⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
8. Dönem TİY402U

Türk Tiyatrosu

Toplam 783 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Türk Tiyatrosu - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

“Yaratıcı Drama”, aşağıdaki seçeneklerden hangisi için etkin bir araç olarak kullanılmamaktadır?

Seçenekler

A
Öğretimde
B
Astrolojide
C
Tıpta
D
İletişim araçlarında
E
Politikada
Açıklama:
Eğitimde (Yaratıcı Drama), öğretimde (tarih, yabancı dil öğretiminde), tıpta (psikodrama), iletişim araçlarında (radyo ve televizyondaki programlar içinde dramatizasyonlar halinde), politikada (meydanlarda yapılan propaganda amaçlı dramatizasyonlarda) ve başka alanlarda dram sanatı etkin bir araç olarak kullanılmaya başlamıştır.

Soru 2

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi 17. yüzyıla kadar dram sanatının iki temel biçimidir?

Seçenekler

A
Mim-Tiyatro
B
Opera-Bale
C
Sinema- Tiyatro
D
Dramatik dans- Bale
E
Tiyatro- Dramatik dans
Açıklama:
17. yüzyıla kadar, dram sanatının iki temel biçimi egemendi. Bunlardan biri tiyatro, öteki ise dramatik danstı. Her ikisinin de kendi içinde çeşitleri, farklı görünümleri vardı. Görünümleri (mimden köy seyirlik oyunlarına kadar uzanan), ülkeden ülkeye kültürden kültüre değişiklikler gösteriyordu.

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dramın öğretimde etkin ve yaygın bir biçimde kullanılmasının etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Daha az enerji kullanımı
B
Daha az zaman kullanımı
C
Öğrenilen bilgilerin daha güvenilir olması
D
Öğretimin daha etkin bir biçimde gerçekleştirilmesi
E
Öğrenilen bilgilerinse daha uzun süre korunması
Açıklama:
Dram bir öğretim tekniği olarak da giderek vazgeçilmez olmaya başlamıştır. Bu yöntemin öğretimde etkin ve yaygın bir biçimde kullanılması, öğretimin, daha az enerji, daha az zaman kullanılarak, daha etkin bir biçimde gerçekleştirilmesini, öğrenilen bilgilerinse daha uzun süre korunmasını ve kullanılmasını sağlayacaktır.

Soru 4

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dramın eğitimde kullanılması ağırlıklı olarak kullanıldığı ülkelerdir?

Seçenekler

A
İngiltere, A.B.D. ve Almanya
B
Fransa, A.B.D. ve İspanya
C
İtalya, Fransa ve İsveç
D
Almanya, Kanada ve İtalya
E
Yunanistan, İngiltere ve Almanya
Açıklama:
Dramın eğitimde kullanılması ağırlıklı olarak, İngiltere, A.B.D. ve Almanya kaynaklıdır. Ülkemizde, eğitimde dramın kullanılmaya başlanmasında bu ülkelerdeki kullanımı yol gösterici olmuştur. İngiltere’de bu yönlü kullanıma “Eğitimde Drama” (Drama in Education), A.B.D.’deki kullanımına “Yaratıcı Drama” (Creative Drama) ve Almanya’daki kullanımına ise, “Oyun ve Etkileşim” (Spiel und İnteraktion) denmektedir.

Soru 5

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi dramın kaynağı olan ve birbirini tamamlayan beş ana nedenden biri değildir?

Seçenekler

A
Büyü
B
Çalışma
C
Öykü anlatıcılığı ve oyun oynama içgüdüsü
D
Eylemler
E
Tartımlı dans ve müzik
Açıklama:
Genel olarak dramın kaynağı birbirinden kolay koparılamayacak ve birbirini tamamlayan beş ana nedene dayandırılmaktadır. Bunlardan biri “büyü”, ikincisi “çalışma”, üçüncüsü “iletişim”, dördüncüsü öykü anlatıcılığı ve oyun oynama içgüdüsü, beşincisi ise, tartımlı dans ve müziktir.

Soru 6

İlkel insanların kurdukları anlatılar, uydurdukları gerçek dışı öykülerle dünyayı anlamaya, anlamlandırmaya, anlatmaya ve dönüştürmeye çalıştıkları simgesel sözlere verilen isim aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ritüel
B
Tören
C
Büyü
D
Öykü
E
Mitos
Açıklama:
Mitoslar, simgesel sözlerdi. İlkel insanların kurdukları anlatılar, uydurdukları gerçek dışı öykülerle dünyayı anlamaya, anlamlandırmaya, anlatmaya ve dönüştürmeye çalışıyorlardı. Dram sanatının ortaya çıkması simgesel söz olan mitosun ve simgesel eylem olan ritüelin değişime uğramasıyla biçimlendi.

Soru 7

Epik şiir, roman ve öykü aşağıdaki seçeneklerden hangisinden doğup gelişmiştir?

Seçenekler

A
İletişim
B
Mitoslar
C
Çalışma
D
Büyü
E
Dans ve müzik
Açıklama:
Dram sanatının ortaya çıkması simgesel söz olan mitosun ve simgesel eylem olan ritüelin değişime uğramasıyla biçimlendi. Zaten, ritüeller, sanat amaçlı yapılmamış olsa da, biçim olarak dramatikti. Aynı şey mitoslar için de geçerliydi. Sanatsal bir işlevle değil, pratik bir işlevle oluşturulmuş olan mitoslarda da farkında olmadan sanatsal bir nitelik vardı. Dili şiirseldi. Anlatısında kurmaca egemendi. Daha sonra epik şiir, roman ve öykü buradan doğup gelişecekti.

Soru 8

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bütün anlatılarda olması bir zorunluluk olan temel öğelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Hayal
B
Kişi
C
Uzam
D
Zaman
E
Eylem
Açıklama:
Anlatı en genel anlamıyla, anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsilidir. Bütün anlatılarda, dört temel öğe olan, kişi, uzam, zaman ve eylemlerin olması bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.

Soru 9

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi zamanın yazınsal anlatıdaki en çarpıcı özelliğidir?

Seçenekler

A
Okura bir anlatıcı tarafından anlatılması.
B
Yer zarfları, işaret sıfatları kullanılması.
C
Kurmaca, hayal ürünü olması.
D
Karşımıza geçmiş zaman olarak çıkması.
E
Gerçek zamanlı olması.
Açıklama:
Zamanın yazınsal anlatıdaki en çarpıcı özelliği karşımıza “geçmiş zaman” olarak çıkmasıdır. Yazınsal anlatıdaki geçmiş, masallarda, mitoslarda ya da dünyanın oluşumuna ilişkin rivayetlerde olduğu gibi, binlerce ya da milyonlarca yıl öncesine dayanabilir ya da “kısa bir süre önce ”de olabilir. Yazınsal anlatılar (öykü, roman) bilim-kurgu türünde olsa ve gelecekte geçse bile, o anlatı yine de geçmişte olup bitmiş gibi dile getirilir.

Soru 10

Kişi, uzam, zaman ve eylemler içeren anlatıların, içinde yer aldığı araca göre farklı biçimlerde yansılanarak oluşan sanatları içeren sanatın genel adı aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
Opera
B
Tiyatro
C
Dram sanatı
D
“Sen-ben” ilişkisi
E
Eylem
Açıklama:
Dram Sanatı: Kişi, uzam, zaman ve eylemler içeren anlatıların, “sen-ben” ilişkisi içinde, “şimdi” ve “burada” lık duygusu yaratacak biçimde, içinde yer aldığı araca göre farklı biçimlerde yansılanarak oluşan, tiyatro, opera, bale, kurmaca sinema filmi, kukla oyunu, radyo oyunu, gölge oyunu gibi sanatları içeren sanatın genel adıdır.

Soru 11

Dram sanatı tarihi içerisinde ilk opera ne zaman yazılmış ve sahnelenmiştir?

Seçenekler

A
1760
B
1594
C
1900
D
1928
E
1930
Açıklama:
Dram sanatı tarihi içinde, üçüncü olarak ortaya çıkan dramatik sanat dalı operadır. İlk opera, 1594’te, İtalya’da yazılmış ve sahnelenmiştir

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde eğitimcileri ve öğreticileri dramı öğretimde kullanmaya iten nedenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Dramın somut olarak sunulması
B
Dramın daha kolay alımlanması
C
Görsel belleğin daha güçlü olması
D
Dramın soyut olarak sunulması
E
Benzerlik, ayrım ve çelişkileri çarpıcı bir şekilde ortaya koyması
Açıklama:
Dramda her şeyin somut olarak sunulması, böylece, benzerlik, ayrım ve çelişkilerin daha çarpıcı olarak ortaya konması, daha kolay alımlanması ve görsel belleğin daha güçlü olması, günümüzde de, eğitimcileri-öğreticileri, dramı öğretimde kullanmaya itmiştir.

Soru 13

Dramın, yaratıcılıkta, kendini ve toplumu tanımada, içinde yaşadığı toplumla arasındaki ilişkiyi saptamada, birey olarak ait olduğu toplumla arasındaki dengeyi kurmada, iletişim kurma ve kurduğu iletişimi güçlendirmede, yaratıcılıkta, tutum, davranış edinmede ve onları değiştirmede, kullanılmasına ne denmektedir?

Seçenekler

A
Eğitimde drama
B
Oyun ve Etkileşim
C
Darama lideri
D
Dram sanatı
E
Yaratıcı drama
Açıklama:
Dramın, yaratıcılıkta, kendini ve toplumu tanımada, içinde yaşadığı toplumla arasındaki ilişkiyi saptamada, birey olarak ait olduğu toplumla arasındaki dengeyi kurmada, ileşitişim kurma ve kurduğu iletişimi güçlendirmede, yaratıcılıkta, tutum, davranış edinmede ve onları değiştirmede, kullanılmasına yaratıcı drama denmektedir.

Soru 14

"Simgesel eylemler, başka bir deyişle büyünün eyleme dökülmesi" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Büyü
B
Ritüel
C
Mitos
D
Yanılsama
E
Köken
Açıklama:
Ritüeller de, tıpkı mitoslar gibi ve onlarla birlikte, simgesel eylemlerdi. Başka bir
deyişle büyünün eyleme dökülmesiydi.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak dramın kaynağı ve birbirini tamamlayan 5 ana nedenden biri değildir?

Seçenekler

A
Büyü ve çalışma
B
İletişim
C
Öykü anlatıcılığı ve oyun oynama iç güdüsü
D
Tartımlı dans ve müzik
E
Bilim ve teknoloji
Açıklama:
Genel olarak dramın kaynağı birbirinden kolay koparılamayacak ve birbirini tamamlayan beş ana nedene dayandırılmaktadır. Bunlardan biri “büyü”, ikincisi “çalışma”, üçüncüsü “iletişim”, dördüncüsü öykü anlatılıcılığı ve oyun oynama içgüdüsü, beşincisi ise, tartımlı dans ve müziktir.

Soru 16

"Anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsili" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kişi
B
Anlatı
C
Uzam
D
Zaman
E
Eylem
Açıklama:
Anlatı en genel anlamıyla, anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsilidir.

Soru 17

Dram sanatının temel öğeleri ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Bir anlatının oluşabilmesi için, bir tek edim ya da eylem yeterli olmaktadır.
B
Birbiriyle bağıntısız olan iki eylem ya da edim de anlatı oluşturmaya yetmektedir
C
Anlatı içinde yer alan eylem ve edimler için özellikle ardıllık ilişkisi vurgulanmaktadır
D
Uzam, diyalektik olarak zamanla değişmez.
E
Bir anlatının eden ve eyleyenleri olup bitenlere maruz kalmazlar.
Açıklama:
Bir anlatının oluşabilmesi için, bir tek edim yada eylem yeterli olmamaktadır
birbiriyle bağıntısız olan iki eylem ya da edim de anlatı oluşturmaya
yetmemektedir
Anlatı içinde yer alan eylem ve edimler için özellikle ardıllık ilişkisi vurgulanmaktadır
Uzam, diyalektik olarak zamanla değişir.
Her anlatının kişileri başka bir deyişle, edenleri, eyleyenleri ya da olup bitenlere
maruz kalanları mutlaka vardır

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi "yazınsal anlatıda eylemler" için doğru bir yargıdır?

Seçenekler

A
Biz alıcılar (okurlar ya da dinleyiciler olarak) anlatıdaki herhangi bir eyleme (olaya) ya da edime tanık olmayız.
B
Olaylar geçmişte, “başka bir zaman”da değil şimdi olup bitmiştir.
C
Yazınsal anlatıda, okurlar ya da dinleyiciler olan bizler için uzam “başka bir
yer”dir
D
Bazı anlatılarda gerçek anlatıcı yazar olduğu halde kurmaca bir içanlatıcı oluşturulmuştur
E
Yazınsal anlatılarda, kişiler biz alıcılar (okurlar, dinleyiciler) için “başkaları”dır
Açıklama:
Yazınsal Anlatıda Eylemler
Biz alıcılar (okurlar ya da dinleyiciler olarak) anlatıdaki herhangi bir eyleme (olaya) ya da edime tanık olmayız.

Soru 19

"Bir sözcük veya tümceden oluşabilen kişinin, “ben”den ve “şimdiki zaman”dan hareket ederek sözle dışa vurduğu anlamlı bütündür. Bu bir sözcükten oluşabileceği gibi bir tümceden de oluşabilir" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Konuşucu- ben
B
Dinleyici -ben
C
Söyleşim
D
Sözce
E
İç konuşma
Açıklama:
Sözce, kişinin, “ben”den ve “şimdiki zaman”dan hareket ederek sözle dışa vurduğu anlamlı bütündür. Bu bir sözcükten oluşabileceği (Gir! Çık! Bekle! Geliyorum.) gibi bir tümceden de (“Sen şimdi kalkıp gidiyorsun. Git / Gözlerin durur mu onlar da gidiyorlar. Gitsinler. / Oysa ben senin gözlerinsiz edemem bilirsin”, “Üşüyorum kapama gözlerini”) oluşabilir

Soru 20

"Kişi, uzam, zaman ve eylemler içeren anlatıların, “sen-ben” ilişkisi içinde, “şimdi” ve “burada”lık duygusu yaratacak biçimde, sahnede ya da sahne yerine geçecek bir alanda, oyuncu, kukla, gölge veya çeşitli nesneler kullanılarak, yansılama yoluyla oluşan, seyircisiyle buluştuğunda varolan ve her buluşmada yeniden yaratılan sanattır" tanımı verilen sanat dalı hangisidir?

Seçenekler

A
Tiyatro
B
Opera
C
Dram sanatı
D
Bale
E
Sinema
Açıklama:
Kişi, uzam, zaman ve eylemler içeren anlatıların, “sen-ben” ilişkisi içinde, “şimdi” ve “burada”lık duygusu yaratacak biçimde, sahnede ya da sahne yerine geçecek bir alanda, oyuncu, kukla, gölge veya çeşitli nesneler kullanılarak, yansılama yoluyla oluşan, seyircisiyle buluştuğunda varolan ve her buluşmada yeniden yaratılan sanata tiyatro denir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi 1594’te, İtalya’da librettosu Ottavio Rimuccini ve Giulio Geccini tarafından yazılmış, müziği ise Jacopo Peri tarafından bestelenmiş ardından sahneye konulmuş ilk opera eseridir?

Seçenekler

A
Dafne
B
Ağzı Çiçekli Adam
C
Poetika
D
Letters on the Dance and Ballet
E
Bay Puntila ve Uşağı Matti
Açıklama:
Dram sanatı tarihi içinde, üçüncü olarak ortaya çıkan dramatik sanat dalı operadır. İlk opera, 1594’te, İtalya’da yazılmış ve sahnelenmiştir. “Dafne” adını taşıyan bu operanın librettosu Ottavio Rimuccini ve Giulio Geccini tarafından yazılmış, müziği ise Jacopo Peri tarafından bestelenmiştir. “Dafne” adını taşıyan ilk opera yapıtında diyaloglar ve koro parçaları, sadece diyaloğun dramatik etkisini arttırmak amacıyla, müzik eşliğinde ezgili ve resitatif (anlatısal) olarak söyleniyordu.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsili anlamına gelir?

Seçenekler

A
Uzam
B
Yaratıcı Drama
C
Eğitimde Drama
D
Kişi
E
Anlatı
Açıklama:
Anlatı en genel anlamıyla, anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsilidir.

Soru 23

Anlatıda eylemlerin geçtiği yeri aşağıdakilerden hangisi belirtir?

Seçenekler

A
Zaman
B
Sahne
C
Eylem
D
Uzam
E
Kişi
Açıklama:
Uzam sözcüğü, eylemlerin geçtiği yeri belirtmektedir. Uzam eylemlerin geçtiği çöl, okyanus, ay gibi geniş alanları belirteceği gibi, bahçe, balkon, salon gibi dar alanları da belirtebilir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bir anlatı oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Dün kar yağdı
B
Dün kar yağdı, her yer bembeyaz oldu
C
Araba hızlı gitti, kar yağdı
D
Çok hızlı koştu
E
Çok hızlı koştu, yağmur yağdı
Açıklama:
Bir anlatının oluşabilmesi için, bir tek edim ya da eylem yeterli olmamaktadır. Örneğin, “adam kapıyı açtı” ya da “cam kırıldı” demek ya da bir karikatür karesi içinde bir çocuğun düşmekte olduğunu görmek tek başına anlatı oluşturmaya yetmemektedir. Bu eylem ve edimlerin görsel karşılığı bir fotoğraf ya da resim karesi olabilecektir. Bir anlatı oluşturamayacak olan bu eylem ve edimler birer haber olabilir ancak, birer anlatı değil. Bir anlatı kurabilmek için en az iki eylem ya da edim gerekmektedir. Bununla birlikte, birbiriyle bağıntısız olan iki eylem ya da edim de anlatı oluşturmaya yetmemektedir. Örneğin, “dün yağmur yağdı” ve “ormanda yangın çıktı” olayları arasında herhangi bir bağıntı olmadığından bir anlatı oluşmayacaktır.
Anlatı içinde yer alan eylem ve edimler için özellikle ardıllık ilişkisi vurgulanmaktadır. Bu, eylem ve edimler arasındaki tek bağıntılık ilişkisi olmasa da, en çok göze çarpan ilişki biçimidir. “Sigara izmariti ormana atıldı”, “ormanda yangın çıktı” demek minimal düzeyde bir anlatı oluşturacaktır. Benzer biçimde, “yağmur yağdı”, “ırmak taştı” ya da “Adam kapıyı açtı”, “İçeri girdi”, “Bir koltuğa oturdu” demek de birer anlatı oluşturacaktır. Kuşkusuz, bir anlatı oluşturmaya yetecek eylem ve edimler bir tek cümle içinde de belirtilebilir. Örneğin, “adam kapıyı açtı, içeri girdi ve bir koltuğa oturdu” bir tek cümle olduğu halde bir anlatı oluşturabilmektedir. Zaten, anlatı ve tümce arasında yapısal olarak da benzerlikler vardır.

Soru 25

Yazınsal anlatıda, okurlar ya da dinleyiciler olan bizler için uzam neresidir?

Seçenekler

A
Sahne
B
Tiyatro binası
C
Başka bir yer
D
Tiyatro salonu
E
Kulis
Açıklama:
Yazınsal anlatıda, okurlar ya da dinleyiciler olan bizler için uzam “başka bir yer”dir. Anlatıda geçen uzam yanımızda değildir, bizden uzaktadır. Yanımızda olan anlatıcıdır.

Soru 26

Aristoteles, dram sanatının Antik Yunan Tiyatrosundaki baskın türü olan tragedya için “öyküsü olmayan tragedya olamaz” diyerek neyin önemini vurgulamıştır?

Seçenekler

A
Eylemin
B
Sahnenin
C
Dekorun
D
Sanatçının
E
Zamanın
Açıklama:
Aristoteles, dram sanatının Antik Yunan Tiyatrosundaki baskın türü olan tragedya için “öyküsü olmayan (eyleme dayanmayan) tragedya olamaz” (Aristoteles, 1987; 24) diyerek eylemin önemini vurgulamıştır.

Soru 27

Kişi, uzam, zaman ve eylemler içeren anlatıların, “sen-ben” ilişkisi içinde, “şimdi” ve “burada”lık duygusu yaratacak biçimde, içinde yer aldığı araca göre farklı biçimlerde yansılanarak oluşan, tiyatro, opera, bale, kurmaca sinema filmi, kukla oyunu, radyo oyunu, gölge oyunu gibi sanatları içeren sanatın genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Oyun ve Etkileşim
B
Tiyatro
C
Dram Sanatı
D
Eğitimde Drama
E
Yaratıcı Drama
Açıklama:
Dram Sanatı: Kişi, uzam, zaman ve eylemler içeren anlatıların, “sen-ben” ilişkisi içinde, “şimdi” ve “burada”lık duygusu yaratacak biçimde, içinde yer aldığı araca göre farklı biçimlerde yansılanarak oluşan, tiyatro, opera, bale, kurmaca sinema filmi, kukla oyunu, radyo oyunu, gölge oyunu gibi sanatları içeren sanatın genel adıdır.

Soru 28

Modern anlamda balenin doğuşu aşağıdaki eserlerden hangisine dayandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Madam Bovary
B
Letters on the Dance and Ballet
C
Ağzı Çiçekli Adam
D
Poetika
E
Dafne
Açıklama:
Balenin ortaya çıkışı çok eskilere, hatta İ.Ö. 5. yüzyıla kadar dayandırılıyor ve Roma dönemindeki pandomimde, öykü anlatmasından dolayı balenin atası sayılabilecek bir danstan sözediliyorsa da, modern anlamda balenin doğuşu, Jean Georges Noverre’in, 1760 yılında yayımladığı, öykü anlatımına dayanan dansı içeren, “Letters on the Dance and Ballet” eserine dayandırılmaktadır.

Soru 29

Dram sanatının önemli ve etkili temsilcilerinden biri de sinemanın 1895 yılında ki başlangıcı hangi türle olmuştur?

Seçenekler

A
Belgesel
B
Korku
C
Macera
D
Romantik
E
Komedi
Açıklama:
Yüz yılı henüz yeni aşmış olan, kısa tarihine rağmen, dram sanatının önemli ve etkili temsilcilerinden biri de sinemadır. Sinema, 1895 yılında, Lumière’in ilk belgesel filmleriyle başlar.

Soru 30

BBC’nin, 30 Mart 1930’da başlattığı deneme yayınlarının ardından, ilk drama yayını aynı yılın Temmuz ayında aşağıdakilerden hangisiyle olmuştur?

Seçenekler

A
Dafne
B
Letters on the Dance and Ballet
C
Oblomov
D
Madam Bovary
E
Ağzı Çiçekli Adam
Açıklama:
Sinemanın keşfinden sonra, dram sanatı açısından önemli olan bir araç daha bulundu. Bu da televizyondu. Televizyonda ilk drama yayımlama girişimi 11 Eylül 1928’de, Amerika’da gerçekleştirildi. BBC’nin, 30 Mart 1930’da başlattığı deneme yayınlarının ardından, ilk drama yayını aynı yılın Temmuz ayında, Pirandello’nun “Ağzı Çiçekli Adam” la oldu.

Soru 31

İlk opera eseri 'Dafne' kime aittir?

Seçenekler

A
Ottavio Rimuccini
B
George Melies
C
Jacobo Peri
D
Noverre
E
Lumidre
Açıklama:
Tarihte İlk Opera eseri İtalya'da Rimuccini tarafından yazılmış olup adı 'Dafne'dir. Doğru yanıt 'A'.

Soru 32

Televizyonda yayınlanan ilk drama eser olma özelliği hangi eserindir?

Seçenekler

A
Dans ve Baledeki Harfler
B
Ağzı Çiçekli Adam
C
Yalvaç Oyunu
D
Sevil Berberi
E
Notr Dame'ın Kamburu
Açıklama:
Ağzı Çiçekli Adam ilk kez televizyonda yayınlanan drama eseridir. Amerika'da BBC kanalında yayınlanmıştı. Doğru yanıt 'B'.

Soru 33

Eğitimde dram sanatının bir araç olarak kullanılmasına ne denir?

Seçenekler

A
Psikodrama
B
Yaratıcı Drama
C
Problem Çözme Yöntemi
D
Propaganda
E
Soru- Cevap
Açıklama:
Eğitim alanında dramadan yararlanılmasına 'Yaratıcı Drama' adı verilmiştir. Tarih ve yabancı dil eğitiminde sayısız örnekleri mevcuttur. Doğru yanıt 'B'.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi dram sanatının özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Dram sanatı yaygın bir sanat değildir.
B
Son yıllarda ortaya çıkmıştır.
C
Farklı ülke ve kültürlere göre farklılık göstermez.
D
Farklı sanatlarla ilişkisi yoktur.
E
Eğitim- Öğretim, politika, tıp gibi alanlarda kullanılır.
Açıklama:
İlk dört ifadenin tam aksi doğru ifadeler olup bu A,B,C ve D şıkları çeldiricidir. Tiyatro ve dram politika, eğitim, tıp gibi alanlarda kullanılır. Doğru yanıt 'E'.

Soru 35

Eğitimde dramanın Almanya'daki kullanımına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yaratıcı Drama
B
Oyun ve Drama
C
Eğitimde Drama
D
Dramatizasyon
E
Anlatım
Açıklama:
Eğitimde dramanın almanlardaki karşılığı oyun ve drama olmuştur.

Soru 36

Dram sanatının kaynağı neye dayanır?

Seçenekler

A
Doğaya
B
Masallara
C
Büyüye
D
Şiire
E
Güneşe
Açıklama:
Dram sanatının asıl kaynağının büyü ve mitlere dayandığı kabul edilmiştir. Doğru yanıt 'C'.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi bir anlatı oluşması için gerekli temel öğelerden biri değildir ?

Seçenekler

A
Kişi
B
Uzam
C
Zaman
D
Eylem
E
Oyun
Açıklama:
İlk 4 madde soruda adı geçen öğeler olup 'oyun' bunlardan biri değildir. Doğru yanıt 'E'.

Soru 38

Anlatı'da 'Uzam' neyi ifade eder?

Seçenekler

A
Eylemlerin geçtiği yer
B
Kişileştirme
C
Olayın geçtiği zaman
D
Olayın nasıl gerçekleştiği
E
Karakterize etme
Açıklama:
Uzam eylemlerin geçtiği yer yani mekandır. Doğru yanıt 'A'.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi yazınsal anlatı değildir ?

Seçenekler

A
Öykü
B
Roman
C
Masal
D
Psikodrama
E
Destan
Açıklama:
Öykü, masal, destan ve roman yazınsal anlatı türleridir. Bunlardan olmayan psikodramadır. Doğru yanıt 'D'.

Soru 40

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yazınsal anlatı için yanlıştır ?

Seçenekler

A
Yazınsal anlatıda kişiler dinleyici ve okuyucular için başkalarıdır.
B
Yazınsal anlatımda uzam uzaktadır.
C
Yazınsal anlatıda zaman şimdiki zamandır.
D
Yazınsal anlatıda olay anlatıcı tarafından aktarılır.
E
Yazınsal anlatıda anlatıcı yanımızdadır.
Açıklama:
A,B,D ve E şıkları yazınsal açıdan doğrudur. C şıkkındaki zaman şimdiki zaman değil, geçmiş zamandır. Cevap 'C'.

Soru 41

Hıristiyanlığın orta çıkışından dram sanatı olan tiyatro etkilenmiş midir?

Seçenekler

A
Yasaklanmıştır,
B
Yüceltilmiştir,
C
Fark edilmemiştir,
D
Kullanılmamıştır,
E
Değer verilmemiştir,
Açıklama:
Dramın sanat biçimi dışında da kullanılması yeni değildir. Başlangıcından günümüze kadar, pek çok alanda dram, yöntem olarak da etkili bir biçimde kullanılmıştır.
Hıristiyanlığın ortaya çıkışıyla birlikte dram sanatının o dönemdeki temsilcisi olan tiyatro önce yasaklanmış, sonra dramın etkili bir yöntem olduğu keşfedilmiş, dinsel öykülerin dramatize edilerek, okuma yazma bilmeyen halka, dinin etkili olarak anlatılmasında kullanılmıştır. İncil’deki öykülerle İsa’nın yaşamını ele alan “mysterium”lar (yalvaç oyunu) canlandırılıyordu. Bazı vaazlarsa canlı tablolarla gösteriliyordu.
Öte yandan, 16.yüzyıldan başlayarak, günlük hayat içinde, noel törenlerinde ve karnavallarda, dramatik özellikteki şakaların yapıldığını, oyunların oynandığını kaynaklardan öğreniyoruz. Dramın bu dönemde, Latince öğrenmede ya da konuşma alıştırmalarında da kullanıldığını artık biliyoruz. Dramın, sanat biçimi olarak geniş bir yelpazede kendine yer bulması, anlatımdaki somutluğu, insanları kolay etkilemesi ve etkilerinin uzun süreli olması ona, günümüzde de, başka alanlarda başvurulmasını gerektirmiştir. Dramın, sanat biçimi dışında, yöntem olarak, özellikle yaratıcılıkta, sağıltımda (psikodrama), eğitimde ve öğretimde kullanılması sonucunu doğurmuştur. Dramın kullanıldığı bu alanlarda, onun kullanılış yöntemleri giderek birer disiplin halini almış, bu ilgi dramı yaygınlaştırdığı gibi, dolaylı olarak dram sanatını da etkilemeye başlamıştır.

Soru 42

Drama sanatının öğretimde kullanılmasının nedeni var mıdır?

Seçenekler

A
Soyut olarak sunulur,
B
Somut olarak sunulur,
C
Benzerlikler ortaya konmaz,
D
Ayrımların alımlanmasını zorlaştırır,
E
Görsel belleği zayıflatır,
Açıklama:
Dramda her şeyin somut olarak sunulması, böylece, benzerlik, ayrım ve çelişkilerin daha çarpıcı olarak ortaya konması, daha kolay alımlanması ve görsel belleğin daha güçlü olması, günümüzde de, eğitimcileri-öğreticileri, dramı öğretimde kullanmaya itmiştir. Bilgi, dramatize edilerek aktarılabilmekte, böylece daha kolay ve etkili bir biçimde öğretilmektedir. Bunun için yapılacak şey, öncelikle, amaçlar doğrultusunda dramatik bir anlatı oluşturmak ve bu dramatik anlatının profesyonel oyuncular tarafından ya da öğrenciler tarafından canlandırılmasını sağlamaktır. Yine dil öğretimi gibi birçok alanda, dram teknikleri kullanılabilir. Biraz iddialı gibi görünse de, dram bilgisi ve yetisi gelişmiş uzmanlar tarafından her şey dramatize edilebilir. Bütün bunların sonucunda dram bir öğretim tekniği olarak da giderek vazgeçilmez olmaya başlamıştır. Bu yöntemin öğretimde etkin ve yaygın bir biçimde kullanılması, öğretimin, daha az enerji, daha az zaman kullanılarak, daha etkin bir biçimde gerçekleştirilmesini, öğrenilen bilgilerinse daha uzun süre korunmasını ve kullanılmasını sağlayacaktır.

Soru 43

Drama sanatının, bireyin iletişim kurma ve kurduğu iletişimi güçlendirme etkisi var mıdır?

Seçenekler

A
Drama yaratıcılıkta kişiye katkıda bulunmaz,
B
Dram kendini ve toplumu tanımada katkıda bulunmaz,
C
Dram duygu ve düşüncelerin daha iyi ifade edilmesine katkıda bulunur,
D
Dram birey olarak ait olduğu toplumla arasında denge kurmayı sağlamaz,
E
Dram, tutum, davranış edinme ve değiştirmede katkıda bulunmaz,
Açıklama:
Dramın, yaratıcılıkta, kendini ve toplumu tanımada, içinde yaşadığı toplumla arasındaki ilişkiyi saptamada, birey olarak ait olduğu toplumla arasındaki dengeyi kurmada, iletişim kurma ve kurduğu iletişimi güçlendirmede, yaratıcılıkta, tutum, davranış edinmede ve onları değiştirmede, kullanılmasına yaratıcı drama denmektedir.
Dram, bir yöntem olarak kullanılarak, duygu ve düşüncelerin daha iyi ifade edilmesine, tutum ve davranışların anlaşılmasına ya da değişikliğe uğratılmasına, sorunların saptanmasına ve yaratıcı çözümlerin aranıp bulunmasına katkıda bulunmaktadır.

Soru 44

Nesnel ve bilimsel bilginin gelişmesinden, dram sanatı etkilenmiş midir?

Seçenekler

A
Simgesel söz olan mitos değişime uğramadı,
B
Ritüeller biçim olarak dramatik yapıda değildir,
C
Mitosun dili şiirsel değildir,
D
Dram dünyasal konuları ele almaya başladı,
E
Doğa yasaları anlaşılmaya başlandıkça bilinçli üretim başlamadı,
Açıklama:
Nesnel ve bilimsel bilginin gelişmesiyle, büyünün etkisi azaldı. Üretim araçlarının gelişmesi ve doğa yasalarının anlaşılmaya başlamasıyla da büyü yerini daha bilinçli üretime bırakmaya başladı. Büyü törenlerinin, ritüelin ve mitosun sanatsal bir biçime dönüşmesi de bu döneme denk düşer. Öteki sanatları olduğu gibi dram sanatını bu gelişmelerin etkilediği söylenebilir. Çünkü bunlar ardıl bir sırayla değil, iç içe oluşup gelişmiştir.
Dram sanatının ortaya çıkması simgesel söz olan mitosun ve simgesel eylem
olan ritüelin değişime uğramasıyla biçimlendi. Zaten, ritüeller, sanat amaçlı yapılmamış olsa da, biçim olarak dramatikti.
Aynı şey mitoslar için de geçerliydi. Sanatsal bir işlevle değil, pratik bir işlevle oluşturulmuş olan mitoslarda da farkında olmadan sanatsal bir nitelik vardı. Dili şiirseldi. Anlatısında kurmaca egemendi. Daha sonra epik şiir, roman ve öykü buradan doğup gelişecekti. Tarih içinde, ritüel ve mitosun içiçe geçmesiyle oluşmuş olan dram büyüsel özelliğinden yavaş yavaş sıyrıldı ya da bu büyüsellik ve yanılsama bilinçli olarak ve farkında olarak yaratılmaya ve alımlanmaya başlandı. Bu gelişmelerden sonra, büyü amaçlı yapılan ritüellerden ve mitoslardan doğan dram, biçimini korumakla birlikte, içerik olarak daha dünyasal konuları ele almaya ve sanatsal bir nitelik kazanmaya başladı. Onu hem yapanlar (sanatçılar) sanat bilinciyle ve amacıyla yapmaya, hem de alıcılar sanatsal bir bilinçle alımlamaya başladılar. Sanat giderek, pratik işlevinden uzaklaşıp, sanatsallaşmaya, bu yönüyle kurumsallaşmaya başladı.

Soru 45

Her anlatıda, edenleri, eyleyenleri veya olanlara maruz kalanlara ne denir?

Seçenekler

A
Zaman,
B
Mekan,
C
Eylem,
D
Kurgu,
E
Kişi,
Açıklama:
Kişiler bütün anlatıların vazgeçilmez öğeleridir. Bir anlatı en az “bir kişi”ye ihtiyaç duymaktadır. Bazen bu kişiler birden fazla, bir grup, hatta, savaş anlatılarında olduğu gibi, bir orduyu oluşturan bütün askerler olabilmektedir.
Anlatılarda, kişiler etkin ya da edilgin olabilmekte, anlatıdaki eylemleri, edimleri gerçekleştirebilmekte ya da gerçekleştirilen eylemlere, edimlere maruz kalmaktadır. Kişiler, tarihten alınan, anılarda yer alan, haberlerdeki eylemleri gerçekleştiren ya da onlara maruz kalan gerçek kişiler anlatısındaki olabildiği gibi kurmaca kişiler de olabilmektedirler. Bazen bu kurmaca kişiler, gerçek kişilerden daha etkili, kalıcı ve ünlü olabilmektedirler. Bazen, hayvanlar ya da nesneler, hatta rüzgar, yağmur gibi bazı doğa olayları da kişileştirilmekte, bu hayvanlar, nesneler ya da doğa olayları da tıpkı insanlar gibi düşünmekte, davranmakta ve eylemler gerçekleştirmektedirler.
Tiyatrodan operaya, çizgi filmden romana, masaldan televizyon dizisine kadar her anlatının kişileri başka bir deyişle, edenleri, eyleyenleri ya da olup bitenlere maruz kalanları mutlaka vardır.

Soru 46

Sanat yapıtlarında kişileri ve olayları hayal etmek için ne gerekmektedir?

Seçenekler

A
Uzam,
B
Kişi,
C
Zaman,
D
Eylem,
E
Diyalog,
Açıklama:
Anlatının temel öğelerinden biri de uzamdır. Uzam sözcüğü, eylemlerin geçtiği yeri belirtmektedir. Uzam eylemlerin geçtiği çöl, okyanus, ay gibi geniş alanları belirteceği gibi, bahçe, balkon, salon gibi dar alanları da belirtebilir.
Gerek hayattaki gerekse sanat yapıtlarındaki kişileri ve olayları mutlaka bir uzam içinde hayal ederiz, kafamızdaki imgeleri bir uzamın içinde yer alır. Uzamlar da gerçek uzamlar olabileceği gibi (anı, günlük, tarih anlatılarında olduğu gibi), sanat yapıtlarında gerçeğin taklidi uzamlar da olabilmektedir. Sinema, opera ve tiyatroda yaratılan dekorlar buna örnek olarak verilebilir. Bazı sanat yapıtlarında tamamen kurmaca uzamlara yer verilmektedir. Özellikle bilim-kurgu türündeki öyküler, romanlar, oyunlar ve filmler buna örnek olarak verilebilir. Bu tür yapıtlarda uzam, bir gezegen, bir uzay gemisi vb. olabilmektedir.

Soru 47

Yazınsal anlatıda ''kişiler'' alıcılar (okur, dinleyiciler) için nasıl tanımlanır?

Seçenekler

A
Bizlerdir,
B
Başkalarıdır,
C
Sizlerdir,
D
Kişi yoktur,
E
Kişi tanımlanamaz,
Açıklama:
Anlatıcı, bir yazar olabileceği gibi, bir masalcı dede, bir radyo spikeri vb. olabilir. Kişiler değil anlatıcı (ya da radoyda olduğu gibi anlatıcının sesi) yanımızdadır. Kişileri onun sözel dili (sözlü ya da yazılı) aracılığıyla alımlarız. Aktarma dolaylıdır.
Yazınsal anlatılarda, kişiler biz alıcılar (okurlar, dinleyiciler) için “başkaları”dır. Anlatı aracılığıyla “başka kişiler”in serüvenlerini alımlamış oluruz. Kişiler bizim için “o” ya da “onlar”dır. Bize, genellikle, “o”, “onlar” biçiminde aktarılırlar.
Anlatıcı, anlatı kişilerini isimlerinin yanı sıra, tekil ya da çoğul olmalarına göre kişi zamirleriyle ve ünvanlarıyla aktarır. “Ozan geldi”, “o adam uzaklaştı”, “onların başından neler geçmiş, neler”, “kral o günden sonra hiç konuşmamış” örneklerinde olduğu gibi.
Bazı anlatılar (anı, günce ve yazınsal düşlerde), birinci tekil şahıs olan “ben” üzerinden de anlatabilir. Örneğin, “akşam oluyor, eve geliyorum, evde yoksun, kapıyı kırıp içeri giriyorum” gibi bir anlatı da olabilir. Bununla birlikte, kuramsal ve mantıksal olarak, “o”, “onlar” özelliği bozulmuş olmaz. Çünkü, anlatıcının sözünü ettiği “ben”i eski “ben”idir. Şimdiki, şu andaki “ben”i ile arasına zamansal bir uzaklık girmiştir. Artık “o” olmuştur eski “ben”i. Ondan söz etmektedir. “Ben” dese de aslında “o”ndan söz edildiğinin ayırdındadır okur ya da dinleyici. Bazı anlatılarda ise (öykü ve romanlarda) yazar, anlatı içinde bir anlatıcı yaratmıştır. Gerçek anlatıcı yazar olduğu halde kurmaca bir içanlatıcı oluşturulmuştur. Burada da anı ve güncedekine göre işler kişileri. Öte yandan, gerçek anlatıcının
yazar olduğunu bildiğimizden, anlatı kişileri kendiliğinden “o”, “onlar” kimliğine
bürünürler.

Soru 48

Yazınsal anlatımda ''zaman'' nasıl anlatılmaktadır?

Seçenekler

A
Şimdiki zaman,
B
Gelecek zaman,
C
Geçmiş zaman,
D
Kurmaca zaman,
E
Geniş zaman,
Açıklama:
Bu çeşit anlatılarda, eylemler ve edimler geçmişe yerleştirilerek ve sözel olarak aktarılır. Olaylar geçmişte, “başka bir zaman”da olup bitmiştir. Anlatıcı onu “şimdi” bize sözcüklerle, sözel dil aracılığıyla iletmektedir.
Yazınsal anlatıdaki geçmiş, masallarda, mitoslarda ya da dünyanın oluşumuna ilişkin rivayetlerde olduğu gibi, binlerce ya da milyonlarca yıl öncesine dayanabilir ya da “kısa bir süre önce”de olabilir. Cahit Külebi, “şimdi bir rüzgâr geçti buradan/ Koştum ama yetişemedim” derken de bir anlatı oluşturmakta, rüzgârla az önce olup biten serüvenini bize sözel dil aracılığıyla aktarmaktadır.
Yazınsal anlatılar (öykü, roman) bilim-kurgu türünde olsa ve gelecekte geçse bile, o anlatı yine de geçmişte olup bitmiş gibi dile getirilir. Örneğin, içindeki olayları yüz yıl sonra geçecek olan bir bilim-kurgu romanında “uzay gemisinin kaptanı geminin kapısını açtı” denir de “açacak” denmez.
Yazınsal anlatılar, bazen geniş zamanda ya da şimdiki zamanda da dile getirilebilmektedir.
Ancak bu biçimsel olarak bir “şimdiki zaman”dır. Gerçekte okurlar ya da dinleyiciler olarak, anlatıda geçen eylem ve edimlerin “geçmiş zamanda” olup bittiğinin ayırdındayızdır anlatıyı alımlarken.

Soru 49

Yazınsal anlatımda okuyucu veya dinleyici eylem nasıl katılırlar?

Seçenekler

A
Geçmiş zamanda,
B
Şimdiki zamanda,
C
Gelecek zamanda,
D
Anlatıcı aracılığıyla,
E
Geniş zamanda,
Açıklama:
Yazınsal anlatıda, başka bir uzamda, geçmiş zamanda ve başkalarının başından geçen olaylar bir anlatıcı tarafından bize aktarılır. Yanımızdaki anlatıcı, anlatı içinde olup bitenleri, kişilerin kalkıştığı, başardığı ya da başaramadığı, sonuçlandırdığı ya da sonuçlandıramadığı, kahramanı olduğu ve/ya da maruz kaldığı eylem ve edimleri bize anlatır.
Anlatıcı, anlatıdaki eylemleri bize aktarırken, bazen bazı bilgileri gizleyerek merak duygumuzu arttırır, bazen betimlemelerle anlatıyı duraklatır ve gerilimi askıda tutar, bazen bazı boşluklar bırakarak hayal gücümüzü harekete geçirir ve bizi anlatıya daha çok katar. Anlatıyla olan bütün bağımızı, iletişimimizi anlatıcı sağlar. Anlatıyı bize o aktarır. Biz alıcılar (okurlar ya da dinleyiciler olarak) anlatıdaki herhangi bir eyleme (olaya) ya da edime tanık olmayız.

Soru 50

Dramatik anlatıda, tarafları, dayanışmayı, çatışmayı belirleyen faktör var mıdır?

Seçenekler

A
Senaryo yazarı,
B
Sahne yönetmeni,
C
Kitap yazarı-Editör,
D
Yönetmen ve kurgucu,
E
Anlatıdaki sen-ben ilişkisi,
Açıklama:
Dramatik anlatıda kişiler bize “sen-ben” ilişkisi içinde aktarılırlar. Bu genel belirleme, “biz-siz”, “sen-biz”, “ben-siz” ilişkisi ve iletişimini de içerir. Bu, beraberinde, az ya da çok, tarafları, dayanışmaları, çatışmaları ve mücadeleri getirmektedir.
Dramatik anlatının da anlatıcıları vardır kuşkusuz. Oyun yazarı, senarist, oyun ya da film yönetmeni, sahne tasarımcısı vb. dramatik anlatının anlatıcıları arasında yer alır. Ama bunlar gizlenmişlerdir. Sanat alıcıları bu anlatıcıları görmezler. Onların anlattıkları kişileri, sahnede, perdede doğrudan görürler ya da radyo oyununda olduğu gibi kulaklarıyla alımlarlar.
Oyun kişileri “sen-ben” ilişkisi içinde ve dile kendilerini katarak onu kullanırlar. Söz, dram sanatının olmazsa olmaz koşulu değildir, bununla birlikte, söz varsa, genellikle diyalog (söyleşim) biçiminde olmaktadır. Diyalog yapısı , “senben” ilişkisini ortaya koymaktadır. Ama bazı dramatik metinlerde, diyaloğun yanı sıra (ya da diyalog olmaksızın) çeşitli monologlara da yer verilmektedir. Ancak, “ben” üzerinden üretilen bu monologlar da gizli bir “sen”i varsaymaktadır. Hatta, iç-konuşma biçimindeki monologlarda bile gizli bir “sen”den söz edilmektedir. Benveniste’e göre, sözcelemden gelen bu iç konuşmalar, iç dil ile oluşturulmuş, bir “konuşucu-ben” ile bir “dinleyici-ben” arasında içselleşmiş bir söyleşim (diyalog) oluşturmaktadır.

Soru 51

Dram sanatının tarihine bakıldığında, J. Huizinga tarafından oyun oynayan insan olarak tanımlanan insan türüne kadar ulaşılmaktadır. Bu türün ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Homo Sapiens
B
Homo Neanderthalensis
C
Homo Heidelbergensis
D
Homo Faber
E
Homo Ludens
Açıklama:
Homo Ludens, J. Huizinga tarafından yapılan yapılan oyun oynayan insan tanımıdır. Doğru cevap, E'dir.

Soru 52

İlk opera hangi yıl nerede sahnelenmiştir?

Seçenekler

A
1594 - İtalya
B
1627 - Fransa
C
1558 - Avusturya
D
1634 - İngiltere
E
1592 - Almanya
Açıklama:
İlk opera, 1594’te, İtalya’da yazılmış ve sahnelenmiştir. Doğru cevap, A'dır.

Soru 53

"Ağzı çiçekli adam" draması hangi yönüyle bir ilk olarak bilinmektedir?

Seçenekler

A
Yazılmış ilk drama olması
B
TV'de yayınlamış ilk drama olması
C
İlk radyo skeci olması
D
Sinemaya uyarlanmış bir kitap olması
E
En uzun süre sahnelenmiş drama olması
Açıklama:
"Ağzı çiçekli adam" TV'de yayınlanmış ilk drama olması açısından önemlidir. Doğru cevap, B'dir.

Soru 54

Bir grup içinde yer alan kişilerin duygu, düşünce, tutum, davranış ve sorunları, dramatize edilerek irdelendiği disiplin biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yaratıcı Drama
B
İrdeleyici Drama
C
Yorumlayıcı Drama
D
İlerleyici Drama
E
Çözümleyici Drama
Açıklama:
“Yaratıcı Drama” olarak adlandırılan disiplin ve yöntemle, bir grup içinde yer alan kişilerin duygu, düşünce, tutum, davranış ve sorunları, dramatize edilerek irdelenmektedir. Doğru cevap, A'dır.

Soru 55

Anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsiline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tiyatro
B
Drama
C
Anlatı
D
Yorum
E
Mitoloji
Açıklama:
Anlatı, anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsilidir. Doğru cevap, C'dir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bütün anlatılarda yer alan temel ögelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kişi
B
Araç
C
Uzam
D
Zaman
E
Eylem
Açıklama:
Araç, anlatılarda yer alan temel ögelerden biri değildir. Doğru cevap, B'dir.

Soru 57

Zamanın yazınsal anlatıdaki en çarpıcı özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bütün zaman türlerini içermesi
B
Gelecek zaman ile karşımıza çıkması
C
Şimdiki zamanı anlatıyor olması
D
Asla tahmin edilememesi
E
Karşımıza geçmiş zaman olarak çıkması
Açıklama:
Zamanın yazınsal anlatıdaki en çarpıcı özelliği karşımıza “geçmiş zaman” olarak çıkmasıdır. Doğru cevap, E'dir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi birbirinden kopartılmış, farklı kurumlar içine alınmış, birbiriyle ilişkisiz gibi duran, “dramatik sanatlar”ın temelini oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Yazınsal Anlatı
B
Dramatik Anlatı
C
Tiyatro
D
Sinema
E
Opera
Açıklama:
Dramatik anlatı, birbirinden kopartılmış, farklı kurumlar içine alınmış, birbiriyle ilişkisiz gibi duran, “dramatik sanatlar”ın temelidir. Doğru cevap, B'dir.

Soru 59

Dramatik anlatıda uzam düşünüldüğünde, olayların algılanış biçimi nasıldır?

Seçenekler

A
Geçtiği yeri alımlamak imkansızdır
B
Bizden çok uzakta olarak alımlarız
C
Yanıbaşımızda geçiyormuş gibi alımlarız
D
Olaylar bazen yanıbaşımızda bazense çok uzakta geçmektedir
E
Dramatik anlatıda uzam yoktur
Açıklama:
Dramatik anlatıda, olaylar nerede geçmiş olursa olsun, onları “burada”, yanıbaşımızda geçiyormuş gibi alımlarız. Doğru cevap, C'dir.

Soru 60

Dram sanatının zamanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Geçmiş zaman
B
Gelecek zaman
C
Şimdiki zaman
D
Geniş zaman
E
Zaman yoktur
Açıklama:
Dram sanatının zamanı, söylem üzerine kurulan “şimdiki zaman”dır. Doğru cevap, C'dir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi dramın araç olarak kullanılmasına bir örnektir?

Seçenekler

A
Opera yapıtında diyaloglar ve koro parçaları
B
Roma dönemindeki pandomim
C
Öykü anlatımına dayanan dansı içeren bale eserleri
D
İncil’deki öykülerle İsa’nın yaşamını ele alan “mysterium”lar
E
TRT’deki Arkası Yarın, Çocuk Bahçesi gibi yayınlar
Açıklama:
Dramın sanat biçimi dışında da kullanılması yeni değildir. Başlangıcından günümüze kadar, pek çok alanda dram, yöntem/araç olarak da etkili bir biçimde kullanılmıştır.
Hıristiyanlığın ortaya çıkışıyla birlikte dram sanatının o dönemdeki temsilcisi olan tiyatro önce yasaklanmış, sonra dramın etkili bir yöntem olduğu keşfedilmiş, dinsel öykülerin dramatize edilerek, okuma yazma bilmeyen halka, dinin etkili olarak anlatılmasında kullanılmıştır. İncil’deki öykülerle İsa’nın yaşamını ele alan “mysterium”lar (yalvaç oyunu) canlandırılıyordu. Bazı vaazlarsa canlı tablolarla gösteriliyordu.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi "yaratıcı drama"nın özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Bireyin kendini ve toplumu tanımasını sağlar.
B
Yazılı metinlere ve metne bağlı canlandırmalara dayanır.
C
Bireyin olarak ait olduğu toplumla arasındaki dengeyi kurmasında etkilidir.
D
İleşitişim kurma ve kurduğu iletişimi güçlendirme becerileri kazandırır.
E
Yaratıcılıkta, tutum, davranış edinmede ve onları değiştirmede kullanılır.
Açıklama:
Dramın, yaratıcılıkta, kendini ve toplumu tanımada, içinde yaşadığı toplumla arasındaki ilişkiyi saptamada, birey olarak ait olduğu toplumla arasındaki dengeyi kurmada, ileşitişim kurma ve kurduğu iletişimi güçlendirmede, yaratıcılıkta, tutum, davranış edinmede ve onları değiştirmede, kullanılmasına yaratıcı drama denmektedir.
"B" seçeneği yaratıcı dramaya ait bir özellik değildir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi dramın kaynağına dayandırılan birbirinden kolay koparılamayacak ve birbirini tamamlayan beş ana nedenden birisi değildir?

Seçenekler

A
Büyü
B
Çalışma
C
Sahne ekipmanları
D
İletişim
E
Tartımlı dans ve müzik
Açıklama:
Genel olarak dramın kaynağı birbirinden kolay koparılamayacak ve birbirini
tamamlayan beş ana nedene dayandırılmaktadır. Bunlardan biri “büyü”, ikincisi “çalışma”, üçüncüsü “iletişim”, dördüncüsü öykü anlatılıcılığı ve oyun oynama içgüdüsü, beşincisi ise, tartımlı dans ve müziktir.
"C. Sahne ekipmanları" nedenler arasında yer almaz.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi anlatı türlerinden anı, günce ve yazınsal düşlerde görülen bir özelliktir?

Seçenekler

A
Birinci tekil şahıs olan “ben” üzerinden de anlatılabilirler
B
Anlatıda geçen uzam yanımızda değildir, bizden uzaktadır.
C
Olaylar geçmişte, “başka bir zaman”da olup bitmiştir
D
Anlatıcının (yazarın da) tek anlatım aracı, sözcükler, sözcüklerin kullanıldığı sözel dildir.
E
Biz alıcılar (okurlar ya da dinleyiciler olarak) anlatıdaki herhangi bir eyleme (olaya) ya da edime tanık olmayız.
Açıklama:
Bazı anlatılar (anı, günce ve yazınsal düşlerde), birinci tekil şahıs olan “ben” üzerinden de anlatabilir. Örneğin, “akşam oluyor, eve geliyorum, evde yoksun, kapıyı kırıp içeri giriyorum” gibi bir anlatı da olabilir. Bununla birlikte, kuramsal ve mantıksal olarak, “o”, “onlar” özelliği bozulmuş olmaz. Çünkü, anlatıcının sözünü ettiği “ben”i eski “ben”idir. Şimdiki, şu andaki “ben”i ile arasına zamansal bir uzaklık girmiştir. Artık “o” olmuştur eski “ben”i. Ondan söz etmektedir. “Ben” dese de aslında “o”ndan söz edildiğinin ayırdındadır okur ya da dinleyici.
"A" seçeneği dışındaki özellikler genel olarak anlatılara aittir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi kişinin, “ben”den ve “şimdiki zaman”dan hareket ederek sözle dışa vurduğu anlamlı bütündür?

Seçenekler

A
Dialog
B
Ses
C
Cümle
D
Kelime
E
Sözce
Açıklama:
Sözce, kişinin, “ben”den ve “şimdiki zaman”dan hareket ederek sözle dışa vurduğu anlamlı bütündür. Bu bir sözcükten oluşabileceği (Gir! Çık! Bekle! Geliyorum.) gibi bir tümceden de (“Sen şimdi kalkıp gidiyorsun. Git / Gözlerin durur mu onlar da gidiyorlar. Gitsinler. / Oysa ben senin gözlerinsiz edemem bilirsin”, “Üşüyorum kapama gözlerini”) oluşabilir

Soru 66

Emile Benveniste’e göre dil zamanı zorunlu olarak bir eksene göre düzenlenmek
zorundadır. Bu eksen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uzam
B
Söylem edimi
C
Zaman
D
Eylemler
E
Anlatı
Açıklama:
Emile Benveniste’e göre, insanın zamanla olan deneyimi dille ortaya çıkar. Dilsel zamanın özeği (merkezi) ise “şimdiki zaman”a dayanır. “Dilsel şimdiki zaman dildeki zamansal karşıtlıkların temelini oluşturur” (Benveniste, 1995; 133). Zamanın öteki kipleri “şimdiki zaman”a göre düzenlenmiştir. “Bu şimdiki zaman insan her konuştuğunda her kez yeniden yaratılır; çünkü sözcüğün tam anlamıyla, yeni, henüz yaşanmamış bir andır.” (Benveniste, 1995; 133).
Aynı kuramcıya göre, dil zamanı zorunlu olarak bir eksene göre düzenlenmek
zorundadır ve bu eksen söylem edimidir

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'e göre “tragedyanın temeli ve aynı zamanda ruhu"dur?

Seçenekler

A
Öykü (mhytos)
B
Kişi
C
Seyirci
D
Uzam
E
Taklit
Açıklama:
Her dramatik yapıt aynı zamanda bir anlatıdır. Her anlatı ise olaylar içerir. Dolayısıyla, dramatik anlatı da, yazınsal anlatı gibi eylemler ve edimler içerir. Aristoteles “tragedyanın temeli ve aynı zamanda ruhu öyküdür (mythos)” (Aristoteles, 1987; 25) derken Brecht “her şey öyküye bağlıdır, öykü teatral gösterinin yüğeğidir” (Brecht, 1993; 91) demekte, her iki kuramcı da tiyatroda olduğu gibi bütün öteki dramatik türlerde de anlatının önemini vurgulamaktadırlar.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi yazınsal anlatıya ait sözel bir özelliktir?

Seçenekler

A
Eyleme dayanır.
B
Olaylar (eylem ve edimler) “şimdiki zaman”da anlatılır.
C
Olaylar “burada” geçmektedir.
D
Anlatı geçmişte olup bitmiş gibi dile getirilir.
E
Anlatım “sen-ben” ilişkisi içinde yeniden yaratılmaktadır.
Açıklama:
Yazınsal anlatılarda, eylemler ve edimler geçmişe yerleştirilerek ve sözel olarak aktarılır. Olaylar geçmişte, “başka bir zaman”da olup bitmiştir. Anlatıcı onu “şimdi” bize sözcüklerle, sözel dil aracılığıyla iletmektedir.
Yazınsal anlatılar (öykü, roman) bilim-kurgu türünde olsa ve gelecekte geçse bile, o anlatı yine de geçmişte olup bitmiş gibi dile getirilir. Örneğin, içindeki olayları yüz yıl sonra geçecek olan bir bilim-kurgu romanında “uzay gemisinin kaptanı geminin kapısını açtı” denir de “açacak” denmez.

Soru 69

Dram sanatı tarihi içinde tiyatro sonra ortaya çıkan ve ilk kez italya'da yazılan ve sahnelenen dramatik sanat dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bale
B
Radyo tiyatrosu
C
Opera
D
Hareketsiz kamerayla yapılan canlandırma sineması
E
Çizgi filmler
Açıklama:
17. yüzyıla kadar, dram sanatının iki temel biçimi egemendi. Bunlardan biri tiyatro, öteki ise dramatik danstı. Her ikisinin de kendi içinde çeşitleri, farklı görünümleri vardı. Görünümleri (mimden köy seyirlik oyunlarına kadar uzanan), ülkeden ülkeye kültürden kültüre değişiklikler gösteriyordu.
Dram sanatı tarihi içinde, üçüncü olarak ortaya çıkan dramatik sanat dalı operadır. İlk opera, 1594’te, İtalya’da yazılmış ve sahnelenmiştir. “Dafne” adını taşıyan bu operanın librettosu Ottavio Rimuccini ve Giulio Geccini tarafından yazılmış, müziği ise Jacopo Peri tarafından bestelenmiştir. “Dafne” adını taşıyan ilk opera
yapıtında diyaloglar ve koro parçaları, sadece diyaloğun dramatik etkisini arttırmak amacıyla, müzik eşliğinde ezgili ve resitatif (anlatısal) olarak söyleniyordu.

Soru 70

17. yüzyıla kadar dram sanatının temel biçimi olan tiyatro ile birlikte egemen olan sanat dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Opera
B
Bale
C
Pandomim
D
Gölge oyunu
E
Dramatik dans
Açıklama:
17. yüzyıla kadar, dram sanatının iki temel biçimi egemendi. Bunlardan biri tiyatro, öteki ise dramatik danstı. Her ikisinin de kendi içinde çeşitleri, farklı görünümleri vardı. Görünümleri (mimden köy seyirlik oyunlarına kadar uzanan), ülkeden ülkeye kültürden kültüre değişiklikler gösteriyordu.

Soru 71

Aristoteles hangi eserinde oyun oynamak kavramına değinmiştir?

Seçenekler

A
Retorik
B
Poetika
C
Birinci Çözümlemeler
D
İkinci Çözümlemeler
E
Kosmos Üzerine
Açıklama:
Tiyatronun temelinde oyun vardır. Oyun oynamak, Aristoteles’in de ikibinbeşyüz yıl önce, Poetika adlı yapıtında vurguladığı gibi, doğuştan gelen bir özelliğimizdir. Bir başka özelliğimiz ise, oyun karşısında, hoşlanma duygusuna sahip olmamızdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi dram sanatını kolay tanımamızı ve değerlendirmemizi zorlaştıran etkenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Çok uzun bir tarihe sahip olması
B
Geniş bir etkinlik alanına sahip olması
C
Birçok araçta kullanılıyor olması
D
Farklı türlerde karşımıza çıkıyor olması
E
Bu alanda bilimsel kitaplar yazılmış olması
Açıklama:
Bu alanda bilimsel kitaplar yazılmış olması

Soru 73

Dram sanatı hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Dram sanatının bir tanımını yapmak kolay değildir.
B
Her şeyden önce dram sanatı çok yaygın bir sanattır.
C
Dram sanatının tarihi çok eskilere dayanmamaktadır.
D
En çok değişime uğrayan sanatlardan biridir.
E
Dram sanatının yaygınlığı tiyatrodan sinemaya, operadan baleye, çizgi filmden radyo oyununa, kukla oyunundan dramatik danslara, video kliplerden dramatik reklamlara kadar uzanmaktadır.
Açıklama:
Öte yandan, dram sanatının tarihi bin yıllara varmaktadır. Bu tarih, Homo Sapiens (düşünür insan), Homo Faber (araç yapan insan) olarak tanımlanmanın yanı sıra, J. Huizinga tarafından Homo Ludens (oyun oynayan insan, oyuncu insan) olarak da tarif edilen insanın dünya üzerindeki serüveni kadar eskidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 74

Dram sanatına yer veren sanat ve araçların ortaya çıkışının tarihsel olarak doğru sıralanması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tiyatro-Bale-Opera-Sinema-Televizyon
B
Bale-Tiyatro-Opera-Sinema-Televizyon
C
Opera-Bale-Tiyatro-Sinema-Televizyon
D
Tiyatro-Bale-Opera-Televziyon-Sinema
E
Tiyatro-Sinema-Opera-Bale-Televizyon
Açıklama:
Tiyatro-Opera-Bale-Sinema-Televizyon
Tiyatro-Bale-Opera-Sinema-Televizyon

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi dram sanatının ortaya çıkmasında etkili olmamıştır?

Seçenekler

A
Büyü
B
Çalışma
C
Depremler
D
İletişim
E
Öykü anlatıcılığı ve oyun oynama içgüdüsü
Açıklama:
Depremler

Soru 76

17. yüzyıla kadar dram sanatının kaç temel biçimi egemendi?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
17. yüzyıla kadar, dram sanatının iki temel biçimi egemendi. Bunlardan biri tiyatro, öteki ise dramatik danstı. Doğru cevap B'dir.

Soru 77

Kısaca “simgesel sözler” olarak tanımlanabilecek olan tür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ritüel
B
Fıkra
C
Anı
D
Roman
E
Mitos
Açıklama:
Mitos

Soru 78

Dram sanatı tarihi içinde, üçüncü olarak ortaya çıkan dramatik sanat dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tiyatro
B
Bale
C
Sinema
D
Opera
E
Televizyon
Açıklama:
Dram sanatı tarihi içinde, üçüncü olarak ortaya çıkan dramatik sanat dalı operadır. İlk opera, 1594’te, İtalya’da yazılmış ve sahnelenmiştir. “Dafne” adını taşıyan bu operanın librettosu Ottavio Rimuccini ve Giulio Geccini tarafından yazılmış, müziği ise Jacopo Peri tarafından bestelenmiştir. Doğru cevap D'dir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi “anlatı”nın temel öğelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kişi
B
Uzam
C
Zaman
D
Eylemler
E
Çatışma
Açıklama:
Çatışma

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi yazınsal (edebi) anlatı içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Öykü
B
Deneme
C
Roman
D
Anı
E
Fıkra
Açıklama:
Deneme

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi dram sanatı içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Kukla oyunu
B
Çizgi film
C
Opera
D
Tiyatro
E
Belgesel sinema
Açıklama:
Belgesel sinema

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi yazınsal anlatının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kişileri “o, onlar” olarak aktarması
B
“Uzam”ı, “orası” olarak aktarması
C
“Zaman”ı geçmiş zaman olarak aktarması
D
Eylemleri, sözcükler (kelimeler) aracılığıyla aktarması
E
Eylemleri canlandırma yoluyla aktarması
Açıklama:
Eylemleri canlandırma yoluyla aktarması

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi dramatik anlatının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kişileri “sen-ben” ilişkisi içinde aktarması
B
“Uzam”ı “burası” olarak aktarması
C
Zaman’ı geçmiş zaman olarak aktarması
D
“Zaman”ı “şimdiki zaman”, “şu an” olarak aktarması
E
Eylemleri canlandırma yoluyla aktarması
Açıklama:
Zaman’ı geçmiş zaman olarak aktarması

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi olmazsa tiyatro yazılmaz?

Seçenekler

A
Kişiler
B
Uzam
C
Zaman
D
Eylem ve edimler
E
Merak duygusu
Açıklama:
Merak duygusu

Soru 85

Dramın eğitimde kullanılması ağırlıklı olarak hangi ülkeler kaynaklıdır?

Seçenekler

A
İngiltere, ABD, Almanya
B
Almanya, Fransa, İtalya
C
İtalya, Belçika, Rusya
D
Rusya, Kazakistan, Kırgızistan
E
ABD, Kanada, Portekiz
Açıklama:
Dramın eğitimde kullanılması ağırlıklı olarak, İngiltere, A.B.D. ve Almanya kaynaklıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 86

Genel olarak dramın kaynağı birbirinden kolay
koparılamayacak ve birbirini tamamlayan kaç ana nedene dayandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Genel olarak dramın kaynağı birbirinden kolay
koparılamayacak ve birbirini tamamlayan beş ana nedene dayandırılmaktadır. Bunlardan biri “büyü”, ikincisi “çalışma”, üçüncüsü “iletişim”, dördüncüsü öykü anlatılıcılığı ve oyun oynama içgüdüsü, beşincisi ise, tartımlı dans ve müziktir. Doğru cevap E'dir.

Soru 87

En genel anlamıyla, anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsiline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yazma
B
Anlatı
C
Ritüel
D
Mitos
E
Tarih
Açıklama:
Anlatı en genel anlamıyla, anlamlı ve bağlantılı bir dizi olayın temsilidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 88

Bir anlatı oluşması için bulunması gerekli hatta zorunlu olan kaç temel öğeye ihtiyaç duyulmaktadır?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Bir anlatı oluşması için bulunması gerekli hatta zorunlu olan dört temel öğeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bunlar, kişi, uzam, zaman ve eylemlerdir. Doğru cevap D'dir.

Soru 89

Bir anlatı oluşturabilmek için, birbiriyle bağıntılı en az kaç eylem ya da edime ihtiyaç
duyulmaktadır?

Seçenekler

A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Bir anlatı oluşturabilmek için, birbiriyle bağıntılı (ardıllık, mantık vb. bir bağla) en az
iki eylem ya da edime ihtiyaç duyulmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 90

Yazınsal anlatıda anlatıcının (yazarın da) tek anlatım aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Harfler
B
İmla kuralları
C
Sözcükler
D
Melodi
E
Beste
Açıklama:
Yazınsal anlatıda anlatıcının (yazarın da) tek anlatım aracı, sözcükler, sözcüklerin kullanıldığı sözel dildir. Doğru cevap C'dir.

Soru 91

Ders kitabınıza göre aşağıdakilerden hangisi “nesnel bilginin gelişmesi” sonuçları arasındadır?

Seçenekler

A
Büyünün etkisi azalmıştır.
B
Bilinçli üretim başlamıştır.
C
Ritüeller sanata dönüşmeye başlamıştır.
D
Drama işlev değiştirmiştir.
E
Seçeneklerin tümü nesnel bilginin gelişimiyle ilgilidir.
Açıklama:
NESNEL BİLGİNİN gelişmesi tam da bu dersin konusudur. Böylelikle kavramlar birbirinden ayrılmış ve her türlü “ifade”nin sanatsal anlatımının yolu açılmıştır.
Aşağıda açıklanmıştır.

Soru 92

Epik şiir, roman ve öykünün, kurgusal ve anlatımsal kökeni neye dayanmaktadır?

Seçenekler

A
Mitoslara
B
Dram sanatının ortaya çıkmasına
C
Ritüellere
D
Büyüye
E
Epik şiir, roman ve öykünün kökenleri aynı yere dayandırılamaz.
Açıklama:
Sanatsal bir işlevle değil, pratik bir işlevle oluşturulmuş olan mitoslar, farkında olmadan sanatsal nitelikler taşıyordu. Bu niteliklerin her biri kendi başına bir türün kökenini oluşturdu.
Mitoslara

Soru 93

Bir opera ya da tiyatrodaki dekor, anlatının hangi ögesiyle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Kişi
B
Uzam
C
Zaman
D
Eylem
E
Görüntü
Açıklama:
Anlatıda uzam, olayların-eylemlerin geçtiği yeri belirtmektedir.

Soru 94

Anlatının ……. ve ……. ögeleri özdeştir.
Yukarıdaki boşluklara uygun ifadeler hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Kişi-uzam
B
Uzam-zaman
C
Zaman- kişi
D
Zaman- eylem
E
Eylem-kişi
Açıklama:
Anlatının ögelerinden uzam ve zaman özdeştir. Başka bir deyişle her “uzam” bir “zaman”, her “zaman” da bir “uzam”dır. Çünkü uzam, diyalektik olarak zamanla değişir.
Uzam-zaman

Soru 95

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bir anlatım vardır?

Seçenekler

A
Az önce kapı çaldı.
B
Olaylar derinden etkiledi.
C
Kapıyı araladı, içeriye göz ucuyla baktı.
D
Çanlar çaldı.
E
Seçenekler yanlıştı.
Açıklama:
Bir anlatı kurabilmek için en az iki eylem ya da edim gerekmektedir.
Kapıyı araladı, içeriye göz ucuyla baktı.

Soru 96

“Dışarıda”, “o dağın ardında”, “ulaştıkları çölde” gibi belirlemeler, yazınsal anlatıda …… belirler.
Yukarıda anlatının özellikleri ile ilgili olarak verilen cümlede, boş bırakılan yere uygun ifade aşağıdaki hangi seçenekte yer almaktadır?

