Türk İşaret Dili - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
İnsanoğlunun işaret dilleri üzerindeki felsefi çalışmaları hangi yüzyılda başlamıştır?
Seçenekler
A
16. yüzyıl
B
17. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
20. yüzyıl
Açıklama:
İnsanoğlunun işaret dilleri üzerindeki felsefi çalışmaları 18. yüzyılda başlamıştır.
Soru 2
Dillerin kökenini işaretlerde arayan, dillerin jest ve mimiklerden doğduğunu yazıya döken ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lucretius
B
Corballis
C
G. İsaac
D
Darwin
E
Condillac
Açıklama:
Dillerin kökenini işaretlerde arayan, dillerin jest ve mimiklerden doğduğunu yazıya döken ilk kişi Condillac'tır.
Soru 3
İşitme engelliler ve işaret dili ile ilgili ilk bilgiler aşağıdaki kaynakların hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sümer Yazıtlarında
B
Hitit Tabletlerinde
C
Orhun Yazıtlarında
D
Mısır Hiyerogliflerinde
E
Antik Yunan Edebiyatında
Açıklama:
İşitme engelliler ve işaret dili ile ilgili ilk bilgiler MÖ XIII. yüzyıla ait Hitit tabletlerinde yer almaktadır.
Bu yüzden doğru seçenek B şıkkıdır.
Bu yüzden doğru seçenek B şıkkıdır.
Soru 4
I.Aristoteles
II. Aristo
III. Platon
IV. Socrates
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri işaret dili ve işitme engellilerin işaret dili üzerine görüş bildirmiştir?
II. Aristo
III. Platon
IV. Socrates
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri işaret dili ve işitme engellilerin işaret dili üzerine görüş bildirmiştir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Platon ve Socrates işaret dili ve işitme engellilerin işaret dili üzerine görüş bildirmiştir. Bu sebeple doğru seçenek C şıkkıdır.
Soru 5
İşitme engelli doğmuş kişilerin bilgi, anlayış ve kavrayış yöntemlerini inceleyen çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağır ve Dilsiz İnsanın Eğitmeni
B
Sağır ve Dilsiz Adamın Hitabı
C
Ellerin Doğal Dili
D
Sağır Dilsiz Adamın Arkadaşı
E
İşaret Sanatı
Açıklama:
George Sibscota’nın Sağır ve Dilsiz Adamın Hitabı adlı kitabı 1670 yılında yayımlanır. Sisbscota’nın kitabı, işitme engelli doğmuş kişilerin bilgi, anlayış ve kavrayış yöntemlerini inceleyen bir çalışma olarak bu konudaki ilk eserlerden biridir. Bu yüzden doğru seçenek B şıkkıdır.
Soru 6
İşitme engellilerin eğitimi konusunda ilk ve en önemli girişim hangi ülkede gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Rusya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Amerika
Açıklama:
İşitme engellilerin eğitimi konusunda ilk ve en önemli girişim, 1760’ta, dünyanın ilk resmî işitme engelliler okulunun Fransa’da açılmasıdır. Bu yüzden doğru seçenek C şıkkıdır.
Soru 7
İşaret dilinin araştırılması ve öğretilmesi ile ilgili çalışmalar kesin olarak hangi tarihte başlamıştır?
Seçenekler
A
1645
B
1690
C
1725
D
1760
E
1820
Açıklama:
İşitme engellilerin dil ve din bilgisi öğrenimi görebileceği, çeşitli dersleri alabileceği, böylece yararlı birer yurttaş olarak yetişebilecekleri aynı zamanda da barına bilecekleri Paris Genç İşitme Engelliler Ulusal Enstitüsü adındaki okulu 1760 yılında Paris’te kurdu. Okulun kuruluşu, işaret dili tarihinde âdeta bir milat oldu. Bu tarihten sonra işaret dilinin araştırılması, öğretilmesi çalışmaları dünyanın pek çok bölgesine yayıldı.Bu yüzden doğru seçenek D şıkkıdır.
Soru 8
2019 tahminlerine göre 4.000 kişi tarafından kullanılmaktadır. Yargıda, kamu etkinliklerinde, sağlık kurumlarında, sosyal hizmetlerde çevirmen bulundurulmaktadır. İşaret diliyle filmler, videolar, televizyon programları, sözlük ve dil bilgisi bulunmaktadır.
Yukarıda özellikleri verilen günümüz işaret dili aşağıdakilerin hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen günümüz işaret dili aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Estonya İşaret Dili
B
Fin İşaret Dili
C
Alman İşaret Dili
D
İspanyol İşaret Dili
E
Danimarka İşaret Dili
Açıklama:
Danimarka İşaret Dili: 2019 tahminlerine göre Danimarka’daki 4.000 kişi tarafından kullanılmaktadır. Değişkesi belirlenememiştir. Kimi işaretleri Fransız İşaret Dili ile benzerlikler gösterir. İsveç ve Norveç işaret dilleriyle anlaşılabilirlik söz konusudur. Fin İşaret Diliyle anlaşılabilirliği ise yoktur. DİD, altı işitme engelli ilkokulunda kullanılmaktadır. Yargıda, kamu etkinliklerinde, sağlık kurumlarında, sosyal hizmetlerde çevirmen bulundurulmaktadır. İşaret diliyle filmler, videolar, televizyon programları, sözlük ve dil bilgisi bulunmaktadır.
Bu yüzden doğru seçenek E şıkkıdır.
Bu yüzden doğru seçenek E şıkkıdır.
Soru 9
Dünyada işaret diline yönelik yasaklama pek çok ülkede etkili olmasına rağmen ilginç bir şekilde 1980’li yıllarda Nikaragua’da ortaya çıkan işaret diline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Argo dil
B
Kırma dil
C
Geçer dil
D
Özel dil
E
Yapma dil
Açıklama:
Pek çok ülkede işaret dilinin yasaklanması sonucu 1980’li yıllarda Nikaragua’da ortaya çıkan işaret diline 'kırma dil' denilmektedir. Bu yüzden doğru seçenek B şıkkıdır.
