
II. ABD’nin Amerika kıtasındaki genişlemesini sürdürmesi,
III. Açık denizlerde serbestlik ve uluslararası ticaretin gelişmesi ile
IV. Sorunların barışçı yollardan çözümlenmesi
Seçenekler
A
I.
B
II.-III.
C
I.-III.-IV
D
I.-II.-III
E
I.-II.- III.- IV.
Açıklama:
ABD kendi ülkesinin ve vatandaşlarının çıkarlarını korumak için diğer Avrupalı güçlerle birlikte üçüncü ülkelere müdahalelerde bulunabiliyordu. Bu tür faaliyetleri “gayri siyasi müdahale” olarak tanımlandığı için Amerikan dış politikası açısından bir meşruiyet sorunu ortaya çıkmıyordu. 1823 Monroe Doktrini aslında ABD’nin gelecekte dünya politikasına dâhil olacağının somut bir işaretidir. Bu dönemde Amerikan dış politikasının dört önceliği arasında (1) milletlerin kendi kaderini tayin hakkı, (2) ABD’nin Amerika kıtasındaki genişlemesini sürdürmesi, (3) açık denizlerde serbestlik ve uluslararası ticaretin gelişmesi ile (4) sorunların barışçı yollardan çözümlenmesi bulunmaktaydı. Bu ilkelere bakıldığında, bunların ABD’nin o dönemdeki mevcut çıkarlarına hizmet ettiği görülmektedir.
Soru 46
"Çin hiçbir büyük gücün sömürgesi olmayacak ve Çin’deki ticari haklardan bütün ülkeler eşit bir şekilde yararlanacaktır." ifadesi aşağıdakilerden hangisi için doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
En çok gözetilen ulus kaydı
B
Kendi kaderini tayin hakkı
C
Açık kapı politikası
D
Tanımazlık doktrini
E
Açık denizlerde serbestlik
Açıklama:
Açık Kapı Politikası: 19. yüzyılın başında konan bu ilkeye göre Çin hiçbir büyük gücün sömürgesi olmayacak ve Çin’deki ticari haklardan bütün ülkeler eşit bir şekilde yararlanacaktı.
Soru 47
En çok gözetilen ulus statüsünü aşağıdaki ülkelerden hangisi almıştır?
Seçenekler
A
Çin
B
Japonya
C
Hollanda
D
Küba
E
Rusya
Açıklama:
Japon limanları Çin yolunda iyi birer sığınaktı ve ayrıca Japonya’da buharlı gemilerin yakıtı olan kömür madenleri bulunuyordu. Bu yüzden Japonya’yı dışa açmaya karar veren ABD, Başkan Franklin Pierce’ın Japon imparatoruna gönderdiği mektubu teslim etmesi için 1853’te Commodore Perry’i Tokyo’ya yolladı. İngiltere’ye direnen Çin’in başına gelenleri iyi bilen Japonya, ABD’ye karşı bir direnç göstermemiş ve 1854’te imzalanan Yokohama Antlaşması’yla bu ülkeye en çok gözetilen ulus (the most-favored-nation clause - en ziyâde müsâadeye mazhar millet şartı) statüsü vermiştir. Japonya, ABD’ye yapılan bu antlaşmadan kısa bir süre sonra İngiltere, Rusya ve Hollanda’ya da benzer ayrıcalıkları tanımıştır.
Soru 48
Amerikan İç Savaşı hangi tarihler arasında olmuştur?
Seçenekler
A
1851-1855
B
1871-1875
C
1831-1835
D
1861-1865
E
1881-1885
Açıklama:
Amerikan İç Savaşı(1861-1865) ABD’nin ulusal yayılma politikasını belli bir süre kesintiye uğratmıştır. İç Savaş’tan sonraki ilk yayılma girişimi Alaska ile gerçekleşmiştir. ABD, Rusya ile 1867’de yaptığı antlaşmayla Rus Amerikasını (Alaska) 7.200.000 dolar karşılığında kendi topraklarına katmıştır
Soru 49
ABD, kaç yılında Hawaii’yi vesayeti altına almış sonra da Pearl Harbor’u gelecekteki donanma üssü olarak yapılandırmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1887
B
1888
C
1889
D
1890
E
1891
Açıklama:
ABD, 1887’de Hawaii’yi vesayeti altına almış sonra da Pearl Harbor’u gelecekteki donanma üssü olarak yapılandırmaya başlamıştır.
Soru 50
1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, aşağıdaki hangi ülkelerin egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir?
I. Küba
II. Porto Rico
III. Filipinler
IV. Japonya
V. Guam adaları
I. Küba
II. Porto Rico
III. Filipinler
IV. Japonya
V. Guam adaları
Seçenekler
A
I.-II.
B
I.- II.-III.
C
I.-II.-III.-IV.
D
I.-II.-III.-V.
E
I.-II.-III.-IV.-V.
Açıklama:
1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir.
Soru 51
Versay Antlaşması ile Almanya, hangi adalardaki vesayetini Japonya’ya devretmiştir?
I. Marshall
II. Guam
III. Mariana
IV. Filipinler
V. Caroline
I. Marshall
II. Guam
III. Mariana
IV. Filipinler
V. Caroline
Seçenekler
A
I.- II.- III.
B
I.- III.- V.
C
II.- III.- IV.
D
III.- IV.- V.
E
I.- II. III.- IV. -V.
Açıklama:
Versay Antlaşması ile Almaya, Pasifik’teki Marshall, Caroline ve Mariana adalarındaki vesayetini Japonya’ya devretmiştir.
Soru 52
Tanımazlık doktrini aşağıdaki ülkelerden hangisi için çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Japonya
C
Çin
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
ABD, Japonya’nın Mançurya’da kurdurduğu kukla Mançuko devletini tanımayacağını belirtmiş ve tanımazlık doktrinini ortaya atmıştır. Çünkü Mançurya’nın işgaliyle birlikte hem Çin’in toprak bütünlüğü tehlikeye girmiş hem de ABD’nin ticari çıkarları açısından çok önem verdiği “açık kapı politikası” zarar görmeye başlamıştır. Bu noktada ABD’nin tanımazlık politikasına diğer büyük devletlerin destek vermesi önem taşımaktaydı. Bu konuda Fransa çekimser kalırken İngiltere kısa bir tereddütten sonra Amerikan politikasına destek vermiştir. Ancak bu politikalar Japonya üzerinde yeterince etkili olamamıştır.
Soru 53
Soğuk savaş dönemi hangi yıllar arasındadır?
Seçenekler
A
1945-1990
B
1947-1990
C
1950-1995
D
1955-1995
E
1957-1997
Açıklama:
Soğuk savaş dönemi 1945-1990 yılları arasındadır.
Soru 54
Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1945
B
1947
C
1957
D
1967
E
1977
Açıklama:
Komünist blok dışında kalan Güneydoğu Asya ülkelerinin 1967 yılında kurduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) Asya’daki en başarılı bölgesel örgüt niteliğini taşımaktadır. Soğuk Savaş koşullarında komünizme karşı dayanışmayı temel bir öncelik olarak değerlendiren ASEAN, 1990’lı yılların başından itibaren önceliğini ekonomik entegrasyona vermiştir. Bu çerçevede sosyalist rejimlerin halen iktidarda olduğu Vietnam, Kamboçya, Laos ve Myanmar üyeliğe kabul edilmiştir. 1990’lı yıllarda ASEAN’ın siyasi önceliği komünizmin yayılmasını engellemekten Çin’i dengelemeye doğru kaymıştır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi ile Amerika Birleşik Devletleri bir anda dünya gücü konumuna yükselmiştir?
Seçenekler
A
1919 Paris Barış Konferansı ile
B
1898 İspanyol-Amerikan Savaşı ile
C
ABD'nin 1917’de I. Dünya Savaşı’na girdiği yıl ile
D
1921 Washington Konferansı’yla
E
1900 yılında Çin’de patlak veren Boxer ayaklanması ile
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. 1898 İspanyol-Amerikan Savaşı, ABD’yi bir anda “dünya gücü” konumuna yükseltmiştir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi ile ABD ilk defa yeni kazandığı ülkelerin halklarına vatandaşlık garantisi vermemiştir?
Seçenekler
A
1954 yılında imzalanan Ortak Güvenlik Antlaşması ile
B
1951 San Francisco Antlaşması ile
C
1921 Washington Konferansı ile
D
1898 Paris Barış Antlaşması ile
E
1895 Shimonoseki Antlaşması ile
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. 1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir. ABD ilk defa yeni kazandığı ülkelerin halklarına vatandaşlık garantisi vermemiştir.
Soru 57
ABD’nin Asya’da komünizmin yayılmasını engelleme stratejisini ilk olarak aşağıdakilerden hangisinde uygulanmıştır?
Seçenekler
A
II. Dünya Savaşı'nda
B
Fransız İhtilali'nde
C
Kore Savaşı’nda
D
I. Dünya Savaşı'nda
E
Japonya’nın 1931 yılında Mançurya'yı işgali ile
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. ABD’nin Asya’da komünizmin yayılmasını engelleme stratejisi ilk olarak 1950’de patlak veren Kore Savaşı’nda uygulanmıştır.
Soru 58
ABD II. Dünya Savaşı’na girince kendisine Asya’da müttefik olarak seçtiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Japonya
B
Çin
C
Sovyetler Birliği
D
Türkiye
E
Vietnam
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. ABD II. Dünya Savaşı’na girince kendisine Asya’da müttefik olarak Çin’i seçmiştir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi 1945 yılı sonrasında Sovyetler Birliği öncülüğündeki komünist bloğun Asya’daki ilerlemesini durdurmada ileri karakol durumuna yükselmiştir?
Seçenekler
A
Kore
B
Mançurya
C
Vietnam
D
Japonya
E
Çin
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. 1945 sonrasında Japonya, Sovyetler Birliği öncülüğündeki komünist bloğun Asya’daki ilerlemesini durdurmada ileri karakol durumuna yükselmiştir. Özellikle Çin’deki komünist devrim ile Kore ve Vietnam savaşları ABD-Japonya ortaklığını pekiştirmiştir.
Soru 60
Soğuk Savaş sonrası dönemde Doğu Asya’da Kore’den sonra en önemli anlaşmazlık konusu yaşanan ülke aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Tayvan
B
Mançurya
C
Endonezya
D
Japonya
E
Hindistan
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Doğu Asya’da Kore’den sonra en önemli anlaşmazlık konusu Tayvan’dır. Eğer Kore birleşmesi yakın bir gelecekte gerçekleşirse Tayvan sorunu Çin ve ABD’nin bölge politikalarını yönlendirmede belirleyici olacaktır.
Soru 61
ABD tanımazlık doktrinini hangi ülkeye karşı ortaya atmıştır?
Seçenekler
A
Tayvan
B
Hindistan
C
Sovyetler Birliği
D
Endonezya
E
Japonya
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. ABD, Japonya’nın Mançurya’da kurdurduğu kukla Mançuko devletini tanımayacağını belirtmiş ve tanımazlık doktrinini ortaya atmıştır.
Soru 62
Almanya, hangi antlaşma ile Pasifik’teki Marshall, Caroline ve Mariana adalarındaki vesayetini Japonya’ya devretmiştir?
Seçenekler
A
Amerikan-Japon Güvenlik Antlaşması
B
Paris Barış Antlaşması
C
San Francisco Antlaşması
D
Dokuz Devlet Antlaşması
E
Versay Antlaşması
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır.
Soru 63
ABD, Hawaii’yi hangi tarihte vesayeti altına almıştır?
Seçenekler
A
1885
B
1886
C
1887
D
1888
E
1889
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. ABD, 1887’de Hawaii’yi vesayeti altına almıştır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi ile İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir?
Seçenekler
A
1921 Washington Konferansı
B
1898 Paris Barış Antlaşması
C
1905 Portsmouth Antlaşması
D
1908 Root-Takahira Anlaşması
E
1919 Paris Barış Konferansı
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. 1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir.
Soru 65
ABD’nin gelecekte dünya politikasına dâhil olacağının somut bir işareti sayılan ilke hangisidir?
Seçenekler
A
Monroe Doktrini
B
Kendi Kaderini Tayin Hakkı
C
Açık Denizlerde Serbestlik
D
Açık Kapı Politikası
E
En Çok Gözetilen Ulus Kaydı
Açıklama:
1823 Monroe Doktrini aslında ABD’nin gelecekte dünya politikasına dâhil olacağının somut bir işaretidir.
Soru 66
19. yüzyılın başında konan hangi ilkeye göre Çin hiçbir büyük gücün sömürgesi olmayacak ve Çin’deki ticari haklardan bütün ülkeler eşit bir şekilde yararlanacaktı?
Seçenekler
A
Monroe Doktrini
B
Açık Kapı Politikası
C
En Çok Gözetilen Ulus Kaydı
D
Kendi Kaderini Tayin Hakkı
E
Afyon Savaşları
Açıklama:
Açık Kapı Politikası: 19. yüzyılın başında konan bu ilkeye göre Çin hiçbir büyük gücün sömürgesi olmayacak ve Çin’deki ticari haklardan bütün ülkeler eşit bir şekilde yararlanacaktı.
Soru 67
Hangi olayla İngiltere Çin’i tamamen dışa açılmaya zorlamış ve ABD de bu sayede ticari haklar elde etmeyi başarmıştır?
Seçenekler
A
Açık Kapı Politikası
B
Kendi Kaderini Tayin Hakkı
C
Açık Denizlerde Serbestlik
D
En Çok Gözetilen Ulus Kaydı
E
Afyon Savaşları (1839-1842)
Açıklama:
Afyon Savaşları’yla (1839-1842) İngiltere Çin’i tamamen dışa açılmaya zorlamış ve ABD de bu sayede benzer ticari haklar elde etmeyi başarmıştır.
Soru 68
1854’te imzalanan Yokohama Antlaşması’yla Japonya, ilk olarak hangi ülkeye en çok gözetilen ulus statüsü vermiştir?
Seçenekler
A
Çin
B
İngiltere
C
Rusya
D
Hollanda
E
ABD
Açıklama:
İngiltere’ye direnen Çin’in başına gelenleri iyi bilen Japonya, ABD’ye karşı bir direnç göstermemiş ve 1854’te imzalanan Yokohama Antlaşması’yla bu ülkeye en çok gözetilen ulus (the most-favored-nation clause - en ziyâde müsâadeye mazhar
millet şartı) statüsü vermiştir. Japonya, ABD’ye yapılan bu antlaşmadan kısa bir süre sonra İngiltere, Rusya ve Hollanda’ya da benzer ayrıcalıkları tanımıştır
millet şartı) statüsü vermiştir. Japonya, ABD’ye yapılan bu antlaşmadan kısa bir süre sonra İngiltere, Rusya ve Hollanda’ya da benzer ayrıcalıkları tanımıştır
Soru 69
ABD, Rusya ile 1867’de yaptığı antlaşmayla hangi bölgeyi 7.200.000 dolar karşılığında kendi topraklarına katmıştır?