Seçenekler

A
Uzam
B
Zaman, kişi
C
Eylem
D
Anlatım
E
Anlatı
Açıklama:
“Dışarıda”, “o dağın ardında”, “ulaştıkları çölde” gibi belirlemeler, yazınsal anlatıda uzamı belirler.

Soru 97

Zamanın yazınsal anlatıdaki en çarpıcı özelliği karşımıza “….. zaman” olarak çıkmasıdır.
Yukarıda anlatının özellikleri ile ilgili olarak verilen cümlede, boş bırakılan yere uygun ifade aşağıdaki hangi seçenekte yer almaktadır?

Seçenekler

A
Gelecek
B
Geçmiş
C
Şimdiki
D
Düzlemsel
E
İfade tamdır, ilaveye gerek yoktur.
Açıklama:
Zamanın yazınsal anlatıdaki en çarpıcı özelliği karşımıza “geçmiş zaman” olarak çıkmasıdır.
Geçmiş

Soru 98

….., dram sanatının olmazsa olmaz koşulu değildir.
Yukarıda dram sanatı ile ilgili olarak verilen cümlede boş bırakılan yere uygun kelime aşağıdaki hangi seçenektedir?

Seçenekler

A
Eylem
B
Uzam
C
Zaman
D
Söz
E
Kişi
Açıklama:
Dramatik anlatı sözel dile de sahiptir ancak her zaman olmak zorunda değildir, tıpkı mim sanatında olduğu gibi.
Söz

Soru 99

Kitapta “Dramatik Anlatı”da farklı kişilerin görüşlerine göre dram sanatının kullandığı “zaman” aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gelecek
B
Geçmiş
C
Şimdiki
D
Rivayet
E
Bilinmeyen
Açıklama:
Kitapta çeşitli kuramcı ve düşünürlerin fikirlerine yer verilerek, farklı dramatik araçlar içinde yer alan dram sanatının, zamanı “şimdiki zaman” olarak kullandığının kanıtlandığı belirtilmektedir.
Şmdiki

Soru 100

Aristoteles, dram sanatının Antik Yunan Tiyatrosundaki baskın türü olan tragedya için “öyküsü olmayan tragedya olamaz” diyerek anlatıda neyin önemini vurgulamıştır?

Seçenekler

A
Zaman
B
Uzam
C
Kişi
D
Dekor
E
Eylem
Açıklama:
Aristoteles “öyküsü olmayan” derken “eyleme dayanmayan” demiştir.

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi seyirlik oyunlarımızın evrensel özelliğidir?

Seçenekler

A
Sözlü anlatıma dayalı olması
B
Kaynağını dini törenlerden alması
C
Bedensel anlatıma dayalı olması
D
Seyircinin katılımcı olması
E
Günlük yaşamla bağını koparmamış olması
Açıklama:
Seyirlik oyunlarımızın, sözden çok şarkıya, dansa ve bedensel
anlatıma dayalı olması onun evrensel özelliğidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 2

Köy Seyirlik Oyunları, önemli zamanlarda köylünün bir araya gelip birlikte yansıladığı oyunlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu önemli zamanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kıtlık zamanı
B
Düğün bayram zamanları
C
Ekin zamanı
D
Hasat zamanı
E
Kandil zamanları
Açıklama:
Ekin zamanı, hasat
mevsimi, kıtlık, kuraklık zamanları, düğün bayram zamanları, hayvanların çiftleşme dönemleri, mevsim dönümleri gibi önemli zamanlarda köylünün bir araya gelip birlikte yansıladığı oyunlardır. Doğru cevap E'dir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi büyü kökenli oyunların işlediği genel motiflerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Diriliş
B
Çoğalma
C
Bolluk bereket
D
Ak-kara, yeni yıl-eski yıl yaz-kış çatışması
E
Ortaklık-miras
Açıklama:
Törensel ve büyüsel kökenli köy seyirlik oyunlarında simgesel olarak varolan
Eski Yıl ile Yeni Yıl, Yaz ile Kış, Ak ile Kara, Ölüm ile Doğum (Dirilme) arasındaki çatışma, mevsimlik törenlerde ve ritüellerde de temel ve ortak çatışmayı
oluşturur. Diriliş-çoğalma-bolluk-berekete inanma ve bu inancı törenlerle kutlama
ve kutsama, büyü kökenli oyunların genel motifleridir. Doğru cevap E'dir.

Soru 4

I. Taklit
II. Canlandırma
III. Yansılama
IV. İmgelem
V. Müzikli gösteri
Yukarıdakilerden hangileri "köy seyirlik oyunları" ya da "dramatik köy oyunları" denince akla gelen kavramlardır?

Seçenekler

A
I-II-V
B
II-III-V
C
I-II-III-IV
D
IV-V
E
I-IV
Açıklama:
Köy Seyirlik Oyunları’na Dramatik Köylü Oyunları da denilmektedir. Burada dramatikten kastedilen, en az kendinden başka bir kişiliği, bir olguyu, bir yaratığı canlandırma, giyim-kuşam, maske, makyaj ile kendine yeni bir kişilik verme, bu seyirlikler söyleşmeli oyunlar olduğu için, bu söyleşmenin belli bir eylem ve konuyu geliştirmesi gibi özelliklerdir. Başka bir deyişle köy seyirlik oyunları ya da dramatik köy oyunları denilince, bir başkasını canlandırma-taklit yansılama ve dolayısıyla düş gücü-imgelem-tasavvur’un kullanılmasını ve bu taklidin çeşitli anlatım araçları yardımıyla söz ve eyleme dönüşmesini, bu sürecin de bir seyirci topluluğuyla paylaşılmasını anlamak gerekir. Doğru cevap C'dir.

Soru 5

Diğer adı Çoban Bayramı da olan, kuzunun ana rahminde tüylendiği zaman ve elli gün sonra doğumunda yapılan köy seyirlik oyunu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Koç katımı
B
Saya gezme
C
Dede oyunu
D
Cemal oyunu
E
Hasat önü
Açıklama:
Saya Gezme ya da Saya Bayramı, koç katımından yaklaşık yüz gün
sonra, yani kuzunun ana rahminde tüylendiği zaman ve elli gün sonra doğumunda yapılır. Bu bayramın bir diğer adı da Çoban Bayramı’dır. Doğru cevap B'dir.

Soru 6

Ekin kurtarma oyunu hangi yöreye aittir?

Seçenekler

A
Niğde-Aksaray
B
Elazığ
C
Kars-Iğdır
D
Sivas
E
İzmir-Muğla
Açıklama:
Tarlanın sürüleceği gün yarışlar, eğlenceler düzenlenir, tarlasını süren köylüye
toprak fırlatılır. Niğde-Aksaray yöresinde oynanan Ekin Kurtarma Oyunu bu tür
uygulamalardan biridir. Doğru cevap A'dır.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi doğa ile yandaş ve barışık olmak için oynanan oyunlardan biridir?

Seçenekler

A
Baca pilavı
B
Madımak oyunu
C
Jöylü şehirde
D
Koç katımı
E
Cemal oyunu
Açıklama:
Doğaya sıkı sıkıya bağlı olan yörelerde doğa ile yandaş ve barışık olmak
için oynanan Güneşi Karşılama, Baharı Karşılama (Hıdırellez-Nevruz), Yağmur
Yağdırma, Kış Yarısı, Yeni Yıl için oynanan oyunlar: İçinde ölüp-dirilme ve ak-kara çatışmasının olduğu bu oyunlardan biri Sivas yöresinde oynanan Baca Pilavı Oyunu’dur. Güneşi karşılamak için kış yarısında oynanır. doğru cevap A'dır.

Soru 8

Baharı karşılama törenlerinden Hıdırellez’le ilgili oyunlarda işlenen en önemli motif aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ak-kara çatışması
B
Bolluk
C
Çiftleşme
D
Ölüp dirilme
E
Hayvan kılığına girme
Açıklama:
Baharı karşılama törenlerinden Hıdırellez’le ilgili oyunlarda da en önemli
motif ölüp dirilme’dir. Çünkü inanca göre Hızır ve İlyas peygamberlerin buluşma
gününde doğa zaten tüm canlılığı ve yeşilliğiyle bayrama durmuştur. Bir bakıma
yeniden diriliştir bu. Doğru cevap D'dir.

Soru 9

Köy seyirlik oyunlarında,"Delikanlıbaşı, Yarenbaşı, Meydancı, Köse, Cıdıroğlu, Kızılayak, Peyk veya Yiğitbaşı, Delil, Mukallit, Oyunbabası, Oyunağası, Oyuncubaşı, Kumpo, Kızlarağası, Öncü, Reis, Elebaşı, Düğün Kâhyası, Oyun Kâhyası" gibi isimlerle de anılan kişi kimdir?

Seçenekler

A
Seyirci
B
Oyuncu
C
Yönetici
D
ışıkçı
E
Dekorcu
Açıklama:
Seyirlik oyunlarda yönetici oyun öncesi ve
oyun sırasında bütünüyle oyun düzeninden sorumludur. Bu alanda yapılan araştırmalar ışığında “yönetici” nin farklı yörelerde farklı isimlerle anıldığı saptanmıştır. Delikanlıbaşı, Yarenbaşı, Meydancı, Köse, Cıdıroğlu, Kızılayak, Peyk veya
Yiğitbaşı, Delil, Mukallit, Oyunbabası, Oyunağası, Oyuncubaşı, Kumpo, Kızlarağası, Öncü, Reis, Elebaşı, Düğün Kâhyası, Oyun Kâhyası gibi. Doğru cevap C'dir.

Soru 10

Köy seyirlik oyunları nerede oynanır?

Seçenekler

A
Kutu sahnede
B
Kapalı salonda
C
Çerçeve sahnede
D
Oda tiyatrosunda
E
Boş bir alanda
Açıklama:
Köy seyirlik oyunlarımızın en dikkate değer yanlarından biri oyunların boş olan her alanda yansılanabilmesidir. Bu boş alan, bir tarla olabilir, ekili olmayan bir toprak parçası olabilir, evlerin damları ya da avluları olabilir, su kenarı, düğün meydanı, büyük bir oda olabilir. Önemli olan oyun alanının çevresine seyirci alabilecek kapasitede olmasıdır. Çünkü zaten gerekli olan, seyircinin oyunla
özdeşleşmesi değil, oyunu paylaşması, oyuna katkıda bulunması, dahası kimi
zaman içinde yer alarak oyuna katılmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Köy Seyirlik Oyunları'nın bir diğer adıdır?

Seçenekler

A
Dramatik Köylü Oyunları
B
Köyü Geliştirme Oyunları
C
Köylüleri İlerletme Oyunları
D
Ortaoyunu
E
Kavuklu-Pişekâr
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu birikimine katkıda bulunan tiyatro geleneğimizden birisi Anadolu’da köylerde gelişmiş Köy Seyirlik Oyunları ya da Dramatik Köylü Oyunları’dır.

Soru 12

Dramatik Köylü Oyunları., başlangıçta büyüsel ve görevsel olması bu oyunların kaynağının hangi olgu olduğunun bir işaretidir?

Seçenekler

A
Din
B
Ahlak
C
Ritüeller
D
Toplumsal yaşam
E
Tarım
Açıklama:
Oyunların başlangıçta büyüsel ve görevsel olması bu oyunların kaynağını ritüellere dek götürmektedir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Köy Seyirlik Oyunlar le ibadet arasındaki benzerliği işaret etmemektedir?

Seçenekler

A
Her ikisinde de gerek yönetenlerin, gerek katılımcıların bir ön hazırlık yapması gerekir
B
İbadet törenlerinin belli katı kuralları olduğu gibi, köy seyirlik oyunlarının belli kalıpları ve çatıları vardır. Susulacak ve gülünecek yerler bellidir
C
İbadet için belli yerler gerektiği gibi, seyirlik oyunlar için de kendine has köy meydanları, damlar, ev önleri gibi yerler gereklidir
D
İbadet nasıl belli zamanlarda yapılıyorsa, köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda yansılanır
E
• Her ikisinde de kurban adağı-hediye sunmak geleneği bulunmamaktadır
Açıklama:
• Her ikisinde de gerek yönetenlerin, gerek katılımcıların bir ön hazırlık yapması
gerekir.
• İbadet törenlerinin belli katı kuralları olduğu gibi, köy seyirlik oyunlarının
belli kalıpları ve çatıları vardır. Susulacak ve gülünecek yerler bellidir.
• İbadet için belli yerler gerektiği gibi, seyirlik oyunlar için de kendine has
-köy meydanları, damlar, ev önleri gibi- yerler gereklidir.
• İbadet nasıl belli zamanlarda yapılıyorsa, köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda
yansılanır.
• Her ikisinde de kurban adağı-hediye sunmak gerekir. Seyirliklerden Saya
Gezme ve Kış Yarısı oyunlarında olduğu gibi.
• İbadet törenlerinde de, seyirlik oyunlarda da müzik ve dans ortak anlatım
araçlarındandır.

Soru 14

Tarımla geçinen yörelerde ürünün bereketli olması adına yapılan törensel ve büyüsel kökenli bu oyunlar hangi tür içwrisinde değerlendirilmektedir?

Seçenekler

A
Koç katımı ve saya gezme:
B
Yağmur yağdırma, kış yarısı, yeni yıl oyunları
C
Hasat önü, hasat sonu oyunları
D
Büyüsel-Törensel zzler taşıyan oyunlar
E
Günlük yaşamı konu alan özgün oyunlar
Açıklama:
Tarımla geçinen yörelerde ürünün bereketli olması için yapılan Hasat Önü, Hasat Sonu oyunları: Tarımla geçinen yörelerde ürünün bereketli olması adına yapılan törensel ve büyüsel kökenli bu oyunlar Tarımsal Oyunlar başlığı altında da incelenebilir.

Soru 15

İçinde ölüp-dirilme ve akkara çatışmasının olduğu bu i Sivas yöresinde oynanan oyunun adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekim oyunu
B
Ekin kurtarma oyunu
C
Madımak oyunu
D
Baca pilavı oyunu
E
Çiğdem bayramı oyunu
Açıklama:
İçinde ölüp-dirilme ve akkara çatışmasının olduğu bu oyunlardan biri Sivas yöresinde oynanan Baca Pilavı Oyunu’dur.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Ak-kara çatışmasını simgeleyen en tipik kişileştirmedir?

Seçenekler

A
Göl-Güneş
B
Arap-Dede
C
Şeker-Tuz
D
Su-Ateş
E
Alman-Türk
Açıklama:
Ak-kara çatışmasını simgeleyen en tipik kişileştirmeler Arap ile Dede ve onların arasındaki çatışmadır.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi köy seyirlik oyunlarında yörelere göre yöneticiye verilen isimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Delikanlıbaşı
B
Yarenbaşı
C
Meydancı
D
Köse
E
Değnekçi
Açıklama:
Köse, Cıdıroğlu, Kızılayak, Peyk veya Yiğitbaşı, Delil, Mukallit, Oyunbabası, Oyunağası, Oyuncubaşı, Kumpo, Kızlarağası, Öncü, Reis, Elebaşı, Düğün Kâhyası, Oyun Kâhyası

Soru 18

Köy seyirlik oyunlarında kalem yerine sopa kullanılması hangi aksesuar türünü göstermektedir?

Seçenekler

A
Gerçek
B
Canlı
C
Taklit
D
Yalancı
E
İmal
Açıklama:
Tüfek yerine sopa, nargile yerine ayakkabı, kalem yerine sopa ya da iğne, para yerine kağıt, fırça yerine süpürge kullanılması gibi. Bunlara yalancı aksesuvarlar denilebilir

Soru 19

Köy Seyirlik Oyunları günümüz modern tiyatro yönelişlerinden hangisine denk düşmektedir?

Seçenekler

A
Ortaoyunu
B
Doğaçlama Tiyatro
C
Tek kişilik oyun
D
Özel tiyatro
E
Katılımcı tiyatro
Açıklama:
Günümüz modern tiyatrosunun yeni yönelişlerinden olan Katılımcı Tiyatro açısından bu duruma yaklaşıldığında, köy seyirlik oyunlarının seyircisi, tam bir katılımcı ve dinamik bir seyircidir, denilebilir.

Soru 20

Çiğdem Oyunuyılın hangi döneminde oynankatadır

Seçenekler

A
Ocak
B
Şubat ayının ikinci yarısı
C
Nisan
D
Haziran
E
Ekim
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ibadetin kurallarıyla seyirlik oyunların kuralları arasındaki benzerliklerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Nasıl ki ibadeti yönetecek bir din adamının bulunması şartsa, köy seyirlik
oyunlarını yönetecek bir bilge kişi ya da yetenekli bir kişinin varlığı şarttır.
B
İbadet nasıl belli zamanlarda yapılıyorsa, köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda yansılanır.
C
İbadet törenlerinin belli katı kuralları olduğu gibi, köy seyirlik oyunlarının
belli kalıpları ve çatıları vardır. Susulacak ve gülünecek yerler bellidir.
D
İbadet törenleri de, seyirlik oyunlarda doğayla ve toprakla ilişkiye bağlı olarak yapılır
E
İbadet törenlerinde de, seyirlik oyunlarda da müzik ve dans ortak anlatım
araçlarındandır.
Açıklama:
İbadet ile Köy Seyirlik Oyunları arasındaki ilişkiden de söz etmek gerekir.
Çünkü ibadetin kurallarıyla seyirlik oyunların kuralları arasında pek çok benzerlik vardır. Örneğin;
• Nasıl ki ibadeti yönetecek bir din adamının bulunması şartsa, köy seyirlik
oyunlarını yönetecek bir bilge kişi ya da yetenekli bir kişinin varlığı şarttır.
• Her ikisinde de gerek yönetenlerin, gerek katılımcıların bir ön hazırlık yapması gerekir.
• İbadet törenlerinin belli katı kuralları olduğu gibi, köy seyirlik oyunlarının
belli kalıpları ve çatıları vardır. Susulacak ve gülünecek yerler bellidir.
• İbadet için belli yerler gerektiği gibi, seyirlik oyunlar için de kendine has
-köy meydanları, damlar, ev önleri gibi- yerler gereklidir.
• İbadet nasıl belli zamanlarda yapılıyorsa, köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda yansılanır.
• Her ikisinde de kurban adağı-hediye sunmak gerekir. Seyirliklerden Saya
Gezme ve Kış Yarısı oyunlarında olduğu gibi.
• İbadet törenlerinde de, seyirlik oyunlarda da müzik ve dans ortak anlatım
araçlarındandır.
Doğru cevap D seçeneğidir

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi işlevlerine göre kümelendirilmiş ve belli günlerde oynanan törensel, büyüsel köy seyirlik oyunlarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Koç Katımı ve Saya Gezme
B
Hasat Önü, Hasat Sonu oyunları
C
Yağmur Yağdırma, Kış Yarısı,
D
Güneşi Karşılama, Baharı Karşılama (Hıdırellez-Nevruz), Yeni Yıl için oynanan oyunlar
E
Günlük yaşamı konu alan özgün oyunlar
Açıklama:
Günlük yaşamı konu alan özgün oyunlar: Köylünün yaşama koşulları değiştikçe, doğaya karşı büyü yapma ihtiyacı azalmış, böylece seyirlik oyunların amacı
da değişmiştir. Amaç artık doğa ile barışık olma değildir. Çünkü köylü doğayı
büyü ile etkileyemeyeceğinin bilincindedir ama aynı alışkanlığı, oyun çıkartma
alışkanlığını, eğlence amaçlı da olsa sürdürmek ister. Günlük yaşamı konu alan
özgün oyunlar, köylünün yaşamını kolaylaştırmak için yansıladığı bu tür oyunlardandır. Doğru cevap E seçeneğidir

Soru 23

Madımak Oyunu; Köy Seyirlik Oyunlarından hangi kümenin içine girmektedir?

Seçenekler

A
Günlük yaşamı konu alan özgün oyunlar
B
Doğa ile yandaş ve barışık olmak için oynanan oyunlar
C
Hasat sonu oyunları
D
Büyüsel-Törensel izler taşıyan oyunlar
E
Yeni Yıl için oynanan oyunlar
Açıklama:
Zamanla amacı eğlenceye dönüşen pek çok oyunun kaynağı da büyüsel ve törenseldir. Koşullar değiştikçe büyünün işlevi azalmış, oyunlara komik ve güncel, yeni tipler eklenmiş, düğünlerde, bayramlarda ve özel günlerde vakit geçirmek üzere oynanan oyunlara dönüşmüştür bunlar. Bu örneklerden biri Karadağ’ın Sivas yöresinden derlediği Madımak Oyunu’dur. Doğru cevap D seçeneğidir

Soru 24

Su Kesiği Oyunu; köy seyirlik oyunlarındaki ortak motifler ve simgelerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Hak edenin kazanması
B
Toplu yeme içme
C
Yeniden diriliş
D
Üreme, çoğalma
E
Hasat sonu
Açıklama:
Baharı karşılama törenlerinden Hıdırellez’le ilgili oyunlarda da en önemli
motif ölüp dirilme’dir. Çünkü inanca göre Hızır ve İlyas peygamberlerin buluşma
gününde doğa zaten tüm canlılığı ve yeşilliğiyle bayrama durmuştur. Bir bakıma
yeniden diriliştir bu. Dolayısıyla bu yeniden dirilişe ortak olur köylü. Örneğin
Su Kesiği Oyunu’nda, Arap’ın suyun önünü açması sonucunda Gelin’le Damat’ın
boğulması ve ağızlarına su damlatılarak diriltilmesi, bu dirilişin coşkuyla kutlanması, Hıdırellez’de doğanın yeniden canlanışının kutlanması ve kutsanmasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi köy seyirlik oyunlarında kullanılan yalancı aksesuarlardan birisidir?

Seçenekler

A
Kahve fincanı
B
Çekiç
C
Nargile yerine ayakkabı
D
İskemle-sandalye yerine oyuncu
E
Bıçak
Açıklama:
Oyunlarda gerçek, yalancı ve canlı olmak üzere üç türden aksesuvar kullanılır. Gerçek olanlar, bıçak, keser, kahve fincanı, çekiç gibi oyunda gerekli olan malzemenin kendisidir. Eğer aslını kullanmaya gerek yoksa ya da bulunamamışsa, yerine bir başka şey kullanılır ve seyirci onu gerçekmiş gibi varsayar. Tüfek yerine sopa, nargile yerine ayakkabı, kalem yerine sopa ya da iğne, para yerine kağıt, fırça yerine süpürge kullanılması gibi. Bunlara yalancı aksesuvarlar denilebilir. Canlı aksesuvarlar da, oyuncularla yansılananlardır. İskemle-sandalye yerine oyuncu, değirmen taşı yerine birbirinin omuzlarından tutmuş dört oyuncu, taş yerine hareketsiz duran bir oyuncu, duvar yerine birbirine iyice kenetlenmiş oyuncular gibi daha pek çok örnek sayılabilir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 26

Delikanlıbaşı, Yarenbaşı, Meydancı, Köse, Cıdıroğlu, Kızılayak, gibi isimler köy seyirlik oyunlarında hangi rol için kullanılır?

Seçenekler

A
Halk
B
Yönetici
C
Seyirci
D
Oyuncu
E
Dans edenler
Açıklama:
Bu alanda yapılan araştırmalar ışığında “yönetici” nin farklı yörelerde farklı isimlerle anıldığı saptanmıştır. Delikanlıbaşı, Yarenbaşı, Meydancı, Köse, Cıdıroğlu, Kızılayak, Peyk veya Yiğitbaşı, Delil, Mukallit, Oyunbabası, Oyunağası, Oyuncubaşı, Kumpo, Kızlarağası, Öncü, Reis, Elebaşı, Düğün Kâhyası, Oyun Kâhyası gibi. Doğru cevap B seçeneğidir

Soru 27

Dede Oyunu’nda seyircilerin sürü yerine konması, insanın sandalye yerine kullanılması, çobanın köpek gibi koklayarak kadını araması, kadını yansılayan erkekler, erkeği yansılayan kadınlar gibi örnekler köy seyirlik oyunlarının hangi
motiftir?

Seçenekler

A
Ölüp dirilme
B
Bolluk bereket
C
Güldürü
D
Topluca yeme
E
Hayvanı yansılama
Açıklama:
Örneğin; Elazığ yöresinde oynanan ve bir saya oyunu olan Dede Oyunu’nda
seyircilerin sürü yerine konması, insanın sandalye yerine kullanılması, çobanın
köpek gibi koklayarak kadını araması, kadını yansılayan erkekler, erkeği yansılayan kadınlar, Hoca’nın kızlara sarkıntılık etmesi, ölünün ardından yakılan ağıtların komik biçimde yapılması, Madımak Oyunu’nda kızların diyalogları, yerde
yatan oyuncuyu deve ayağı gibi madımaka benzetmeleri gibi pek çok güldürü
öğesi kullanılır. Doğru cevap C seçeneğidir

Soru 28

Aşağıdaki oyunların hangisinde ortak motif Dua değildir?

Seçenekler

A
Madımak Oyunu
B
Ekin Kurtarma Oyunu
C
Gülbank
D
Salâvat
E
Yağmur duası
Açıklama:
Hasat sonunda oynanan oyunlarda, Yağmur Duası, Ekin Kurtarma Oyunu ve benzeri oyunlarda ve törenlerde ortak motiflerden biri de Dua’dır. Dua okuma, köylünün üstesinden gelemediği durumlarda Tanrı’ya yakarması ve böylece bolluk-bereket geleceğine dair inancıdır. Dua (hayırlı), gülbank, hûtbe, salâvat, tevhîd, tekbîr cem törenlerinde, ahi ve yaren toplantılarında da, töreni ve katılanları kutsayan, dayanışmayı güçlendiren motiflerdendir. Doğru cevap A seçeneğidir

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi köy seyirlik oyunlarının oyuncuları hakkında doğru bilgiyi verir?

Seçenekler

A
Seyirlik oyunlarda oyun öncesi ve oyun sırasında bütünüyle oyun düzeninden sorumludur.
B
Gerek geleneğin etkisiyle, gerekse gönlüyle, isteyerek yapar bu işi. Oyunlar, kutsal törenlerden kaynaklandığı için, özellikle bu türden oyunlarda büyük bir inanç ve coşkuyla yapar işini.
C
Delikanlıbaşı, Yarenbaşı, Meydancı, Köse, gibi isimler verilir
D
farklı yörelerde farklı isimlerle anılır
E
Delil, Mukallit, Oyunbabası, Oyunağası, Oyuncubaşı, gibi isimler verilir
Açıklama:
Köy seyirlik oyuncularının oyuncuları tam bir gönüllü oyuncudur. Gerek geleneğin etkisiyle, gerekse gönlüyle, isteyerek yapar bu işi. Oyunlar, kutsal törenlerden kaynaklandığı için, özellikle bu türden oyunlarda büyük bir inanç ve coşkuyla
yapar işini. Doğru cevap B seçeneğidir

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi köy seyirlik oyunları ile ilgili doğru bilgileri veren seçenektir?
1.Köy seyirlik oyunlarında özel bir ışıklandırma sistemine de gereksinim duyulmaz
2.Gündüz gün ışığı, gece ay ışığı ya da boş alanda yakılan bir ateş, lüks lambaları,
günümüzde normal aydınlatma ışığı yeterlidir.
3.Oyunlar, köylünün kendi olanaklarıyla oynanır, bu yüzden dekor yoktur.
4. Stilizasyon ve soyutlama gerek kostümlerde, gerekse aksesuvarlarda bolca
kullanılır.
5.Soyutlama düşüncesinin estetik bir öğesi olan varsayım, imgelem ya da tasavvur gücü, köy seyirlik oyunlarında da doğal olarak varolan bir yaklaşımdır.

Seçenekler

A
1, 2 ve 3
B
1,2,3 ve 5
C
1,4,5
D
2,3,4,5
E
1,2,3,4 ve 5
Açıklama:
Köy seyirlik oyunlarında özel bir ışıklandırma sistemine de gereksinim duyulmaz.
Gündüz gün ışığı, gece ay ışığı ya da boş alanda yakılan bir ateş, lüks lambaları,
günümüzde normal aydınlatma ışığı yeterlidir. Oyunlar, köylünün kendi olanaklarıyla oynanır, bu yüzden dekor yoktur. Zaten oyunların içeriğine bakıldığındada dekor gerektirecek oyunlar olmadığı görülür. Oyunun oynandığı alan bu anlamda doğal dekor olarak var sayılabilir. Soyutlama düşüncesinin estetik bir öğesi olan varsayım, imgelem ya da tasavvur gücü, köy seyirlik oyunlarında da doğal olarak varolan bir yaklaşımdır. Eğlence amaçlı oyunlarda, kimi zaman oyuncu bizzat anlatarak da tarif edebilir çevreyi. Bazen de, özellikle kapalı yerlerde oynanan oyunlarda, evin doğal düzeni, kapısı, penceresi oyunun mekânı gibi kullanılır. Stilizasyon ve soyutlama gerek kostümlerde, gerekse aksesuvarlarda bolca kullanılır. Doğru cevap E seçeneğidir

Soru 31

Seyirlik oyunlarımızın, sözden çok şarkıya, dansa ve bedensel anlatıma dayalı olması aşağıdakilerden hangisinin özelliğidir?

Seçenekler

A
Geleneksel.
B
Törensel.
C
Evrensel.
D
Bölgesel.
E
Dinsel.
Açıklama:
Seyirlik oyunlarımızın, sözden çok şarkıya, dansa ve bedensel anlatıma dayalı olması onun evrensel özelliğidir.

Soru 32

Köy Seyirlik Oyunlarının kaynağı aşağıdakilerden hangisiyle bağdaştırılabilir?

Seçenekler

A
Şarkı - Türkü
B
Hikaye - Destan
C
Gazel - Söylence
D
İbadet - Ritüel
E
Din - Ortaoyunu
Açıklama:
Oyunların başlangıçta büyüsel ve görevsel olması bu oyunların kaynağını ritüellere dek götürmektedir. Ritüeller de gönüllü ve topluca gerçekleştirilen törenlerdir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Belli Günlerde Oynanan Törensel ve Büyüsel Oyunlardandır?

Seçenekler

A
Madımak Oyunu.
B
Köylü Şehirde.
C
Saya Gezme.
D
Yaren Sohbetleri.
E
Ahilik Törenleri
Açıklama:
Belli Günlerde Oynanan Törensel ve Büyüsel Oyunlar:
  1. Hayvancılıkla geçinen yörelerde koyunların çiftleşmesi için yapılan Koç Katımı ve Saya Gezme: Hayvancılıkla geçinen yörelerde yansılanan Koç Katımı, sıcak bölgelerde çoğunlukla Eylül-Ekim, soğuk bölgelerde Kasım aylarında yapılır.

Soru 34

Köylüler niçin köy seyirlik oyunlarını oynama ihtiyacı duyarlar?

Seçenekler

A
Para kazanmak için.
B
Köylüleri eğitmek için.
C
Belli bir nedeni yok sadece eğlence için.
D
Köylüleri bir araya getirmek ve bir konuda mesaj vermek için.
E
Atalarından kalan çok önemli bir gelenek olduğu için.
Açıklama:
Köy seyirlik oyuncularının oyuncuları tam bir gönüllü oyuncudur. Gerek geleneğin etkisiyle, gerekse gönlüyle, isteyerek yapar bu işi. Oyunlar, kutsal törenlerden kaynaklandığı için, özellikle bu türden oyunlarda büyük bir inanç ve coşkuyla yapar işini. Oyunlar geleneğin etkisiyle doğmaca oynanır.

Soru 35

Köy seyirlik oyunlarda “yönetici” nin farklı yörelerde farklı isimlerle anıldığı saptanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi yönetici isimleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Değnekçi.
B
Delikanlıbaşı.
C
Kızılayak.
D
Kumpo.
E
Mukallit.
Açıklama:
Bu alanda yapılan araştırmalar ışığında “yönetici” nin farklı yörelerde farklı isimlerle anıldığı saptanmıştır. Delikanlıbaşı, Yarenbaşı, Meydancı, Köse, Cıdıroğlu, Kızılayak, Peyk veya Yiğitbaşı, Delil, Mukallit, Oyunbabası, Oyunağası, Oyuncubaşı, Kumpo, Kızlarağası, Öncü, Reis, Elebaşı, Düğün Kâhyası, Oyun Kâhyası gibi.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Eğlenmek, Vakit Geçirmek için Çıkartılan Oyunlar içerisinde Büyüsel-Törensel İzler Taşıyan Oyunlardan biridir?

Seçenekler

A
Koç Katımı.
B
Madımak Oyunu.
C
Saya Gezme.
D
Yaren Sohbetleri.
E
Dede Oyunu
Açıklama:
Eğlenmek, Vakit Geçirmek için Çıkartılan Oyunlar: 1. Büyüsel-Törensel İzler Taşıyan Oyunlar konu başlığını tekrar inceleyiniz.

Soru 37

Hasat sonunda oynanan oyunlarda, Ekin Kurtarma Oyunu ve benzeri oyunlarda ve törenlerde ortak motiflerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İroni.
B
Doğa.
C
Cinsellik.
D
Dua.
E
Ortaklık.
Açıklama:
Hasat sonunda oynanan oyunlarda, Yağmur Duası, Ekin Kurtarma Oyunu ve benzeri oyunlarda ve törenlerde ortak motiflerden biri de Dua’dır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi köy seyirlik oyunlarının seyircisi için söylenebilir?

Seçenekler

A
Sabırsız ve müdahaleci.
B
Tam bir katılımcı ve dinamik.
C
Sakin ve Gözlemci.
D
Bilinçli ve Akılcı.
E
İlgisiz ve Umursamaz.
Açıklama:
Günümüz modern tiyatrosunun yeni yönelişlerinden olan Katılımcı Tiyatro açısından bu duruma yaklaşıldığında, köy seyirlik oyunlarının seyircisi, tam bir katılımcı ve dinamik bir seyircidir, denilebilir.

Soru 39

Köy seyirlik oyunlarında dekor kullanımı nasıldır?

Seçenekler

A
Doğal dekor.
B
Gerçekçi bir dekor.
C
Ayrıntılı özel bir dekor.
D
Güzel bir ev dekoru.
E
Köyde kullanılan aletlerin toplanmasıyla oluşturulan bir dekor.
Açıklama:
Oyunlar, köylünün kendi olanaklarıyla oynanır, bu yüzden dekor yoktur. Zaten oyunların içeriğine bakıldığında da dekor gerektirecek oyunlar olmadığı görülür. Oyunun oynandığı alan bu anlamda doğal dekor olarak var sayılabilir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Elazığ yöresinde oynanan ve bir saya oyunudur?

Seçenekler

A
Ekin Kurtarma Oyunu.
B
Çoban Bayramı.
C
Dede Oyunu.
D
Arap Oyunu.
E
Aşık ile Maşuk.
Açıklama:
Tecer’in Dini Temsiller adı altında incelediği, bir çeşitlemesi de Karadağ’ın araştırmasında yer alan Saya Bayramı’nda oynanan oyunlardan biri Elazığ yöresinde oynanan Dede Oyunu’dur.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi belli günlerde oynanan törensel ve büyüsel oyunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Koç Katımı ve Saya Gezme
B
Hasat Önü ve Hasat Sonu
C
Güneşi Karşılama
D
Köylü Şehirde
E
Yağmur Yağdırma
Açıklama:
Köylü şehirde oyunu günlük yaşamı konu alan özgün oyunlardan biridir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi köy seyirlik oyunlarımızı incelenmeye değer kılmaktadır?

Seçenekler

A
Kaynağını dinsel törenlerden alması
B
Köylünün bir araya gelmesi
C
Evrensel olması
D
Güldürüp eğlendirmesi
E
Yenilikçi olması
Açıklama:
kaynağını dinsel törenlerden alması nedeniyle ciddi ve saygın bir niteliğe sahip olmaları köy seyirlik oyunlarımızı incelenmeye değer kılmaktadır.

Soru 43

Hangi evin önünde oynanırsa, o yıl o evde bolluk bereket olacağına inanılan oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekin Kurtarma Oyunu
B
Cemal Oyunu
C
Çiğdem Oyunu
D
Madımak Oyunu
E
Dede Oyunu
Açıklama:
Tekirdağ yöresinde Cemal Oyunu’nun bolluk bereket için oynandığı, oyun hangi evin önünde oynanırsa, o yıl o evde bolluk bereket olacağına inanıldığı belirtilir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi eğlenmek, vakit geçirmek için çıkartılan oyunlardan biridir?

Seçenekler

A
Çiğdem Oyunu
B
Baca Pilavı Oyunu
C
Madımak Oyunu
D
Dede Oyunu
E
Cemal Oyunu
Açıklama:
Koşullar değiştikçe büyünün işlevi azalmış, oyunlara komik ve güncel, yeni tipler eklenmiş, düğünlerde, bayramlarda ve özel günlerde vakit geçirmek üzere oynanan oyunlara dönüşmüştür bunlar. Bu örneklerden biri Karadağ’ın Sivas yöresinden derlediği Madımak Oyunu’dur.

Soru 45

Hıdırellez’le ilgili oyunlarda en önemli motif aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Topluca yeme motifi
B
Su motifi
C
Çiftleşme motifi
D
Ölüp dirilme motifi
E
Hayvanı yansılama motifi
Açıklama:
Baharı karşılama törenlerinden Hıdırellez’le ilgili oyunlarda da en önemli motif ölüp dirilme’dir.

Soru 46

Köy seyirlik oyunlarında kadınların rollerini erkek kılığına girerek, erkeklerin de kadın kılığına girerek oynamalarının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Oyunların sıkça müstehcenlik içermesi
B
Oyunlarda seyircinin söyleşiye katılması
C
Oyunlarda oyuncuların gönüllü olması
D
Oyunların doğmaca oynanması
E
Oyunların eğlence amaçlı olması
Açıklama:
Köy seyirlik oyunlarının büyük bir bölümü bolluk-bereket getirmesi amacıyla oynandığı için üreme-çoğalma motifi, dolayısıyla müstehcenlik sıkça kullanılan bir motiftir. Bu yüzden bu tür oyunlarda, kadınlar rollerini kendi aralarında erkek kılığına girerek, erkekler de kendi aralarında kadın kılığına girerek oynarlar.

Soru 47

Köy seyirlik oyunlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Köy seyirlik oyunlarında özel bir ışıklandırma sistemine ihtiyaç duyulmaz.
B
Köy seyirlik oyunlarında özel bir dekor hazırlanır.
C
Köy seyirlik oyunlarında oyuncu çevreyi anlatarak tarif edebilir.
D
Köy seyirlik oyunlarında erkekler Gelin'i yansılarken bıyıklarını kesmez.
E
Köy seyirlik oyunlarında hayvan taklit edilirken post kullanılır.
Açıklama:
Oyunlar, köylünün kendi olanaklarıyla oynanır, bu yüzden dekor yoktur.

Soru 48

Güneşi karşılamak için kış yarısında oynanan köy seyirlik oyunu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Koç Katımı
B
Dede Oyunu
C
Hasat Sonu
D
Ekin Kurtarma
E
Baca Pilavı
Açıklama:
Sivas yöresinde oynanan Baca Pilavı Oyunu güneşi karşılamak için kış yarısında oynanır.

Soru 49

Arap ile Dede kişileştirmeleri köy seyirlik oyunlarında aşağıdakilerden hangisini simgelemektedir?

Seçenekler

A
Kız kaçırma
B
Ölüp dirilme
C
Ak-kara
D
Topluca yeme
E
Müstehcenlik
Açıklama:
Ak-kara çatışmasını simgeleyen en tipik kişileştirmeler Arap ile Dede ve onların arasındaki çatışmadır

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi köy seyirlik oyunlarındaki güldürü öğelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Köylünün Tanrı’ya yakarması
B
İnsanın sandalye yerine kullanılması
C
Kadını yansılayan erkekler
D
Erkeği yansılayan kadınlar
E
Seyircilerin sürü yerine konması
Açıklama:
Köylünün üstesinden gelemediği durumlarda Tanrı’ya yakarması dua motifinin oyunlarda kullanılmasıdır.

Soru 51

Köy Seyirlik Oyunlarının kaynağı aşağıdakilerden hangisine dayandırılabilir?

Seçenekler

A
Şarkı-hikâye
B
Ortaoyunu-Destan
C
Ritüel-İbadet
D
Türkü-Gazel
E
Din-Söylence
Açıklama:
Ritüel-İbadet

Soru 52

Kurallar ve kalıplar açısından Köy Seyirlik Oyunları başlığı altında değerlendirilebilecek diğer toplantılara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Söyleşi
B
Düğün törenleri
C
Karnavallar
D
Yarışmalar
E
Cem, Ahîlik ve Yaren Toplantıları
Açıklama:
Cem, Ahîlik ve Yaren Toplantıları

Soru 53

Köylü, neden köy seyirlik oyunlarını oynar?

Seçenekler

A
Profesyonel olduğu için
B
Atadan-dededen kalan bir gelenek olduğu için
C
Eğitim için
D
Belli bir nedeni yoktur.
E
Yasalar gereği
Açıklama:
Atadan-dededen kalan bir gelenek olduğu için

Soru 54

Aşağıdakilerden hangileri köy seyirliklerde sıklıkla işlenen motiflerdendir?

Seçenekler

A
Ak-Kara, Ölüp-Dirilme, Kız Kaçırma
B
Tanımamazlıktan Gelme
C
Ortaklık
D
Mirasyedilik
E
İroni
Açıklama:
Ak-Kara, Ölüp-Dirilme, Kız Kaçırma

Soru 55

Koç Katımı ve Saya Gezme oyunları hangi küme altında toplanabilir?

Seçenekler

A
Belli günlerde oynanan törensel ve büyüsel oyunlar
B
Eğlence amaçlı oyunlar
C
Vakit geçirmek için oynanan oyunlar
D
Günlük yaşamı konu alan özgün oyunlar
E
Bir kümeye ait değildir.
Açıklama:
Belli günlerde oynanan törensel ve büyüsel oyunlar

Soru 56

Seyirlik oyunlarda ve Cem Törenlerinde ortak olan motif aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İkrâr getirme
B
Yangın
C
İş arama
D
Yiyecek toplama ve topluca yeme
E
Perde kullanma
Açıklama:
Yiyecek toplama ve topluca yeme

Soru 57

Köy Seyirlik Oyunları gerek oyun tekniği, gerek oyunculuk açısından ne tür bir tiyatro anlayışıyla benzerlikler gösterir?

Seçenekler

A
Absürd Tiyatro
B
Açık Biçim-Göstermeci-Epik Tiyatro
C
Benzetmeci Tiyatro
D
Kapalı Biçim
E
Fantastik Tiyatro
Açıklama:
Açık Biçim-Göstermeci-Epik Tiyatro

Soru 58

Köy seyirlik oyunları ne tür oyun yerlerinde yansılanır?

Seçenekler

A
Kutu Sahnede
B
Çerçeve Sahnede
C
Kapalı Salonda
D
Meydan, tarla, dam, avlu, büyükçe oda gibi boş olan her alanda
E
Oda Tiyatrosunda
Açıklama:
Meydan, tarla, dam, avlu, büyükçe oda gibi boş olan her alanda

Soru 59

Köy seyirlik oyunlarda dekor nasıl kullanılır?

Seçenekler

A
Ayrıntılı bir dekor yapılır.
B
Gerçekçi bir dekor yapılır.
C
Oyun alanı doğal dekordur.
D
Düşsel bir dekor yapılır.
E
Bir ev dekoru yapılır.
Açıklama:
Oyun alanı doğal dekordur.

Soru 60

Köy seyirlik oyunlarının oyuncuları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Gelenekten geldiği için köylünün içinden gelen gönüllü ve hünerli oyunculardır.
B
Profesyonel oyunculardır.
C
Para kazanmak için oynayan oyunculardır.
D
Eğitim görmüş oyunculardır.
E
Zorla oyuncu olmuşlardır.
Açıklama:
Gelenekten geldiği için köylünün içinden gelen gönüllü ve hünerli oyunculardır.

Soru 61

  1. Eski Yıl ile Yeni Yıl,
  2. Yaz ile Kış,
  3. Ak ile Kara,
  4. Ölüm ile Doğum.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri mevsimlik törenlerde ve ritüellerde temel ve ortak çatışmayı oluşturur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Törensel ve büyüsel kökenli köy seyirlik oyunlarında simgesel olarak varolan Eski Yıl ile Yeni Yıl, Yaz ile Kış, Ak ile Kara, Ölüm ile Doğum (Dirilme) arasındaki çatışma, mevsimlik törenlerde ve ritüellerde de temel ve ortak çatışmayı oluşturur.

Soru 62

  1. Cem Törenleri,
  2. Ahîlik Toplantıları,
  3. Yaren Sohbetleri.
Köy seyirlik oyunlarıyla ibadet arasındaki benzer özellikler ve kurallar göz önüne alındığında, yukarıdakilerden hangisi / hangileri köy seyirlik geleneğimiz içinde değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
Hiçbiri
E
Hepsi
Açıklama:
Köy seyirlik oyunlarıyla ibadet arasındaki benzer özellikler ve kurallar göz önüne alındığında, Anadolu’daki inanç sistemi ve geleneksel kültür uygulamalarından olan Cem Törenleri, Ahîlik Toplantıları ve Yaren Sohbetleri de köy seyirlik geleneğimiz içinde değerlendirilebilir.

Soru 63

  1. Nasıl ki ibadeti yönetecek bir din adamının bulunması şartsa, köy seyirlik oyunlarını yönetecek bir bilge kişi ya da yetenekli bir kişinin varlığı şarttır.
  2. Her ikisinde de gerek yönetenlerin, gerek katılımcıların bir ön hazırlık yapması gerekir.
  3. İbadet törenlerinin belli katı kuralları olduğu gibi, köy seyirlik oyunlarının belli kalıpları ve çatıları vardır. Susulacak ve gülünecek yerler bellidir.
  4. İbadet için belli yerler gerektiği gibi, seyirlik oyunlar için de kendine has -köy meydanları, damlar, ev önleri gibi- yerler gereklidir.
  5. İbadet nasıl belli zamanlarda yapılıyorsa, köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda yansılanır.
  6. Her ikisinde de kurban adağı-hediye sunmak gerekir. Seyirliklerden Saya Gezme ve Kış Yarısı oyunlarında olduğu gibi.
  7. İbadet törenlerinde de, seyirlik oyunlarda da müzik ve dans ortak anlatım araçlarındandır.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri İbadet ile Köy Seyirlik Oyunları arasındaki benzerlikler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
İbadet ile köy seyirlik oyunlar arasındaki benzerlikler:

  • Nasıl ki ibadeti yönetecek bir din adamının bulunması şartsa, köy seyirlik oyunlarını yönetecek bir bilge kişi ya da yetenekli bir kişinin varlığı şarttır.

  • Her ikisinde de gerek yönetenlerin, gerek katılımcıların bir ön hazırlık yapması gerekir.

  • İbadet törenlerinin belli katı kuralları olduğu gibi, köy seyirlik oyunlarının belli kalıpları ve çatıları vardır. Susulacak ve gülünecek yerler bellidir.

  • İbadet için belli yerler gerektiği gibi, seyirlik oyunlar için de kendine has -köy meydanları, damlar, ev önleri gibi- yerler gereklidir.

  • İbadet nasıl belli zamanlarda yapılıyorsa, köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda yansılanır.

  • Her ikisinde de kurban adağı-hediye sunmak gerekir. Seyirliklerden Saya Gezme ve Kış Yarısı oyunlarında olduğu gibi.

  • İbadet törenlerinde de, seyirlik oyunlarda da müzik ve dans ortak anlatım araçlarındandır.


İbadet ile köy seyirlik oyunlar arasındaki benzerlikler:
  • Nasıl ki ibadeti yönetecek bir din adamının bulunması şartsa, köy seyirlik oyunlarını yönetecek bir bilge kişi ya da yetenekli bir kişinin varlığı şarttır.
  • Her ikisinde de gerek yönetenlerin, gerek katılımcıların bir ön hazırlık yapması gerekir.
  • İbadet törenlerinin belli katı kuralları olduğu gibi, köy seyirlik oyunlarının belli kalıpları ve çatıları vardır. Susulacak ve gülünecek yerler bellidir.
  • İbadet için belli yerler gerektiği gibi, seyirlik oyunlar için de kendine has -köy meydanları, damlar, ev önleri gibi- yerler gereklidir.
  • İbadet nasıl belli zamanlarda yapılıyorsa, köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda yansılanır.
  • Her ikisinde de kurban adağı-hediye sunmak gerekir. Seyirliklerden Saya Gezme ve Kış Yarısı oyunlarında olduğu gibi.
  • İbadet törenlerinde de, seyirlik oyunlarda da müzik ve dans ortak anlatım araçlarındandır.

Soru 64

Halkbilim ve tiyatro alanında geçmişte araştırma ve inceleme yapan folklor ve tiyatro uzmanları köy seyirlik oyunlarını sınıflandırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu sınıflar arasında değildir?

Seçenekler

A
Temalarına göre sınıflandırma
B
Konularına göre sınıflandırma
C
Seyirci katılımına göre sınıflandırma
D
Amacına göre sınıflandırma
E
İşlevine göre sınıflandırma
Açıklama:
Halkbilim ve tiyatro alanında geçmişte araştırma ve inceleme yapan folklor ve tiyatro uzmanları genellikle köy seyirlik oyunlarını temalarına, konularına, amaçlarına ve işlevlerine göre sınıflandırmıştır.

Soru 65

Hayvancılıkla geçinen yörelerde yansılanan Koç Katımı soğuk bölgelerde genellikle hangi ay gerçekleştirilir?

Seçenekler

A
Kasım
B
Şubat
C
Ocak
D
Mayıs
E
Temmuz
Açıklama:
Hayvancılıkla geçinen yörelerde yansılanan Koç Katımı, sıcak bölgelerde çoğunlukla Eylül-Ekim, soğuk bölgelerde Kasım aylarında yapılır.

Soru 66

Saya Gezme ya da Saya Bayramı, koç katımından yaklaşık kaç gün sonra gerçekleştirilir?

Seçenekler

A
75
B
50
C
40
D
80
E
100
Açıklama:
Saya Gezme ya da Saya Bayramı da, koç katımından yaklaşık yüz gün sonra gerçekleştirilir.

Soru 67

Ekin Kurtarma Oyunu hangi yöreye aittir?

Seçenekler

A
Ankara
B
Aydın
C
Adana
D
Niğde-Aksaray
E
Zonguldak
Açıklama:
Niğde-Aksaray

Soru 68

  1. Güneşi Karşılama,
  2. Baharı Karşılama (Hıdırellez-Nevruz),
  3. Yağmur Yağdırma,
  4. Kış Yarısı,
  5. Yeni Yıl.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğaya sıkı sıkıya bağlı olan yörelerde doğa ile yandaş ve barışık olmak
için oynanan oyunlar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Hiçbiri
E
Hepsi
Açıklama:
Doğaya sıkı sıkıya bağlı olan yörelerde doğa ile yandaş ve barışık olmak için Güneşi Karşılama, Baharı Karşılama (Hıdırellez-Nevruz), Yağmur Yağdırma, Kış Yarısı, Yeni Yıl oyunları oynanmaktadır.

Soru 69

Baca Pilavı Oyunu hangi yöreye aittir?

Seçenekler

A
Ankara
B
Sakarya
C
Sivas
D
Aksaray
E
Konya
Açıklama:
Sivas

Soru 70

Tunceli yöresinde saptanmış, bir köylünün kentteki akrabalarının yanına gitmesi ve iş araması yansılanan oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Köylü Şehirde
B
Madımak Oyunu
C
Güneşi Karşılama
D
Cemal Oyunu
E
Ekin Kurtarma Oyunu
Açıklama:
Tunceli yöresinde saptanmış Köylü Şehirde adlı oyunda, bir köylünün kentteki akrabalarının yanına gitmesi, iş araması, yansılanır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi törensel ve büyüsel kökenli köy seyirlik oyunlarında simgesel olarak var olan çatışmalara bir örnek değildir ?

Seçenekler

A
Gelin - Kaynana
B
Ölüm - Doğum
C
Ak - Kara
D
Yaz - Kış
E
Eski Yıl - Yeni Yıl
Açıklama:
A şıkkı haricindekiler törensel ve büyüsel kökenli köy seyirliklerinin ana çatışma konularıdır. Doğru yanıt 'A'.

Soru 72

Bir çok medeniyette yer edinen törensel ve büyüsel köy seyirliklerinin ana dizgesi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Savaş - Yoksulluk
B
Savaş - Evlilik
C
Aşk -Kıskançlık
D
İhtiras - Yıkım
E
Ölüm - Yeniden Doğuş
Açıklama:
Bu eserlerde her kültür için ortak dizge savaş ve sonunda kutsal bir nikah olmuştur. Doğru yanıt 'B'.

Soru 73

Aşağıdaki şıklardan hangisinde ibadet kuralları ile köy seyirlik oyunları içerisinde bulunan kurallar arasında benzerlik göstermeyen bir örnek vardır?

Seçenekler

A
Katılanlar ibadete de köy seyirlik oyunlarına da ön hazırlık gerekmez
B
İbadetler de köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda yapılır
C
Her ikisinde de kurban, adak ve hediye vardır
D
İbadeti de köy seyirlik oyununu da yönetecek bilge veya yetenekli biri gerekir
E
Köy seyirlik oyunlarında ve ibadette müzik ve dans ortak anlatım araçlarıdır
Açıklama:
B,C,D ve E ifadeleri ibadet ve Köy Seyirlik Oyunları'nın ortak yönlerini verirken A şıkkında bunlara ön hazırlık gerekmediği bilgisi verilmiştir. Halbuki ibadet için de Köy Seyirliği için de ön hazırlık şarttır. Doğru yanıt 'A'.

Soru 74

'Köy Seyirllik Oyunları'nın diğer bir adı hangi şıkta verilmiştir?

Seçenekler

A
Dramatik Halk Oyunları
B
Dramatik Köylü Oyunları
C
İmgesel Halk Sanatı
D
Doğaçlama Tiyatrosu
E
Açlık Oyunları
Açıklama:
Köy izlencesinin diğer bir adı 'Dramatik Köylü Oyunları'dır. Doğru yanıt 'B'.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Köy Seyirlik Oyunları sınıflandırılırken kullanılan kıstaslardan biri değildir ?

Seçenekler

A
Tema
B
Amaç
C
Konu
D
İşlev
E
Tutarlılık
Açıklama:
A, B, C ve D şıklarında uzmanlarca araştırılan sınıflandırma kriterleri vardır. Tutarlılık bu ana kriterlerden biri değidir. Cevap 'E'.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi özellikle hayvancılıkla geçinen köylerde sergilenen köy seyirlik oyunlarından biridir?

Seçenekler

A
Hıdrellez
B
Hasat Önü
C
Nevruz
D
Saya Gezme
E
Kış Yarısı
Açıklama:
Saya gezme veya Koç Katımı hayvancılıkla geçim sağlayan köylerin oyunlarındandır. Doğru yanıt 'D'.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi doğaya sıkı sıkıya bağlı olarak yaşayan yörelerde oynanan ve sergilenen bir oyundur?

Seçenekler

A
Koç Katımı
B
Çoban Bayramı
C
Hasat Sonu
D
Ekin Kurtarma
E
Baca Pilavı
Açıklama:
A ve B seçeneği hayvansal geçim sağlayan,C ve D seçeneği tarımsal geçim sağlayan bölgelerde sergilenen oyunlardır. Baca Pilavı oyunu güneşi karşılama oyunlarından biridir. Sivas ve yöresinde de oynanır.Doğru yanıt 'E'.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Köy seyirlik oyunlarında yer alan diriltme'de kullanılan simge ve motiflerden biri değildir?

Seçenekler

A
Dua
B
Yemiş
C
Para
D
Un
E
Su
Açıklama:
Köy seyirliklerinde ölüler su, yemiş, para ve dua ile diriltilir. Un bu motiflerden biri değildir. Doğru yanıt 'D'.

Soru 79

Köy seyirliklerinde, yönetici, oyuncu ve seyircilerle ilgili verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yöneticiler tek bir isimle anılır
B
Oyuncu adayları yönetici tarafından seçilir veya oyundan çıkarılır
C
Seyirciler oyun esnasında aktif katılımda bulunamazlar
D
Oyuncu seçilen köylü sadece oyuna çalışır, gündelik işlere katılmaz
E
Oyunların amacı seyirciyi eğlendirmek, hoşça vakit geçirmelerini sağlamaktır.
Açıklama:
Köy seyirliklerinde yönetici, oyuncu ve seyirci hakkına verilen ilk dört şık yanlıştır. Zira yönetici pek çok isimle anılır ve oyuncunun kendi isteğiyle katılımı esastır. Ayrıca oyuncular gündelik işlerini de aksatmazlar ve seyirci gerektiğinde oyuna katılır, müdahale edebilir. Doğru ifade 'E' şıkkındadır.

Soru 80

Köy seyirlik oyunlarında oyun alanı ve donanımla ilgili hangi ifade doğrudur?

Seçenekler

A
Boş olan herhangi bir alanda oynanabilir
B
Dekor kesinlikle olmalıdır
C
Gelin oynayacak erkek bıyığını kesmelidir
D
Dağ adamı veya eşkiya olacak kişi kesinlikle silah taşır
E
Oyunlarda gerçek, yalancı ve ölü aksesuar kullanılır
Açıklama:
Köy seyirliklerinde dekor yoktur. Herhangi bir alan sahne olabilir. Gelin canlandıracak bir erkek oyuncu bıyık ve sakal kesmeyerek absürd tiyatrodaki gibi oyunu yansılayabilir. Eşkiya canlandıracak bir oyuncu sadece ceketini ters giyse onun eşkiya olduğu anlaşılır. Silah taşımak zorunda değildir. Ayrıca aksesuvar olarak gerçek, yalancı ve canlı aksesuvar kullanılır. Doğru yanıt 'A'.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Seyirlik oyunlarımızın genelde söze dayalıdır.
B
Seyirlik oyunlarda şarkı ve dans kullanılmaz.
C
Köy Seyirlik Oyunları kaynağını Ege köylüsünün Oyun Çıkartma ya da Oyun Yapma geleneğinden alır.
D
Köy Seyirlik Oyunları, Dramatik Köylü Oyunları olarak da isimlendirilir.
E
Köy Seyirlik Oyunlarının güldürme ve eğlendirme gibi özellikleri yoktur.
Açıklama:
Seyirlik oyunlarımızın, sözden çok şarkıya, dansa ve bedensel anlatıma dayalı olması onun evrensel özelliğidir. Dramatik Köylü Oyunları olarak da isimlendirilen bu oyunları çekim merkezi haline getiren önemli bir yanı da, seyircinin, yansılanan olaya katılımı ve paylaşımıdır. Kaynağını Anadolu köylüsünün Oyun Çıkartma ya da Oyun Yapma geleneğinden alan ve ritüellerden beslenen bu oyunlar, pek çok özelliğiyle, evrensel ve yenilikçi tiyatral arayışlarla buluşmaktadır. Şarkı ve dansın kullanımı, güldürme ve eğlendirme gibi özelliklerinin yanında, kaynağını dinsel törenlerden alması nedeniyle ciddi ve saygın bir niteliğe sahiptir. Doğru cevap D'dir.

Soru 82

İlkel çağlardan günümüze, insanın gündelik yaşamının dışına çıkarak, insana özgü duygularını (korkularını, dileklerini, beklentilerini, acılarını, sevinçlerini) belli bir zaman ve mekânda, belirli kurallar içinde birlikte paylaştığı uygulamalara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tören
B
Ritüel
C
Gelenek
D
Görenek
E
Toplantı
Açıklama:
Ritüeller gönüllü ve topluca gerçekleştirilen törenlerdir. İlkel çağlardan günümüze, insanın gündelik yaşamının dışına çıkarak, insana özgü duygularını (korkularını, dileklerini, beklentilerini, acılarını, sevinçlerini) belli bir zaman ve mekânda, belirli kurallar içinde birlikte paylaştığı uygulamalardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 83

İbadet ve Köy Seyirlik Oyunları arasındaki ilişkiye göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
İbadet ile Köy Seyirlik Oyunları arasında bir ilişki yoktur.
B
İbadeti yönetecek bir din adamının bulunması şarttır, köy seyirlik oyunlarını yönetecek birine gerek duyulmaz.
C
İbadet için belli yerler gerektiği gibi, seyirlik oyunlar için de kendine has "köy meydanları, damlar, ev önleri" gibi yerler gereklidir.
D
İbadet belli zamanlarda yapılır, köy seyirlik oyunları ise her zaman yansılanabilir.
E
İbadet törenlerinde de, seyirlik oyunlarda da müzik ve dans ortak anlatım araçlarından biri değildir.
Açıklama:
İbadet ile Köy Seyirlik Oyunları arasındaki ilişkiden de söz etmek gerekir. Çünkü ibadetin kurallarıyla seyirlik oyunların kuralları arasında pek çok benzerlik vardır. Örneğin; • Nasıl ki ibadeti yönetecek bir din adamının bulunması şartsa, köy seyirlik oyunlarını yönetecek bir bilge kişi ya da yetenekli bir kişinin varlığı şarttır. • Her ikisinde de gerek yönetenlerin, gerek katılımcıların bir ön hazırlık yapması gerekir. • İbadet törenlerinin belli katı kuralları olduğu gibi, köy seyirlik oyunlarının belli kalıpları ve çatıları vardır. Susulacak ve gülünecek yerler bellidir. • İbadet için belli yerler gerektiği gibi, seyirlik oyunlar için de kendine has -köy meydanları, damlar, ev önleri gibi- yerler gereklidir. • İbadet nasıl belli zamanlarda yapılıyorsa, köy seyirlik oyunları da belli zamanlarda yansılanır. • Her ikisinde de kurban adağı-hediye sunmak gerekir. Seyirliklerden Saya Gezme ve Kış Yarısı oyunlarında olduğu gibi. • İbadet törenlerinde de, seyirlik oyunlarda da müzik ve dans ortak anlatım araçlarındandır. Doğru cevap C'dir.

Soru 84

Hayvancılıkla geçinen yörelerde yansılanan Koç Katımı, sıcak bölgelerde çoğunlukla hangi aylarda yapılır?

Seçenekler

A
Nisan - Mayıs
B
Mayıs - Haziran
C
Temmuz - Ağustos
D
Eylül - Ekim
E
Kasım - Aralık
Açıklama:
Hayvancılıkla geçinen yörelerde yansılanan Koç Katımı, sıcak bölgelerde çoğunlukla Eylül-Ekim aylarında yapılır. Doğru cevap D'dir.

Soru 85

Saya Bayramı'nın diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ekin Bayramı
B
Çoban Bayramı
C
Hasat Bayramı
D
Mahsul Bayramı
E
Nadas Bayramı
Açıklama:
Saya Gezme ya da Saya Bayramı da, koç katımından yaklaşık yüz gün sonra, yani kuzunun ana rahminde tüylendiği zaman ve elli gün sonra doğumunda yapılır. Bu bayramın bir diğer adı da Çoban Bayramı’dır. Doğru cevap B'dir.

Soru 86

Tarımla geçinen yörelerde ürünün bereketli olması için yapılan oyunlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Saya Gezme
B
Ekin Oyunları
C
Hasat Önü, Hasat Sonu Oyunları
D
Nadas Önü Oyunları
E
Nadas Sonu Oyunları
Açıklama:
Tarımla geçinen yörelerde ürünün bereketli olması için yapılan oyunlara Hasat Önü, Hasat Sonu Oyunları adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 87

Ekin Kurtarma Oyunu hangi yörede oynanır?

Seçenekler

A
Adana - Osmaniye
B
Niğde - Aksaray
C
Elazığ - Tunceli
D
Konya - Karaman
E
Burdur - Isparta
Açıklama:
Bazı yörelerde de tüm köylü tarlanın kenarında toplanır, yaşlılar dua okur, kadınlar bir gün önceden, içinde lop yumurta olan özel ekmekler hazırlar. Tarlanın sürüleceği gün yarışlar, eğlenceler düzenlenir, tarlasını süren köylüye toprak fırlatılır. Niğde-Aksaray yöresinde oynanan Ekin Kurtarma Oyunu bu tür uygulamalardan biridir. Doğru cevap B'dir.

Soru 88

Kış yarısında bolluk getirmesi için yapılan oyuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Madımak Oyunu
B
Köylü Şehirde
C
Çiğdem Oyunu
D
Baca Pilavı Oyunu
E
Arap Oyunu
Açıklama:
Ak-kara çatışmasını simgeleyen en tipik kişileştirmeler Arap ile Dede ve onların arasındaki çatışmadır. Kış yarısında bolluk getirmesi için yapılan Arap Oyunu (ya da Dede Oyunu) örneğinde; Arap yüzü ve görünür yerleri isle karartılmış, Dede ise, yüzü una bulanmış ak sakallı ihtiyardır. Arap’ın ihtiyarı öldürmesinin ardından, Dede’nin su, yemiş ya da parayla yeniden diriltilmesi, ak olanın bu mücadeleden galibiyetle çıkmasına olan inanç ve umuttan kaynaklanır. Ak dirilince bolluk bereket gelecektir, bu yüzden diriliş türkü, dans eşliğinde coşkuyla kutlanır. Doğru cevap E'dir.

Soru 89

Köy Seyirlik Oyunlarında kaç tür aksesuvar kullanılır?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Aksesuvar da köy seyirlik oyunlarında kullanılan önemli bir unsurdur. Oyunlarda gerçek, yalancı ve canlı olmak üzere üç türden aksesuvar kullanılır. Doğru cevap C'dir.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Köy Seyirlik Oyunlarında kullanılan gerçek aksesuvarlardan birisi olamaz?

Seçenekler

A
Bıçak
B
Keser
C
Kahve Fincanı
D
Tüfek yerine sopa
E
Çekiç
Açıklama:
Aksesuvar da köy seyirlik oyunlarında kullanılan önemli bir unsurdur. Oyunlarda gerçek, yalancı ve canlı olmak üzere üç türden aksesuvar kullanılır. Gerçek olanlar, bıçak, keser, kahve fincanı, çekiç gibi oyunda gerekli olan malzemenin kendisidir. Eğer aslını kullanmaya gerek yoksa ya da bulunamamışsa, yerine bir başka şey kullanılır ve seyirci onu gerçekmiş gibi varsayar. Tüfek yerine sopa, nargile yerine ayakkabı, kalem yerine sopa ya da iğne, para yerine kağıt, fırça yerine süpürge kullanılması gibi. Bunlara yalancı aksesuvarlar denilebilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 91

Dramatik Köylü Oyunlarının evrensel özelliği nedir?

Seçenekler

A
Köylünün doğayla ve toprakla ilişkisini anlatmaları.
B
Mevsim dönümlerinde oynanmaları.
C
Köylünün salt eğlence aracı olmaları.
D
Dansa ve bedensel anlatıma dayalı olmaları.
E
Gönüllü ve topluca gerçekleştirilmeleri.
Açıklama:
Kaynağını, Oyun Çıkartma ya da Oyun Yapma geleneğinden alan ve ritüellerden beslenen bu oyunlar pek çok özelliğiyle evrenseldir ancak seçenekler içinde bunlardan doğru olanı D seçeneğindeki verilmiştir.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi köy seyirlik oyunlarıyla ibadet arasındaki benzerliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Bir bilge kişi ya da yetenekli bir kişinin varlığı şarttır.
B
Yönetenler ve katılımcılar ön hazırlık yapar.
C
Her zaman yapılabilirler.
D
Müzik ve dans ortak anlatım araçlarıdır.
E
Kurban adağı-hediye sunmak gerekir.
Açıklama:
İkisi de belli koşulları gerektirir, yani her zaman yapılamazlar.

Soru 93

Tarımla geçinen yörelerde Hasat Önü, Hasat Sonu oyunlarının amacı nedir?

Seçenekler

A
Ürünün bereketli olması.
B
Koçu koyuna katma.
C
Yiyecek toplama.
D
Doğa ile barışık olma.
E
Köylünün yaşamını kolaylaştırma.
Açıklama:
En kuvvetli neden ürünü kutlamak, bereketlendirmektir.

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi kaynağı büyüsel ve törensel olan ve zamanla amacı eğlenceye dönüşen oyunlardan biridir?

Seçenekler

A
Dede Oyunu.
B
Saya Gezme.
C
Hasat Önü.
D
Çiğdem Bayramı.
E
Madımak Oyunu.
Açıklama:
Bir bir bilgi sorusudur. İlgi duyanlarınızın ilgili sayfayı okumasını öneririm.

Soru 95

Ak-kara çatışmasını simgeleyen en tipik kişileştirme hangisidir?

Seçenekler

A
Tammuz-İştar.
B
Demeter-Persophone.
C
Arap-Dede.
D
Hızır-İlyas.
E
Gelin-Damat.
Açıklama:
Ak-kara çatışması oyunlarda Arap yüzü ve ak dede olarak canlandırılır.

Soru 96

Baharı karşılama törenlerinden Hıdırellez’le ilgili oyunlarda en önemli motif nedir?

Seçenekler

A
Kız kaçırma.
B
Ölüp dirilme.
C
Hızır ve İlyas peygamberler.
D
Eski-yeni.
E
Yemiş-yiyecek getirme
Açıklama:
Kitapta iligili yerde bahsedildiği gibi ölüp-dirilme bu oyunların en önemli motifidir. Bunu kışın ölü gibi görünen doğanın canlanmasına benzetebiliriz.

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu inanç sisteminde suyu kült haline getiren unsurlardandır?

Seçenekler

A
Arıtıcı niteliği.
B
Bolluk bereket getirmesi.
C
Hepsi.
D
Hayatın kaynağı olması.
E
Temizleyici niteliği.
Açıklama:
Cevap bütün seçenekleri kapsamaktadır.

Soru 98

Köy seyirlik oyunlarında “yönetici”bin farklı yörelerde anıldığı isimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Meydancı.
B
Külhan.
C
Köse.
D
Peyk.
E
Yiğitbaşı.
Açıklama:
Bilgi sorusudur, ilgil sayfayı okuyabilirsiniz.
“yönetici” nin farklı yörelerde farklı isimlerle anıldığı saptan- mıştır. Delikanlıbaşı, Yarenbaşı, Meydancı, Köse, Cıdıroğlu, Kızılayak, Peyk veya Yiğitbaşı, Delil, Mukallit, Oyunbabası, Oyunağası, Oyuncubaşı, Kumpo, Kızlarağa- sı, Öncü, Reis, Elebaşı, Düğün Kâhyası, Oyun Kâhyası gibi.

Soru 99

Günümüz modern tiyatrosunun yeni yönelişlerine göre
köy seyirlik oyunlarının seyircisi hangi tanıma uyar?

Seçenekler

A
Gönüllü ve hünerli seyirci.
B
Kıvrak ve pratik seyirci.
C
Organik ve yaratıcı seyirci.
D
Coşkulu ve inançlı seyirci.
E
Katılımcı ve dinamik seyirci.
Açıklama:
Elbette soru derinlemesine irdelense dayanakları bulunabilir. Ancak burada kitaba göre bir cevap verilmesi beklenmektedir. İlgili sayfayı okumak yeterli olacaktır.