Soru 10
I. 80.000 kullanıcısı vardır.
II. Sözlüğü bulunmaktadır.
III. İtalyan işaret diline bir çok açıdan benzemektedir.
IV. Pek çok işaret dilinden etkilenmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Fransız İşaret Dili'nin özelliklerindendir?
II. Sözlüğü bulunmaktadır.
III. İtalyan işaret diline bir çok açıdan benzemektedir.
IV. Pek çok işaret dilinden etkilenmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Fransız İşaret Dili'nin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
Yalnızca III
C
I ve IV
D
II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yukarıda verilenler arasında yalnızca Fransız İşaret Dili'nin sözlüğü bulunmaktadır. Bunun dışındaki özellikler ona ait değildir. Bu yüzden doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 11
…… herhangi bir şeyi açıklamak için genellikle el, kol ve baş ile yapılan içgüdüsel veya iradeli hareket anlamındadır. Dilimize ………. geçmiştir.
Boş bırakılan yerlere uygun ifade hangi seçenekte yer almaktadır?
Boş bırakılan yerlere uygun ifade hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Jest / Fransızcadan
B
Mimik / Fransızcadan
C
Mimik / İtalyancadan
D
Pazarlık / Farsçadan
E
Jest / İtalyancadan
Açıklama:
Doğru kelime “Jest”tir. Kelimenin Türkçede, beklenmedik iyi davranış anlamını da vardır. Dilimize Fransızcadan geçmiştir.
Soru 12
İşaret dilinin okullarda öğretiminin yaklaşık kaç yıllık geçmişi vardır?
Seçenekler
A
150
B
200
C
250
D
120
E
160
Açıklama:
Neredeyse insanlık tarihi kadar derin bir geçmişe sahip işaret dilinin okullarda öğretiminin ise ancak iki yüz elli yıllık geçmişi vardır.
Soru 13
……. duyguları, düşünceleri belirtecek biçimde yüzde beliren kımıldanışlar, hareketler anlamındadır. Dilimize ………. geçmiştir.
Boş bırakılan yerlere uygun ifade hangi seçenekte yer almaktadır?
Boş bırakılan yerlere uygun ifade hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Jest / Fransızcadan
B
Mimik / Fransızcadan
C
Mimik / İtalyancadan
D
İşaret dili / Türkçeden
E
Pandomim / Fransızcadan
Açıklama:
Mimik duyguları, düşünceleri belirtecek biçimde yüzde beliren kımıldanışlar, hareketler anlamındadır. Dilimize Fransızcadan geçmiştir.
Soru 14
Michael C. Corballis’un çalışmaları için hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Asıl amacı dilin kökenini araştırmaktır.
B
İnsanoğlunun dilinin türemesinde işaretlerin, dolayısıyla da işaret dilinin payı üzerinde durmuştur.
C
İlkel jest dilinde asıl baskın ögenin jestlerde olduğu düşüncesindedir.
D
Dillerin türemesi konusunu arkeolojik, antropolojik, dil bilimsel, tıbbi vb. bilimsel açılardan ele almıştır.
E
Dünyanın neresinde bir işitme engelli topluluğu varsa işaret dillerini incelemiştir.
Açıklama:
Corballis dünyanın neresinde bir işitme engelli topluluğu varsa işaret dillerinin kendiliğinden geliştiğine işaret eder ancak dillerini incelediğini belirtmemiştir.
Soru 15
Paris Dil Bilimi Topluluğu ne sebeple dilin evrimi konusundaki tartışmaları sonlandırmayı uygun görmüştür?
Seçenekler
A
Eldeki verilerle kesin bir sonuca ulaşılamayacağı gerçeği ve tartışmaların gittikçe üslupsuzlaşması sebebiyle.
B
Eldeki verilerin güvenilir olmaması ve tartışmaların benzer yerlerde dönmesi sebebiyle.
C
Eldeki verilerin güvenilir olmaması ve ayıracak fon olmaması nedeniyle.
D
Eldeki verilerle kesin bir sonuca ulaşılamayacağı gerçeği ve konu üzerinde yetkin bilim insanı olmaması sebebiyle.
E
Eldeki verilerle kesin bir sonuca ulaşılamayacağı gerçeği ve farklı araştırmalara yönelme kararı sebebiyle.
Açıklama:
Eldeki verilerle dilin doğuşu ve kökeni konusunda kesin bir sonuca ulaşılamayacağı gerçeği ve tartışmaların gittikçe üslupsuzlaşması karşısında Paris Dil Bilimi Topluluğu dilin evrimi konusundaki tartışmaları 1866 yılında sonlandırmıştır.
Soru 16
İşaret dillerinin erken dönemlerine ilişkin çok sınırlı bilgiler hangi kaynaktan edinilmiştir?
Seçenekler
A
Mısır hiyerogliflerinden
B
Sümer tabletlerinden
C
Mağara resimlerinden
D
Hitit tabletlerinden
E
Mısır krallığından
Açıklama:
İşitme engelliler ve işaret dili ile ilgili ilk bilgiler MÖ XIII. yüzyıla ait Hitit tabletlerinde yer almaktadır.
Soru 17
Rönesans’da işitme engellilerin eğitimi sorununa değişik ve karmaşık yönleriyle değinilmeye başlandığına dair örnek eser kime aittir?
Seçenekler
A
Gerolamo Cardano
B
Juan Fernándes de Navarrete
C
Rodolphus Agricola
D
Étienne Bonnot de Condillac
E
Samuel Heinicke
Açıklama:
İşitme engellilerin eğitimi sorununun tartışıldığı ilk örneklerinden biri Hollandalı Rodolphus Agricola’ya aittir. (1443/1444-1485). Agricola, eserinde okuyan, yazan, düşünen bir işitme engelliyi betimlemiştir.