Seçenekler
A
Oregon
B
Kaliforniya
C
Alaska
D
Louisiana
E
Florida
Açıklama:
İç Savaş’tan sonraki ilk yayılma girişimi Alaska ile gerçekleşmiştir. ABD, Rusya ile 1867’de yaptığı antlaşmayla Rus Amerikasını (Alaska) 7.200.000 dolar karşılığında kendi topraklarına katmıştır
Soru 70
1898 Paris Barış Antlaşması hangi ülkeler arasında olmuştur?
Seçenekler
A
ABD-İspanya
B
ABD-Rusya
C
Çin-Japonya
D
ABD-Çin
E
Çin-Kore
Açıklama:
1898 Paris Barış Antlaşması’yla İspanya, Karayipler’deki Küba ve Porto Rico ile Pasifik’teki Filipinler ve Guam adalarındaki egemenlik hakkını ABD’ye devretmiştir.
Soru 71
1931 yılında Çin’in Mançurya bölgesini işgal eden Japonya, burada Mançuko adı altında kukla bir devlet kurdurmuştur. ABD’nin ortaya attığı ve Milletler Cemiyeti tarafından da kabul edilen hangi olayla, hiçbir surette Mançuko devletinin tanınmayacağını ilan etmiştir?
Seçenekler
A
Tanımazlık Doktrini
B
Washington Konferansı
C
Soğuk Savaş Dönemi
D
Root-Takahira Anlaşması
E
Versay Antlaşması
Açıklama:
1931 yılında Çin’in Mançurya bölgesini işgal eden Japonya, burada Mançuko adı altında kukla bir devlet kurdurmuştur. ABD’nin ortaya attığı ve Milletler Cemiyeti tarafından da kabul edilen Tanımazlık Doktriniyle, hiçbir surette Mançuko devletinin tanınmayacağını ilan ediyordu.
Soru 72
ABD hangi olaydan sonra Japonya ve Almanya'ya karşı savaş açmıştır?
Seçenekler
A
Japonya, Hainan Adası’nı ve Güney Çin Denizi’ndeki Spratly Adalarını işgal ettikten sonra
B
Mançurya ve 1937 Çin işgalleri
C
Japonya’nın Güneydoğu Asya’yı işgal hazırlığında olması
D
Berlin-Roma-Tokyo Mihveri
E
Peral Harbor Baskını
Açıklama:
ABD, Aralık 1941’deki Peral Harbor baskınından sonra Japonya ve Almanya’ya karşı savaş ilan etmiştir.
Soru 73
Komünist blok dışında kalan Güneydoğu Asya ülkelerinin 1967 yılında kurduğu ve amacı Soğuk Savaş koşullarında komünizme karşı dayanışmayı temel bir öncelik olarak değerlendiren örgüt hangisidir?
Seçenekler
A
ASEAN
B
APEC
C
SEATO
D
BM Genel Kurulu
E
Trans-Pasifik Ortaklığı
Açıklama:
Komünist blok dışında kalan Güneydoğu Asya ülkelerinin 1967 yılında kurduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) Asya’daki en başarılı bölgesel örgüt niteliğini taşımaktadır. Soğuk Savaş koşullarında komünizme karşı dayanışmayı temel bir öncelik olarak değerlendiren ASEAN, 1990’lı yılların başından itibaren önceliğini ekonomik entegrasyona vermiştir.
Soru 74
Seçeneklerden hangisi Çin'in ABD ile olan küresel rekabetinin bölge ilişkilerine yansıyan rahatsızlıklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
ABD’nin bölgedeki tek taraflı hareketleri
B
NATO yayılması
C
Güçlenen ABD-Japonya ittifakı
D
Füze savunma sistemleri
E
ABD'nin SEATO üyeliği
Açıklama:
Pekin’in Washington ile olan küresel rekabetinin bölge ilişkilerine yansıyan bazı yönleri bulunmaktadır. Çin, ABD’nin tek taraflı hareketlerinden, NATO yayılmasından, güçlenen ABD-Japonya ittifakından ve buna bağlı olarak kurulan füze savunma sistemlerinden rahatsızlık duymaktadır.
Soru 75
ABD'nin bağımsızlık sonrasında uyguladığı barışçı ve yalnızcı dış politika, aşağıdakilerden hangisini içermemekteydi?
Seçenekler
A
Amerikan kıtasında genişlemek
B
Serbest dış ticareti geliştirmek
C
Kendi kaderini tayin hakkını gözetmek
D
Üçüncü ülkelere müdahale etmek
E
Avrupalı büyük güçlerin savaşlarına karışmak
Açıklama:
Bağımsızlık sonrasında ABD’nin izlediği dış politikası “barışçı ve yalnızcı” olarak tanımlanmaktadır. Buradaki barışçılık ve yalnızcılık, Avrupalı büyük güçlerin
savaşlarına ve ittifaklarına karışmama şeklinde anlaşılmalıdır. ABD kendi ülkesinin ve vatandaşlarının çıkarlarını korumak için diğer Avrupalı güçlerle birlikte üçüncü ülkelere müdahalelerde bulunabiliyordu. Bu tür faaliyetleri “gayri siyasi müdahale” olarak tanımlandığı için Amerikan dış politikası açısından bir meşruiyet sorunu ortaya çıkmıyordu.
Avrupalı büyük güçlerin savaşlarına karışmak
savaşlarına ve ittifaklarına karışmama şeklinde anlaşılmalıdır. ABD kendi ülkesinin ve vatandaşlarının çıkarlarını korumak için diğer Avrupalı güçlerle birlikte üçüncü ülkelere müdahalelerde bulunabiliyordu. Bu tür faaliyetleri “gayri siyasi müdahale” olarak tanımlandığı için Amerikan dış politikası açısından bir meşruiyet sorunu ortaya çıkmıyordu.
Avrupalı büyük güçlerin savaşlarına karışmak
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi, bağımsızlık sonrasında ABD'nin dış politikaya yönelik olarak savunduğu temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Amerikan kıtasında genişlemeyi sürdürme
B
Milletlerin kendi kaderini tayin hakkını savunma
C
Avrupalı büyük güçlerin ittifaklarında denge oluşturma
D
Sorunları barışçıl yollarla çözme
E
Açık denizlerde serbestlik
Açıklama:
Bağımsızlık sonrasında ABD’nin izlediği dış politikası “barışçı ve yalnızcı” olarak tanımlanmaktadır. Buradaki barışçılık ve yalnızcılık, Avrupalı büyük güçlerin
savaşlarına ve ittifaklarına karışmama şeklinde anlaşılmalıdır. ABD tarafsız kalmıştır.
Avrupalı büyük güçlerin ittifaklarında denge oluşturma
savaşlarına ve ittifaklarına karışmama şeklinde anlaşılmalıdır. ABD tarafsız kalmıştır.
Avrupalı büyük güçlerin ittifaklarında denge oluşturma
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi, Japonya'nın ABD'nin etkisiyle dışa açılmasında önemli dönüm noktalarından ilkidir?
Seçenekler
A
ABD'ye en çok gözetilen ulus statüsü verilmesi
B
Meeiji Restorasyonu ile toplumsal reformun başlaması
C
Emperyalist politikaların uygulanmaya başlanması
D
ABD İç Savaşı'nın başlaması
E
Japon limanlarının stratejik öneminin artması
Açıklama:
1854’te imzalanan Yokohama Antlaşması’yla ABD'ye en çok gözetilen ulus (Most Favoured Nation Clause-MFNC) statüsü verilmiştir. Japonya, ABD’ye yapılan bu antlaşmadan kısa bir süre sonra İngiltere, Rusya ve Hollanda’ya da benzer ayrıcalıkları tanımıştır.
ABD'ye en çok gözetilen ulus statüsü verilmesi
ABD'ye en çok gözetilen ulus statüsü verilmesi
Soru 78
1905-1945 yılları arasında Asya'da rekabet halinde olan iki yükselen güç aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
İngiltere ve Rusya
B
Çin ve Japonya
C
ABD ve Japonya
D
ABD ve Rusya
E
Rusya ve Çin
Açıklama:
1905 yılına kadar Japonya’ya karşı olumlu yaklaşan ABD, bu tarihten itibaren Japonya’ya şüphe ile bakmaya başlayacaktır. Özellikle Çin üzerindeki rekabet bu iki ülke arasındaki gerilimi tırmandıracak ve II. Dünya Savaşı sırasında birbirleriyle savaşmasına yol açacaktır. 20. yüzyılın başlarında Asya’nın büyük kısmında Avrupalı devletler hâkimken iki yükselen güç ABD ve Japonya bölgede nüfuzlarını artırmak için uğraşıyorlardı. Zamanla Avrupalı devletler Asya kıtasında güçlerini kaybetmeye başlayacaklar ve ABD ve Japonya birbirlerinin esas rakipleri hâline geleceklerdir.
Soru 79
ABD'nin geleneksel dış politikasını değiştirmesine; Avrupa ve Asya'da aktif politika izleyerek II. Dünya Savaşı'na girmesine neden olan temel ekonomi politik faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hollanda ve Fransa'nın Asya'daki sömürgelerinde güç boşluğu oluşması
B
Güneydoğu Asya'daki olası Japon hakimiyeti
C
ABD'nin Avrupa'nın iç sorunlarına karışmaması
D
ABD ticaretinin Alman ve Japon işgalleriyle darbe alması
E
Açık denizlerde serbestlik ilkesinin zarar görmesi
Açıklama:
II. Dünya Savaşı sırasında Avrupa’da Almanya’nın Asya’da da Japonya’nın işgal hareketleri, ABD’nin temel çıkarlarına yönelik büyük bir tehdit oluşturuyordu. Amerikan ekonomisi için vazgeçilmez bir ilke olan açık denizlerde serbestlik ve uluslararası ticaretin gelişmesi büyük bir darbe yemek üzereydi. Atlantik’te Alman savaş gemileri ve denizaltıları ve Pasifik’te Japon donanması serbest ticareti engelleyici bazı faaliyetlere girişmişlerdi. Japonya’nın 1931 Mançurya ve 1937 Çin işgalleri, ABD’nin üzerinde hassasiyetle durduğu “açık kapı politikasını” devre dışı bırakmıştı. Yine Japonya’nın Güneydoğu Asya’yı işgal hazırlığında olması ABD’yi kesin bir tercih yapmaya zorlamıştır.
ABD ticaretinin Alman ve Japon işgalleriyle darbe alması
ABD ticaretinin Alman ve Japon işgalleriyle darbe alması
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD ve Japonya arasındaki ittifakı güçlendiren nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çin komünist devrimi
B
Kore Savaşı
C
Japon ordusunun tasfiyesi
D
Batı Avrupa ile gerilen ilişkiler
E
Vietnam Savaşı
Açıklama:
1945 sonrasında Japonya, Sovyetler Birliği öncülüğündeki komünist bloğun Asya’daki ilerlemesini durdurmada ileri karakol durumuna yükselmiştir. Özellikle Çin’deki komünist devrim ile Kore ve Vietnam savaşları ABD-Japonya ortaklığını pekiştirmiştir. Başbakan Yoshida Shigaru önderliğindeki Japonya, ABD’nin siyasi ve askerî alandaki üstün konumunu kabullenerek tüm dikkatini ekonomik kalkınmaya yöneltmiştir. Artık Japon dış politikası, ekonomik dış politika ile eşdeğer anlama gelmiştir. Kore Savaşı’nda izlenecek stratejiye ilişkin olarak ABD’de yoğun bir tartışma yaşanmaktaydı. General McArthur’un başını çektiği bir grup, Milliyetçi Çin birliklerinin ve bölgede konuşlanmış bulunan hava ve deniz kuvvetlerinin kullanılarak Komünist Çin rejimini çökertme harekâtına girişilmesini savunuyordu. Batı Avrupa’daki müttefiklerin yoğun muhalefeti karşısında Başkan Truman, Çin’le topyekûn bir savaşa yol açabilecek ve Sovyetler Birliği ile olan gerginliği körükleyecek böyle bir harekete izin v
Batı Avrupa ile gerilen ilişkiler
Batı Avrupa ile gerilen ilişkiler
Soru 81
ABD'nin Batı Pasifik'te bağımsız bir devlet olarak tanımamasına rağmen siyasi ve ekonomik olarak desteklediği stratejik ortağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vietnam
B
Güney Kore
C
Filipinler
D
Japonya
E
Tayvan
Açıklama:
Tayvan’ın bağımsızlığını koruması ABD gibi büyük bir devletin desteği ile olmuştur. Çin Komünist kuvvetlerinin Tayvan adasını işgal etmesini engellemek için ABD, Kore Savaşı’nın başladığı 1950’den itibaren 7. Filoyu Tayvan boğazında mevzilendirmiştir. 1954 yılında imzalanan Ortak Güvenlik Antlaşmasıyla Tayvan hem kendi güvenliğini sağlamış hem de aynı zamanda ABD’nin bölgedeki en önemli müttefiklerinden bir hâline gelmiştir. Tayvan için uluslararası meşruiyet açısından esas kötüye gidiş, 1969 Nixon Doktrini ile başlamıştır. ABD’nin Sovyetler Birliği’ni çevrelemek adına ÇHC ile yakınlaşmaya başlaması bir dizi önemli gelişmeyi de beraberinde getirmiştir. Ekim 1971’de BM Genel Kurulu çoğunlukla aldığı bir kararla ÇHC’yi üyeliğe kabul etmiş ve aynı zamanda Çin Cumhuriyeti’ni (Tayvan) üyelikten çıkarmıştır. ABD resmî olarak bağımsız bir devlet olarak tanımamakla birlikte Tayvan’ın siyasi ve ekonomik açıdan fiilen bağımsız bir devlet gibi yaşamasına fırsat tanımıştır.
Soru 82
ABD'nin Asya ve Pasifik'te, Batı Avrupa'daki gibi bir işbirliği yapılanmasına gidememiş olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk Savaşta sadece Japonya'nın güvenliğini ABD'ye emanet etmesi
B
Asya’da mesafeli ve rekabete dayalı ikili ilişkilerle yürütülen bir dış politika anlayışının hakim olması
C
Sovyetler Birliği ve Çin'in ittifak içerisinde olması
D
ABD'nin Kore Savaşına katılması
E
ABD'nin Asyalı ülkelere ekonomik destek sunmaması
Açıklama:
Pasifik’te ABD’nin genel bir stratejisi olmakla birlikte, Asya ülkeleriyle belli ilkeler etrafında toplanması mümkün olmamıştır. ABD’nin Asya’ya olan ilgisi, 1993’te Asya devlet ve hükümet başkanlarının katıldığı bir toplantıda, Başkan Bill Clinton tarafından gerçekleştirilen Pasifik Topluluğu teklifi ile yeni bir açılıma sahne olmuştur. Ancak Avrupa’daki gibi liberal kurumsal işbirliği anlayışının tam gelişmediği Asya’da böyle bir düşünceyi uygulamak zor gözükmektedir. Çünkü Asya’da hâlâ mesafeli ve rekabete dayalı ikili ilişkilerle yürütülen bir dış politika anlayışı hâkimdir.