Soru 100

Köy seyirlik oyunlarının en dikkate değer yanlarından biri nedir?

Seçenekler

A
Boş olan her alanda yansılanabilirler.
B
Oyuncu çevreyi anlatarak tasvir eder.
C
Üç tür aksesuvar kullanılır.
D
Ses etmenleri canlı yapılır.
E
Kostümler seyirciyi güldürür.
Açıklama:
İlgili sayfayı okumak yerinde olacaktır.

Ünite 3

Soru 1

Gölge Oyunu’nun çıkışı konusunda çeşitli tezler ileri sürülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu tezlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynaklarda, Kanuni Sultan Süleyman döneminde, akıl hastanesindeki hastaları oyalamak için çıkmış bir gösteri olduğuna dair bir söylenti vardır.
B
Gölge oyununun Hindistan’dan çıktığı
C
Gölge oyununun Cava’dan çıktığı
D
Çin’den çıkmış olabileceği
E
Yavuz Sultan Selim’in hükümdarlığı döneminde Osmanlı Türkiyesi’ne girdiğine ilişkindir.
Açıklama:
Kanuni Sultan Süleyman döneminde, akıl hastanesindeki hastaları oyalamak için çıkmış bir gösteri olduğuna dair bir söylenti gölge oyunu için değil orta oyunu içindir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi meddahı hikâyecilerden ayıran özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Çok kişili olayların, çeşitli kişisel ilişkilerin dramatik bir yolda
canlandırılması
B
Orta yerde oynanması
C
Taklidi barındırması
D
Senaryoların orada bulunan seyirci/dinleyiciye göre ve birden içe doğuşla geliştirilmesi
E
Meddahın aynı zamanda oyuncu prototipinde olması
Açıklama:
Ancak, içinde, çok kişili olayların, çeşitli kişisel ilişkilerin dramatik bir yolda canlandırılması, yani taklidi barındırması, senaryoların orada bulunan seyirci dinleyiciye göre ve birden içe doğuşla geliştirilmesi, meddahı hikâyecilerden ayırıp Oyuncu konumuna getirmektedir.

Soru 3

Gölge oyunundaki Hacivat tipinin Orta oyununda hangi tiplemeye karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Kavuklu
B
Çelebi
C
Pişekar
D
Beberuhi
E
Gaco
Açıklama:
Pişekâr da, Hacivat’ın Ortaoyunu’ndaki karşılığıdır. O da kurulu düzenden ve kurallardan yanadır. Oyunun sorumluluğu ve yönetimi de ona aittir. Bu yüzden de Kavuklu’nun “Oyun Bozma” numarasıyla karşı karşıya kalır. Hacivat gibi görmüş geçirmiş bir mahalle büyüğü havasındadır

Soru 4

"Belli bir işi olmayan, züppe tiplerdendir. Onun işsizliği ve boş gezmesi kendi tercihidir. Atadan kalma mal mülkle geçinir, yanında para taşımaz. Mülkleri işletmekten bile âcizdir. Günlerini özel zevkleriyle de geçirdiği olur. Bilgili, kültürlü ve görgülü geçinir. Bu yüzden dili de Arapça, Farsça sözcüklerle doludur."
Yukarıda ifade edilen Orta oyunu tiplemesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pişekar
B
Gaco
C
Tiryaki
D
Çelebi
E
Beberuhi
Açıklama:
Çelebi, belli bir işi olmayan, züppe tiplerdendir. Onun işsizliği ve boş gezmesi kendi tercihidir. Atadan kalma mal mülkle geçinir, yanında para taşımaz. Mülkleri işletmekten bile âcizdir. Günlerini özel zevkleriyle de geçirdiği olur. Bilgili, kültürlü ve görgülü geçinir. Bu yüzden dili de Arapça, Farsça sözcüklerle doludur. Gönül ve sevda işlerinin başat kahramanıdır. Hoppa Bey, Züppe Bey, Zampara Bey, Şık, Zater Bey, Fatin, Razakkızâde, Razakkızâde Tarçın Bey gibi çeşitli isimlerde görülür

Soru 5

Hem gölge oyununda hem de orta oyununda çoğunlukla Hacivat ile Karagöz ve Pişekâr ile Kavuklu arasında geçen, olay dizisinden arınmış, söz ağırlıklı yanlış ve ters anlamalar, cinas, mecaz ve kinaye gibi nüktelerden oluşan, kısacası dilin kullanımından gelen güldürü öğelerinin bolca kullanıldığı bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mukaddime
B
Fasıl
C
Bitiş
D
Taşlama
E
Muhavere
Açıklama:
(Muhavere): Çoğunlukla Hacivat ile Karagöz ve Pişekâr ile Kavuklu arasında geçer. Olay dizisinden arınmış, söz ağırlıklı yanlış ve ters anlamalar, cinas, mecaz ve kinaye gibi nüktelerden oluşan, kısacası dilin kullanımından gelen güldürü öğelerinin bolca kullanıldığı bir bölümdür. Muhavereler, birkaç geçiş muhaveresi dışında, çoğunlukla fasıllardan bağımsız bölümlerdir.

Soru 6

Meddah hikâyelerini halk hikâyelerinden ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hikayelerin gerçekliği
B
Hikayelerin halk hikayelerinden oluşması
C
Hikayelerin meddahın hayal ürünü olması
D
Hikayelerin tamamen aşk temalı olması
E
Hikayelerin destansı yapıya sahip olması
Açıklama:
meddah hikâyelerini halk hikâyelerinden ayıran en önemli fark Meddah
hikâyelerinin “gerçekçiliği”dir.

Soru 7

I-Makreme
II-Pastav
III-Değnek
IV-Def
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri meddah'ın kullandığı araçlardır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I, III ve IV
D
II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Meddah anlatımının temelini “taklit” oluşturduğu için, çeşitli tipleri taklit ederken kullandığı iki aracı vardır. Biri boynuna doladığı mendili Makreme, diğeri de anlatı düzenini kurmak için kullandığı Değnek’tir.

Soru 8

I-Nareke
II-Dayren
III-Şakşak
IV-Hatem
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Karagöz oyununda çalınan musiki enstrümanlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Karagöz’de kullanılan üç ilkel çalgı vardır: Nâreke denilen ve cırlak bir ses çıkaran bir kamış, Dayren denilen bir def, Hatem denilen bir zil

Soru 9

Gölge oyununu oynatanlar beş kişiden oluşur ve bunlara Karagözcüler denir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Hayalbaz (Hayali)
B
Yardak
C
Çırak
D
Şamdancı
E
Sandıkkar
Açıklama:
Karagözcüler ortalama beş kişiden oluşur. Görüntüleri oynatan HayalîHayalbâz denilen usta, Çırak ve çırağa yardım eden Sandıkkâr denilen bir kişi ve türküleri okuyan Yardak ile Dayrezen denilen def çalan kimse

Soru 10

Ortaoyunu’nda değişmeyen tek aksesuvar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Makreme
B
Değnek
C
Def
D
Çevgan
E
Şakşak
Açıklama:
Ortaoyunu’nda değişmeyen tek aksesuvar Pastav ya da ŞakŞak denilen
Pişekâr’ın elinde tuttuğu çift kollu, silkelendiği zaman ses çıkartan bir araçtır.

Soru 11

Karagöz oynatıcısına ............... denir.

Seçenekler

A
Meddah
B
Hayalbaz
C
Ortaoyunu
D
Gölgeci
E
Oyuncu
Açıklama:
Hayalbaz

Soru 12

Karagöz, hangi yüzyılda son ve kesin biçimini aldığı belirtilir?

Seçenekler

A
17.y.y
B
16.y.y.
C
18.y.y.
D
19.y.y.
E
15.y.y.
Açıklama:
17.y.y.

Soru 13

Ortaoyunu son halini hangi padişah döneminde aldığı varsayılır?

Seçenekler

A
Yavuz Sultan Selim
B
Fatih Sultan Mehmet
C
II.Mahmut
D
Kanuni Sultan Süleyman
E
Genç Osman
Açıklama:
II. Mahmut

Soru 14

Hikaye anlatma sanatının Osmanlı dönemindeki yansıması olan...........dır.

Seçenekler

A
Meddahlık
B
Karagöz
C
Cambazlık
D
Sirk göstericiliği
E
Tiyatro
Açıklama:
Meddahlık

Soru 15

..................da Karagöz gibi açık sözlüdür ve dolaysız konuşmayı sever. O da Karagöz gibi halk adamıdır. Bu özelliği patavatsızlık ve kuralları dikkate almama biçiminde yansır.

Seçenekler

A
Meddah
B
Sirk göstericisi
C
Cambazlık
D
Kavuklu
E
Hacivat
Açıklama:
Kavuklu

Soru 16

................, Hacıvat'ın ortaoyunundaki karşılığıdır.

Seçenekler

A
Karagöz
B
Zenne
C
Gaco
D
Kavuklu
E
Pİşekar
Açıklama:
Pişekar

Soru 17

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer alan, belli bir işi olmayan süppe, işsiz ve boş gezen bir tiplemedir?

Seçenekler

A
Zenne
B
Gaco
C
Çelebi
D
Kavuklu
E
Pişekar
Açıklama:
Çelebi

Soru 18

Karagöz oyunlarının giriş bölümüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Mukkaddime
B
Muhavere
C
Fasıl
D
Arzbar
E
Tekerleme
Açıklama:
Mukaddime

Soru 19

Meddah senaryoları, halk hikayelerinden halk masallarına kadar uzanan geniş bir yelpaze içinde yer alan anlarılardır. Ancak bu hikayeleri halk hikayelerinden ayıran en önemli fark, ................. dır.

Seçenekler

A
Karamsarlığı
B
Toplumsalcılığı
C
Gerçekçiliği
D
Hümanizması
E
Yapaycılığı
Açıklama:
Gerçekçiliği

Soru 20

Karagöz'de cırtlak sesiyle kullanılan müzik aleti kamışın adı nedir?

Seçenekler

A
Dayen
B
Nareke
C
Dilli düdük
D
Zil
E
Hatem
Açıklama:
Nareke

Soru 21

1-Geleneksel Tiyatromuz açısından aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Trajedi türüne ait bir dönenim başlangıcını ifade eder.
B
Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosunun belkemiğidir.
C
Meddah ve Ortaoyunu gibi türleri vardır
D
Osmanlı Döneminde yapılanmıştır.
E
Bursa, Edirne ve İstanbul gibi şehirlerde gelişmiştir.
Açıklama:
Geleneksel Tiyatromuzun önemi üzerinde tartışacak,
Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu’nun belleğini oluşturan kaynaklardan biri de kentlerde gelişen Meddah, Karagöz, Ortaoyunudur. Meddah, Karagöz ve Ortaoyunu Osmanlı Dönemi’nde Bursa, Edirne, İstanbul gibi başkentlerde gelişmiş popüler türlerimizdendir.

Soru 22

2-Aşağıdakilerden hangisi Gölge Oyunu ve Karagöz’ün Türkiye’ye geldiği düşünülen yerlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Cava
B
Mısır
C
Hindistan
D
Çin
E
İran
Açıklama:
Kentlerde gelişen Karagöz, Ortaoyunu ve Meddah geleneğimizin ne olduğunu özetleyebilecek,
Gölge Oyunu’nun çıkışı konusunda çeşitli tezler ileri sürülmektedir. Bunlardan birincisi, gölge oyununun Cava’dan, diğeri de Hindistan’dan çıktığına dairdir. (And, 1969: 107-108). Bir başka görüş ise, Çin’den çıkmış olabileceği yönündedir. (Gerçek, 1942: 45). Karagöz’ün ise, Cava ve Hindistan’dan Çingene oynatıcılar aracılığıyla Anadolu’ya geldiği ileri sürülür. Bir başka görüşe göre de; Türk akınlarının istikametini izleyerek Doğu’dan Batı’ya gelmiştir. (Siyavuşgil, 1938: 10)
Karagöz hakkındaki en güçlü tez, bu gölge oyununun, Yavuz Sultan Selim’in hükümdarlığı döne-minde Osmanlı Türkiyesi’ne girdiğine ilişkindir. Yavuz Sultan Selim’in, Mısır seferinde (1517) astırdığı Memlûk Sultanı II. Tumanbay’ın asılış sahnesini gölge oyunuyla gösteren oyuncuyu çok beğendiği, oğ-lunun da görmesi için İstanbul’a getirdiği belirtilir.

Soru 23

3-Ortaoyunu son halini hangi Osmanlı hükümdarı döneminde aldığı varsayılır?

Seçenekler

A
Kanuni Sultan Süleyman
B
Yavuz Sultan Selim
C
II. Mahmut
D
II. Abdulhamid
E
Yıldırım Bayezit
Açıklama:
Kaynaklarını ve nasıl geliştiğini açıklayabilecek,
Ortaoyunu’nun son halini, II. Mahmut döneminde aldığı varsayılır.

Soru 24

4-Aşağıdakilerden hangisi Karagöz kişileştirmesinin kaynakları arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Keçel Pehlivan
B
Sanio
C
Çingene
D
Medrese çelebisi
E
Anadolu halkı
Açıklama:
Kişilerin genel özelliklerini ve kişileştirmenin nasıl yapıldığını değerlendirebilecek,
Karagöz-Kavuklu: Karagöz tiplemesinin kaynakları ve gelişimi konusunda da bir çok tez ileri sürülmüştür. Karagöz’ün Sultan Orhan ya da, Alâeddin-i Selçukî döneminde yaşadığına dair çeşitli söylentilerden yola çıkılarak, Karagöz, İran’da yerleşen Türk gruplarına ait güldürü oyunlarının başkişisi olan Keçel Pehlivan’la ilişkilendirilir. (Siyavuşgil, 1938: 10). Bizans Mimuslarındaki Sanio tiplemesiyle de benzerlikler kurulur. (And, 1969: 309). Karagöz’ün çingene olduğuna dair varsayımlar da vardır (Çelebi, 1314:654-655).
Bütün bu varsayımlara karşın, İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, kültürel bilinçte var olan kamusal varlık düşüncesinden yola çıkarak Karagöz’ün de Türk bilincinde yaşayan kamusal bir varlık olduğunu ve dolayısıyla öz be öz Türk olduğunu ifade eder.

Soru 25

5-Aşağıdakilerden hangisi Hacivat kişileştirmesinin karakter özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Eğitim görmüştür
B
Tumturaklı bir dil kullanır
C
Kurnaz ve fırsatçıdır
D
Pişkin ve Uzlaşmacıdır
E
Görmüş geçirmiş eskiyi simgeler
Açıklama:
Kişilerin genel özelliklerini ve kişileştirmenin nasıl yapıldığını değerlendirebilecek,
Hacivat, Eğitim görmüştür ve görgü kurallarını bilir. Bu yüzden Arapça ve Farsça sözcüklerle örülü tumturaklı bir dille konuşur. Bir yandan düşünceli, uygar, nazik ve iyimser, öte yandan pişkin ve uzlaşmacıdır. Bu yönleriyle hem yönetici sınıfın özelliğini bir dereceye kadartaşımakta, hem de geleneksel Osmanlı tavrını getirerek, görmüş geçirmiş, yani “Eski”yi simgelemektedir
Doğru cevaptaki özellikler ise Karagöze aittir. “Kısacası Anadolu halkının ta kendisidir Karagöz. Bir yandan yoksuldur, saftır, açık sözlüdür, kurnaz ve fırsatçıdır.”

Soru 26

6- “Azarya, Buhuraçi, Zaharya, Mişon, Samuel Efendi gibi isimlerle de anılır. Çingeneceden gelme Balama adıyla da anılan Frenk ve Rum, doktorluk, eczacılık, meyhanecilik, terzilik ya da tacirlik gibi işlerle uğraşır.” Şeklinde tanımlanan kişileştirme geleneksel tiyatromuzun hangi tipini anlatır?

Seçenekler

A
Zımmî
B
Kabadayılar
C
Beberuhi
D
Pişekar
E
Çelebi
Açıklama:
Kişilerin genel özelliklerini ve kişileştirmenin nasıl yapıldığını değerlendirebilecek,
Azarya, Buhuraçi, Zaharya, Mişon, Samuel Efendi gibi isimlerle de anılır. Çingeneceden gelme Balama adıyla da anılan Frenk ve Rum, doktorluk, eczacılık, meyhanecilik, terzilik ya da tacirlik gibi işlerle uğraşır.

Soru 27

7-Nârekenin cırlak sesi, semai, Perde gazeli, Temennâ kavramları geleneksel oyunda hangi bölümü işaret eder?

Seçenekler

A
Söyleşme
B
Muhavere
C
Fasıl
D
Mukaddime
E
Bitiş
Açıklama:
Her üç türde gevşek doku-parçalı yapı özelliklerini taşıyan bölümleri ayırt edebilecek,
Giriş (Mukaddime): Karagöz’de, önce müzik eşliğinde boş perdede göstermelik yer alır. Kimi kez konuyla ilintili, kimi kez de konuyla hiç ilintisi olmayan soyutlamaya dayalı çeşitli resimlerden oluşur bu göstermelikler. Bir dalyan, saksıda bir limon ağacı, vak vak ağacı, yaşam ağacı gibi (And, 1969: 156). Nârekenin cırlak sesiyle Hacivat’ın görüntüsü perdeye düşer ve oyun başlar. Hacivat bir semai söyler ve ardından Hay Hak! diyerek Tanrı’nın adını zikretmesinden sonra “Perde Gazeli”ne başlar. Perde gazeli bittikten sonra Hacivat; kafiyeli bir üslupla yalvarıp secdeye kapanır ve kendine bir arkadaş arar. Yar bana bir eğlence! nidalarıyla teganniye başlar. Çoğunlukla Hacivat’ın gürültüsünden rahatsız olan Karagöz, öfkeyle karşı yandan (seyirciye göre sağdan) perdeye iner ve Hacivat’la dövüşürler. Ortaoyunu’nun giriş bölümünde ise perde gazelleri kalkmış, yerini müzik ve dans almıştır.

Soru 28

8-Gevşek Doku-Parçalı yapının sağlanmasında aşağıdakilerden hangisi tür olarak diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
Tekrar
B
Sıralanma
C
Fasıl
D
Soruşturma
E
Tanımama
Açıklama:
Her üç türde gevşek doku-parçalı yapı özelliklerini taşıyan bölümleri ayırt edebilecek,
Gevşek Doku-Parçalı Yapı, yalnızca bölümlemelerle değil oyunlarda kullanılan ortak motiflerle de sağlanır. Bu motifler aynı zamanda oyunların ana amacını oluşturan güldürüye de hizmet eder. Bir durumun değişik kişilerle tekrarlanması olarak özetlenebilen Tekrar Motifi, perde ya da meydanda çeşitli tiplerin çeşitli vesilelerle ardı ardına görünmesi diye ifade edilebilecek Sıralanma Motifi, kişilerin hayvan ya da başka bir insan kılığına girmesi ya da bir eşyaya benzetilmesi veya yarı hayvan yarı insan kılığında görünmesi şeklinde işlenen Kişilerin Değişimi Motifi, bir gerçeğin öğrenilmesi için çeşitli kişilere sorulmasını içeren Soruşturma Motifi, Karagöz-Kavuklu ile Hacivat-Pişekâr’ın bir iş ortaklığı kurmasına dayanan Ortaklık Motifi, bir amaca ulaşmak için geçilen aşamaları içeren Yarışma Motifi, bir türde diğer türlere de yer vermeyi içeren Oyun İçinde Oyun Motifi, İşaretlerle Konuşma Motifi, Taklit Motifi, İşten Alıkoyma Motifi, Yangın Motifi, İş ya da Ev Arama Motifi, Gözetleme Motifi, Evlenme Motifi, Sevgilileri Birbirine Kavuşturma Motifi, Büyücülük-Bakıcılık Motifi, Delirme Motifi, Tanımama Motifi gibi pek çok motif kullanılır. Şıkların tamamı motiflere dair iken doğru cevap bölümlere aittir.

Soru 29

9-Aşağıdakilerden hangisi Karagöz’ün müzik elemanlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Nâreke
B
Klarnet
C
Dayren
D
Dayrezan
E
Hatem
Açıklama:
Müzik ve dansın nasıl kullanıldığını ifade edebilecek,
Karagöz tek kişilik bir oynatıcının hünerine dayanan bir gölge oyunu olduğu için, müzik ve dans da onun şarkı söyleme ve oynatabilme becerisine bağlıdır. Karagöz’de kullanılan üç ilkel çalgı vardır: Nâreke denilen ve cırlak bir ses çıkaran bir kamış, Dayren denilen bir def, Hatem denilen bir zil. Def de, Karagöz’ün yardımcılarından Dayrezan tarafından çalınır. (Siyavuşgil, 1938: 17).

Soru 30

10-Oyun düzeni açısından hangisi Karagöz oyununda yer almaz?

Seçenekler

A
Hayalî
B
Çırak
C
Yardak
D
Şakşak
E
Destgâh
Açıklama:
Oyun düzeni açısından türleri inceleyecek Açık Biçim-Göstermeci Tiyatro anlayışı açısından bu türleri değerlendirebileceksiniz.
Tasvir adı verilen Karagöz figürleri çoğunlukla deve derisinden yapılır. Dana, sığır, manda derisinden yapıldığı gibi, ışık geçirten pürtüklü Ali Kurna kâğıdından da yapıl-dığı olur. Tasvirleri, ya bir tasvir ustası, ya da Karagözcü’nün kendisi yapar. Karagöz-cüler ortalama beş kişiden oluşur. Görüntüleri oynatan Hayalî- Hayalbâz denilen usta, Çırak ve çırağa yardım eden Sandıkkâr denilen bir kişi ve türküleri okuyan Yardak ile Dayrezen denilen def çalan kimse. Görüntülerin üzerine yansıtıldığı perdenin kenarları çiçekli bezden, üzerine görüntü düşürülen yer ise, beyaz mermerşahi ya da patiskadan-dır. Perdenin arkasında ve tabanında, üzerinde meşaleler, sonraları Şem’a denilen mumlar konulan Destgâh denilen raflar vardır. Ortaoyunu’nda değişmeyen tek aksesuvar Pastav ya da ŞakŞak denilen Pişekâr’ın elinde tuttuğu çift kollu, silkelendiği zaman ses çıkartan bir araçtır.

Soru 31

Karagöz oynatıcısına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hayalbaz
B
Canbaz
C
Şahbaz
D
Ateşbaz
E
Şemşirbaz
Açıklama:
Karagöz bir gölge oyunudur. Bir hayal perdesinde Osmanlı İmparatorluğu çatısı altında yaşayan farklı kültürlerden çeşitli tasvirlerin Karagöz Oynatıcısı (Hayalbaz) aracılığıyla oynatılmasıdır.

Soru 32

Karagöz ve Hacivatın gerçekten yaşamış olduğu söylentilerine göre onların suretlerini yapan gölge oyuncusu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şeyh Edebali
B
Şeyh Küşteri
C
Şeyh Sadi
D
Şeyh Süleyman Efendi
E
Şeyh Yusuf Hemedanî
Açıklama:
Karagöz’ün ve Hacivat’ın gerçekten yaşamış olduğuna dair çeşitli söylentiler de vardır. Bunlardan biri; Sultan Orhan döneminde, diğeri de Yıldırım Beyazıt döneminde Hacivat’ın duvarcı, Karagöz’ün demirci olarak çalıştığına ilişkindir ((Siyavuşgil, 1941: 32...34, Sevilen,1969: 20). Bursa’da yaptırılan bir cami inşaatı sırasında yaptıkları tartışmalar ve şakalarla işçileri oyalamakta, bu yüzden de cami yapımı gecikmektedir. Cami yapımının geciktiğini duyan Sultan ikisinin de öldürülmesini buyurur. Öldürülürler, ancak daha sonra Sultan çok üzülür. Şeyh Küşterî isimli bir gölge oyuncusu, onların sûretlerini yaparak Sultanın karşısında oynatır. (Sevilen, 1969: 20).

Soru 33

Hacivat’ın Ortaoyunu’ndaki karşılığı hangisidir?

Seçenekler

A
Pişekar
B
Kavuklu
C
Tiryaki
D
Altıkulaç
E
Tarçın Bey
Açıklama:
Pişekâr da, Hacivat’ın Ortaoyunu’ndaki karşılığıdır.

Soru 34

“Belli bir işi olmayan, züppe tiplerdendir. Onun işsizliği ve boş gezmesi kendi tercihidir. Atadan kalma mal mülkle geçinir, yanında para taşımaz. Mülkleri işletmekten bile âcizdir. Günlerini özel zevkleriyle de geçirdiği olur. Bilgili, kültürlü ve görgülü geçinir. Bu yüzden dili de Arapça, Farsça sözcüklerle doludur. Gönül ve sevda işlerinin başat kahramanıdır.”
Yukarıda sözü edilen karakter aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kavuklu
B
Pişekâr
C
Beberuhi
D
Çelebi
E
Tiryaki
Açıklama:
Çelebi, belli bir işi olmayan, züppe tiplerdendir. Onun işsizliği ve boş gezmesi kendi tercihidir. Atadan kalma mal mülkle geçinir, yanında para taşımaz. Mülkleri işletmekten bile âcizdir. Günlerini özel zevkleriyle de geçirdiği olur. Bilgili, kültürlü ve görgülü geçinir. Bu yüzden dili de Arapça, Farsça sözcüklerle doludur. Gönül ve sevda işlerinin başat kahramanıdır. Hoppa Bey, Züppe Bey, Zampara Bey, Şık, Zater Bey, Fatin, Razakkızâde, Razakkızâde Tarçın Bey gibi çeşitli isimlerde görülür.

Soru 35

Hangisi Karagöz, Ortaoyunu ve Meddah senaryolarında kabadayılar için kullanılan isimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Mandıralı Deli Tuzsuz
B
Bekri Veli
C
Tekbıyık
D
Fatin
E
Sakallı Deli
Açıklama:
Kabadayılar (Sarhoşlar, Külhanbeyleri, Zeybek ve Efe): Bu tipler oyunlardaki çatışmaları birden bire sonlandıran ve tüm karmaşıklığı çözümleyen tiplerdir. Zorbalıklarıyla, güçleriyle düzeni sağlayan kişilerdir. /…/ Anadolu çeşitlemeleri ise Zeybek ve Efe’dir. Bir elinde kama, diğer elinde şarap kabı ile gelir. Oyunlarda; Tuzsuz Deli Bekir, Mandıralı Deli Tuzsuz, Bekri Veli, Tekbıyık, Sakallı Deli gibi isimler kullanır.

Soru 36

Karagöz ve Ortaoyunu metinlerindeki söyleşme bölümüne ne ad verilirdi?

Seçenekler

A
muhabere
B
muhavere
C
mukabele
D
münavebe
E
muharebe
Açıklama:
Söyleşme (Muhavere): Çoğunlukla Hacivat ile Karagöz ve Pişekâr ile Kavuklu arasında geçer. Olay dizisinden arınmış, söz ağırlıklı yanlış ve ters anlamalar, cinas, mecaz ve kinaye gibi nüktelerden oluşan, kısacası dilin kullanımından gelen güldürü öğelerinin bolca kullanıldığı bir bölümdür. Muhavereler, birkaç geçiş muhaveresi dışında, çoğunlukla fasıllardan bağımsız bölümlerdir. Cevdet Kudret, yapılan araştırmalara göre muhavere konularının sayısının 60 kadar olduğunu belirtmektedir (Kudret, 1992: 20). Muhavereler şartlara göre değiştirilebilir.

Soru 37

“Meddah hikâyelerinde her ne kadar bütünlüklü, başı, ortası ve sonu olan bir hikâye anlatılsa da, olay dokusu gevşektir. Meddah anlatısını sürdürürken, dinleyicinin koşullarına göre, kimi zaman bir fıkra ya da yemek tarifleriyle, kimi zaman da yan hikâyelerle, bazan da semt tasvirleri ve semtlerde olan değişikliklerle anlatımını renklendirir ve zenginleştirir. Ancak bu yöntem, Karagöz ve Ortaoyunu’nda olduğu gibi Tiyatrosallık’a değil, merak ve geciktirimi güçlendirerek “……………….” e hizmet eder.”
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Seçenekler

A
özdeyiş
B
özdeşleyim
C
özlü söz
D
öznelik
E
öznellik
Açıklama:
Meddah hikâyelerinde her ne kadar bütünlüklü, başı, ortası ve sonu olan bir hikâye anlatılsa da, olay dokusu gevşektir. Meddah anlatısını sürdürürken, dinleyicinin koşullarına göre, kimi zaman bir fıkra ya da yemek tarifleriyle, kimi zaman da yan hikâyelerle, bazan da semt tasvirleri ve semtlerde olan değişikliklerle anlatımını renklendirir ve zenginleştirir. Ancak bu yöntem, Karagöz ve Ortaoyunu’nda olduğu gibi Tiyatrosallık’a değil, merak ve geciktirimi güçlendirerek “Özdeşleyim” e hizmet eder.

Soru 38

Geleneksel Türk tiyatrosunda tarihsel perspektife göre en eski oyunlara ne ad verilirdi?

Seçenekler

A
Nev-îcad oyunlar
B
Eser-i Evvel oyunlar
C
Âsâr-ı Kadîm oyunlar
D
Kâr-ı Kadîm oyunlar
E
Fî tarihinden oyunlar
Açıklama:
Fasıllar, konularını çoğunlukla günlük yaşamdan, tarihten ve masallardan alırlar. Fasıllar tarihsel perspektif içinde üçe ayrılabilir: a) - En eski oyunlar (Kâr-ı Kadîm) b) - Meşrutiyet Dönemi oyunları (Nev-îcad Oyunlar) c) - Cumhuriyet sonrası modern Karagöz Oyunları (And, 1969: 248).

Soru 39

Hangisi Karagöz’de kullanılan üç ilkel çalgıdan birisidir?

Seçenekler

A
hatem
B
tulum
C
yaylı tambur
D
santur
E
telli cümbüş
Açıklama:
Karagöz tek kişilik bir oynatıcının hünerine dayanan bir gölge oyunu olduğu için, müzik ve dans da onun şarkı söyleme ve oynatabilme becerisine bağlıdır. Karagöz’de kullanılan üç ilkel çalgı vardır: Nâreke denilen ve cırlak bir ses çıkaran bir kamış, Dayren denilen bir def, Hatem denilen bir zil. Def de, Karagöz’ün yardımcılarından Dayrezan tarafından çalınır. (Siyavuşgil, 1938: 17).

Soru 40

Hangisi Karagöz oyununun gerçekleşmesini sağlayan kişilerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Hayalî
B
Çırak
C
Sandıkkâr
D
Yardak
E
Hallaç
Açıklama:
Karagözcüler ortalama beş kişiden oluşur. Görüntüleri oynatan Hayalî- Hayalbâz denilen usta, Çırak ve çırağa yardım eden Sandıkkâr denilen bir kişi ve türküleri okuyan Yardak ile Dayrezen denilen def çalan kimse.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Gölge Oyunu’nun çıkışı konusunda ileri sürülen tezlerden değildir?

Seçenekler

A
Orta Avrupa'dan gelmiştir
B
Cava’dan gelmiştir
C
Hindistan’dan çıkmıştır
D
Çin’den çıkmıştır
E
Türk akınlarının istikametini izleyerek Doğu’dan Batı’ya gelmiştir
Açıklama:
Gölge Oyunu’nun çıkışı konusunda çeşitli tezler ileri sürülmektedir. Bunlardan birincisi, gölge oyununun Cava’dan, diğeri de Hindistan’dan çıktığına dairdir. (And, 1969: 107-108). Bir başka görüş ise, Çin’den çıkmış olabileceği yönündedir. (Gerçek, 1942: 45). Karagöz’ün ise, Cava ve Hindistan’dan Çingene oynatıcılar aracılığıyla Anadolu’ya geldiği ileri sürülür. Bir başka görüşe göre de; Türk akınlarının istikametini izleyerek Doğu’dan Batı’ya gelmiştir. (Siyavuşgil, 1938: 10)
Cevap A

Soru 42

I. Eksen tip çoğunlukla genç erkek kahramandır
II, Mal mülk sahibi, zengin, esnaf çocuklarıdır bunlar
III. Kimi zaman romantik, kimi zaman da hovarda tiplerdir
IV. Sıfırı tüketirler
V. Bir baba dostu ya da yaşlı bir erkek sonuçta onu iş güç sahibi yapar
Yukarıda verilen özellikler hangisinde yer alır?

Seçenekler

A
Ortaoyunu
B
Meddah hikâyelerinde
C
Karagöz ve Hacivat hikayelerinde
D
Yahudilerin getirdiği auto oyunlarında
E
Mukallidlerde
Açıklama:
Meddah hikâyelerinde eksen tip çoğunlukla genç erkek kahramandır. Malmülk sahibi, zengin, esnaf çocuklarıdır bunlar. Kimi zaman romantik, kimi zaman
da hovarda tiplerdir. Sıfırı tükettiklerinde de bir baba dostu ya da yaşlı bir erkek
araya girer ve onu mutlu sona ulaştırarak Bedesten’de tekrar dükkân sahibi yapar.
Meddah hikâyelerinde eksen tip çoğunlukla genç erkek kahramandır. Malmülk sahibi, zengin, esnaf çocuklarıdır bunlar. Kimi zaman romantik, kimi zaman
da hovarda tiplerdir. Sıfırı tükettiklerinde de bir baba dostu ya da yaşlı bir erkek araya girer ve onu mutlu sona ulaştırarak Bedesten’de tekrar dükkân sahibi yapar.
Cevap B

Soru 43

Karagöz’ün öz be öz Türk olduğunu ifade eden İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu Bütün bu tezini aşağıdakilerden hangisine dayandırır?

Seçenekler

A
En önemli özelliği ve amacı bir imparatorluk topluluğu içindeki çeşitli etnik grupların aralarındaki anlaşma güçlüğü ve bunun yarattığı gerilim ve güldürü öğesidir
B
Hikâye anlatma sanatının Osmanlı Dönemi’ndeki yansıması olan Meddah ve
Meddahlık geleneğinin Bursa, Edirne, İstanbul gibi başkentlerde yaygınlaşmasından
C
Kültürel bilinçte var olan kamusal varlık düşüncesinden yola çıkar. Karagöz de Türk bilincinde yaşayan kamusal bir varlıktır ve dolayısıyla öz be öz Türk'tür
D
İstanbul’da yoğunlukla yaşanmış olan durum ve olayların, dolayısıyla içerik olarak da, bu kentte yaşayan farklı dil, din, ırk, kültür, sınıf özelliklerine
sahip katmanların simgeleri olan tiplerin ilişkilerinin işlendiği türlerdir
E
Osmanlı toplum portresini bir eğlence havası içinde sergileme düşüncesi
Açıklama:
Bütün bu varsayımlara karşın, İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, kültürel bilinçte var
olan kamusal varlık düşüncesinden yola çıkarak Karagöz’ün de Türk bilincinde yaşayan kamusal bir varlık olduğunu ve dolayısıyla öz be öz Türk olduğunu ifade eder (Baltacıoğlu, 1969: 621-622).
Cevap C

Soru 44

Karagöz ve Ortaoyunlarındaki bütün kadınlar olumsuz, ahlâk kurallarına pek aldırış etmeyen, yosmalıkları ve uygunsuzluklarıyla nam salmış kadınlardır.
Bunun altında yatan nedir?

Seçenekler

A
Bir yandan düşünceli, uygar, nazik ve iyimser, öte yandan pişkin ve uzlaşmacı olmalarıdır
B
Merak ve geciktirim duygusunu tetikleyerek özdeşleyimi hedeflemek istenir
C
Fasıllar, tipler ve motifler aracılığıyla geliştiği için iç aksiyon ve yanılsamacı tiyatrodaki neden-sonuç bağı ve seyircinin dikkatini finalde toplayan düz
bir çizgide gelişen olay dizisi olmadığından
D
Bir bakıma tutucu ve ahlâkçı geçinen bir toplum örtüsünün altında yatan çıplak gerçeği göstermektir
E
Tüm bölümlerin gevşek bir dokusu vardır. Bu tutumun nedeni de, Osmanlı toplum portresini bir eğlence havası içinde sergileme düşüncesidir
Açıklama:
Meddah, Karagöz ve Ortaoyunlarındaki bütün kadınlar olumsuz, ahlâk kurallarına pek aldırış etmeyen, yosmalıkları ve uygunsuzluklarıyla nam salmış kadınlardır. Kimi zaman hafif meşrep, aşüfte, kimi zaman eve erkek alan yosma, kimi zaman zen-dost (sevici), olarak çizilmişlerdir. Çoğunlukla baştan çıkarıcıdırlar. Kadınların böyle çizilmesinin nedeni; bir bakıma tutucu ve ahlâkçı geçinen bir toplum örtüsünün altında yatan çıplak gerçeği göstermektir.
Cevap D

Soru 45

I. Belli bir işi olmayan, züppe tiplerdendir
II. Hoppa, tembel, ters ve duygusuz bir tiptir
III. Çirkinlik ve olağandışılıkla, gerçek olanı buluşturan uydurma bir kişidir
IV. Zorbalık ve güçle düzeni sağlarlar
V. Atadan kalma mal mülkle geçinir, yanında para taşımaz
Yukarıdakilerden hangileri Çelebi karakterinin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
I ve V
Açıklama:
Çelebi, belli bir işi olmayan, züppe tiplerdendir. Onun işsizliği ve boş gezmesi kendi tercihidir. Atadan kalma mal mülkle geçinir, yanında para taşımaz. Mülkleri işletmekten bile âcizdir. Günlerini özel zevkleriyle de geçirdiği olur. Bilgili, kültürlü ve görgülü geçinir.
Cevap E

Soru 46

Karagöz, Ortaoyunu ve Meddah türlerinin hepsinde Osmanlı toplum portresini
bir eğlence havası içinde sergileme düşüncesi vardır. Buna göre bu üç türün ortak özellikleri neler olabilir?

Seçenekler

A
Karagöz, Ortaoyunu ve Meddah kanavaları, kendi içlerinde yer değiştirilebilir, uzayıp kısalabilir, bölümler gevşek bir dokuya sahiptir
B
Önce müzik eşliğinde boş perdede göstermelik yer alır. Kimi kez konuyla ilintili, kimi kez de konuyla hiç ilintisi olmayan soyutlamaya dayalı çeşitli resimlerden oluşur
C
Fasıllar dairesel bir şema çizer, yani başladığı gibi biter
D
Hacivat bir semai söyler ve ardından Hay Hak! diyerek Tanrı’nın adını zikretmesinden sonra “Perde Gazeli”ne başlar. Perde gazeli bittikten sonra Hacivat; kafiyeli bir üslupla yalvarıp secdeye kapanır ve kendine bir arkadaş arar
E
Curcuna denilen bu bölüme, Kavuklu ve Pişekâr da dahil olmak üzere bütün oyuncular katılır, müzik eşliğinde dans edilir. Ancak zamanla curcuna kalkmış, yerini doğrudan Pişekâr havasına bırakmıştır
Açıklama:
Her üç tür de doğmaca-metinsiz oynandığı için oyunlar belli kanavalardan oluşur.
Bütün olarak dört bölümden oluşan Karagöz, Ortaoyunu ve Meddah kanavaları,
kendi içle-rinde yer değiştirilebildiği, uzatılıp kısaltılabildiği için tüm bölümlerin gevşek bir doku-su vardır. Bu tutumun nedeni de, Osmanlı toplum portresini
bir eğlence havası içinde sergileme düşüncesidir.
Cevap A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Meddah, Ortaoyunu ve Karagöz türlerini Açık Biçim Göstermeci Tiyatro tarzı ile buluşturan özelliklerden biridir?

Seçenekler

A
Önce müzik eşliğinde boş perdede göstermelik yer alır
B
En aza indirgenmiş dekor anlayışına sahip olması
C
Olay dizisinden arınmış, söz ağırlıklı yanlış ve ters anlamalar, cinas, mecaz ve kinaye gibi nüktelerden oluşan, kısacası dilin kullanımından gelen güldürü öğeleri bolca kullanılır
D
Görünürde yinelemelerden oluşan bir olay dizisi varmış gibi görünse de, esas olan çeşitli tipler bir takım motifler aracılığıyla perdeye ya da oyun yerine çıkarak bir durumu sergiler
E
Konularını çoğunlukla günlük yaşamdan, tarihten ve masallardan alırlar
Açıklama:
Merak ve geciktirim duygusunu tetikleyerek özdeşleyimi hedeflemesine rağmen anlatım araçları ve yöntem açısından meddahlık geleneğimizle birlikte Ortaoyunu ve Karagöz türleri, gevşek doku-parçalı yapıya sahip olması, müzik ve dansı
kullanması, bir eğlence atmosferi içinde sunulması, her yerde oynanabilmesi, tip
boyutundaki kişileştirmesi, söz ve hareket güldürüsünü kullanması, dışsal oyunculuk yöntemi ya da tavır oyunculuğuna dayanması ve tiyatro-oyun olduğunu her an seyirciye anımsatması, oyuncuların seyirciyle aynı düzeyde olması ve organik bağ kurması, en aza indirgenmiş dekor anlayışına sahip olması, itibarî-varsayımsal değer taşıması ve bütün bu nedenlerle klasik tiyatro
anlayışının amaçladığı özdeşleşmenin tersine yabancılaştırmaya dayanan bir anlayışla sergilenmesi gibi özellikleriyle dünya tiyatro tarihinde önemli iki
anlatım tarzından Açık Biçim Göstermeci Tiyatro tarzının pek çok özelliğiyle bir kavşakta buluşur.
Cevap B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Karagöz ve Ortaoyunu metinlerini genel olarak oluşturan bölümlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Giriş (Mukaddime)
B
Söyleşme (Muhavere)
C
Gazel
D
Fasıl (Ana Oyun)
E
Bitiş
Açıklama:
Karagöz ve Ortaoyunu metinleri genel olarak dört bölümden oluşur: 1. Giriş
(Mukaddime) 2. Söyleşme- (Muhavere) -Ortaoyunu’nda Arzbâr ve Tekerleme diye ikiye ayrılır- 3. Fasıl (Ana Oyun) 4. Bitiş
Cevap C

Soru 49

I. Nâreke
II. Kavuklu
III. Pişekâr
IV. Hayalbâz
V. Sandıkkâr
Yukarıdakilerden hangileri Karagöz oynatıcısıdır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
I ve V
Açıklama:
Karagözcüler ortalama beş kişiden oluşur. Görüntüleri oynatan Hayalî Hayalbâz denilen usta, Çırak ve çırağa yardım eden Sandıkkâr denilen bir kişi ve türküleri okuyan Yardak ile Dayrezen denilen def çalan kimse.
Cevap D

Soru 50

Ortaoyunu yazın mesire yerlerinde, kışın hanlarda, şenlik alanlarında, özellikle Ramazan aylarında İstanbul 'da Direklerarası gibi mekanlarda oynanırdı. Bu durumu Ortaoyununun hangi özelliği ile açıklayabiliriz?

Seçenekler

A
Oyuncuların seyirciyle aynı düzeyde olması ve organik bağ kurması, en aza indirgenmiş dekor anlayışına sahip olması
B
Gevşek doku-parçalı yapıya sahip olması
C
Müzik ve dansı kullanması, bir eğlence atmosferi içinde sunulması
D
Dışsal oyunculuk yöntemi ya da tavır oyunculuğuna dayanması ve tiyatro-oyun olduğunu her an seyirciye anımsatması
E
Ortaoyunun her yerde oynanabilen, mobilize bir oyun olması ve oyun düzeninin de ona göre biçimlenmesi
Açıklama:
Ortaoyunu her yerde oynanabilen, mobilize bir oyun olduğu için, oyun düzeni
de ona göre biçimlenmiştir. Ortaoyunu’nun oynandığı yerler, yaz aylarında, halkın tercih ettiği mesire yerleri, kış aylarında hanlar, Osmanlı şenliklerinde, şenlik
alanında belirlenmiş uygun yerlerdir. Özellikle Ramazan aylarında, İstanbul’un
temâşâ yaşamının merkezi Direklerarası da Ortaoyunu mekânlarından biridir.
Cevap E

Soru 51

Yıldırım Beyazıt döneminde Hacivat ve Karagöz'ün sırasıyla hangi işleri yaptıklarına dair söylentiler vardır?

Seçenekler

A
Terzi-Ayakabıcı
B
Çiftçi-Çoban
C
Balıkçı-Arıcı
D
Duvarcı-Demirci
E
Marangoz-Tüccar
Açıklama:
Karagöz’ün ve Hacivat’ın gerçekten yaşamış olduğuna dair çeşitli söylentiler
de vardır. Bunlardan biri; Sultan Orhan döneminde, diğeri de Yıldırım Beyazıt
döneminde Hacivat’ın duvarcı, Karagöz’ün demirci olarak çalıştığına ilişkindir
Duvarcı-Demirci

Soru 52

Ortaoyunu’nun son halini hangi padişah döneminde aldığı varsayılır?

Seçenekler

A
III. Selim
B
II.Mahmut
C
IV. Mustafa
D
III. Osman
E
V. Murad
Açıklama:
Ortaoyunu’nun son halini, II. Mahmut döneminde aldığı varsayılır.
II.Mahmut

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri ortaoyununda Çelebi'ye verilen isimlerdendir?
I- Razakkızâde II- Pişbop III- Nokra Çelebi

Seçenekler

A
I
B
III
C
I,III
D
II,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Çelebi, belli bir işi olmayan, züppe tiplerdendir. Onun işsizliği ve boş gezmesi kendi tercihidir. Atadan kalma mal mülkle geçinir, yanında para taşımaz. Mülkleri işletmekten bile âcizdir. Günlerini özel zevkleriyle de geçirdiği olur. Bilgili, kültürlü ve görgülü geçinir. Bu yüzden dili de Arapça, Farsça sözcüklerle doludur. Gönül ve sevda işlerinin başat kahramanıdır. Hoppa Bey, Züppe Bey, Zampara Bey, Şık, Zater Bey, Fatin, Razakkızâde, Razakkızâde Tarçın Bey gibi çeşitli isimlerde görülür.

Soru 54

Aşağıdaki işlerden hangisi Ortaoyununda Kurnaz olarak bilinen pişkin ve açıkgöz olarak nitelenen karakterin yaptığı işlerdendir?

Seçenekler

A
Oduncu
B
Pastırmacı
C
Aşçı
D
Gemici
E
Hallaç
Açıklama:
Kurnaz, pişkin ve açıkgöz esnaf tipini simgeleyen Kayserili, çoğunlukla bakkal, yağcı, kavaf, nakkaş ya da pastırmacıdır. Mayısoğlu ismiyle de görülür.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Ortaoyununda Arnavut olarak bilinen karakterin özelliklerindendir?
I- Dürüst II- Dik başlı III- Çabuk öfkelenen

Seçenekler

A
I
B
II
C
I,II
D
II,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Arnavut saflık derecesinde dürüsttür. Cahildir de. Sayı saymayı dahi bilmez.
Öte yandan dik başlıdır, çabuk öfkelenir. Kabadayılık taslar. Celepcilik, ciğercilik,
koruculuk, bahçıvanlık, bozacılık gibi işler yapar. Recep, Şaban, Ramazan gibi ay
isimleri kullandığı gibi Ali Kettan, Bayram, Zeynel Ağa gibi isimler de kullanır.
I,II ve III

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi yada hangileri ortaoyununda Muhavere bölümünü oluşturur?
I- Curcuna II- Arzbâr III- Tekerleme

Seçenekler

A
I
B
I,II
C
II,III
D
I,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Ortaoyunu’ndaki Muhavere bölümü ise, Arzbâr ve Tekerleme’den oluşur. Arzbârda çoğunlukla Tanımama ya da Tanımazdan Gelme Motifi kullanılır
II,III

Soru 57

Çoğunlukla tanımama ya da tanımazdan gelme motifinin kullanıldığı Ortaoyunu'nun muhavere bölümü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Curcuna
B
Mukaddime
C
Temenna
D
Arzbâr
E
Teganni
Açıklama:
Ortaoyunu’ndaki Muhavere bölümü ise, Arzbâr ve Tekerleme’den oluşur. Arzbârda çoğunlukla Tanımama ya da Tanımazdan Gelme Motifi kullanılır.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Karagöz'de kullanılan zil olarak bilinen bir çalgı türüdür?

Seçenekler

A
Dayren
B
Nâreke
C
Hatem
D
Rebap
E
Kastanyet
Açıklama:
Karagöz’de kullanılan üç ilkel çalgı vardır: Nâreke denilen ve cırlak bir ses çıkaran
bir kamış, Dayren denilen bir def, Hatem denilen bir zil. Def de, Karagöz’ün yardımcılarından Dayrezan tarafından çalınır.

Soru 59

Karagöz tasvirlerinde hangi renk baskındır?

Seçenekler

A
Kırmızı
B
Yeşil
C
Mavi
D
Sarı
E
Mor
Açıklama:
Tasvirlerde, Karagöz’de kırmızı, Hacivat’da yeşil renk baskındır

Soru 60

Ortaoyunun'da Pişekâr’ın elinde tuttuğu çift kollu, silkelendiği zaman ses çıkartan aksesuarın adı nedir?

Seçenekler

A
Nareke
B
Destgâh
C
Şem’a
D
Pastav
E
Çevgan
Açıklama:
Ortaoyunu’nda değişmeyen tek aksesuvar Pastav ya da ŞakŞak denilen
Pişekâr’ın elinde tuttuğu çift kollu, silkelendiği zaman ses çıkartan bir araçtır.

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi ilk Türkçe tiyatro oyunudur?

Seçenekler

A
Uyurgezer Kız
B
Yalancı ve İhmalci
C
Hastalık Hastası
D
Sergüzeş-i Perviz
E
Şair Evlenmesi
Açıklama:
İlk Türkçe oyun olarak benimsenen İbrahim Şinasi Efendi’nin Şair Evlenmesi komedyası, yazarına, Dolmabahçe Sarayı’nda oynanmak üzere ısmarlanmıştır.

Soru 2

1846 yılının başında, Dolmabahçe Sarayı’ndaki orkestra üyelerinden bazı gençlerin müzikli tiyatro oyunları da oynamak üzere görevlendirilmesini Donizetti’den isteyen aşağıdaki hangi padişahdır?

Seçenekler

A
III.Selim
B
II.Mahmut
C
Abdülmecit
D
III.Ahmet
E
IV.Mehmet
Açıklama:
Sultan Abdülmecit, 1846 yılının başında, Dolmabahçe Sarayı’ndaki orkestra üyelerinden bazı gençlerin müzikli tiyatro oyunları da oynamak üzere görevlendirilmesini Donizetti’den istedi. Donizetti, aynı yılın Ocak ayında İtalya’nın Bergamo kasabasındaki dostu Dolgi’ye bir mektup yazdı ve padişahın isteğinden önemle sözetti. Bu mektupta acemi oyuncuların oynayabilecekleri kolay ve basit metinler ve partisyonlar istedi. Bu girişim sonucu, çok genç yaşta ölen İtalyan besteci Vincenzo Bellini’nin (1801-1835) La Somnambula(Uyurgezer Kız, 1831) adlı operasının yalnızca bir bölümü sarayda oynandı. Bu amatör gençlerin temsilleri kapalı bir seyirci topluluğuna verildiğinden ve bu gençler tiyatro etkinliğini asıl görevlerine ek olarak yaptıklarından tiyatro tarihimiz içinde ilk Türk tiyatro sanatçıları olma niteliğinden uzaktılar.

Soru 3

ilk saray tiyatrosu aşağıdaki hangi yıl açıldı?

Seçenekler

A
1846
B
1852
C
1855
D
1859
E
1871
Açıklama:
Abdülmecit, halkın gittiği tiyatrolara da giden tarihimizdeki ilk padişahtır. Tiyatroyu seven bu hükümdar, ilk saray tiyatrosunun yapımını 1858 yılında başlattı; ve bu tiyatro bir yıl sonra, 1859’da, ilk Türk tiyatro yapıtı sayılan İbrahim Şinasi’nin (1826-1871) Şair Evlenmesi’nin oynandığı yıl açıldı. Bu küçük saray tiyatrosunun 300 kişilik bir seyirci salonu, üç kat üzerinde yükselen otuz locası vardı. Bu tiyatro Avrupa’dan çağrılan bir topluluğun opera gösterisiyle açıldı. Ne yazık ki, bu ilk saray tiyatrosu Sultan Abdülâziz’in (1830-1876) saltanatı sırasında 1863’te yandı.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi, ilk kez yabancı bir oyunun Sırabyon Hekimyan tarafından İtalyan dilinden Osmanlı diline çevrilerek 1858’de Beyoğlu’ndaki Naum Tiyatrosunda oynanmıştır?

Seçenekler

A
Riyakâr ve Müseyyip
B
Uyurgezer Kız
C
Şair Evlenmesi
D
Kibarlık Budalası
E
Hastalık Hastası
Açıklama:
1859’da, Türk tiyatro tarihi açısından başka önemli bir olay, ilk kez yabancı bir oyunun Sırabyon Hekimyan tarafından “İtalyan dilinden tatlılıklar saçan Osmanlı diline” çevrilerek 1858’de Beyoğlu’ndaki Naum Tiyatrosunda oynanmasıdır. Riyakâr ve Müseyyip (Yalancı ve İhmalci) adıyla dilimize uyarlanan bu oyun kapalı bir tiyatroda Türkçe oynanan batılı anlamda ilk temsildir. Oyuncularının tümü de Osmanlıca konuşan Ermeni vatandaşlardır. Müslüman oyuncular bunu izleyen yıllarda ikişer üçer sahneye çıkmışlardır. Ancak bu yüzyılda, genel olarak tiyatro ve tiyatro yazını üzerine epeyce yazı yazılmış olmasına karşın, oyunculuk sanatı üzerinde hiç durulmamış, bu alanda hiçbir deneme yapılmamış; usta çırak ilişkisiyle öğrenilen oyunculuk batı tiyatrosunu taklit etmekle yetinmiştir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’deki Romantik yazın akımının en önemli temsilcilerinden biriydi?

Seçenekler

A
Ebuzziya Tevfik
B
Abdülhak Hâmit
C
Ali Haydar Bey
D
İbnürreşat Ali Ferruh
E
Abdülhalim Memduh
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, Türkiye’deki Romantik yazın akımının en önemli temsilcilerinden biriydi. Manzumla yazdığı tragedyalarında özellikle Fransız yazarlarının etkisi altındaydı. Onun ilk tragedyası olan Nesteren (1877) Corneille’in Le Cid adlı tragedyasına benziyordu. Ancak bu iki tragedyanın bitişleri değişikti. Le Cid’de Rodrigue ile Chiméne birbirlerine az çok yaklaşırlarken, Nesteren kendini zehirliyor, Hüsrev ise onun ardından kendini hançerliyordu. Bu bitiş de Romeo ile Juliet tragedyasının sonunu hatırlatıyordu.

Soru 6

Putperest inançla Museviliğin çatışması yoluyla ortaya çıkan ölümleri önlemek için kendini feda etmeye hazır bir kadın kahramanın yönelişi aşağıdaki hangi
oyunun temelini kuruyordu?

Seçenekler

A
Ester
B
Macera-yı Aşk
C
İdbar ve İkbal
D
Huşenk
E
Bedriye
Açıklama:
Tarihsel olaylara ve efsanelere yarı yarıya bir masal havası içinde yaklaşan ve
yazarı (ya da çevirmeni) bilinmeyen Ester (1873) adlı oyun da bu bölümde ele
alınabilir. Bu yapıt Tevrat’tan, Asur ve İsrail tarihlerinden alınan olaylarla gelişiyordu. Putperest inançla Museviliğin çatışması yoluyla ortaya çıkan ölümleri
önlemek için kendini feda etmeye hazır bir kadın kahramanın (Ester) yönelişi bu
oyunun temelini kuruyordu.

Soru 7

İslamlığın evrensel yanlarına ve gelişmesi gerektiğine inandığı için, bir İslam birliğinin kurulması, bu olmadıkça çağdaş uygarlık aşamasına erişilemeyeceği inancıyla Namık Kemal'in yazdığı oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ebulûlâ yahut Mürüvvet
B
Gâve
C
Seydi Yahya
D
Celâleddin Harzemşah
E
Tarık yahut Endülüs Fethi
Açıklama:
Tarihsel oyunla ilgilenenlerin başında Namık Kemal (1840-1888) geliyordu. Onun
1876’da yazdığı Celâleddin Harzemşah’ı yazmasının amacı, İslamlığın evrensel
yanlarına ve gelişmesi gerektiğine inandığı için, bir İslam birliğinin kurulmasıydı.
Namık Kemal, bu olmadıkça çağdaş uygarlık aşamasına erişilemeyeceği inancındaydı. Bu yapıtta, yazar, tarihsel olaylara bağlı kaldı

Soru 8

Namık Kemal’in önce Raz-ı Dil olarak yazıp sansür edilebilir kaygusuyla adını değiştirdiği oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gülnihal
B
Vatan yahut Silistre
C
Celâleddin Harzemşah
D
Akif Bey
E
Kara Belâ
Açıklama:
Namık Kemal’in bu alanda yazdığı ilk oyun önce Raz-ı Dil olarak yazıp sansür edilebilir kaygusuyla adını değiştirdiği Gülnihal’di (1873). Bu oyun, Romantik akımın başlıca teması olan özgürlük düşüncesini işliyordu. Müstebit bir sancak beyinin zorbalığını, acımasızlığını ve bunlara karşı girişilen uğraşı ve savaşı ele alan oyunun Haydutlar’a ve biraz da Hernani’ye benzeyen bir yanı vardır. Bazı sahneler ise Racine’nin Britannicus’unu andırıyordu.

Soru 9

“(...) Bir kere şu ‘Osmanlı Tiyatrosu’ denilen mahalli düşünelim. Bir kere olsun gidelim, görelim. Oynanılan oyunlara bakalım. Fransız ahlak ve etvarı üzerine yazılmış, Türkçe bilmez bir Ermeni tarafından tercüme edilmiş bir oyun. (...) Tiyatro denilen şey, âdeta bir mekteb-i ahlâktır ve oynanılan oyunlar ise Tehzîb-i ahlâk için verilen derslerdir ki, Fransız ahlâkını tashih için yapılmış bir oyun ise, hiçbir vakit Türk ahlâk ve etvarını tashihe medâr olamaz, belki ifsâd eder.” diyerek dönemin tiyatro eleştirisini yapan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Teodor Kasap
C
Haşmet
D
Ziya Paşa
E
İbrahim Şinasi
Açıklama:
Tiyatro alanına büyük ilgi gösteren ve bu konuda önemli yazılar yazan
Tanzimat’ın iki ilgi çekici yazarı Teodor Kasap ile Namık Kemal’di. Bu yenileşme hareketi içinde, özellikle Teodor Kasap’ın tutumu günümüze de ışık tutacak
kadar önemliydi. 21 Kasım 1872 tarihli Diyojen gazetesinde kendi döneminin
üzerinde şöyle duruyordu bu yazar: “(...) Bir kere şu ‘Osmanlı Tiyatrosu’ denilen
mahalli düşünelim. Bir kere olsun gidelim, görelim. Oynanılan oyunlara bakalım.
Fransız ahlak ve etvarı üzerine yazılmış, Türkçe bilmez bir Ermeni tarafından
tercüme edilmiş bir oyun. (...) Tiyatro denilen şey, âdeta bir mekteb-i ahlâktır ve
oynanılan oyunlar ise Tehzîb-i ahlâk için verilen derslerdir ki, Fransız ahlâkını
tashih için yapılmış bir oyun ise, hiçbir vakit Türk ahlâk ve etvarını tashihe medâr olamaz, belki ifsâd eder.”
Tiyatro alanına büyük ilgi gösteren ve bu konuda önemli yazılar yazan Tanzimat’ın iki ilgi çekici yazarı Teodor Kasap ile Namık Kemal’di. Bu yenileşme hareketi içinde, özellikle Teodor Kasap’ın tutumu günümüze de ışık tutacak kadar önemliydi. 21 Kasım 1872 tarihli Diyojen gazetesinde kendi döneminin üzerinde şöyle duruyordu bu yazar: “(...) Bir kere şu ‘Osmanlı Tiyatrosu’ denilen mahalli düşünelim. Bir kere olsun gidelim, görelim. Oynanılan oyunlara bakalım. Fransız ahlak ve etvarı üzerine yazılmış, Türkçe bilmez bir Ermeni tarafından tercüme edilmiş bir oyun. (...) Tiyatro denilen şey, âdeta bir mekteb-i ahlâktır ve oynanılan oyunlar ise Tehzîb-i ahlâk için verilen derslerdir ki, Fransız ahlâkını
tashih için yapılmış bir oyun ise, hiçbir vakit Türk ahlâk ve etvarını tashihe medâr olamaz, belki ifsâd eder.”

Soru 10

“Tiyatro nedir? Bir taklittir. Neyi taklit eder? İnsan hayatının hadiselerini. (...) Bunun içindir ki, örf ve âdetler üzerine tiyatronun yapmış olduğu hizmetler, kitapların ve gazetelerin yapmış olduğu hizmetlerden daha yüksek sayılır.” ifadeleri aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
İbrahim Şinasi
B
Haşmet
C
Teodor Kasap
D
Ziya Paşa
E
Namık Kemal
Açıklama:
Namık Kemal, 1872’nin sonunda Hadîka gazetesine yazdığı yazısında şöyle diyordu: “Tiyatro nedir? Bir taklittir. Neyi taklit eder? İnsan hayatının hadiselerini. (...) Bunun içindir ki, örf ve âdetler üzerine tiyatronun yapmış olduğu hizmetler, kitapların ve gazetelerin yapmış olduğu hizmetlerden daha yüksek sayılır.” Namık Kemal, bu yazısında törelere önem verdiğini
gösteriyordu; oysa töreleri yansıtan ve Teodor Kasap’ın ‘etvar’, yani tavır olarak
belirttiği yöresel özelliği dikkate almıyordu.
Namık Kemal, 1872’nin sonunda Hadîka gazetesine yazdığı yazısında şöyle diyordu: “Tiyatro nedir? Bir taklittir. Neyi taklit eder? İnsan hayatının hadiselerini. (...) Bunun içindir ki, örf ve âdetler üzerine tiyatronun yapmış olduğu hizmetler, kitapların ve gazetelerin yapmış olduğu hizmetlerden daha yüksek sayılır.” Namık Kemal, bu yazısında törelere önem verdiğini gösteriyordu; oysa töreleri yansıtan ve Teodor Kasap’ın ‘etvar’, yani tavır olarak belirttiği yöresel özelliği dikkate almıyordu.

Soru 11

Döneminde, Biri sarayda, öteki dışarda olmak üzere iki geçici tiyatro binası yapılan padişah kimdir?

Seçenekler

A
III. Selim
B
II. Mahmut
C
Abdülmecit
D
Abdulaziz
E
II. Abduülhamit
Açıklama:
III. Selim

Soru 12

1859’da, Dolmabahçe Sarayı’nda ilk kalıcı tiyatroyu yaptırmıştır. Bu padişah kimdir?

Seçenekler

A
II. Selim
B
III. Selim
C
I. Mahmut
D
II. Mahmut
E
Abdülmecit
Açıklama:
Abdülmecit

Soru 13

1824 ile 1828 yılları arasında, hangi padişah döneminde, bir saray orkestrası kurulmuştur?

Seçenekler

A
III. Ahmet
B
II. Mahmut
C
Abdülmecit
D
III. Selim
E
IV. Mehmet
Açıklama:
1824 ile 1828 yılları arasında, II. Mahmut, bir saray orkestrası kurmayı başardı. Bu orkestanın başına önce, o sırada Türkiye’de bulunan Mankel adında bir yabancı atandı.

Soru 14

Sultan Abdülmecit, Dolmabahçe Sarayı’ndaki orkestra üyelerinden bazı gençlerin müzikli tiyatro oyunları oynamak üzere görevlendirdiği ve amatör gençlerin kapalı bir seyirci topluluğuna oynadığı ''La Somnambula (Uyurgezer Kız, 1831)'' adlı opera eseri aşağıdakilerden kime aittir?

Seçenekler

A
Giuseppe Donizetti
B
Vincenzo Bellini
C
Mankel
D
Angelo Mariani
E
Marquie Groppols
Açıklama:
Vincenzo Bellini

Soru 15

İlk Türk tiyatro yapıtı sayılan ''Şair Evlenmesi'' adlı eser kime aittir?

Seçenekler

A
Sultan Abdülâziz
B
Sultan Abdülhamit
C
Mustafa Reşit Paşa
D
İbrahim Şinasi
E
Abdülhak Hâmit Tarhan
Açıklama:
İbrahim Şinasi

Soru 16

İlk Manzum Tragedya Denemelerinden olan üç bölümlük Sergüzeş-i Perviz ve iki bölümlük İkinci Ersas adlı eserler kime aittir?

Seçenekler

A
Mustafa Hilmi
B
Ali Haydar Bey
C
Yeğenzade Hüseyin Fazıl
D
Hayrullah Efendi
E
Abdülhak Hâmit Tarhan
Açıklama:
Ali Haydar Bey

Soru 17

XIX. yüzyılın ikinci yarısında yazılan melodramlar kişisel ve toplumsal konuları işleyen oyunlardı. Bunlar, yine romantik bir anlayış içinde sınıf farklarının kalkmasını, özgürlük düşüncesini, sorumluluk, namus, ahlâk, fedakârlık kavramlarını, kadınların kadınlığını bilmesi, vb. işliyorlardı. Bu dönemde ilk yazılan melodramlardan olan ''Ümitsiz Mülâkat'' kime aittir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Hasan Bedreddin
C
Abdülhalim Memduh
D
Mehmet Rıfat
E
Ahmet Fahri Mustafa
Açıklama:
Abdülhalim Memduh

Soru 18

Hareketlerin, durumların, yani dışın komiğini işleyen entrika komedyasına karşılık töre ve karakter komedyası insan yaşamıyla ilgili olan konuları psikolojiye yönelerek, onların hareketlerini gösterirken, kişisel yorumlarını yaparak gösterir.
Bu niteliğe sahip olan Açıkbaş ve Çengi adlı eserler kime aittir?

Seçenekler

A
Mustafa Nuri
B
Feraizcizâde Mehmet Şâkir
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Ahmet Vefik
Açıklama:
Ahmet Mithat Efendi

Soru 19

O dönemin üçüncü gazetesi olan Tercüman-ı Ahval’de, Meşrutiyet yanlısı yazılarıyla ilgi çekiyordu. Bu gazeteyi çıkaranlardan biri kimdir?

Seçenekler

A
İbrahim Şinasi
B
Mehmet Şakir
C
Ahmet Hamdi Tampınar
D
Mustafa Nuri
E
Ahmet Vefik Paşa
Açıklama:
İbrahim Şinasi

Soru 20

''Harâbât'' adlı eserinde her ulusun kendi özellikleri olduğunu, yabancı
kültürlerin bilinmesi gerektiğini, ama bu kültürlerden senteze gidilerek yararlanılmasını öngören yazar kimdir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Teodor Kasap
C
Victor Hugo
D
Ziya Paşa
E
İbrahim Şinasi
Açıklama:
Ziya Paşa

Soru 21

Aşağıdaki hangi yıllar arasında arasında, II. Mahmut, bir saray orkestrası kurmayı başardı?

Seçenekler

A
1824 ile 1828 yılları arasında
B
1724 ile 1728 yılları arasında
C
1624 ile 1628 yılları arasında
D
1830 ile 1840 yılları arasında
E
1850 ile 1860 yılları arasında
Açıklama:
1824 ile 1828 yılları arasında, II. Mahmut, bir saray orkestrası kurmayı başardı.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Soru 22

Aşağıdaki hangi şıkta halkın gittiği tiyatrolara da giden tarihimizdeki ilk padişah doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Sultan III. Selim
B
Sultan Abdulhamit
C
Sultan Abdülmecit
D
Sultan III. Ahmet
E
Sultan I. Mahmut
Açıklama:
Abdülmecit, halkın gittiği tiyatrolara da giden tarihimizdeki ilk padişahtır.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.

Soru 23

Abdülmecit, ilk saray tiyatrosunun yapımını hangi yılda başlatmıştır?

Seçenekler

A
1854
B
1855
C
1856
D
1857
E
1858
Açıklama:
Abdülmecit, halkın gittiği tiyatrolara da giden tarihimizdeki ilk padişahtır. Tiyatroyu seven bu hükümdar, ilk saray tiyatrosunun yapımını 1858 yılında başlattı.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.

Soru 24

1842’den itibaren Türkçeye çevrilmeye başlanan çeşitli yabancı yapıtlardan ilki aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Müseyyip
B
Belisario
C
Riyakâr
D
Le Bourgeois Gentilhomme
E
Le Malade Imaginaire
Açıklama:
1842’den itibaren çeşitli yabancı yapıtlar Türkçeye çevrilmeye başlandı. Bunların ilki Belisario idi.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.

Soru 25

Avrupa’da Romantizmin ilk evresi hangi yıla kadar uzanır?

Seçenekler

A
1800’a kadar
B
1810’a kadar
C
1820’a kadar
D
1830’a kadar
E
1840’a kadar
Açıklama:
Avrupa’da Romantizmin ilk evresi 1830’a kadar, ikinci evresi ise 1870’lere kadar uzanır.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Soru 26

Avrupa’da Romantizmin ikinci evresi ise hangi yıla kadar uzanır?

Seçenekler

A
1870’lere kadar uzanır
B
1880’lere kadar uzanır
C
1890’lare kadar uzanır
D
1900’lere kadar uzanır
E
1910’lare kadar uzanır
Açıklama:
Avrupa’da Romantizmin ilk evresi 1830’a kadar, ikinci evresi ise 1870’lere kadar uzanır.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Soru 27

Racine’in Klasisizminden etkilenen, ama Corneille’in özgürlüğünü, Shakespeare ile Schiller’in coşkunluğunu gösteren Abdülhak Hâmit (1852-1937), kaç adet tragedya yazmıştır?

Seçenekler

A
8
B
9
C
10
D
11
E
12
Açıklama:
Racine’in Klasisizminden etkilenen, ama Corneille’in özgürlüğünü, Shakespeare ile Schiller’in coşkunluğunu gösteren Abdülhak Hâmit (1852-1937),on iki tragedya yazmıştır.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.

Soru 28

İlk yazılan melodramlardan biri Salim adlı bir yazarın Sözde Sebat’ı (1870-1), masal havasında olup kaç bölümdü?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İlk yazılan melodramlardan biri Salim adlı bir yazarın Sözde Sebat’ıydı (1870-1). Masal havasında ve beş bölümlüktü. Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.