Soru 18
Agricola’nın “İşaretlerle veya başka görsel veyahut pedagojik araçlarla işitme engelliler kendilerini yeterince ifade edebilirler ve dünyayı anlayabilirler” şeklindeki öngörüsü kim tarafından gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Rodolphus Agricola
B
Gerolamo Cardano
C
Juan Fernándes de Navarrete
D
Étienne Bonnot de Condillac
E
Samuel Heinicke
Açıklama:
Rodolphus Agricola’nın ölümünden kırk üç yıl sonra basılan eserindeki bu öngörü, Gerolamo Cardano eliyle gerçekleşecektir. Gerolama Cardano (1501-1576) işitme engelli olan oğlunu, duyma ve konuşma yoluyla iletişim yerine, yazarak ve okuyarak iletişim kuran bir birey hâline getirmiştir.
Soru 19
Osmanlı Devleti’nde İşaret diliyle eğitim veren ilk okulun açılması, Fransa’da açılmasından kaç yıl sonra gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
140
B
150
C
130
D
Aynı yıl
E
70
Açıklama:
Dünyanın ilk resmî işitme engelliler okulunun Fransa’da açılmasından 130 yıl sonra Osmanlı Devleti’nde de aynı yöntemle eğitim ve öğretim veren Dilsiz Mektebi İstanbul’da kurulmuştur.
C
C
Soru 20
Sağır okullarında işaret diliyle öğretim yasaklanması hangi yılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1780
B
1880
C
1790
D
1900
E
1760
Açıklama:
1880’de Milano’da toplanan İkinci Uluslararası İşitme Engelliler Eğitim Kongresi’nde oy çokluğuyla alınan kararla sağır okullarında işaret diliyle öğretim yasaklanmıştır.
B
B
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Türkçeye Fransızcadan geçen mimik sözcüğünün tanımlanmasında bulunmaz?
Seçenekler
A
duyguları belirtecek biçimde yüzde beliren kımıldanışlardır
B
düşünceleri belirtecek biçimde yüzde beliren hareketlerdir
C
duyguları belirtecek biçimde omuzda beliren hareketlerdir
D
duyguları belirtecek biçimde yüzde beliren hareketlerdir
E
düşünceleri belirtecek biçimde yüzde beliren kımıldanışlardır
Açıklama:
Mimik: Türkçeye Fransızcadan ( duyguları, düşünceleri belirtecek biçimde yüzde beliren
kımıldanışlar, hareketler anlamındadır.
kımıldanışlar, hareketler anlamındadır.
Soru 22
İşaret dili üzerine yapılan dil bilimi çalışmaları bu dilin sadece jest-mimik dili olarak anılmasını engelleyen farklılık olarak kapsamına aşağıdakilerden hangisini dahil etmiştir.
Seçenekler
A
el, kol hareketleri
B
Baş ve yüz hareketleri
C
gülümseme, yüzünü ekşitme
D
omuz silkme, baş sallama
E
parmak abecesi, beden hareketleri
Açıklama:
JEST; el, kol ve baş ile yapılan içgüdüsel veya iradeli hareket anlamındadır.
MİMİK;duyguları, düşünceleri belirtecek biçimde yüzde beliren kımıldanışlar, hareketler
Amerika’da ve kimi ülkelerde 1970’lerden sonra işaret dilleri üzerine dil bilimi
çalışmaları artarak sürmüştür.
Parmak, el, kol, baş, yüz, omuz ile yapılan işaretlerin yanı sıra gülümseme, yüzünü ekşitme, omuz silkme, baş sallama gibi anlamsal hareketlerden oluşan, beden diliyle desteklenen ve parmak abecesine sahip olan işaret dili başlı başına doğal bir iletişim aracıdır.
MİMİK;duyguları, düşünceleri belirtecek biçimde yüzde beliren kımıldanışlar, hareketler
Amerika’da ve kimi ülkelerde 1970’lerden sonra işaret dilleri üzerine dil bilimi
çalışmaları artarak sürmüştür.
Parmak, el, kol, baş, yüz, omuz ile yapılan işaretlerin yanı sıra gülümseme, yüzünü ekşitme, omuz silkme, baş sallama gibi anlamsal hareketlerden oluşan, beden diliyle desteklenen ve parmak abecesine sahip olan işaret dili başlı başına doğal bir iletişim aracıdır.
Soru 23
İşitme engellilerin eğitimi ve işaret dili üzerine ilk kitabı yazan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Rodolphus Agricola
B
Gerolamo Cardano
C
Juan Fernándes de Navarrete
D
Juan Pablo Bonet
E
Giovanni Bonifaccio
Açıklama:
Juan Pablo Bonet (1573-1633): İşitme engellilerin eğitiminde öncülük etmiş İspanyol din adamı ve eğitimci. Castilla bölgesi valisi Juan Fernandez de Valesco’nun kâtipliğine atandıktan sonra valinin doğuştan sağır olan oğlunun eğitimi ile de ilgilendi.
Gösterdiği başarı üzerine bölgedeki varlıklı kişilerin işitme engelli çocuklarının eğitimini üstlendi. İşitme engellilerin eğitimi ve işaret dili üzerine ilk kitap olan Reduccion de las letrasy arte para ensenar a hablar a losmudos, 1620 yılında Madrid’de yayımlandı. İşaret dili tarihinde parmak abecesini kayda geçiren
ilk kişi oldu.
Gösterdiği başarı üzerine bölgedeki varlıklı kişilerin işitme engelli çocuklarının eğitimini üstlendi. İşitme engellilerin eğitimi ve işaret dili üzerine ilk kitap olan Reduccion de las letrasy arte para ensenar a hablar a losmudos, 1620 yılında Madrid’de yayımlandı. İşaret dili tarihinde parmak abecesini kayda geçiren
ilk kişi oldu.