Asya’da mesafeli ve rekabete dayalı ikili ilişkilerle yürütülen bir dış politika anlayışının hakim olması
Asya’da mesafeli ve rekabete dayalı ikili ilişkilerle yürütülen bir dış politika anlayışının hakim olması
Soru 83
Komünist blok dışında kalan Güneydoğu Asya ülkelerinin 1967 yılında kurduğu Asya’daki en başarılı bölgesel örgüt niteliğini taşıyan ekonomik entegrasyon öncelikli örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği Örgütü (APEC)
B
Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN)
C
Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı (SEATO)
D
Pasifik Topluluğu
E
Trans-Pasifik Ortaklığı
Açıklama:
Komünist blok dışında kalan Güneydoğu Asya ülkelerinin 1967 yılında kurduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) Asya’daki en başarılı bölgesel örgüt niteliğini taşımaktadır. Soğuk Savaş koşullarında komünizme karşı dayanışmayı temel bir öncelik olarak değerlendiren ASEAN, 1990’lı yılların başından itibaren önceliğini ekonomik entegrasyona vermiştir. 1990’lı yıllarda ASEAN’ın siyasi önceliği komünizmin yayılmasını engellemekten Çin’i dengelemeye doğru kaymıştır.
Soru 84
ABD ile küresel ekonomik rekabetine ve uzun bağımsız dış politika tarihine rağmen, bölgesel rakiplerine karşı bir denge oluşturduğu için ABD’nin Asya işlerine karışmasına bütünüyle karşı çıkmayan yükselen güç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Japonya
C
Çin
D
Güney Kore
E
Hindistan
Açıklama:
Çin, ABD’nin tek taraflı hareketlerinden, NATO yayılmasından, güçlenen ABD-Japonya ittifakından ve buna bağlı olarak kurulan füze savunma sistemlerinden rahatsızlık duymaktadır. En uzun bağımsız dış politika tarihine sahip olan ve dış politikasını geleneksel ulusal çıkarları üzerine oturtan Çin, çekindiği komşuları Rusya, Japonya ve Hindistan’a karşı bir denge oluşturduğu için ABD’nin Asya işlerine karışmasına bütünüyle karşı çıkmamaktadır.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi 1960’lı yıllarda sert bir şekilde yaşanan Çin-Sovyet ihtilafının sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çin’in ABD ile yakınlaşması
B
Eskiden kalma sınır ihtilafları
C
Komünist dünyaya liderlik yapma yarışı
D
Sovyetler Birliği’nin Çin üzerinde nüfuz kurmaya çalışması
E
İki ülke arasında sosyalizme ilişkin yorum farklarının ortaya çıkması
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
Çin’in ABD ile yakınlaşması, 1960’lı yıllarda sert bir şekilde yaşanan Çin-Sovyet ihtilafının sebeplerinden biri değildir.
Çin’in ABD ile yakınlaşması, 1960’lı yıllarda sert bir şekilde yaşanan Çin-Sovyet ihtilafının sebeplerinden biri değildir.
Soru 2
Monroe Doktrini hangi yıl ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1823
B
1677
C
1788
D
1800
E
1924
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
Monroe Doktrini 1823 yılında ilan edilmiştir.
Monroe Doktrini 1823 yılında ilan edilmiştir.
Soru 3
Japonya 1854 tarihli Yokohama Antlaşması’yla aşağıdaki hangi ülkeye en çok gözetilen ulus statüsü vermiştir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Fransa
D
İspanya
E
Portekiz
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
Japonya, 1854 tarihli Yokohama Antlaşması’yla ABD'ye en çok gözetilen ulus statüsü vermiştir.
Japonya, 1854 tarihli Yokohama Antlaşması’yla ABD'ye en çok gözetilen ulus statüsü vermiştir.
Soru 4
1889 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Samoa Adaları aşağıdaki hangi üç ülkenin ortak vesayeti altına alınmıştır?
Seçenekler
A
Almanya, İngiltere ve ABD
B
Almanya, İngiltere ve Fransa
C
Fransa, İngiltere ve ABD
D
Almanya, Fransa ve ABD
E
Fransa, ABD ve Japonya
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
1889 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Samoa Adaları, Almanya, İngiltere ve ABD'nin ortak vesayeti altına alınmıştır.
1889 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Samoa Adaları, Almanya, İngiltere ve ABD'nin ortak vesayeti altına alınmıştır.
Soru 5
ABD I. Dünya Savaşı’nda İngiltere ve Fransa’nın yanında aşağıdaki hangi ülkeye kaşı savaşmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
Japonya
C
Çin
D
Rusya
E
Güney Afrika
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
ABD I. Dünya Savaşı’nda İngiltere ve Fransa’nın yanında Almanya'ya kaşı savaşmıştır.
ABD I. Dünya Savaşı’nda İngiltere ve Fransa’nın yanında Almanya'ya kaşı savaşmıştır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sırasında ABD’nin Çin’i müttefik olarak seçmesinin sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
japonya’nın Çin’i işgal etmesini engellemek
B
Savaş sonrası dönemde Asya’da Çin’i güçlü bir ortak haline getirmek
C
Çin’in bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korumak
D
Asya güç dengesini sağlamada Çin’in desteğini almak
E
Çin üzerinde tek başına nüfuz kurmak
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
Çin üzerinde tek başına nüfuz kurmak, II. Dünya Savaşı sırasında ABD’nin Çin’i müttefik olarak seçmesinin sebeplerinden biri değildir.
Çin üzerinde tek başına nüfuz kurmak, II. Dünya Savaşı sırasında ABD’nin Çin’i müttefik olarak seçmesinin sebeplerinden biri değildir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi 1960’lı yıllarda sert bir şekilde yaşanan Çin-Sovyet ihtilafının sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eskiden kalma sınır ihtilafları
B
Çin’in ABD ile yakınlaşması
C
Komünist dünyaya liderlik yapma yarışı
D
Sovyetler Birliği’nin Çin üzerinde nüfuz kurmaya çalışması
E
İki ülke arasında sosyalizme ilişkin yorum farklarının ortaya çıkması
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
Çin’in ABD ile yakınlaşması, 1960’lı yıllarda sert bir şekilde yaşanan Çin-Sovyet ihtilafının sebeplerinden biri değildir.
Çin’in ABD ile yakınlaşması, 1960’lı yıllarda sert bir şekilde yaşanan Çin-Sovyet ihtilafının sebeplerinden biri değildir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi 1894 Çin-Japon Savaşının sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Japonya Çin’in toprak bütünlüğünü tanımıştır.
B
Doğu Asya’da Rus-Japon rekabeti kızışmıştır.
C
Mançurya Japonya’nın egemenliğine geçmiştir.
D
İngiltere ve Japonya arasındaki işbirliği hızlanmıştır.
E
Kore, Çin’den bağımsızlığını kazanmıştır.
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
1894 Çin-Japon Savaşının sonuçlarından biri, Kore'nin Çin’den bağımsızlığını kazanmasıdır.
1894 Çin-Japon Savaşının sonuçlarından biri, Kore'nin Çin’den bağımsızlığını kazanmasıdır.
Soru 9
ABD, 1931 yılında aşağıdaki hangi ülkenin Mancurya’da kurduğu devleti tanımayacağını açıklamıştır?
Seçenekler
A
Japonya
B
Rusya
C
Almanya
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
ABD, 1931 yılında Japonya'nın Mancurya’da kurduğu devleti tanımayacağını açıklamıştır.
ABD, 1931 yılında Japonya'nın Mancurya’da kurduğu devleti tanımayacağını açıklamıştır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi 1894 Çin-Japon Savaşının sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Kore, Çin’den bağımsızlığını kazanmıştır.
B
Japonya Çin’in toprak bütünlüğünü tanımıştır.
C
Doğu Asya’da Rus-Japon rekabeti kızışmıştır.
D
Mançurya Japonya’nın egemenliğine geçmiştir.
E
İngiltere ve Japonya arasındaki işbirliği hızlanmıştır.
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
1894 Çin-Japon Savaşının sonuçlarından biri, Kore'nin Çin’den bağımsızlığını kazanmasıdır.
1894 Çin-Japon Savaşının sonuçlarından biri, Kore'nin Çin’den bağımsızlığını kazanmasıdır.
Soru 11
"Yumuşak dengeleme" (soft balancing) diye de tabir edilen bir yaklaşımla, ABD’nin tercih ve çıkarları ile tam olarak örtüşmeyen dış politika kararları almaya başlayan ülke grupları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orta doğu ülke grupları
B
Uzak doğu ülke grupları
C
Latin Amerika ülke grupları
D
Orta Avrupa ülke grupları
E
Balkan ülkeleri
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
"Yumuşak dengeleme" (soft balancing) diye de tabir edilen bir yaklaşımla, ABD’nin tercih ve ç›karları ile tam olarak örtüşmeyen dış politika kararları almaya başlayan ülke grupları Latin Amerika ülke gruplarıdır.
"Yumuşak dengeleme" (soft balancing) diye de tabir edilen bir yaklaşımla, ABD’nin tercih ve ç›karları ile tam olarak örtüşmeyen dış politika kararları almaya başlayan ülke grupları Latin Amerika ülke gruplarıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika’nın İspanya’dan bağımsızlılğını ilan ettiği yıllardır?
Seçenekler
A
1810-1820
B
1640-1650
C
1900-1950
D
1790-1800
E
1510-1595
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
Latin Amerika’nın İspanya’dan bağımsızlılğını ilan ettiği yıllar 1810-1820 yıllarıdır.
Latin Amerika’nın İspanya’dan bağımsızlılğını ilan ettiği yıllar 1810-1820 yıllarıdır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin hegemonyasını genişletme misyonunu daha da kolaylaştırmıştır?
Seçenekler
A
Latin Amerika’daki elitler arasında yaşanan bölünmüşlük
B
Latin Amerika’daki Merkeziyetçi, hiyerarşik yapı
C
Aydınlanma etkisiyle daha Liberal, Pozitivist,Rasyonel, uygulamaların hayata geçmesi
D
Latin Amerika son derece katı yorumlarla gerek dinî gerekse sosyal konularda oldukça dogmatik pozisyonlar benimsenmesi
E
Merkeziyetçi, hiyerarşik yapının benimsenmesi
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
Latin Amerika’daki elitler arasında yaşanan bölünmüşlük, ABD’nin hegemonyasını genişletme misyonunu daha da kolaylaştırmıştır.
Latin Amerika’daki elitler arasında yaşanan bölünmüşlük, ABD’nin hegemonyasını genişletme misyonunu daha da kolaylaştırmıştır.
Soru 14
"Amerika Amerikalılarındır" şeklinde özetlenebilecek slogan aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Monroe Doktrini
B
İri Sopa Diplomasisi’ (Big Stick Diplomacy)
C
İyi Komşuluk Siyaseti (Good Neighbor Policy) doktrini
D
Truman Doktrini
E
Amerikan Devletleri Organizasyonu (Organization of American States -OAS)
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
"Amerika Amerikalılarındır" şeklinde özetlenebilecek slogan Monroe Doktrinidir.
"Amerika Amerikalılarındır" şeklinde özetlenebilecek slogan Monroe Doktrinidir.
Soru 15
Uluslararası kuruluşlarda, ekonomik ilişkilerde veya diplomatik alanda muhalif tavır alınmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Soft Balancing
B
Arka Bahçe
C
Hard Balancing
D
Conquistadores
E
Encomienda
Açıklama:
Latin Amerikan’ın Tarihsel Arkaplanını özetleyebileceksiniz.
Uluslararası kuruluşlarda, ekonomik ilişkilerde veya diplomatik alanda muhalif tavır alınmasına "Soft Balancing" denilmektedir.
Uluslararası kuruluşlarda, ekonomik ilişkilerde veya diplomatik alanda muhalif tavır alınmasına "Soft Balancing" denilmektedir.
Soru 16
İlber yarımadası kökenli olan beyaz anne-babadan ancak Latin Amerika'da doğanlara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Aborjin
B
Melez
C
İlber
D
Kreole
E
Amerikalı
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
İlber yarımadası kökenli olan beyaz anne-babadan ancak Latin Amerika'da doğanlara Kreole denilmektedir.
İlber yarımadası kökenli olan beyaz anne-babadan ancak Latin Amerika'da doğanlara Kreole denilmektedir.
Soru 17
1823 yılında ABD Başkanının ismi ile anılan "Amerika Amerikalılarındır"sloganı ile özetlenebilecek doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
James Doktirini
B
Monroe Doktirini
C
Roosvelt Doktirini
D
Good Neighbor Policy
E
Cardenes Doktirini
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
1823 yılında ABD Başkanının ismi ile anılan "Amerika Amerikalılarındır"sloganı ile özetlenebilecek doktrin Monroe Doktirinidir.
1823 yılında ABD Başkanının ismi ile anılan "Amerika Amerikalılarındır"sloganı ile özetlenebilecek doktrin Monroe Doktirinidir.
Soru 18
"Chicago Boys" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
General Pinochet döneminde Şili ekonomisini neoliberal prensiplere göre yeniden düzenleyen ekip.
B
Küba Devrimi sonrasında Florida'ya iltica eden kişiler.
C
Önde gelen realist uluslararası teorisyenler.
D
İktisadi krizi önlemeye çalışan ekonomistler.
E
Sağlık ve eğitim alanlarındaki öncüler.
Açıklama:
Soğuk Savaş Döneminde ABD-Latin Amerika İlişkilerini tanımlayabileceksiniz.
General Pinochet döneminde Şili ekonomisini neoliberal prensiplere göre yeniden düzenleyen ekiptir.
General Pinochet döneminde Şili ekonomisini neoliberal prensiplere göre yeniden düzenleyen ekiptir.
Soru 19
Güney Afrika'da Avrupalı beyaz azınlığın yerli siyah çoğınluk üzerinde kurduğu ve siyahların ayrımcılığa uğradığı yönetim biçimine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Dekolonizasyon
B
CNN etkisi
C
Apartheid
D
Pan- Africanist
E
Sub- Saharah Africa
Açıklama:
ABD’nin Afrika Politikasını değerlendirebileceksiniz.
Güney Afrika'da Avrupalı beyaz azınlığın yerli siyah çoğınluk üzerinde kurduğu ve siyahların ayrımcılığa uğradığı yönetim biçimine Apartheid denilmektedir.
Güney Afrika'da Avrupalı beyaz azınlığın yerli siyah çoğınluk üzerinde kurduğu ve siyahların ayrımcılığa uğradığı yönetim biçimine Apartheid denilmektedir.
Soru 20
Fidel Castro ve arkadaşları öncülüğünde başarıya ulaşan Küba devrimi hangi yıl gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1934
B
1950
C
1959
D
1961
E
1970
Açıklama:
Soğuk Savaş Döneminde ABD-Latin Amerika İlişkilerini tanımlayabileceksiniz.
Fidel Castro ve arkadaşları öncülüğünde başarıya ulaşan Küba devrimi 1959 yılında gerçekleşmiştir.
Fidel Castro ve arkadaşları öncülüğünde başarıya ulaşan Küba devrimi 1959 yılında gerçekleşmiştir.