Soru 29

Namık Kemal’in iki gencin sevgisinden doğan bir çatışmayla gelişen oyunu Zavallı Çocuk (1873), kaç bölümden oluşmuştu?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Namık Kemal’in Zavallı Çocuk (1873) üç bölümdü ve iki gencin sevgisinden doğan bir çatışmayla gelişiyordu.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.

Soru 30

Tiyatro üzerinde ilk yazı Ceride-i Havadis’te, Bosko Tiyatrosunda oynanan oyunlar üzerinde hangi yılda yayınlanan bir incelemeydi?

Seçenekler

A
1840 yılında
B
1841 yılında
C
1842 yılında
D
1843 yılında
E
1844 yılında
Açıklama:
Tiyatro üzerinde ilk yazı Ceride-i Havadis’te, 1841 yılında, Bosko Tiyatrosunda oynanan oyunlar üzerinde yayınlanan bir incelemeydi.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.

Soru 31

Dolmabahçe Sarayı’na yapılan ve bir yangın sonucu yok olan ilk tiyatro kim tarafından yaptırılmıştır?

Seçenekler

A
III. Selim
B
II. Mahmut
C
III. Ahmet
D
Abdülmecit
E
II. Abdülhamit
Açıklama:
Abdülmecit, halkın gittiği tiyatrolara da giden tarihimizdeki ilk padişahtır. Tiyatroyu seven bu hükümdar, ilk saray tiyatrosunun yapımını 1858 yılında başlattı ve bu tiyatro bir yıl sonra, 1859’da, ilk Türk tiyatro yapıtı sayılan İbrahim Şinasi’nin (1826-1871) Şair Evlenmesi’nin oynandığı yıl açıldı. Bu küçük saray tiyatrosunun 300 kişilik bir seyirci salonu, üç kat üzerinde yükselen otuz locası vardı. Bu tiyatro Avrupa’dan çağrılan bir topluluğun opera gösterisiyle açıldı. Ne yazık ki, bu ilk saray tiyatrosu Sultan Abdülâziz’in (1830-1876) saltanatı sırasında 1863’te yandı. Doğru yanıt D’dir.

Soru 32

Türkiye’ye ilk opera hangi padişah döneminde girmiştir?

Seçenekler

A
IV. Mehmet
B
III. Selim
C
I. Mahmut
D
III. Ahmet
E
Abdülmecit
Açıklama:
Eldeki kayıtlara göre, Türkiye’ye ilk opera, kendi de bir besteci ve müzisyen olan III. Selim’in saltanatı sırasında girdi. 1797 yılında, Padişahın, Topkapı Sarayı’nın Şevkıyye Köşkü’nde yabancı opera ve dans toplulukları seyrettiği anlaşılıyor. Doğru yanıt B’dir.

Soru 33

Şair Evlenmesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Yanlış evlenme konusu taşlanmaktadır.
B
Hem yerli hem Batı tiyatrosu nitelikleri taşımaktadır.
C
İlk Türkçe oyun olarak benimsenmektedir.
D
Günümüzde iki perde olarak oynanmaktadır.
E
Komedya türünde yazılmıştır.
Açıklama:
İlk Türkçe oyun olarak benimsenen İbrahim Şinasi Efendi’nin Şair Evlenmesi komedyası, yazarına, Dolmabahçe Sarayı’nda oynanmak üzere ısmarlanmıştır. Şair Evlenmesi, eski dönemlerdeki görmeden evlenme anlayışının sakıncalarını gösteren bir komedyaydı. Şinasi, bu oyununda, yanlış evlenme töresini taşlarken, oyunun çeşitli özellikler gösteren kişileriyle de genellemesine bir toplum eleştirisine yöneliyordu. Bazı küçük kusurları olmasına karşın, tek bölüm içinde, önemli sorunları özetleyen bu yapıt, Şinasi’nin düşüncesine uygun bir biçimde hem yerli özellikleri, hem de Batı tiyatrosunun niteliklerini kapsıyordu. Şinasi’nin önce iki bölüm olarak yazdığı bu komedyanın, sonradan ilk bölümü kaldırılmış ve oyun yalnız bu ikinci bölümüyle oynanmıştı; bugün de böyle oynanmaktadır. Doğru yanıt D’dir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi manzum tragedya türündendir?

Seçenekler

A
Abdülhak Hâmit - İlhan
B
Ahmet Necip - İdbar ve İkbal
C
Ali Haydar Bey - Sergüzeş-i Perviz
D
Namık Kemal - Celâleddin Harzemşah
E
Mehmet Saadettin - Tuna yahut Zafer
Açıklama:
İlk manzum tragedya örnekleri Ali Haydar Bey’e ait (1836-1914) üç bölümlük Sergüzeş-i Perviz (1866) ve iki bölümlük İkinci Ersas’tı (1866). Ali Haydar Bey, tragedya türünü “şiirimize bir trajedi yolu” açmak için yazdı. Bu yapıtların her ikisi de manzumdu. Doğru yanıt C’dir.

Soru 35

Abdülhak Hamit’in Nesteren adlı tragedyasının sonu, aşağıdakilerden hangisine benziyordu?

Seçenekler

A
Le Cid
B
Belisario
C
Le Malade Imaginaire
D
Turandot
E
Romeo ile Juliet
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, Türkiye’deki Romantik yazın akımının en önemli temsilcilerinden biriydi. Manzumla yazdığı tragedyalarında özellikle Fransız yazarlarının etkisi altındaydı. Onun ilk tragedyası olan Nesteren (1877) Corneille’in Le Cid adlı tragedyasına benziyordu. Ancak bu iki tragedyanın bitişleri değişikti. Le Cid’de Rodrigue ile Chiméne birbirlerine az çok yaklaşırlarken, Nesteren kendini zehirliyor, Hüsrev ise onun ardından kendini hançerliyordu. Bu bitiş de Romeo ile Juliet tragedyasının sonunu hatırlatıyordu. Doğru yanıt E’dir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisinde bir yenilik olarak Antik Yunan tragedyasının korosu yer alıp oyunun kahramanı ile konuşuyordu?

Seçenekler

A
Seydi Yahya
B
Gülnihal
C
Kölemenler
D
Kokona Yatıyor
E
Evhami
Açıklama:
Şemsettin Sami’nin ikinci oyunu olan Seydi Yahya (1878), o dönem için bir yenilik getiriyordu. Antik Yunan tragedyasının korosu bu yapıtta yer alıyordu. Koro on beş, yirmi kişiden kuruluydu ve tıpkı Antik Yunan tragedyasında olduğu gibi oyunun kahramanı olan Seydi Yahya ile konuşuyordu. Doğru yanıt A’dır.

Soru 37

Konularını halkın güncel yaşamından alan, sorunları işlerken sağduyunun ve gerçeklerin dışına çıkmayan, halkın duyarlılığından yararlanarak onların acıma duygularına yönelen akım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Romantik tragedya
B
Fantazi oyun
C
Melodram
D
Romantik dram
E
İçli gerçeklik
Açıklama:
Gerçekçi tutumda oyunlarda romantik anlayışta yazılmış yapıtlar arasında bir köprü sayabileceğimiz, daha çok olağan seyirciye yönelen ve o seyircinin duygularını gıcıklayan oyunları ‘İçli Gerçekçilik’ deyimiyle değerlendirebiliriz. Bu oyunların yazarları, konularını halkın güncel yaşamından alıyorlardı. Bu öbekte ele aldığımız oyunların ‘içli’ yanı, halkın duyarlılığından yararlanarak onların acıma duygularına yönelmeleri, ‘gerçekçi’ özelliği ise halkın sorunlarını işlerken sağduyunun ve gerçeklerin dışına çıkmamalarıydı. Bir noktada bu öbekteki oyunları Avrupa’daki ‘sentimental realism’i vurgulayan oyunların bir yansıması olarak kabul edebiliriz. Doğru yanıt E’dir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangileri ‘alafranga’ olmaya özentili giyim ve yaşam tarzını eleştiren töre ve karakter komedyasıdır?

Seçenekler

A
I, II ve IV
B
II ve V
C
III ve IV
D
I, III ve V
E
Yalnızca I
Açıklama:
Mustafa Nuri’nin (1843-1906) Zamane Şıkları (1874) adlı oyunu hazmedilmeden kabul edilen ve biçimsel olarak aktarılan Batılı özellikleri taşlıyordu. Bu oyunda, beş parasız oldukları halde, çok paraları varmış gibi giyinen ve Avrupalı olmaya özenen züppe gençler eleştiriliyordu. Yazarı bilinmeyen Karı Koca Muarazası (1875) kadının giyim kuşam derdinden çıkan ve sonu iyi biten bir komedyaydı. Ahmet Hamdi’nin Sanki Aşk (1883) yine ‘alafranga’ olmaya özentili bir hayatı yeriyordu. Doğru yanıt A’dır.

Soru 39

Ülkenin tiyatrosu için ‘tavır’ ve ‘ahlak’ı önemli bulan, uygarlık gibi tiyatronun da bir ülkeye dışarıdan gelmediğini savunan, Ortaoyununun küçümsenmesini eleştiren kişi kimdir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Teodor Kasap
C
İbrahim Şinasi
D
Agah Efendi
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Teodor Kasap bir ülkenin tiyatrosu için iki noktayı önemli bulmaktaydı: ‘tavır’ ve ‘ahlak’. Tiyatronun uygarlık kadar gerekli olduğunu belirten yazar, uygarlığın bir ülkeye dışardan girmediğini ancak o ülkenin içinden çıktığını başka yazısında belirtirken tiyatronun da dışardan gelmediğini, bir o ülkenin kendi özelliklerinden çıktığını savunuyordu. Teodor Kasap, aynı gazetenin 21 Kasım tarihli sayısında Ayvazyan’ın Ortaoyunu’nu küçümsemesini yeriyor ve şöyle diyordu: “Senin bugün istihzâ ettiğin ‘orta oyunu’ yarın ıslah edildiğinde asıl Osmanlı tiyatrosu olacaktır. Güllü Agop’un tiyatrosuna ise Ermeni, Fransız, İngiliz, İtalyan tiyatrosu denilir, fakat ‘Osmanlı Tiyatrosu’ denilemez. Çünkü içinde Osmanlılığa müteallik hiçbir şey yok.” Doğru yanıt B’dir.

Soru 40

Sultan II. Mahmut bir Muzika-i Humayûn bir de bando kurmak üzere İstanbul’a hangi müzisyeni çağırmıştır?

Seçenekler

A
Gioachino Rossini
B
Vincenzo Bellini
C
Giuseppe Donizetti
D
Frédéric Chopin
E
Guiseppe Verdi
Açıklama:
II. Mahmut’un padişahlığı döneminde tiyatroya ilginin arttığı görülür. Özellikle, 1828’de, ünlü besteci Gaetano Donizetti’nin müzisyen kardeşi Giuseppe Donizetti’nin, bir Muzika-i Humayûn bir de bando kurmak üzere Istanbul’a çağrılmış olması tiyatro bakımından önemli bir adımdır; çünkü Muzika-i Humayûn aynı zamanda saray tiyatrosunun çalışmalarını kolaylaştırmıştır. II. Mahmut, o zaman Istanbul’da Sardunya Kırallığı elçisi olarak bulunan Marquie Groppols aracılığıyla bir İtalyan müzik ustasının getirilmesi girişiminde bulundu. Ünlü opera bestecisi Gaetano Donizetti’nin kardeşi Giuseppe Donizetti (1790-1851) bu girişim sonucu 1828 yılının Eylül ayında, otuzdokuz yaşındayken, Istanbul’a geldi. Saray orkestrasını geliştirdiği için “Donizetti Paşa” olarak tarihe geçen bu müzisyen, daha sonra Angelo Mariani (1821-1873) adlı o dönemin ünlü bir orkestra şefini 1848’de Türkiye’ye getirdi. Donizetti’nin Türkiye’ye gelişi opera oynatma çabalarını eskisine oranla hızlandırdı. Nitekim on yıl kadar sonra, 1839’da, Abdülmecit (1823-1861) tahta geçince batı tiyatrosunun birçok türleri gibi, opera da Istanbul’da yaygınlaşmaya başladı. Doğru yanıt C’dir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Molière’den uyarlamalar yapmıştır?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Ahmet Muhtar
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Ahmet Rasim
E
Ahmet Necip Efendi
Açıklama:
Ahmet Vefik Paşa

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Moliere’den etkilenmiş, ama uyarlama yapmamıştır?

Seçenekler

A
Âli Bey
B
Recaizâde Ekrem
C
A. Cemil
D
Mustafa Nuri
E
Feraizcizâde Mehmet Şâkir
Açıklama:
Feraizcizâde Mehmet Şâkir

Soru 43

Aşağıdaki yazarlardan hangisi melodramatik oyun yazmamıştır?

Seçenekler

A
Hasan Bedreddin
B
Mehmet Rifat
C
Ahmet Muhtar
D
İbrahim Şinasi
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
İbrahim Şinasi

Soru 44

Abdulhak Hâmit’in Nesteren adlı oyunu aşağıdaki türlerden hangisiyle değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Entrika komedyası
B
Romantik Tragedya
C
İçli Gerçekçilik
D
Tarihsel Dram
E
Romantik Dram
Açıklama:
Romantik Tragedya

Soru 45

Namık Kemal tiyatro konusunda aşağıdaki yazarlardan hangisiyle tartışmaya girmiştir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Teodor Kasap
C
İbrahim Şinasi
D
Mustafa Nuri
E
Recaizâde Ekrem
Açıklama:
Teodor Kasap

Soru 46

Batıya açılma hareketi ilk önce hangi padişah tarafından başlatılmıştır?

Seçenekler

A
II. Mahmut
B
Abdülmecit
C
II. Abdülhamit
D
III. Selim
E
III. Ahmet
Açıklama:
III. Selim

Soru 47

Aşağıdaki oyunlardan hangisi Töre ve Karakter komedyasıdır?

Seçenekler

A
Açıkbaş
B
Misafiri İstiskal
C
Kendi Düşen Ağlamaz
D
Eskici Kasım
E
Geveze Berber
Açıklama:
Açıkbaş

Soru 48

Türkiye’deki ikinci saray tiyatrosu aşağıdakilerin hangisindedir?

Seçenekler

A
Dolmabahçe Sarayı’nda
B
Çırağan Sarayı’nda
C
Yıldız Sarayı’nda
D
Topkapı Sarayı’nda
E
Hiçbiri
Açıklama:
Yıldız Sarayı’nda

Soru 49

Saray Orkestrası ilk kez hangi padişah döneminde kurulmuştur?

Seçenekler

A
II. Abdülhamit
B
Abdülaziz
C
Abdülmecit
D
II. Mahmut
E
III. Selim
Açıklama:
II. Mahmut

Soru 50

Namık Kemal’in sürülmesine neden olan oyunu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vatan Yahut Silistre
B
İkinci Ersas
C
Abdüllahüs Sagir
D
Hakan
E
Gülnihal
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre

Soru 51

Barok ve Rokoko üslûpları hangi padişah döneminde Türk sanatına girmiştir?

Seçenekler

A
III. Ahmet
B
II. Mahmut
C
III.Selim
D
IV. Mehmet
E
I. Mahmut
Açıklama:
Sanat alanında da batı etkisi, daha önce, “Lâle Devri”nde başladı. III. Ahmet (1673-1736) döneminde, Barok ve Rokoko üslûpları Türk sanatına girdi.

Soru 52

Opera, hangi padişah döneminde İstanbul'da yaygınlaşmaya başladı?

Seçenekler

A
II.Mahmut
B
Abdülmecit
C
III.Selim
D
I.Mahmut
E
IV.Mehmet
Açıklama:
1839’da, Abdülmecit (1823-1861) tahta geçince batı tiyatrosunun birçok türleri gibi, opera da Istanbul’da yaygınlaşmaya başladı.

Soru 53

Verilen seçeneklerden kaç tanesi doğrudur?
  1. Avrupa’da yüz yıla yakın süren Romantizm, bizde daha kısa süreli oldu.
  2. Darwin, Bernard, Zola yoluyla Gerçekçilik Türkiye’ye girdi.
  3. Romantizm’le Gerçekçilik arasındaki geçiş döneminde içli (sentimental) oyunlara yer verildi.
  4. İbrahim Şinasi’nin Şair Evlenmesi ilk Türk komedyası niteliğini taşır.
  5. Ali Haydar Bey, tragedya türünü “şiirimize bir trajedi yolu” açmak için yazdı.

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Verilen seçeneklerin hepsi doğrudur.

Soru 54

Entrikayla gelişen ve yazarın kan davası karşısında olduğunu gösteren Ecel-i Kaza isimli oyun seçeneklerden hangi yazara aittir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Mehmet Saadettin
C
Ebuzziya Tevfik
D
Abdülhak Hâmit
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
Ebuzziya Tevfik (1849-1913) yazmış olduğu Ecel-i Kaza (1872), entrikayla gelişen ve kan davası karşısında olduğunu gösteren bir yapıttı. Dönemi içinde çok başarılı bulunmuş olan bu oyunun insan ilişkileri oldukça yüzeyde gelişiyordu.

Soru 55

Seçeneklerden hangisi toplum sorunları ve kişisel ilişkiler, namus, ahlak kavramları ile uğraşmasına karşın, yaşamı ve insanları bulanık bir biçimde
dile getiriyordu?

Seçenekler

A
Fantazi oyunlar
B
Tarihsel oyunlar
C
Romantik dramlar
D
Melodramlar
E
İçli gerçeklikler
Açıklama:
Tanzimat Gerçekçiliği: Melodramlar toplum sorunları ve kişisel ilişkiler,
namus, ahlak kavramları ile uğraşmasına karşın, yaşamı ve insanları bulanık bir biçimde dile getiriyordu.

Soru 56

“Ben” imzasıyla yayınlanan, sağlam bir tekniği olan "İki Karpuz Bir Koltuğa Sığmaz " oyunu hangi yazara aittir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Abdülhalim Memduh
C
Abdülhak Hâmit
D
Hamdi Bey
E
Âli Bey
Açıklama:
Âli Bey’in ilk komedyasını yazdığı sırada Hamdi Bey’in “Ben” imzasıyla yayınladığı İki Karpuz Bir Koltuğa Sığmaz (1871), sağlam tekniği olan bir oyundu.
Oyunun baş kişisi öğrenci Apik aynı anda iki kadınla ilişki kuran ve o arada kocalarıyla da dostluğu ilerleten bir tipti. Apik, öğrenci arkadaşları arasında saflığı bilinen Haçik’i de bu ilişkilere ortak ediyor ve oyunun sonunda kabak zavallı Haçik’in başında patlıyordu. Hamdi Bey’in tiplerini Ermeniler arasından seçmesinin nedeni, o dönemde Türkçe oyunları da Ermeni oyuncuların oynamasıydı

Soru 57

Kadınların görenek diye yaptıkları gereksiz masrafı eleştiren ve bir aileyi tek başına geçindirmeye çalışan erkeğin durumunu sergileyen Mehmet Rıfat'a ait oyun seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Görenek
B
Kara Talih
C
Nasihat yahut Kumar Belâsı
D
Zavallı Çocuk
E
Vuslat
Açıklama:
Mehmet Rıfat’ın Görenek adlı oyunu üç bölümdü. Kadınların görenek diye yaptıkları gereksiz masrafı eleştiriyor ve bir aileyi tek başına geçindirmeye çalışan erkeğin durumunu sergiliyordu. Bu oyun da boşanma ile sonuçlanıyordu

Soru 58

Töre ve Karakter Komedyası'nın en büyük temsilcisi kimdir?

Seçenekler

A
Shakespeare
B
Molière
C
Plautus
D
Menandros
E
Aristophanes
Açıklama:
Hareketlerin, durumların, yani dışın komiğini işleyen entrika komedyasına karşılık töre ve karakter komedyası insan yaşamıyla ilgili olan konuları psikolojiye yönelerek, onların hareketlerini gösterirken, kişisel yorumlarını yaparak gösterir. Bu türün en büyük temsilcisi hiç kuşkusuz Molière’dir.

Soru 59

İbrahim Şinasi ve Agâh Efendi'nin birlikte çıkardığı o dönemin üçüncü gazetesi olan ve Meşrutiyet yanlısı yazılarıyla ilgi çeken gazete seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Tercüman-ı Ahval
B
Ceride-i Havadis
C
Takvim-i Vekayi
D
Tasvir-i Efkar
E
Tercüman-ı Hakikat
Açıklama:
İbrahim Şinasi, Agâh Efendi ile birlikte çıkardığı o dönemin üçüncü gazetesi olan Tercüman-ı Ahval’de, Meşrutiyet yanlısı yazılarıyla ilgi çekiyordu. Devlete asker ve vergi veren, devletin buyruğunu yerine getiren ulus, buna karşılık devletin iyi mi yoksa kötü mü yönetildiğini denetlemeli, düşüncelerini söz ya da yazıyla söyleme hakkını edinmeliydi. Onun yenilikçi yanı da sağlıklı bir yöneliş gösteriyordu.

Soru 60

“Kitap yalnızların dostu, tiyatro topluluğun arkadaşıdır. Kitabı göz, tiyatroyu vicdan görür,” sözleri ile Hugo’nun etkisi altında olduğu gözlemlenen, Tiyatronun Ortaoyunu olmadığını, çünkü tiyatronun bazen ağlatıp bazen de güldürdüğünü, oysa Ortaoyunu’nun yalnızca kaba sözlerle güldürdüğünü belirten yazar seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Teodor Kasap
B
Dumas fils
C
Namık Kemal
D
Ziya Paşa
E
Agâh Efendi
Açıklama:
Namık Kemal’in tiyatro üzerine yazıları sayıca azdı, ama bunlarda ileri sürdüğü düşünceler önemliydi. “Kitap yalnızların dostu, tiyatro topluluğun arkadaşıdır. Kitabı göz, tiyatroyu vicdan görür,” Hugo’nun etkisi altındaydı.
Hugo’nun, 1827 yılında, Cromwell oyunun önsözünde belirttiği düşüncelerin Namık Kemal’in tiyatro anlayışını etkilediği anlaşılıyor. Tiyatronun Ortaoyunu olmadığını, çünkü tiyatronun bazen ağlatıp bazen de güldürdüğünü, oysa Ortaoyunu’nun yalnızca kaba sözlerle güldürdüğünü belirten yazar, Hugo’nun tiyatro tanımlamasına benzer bir açıklama yapıyordu. Namık Kemal’in 1884’te Celâleddin Harzemşah’ın önsözünde klasik kurallara karşı durması ve Romantizm anlayışını övmesinde Hugo’nun, sonra da Dumas fils’in etkisi görülebilir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Molière’den uyarlamalar yapmıştır?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Ahmet Muhtar
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Ahmet Rasim
E
Ahmet Necip Efendi
Açıklama:
Ahmet Vefik Paşa

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Moliere’den etkilenmiş, ama uyarlama yapmamıştır?

Seçenekler

A
Âli Bey
B
Recaizâde Ekrem
C
A.Cemil
D
Mustafa Nuri
E
Feraizcizâde Mehmet Şâkir
Açıklama:
Feraizcizâde Mehmet Şâkir

Soru 63

Aşağıdaki yazarlardan hangisi melodramatik oyun yazmamıştır?

Seçenekler

A
Hasan Bedreddin
B
Mehmet Rifat
C
Ahmet Muhtar
D
İbrahim Şinasi
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
İbrahim Şinasi

Soru 64

Abdulhak Hâmit’in Nesteren adlı oyunu aşağıdaki türlerden hangisiyle değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Entrika komedyası
B
Romantik Tragedya
C
İçli Gerçekçilik
D
Tarihsel Dram
E
Romantik Dram
Açıklama:
Romantik Tragedya

Soru 65

Namık Kemal tiyatro konusunda aşağıdaki yazarlardan hangisiyle tartışmaya girmiştir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Teodor Kasap
C
İbrahim Şinasi
D
Mustafa Nuri
E
Recaizâde Ekrem
Açıklama:
Teodor Kasap

Soru 66

Batıya açılma hareketi ilk önce hangi padişah tarafından başlatılmıştır?

Seçenekler

A
II.Mahmut
B
Abdülmecit
C
II.Abdülhamit
D
III. Selim
E
III. Ahmet
Açıklama:
III. Selim

Soru 67

Aşağıdaki oyunlardan hangisi Töre ve Karakter komedyasıdır?

Seçenekler

A
Açıkbaş
B
Misafiri İstiskal
C
Kendi Düşen Ağlamaz
D
Eskici Kasım
E
Geveze Berber
Açıklama:
Açıkbaş

Soru 68

Türkiye’deki ikinci saray tiyatrosu aşağıdakilerin hangisindedir?

Seçenekler

A
Dolmabahçe Sarayı’nda
B
Çırağan Sarayı’nda
C
Yıldız Sarayı’nda
D
Topkapı Sarayı’nda
E
Hiçbiri
Açıklama:
Yıldız Sarayı’nda

Soru 69

Saray Orkestrası ilk kez hangi padişah döneminde kurulmuştur?

Seçenekler

A
II.Abdülhamit
B
Abdülaziz
C
Abdülmecit
D
II.Mahmut
E
III. Selim
Açıklama:
II.Mahmut

Soru 70

Namık Kemal’in sürülmesine neden olan oyunu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vatan Yahut Silistre
B
İkinci Ersas
C
Abdüllahüs Sagir
D
Hakan
E
Gülnihal
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi ilk Türkçe oyun olarak benimsenen eserdir?

Seçenekler

A
Şair Evlenmesi
B
Ahenk
C
İdbar ve İkbal
D
Macera-yı Aşk
E
Misafiri İstiskal
Açıklama:
İlk Türkçe oyun olarak benimsenen İbrahim Şinasi Efendi’nin Şair Evlenmesi komedyası, yazarına, Dolmabahçe Sarayı’nda oynanmak üzere ısmarlanmıştır.

Soru 72

Eldeki kayıtlara göre, Türkiye’ye ilk opera, hangi padişahın saltanatı sırasında girmiştir?

Seçenekler

A
II. Abdülhamit
B
Abdülmecit
C
Abdülaziz
D
III. Selim
E
. II. Mahmut
Açıklama:
Eldeki kayıtlara göre, Türkiye’ye ilk opera, kendi de bir besteci ve müzisyen olan III.Selim’in saltanatı sırasında girdi. 1797 yılında, Padişahın, Topkapı Sarayı’nın Şevkıyye Köşkü’nde yabancı opera ve dans toplulukları seyrettiği anlaşılıyor. Bir yabancıya göre, batı anlamında tiyatro çalışmaları III. Selim’in tahta çıkışının ilk yılından itibaren Türkiye’ye girmişti. Ancak bunlar yalnızca saray içinde, kapalı bir çevrede gerçekleştirilmiş etkinliklerdi; halkın bunlardan haberi yoktu. Doğru cevap D'dir.

Soru 73

Türkiye’deki ikinci saray tiyatrosu hangi padişah döneminde yaptırılmıştır?

Seçenekler

A
III. Selim
B
Abdülmecit
C
II. Mahmut
D
Abdülaziz
E
II. Abdülhamit
Açıklama:
Türkiye’de ikinci saray tiyatrosu, 1889’da II. Abdülhamit (1842-1918) tarafından Yıldız Sarayı alanı içinde yaptırıldı. Padişah locasının ikinci katta, tam sahnenin karşısında bulunduğu bu minik tiyatro, hareme bir köprü ile bağlıydı. Sağda padişahın locasıyla aynı düzeyde bir açık balkon, bu balkonla padişah locası arasında kafesli bir yer vardı. 1908’e kadar sürekli kullanılan ve 1987’de restorasyonu tamamlanıp halka açılarak temsiller verilen bu tiyatro’da, Güllü Agop, Abdürrezak gibi sanatçılar da temsiller verdiler. Doğru cevap E'dir.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi ilk kez yabancı bir oyunu Osmanlı Türkçesine çeviren kişidir?

Seçenekler

A
Ali Haydar Bey
B
Feraizcizâde Mehmet Şâkir
C
Sırabyon Hekimyan
D
Teodor Kasap
E
Hayrullah Efendi
Açıklama:
Türk tiyatro tarihi açısından önemli bir olay, ilk kez yabancı bir oyunun Sırabyon Hekimyan tarafından “İtalyan dilinden tatlılıklar saçan Osmanlı diline” çevrilerek 1858’de Beyoğlu’ndaki Naum Tiyatrosunda oynanmasıdır. Riyakâr ve Müseyyip (Yalancı ve İhmalci) adıyla dilimize uyarlanan bu oyun kapalı bir tiyatroda Türkçe oynanan batılı anlamda ilk temsildir. Doğru cevap C'dir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi ilk manzum tragedya denemelerinin örneklerini yazan yazardır?

Seçenekler

A
Mehmet Rifat
B
Feraizcizâde Mehmet Şâkir
C
Mustafa Nuri
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Ali Haydar Bey
Açıklama:
İlk örnekler Ali Haydar Bey’in (1836-1914) üç bölümlük Sergüzeş-i Perviz (1866) ve iki bölümlük İkinci Ersas’tı (1866). Ali Haydar Bey, tragedya türünü “şiirimize bir trajedi yolu” açmak için yazdı. Her ikisi de manzumdu bu yapıtların. Bu oyunlar daha çok şiire yeni bir yön vermek için yazıldığından dramatik gelişimi sağlayacak ekonomik bir aksiyon’dan yoksundu. Ayrıca, Romantizm’in etkisiyle yer ve zaman birliklerine uyulmamıştı. Bu oyunların en büyük kusuru, kişilerin ilişkilerinden ortaya çıkan trajik unsuru ön plana çıkartamamış oluşuydu. Doğru cevap E'dir.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki Romantik yazın akımının en önemli temsilcilerinden biridir?

Seçenekler

A
Abdülhak Hâmit
B
Ahmet Vefik Paşa
C
Ahmet Necip Efendi
D
Mustafa Nuri
E
Recaizâde Ekrem
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, Türkiye’deki Romantik yazın akımının en önemli temsilcilerinden biriydi. Manzumla yazdığı tragedyalarında özellikle Fransız yazarlarının etkisi altındaydı. Onun ilk tragedyası olan Nesteren (1877) Corneille’in Le Cid adlı tragedyasına benziyordu. Ancak bu iki tragedyanın bitişleri değişikti. Le Cid’de Rodrigue ile Chiméne birbirlerine az çok yaklaşırlarken, Nesteren kendini zehirliyor, Hüsrev ise onun ardından kendini hançerliyordu. Bu bitiş de Romeo ile Juliet tragedyasının sonunu hatırlatıyordu. Doğru cevap A'dır.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi tarihsel oyunla ilgilenenlerin başında gelen isim olarak anılmaktadır?

Seçenekler

A
Ahmet Necip
B
Ahmet Rasim
C
Namık Kemal
D
Mustafa Nuri
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
Tarihsel oyunla ilgilenenlerin başında Namık Kemal (1840-1888) geliyordu. Onun 1876’da yazdığı Celâleddin Harzemşah’ı yazmasının amacı, İslamlığın evrensel yanlarına ve gelişmesi gerektiğine inandığı için, bir İslam birliğinin kurulmasıydı. Namık Kemal, bu olmadıkça çağdaş uygarlık aşamasına erişilemeyeceği inancındaydı. Bu yapıtta, yazar, tarihsel olaylara bağlı kaldı. Aynı yıl içinde Hasan Bedredin (1851-1915) ile Şemsettin Sami (1850-1904) birlikte Ebulûlâ yahut Mürüvvet (1876) adını verdikleri, beş bölümlük bir tarihsel oyun yazdılar. Bu oyunda Hamlet etkisi belirgindi. Şemsettin Sami ayrıca Gâve (1877) ve Seydi Yahya (1878) adlı iki tarihsel oyun yazdı. Bunlardan ilkinin konusu İran tarihinden, bazı değişikliklerle Şehname’den alınmıştı. Hükümdarla halkın arasını açan siyasal hareketleri işliyordu. Bu oyun da Romantizmin etkisi altında yazılmış bir yapıttı; öyle ki hayaletler, mezarlık sahneleri, zehirler ve beklenilmedik rastlantılarla oyunun dekoru melodramatik bir romantizmi gösteriyordu. Yazarın ikinci oyunu olan Seydi Yahya, o dönem için bir yenilik getiriyordu: Antik Yunan tragedyasının korosu bu yapıtta yer alıyordu. Koro onbeş, yirmi kişiden kuruluydu ve tıpkı Antik Yunan tragedyasında olduğu gibi oyunun kahramanı olan Seydi Yahya ile konuşuyordu. Doğru cevap C'dir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi melodram türünde yazılan bir eser değildir?

Seçenekler

A
Sözde Sebat
B
Afife Anjelik
C
Hükm-i Dil
D
Ümitsiz Mülâkat
E
Ebulûlâ yahut Mürüvvet
Açıklama:
Seçenelerde verilenlerden dördü melodram iken, Ebulûlâ yahut Mürüvvet tarihsel oyundur. Doğru cevap E'dir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Feraizcizâde Mehmet Şâkir tarafından yazılmamıştır?

Seçenekler

A
Evhami
B
Zamane Şıkları
C
İcab-ı Gurur yahut İnkilâb-ı Muhabbet
D
Kırk Yalan Köse
E
Yalan Tükendi
Açıklama:
Feraizcizâde Mehmet Şâkir, duru bir Türkçe ve sağlam bir teknikle yazan Mehmet Şakir’in ilk oyunlarından biri Evhami’ydi (1885). Bu oyun her ne kadar Molière’in Hastalık Hastası’nı andırıyorduysa da, kişiler, olayın geçtiği çevre ve durumlar yerli özellikleri taşıyordu. Onun yine aynı yıl içinde yazdığı İcab-ı Gurur yahut İnkilâb-ı Muhabbet karmaşık bir olay dizisiyle dokunmuştu. Mirasla zengin olan bir gencin burnunun büyümesi onu gerçekten seven kızı bırakıp para düşkünü bir kızı seçmesi, ama sonunda onu kurtaranın yine gerçekten onu seven kız olduğunu gösteren bir komedyaydı. Mehmet Şakir’in 1886 yılında yazdığı Kırk Yalan Köse ve onun devamı olan Yalan Tükendi adlı oyunları yine karmaşık olaylarla gelişen ve başarılı oyun kişileriyle renklenen bir özelliği vardı. Doğru cevap B'dir.

Soru 80

Tiyatro üzerinde yayınlanan ilk inceleme aşağıdakilerden hangisinde yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
Tercüman-ı Ahval
B
Diyojen
C
Hadîka
D
Ceride-i Havadis
E
Harâbât
Açıklama:
Tiyatro üzerinde ilk yazı Ceride-i Havadis’te, 1841 yılında, Bosko Tiyatrosunda oynanan oyunlar üzerinde yayınlanan bir incelemeydi. Gerçi daha XVIII. yüzyılda Avrupa’da tiyatro gören elçilerimiz bu sanat dalından söz etmişlerdi. Ancak tiyatronun ne olduğunu açıklayan ilk yazı Ceride-i Havadis’te çıkan sözü edilen yazıydı. Bu yazıda tiyatronun, insanların gereksinimi olan yemek, içmek kadar önemli olduğu üzerinde duruluyor ve tiyatronun kısa bir tarihçesi veriliyordu. Doğru cevap D'dir.

Soru 81

Aşağıdaki bestecilerden hangisi bir Muzika-i Humayûn bir de bando kurmak üzere 1828 yılında İstanbul’a çağrılmıştır?

Seçenekler

A
Giuseppe Donizetti
B
Gaetano Donizetti
C
Antonio Vivaldi
D
Giuseppe Tartini
E
Arcangelo Corelli
Açıklama:
II. Mahmut’un padişahlığı döneminde tiyatroya ilginin arttığı görülür. Özellikle, 1828’de, ünlü besteci Gaetano Donizetti’nin müzisyen kardeşi Giuseppe Donizetti’nin, bir Muzika-i Humayûn bir de bando kurmak üzere Istanbul’a çağrılmış olması tiyatro bakımından önemli bir adımdır; çünkü Muzika-i Humayûn aynı zamanda saray tiyatrosunun çalışmalarını kolaylaştırmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat’ta, tiyatronun gelişmesi ve yaygınlaşmasında rol oynayan unsurlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Elçiler
B
Basın
C
Memurlar
D
Yüksek mevkilerde bulunan devlet görevlileri
E
Sarayın ilgisi
Açıklama:
Tanzimat’ta, tiyatronun gelişmesi ve yaygınlaşmasında rol oynayan başka bir kaynak da, sarayın ilgisinin yanı sıra, yüksek mevkilerde bulunan devlet görevlileri, elçiler ve basındır. Doğru cevap C'dir.

Soru 83

Barok ve Rokoko üslûpları Türk sanatına kimin döneminde girmiştir?

Seçenekler

A
I. Mahmut
B
III. Ahmet
C
IV. Mehmet
D
II. Abdülhamit
E
II. Mahmut
Açıklama:
Sanat alanında da batı etkisi, daha önce, “Lâle Devri”nde başladı. III. Ahmet (1673-1736) döneminde, Barok ve Rokoko üslûpları Türk sanatına girdi. Doğru cevap B'dir.

Soru 84

II. Mahmut saray orkestrasını hangi tarihler arasında kurmayı başarmıştır?

Seçenekler

A
1815 ile 1818 yılları arasında
B
1810 ile 1820 yılları arasında
C
1820 ile 1824 yılları arasında
D
1824 ile 1828 yılları arasında
E
1800 ile 1805 yılları arasında
Açıklama:
1824 ile 1828 yılları arasında, II. Mahmut, bir saray orkestrası kurmayı başardı. Bu orkestanın başına önce, o sırada Türkiye’de bulunan Mankel adında bir yabancı atandı. Doğru cevap D'dir.

Soru 85

Halkın gittiği tiyatrolara da giden tarihimizdeki ilk padişah aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
III. Ahmet
B
I. Mahmut
C
Abdülmecit
D
II. Mahmut
E
IV. Mehmet
Açıklama:
Abdülmecit, halkın gittiği tiyatrolara da giden tarihimizdeki ilk padişahtır. Tiyatroyu seven bu hükümdar, ilk saray tiyatrosunun yapımını 1858 yılında başlattı; ve bu tiyatro bir yıl sonra, 1859’da, ilk Türk tiyatro yapıtı sayılan İbrahim Şinasi’nin (1826-1871) Şair Evlenmesi’nin oynandığı yıl açıldı. Doğru cevap C'dir.

Soru 86

Türk tiyatro tarihinde halkın batı anlamında tiyatro ile tanışması hangi yüzyılda gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
XX. yy
B
XIX. yy
C
XVII. yy
D
XVIII. yy
E
XVI. yy
Açıklama:
Aslında III. Selim zamanında sarayda batılı anlamda tiyatro temsilleri olduğu biliniyor. Ancak batı anlamında tiyatronun “halkla” buluşması 19. Yüzyılda gerçekleşmiştir.

Soru 87

Geleneksel türk tiyatrosunun, XX. Yüzyılın başlarında can çekişme evresine varan sürecinin başlangıcı aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

Seçenekler

A
Yeteri kadar yazılmış oyun olmaması ile.
B
Levanten nüfusun yoğunluğu ile.
C
Tiyatro oyunlarının sahnelenebileceği salonların olmayışı ile.
D
Geleneksel tiyatronun geliştirilmesinin düşünülmemesi ile.
E
Gericilerin tiyatro düşüncesine alışamamaları ile.
Açıklama:
Batı anlamında tiyatro geliştirilirken, geleneksel kaynakların da geliştirilmesinin düşünülmemesi, geleneksel tiyatronun ramazan ayı etkinliklerinin dışına çıkamaması, Türk geleneksel tiyatrosunu çıkmaza sokmuştur.

Soru 88

Kitabınıza göre, Şinasi’nin Şair Evlenmesi isimli komedyasından sonra başka komedyaların ortaya çıkması için 10 yılın üzerinde beklenmesinin sebeplerinden birisi nedir?

Seçenekler

A
Oyunun çok iyi olması ve ardından gelen yazarların cesaret edememesi.
B
Dönemin önemli tiyatro sahnelerinden olan Gedikpaşa Tiyatrosu’nda Türkçe gösterilere izin verilmemesi.
C
Oyunun beğenilmemesi.
D
Oyunda yer alan geleneksel unsurların beğenilmemesine.
E
Oyunun konusun evlilikle ilgili olması.
Açıklama:
Elbette bu durumun pek çok farklı nedeni vardır. Ancak soruda “kitapta yer alan sebep sorulmaktadır.

Soru 89

Romantik tragedya türünde en çok eser veren isim aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Aldülhak Hamit
B
Şinasi
C
Namık Kemal
D
Yeğenzade Hüseyin Fazıl
E
Mustafa Hilmi
Açıklama:
Eserleri tiyatro açısından ölü doğum olarak nitelense de yazar en fazla üreten isim olarak anılmaktadır.

Soru 90

Güllü Agop Tiyatrosu’nun oyuncularından …………….. ……………’nın yazdığı İdbar ve İkbal (1874) masal havasında gelişen, sahne yatkınlığı olan ilgi çekici bir oyundu.
Boş bırakılan yere uygun isim aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Güllü Agop
B
Aldülhak Hamit
C
Ahmet Necip
D
Abdülhalim Memguh
E
Celaleddin Harzemşah
Açıklama:
Doğru seçenek C’de verilmiştir.

Soru 91

Tanzimat Gerçekçiliği: Melodramlar toplum sorunları, kişisel ilişkiler, namus, ahlak kavramları ile uğraşmasına karşın, ….. ve ……… bulanık bir biçimde dile getiriyordu.
Boş bırakılan yerlere uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Zaman/ mekanı
B
Zaman/ kişileri
C
Yaşam/ insanları
D
Konu/ bağlamı
E
İfade/ anlatımı
Açıklama:
Toplum sorunları, kişisel ilişkiler, namus, ahlak kavramları ile uğraşan bir eserin yaşan ve insan konularını açık bir şekilde ele alması beklenir.
C

Soru 92

“İçli Gerçeklik” deyimiyle değerlendirilen oyunların yazarları, konularını …………..’dan alıyorlardı.
Boş bırakılan yerlere uygun ifade aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Tarihten
B
Ahlak yargılarından
C
Güncel yaşamdan
D
Avrupadaki pozitivist yönelimden
E
Batı kavramlarından
Açıklama:
Gerçekçi tutumda oyunlarda romantik anlayışta yazılmış yapıtlar arasında bir köprü sayabileceğimiz, daha çok olağan seyirciye yönelen ve o seyircinin duygularını gıcıklayan oyunlar ‘İçli Gerçekçilik’ deyimiyle değerlendirilmektedir. Bu oyunların yazarları, konularını halkın güncel yaşamından almışlardır.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi entrika komedisinin anlatımına zıt bir anlatım kullanır?

Seçenekler

A
Töre ve karakter komedyası
B
Melodram
C
İçli gerçeklik
D
Tarihsel oyunlar
E
Tragedyalar
Açıklama:
Hareketlerin, durumların, yani dışın komiğini işleyen entrika komedyasına karşılık töre ve karakter komedyası insan yaşamıyla ilgili olan konuları psikolojiye yönelerek, onların hareketlerini gösterirken, kişisel yorumlarını yaparak gösterir. Bu nedenle entrika komedisinin zıt anlatımına sahip olduğu söylenebilir.

Soru 94

Töre ve karakter komedyası’nın en büyük temsilcisi …………’dır.

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Recaizade Ekrem
C
Schiller
D
Shakespeare
E
Moliere
Açıklama:
Doğru seçenek E’dir.

Soru 95

  1. Tiyatro alanına büyük ilgi gösteren ve bu konuda önemli yazılar yazan Tanzimat’ın iki ilgi çekici yazarı ……….. ile ………… idi.

Seçenekler

A
Teodor Kasap, Namık Kemal
B
Haşmet, Namık Kemal
C
Ziya Paşa, Haşmet
D
Teodor Kasap, Haşmet
E
Ziya Paşa, Namık Kemal
Açıklama:
Doğru seçenek A’dır.

Soru 96

İlk Türk komedyası olan Şair Evlenmesi'nin yazarı kimdir?

Seçenekler

A
İbrahim Şinasi
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Ahmet Muhtar
D
Feraizcizâde Mehmet Şâkir
E
Recaizâde Ekrem
Açıklama:
III. Selim döneminde yazıldığı sanılan, İskerleç takma adlı birinin yazdığı ya da kopya ettiği Vakayi-i Acibe ve Havadis-i Garibe- Kefşger Ahmed her ne kadar ilk yapıt olarak öne sürüldüyse de İbrahim Şinasi’nin (1826- 1871) Şair Evlenmesi (1859) her yönden bir Türk yazarının özelliklerini taşıdığı için ilk Türk komedyası niteliğini taşır. Doğru cevap A'dır.

Soru 97

Avrupa’da Romantizmin ilk evresi hangi yıla kadar uzanır?

Seçenekler

A
1870
B
1860
C
1850
D
1840
E
1830
Açıklama:
Avrupa’da Romantizmin ilk evresi 1830’a kadar, ikinci evresi ise1870’lere kadar uzanır. Böylece, bir yandan positivist düşünceler yayılır ve gerçekçi anlayışta bir akım güçlenirken, öbür yanda Romantizm çeşitli yazarlarla yaşamını sürdürmekteydi. Doğru cevap E'dir.

Soru 98

Abdülhak Hâmit kaç adet tragedya yazmıştır?

Seçenekler

A
On
B
On bir
C
On iki
D
On üç
E
On dört
Açıklama:
Racine’in Klasisizminden etkilenen, ama Corneille’in özgürlüğünü, Shakespeare ile Schiller’in coşkunluğunu gösteren Abdülhak Hâmit (1852-1937), on iki tragedya yazdı. Doğru cevap C'dir.

Soru 99

İdbar ve İkbal'in yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Muhtar
B
Ahmet Necip
C
Ahmet Rasim
D
Ahmet Vefik Paşa
E
Mustafa Nuri
Açıklama:
Güllü Agop Tiyatrosu’nun oyuncularından Ahmet Necip’in (1833-1898) yazdığı İdbar ve İkbal (1874) masal havasında gelişen, sahne yatkınlığı olan ilgi çekici bir oyundu. Bu oyunu yazarken sanatçının Gozzi’nin Turandot adlı oyunundan esinlendiği anlaşılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 100

Şair Evlenmesi’nden sonra ilk komedya kaç yıl sonra yazılmıştır?

Seçenekler

A
On
B
On bir
C
On iki
D
On üç
E
On dört
Açıklama:
Entrika komedyası türünün antik Roma mimus’undan bu yana kadar gelen uzun bir geleneği vardır. Komik öğenin, ustalıkla birbirine bağlanmış durumlardan, hareketlerden sağlandığı entrika (dolantı) komedyası Scribe’in ‘iyi kurulu oyun’ tekniği ile daha da gelişti. Yüzeyde gelişen bu türün psikolojik ya da ahlaksal bir kaygusu yoktu. Şair Evlenmesi’nden sonra ilk komedya on iki yıl sonra yazıldı. Doğru cevap C'dir.

Ünite 5

Soru 1

Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı aşağıdaki şıkların hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
23 Temmuz 1908’dir.
B
23 Temmuz 1907’dir.
C
23 Temmuz 1906’dir.
D
23 Temmuz 1905’dir.
E
23 Temmuz 1904’dir.
Açıklama:
Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı, Meşrutiyet’in ilan tarihi olan 23 Temmuz 1908’dir. Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Soru 2

Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün kaç temel dersi vardı?

Seçenekler

A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün yedi temel dersi vardı.

Soru 3

Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün dersleri aşağıdaki hangi şıkta doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
-Kıraat, telâffuz, tecvit
-Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi
- Hâile
- Dram
-Mudhike
- Raks , adab-ı muâşeret , eskrim, iş’mizaz
B
-Kıraat, telâffuz, tecvit
-İnşat, takrir, aruz
-Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi
- Hâile
- Liderlik
-Mudhike
- Raks , adab-ı muâşeret , eskrim, iş’mizaz
C
-Kıraat, telâffuz, tecvit
-İnşat, takrir, aruz
-Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi
- Hâile
- Dram
- Raks , adab-ı muâşeret , eskrim, iş’mizaz
D
-Kıraat, telâffuz, tecvit
-İnşat, takrir, aruz
- Cebir
- Hâile
- Dram
-Mudhike
- Raks , adab-ı muâşeret , eskrim, iş’mizaz
E
-Kıraat, telâffuz, tecvit
-İnşat, takrir, aruz
-Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi
- Hâile
- Dram
-Mudhike

  • -Raks , adab-ı muâşeret , eskrim, iş’mizaz

Açıklama:
Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün yedi temel dersi vardı: Bunlar, 1- Kıraat, telâffuz, tecvit (okuma, söyleyiş, tonlama); 2- İnşat, takrir, aruz (ezber okuma, anlatım, uyaklı konuşma); 3- Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi; 4- Hâile (tragedya);5- Dram; 6-Mudhike (komedya); 7- Raks (dans), adab-ı muâşeret (görgü), eskrim, iş’mizaz (mimik) idi.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.

Soru 4

Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün 7 Temmuz 1914 tarihinde gazetelere verilen ilânda erkeklerin ilk adayı aşağıdaki şekların hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Raşit Rıza (Samako)
B
Peyami Safa
C
Hâlit Fahri (Ozansoy)
D
Muhsin Ertuğrul
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün 7 Temmuz 1914 tarihinde gazetelere verilen ilânda erkeklerin ilk adayı 9 numarayla Muhsin Ertuğrul’du.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Soru 5

Darülbedayi’nin kuruluşunda yönetmelik kaç maddeyi kapsıyordu?

Seçenekler

A
14
B
17
C
24
D
37
E
67
Açıklama:
Darülbedayi’nin kuruluşunda yönetmelik 37 maddeyi kapsıyordu.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Soru 6

Darülbedayi’nin kuruluşunda 14. Madde göre, yerli oyunlara genel gişe gelirinin yüzde kaçı verilecekti?

Seçenekler

A
% 5
B
% 10
C
% 15
D
%24
E
%50
Açıklama:
14. Madde ‘telif hakları’na ilişkindi: Bu maddeye göre, yerli oyunlara genel gişe gelirinin %10’u, uyarlanan yapıtlara % 7 ve çevirilere % 5 verilecekti.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.

Soru 7

Halil Rüştü’nün aşağıdaki hangi isimli oyununda Meşrutiyet’in ilânı için Rumeli’de çalışan subayları ele alır?

Seçenekler

A
10 Temmuz 1324 (1908)
B
Genç Zâbit yahut İstibdât Zulümleri (1910)
C
Menfiler yahut Felâket-i İstibdât (1911)
D
Devr-i Sâbıkta Vükelâ (1910)
E
Fedãinin Ölümü (1909)
Açıklama:
Halil Rüştü’nün 10 Temmuz 1324 (1908) adlı oyununda Meşrutiyet’in ilânı için Rumeli’de çalışan subayları ele alır.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Soru 8

Ahmet Cevat [Emre], hangi isimli oyununda 31 Mart Olayı’nı inceler?

Seçenekler

A
Devr-i Sâbıkta Vükelâ (1910)
B
Menfiler yahut Felâket-i İstibdât (1911)
C
Yıldız’ın Sonu (1909)
D
Genç Zâbit yahut İstibdât Zulümleri (1910)
E
Mâzi ve Âti (1909)
Açıklama:
Ahmet Cevat [Emre], Yıldız’ın Sonu (1909) adını verdiği oyununda 31 Mart Olayı’nı inceler.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.

Soru 9

Mithat Cemal’in Çanakkale savunmasına ilişkin hangi oyunu yurtseverlik duygularına yer vermekle birlikte, zayıf ve kusurlu olduğundan sahne üzerinde etkisi olmayacak bir oyundur?

Seçenekler

A
Büyük İmân (1916)
B
Rumeli (1915)
C
Ferda (1914)
D
Yirmi Sekiz Kânunuevvel (1918)
E
Dertli Memiş Çavuş (1910
Açıklama:
Mithat Cemal’in Çanakkale savunmasına ilişkin Yirmi Sekiz Kânunuevvel (1918) adlı oyunu yurtseverlik duygularına yer vermekle birlikte, zayıf ve kusurlu olduğundan sahne üzerinde etkisi olmayacak bir oyundur.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Soru 10

Yusuf Ziya’nın hangi oyunu görücü yoluyla evlenmenin gülünçlüğünü vurgulayan bir oyundur?

Seçenekler

A
Eski Mektup
B
Baykuş (1916)
C
Ölüm Perileri (1918)
D
İlk Şair (1923)
E
Kördüğüm (1919)
Açıklama:
Yusuf Ziya’nın Name’si ya da sonraki adıyla Eski Mektup’u görücü yoluyla evlenmenin gülünçlüğünü vurgulayan bir oyundur.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Soru 11

Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı hangi tarihtir?

Seçenekler

A
23 Temmuz 1908
B
24 Temmuz 1908
C
23 Ağustos 1908
D
23 Temmuz 1909
E
24 Temmuz 1909
Açıklama:
Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı, Meşrutiyet’in ilan tarihi olan 23 Temmuz 1908’dir.

Soru 12

Osmanlı İmparatorluğu’nun büyük bir bölümü II. Abdülhamit’in uzun süren padişahlığı sırasında elden çıktı. Aşağıdaki yerlerden hangisi İngilizler'in egemenlik kurduğu yerlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Tunus
B
Kıbrıs
C
Sudan
D
Kuveyt
E
Mısır
Açıklama:
Kıbrıs’tan sonra Mısır’a yerleşen, Sudan’ı alan ve Kuveyt üzerinde fiili egemenlik kuran İngilizlerin yanısıra, Fransa Tunus’a el koydu.

Soru 13

Mondros Mütarekesi kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
30 Eylül 1918
B
30 Ekim 1918
C
30 Eylül 1919
D
30 Ekim 1919
E
31 Ekim 1919
Açıklama:
Mondros Mütarekesi’nin imzalanması 30 Ekim 1918. Doğru cevap B'dir.

Soru 14

İttihat ve Terakki Partisi’nin son kongresi hangi tarihte yapılmıştır?

Seçenekler

A
5 Kasım 1917
B
6 Kasım 1917
C
5 Aralık 1917
D
5 Kasım 1918
E
6 Kasım 1918
Açıklama:
İttihat ve Terakki Partisi’nin son kongresi (5 Kasım 1918)

Soru 15

İzmir’in işgali hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
11 Mayıs 1919
B
12 Mayıs 1919
C
13 Mayıs 1919
D
14 Mayıs 1919
E
15 Mayıs 1919
Açıklama:
İzmir’in işgali (15 Mayıs 1919)

Soru 16

Istanbul’un işgali hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
16 Mart 1920
B
17 Mart 1920
C
18 Mart 1920
D
19 Mart 1920
E
20 Mart 1920
Açıklama:
Istanbul’un işgali (16 Mart 1920)

Soru 17

Osmanlı İmparatorluğu’nun büyük bir bölümü II. Abdülhamit’in padişahlığı sırasında elden çıktı. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı'ya karşı bağımsızlığını ilan eden ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Sırbistan
B
Bulgaristan
C
Karadağ
D
Bosna Hersek
E
Romanya
Açıklama:
Avusturya Bosna Hersek’i kendi yönetimi altına alırken, Sırbistan, Karadağ, Romanya ve Bulgaristan da bağımsızlıklarını kazanmışlardı.

Soru 18

Gedikpaşa Tiyatrosu kaç yılında yıkılmıştır?

Seçenekler

A
1883
B
1884
C
1885
D
1886
E
1887
Açıklama:
Gedikpaşa Tiyatrosu’nun yıkılması 1884 yılında olmuştur.

Soru 19

Bu dönemin en önemli olaylarından biri, tiyatro tarihimizde ilk kez bir tiyatro okulunun kurulmasıdır. Birinci Dünya Savaşı’nın arifesinde, 1914 yılında, Istanbul Belediye Başkanı Cemil [Topuzlu] Paşa bir tiyatro okulu kurulması için kolları sıvamış ve Ali Ekrem Bey’in önerisiyle Dâr-ül Bedayi [Güzellikler Evi] adı verilen bu okula, o sırada dünya çapında üne kavuşmuş olan Fransız tiyatro adamlarından hangisi davet edilmiştir?

Seçenekler

A
Konstantin Stanislavski
B
Jacques Grétillat
C
Max Reinhardt
D
Lugné-Poe
E
André Antoine
Açıklama:
Fransız tiyatro adamı André Antoine’ı davet edilmiştir.

Soru 20

"Darülbedayi’nin ilk oynadığı yerli oyun ________________’nin manzum olarak yazdığı Baykuş’u oldu." Verilen boşluğa aşağıdaki isimlerden hangisi getirilirse bilgi doğru olur?

Seçenekler

A
Orhan Seyfi Orhon
B
Enis Behiç Koryürek
C
Halit Fahri Ozansoy
D
Yusuf Ziya Ortaç
E
Faruk Nafiz Çamlıbel
Açıklama:
Darülbedayi’nin ilk oynadığı yerli oyun Halit Fahri’nin manzum olarak yazdığı Baykuş’u oldu (2 Mart 1917).

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
28 Temmuz 1914
B
16 Haziran 1826
C
23 Temmuz 1908
D
23 Aralık 1876
E
10 Şubat 1918
Açıklama:
Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı, Meşrutiyet’in ilan tarihi olan 23 Temmuz 1908’dir. Doğru yanıt C’dir.

Soru 22

Tiyatro tarihimizde kurulan ilk tiyatro okulu olan Dâr-ül Bedayi’nin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eğitim Sokağı
B
Güzellikler Evi
C
Gösteri Bahçesi
D
Sahne Mekânı
E
Eğlence Kapısı
Açıklama:
Meşrutiyet döneminin en önemli olaylarından biri, tiyatro tarihimizde ilk kez bir tiyatro okulunun kurulmasıdır. Birinci Dünya Savaşı’nın arifesinde, 1914 yılında, İstanbul Belediye Başkanı Cemil [Topuzlu] Paşa bir tiyatro okulu kurulması için kolları sıvamış ve Ali Ekrem Bey’in önerisiyle Dâr-ül Bedayi [Güzellikler Evi] adı verilen bu okula, o sırada dünya çapında üne kavuşmuş olan Fransız tiyatro adamı André Antoine’ı davet etmiştir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Darülbedayi Tiyatro Bölümünün yedi temel derslerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Müzik
B
Tonlama
C
Uyaklı konuşma
D
Dans
E
Görgü
Açıklama:
Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün yedi temel dersi vardı: Bunlar, 1- Kıraat, telâffuz, tecvit (okuma, söyleyiş, tonlama); 2- İnşat, takrir, aruz (ezber okuma, anlatım, uyaklı konuşma); 3- Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi; 4- Hâile (tragedya); 5- Dram; 6-Mudhike (komedya); 7- Raks (dans), adab-ı muâşeret (görgü), eskrim, iş’mizaz (mimik) idi. Doğru yanıt A’dır.

Soru 24

Darülbedayi’nin oynadığı ilk yerli oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çürük Temel
B
Altı Aydan Beri
C
Hisse-i Şayia
D
Hortlaklar
E
Baykuş
Açıklama:
Darülbedayi’nin ilk oynadığı yerli oyun Halit Fahri’nin manzum olarak yazdığı Baykuş’u oldu (2 Mart 1917). Oyunu Muhsin Ertuğrul sahneledi ve Yaşlı Köylü’yü oynadı. Doğru yanıt E’dir.

Soru 25

Meşrutiyet döneminde sahneye ilk çıkan Müslüman kız Afife (Jale) ilk kez hangi oyunda oynamıştır?

Seçenekler

A
Tatlı Sır
B
Odalık
C
Uçurum
D
Yamalar
E
Veda
Açıklama:
Meşrutiyet döneminde sahneye ilk çıkan Müslüman kız Afife (Jale) olmuştur. Afife, ilk kez Hüseyin Suat’ın Yamalar oyununda, Kadıköy’deki Apollon Tiyatrosu’nda (bugün yerinde Reks Sineması bulunmaktadır) sahneye çıktı. Doğru yanıt D’dir.

Soru 26

XX. Yüzyıl sanatında aşağıdakilerden hangisi daha çok Gerçekçilik tiyatro eğiliminin kapsamında yer almıştır?

Seçenekler

A
Simgecilik
B
Dışavurumculuk
C
Gerçeküstücülük
D
Doğalcılık
E
Gelecekçilik
Açıklama:
XX. yüzyıl sanatı çeşitli yönelişlerin çatışması ve uzlaşması ile ortaya çıktı. Bu yüzyılı kasıp kavuran ve çok şeyin değişimini getiren iki büyük dünya savaşı da bu yönelişlerde büyük birer etken oldu. Yüzyıllar boyunca gelişen tiyatro ise iki temel eğilimini sürdürdü: Gerçekçilik ve Karşıt Gerçekçilik. İlki, doğalcılığa, yeni (eleştirel) gerçekçiliğe ve toplumcu gerçekçiliğe doğru bilimsel bir gelişim gösterdi. Simgeciliği, dışavurumculuğu, gerçeküstücülüğü, gelecekçiliği, konstrüktivizmi ve benzerlerini kapsayan ikinci eğilim ise bireyci yönelişlerin yatağı oldu. Yirminci yüzyıl tiyatrosunda, zaman zaman bu iki eğilimin birbirini kapsadığı da olmuştur. Üçüncü bir eğilim değildi bu; yalnızca modern tiyatro gelişimindeki iki temel eğilimin yer yer birbirinin içine girmesiydi. İkinci Dünya Savaşı ile birlikte bir senteze doğru geliştiği izlendi. Doğru yanıt D’dir.

Soru 27

Aşağıdaki oyunlardan hangisinin konusu Abdülhamit’in ünlü hafiyesi Fehim Paşa’nın kötülükleridir?

Seçenekler

A
Mazi ve Ati
B
Yalan
C
Hırs-ı Saltanat yahut İntikam-ı Meşrû-u Millet
D
Sultan Selim-i Sâlis
E
Şehbal yahut İstibdatın Son Perdesi
Açıklama:
Hüseyin Suat’ın ilk oyunu olan Şehbâl yahut İstibdatın Son Perdesi (1908) Abdülhamit’in ünlü hafiyesi Fehim Paşa’nın kötülüklerini ele almaktaydı. Doğru yanıt E’dir.

Soru 28

Aşağıdaki oyunlardan hangisi sahne üzerinde oynanmaya uygundur/elverişlidir?

Seçenekler

A
Dertli Memiş Çavuş
B
Büyük Millet Meclise Âzaları Memiş Çavuş Sayvanında
C
Mahçupluk İmtihanı
D
Yâdigâr-ı Harb
E
Hazan Bülbülü
Açıklama:
Meşrutiyet döneminde tiyatroda populizmi temsil eden yazar Tunalı Hilmi’ydi. Bu yazar, Memiş Çavuş adını verdiği kahramanı ile çeşitli oyunlar yazmıştır: Dertli Memiş Çavuş (1910), Istanbul Şenliklerini Görmeye Gelmiş Bir Köylü, Memiş Çavuş (1921), Büyük Millet Meclise Âzaları Memiş Çavuş Sayvanında (1923) gibi daha birkaç oyunuyla Tunalı Hilmi köylünün yurt yönetimine katılmasını savunurken nazma başvurmuştur. Gerek teknik gerekse içerik yönünden bu oyunlar sahne üzerinde oynanmaya uygun değildir.
Savaştaki morali arttırmak için yazılan birçok yapıt arasında Abdülhâk Hâmit’in, çoğu bölümleri nesir olan, Yâdigâr-ı Harb’ı (1919) sahne üzerinde oynanabilmesi olanaksız bir yapıttır.
Öte yanda, Hüseyin Rahmi [Gürpınar] (1864-1943) tiyatro oyunlarını daha çok Cumhuriyet Dönemi’nde yazmıştır. Ancak onun “okunmak için yazıldığı” belirtilen oyunu Hazan Bülbülü (1916) uzun tiradları ve sahne tekniğine aykırı biçimi ile oynanmaya elverişli değildir.
Otuzaltı yaşında ölen öykücü Ömer Seyfettin (1884-1920), oyun yazmakla pek ilgilenmemiştir. Onun bir bölümlük Şaka (1908) adlı oyunu Donanma Cemiyeti Topluluğu tarafından temsil edilmiştir. Bu dönemde yazarın bir de İhtiyar Olsam da (1918) adlı bir oyun denemesi vardır. Bu oyun, Darülbedayi’ye verilmiş, ama oynanmamıştır. Yazarın bu oyunu, ölümünden sonra, 1928/29 tiyatro döneminde, Mahçupluk İmtihanı adıyla Darülbedayi’de sahnelenmiştir.
Doğru yanıt C’dir.

Soru 29

Halide Edip’in Meşrutiyet döneminde yazdığı müzikli oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fırtına
B
Kenan Çobanları
C
Name
D
Gönül
E
Taş Parçası
Açıklama:
Halide Edip [Adıvar] (1884-1964) bu dönemde Kenan Çobanları (1916) adlı müzikli bir oyun yazmış, müziği Vedi Sabra bestelemiştir. Doğru yanıt B’dir.

Soru 30

Meşrutiyet Döneminde tiyatronun Türk toplumunda neden gelişmediğinin gerekçesi olarak bizde toplumsal yaşamın az gelişmişliği, toplu bir şeklide aynı şey karşısında ortak duygulanmanın yokluğu, aile hayatının eksikliği gibi hususları öne süren kimdir?

Seçenekler

A
Mehmet Rauf
B
Celal Sahir
C
Mevlanazade Rıfat
D
Şehabettin Süleyman
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
Dönemin ilginç yazarlarından Şehabettin Süleyman ise, bir yazısında, tiyatronun bizde neden gelişmediğini şu satırlarla açıklar: “(...) Bu bizde hayat-ı içtimaiyenin [toplumsal yaşamın) mefkudiyyetinden [yokluğundan] ileri geliyor. Osmanlı diyarında müşterek tahassüsat [duygulanmalar] ile müşterek ezvâk [tavır] ile, müşterek bir kalb ile aynı şey karşısında aynı zaman dahilinde çırpınma hassası pek azdır. (...) Bizde hayat-ı içtimaiyye yoktur, çünkü bizde hayat-ı aile [aile yaşamı] mefkuddur [yoktur]; çünkü bizde hayat-ı aile metin esaslar üzerine merbut [bağlı] değildir, çünkü bizde hiss-i infisâd [fesatlık duygusu] her şeye galibtir. Bir yerde toplanıp aynı nazariyat ve hissiyet ile mütehassıs olmak zevki bize verilmemiştir. Hayat-ı temâşâiyyeyi ise yaşatan zevk-i içtimaiyedir. Herhangi bir millet ki müşteret evzâk ve heyecanla düşkündür, onda bu sâike-i sanat [sanata sevkeden durum] ilerlemiş, büyük harikalar izhâr etmiştir.” (“Bizde Temâşâ,” Büyük Duygu dergisi, sayı: 15, 7 Ağustos 1329 [1913].) Doğru yanıt D’dir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Nuri'nin eseridir?

Seçenekler

A
Harika
B
Köprülüler
C
Yedekçi
D
Istanbul Efendisi
E
Lâle Devri
Açıklama:
Kendi oyunu olan Alemdar’da
(1914) sahneye çıkan Ahmet Nuri, Bu dönemde, Sivrisinekler (1921), Aşk-ı Atik,
Cereme, Dengi Dengine, Tevdîd-i Nikâh, Fırsat Yoksulu, Gücü Gücü Yetene, Kadın Tertibi, Açık Bono, Banka Müdürü, Büyük Yemin, Çürük Merdiven, Eski
Âdetler, Gerdaniye Buselik, Harika, İki Ateş Arasında, Madde-i Asliye, Münafıklık, Ahlâktan Bir Yaprak, İki Bebek, İzdivaç Projesi, Kuduz, Münevver’in Hasbihâli, Türâbizâdeler, Üç Misli, Yeni Dünya ve Gerda gibi çok sayıda oyun
yazmıştır. Ahmet Nuri’nin başarılı uyarlamaları da vardır. Daha çok kalın çizgili
güldürüye, bazen de töre komedyasına yakın biçimlere yönelen yazar, Musâhipzâde
Celâl ile birlikte bu dönemin en başta gelen oyun yazarlarından biridir

Soru 32

Musâhipzâde Celâl, aşağıdakilerden hangisi ile tiyatro yazarlığına başlamıştır?

Seçenekler

A
Köprülüler
B
Türk Kızı
C
Sivrisinekler
D
Kuduz
E
Alemdar
Açıklama:
En önemli oyunlarını Cumhuriyet döneminde yazan ve bu dönemde Türk Kızı
(1910) ile tiyatro yazarlğına başlayan Musâhipzâde Celâl, Köprülüler’de (1912)
tarihsel olaylara sıkı sıkıya bağlanmış, onun için de bu ciddi yönelimli oyununda
pek başarılı olamamıştır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi toplumun hor gördüğü düşmüş bir kadının aşkla ve erdemli yanlarının ortaya çıkartılmasıyla yüceltilmesini dile getirir?

Seçenekler

A
Şaka
B
Hançer
C
Gönül
D
Cereme
E
Kördüğüm
Açıklama:
Yusuf Ziya [Ortaç] (1896 -1967), düşmüş bir kadın uğruna feda edilen yiğit
bir erkeği şiirli bir atmosfer içinde işleyen oldukça statik bir manzum oyun olan
Binnaz (1918) ile tiyatro yaşamına girmiştir. Kördüğüm (1919) ile toplumun hor
gördüğü düşmüş bir kadının aşkla ve erdemli yanlarının ortaya çıkartılmasıyla
yüceltilmesini dile getirir. Ondokuz oyun yazmış olan Yusuf Ziya’nın Name’si ya
da sonraki adıyla Eski Mektup’u görücü yoluyla evlenmenin gülünçlüğünü vurgulayan bir oyundur.

Soru 34

Girit’in elden çıkışı, Trablus savaşı, Balkanlardaki başkaldırılar, I. Dünya ve
Bağımsızlık savaşları çok sayıda tarihsel oyunun yazılmasına neden oldu. Aşağıdakilerden hangisi bu oyunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Ferda
B
Rumeli
C
Kafkas Yolu
D
Payitahtın Kapısında
E
Büyük İmân
Açıklama:
Girit’in elden çıkışı, Trablus savaşı, Balkanlardaki başkaldırılar, I. Dünya ve
Bağımsızlık savaşları çok sayıda tarihsel oyunun yazılmasına neden oldu. İbnürrefik Ahmet Nuri’nin Ferda’sı (1914), Manastırlı Hasib’in Rumeli’si (1915), Necmettin Sâhir’in Kafkas Yolu (1915), Hüseyin Kâzım’ın Büyük İmân’ı (1916) gibi
daha birçok oyun, Türklerin I. Dünya Savaşı’ndaki kahramanlıklarını dile getirir.
Savaştaki morali arttırmak için yazılan birçok yapıt arasında Abdülhâk Hâmit’in,
çoğu bölümleri nesir olan, Yâdigâr-ı Harb’ı (1919) sahne üzerinde oynanabilmesi
olanaksız bir yapıttır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi II.Abdülhamit' karşı birleşenleri konu alır?