Soru 24
İşitme engellilerin eğitiminde parmaklar üzerinde alfabeyi tanımlayan ve kitabında yazan ilk kişi kimdir?
Seçenekler
A
Rodolphus Agricola
B
Gerolamo Cardano
C
Juan Pablo Bonet
D
Jean-Jacques Rousseau
E
George Dalgarno
Açıklama:
.
7. İşaret dilinin ilk abecesini eserinde ilk kez yayımlayan kimdir?
a. Juan Pablo Bonet
b. John Bulwer
c. Charles-Michel Abbé de l’Épée
d. George Dalgarno
e. Samuel Heinicke
George Dalgarno (1626-1687): Dil bilim sorunlarıyla ilgilenmiş İskoç düşünür. Yaşamının büyük bir bölümünü Oxford’da özel bir lisede öğretmenlik yaparak
geçirmiştir.
Ars Signorum (İşaret Sanatı) adlı eserini 1661 yılında, Didascalocophus or the Deaf and Dumb Man’s Tutor adlı eserini ise 1680 yılında yayımlamıştır. Dalgarno’nun kitabının ilk sayfasında parmaklardaki alfabenin resmini yayınlamıştır.
7. İşaret dilinin ilk abecesini eserinde ilk kez yayımlayan kimdir?
a. Juan Pablo Bonet
b. John Bulwer
c. Charles-Michel Abbé de l’Épée
d. George Dalgarno
e. Samuel Heinicke
George Dalgarno (1626-1687): Dil bilim sorunlarıyla ilgilenmiş İskoç düşünür. Yaşamının büyük bir bölümünü Oxford’da özel bir lisede öğretmenlik yaparak
geçirmiştir.
Ars Signorum (İşaret Sanatı) adlı eserini 1661 yılında, Didascalocophus or the Deaf and Dumb Man’s Tutor adlı eserini ise 1680 yılında yayımlamıştır. Dalgarno’nun kitabının ilk sayfasında parmaklardaki alfabenin resmini yayınlamıştır.
Soru 25
Bilinen ilk Türk İşaret Dili elifbası hangi ülkenin ABC sinden esinlenilerek oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İtalya
D
İspanya
E
Amerika
Açıklama:
bilinen ilk Türk İşaret Dili elifbası Fransız İşaret Dili abecesinden esinlenilerek oluşturulacaktı.
Soru 26
İşitme engellilerin eğitimi konusunda dünyanın ilk resmî işitme engelliler okulu nerede açılmıştır?
Seçenekler
A
İspanya
B
İngiltere
C
Amerika
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
İşitme engellilerin eğitimi konusunda ilk ve en önemli girişim, 1760’ta, dünyanın ilk resmî işitme engelliler okulunun Fransa’da açılmasıdır
Soru 27
İşaret Dili için özgün bir abece geliştirerek dünyadaki pek çok ülkenin kullandığı işaret dillerine esin kaynağı olan ve tek elle yapılan işaretlerden oluşan işaret dili hangi ülkede geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Amerika
B
İspanya
C
Almanya
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Fransız İşaret Dili diğer işaret dillerine de esin kaynağı olmuştur. Bugün başta Amerikan İşaret Dili olmak üzere pek çok işaret dilinin abecesi, tek elle yapılan işaretlerden oluşmaktadır.
Soru 28
XIX. yüzyılın ortalarından itibaren işitme engellilerin iletişim aracı olan işaret dilinin öğretimi, yaygınlaşmaya başlasa da hangi yılda bundan vazgeçilmiştir?
Seçenekler
A
1793
B
1816
C
1850
D
1864
E
1880
Açıklama:
Uluslararası İşitme Engelliler Eğitim Kongresi 6-11 Eylül 1880 tarihleri arasında İtalya’nın Milano kentinde toplandı ve yapılan oylama sonucunda işitme engellilerin eğitiminde işaret dili yerine sözel eğitim yönteminin kullanılması kabul edildi ve işaret dili, işitme engellilerin eğitiminden tamamen dışlandı.
Soru 29
Dünyadaki işaret dillerinin sayısı konusunda ise kesin bilgi sahibi olunmasa da en çok konuşulan işaret dili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan İşaret Dili
B
İngiliz İşaret Dili
C
Hindistan İşaret Dili
D
Fransız İşaret Dili
E
Brezilya İşaret Dili
Açıklama:
Alman İşaret Dili: Almanya’da kullanılan işaret dilidir. Avusturya ve İsviçre işaret dilleriyle yakınlığı bulunmaktadır. 2014 yılı verilerine göre 80.000 kullanıcısı
Fransız İşaret Dili: Avrupa İşitme Engelliler Birliğinin 2019 yılı tahminlerine göre
Fransa’da 100.000 kişi tarafından kullanılmaktadır.
İngiliz İşaret Dili: 2019 yılı verilerine göre İngiltere, Galler, Kuzey İrlanda ve İskoçya’da toplam 151.085 kişi tarafından kullanılmaktadır
Amerikan İşaret Dili: Amerika Birleşik Devleri’nde , dünyanın
değişik bölgelerinde toplam 459.850 kişi tarafından kullanılmaktadır
Brezilya İşaret Dili: Birinci dil olarak 600.000 kişi tarafından kullanılmaktadır
Hindistan İşaret Dili: 2019 yılına ait verilere göre 8.100.000 kişi tarafından Hindistan ve Bangladeş’te kullanılmaktadır
Fransız İşaret Dili: Avrupa İşitme Engelliler Birliğinin 2019 yılı tahminlerine göre
Fransa’da 100.000 kişi tarafından kullanılmaktadır.