Soru 21
Latin Amerikanın İspanya'dan bağımsızlığını ilan ettiği yıllarda Portekiz kolonisi olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Meksika
C
Şili
D
Venezuela
E
Kolombiya
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
Latin Amerikanın İspanya'dan bağımsızlığını ilan ettiği yıllarda Portekiz kolonisi olan ülke Brezilya'dır.
Latin Amerikanın İspanya'dan bağımsızlığını ilan ettiği yıllarda Portekiz kolonisi olan ülke Brezilya'dır.
Soru 22
"Amerika Amerikalılarındır" şeklinde özetlenen doktrin hangi ABD başkanına aittir?
Seçenekler
A
Roosvelt
B
Hoover
C
Monroe
D
Bush
E
Clinton
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
"Amerika Amerikalılarındır" şeklinde özetlenen doktrin Monroe'ya aittir.
"Amerika Amerikalılarındır" şeklinde özetlenen doktrin Monroe'ya aittir.
Soru 23
Son yıllarda Afrika kıtasında boş kalan alanı doldurulduğu ifade edilen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
İtalya
C
Japonya
D
Çin
E
İran
Açıklama:
ABD’nin Afrika Politikasını değerlendirebileceksiniz.
Son yıllarda Afrika kıtasında boş kalan alanı doldurulduğu ifade edilen ülke Çin'dir.
Son yıllarda Afrika kıtasında boş kalan alanı doldurulduğu ifade edilen ülke Çin'dir.
Soru 24
ABD-Meksika sınırının en sorunlu konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasa dışı silah ticareti
B
Göçmen sorunu
C
Sınır ihlalleri
D
Yerel polis teşkilatının yetersizliği
E
Uyuşturucu ticareti
Açıklama:
Soğuk Savaş Sonrası ABD-Latin Amerika İlişkilerini tanımlayabileceksiniz.
ABD-Meksika sınırının en sorunlu konusu Uyuşturucu ticareti konusudur.
ABD-Meksika sınırının en sorunlu konusu Uyuşturucu ticareti konusudur.
Soru 25
ABD hegemonyasının en açık örneklerinden biri olan "İri Sopa Diplomasisi" kavramı hangi ABD başkanı tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Theodore Roosevelt
B
Franklin Roosevelt
C
Herbert Clark Hoover
D
James Monroe
E
Richard Nixon
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
ABD hegemonyasının en açık örneklerinden biri olan "İri Sopa Diplomasisi" kavramı ABD başkanı Theodore Roosevelt tarafından ortaya atılmıştır.
ABD hegemonyasının en açık örneklerinden biri olan "İri Sopa Diplomasisi" kavramı ABD başkanı Theodore Roosevelt tarafından ortaya atılmıştır.
Soru 26
"İyi Komşuluk Siyaseti" olarak adlandırılan doktrin hangi ABD başkanı tarafından özdeşleştirilen bir doktrindir?
Seçenekler
A
Herbert Clark Hoover
B
Franklin Roosevelt
C
John Kennedy
D
Harry S. Truman
E
Theodore Roosevelt
Açıklama:
Amerikan İstisnacılığı’nı (American Exceptionalism) ve Emperyal Zihniyet’i açıklayabileceksiniz.
"İyi Komşuluk Siyaseti" olarak adlandırılan doktrin ABD başkanı Franklin Roosevelt tarafından özdeşleştirilen bir doktrindir.
"İyi Komşuluk Siyaseti" olarak adlandırılan doktrin ABD başkanı Franklin Roosevelt tarafından özdeşleştirilen bir doktrindir.
Soru 27
1962 sonbaharında ABD ve Sovyetler Birliği arasında "Füze Krizi" olarak anılan olay hangi Latin Amerika ülkesine istinaden patlak vermiştir?
Seçenekler
A
Şili
B
Brezilya
C
Küba
D
Meksika
E
Panama
Açıklama:
Soğuk Savaş Döneminde ABD-Latin Amerika İlişkilerini tanımlayabileceksiniz.
1962 sonbaharında ABD ve Sovyetler Birliği arasında "Füze Krizi" olarak anılan olayı Küba'ya istinaden patlak vermiştir.
1962 sonbaharında ABD ve Sovyetler Birliği arasında "Füze Krizi" olarak anılan olayı Küba'ya istinaden patlak vermiştir.
Soru 28
Hangi Latin Amerika ülkesi ABD'nin ağır yaptırım tehditlerine rağmen İran'daki nükleer program konusunda Türkiye ile birlikte arabuluculuk yapmıştır?
Seçenekler
A
Kolombiya
B
Arjantin
C
Şili
D
Brezilya
E
Küba
Açıklama:
Soğuk Savaş Sonrası ABD-Latin Amerika İlişkilerini tanımlayabileceksiniz.
Brezilya, ABD'nin ağır yaptırım tehditlerine rağmen İran'daki nükleer program konusunda Türkiye ile birlikte arabuluculuk yapmıştır.
Brezilya, ABD'nin ağır yaptırım tehditlerine rağmen İran'daki nükleer program konusunda Türkiye ile birlikte arabuluculuk yapmıştır.
Soru 29
Başkan Barack Obama Afrika için önemli bir mesaj olarak kabul edilen ilk gezisini hangi ülkeye yapmıştır?
Seçenekler
A
Somali
B
Güney Afrika
C
Kongo
D
Nijerya
E
Gana
Açıklama:
ABD’nin Afrika Politikasını değerlendirebileceksiniz.
Başkan Barack Obama Afrika için önemli bir mesaj olarak kabul edilen ilk gezisini Gana'ya yapmıştır.
Başkan Barack Obama Afrika için önemli bir mesaj olarak kabul edilen ilk gezisini Gana'ya yapmıştır.
Soru 30
Latin Amerika’nın kolonileşme süreci incelendiğinde verilen seçeneklerdeki ülkelerden hangisi kolonileşmeyi başlatanlardan biridir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Hollanda
D
Portekiz
E
Kuzey Avrupa ülkeleri
Açıklama:
İngiltere, Fransa, Hollanda, İskandinav ve Kuzey Avrupa ülkeleri Kuzey Amerika'nın kolonileşmesini başlatan ülkelerdir.
Latin Amerika'da kolonileşmeyi başlatan ülkeler Portekiz ve İspanya'dır. Dolayısı ile doğru cevap D seçeneğidir.
Latin Amerika'da kolonileşmeyi başlatan ülkeler Portekiz ve İspanya'dır. Dolayısı ile doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 31
Latin Amerika söz konusu ise ve "Yerli nüfus fazla (Aztek, Maya, İnka medeniyetleri), Asimilasyon yöntemi uygulanıyor" gibi bir ifade kullanılıyorsa, aşağıdakilerden hangisi söz konusu edilmektedir?
Seçenekler
A
Yerli Nüfusun Durumu
B
Sosyal Yapı
C
Ekonomik Yapı
D
Baskın Dünya Görüşü
E
İdari Yapı
Açıklama:
Seçenekler arasındaki ilişki durumuna bakınız ve kitabınızın 240. sayfasındaki çizelgeyi inceleyiniz.
Latin Amerika söz konusu ise ve "Yerli nüfus fazla (Aztek, Maya, İnka medeniyetleri), Asimilasyon yöntemi uygulanıyor" gibi bir ifade kullanılıyorsa Yerli Nüfusun Durumu anlatılmak istenmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Latin Amerika söz konusu ise ve "Yerli nüfus fazla (Aztek, Maya, İnka medeniyetleri), Asimilasyon yöntemi uygulanıyor" gibi bir ifade kullanılıyorsa Yerli Nüfusun Durumu anlatılmak istenmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 32
Erken kolonileşmenin Latin Amerika’da yarattığı önemli bir sıkıntı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa'daki yenilikçi fikir akımlarından çok geç haberdar olunması
B
İspanyollar ve Portekizliler ile kurulan duygusal bağ
C
Kuzey Amerika'daki kolonialist ülkelerin etkisinde kalınması
D
İber Yarımadası'nın hala Orta Çağı yaşaması
E
Engizisyon geleneğinin sürmesi
Açıklama:
Bu dönemde İspanyolların Papa’dan bile daha Katolik olmaya çalıştıkları şeklinde eleştiriler duyulmaktaydı.
Erken kolonileşmenin Latin Amerika’da yarattığı önemli bir sıkıntı, Avrupa’daki yenilikçi fikir akımlarından çok geç haberdar olmalarıydı. İspanyollar ve Portekizliler 1490’larda yeni kıtaya adım attıklarında, İber Yarımadası hala Orta Çağı yaşamaktaydı. Özellikle İspanyol İmparatorluğu’nun siyasi birliğini geç sağlaması, 1492 yılında yarımadadaki Müslüman hakimiyetine son vermesi ve Engizisyon geleneği, oldukça merkeziyetçi ve sert bir siyasi yap› ile katı dindar (Katolik) anlayış sinyallerini veriyordu. Doğru cevap A seçeneğidir.
Erken kolonileşmenin Latin Amerika’da yarattığı önemli bir sıkıntı, Avrupa’daki yenilikçi fikir akımlarından çok geç haberdar olmalarıydı. İspanyollar ve Portekizliler 1490’larda yeni kıtaya adım attıklarında, İber Yarımadası hala Orta Çağı yaşamaktaydı. Özellikle İspanyol İmparatorluğu’nun siyasi birliğini geç sağlaması, 1492 yılında yarımadadaki Müslüman hakimiyetine son vermesi ve Engizisyon geleneği, oldukça merkeziyetçi ve sert bir siyasi yap› ile katı dindar (Katolik) anlayış sinyallerini veriyordu. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 33
Kuzey Amerika'nın geç kolonileşmenin avantajlarını yaşadığı belirtiliyor. Aşağıdakilerden hangisi bu avantajlardan biri olarak görülmez?
Seçenekler
A
Dinde reform
B
Farklılıklara tolerans
C
Fikir hürriyeti
D
Kendi kendini yönetme
E
Siyasi birliğin geç sağlanması
Açıklama:
Diğer seçenekler Kuzey Amerika'nın geç kolonileşmesinin yaşadığı avantajlardır.
İspanyol İmparatorluğu’nun siyasi birliğini geç sağlaması Latin Amerika'nın erken kolonileşmesinin yarattığı sıkıntılardan biridir. Dolayısı ile doğru cevap E seçeneğidir.
İspanyol İmparatorluğu’nun siyasi birliğini geç sağlaması Latin Amerika'nın erken kolonileşmesinin yarattığı sıkıntılardan biridir. Dolayısı ile doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 34
ABD’nin Kuzey Amerika’nın sunduğu zengin kaynaklardan yararlanarak güçlenmesi nasıl bir yaklaşımı tetiklemiştir?
Seçenekler
A
Yayılmacı bir dış politika
B
Savunmacı bir dış politika
C
Enflasyon problemi
D
Piyasada arz talep dengesinin bozulması
E
Fransız İmparatoru Napolyon'un Louisina'yı satması
Açıklama:
Doğru cevap dışındaki seçenekler Kuzey Amerika'nın kolonileşmesiyle ilgili arka plan bilgisi içermektedir.
ABD’nin Kuzey Amerika’nın sunduğu zengin kaynaklardan yararlanarak güçlenmesi yayılmacı bir dış politika anlayışının gelişmesine zemin oluşturmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.
ABD’nin Kuzey Amerika’nın sunduğu zengin kaynaklardan yararlanarak güçlenmesi yayılmacı bir dış politika anlayışının gelişmesine zemin oluşturmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 35
Latin Amerika’nın bağımsızlık mücadelesindeki önemli kahramanlardan biri, General Simon Bolivar’dır. Bolivar'ın özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kreole
B
Pidgin
C
Substrat
D
Crioulo
E
Domestike
Açıklama:
Diğer seçeneklerde verilen kavramlar, birbirlerinden farklı diller konuşan, kendi anadilleri ile anlaşmayı sağlayamayan birden fazla grubun kendi aralarında iletişim kurmak için kullandıkları dilleri ifade etmek için kullanılan teknik terimlerdir.
İber yarımadası kökenli olan Bolivar beyaz anne babadan ancak Latin Amerika’da doğan bir kreole liderdir.
İber yarımadası kökenli olan Bolivar beyaz anne babadan ancak Latin Amerika’da doğan bir kreole liderdir.
Soru 36
General Batista iktidarından söz edilirken hangi ülkeden söz edilmiş olur?
Seçenekler
A
Küba
B
Venezüella
C
Brezilya
D
Panama
E
Arjantin
Açıklama:
Batista ekonomik, sosyal ve askeri sektörleri de kapsayacak şekilde toplumu ilgilendiren hemen her alanda ABD’nin müdahalesine kapıları sonuna kadar açmıştır.
Küba’da 1934-1959 arasındaki General Batista iktidarı, en ABD yanlısı dönemdir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Küba’da 1934-1959 arasındaki General Batista iktidarı, en ABD yanlısı dönemdir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 37
1973 yılında General Pinochet tarafından gerçekleştirilen askeri darbe hangi ülkede olmuştur?
Seçenekler
A
Arjantin
B
Şili
C
Venezüella
D
Brezilya
E
Panama
Açıklama:
Pinochet 1998 yılında Londra’da tedavi olurken İspanyol bir savcının talebi üzerine insan hakları ihlallerinden yargılanmak amacıyla ev hapsine alındı. Ancak daha sonra yapılan diplomatik müdahaleler sayesinde, yaşlılık ve hastalık sebepleriyle yargı önünde hesap vermeden ülkesine geri döndü.
1973 yılında General Pinochet tarafından gerçekleştirilen askeri darbe Şili'de olmuştur. Doğru cevap B seçeneğidir.
1973 yılında General Pinochet tarafından gerçekleştirilen askeri darbe Şili'de olmuştur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Washington Konsensüsü (ya da neoliberal ekonomik model) ile bağdaşmaz?
Seçenekler
A
Devletin ekonomideki rolünün azaltılması
B
Serbest piyasa ekonomisine geçiş yapılması
C
Gümrük vergilerinin azaltılması veya kaldırılması
D
İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi.
E
Devletin ekonomideki korumacı rolünün korunması
Açıklama:
Dünya Bankası ve IMF’nin merkezleri ABD’nin başkenti Washington DC’de olduğundan, bu iki kuruluş ve onların önerdikleri ekonomik program Washington Konsensüsü olarak anılmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 39
Latin Amerika’da bölgesel güç olarak şu andaki en önemli aday aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Panama
B
Şili
C
Brezilya
D
Venezüella
E
Uruguay
Açıklama:
Pek çok Avrupa ekonomisini geride bırakarak dünyanın en büyük 7. ekonomisi konumuna yükselen Brezilya, artık ABD’nin Latin Amerika’da varlığını kabul etmek durumunda kaldığı bir yükselen güç statüsüne gelmiştir.