Seçenekler

A
Canlı Cenaze yahut Yıldız’ın Telâşları
B
Genç Zâbit yahut İstibdât Zulümleri
C
Haralambos Cankiyadis
D
Köylü Mürşidi
E
Selim-i Sâlis
Açıklama:
II. Abdülhamit de oyunların konularında sık sık yer almıştır. Doktor Kâmil
imzasıyla yazan biri, Canlı Cenaze yahut Yıldız’ın Telâşları (1909) adlı oyununda
Abdühamit’e karşı birleşenleri ve padişahı gösterir.

Soru 36

1921’de H. Lavedan’ın yurtseverlik konusundaki Servir adlı oyunu hangi isimle temsil edilmiştir?

Seçenekler

A
İzmir
B
Uçurum
C
Vazife-i Vataniye
D
Sirkat Meselesi
E
Bir Buhran ve Fırka Münâzaası
Açıklama:
Bu etki sanki bir tekel biçimini almıştı. O dönem Fransız tiyatrosu ise özellikle
tezli oyunlar ve fikirler tiyatrosuna yönelmişti. Yazarlar bu oyunları Istanbul’a gelen Fransız topluluklarından tanıyorlar ya da dil bilenler bunları daha çok Türkiye
toplumuna uyarlıyarak çeviriyorlardı. Bu yazarlar arasında en çok Henri Kistemaekers, Victor Fabre, Paul Hervieux, Henri Laveden oynanıyordu. Bu yazarların,
toplumun o dönemdeki duygularına uygun olan oyunları seçiliyordu. Örneğin,
Burhanettin Bey Topluluğu 1921’de H. Lavedan’ın yurtseverlik konusundaki Servir adlı oyununu Vazife-i Vataniye adıyla temsil etmiştir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisinin Türk Tiyatrosunda bir etkisi yoktur?

Seçenekler

A
Komün Hareketi
B
Toplumculuk
C
Simgecilik
D
Bireyselcilil
E
Tepkicilik
Açıklama:
Önce Balkan Savaşı, sonra I. Dünya Savaşı’nın keşmekeşi içinde, Türk yazarlarının çoğu Avrupa tiyatrosunda olanbitenden habersizdiler. Ama yabancı dil bilen
küçük bir kesim, Avrupa tiyatrosunu izliyor ve oyunlarında bu eğilimleri taklit
ediyorlardı. On dokuzuncu yüzyılın sonunda ve yirminci yüzyılın başlarında bazı
Avrupalı doğalcı (naturalist) yazarların simgeciliğe, tepkiciliğe ve dinciliğe kaçtığı
izlenir. Toplumculuğa yönelme çabası içine girenlerden biri Emile Zola’ydı (1840-
1903). Öte yanda, doğalcıların en büyük savunucularından biri olan Hippolyte
Taine (1828-1893), Paris’teki ‘Komün Hareketi’ (1870) karşısında dehşete kapılarak Hıristiyan sanatının koruyucu meleği olmuştu. Norveçli Ibsen ile Alman
Hauptmann simgeciliğe doğru yol aldılar. Paul Bourget (1852-1935), duygusallık içinde dinin loşluğuna sığınmayı seçti. İsveçli Strindberg, kişisel saplantılar ve
dünyasının karabasanları içinde buldu acısının çaresini. Doğalcı yazarların çeşitli
kaçış yolları denemelerinin çeşitli toplumsal nedenleri vardı. Bu nedenlerden biri
doğalcı yöntemin özelliğinde bulunuyordu. Ayrıca, 1789’daki Fransız Devrimi ardından gelen 1830, 1848 ayaklanmaları ve 1870’teki Komün Hareketi, sanatçıları
bambaşka bir dünyanın eşiğinde şaşkına çevirmişti. Bazı yazarlar bu değişen dünyaya karşı büyük bir korku ve irkilti içindeydiler; kimi de değişen dünya ile kendi
arasında bir uyum sağlama yoluna gitmişti.

Soru 38

İstibdat yönetiminin yerine yeni ve daha özgür bir yönetimin gelmesi demek olan bu dönemin başlangıcını, aynı zamanda Meşrutiyet Tiyatrosu’nun başlangıcı olarak da kabul edebiliriz. Başlangıç tarihi kesin olmakla birlikte, Meşrutiyet Dönemi Tiyatrosu’nun son bulduğu tarih üzerinde görüş ayrılıkları vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu tarihlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Mondros Mütarekesi’nin imzalanması (30 Ekim 1919)
B
İttihat ve Terakki Partisi’nin son kongresi (5 Kasım 1918)
C
Lozan Anlaşması (24 Temmuz 1923)
D
İzmir’in işgali (15 Mayıs 1919)
E
İstanbul’un işgali (16 Mart 1920)
Açıklama:
Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı, Meşrutiyet’in ilan tarihi olan 23 Temmuz 1908’dir. ‘Hürriyet İlânı’ adı verilen bu tarihte, yurt içinde ve dışındaki hürriyet savaşının sonucu alınmış, 1876 Anayasa’sı yeniden yürürlüğe girmiş, Abdülhamit ve istibdat yönetimi sona ermiş, yeni padişah Mehmet Reşat’ın emriyle
meclis açılmış, genel seçimlere gidileceği kabul edilmiştir. İstibdat yönetiminin
yerine yeni ve daha özgür bir yönetimin gelmesi demek olan bu dönemin başlangıcını, aynı zamanda Meşrutiyet Tiyatrosu’nun başlangıcı olarak da kabul edebiliriz. Başlangıç tarihi kesin olmakla birlikte, Meşrutiyet Dönemi Tiyatrosu’nun son
bulduğu tarih üzerinde görüş ayrılıkları vardır. Mondros Mütarekesi’nin imzalanması (30 Ekim 1918), İttihat ve Terakki Partisi’nin son kongresi (5 Kasım 1918),
İzmir’in işgali (15 Mayıs 1919), Istanbul’un işgali (16 Mart 1920). En makul tarih,
Ankara’da Büyük Millet Meclisi’nin kurulduğu 23 Nisan 1920 tarihi gibi görünse
de, Cumhuriyetin ilânı olan 29 Ekim 1923, Meşrutiyet Dönemi Tiyatrosu’nun son
bulduğu ve Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu’nun başladığı tarihtir.

Soru 39

Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün yedi temel dersi vardı. Aşağıdakilerden hangisi bu derslerden biri değildir?

Seçenekler

A
tarih
B
siyaset
C
dans
D
komedya
E
görgü
Açıklama:
Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün yedi temel dersi vardı: Bunlar, 1- Kıraat,
telâffuz, tecvit (okuma, söyleyiş, tonlama); 2- İnşat, takrir, aruz (ezber okuma, anlatım, uyaklı konuşma); 3- Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi; 4- Hâile (tragedya);
5- Dram; 6-Mudhike (komedya); 7- Raks (dans), adab-ı muâşeret (görgü), eskrim, iş’mizaz (mimik) idi. Darülbedayi’nin yönetim işlerinin başında, Abdullah
Cevdet, Mehmet Rauf, Tahsin Nahit, Emin Bülent ve Ahmet Hâşim bulunuyordu.
Mâli işlerle Kemal ve Asım Beyler uğraşacaklardı.

Soru 40

Bir ara kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalan kurum, o sırada Belediye Başkanı olan İsmet (Canpolat) Bey’in bir yönetmelik hazırlanmasını istemesiyle yeniden canlandı. Bunun için bir kurul seçildi ve Salâh Cimcoz, İbnürrefik Ahmet
Nuri, Cenap Şahabettin, Hüseyin Suat çalışmaya başladılar. Sonradan Beyoğlu
Belediye Müdürü Savni Bey ile Kadıköy Belediye Müdürü Celâl Eset (Arseven)
Bey bu kurula katıldılar. Böylece, 1914 yılının Kasım ayı içinde başlayan çalışmalar, 1915 yılının Ocak ayında tamamlandı. Yönetmelik 37 maddeyi kapsıyordu. Yönetmenlik hazırlandıktan sonra, sahne çalışmaları başladı. İlk gösteri 13 Ocak
1915 gecesi düzenlendi. Bu gösteride aşağıdakilerden hangisi sahnelenmiştir?

Seçenekler

A
Altı Aydan Beri
B
Odalık
C
Hortlaklar
D
Sivrisinekler
E
Hisse-i Şâyia
Açıklama:
Yönetmenlik hazırlandıktan sonra, sahne çalışmaları başladı. İlk gösteri 13 Ocak
1915 gecesi düzenlendi. Bu gösteride Victor Hugo’nun Ruy Blas adlı oyunundan
bir parça, Ahmet Fehim denetiminde Emin Beliğ tarafından gülünç bir monolog,
Mınakyan denetiminde Altı Aydan Beri adlı kısa bir komedya oynandı. Bundan
sonra yine Mınakyan denetiminde çeşitli parçalar hazırlandı. Darülbedayi’nin ilk
profesyonel temsili, 20 Ocak 1916 gecesi Hüseyin Suat’ın Emile Fabre’dan uyarladığı Çürük Temel (La Maison d’Argile) adlı oyunu halka açıldı

Soru 41

Meşrutiyet Dönemi Tiyatrosunun son bulduğu tarih hangisidir?

Seçenekler

A
29 Ekim 1923
B
23 Nisan 1920
C
16 Mart 1920
D
15 Mayıs 1919
E
5 Kasım 1918
Açıklama:
Diğerlerinin olduğuna dair görüş ayrılıkları var ise de 29 Ekim 1923 son bulduğu tarihtir. Cevap A şıkkıdır.

Soru 42

Darülbedayi'nin ilk profesyonel temsili hangi oyunla olmuştur?

Seçenekler

A
Çürük Temel
B
Ruy Balas
C
Hisse-i Şayia
D
Fehim Paşa
E
Hortlaklar
Açıklama:
20 Ocak 1916 gecesi Hüseyin suat'ın Emile Forbe'den uyarladığı Çürük Temel adlı oyunla olmuştur. Cevap A şıkkıdır.

Soru 43

Hangisinde yerli oyunlar doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Sirkat Meselesi-Baykuş-Bir Buhran
B
Fırka Münazaası-Nirvana-Veda
C
Veda-Baykuş-Nirvana
D
Nirvana-Sirkat Meselesi-Baykuş
E
Bir Buhran-Veda-Nirvana
Açıklama:
Nirvana ve Veda yabancı oyunlardır. Cevap a şıkkıdır.

Soru 44

Darülbedayi'nin ilk oynadığı yerli oyunun yazarı hangisidir?

Seçenekler

A
Halit Fahri
B
Ahmet Nuri
C
Muhsin Ertuğrul
D
Fikret Sadi
E
Behzat Haki
Açıklama:
İlk dediği için Halit Fahri'nin Baykuş adlı oyunudur. Cevap a şıkkıdır.

Soru 45

Meşrutiyet Dönemi Türk Tiyatrosunun toplumsal ortamı ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?

Seçenekler

A
Tuluat topluluklarının metinleri sansürleniyordu
B
Oyun yazarlığı felce uğramıştı
C
Toplumsal, siyasal konuları içeren eserlere izin verilmiyordu
D
Yurt dışında Türk yazarların oyunları basılıyordu
E
Halk tiyatroya karşı önyargılıydı
Açıklama:
Diğerleri doğrudur. Cevap a şıkkıdır.

Soru 46

Abdülhamit'in ünlü hafiyesi Fehim Paşa'nın kötülüklerini konu alan Hüseyin Suat'ın da ilk oyunu olan eser hangisidir?

Seçenekler

A
Şehbal yahut İstibdatın Son Perdesi
B
Sabah-ı Hürriyet
C
Fehim Paşa
D
Bir Zalimin Encamı
E
İstibdat'ın Son Günü yahut Zavallı Valide
Açıklama:
Diğer eserlerin yazarları farklıdır. Cevap A şıkkıdır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre en çok temsil edilen oyundur?

Seçenekler

A
Yalan
B
Mazi ve Ati
C
Aşk ve İstibdat
D
Devr-i Sabıkta Vükela
E
Vehşetleri yahut Bir Fedainin Ölümü
Açıklama:
En çok dediği için cevap A şıkkıdır.

Soru 48

31 Mart Olayı'nın anlatıldığı eser hangisidir?

Seçenekler

A
Yıldız'ın Sonu
B
Yalan
C
Mazi ve Ati
D
Aşk ve İstibdat
E
Devr-i Sabıkta Vükela
Açıklama:
Diğerleri İstibdatı konu alır. Cevap a şıkkıdır.

Soru 49

Hangisi Hüseyin Suat'a ait değildir?

Seçenekler

A
Yamalar
B
Hülle
C
Şehbal
D
Ahirette Bir Gün
E
Merdud Aile
Açıklama:
E şıkkı Cenap Şehabettin'e aittir. Cevap e şıkkıdır.

Soru 50

Abdülhat Hamit'in çoğu bölümleri nesir olan ve sahne üzerinde oynanabilmesi olanaksız olan eseri hangisidir?

Seçenekler

A
Yadigar-ı Harb
B
Ferda
C
Rumeli
D
Büyük İman
E
Kafkas Yolu
Açıklama:
Diğerleri Abdülhak Hamit'e ait değildir. Cevap A şıkkıdır.

Soru 51

Meşrutiyet Tiyatrosu dönemi başlangıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
23 Temmuz 1908
B
30 Ekim 1919
C
15 Mayıs 1919
D
16 Mart 1920
E
23 Nisan 1920
Açıklama:
Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı, Meşrutiyet’in ilan tarihi olan 23 Temmuz 1908’dir. Doğru cevap A'dır.

Soru 52

Tiyatro tarihimizde ilk kez bir tiyatro okulunun kurulması hangi yıl gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1908
B
1914
C
1923
D
1926
E
1932
Açıklama:
Bu dönemin en önemli olaylarından biri, tiyatro tarihimizde ilk kez bir tiyatro okulunun kurulmasıdır. Birinci Dünya Savaşı’nın arifesinde, 1914 yılında, Istanbul Belediye Başkanı Cemil [Topuzlu] Paşa bir tiyatro okulu kurulması için kolları sıvamış ve Ali Ekrem Bey’in önerisiyle Dâr-ül Bedayi [Güzellikler Evi] adı verilen bu okula, o sırada dünya çapında üne kavuşmuş olan Fransız tiyatro adamı André Antoine’ı davet etmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 53

I. Kıraat, telâffuz, tecvit
II. İnşat, takrir, aruz
III. Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi
IV. Hâile
V. Dram
Yukarıdakilerden hangisi Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün dersleri arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Darülbedayi Tiyatro Bölümü’nün yedi temel dersi vardı: Bunlar, 1- Kıraat, telâffuz, tecvit (okuma, söyleyiş, tonlama); 2- İnşat, takrir, aruz (ezber okuma, anlatım, uyaklı konuşma); 3- Tarih, edebiyat ve edebiyat tarihi; 4- Hâile (tragedya); 5- Dram; 6-Mudhike (komedya); 7- Raks (dans), adab-ı muâşeret (görgü), eskrim, iş’mizaz (mimik) idi. Doğru cevap E'dir.

Soru 54

Darülbedayi’nin ilk profesyonel temsili hangi oyunla halka açılmıştır?

Seçenekler

A
Ruy Blas
B
Altı Aydan Beri
C
Çürük Temel
D
Hamlet
E
Hisse-i Şâyia
Açıklama:
Darülbedayi’nin ilk profesyonel temsili, 20 Ocak 1916 gecesi Hüseyin Suat’ın Emile Fabre’dan uyarladığı Çürük Temel (La Maison d’Argile) adlı oyunu halka açıldı. Doğru cevap C'dir.

Soru 55

Meşrutiyet döneminde sahneye ilk çıkan Müslüman kız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Afife Jale
B
Bedia Muvahhit
C
Seniye Tepsi
D
Mebrure Gönenç
E
Yıldız Kenter
Açıklama:
Meşrutiyet döneminde sahneye ilk çıkan Müslüman kız Afife (Jale) olmuştur. Afife, ilk kez Hüseyin Suat’ın Yamalar oyununda, Kadıköy’deki Apollon Tiyatrosu’nda (bugün yerinde Reks Sineması bulunmaktadır) sahneye çıktı. Doğru cevap A'dır.

Soru 56

Aşağıdaki oyunlardan hangisi 31 Mart Olayı’nı, Abdülhamit’in bu ayaklanışı düzenleyişini ele alır?

Seçenekler

A
Hırs-ı Saltanat yahut İntikam-ı Meşrû-u Millet
B
Mithat Paşa yahut Aleksinaç Muharebesi
C
Gasb ve Nedâmet ve Nedâmet yine İhanet
D
Sabah-ı Hürriyet
E
Mithat Paşa yahut Hükm-i İdâm
Açıklama:
Mehmet İhsan’ın Hırs-ı Saltanat yahut İntikam-ı Meşrû-u Millet adlı oyunu 31 Mart Olayı’nı, Abdülhamit’in bu ayaklanışı düzenleyeşini ele alır. Bunun için de oyun 30 Mart günü, sarayın meşveret odasında geçer. Abdülhamit’in gizlice para verişi, ayaklanma başarılı olursa Derviş Vahdeti’nin şeyhülislâm olacağı sözü ilk bölümde açıklanır. Başka bir sahnede de Jön Türkler’i ve genç subayları gösterir. Oyunun sonunda Abdülhamit’e Mithat Paşa ile Namık Kemal’in hayaletleri görünür; hayaletler, padişaha, parasını halka bırakmasını söylerler. Doğru cevap A'dır.

Soru 57

‘Servet-i Fünûn’ yazarları arasında tiyatroya en çok yapıt vermiş olan Hüseyin Suat’tır (1868-1948).
Aşağıdakilerden hangisi yazarın oyunları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Şehbâl
B
Yamalar
C
Hülle
D
Çifteli Mikroplar
E
Yalan
Açıklama:
Bu yazarın, dönemin ilk eğilimine uyarak yazdığı İstibdat Döneminin kötülüklerini gösteren beş bölümlük oyunu Şehbâl’den sonra, ikinci önemli yapıtı Yamalar’dır (1919). Oyunda, yabancı bir kadınla evlenmenin sakıncaları savunulur. Yazarın tek bölümlük Hülle (1910), Çifteli Mikroplar (oynanışı 1920) ve manzum olarak yazdığı Ahrette Bir Gün (oynanışı 1925), Ana Karnında Son Gece adlı oyunlarının yanısıra, uyarlama olup olmadığı kesin olarak bilinme- yen Sanat Vesikaları (oynanışı 1920) ve Harman Sonu gibi oyunları da vardır. Onun Cenap Şehabettin ile birlikte yazdığı Küçük Beyler (oynanışı 1920) adlı oyunu Darülbedayi’de temsil edilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Soru 58

I. Şehbâl yahut İstibdatın Son Perdesi
II. Fehim Paşa
III. Bir Zâlimin Encamı
IV. İstibdatın Son Günü yahut Zavallı Valide
V. Mülevves yahut Bir Casus’un Akibeti
Yukarıdaki oyunlardan hangisi hafiyelik temasını içermektedir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
III, IV ve V
C
I, III ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Hüseyin Suat’ın ilk oyunu olan Şehbâl yahut İstibdatın Son Perdesi (1908) Abdülhamit’in ünlü hafiyesi Fehim Paşa’nın kötülüklerini ele almaktaydı. Bu ünlü hafiyeyi işleyen bir başka oyun Mehmet Burhanettin’in Fehim Paşa (1912) adlı yapıtıydı. Aynı hafiyeyi Fehime Nüzhet’in yazdığı Bir Zâlimin Encamı’nda (1908) görürüz. Bu oyunda hafiyelik temasını da bastıran içli bir aşk öyküsü vardır. İb- nülcemal Ahmet Tevfik, İstibdatın Son Günü yahut Zavallı Valide’de (1910) hafiyelik ve adalet sisteminin bozukluğu üzerinde durur. Hafiyelerin kötülüklerini gösteren bir başka oyun da Yusuf Niyazi Ebu Kemal’in Mülevves yahut Bir Casus’un Akibeti’dir. Doğru cevap E'dir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi meşrutiyet döneminde kurulan Tiyatro Bölümü eğitmenleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Mardiros Mınakyan
B
Ahmet Fehim
C
Rıza Tevfik
D
Şahap Rıza
E
Muhsin Ertuğrul
Açıklama:
Tiyatro Bölümü’nün eğitmenleri, Mardiros Mınakyan, Burhanettin Tepsi (kısa bir süre kaldı), Ahmet Fehim, Rıza Tevfik, Şahap Rıza, Salih Fuat, Arif Hikmet, Kemal Emin (Bara), Sadık Bey ve Mösyö Rioti idi. Yardımcı eğitmenliğe seçilenler ise Muhsin Ertuğrul, Halit Fahri (Ozansoy), Celâl Tahsin ve Hakkı Tahsin’di. Doğru cevap E'dir.

Soru 60

Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu’nun başladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
30 Ekim 1919
B
16 Mart 1920
C
29 Ekim 1923
D
23 Nisan 1920
E
15 Mayıs 1919
Açıklama:
Cumhuriyetin ilânı olan 29 Ekim 1923, Meşrutiyet Dönemi Tiyatrosu’nun son bulduğu ve Cumhuriyet Dönemi Tiyatrosu’nun başladığı tarihtir. Doğru cevap C'dir.

Soru 61

Darülbedayi’nin kuruluşu için Avrupa’dan hangi tiyatro adamı çağrılmıştır?

Seçenekler

A
André Antoine
B
Charles Dullin
C
Carl Ebert
D
Jacques Copeau
E
Suzanne Després
Açıklama:
André Antoine

Soru 62

23 Temmuz 1908 tarihinde başlayan Meşrutiyet süreci hangi tarihte son bulmuştur?

Seçenekler

A
30 Ekim 1919
B
29 Ekim 1923
C
5 Kasım 1918
D
23 Nisan 1920
E
16 Mayıs 1920
Açıklama:
29 Ekim 1923

Soru 63

Darülbedayi sanatçılarının kuruluşta oynadıkları ilk oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sivrisinekler
B
Yamalar
C
Çürük Temel
D
Hisse-i Şâyia
E
Baykuş
Açıklama:
Çürük Temel

Soru 64

Istanbul Efendisi adlı müzikli oyun aşağıdaki yazarların hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ahmet Rasim
B
Mehmet Rauf
C
Reşat Nuri
D
Musahipzade Celâl
E
Halit Fahri
Açıklama:
Musahipzade Celâl

Soru 65

İstibdat dönemini, hafiyeliği ve curnalcılığı ele alan oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bir Zâlimin Encâmı
B
Garibeler
C
10 Temmuz 1324
D
Sabah-ı Hürriyet
E
Yalan
Açıklama:
Bir Zâlimin Encâmı

Soru 66

Meşrutiyet sürecinde, çok genç yaşta ölen şair-yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İbrürrefik Ahmet Nuri
B
Tahsin Nahit
C
Hüseyin Suat
D
Ali Ekrem
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Tahsin Nahit

Soru 67

Tiyatro eleştirisinde, bizde toplumsal yaşamın olmayışından şikâyet eden yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat
B
Müfit Ratip
C
Mehmet Rauf
D
Mevlanzâde Rıfat
E
Şehabettin Süleyman
Açıklama:
Şehabettin Süleyman

Soru 68

Mehmet Rauf ’un Pençe adlı oyunda ele alınan konu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hafiyelik ve curnalcılığı
B
İttihat-Terakki’yi
C
Evlilik ve evlilik dışı ilişkileri
D
İstisdat ve zulmü
E
Hürriyeti
Açıklama:
Evlilik ve evlilik dışı ilişkileri

Soru 69

Meşrutiyet yazarları oyunlarında, üzerinde en çok durulan tema aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aile
B
İttihat-Terakki
C
Aşk
D
Siyaset ve toplum
E
Baskı ve sansür
Açıklama:
Siyaset ve toplum

Soru 70

O süreçte, “amip gibi çoğalan” tiyatro topluluklarından söz eden yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hâlit Fahri
B
Yusuf Ziya
C
Hüseyin Suat
D
Ahmet Cevat
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Mehmet Rauf

Soru 71

Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı hangi tarihtedir?

Seçenekler

A
23 Temmuz 1907
B
23 Temmuz 1908
C
23 Temmuz 1909
D
23 Temmuz 1910
E
23 Temmuz 1911
Açıklama:
Meşrutiyet Tiyatrosu Dönemi başlangıcı, Meşrutiyet’in ilan tarihi olan 23 Temmuz 1908’dir. Doğru cevap B'dir.

Soru 72

Gedikpaşa Tiyatrosu hangi yılda yıkılmıştır?

Seçenekler

A
1884
B
1886
C
1888
D
1890
E
1892
Açıklama:
1884 yılında Gedikpaşa Tiyatrosu’nun yıkılmasından, 1908 yılında İkinci Meşrutiyet’in ilânına değin tiyatronun Tanzimat’ta gösterdiği kıpırtı, ‘İstibdat’ rejimiyle tamamen boğulmuştu. Bu 24 yıllık sürede tiyatro edebiyatı kadar, eylemi de hemen hemen ortadan silinmişti. Doğru cevap A'dır.

Soru 73

André Antoine hangi tarihte İstanbul'a gelmiştir?

Seçenekler

A
28 Haziran 1911
B
28 Haziran 1912
C
28 Haziran 1913
D
28 Haziran 1914
E
28 Haziran 1915
Açıklama:
André Antoine, 28 Haziran 1914 günü Istanbul’a gelmiştir. Doğru cevap D'dir.

Soru 74

Ali Rıfat Bey'in bölüm başkanı olduğu Müzik Bölümü kaç dala ayrılmıştır?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
André Antoine, 28 Haziran 1914 günü Istanbul’a geldi ve çalışmalar başladı. Buna göre, Antoine genel sanat yönetmeni, Reşat Rıdvan Bey onun yardımcısı ve Gösteri Kolu Başkanı, Ali Rıfat Bey Müzik Bölümü Başkanı oldu. Müzik Bölümü iki dala ayrılmıştı: Batı Müziği ve Türk Müziği. Doğru cevap B'dir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Tiyatro Bölümü'nün eğitmenlerindendir?

Seçenekler

A
Zekâizâde Ahmet
B
Rauf Yekta
C
Cemil Bey
D
Leon Hancıyan
E
Mardiros Mınakyan
Açıklama:
Tiyatro Bölümü’nün eğitmenleri, Mardiros Mınakyan, Burhanettin Tepsi (kısa bir süre kaldı), Ahmet Fehim, Rıza Tevfik, Şahap Rıza, Salih Fuat, Arif Hikmet, Kemal Emin (Bara), Sadık Bey ve Mösyö Rioti idi. Yardımcı eğitmenliğe seçilenler ise Muhsin Ertuğrul, Halit Fahri (Ozansoy), Celâl Tahsin ve Hakkı Tahsin’di. Doğru cevap E'dir.

Soru 76

Kuruma hangi tarihte gazetelere verilen ilânla öğrenci kaydına başlandı?

Seçenekler

A
7 Temmuz 1914
B
7 Temmuz 1915
C
7 Temmuz 1916
D
7 Temmuz 1917
E
7 Temmuz 1918
Açıklama:
7 Temmuz 1914 tarihinde gazetelere verilen ilânla öğrenci kaydına başlandı. Kuruma 197 kişi başvurdu. Doğru cevap A'dır.

Soru 77

Cumhuriyetten sonra sahneye ilk çıkan Müslüman kız olan Bedia Muvahhit 1923’te hangi şehirde sahneye çıkmıştır?

Seçenekler

A
Ankara
B
Bursa
C
İzmir
D
İstanbul
E
Trabzon
Açıklama:
Cumhuriyetten sonra sahneye ilk çıkan Müslüman kız 1923’te İzmir’de, Bedia Muvahhit olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Soru 78

Paris'teki Komün Hareketi hangi yılda gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1850
B
1860
C
1865
D
1870
E
1880
Açıklama:
Toplumculuğa yönelme çabası içine girenlerden biri Emile Zola’ydı (1840-1903). Öte yanda, doğalcıların en büyük savunucularından biri olan Hippolyte Taine (1828-1893), Paris’teki ‘Komün Hareketi’ (1870) karşısında dehşete kapılarak Hıristiyan sanatının koruyucu meleği olmuştu. Doğru cevap D'dir.

Soru 79

Meşrutiyet Dönemi'nde Avrupa tiyatrosunun etkisi daha çok hangi ülkenin tiyatrosundan
geliyordu?

Seçenekler

A
Almanya
B
İtalya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Macaristan
Açıklama:
Etkisi görülen Avrupa yazarları arasında özellikle Molière, Goldoni, Corneille, Racine, Shakespeare, Alexander Dumas fils, Victor Hugo Pixérecourt, Schiller, İbsen, Labiche ve çeşitli melodram yazarlarıydı. Meşrutiyet Döneminde Avrupa tiyatrosunun etkisi daha çok Fransız tiyatrosundan geliyordu. Doğru cevap C'dir.

Soru 80

Hüseyin Suat’ın ilk oyunu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bir Zâlimin Encamı
B
Şehbâl yahut İstibdatın Son Perdesi
C
İstibdatın Son Günü yahut Zavallı Valide
D
Canlı Cenaze yahut Yıldız’ın Telâşları
E
Mithat Paşa yahut Aleksinaç Muharebesi
Açıklama:
Hüseyin Suat’ın ilk oyunu olan Şehbâl yahut İstibdatın Son Perdesi (1908) Abdülhamit’in ünlü hafiyesi Fehim Paşa’nın kötülüklerini ele almaktaydı. Doğru cevap B'dir.

Soru 81

Sahneye ilk çıkan Müslüman kadının adı nedir?

Seçenekler

A
Afife Jale
B
Adile Naşit
C
Bedia Muvahhit
D
Bedia Naşit
E
Seniye
Açıklama:
O dönemde yasak olmasına karşın sahneye çıkan ilk müslüman kadın Afife Jale'dir.

Soru 82

Müslüman kadınlar hangi gelişmeden sonra nerede ve açıkça sahneye çıkabilmişlerdir?

Seçenekler

A
Cumhuriyet’in ilanı- İstanbul
B
Meşrutiyetin ilanı- İstanbul
C
Meşrutiyetin ilanı- Ankara
D
Cumhuriyet’in ilanı- Ankara
E
Cumhuriyet’in ilanı- İzmir
Açıklama:
Müslüman kadınlar ilk kez 1923'de Cumhuriyetin ilanından sonra Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla, İzmir'de sahneye çıkabilmişlerdir.

Soru 83

İlk tiyatro okula hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1908
B
1914
C
1916
D
1920
E
1923
Açıklama:
İlk tiyatro okulu 1914 yılında, dönemin İstanbul Belediye Başkanı Cemil Topuzlu'nun girişimiyle kurulmuştur.

Soru 84

II. Meşrutiyetin ilanına kadar geçen yaklaşık 3o yıllık dönemde oyun yazarlığının felce uğradığı değerlendirmesi yapılmaktadır. Bunun en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yoğun sansürün yazarlarda yarattığı yılgınlık.
B
Dil sıkıntısı.
C
Oyun yazarlığının felce uğraması taraflı bir yorumdur, felce uğramamıştır.
D
Yazılan oyunları oynayacak tiyatro olmayışı.
E
Toplumda tiyatro sevgisinin oturmamış olması.
Açıklama:
Ozanların, yazarların, o dönemin havası içinde, doğal olarak toplumsal, siyasal ve ekonomik sorunlara değinen yapıtları susturuluyordu. Böylece, ‘İstibdat’ döneminde, oyun yazarlığı felce uğradı.

Soru 85

“Meşrutiyet Döneminde, Avrupa tiyatrosunun etkisi daha çok …………. tiyatrosundan geliyordu.”
Boş bırakılan yere en uygun ifade aşağıdakilerden hangisindedir?

Seçenekler

A
Fransız
B
İtalyan
C
Alman
D
Ermeni
E
İngiliz
Açıklama:
Meşrutiyet Döneminde pek çok başka konuda olduğu gibi tiyatroda da Fransız etkisi baskındır.

Soru 86

II. Meşrutiyetten sonra canlanan oyun yazarlığında en çok işlenen konu hangisidir?

Seçenekler

A
Vatan sevgisi
B
İstibdat sürecinin hafiyeliği ve jurnalcilik
C
Psikoloji
D
Tragedya
E
Günlük olaylar
Açıklama:
İstibdat dönemindeki ağır sansürün ardından yazılan oyunların pek çoğu, atlatılan dönemi, baskıyı, hafiyeliği ve jurnalciliği işlemekteydi.

Soru 87

“Tiyatroya karşı halkımız üç̧ kısma ayrılabilir: Birinci kısım, soğuk kış geceleri yahut yazın sıcak ve uzun günleri bu kırık dökük binalara girip bu derme çatma oyunları, bozuk lisanlı aktörlerle seyir etmeğe tahammül edemeyecekleri- ni bir iddiayı hodpesendane ile söyleyen güya kısm-ı münevverdir; diğer kısmı Abdiî’nin, Hasan’ın hokkabazlıklarına;Peruz’un Eleni’nin kantolarına, rakslarına daha meclûp olduklarından anlamak ihtimalleri olmayan bu oyunları ihmal eden ekseriyet-i azimedir; tiyatro ve eğlenmek ihtiyacı hisseden halkın içinde bunlar çıktıktan sonra mektep şakirdânı ile, gayet cüz’i ehl-i merak kalır ki, bunlar da on beş, yirmi kişiden mürekkep bir kumpanyayı hiçbir vakit doyuramaz.”
Yukarıdaki satırları kaleme alan tiyatro eleştirmeninin adı nedir?

Seçenekler

A
Muhsin Ertuğrul
B
Mehmet Rauf
C
Şehabettin Süleymen
D
Mınakyan Efendi
E
Mevlanzade Rıfat
Açıklama:
Satırların sahibi Mehmet Rauf’tur.

Soru 88

“(...) Bu bizde hayat-ı içtimaiyenin [toplumsal yaşamın) mefkudiyyetinden [yokluğundan] ileri geliyor. Osmanlı diyarında müşterek tahassüsat [duygulanmalar] ile müşterek ezvâk [tavır] ile, müşterek bir kalb ile aynı şey karşısında aynı zaman dahilinde çırpınma hassası pek azdır. (...) Bizde hayat-ı içtimaiyye yoktur, çünkü bizde hayat-ı aile [aile yaşamı] mefkuddur [yoktur]; çünkü bizde hayat-ı aile metin esaslar üzerine merbut [bağlı] değildir, çünkü bizde hiss-i infisâd [fe- satlık duygusu] her şeye galibtir. Bir yerde toplanıp aynı nazariyat ve hissiyet ile mütehassıs olmak zevki bize verilmemiştir. Hayat-ı temâşâiyyeyi ise yaşatan zevk-i içtimaiyedir. Herhangi bir millet ki müşteret evzâk ve heyecanla düşkündür, onda bu sâike-i sanat [sanata sevkeden durum] ilerlemiş, büyük harikalar izhâr etmiştir.”
Yukarıdaki satırları kaleme alan tiyatro eleştirmeninin adı nedir?

Seçenekler

A
Muhsin Ertuğrul
B
Mehmet Rauf
C
Şehabettin Süleymen
D
Mınakyan Efendi
E
Mevlanzade Rıfat
Açıklama:
Satırların sahibi Şehabettin Süleymen'dır.
C

Soru 89

“Tiyatroya her milletin ihtiyacı vardır. Bizim ihtiyacımız ise her milletten ziyâdedir. Milel-i sâire [başka uluslar] için tiyatro en kibarane, en lâtif bir eğlence ise bizim için adeta bir mekteb hükmündedir. İhsâs-ı medeniye ve insaniyemiz [uygarlık ve insanlık duyarlılığı] tamam inbisata [açılmaya] başladığı bir zamanda kâbus-i istibdât [istibdat karabasanı] bizi ezmiş idi. Bu ihsas-ı mübarekeyi [kut- sal hisseyi] yeniden inbisata başlatacak şeylerin en mühimlerinden birisi tiyatrodur.
Yukarıdaki satırları kaleme alan tiyatro eleştirmeninin adı nedir?

Seçenekler

A
Muhsin Ertuğrul
B
Mehmet Rauf
C
Şehabettin Süleymen
D
Mınakyan Efendi
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
Satırların sahibi Ahmet Mithat Efendi'dir.

Soru 90

Meşrutiyet Dönemi Tiyatrosu’nda popülizmi temsil eden yazar olarak anılan ancak teknik ve içerik yönünden oyunları sahnelenmeye uygun olmayan yazar hangisidir?

Seçenekler

A
Salih Zeki
B
Faik Ali
C
Mithat Cemil
D
Tunalı Hilmi
E
Hüseyin Suat
Açıklama:
Meşrutiyet Dönemi Tiyatrosu’nda popülizmi temsil eden yazar olarak anılan ancak teknik ve içerik yönünden oyunları sahnelenmeye uygun olmayan yazar Tunalı Hilmi’dir.

Ünite 6

Soru 1

İngiltere ile Musul meselesi ne zaman sonuçlanmıştır?

Seçenekler

A
3 Aralık 1920
B
16 Mart 1921
C
20 Ekim 1921
D
5 Haziran 1926
E
17 Aralık 1925
Açıklama:
İngiltere ile Musul meselesi, 5 Haziran 1926’da yapılan antlaşma ile sonuçlanır. Türkiye, bugünkü Türkiye-Irak sınırını çizmiş ve Musul, Irak sınırları içerisinde kalmıştır.

Soru 2

Fransızlar demiryolunu Türkiye’ye ne zaman teslim etmiştir?

Seçenekler

A
Şubat 1926
B
Haziran 1929
C
Mayıs 1954
D
Aralık 1925
E
Mart 1945
Açıklama:
Fransa ile Lozan’dan arta
kalan Osmanlı borçları meselesi, Türkiye-Suriye sınırının tespiti meselesi ise 18
Şubat 1926’da yapılan antlaşma ile çözüme ulaştırılır. Türkiye- Fransa arasındaki
anlaşmazlıklar 13 Haziran 1928’de imzalanan antlaşmalarla sonuçlanır. Haziran
1929’da yapılan antlaşma ile Fransızlar demiryolunu Türkiye’ye teslim ederler

Soru 3

“Tarih tezi” olarak anılan ve Türk Ocağı Türk Tarihi Tetkik Heyeti tarafından hazırlanan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şahane
B
Tevhidi Tedrisat Kanunu
C
Dostluk ve Saldırmazlık Paktı
D
Yaşayan Türkçe'ye Dönüş
E
Türk Tarihinin Ana Hatları
Açıklama:
28 Nisan 1930’da Türk Ocakları Kurultayı’nda Türk Tarih Kurumu’nun çekirdeği olan Türk Ocağı Türk Tarihi
Tetkik Heyeti kuruldu ve hemen işe başlayan heyet, “Türk Tarihinin Ana Hatları” adlı eserini hazırladı. Bu eser, “Tarih tezi” olarak anılmıştır.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Atatürk döneminde sosyal alanda yapılan başlıca inkılâplardan değildir?

Seçenekler

A
Hilafetin kaldırılması
B
Şapka inkılâbı
C
Milletlerarası takvim ve yeni rakamların kabulü
D
Soyadı kanununun kabulü
E
Millî bayramlar ve tatil günlerinin kabulü
Açıklama:
Sosyal alanda yapılan başlıca inkılâplar ise şapka inkılâbı ve kılık kıyafet değişimi, tekke ve zaviyelerin kapatılması, milletlerarası takvim ve yeni rakamların
kabulü ve ölçülerde değişiklik, soyadı kanununun kabulü ve eski unvanların kaldırılması, millî bayramlar ve tatil günlerinin kabulü vb. Yine Cumhuriyetin temel
ilkeleri olan Cumhuriyetçilik, halkçılık, devletçilik, inkılâpçılık, laiklik, milliyetçilik gibi ilkelerin esasları tespit edilmiştir.

Soru 5

Cumhuriyet döneminin ilk kadın aktristi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Muhsine Ertuğrul
B
Raşide Rıza
C
Sabiha Gökçen
D
Bedia Muvahhit
E
Süreyya Musa
Açıklama:
İzmir’in düşman işgalinden
kurtuluşu şenliklerine
katılmak için İzmir’de bulunan
Darülbedayi sanatçıları,
Mustafa Kemal’in huzuruna
çıkmış ve Gazi’den ilgi ve
sevgi görmüşlerdir. Bu
ziyaret, Atatürk’ün sanat
etkinliklerinden tiyatroyu
ön plânda ele almasını
ve o güne kadar sahneye
çıkmayan Müslüman Türk
kadınının sahneye çıkmasını
gerçekleştirmiştir. Afife Jale
bu yolda ilk kurban verilirken,
Bedia Muvahhit, Cumhuriyet
döneminin ilk kadın aktristi
olacaktır

Soru 6

Atatürk’ün etkisinde kalınan 1923-1946 yılları, Türk tiyatrosunun saygınlık kazanması ve pek çok eksikliğinin giderilmesi açısından önemlidir. Aşağıdakilerin hangisi bu dönemde açılmamıştır?

Seçenekler

A
Halkevleri tiyatro şubeleri
B
Devlet Konservatuarı
C
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi
D
Köy Enstitüleri
E
Darülbedayi
Açıklama:
Atatürk’ün etkisinde
kalınan 1923-1946 yılları,
Türk tiyatrosunun saygınlık
kazanması ve pek çok
eksikliğinin giderilmesi
açısından önemlidir.
Türk tiyatrosu ancak
Cumhuriyet’ten sonraki on
yıl içinde kuruluş haline
geçebilmiştir. Halkevleri
tiyatro şubelerinin, Devlet
Konservatuarı’nın, Dil ve
Tarih Coğrafya Fakültesi’nin
açılması(1936), Ankara
Konservatuarı Yasası(1940),
Köy Enstitüleri’nin
açılması(1940) tiyatromuz
açısından önemli olmuştur

Soru 7

Atatürk yeni kurduğu cumhuriyet rejiminin yerleşmesi, korunması, inkılâp ve
ilkelerin halka benimsetilmesi, Türk milletinin yüce erdemleri, ülküsü ve değerlerinin yeniden halka tanıtılmasında tiyatrodan yararlanmış ve tiyatro yazarlarına piyesler sipariş etmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu sipariş üzerine yazılmıştır?

Seçenekler

A
Bayönder
B
Bir Ülkü Yolu
C
Kahraman
D
Taş Bebek
E
Tünübük
Açıklama:
Atatürk yeni kurduğu cumhuriyet rejiminin yerleşmesi, korunması, inkılâp ve
ilkelerin halka benimsetilmesi, Türk milletinin yüce erdemleri, ülküsü ve değerlerinin yeniden halka tanıtılmasında tiyatrodan yararlanmış ve tiyatro yazarlarına piyesler sipariş etmiştir. Meselâ Faruk Nafiz’in “Akın, Özyurt ve Kahraman”
piyesleri bu sipariş üzerine yazılmış, hatta Münir Hayri’nin 1932’de kaleme aldığı
Bayönder, Bir Ülkü Yolu ve Taş Bebek; Faruk Nafiz’in Akın, Behçet Kâmil’in
Tünübük adlı tiyatro eserlerinde Atatürk, bazı düzeltmeler yapmış, Abdülhak Hamit Tarhan’ın Hakan (1935) oyununu da okumuş bazı satırların altını çizmiştir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi 1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularından değildir?

Seçenekler

A
Osmanlının övülmesi
B
Savaş yıllarının olayları
C
Eski-yeni kurumların karşılaştırılması
D
Tarih, mitoloji ve masallar
E
Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler
Açıklama:
1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularını şöyle sınıflandırabiliriz:
1. Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler
2. Eski-yeni kurumların karşılaştırılması
3. Tarih, mitoloji ve masalları konu alan eserler
4. Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler
5. Türk’ün yüce karakter özelliklerini işleyen eserler,
6. Osmanlıyı yeren ve eleştiren eserler,
7. Cumhuriyet rejiminin faziletlerini anlatan eserler,
8., Atatürk’ün fikir ve düşüncelerini işleyen eserler,
Kurtuluş Savaşı öncesi, sonrası ve savaş yıllarında görülen savaşa inananlar
ve inanmayanlar arasındaki çekişmeler, Türk tiyatrosunda da yankısını bulmuştur. Ülküme Doğru, Yaman, Tipi, Hürriyet Apartmanı, Yarım Türkler ve Tokat gibi piyeslerde bu inanmayan kişilerin hayatları, sıkışınca ülkeyi terk edişleri
söz konusu edilmiştir. Gün Doğuyor, Mavi Yıldırım adlı oyunlarda, inançsızlar
karşısında, zafere inanan bir görüş, bir inanış vardır. Bir kısım oyunlar da (Bir
Zabitin On Beş Günü, Yaşayan Ölüler), düşmanla işbirliği yaparak milleti soyan
harp zenginlerini, paranın gücünü, ahlâk krizlerini ele almıştır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar ile ilgili doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
1912’de yazdığı Köprülüler oyununun çok beğenilmesi üzerine genelde oyunlarının konularını tarihten alır.
B
Eserlerinin kostüm ve dekoruna çok önem vermiştir.
C
Yazarın sahneye konan tek tiyatro eseri Kadın Erkekleşince’dir
D
Şinasi’nin tiyatroda tuttuğu yolu devam ettiren sanatçılarımızdandır.
E
Hemen hemen bütün oyunları Darülbedayi’de ve İstanbul Şehir Tiyatrolarında oynandı.
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar (1864- 1944)
Oyunlarından çok tiyatro üzerine yaptığı eleştirilerden dolayı onu eleştirmen olarak değerlendirebiliriz. Yazarın sahneye konan tek tiyatro eseri Kadın
Erkekleşince’dir.(1933) 13 Aralık 1932 de Darülbedayi tiyatrosunda oynanmıştır.
Bizdeki tiyatro binalarını ve sahneye konan eserleri yetersiz bulmuş, bu konudaki düşüncelerini bazı romanlarıyla Hazan Bülbülü adlı oyununun önsözünde ve
gazetelerde yazdığı makalelerde açıklamıştır. Yazar tiyatro binalarımızı, oynanan
oyunları beğenmediği gibi uyarlamaları da bizim toplum yapımıza uymadığı için
başarısız bulur. Tiyatro yazarımızın henüz olmadığını, birkaç öykü, makale yazan
kişilerin tiyatro yazmaya heveslendiklerini söyler. Eserlerde kişilerin yazar gibi
değil, rol yaptığı kişi gibi konuşmasının gerektiğine işaret eder. Tiyatro eserinin
toplumun problemlerine değinmesini ister. Kadının çalışmaya başlamasının ev
yaşantısında ortaya çıkardığı sorunları ele alan Kadın Erkekleşince, genç kızların, aileleri tarafından zengin olmak amacı ile kendilerinden çok yaşlı kimselerle
evlendirilmelerinin kötü sonuçlarından birini işleyen Hazan Bülbülü(1916), romantik bir şairin, komşu evin penceresinde gördüğü genç kıza âşık oluşunu ele
alan İstiğrak-ı Seher, 1894 yılında İstanbul’da olan büyük depremden esinlenerek
yazdığı basit bir aşk ve ihanet konusunu ele alan Zelzele, evli bir erkeğin yabancı
bir kadınla kurduğu ilişkinin getirdiği, sonu ayrılmaya varan huzursuzluk ve bu
ayrılık yüzünden kadının çocukları ile beraber çektiği geçim sıkıntısı, erkeği bu davranışından ötürü bekleyen kötü sondan bahseden İki Damla Yaş, başlıca eserleridir. Elimizde bulunan bu oyunlardan başka “Tokuşan Kafalar ve Mesuduz”
adlı iki denemesinin daha olduğu söyleniyorsa da, yayınlanmadığı gibi sahneye
de konmayan bu oyunların yalnızca adları bilinmektedir.

Soru 10

Hüseyin Rahmi Gürpınar tiyatro eleştirileri konusunda aşağıdaki görüşlerden hangisini ifade etmemiştir?

Seçenekler

A
Bizdeki tiyatro binaları ve sahneye konan eserler yetersizdir.
B
Yabancı eserlerden yalnızca adlar Türkçeleştirilerek yapılan uyarlamaları toplumumuzun yapısına uymayışları yönünden başarılı bulmaz.
C
Kahramanlar, mesleğine, kültür seviyesine göre konuşturulmalıdır.
D
Oyunlarda cümleler uzun olmalıdır.
E
Birçok güzel sözleri bir araya toplamakla tiyatro yazılmış olmayacağını vurgular.
Açıklama:
1923-1946 yıllarında başta Reşat Nuri, Hüseyin Rahmi olmak üzere pek çok
sanatçının tiyatro üzerine yazıları, eleştirileri yayınlanmıştır. Tiyatro denemeleri
yanında tiyatro eleştirisi de yapan Gürpınar, Hazan Bülbülü’nün önsözünde ve
gazetelerde yazdığı makalelerde görüşlerini açıklamıştır. Ona göre bizdeki tiyatro
binaları ve sahneye konan eserler yetersizdir. Yabancı eserlerden yalnızca adlar
Türkçeleştirilerek yapılan uyarlamaları da toplumumuzun yapısına uymayışları
yönünden başarılı bulmaz. “Tiyatro Müellifleri” adlı makalesinde, bizde o gün
için tiyatro yazarı olmadığına, birkaç makale ya da hikâye yazanların yazdıkları tiyatro eserlerinin başarısızlığına değinerek tiyatro eserinin nasıl olması gerektiğini
de açıklar. Kahramanlar, mesleğine, kültür seviyesine göre konuşturulmalı, yazara
göre değil, der. Orada rolü olmayan bir belâgat hocasının işi olmadığını, birçok güzel sözleri bir araya toplamakla tiyatro yazılmış olmayacağını vurgular. Oyunlarda cümleler kısa, sevimli, sade, tabiî olmakla beraber konusu merak uyandırmalı, uzun sözlerden kaçınmalı, görüşündedir.

Soru 11

Mustafa Kemâl Atatürk, Cumhuriyet rejiminin yerleşmesi ilke ve inkılaplarının tüm yurda ulaştırılması için hangi sanat dalından yararlanmıştır?

Seçenekler

A
Tiyatro,
B
Sinema,
C
Müzik,
D
Resim,
E
Heykel,
Açıklama:
Tiyatro, bütün dünyada toplumların önemli rejim değişikliğinde kendisinden yardım beklenilen önemli bir sanat olayıdır. Çünkü onun sayesinde halkla kolayca iletişim kurulur, istenilen doğrultuda bir kamuoyu oluşturulur. Atatürk de Cumhuriyet rejiminin yerleşmesi, ilke ve inkılâpların yurdun en ücra köşelerine kadar ulaştırılmasında tiyatro sanatından istifade etmiştir. Bu yüzden de daha Cumhuriyet’in ilk yıllarında bu alanda çalışmalar başlatmıştır. 1926’da Bursa’da tiyatro sanatçısı Raşit Rıza ve Muvahhit Beyleri kabul ederek, onları çok takdir ettiğini, beğendiğini, hizmetlerinin devrim açısından önemli olduğunu bu nedenle de Anadolu’yu baştanbaşa dolaşmalarını istemiştir.
Atatürk yüzyıllardır birbirinden ayrı kalan aydın-halk bütünleşmesinin tiyatro sanatçıları ile sağlanabileceğine inanıyordu. Tiyatronun bir kamu hizmeti olduğu ve kamu eliyle korunması, desteklenmesi görüşündeydi. Tiyatronun halka ve halkın yararına yönelik olmasını, bunun için kamu kesiminin destekleyeceği bir ulusal tiyatro fikrinin doğmasını, devrimlerin ve devletin temel ilkeleri doğrultusunda bir tiyatro anlayışının yerleşmesini ve tiyatro sanatçısına saygı duyulmasını ve onun yetişmesinde kamunun yardımını bekliyordu.

Soru 12

Darülbedayii'nin başında olan Muhsin Ertuğrul Türk tiyatrosuna katkısı olmuş mudur?

Seçenekler

A
Yerli yazarların önünü kapatmıştır,
B
Türk tiyatrosunun temellini atmıştır,
C
Oyuncu yetiştirilmesini engellemiştir,
D
Çağdaş oyunları çevirtmemiştir,
E
Sahnelemede güncel anlayışı getirmemiştir,
Açıklama:
Darülbedayi 1927’de Tepebaşı Tiyatrosu’nda temsillerini sürdürmekteydi. İstanbul Şehremini Muhittin Bey, İstanbul Belediyesi’ne bağlı bir kurum olarak Darülbedayi’i para yardımı ve bazı düzenlemeler ile destekleyerek faaliyete geçirdi. 1927’de, Darülbedayii’nin başına sinema ve tiyatro adamımız Muhsin Ertuğrul getirildi. Avrupa’ya giderek değişik alanlarda kendini yetiştiren Muhsin Ertuğrul, yerli yazarları yüreklendirmiş, kadın ve erkek oyuncuların yetişmesini sağlamış, çağdaş oyunları çevirterek Batı ile aynı yıllarda aynı oyunların bizde de oynanmasını sağlamıştır. Sahneleme, oyunculuk ve dekor kullanımında güncel anlayışı yerleştirmeye çalışırken tiyatromuzu yurdun her köşesine yayma teşebbüslerine de girişerek bugünkü Türk tiyatrosunun temellerini atmıştır.

Soru 13

Cumhuriyetin ilk yıllarında toplumun çağdaşlaşmasına hizmet etmek gibi amaçlarla kurulan bir kuruluş var mıdır?

Seçenekler

A
Tarım Kooperatifleri,
B
İşçi Sendikaları,
C
Halk Evleri,
D
İşveren Sendikaları,
E
Sinematek,
Açıklama:
Ulusal bilinci pekiştirmek, toplumun çağdaşlaşmasına hizmet etmek gibi amaçlarla kurulan ve 1932-1952 yılları arasında hizmet veren Halkevleri’nin önemli kollarından olan temsil kolları, şehir ve kasabaların tiyatro ihtiyacını gidermeye çalışmak, gençleri güzel ve serbest konuşmaya alıştırmak, gençlerin fikir, sanat ve dil terbiyelerine yardım etmek, tiyatro artisti olabilecek kabiliyetlerin kendilerini göstermelerine imkân vermek, iyi hatip yetiştirmek üzere plânlanmıştır. Halkevleri tiyatro şubeleri ile amatör gençlik kuruluşları; 1940’da açılan Köy Enstitüleri, tiyatromuzun bütün Anadolu’ya yayılıp sevilmesinde önemli görev üstlenmiş, memlekette tiyatro zevkini yaymaya çalışmışlardır.

Soru 14

İlk örnekleri Tanzimat döneminde verilen tiyatro eserlerimizin belirli bir özelliği var mıdır?

Seçenekler

A
Toplumu eğitmek amacında değillerdir,
B
Estetik kaygı çok yoğundur,
C
Bu eserler nicelik olarak azdır,
D
Bu eserler nitelik açısından başarılı sayılmaz,
E
Bu eserlerin hepsi basılmıştır,
Açıklama:
Tiyatro eserlerimizin ilk örnekleri Tanzimat ile verilmiş olup bu eserlerde amaç, toplumu eğitmek ve öğretmek olduğundan estetik kaygı güdülmemiştir. Meşrutiyet döneminde de tiyatro eserleri nicelik bakımından çok fazla olmakla beraber nitelik açısından başarılı sayılmaz. Bu eserlerden bir kısmı okunmak için yazılırken bir kısmı da çalakalem yazılıp sahnelendiğinden işlenmemiş ve çoğu basılmamış; basılanların da büyük bir kısmı takma adla yazıldığından gerçek yazarları tespit edilememiş, ya da tiyatroya hevesli kişiler tarafından yazıldığından bunlar tanınmamıştır.

Soru 15

1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinden aşağıdaki seçeneklerden hangisi ''Eski-Yeni kurumları'' karşılaştırarak yeni kurumları yüceltmiştir?

Seçenekler

A
Yaman,
B
Gün Doğuyor,
C
Yaşayan Ölüler,
D
Gavur İmam,
E
Şeriatçası,
Açıklama:
Eski-yeni kurumların karşılaştırılarak yeni kurumları yüceltme arzusundan
doğan bu eserlerin bazıları şunlardır:
Musahipzâde Celâl- Pazartesi Perşembe, Bir Kavuk Devrildi, Reşat Nuri Hülleci, Ertuğrul Şevket Şeriatçası
1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularını şöyle sınıflandırabiliriz:
1. Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler,
2. Eski-yeni kurumların karşılaştırılması,
3. Tarih, mitoloji ve masalları konu alan eserler,
4. Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler,
5. Türk’ün yüce karakter özelliklerini işleyen eserler,
6. Osmanlıyı yeren ve eleştiren eserler,
7. Cumhuriyet rejiminin faziletlerini anlatan eserler,
8. Atatürk’ün fikir ve düşüncelerini işleyen eserler,

Soru 16

'' Batılı değerlerin yeni bir toplum ve kültür yaratmadaki önemi vurgulanmış, onların yanlış anlaşılması sonucu görülen ahlaki yozlaşmada yerilmiştir''. Bu görüşü yansıtan yazarlarımız var mıdır?

Seçenekler

A
Yakup Kadri, Reşat Nuri,
B
Yaşar Nabi, Faruk Nafiz,
C
Nihat Sami, Bürkün Cahit,
D
Celal Edip, Peyami Safa,
E
Behçet Kemal, Münir Hayri,
Açıklama:
Cumhuriyet’in bu ilk yıllarında Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler de tiyatro eserlerine konu edilmiştir. Batı uygarlığı, çağdaş uygarlığı yakalamayı arzu eden yönetimlerin temel amacı olmuştur. Onunla eski devirlerin her türlü kalıntısı yok edilecek ve yeni bir sisteme geçilecektir. Toplumumuzda arzu edilen değişiklikler için Batı kültürüne yaklaşmak zorunlu görülmüştür. Musahipzade, Yakup Kadri, Reşat Nuri, Cevdet Kudret gibi yazarlarımızın eserlerinde bu konuların detaylı biçimde ele alındığı görülmektedir. Geleneksel değerlerimiz bu yazarlarımızın eserlerinde toplumsal gelişmenin önünde engel gibi gösterilerek eleştirilmiş, Batılı değerlerin yeni bir toplum ve kültür yaratmadaki önemi vurgulanmış, onların yanlış anlaşılması sonucu görülen ahlâkî yozlaşma da yerilmiştir. 1940’lı yıllara gelindiğinde de ülkemizdeki toplumsal, siyasî değişimler ışığında Batılılaşma sorunu üzerinde uzun uzun durulmuştur. Bu konular üzerinde daha sonraki dönemlerde de durulacağı görülecektir. Bu eserlerin bir kısmı, Batılılaşmanın aile üzerindeki etkisini ele alırken bir kısmı ahlâkî açıdan sorunlara eğilmiş, bir kısmı Batılılaşmanın aydınlar üzerindeki etkisini ele almıştır. Cevat Fehmi, Batılılaşmayı geleneksel değerlerimiz ve yaşam biçimimiz bakımından tehdit edici görmüştür.

Soru 17

Oyunlarından çok tiyatro üzerine yaptığı eleştirilerden dolayı eleştirmen olarak değerlendirilen yazar kimdir?

Seçenekler

A
Musahipzade Celâl,
B
Hüseyin Rahmi Gürpınar,
C
İsmail Hakkı Baltacı,
D
Vedat Nedim Tör,
E
Faruk Nafiz Çamlıbel,
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar; Oyunlarından çok tiyatro üzerine yaptığı eleştirilerden dolayı onu eleştirmen olarak değerlendirebiliriz. Yazarın sahneye konan tek tiyatro eseri Kadın Erkekleşince’dir.(1933) 13 Aralık 1932 de Darülbedayi tiyatrosunda oynanmıştır. Bizdeki tiyatro binalarını ve sahneye konan eserleri yetersiz bulmuş, bu konudaki düşüncelerini bazı romanlarıyla Hazan Bülbülü adlı oyununun önsözünde ve gazetelerde yazdığı makalelerde açıklamıştır. Yazar tiyatro binalarımızı, oynanan oyunları beğenmediği gibi uyarlamaları da bizim toplum yapımıza uymadığı için başarısız bulur. Tiyatro yazarımızın henüz olmadığını, birkaç öykü, makale yazan kişilerin tiyatro yazmaya heveslendiklerini söyler. Eserlerde kişilerin yazar gibi değil, rol yaptığı kişi gibi konuşmasının gerektiğine işaret eder. Tiyatro eserinin toplumun problemlerine değinmesini ister.

Soru 18

Şinasi'nin tiyatroda tuttuğu yolu devam ettiren oyun yazarımız kimdir?

Seçenekler

A
Nahit Sıtkı Örik,
B
Nazım Hikmet,
C
Musahipzade Celâl,
D
Vedat Nedim Tör,
E
Necip Fazıl Kısakürek,
Açıklama:
Musahipzade Celâl; Meşrutiyet Dönemi’nin önemli oyun yazarlarından olup Cumhuriyet Devrinde oyun yazarlığını başarıyla sürdürmüştür. Şinasi’nin tiyatroda tuttuğu yolu devam ettiren sanatçılarımızdandır. Osmanlı’nın yaşamı, kurumları, bazı inanç ve geleneklerini gülünçleştirerek anlattığı komedileri bazı eleştirmenlerce olumsuz eleştirilere neden olmuş, devrin hatırı için geçmişe küfrettiği öne sürülmüştür. Musahipzade Celâl, 1912’de yazdığı Köprülüler oyununun çok beğenilmesi üzerine genelde oyunlarının konularını tarihten alır. Eserlerinin kostüm ve dekoruna çok önem vermiştir. Hemen hemen bütün oyunları Darülbedayi’de ve İstanbul Şehir Tiyatrolarında oynandı. Bazıları filme alındı. Bazıları da1936’da iki ciltte toplanarak yayınlanmıştır.

Soru 19

Hayatında özellikle tiyatroya ve tiyatro yazmaya yer ayıran sanatçı kimdir?

Seçenekler

A
Nazım Hikmet,
B
Necip Fazıl Kısakürek,
C
Muhsin Ertuğrul,
D
İsmail Hakkı Baltacıoğlu,
E
Münir Hayri Egeli,
Açıklama:
İsmail Hakkı Baltacıoğlu; Hayatında özellikle tiyatroya ve tiyatro yazmaya yer ayırmış bir kişidir. Baltacıoğlu hem eğitim, hem de okullarda tiyatro eğitimi konusunda son derece özgün, orijinal ve hâlâ önemini koruyan, zamanı içinde çok yeni ve çok öncü sayılabilecek görüşler üretmiştir. Oyunlarında fanteziye yer verir. Ona göre tiyatro toplum ruhunu içinde taşır, yaşamakta olan değerleri dile getirir. Oyunlarında konuşmalar çok canlı ve oyunları güldürüye yakındır. Soyutlamalara yer verdiği oyunlarında oyun kişileri gerçekçi ve tek yönlüdür.

Soru 20

Konularına mistik açıdan yaklaşan, görünenin ardındaki görünmeyen gerçeklere yaklaşmak isteyen yazar kimdir?

Seçenekler

A
Musahipzade Celîl,
B
Muhsin Ertuğrul,
C
Nahit Sırrı Örik,
D
Hüseyin Rahmi Gürpınar,
E
Necip Fazıl Kısakürek,
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek; Konularına mistik açıdan yaklaşan yazar, görünenin ardındaki görünmeyen gerçeklere yaklaşmak ister. İrsiyet ve çevrenin insan üzerindeki etkisini her eserinde gösterir. Serimsiz oyunları bir aksiyonla başlar. Olacakları önceden sezdiren yazarın eserlerinde olacakların şekli sırdır. Yazar oyunlarında insanların ruhsal bunalımlarının nedenleri üzerinde durur. Bu insanlar topluma yabancı, uyumsuz kişilerdir.
Tiyatro eserleri, dönemin tiyatrolarında aylarca kapalı gişe sahnelenmiştir. Bir Adam Yaratmak, Türk tiyatrosunun en güçlü oyunlarından kabul edilmektedir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet'in ilanından sonra Atatürk'ün kabul ettiği kanunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
İsviçre Medeni Kanunu
B
İtalyan Ceza Kanunu
C
İsviçre Ticaret Kanunu
D
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu
E
Çiftçiyi ve Köylüyü Topraklandırma Kanunu
Açıklama:
Çiftçiyi ve Köylüyü Topraklandırma Kanunu 1945 yılında kabul edilmiştir. Bu kanun Atatürk'ün ölümünden sonra kabul edilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Atatürk'ün 1936 yılında kurmuş olduğu okuldur?

Seçenekler

A
Ankara Yüksek Ziraat Mektebi
B
Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi
C
İstanbul Teknik Üniversitesi
D
Hacettepe Üniversitesi
E
İstanbul Üniversitesi
Açıklama:
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi(9 Ocak 1936) kuruldu. Doğru cevap B'dir.

Soru 23

İstanbul Yüksek Mühendis Okulu 1944 yılında aşağıdakilerden hangisine dönüştürülmüştür?

Seçenekler

A
Hacettepe Üniversitesi
B
Ankara Üniversitesi
C
İstanbul Teknik Üniversitesi
D
Marmara Üniversitesi
E
Anadolu Üniversitesi
Açıklama:
1944’te İstanbul Yüksek Mühendis Okulu, İstanbul Teknik Üniversitesi’ne dönüştürüldü. Doğru cevap C'dir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi'nin ilk kadın aktrisidir?

Seçenekler

A
Yıldız Kenter
B
Ayla Algan
C
Tomris İncer
D
Bedia Muhavvit
E
Çolpan İlhan
Açıklama:
İzmir’in düşman işgalinden kurtuluşu şenliklerine katılmak için İzmir’de bulunan Darülbedayi sanatçıları, Mustafa Kemal’in huzuruna çıkmış ve Gazi’den ilgi ve sevgi görmüşlerdir. Bu ziyaret, Atatürk’ün sanat etkinliklerinden tiyatroyu ön plânda ele almasını ve o güne kadar sahneye çıkmayan Müslüman Türk kadınının sahneye çıkmasını gerçekleştirmiştir. Afife Jale bu yolda ilk kurban verilirken, Bedia Muvahhit, Cumhuriyet döneminin ilk kadın aktristi olacaktır. Doğru cevap D'dir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 1934 yılından sonra Darülbedayi'nin değiştirilmiş adıdır?

Seçenekler

A
İstanbul Şehir Tiyatrosu
B
Ankara Devlet Tiyatrosu
C
Asmalı Sahne
D
Çevre Tiyatrosu
E
Tiyatro Karakutu
Açıklama:
Darülbedayi adı, 1934’ten sonra İstanbul Şehir Tiyatrosu olarak değiştirilir. Doğru cevap A'dır.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Bedia Muhavvit'in 31 Mart 1923'te Mustafa Kemal'in huzurunda oynamış olduğu İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci'nin uyarlamasıdır?

Seçenekler

A
Ceza Kanunu
B
Hakan
C
Çoban
D
Bayönder
E
Taş Bebek
Açıklama:
Darülbedayi sanatçıları 31 Temmuz 1923’de Mustafa Kemal’in huzurunda oynadıkları İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci’nin Ceza Kanunu uyarlamasında, Bedia Muvahhit de sahneye çıkar ve böylece Türk kadını sahnede yerini almış olur. Doğru cevap A'dır.

Soru 27

  1. Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler
  2. Eski-yeni kurumların karşılaştırılması
  3. Tarih, mitoloji ve masalları konu alan eserler
  4. Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler
Yukarıdakilerden hangileri 1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konuları arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
I-II
B
I-II-III-IV
C
III-IV
D
II-III-IV
E
I-IV
Açıklama:
1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularını şöyle sınıflandırabiliriz: 1. Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler 2. Eski-yeni kurumların karşılaştırılması 3. Tarih, mitoloji ve masalları konu alan eserler 4. Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler 5. Türk’ün yüce karakter özelliklerini işleyen eserler, 6. Osmanlıyı yeren ve eleştiren eserler, 7. Cumhuriyet rejiminin faziletlerini anlatan eserler, 8. Atatürk’ün fikir ve düşüncelerini işleyen eserler. Doğru cevap B'dir.

Soru 28

Aşağıdaki tiyatro oyunlarından hangisi mitolojiden yararlanmıştır?

Seçenekler

A
Mavi Yıldırım
B
Kahraman
C
Güzel Helena
D
Sönmeyen Ateş
E
Kızıl Çağlayan
Açıklama:
Kahraman, İstiklâl, Mavi Yıldırım, Sönmeyen Ateş, Kızıl Çağlayan, Gün Doğuyor ve Devrim Yolcuları’nda Atatürk ön plândadır. Bazı yazarlarımız eserlerinde mitolojiden ve masallardan da yararlanmıştır. Selahattin Batu’nun Güzel Helena, Oğuzata, Kerem ile Aslı adlı oyunlar gibi. Doğru cevap C'dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Nazım Hikmet'in oyunlarından biridir?

Seçenekler

A
İvan İvanoviç Var mıydı Yok muydu?
B
Bir Demette Beş Çiçek
C
İlk Göz Ağrısı
D
Yangın
E
Belki Bir Gün
Açıklama:
İvan İvanoviç var Mıydı Yok Muydu eseri Nazım Hikmet'in eseridir. Diğer eserler Faruk Nafiz Çamlıbel'indir. Doğru cevap A'dır.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Halkevleri'ndeki tiyatrolar için geçerli kurallardan biri değildir?

Seçenekler

A
Birden fazla tiyatro grubu bulunabilecek
B
Kadın karakterler kadınlar ve erkekler tarafından oynanabilecek
C
Karagöz ve kukla sanatlarına yer verilecek
D
Konular Türk toplumundaki çağdaş yaşamı destekleyecek
E
Konular devrimler ışığında ulusal sorunları işleyecek
Açıklama:
Dokuz şubeden oluşan Halkevleri’ndeki temsil şubesinde birden fazla tiyatro grubu bulunabilecek, kadın rolleri asla erkekler tarafından oynanamayacaktı. Yine talimatnameye göre, bize özgü Karagöz ve kukla sanatlarımıza da yer verilecekti. Halkevleri’nde oynanacak eserlerin konuları da belliydi. Bu eserler, yeni Türk toplumundaki çağdaş yaşamı destekleyecek, ulusal duyguları doyuracak, devrimler ışığında ulusal sorunları işleyecek, çağdaş doğrultudaki değişimler ve ilerlemeleri destekleyecek, her sınıfa seslenebilecek ve eğitici olacaktı. Doğru cevap B'dir.

Soru 31

1923’lerde sahne sanatlarıyla ilgili tek kurum olan Darülbedayi, 1934’ten sonra hangi isimle değiştirilmiştir?