İngiliz İşaret Dili: 2019 yılı verilerine göre İngiltere, Galler, Kuzey İrlanda ve İskoçya’da toplam 151.085 kişi tarafından kullanılmaktadır
Amerikan İşaret Dili: Amerika Birleşik Devleri’nde , dünyanın
değişik bölgelerinde toplam 459.850 kişi tarafından kullanılmaktadır
Brezilya İşaret Dili: Birinci dil olarak 600.000 kişi tarafından kullanılmaktadır
Hindistan İşaret Dili: 2019 yılına ait verilere göre 8.100.000 kişi tarafından Hindistan ve Bangladeş’te kullanılmaktadır
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi, dillerin kökenini işaretlerde arayan, dillerin jest ve mimiklerden doğuğunu yazıya döken ilk kişidir?
Seçenekler
A
Ksenophon
B
Herodot
C
Corballis
D
Condillac
E
Lucretius
Açıklama:
Dillerin kökenini işaretlerde arayan, dillerin jest ve mimiklerden doğuğunu yazıya döken ilk kişi E’tienne Bonnot de Condillac’tır (1746).
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi dillerin doğuşunda işaret dilinin yeri konusunu çağımızda en ayrıntılı bir biçimde inceleyen kişidir?
Seçenekler
A
Lucien Lévy-Bruhl
B
MacDonald Critchley
C
Sherman E. Wilocx
D
William C. Stokoe
E
Michael C. Corballis
Açıklama:
Dillerin doğuşunda işaret dilinin yeri konusunu çağımızda en ayrıntılı bir biçimde inceleyen Michael C. Corballis’tir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi dillerin türemesi konusunu arkeolojik, antropolojik, dil bilimsel, tıbbi açılardan ele alarak “İşaretten Konuşmaya Dilin Kökeni ve Gelişimi” adıyla Türkçeye çevrilen kitabı yazan kişidir?
Seçenekler
A
Lucien Lévy-Bruhl
B
MacDonald Critchley
C
Sherman E. Wilocx
D
William C. Stokoe
E
Michael C. Corballis
Açıklama:
Michael C. Corballis, “İşaretten Konuşmaya Dilin Kökeni ve Gelişimi” adıyla Türkçeye çevrilen kitabında, dillerin türemesi konusunu arkeolojik, antropolojik, dil bilimsel, tıbbi açılardan ele almıştır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi işitme engellilerin soyut bazı düşünceleri işaretlerle anlatabildiğini, yazıp okuyabileceğini dünyaya duyuran kişidir?
Seçenekler
A
Gerolamo Cardano
B
Ponce de Leon
C
Juan Pablo Bonet
D
Sir Kenelm Digby
E
George Dalgarno
Açıklama:
Cardano, işitme engellilerin yazıp okuyabileceğini dünyaya duyuran, sağırların soyut bazı düşünceleri işaretlerle anlatabildiğini yazan kişidir.
Gerolamo Cardano
Gerolamo Cardano
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi dünyada işitme engellilerin eğitimi konusunda ilk olma özelliğini taşıyan; sözcüklerin söylenişinde seslerin çıkış biçimlerini ve dudakların hareketlerini de inceleyen, böylece dudak okumayla ilgili bilgileri sağlayan, harflerin ses bilimsel değerlerini gösteren, dünyada bilinen ilk işaret dili abecesi olma özelliği taşıyan eserin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
John Bulwer
B
Juan Pablo Bonet
C
Samuel Heinicke
D
George Dalgarno
E
Charles-Michel Abbé de I’Epée
Açıklama:
Juan Pablo Bonet, dünyada işitme engellilerin eğitimi konusunda ilk olma özelliğini taşıyan; sözcüklerin söylenişinde seslerin çıkış biçimlerini ve dudakların hareketlerini de inceleyen, böylece dudak okumayla ilgili bilgileri sağlayan, harflerin ses bilimsel değerlerini gösteren, dünyada bilinen ilk işaret dili abecesi olma özelliği taşıyan eserin yazarıdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi işaretleşmenin evrensel bir dil olduğu düşüncesine ulaşarak “İşaret Sanatı” adlı eseri yayımlayan, bu eserle yalnızca işitme engellilerin kullandığı işaretleri değil insanoğlunun yaptığı bütün vücut dilini konu alan ve ilk eserlerden biri olan eserin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
John Bulwer
B
Juan Pablo Bonet
C
Samuel Heinicke
D
George Dalgarno
E
Giovanni Bonifaccio
Açıklama:
Giovanni Bonifaccio, işaretleşmenin evrensel bir dil olduğu düşüncesine ulaşarak “İşaret Sanatı” adlı eseri yayımlayan (1616), bu eserle yalnızca işitme engellilerin kullandığı işaretleri değil insanoğlunun yaptığı bütün vücut dilini konu alan ve ilk eserlerden biri olan eserin yazarıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi işitme engellilerin doğal iletişim aracı olan işaret dilinin öğretildiği ve bu dille öğretimin yapıldığı ilk kurum nerede ve kim tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Fransa-Charles-Michel Abbé de I’Epée
B
İngiltere-Juan Pablo Bonet
C
Almanya-Samuel Heinicke
D
İngiltere- George Dalgarno
E
İtalya-Giovanni Bonifaccio
Açıklama:
İşitme engellilerin eğitimi konusunda ilk ve en önemli girişim, 1760’ta, dünyanın ilk resmi işitme engelliler okulunun Fransa’da açılmasıdır. Charles-Michel Abbé de I’Epée tarafından kurulan bu okul, işitme engellilerin doğal iletişim aracı olan işaret dilinin öğretildiği ve bu dille öğretimin yapıldığı ilk kurumdur.
Fransa-Charles-Michel Abbé de I’Epée
Fransa-Charles-Michel Abbé de I’Epée
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi dünya’da bir ilk olarak işitme engelliler üniversitesi olarak nerede kuruldu?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
İtalya
E
Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
8 Nisan 1864 tarihinde ABD’de ve dünyada bir ilk olarak işitme engelliler üniversitesi kuruldu.
Amerika Birleşik Devletleri
Amerika Birleşik Devletleri
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi işitme engellilerin dil ve din bilgisi öğrenimi görebileceği, çeşitli dersleri alabileceği, böylece yararlı birer yurttaş olarak yetiştirilebilecekleri düşüncesiyle Paris Genç İşitme Engelliler Ulusal Enstitüsünün kurucusudur?