Latin Amerika’da bölgesel güç olarak şu andaki en önemli aday, Brezilya’dır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Latin Amerika’da bölgesel güç olarak şu andaki en önemli aday, Brezilya’dır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 40
'Uluslararası sistemde, özellikle tek kutuplu bir güç dağılımı söz konusu ise diğer devletlerin bu güce karşı askeri bir meydan okuma yerine, uluslararası kuruluşlarda, ekonomik ilişkilerde veya diplomatik alanda muhalif tavır alması' üzerine dayalı kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
yumuşak dengeleme
B
destek arama
C
yandaş arama
D
boyun eğme
E
gruplaşma
Açıklama:
Soft balancing: Uluslararası sistemde, özellikle tek kutuplu bir güç dağılımı söz konusu ise diğer devletlerin bu güce karşı askeri bir meydan okuma (hard balancing) yerine, uluslararası kuruluşlarda, ekonomik ilişkilerde veya diplomatik alanda muhalif tavır alması.
Soru 41
Latin Amerika, bölgesel olarak uluslararası sistemde önemli bir yer tutmaktadır. Bakırdan petrole, uranyumdan altına, sahip olduğu doğal kaynaklar ve biyo-çeşitliliğin zenginliği aşağıdakilerden en çok hangisine neden olmuştur?
Seçenekler
A
Bu bölge ABD’nin ilgi alanı olmaya başlamıştır.
B
ABD çıkarlarına uygun dış politika kararları almıştır.
C
Meksika ve Şili ABD’ye karşı oy kullanmıştır.
D
ABD nükleer silah yapımına başlamıştır.
E
Latin Amerika’da popülist ABD karşıtı dalga başlamıştır.
Açıklama:
Yaklaşık 580 milyonluk nüfusa ve 21 milyon km2 yüzölçüme (dünyanın %14’üne) sahip olan Latin Amerika, bölgesel olarak uluslararası sistemde önemli bir yer tutmaktadır. Bakırdan petrole, uranyumdan altına, sahip olduğu doğal kaynaklar ve biyo-çeşitliliğin zenginliği, bu bölgeyi her zaman ABD’nin ilgi alanı yapmıştır.
Soru 42
Amerika kıtasını ilk keşfedenler ve buraya yerleşenler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Holandalılar
B
İngilizler
C
Almanlar
D
İspanyollar ve Portekizliler
E
Afrikalılar
Açıklama:
Amerika kıtasını ilk keşfedenler ve buraya yerleşenler, İspanyollar ve Portekizlilerdi
Soru 43
Kolonileşme sürecinin başlangıcında askerler kısa zamanda büyük zenginlikler elde etme amacıyla Yeni Kıta’ya ayak bastılar. Onların bu hırsı ve aynı zamanda sahip oldukları teknik ve biyolojik bazı avantajlar aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?
Seçenekler
A
Halk arasında ekonomik sorunlar yaşanmaya başladı.
B
Yerli nüfusun kitleler hâlinde kıyımına yol açtı.
C
Yerel hayvanlar ve bitki örtüsü zarar gördü.
D
Adada yaşayanlar için yeni iş imkanları gelişti.
E
Adada yaşanan sağlık sorunları azalmaya başladı.
Açıklama:
Kolonileşme sürecinin başlangıcında İspanyol ve Portekizli askerler kısa zamanda büyük zenginlikler elde etme amacıyla Yeni KIta’ya ayak bastılar. Onların bu hırsı ve aynı zamanda sahip oldukları teknik ve biyolojik bazı avantajlar, yerli nüfusun kitleler hâlinde kıyımına yol açtı.
Soru 44
Latin Amerika’da kolonileşme döneminde ‘yerli sorunu’ ile ilgili tercih edilen yöntem aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
içselleştirme
B
kolonileştirme
C
köleleştirme
D
asimilasyon
E
kitle imha
Açıklama:
Latin Amerika ve ABD arasındaki bir önemli fark da yerli nüfus konusundaydı. Güneye gelen İspanyolları, Aztek Maya ve İnka gibi büyük yerli medeniyetler karşıladı. İberya’dan gelenlerin bunları tamamen yok etmesi mümkün değildi. Ayrıca, yeni kıtaya gelen İspanyol ve Portekizlerin çoğu ailelerini getirmemişlerdi. Böylece Latin Amerika’da ‘yerli sorunu’ ile ilgili tercih edilen yöntem asimilasyon oldu.
Soru 45
Kuzey Amerika'da, kolonileşme geç yaşanmış ve bunun bir çok avantajları olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu avantajlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Avrupa’da yeşeren aydınlanma fikirleri
B
dinde reform
C
göçlerin azalması
D
farklılıklara tolerans
E
kendi kendini yönetme
Açıklama:
Kuzey Amerika ise, geç kolonileşmenin avantajlarını yaşadı. Avrupa’da yeşeren aydınlanma fikirleri, dinde reform, farklılıklara tolerans, fikir hürriyeti ve kendi kendini yönetme gibi kavramlar, yeni kıtadaki yerleşimcilere çok çabuk ulaştı.
Soru 46
'Geç kolonileşmenin ABD’ye bahşettiği avantajlar, Aydınlanma ve Avrupa’ya bile kıyasla daha erken açık toplum kurma' gibi etkiler aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?
Seçenekler
A
Amerikan emperyalizmi
B
Amerikan istisnacılığı
C
Serbest pazar ekonomisi
D
Fedarel idari yapı
E
Cumhuriyetçi rejim
Açıklama:
Geç kolonileşmenin ABD’ye bahşettiği avantajlar, Aydınlanma ve Avrupa’ya bile kıyasla daha erken açık toplum kurma, kısa zamanda Amerikan istisnacılığı (American Exceptionalism) fenomeninin doğmasına yol açtı. ABD, giderek ‘tepedeki büyük ışıklı ev’ hissiyatına bürünerek kendi sistemini adapte eden diğer tüm ülkelerin de ABD gibi zengin ve mutlu olacağına inanmaya başladı.
Soru 47
'ABD hegemonyasının en açık örneklerinden biri, Başkan Theodore Roosevelt’in ortaya attığı ‘İri Sopa Diplomasisi’ (Big Stick Diplomacy) kavramıdır. Bununla ABD, Batı Yarımküreyi dilediği gibi düzenleyeceğini ve Avrupalı güçlere bu bölgede meydan okuduğunu da ifade etmektedir.' Bu doktrin aşağıdakilerden hangisine önem vermektedir?
Seçenekler
A
Serbest pazar ekonomisi
B
Cumhuriyetçilik
C
Ulusçuluk
D
Askeri üstünlük ve sert güç
E
Emperyalizm
Açıklama:
ABD hegemonyasının en açık örneklerinden bir diğeri, Başkan Theodore Roosevelt’in ortaya attığı ‘İri Sopa Diplomasisi’ (Big Stick Diplomacy) kavramıdır. Bununla ABD, gerekirse güç kullanmaktan çekinmeden Batı Yarımküreyi dilediği gibi düzenleyeceğini ve Avrupalı güçlere bu bölgede meydan okuduğunu da ifade etmektedir. Askeri üstünlüğe ve sert güce ağırlık veren bu doktrin, dış politikaya realist/realpolitik yaklaşımın örneklerindendir.
Soru 48
Soğuk Savaş döneminde ABD dış politikası rasyonel bir ulusal çıkar anlayışı ve objektif kâr-zarar hesapları yerine, oldukça ideolojik bir bakış açısı ile belirlenmiştir. Bunun sonucu olarak da Latin Amerika’daki hareketler, ne kadar kitlesel demokratik destek alırlarsa alsınlar, ABD gözünde meşruluk kazanamadılar. Arjantin, Brezilya, Şili ve pekçok Orta Amerika ülkesinde askeri darbeler ve son derece otoriter rejimler ABD tarafından desteklendi. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sol karşıtı oldukları için
B
Cumhuriyetçi oldukları için
C
Askeri açıdan güce sahip olmadıkları için
D
Yayılmacı politikayı destekledikleri için
E
Ruslara karşı güç gösterisi olduğu için
Açıklama:
Soğuk Savaş döneminde ABD dış politikası rasyonel bir ulusal çıkar anlayışı ve objektif kâr-zarar hesapları yerine, oldukça ideolojik bir bakış açısı ile belirlenmiştir. Bunun sonucu olarak da Latin Amerika’daki sol hareketler, ne kadar kitlesel demokratik destek alırlarsa alsınlar, ABD gözünde meşruluk kazanamadılar. Arjantin, Brezilya, Şili ve pekçok Orta Amerika ülkesinde askeri darbeler ve son derece otoriter rejimler sırf sol karşıtı oldukları için ABD tarafından desteklendi.
Soru 49
1962 sonbaharında Füze Krizi olarak anılan olay patlak verdi. Küba’ya başka bir ülkenin yerleştirmek istediği uzun menzilli füzelere engel olmak isteyen ABD, Küba’yı denizden ablukaya aldı. Amerika ile füze krizine neden olan bu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Rusya
D
Meksika
E
Şili
Açıklama:
1962 sonbaharında ise ABD ve Sovyetler Birliği arasında Füze Krizi olarak anılan olay patlak verdi. Rusya'nın Küba’ya yerleştirmek istediği uzun menzilli füzelere engel olmak isteyen ABD, Küba’yı denizden ablukaya aldı.
Soru 50
İber yarımadası kökenli olup beyaz anne babadan sadece Latin Amerika’da doğanlara verilen isim nedir?
Seçenekler
A
Afroamerikan
B
Pidgin
C
Kreole
D
Germen
E
Sanskrit
Açıklama:
Kreole: İber yarımadası kökenli olup beyaz anne babadan ancak Latin Amerika’da doğanlara verilen isim (creole, creollo). Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Başkan Theodore Roosevelt’in ‘Yumuşak konuş, ama büyük sopa taşı, çok yol alırsın' sözleriyle özetlediği, askeri güç ağırlıklı dış politika yaklaşımının adı nedir?
Seçenekler
A
Gambot diplomasisi
B
Dolar diplomasisi
C
Kamu diplomasisi
D
İri sopa diplomasisi
E
Dijital diplomasi
Açıklama:
Big Stick Diplomacy: Başkan Theodore Roosevelt’in ‘Yumuşak konuş, ama büyük sopa taşı, çok yol alırsın' sözleriyle özetlediği, askeri güç ağırlıklı dış politika yaklaşımı. Doğru cevap D'dir.
Soru 52
1962 sonbaharında ABD ve Sovyetler Birliği arasında hangi olay patlak vermiştir?
Seçenekler
A
Haşhaş Krizi
B
Füze Krizi
C
Kamboçya Krizi
D
Berlin Krizi
E
Vietnam Krizi
Açıklama:
1962 sonbaharında ise ABD ve Sovyetler Birliği arasında Füze Krizi olarak anılan olay patlak verdi. Doğru cevap B'dir.
Soru 53
I. Devletin ekonomideki rolünün azaltılması
II. Ekonomik kalkınmada öncü rolün özel sektöre verilmesi
III. Gümrük vergilerinin azaltılması veya kaldırılması
IV. İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi
Yukarıdakilerden hangisi Washington Konsensüsü'nün ekonomik krizle karşılaşan ülkelerin hemen hepsine sunduğu kurtuluş reçeteleri arasındadır?
II. Ekonomik kalkınmada öncü rolün özel sektöre verilmesi
III. Gümrük vergilerinin azaltılması veya kaldırılması
IV. İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi
Yukarıdakilerden hangisi Washington Konsensüsü'nün ekonomik krizle karşılaşan ülkelerin hemen hepsine sunduğu kurtuluş reçeteleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II, IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Washington Konsensüsü (ya da neoliberal ekonomik model), ekonomik krizle karşılaşan ülkelerin hemen hepsine aynı kurtuluş reçetesini sunmaktaydı:
• Devletin ekonomideki rolünün azaltılması,
• Verimsiz ve bütçe açığı yaratan kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesi,
• Serbest piyasa ekonomisine geçiş yapılması,
• Sağlık, eğitim gibi sosyal harcamaların kısılması, bütçe açıklarının kapatılması,
• Ekonomik kalkınmada öncü rolün özel sektöre verilmesi,
• Dışarıdan gelecek sermaye ve yatırımların önündeki engellerin kaldırılması,
• Gümrük vergilerinin azaltılması veya kaldırılması,
• İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi.
Doğru cevap E'dir.
• Devletin ekonomideki rolünün azaltılması,
• Verimsiz ve bütçe açığı yaratan kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesi,
• Serbest piyasa ekonomisine geçiş yapılması,
• Sağlık, eğitim gibi sosyal harcamaların kısılması, bütçe açıklarının kapatılması,
• Ekonomik kalkınmada öncü rolün özel sektöre verilmesi,
• Dışarıdan gelecek sermaye ve yatırımların önündeki engellerin kaldırılması,
• Gümrük vergilerinin azaltılması veya kaldırılması,
• İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi.
Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Meksika’da, özellikle ABD sınırında kurulan montaj endüstrisinin adı nedir?
Seçenekler
A
Maquiladora
B
Libre de impuestos
C
Maquila Decree
D
Comercio
E
Fábrica
Açıklama:
Maquiladora: Meksika’da, özellikle ABD sınırında kurulan montaj endüstrisine verilen isim. Bu fabrikalarda işçiler ağır şartlar altında, sosyal güvenceden yoksun ve genellikle parça başı ücretle çalıştırılıyorlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Bir toplumun bir başka devletin siyasi, ekonomik ve sosyal kontrolüne girmesine ne denir?
Seçenekler
A
Kolonileşme
B
Dekolonizasyon
C
Soykırım
D
Adem-i merkeziyetçilik
E
Asimilasyon
Açıklama:
Bir toplumun bir başka devletin siyasi, ekonomik ve sosyal kontrolüne girmesine kolonileşme denir.
Soru 56
Kolonilerin bağımsızlıklarını ilan ederek kendi başlarına birer devlet statüsü kazanmasına ne denir?
Seçenekler
A
Başkaldırı
B
Sömürgecilik
C
Adem-i merkeziyetçilik
D
Dekolonizasyon
E
Kolonizasyon
Açıklama:
Zamanla koloniler bağımsızlıklarını ilan ederek kendi başlarına birer devlet statüsünü kazanırlar. Bu sürece dekolonizasyon denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 57
Güney Afrika’da Avrupalı beyaz azınlığın yerli siyah çoğunluk üzerinde egemenlik kurduğu ve siyahların ayrımcılığa uğradığı yönetim biçiminin adı nedir?
Seçenekler
A
Otoriter rejim
B
Apartheid rejimi
C
Totaliter rejim
D
Pinochet rejimi
E
Mussolini rejimi
Açıklama:
Apartheid: Güney Afrika’da Avrupalı beyaz azınlığın yerli siyah çoğunluk üzerinde egemenlik kurduğu ve siyahların ayrımcılığa uğradığı yönetim biçimi. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
ABD vatandaşı olan Meksika kökenlilerin oranı yaklaşık kaç milyondur?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
ABD vatandaşı olan Meksika kökenlilerin oran›, %10’un üzerindedir (yaklaşık 30 milyon). Doğru cevap C'dir.
Soru 59
‘Yabancıların babası, Meksikalıların üvey babası’ diye nitelendirilen ve siyasi olarak son derece baskıcı bir rejim kurmuş isim kimdir?