Seçenekler

A
İstanbul Şehir Tiyatrosu
B
Temsil Akademisi
C
Devlet Konservatuvarı
D
Tiyatro Meslek Mektebi
E
Tatbikat Sahnesi
Açıklama:
1923 yılında sahne sanatlarıyla ilgili olan tek kurum, İstanbul Belediyesine bağlı Darülbedayi vardı. Darülbedayi adı, 1934’ten sonra İstanbul Şehir Tiyatrosu olarak değiştirilir.

Soru 32

1934’de Türk-İran kardeşliğini, dostluğunu vurgulayan, Ahmet Adnan Saygun tarafından bestelenmiş opera aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gül ve Gönül
B
Öz Soy
C
Üç Saat
D
Bir Ölü Evi
E
Büyük İkramiye
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk tiyatrosunun ilk dramaturgu olarak Atatürk gösterilmektedir. Öz Soy operasının librettosu İçin Münir Hayri Egeli’yi görevlendirmiş ve operanın konusunu kendisi vermiştir. Türk-İran kardeşliğini, dostluğunu vurgulayan bu opera, Ahmet Adnan Saygun tarafından bestelenmiş ve İran Şahı Rıza Pehlevi’nin Ankara’yı ziyareti sırasında (Haziran 1934) Ankara Halkevi’nde sahneye konulmuştur.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi 1923-1946 döneminde yazılan, düşmanla işbirliği yaparak milleti soyan harp zenginlerini, paranın gücünü, ahlâk krizlerini ele almış olan tiyatro eserlerinden biridir?

Seçenekler

A
Ülküme Doğru
B
Yaman
C
Bir Zabitin On Beş Günü
D
Tipi
E
Yarım Türkler
Açıklama:
Ülküme Doğru, Yaman, Tipi, Hürriyet Apartmanı, Yarım Türkler ve Tokat gibi piyeslerde bu inanmayan kişilerin hayatları, sıkışınca ülkeyi terk edişleri söz konusu edilmiştir. Bir kısım oyunlar da (Bir Zabitin On Beş Günü, Yaşayan Ölüler), düşmanla işbirliği yaparak milleti soyan harp zenginlerini, paranın gücünü, ahlâk krizlerini ele almıştır.

Soru 34

Kurtuluş Savaşı’nda halkın gösterdiği fedakârlık, kahramanlık, tutucu kesime karşı verilen mücadele, savaşı konu alan eserlerden “Gün Doğarken”in yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Behçet Kemal Çağlar
B
Faruk Nafiz Çamlıbel
C
Halit Fahri Ozansoy
D
Peyami Safa
E
Nihat Sami Banarlı
Açıklama:
Kurtuluş Savaşı’nda halkın gösterdiği fedakârlık, kahramanlık, tutucu kesime karşı verilen mücadele, savaşı konu alan eserlerde ağırlıklı olarak yer alır. Nihat Sami-Kızıl Çağlayan, Bürkün Cahit-Gavur İmam, Celal Edip-Uzun Mehmet, Faruk Nafiz-Kahraman, Peyami Safa-Gün Doğarken vb.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi 1923-1946 yıllarında yazılmış, Osmanlı’yı yerip eleştiren, imparatorluğu çöküşe götüren nedenleri eleştirel bir şekilde gözler önüne seren eserlerden biridir?

Seçenekler

A
Tohum
B
Mete
C
Yayla Kartalı
D
Yazılan Bozulmaz
E
Bir Kavuk Devrildi
Açıklama:
Bu dönemde yazılan eserlerin bir kısmında da Osmanlı yerilip eleştirilmiştir. Musahipzade Celâl, Osmanlı İmparatorluğunun 17. ve 18. yüzyıllardaki durumunu verirken, imparatorluğu çöküşe götüren nedenleri eleştirel bir şekilde gözler önüne sermiştir. Balaban Ağa, Pazartesi Perşembe, Aynaroz Kadısı, İstanbul Efendisi, Bir Kavuk Devrildi, Mum Söndü, Gül ve Gönül vb. eserleri bu türdendir.

Soru 36

İrsiyet ve çevrenin insan üzerindeki etkisini her eserinde gösteren, insanların ruhsal bunalımlarının nedenleri üzerinde duran oyun yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Nazım Hikmet
C
Faruk Nafiz Çamlıbel
D
Vedat Nedim Tör
E
Nahit Sırrı Örik
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek (1904-1983): Konularına mistik açıdan yaklaşan yazar, görünenin ardındaki görünmeyen gerçeklere yaklaşmak ister. İrsiyet ve çevrenin insan üzerindeki etkisini her eserinde gösterir. Serimsiz oyunları bir aksiyonla başlar. Olacakları önceden sezdiren yazarın eserlerinde olacakların şekli sırdır. Yazar oyunlarında insanların ruhsal bunalımlarının nedenleri üzerinde durur. Bu insanlar topluma yabancı, uyumsuz kişilerdir.

Soru 37

Geleneksel seyirlik oyunlarımız üzerine araştırmalar yapan, üç ciltlik Karagöz, iki ciltlik Ortaoyunu üzerine yazılmış eserleri bulunan oyun yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Münir Hayri Egeli
B
Cevdet Kudret
C
Nahit Sırrı Örik
D
Vedat Nedim Tör
E
İsmail Hakkı Baltacıoğlu
Açıklama:
Cevdet Kudret (1907-1992): Tersine Akan Nehir (1929), Rüya İçinde Rüya (1930), Kurtlar (1933) adlı oyun-ları Darülbedayi’de sahnelenmiştir. Danyal ve Sara adlı oyunu Varlık Dergisi’nde (1938), Yaşayan Ölüler adlı oyunu Ağaç Dergisi’nde (1936) tefrika edilmiştir. Geleneksel seyirlik oyunlarımız üzerine araştırmalar yapan yazarın üç ciltlik Karagöz (1968, 1969), iki ciltlik Ortaoyunu (1973, 1975) üzerine yazılmış eserleri de vardır.

Soru 38

Cumhuriyet devri oyun yazarlarından, sahneye konan tek tiyatro eseri “Kadın Erkekleşince” aşağıdaki hangi oyun yazarımıza aittir?

Seçenekler

A
Musahipzade Celâl
B
Vedat Nedim Tör
C
Hüseyin Rahmi Gürpınar
D
İsmail Hakkı Baltacıoğlu
E
Nahit Sırrı Örik
Açıklama:
Oyunlarından çok tiyatro üzerine yaptığı eleştirilerden dolayı onu eleştir-men olarak değerlendirebiliriz. Yazarın sahneye konan tek tiyatro eseri KadınErkekleşince’dir.(1933) 13 Aralık 1932 de Darülbedayi tiyatrosunda oynanmıştır.

Soru 39

Devlet Konservatuvarında 1941-1947 yıllarında sahnelenen tek yerli oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Danyal ve Sara
B
Yaşayan Ölüler
C
Rüya İçinde Rüya
D
Yazılan Bozulmaz
E
Tersine Akan Nehir
Açıklama:
Devlet Konservatuarında 1941-1947 yıllarında sahnelenen tek yerli oyun, A. Kutsi Tecer’in “Yazılan Bozulmaz” adlı oyunu olup, diğerleri yabancıdır.

Soru 40

1945’te yazdığı bir makalesinde “Bir memleketin tiyatrosu, tiyatro edebiyatı vardır diye övünmeye hak kazanması için müellif şarttır. Hazindir ki orijinal piyes yazan profesyonel müellif yoktur” diyen aydınımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Reşat Nuri
B
Kutsi Tecer
C
Fehmi Başkut
D
Cevdet Kudret
E
Hüseyin Rahmi
Açıklama:
Devlet Tiyatrolarının, yerli ya-zarları teşvik etme, tiyatro edebiyatımızı zenginleştirme görevini çok uzun yıllar yerine getirmediği görülecektir. Reşat Nuri 1945’te yazdığı bir makalesinde şöyle der: “Bir memleketin tiyatrosu, tiyatro edebiyatı vardır.’ diye övünmeye hak kazanması için müellif şarttır. Hazindir ki orijinal piyes yazan profesyonel müellif yoktur.” Bu konuda pek çok yazarın tiyatromuza eleştirileri olmuştur.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal Atatürk'ün eğitim öğretime alanında yaptığı devrimlerin dışında kalmaktadır?

Seçenekler

A
Yeni harf inkılâbı
B
Tevhidi Tedrisat Kanunu
C
Karma eğitim
D
İlkokulların mecburi ve parasız olması
E
Şapka inkılâbı
Açıklama:
Sosyal alanda yapılan başlıca inkılâplar ise şapka inkılâbı ve kılık kıyafet değişimi, tekke ve zaviyelerin kapatılması, milletlerarası takvim ve yeni rakamların kabulü ve ölçülerde değişiklik, soyadı kanununun kabulü ve eski unvanların kaldırılması, millî bayramlar ve tatil günlerinin kabulü vb. Yine Cumhuriyetin temel ilkeleri olan Cumhuriyetçilik, halkçılık, devletçilik, inkılâpçılık, laiklik, milliyetçilik gibi ilkelerin esasları tespit edilmiştir.

Soru 42

Temsil Akademisi, konservatuarın tiyatro bölümü olarak kurulması için Almanya’dan Carl Ebert Türkiye'ye davet edilir. Ebert'e göre aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Türk tiyatrosunun başlıca sorunları arasında sayılmaktadır?
I. Klasik bir sahne edebiyatı yoktur
II. Ciddi ve sürekli bir aktör sınıfı yoktur.
III. Özel ve gezici tiyatrolar etkin bir varlık gösterememektedir.

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I-III
C
I-II-III
D
Yalnız I
E
I-II
Açıklama:
Verilen ifadelerinin tamamı Ebert için doğrudur.

Soru 43

Mustafa Kemal Atatürk’ün 1930’da Ankara’da bulunan Darülbedayi sanatçılarına hitaben yaptığı konuşmadaki şu sözleri meşhurdur: “Efendiler hepiniz mebus olabilirsiniz, vekil olabilirsiniz hatta reisicumhur olabilirsiniz, fakat sanatkâr olamazsınız. Hayatını büyük bir sanata vakfeden bu çocukları sevelim.” Atatürk bu sözü ile ulaşılabilecek en genel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Müslüman kadın oyunculara destek sağlamak
B
Batı medeniyetine yaklaşmak ve çağdaş uygarlıklar seviyesine gelebilmek.
C
Tiyatronun kurumsallaşmasını sağlamak
D
Halk evleri şubelerini açmak
E
Sosyal alanda kimi devrimlerin gerçekleştirilmesi
Açıklama:
Atatürk, Genç Türkiye’nin yeni insanını yetiştirmek üzere, çağdaş bir kültür yaratmaya girişmiştir. Bu kültür, çağdaş uygarlık olacaktır. Çünkü Atatürk’ün Batılılaşma programı, her şeyi ile Avrupalı olmayı hedeflemiştir. Batı’nın yüksek yaşam düzeyine erişmeyi, hatta onu geçmeyi amaç edinen Atatürk döneminde en öncelikli mesele, Batı medeniyetine yaklaşmak, ona benzemekti. Çünkü ona göre medeniyete girmeyi arzu eden her millet Batı’ya yönelmişti. O halde medenileşmek Batı’ya yönelmekle olacaktı. Atatürk’e göre hiçbir uygarlık, tek bir dinin, tek bir ulusun eseri değildi ve egemen uygarlık tekti. Bu da Batı uygarlığıydı.

Soru 44

Cumhuriyet rejiminin yerleşmesi, korunması, inkılâp ve ilkelerin halka benimsetilmesi, Türk milletinin yüce erdemleri, ülküsü ve değerlerinin yeniden halka tanıtılması amacı güden tiyatro eserleri dışında kalmaktadır?

Seçenekler

A
Bayönder, Bir Ülkü Yolu ve Taş Bebek
B
Tünübük
C
Akın, Özyurt ve Kahraman
D
Hakan
E
Bir Ölü Evi
Açıklama:
Atatürk yeni kurduğu cumhuriyet rejiminin yerleşmesi, korunması, inkılâp ve ilkelerin halka benimsetilmesi, Türk milletinin yüce erdemleri, ülküsü ve değerlerinin yeniden halka tanıtılmasında tiyatrodan yararlanmış ve tiyatro yazarlarına piyesler sipariş etmiştir. Meselâ Faruk Nafiz’in “Akın, Özyurt ve Kahraman” piyesleri bu sipariş üzerine yazılmış, hatta Münir Hayri’nin 1932’de kaleme aldığı Bayönder, Bir Ülkü Yolu ve Taş Bebek; Faruk Nafiz’in Akın bu eserlerden bazılarıdır.

Soru 45

Aşağıda verilen sanatçı eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Faruk Nafiz Çamlıbel - Akın
B
Yaşar Nabi Nayır-İnkılâp Çocukları
C
Reşat Nuri Güntekin- İstiklâl
D
Nazım Hikmet- Çoban
E
Peyami Safa: Gün Doğuyor
Açıklama:
Çoban, Behçet Kemal Çağlar'a aittir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangileri 1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularını içermektedir?
I. Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler,
II. Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler,
III. Cumhuriyet rejiminin faziletlerini anlatan eserler,
IV., Atatürk’ün fikir ve düşüncelerini işleyen eserler,

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
I-III
C
I-II-III-IV
D
III-IV
E
I-II
Açıklama:
1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularını şöyle sınıflandırabiliriz:
1. Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler
2. Eski-yeni kurumların karşılaştırılması
3. Tarih, mitoloji ve masalları konu alan eserler
4. Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler
5. Türk’ün yüce karakter özelliklerini işleyen eserler,
6. Osmanlıyı yeren ve eleştiren eserler,
7. Cumhuriyet rejiminin faziletlerini anlatan eserler,
8., Atatürk’ün fikir ve düşüncelerini işleyen eserler,

Soru 47

Kadının çalışmasının konu alındığı tiyatro eserinin adı nedir?

Seçenekler

A
Hazan Bülbülü
B
Kadın Erkekleşince
C
Zelzele
D
İstiğrak-ı Seher
E
Tokuşan Kafalar ve Mesuduz
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar, kadının çalışmaya başlamasının ev yaşantısında ortaya çıkardığı sorunları ele alan Kadın Erkekleşince tiyatro eserini yazmıştır.

Soru 48

Yazar-eser eleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Münir Hayri Egeli-Nam-ı Diğer Parmaksız Salih
B
Faruk Nafiz Çamlıbel-Kahraman
C
Vedat Nedim Tör-Yangın
D
Nazım Hikmet-Yaşayan Ölüler
E
İsmail Hakkı Baltacıoğlu- Alınyazısı
Açıklama:
Atatürk’ü konu alan Kahraman 1933 yılında Faruk Nafiz Çamlıbel tarafından kaleme alınmıştır.

Soru 49

İlk çocuk tiyatro eser sahibi ve adı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Musahipzade Celâl’in Bir Kavuk Devrildi
B
İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci’nin Ceza Kanunu
C
M. Kemal Küçük’ün Çocuklara Tiyatro Dersi
D
Yaşar Nabi Nayır’ın Mete
E
Refik Nuri Bey’in Kördüğüm
Açıklama:
1935-1936 sezonunda Darülbedayi içinde Muhsin Ertuğrul önderliğinde bir
çocuk tiyatrosu kurulur. Çünkü tiyatro sevgisi ve yarının tiyatro adamları ancak
böyle oluşabilecektir. 1 Ekim 1935’te Tepebaşı Tiyatrosu’nda sahneye konan ilk
çocuk oyunu M. Kemal Küçük’ün Çocuklara Tiyatro Dersi adlı oyunudur

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Halkevleri’nin önemli kollarından olan temsil kollarının amaçları arasında sayılabilir?
I. Şehir ve kasabaların tiyatro ihtiyacını gidermeye çalışmak,
II. Gençleri güzel ve serbest konuşmaya alıştırmak,
III. Gençlerin fikir, sanat ve dil terbiyelerine yardım etmek,
IV. Tiyatro artisti olabilecek kabiliyetlerin kendilerini göstermelerine imkân vermek

Seçenekler

A
II-III
B
I-IV
C
I-II
D
I-II-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Ulusal bilinci pekiştirmek, toplumun çağdaşlaşmasına hizmet etmek gibi amaçlarla kurulan ve 1932-1952 yılları arasında hizmet veren Halkevleri’nin önemli kollarından olan temsil kolları, şehir ve kasabaların tiyatro ihtiyacını gidermeye çalışmak, gençleri güzel ve serbest konuşmaya alıştırmak, gençlerin fikir, sanat ve dil terbiyelerine yardım etmek, tiyatro artisti olabilecek kabiliyetlerin kendilerini göstermelerine imkân vermek, iyi hatip yetiştirmek üzere plânlanmıştır.

Soru 51

I. Tevhidi Tedrisat Kanunu
II. Harf İnkılabı
III. İlkokulun mecburi ve parasız olması
IV. Öğretmen okullarının açılması
Yukarıdakilerden hangileri Atatürk döneminde eğitim alanında yapılan çalışmalara örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Atatürk hukuksal düzenlemelerden sonra eğitim ve öğretim meselelerine el attı. Çünkü eğitim bir milletin kalkınmasında en önemli amildi ve Cumhuriyet’i koruyacak ve sürdürecek yeni nesillere ihtiyaç vardı. Eğitim sistemimizi birtakım temel ilkelere oturttu. Tevhidi Tedrisat Kanunu, yeni harf inkılâbı (1 Kasım 1928), karma eğitim, ilkokulların mecburi ve parasız olması, mesleki ve teknik okullarının, öğretmen okullarının açılması, üniversitelerde yasal düzenlemelere gidilmesi gerçekleşti. Ankara Yüksek Ziraat Mektebi (1930), Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi(9 Ocak 1936) kuruldu. Bunu diğer fakülte ve yüksek okullar takip etti. 1944’te İstanbul Yüksek Mühendis Okulu, İstanbul Teknik Üniversitesi’ne dönüştürüldü. Böylece bu dönemde yüksek okulların sayısında artış oldu.

Soru 52

Atatürk Cumhuriyet devriminin halka anlatılmasında tiyatronun hangi özelliğinden yararlanmak istemiştir?

Seçenekler

A
Halkla kolay iletişim kurması
B
Ucuz bir sanat dalı olması
C
Çok sayıda eser bulundurması
D
Tek bir merkezde oynanması
E
Müzikle ilişkili olması
Açıklama:
Tiyatro, bütün dünyada toplumların önemli rejim değişikliğinde kendisinden yardım beklenilen önemli bir sanat olayıdır. Çünkü onun sayesinde halkla kolayca iletişim kurulur, istenilen doğrultuda bir kamuoyu oluşturulur. Atatürk de Cumhuriyet rejiminin yerleşmesi, ilke ve inkılâpların yurdun en ücra köşelerine kadar ulaştırılmasında tiyatro sanatından istifade etmiştir. Bu yüzden de daha Cumhuriyet’in ilk yıllarında bu alanda çalışmalar başlatmıştır. 1926’da Bursa’da tiyatro sanatçısı Raşit Rıza ve Muvahhit Beyleri kabul ederek, onları çok takdir ettiğini, beğendiğini, hizmetlerinin devrim açısından önemli olduğunu bu nedenle de Anadolu’yu baştanbaşa dolaşmalarını istemiştir.

Soru 53

1927’de, Darülbedayi’nin başına getirilerek çağdaş oyunları çevirtip Batı ile aynı yıllarda aynı oyunların bizde de oynanmasını sağlayan sinema ve tiyatro adamımız kimdir?

Seçenekler

A
Süreyya Bey
B
Muhsin Ertuğrul
C
Raşit Ziya
D
Muvahhit Bey
E
Suphi Sadık Bey
Açıklama:
1927’de, Darülbedayii’nin başına sinema ve tiyatro adamımız Muhsin Ertuğrul getirildi. Avrupa’ya giderek değişik alanlarda kendini yetiştiren Muhsin Ertuğrul, yerli yazarları yüreklendirmiş, kadın ve erkek oyuncuların yetişmesini sağlamış, çağdaş oyunları çevirterek Batı ile aynı yıllarda aynı oyunların bizde de oynanmasını sağlamıştır. Sahneleme, oyunculuk ve dekor kullanımında güncel anlayışı yerleştirmeye çalışırken tiyatromuzu yurdun her köşesine yayma teşebbüslerine de girişerek bugünkü Türk tiyatrosunun temellerini atmıştır.

Soru 54

1931’de İstanbul Şehir Tiyatroları bünyesinde açılarak iki yıl sonra ilk mezunlarını verdikten sonra ödeneksizlikten kapanan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Temsil Akademisi
B
Darülbedayi
C
Darülelhan
D
Tiyatro Meslek Mektebi
E
Tepebaşı Tiyatrosu
Açıklama:
Tiyatro, halk terbiyesinde önemli bir okul olarak düşünüldüğünden 1931’de İstanbul Şehir Tiyatroları’nda Tiyatro Meslek Mektebi açılır. İki yıl sürecek bu okula iki bayan üç erkek öğrenci alınır. İki yıl sonra ilk mezunlarını verdikten sonra okul ödeneksizlikten 1933’te kapanır.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Kurtuluş Savaşı’nda halkın gösterdiği fedakârlık, kahramanlık, tutucu kesime karşı verilen mücadele, savaşı konu alan Peyami Safa eseridir?

Seçenekler

A
Kızıl Çağlayan
B
Gavur İmam
C
Gün Doğarken
D
Uzun Mehmet
E
Kahraman
Açıklama:
Kurtuluş Savaşı’nda halkın gösterdiği fedakârlık, kahramanlık, tutucu kesime karşı verilen mücadele, savaşı konu alan eserlerde ağırlıklı olarak yer alır. Nihat Sami-Kızıl Çağlayan, Bürkün Cahit-Gavur İmam, Celal Edip-Uzun Mehmet, Faruk Nafiz-Kahraman, Peyami Safa-Gün Doğarken.

Soru 56

Atatürk devrimlerinin benimsenmesini gerçekleştirmek, Cumhuriyet’in kültür atılımını yapmak, halk arasında kültür ve düşünce birliğini sağlamak, kır-kent ve köylü-aydın ikiliğini ortadan kaldırmak amacıyla kurulan ve 1931-1952 yılları arasında hizmet veren kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Köy Enstitüleri
B
Halkevleri Temsil Şubeleri
C
Konservatuar
D
Darülbedayi
E
İstanbul Şehir Tiyatrosu
Açıklama:
Atatürk döneminde başlangıçta tiyatro çalışmalarının merkezi Türk Ocakları iken daha sonra Halkevleri’nin kurulmasıyla oyunlar bu merkezlerde oynanmıştır. Atatürk devrimlerinin benimsenmesini gerçekleştirmek, Cumhuriyet’in kültür atılımını yapmak, halk arasında kültür ve düşünce birliğini sağlamak, kır-kent ve köylü-aydın ikiliğini ortadan kaldırmak amacıyla kurulan ve 1931-1952 yılları arasında hizmet veren Halkevleri Temsil Şubeleri ile amatör gençlik kuruluşları, memlekette tiyatro zevkini yaymaya çalışmışlardır.

Soru 57

1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konuları sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi dışarda kalır?

Seçenekler

A
Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler
B
Osmanlıyı yücelten eserler
C
Cumhuriyet rejiminin faziletlerini anlatan eserler
D
Türk’ün yüce karakter özelliklerini işleyen eserler
E
Atatürk’ün fikir ve düşüncelerini işleyen eserler
Açıklama:
1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularını şöyle sınıflandırabiliriz: 1. Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler 2. Eski-yeni kurumların karşılaştırılması 3. Tarih, mitoloji ve masalları konu alan eserler 4. Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler 5. Türk’ün yüce karakter özelliklerini işleyen eserler, 6. Osmanlıyı yeren ve eleştiren eserler, 7. Cumhuriyet rejiminin faziletlerini anlatan eserler, 8., Atatürk’ün fikir ve düşüncelerini işleyen eserler.

Soru 58

Genç kızların, aileleri tarafından zengin olmak amacı ile kendilerinden çok yaşlı kimselerle evlendirilmelerinin kötü sonuçlarından birini işleyen Hazan Bülbülü(1916) adlı eserin sahibi yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hüseyin Rahmi Gürpınar
B
Nazım Hikmet
C
Musahipzade Celal
D
İsmail Hakkı Baltacıoğlu
E
Nahit Sırrı Örik
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar tiyatro eserinin toplumun problemlerine değinmesini ister. Kadının çalışmaya başlamasının ev yaşantısında ortaya çıkardığı sorunları ele alan Kadın Erkekleşince, genç kızların, aileleri tarafından zengin olmak amacı ile kendilerinden çok yaşlı kimselerle evlendirilmelerinin kötü sonuçlarından birini işleyen Hazan Bülbülü(1916), romantik bir şairin, komşu evin penceresinde gördüğü genç kıza âşık oluşunu ele alan İstiğrak-ı Seher, 1894 yılında İstanbul’da olan büyük depremden esinlenerek yazdığı basit bir aşk ve ihanet konusunu ele alan Zelzele, evli bir erkeğin yabancı bir kadınla kurduğu ilişkinin getirdiği, sonu ayrılmaya varan huzursuzluk ve bu ayrılık yüzünden kadının çocukları ile beraber çektiği geçim sıkıntısı, erkeği bu davranışından ötürü bekleyen kötü sondan bahseden İki Damla Yaş, başlıca eserleridir.

Soru 59

Devlet Konservatuarında 1941-1947 yıllarında sahnelenen tek yerli oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kadınlar Arasında
B
Köşebaşı
C
Paydos
D
Yazılan Bozulmaz
E
Alın Yazısı
Açıklama:
Devlet Konservatuarında 1941-1947 yıllarında sahnelenen tek yerli oyun, A. Kutsi Tecer’in “Yazılan Bozulmaz” adlı oyunu olup, diğerleri yabancıdır. Devlet Tiyatrosu’nun kuruluş tarihi 1949’a kadar geçen iki yılda yerli oyun olarak sadece O. Rıfat’ın Kadınlar Arasında, A. Kutsi Tecer’in Köşebaşı, C. Fehmi Başkut’un Paydos adlı piyesleri sahnelenmiştir.

Soru 60

Türk tiyatrosunun en güçlü oyunlarından kabul edilen "Bir Adam Yaratmak" adlı eser kime aittir?

Seçenekler

A
Nazım Hikmet
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Münir Hayri Egeli
D
Cevdet Kudret
E
Faruk Nafiz Çamlıbel
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek'in Bir Adam Yaratmak eseri Türk tiyatrosunun en güçlü oyunlarından kabul edilmektedir. Konularına mistik açıdan yaklaşan yazar, görünenin ardındaki görünmeyen gerçeklere yaklaşmak ister. İrsiyet ve çevrenin insan üzerindeki etkisini her eserinde gösterir.

Soru 61

Gümrü Barış Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

Seçenekler

A
3 Aralık 1920
B
3 Aralık 1921
C
3 Aralık 1922
D
3 Aralık 1923
E
3 Aralık 1924
Açıklama:
Türk ordusunun başarılı hareketi sonunda önce Ermenilerle 3 Aralık 1920’de Gümrü Barış Antlaşması imzalanır. Doğru cevap A'dır.

Soru 62

Tarafsızlık ve Uzlaşma Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

Seçenekler

A
30 Mayıs 1926
B
30 Mayıs 1927
C
30 Mayıs 1928
D
30 Mayıs 1929
E
30 Mayıs 1930
Açıklama:
Türkiye-İtalya arasında Lozan’dan sonra siyasî münasebetler 1928’e kadar iyi değildir. Çünkü Mussolini, Roma İmparatorluğu’nu canlandırmak için sömürgecilik ve yayılma politikasına bir canlılık vermeye çalışmakta ve bu da Türkiye’de endişelere neden olmaktaydı. Sonunda 30 Mayıs 1928’de bir Tarafsızlık ve Uzlaşma Antlaşması imzalandı. Doğru cevap C'dir.

Soru 63

Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne hangi yılda üye olmuştur?

Seçenekler

A
1929
B
1930
C
1931
D
1932
E
1933
Açıklama:
Türkiye’nin milletlerarası işbirliğine ve kolektif barış faaliyetlerine katılmasında Sovyetler önemli bir rol oynar. 1932’de Türkiye, Milletler Cemiyeti’ne üye olur. Doğru cevap D'dir.

Soru 64

Atatürk Türk Dili Tetkik Cemiyeti'ni hangi tarihte kurdurmuştur?

Seçenekler

A
12 Temmuz 1931
B
12 Temmuz 1932
C
12 Temmuz 1933
D
12 Temmuz 1934
E
12 Temmuz 1935
Açıklama:
Türk dilinin layık olduğu yere ulaşabilmesi için de 12 Temmuz 1932’de Türk Dili Tetkik Cemiyeti’ni kurduran Atatürk, Türk dilinin bütün meselelerinin ele alınmasını istedi. Derleme çalışmaları yurdun her köşesinde yapıldı. Doğru cevap B'dir.

Soru 65

Ankara Radyosu hangi tarihte hizmete girmiştir?

Seçenekler

A
29 Ekim 1935
B
29 Ekim 1936
C
29 Ekim 1937
D
29 Ekim 1938
E
29 Ekim 1939
Açıklama:
Sanata ve sanatçıya önem veren Atatürk ve Cumhuriyet Türkiyesi, sanatı devletin görevleri arasına almış, gelişmesi için bütün yolları açmıştır. Bu yıllarda Gazi Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü açılmış, 1926’da Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şahane, Güzel Sanatlar Akademisi’ne dönüştürülmüş, resim-heykel öğrenimi için Avrupa’ya öğrenci gönderilmiştir. Resim ve Heykel Müzesi açılmış, gezici sergiler düzenlenmiş, Atatürk heykelleri yarışmaları yapılmış, böylece resim ve heykel alanında toplumun bakış açısının değiştirilmesi sağlanmış, diğer olumlu gelişmelere ortam hazırlanmıştır. Sahne sanatları alanında da bu dönemde önemli gelişmeler olmuştur. 29 Ekim 1938’de Ankara radyosu hizmete girmiş, 1946’ya kadar önemli gelişmeler göstermiştir. Doğru cevap D'dir.

Soru 66

Darülelhan adı, hangi yıl “Konservatuar” olarak değiştirilmiştir?

Seçenekler

A
1926
B
1927
C
1928
D
1929
E
1930
Açıklama:
1923 yılında sahne sanatlarıyla ilgili olan tek kurum, İstanbul Belediyesine bağlı Darülbedayi ile musiki sanatıyla ilgili olan tek kurum Darülelhan vardı. 1925’te hükümet, İstanbul’da bir konservatuar kurma faaliyetine girdi. Darülelhan’ı İstanbul Belediyesi’ne bağlayıp müdürlüğüne de Avrupa’da eğitim görmüş Musa Süreyya Bey getirildi. Darülelhan’da öğretim kadrosunun ağırlığını henüz Türk musikisi ile ilgili kimseler oluşturuyordu. 1926’da Darülelhan adı, “Konservatuar” olarak değiştirildi. Doğru cevap A'dır.

Soru 67

1 Ekim 1935’te Tepebaşı Tiyatrosu’nda sahneye konan ilk çocuk oyunu olan Çocuklara Tiyatro Dersi adlı oyun kime aittir?

Seçenekler

A
Vedat Nedim Tör
B
M. Kemal Küçük
C
Reşat Nuri Güntekin
D
Cevdet Kudret
E
Ahmet Kutsi Tecer
Açıklama:
1935-1936 sezonunda Darülbedayi içinde Muhsin Ertuğrul önderliğinde bir çocuk tiyatrosu kurulur. Çünkü tiyatro sevgisi ve yarının tiyatro adamları ancak böyle oluşabilecektir. 1 Ekim 1935’te Tepebaşı Tiyatrosu’nda sahneye konan ilk çocuk oyunu M. Kemal Küçük’ün Çocuklara Tiyatro Dersi adlı oyunudur. Bu çalışmalar 1946 yılına kadar başarıyla sürmüştür. Doğru cevap B'dir.

Soru 68

1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularını kaç başlıkta sınıflandırabiliriz?

Seçenekler

A
Dört
B
Beş
C
Altı
D
Yedi
E
Sekiz
Açıklama:
1923-1946 döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konularını şöyle sınıflandırabiliriz:
1. Savaş yıllarının olaylarını ele alan eserler
2. Eski-yeni kurumların karşılaştırılması
3. Tarih, mitoloji ve masalları konu alan eserler
4. Batılılaşma, sosyal değerlerdeki değişimler
5. Türk’ün yüce karakter özelliklerini işleyen eserler,
6. Osmanlıyı yeren ve eleştiren eserler,
7. Cumhuriyet rejiminin faziletlerini anlatan eserler,
8. Atatürk’ün fikir ve düşüncelerini işleyen eserler.
Doğru cevap E'dir.

Soru 69

"Balaban Ağa" adlı oyun hangi tiyatro yazarına aittir?

Seçenekler

A
Musahipzade Celâl
B
Hüseyin Rahmi Gürpınar
C
İsmail Hakkı Baltacıoğlu
D
Nahit Sırrı Örik
E
Vedat Nedim Tör
Açıklama:
Meşrutiyet Dönemi’nin önemli oyun yazarlarından olup Cumhuriyet Devrinde oyun yazarlığını başarıyla sürdürmüştür. Şinasi’nin tiyatroda tuttuğu yolu devam ettiren sanatçılarımızdandır. Osmanlı’nın yaşamı, kurumları, bazı inanç ve geleneklerini gülünçleştirerek anlattığı komedileri bazı eleştirmenlerce olumsuz eleştirilere neden olmuş, devrin hatırı için geçmişe küfrettiği öne sürülmüştür. Musahipzade Celâl, 1912’de yazdığı Köprülüler oyununun çok beğenilmesi üzerine genelde oyunlarının konularını tarihten alır. Eserlerinin kostüm ve dekoruna çok önem vermiştir. Hemen hemen bütün oyunları Darülbedayi’de ve İstanbul Şehir Tiyatrolarında oynandı. Bazıları filme alındı. 1936’da iki ciltte toplanarak yayınlanan oyunları şunlardır: Köprülüler(1912), İstanbul Efendisi(1913), Macun Hokkası(1917), Yedekçi(1919), Kaşıkçılar(1920), Lale Devri(1921) Türk Kızı, Atlı Ases(1936), Demirbaş Şarl(1936), İtaat İlamı(1936), Fermanlı Deli Hazretleri(1936), Aynaroz Kadısı(1936), Kafes Arkasında(1936), Bir Kavuk Devrildi, Mum Söndü(1936), Pazartesi... Perşembe(1936), Gül ve Gönül(1936), Balaban Ağa(1936), Selma(1936), Genç Osman(basılmadı), Moda Çılgınlıkları(basılmadı) Sevda Şener’in Musahipzade Celâl ve Tiyatrosu adlı bir inceleme eseri vardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 70

"Tersine Akan Nehir" hangi tiyatro yazarımıza aittir?

Seçenekler

A
Münir Hayri Egeli
B
Cevdet Kudret
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Faruk Nafiz Çamlıbel
E
Vedat Nedim Tör
Açıklama:
Cevdet Kudret'in Tersine Akan Nehir (1929), Rüya İçinde Rüya (1930), Kurtlar (1933) adlı oyunları Darülbedayi’de sahnelenmiştir. Danyal ve Sara adlı oyunu Varlık Dergisi’nde (1938), Yaşayan Ölüler adlı oyunu Ağaç Dergisi’nde (1936) tefrika edilmiştir. Geleneksel seyirlik oyunlarımız üzerine araştırmalar yapan yazarın üç ciltlik Karagöz (1968, 1969), iki ciltlik Ortaoyunu (1973, 1975) üzerine yazılmış eserleri de vardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 71

Ankara radyosu hangi tarihte hizmete girmiştir?

Seçenekler

A
29 Ekim 1938
B
23 Nisan 1920
C
29 Ekim 1923
D
19 Mayıs 1919
E
30 Ağustos 1922
Açıklama:
Cumhuriyet Döneminin toplumsal ortamının kavranması
29 Ekim 1938’de Ankara radyosu hizmete girmiş, 1946’ya kadar önemli gelişmeler göstermiştir.

Soru 72

Cumhuriyet rejiminin yerleşmesi, ilke ve inkılâpların yurdun en ücra köşelerine kadar ulaştırılmasında istifade edilen sanat dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Heykel
B
Tiyatro
C
Bale
D
Resim
E
Edebiyat
Açıklama:
1923-1946 YILLARINDA TİYATRO SANATIMIZDAKİ GELİŞMELERİN TARTIŞILMASI
Cumhuriyet rejiminin yerleşmesi, ilke ve inkılâpların yurdun en ücra köşelerine kadar ulaştırılmasında tiyatro sanatından istifade etmiştir. Bu yüzden de daha Cumhuriyet’in ilk yıllarında bu alanda çalışmalar başlatmıştır.

Soru 73

1923 yılında İstanbul Belediyesine bağlı kurulan musiki sanatıyla ilgili tek kurum Darülelhan'ın adı sonradan 1926 yılında ne olarak değiştirilmiştir?

Seçenekler

A
Darülbedayi
B
Tatbikat Sahnesi
C
Konservatuvar
D
Sahne Sanatları
E
Reis-i Cumhur Orkestrası
Açıklama:
1923-1946 YILLARINDA TİYATRO SANATIMIZDAKİ GELİŞMELERİN KAVRANMASI
1923 yılında sahne sanatlarıyla ilgili olan tek kurum, İstanbul Belediyesine bağlı Darülbedayi ile musiki sanatıyla ilgili olan tek kurum Darülelhan vardı. 1925’te hükümet, İstanbul’da bir konservatuar kurma faaliyetine girdi. Darülelhan’ı İstanbul Belediyesi’ne bağlayıp müdürlüğüne de Avrupa’da eğitim görmüş Musa Süreyya Bey getirildi. Darülelhan’da öğretim kadrosunun ağırlığını henüz Türk musikisi ile ilgili kimseler oluşturuyordu. 1926’da Darülelhan adı, “Konservatuar” olarak değiştirildi.

Soru 74

İstanbul Belediyesine bağlı sahne sanatlarıyla ilgili tek kurum olan Darülbedayi'nin başına getirilen sinema ve tiyatro insanı kimdir?

Seçenekler

A
Bedia Muvahhit
B
Musa Süreyya Bey
C
Suphi Sadık Bey
D
Muhsin Ertuğrul
E
M. Kemal Küçük
Açıklama:
1923-1946 yılları arasında Tiyatro sanatımızdaki gelişmelerin kavranması
Darülbedayi 1927’de Tepebaşı Tiyatrosu’nda temsillerini sürdürmekteydi. İstanbul Şehremini Muhittin Bey, İstanbul Belediyesi’ne bağlı bir kurum olarak Darülbedayi’i para yardımı ve bazı düzenlemeler ile destekleyerek faaliyete geçirdi. 1927’de, Darülbedayii’nin başına sinema ve tiyatro adamımız Muhsin Ertuğrul getirildi.

Soru 75

1935-1936 sezonunda Darülbedayi çatısı altındaki çocuk tiyatrosu kimin önderliğinde kurulmuştur?

Seçenekler

A
Musa Süreyya Bey
B
Bedia Muvahhit
C
Suphi Sadık Bey
D
Carl Ebert
E
Muhsin Ertuğrul
Açıklama:
1923-1946 yılları arasında tiyatro sanatımız hakkında bilgi edinmek.
1935-1936 sezonunda Darülbedayi içinde Muhsin Ertuğrul önderliğinde bir çocuk tiyatrosu kurulur. Çünkü tiyatro sevgisi ve yarının tiyatro adamları ancak böyle oluşabilecektir. 1 Ekim 1935’te Tepebaşı Tiyatrosu’nda sahneye konan ilk çocuk oyunu M. Kemal Küçük’ün Çocuklara Tiyatro Dersi adlı oyunudur.

Soru 76

31 Temmuz 1923’de Mustafa Kemal’in huzurunda oynadıkları İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci’nin Ceza Kanunu uyarlamasında sahneye çıkan kadın sanatçımız kimdir?

Seçenekler

A
Afife Jale
B
Bedia Muvahhit
C
Müzeyyen Senar
D
Sabiha Gökçen
E
Safiye Ayla
Açıklama:
Hepsi alanlarında örnek olan insanlardır; fakat oyuncu olarak meşru şekilde sahneye çıkan ilk Türk kadın sanatçımız odur.
Gazi tarafından itibar ve teşvik gördüğü bilinmektedir. Darülbedayi sanatçıları 31 Temmuz 1923’de Mustafa Kemal’in huzurunda oynadıkları İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci’nin Ceza Kanunu uyarlamasında, Bedia Muvahhit de sahneye çıkar ve böylece Türk kadını sahnede yerini almış olur.

Soru 77

Latin harflerine geçme kararının en önemli belirleyicilerinden biri aşağıdaki hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
Türk dilini kullanan diğer uluslarla bir ortaklık kurabilmek.
B
Osmanlı ile bağları koparmak.
C
Okur yazarlığı yaymak.
D
Zamanın koşulları.
E
Batı sevdası.
Açıklama:
Atatürk, Türk dünyası ile ortak dil birliğini gerçekleştirmeye hizmet olması bakımından Orta Asya Türklerinin Latin harflerini kabul etmesi üzerine 1928’de Latin harflerini kabul etmiştir.
A seçeneğidir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi, ders kitabına göre, Halkevleri ve Şehir Tiyatroları’nda sahnelenen oyunların içeriği ve başlıca amaçları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Yazarlara yeni oyunlar yazdırmak.
B
Halkı eğitmek.
C
Yeni Türkiye’nin ideallerini halka tanıtmak.
D
Dünya edebiyatını halka tanıtmak.
E
Halkı aydınlatmak.
Açıklama:
Dünya edebiyatını halka tanıtmak Halkevleri ve Şehir Tiyatroları’nda sahnelenen oyunların içeriği ve başlıca amaçları arasında sayılamaz. Genç bir cumhuriyetin başka öncelikleri vardır.

Soru 79

Devlet Konservatuvarı'nda 1941-1947 yılları arasında sahnelenen tek yerli oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kadınlar Arasında
B
Yazılan Bozulmaz
C
Köşebaşı
D
Paydos
E
Hazan Bülbülü
Açıklama:
Belirtilen tarihler arasında oynanan tek yerli oyun seçenekte verilmiştir.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi 1931-1952 yılları arasındahizmet veren Halkevleri Temsil Şubeleri ile Amatör Gençlik Kuruluşlarının kurulma amaçlarından biri olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
Atatürk Devrimlerinin benimsenmesini gerçekleştirmek.
B
Cumhuriyet'in kültür atılımını yapmak.
C
Halk arasında düşünve ve kültür birliğini sağlamak.
D
Yerli sanantın yerine Batılı sanatı hakim kılmak.
E
Kır-kent ve köylü-aydın ikiliğini ortadan kaldırmak.
Açıklama:
Halkevlerinin kuruluş ve faaliyet ilkeri Genç Cumhuriyet'in ilkeleriyle paraleldir.

Ünite 7

Soru 1

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hangi tarihte kurulmuştur ?

Seçenekler

A
1925
B
1924
C
1926
D
1927
E
1930
Açıklama:
1924’te kurulan ve 1925 tarihinde kapatılan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ile Ağustos 1930’da kurulan ve Kasım 1930’da kapatılan Serbest Fırka deneyimlerini bir yana bıraktığımızda, Türkiye yaklaşık yirmi beş yıl boyunca tek partili (Cum- huriyet Halk Partisi) bir siyasal sistemle yönetilmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 2

1947 yılında ABD Başkanı Harry Truman tarafından Sovyet tehdidine karşı hazırlanmış planın adı nedir ?

Seçenekler

A
Truman Doktrini
B
2.Dünya savaşı
C
1.Dünya savaşı
D
Serbest Fırka
E
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
Açıklama:
Truman Doktrini, 1947 yılında ABD Başkanı Harry Truman tarafından Sovyet tehdidine karşı hazırlanmış plandır. Bu doktrin ile ABD “komünizm tehdidi” altındaki devletlere ekonomik ve askeri yardım yapacağını açıklamıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 3

1950'li yıllarda ekonominin güçlenmesi için başvurulan ilk yol hangisi olmuştur ?

Seçenekler

A
Sanayi
B
Kentleşme
C
Tarım
D
Teknoloji
E
Enerji
Açıklama:
1950’li yıllarda ABD ve Dünya Bankası uzmanlarına göre, Türkiye geniş ta- rımsal olanaklara sahip bir ülkedir ve ancak tarıma dayalı bir ekonomi ile kalkı- nabilecektir. DP’de sorunları bu çerçevede değerlendirmiş, ekonominin güçlendirilmesi yolunda tarım potansiyeli ilk çıkış noktası olarak ele alınmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 4

Türk tiyatrosunu altın çağı hangi tarihlerde başlar ?

Seçenekler

A
1930
B
1940
C
1920
D
1960
E
1910
Açıklama:
Türk Tiyatrosu’nun ‘Altın Çağ’ı olarak nitelendirilen 1960 sonrası tiyatro yaşantısının temelini oluşturmasıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 5

Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu hangisidir ?

Seçenekler

A
Ankara Devlet Tiyatrosu
B
Muhsin Ertuğrul Tiyatrosu
C
İzmir Şehir Tiyatrosu
D
Eskişehir Şehir Tiyatrosu
E
İstanbul Şehir Tiyatrosu
Açıklama:
Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu İstanbul Şehir Tiyatrosu’dur. Kuruluşu 1914 olan ve o zamanki adıyla Darülbedayi-i Osmani (Osmanlı Güzellikler Evi) olarak adlandırılan bu kurum, olumlu olumsuz türlü olayları barındıran değişik aşamalardan geçerek, günümüz Türkiyesi’nin de en önemli tiyatro kurumlarından biri olarak varlığını sürdüregelmiştir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 6

1952 yılında İstanbul Şehir Tiyatrolarına baş yönetmen olarak atanan sanatçı kimdir ?

Seçenekler

A
Orhan Hançerlioğlu
B
Reşat Nuri Güntekin
C
Max Meinecke
D
Joseph Marx
E
Behzat Butak
Açıklama:
1952 yılında Orhan Hançerlioğlu Şehir Tiyatrosu’nu yönetme görevini üstle- nir. Kurumun en önemli eksiği olan yönetmenlik için düşünülen kişi ise Alman asıllı tiyatro yönetmeni eğitmeni ve sahne tasarımcısı Max Meinecke’dir. Başyönetmen olarak atandığı kurumda altı yıl boyunca görev yapacak olan ünlü tiyatro adamı, birçok yeniliğe imza atacaktır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 7

1924’te kurulan ve aslında Konservatuvar’ın çekirdeği sayabileceğimiz Musiki Muallim Mektebi'n de müzik bölümünün başına hangi besteci getirilmiştir ?

Seçenekler

A
Paul Hindemith
B
Carl Ebert
C
Ahmed Adnan Saygun
D
Ulvi Cemal Erkin
E
Zeki Üngör
Açıklama:
924’te kurulan ve aslında Konservatuvar’ın çekirdeği sayabileceğimiz Musiki Muallim Mektebi, 1934 yılında tiyatro eğitimi de verilecek olan Milli Musiki ve Temsil Akademisi’ne dönüşmüştür. Müzik bölümünün başına ünlü Alman besteci ve eğitimci Paul Hindemith getirilir. Onun hazırladığı raporlar ışığında müzik bölümü 1936’da eğitime başlamıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 8

Aşağıdaki yazarlardan hangisi 1958 başlarında Milli Eğitim Bakanlığı’nın da onayıyla kurulan Tiyatro Enstitüsü'nde oyun yazma seminerine katılanlardan biri değildir ?

Seçenekler

A
Refik Erduran
B
Çetin Altan
C
Aziz Nesin
D
Turgut Özakman
E
Reşat Nuri Güntekin
Açıklama:
1958 başlarında Milli Eğitim Bakanlığı’nın da onayıyla Tiyatro Enstitüsü kurulmuştur. Enstitüde, Amerikalı ünlü tiyatro adamı Macgowan’ın yönettiği oyun yazma seminerlerine, Refik Erduran, Çetin Altan, Aziz Nesin, Orhan Asena, Turgut Özakman, Haldun Taner gibi o günlerin hemen tüm genç oyun yazarları katılmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 9

Batılılaşmayla birlikte aile kuru- munda ve toplumda ortaya çıkan modern yaşam biçimine karşı eleştirel ve karamsar olan yaklaşımları Küçük Şehir, Koca Bebek gibi oyunları ile öncülük yapan oyun yazdı kimdir ?

Seçenekler

A
Hüseyin Rahmi Gürpınar
B
Cevat Fehmi Başkut
C
Çetin Altan
D
Ahmet Kutsi Tecer
E
Haldun Taner
Açıklama:
Genellikle doğu-batı, geleneksel-modern, genç ve yaşlı kuşaklar arasındaki karşıtlıklar etrafında tartışmaya açılan batılılaşma sorunu karşısında yazarların tutumları birbirinden farklıdır. Bunların ilki, Batılılaşmayla birlikte aile kuru- munda ve toplumda ortaya çıkan modern yaşam biçimine karşı eleştirel ve ka- ramsar olan yaklaşımdır. Dönemin popüler yazarı Cevat Fehmi Başkut Küçük Şehir, Koca Bebek ve Harput’ta Bir Amerikalı adlı oyunlarıyla bu eğilimin adeta öncülüğünü yapar. Bu görüş önce Avrupa, ardından Amerikan hayranlığı olarak gündeme gelen batılılaşma hareketlerini geleneksel yaşamı ve ahlâkî değerlerimizi tehdit eden bir tehlike olarak değerlendirmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 10

Cumhuriyet dönemi Türk tiyatrosunun başlangıç ve gelişim evrelerinde, değişik kalemlerden çıkma çok sayıda eleştirmen olduğu görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi tiyatro eleştirmenlerinden biri değildir ?

Seçenekler

A
Nurullah Ataç
B
Lütfi Ay
C
Güngör Dilmen
D
Suat Taşer
E
Burhan Arpad
Açıklama:
Nurullah Ataç, Lütfi Ay, Suat Taşer, Burhan Arpad, Metin And, Adnan Benk bu dönemin öne çıkan eleştirmenleridir. Bunun yanı sıra bir sonraki dönemin ağır topu Özdemir Nutku, Zihni Küçümen, Metin Toker, gibi isimlerin de tiyatro eleştirisi yazdıkları görülmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 11

Türkiye’nin kaderini belirleyecek olan liberal-sağcı kanat için bir okul olan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cumhuriyet Halk Partisi
B
Demokrat Parti
C
Adalet ve Kalkınma Partisi
D
Milliyetçi Hareket Partisi
E
Saadet Partisi
Açıklama:
Türkiye yaklaşık yirmi beş yıl boyunca tek partili (Cumhuriyet Halk Partisi) bir siyasal sistemle yönetilmiştir. Her iki parti de kısa süren varlıklarına karşın, 1950’de iktidarı ele geçirecek Demokrat Parti yöneticileri, diğer bir deyişle Türkiye’nin kaderini belirleyecek olan liberal-sağcı kanat için bir okul olmuştur.

Soru 12

ABD tarafından Sovyet tehdidine karşı hazırlanan ve ABD'nin “komünizm tehdidi” altındaki devletlere ekonomik ve askeri yardım yapacağını açıklayan kararın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Carter Doktrini
B
Guam Doktrini
C
Eisenhower Doktrini
D
Monroe Doktrini
E
Truman Doktrini
Açıklama:
Truman Doktrini, 1947 yılında ABD Başkanı Harry Truman tarafından Sovyet tehdidine karşı hazırlanmış plandır. Bu doktrin ile ABD “komünizm tehdidi” altındaki devletlere ekonomik ve askeri yardım yapacağını açıklamıştır.

Soru 13

Darülbedayi-i Osmani (Osmanlı Güzellikler Evi) olarak adlandırılan kurumun şimdiki adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İstanbul Şehir Tiyatrosu
B
Ankara Devlet Tiyarrosu
C
İstanbul Belediye Knservatuarı
D
Açıkhava Tiyatrosu
E
Milli Musiki ve Temsil Akademisi
Açıklama:
Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu İstanbul Şehir Tiyatrosu’dur. Kuruluşu 1914 olan ve o zamanki adıyla Darülbedayi-i Osmani (Osmanlı Güzellikler Evi) olarak adlandırılan bu kurum, olumlu olumsuz türlü olayları barındıran değişik aşamalardan geçerek, günümüz Türkiyesi’nin de en önemli tiyatro kurumlarından biri olarak varlığını sürdüregelmiştir.

Soru 14

Haziran 1949 tarihinin Devlet Tiyatrosunda önemli dönüm noktalarından biri olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Sanat Musikisi yasası kabul edilmiştir.
B
Türk Sanat Cemiyeti açılmıştır.
C
Devlet Tiyatro Yasası yürürlüğe girmiştir.
D
Tüm illerde Devlet Tiyatrosu açılmıştır.
E
Opera yasası yürürlüğe girmiştir.
Açıklama:
Haziran 1949, Devlet Tiyatrosu tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Bu tarihte Devlet Tiyatro ve Opera Yasası yürürlüğe girmiş, genel
müdürlüğe Muhsin Ertuğrul getirilmiştir.
Opera yasası yürürlüğe girmiştir.

Soru 15

Tatbikat Sahnesi Dönemi hangi yılları kapsamaktadır?

Seçenekler

A
1923-1938
B
1940-1949
C
1947-1949
D
1938-1947
E
1949-1950
Açıklama:
Carl Ebert’in 1947 yılında ülkesine dönmesi üzerine Tatbikat Sahnesi’nin yöneticiliğine Muhsin Ertuğrul getirilir. Bu tarihten Devlet Tiyatro ve Opera Yasası’nın çıktığı 1949 yılına kadarki iki yıllık geçiş zamanı, Tatbikat Sahnesi Dönemi olarak adlandırılır.

Soru 16

Kırklı yılların kültür yaşamına bakıldığında, İstanbul ve Ankara dışında ülke genelinde tiyatroyu yaygınlaştırma girişimlerinin ekseninde iki kurum yer alır. Bu kurumlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Okullar-Köy Enstitiüleri
B
Halk evleri- Köy Enstitüleri
C
Belediyeler-Köy enstitüleri
D
Camiler-Köy enstitüleri
E
Halk evleri-Camiler
Açıklama:
Kırklı yılların kültür yaşamına bakıldığında, İstanbul ve Ankara dışında ülke genelinde tiyatroyu yaygınlaştırma girişimlerinin ekseninde iki
kurum yer alır: Halkevleri ve Köy Enstitüleri.

Soru 17

Etnan Bey Duymasın adlı politik güldürüsü ama daha da önemlisi yetmişli yıllara kadar 4000’i aşkın temsiliyle bir rekor kıran Cibali Karakolu adlı oyunuyla Türk tiyatrosunun unutulmazları arasındaki yerini almış olan oyuncu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Muhsin Ertuğrul
B
Haldun Taner
C
Aziz Nesin
D
Muammer Karaca
E
Orhan Asena
Açıklama:
Bu dönemin en ünlü tiyatro topluluğu hiç kuşkusuz kurucusunun adıyla anılan Muammer Karaca Tiyatrosu’dur. Kendi binasını yaptırmayı da başaran sanatçı, Etnan Bey Duymasın adlı politik güldürüsü ama daha da önemlisi yetmişli yıllara kadar 4000’i aşkın temsiliyle bir rekor kıran Cibali Karakolu adlı oyunuyla Türk tiyatrosunun unutulmazları arasındaki yerini almıştır.

Soru 18

I. Haldun Taner-Günün adamı ve dışardakiler II. Reşat Nuri Güntekin- Peyami Sefa III. Nazım Hikmet-Sabahat IV. Çetin Altan-Beybaba 1944-1960 yılları arasında dönemin sanatçıları eserlerinde siyaset konularını ele almışlardır. Konu düşünüldüğünde yukarıda verilen sanatçı- eser eşleştirmelerinden hangileri doğrudur? Haldun Taner Günün Adamı ve Dışardakiler,Reşat Nuri Güntekin Tanrı Dağı Ziyafeti, Cevat Fehmi Başkut Sana Rey Veriyorum, Nazım Hikmet Sabahat, Çetin Altan Beybaba adlı oyunlarında siyaset dünyasını ele alırlar.

Seçenekler

A
I,III, IV
B
I,II
C
II,III, IV
D
III, IV
E
I,IV
Açıklama:
Haldun Taner Günün Adamı ve Dışardakiler, Reşat Nuri Güntekin Tanrı Dağı Ziyafeti, Cevat Fehmi Başkut Sana Rey Veriyorum, Nazım Hikmet Sabahat, Çetin Altan Beybaba adlı oyunlarında siyaset dünyasını ele alırlar. Özellikle Günün Adamı gerek içeriği gerekse sakıncalı damgasını yemesi açısından döneme damgasını vurmuştur.

Soru 19

Batılılaşmayla birlikte aile kurumunda ve toplumda ortaya çıkan modern yaşam biçimine karşı eleştirel ve karamsar olan yaklaşımdır. Küçük
Şehir, Koca Bebek ve Harput’ta Bir Amerikalı adlı oyunlarıyla bu eğilimin adeta öncülüğünü yapan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Refik Erduran
B
Çetin Altan
C
Cevat Fehmi Başkut
D
Ahmet Kutsi Tecer
E
Haldun Taner
Açıklama:
Batılılaşmayla birlikte aile kurumunda ve toplumda ortaya çıkan modern yaşam biçimine karşı eleştirel ve karamsar olan yaklaşımdır. Dönemin popüler yazarı Cevat Fehmi Başkut Küçük Şehir, Koca Bebek ve Harput’ta Bir Amerikalı adlı oyunlarıyla bu eğilimin adeta öncülüğünü yapar. Bu görüş önce Avrupa, ardından Amerikan hayranlığı olarak gündeme gelen batılılaşma hareketlerini geleneksel yaşamı ve ahlâkî değerlerimizi tehdit eden bir tehlike olarak değerlendirmektedir.

Soru 20

Türk Tiyatrosu üzerine yapılan bilimsel araştırmalara da odaklanan Tiyatro Enstitüsü, 1961 yılında kapatılmış, 1964 yılında dört yıllık eğitim veren Tiyatro Kürsüsü olarak yeniden açılmıştır. Tiyatro Enstitüsü hangi üniversitede açılmıştır?

Seçenekler

A
İstanbul Üniversitesi
B
Galatasaray Üniversitesi
C
Boğaziçi Üniversitesi
D
Ankara Üniversitesi
E
İstanbul Teknik Üniversitesi
Açıklama:
1958 yılında, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nde kurulan, Türk Tiyatrosu üzerine yapılan bilimsel araştırmalara da odaklanan Tiyatro Enstitüsü, 1961 yılında kapatılmış, 1964 yılında dört yıllık eğitim veren Tiyatro Kürsüsü olarak yeniden açılmıştır.

Soru 21

Türkiye yaklaşık olarak kaç yıl boyunca tek partili bir siyasal sistemle yönetilmiştir?

Seçenekler

A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
1946-1960 DÖNEMİNİN SİYASAL GÖRÜNÜMÜ
Türkiye yaklaşık yirmi beş yıl boyunca tek partili (Cumhuriyet Halk Partisi) bir siyasal sistemle yönetilmiştir.

Soru 22

Türkiye'de İsmet İnönü’nün başkanlığındaki ‘Milli Şef Dönemi’ ne zaman sona ermiştir?

Seçenekler

A
1940
B
1947
C
1950
D
1960
E
1980
Açıklama:
1946-1960 DÖNEMİNİN SİYASAL GÖRÜNÜMÜ
İsmet İnönü’nün başkanlığındaki ‘Milli Şef Dönemi’ 16 Mayıs 1950'de sona ermiştir.

Soru 23

Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu İstanbul Şehir Tiyatrosu hangi yılda kurulmuştur?

Seçenekler

A
1914
B
1918
C
1923
D
1940
E
1960
Açıklama:
1946-1960 ARASINDA TÜRK TİYATRO ORTAMININ GENEL GÖRÜNÜMÜ
Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu İstanbul Şehir Tiyatrosu’dur. Kuruluşu 1914
olan ve o zamanki adıyla Darülbedayi-i Osmani (Osmanlı Güzellikler Evi) olarak
adlandırılan bu kurum, olumlu olumsuz türlü olayları barındıran değişik aşamalardan
geçerek, günümüz Türkiyesi’nin de en önemli tiyatro kurumlarından biri
olarak varlığını sürdüregelmiştir.

Soru 24

1932-1951 yılları arasında Halkevleri’nde yaklaşık olarak kaç tiyatro yapıtı sahnelenmiştir?

Seçenekler

A
150
B
400
C
650
D
970
E
1220
Açıklama:
1946-1960 ARASINDA TÜRK TİYATRO ORTAMININ GENEL GÖRÜNÜMÜ
1932-1951 yılları arasında Halkevleri’nde yaklaşık 1220 tiyatro yapıtı sahnelenmiştir.

Soru 25

Tiyatro Enstitüsü, Milli Eğitim Bakanlığı’nın onayıyla hangi yılda kurulmuştur?

Seçenekler

A
1940
B
1952
C
1958
D
1960
E
1975
Açıklama:
DÖNEMİN DİĞER ÖNEMLİ TİYATRO OLAYLARI
1958 başlarında Milli Eğitim Bakanlığı’nın da onayıyla Tiyatro Enstitüsü kurulmuştur.

Soru 26

Harput’ta Bir Amerikalı adlı oyun aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Cevat Fehmi Başkut
B
Turgut Özakman
C
Aziz Nesin
D
Nazım Kurşunlu
E
Nazım Hikmet
Açıklama:
TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE SİYASAL DEĞİŞİM SÜRECİNİ ELE ALAN EĞİLİMLER
Harput’ta Bir Amerikalı adlı oyun Cevat Fehmi Başkut'a aittir.

Soru 27

Fazilet Eczanesi adlı oyun aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Haldun Taner
B
Ahmet Kutsi Tecer
C
Cevat Fehmi Başkut
D
Reşat Nuri Güntekin
E
Nazım Hikmet
Açıklama:
TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE SİYASAL DEĞİŞİM SÜRECİNİ ELE ALAN EĞİLİMLER
Fazilet Eczanesi adlı oyun Haldun Taner'e aittir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi aile kurumunun ve toplumsal dengenin bozulmasına yönelik olarak kaleme alınmış eserlerdendir?

Seçenekler

A
Tersine Dönen Şemsiye
B
Pembe Evin Kaderi
C
Kaneviçe
D
Tahteravalli
E
Dışardakiler
Açıklama:
TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE SİYASAL DEĞİŞİM SÜRECİNİ ELE ALAN EĞİLİMLER
Tersine dönen şemsiye aile kurumunun ve toplumsal dengenin bozulmasına yönelik olarak kaleme alınmış eserlerdendir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi aydın ve toplumsal sorumluluğa yönelik olarak kaleme alınmış eserlerdendir?

Seçenekler

A
Karayar Köprüsü
B
O Böyle İstemezdi
C
Evin Üstündeki Bulut
D
Bir Pazar Günü
E
Yalan
Açıklama:
TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE SİYASAL DEĞİŞİM SÜRECİNİ ELE ALAN EĞİLİMLER
Karayar köprüsü aydın ve toplumsal sorumluluğa yönelik olarak kaleme alınmış eserlerdendir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi çok partili sisteme, politikaya ve politikacıya bakışa yönelik olarak kaleme alınmış eserlerdendir?

Seçenekler

A
Günün Adamı
B
Harput’ta Bir Amerikalı
C
Koca Bebek
D
Şakacı
E
Yalan
Açıklama:
TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE SİYASAL DEĞİŞİM SÜRECİNİ ELE ALAN EĞİLİMLER
Günün adamı çok partili sisteme, politikaya ve politikacıya bakışa yönelik olarak kaleme alınmış eserlerdendir.

Soru 31

Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ankara
B
İzmir
C
İstanbul
D
Bursa
E
Antalya
Açıklama:
Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu İstanbul Şehir Tiyatrosu’dur. Doğru cevap C'dir.

Soru 32

Türk Tiyatrosu’nun ‘Altın Çağ’ı olarak nitelendirilen .......... sonrası tiyatro yaşantısının temelini oluşturmasıdır. İfadesinde boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Türk Tiyatrosu’nun ‘Altın Çağ’ı olarak nitelendirilen 1960 sonrası tiyatro yaşantısının temelini oluşturmasıdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 33

Carl Ebert 1940 yıllarında ülkemizde hangi alanda çalışmalar yapmıştır?

Seçenekler

A
Resim
B
Müzik
C
Spor
D
Tiyatro
E
Sinema
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Carl Ebert, Almanya’da tiyatro okullarının kurulmasına öncülük etmiş, oyuncu yönetmen ve idareci olarak görevler almıştır. Nazi baskısıyla ülkesinden ayrılmış, İtalya ve İsviçre’de çalışması engellenmiş olan sanat adamı, kendisine Türkiye’den gelen tiyatro okulu kurma düşüncesine “büyük ilgi duyduğunu” belirtmiş ve 1936’da Ankara’ya gelmiştir. Sonuçta Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Devlet Konservatuvarı’nda eğitim başlar. 1940 yılında ise bir kanunla Konservatuvar, müzik ve temsil kolu olmak üzere iki bölümden oluşan bir yapıya kavuşur. Doğru cevap D'dir.

Soru 34

Büyük Tiyatro’da Ahmet Kutsi Tecer’in hangi oyunuyla düzenli temsiller verilmeye başlanmıştır?

Seçenekler

A
Köroğlu
B
Köşebaşı
C
Altın Bilezik
D
Kerem
E
Çalı Kuşu
Açıklama:
Aynı tarihlerde, Büyük Tiyatro’da Ahmet Kutsi Tecer’in Köroğlu oyunuyla düzenli temsiller verilmeye başlanmıştır. Tüm bu gelişmeler Devlet Tiyatrosu’nda geçiş döneminin bittiğinin habercisidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 35

Halk evlerinin tiyatroya itici güç olduğu yer neresidir?

Seçenekler

A
İstanbul
B
Ankara
C
İzmir
D
Avrupa
E
Anadolu
Açıklama:
Halkevleri Anadolu’daki tiyatro hareketlerinin itici gücü olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Soru 36

  • Küçük Şehir,
  • Koca Bebek,
  • Harput’ta Bir Amerikalı
Yukarıda eserleri verilen tiyatrocu aşağdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sabahattin Kudret Aksal
B
Cevat Fehmi Başkut
C
Necati Cumalı
D
Oktay Rifat
E
Haldun Taner
Açıklama:
Dönemin popüler yazarı Cevat Fehmi Başkut Küçük Şehir, Koca Bebek ve Harput’ta Bir Amerikalı adlı oyunlarıyla bu eğilimin adeta öncülüğünü yapar. Doğru cevap B'dir.

Soru 37

Ülkemizde Aile Kurumunun ve Toplumsal Dengenin Bozulmasını işleyen oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çalı Kuşu
B
Pembe Evin Kaderi
C
Fazilet Eczanesi
D
Tahteravalli
E
Yaprak Dökümü
Açıklama:
Değer yargılarının değişiminden kaynaklanan çatışmanın yarattığı sıkıntıları aile kurumu içerisinde incelemek, hem bu dönem yazarlarında hem de genelde Türk oyun yazarlığının hemen her döneminde görülen en tipik eğilimdir. Bu dönemin birkaç yıl öncesinde (1944) Reşat Nuri Güntekin’in kaleme aldığı Yaprak Dökümü adlı oyunun tiyatro tarihimizde yüz oyunu aşan bir rekora imza atması, bu konuya toplumun da ilgi duyduğunun bir göstergesidir. Doğru cevap E'dir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Çok Partili Sisteme, Politikaya ve Politikacıya Bakış konusunu işleyen bir oyun değildir?

Seçenekler

A
Günün Adamı
B
Tanrı Dağı Ziyafeti
C
O Böyle İstemezdi
D
Sana Rey Veriyorum
E
Beybaba
Açıklama:
Bu konuda yazılmış oyunlar diğer konulara göre sayıca az olmasına karşın genel bir kanı yaratabilecek niteliktedir. Haldun Taner Günün Adamı ve Dışardakiler, Reşat Nuri Güntekin Tanrı Dağı Ziyafeti, Cevat Fehmi Başkut Sana Rey Veriyorum, Nazım Hikmet Sabahat, Çetin Altan Beybaba adlı oyunlarında siyaset dünyasını ele alırlar. Doğru cevap C'dir.

Soru 39

Tiyatro ile ekonomik sorunları irdeleme gerekçesi o dönemin hangi olayından kaynaklı olmuştur?

Seçenekler

A
Kurtuluş savaşı
B
I. Dünya savaşı
C
Balkan savaşı
D
II. Dünya savaşı
E
Yüzyıl savaşları
Açıklama:
Toplumsal, kültürel ve siyasal değişim sürecine ilişkin çok sayıda yapıtın kaleme alındığı yıllarda oyun yazarlarımızın üzerinde durduğu önemli bir konu da, ekonomik değişim sürecinden kaynaklanan sorunlar olmuştur. Bu sorunların başında, II. Dünya Savaşı sırasında uygulanan savaş ekonomisi ve DP’nin yaşama geçirdiği liberal ekonomi modelinin yarattığı yeni kazanç biçimleri ve kaynakları gelir. Doğru cevap D'dir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi tiyatro eleştirmenlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Haldun Taner
B
Nurullah Ataç
C
Lütfi Ay
D
Suat Taşer
E
Metin And
Açıklama:
Nurullah Ataç, Lütfi Ay, Suat Taşer, Burhan Arpad, Metin And, Adnan Benk bu dönemin öne çıkan eleştirmenleridir. Doğru cevap A'dır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosudur?

Seçenekler

A
İstanbul Şehir Tiyatrosu
B
Tatbikat Sahnesi
C
Devlet Tiyatrosu
D
Halkevleri
E
Tiyatro Enstitüsü
Açıklama:
Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu İstanbul Şehir Tiyatrosu’dur. Kuruluşu 1914 olan ve o zamanki adıyla Darülbedayi-i Osmani (Osmanlı Güzellikler Evi) olarak adlandırılan bu kurum, olumlu olumsuz türlü olayları barındıran değişik aşamalardan geçerek, günümüz Türkiyesi’nin de en önemli tiyatro kurumlarından biri olarak varlığını sürdüregelmiştir. Doğru cevap A’dır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi 1934’te kurulan Milli Musiki ve Temsil Akademisi’nin tiyatro bölümünün eğitime başlaması için yurtdışından getirilen uzmanın ismidir?