Seçenekler
A
Charles-Michel Abbé de I’Epée
B
Juan Pablo Bonet
C
Samuel Heinicke
D
George Dalgarno
E
Thomas Hopkins Gallaudet
Açıklama:
Charles-Michel Abbé de I’Epée, işitme engellilerin dil ve din bilgisi öğrenimi görebileceği, çeşitli dersleri alabileceği, böylece yararlı birer yurttaş olarak yetiştirilebilecekleri düşüncesiyle Paris Genç İşitme Engelliler Ulusal Enstitüsünün kurucusudur (1760).
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi sözel yöntemin kurucusu ve savunucusu olarak işaret diliyle iletişim yöntemine bağımlı yapılan öğretim yöntemine şiddetle karşı çıkan bu konuda 1780 yılında yazdığı İşitme Engellilik Düşüncesi Üzerine kitabı bulunan kimdir?
Seçenekler
A
Charles-Michel Abbé de I’Epée
B
Juan Pablo Bonet
C
Samuel Heinicke
D
George Dalgarno
E
Giovanni Bonifaccio
Açıklama:
Samuel Heinicke, sözel yöntemin kurucusu ve savunucusu olarak işaret diliyle iletişim yöntemine bağımlı yapılan öğretim yöntemine şiddetle karşı çıkan bu konuda 1780 yılında yazdığı İşitme Engellilik Düşüncesi Üzerine kitabı bulunan kişidir.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde XIX. Yüzyıl sonlarında işitme engelliler için açılan ilk okuldur?
Seçenekler
A
Fatih Sağırlar Okulu
B
Merzifon Marta A. King Sağırlar Okulu
C
Dilsiz Mektebi
D
İzmir Sağır Dilsiz ve Körler Mektebi
E
Yıldız Sağırlar Okulu
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde XIX. Yüzyıl sonlarında işitme engelliler için açılan ilk okul, Dilsiz Mektebi adını almıştır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde işitme engellilerin kullandığı iletişim aracının adları arasında yer alır?
- Sağır dilsiz dili
- İşaret lisanı
- Lisan-ı işaret
- Dilsizler lisanı
- İşaret dili
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, III, IV
D
II, III, IV, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
İşitme engellilerin kullandığı iletişim aracının Osmanlı Devleti’nde sağır dilsiz dili, işaret lisanı, lisan-ı işaret ve Evliya Çelebin’nin Seyahatname’sinde dilsizler lisanı ifadesi ile adlandırılmıştır.
I, II, III, IV
I, II, III, IV
Soru 3
Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarına ait ilk kayıtta İbn Battuta (1304-1368) Seyahatname’sinde “... Kulağı ağır işittiği için Atruş diye adlandırılan bir şeyhin zaviyesine indik. …Talebelerinden biri bazen havaya bazen de yere parmağı ile bir şeyler yazıyordu, üstad ise buna cevap veriyordu! Hatta bu şekilde ona hikayeler anlatıyor, öteki de her şeyi anlıyordu!” (İbn Battuta, 2005: 304) ifadesi bulunmaktadır.
Yukarıdaki ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi dönemin Anadolu’sunda işitme engellilerin iletişim aracını tam olarak ortaya koymaktadır?
Yukarıdaki ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi dönemin Anadolu’sunda işitme engellilerin iletişim aracını tam olarak ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
İşaret dilinin varlığını
B
Ağır işitenlerin kendi aralarında anlaşabildiğini
C
Talebelerin havaya ve yere yazı yazarak anlaşabildiğini
D
Talebelerin yetişkine havaya ve yere yazarak hikayeler anlatabildiğini
E
Yetişkinlerin kendilerine anlatılan hikayeleri anlayabildiğini
Açıklama:
İbn Battuta’nın tanık olduğu bu olay; dönemin Anadolu’sunda işaret dilinin varlığını ortaya koymaktadır.
İşaret dilinin varlığını
İşaret dilinin varlığını
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi “dilsiz” anlamında olan sözcükler arasında yer alır?
- Lal
- Bi-zeban
- Ahras
- Güng
- Tuŋu
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, III, IV
D
II, III, IV, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
Kaşgarlı Mahmud işitme engelli için “tuŋu” sözcüğünü kullanmıştır. Dilsiz anlamında ahras, bî-zebân, lal, güng sözleri Osmanlı Türkçesi metinlerde kullanılmıştır (s.34).
I, II, III, IV
I, II, III, IV
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 1930 yılında kurulan ve ilk işitme engelli toplumun örgütlenmesi yolundaki sivil toplum kuruluşudur?
Seçenekler
A
İşitme Engelliler Milli Federasyonu
B
Türkiye Sağırlar Federasyonu
C
Sağır Dilsiz ve Körler Tesanüt Cemiyeti
D
Türkiye Sağır Dilsizler Cemiyeti
E
Türkiye İşitme Engelliler Derneği
Açıklama:
İşitme engelli toplumun örgütlenmesi yolundaki ilk adımlardan biri 1930 yılında Süleyman Gök tarafından kurulan Sağır Dilsiz ve Körler Tesanüt Cemiyetidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi 1960 yılında kurulan İşitme Engelliler Milli Federasyonun amaçları kapsamında yer alır?