Seçenekler
A
Felipe Calderon
B
Vicento Fox
C
Porforio Diaz
D
Ernesto Zedillo
E
Adolfo Ruiz Cortines
Açıklama:
Meksika’da bu gelişmelerin öncüsü, 1876 yıl›-ında iktidara gelen Porforio Diaz oldu. ‘Yabancıların babası, Meksikalıların üvey babası’ diye nitelendirilen Diaz, siyasi olarak son derece baskıcı bir rejim kurdu. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi devletler arasındaki ilişkiler ve bölgesel dinamikler için doğrudur?
Seçenekler
A
Statik/durağan değildir.
B
Tek taraflı menfaate dayanır.
C
Birbirlerinin yararını gözetmek üzerinedir.
D
Uluslararası sistemdeki değişimlerden etkilenmez.
E
Her zaman ekonomik anlaşmalar yoluyla sağlanır.
Açıklama:
Devletler arasındaki ilişkiler ve bölgesel dinamikler, dünyanın hiçbir yerinde statik/durağan değildir.
Soru 61
ABD-Latin Amerika ekseninde özellikle Soğuk Savaş’ın sona ermesinden (1990’lar) itibaren aşağıdakilerden hangisi oluşmuştur?
Seçenekler
A
ABD’nin Latin Amerika bölgesindeki etkisi ve ağırlığı artmıştır.
B
Latin Amerika ülkeleri dış politika tercihlerinde giderek daha bağımsız tercihler yapmıştır.
C
ABD bölgedeki ülkelerin tercih ve çıkarları ile örtüşen dış politika kararları almaya başlamıştır.
D
ABD bu bölgedeki çıkarlarından vazgeçmeye başlamıştır.
E
Bölgedeki güçler ABD'ye karşı birleşmişlerdir.
Açıklama:
ABD-Latin Amerika ekseninde iki büyük eğilim gözlemleyebiliriz: Bunlardan ilki, özellikle Soğuk Savaş’ın sona ermesinden (1990’lar) itibaren ABD’nin Latin Amerika bölgesindeki etkisinin ve ağırlığının zayıflamasıdır. İkincisi ise bu ilk gelişme ile bağlantılı olarak, Latin Amerika ülkelerinin dış politika tercihlerinde giderek daha bağımsız tercihler yapmasıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika ile ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Bölgesel olarak uluslararası sistemde önemli bir yer tutmaktadır.
B
Bakırdan petrole, uranyumdan altına, farklı doğal kaynakların ve biyo-çeşitliliğin zengin olduğu bir yerdir.
C
Bu bölge son dönemlerde ABD’nin ilgi alanı olmaktan çıkmıştır.
D
Son yıllarda otomotiv, uçak ve alternatif enerji alanlarında atılımlar göstermiştir.
E
Yükselen orta sınıfın tüketim kapasitesi ve ekonomik konularda gelişmiş ülkelerin gündemine girmiştir.
Açıklama:
Yaklaşık 580 milyonluk nüfusa ve 21 milyon km2 yüzölçüme (dünyanın %14’üne) sahip olan Latin Amerika, bölgesel olarak uluslararası sistemde önemli bir yer tutmaktadır. Bakırdan petrole, uranyumdan altına, sahip olduğu doğal kaynaklar ve biyo-çeşitliliğin zenginliği, bu bölgeyi her zaman ABD’nin ilgi alanı yapmıştır. Son yıllarda ise otomotiv, uçak ve alternatif enerji alanlarında gösterdiği atılımlarla, yükselen orta sınıfın tüketim kapasitesi ile özellikle ekonomik konularda Latin Amerika, ABD ve diğer gelişmiş ülkelerin gündeminde daha fazla yer tutmaktadır.
Dolayısıyla,
ABD'nin ilgi alanı olmaktan çıkmış olduğu söylenemez.
Dolayısıyla,
ABD'nin ilgi alanı olmaktan çıkmış olduğu söylenemez.
Soru 63
Amerika kıtasını ilk keşfedenler ve buraya yerleşenler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Kuzey Avrupalı Topluluklar
B
Almanlar ve Fransızlar
C
İngilizler ve Hollandalılar
D
Hintliler ve Afganlar
E
İspanyollar ve Portekizliler
Açıklama:
Amerika kıtasını ilk keşfedenler ve buraya yerleşenler, İspanyollar ve Portekizlilerdi.
Soru 64
Kolonileşme sürecinin başlangıcında İspanyol ve Portekizli askerler aşağıdakilerden hangisi nedeniyle Yeni Kıta’ya gelmişlerdir?
Seçenekler
A
Din ve geleneklerini yayma
B
Kısa zamanda büyük zenginlikler elde etme
C
Buradaki etnik kökeni değiştirme veya yok etme
D
Sahip oldukları dünya bilgisini tanıtma ve buradaki halka yayma
E
Ekosistemi tanıma ve kendi ülkelerine buradaki bitki ve hayvanları götürme
Açıklama:
Kolonileşme sürecinin başlangıcında İspanyol ve Portekizli askerler kısa zamanda büyük zenginlikler elde etme amacıyla Yeni Kıta’ya ayak bastılar.
Soru 65
Latin Amerika ülkelerinin ABD’nin tercih ve çıkarları ile tam olarak örtüşmeyen dış politika kararları almaya başlamasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yumuşak dengeleme
B
Anti Amerikancılık
C
Kolonizasyon
D
Anti emperyalizm
E
Ayaklanma
Açıklama:
Latin Amerika ülkelerinin ‘yumuşak dengeleme’ (soft balancing) diye de tabir edilen bir yaklaşımla, ABD’nin tercih ve çıkarları ile tam olarak örtüşmeyen dış politika kararları almaya başlamasıdır.
Soru 66
ABD, Kanada, Meksika arasında imzalanan Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşması hangi yılda yürürlülüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1993
B
1994
C
1995
D
1996
E
1997
Açıklama:
ABD-Kanada- Meksika arasında imzalanan Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşması (NAFTA) 1994 yılında yürürlülüğe girmiştir.
Soru 67
Gerek Latin Amerika’nın gerekse ABD’nin üzerinde yükseldiği sosyal, ekonomik ve siyasi kurumların şekillenmesinde aşağıdaki unsurların hangisi etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Siyaset
C
Kolonileşme
D
Küreselleşme
E
Ticaret
Açıklama:
Gerek Latin Amerika’nın gerekse ABD’nin üzerinde yükseldiği sosyal, ekonomik ve siyasi kurumlar, kolonileşme sürecinde şekillenmiştir.
Soru 68
Latin Amerika yerlileri açısından Peder Bartelomeo de las Casas‘ın önemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yerlilerin yeni dine adapte edilmesine yardımcı olmuştur.
B
Latin Amerika yerlilerinin İngilizce öğrenebilmeleri için dil eğitimi vermiştir
C
Yerlilerin eski inançlarını korumalarına olanak sağlamıştır
D
Yaşanan insanlık dışı olayları Papa’ya bildirerek yerlilerin korunması için kanun hazırlanmasını sağlamıştır
E
Avrupa’da geliştirilen teknolojinin yerliler tarafından öğrenilmesine yardımcı olmuştur
Açıklama:
Peder Bartelomeo de las Casas İspanyol Krallığına ve Papa’ya durumu şikayet edip yerlileri koruyan kanunlar çıkartılmasına sebep olmuşlardır.
Soru 69
Aşağıdaki eyaletlerden hangisi Louisiana Satışı sonrasında ABD’nin kazandığı topraklarda yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Arkansas
B
Nebraska
C
Wyoming
D
Colorado
E
New York
Açıklama:
Yaklaşık 2.1 milyon km2 büyüklüğündeki bu arazi, bugünkü ABD sınırlarının üçte birine teka- bül etmektedir. (Louisiana Satışı sonrasında ABD’nin kazandığı topraklarda bugün mevcut eyaletler: Arkansas, Missouri, Kansas, Nebraska, Minnesota’nın batısı, kuzey Texas, Montana, Wyoming, New Mexico’nun kuzeyi, Colorado ve Louisiana)
Soru 70
İspanya’nın ekonomik sıkıntı nedeniyle ABD’ye satmak zorunda kaldığı eyalet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baltimore
B
Teksas
C
Kaliforniya
D
Florida
E
New York
Açıklama:
Meksika Körfezinin kuzeydoğu ucunda bir sarkıt gibi uzanan Florida da, bu şekilde İspanya’nın sıkışıp ABD’ye parayla sattığı bir eyalettir
Soru 71
Avrupa etkisine son vermeyi amaçlayan Monroe Doktrini hangi yılda ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
1823
B
1825
C
1829
D
1834
E
1835
Açıklama:
1823 yılında ABD Başkanı James Monroe’nun ismi ile anılan Monroe Doktrini, ‘Amerika Amerikalılarındır.’ şeklinde özetlenebilecek sloganıyla Batı Yarımküredeki Avrupa etkisine son vermeyi amaçlıyordu.
Soru 72
Domuzlar Körfezi çıkarması hangi yılda meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
1946
B
1955
C
1958
D
1959
E
1961
Açıklama:
1961 yılında gerçekleşen Domuzlar Körfezi çıkartması ise adadaki ABD karşıtlığını daha da artırmıştır.
Soru 73
1961 yılında gerçekleşen Domuzlar Körfezi çıkartmasının toplumsal sonuçlarının Küba açısından önemi nedir?
Seçenekler
A
Küba milli parası değer kazanmıştır
B
Küba, küreselleşen ekonomik sistemin bir parçası haline gelmiştir
C
Küba’da ABD karşıtlığı artmıştır
D
Küba’nın Avrupa ile ilişkileri düzelmiştir
E
Küba-Uzakdoğu ticaret anlaşması imzalanmıştır
Açıklama:
1961 yılında gerçekleşen Domuzlar Körfezi çıkartması ise adadaki ABD karşıtlığını daha da artırmıştır.
Soru 74
Demokratik Kongo Cumhuriyeti bağımsızlığını hangi ülkeden kazanmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Hollanda
C
Belçika
D
İtalya
E
İsveç
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soğuk Savaş Dönemi: Baskıcı Rejimlere Destek
Belçika’dan bağımsızlığını kazandıktan sonra kurulan Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin ilk seçilmiş başkanı Partice Lumumba oldu.
Soğuk Savaş Dönemi: Baskıcı Rejimlere Destek
Belçika’dan bağımsızlığını kazandıktan sonra kurulan Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin ilk seçilmiş başkanı Partice Lumumba oldu.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Güney Afrika’da Avrupalı beyaz azınlığın yerli siyah çoğunluk üzerinde egemenlik kurduğu ve siyahların ayrımcılığa uğradığı yönetim biçimdir?
Seçenekler
A
Dekolonizasyon
B
Apartheid
C
Sivil Haklar Hareketi
D
CNN etkisi
E
Büyük Sopa Diplomasisi
Açıklama:
Apartheid: Güney Afrika’da Avrupalı beyaz azınlığın yerli siyah çoğunluk üzerinde egemenlik kurduğu ve siyahların ayrımcılığa uğradığı yönetim biçimi. 1940'lardan itibaren Güney Afrika’nın resmi yönetim biçimidir. Apartheid sistemi siyahların eşit vatandaşlık hakları kazanması ile 1994 yılında son bulmuştur. Nobel barış ödülü sahibi Nelson Mandela, apartheid karşıtı mücadelenin en önemli ismidir.
Soru 76
Bağımsızlığını kazandıktan sonra kurulan Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin ilk seçilmiş başkanı Partice Lumumba bir suikast sonucu 1961’de öldürüldü. 2002 yılında bu suikaste destek verdiği için resmi olarak özür dileyen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belçika
B
İngiltere
C
Fransa
D
Almanya
E
ABD
Açıklama:
Belçika’dan bağımsızlığını kazandıktan sonra kurulan Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin ilk seçilmiş başkanı Partice Lumumba oldu. Ancak Lumumba’nın pan-Afrikanist (Afrika yanlısı) söylemi ve Sovyetler Birliği ile yakınlaşması, ülkede ekonomik çıkarları olan ABD ve Belçika’yı oldukça rahatsız etti. Sonuçta Başkan Lumumba Belçika’lıların organize ettiği, ABD’nin de CIA aracılığı ile desteklediği bir suikast sonucu 1961’de öldürüldü. 2002 yılında Belçika bu suikaste destek verdiği için resmi olarak özür diledi.
Soru 77
Soğuk Savaş sona erdikten sonra ABD’nin gözünde stratejik önemini tamamen kaybeden bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mozambik
B
Sahra-Altı Afrika
C
Orta Doğu
D
Küba
E
Meksika
Açıklama:
Soğuk Savaş sona erdikten sonra, Sahra-Altı Afrika adeta ABD’nin gözünde stratejik önemini tamamen kaybetti. Ancak 1990’lardan itibaren kıtada bir soykırım problemi baş gösterdi. Koloniyal dönemden kalma suni sınırlar ve Avrupalı yöneticilerin taraflı yönetme biçimleri, halklar arasındaki güvenin yok olmasına sebep olmuştu. Modern silah ve teçhizatlarla birleşince, iç çatışmalar pek çok yerde kanlı kıyımlara dönüştü.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika'da, ABD'nin varlığını kabul etmek durumunda kaldığı ve bölgesel bir güç haline gelen bir ülkedir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Venezuela
C
Küba
D
Meksika
E
Şili
Açıklama:
Latin Amerika’da bölgesel güç olarak şu andaki en önemli aday, Brezilya’dır. Pek çok Avrupa ekonomisini geride bırakarak dünyanın en büyük 7. ekonomisi konumuna yükselen Brezilya, artık ABD’nin Latin Amerika’da varlığını kabul etmek durumunda kaldığı bir yükselen güç statüsüne gelmiştir. Brezilya BM Güvenlik Konseyi’nde veto hakkına sahip 5 daimi üye yapısının değişmesini talep etmektedir. Güvenlik Konseyi’nin daha demokratik ve küresel temsiliyet kabiliyeti olan bir görünüm kazanmasını arzu etmektedir. Bu amaçla da uluslararası arenada yoğun bir faaliyet göstermektedir. Karayipler’den Afrika’ya pek çok afet yardımı ve barış gücü girişimlerine katılmakta, Dünya Bankası ve IMF’ye kredi vermekte, nükleer güç gibi eskiden sadece ABD ve Batı Avrupa’nın tekelinde bulunan konularda girişimlerde bulunmaktadır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde ABD ile ciddi anlamda gergin ilişkiler yaşayan Latin Amerika ülkesidir?
Seçenekler
A
Arjantin
B
Brezilya
C
Küba
D
Venezuela
E
Bolivya
Açıklama:
ABD’nin 11 Eylül 2001 sonrası başlattığı ‘teröre karşı savaş’ mücadelesi, Latin Amerika’nın kendi içerisinde toparlanması için adeta bir şans olmuştur. ABD’ye doğrudan terör tehdidi barındırmayan bir bölge olan Latin Amerika, bu dönemde bölgesel işbirliği projelerine ağırlık vermiştir. Sadece kendi komşuları ile sınırlı kalmayıp, Çin, Hindistan, Orta Doğu ve Afrika gibi gelişmekte olan diğer ülke ve bölgelerle de ilişkilerini güçlendirmiştir. Pekçok konuda ABD’nin onaylamadığı pozisyonları benimsemiştir. İstisnasız bölge ülkelerinin tamamı, ABD’nin ambargosuna rağmen Küba ile diplomatik, ekonomik ve sosyal ilişkilerini devam ettirmektedir. Rusya ve İran gibi ABD ile sürtüşmeli ülkelerle yakın ilişkiler kuran Venezuela, Rusya ile askeri ittifaklar kurup ortak tatbikatlar yapmaktadır.