Seçenekler

A
Paul Hindemith
B
Carl Ebert
C
Max Meinecke
D
Belgan Aklan
E
Harry Truman
Açıklama:
1924’te kurulan ve aslında Konservatuvar’ın çekirdeği sayabileceğimiz Musiki Muallim Mektebi, 1934 yılında tiyatro eğitimi de verilecek olan Milli Musiki ve Temsil Akademisi’ne dönüşmüştür. Müzik bölümünün başına ünlü Alman besteci ve eğitimci Paul Hindemith getirilir. Tiyatro bölümünün eğitime başlaması için de yurtdışından bir uzman getirilmesi düşünülmüştür. Bu kişi, Hindemith aracılığıyla ilişki kurulan Prof. Carl Ebert’tir. Carl Ebert, Almanya’da tiyatro okullarının kurulmasına öncülük etmiş, oyuncu yönetmen ve idareci olarak görevler almıştır. Nazi baskısıyla ülkesinden ayrılmış, İtalya ve İsviçre’de çalışması engellenmiş olan sanat adamı, kendisine Türkiye’den gelen tiyatro okulu kurma düşüncesine “büyük ilgi duyduğunu” belirtmiş ve 1936’da Ankara’ya gelmiştir. Doğru cevap B’dir.

Soru 43

Muhsin Ertuğrul’un istifasının ardından, Devlet Tiyatrosu’nun ikinci genel müdürü olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cevat Fehmi Başkut
B
Oktay Rifat
C
Ahmet Kutsi Tecer
D
Cevat Memduh Altar
E
Ahmet Adnan Saygun
Açıklama:
Muhsin Ertuğrul’un istifasının ardından Cevat Memduh Altar, Devlet Tiyatrosu’nun ikinci genel müdürü olarak koltuğa oturur. Müzik tarihçisi, eğitimci ve yönetici olarak Cumhuriyet döneminin önde gelen aydınlarından olan Altar, bu koltukta aynı başarıyı gösteremez. Doğru cevap D’dir.

Soru 44

I-Küçük Şehir
II- Koca Bebek
III- Harput’ta Bir Amerikalı
IV- Güneşte On Kişi
Yukarıdaki oyunlardan hangileri Batılılaşmayla birlikte aile kurumunda ve toplumda ortaya çıkan modern yaşam biçimine karşı eleştirel ve karamsar bir yaklaşımla yazılmıştır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Genellikle doğu-batı, geleneksel-modern, genç ve yaşlı kuşaklar arasındaki karşıtlıklar etrafında tartışmaya açılan batılılaşma sorunu karşısında yazarların tutumları birbirinden farklıdır. Bunların ilki, Batılılaşmayla birlikte aile kurumunda ve toplumda ortaya çıkan modern yaşam biçimine karşı eleştirel ve karamsar olan yaklaşımdır. Dönemin popüler yazarı Cevat Fehmi Başkut Küçük Şehir, Koca Bebek ve Harput’ta Bir Amerikalı adlı oyunlarıyla bu eğilimin adeta öncülüğünü yapar. Bu görüş önce Avrupa, ardından Amerikan hayranlığı olarak gündeme gelen batılılaşma hareketlerini geleneksel yaşamı ve ahlâkî değerlerimizi tehdit eden bir tehlike olarak değerlendirmektedir. Doğru cevap A’dır.

Soru 45

Aşağıdaki oyunlardan hangisi aydın kişinin kendisine ve topluma yabancılaşmasının bir sorun olarak ele alındığı oyunlardan biridir?

Seçenekler

A
Tanrı Dağı Ziyafeti
B
Beybaba
C
Biraz Gelir Misiniz
D
Sabahat
E
Sana Rey Veriyorum
Açıklama:
ydın kişinin kendisine ve topluma yabancılaşmasının bir sorun olarak ilk kez oyunlarda işleniyor olması ellili yılların oyun yazarlarında dikkat çeken önemli bir noktadır. Bu konuyu ele alan başlıca yazarlar ve yapıtlarını şöyle sıralayabiliriz: C. Fehmi Başkut: Paydos, Soy- gun; Haldun Taner: Günün Adamı, Fazilet Eczanesi, Ve Değirmen Dönerdi, Lütfen Dokunmayın; Turgut Özakman: Güneşte On Kişi; Refik Erduran: İkinci Baskı, Karayar Köprüsü; Aziz Nesin: Biraz Gelir Misiniz, Bir Şey Yap Met. Doğru cevap C’dir.

Soru 46

Aşağıdaki oyunlardan hangisi Haldun Taner’in eserlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Günün Adamı
B
Fazilet Eczanesi
C
Ve Değirmen Dönerdi
D
Beybaba
E
Lütfen Dokunmayın
Açıklama:
Beybaba eseri Çetin Altan tarafından yazılmışken; diğer seçeneklerdeki oyunlar Haldun Taner tarafından yazılmıştır. Doğru cevap D’dir.

Soru 47

Aşağıdaki oyunlardan hangisi Güngör Dilmen tarafından yazılan, 1959 yılındaki bir yarışmada ödül alan; koronun kullanılışı, dansların ve sözsüz oyunların zenginliği, ulusal motiflerin efsaneyle uyumlu bir biçimde kullanılması, Türkçenin şiir dilinin zenginliği gibi yönleriyle de övgü kazanan oyundur?

Seçenekler

A
Midas’ın Kulakları
B
Biraz Gelir Misiniz
C
Bir Şey Yap Met
D
Tanrılar ve İnsanlar
E
Yusuf ile Menofis
Açıklama:
Güngör Dilmen’in 1959 yılındaki bir yarışmada ödül alan oyunu Midas’ın Kulakları’nın önemi yalnızca içerik düzeyinde taşıdığı zenginlikten kaynaklanmaz. Yapıt koronun kullanılışı, dansların ve sözsüz oyunların zenginliği, ulusal moti erin efsaneyle uyumlu bir biçimde kullanılması, Türkçenin şiir dilinin zenginliği gibi yönleriyle de övgü kazanmıştır. Doğru cevap A’dır.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi incelenen dönemde pek çok önemli tiyatro eleştirmenin varlığına rağmen eleştiri konusunda dönemin ağır topu olarak nitelendirilmiştir?

Seçenekler

A
Lütfi Ay
B
Suat Taşer
C
Nurullah Ataç
D
Burhan Arpad
E
Adnan Benk
Açıklama:
Dönemdeki önemli isimlere karşın bu dönemin eleştirideki ağır topu Nurullah Ataç’tır. Nurullah Ataç’ın yazılarını Ataç Tiyatro’da adıyla kitaplaştıran Prof. Dr. Metin And, Ataç’ı ‘öznel-izlenimci’ olarak değerlendirmiş- tir. Prof. Dr. Ayşegül Yüksel de, ‘izlenimci-denemeci eleştirel yaklaşım’ı benimseyen Ataç’ın bu üslubunun, 1960’lı yıllara dek Türk oyun eleştirisine egemen olduğunun altını çizmektedir. Doğru cevap C’dir.

Soru 49

Aşağıdaki oyunlardan hangisi 1953 yılında Şehir Tiyatrosu’nda sahnelenmek üzereyken sakıncalı bulunup, repertuvardan çıkarılır?

Seçenekler

A
Tanrı Dağı Ziyafeti
B
Günün Adamı
C
Sabahat
D
Dışardakiler
E
Beybaba
Açıklama:
Günün Adamı gerek içeriği gerekse sakıncalı damgasını yemesi açısından döneme damgasını vurmuştur. 1953 yılında Şehir Tiyatrosu’nda sahnelenmek üzereyken sakıncalı bulunur ve repertuvardan çıkarılır. Olay, dönemin Cumhurbaşkanı Celâl Bayar’a gidecek kadar büyür ancak oyun yine de sahnelenemez. Doğru cevap B’dir.

Soru 50

Amerika’da Yale Üniversitesi’nde tiyatro öğrenimi gören Haldun Dormen’in 1954 yılında kurduğu tiyatronun adı nedir?

Seçenekler

A
Genç Oyuncular topluluğu
B
Dostlar Tiyatrosu
C
Muammer Karaca Tiyatrosu
D
Cep Tiyatrosu
E
Kent Oyuncuları
Açıklama:
Amerika’da Yale Üniversitesi’nde tiyatro öğrenimi gören Haldun Dormen’in 1954 yılında kurduğu Cep Tiyatrosu, 1955’de Dormen Tiyatrosu’na dönüşmüş; zaman zaman perdelerini kapatmak zorunda kalsa da Türk tiyatrosunda özellikle vodvil ve bulvar komedilerinin sahnelenmesindeki başarılarıyla tiyatro yaşantımızda her zaman kendine özgü bir yer edinmiştir. Doğru cevap D’dir.

Soru 51

Kırklı yılların kültür yaşamına bakıldığında, İstanbul ve Ankara dışında ülke genelinde tiyatroyu yaygınlaştırma girişimlerinin ekseninde yer alan iki kurum aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Halkevleri, Devlet Tiyatroları
B
Halkevleri, Köy Enstitüleri
C
Devlet Tiyatroları, Köy Enstitüleri
D
Köy Enstitüleri, Belediye Tiyatroları
E
Devlet Tiyatroları, Belediye Tiyatroları
Açıklama:
Okur-yazarlığın çok düşük olduğu bu yıllarda, halkın eğitiminde tiyatrodan çok faydalanışmıştır. Halkevlerinin 6 maddelik yönetmeliğinin 4'ü tiyatrolarla ilgilidir. Köy Enstitüleri programlarında tiyatro ile beraber bütün sanat dallarının öğretimine büyük önem vermişlerdir.

Soru 52

Nüfusun üçte ikisinin köylerde yaşadığı, büyük bir çoğunluğun okuma yazma bilmediği bir coğrafyada halkı aydınlatma çabasıyla büyük hizmetler veren iki kurum aşağıdaki şıkların hangisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Halkevleri, Devlet Tiyatroları
B
Halkevleri, Köy Enstitüleri
C
Devlet Tiyatroları, Köy Enstitüleri
D
Köy Enstitüleri, Belediye Tiyatroları
E
Milli Eğitim Bakanlığı, Halkevleri
Açıklama:
Halkevleri ve Köy Enstitüleri, tiyatronun görsel-işitsel özellikleriyle halkı aydınlatma çabasının büyük bir parçası olmuşlardır.

Soru 53

Ellili yıllarda kurulmuş ve etkinliklerini günümüze dek taşımış, ödenekli olmayan tiyatro topluluklarının ismi, aşağıdaki şıkların hangisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Genç Oyuncular, Ankara Deneme Sahnesi
B
Ankara Tatbikat Sahnesi, Oda Tiyatrosu
C
Ankara Deneme Sahnesi, Dostlar Tiyatrosu
D
Genç Oyuncular, Ankara Tatbikat Sahnesi
E
Küçük Sahne, Ankara Tatbikat Sahnesi,
Açıklama:
Doğru seçenek C’dir. Diğer seçeneklerdeki tiyatrolar ya devlet destekli ya da günümüze ulaşamayan topluluklardır.

Soru 54

Musin Ertuğrul'dan sonra Devlet Tiyatroları'nın yöneticiliğine atanan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Muhsin Ertuğrul
B
Cüneyt Gökçer
C
Hasan Ali Yücel
D
Karl Ebert
E
Sabahattin Kudret Aksal
Açıklama:
Musin Ertuğrul'dan sonra Devlet Tiyatroları'nın yöneticiliğine Cüneyt Gökçer atanmış ve 20 yıl bu görevi sürdürmüştür.

Soru 55

Devlet Tiyatro ve Operası hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1959
B
1949
C
1936
D
1960
E
1924
Açıklama:
Devlet Tiyatro ve Operası çıkarılan bir yasayla 1949 yılında kurulmuştur.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi 1946-1960 yılları arasında Türk Tiyatrosu için önemli gelişmelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Devlet tiyatrolarının kurulması
B
Halkevleri ve Köy Enstitüleri’ndeki tiyatro etkinlikleri
C
Özel tiyatroların sadece İstanbul’da açılması
D
Üniversite düzeyinde tiyatro eğitiminin gündeme getirilmesi
E
Tiyatro eleştirisinin giderek önem kazanması
Açıklama:
Özel tiyatroların İstanbul dışında da yaygınlaşması bu dönemin önemli gelişmeleri arasındadır. Doğru cevap C’dir.

Soru 57

Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu İstanbul Şehir Tiyatrosu hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1908
B
1910
C
1912
D
1914
E
1916
Açıklama:
Ülkemizin en eski ödenekli tiyatrosu İstanbul Şehir Tiyatrosu 1914 yılında kurulmuştur. Doğru cevap D’dir

Soru 58

1924 yılında kurulan Musiki Muallim Mektebi, hangi yıl tiyatro eğitimi de verilecek olan Milli Musiki ve Temsil Akademisi’ne dönüşmüştür?

Seçenekler

A
1930
B
1934
C
1940
D
1944
E
1950
Açıklama:
1924’te kurulan ve aslında Konservatuvar’ın çekirdeği sayabileceğimiz Musiki Muallim Mektebi, 1934 yılında tiyatro eğitimi de verilecek olan Milli Musiki ve Temsil Akademisi’ne dönüşmüştür. Müzik bölümünün başına ünlü Alman besteci ve eğitimci Paul Hindemith getirilir. Onun hazırladığı raporlar ışığında müzik bölümü 1936’da eğitime başlamıştır. Doğru cevap B’dir.

Soru 59

Devlet Tiyatro ve Opera Yasası yürürlüğe girdiği ve Devlet Tiyatrosu tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan Haziran 1949 tarihinde genel müdürlüğe kim getirilmiştir?

Seçenekler

A
Orhan Asena
B
Haldun Taner
C
Cevat Fehmi Başkut
D
Ahmet Kutsi Tecer
E
Muhsin Ertuğrul
Açıklama:
Haziran 1949, Devlet Tiyatrosu tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Bu tarihte Devlet Tiyatro ve Opera Yasası yürürlüğe girmiş, genel müdürlüğe Muhsin Ertuğrul getirilmiştir. Doğru cevap E’dir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Reşat Nuri Güntekin’in bir oyunudur?

Seçenekler

A
Tanrı Dağı Ziyafeti
B
Sana Rey Veriyorum
C
Sabahat
D
Günün Adamı ve Dışardakiler
E
Beybaba
Açıklama:
Haldun Taner “Günün Adamı ve Dışardakiler”, Reşat Nuri Güntekin “Tanrı Dağı Ziyafeti”, Cevat Fehmi Başkut “Sana Rey Veriyorum”, Nazım Hikmet “Sabahat”, Çetin Altan “Beybaba” adlı oyunlarında siyaset dünyasını ele alırlar. Doğru cevap A’dır.

Ünite 8

Soru 1

Türkiye, Cumhuriyet tarihinin ilk askeri darbesi aşağıdakilerden hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1945
B
1950
C
1955
D
1960
E
1965
Açıklama:
27 Mayıs 1960 günü Türkiye, Cumhuriyet tarihinin ilk askeri darbesi ile uyanmıştır.

Soru 2

27 Mayıs 1960 darbesinden sonra 55 kürt asıllı toprak ağası için verilen karar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sürgün edilmişlerdir.
B
İdam edilmişlerdir.
C
Hapsedilmişlerdir.
D
Müebbet hapisle cezalandırılmışlardır.
E
Sınır dışı edilmişlerdir.
Açıklama:
Hemen ardından elli beş Kürt asıllı ağa, batıya sürgün edilmiştir.

Soru 3

27 Mayıs 1960 darbenin hemen ardından 147 akademisyen için verilen karar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hapis
B
Sürgün
C
İşine son vermek
D
Sınırdışı
E
İdam
Açıklama:
Kısa süre sonra 147 öğretim üyesi üniversiteden uzaklaştırılmış.

Soru 4

Darbenin hemen ardından emekliye sevk edilen subayların yaklaşık olarak sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
3000
B
3500
C
4000
D
4500
E
5000
Açıklama:
Yaklaşık 5000 subay bir ay içinde emekliye sevk edilmiş.

Soru 5

1961 Anayasasının içerisinde aşağıdakilerden hangi yenilik yer almaz?

Seçenekler

A
Grev ve lokavt hakkı
B
Özel televizyon
C
yargı bağımsızlığı
D
Devlet Planlama Teşkilatı,
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Grev ve lokavt hakkı, çift meclis, yargı bağımsızlığı, üniversite ve radyo özerkliği, çoğunluğa sahip partinin gücünün sınırlanması, Devlet Planlama Teşkilatı, Anayasa Mahkemesi, Milli Güvenlik Kurulu gibi siyasal yenilikler getiren 1961 Anayasası, kişi ve konut dokunulmazlığı, basın, vicdan, din ve düşünce özgürlüğü sunan bir temele inşa edilmiştir.

Soru 6

1961 Anayasasının tanıdığı haklar aşağıdakilerden hangi tarihten itibaren daraltılmış ve sınırlandırılmıştır?

Seçenekler

A
1963
B
1964
C
1965
D
1966
E
1967
Açıklama:
Ne var ki 1965’ten başlayarak bu anayasanın tanıdığı haklar daraltılmış, sınırlandırılmıştır

Soru 7

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) yönetimsel ve mali özerkliğe
sahip bir kurum olarak hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1961
B
1963
C
1965
D
1967
E
1969
Açıklama:
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) yönetimsel ve mali özerkliğe
sahip bir kurum olarak 1963’te kurulmuştur.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangi tarih, Üniversite gençliğinin eğitim konusundaki taleplerinden yola çıkan gençlik eylemlerinin başlangıcı olarak görülebilir?

Seçenekler

A
1965
B
1966
C
1967
D
1968
E
1969
Açıklama:
1968, dünyada olduğu kadar Türkiye’de de gençlik hareketlerinin dönüm noktasıdır. Üniversite gençliğinin eğitim konusundaki taleplerinden yola çıkan hareketler gençlik eylemlerinin başlangıcı olarak görülebilir.

Soru 9

Tüm dünya ele alındığında, ’68 kuşağının ilk eylemi aşağıdakilerden hangi üniversite'de meydana gelmiştir?

Seçenekler

A
İstanbul Üniversitesi
B
Sorbon Üniversitesi
C
Berlin Üniversitesi
D
Oxford Üniversitesi
E
Londra Üniversitesi
Açıklama:
’68 kuşağının ilk eylemi Sorbonne Üniversitesi’nde meydana geldi. Gençlerin savaş ve kapitalizm karşıtı düşüncelerini dile getirdikleri, sanat ve özellikle müzikle desteklenen barış ve özgürlük yanlısı eylemleri kısa sürede pek çok ülkeye yayıldı.

Soru 10

Almanya ve Türkiye arasında işgücü anlaşması aşağıdakilerden hangi tarihte imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1961
B
1963
C
1965
D
1967
E
1969
Açıklama:
Almanya ve Türkiye Ekim 1961’de İşgücü Anlaşması imzalamıştır. 1961’de 6.700,
1962’de 13.000, 1970’te 480.000, 1974’te 800.000 işçi çalışmak üzere Almanya’ya
gitmiştir.

Soru 11

1964’te dört yıllık lisans eğitimi veren ve Türkiye’de akademik tiyatro eğitiminin ilk adımı sayılan kurum, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tiyatro Topluluğu
B
Tiyatro Kürsüsü
C
Tiyatro Akademisi
D
Bölgesel Tiyatro Toplulukları
E
Tiyatro Birliği
Açıklama:
Akademik tiyatro eğitiminin kuruluşu bu dönemin en önemli gelişmelerinden biridir. 1958’de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne bağlı olarak kurulan Tiyatro Enstitüsü 1964’te dört yıllık lisans eğitimi veren Tiyatro Kürsüsü haline gelmiş ve başkanlığına Prof. Dr. Melahat Özgü atanmıştır. Türkiye’de akademik tiyatro eğitiminin ilk adımı sayılan bu kurum, tiyatromuza önemli katkıları olacak pek çok akademisyen, araştırmacı, eleştirmen ve sanatçı yetiştirmiştir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi çok partili döneme geçişte kapatılan Halkevleri’nin yerini bir ölçüde doldurmak amaçlanmıştır?

Seçenekler

A
Çocuk Tiyatroları
B
Amatör Tiyatrolar
C
Ankara Belediyesi Şehir Tiyatrosu
D
Devlet Tiyatrosu
E
Bölge Tiyatroları
Açıklama:
Bölge Tiyatroları ile çok partili döneme geçişte kapatılan Halkevleri’nin yerini bir ölçüde doldurmak, kültürel kalkınmayı üç büyük kent dışında da yaygınlaştırmak amaçlanmıştır. Ne var ki türlü anlaşmazlıklarla bu proje kanunlaşamamıştır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi 1965’te Şehir Tiyatrosu’nun yönetim ve belediye ile ilişkilerini belirleyen tasarı değiştirildiğinde, denetleme Kurulu’nun oluşturulması ve bunun da belediye kurultayı üyelerinden seçilmesi kararı verildiğinde görevinden istifa etmiştir?

Seçenekler

A
Melahat Özgü
B
Ergin Orbey
C
Mahir Canova
D
Muhsin Ertuğrul
E
Cüneyt Gökçer
Açıklama:
1965’te ise Şehir Tiyatrosu’nun yönetim ve belediye ile ilişkilerini belirleyen tasarı değiştirilmiş, tüm itiraz ve protestolara karşın Okuma Kurulu’na ek olarak bir Denetleme Kurulu’nun oluşturulması ve bunun da belediye kurultayı üyelerinden seçilmesi kabul edilmiştir. Açıkça sansür anlamına gelen bu karar, Muhsin Ertuğrul’un istifa nedeni olur.

Soru 14

Bertolt Brecht’in yazdığı hangi eser, komünizm propagandası yapıldığı iddiasıyla temsilinde tiyatronun camlarının kırılmış, kulisteki sanatçıların saldırıya uğramıştır?

Seçenekler

A
Sezuan’ın İyi İnsanı
B
Cesaret Ana ve Çocukları
C
Antigone
D
Fil Yavrusu
E
Şeytanı Kovma
Açıklama:
Altmışlı yıllar tiyatrolara yapılan saldırı ve yasaklamalara sahne olmuştur. İlk akla gelen, Bertolt Brecht’in yazdığı Beklan Algan’ın yönettiği Sezuan’ın İyi İnsanı temsilinde ‘komünizm propagandası yapıldığı’ iddiasıyla yapılan saldırıdır. Oyunun afişleri yırtılır, tiyatronun camları kırılır, kuliste- ki sanatçılara saldırılır. Olayın ardından sıkıyönetimce sakıncalı bulunan oyunun, bilirkişi heyetinin ‘takipsizlik kararı’ vererek temsiline devam edilmiştir.

Soru 15

Turgut Özakman hangi oyununda, bunalım içindeki bir ailenin dağılma tehlikesiyle yüz yüze kalmasının temel nedeni olarak ekonomik bozukluğa dikkat çekmiştir?

Seçenekler

A
İsyancılar
B
Deli Bayramı
C
Ocak
D
Almanya Defteri
E
Atçalı Kel
Açıklama:
Oyun yazarları ekonomik ve siyasal yapıdaki bozukluğun sonuçlarını aile ilişkileri ve birey bağlamında yansıtmışlardır. Burada altı çizilmesi gere- ken nokta ailedeki parçalanmanın, geleceğe dair güvensizliğin, bireydeki olumsuz etkilerin, siyasal ekonomik yapıdaki aksaklıkların bir sonucu olduğunun özellikle vurgulanmasıdır. Turgut Özakman, Ocak’ta bunalım içindeki bir aileyi ele almıştır. Ailenin bu hale gelmesinin, dağılma tehlikesiyle yüz yüze kalmasının temel nedeni, ekonomik bozukluktur.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Güngör Dilmen’in kuma sorununun en etkili örneğini olan oyunudur?

Seçenekler

A
Paramparça
B
Bir Sessiz Adam
C
Çiçu
D
Tehlikeli Güvercin
E
Kurban
Açıklama:
Kimi oyunlarda da köy kadını doğru bildiğinden şaşmayan, mert, korkusuz biçimde yansıtılmış, bir anlamda idealize edilmiştir. Kuma sorunu ise en etkili örneğini kuşkusuz Güngör Dilmen’in Kurban adlı oyununda bulur.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi siyasal ve ekonomik yapıya odaklanan oyunlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı
B
Evcilik Oyunu
C
Yedinci Köpek
D
Ihlamur Ağacı
E
Bir Yol
Açıklama:
Türkiye gerçeğinin bir parçası olarak feodal yapı kalıntılarını, yabancı sermaye ile yerli işbirliğinin devlet ile ortaklık kurarak halkı sömürmesini evrensel bağlamda dile getirir. Aziz Nesin, Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı’nda uluslar arası ekonomik ve siyasal ilişkilerin çıkar birlikteliğine eğilerek, yansımalarına değinmiştir.

Soru 18

“Ya sünepe olup okkanın altına gideceksin, ya da üste çıkıp ezeceksin. İkisinin ortası yok” diyen karakter aşağıdaki oyunlardan hangisinde yer alır?

Seçenekler

A
Midas'ın Altınları
B
Keşanlı Ali Destanı
C
Sultan Gelin
D
Vatan Kurtaran Şaban
E
Asiye Nasıl Kurtulur
Açıklama:
Haldun Taner’in 1962’de yazdığı Keşanlı Ali Destanı adlı oyunu 1963 - 1964 sezonunda Gülriz Sururi ve Engin Cezzar Tiyatrosu’nda büyük bir başarı kazanmış ve ilgi görmüştür. Hapiste kaldığı süre boyunca mahallede efsaneleşen Ali, genel aftan yararlanarak tahliye edilince kendisini Sinekli’yi kurtaracak muhtar adayı olarak ilan eder. Ali ile Zilha arasındaki aşk ve Zilha odağında işlenen sınıf atlama çabası da olay dizisine eklemlenmiştir. “Ya sünepe olup okkanın altına gideceksin, ya da üste çıkıp ezeceksin. İkisinin ortası yok” diyen Ali tiyatromuzun en renkli ve sempatik karakterlerinden biridir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi karşıt özelliklerle donatılmış, Efruz ve Vicdani’yi sahneye getirerek siyasal ve ekonomik yapının sonuçlarını sergileyen oyundur?.

Seçenekler

A
Tehlikeli Güvercin
B
Küp Hamit
C
Atlarla Filler
D
Mor Defter
E
Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım
Açıklama:
Haldun Taner Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım ile düzenin yarattığı, karşıt özelliklerle donatılmış iki bireyi, Efruz ve Vicdani’yi sahneye getirerek siyasal ve ekonomik yapının sonuçlarını sergiler.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi oyun / yazar eşleşmesi bakımından yanlıştır?

Seçenekler

A
Orhan Asena - Atçalı Kel Mehmet
B
Necati Cumalı - İspinozlar
C
Güngör Dilmen - Pusuda
D
Haldun Taner - Keşanlı Ali Destanı
E
Turgut Özakman - Ocak
Açıklama:
Pusuda adlı oyununun yazarı Cahit Atay'dır.

Soru 21

Türkiye Ekim 1961’de İşgücü Anlaşmasını aşağıdaki hangi ülke ile imzalamıştır?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Rusya
E
Yunanistan
Açıklama:
Almanya ve Türkiye Ekim 1961’de İşgücü Anlaşması imzalamıştır. 1961’de 6.700, 1962’de 13.000, 1970’te 480.000, 1974’te 800.000 işçi çalışmak üzere Almanya’ya gitmiştir.

Soru 22

Lisans eğitimi veren Tiyatro Enstitüsü 1958’de aşağıdaki hangi üniversitede kurulmuştur?

Seçenekler

A
Ankara Üniversitesi
B
Hacettepe Üniversitesi
C
İstanbul Üniversitesi
D
Anadolu Üniversitesi
E
Gazi Üniversitesi
Açıklama:
1958’de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne bağlı olarak kurulan Tiyatro Enstitüsü 1964’te dört yıllık lisans eğitimi veren Tiyatro Kürsüsü haline gelmiştir.

Soru 23

Devlet Tiyatrosu 1964’te aşağıdakilerden hangisini açmıştır?

Seçenekler

A
Büyük Tiyatro
B
Üçüncü Tiyatro
C
Oda Tiyatrosu
D
Yeni Sahne
E
Altındağ Sahnesi
Açıklama:
Devlet Tiyatrosu Ankara’daki Büyük Tiyatro, Küçük Tiyatro, Üçüncü Tiyatro ve Oda Tiyatrosu sahnelerine ek olarak 1960’ta Yeni Sahne’yi, 1964’te Altındağ Sahnesi’ni açmıştır.

Soru 24

Güncel siyasal konuları, toplumsal ve kültürel yaşamdaki yozlukları, iğneleyici bir dille sergileyen tiyatral tür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Korku
B
Sandwich
C
Psikolojik
D
Kabare
E
Şehir
Açıklama:
Kabare, güncel siyasal konuları, toplumsal ve kültürel yaşamdaki yozlukları, iğneleyici bir dille parodi, skeç, müzik vb biçimler aracılığıyla gülünç ama acı bir açıyla sergileyen, doğaçlamaya açık bir tiyatral türdür.

Soru 25

Türkiye’de kabare türünün en tanınmış örnekleri hangi tarihte vermiştir?

Seçenekler

A
1950’ler
B
1970’ler
C
1980’ler
D
1990’lar
E
1995’ler
Açıklama:
Kabare türü Türkiye’de 1960’ların ortalarından başlayarak en tanınmış örneklerini 1970’lerde vermiştir.

Soru 26

Çiçu, Yağmur Sıkıntısı, Tut Elimden Rovni, Mikado’nun Çöpleri gibi örnekler kaç kişilik oyunlardır?

Seçenekler

A
Tek veya iki kişilik
B
Üç veya dört kişilik
C
Dört veya beş kişilik
D
Beş veya altı kişilik
E
Altı veya sekiz kişilik
Açıklama:
Türk oyun yazarlığının tek kişilik veya iki kişilik oyunlarının Çiçu, Yağmur Sıkıntısı, Tut Elimden Rovni, Mikado’nun Çöpleri, vb. en önemli örnekleri, altmışlı yıllarda yazılmıştır.

Soru 27

Fehmi Başkut’un Ayna, Öbür Gelişte ve Ölen Hangisi, Şahap Sıtkı İlter’in Ayrı Dünyalar adlı oyunları aşağıdaki hangi öğeleri içerir?

Seçenekler

A
Epik
B
Komedi
C
Kabare
D
Gerçek Üstü
E
Geleneksel
Açıklama:
Fehmi Başkut’un Ayna, Öbür Gelişte ve Ölen Hangisi, Şahap Sıtkı İlter’in Ayrı Dünyalar adlı oyunları, aslında dramatik yapıyı izlemesine karşın gerçek üstü öğeler de içerir.

Soru 28

Aziz Nesin’in Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı adlı eserin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kapitalist sistemin çarkları.
B
Uluslararası ekonomik ve siyasal ilişkilerin çıkar birlikteliği.
C
Düzendeki aksaklıklar, altyapı ve üstyapı ilişkisi.
D
Sabit ve dar gelirli memurun durumu.
E
Bir muhtar aracılığıyla yerel yönetim-parti-hükümet-sermaye ilişkisi.
Açıklama:
Aziz Nesin, Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı’nda uluslararası ekonomik ve siyasal ilişkilerin çıkar birlikteliğine eğilerek, yansımalarına değinmiştir.

Soru 29

Ham Hum Şaralop adlı oyun aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Orhan Kemal
B
Turgut Özakman
C
Mehmet Akan
D
Recep Bilginer
E
Sermet Çağan
Açıklama:
Mehmet Akan’ın Ham Hum Şaralop adlı oyununda anne Herdemnazik ile kızı Bazannazik, ‘Bayat’ mecmuasında gördükleri ve hayalini kurdukları yaşama ulaşmak için ne gerekiyorsa yaparlar.

Soru 30

Aşağıdaki oyunlardan hangisi Haldun Taner’e aittir?

Seçenekler

A
Midas’ın Altınları
B
Asiye Nasıl Kurtulur
C
Zengin Mutfağı
D
Almanya Defteri
E
Keşanlı Ali Destanı
Açıklama:
Haldun Taner’in 1962’de yazdığı Keşanlı Ali Destanı adlı oyunu 1963/64 sezonunda Gülriz Sururi ve Engin Cezzar Tiyatrosu’nda büyük bir başarı kazanmış ve ilgi görmüştür. Tiyatromuzun en önemli metinleri arasında sayabileceğimiz bu oyun, daha sonra özel ve ödenekli tiyatrolarda defalarca sahnelenmiştir.

Soru 31

Cumhuriyet tarihinin ilk askeri darbesi kaç yılında gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1960
B
1961
C
1962
D
1963
E
1964
Açıklama:
27 Mayıs 1960 günü Türkiye, Cumhuriyet tarihinin ilk askeri darbesi ile uyanmıştır. Doğru cevap A'dir.

Soru 32

Grev ve lokavt hakkı, çift meclis, yargı bağımsızlığı, üniversite ve radyo özerkliği, çoğunluğa sahip partinin gücünün sınırlanması, Devlet Planlama Teşkilatı, Anayasa Mahkemesi, Milli Güvenlik Kurulu gibi siyasal yenilikler getiren anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1961 Anayasası
B
1972 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1928 Anayasası
E
1937 Anayasası
Açıklama:
Grev ve lokavt hakkı, çift meclis, yargı bağımsızlığı, üniversite ve radyo özerkliği, çoğunluğa sahip partinin gücünün sınırlanması, Devlet Planlama Teşkilatı, Anayasa Mahkemesi, Milli Güvenlik Kurulu gibi siyasal yenilikler getiren 1961 Anayasası, kişi ve konut dokunulmazlığı, basın, vicdan, din ve düşünce özgürlüğü sunan bir temele inşa edilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 33

Almanya ve Türkiye arasındaki İşgücü Anlaşması hangi yıl yapılmıştır?

Seçenekler

A
1958
B
1960
C
1961
D
1970
E
1974
Açıklama:
Almanya ve Türkiye Ekim 1961’de İşgücü Anlaşması imzalamıştır. 1961’de 6.700, 1962’de 13.000, 1970’te 480.000, 1974’te 800.000 işçi çalışmak üzere Almanya’ya gitmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 34

Tiyatro Enstitüsü hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1958
B
1960
C
1961
D
1962
E
1963
Açıklama:
1958’de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne bağlı olarak kurulan Tiyatro Enstitüsü 1964’te dört yıllık lisans eğitimi veren Tiyatro Kürsüsü haline gelmiş ve başkanlığına Prof. Dr. Melahat Özgü atanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi güncel siyasal konuları, toplumsal ve kültürel yaşamdaki yozlukları, iğneleyici bir dille parodi, skeç, müzik vb biçimler aracılığıyla gülünç ama acı bir açıyla sergileyen, doğaçlamaya açık bir tiyatral türdür?

Seçenekler

A
Kabare
B
Trajedi
C
Komedi
D
Dram
E
Tuluat
Açıklama:
Kabare, güncel siyasal konuları, toplumsal ve kültürel yaşamdaki yozlukları, iğneleyici bir dille parodi, skeç, müzik vb biçimler aracılığıyla gülünç ama acı bir açıyla sergileyen, doğaçlamaya açık bir tiyatral türdür. İlk kez 1881’de ressam Salis tarafından Paris’te Le Chat Noir adlı cafede gerçekleştirilmiştir. Kabare türü Türkiye’de 1960’ların ortalarından başlayarak en tanınmış örneklerini 1970’lerde vermiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 36

I. Oktay Rifat
II. Melih Cevdet Anday
III. Haldun Taner
IV. Nazım Kurşunlu
V. Orhan Asena
Yukarıdakilerden hangisi 1960-1970 yılları arasındaki dönem yazarları arasındadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
1960-1970 yılları arasındaki dönem Oktay Rifat, Melih Cevdet Anday, Haldun Taner, Nazım Kurşunlu, Orhan Asena, Çetin Altan, Refik Erduran ve Turgut Özakman gibi 1950 kuşağı yazarları ile Güngör Dilmen, Sermet Çağan, Adalet Ağaoğlu, Güner Sümer, Vasıf Öngören, Turan Oflazoğlu, Cahit Atay ve Erol Toy gibi 1960 kuşağı yazarlarının buluştuğu bir kesittir. Doğru cevap E'dir.

Soru 37

I. Hamlet
II. Satıcının Ölümü
III. Fizikçiler
IV. Sezuan’ın İyi İnsanı
V. Tartuffe
Yukarıdaki hangisi altmışlı yıllar boyunca Şehir Tiyatrolarında sahnelen oyunlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
III, IV ve V
D
I, II, III, IV ve V
E
I, III ve V
Açıklama:
Altmışlı yıllar boyunca Hamlet, Satıcının Ölümü, Fizikçiler, Sezuan’ın İyi İnsanı, Tartuffe, Köşebaşı, Dilekçe, İsyancılar, Kahvede Şenlik Var gibi pek çok başarılı yapım Şehir Tiyatroları sahnelerinden seyirciye sunulmuştur. Doğru cevap D'dir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi 1960-1970 yılları arasındaki dönemdeki oyun yazarlarımızın ele aldığı konular arasında sayılmaz?

Seçenekler

A
Kent orta sınıfının sorunları
B
Kır ve gecekondu yaşamının sorunları
C
Devlet yapısındaki bozukluklar
D
Değer yargılarında yaşanan değişim
E
Batıdaki gelişmeler
Açıklama:
Oyun yazarlarımız kent orta sınıfının, kır ve gecekondu yaşamının sorunlarını, devlet yapısındaki bozuklukları, değer yargılarında yaşanan değişimin yarattığı olumsuzlukları ele almışlardır. Doğru cevap E'dir.

Soru 39

Altmışlarda dönemin oyunları incelendiğinde bu tartışmaların iki temel grupta toplandığı görülür: Siyasal Ve Ekonomik Yapıya Odaklanan Oyunlar, Toplumsal Ve Kültürel Yapıyı Tartışan Oyunlar.
Aşağıdakilerden hangisi siyasal ve ekonomik yapıya odaklanan oyunlara örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Ben Devletim
B
Evcilik Oyunu
C
Yarın Cumartesi
D
Mor Defter
E
Bir Sessiz Adam
Açıklama:
Bu yıllarda devletin kurumlarında yaşanan aksaklıklar, toplum geneli tarafından da önemli şikâyet konusudur. Bu başlıktaki oyunlarda devlet mekanizmasındaki aksaklık- ların en canlı örnekleri görülebilir. Rüşvetle işgören memurlar, kurnaz odacılar, günün popüler söylemleri ve koltuk sevdasıyla kendini var eden müdürler ile işi bir türlü görülmeyen vatandaş... Hepsi seyircinin çok yakından tanıdığı kişi ve durumlarla komik, ama elbette acı bir ifade bulur. Özellikle Çetin Altan Dilekçe ve Recep Bilginer Ben Devletim adlı oyunlarında sabit ve dar gelirli memurun durumunu sergiler. Doğru cevap A'dır.

Soru 40

I. Keşanlı Ali Destanı
II. Vatan Kurtaran Şaban
III. Midas’ın Altınları
IV. Asiye Nasıl Kurtulur
V. Zengin Mutfağı
Altmışlı yıllarda yazılmış oyunlardan bazıları sahnelendiğinde de büyük etki yaratmış, büyük destek ve ilgi görmüştür.
Yukarıdakilerden hangisi bu oyunlar arasında sayılır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II, III, IV ve V
D
III ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Haldun Taner’in Keşanlı Ali Destanı, Vatan Kurtaran Şaban, Güngör Dilmen’in Midas’ın Altınları, Canlı Maymun Lokantası, Kurban, Vasıf Öngören’in Asiye Nasıl Kurtulur, Zengin Mutfağı, Almanya Defteri, Turgut Özakman’ın Ocak, Orhan Asena’nın Atçalı Kel Mehmet, Necati Cumalı’nın İspinozlar, Cahit Atay’ın Pusuda, Sultan Gelin gibi oyunları, 1960’ların bu bağlamda oyun yazarlığı konusunda ilk akla gelen oyunlardır. Doğru cevap C'dir.

Soru 41

1964’te dört yıllık lisans eğitimi veren ve Türkiye’de akademik tiyatro eğitiminin ilk adımı sayılan Tiyatro Kürsüsü aşağıdaki üniversitelerden hangisinde kurulmuştur?

Seçenekler

A
Anadolu Üniversitesi Devlet Konsevatuvarı
B
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi
C
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konsevatuvarı
D
İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı
E
Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi
Açıklama:
Akademik tiyatro eğitiminin kuruluşu bu dönemin en önemli gelişmelerinden biridir. 1958’de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne bağlı olarak kurulan Tiyatro Enstitüsü 1964’te dört yıllık lisans eğitimi veren Tiyatro Kürsüsü haline gelmiş ve başkanlığına Prof. Dr. Melahat Özgü atanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 42

Şehir Tiyatrosunun 1970 yılı başında Harbiye Tiyatrosu’na taşınmadan önce 55 yıl boyunca 368 oyunun sahnelendiği tiyatro aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Atatürk Kültür Merkezi
B
Muammer Karaca Tiyatro Salonu
C
Tepebaşı Dram Tiyatrosu
D
Küçük Sahne
E
Elhamra Tiyatrosu
Açıklama:
1970 yılı başında Harbiye Tiyatrosu’na taşınan Şehir Tiyatrosu, 55 yıl boyunca 368
oyunun sahnelendiği Tepebaşı Dram Tiyatrosu’na veda eder. Doğru cevap C'dir.

Soru 43

Aşağıda verilen ve günümüzde de varlığını sürdüren tiyatro topluluklarından hangisi altmışlı yıllarda kurulmuş topluluklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kenter Tiyatrosu
B
Dostlar Tiyatrosu
C
Dormen Tiyatrosu
D
Ankara Sanat Tiyatrosu
E
Ortaoyunculur
Açıklama:
Bugüne dek varlığını, çizgisini korumuş Kenter Tiyatrosu, Dormen Tiyatrosu, Ankara Sanat Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu, Gülriz Sururi - Engin Cezzar Tiyatrosu, gibi topluluklar, altmışlı yıllarda kurulmuştur. Ortaoyuncular, İstanbul'da 1980 yılında Ferhan Şensoy tarafından kurulmuş bir tiyatro grubudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 44

Geleneksel ve epik biçimi renkli bir bütün içinde ele alarak kabare formunda örnekler veren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Haldun Taner
B
Vasıf Öngören
C
Cahit Atay
D
Adalet Ağaoğlu
E
Cevat Fehmi Başkut
Açıklama:
Haldun Taner, geleneksel ve epik biçimi renkli bir bütün içinde ele alarak kabare formunda örnekler sunmuştur. Doğru cevap A'dır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi altmışlı yıllarda yazılmış tek kişilik veya iki kişilik oyunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Çiçu
B
Yağmur Sıkntısı
C
Tut Elimden Rovni
D
Lüküs Hayat
E
Mikado’nun Çöpleri
Açıklama:
Türk oyun yazarlığının tek kişilik veya iki kişilik oyunlarının Çiçu, Yağmur Sıkıntısı, Tut Elimden Rovni, Mikado’nun Çöpleri, vb. en önemli örnekleri, altmışlı yıllarda yazılmıştır. Lüküs Hayat 1930’lu yılların ilk yarısında Ekrem Reşit Rey tarafından yazılan, ilk kez 1933 yılında sahnelenen ve kalabalık bir kadroya sahip oyundur. Doğru cevap D'dir.

Soru 46

Altmışların oyun yazarları ekonomik siyasal yapıdaki değişim ya da bozulmanın görünen nedenlerini devlet kurumları ve görevlilerindeki aksaklıkları ele alarak irdelerler. Aşağıdakilerden hangisi bu yazar ve oyunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Çetin Altan - Dilekçe
B
Recep Bilginer - Ben Devletim
C
Adalet Ağaoğlu- Evcilik Oyunu
D
Erol Toy - Pir Sultan Abdal
E
Orhan Asena - Simavnalı Şeyh Bedreddin
Açıklama:
Adalet Ağaoğlu Evcilik Oyunu ile evlilik kurumuna, toplumsal yapının bireye dayattığı kalıplara dikkati çeker. Doğru cevap C'dir.

Soru 47

1964’te Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne bağlı olarak kurulan Tiyatro Kürsüsü’nün ilk başkanı kimdir?

Seçenekler

A
Prof. Dr. Metin And
B
Prof. Dr. Mina Urgan
C
Prof. Dr. Melahat Özgü
D
Prof. Dr. Sevda Şener
E
Prof. Dr. Özdemir Nutku
Açıklama:
Prof. Dr. Melahat Özgü

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi 1960’lı yılların tiyatro tartışmalarından biri değildir?

Seçenekler

A
Türk tiyatrosunun Fransız tiyatrosu ile ilişkileri
B
Bölge tiyatroları
C
Geleneksel tiyatronun özelliklerinden yararlanılması gereği
D
Ulusal Türk tiyatrosu
E
Genç oyun yazarlarının oyunlarının sahnelenmesine öncelik verilmesi gerektiği
Açıklama:
Türk tiyatrosunun Fransız tiyatrosu ile ilişkileri

Soru 49

Güngör Dilmen'in yazdığı ve kuma sorununu işleyen oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pusuda
B
Kurban
C
Evcilik oyunu
D
Paramparça
E
İçerdekiler
Açıklama:
Güngör Dilmen'in yazdığı ve kuma sorununu işleyen oyun Kurban'dır. Doğru cevap B'dir.

Soru 50

  1. Adnan Benk
  2. Özdemir Nutku
  3. Memet Fuat
  4. Cevdet Kudret
Yukarıda verilen kişilerden hangileri altmışlı yıllarda tiyatro eleştiri yazıları yazmıştır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I-II-IV
D
II-III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Adnan Benk, Özdemir Nutku, Memet Fuat, Cevdet Kudret altmışlı yıllarda tiyatro eleştiri yazıları yazmıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 51

Tehlikeli Güvercin oyunu ile köy sorunlarını siyasal ekonomik ilişkiler bağlamını vurgulayarak ele almış yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ünal Akpınar
B
Necati Cumalı
C
Recep Bilginer
D
Cevat Fehmi Başkut
E
Talip Apaydın
Açıklama:
Necati Cumalı Tehlikeli Güvercin’de köy sorunlarını siyasal ekonomik ilişkiler bağlamını vurgulayarak ele almıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi köy sorunlarını siyasal ekonomik ilişkiler bağlamını vurgulayarak ele almış oyunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Tehlikeli Güvercin
B
Bozkır Dirliği
C
İsyancılar
D
Hepimiz Birimiz İçin
E
Asiye Nasıl Kurtulur
Açıklama:
Asiye Nasıl Kurtulur’da Vasıf Öngören düzenin bireyi zorladığı davranış ve yaşam
biçimi ile burjuva değerlerini çatıştırarak sömürüye dayalı düzene dikkat çeker. Doğru cevap D'dir.

Soru 53

1960’lı yıllar boyunca Devlet Tiyatrosu’nun müdürü kimdir?

Seçenekler

A
Ergin Orbey
B
Muhsin Ertuğrul
C
Cüneyt Gökçer
D
Vasfi Rıza Zobu
E
Mahir Canova
Açıklama:
Cüneyt Gökçer

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi 1960’lı yıllar boyunca ödenekli tiyatrolar için söz konusu edilemez?

Seçenekler

A
Yönetim sorunları
B
Kurum içi anlaşmazlıklar
C
Repertuar nedeniyle eleştirilme
D
Seyirci sayısındaki azalma
E
Yeni sahneler açma
Açıklama:
Seyirci sayısındaki azalma

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi altmışlı yıllarda kurulmuş ya da adını duyurmuş bir tiyatro değildir?

Seçenekler

A
Gülriz Sururi Engin Cezzar Tiyatrosu
B
Dostlar Tiyatrosu
C
Devekuşu Kabare Tiyatrosu
D
Ankara Sanat Tiyatrosu
E
Tiyatro Pera
Açıklama:
Tiyatro Pera

Soru 56

Aşağıdaki oyun / yazar ikililerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Küp Hamit / Güngör Dilmen
B
Yağmur Sıkıntısı / Melih Cevdet Anday
C
Ana Hanım Kız Hanım / Cahit Atay
D
Simavnalı Şeyh Bedreddin / Orhan Asena
E
Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım / Haldun Taner
Açıklama:
Yağmur Sıkıntısı / Melih Cevdet Anday

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi siyasal ve ekonomik yapıya odaklanan oyunlar arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Evcilik Oyunu
B
Ben Devletim
C
Atçalı Kel Mehmet
D
Asiye Nasıl Kurtulur?
E
Ayak Bacak Fabrikası
Açıklama:
Evcilik Oyunu

Soru 58

Aşağıdaki oyunlardan hangisi evlilik kurumuna toplumsal yapının bireye dayattığı kalıplara dikkat çeken oyunlardan biridir?

Seçenekler

A
Dilekçe
B
Ben Devletim
C
Evcilik Oyunu
D
Atçalı Kel Mehmet
E
Asiye Nasıl Kurtulur?
Açıklama:
Keşanlı Ali Destanı
Evcilik Oyunu

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi köy ve kasaba gerçeklerini ele alan ve altmışlı yıllarda yazılmış oyunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
İsyancılar / Recep Bilginer
B
Sultan Gelin / Cahit Atay
C
Kurban / Güngör Dilmen
D
Mahmut ile Yezida / Murathan Mungan
E
Buzlar Çözülmeden / Cevat Fehmi Başkut
Açıklama:
Mahmut ile Yezida / Murathan Mungan

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi 1960’lı yılların Türk oyun yazarlığı için söylenemez?

Seçenekler

A
Biçimsel olarak yeni türlerin, anlatım olanaklarının denenmesi
B
Temaların çeşitlenerek kullanılması, yeni bakış açıları eklenmesi
C
Köy ve kasaba gerçeklerine yönelme ve köy kadınının sorunlarını sergileme
D
Geleneksel tiyatro biçimlerinden modern oyun yazarlığında yararlanılması
E
Kadının iş yaşamında ve hukuksal alanda karşılaştığı sorunları tartışma
Açıklama:
Kadının iş yaşamında ve hukuksal alanda karşılaştığı sorunları tartışma

Ünite 9

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi 1970-80 dönemi oyun yazarlığını etkileyen faktörler arasında değildir?

Seçenekler

A
sosyo-ekonomik koşullar
B
politik koşullar
C
dram sanatı geleneği
D
dönemin tiyatro yaşantısı
E
oyuncu sayısı
Açıklama:
1970-80 dönemi oyun yazarlığını etkileyen en önemli faktör dönemin sosyo-ekonomik ve politik koşulları ile o güne denk gelen dram sanatı geleneği olsa da, dönemin tiyatro yaşantısının da yazılan oyunlara etkisi büyüktür.

Soru 2

Devlet Tiyatroları’nın 1970-80 dönemi bugünle karşılaştırıldığında oldukça hareketli ve atılımcı bir dönem olmuştur. Bu açıdan bakıldığında 70’li yılları aşağıdakilerden hangisi en çok etkilemiştir?

Seçenekler

A
yönetim tartışmaları
B
savaş haberleri
C
nüfus artışı
D
şehirleşme
E
köyden kente göç
Açıklama:
Devlet Tiyatroları’nın 1970-80 dönemi bugünle karşılaştırıldığında oldukça
hareketli ve atılımcı bir dönem olmuş, hiç bitmeyen yönetim tartışmaları, 70’li yıllara da damgasını vurmuştur.

Soru 3

Gerek ödenekli tiyatrolar içinde gerekse özel tiyatrolarda, tiyatro sanatını donuk bir olgu, bir seyir sanatı olarak algılayanların yaklaşımları, aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur?

Seçenekler

A
tiyatronun gelişmesine
B
toplumun tiyatro sanatından uzaklaşmasına
C
tiyatro oyunlarının artmasına
D
tiyatronun içeriğinin bozulmasına
E
tiyatroya olan ilginin artmasına
Açıklama:
Gerek ödenekli tiyatrolar içinde gerekse özel tiyatrolarda, tiyatro sanatını donuk bir olgu, bir seyir sanatı olarak algılayanların yaklaşımları, toplumun tiyatro sanatından uzaklaşmasına ya da beğenilerin giderek yozlaşmasına neden olmuştur

Soru 4

İstanbul Şehir Tiyatroları açısından Belediye Başkanı Ahmet İsvan’ın isteği üzerine, tiyatronun yoksul halka hitap etmesi, onları kapsayacak çalışmalar yapması önemlidir. Bu istekler doğrultusunda İstanbul Şehir Tiyatrolarında hangisi gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Seçilen çeşitli oyunlar halka bedava gösterilmiştir.
B
Tüm ülkede bilet fiyatları düşmüştür.
C
Gecekondu semtlerine yönelik çalışmalar, gösteriler yapılmıştır.
D
Tiyatro oyunlarında amatör oyuncular seçilmiştir.
E
Tiyatro oyunları bazı çevrelerin engellemeleriyle kesilmeye çalışılmıştır.
Açıklama:
İstanbul Şehir Tiyatroları için ise Muhsin Ertuğrul’un yeniden tiyatronun başına getirildiği 1974 yılı önemlidir. Belediye Başkanı Ahmet İsvan’ın isteği, tiyatronun yoksul halka hitap etmesi, onları kapsayacak çalışmalar yapmasıdır. Bu istekler doğrultusunda, bu dönem içerisinde İstanbul Şehir Tiyatroları gecekondu semtlerine yönelik çalışmalar, gösteriler yapar.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Muhsin Ertuğrul’un Şehir Tiyatroları için öngördüğü programın içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Halktan seçilen oyuncular
B
Ucuz Biletler
C
Semt Tiyatroları
D
Stadyumlarda Tiyatro
E
Tiyatro Eğitimi
Açıklama:
Muhsin Ertuğrul’un Şehir Tiyatroları için öngördüğü programın 17 başlığı şu şekildedir:
1.Halka Açık Provalar 2.Ucuz Biletler 3.Okullardaki Çocuk Tiyatroları 4.Semt Tiyatroları 5.Gezginci Bölüm 6.Stadyumlarda Tiyatro 8.Akşam Gençlik Sanat Programları 9.Yedikule ve Rumelihisarı Oyunları 10.Yurtdışı İşçilere Tiyatro 11.İlk öğrenci- Öğretmen Tiyatroları 12.Tiyatro Eğitimi 13.Yayınlar 14.Sergiler 15.Özel Tiyatrolar 16.Tiyatro Otobüsleri 17.Atatürk Kültür Merkezi.

Soru 6

1970’li yıllar tiyatro hayatının önemli bir adımı ise başını Ankara SanatTiyatrosu’nun ve Dostlar Tiyatrosu’nun çektiği gruplardır. Toplumcu dünya görüşü ekseninde tiyatro yapan ve öncelikle dönemin gözde tiyatroları olan bu tiyatrolar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
yenilikçi tiyatrolar
B
devrimci tiyatrolar
C
özel tiyatrolar
D
modern tiyatrolar
E
gelenekçi tiyatrolar
Açıklama:
1970’li yıllar tiyatro hayatının önemli bir adımı ise başını Ankara Sanat Tiyatrosu’nun ve Dostlar Tiyatrosu’nun çektiği ve kendilerini “devrimci tiyatrolar” olarak adlandıran gruplardır.

Soru 7

1970’li yılların sonunda nitelikli tiyatro yapmanın koşulları ortadan kalkmaya başlamıştır. Tiyatrolar dışında tiyatro sanatçılarının da bu dönemde ek iş olarak seslendirme, televizyon oyunculuğu, sahne şovu, şarkıcılık gibi işlere yöneldikleri görülmektedir. Bu durumun en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
dönemin politik yapısı
B
halkın baskısı
C
şehirleşme
D
ekonomik zorluklar
E
modernleşme
Açıklama:
1970’li yılların sonunda ekonomik zorlukların nitelikli tiyatro yapmanın koşullarını ortadan kaldırmaya başladığı görülmektedir. Tiyatroları saran ekonomik zorlukların ötesinde, tiyatro sanatçıların da bu dönemde ekonomik zorluklar yaşadıkları, buna karşın ek iş olarak seslendirme, televizyon oyunculuğu, sahne şovu, şarkıcılık gibi işlere yöneldikleri görülmektedir.

Soru 8

1970-80 dönemi tiyatro sanatının birçok açıdan sancılı arayışların, bocalamaların yaşandığı bir dönem olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde yaşanan sorunlar arasında değildir?

Seçenekler

A
bina
B
seyirci
C
oyunculuk
D
eğitim
E
konu bulma
Açıklama:
1970-80 dönemi tiyatro sanatının bina, seyirci, oyunculuk, eğitim gibi sorunları açısından da sancılı arayışların, bocalamaların yaşandığı bir dönem olmuştur.

Soru 9

70’li yılların başında tiyatro güncel ve hep gündemde olan bir sanat olarak izleyicinin ilgisini çekebilmiştir. 70’li yılların ikinci yarısından itibaren, televizyonun ve terör olaylarının etkisiyle aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Tiyatro binalarının kalitesi azalmıştır.
B
Seyirci tiyatrodan uzaklaşmaya başlamıştır.
C
Tiyatro oyuncuları işlerinden ayrılmaya başlamıştır.
D
Tiyatroya karşı olan ilgi artmıştır.
E
Çocuk tiyatroları önem kazanmaya başlamıştır.
Açıklama:
70’li yılların başında tiyatro güncel ve hep gündemde olan bir sanat olarak izleyicinin ilgisini çekebilmişken, 70’li yılların ikinci yarısından itibaren, televizyonun ve terör olaylarının etkisiyle seyirci tiyatrodan uzaklaşmaya başlamıştır.

Soru 10

Türk oyun yazarlığının çağdaş batı tiyatrosunun öncü yazarları ile tanışması ve kendi geleneksel gösteri sanatlarımızdaki estetikle çağdaş tiyatro estetiğini birleştirme çabaları ise daha çok 60’lı yıllardan sonra başlamıştır. Bu bağlamda dünya tiyatrosunda en ilgi çeken isim olarak Bertolt Brecht adı öne çıkmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu sanatçı ile öne çıkan tiyatro türüdür?

Seçenekler

A
modern tiyatro
B
epik tiyatro
C
geleneksel tiyatro
D
çocuk tiyatrosu
E
kabare tiyatrosu
Açıklama:
Türk oyun yazarlığının çağdaş batı tiyatrosunun öncü yazarları ile tanışması ve kendi geleneksel gösteri sanatlarımızdaki estetikle çağdaş tiyatro estetiğini birleştirme çabaları ise daha çok 60’lı yıllardan sonra başlamıştır. Bu bağlamda dünya tiyatrosunda en ilgi çeken isim olarak Bertolt Brecht adı ve onun tiyatrosu olarak “epik tiyatro” öne çıkmaktadır.

Soru 11

I- Düşünce ekseninde hareketlilik olması
II- Soldaki bazı grupların eylemliliğe karşı şiddete başvurması
III- Eylemlilikte karşılıklı şiddetin artması
Aşağıdaki hangi seçenekte askerlerin muhtıra vermesine yol açan sebepler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Altmışlı yılların sonunda toplumsal hayatta aydın, sol, ilerici tüm kesimlere karşı adı konmamış bir eylemlilik görülmüştür. Bu eylemliliğin şiddetinin giderek artması, soldaki bazı grupların da bu eylemliliğe karşı şiddete başvurması ve karşılıklı şiddetin artması askerlerin muhtıra vermesine yol açmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi 1971 muhtırası ile kısıtlama getirilen ve göz dağı verilenler arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Aydın çevreler
B
Memurlar
C
İşçiler
D
Üniversiteler
E
Gençler
Açıklama:
1971 muhtırası, ülkede gelişen sol hareketlere ve bunların nedeni olarak görülen aydın çevrelere, üniversiteye, işçilere, gençlere ve bu alandaki örgütlenmelere önemli ölçüde kısıtlamaların getirildiği, gözdağı verildiği bir uyarı hareketidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi 1970'li yıllarda tiyatroya yaklaşımı azaltan en etkili faktör olarak görülmektedir?

Seçenekler

A
Ekonomik kriz
B
Askeri darbe
C
Televizyon
D
Radyo
E
Üniversiteler
Açıklama:
70’li yılların ortasından itibaren televizyonun yaygınlaşmaya başlaması tiyatro yaşantısının gelişimini baltalayan önemli nedenlerden birisi olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Muhsin Ertuğrul'un şehir tiyatrolarının yöneticiliğinden istifa etmesine sebebiyet veren sorun olarak görülmektedir?

Seçenekler

A
Halka açık provalar
B
Ucuz bilet
C
Okullarda çocuk tiyatroları
D
Stadyumlarda tiyatro
E
Semt tiyatroları
Açıklama:
Ertuğrul’un dönem içinde gerçekleştirmek istediği bir düşü de “stadyumda tiyatro” yapmaktır. Ancak, Ertuğrul’un bu idealist kalkışması kısa süre içinde kurumda bir çalkantı yaratır ve Muhsin Ertuğurul istifa eder. Doğru cevap D'dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Devrimci Özel Tiyatrolar Derneği’ni kuran tiyatro topluluklarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Epik Tiyatrosu
B
Ankara Sanat Tiyatrosu
C
Dostlar Tiyatrosu
D
Ulvi Uraz Tiyatrosu
E
Çevre Tiyatrosu
Açıklama:
Ankara Sanat Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu, Ulvi Uraz Tiyatrosu ve Çevre Tiyatrosu birlikten ayrılarak Devrimci Özel Tiyatrolar Derneği’ni kurmuşlardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Bertolt Brecht etkisi ışığında, geleneksel tiyatronun epik öğelerle biçimlenmiş oyunlarına örnek olarak verilebilmektedir?

Seçenekler

A
Aladağlı Mıho
B
El Kapısı
C
Yitik Köpek
D
Nereye Payidar
E
Zemberek
Açıklama:
Oktay Arayıcı’nın Rumuz Goncagül ve Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi ile Başar Sabuncu’nun Çark ve Zemberek adlı oyunları Brechtçi etkinin ışığında geleneksel tiyatronun epik öğelerle biçimlenmiş oyunlar olarak sayılabilir. Doğru cevap E'dir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi "Devekuşu Kabare Tiyatrosu" için yazılmış ve sahnelenmiş oyunlar arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Dün Bugün
B
Düğün Ya da Davul
C
Ha Bu Diyar
D
Haneler
E
Yalan Dünya
Açıklama:
Vatan Kurtaran Şaban, Bu Şehr-İstanbul ki, Astronot Niyazi, Ha Bu Diyar, Dün Bugün, Haneler, Yalan Dünya ve Aşk-u Sevda bu dönemde Haldun Taner’in öncülüğünde kurulan Devekuşu Kabare Tiyatrosu için yazılmış ve sahnelenmiş oyunlardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 18

Aşağıda verilen hangi yazar "Devrimci Ankara Sanat Tiyatrosu"nda grup yazarı olarak çalışmaktadır?

Seçenekler

A
Güner Sümer
B
Başar Sabuncu
C
Erkan Yücel
D
Hüsamettin Çetinkaya
E
Bilgesu Erenus
Açıklama:
Ankara Sanat Tiyatrosu’nda, belirli süreler içinde İsmet Küntay, Güner Sümer, Oktay Arayıcı ve Bilgesu Erenus; Dostlar Tiyatrosu’nda Başar Sabuncu, Mehmet Akan; Devrimci Ankara Sanat Tiyatrosu’nda Erkan Yücel ve Ankara Halk Oyuncuları’nda Hüsamettin Çetinkaya gibi isimler grup yazarı olarak çalışmışlardır. Doğru cevap C'dir.

Soru 19

I- Zengin Mutfağı
II-Abdülcanbaz
III-Kurt Dişi
Aşağıdaki hangi seçenekte dram sanatımızın işçi ekseninde sosyalist bir bakış açısıyla yazılan oyunlarına örnek olarak verilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Turhan Selçuk’un aynı adlı çizgi romanından esinle yapılan Abdülcanbaz grup çalışması ve ortak metin oluşturma yönteminden yararlanılarak yazılmıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi 1970’li yıllar boyunca tiyatro pratiğinin önemli bir parçası olmuş tiyatro kuramı ve eleştirisi yazarlarından birisidir?

Seçenekler

A
Sevda Şener
B
Aziz Nesin
C
Oğuz Atay
D
Güngör Dilmen
E
Kemal Bekir
Açıklama:
Zeynep Oral, Atilla Sav, Sevda Şener, Özdemir Nutku, Metin And, Seçkin Cılızoğlu ve Engin Ardıç gibi eleştirmenler dönemin tiyatrosunu, eleştirileri ve yönlendirmeleri ile büyük ölçüde etkilemişlerdir. Doğru cevap A'dır.

Soru 21

12 Mart Muhtırası verildiğinde iktidarda hangi parti bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Süleyman Demirel’in Adalet Partisi
B
Behice Boran’ın Türkiye İşçi Partisi
C
Alparslan Türkeş’in Milliyetçi Hareket Partisi
D
İsmet İnönü’nün Cumhuriyet Halk Partisi
E
Turhan Feyzioğlu’nun Cumhuriyetçi Güven Partisi
Açıklama:
Süleyman Demirel’in Adalet Partisi

Soru 22

Aşağıdaklerden hangisi 12 Mart Muhtırası’nı veren kişilerden biri değildir?

Seçenekler

A
Celal Eycioğlu
B
Muhsin Batur
C
Faruk Gürler
D
Tahsin Şahinkaya
E
Memduh Tağmaç
Açıklama:
Tahsin Şahinkaya

Soru 23

Hangisi, 1974 yılında Muhsin Ertuğrul’u yeniden Şehir Tiyatroları’nın başına getiren belediye başkanıdır?

Seçenekler

A
Ahmet İsvan
B
Aytekin Kotil
C
Nurettin Sözen
D
Reşat Leblebicioğlu
E
Cemil Topuzlu
Açıklama:
Ahmet İsvan

Soru 24

Hangisi 1970-80 dönemi içerisinde ürün veren oyun yazarlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Vasıf Öngören
B
İsmet Küntay
C
Haldun Taner
D
Civan Canova
E
Bilgesu Erenus
Açıklama:
Civan Canova

Soru 25

Muhsin Ertuğrul’un 1974-75 tiyatro sezonunun başında kamuoyuna duyurduğu 17 maddelik eylem planında hangi başlık bulunmamaktadır?

Seçenekler

A
Halka açık provalar
B
Semt Tiyatroları
C
Gemi Tiyatrosu
D
Tiyatro Otobüsleri
E
Ucuz biletler
Açıklama:
Gemi Tiyatrosu

Soru 26

1970 yılında Orhan Okay tarafından bir liselerarası tiyatro şenliği olarak başlatılan İLTÖ Şenliği hangi yıl ve kim tarafından ulusal bir şenliğe dönüştürülmüştür?

Seçenekler

A
1975- Haluk Şevket
B
1973- Selahattin Tonguç
C
1974- Yılmaz Onay
D
1977- Attila Alpöge
E
1972- Ülkü Tamer
Açıklama:
1975- Haluk Şevket

Soru 27

Aşağıdaki eleştirmenlerin hangisi 1970- 1980 döneminde eleştiri yazmamıştır?

Seçenekler

A
Özdemir Nutku
B
Metin And
C
Zeynep Oral
D
Engin Ardıç
E
Rutkay Aziz
Açıklama:
Rutkay Aziz

Soru 28

Ortak, Nereye Payidar ve El Kapısı adlı oyunlarıyla düzenin çarpıklıklarını işçi ekseninde ele alan yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Melih Cevdet Anday
B
Bilgesu Erenus
C
Mehmet Türkkan
D
Orhan Oğuz
E
Güner Sümer
Açıklama:
Bilgesu Erenus

Soru 29

Zengin Mutfağı ve Asiye Nasıl Kurtulur adlı oyunların yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Turgut Özakman
B
Fazıl Hayati Çorbacıoğlu
C
Erol Toy
D
Güngör Dilmen
E
Vasıf Öngören
Açıklama:
Vasıf Öngören

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Ankara Sanat Tiyatrosu’nun yazarlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Turan Oflazoğlu
B
İsmet Küntay
C
Güner Sümer
D
Uğur Mumcu
E
Oktay Arayıcı
Açıklama:
Turan Oflazoğlu

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi, ülkede gelişen sol hareketlere ve bunların nedeni olarak görülen aydın çevrelere, üniversiteye, işçilere, gençlere ve bu alandaki örgütlenmelere önemli ölçüde kısıtlamaların getirildiği, gözdağı verildiği bir uyarı hareketidir?

Seçenekler

A
1971 muhtırası
B
1972 muhtırası
C
1973 muhtırası
D
1974 muhtırası
E
1975 muhtırası
Açıklama:
1971 muhtırası, ülkede gelişen sol hareketlere ve bunların nedeni olarak görülen aydın çevrelere, üniversiteye, işçilere, gençlere ve bu alandaki örgütlenmelere önemli ölçüde kısıtlamaların getirildiği, gözdağı verildiği bir uyarı hareketidir. Muhtıra, içindeki radikal unsurları da barındıran partiler olarak MHP ve CHP’nin kendini merkeze çekmesine neden olurken, sosyalist çevrelere karşı gerek yasal olarak gerekse MHP’nin gençlik örgütlenmeleri aracılığıyla büyük bir baskı uygulanmıştır.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi, 12 Mart rejiminin asıl hedefleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Aydınları ve yazarları susturmak
B
Üniversiteleri kontrol altına almak
C
Yükselen sol dalganın moral gücünü azaltmak
D
Toplumda solun meşruiyetini ortadan kaldırmak
E
Eşitlikçi bir yönetim zihniyeti oluşturmak
Açıklama:
12 Mart rejiminin asıl hedefi aydınları, yazarları ve üniversiteyi susturarak, yükselen sol dalganın moral gücünü azaltmak ve toplumda solun meşruiyetini ortadan kaldırmaktır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi, 1970’li yıllarda Şehir Tiyatroları’nda önemli bir atılım olarak her sahnenin kendi sanat yönetmeni tarafından yönetilmesinin ve özerk olmasının benimsenmesi durumu için oluşturulan model için kullanılan terimdir?

Seçenekler

A
Merkezi yönetim
B
Yerinden yönetim
C
Özerk yönetim
D
Mahalli yönetim
E
Özgürlükçü yönetim
Açıklama:
1970’li yıllarda Şehir Tiyatroları’nda önemli bir atılım da “yerinden yönetim” modelinin uygulanması, her sahnenin kendi sanat yönetmeni tarafından yönetilmesinin ve özerk olmasının benimsenmesidir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi 1970'li yıllarda bir ihtarla oynanması durdurulan tiyatrolardan biridir?

Seçenekler

A
Sezuan’ın İyi İnsanı
B
Devr-i Süleyman
C
Eşeğin Gölgesi
D
Karagöz Berber Nonoş
E
Pir Sultan Abdal
Açıklama:
Eşeğin Gölgesi, 1970'li yıllarda bir ihtarla oynanması durdurulan tiyatrolardan biridir. diğeri ise "Biraz Gelir misiniz?"dir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, pek de uzun sayılmayacak bir süreç içinde batı tiyatrosunun ölçütlerini ve estetiğini tanımaya ve uygulamaya çalışan oyunların çıkmaya bailadığı dönemi başlatan oyun olan "Şair Evlenmesi"nin yazardır?