- İşitme engelli insanların her alanda yaşam standartını yükseltmek
- Duyan ve işitme engelli insanlar arasında eşitliği, adaleti teşvik etmek
- İşitme engellilerin bağımsızlığını sağlamak
- İşaret dilinin yaygınlaşmasını sağlamak
- İşitme engelilere karşı ayrımcılıkla savaşmak
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, III, V
D
II, III, IV, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
1960 yılında Işitme engelli insanların sosyal, ekonomik ve politik yaşamın her alanında yaşam standartını yükseltmek, duyan ve işitme engelli insanlar arasında eşitliği, adaleti teşvik etmek, işitme engellilerin bağımsızlığını sağlamak, işitme engelilere karşı ayrımcılıkla savaşmak amacıyla İşitme Engelliler Milli Federasyonu kurulmuştur.
I, II, III, V
I, II, III, V
Soru 7
1992 yılında Milli Eğitim Bakanlığında “sağır” sözünün yasaklandığı ve yerine aşağıdakilerden hangi sözün kullanılacağını açıklanmıştır?
Seçenekler
A
işitme özürlü
B
işitme engelli
C
işitmeyen
D
işitme kayıplı
E
az işiten
Açıklama:
1992 yılında Milli Eğitim Bakanlığında “sağır” sözünün yasaklandığı ve yerine “işitme engelli” sözünün kullanılacağı açıklanmıştır.
Soru 8
Milli Eğitim Bakanlığı’nın 1995 yılında yayımladığı Yetişkinler İçin İşaret Dili Kılavuzu’nda bulunan sözcük, deyim ve örnek cümle sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2.000
B
5.000
C
10.000
D
20.000
E
30.000
Açıklama:
Milli Eğitim Bakanlığı’nın 1995 yılında yayımladığı Yetişkinler İçin İşaret Dili Kılavuzu iki bin sözcük, deyim ve örnek cümleden oluşmaktadır.
2.000
2.000
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından, görsel bir Türk İşaret Dili Dini Kavramlar Sözlüğü’nün kullanıma sunulduğu yıldır?
Seçenekler
A
2007
B
2010
C
2012
D
2014
E
2015
Açıklama:
Diyanet İşleri Başkanlığı görsel bir Türk İşaret Dili Dini Kavramlar Sözlüğü’nü hazırlayarak 2014 yılında ağ sayfasında kullanıma sunmuştur.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangi öğretim yılından itibaren Türk İşaret Dili dersi, örgün eğitimin yanısıra zorunlu ders olarak Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Programı derslerine eklenmiştir?
Seçenekler
A
2016-2017
B
2017-2018
C
2018-2019
D
2019-2020
E
2020-2021
Açıklama:
Örgün eğitimin yanısıra 2020-2021 öğretim yılından itibaren Türk İşaret Dili dersi, zorunlu ders olarak Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Programı derslerine eklenmiştir.
Soru 11
Osmanlı Devleti’nde İşitme engellilerin iletişim aracı ile ilgili aşağıdaki adlardan hangisi kullanılmamıştır?
Seçenekler
A
dilsizler lisanı
B
sağır dilsiz dili,
C
lisan-ı işaret
D
işaret lisanı
E
işaret dili
Açıklama:
Bugün işaret dili diye kullandığımız işitme engellilerin iletişim aracının Osmanlı
Devleti’nde sağır dilsiz dili, işaret lisanı, lisan-ı işaret gibi adlarla anıldığını görürüz. Evliya Çelebi, Seyahatname’sinde dilsizler lisanı ifadesini kullanır.
Devleti’nde sağır dilsiz dili, işaret lisanı, lisan-ı işaret gibi adlarla anıldığını görürüz. Evliya Çelebi, Seyahatname’sinde dilsizler lisanı ifadesini kullanır.
Soru 12
İşitme engellilerin sarayda görevlendirilmesi kimin zamanında gelenek hâlini almıştır.
Seçenekler
A
II. Abdülhamit zamanında
B
Kanuni Sultan Süleyman zamanında
C
Fatih Sultan Mehmet zamanında
D
I. Bayezid - Yıldırım Bayezid zamanında
E
Yavuz Sultan Selim zamanında
Açıklama:
Tayyarzade Atâ (2010: 271), Tarih-i Atâ olarak da bilinen
Tarih-i Enderun adlı eserinde dilsizlerin Fatih Sultan Mehmet zamanından itibaren sarayda görevlendirilmesinin gelenek hâlini aldığını belirtmektedir.
Tarih-i Enderun adlı eserinde dilsizlerin Fatih Sultan Mehmet zamanından itibaren sarayda görevlendirilmesinin gelenek hâlini aldığını belirtmektedir.
Soru 13
İşaret dilinin sarayın belirli bölümlerinde işitme engeli bulunmayan görevlilerce de kullanılmaya başlanması kimin döneminde olmuştur?
Seçenekler
A
Fatih Sultan Mehmet döneminde
B
Kanuni Sultan Süleyman döneminde
C
I. Bayezid - Yıldırım Bayezid döneminde
D
Yavuz Sultan Selim döneminde
E
II. Abdülhamit döneminde
Açıklama:
İşaret dilinin sarayın belirli bölümlerindeki işitme engeli bulunmayan görevlilerce de kullanılmaya başlanması Kanuni Sultan Süleyman döneminde (1520-1566) olmuştur.
Soru 14
İşaret dilini öğretmek üzere ilk kurumsal yapı hangi tarihte oluşturulmuştur.
Seçenekler
A
30 Haziran 1889
B
30 Eylül 1898
C
30 Haziran 1898
D
30 Eylül 1889
E
30 Temmuz 1889
Açıklama:
Avusturya kökenli olan ve Hamidiye Ticaret Mektebi müdürlüğü görevini yürüten Ferdinand Grati, 1889 yılının Haziran ayında Maarif Nezaretine
sunduğu dilekçesini Dönemin Maarif Nazırı Münif Paşa ve Sadrazam Kâmil Paşa’nın da destekleriyle Vekiller Meclisi’nin aldığı karar üzerine ve irade ile Dilsiz Mektebi’nin açılışı resmiyet kazanarak 30 Eylül 1889 tarihinde Sultanahmet’teki Hamidiye Ticaret Mektebi bünyesinde çalışmalarına başlamıştır.
sunduğu dilekçesini Dönemin Maarif Nazırı Münif Paşa ve Sadrazam Kâmil Paşa’nın da destekleriyle Vekiller Meclisi’nin aldığı karar üzerine ve irade ile Dilsiz Mektebi’nin açılışı resmiyet kazanarak 30 Eylül 1889 tarihinde Sultanahmet’teki Hamidiye Ticaret Mektebi bünyesinde çalışmalarına başlamıştır.