Soru 80
Latin Amerika ülkeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Amerika kıtasını ilk keşfedenler ve buraya yerleşenler İspanyol ve Portekizlilerdir
B
Latin Amerika'daki pek çok ülke bağımsızlıklarını ilan ettikleri dönemde ABD rejimini örnek almışlardır
C
ABD, IMF ve Dünya Bankası tarafından benimsenen serbest piyasa modelinin ilk ve en önemli uygulayıcısı Meksika'dır
D
ABD-Brezilya sınırı ile ilgili en sorunlu konu uyuşturucu ticaretidir
E
Brezilya dünyanın en büyük 7.ekonomisi konumuna yükselen ülke durumundadır
Açıklama:
ABD-Meksika sınırı ile ilgili belki de en sorunlu konu, uyuşturucu ticaretidir. Özellikle Kolombiya’dan gelen uyuşturucu maddeler Meksika üzerinden ABD piyasasına dağıtılmaktadır. 300 milyonluk nüfusu ile ABD, uyuşturucu için çok büyük bir pazar oluşturmaktadır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi geç kolonileşmenin Kuzey Amerika'ya sağladığı avantajlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dinde reform
B
Merkeziyetçi siyasi yapı
C
Farklılıklara tolerans
D
Kendi kendine yönetim
E
Fikir hürriyeti
Açıklama:
Kuzey Amerika, geç kolonileşmenin avantajlarını yaşadı. Avrupa’da yeşeren aydınlanma fikirleri, dinde reform, farklılıklara tolerans, fikir hürriyeti ve kendi kendini yönetme gibi kavramlar, yeni kıtadaki yerleşimcilere çok çabuk ulaştı. Yeni kıtadaki kolonilerden elde ettikleri zenginlikleri din savaşları ile ziyan eden Katolik İspanyolların aksine, Protestan İngilizler serbest ticaretin nimetlerinden faydalanmaya başlamışlardı. Yeni kıtadaki kolonilerle Avrupa ve Asya arasında kurdukları geniş ticari ağlar, bağımsızlık sonrasında ABD’nin ekonomik başarısında büyük rol oynadı. Bunların yanı sıra bilimsel gelişmeler, rasyonalizm ve pozitivizm de Kuzey Amerika’nın kurucuları tarafından benimsenen yaklaşımlar oldu. Fransız Devrimi’nden daha önce, 1776 yılında ilan ettikleri Bağımsızlık Bildirgesinde 13 eyaletten gelen ABD’li siyasetçiler, insanların devredilemez ve vazgeçilemez haklarından ve kendi kendilerini yönetme erkine sahip olduklarından bahsetmişlerdir. Bu durum, İspanyol ve Portekizlilerin statik toplumsal yapısı, aristokrasi kaynaklı katı sınıfsal ayrımlarına kıyasla çok daha dinamik bir sosyoekonomik yapı yaratmıştı.
Soru 82
Dönemin ABD başkanı, Theodore Roosevelt' in "Yumuşak konuş, ama büyük sopa taşı, çok yol alırsın" sözleriyle özetlediği, askeri güç ağırlıklı dış politika yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Truman Doktrini
B
Good Neighbor Policy (İyi komşuluk siyaseti)
C
Monroe Doktrini
D
Big Stick Diplomacy (İri sopa diplomasisi)
E
Guam Doktrini
Açıklama:
Big Stick Diplomacy, Başkan Theodore Roosevelt’in ‘Yumuşak konuş, ama büyük sopa taşı, çok yol alırsın’ sözleriyle özetlediği, askeri güç ağırlıklı dış politika yaklaşımıdır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşması (NAFTA)'nı imzalayan ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Küba
B
Şili
C
İspanya
D
Portekiz
E
Meksika
Açıklama:
ABD, IMF ve Dünya Bankası tarafından benimsenen serbest piyasacı modelin ilk ve en önemli uygulayıcılarından biri Meksika olmuştur. Bunun sonucunda Meksika-ABD-Kanada arasında Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşması (NAFTA) imzalanmış ve 1994 yılında yürürlüğe girmiştir. NAFTA sonrasında Meksika gerek ekonomik açıdan, gerekse sosyo-politik açıcan ABD ile geniş kapsamlı bir bütünleşme içerisine girmiştir. Bunun sonucunda 1993 yılına kıyasla 2010 yılında Meksika’ya yapılan ABD yatırımları altı kattan fazla artarak 400 milyar dolara ulaşmış, iki ülke arasında ticari mal alışverisi ise yaklaşık beş kat artmıştır. Ancak ekonomik pasta toplumun tüm kesimleri arasında eşit dağıtılmamış, özellikle Chiapas eyaletinde yaşayan yerliler NAFTA’ya büyük direniş göstermişlerdir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Washington Konsensüsü (Neoliberal ekonomik model)'nün ekonomik krizle karşılaşan ülkelere sunduğu çözüm önerilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Verimsiz ve bütçe açığı yaratan kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesi
B
Serbest piyasa ekonomisine geçiş yapılması
C
Devletin ekonomideki yerinin arttırılması
D
Gümrük vergilerinin azaltılması
E
İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi
Açıklama:
Washington Konsensüsü (ya da neoliberal ekonomik model), ekonomik krizle
karşılaşan ülkelerin hemen hepsine şu önerileri sunmaktaydı:
• Devletin ekonomideki rolünün azaltılması,
• Verimsiz ve bütçe açığı yaratan kamu iktisadi teşebüslerinin özelleştirilmesi,
• Serbest piyasa ekonomisine geçiş yapılması,
• Sağlık, eğitim gibi sosyal harcamaların kısılması, bütçe açıklarının kapatılması,
• Ekonomik kalkınmada öncü rolün özel sektöre verilmesi,
• Dışarıdan gelecek sermaye ve yatırımların önündeki engellerin kaldırılması,
• Gümrük vergilerinin azaltılması veya kaldırılması,
• İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi.
karşılaşan ülkelerin hemen hepsine şu önerileri sunmaktaydı:
• Devletin ekonomideki rolünün azaltılması,
• Verimsiz ve bütçe açığı yaratan kamu iktisadi teşebüslerinin özelleştirilmesi,
• Serbest piyasa ekonomisine geçiş yapılması,
• Sağlık, eğitim gibi sosyal harcamaların kısılması, bütçe açıklarının kapatılması,
• Ekonomik kalkınmada öncü rolün özel sektöre verilmesi,
• Dışarıdan gelecek sermaye ve yatırımların önündeki engellerin kaldırılması,
• Gümrük vergilerinin azaltılması veya kaldırılması,
• İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi.
Soru 85
İspanyollar ve Portekizliler 1490’larda yeni kıtaya adım attıklarında, İber Yarımadası hala Orta Çağı yaşamaktaydı. İspanyollar son derece katı yorumlarla gerek dinî, gerekse sosyal konularda oldukça dogmatik pozisyonlar benimsemişlerdi. Bu durum toplumsal açılımlara, esnek düzenlemelere ters düşen bir yaklaşımdı. Bu toplumların entelektüel ve dinî açılardan aşırı merkeziyetçi, dogmatik ve toleranssız olmaları aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur?
Seçenekler
A
Beyaz ve yerli ırklarının karışması ile ayrı bir melez ırk ve kültür (mestizo)
ortaya çıktı.
ortaya çıktı.
B
Demokratik siyasetin daha geç yeşermesinde etkili olmuştur.
C
Avrupa’da yeşeren aydınlanma fikirleri yeni kıtadaki yerleşimcilere çabuk ulaşmıştır.
D
Serbest ticaretin nimetlerinden faydalanmaya başlamışlardır.
E
ABD’nin ekonomik başarısında büyük rol oynamıştır.
Açıklama:
Erken kolonileşmenin Latin Amerika’da yarattığı önemli bir sıkıntı, Avrupa’daki yenilikçi fikir akımlarından çok geç haberdar olmalarıydı. İspanyollar ve Portekizliler 1490’larda yeni kıtaya adım attıklarında, İber Yarımadası hala Orta Çağı yaşamaktaydı. Nitekim bu toplumlarda demokratik siyasetin daha geç yeşermesinin önemli bir sebebi de entelektüel ve dinî açılardan aşırı merkeziyetçi, dogmatik ve toleranssız olmalarıdır.
Soru 86
1800’lerin başında, İngiltere’den bağımsızlığını yeni kazanmış olan ABD, kıtanın geri kalanına karşı herhangi bir yayılmacı, emperyal tavır sergilememekteydi. Avrupa’nın emperyalizmine karşı koyup bağımsızlığını ilan etmişti. Aydınlanma fikirlerini hayata geçirerek yönetimi halka veren cumhuriyetçi bir rejim kurmuştu. Milli birlik ve bölgesel otonomi gibi birbirine zıt iki kavram, aşağıdakilerden hangisi ile çözülmüştür?
Seçenekler
A
Totaliter yönetim
B
Otoriter yönetim
C
Federal idari yapı ve başkanlık sistemi
D
Monarşi
E
Nasyonal sosyalizm
Açıklama:
1800’lerin başında, İngiltere’den bağımsızlığını yeni kazanmış olan ABD, kıtanın geri kalanına karşı herhangi bir yayılmacı, emperyal tavır sergilememekteydi. Bilakis, Latin Amerika ülkeleri için ilham kaynağı oluşturmaktaydı. Avrupa’nın emperyalizmine karşı koyup bağımsızlığını ilan etmişti. Aydınlanma fikirlerini hayata geçirerek yönetimi halka veren cumhuriyetçi bir rejim kurmuştu. Milli birlik ve bölgesel otonomi gibi birbirine zıt iki kavramı, federal bir idari yapı ve başkanlık sistemi formülü ile çözmüştü.
Soru 87
ABD’nin Kuzey Amerika’nın sunduğu zengin kaynaklardan yararlanarak güçlenmesi, aşağıdakilerden hangisini beraberinde getirmiştir?
Seçenekler
A
Pek çok Latin Amerika ülkesinin bağımsızlığını ilan etmeye başlaması
B
Amerika'nın daha erken açık toplum kurması
C
Amerika'nın savaş ve askeri yöntemlere başvurmaya başlaması
D
Amerika'nın giderek yayılmacı bir dış politika yaklaşımı benimsemesi
E
İspanyol İmparatorluğu’nun siyasi birliğini geç sağlaması
Açıklama:
ABD’nin Kuzey Amerika’nın sunduğu zengin kaynaklardan yararlanarak güçlenmesi, giderek yayılmacı bir dış politika yaklaşımını da tetikledi.Ancak bu genişleme her zaman savaş ve askeri yöntemlerle olmadı. Son derece pragmatik davranan ABD liderleri, Avrupa’nın zayıflayan imparatorluklarının ellerinde güç bela tuttukları Amerikan kolonilerine para karşılığı talip oldular.
Soru 88
Meksika, 1846-1848 yılında ABD ile savaşa girdiğinde, ABD’nin hegemonyasını genişletme misyonunun önüne geçebilecek dirençten yoksundu. Meksika, bu trajik savaşta toplam yüzölçümünün yaklaşık yarısını ABD’ye kaptırmış oldu. Aşağıdakilerden hangisi Meksika’nın ABD karşısında yaşadığı hezimetin getirdiği sonuçlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
ABD’nin hegemonyasını genişletme misyonunu daha da kolaylaştırdı.
B
Ülkede radikal bazı dönüşümlerin yaşanmasının öncüsü oldu.
C
Toplum, eğitim sistemi, sağlık gibi alanlar, pozitivist ve rasyonel prensiplere dayanarak yeniden düzenlendi.
D
Koloniyal dönemin toplumsal ve ekonomik kalıpları terk edildi.
E
ABD’nin yükselişinden etkilenen Latin Amerika rejimleri, gümrük vergilerini kaldırarak ticareti serbestleştirme yoluna gittiler.
Açıklama:
Meksika’nın ABD karşısında hezimete uğraması, ülkede radikal bazı dönüşümlerin yaşanmasının öncüsü oldu. Aydınlanma ve pozitivist düşüncelerin de etkisiyle, adeta bir toplumsal mühendislik hamlesi başlatıldı. Latin Amerika genelinde ‘Düzen ve İlerleme Diktatörleri’ (Order and Progress Dictators) iktidarında, koloniyal dönemin toplumsal ve ekonomik kalıpları terk edildi. ABD’de yetişmiş uzmanlar öncülüğünde toplum, eğitim sistemi, sağlık, hijyen kuralları gibi alanlar, pozitivist ve rasyonel prensiplere dayanarak yeniden düzenlendi. Ekonomik alanda ise ABD’nin hızlı yükselişinden feyzalan Latin Amerika rejimleri, hemen tüm gümrük vergilerini kaldırarak ticareti serbestleştirme yoluna gittiler.
Soru 89
1823 yılında ABD Başkanı James Monroe’nun ismi ile anılan Monroe Doktrini, ‘Amerika Amerikalılarındır.’ şeklinde özetlenebilecek bir slogana sahipti. Bu doktrin ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
ABD, gerekirse güç kullanarak Batı Yarımküreyi dilediği gibi düzenleme fikrine dayanır.
B
Batı Yarımküredeki Avrupa etkisine son vermeyi amaçlamıştır.
C
Dış politikaya realist/realpolitik yaklaşımın örneklerindendir.
D
Kendisine saygısı olan bir ülkenin komşularına da aynı saygıyı göstermesi gerektiğini vurgulamıştır.
E
ABDLatin Amerika ilişkilerinde önemli yakınlaşmalar olmuştur.
Açıklama:
1823 yılında ABD Başkanı James Monroe’nun ismi ile anılan Monroe Doktrini, ‘Amerika Amerikalılarındır.’ şeklinde özetlenebilecek sloganıyla Batı Yarımküredeki Avrupa etkisine son vermeyi amaçlıyordu.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi, Kuzey Amerika ve Latin Amerika'nın farklılaşan dönemlerde kolonileşmelerinin, daha sonraki rejimlerine etki eden temel bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Latin Amerika'nın federal yönetim inşasında ABD'yi örnek alması
B
İber yarımadasındaki orta çağ katı zihniyetinin Latin Amerika'nın siyasi kültürüne yansıması
C
Latin Amerika'nın ekonomik kaynaklar açısından daha zengin olması
D
Kuzey Amerika'nın liberal dış ticaretle dünyaya açılması
E
Kuzey Amerika emperyalizminin Latin Amerikayı kuşatması
Açıklama:
Erken kolonileşmenin Latin Amerika’da yarattığı önemli bir sıkıntı, Avrupa’daki yenilikçi fikir akımlarından çok geç haberdar olmaları olmuştur. İspanyollar ve Portekizliler 1490’larda yeni kıtaya ilk adım attıklarında, İber Yarımadası hala Orta Çağı yaşamaktaydı. Latin Amerika toplumlarında demokratik siyasetin daha geç yeşermesinin önemli bir sebebi, entelektüel ve dini açılardan aşırı merkeziyetçi, dogmatik ve toleranssız özellikte olmalarıdır.