Seçenekler

A
İsmet Küntay
B
Vasıf Öngören
C
Melih Cevdet Anday
D
Başar Sabuncu
E
İbrahim Şinasi
Açıklama:
İbrahim Şinasi’nin Şair Evlenmesi ile başlayan ve pek de uzun sayılmayacak bir süreç içinde batı tiyatrosunun ölçütlerini ve estetiğini tanımaya ve uygulamaya çalışan oyun yazarlarımızın verdikleri ürünler, daha çok “töre ve karakter komedyası” ile “romantik” ya da “evcil dram” diyebileceğimiz türler arasında gidip gelmiştir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyet Dönemi'nde Haldun Taner’in öncülüğünde kurulan Devekuşu Kabare Tiyatrosu için yazılmış ve sahnelenmiş oyunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Astronot Niyazi
B
Ha Bu Diyar
C
Dün Bugün
D
Deprem ve Zulüm
E
Yalan Dünya
Açıklama:
Türk Tiyatrosu’na kabare türünün girmesi ve bu türde yapıtlar üretilmesi de ele aldığımız dönemin eşiğinde başlayan ve dönem boyunca süren önemli bir gelişme olarak alınmalıdır. Vatan Kurtaran Şaban, Bu Şehr-İstanbul ki, Astronot Niyazi, Ha Bu Diyar, Dün Bugün, Haneler, Yalan Dünya ve Aşk-u Sevda bu dönemde Haldun Taner’in öncülüğünde kurulan Devekuşu Kabare Tiyatrosu için yazılmış ve sahnelenmiş oyunlardır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi, 1970li yıllarda yazılmış olan ve köydeki toplumsal değişikliği ve köy sorunlarını ele alan oyunlardan biri olamaz?

Seçenekler

A
Bir İşçinin Günlüğü
B
Elif Ana
C
Sarı Naciye
D
Acılı Toprak
E
Ebekaya
Açıklama:
Köydeki toplumsal değişikliği ve köy sorunlarını ele alan oyunların başlıcaları da şunlardır: Turan Oflazoğlu’nun Elif Ana; Recep Bilginer’in Sarı Naciye; Vasfi Uçkan’ın Acılı Toprak; Erdoğan Aytekin’in Ebekaya; Murathan Mungan’ın Mahmud ile Yezida; Ömer Polat’ın Aladağlı Mıho; Orhan Asena’nın Toroslardan Öteye; Oktay Arayıcı’nın Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi; Fazıl Hayati Çorbacıoğlu’nun Erkek Satı; Nezihe Araz’ın Bozkır Güzellemesi; Necati Cumalı’nın Yaralı Geyik; Remzi Özçelik’in Taş Bademler; Ali Yörük’ün Türkmen Düğünü; Haşmet Zeybek’in Düğün Ya Da Davul.

Soru 38

Aşağıdaki temalardan hangisi, Nazım Kurşunlu’nun Evler ve İnsanlar, Baba Evi; Nezihe Araz’ın Öyle Bir Nevcivan; Vasıf Öngören’in Asiye Nasıl Kurtulur, Bu Oyun Nasıl Oynanmalı eserlerinin çıkış noktasıdır?

Seçenekler

A
Köy yaşantısı
B
Kent yaşantısı
C
İş yaşantısı
D
Sosyal yaşantı
E
Siyasi olaylar
Açıklama:
1970’li yılların bu içten içe kaynayan kent yaşantısı oyun yazarlarını büyük ölçüde etkilemiştir. Bu öbekte yer alan yapıtlar veren yazarlar ve oyunları şöyle sıralanabilir: Nazım Kurşunlu’nun Evler ve İnsanlar, Baba Evi; Nezihe Araz’ın Öyle Bir Nevcivan; Vasıf Öngören’in Asiye Nasıl Kurtulur, Bu Oyun Nasıl Oynanmalı vb.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi 1970-80 döneminde, o güne değin yazarlık alanında görülmeyen “ortak yazım” ve “grup yazarlığı” gibi kavramları gündeme getiren politik tavra verilen isimdir?

Seçenekler

A
Halkçı
B
Çekiççi
C
Ortakçı
D
Devrimci
E
Sosyalist
Açıklama:
Dönemin “ortakçı” politik tavrı da o güne değin yazarlık alanında görülmeyen “ortak yazım” ve “grup yazarlığı” gibi kavramları gündeme getirmiştir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi, dönemin tiyatrosunu, eleştirileri ve yönlendirmeleri ile büyük
ölçüde etkilemiş olan eleştirmenlerden biri olamaz?

Seçenekler

A
Zeynep Oral
B
Atilla Sav
C
Sevda Şener
D
Oğuz Atay
E
Özdemir Nutku
Açıklama:
Zeynep Oral, Atilla Sav, Sevda Şener, Özdemir Nutku, Metin And, Seçkin Cılızoğlu (Selvi) ve Engin Ardıç gibi eleştirmenler dönemin tiyatrosunu, eleştirileri ve yönlendirmeleri ile büyük ölçüde etkilemişlerdir.

Soru 41

Dönemin başbakanı Ecevit’in özel tiyatrolara sorunlarını bir dernek aracılığıyla iletmeleri önerisinden sonra, Türk Özel Tiyatrolar Derneği adıyla bir dernek kurulmuştur, ancak bu derneğin içinde de tartışmalar ve ayrışmalar yaşanmıştır. Bu ayrışmadan sonra tiyatrolardan kaç tanesi Başbakan Ecevit’e mektup yazmışlardır?

Seçenekler

A
12
B
13
C
14
D
15
E
16
Açıklama:
Dönemin başbakanı Ecevit’in özel tiyatrolara sorunlarını bir dernek aracılığıyla iletmeleri önerisinden hareketle, Türk Özel Tiyatrolar Derneği adıyla bir dernek kurmuşlar, ancak bu derneğin içinde de tartışmalar ve ayrışmalar yaşanmıştır. Bu tiyatrolardan sadece 12’si Başbakan Ecevit’e mektup yazmışlar, bu da ayrışmanın ilk adımı olmuştur.

Soru 42

Türk Özel Tiyatrolar Derneği kurulduktan sonra yaşanan tartışmalar ve ayrışmalar sonrası Devrimci Özel Tiyatrolar Derneği’ni kuran tiyatrolar kaç tanedir?

Seçenekler

A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Dönemin başbakanı Ecevit’in özel tiyatrolara sorunlarını bir dernek aracılığıyla iletmeleri önerisinden hareketle, Türk Özel Tiyatrolar Derneği adıyla bir dernek kurmuşlar, ancak bu derneğin içinde de tartışmalar ve ayrışmalar yaşanmıştır. Bu tiyatrolardan sadece 12’si Başbakan Ecevit’e mektup yazmışlar, bu da ayrışmanın ilk adımı olmuştur. Daha sonra ise Ankara Sanat Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu, Ulvi Uraz Tiyatrosu ve Çevre Tiyatrosu bu birlikten ayrılarak Devrimci Özel Tiyatrolar Derneği’ni kurmuşlardır.

Soru 43

Hangi yılda Konservatuarlar Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinden üniversitelerin bünyesine alınmıştır?

Seçenekler

A
1972
B
1973
C
1974
D
1975
E
1976
Açıklama:
1970’li yıllarda tiyatro eğitimi açısından önemli gelişmeler olmuştur. 1974 yılında Konservatuarlar Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinden üniversitelerin bünyesine alınmıştır.

Soru 44

Hangi Üniversiteye bağlı Sahne Sanatları Bölümü 1990’lı yıllarda Anadolu’nun farklı şehirlerinde açılacak sahne sanatları bölümlerinin de öncüsü ve modeli olmuştur?

Seçenekler

A
Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü
B
Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü
C
Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü
D
Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü
E
Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü
Açıklama:
1982 yılında bölümün adı, yeni kurulan Dokuz Eylül Üniversitesi’ne dahil olan Güzel Sanatlar Fakültesi içinde Sahne Sanatları Bölümü olarak değişecektir. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü 1990’lı yıllarda Anadolu’nun farklı şehirlerinde açılacak sahne sanatları bölümlerinin de öncüsü ve modeli olmuştur.

Soru 45

................. ülkede gelişen sol hareketlere ve bunların nedeni olarak görülen aydın çevrelere, üniversiteye, işçilere, gençlere ve bu alandaki örgütlenmelere önemli ölçüde kısıtlamaların getirildiği, gözdağı verildiği bir uyarı hareketidir.
Yukarıdaki boşluğu hangisi tamamlar ?

Seçenekler

A
1971 muhtırası
B
1960 muhtırası
C
1980 darbesi
D
12 Eylül
E
1 Mayıs olayları
Açıklama:
1971 muhtırası, ülkede gelişen sol hareketlere ve bunların nedeni olarak görülen aydın çevrelere, üniversiteye, işçilere, gençlere ve bu alandaki örgütlenmelere önemli ölçüde kısıtlamaların getirildiği, gözdağı verildiği bir uyarı hareketidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 46

Bertolt Brecht adı ve onun tiyatrosu olarak “epik tiyatro” Almanya’da hangi yıllarda adından söz ettirmeye başlamıştır?

Seçenekler

A
1960
B
1950
C
1940
D
1930
E
1920
Açıklama:
Bertolt Brecht adı ve onun tiyatrosu olarak “epik tiyatro” öne çıkmaktadır. Almanya’da 1920’li yıllarda adından söz ettirmeye başlayan ve gerek ortaya koyduğu kuram ve bunu kanıtlamak için yaptığı uygulamalarıyla tiyatro sanatında bir devrim yaratan Brecht, tiyatroya getirdiği bu yaklaşımıyla tüm dünya tiyatrosunu derinden etkilediği gibi sancılı bir oluşum süreci yaşayan Türk Tiyatrosu’nu da oldukça fazla etkilemiştir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Devlet Tiyatrolar'nın 1980’li yıllarda yaygınlaştığı illerden biri değildir?

Seçenekler

A
Adana
B
Yozgat
C
Antalya
D
Trabzon
E
Diyarbakır
Açıklama:
Devlet Tiyatroları 1980’li yıllarda Adana, Antalya, Trabzon, Diyarbakır
gibi kentlerde yaygınlaşmasını sürdürdüyse de nitelik ve seyirci ile kurduğu ilişki
bakımından 1970’li yıllardaki dinamizmini yakalayamamıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 48

1974 yılında Şehir Tiyatrolarının başına kim getirilmiştir ?

Seçenekler

A
Ahmet İsvan
B
Hayati Asılyazıcı
C
Muhsin Ertuğrul
D
Vasfi Rıza Sobu
E
Gencay Gürün
Açıklama:
İstanbul Şehir Tiyatroları için ise Muhsin Ertuğrul’un yeniden tiyatronun başına getirildiği 1974 yılı önemlidir.

Soru 49

Bertolt Brecht ve onun tiyatrosu olan “epik tiyatro” Türk Tiyatrosu’nu da oldukça fazla etkilemiştir. Türk oyun yazarlarının geleneksel türlerdeki estetiği algılaması, anlaması, araştırması ve bu estetiği yeni yapıtlarda uygulamaya başlaması hangi yılların sonunda başlamıştır?

Seçenekler

A
50
B
60
C
70
D
80
E
90
Açıklama:
Türk Tiyatrosu’nun geleneksel türlerin tam anlamıyla karalandığı bir dönemin ardından Brecht ile tanışması, benzer bir bileşimin bizde de yakalanabileceği olasılığının düşünülmesini sağlamıştır. Türk oyun yazarlarının geleneksel türlerdeki estetiği algılaması, anlaması, araştırması ve bu estetiği yeni yapıtlarda uygulamaya başlaması 50’li yılların sonunda başlamış 60’lı 70’li yıllar boyunca da sürmüştür.

Soru 50

Brecht’in etkisinde geleneksel tiyatronun anlatımcı ve epik ögelerinin egemen olduğu oyunlardan biri olan Aladağlı Mıho hangi yazarın eseridir?

Seçenekler

A
Vedat Türkali
B
Ömer Polat
C
Haşmet Zeybek
D
Bilgesu Erenus
E
Orhan İyiler
Açıklama:
Vedat Türkali’nin Bu Ölü Kalkacak,Ömer Polat’ın Aladağlı Mıho, Haşmet Zeybek’in Düğün Ya da Davul, Bilgesu Erenus’un El Kapısı ve Nereye Payidar, Orhan İyiler’in Yitik Köpek ve Mehmet Türkkan’ın Bu Oyun Oynanmamalı adlı oyunları Brecht’in etkisinde geleneksel tiyatronun anlatımcı ve epik ögelerinin egemen olduğu oyunlar olarak sayılabilir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Türk Tiyatrosu’na kabare türünün girmesi ve bu türde yapıtlar üretilmesi ile Haldun Taner’in öncülüğünde kurulan Devekuşu Kabare Tiyatrosu için yazılmış ve sahnelenmiş oyunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Vatan Kurtaran Şaban
B
Bu Şehr-İstanbul ki
C
Düğün Ya da Davul
D
Astronot Niyazi
E
Ha Bu Diyar
Açıklama:
Türk Tiyatrosu’na kabare türünün girmesi ve bu türde yapıtlar üretilmesi de ele aldığımız dönemin eşiğinde başlayan ve dönem boyunca süren önemli bir gelişme olarak alınmalıdır. Vatan Kurtaran Şaban, Bu Şehr-İstanbul ki, Astronot Niyazi, Ha Bu Diyar, Dün Bugün, Haneler, Yalan Dünya ve Aşk-u Sevda bu dönemde Haldun Taner’in öncülüğünde kurulan Devekuşu Kabare Tiyatrosu için yazılmış ve sahnelenmiş oyunlardır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Başar Sabuncu'nun oyunlarından biridir?

Seçenekler

A
Alpagut Olayı
B
Ortak
C
Gençlerin Suçu
D
Çark
E
Kurt Dişi
Açıklama:
Başar Sabuncu’nun Çark, Zemberek, İşgal ya da Talihli Amele Mehmet Ali’nin Maceraları; Ahmet Oktay’ın Kurt Dişi; Oben Güney’in Gençlerin Suçu, Yük; İsmet Küntay’ın 403.Kilometre,Bilgesu Erenus’un Ortak, Nereye Payidar, El Kapısı; Haşmet Zeybek’in Alpagut Olayı; Bayazıt Gülercan’ın Lodos, Vasıf Öngören’in Almanya Defteri; Zengin Mutfağı; Ömer Polat’ın 804 İşçi; Hüsamettin Çetinkaya’nın Hatboyu Şantiye ve Erol Toy’un Bir İşçinin Günlüğü.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Devrimci Özel Tiyatrolar Derneği’ni kurmuş tiyatrolardan biri değildir ?

Seçenekler

A
Ankara Sanat Tiyatrosu
B
Dostlar Tiyatrosu
C
Ulvi Uraz Tiyatrosu
D
Eskişehir Şehir Tiyatroları
E
Çevre Tiyatrosu
Açıklama:
Dönemin başbakanı Ecevit’in özel tiyatrolara sorunlarını bir dernek aracılığıyla iletmeleri önerisinden hareketle, Türk Özel Tiyatrolar Derneği adıyla bir dernek kurmuşlar, ancak bu derneğin içinde de tartışmalar ve ayrışmalar yaşanmıştır. Bu tiyatrolardan sadece 12’si Başbakan Ecevit’e mektup yazmışlar, bu da ayrışmanın ilk adımı olmuştur. Daha sonra ise Ankara Sanat Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu, Ulvi Uraz Tiyatrosu ve Çevre Tiyatrosu bu birlikten ayrılarak Devrimci Özel Tiyatrolar Derneği’ni kurmuşlardır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 54

Köydeki toplumsal değişikliği ve köy sorunlarını ele alan oyunlardan biri olan Elif Ana hangi yazarın oyunudur?

Seçenekler

A
Murathan Mungan
B
Erdoğan Aytekin
C
Vasfi Uçkan
D
Recep Bilginer
E
Turan Oflazoğlu
Açıklama:
Köydeki toplumsal değişikliği ve köy sorunlarını ele alan oyunların başlıcaları da şunlardır: Turan Oflazoğlu’nun Elif Ana; Recep Bilginer’in Sarı Naciye;Vasfi Uçkan’ın Acılı Toprak; Erdoğan Aytekin’in Ebekaya; Murathan Mungan’ın Mahmud ile Yezida; Ömer Polat’ın Aladağlı Mıho; Orhan Asena’nın Toroslardan Öteye; Oktay Arayıcı’nın Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi; Fazıl Hayati Çorbacıoğlu’nun Erkek Satı; Nezihe Araz’ın Bozkır Güzellemesi; Necati Cumalı’nın Yaralı Geyik; Remzi Özçelik’in Taş Bademler; Ali Yörük’ün Türkmen Düğünü; Haşmet Zeybek’in Düğün Ya Da Davul.

Soru 55

Tiyatro eğitimi hangi yıl Konservatuarlar Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinden üniversitelerin bünyesine alınmıştır ?

Seçenekler

A
1970
B
1980
C
1962
D
1978
E
1974
Açıklama:
1970’li yıllarda tiyatro eğitimi açısından önemli gelişmeler olmuştur. 1974 yılında Konservatuarlar Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinden üniversitelerin bünyesine
alınmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi 1970-1980 yıllarında oyun yazarlarının ele aldığı konulardan biridir ?

Seçenekler

A
Savaş
B
Din
C
Siyaset
D
Töre komedyası
E
Psikoloji
Açıklama:
İbrahim Şinasi’nin Şair Evlenmesi ile başlayan ve pek de uzun sayılmayacak bir süreç içinde batı tiyatrosunun ölçütlerini ve estetiğini tanımaya ve uygulamaya çalışan oyun yazarlarımızın verdikleri ürünler, daha çok “töre ve karakter komedyası” ile “romantik” ya da “evcil dram” diyebileceğimiz türler arasında gidip gelmiştir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi 1970 yıllarının oyun yazarlarından biri değildir ?

Seçenekler

A
Güllü Agop
B
İsmet Küntay
C
Melih Cevdet Anday
D
Orhan Asena
E
Adalet Ağaoğlu
Açıklama:
İsmet Küntay (1923- 1974), Vasıf Öngören (1938- 1984), Melih Cevdet Anday
(1915- 2002), Ahmet Oktay (1933- ...), Başar Sabuncu (1943-...), Oben Güney
(1938-1993), Bilgesu Erenus (1943- ...), Bayazıt Gülercan (1949-...), Ömer Polat
(1943- ...), Erol Toy (1936-...), Turan Oflazoğlu (1932- ...), Recep Bilginer (1922-
2005), Vasfi Uçkan (1929- ...), Erdoğan Aytekin (1937- ...), Murathan Mungan
(1955- ...), Mehmet Türkan (1941- ...), Oktay Arayıcı (1936- 1985), Fazıl Hayati
Çorbacıoğlu (1925- 1990), Nezihe Araz (1920- 2009), Necati Cumalı (1921- 2001),
Kemal Bekir (1924- ...), Adnan Giz (1914- 1989), Turgut Özakman (1930- ...), Haldun Taner (1915- 1986), Orhan Asena (1922- 2001), Yavuzer Çetinkaya (1948-
1992), Zeynep Oral (1946- ...), Mehmet Akan (1939- 2006), Taruk Buğra (1918-
1994), Uğur Mumcu (1942- 1993), Tuncer Cücenoğlu (1944- ...), Güngör Dilmen
(1930- ...), Nazım Kurşunlu (1911- 1980), Adalet Ağaoğlu (1929- ...)
Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 58

“Epik tiyatro” ilk önce hangi ülkede adından söz ettirmeye başlamıştır ?

Seçenekler

A
Fransa
B
Almanya
C
Türkiye
D
İtalya
E
Avusturya
Açıklama:
Bertolt Brecht adı ve onun tiyatrosu olarak “epik tiyatro” öne çıkmaktadır. Almanya’da 1920’li yıllarda adından söz ettirmeye başlayan ve gerek ortaya koyduğu kuram ve bunu kanıtlamak için yaptığı uygulamalarıyla tiyatro sanatında bir devrim yaratan Brecht, tiyatroya getirdiği bu yaklaşımıyla tüm dünya tiyatrosunu derinden etkilediği gibi sancılı bir oluşum süreci yaşayan Türk Tiyatrosu’nu da oldukça fazla etkilemiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 59

1960’lardan başlayarak bizim dram sanatımızda da işçi ekseninde sosyalist
bir bakış açısıyla yazılan oyunlarda büyük bir patlama görülmüştür. Aşağıdakilerden hangisi Erol Toy'un bu dönemde yazdığı oyunudur ?

Seçenekler

A
Çark
B
403. kilometre
C
El kapısı
D
Lodos
E
Bir işçinin günlüğü
Açıklama:
1960’lardan başlayarak bizim dram sanatımızda da işçi ekseninde sosyalist bir bakış açısıyla yazılan oyunlarda büyük bir patlama görülmüştür. Bu dönemdeki oyunlar ve yazarları şöyle sıralanabilir: Başar Sabuncu’nun Çark, Zemberek, İşgal ya da Talihli Amele Mehmet Ali’nin Maceraları; Ahmet Oktay’ın Kurt Dişi; Oben Güney’in Gençlerin Suçu, Yük; İsmet Küntay’ın 403.Kilometre, Bilgesu Erenus’un Ortak, Nereye Payidar, El Kapısı; Haşmet Zeybek’in Alpagut Olayı; Bayazıt Gülercan’ın Lodos, Vasıf Öngören’in Almanya Defteri; Zengin Mutfağı; Ömer Polat’ın 804 İşçi; Hüsamettin Çetinkaya’nın Hatboyu
Şantiye ve Erol Toy’un Bir İşçinin Günlüğü. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 60

1980 sonrasında ise ............ büyük ölçüde kaybolduğu görülür.
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir ?

Seçenekler

A
Seyirci
B
Bütçe
C
Tiyatro eleştrisi
D
Yeni oyun
E
Yazarlar
Açıklama:
1980 sonrasında ise tiyatro eleştirisinin büyük ölçüde kaybolduğu görülür. Doğru cevap C şıkkıdır.

Ünite 10

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi 1980-2000 yılları arasında ülkemizde oluşturulan insan manzarasına örnek olarak verilemez?

Seçenekler

A
Sanat olaylarına uzak
B
Ulaşım sorununu dert etmeyen
C
Toplumda olup bitenle kendisine dokunmuyorsa ilgilenmeyen
D
Çok satan gazetelerin manşetlerinden ötesini okumayan
E
Yasal haklarını korumakta çekingen
Açıklama:
1980-2000 dönemi, siyasetle ilgilenmekten caydırılmış, yalnızca kendi çıkarlarını kollamaya koşullandırılmış, yasal haklarını korumakta çekingen, geçim sıkıntısına çıkar yol olacak her çareyi kucaklayan, toplumda olup bitenle kendisine ve ailesine dokunmuyorsa ilgilenmeyen, çok satan gazetelerin ve televizyon haberlerinin manşetlerinden ötesini okumayan, sanat olaylarına uzak, düşünmeyi ve eylemeyi dört yılda bir oy verdiği politikacılara bırakmış, her duyduğuna inanan, içine kapanık bir toplum manzarası oluşturuyor. Ulaşım her dönem ilgilenilen konular arasındadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi TRT televizyonunun gelişmesi ve özel televizyon kanallarının açılması ile tiyatro sanatçıları için başlayan yeni döneme verilen addır?

Seçenekler

A
Ortaoyunculuk
B
Tek kişilik oyun
C
Oto-sansür
D
Seslendirme sanatçılığı
E
Dizi oyunculuğu
Açıklama:
TRT televizyonunun gelişmesi ve özel televizyon kanallarının da açılmaya başlamasıyla, tiyatrocularımız için ‘seslendirme sanatçılığı’ dönemi başlamıştır. İyi para getiren bu uğraş, tiyatro yapımı ve oyunculuk düzeylerinin düşmesine neden olmuştur. Doğru cevap D'dir.

Soru 3

Trabzon Devlet Tiyatrosu kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1985
B
1988
C
1990
D
1993
E
1998
Açıklama:
70’li yılların ortalarından bu yana, Muhsin Ertuğrul’un gerçekleşmemiş Bölge Tiyatroları projesinin yerine geçmek üzere, Devlet Tiyatroları’nın ülke düzeyinde yaygınlaştırılması gündemdedir. 1985’te Adana Devlet Tiyatrosu yerleşik düzene geçip sürekli oyun sergilemeye başamış, 1988’de Trabzon ve Diyarbakır Devlet Tiyatroları kurulmuştur. 1998’de ise Sivas, Van, Erzurum, Konya DT sahneleri, 1993’te Antalya DT, açılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 4

Ülkemizde yapılan İstanbul Uluslararası Tiyatro Festivali kaç yıldır gerçekleştirilmektedir?

Seçenekler

A
30
B
25
C
20
D
15
E
10
Açıklama:
İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) düzenlediği ve günümüzde dünyadaki tiyatro festivalleri arasında önemli bir yeri olan İstanbul Uluslararası Tiyatro Festivali 1989’da başlatılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Haldun Dormen'in popüler müzikal tarzdaki sahne olaylarından birisidir?

Seçenekler

A
Lüküs Hayat
B
Yedi Kocalı Hürmüz
C
Hisseli Harikalar Kumpanyası
D
Kanlı Nigar
E
Fosforlu Cevriye
Açıklama:
Organizatör Egemen Bostancı’nın yapımcılığını üstlendiği ‘popüler müzikal’ biçemindeki sahne olayları arasında en çok tutulanlar, Sadık Şendil’in ‘Yedi Kocalı Hürmüz’ ve ‘Kanlı Nigar’ oyunları ile Haldun Dormen’in ‘Hisseli Harikalar Kumpanyası’ oyunudur. Doğru cevap C'dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi "yazar tiyatrosu" örneği sunan yazarımızdır?

Seçenekler

A
Haldun Taner
B
Civan Canova
C
Genco Erkal
D
Can Gürzap
E
Ferhan Şensoy
Açıklama:
Ferhan Şensoy'un bizim geleneksel tiyatromuzla Avrupa geleneğini buluşturduğu sahne metinleri ve sahne yorumlarıyla, politik eleştiri dozu yumuşak bir ‘yazar tiyatrosu’ örneği sunduğu düşünülmektedir. Doğru cevap E'dir

Soru 7

Yönetmenin yapım üstünde ağırlıklı biçimde söz sahibi olduğu anlayışa ............ adı verilmektedir. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Yazar tiyatrosu
B
Çocuk tiyatrosu
C
Yönetmen tiyatrosu
D
Özel tiyatro
E
Devlet tiyatrosu
Açıklama:
Batı tiyatrosunda, yönetmenin yapım üstünde ağırlıklı biçimde söz sahibi olduğu 'yönetmen tiyatrosu’ anlayışı benimsenmiştir. Profesyonel Türk toplulukları da 1980-2000 döneminde yeterince eğitimli yönetmenimiz olmasa da çoğunlukla ‘yönetmen tiyatrosu’ anlayışını benimsemiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 8

"Bir Şehnaz Oyun" adlı tiyatro oyunumuz hangi yazara aittir?

Seçenekler

A
Sabahattin Kudret Aksal
B
Nezihe Araz
C
Dinçer Sümer
D
Turgut Özakman
E
Başar Sabuncu
Açıklama:
"Bir Şehnaz Oyun " Turgut Özakmana ait bir oyundur. Doğru cevap D'dir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi sonrası Türk tiyatrosunun öne çıkan beş yazarı arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Murathan Mungan
B
Oğuz Atay
C
Ferhan Şensoy
D
Tuncer Cücenoğlu
E
Turgut Özakman
Açıklama:
Dönemin üretkenlikleriyle ve yapıtlarının yarattığı etki nedeniyle öne çıkan beş yazarı Turgut Özakman, Ferhan Şensoy, Tuncer Cücenoğlu, Murathan Mungan ve Memet Baydur’dur. Doğru cevap B'dir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Tuncer Cücenoğlu’nun en çok ödül alan tiyatro yapıtı olarak karşımıza çıkan eseridir?

Seçenekler

A
Helikopter
B
Matruşka
C
Kadıncıklar
D
Boyacı
E
Neyzen
Açıklama:
Tuncer Cücenoğlu’nun ‘Kadıncıklar’ oyunu 1983-84 tiyatro döneminin en çok ödül alan tiyatro yapıtı olarak öne çıkar. Doğru cevap C'dir.

Soru 11

Aşağıdaki tiyatrolardan hangisi 1980 sonrası en çok zararı görmüştür?

Seçenekler

A
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları
B
Adana Devlet Tiyatrosu
C
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları
D
Diyarbakır Devlet Tiyatrosu
E
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları
Açıklama:
1980 sonrası en çok zararı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları görmüştür

Soru 12

Ortaoyuncular yapımı Muzır Müzikal'in yazarı ve yöneteni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ferhan Şensoy
B
Muhsin Ertuğrul
C
Güngör Dilmen
D
Melih Cevdet Anday
E
Haldun Taner
Açıklama:
Ferhan Şensoy’un yazıp yönettiği ve oynadığı, Ortaoyuncular yapımı olan ‘Muzır Müzikal’, tutucu çevreleri rahatsız etmiştir.

Soru 13

  1. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları,
  2. Bakırköy Şehir Tiyatrosu,
  3. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları
Yukarıdaki tiyatrolardan hangisi 1980 sonrası yerel yönetim tiyatroları arasında en hızlı gelişen ve tiyatromuzda söz sahibi olmaya başlayanlar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yerel yönetimlerin tiyatroya katkısı ise, son 30 yıllık süreç göz önüne alındığında son derece sınırlı olmuştur. Bugün ülke düzeyinde adı bilinen ancak 6-7 yerel yönetim tiyatrosundan söz edebiliyoruz. Bu kurumlardan en hızlı gelişenleri ve tiyatromuzda söz sahibi olmaya başlayanlar, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, Bakırköy Şehir Tiyatrosu ve Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’dır.

Soru 14

1991’de Uluslararası Tiyatro Enstitüsü’nün (ITI) -Türk tiyatrosunun tanıtıldığı bir
sempozyumun da içinde yer aldığı- Uluslararası Amatör Tiyatrolar Birliği’nin Dünya Kongresi 1995’te hangi şehirde yapılmıştır yapılmıştır?

Seçenekler

A
İstanbul
B
Ankara
C
Paris
D
Denizli
E
Moskova
Açıklama:
1991’de Uluslararası Tiyatro Enstitüsü’nün (ITI) -Türk tiyatrosunun tanıtıldığı bir
sempozyumun da içinde yer aldığı- Genel Kongresi İstanbul’da, Uluslararası Amatör Tiyatrolar Birliği’nin Dünya Kongresi de 1995’te Ankara’da yapılmıştır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası tiyatromuzda en göze çarpan tiyatro olayları arasında yer alan ve çoğu ödül kazanmış olan sahne çalışmaları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Haldun Taner’in ‘Keşanlı Ali Destanı’ oyunu
B
Nazım Hikmet’in ‘Ivan Ivanoviç Var mıydı Yok muydu’ oyunu
C
Ankara DT yapımı, Shakespeare’in ‘Kral Lear’i
D
Ahmet Nuri’nin 'Sivrisinekler’ oyunu
E
A.S.T. yapımı, Gorki’nin ‘Yaz Misafirleri’
Açıklama:
Bu dönemin en göze çarpan tiyatro olayları arasında yer alan ve çoğu ödül
kazanmış olan sahne çalışmalarının bazıları şöyle sıralanabilir: Rutkay Aziz’in
yönettiği A.S.T. yapımı, Gorki’nin ‘Yaz Misafirleri’, Basil Coleman’ın yönetti-
ği Ankara DT yapımı, Shakespeare’in ‘Kral Lear’i, Başar Sabuncu’nun yönettiği,
İBBŞT yapımı ‘Bir Ata Krallığım’ başlıklı Shakespeare kolajı ve Tiyatro Atölye-
si yapımı olan Jean Genet’nin ‘Balkon’ oyunu; Kenan Işık’ın yönettiği Bakırköy
Şehir Tiyatrosu yapımı, Nazım Hikmet’in ‘Ivan Ivanoviç Var mıydı Yok muydu’
oyunu, Yücel Erten’in yönettiği, İstanbul DT yapımı, Peter Shaffer’ın ‘Amade-
us’ ve Ankara DT yapımı Haldun Taner’in ‘Keşanlı Ali Destanı’ oyunları.

Soru 16

  1. Sadık Şendil’in ‘Yedi Kocalı Hürmüz’ ve ‘Kanlı Nigar’ oyunları
  2. Haldun Dormen’in ‘Hisseli Harikalar Kumpanyası’ oyunu
  3. Ekrem-Cemal Reşit Rey’in ‘Lüküs Hayat’ müzikali
Yukarıdakilerden hangisi Organizatör Egemen Bostancı’nın yapımcılığını üstlendiği ‘popüler müzikal’ biçemindeki sahne olayları arasında en çok tutulanlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Organizatör Egemen Bostancı’nın yapımcılığını üstlendiği ‘popüler müzikal’ biçemindeki sahne olayları arasında en çok tutulanlar, Sadık Şendil’in ‘Yedi Kocalı Hürmüz’ ve ‘Kanlı Nigar’ oyunları ile Haldun Dormen’in ‘Hisseli Harikalar Kumpanyası’ oyunu olmuştur.

Soru 17

.................., bir oranda doğaçlamaya dayandırdığı sahne olaylarıyla, Batı dünyasında ‘yazar tiyatrosu’nu sürdüren tek önemli isimdir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Handke Müller
B
Ferhan Şensoy
C
Dario Fo
D
Prof. Dr. Nurhan Karadağ
E
Robert Wilson
Açıklama:
1980-2000 döneminin en etkili tiyatro adamlarından biri, İtalyan halk tiyatrosu ile politik tiyatroyu buluşturan -kendi yazdığı- metinleri sahneleyip eşi Franca Rame ile sunan Dario Fo’dur. Fo, bir oranda doğaçlamaya dayandırdığı sahne olaylarıyla, Batı dünyasında ‘yazar tiyatrosu’nu sürdüren tek önemli isimdir.

Soru 18

1980 sobrası tiyatromuz ele alındığında aşağıdaki yazar-oyun eşleştrimelerinden hangisi dışarıda kalır?

Seçenekler

A
Turgut Özakman - Resimli Osmanlı Tarihi
B
Tuncer Cücenoğlu - Kadıncıklar
C
Ferhan Şensoy -Şahları da Vururlar
D
Memet Baydur - Limon
E
Mehmet Burhanettin - Fehim Paşa
Açıklama:
1980’ler Memet Baydur’un, 12 Eylül döneminde aydın kesimin suskunluğunu, yalnızlığını ve yaşadığı iletişimsizliği, incelikli bir ‘kara güldürü’ olarak dile geti-ren ‘Limon’ ile başlayan ve ‘Cumhuriyet Kızı’ndan (Bkz. Yukardaki Okuma Par-çası) ‘Yangın Yerinde Orkideler’e (Bkz. Dönemin Öne Çıkan Oyunları bölümü) ulaşan, dilsel ve kurgusal açıdan çok özel olan yazarlık uğraşına başladığı dönemi belirler.
1980’ler, Ferhan Şensoy’un ‘Şahları da Vururlar’ (Bkz. Dönemin Öne Çıkan Oyunları bölümü) oyunu ile günümüze uzanan, ...
Tuncer Cücenoğlu bu dönemde ‘Kadıncıklar’ oyunuyla büyük bir çıkış yapar (Bkz. Dönemin Öne Çıkan Oyunları bölümü).
Turgut Özakman, 1960’lı ve ‘70’li yıllardaki oyunlarında uyguladığı yaklaşımı bir dolu zekice yenilikle zenginleştirerek, çağdaş tiyatroyla geleneksel tiyatromu-zu özgün bir potada eriten, konularını yine Osmanlı döneminin son aşamalarına yaslandırdığı, ‘geçmiş’e dayanarak, ‘bugün’ için ‘kıssadan hisse’ çıkardığı, ‘göster-meci biçem’ ve ‘açık biçim’deki ‘Resimli Osmanlı Tarihi’ ...

Soru 19

Dönemin en başarılı tarihsel oyunu Kemal Bekir Özmanav’ın, Nahit Sırrı Örik’in ‘Sultan Hamid Düşerken’ adlı romanından uyarladığı oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Düşüş
B
Sahibinin Sesi
C
Mahmut ile Yezida
D
Emrem Yunus
E
Cumhuriyet Kızı
Açıklama:
Dönemin en başarılı tarihsel oyunu Kemal Bekir Özmanav’ın, Nahit Sırrı Örik’in ‘Sultan Hamid Düşerken’ adlı romanından uyarladığı ‘Düşüş’tür.

Soru 20

1981 Anayasası’nın oluşturduğu güncel tartışmalardan yola çıkarak yazılan oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Taziye
B
Şahları da Vururlar
C
Resmili Osmanlı Tarihi
D
Kadıncıklar
E
Ferhanca
Açıklama:
Özakman, tiyatromuzun geleneksel öğeleriyle çağdaş dünya tiyatrosunun anla-tım biçimlerini buluşturduğu oyunlarının bir bölümünü bu dönemde yazmıştır. Bu oyunlar arasında yer alan ve pek çok ödül kazanmış olan ‘Resimli Osmanlı Tari-hi’(1983), 1981 Anayasası’nın oluşturduğu güncel tartışmalardan yola çıkarak yazılmıştır.

Soru 21

12 Eylül darbesinin ardından yurt dışına gitmek zorunda kalan, pasaport alamayan, çeşitli davalardan hapiste yatan sanatçılar hangi kanunun işletilmesiyle çalıştıkları resmi kurumlardan çıkarılmışlardır?

Seçenekler

A
1400 sayılı kanun
B
1401 sayılı kanun
C
1402 sayılı kanun
D
1403 sayılı kanun
E
1404 sayılı kanun
Açıklama:
12 Eylül darbesinin ardından yurt dışına gitmek zorunda kalan, pasaport alamayan, çeşitli davalardan hapiste yatan sanatçılar 1402 sayılı kanunun işletilmesiyle çalıştıkları resmi kurumlardan çıkarılmışlardır.

Soru 22

Hangi tarihte Adana Devlet Tiyatrosu yerleşik düzene geçip sürekli oyun sergilemeye başlamıştır?

Seçenekler

A
1985
B
1988
C
1991
D
1995
E
1998
Açıklama:
1985’te Adana Devlet Tiyatrosu yerleşik düzene geçip sürekli oyun sergilemeye başlamıştır.

Soru 23

1995’te Uluslararası Amatör Tiyatrolar Birliği’nin Dünya Kongresi hangi şehrimizde yapılmıştır?

Seçenekler

A
Adana
B
Ankara
C
İstanbul
D
İzmir
E
Eskişehir
Açıklama:
Uluslararası Amatör Tiyatrolar Birliği’nin Dünya Kongresi de 1995’te Ankara’da yapılmıştır.

Soru 24

1990’lı yıllarda Amerikalı sahne tasarımcısı Robert Wilson’ın dramatik metin kullanımından gitgide uzaklaşarak ‘metinlerarası’ olmayı gözeten ve ‘performans’ (sahne gösterisi) temelli, anlatımın adı nedir?

Seçenekler

A
Çocuk tiyatrosu
B
Dramatik tiyatro
C
Tek kişilik tiyatro
D
İmge tiyatrosu
E
Belgesel tiyatro
Açıklama:
1990’lı yıllarda Amerikalı sahne tasarımcısı Robert Wilson’ın dramatik metin kullanımından gitgide uzaklaşarak ‘metinlerarası’ olmayı gözeten ve ‘performans’ (sahne gösterisi) temelli, ‘imge tiyatrosu’ olarak da adlandırılan bir anlatıma yöneldiği görülür.

Soru 25

Şahin Tekand'ın, bulmaca kutularından oluşan bir tasarım içinde oyun kişilerini, Laius’un katilini bulma eylemi doğrultusunda, bulmaca çözücüler gibi devindirerek sahnelenen oyununun adı nedir?

Seçenekler

A
Troya İçinde Vurdular Beni
B
Kral Lear
C
Yedi Kocalı Hürmüz
D
Kanlı Nigar
E
Kral Oedipus
Açıklama:
Şahika Tekand, ‘Kral Oedipus’ oyununu, bulmaca kutularından oluşan bir tasarım içinde oyun kişilerini, Laius’un katilini bulma eylemi doğrultusunda, bulmaca çözücüler gibi devindirerek sahnelemiştir.

Soru 26

1980’lerde , Ferhan Şensoy’un ‘Şahları da Vururlar’ oyunu ile günümüze uzanan, sivri dilli, bereketli oyun yazarlığını atağa geçiren oyunun günümüzde ki adı nedir?

Seçenekler

A
Ferhanca
B
Üç Kurşunluk Opera
C
Vişne Bahçesi
D
Sahibinden Satılık
E
Yorgun Matador
Açıklama:
1980’ler, Ferhan Şensoy’un ‘Şahları da Vururlar’ (Bkz. Dönemin Öne Çıkan Oyunları bölümü) oyunu ile günümüze uzanan, “Ferhanca” sivri dilli, bereketli oyun yazarlığını atağa geçirdiği dönemdir.

Soru 27

Aşağıdaki yazarlardan hangisi 1980-2000'li yıllar arasında üretkenlikleriyle ve/ya da yapıtlarının yarattığı etki nedeniyle öne çıkmamıştır?

Seçenekler

A
Turgut Özakman
B
Ferhan Şensoy
C
Tuncer Cücenoğlu
D
Civan Canova
E
Murathan Mungan
Açıklama:
Dönemin üretkenlikleriyle ve/ya da yapıtlarının yarattığı etki nedeniyle öne çıkan beş yazar, Turgut Özakman, Ferhan Şensoy, Tuncer Cücenoğlu, Murathan Mungan ve Memet Baydur’dur.

Soru 28

Aşağıdaki oyunlardan hangisini Civan Canova yazmıştır?

Seçenekler

A
Karanlıkta İlk Işık
B
Kıyamet Sularında
C
Yangın Yerinde Orkideler
D
Taziye
E
Mezopotamya Üçlemesi
Açıklama:
Kıyamet Sularında oyunu Civan Canova tarafından yazılmıştır.

Soru 29

1980'li yıllarda tiyatroda hangi türde patlama yaşanmıştır?

Seçenekler

A
Çocuk tiyatrosunda
B
Belgesel tiyatrosunda
C
Tek kişilik oyunlarda
D
Yazar tiyatrosunda
E
Performans ağırlıklı tiyatroda
Açıklama:
1980'li yıllarda tek kişilik oyunlarda patlama yaşanmıştır.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi 1990’lı yıllarda önce İngiltere’de, hemen ardından da A.B.D.’de oluşup yeni bir tiyatro hareketine dönüşen ‘Suratına Tiyatro’ türünün ülkemizdeki örneklerindendir?

Seçenekler

A
Resimli Osmanlı Tarihi
B
Sevdalı Bulut
C
Kral Oedipus
D
Troya İçinde Vurdular Beni
E
Gözükara Alaturka
Açıklama:
1990’lı yıllarda önce İngiltere’de, hemen ardından da A.B.D.’de oluşup yeni bir tiyatro hareketine dönüşen ‘Suratına Tiyatro’ (In -Yer-Face Theatre) örnekleri, o güne dek tiyatro sahnesine çıkartılması ‘terbiyeye aykırı’ bulunan hemen hemen tüm konuları ve dilsel kullanımları özgürce gündeme getirmiştir. Bu yeni tür tiyatro, yüzyıl dönümünde ülkemizde de tutulacak, 2000’li yıllarda Özen Yula’nın ‘Gözükara Alaturka’ oyunu gibi yerli örnekler de verilecektir.

Soru 31

Türkiye'de 1980 sonrası liberalleşme hareketelerinin hız kazandığı dönemde görev alan başbakan kim olmuştur?

Seçenekler

A
Bülent Ecevit
B
Süleyman Demirel
C
Recai Kutan
D
Turgut Özal
E
Tansu Çiller
Açıklama:
Demokratik düzene yeniden geçiş yolunda yeni partiler kurulmaktaydı. 1961 Anayasası’nın yerine konan 1981 Anayasası tartışmalara neden olmaktaydı. İlk seçimlerde Turgut Özal liderliğindeki Anavatan Partisi (AP) iktidara geldi. ‘Liberal ekonomi’ anlayışının egemenliğinde süren bir tüketim ve ‘köşe dönme’ sürecine girilmişti. Para ile para kazanma yönteminin çekiciliğine kapılan ‘orta direk’(orta sınıf), bankerlere para yatırarak ‘bir koyup iki alma’ya çalışırken, banker iflasları sonucunda evlerini ve emeklilik ikramiyelerini yitirme tehlikesiyle yüzleştiler.

Soru 32

Doğu Bloğu olarak adlandırılan komünist rejimin çöküşünü simgeleyen Berlin Duvarı kaç yılında yıkılmıştır?

Seçenekler

A
1989
B
1990
C
1991
D
1992
E
1993
Açıklama:
Batı’nın ‘Demirperde gerisi ülkeleri’ olarak tanımladığı Doğu Bloku ülkelerindeki komünist rejimin çözülüşünün simgesi, Berlin Duvarı’nın 1990’da resmen yıkılması olmuştur.

Soru 33

Türk tiyatro tarihinde önemli bir isim olan Muhsin Ertuğrul'un hayata geçirmek istediği proje aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tiyatrolar birliği
B
Tiyatroların dernekleşmesi
C
Bölge tiyatroları
D
Şehir tiyatroları
E
Yerel tiyatrolar
Açıklama:
70’li yılların ortalarından bu yana, Muhsin Ertuğrul’un gerçekleşmemiş Bölge Tiyatroları projesinin yerine geçmek üzere, Devlet Tiyatroları’nın ülke düzeyinde yaygınlaştırılması gündemdedir.

Soru 34

I. Adana Devlet Tiyatrosu
II. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları
III. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrolar
IV. Trabzon Devlet Tiyatrosu
Yukarıdakilerden hangileri kitap yer verilen ve döneme göre hızlı şekilde gelişen yerel tiyatro oluşumlarından olmuştur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Yerel yönetimlerin tiyatroya katkısı ise, son 30 yıllık süreç göz önüne alındığında son derece sınırlı olmuştur. Bugün ülke düzeyinde adı bilinen ancak 6-7 yerel yönetim tiyatrosundan söz edebiliyoruz. Bu kurumlardan en hızlı gelişenleri ve tiyatromuzda söz sahibi olmaya başlayanlar, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, Bakırköy Şehir Tiyatrosu ve Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’dır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Kenan Işık'ın yönettiği Nazım Hikmet'ten uyarlanmış olan oyundur?

Seçenekler

A
Yaz Misafirleri
B
Balkon
C
Keşanlı Ali Destanı
D
Ivan Ivanoviç Var mıydı Yok muydu
E
Yorgun Matador
Açıklama:
Kenan Işık Bakırköy Şehir Tiyatrosu yapımı, Nazım Hikmet’in ‘Ivan Ivanoviç Var mıydı Yok muydu’ oyununu yönetmiştir.

Soru 36

"1980-2000 döneminin en etkili tiyatro adamlarından biri, İtalyan halk tiyatrosu ile politik tiyatroyu buluşturan -kendi yazdığı- metinleri sahneleyip eşi Franca Rame ile sunan ................'dur."
Yukarıdaki boş bırakılan alana gelmesi gereken tiyatro insanı kimdir?

Seçenekler

A
Robert Wilson
B
Heiner Müller
C
Pina Bausch
D
Antonin Artaud
E
Dario Fo
Açıklama:
1980-2000 döneminin en etkili tiyatro adamlarından biri, İtalyan halk tiyatrosu ile politik tiyatroyu buluşturan -kendi yazdığı- metinleri sahneleyip eşi Franca Rame ile sunan Dario Fo’dur.

Soru 37

1990’lı yıllarda Amerikalı, dramatik metin kullanımından gitgide uzaklaşarak ‘metinlerarası’ olmayı gözeten ve ‘performans’ (sahne gösterisi) temelli, ‘imge tiyatrosu’ olarak da adlandırılan bir anlatıma yönelen sahne tasarımcısı kimdir?

Seçenekler

A
Antonin Artaud
B
Robert Wilson
C
Heiner Müller
D
Pina Bausch
E
Dario Fo
Açıklama:
1990’lı yıllarda Amerikalı sahne tasarımcısı Robert Wilson’ın dramatik metin kullanımından gitgide uzaklaşarak ‘metinlerarası’ olmayı gözeten ve ‘performans’ (sahne gösterisi) temelli, ‘imge tiyatrosu’ olarak da adlandırılan bir anlatıma yöneldiği görülür.

Soru 38

1990'lı yıllarda hem ABD'de hem de İngiltere'de ortaya çıkan o güne dek tiyatro sahnesine çıkartılması ‘terbiyeye aykırı’ bulunan hemem hemen tüm konuları ve dilsel kullanımları özgürce gündeme getiren tiyatro türü hangisidir?

Seçenekler

A
Brecht Tiyatrosu
B
Doğaçlama tiyatro
C
Köylü tiyatrosu
D
Suratına tiyatro
E
Kıyıcı tiyatro
Açıklama:
1990’lı yıllarda önce İngiltere’de, hemen ardından da A.B.D.’de oluşup yeni bir tiyatro hareketine dönüşen ‘Suratına Tiyatro’ (In -Yer-Face Theatre) örnekleri, o güne dek tiyatro sahnesine çıkartılması ‘terbiyeye aykırı’ bulunan hemem hemen tüm konuları ve dilsel kullanımları özgürce gündeme getirmiştir.

Soru 39

Şahları da Vururlar, Sahibinden Satılık Ortaoyunu, İşsizler Cennete Gider, Vişne Bahçesi gibi oyunları tiyatroya kazandıran Türk tiyatro insanı kimdir?

Seçenekler

A
Memet Baydur
B
Nurhan Karadağ
C
Murathan Mungan
D
Ferhan Şensoy
E
Tuncer Cücenoğlu
Açıklama:
1980’ler, Ferhan Şensoy’un ‘Şahları da Vururlar’ (Bkz. Dönemin Öne Çıkan Oyunları bölümü) oyunu ile günümüze uzanan, “Ferhanca” sivri dilli, bereketli oyun yazarlığını atağa geçirdiği dönemdir. Ferhan Şensoy, günümüzde 30. yılını tamamlamış olan Ortaoyuncular topluluğunun dağarına her yıl yeni oyunlar (‘Sahibinden Satılık Ortaoyunu’, ‘İşsizler Cennete Gider’) ve/ya da uyarlamalar (‘Üç Kurşunluk Opera’, ‘Vişne Bahçesi’) katmıştır. Hepsi de yazılır yazılmaz sahnele- nen bu oyunlardan bir bölümü geleneksel seyirlik güldürü anlayışıyla modern kabareyi, arı gülmece ile politik taşlamayı buluştururken (‘İstanbul’u Satıyorum’), bir bölümü de (‘Yorgun Matador’) Batı sahnelerinin ‘uyumsuz tiyatro’ anlayışına, ‘grotesk’e, şiirselliğe yaslanan, güldürücü olmaktan çok gülümseten/hüzünlendiren çalışmalardır.

Soru 40

Yangın Yerinde Orkideler oyunu kime aittir?

Seçenekler

A
Turgut Özakman
B
Ferhan Şensoy
C
Tuncer Cücenoğlu
D
Murathan Mungan
E
Memet Baydur
Açıklama:
1980’lerde başlayıp, 2000’li yılların başındaki erken ölümüyle noktalanan yazarlık uğraşına çok sayıda oyun sığdırmış olan Memet Baydur, dünyaya bir ‘aydın kişi’nin gözlükleriyle bakarken, politik-toplumsal çizgide olsun olmasın, tüm oyunlarını dünya kültürünün zenginlikleriyle bezer. ‘Arı gülmece’den ‘kara güldürü’ye ulaşan bir çizgide, ‘alaycı’ bir yaklaşım ile ‘hüzün’ arasında gidip gelen bir anlatımla biçimlendirir yapıtlarını. Çok ödüllü yapıtı ‘Yangın Yerinde Orkideler’(1989) yazarın bu özelliğinin çarpıcı bir ürünüdür. İstanbul’da her kesimden insanın gelip geçtiği ıssız bir köprüaltı ortamında yer alan oyunda, ‘aydın’ sayılmayan kesimin bilgeliğiyle, aydın kesimin okumuşluğu ama sıradanlıktan kurtulamamışlığı çatıştırılır.

Soru 41

12 Eylül 1980 döneminde sahnelenen ‘Muzır Müzikal’ eseri kim tarafından kaleme alınmıştır?

Seçenekler

A
Muhsin Ertuğrul
B
Ferhan Şensoy
C
Kenan Işık
D
Haldun Taner
E
Turgut Özakman
Açıklama:
Öte yandan, Ferhan Şensoy’un yazıp yönettiği ve oynadığı, Ortaoyuncular yapımı olan ‘Muzır Müzikal’, tutucu çevreleri rahatsız etmiştir.

Soru 42

70'li yılların ortalarından bu yana yerel yönetim tiyatrolarından en hızlı gelişen ve tiyatromuzda söz sahibi olmaya başlayanlar hangileridir?
I. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları
II. İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları
III. Bakırköy Şehir Tiyatrosu
IV. Ankara Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları
V. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları

Seçenekler

A
I-II
B
II-III-IV
C
I-IV
D
I-III-V
E
II-III
Açıklama:
Bu kurumlardan en hızlı gelişenleri ve tiyatromuzda söz sahibi olmaya başlayanlar, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, Bakırköy Şehir Tiyatrosu ve Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’dır.

Soru 43

İstanbul Uluslararası Tiyatro Festivali kaç yılında başlatılmıştır?

Seçenekler

A
1979
B
1980
C
1985
D
1987
E
1989
Açıklama:
İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) düzenlediği ve günümüzde dünyadaki tiyatro
festivalleri arasında önemli bir yeri olan İstanbul Uluslararası Tiyatro Festivali de
1989’da başlatılmıştır.

Soru 44

‘Performatif sahneleme ve oyunculuk’ anlayışını geliştirme yolunda çalışmaları olan tiyatro sanatçısı kimdir?

Seçenekler

A
Ayla Algan
B
Mustafa Avkıran
C
Kerem Kurdoğlu
D
Naz Erayda
E
Şahika Tekand
Açıklama:
Şahika Tekand’ın ise yazar-yönetmeneğitmen-oyuncu-yönetici kimliğini ‘performatif sahneleme ve oyunculuk’ anlayışını geliştirme yoluna adadığı görülüyor.

Soru 45

‘Bir Şehnaz Oyun' ve ‘Resimli Osmanlı Tarihi’ adlı eserlerin yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Turgut Özakman
B
Özen Yula
C
Tuncer Cücenoğlu
D
Ferhan Şensoy
E
Memet Baydur
Açıklama:
Turgut Özakman, 1960’lı ve ‘70’li yıllardaki oyunlarında uyguladığı yaklaşımı
bir dolu zekice yenilikle zenginleştirerek, çağdaş tiyatroyla geleneksel tiyatromuzu özgün bir potada eriten, konularını yine Osmanlı döneminin son aşamalarına
yaslandırdığı, ‘geçmiş’e dayanarak, ‘bugün’ için ‘kıssadan hisse’ çıkardığı, ‘göstermeci biçem’ ve ‘açık biçim’deki ‘Resimli Osmanlı Tarihi’ (Bkz. Dönemin Öne Çıkan Oyunları bölümü ‘Bir Şehnaz Oyun’ gibi, günümüzde de sık sık sahnelenen
ünlü oyunlarını yazar.

Soru 46

Tek kişilik oyun olan ‘Bir Garip Orhan Veli’ kim tarafından derlenmiştir?

Seçenekler

A
Ferhan Şensoy
B
Murathan Mungan
C
Dinçer Sümer’
D
Ataol Behramoğlu
E
Macit Koper
Açıklama:
Bir başka çok tutulan tek kişilik oyun da Murathan Mungan’ın Orhan Veli’nin şiirlerinden
derleyerek sahne düzenine yerleştirdiği ‘Bir Garip Orhan Veli’dir.

Soru 47

Aşağıdaki oyunlardan hangileri belgesel tiyatro örneklerindendir?
I. Maviydi Bisikletim
II. Deniz Diye Bir Delikanlı
III. Külrengi Sabahlar
IV. İnsanlarım
V. Bir Ceza Avukatının Anıları

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-IV
C
II-III-V
D
II-V
E
I-III
Açıklama:
1984-1985 döneminde Faruk Erem’in, mesleğinin çeşitli aşamalarında gözlemleyip bire bir yansıttığı olayları içeren ‘Bir Ceza Avukatının Anıları’ kitabının uyarlaması Rutkay Aziz tarafından A.S.T.’ta sahnelendi.
Haluk Işık’ın ödüllü oyunu ‘Külrengi Sabahlar’ 12 Eylül dönemi henüz noktalanmadan yazılmıştı.
Metin Balay’ın yazıp A.S.T.’ta sahnelediği ‘Deniz
Diye Bir Delikanlı’ başlıklı oyunda da Deniz Gezmiş’in yaşamı yarı kurmaca/yarı belgesel bir yaklaşımla irdelenir.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi 12 Mart ve 12 Eylül dönemlerindeki şiddet uygulaması, işkence, baskı ve ceza olgularını sorgulayan oyunlardandır?

Seçenekler

A
İki Kişilik Oyun
B
Oyunu Bozuyorum
C
Kağıt-Taş-Kumaş
D
555 K
E
Otogargara
Açıklama:
12 Mart dönemini 12 Eylül ile buluşturan ve şiddet uygulaması, işkence, baskı,
ceza olgularını sorgulayan oyunlar da bu dönemde gündemdedir.Tuncer Cücenoğlu’nun ‘Çıkmaz Sokak’, Bilgesu Erenus’un ‘555 K’, Adem Atar’ın ‘Cam Bardaklar Kırılsın’, Faruk Erem’in ‘Bir Ceza Avukatının Anıları’, Ferdi Merter’in ‘Bir Kadın Bir Erkek Vardı’ oyunları bu türdeki çalışmalar arasında yer alır.

Soru 49

Tuncer Cücenoğlu’na ait olan 1983-84 tiyatro döneminin en çok ödül alan tiyatro yapıtı hangisidir?

Seçenekler

A
Kadıncıklar
B
Şahları da Vururlar
C
Yangın Yerinde Orkideler
D
Mezopotamya Üçlemesi
E
Taziye
Açıklama:
Tuncer Cücenoğlu’nun ‘Kadıncıklar’ oyunu 1983-84 tiyatro döneminin en çok
ödül alan tiyatro yapıtı olarak öne çıkar.

Soru 50

Haldun Taner’in 1960’larda oluşturup Türk seyircisine sevdirdiği kabare türündeki oyun hangisidir?

Seçenekler

A
Taziye
B
Şahları da Vururlar
C
Kadıncıklar
D
Resimli Osmanlı Tarihi
E
Mezopotamya Üçlemesi
Açıklama:
‘Şahları da Vururlar’, Haldun Taner’in 1960’larda oluşturup Türk seyircisine sevdirdiği, bugün de hem sahnede hem de televizyonda süren ‘kabare’ türünün ‘politik taşlama’ yönü ağır basan, parlak bir örneği ve bir ‘yazar tiyatrosu’ ürünüdür.

Soru 51

1980'li yılların başında Turgut Özal hangi siyasi partinin başındaydı?

Seçenekler

A
Anavatan Partisi (AP)
B
Doğru Yol Partisi (DYP)
C
Demokratik Sol Parti (DSP)
D
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)
E
Büyük Birlik Partisi (BBP)
Açıklama:
1961 Anayasası’nın yerine konan 1981 Anayasası tartışmalara neden olmaktaydı. İlk seçimlerde Turgut Özal liderliğindeki Anavatan Partisi (AP) iktidara geldi.

Soru 52

‘Mezopotamya Üçlemesi’ ile, Ortadoğu coğrafyasında yaşayan insanın geleneksel varoluş motiflerini değerlendirirken, oyunlara biçimsel açıdan destansı bir estetik, içerik açısından da trajik bir derinlik katan oyun yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Memet Baydur
B
Ferhan Şensoy
C
Murathan Mungan
D
Tuncer Cücenoğlu
E
Erhan Gökgücü
Açıklama:
Murathan Mungan, ‘Mezopotamya Üçlemesi’ ile, Ortadoğu coğrafyasında yaşayan insanın geleneksel varoluş motiflerini değerlendirirken, oyunlara biçimsel açıdan destansı bir estetik, içerik açısından da trajik bir derinlik katmıştır.

Soru 53

Turgut Özal'ın ölümünden sonra cumhurbaşkanı kim olmuştur?

Seçenekler

A
Kenan Evren
B
Süleyman Demirel
C
Ahmet Necdet Sezer
D
Tansu Çiller
E
Necmettin Erbakan
Açıklama:
Özal’ın ölümünden sonra Cumhurbaşkanlığı, önce Demirel sonra da bürokrasiden gelen Ahmet Necdet Sezer tarafından yürütüldü.

Soru 54

Berlin Duvarı resmi olarak hangi yıl yıkılmıştır?

Seçenekler

A
1989
B
1990
C
1991
D
1992
E
1993
Açıklama:
"Batı’nın ‘Demirperde gerisi ülkeleri’ olarak tanımladığı Doğu Bloku ülkelerindeki komünist rejimin çözülüşünün simgesi, Berlin Duvarı’nın 1990’da resmen yıkılması olmuştur. "

Soru 55

"1980 öncesindeki etnik saldırı amaçlı Çorum ve Maraş olaylarının bir başka boyutu da 1993’te __________’ta Madımak Oteli’nin ateşe verilmesi sonucunda otuzdan çok sanat insanının ve görevlinin ölmesiyle yaşandı." Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilirse bilgi doğru olur?

Seçenekler

A
Erzurum
B
Erzincan
C
Yozgat
D
Sivas
E
Sinop
Açıklama:
1980 öncesindeki etnik saldırı amaçlı Çorum ve Maraş olaylarının bir başka boyutu da 1993’te Sivas’ta Madımak Oteli’nin ateşe verilmesi sonucunda otuzdan çok sanat insanının ve görevlinin ölmesiyle yaşandı.

Soru 56

1980’lerde başlayan Irak-İran Savaşı kaç yıl sürmüştür?

Seçenekler

A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
1980’lerde başlayan Irak-İran Savaşı sekiz yıl sürmüştür.

Soru 57

A.B.D. önderliğinde Irak’a yönelik yapılan İkinci Körfez Savaşı kaç yılında gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
A.B.D. önderliğinde Irak’a yönelik Birinci (1990) ve İkinci (2003). Körfez Savaşları ile yeni bin yıl ortamına da ulaşan ‘petrol savaşları’, gelişmiş Batı ülkelerinin Ortadoğu’nun haritasını yeniden çizme işlemini hızlandırmıştır.

Soru 58

Adana Devlet Tiyatrosu yerleşik düzene geçip sürekli oyun sergilemeye kaç yılında başlamıştır?

Seçenekler

A
1981
B
1982
C
1983
D
1984
E
1985
Açıklama:
1985’te Adana Devlet Tiyatrosu yerleşik düzene geçip sürekli oyun sergilemeye başlamıştır.

Soru 59

"_______’te kurulan Bilsak Tiyatro Atölyesi de, tiyatroda deneysel yaratıcılığın ön düzeye getirildiği eğitim ve sahneleme çalışmaları amaçlamaktadır.

Seçenekler

A
1984
B
1985
C
1986
D
1987
E
1988
Açıklama:
1984’te kurulan Bilsak Tiyatro Atölyesi de, tiyatroda deneysel yaratıcılığın ön düzeye getirildiği eğitim ve sahneleme çalışmaları amaçlamaktadır.

Soru 60

Genco Erkal hangi oyunda Madımak Oteli yangınını yalnızca belgelere dayanarak anlatır?

Seçenekler

A
Ölüm Uykudaydı
B
Yangın Yeri Maraş
C
Yangın Yerinde Orkideler
D
Latife
E
Sivas ‘93
Açıklama:
Genco Erkal ‘Sivas ‘93’te Madımak Oteli yangınını yalnızca belgelere dayanarak anlatır.

Soru 61

Aşağıdaki yazarların hangisi Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu oyunlarıyla öne çıkmıştır?

Seçenekler

A
Tuncer Cücenoğlu
B
Kerem Kurdoğlu
C
Melih Cevdet Anday
D
Refik Erduran
E
Vasıf Öngören
Açıklama:
Tuncer Cücenoğlu

Soru 62

1980-2000 döneminde Türk Tiyatrosunu en çok etkileyen etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sovyetler Birliği’nin çözülmesi
B
12 Eylül askeri müdahalesi
C
Koalisyon dönemleri
D
Küreselleşme
E
11 Eylül saldırısı
Açıklama:
12 Eylül askeri müdahalesi

Soru 63

Cumhuriyet Döneminde yoğun biçimde tek kişilik oyunlar üreten sanatçımız kimdir?

Seçenekler

A
Yıldız Kenter
B
Civan Canova
C
Genco Erkal
D
Yılmaz Erdoğan
E
Murathan Mungan
Açıklama:
Genco Erkal

Soru 64

Dönem tiyatrosunun ülkemizdeki en umut verici ‘biçimsel arayış’ı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Belgesel tiyatro
B
Post-dramatik tiyatro yapıtlarının çeşitlenmesi
C
Dans Tiyatrosu
D
Seyirlik köylü oyunlarının çağdaş sahnede değerlendirilmesi
E
Tek kişilik oyunlar
Açıklama:
Seyirlik köylü oyunlarının çağdaş sahnede değerlendirilmesi

Soru 65

‘Yazar Tiyatrosu’ nedir?

Seçenekler

A
Bir yazarın, kendi topluluğu için oyun yazması/ sahnelemesi/oyunculuk yapması
B
Bir yazarın bir tiyatro tarafından ücretli olarak çalıştırılması
C
Yazarların bir araya gelip tiyatro kurması
D
Yazarların sahneye çıkması
E
Yazarların yalnızca oyun yazması
Açıklama:
Bir yazarın, kendi topluluğu için oyun yazması/ sahnelemesi/oyunculuk yapması

Soru 66

Murathan Mungan aşağıdaki oyunlardan hangisini yazmıştır?

Seçenekler

A
‘Misafir’
B
‘Eşik’
C
‘Çığ’
D
‘Töre’
E
‘Taziye’
Açıklama:
‘Taziye’

Soru 67

Cumhuriyet Döneminin en kalıcı oyunlarından ‘Misafir’i kim yazmıştır?

Seçenekler

A
Ülkü Ayvaz
B
Turgay Nar
C
Bilgesu Erenus
D
Nurhan Karadağ
E
Coşkun Irmak
Açıklama:
Bilgesu Erenus

Soru 68

Aşağıdaki oyunlardan hangisi Turgut Özakman’a aittir?

Seçenekler

A
‘İstanbul’u Satıyorum’
B
‘Gözü Kara Alaturka’
C
‘Düdüklüde Kıymalı Bamya’
D
‘Bir Şehnaz Oyun’
E
‘İki Çarpı İki’
Açıklama:
‘Bir Şehnaz Oyun’

Soru 69

Cumhuriyet Dönemi yazarları aşağıdakilerden hangisini yazmaktan kaçınmışlardır?

Seçenekler

A
Devlet sırlarını açıklama
B
Kıssadan hisse getirme
C
Ünlü kişileri sahnede canlandırma
D
Açık saçık konuları işleme
E
Açık seçik biçimde politik eleştiri
Açıklama:
Açık seçik biçimde politik eleştiri

Soru 70

Metin Balay’ın yazdığı ‘İnadına Yaşamak’ nasıl bir oyundur?

Seçenekler

A
Post-dramatik bir oyundur
B
Tek kişilik bir oyundur
C
Köy seyirlik oyunudur
D
Belgesel tiyatro örneğidir
E
Bir tragedya denemesidir
Açıklama:
Tek kişilik bir oyundur

Soru 71

1980-2000 dönemi, dünya tiyatrosunun sahne olaylarında tazelenme gereksinmesini duyduğu bir süreci gösterir. Bu çaba 20. yüzyılın ilk çeyreğinde kimin ‘kıyıcı’ tiyatro anlayışını savunduğu yaklaşım ile başlamıştır?

Seçenekler

A
Robert Wilson
B
Sergei Grotowski
C
Antonin Artaud
D
Eugene Barba
E
Peter Brook
Açıklama:
1980-2000 dönemi, dünya tiyatrosunun sahne olaylarında tazelenme gereksinmesini duyduğu bir süreci gösterir. Bu çaba 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Antonin Artaud’nun ‘kıyıcı’ tiyatro anlayışını savunduğu yaklaşım ile başlamıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 72

1980’lerde başlayıp, 2000’li yılların başındaki erken ölümüyle noktalanan yazarlık uğraşına çok sayıda oyun sığdırmış olan, yapıtlarını arı gülmeceden kara güldürüye ulaşan bir çizgide ele alan oyun yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Memet Baydur
B
Nezihe Araz
C
Erhan Gökgücü
D
Tuncer Cücenoğlu
E
Turgut Özakman
Açıklama:
1980’lerde başlayıp, 2000’li yılların başındaki erken ölümüyle noktalanan yazarlık uğraşına çok sayıda oyun sığdırmış olan Memet Baydur, dünyaya bir ‘aydın kişi’nin gözlükleriyle bakarken, politik-toplumsal çizgide olsun olmasın, tüm oyunlarını dünya kültürünün zenginlikleriyle bezer. ‘Arı gülmece’den ‘kara güldürü’ye ulaşan bir çizgide, ‘alaycı’ bir yaklaşım ile ‘hüzün’ arasında gidip gelen bir anlatımla biçimlendirir yapıtlarını. Çok ödüllü yapıtı ‘Yangın Yerinde Orkideler’(1989) yazarın bu özelliğinin çarpıcı bir ürünüdür.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Turgut Özakman'ın, tiyatromuzun geleneksel öğeleriyle çağdaş dünya tiyatrosunun anlatım biçimlerini buluşturduğu oyunları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Resimli Osmanlı Tarihi
B
Kadıncıklar
C
Yangın Yerinde Orkideler
D
Bir Kadın Bir Erkek Vardı
E
Otogargara
Açıklama:
Özakman, tiyatromuzun geleneksel öğeleriyle çağdaş dünya tiyatrosunun anlatım biçimlerini buluşturduğu oyunlarının bir bölümünü bu dönemde yazmıştır. Bu oyunlar arasında yer alan ve pek çok ödül kazanmış olan ‘Resimli Osmanlı Tarihi’(1983), 1981 Anayasası’nın oluşturduğu güncel tartışmalardan yola çıkarak yazılmıştır.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.