İber yarımadasındaki orta çağ katı zihniyetinin Latin Amerika'nın siyasi kültürüne yansıması
İber yarımadasındaki orta çağ katı zihniyetinin Latin Amerika'nın siyasi kültürüne yansıması
Soru 91
Kuzey Amerika'yı kolonileştiren Protestan İngilizlerin yeni kıtadaki kolonilerle Avrupa ve Asya arasında kurdukları geniş ticari ağlar, bağımsızlık sonrasında ABD’nin ekonomik başarısında büyük rol oynamıştır. ABD'nin kurucuları tarafından izlenen diğer yaklaşımlar aşağıdakilerden hangisinde verilmektedir?
Seçenekler
A
Merkeziyetçi hiyerarşik yapı
B
Dogmatik yaklaşım
C
Rasyonalizm ve pozitivizm
D
Serbest ticaret
E
Aristokratik sınıflaşma
Açıklama:
Bilimsel gelişmeler, rasyonalizm ve pozitivizm, Kuzey Amerika’nın kurucuları tarafından benimsenen yaklaşımlar olmuştur. Fransız Devrimi’nden daha önce, 1776 yılında ilan ettikleri Bağımsızlık Bildirgesinde 13 eyaletten gelen ABD’li siyasetçiler, insanların devredilemez ve vazgeçilemez haklarından ve kendi kendilerini yönetme erkine sahip olduklarından bahsetmişlerdir. Aydınlanma fikirlerini hayata geçirerek yönetimi halka veren cumhuriyetçi bir rejim kurulmuştur. İngiltere’den miras kalan serbest piyasa anlayışı sayesinde ABD’nin ekonomik başarı grafiği hızla yükselmiştir.
Soru 92
ABD'nin yayılmacı dış politika yaklaşımını destekleyen Amerikan İstisnacılığı, diğer bağımsızlığını kazanan devletlere model olma arzusu, toprak kazanımında nasıl bir yol izlenmesine neden olmuştur?
Seçenekler
A
Latin Amerika ülkelerinin yönetimlerine müdahale etme
B
Zayıflayan Avrupa imparatorluklarından Amerika'daki kolonilerini satın alma
C
ABD sistemini entegre eden tüm toplumların mutlu ve zengin olacağına inanma
D
İspanya Krallığının enflasyonla mücadelesine ticaret yoluyla destek olma
E
Geç kolonileşerek daha açık toplum yaratma fırsatını yakalama
Açıklama:
ABD’nin Kuzey Amerika’nın sunduğu zengin kaynaklardan yararlanarak güçlenmesi, giderek yayılmacı bir dış politika yaklaşımını tetiklemiştir. Ancak bu
genişleme her zaman savaş ve askeri yöntemlerle olmamıştır. ABD liderleri, Avrupa’nın zayıflayan imparatorluklarının ellerinde zor tuttukları Amerikan kolonilerine para karşılığı talip olmuştur.
Örneğin meşhur Napolyon Savaşlarını finanse etmek için Fransız İmparatoru Napolyon, Louisina eyaletinden Kanada sınırına kadar olan bölgeyi ABD’lilere bugünün parasıyla 219 milyon ABD Dolarına satmıştır.
Zayıflayan Avrupa imparatorluklarından Amerika'daki kolonilerini satın alma
genişleme her zaman savaş ve askeri yöntemlerle olmamıştır. ABD liderleri, Avrupa’nın zayıflayan imparatorluklarının ellerinde zor tuttukları Amerikan kolonilerine para karşılığı talip olmuştur.
Örneğin meşhur Napolyon Savaşlarını finanse etmek için Fransız İmparatoru Napolyon, Louisina eyaletinden Kanada sınırına kadar olan bölgeyi ABD’lilere bugünün parasıyla 219 milyon ABD Dolarına satmıştır.
Zayıflayan Avrupa imparatorluklarından Amerika'daki kolonilerini satın alma
Soru 93
ABD'nin Latin Amerika'ya karşı 20.yy başında yürüttüğü müdahaleci tavır aşağıdakilerden hangisiyle son bulmuştur?
Seçenekler
A
İkinci Dünya Savaşı
B
Büyük Buhran
C
Soğuk Savaş
D
Amerikan istisnacılığı
E
Monroe doktrini
Açıklama:
20. yüzyıl başındaki bu müdahaleci doktrinler, 1929 Büyük Buhranı sonrasında yerini daha mütevazi olanlara bırakmıştır. Başkan Hoover tarafından ilk defa kullanılan ama daha çok sonrasında gelen Başkan Franklin Roosevelt ile özdeşletirilen İyi Komşuluk Siyaseti (Good Neighbor Policy) doktrini bu duruma örnektir. Roosevelt, kendisine saygısı olan bir ülkenin komşularına da aynı saygıyı göstermesi gerektiğini vurgulamıştır. Bunun sonucu Latin Amerika’daki komşularına karşı ABD’nin agresif ve müdahaleci olmayacağının garantisini de vermiştir.
Soru 94
Soğuk Savaş döneminde ABD'nin Sovyetler Birliği ile giriştiği üstünlük mücadelesi ve ideolojik savaş, ABD'nin kendi müttefikleri arasında kapitalizmden sola doğru en ufak bir kaymayı varoluşsal bir tehdit olarak algılamasına yol açmıştır. ABD'nin Küba'daki etkisini sona erdiren Küba Devrimi sonrasında aşağıdakilerden hangisi Küba'nın Sovyetler Birliği ile girdiği askeri ittifakı yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
ABD şirketlerinin Küba'daki mal varlığına son verilmesi
B
ABD ile diplomatik ilişkilerin dondurulması
C
Sovyetler ile dış ticaretin gelişmesi
D
Küba'ya yerleştirilmek istenen Sovyet füzeleri
E
Küba'da sosyalist bir rejimin kurulması
Açıklama:
Sosyalist değil milli bir devrim gibi başlayan Küba Devrimi, zamanla ABD’nin Castro yönetimine aşırı derecede muhalif tavırları sonucu Küba’yı Sovyet koruması altına girmeye adeta mecbur bırakmıştır. 1961 yılında gerçekleşen Domuzlar Körfezi çıkartması ise adadaki ABD karşıtlığını daha da artırmıştır. 1962 sonbaharında ise ABD ve Sovyetler Birliği arasında Füze Krizi olarak anılan olay patlak verdmiştir. Sovyetler Birliği’nin Küba’ya yerleştirmek istediği uzun menzilli füzelere engel olmak isteyen ABD, Küba’yı denizden ablukaya aldı. Yaklaşık 14 gün süren krizde Soğuk Savaş’ın iki süpergüç arasında belki de nükleer savaşı tetikleyebilecek en sıcak günleri yaşandı. Sonuçta Sovyetler adadaki füzelerini, ABD ise Türkiye’deki füzelerini geri çekerek krizin savaşsız çözümlenmesini sağladı.
Küba'ya yerleştirilmek istenen Sovyet füzeleri
Küba'ya yerleştirilmek istenen Sovyet füzeleri
Soru 95
ABD'nin Soğuk Savaş döneminde Latin Amerika'da sol siyasi akımları pasifleştirmeye yönelik müdahaleleri "realist dış politika anlayışına" göre aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Sovyetlerin Latin Amerika'da artan etkisi
B
ABD'nin ulusal çıkarlarının korunması
C
Neoliberal ekonomik ilkelerin bu bölgede uygulanamaması
D
Kolonileşme sonrası siyasi kültürün sosyalizme yatkınlığı
E
ABD'nin genişleme politikası uygulaması
Açıklama:
Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği ile ideolojik mücadelesi sonucu ABD, kendi müttefikleri arasında kapitalizmden sola doğru en ufak bir kaymayı, varoluşsal bir tehdit olarak algılamaya başladı. Bunun sonucu olarak da Latin Amerika’daki sol hareketler, ne kadar kitlesel demokratik destek alırlarsa alsınlar, ABD gözünde meşruluk kazanamadılar. Arjantin, Brezilya, Şili ve pekçok Orta Amerika ülkesinde askeri darbeler ve son derece otoriter rejimler sırf sol karşıtı oldukları için ABD tarafından desteklendi. Önde gelen Realist uluslararası ilişkiler teorisyeni Hans Morgenthau, 1960’lar ve 1970’lerde sol karşıtı hemen her tür askeri ve otoriter rejimi desteklediğinden, ABD için ‘Baskı[cılar]ın Dostu’ ifadesini kullandı.
ABD'nin ulusal çıkarlarının korunması
ABD'nin ulusal çıkarlarının korunması
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi, 1980'li yıllarda Dünya Bankası ve IMF'nin ekonomik krizle yüz yüze kalan Latin Amerika ülkelerine önerdiği neoliberal kurtuluş reçetesinin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesi
B
Gümrük vergilerinin kaldırılması
C
Devletin ekonomideki rolünün artırılması
D
İhracata dayalı stratejinin benimsenmesi
E
Yabancı sermayenin önündeki engellerin kaldırılması
Açıklama:
Dünya Bankası ve IMF'nin sunduğu Washington Konsensüsü (ya da neoliberal ekonomik model), ekonomik krizle karşılaşan ülkelerin hemen hepsine aynı kurtuluş reçetesini sunmaktaydı. Bunu unsurları aşağıda gibiydi:
Devletin ekonomideki rolünün artırılması
- Devletin ekonomideki rolünün azaltılması,
- Verimsiz ve bütçe açığı yaratan kamu iktisadi teşebüslerinin özelleştirilmesi,
- Serbest piyasa ekonomisine geçiş yapılması,
- Sağlık, eğitim gibi sosyal harcamaların kısılması, bütçe açıklarının kapatılması,
- Ekonomik kalkınmada öncü rolün özel sektöre verilmesi,
- Dışarıdan gelecek sermaye ve yatırımların önündeki engellerin kaldırılması,
- Gümrük vergilerinin azaltılması veya kaldırılması,
- İhracata dayalı bir büyüme stratejisinin benimsenmesi.
Devletin ekonomideki rolünün artırılması
Soru 97
Bölgesel olarak Latin Amerika, ABD’nin hegemonik ve müdahaleci tutumlarından Soğuk Savaş döneminde oldukça olumsuz etkilenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrasında gelişen ilişkilerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Latin Amerika ülkelerinin dış politikada daha bağımsız hareket etmesi
B
Sosyal devlet anlayışı ve neoliberal ilkelerin eş zamanlı uygulanması
C
ABD ile ekonomik, diplomatik ve kültürel ilişkilerin canlandırılması
D
Bölgesel işbirliklerinin artırılması
E
ABD'nin Latin Amerika'da siyasete müdahalesinin artması
Açıklama:
Genel ekonomik istikrarsızlık ve bozulan gelir dağılımı, 1980’lerin Latin Amerika’da ‘kayıp onyıl’ sayılmasına neden olmuştur. Ancak 1990’larla birlikte toparlanmalar başlamıştır. Özellikle Brezilya ve Şili, sosyal devlet ilkesinden vazgeçmeden de piyasa ekonomisine geçişin olabileceğini göstermiştir. Ekonomik başarıların yanı sıra siyasi olarak da Latin Amerika’da özgürlük rüzgarları esmeye başlamıştır. Meşruiyetlerini kaybeden, ekonomik açıdan da başarısız olan otoriter rejimler, yerlerini seçilmiş liderlere bırakmışlardır. Saygın bir düşünce kuruluşu olan Freedom House, dünyadaki tüm ülkeleri siyasi özgürlük ve demokratik nitelikleri bakımından sınıflandırmaktadır. Bu sınıflandırmaya göre Meksika’dan Şili’nin en güneyine kadar, Latin Amerika’nın neredeyse tamamı özgür ve demokratik rejimlerden oluşmaktadır.
ABD'nin Latin Amerika'da siyasete müdahalesinin artması
ABD'nin Latin Amerika'da siyasete müdahalesinin artması
Soru 98
Serbest piyasa modeline geçen ve ABD-Kanada ile Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşması'nı (NAFTA) imzalayarak ekonomik ve sosyo-politik açıdan ABD ile geniş kapsamlı bütünleşmeye giden ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Venezuela
B
Meksika
C
Brezilya
D
Şili
E
Küba
Açıklama:
ABD, IMF ve Dünya Bankası tarafından benimsenen serbest piyasacı modelin ilk ve en önemli uygulayıcılarından biri Meksika olmuştur. Bunun sonucunda Meksika-ABD-Kanada arasında Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşması (NAFTA) imzalanmış ve 1994 yılında yürürlüğe girmiştir. NAFTA sonrasında Meksika gerek ekonomik açıdan, gerekse sosyo-politik açıdan ABD ile geniş kapsamlı bir bütünleşme içerisine girmiştir.
Soru 99
ABD'nin Soğuk Savaş sonrasında Afrika'da izlediği politika neden pasif olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Afrika'daki çatışma ortamının CNN etkisiyle ABD kamuoyunun ilgi ve desteğini kesmesi
B
Güney Afrika'da Apartheid rejiminin devam etmesi
C
Çin'in Afrika ülkelerine gösterdiği ekonomik ilginin artması
D
ABD'nin Afrika'nın sorunlarına eğilecek kaynakları bulunmaması
E
Afrika hakkında alan bilgisinin zayıf olması
Açıklama:
1990'larda iletişim ve medyadaki gelişmeler doğrultusunda Afrika’da yaşanan açlık, kıtlık, sivil savaş gibi felaketler, ABD’deki vatandaşların televizyon karşısında bizzat gözlemledikleri dramlar haline gelmişti. Bunun sonucunda hümaniter amaçlı müdahalelere sıcak bakan geniş bir kamuoyu oluştu. Ancak, ABD’nin bölge ile ilgili birikimi az, stratejik açılardan da fazla bir çıkarı olmadığında, yapılan müdahaleler genellikle başarısızlıkla sonuçlandı. Bunlardan belki de en önemli ve trajik olanı, 1991’de başlayan ve hala devam eden Somali sivil savaşına yapılan müdahaledir. Birleşmiş Milletlerin yiyecek yardımlarını koruyup ihtiyaç sahiplerine ulaştırma amacıyla ABD, 1992 yılında küçük bir askeri birlik göndererek buraya müdahalede bulundu. ABD ordusuna ait bir Black Hawk helikopteri pusuya düşürülüp vuruldu. Sivil savaşa taraf olan milis güçler, ele geçirdikleri ölü ABD’li askerlerin cesetlerini jiplerinin arkasına bağlayıp sürüklediler, köprülerden astılar. Bu görüntüler ABD ord
Afrika'daki çatışma ortamının CNN etkisiyle ABD kamuoyunun ilgi ve desteğini kesmesi
Afrika'daki çatışma ortamının CNN etkisiyle ABD kamuoyunun ilgi ve desteğini kesmesi