Soru 15
Osmanlı Devleti’ndeki işitme engelliler için ikinci okul nerede açılmıştır?
Seçenekler
A
İzmir
B
Selanik
C
İstanbul
D
Merzifon
E
Edirne
Açıklama:
Osmanlı Devleti’ndeki işitme engelliler için ikinci okul 1909 yılında Selânik’te açıldı.
Osmanlı döneminde üçüncü Sağır-Dilsiz Okulu,
Merzifon Amerikan Anadolu Koleji bünyesi içerisinde 1910 yılında kurulur.
Osmanlı döneminde üçüncü Sağır-Dilsiz Okulu,
Merzifon Amerikan Anadolu Koleji bünyesi içerisinde 1910 yılında kurulur.
Soru 16
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuyla birlikte 1924 yılında işitme engellilerin eğitiminde işaret dili yerine konuşma öğretiminin başlatılmasına öncülük eden kişi kimdir?
Seçenekler
A
Necati Kemal
B
Fuat Bey
C
Alber Karmona
D
Sadiye Tutsak
E
Süleyman Gök
Açıklama:
Necati Kemal, 1924 yılında Sağır Dilsiz ve Körler Müessesesinin müdürlüğüne atanır ve dünyadaki genel eğilime uyarak işitme engellilerin sözel yöntemle
eğitimi ile ilgili yöntem değişikliğine gider. İşitme engellilerin işaret diliyle eğitimi yerine onları konuşturmaya yönelik çalışmaları başlatır.
eğitimi ile ilgili yöntem değişikliğine gider. İşitme engellilerin işaret diliyle eğitimi yerine onları konuşturmaya yönelik çalışmaları başlatır.
Soru 17
İşaret dilinin kurumsal eğitimde yeniden kullanılması ve sözel yöntem ile ilişkilendirilmesi için seslerin çıkarılışıyla ilgili uygulama kitapçığının oluşturulmasını kim sağlamıştır?
Seçenekler
A
Necati Kemal
B
Fuat Bey
C
Sadiye Tutsak
D
Alber Karmona
E
Süleyman Gök
Açıklama:
İşitme engelli toplumun örgütlenmesi yolundaki ilk adımlardan biri 1930 yılında Süleyman Gök tarafından kurulan Sağır Dilsiz ve Körler Tesanüt Cemiyetidir.
Cemiyet, 1944 yılında İstanbul’da Cerrahpaşa Caddesinde Sağır Dilsiz ve Körler Mektebi adında özel bir okul ve yurt kurdu. Okulda işaret dilinin yaygın bir biçimde kullanıldığı, hatta derslerde işaret dilinin öğretildiği, kimi derslerde işaret diliyle öğretim yapıldığı biliniyordu.
Cemiyet, 1944 yılında İstanbul’da Cerrahpaşa Caddesinde Sağır Dilsiz ve Körler Mektebi adında özel bir okul ve yurt kurdu. Okulda işaret dilinin yaygın bir biçimde kullanıldığı, hatta derslerde işaret dilinin öğretildiği, kimi derslerde işaret diliyle öğretim yapıldığı biliniyordu.
Soru 18
İşaret diline ilişkin Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ilk çalışma kaç yılında yapılmıştır.
Seçenekler
A
1992
B
1983
C
1987
D
1997
E
1979
Açıklama:
Millî Eğitim Bakanlığı 1987’de TİD kılavuzunun hazırlanması için bir komisyon kurmuştur.
Soru 19
Türk İşaret Diliyle ilgili farkındalığın oluşmasına ve yaygınlaşmasına katkıda bulunan TRT2’deki haber yayını ne zaman verilmeye başlandı.
Seçenekler
A
1984
B
1985
C
1987
D
1992
E
1993
Açıklama:
TRT’nin Ekim 1984’te televizyonda İşitme Özürlülere Haberler adlı programda alt
yazı ve dudak okuma yöntemine dayalı olarak sunmaya başladığı haberler, Eylül 1993’ten itibaren Türk İşaret Diliyle TRT2’de verilmeye başlandı. Bu program, toplumda TİD ile ilgili farkındalığın oluşmasına ve yaygınlaşmasına katkıda bulunmuştur.
yazı ve dudak okuma yöntemine dayalı olarak sunmaya başladığı haberler, Eylül 1993’ten itibaren Türk İşaret Diliyle TRT2’de verilmeye başlandı. Bu program, toplumda TİD ile ilgili farkındalığın oluşmasına ve yaygınlaşmasına katkıda bulunmuştur.
Soru 20
Türk İşaret Dili’nin resmen tanınması hangi tarihteki kanun ile olmuştur.
Seçenekler
A
1 Temmuz 2005 yayımlanan 5378 sayılı Kanun
B
23 Mayıs 2003 yayımlanan 5378 sayılı Kanun
C
7 Temmuz 2005 yayımlanan 5378 sayılı Kanun
D
14 Nisan 2006 yayımlanan 5378 sayılı Kanun
E
7 Haziran 2007 yayımlanan 5378 sayılı Kanun
Açıklama:
TİD’in resmen tanınması ise 1 Temmuz 2005 günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen ve 7 Temmuz 2005 günü Resmî Gazete’de yayımlanan 5378 sayılı Kanun ile olmuştur.
Soru 21
Türk işaret dili (TİD) tarihi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
20. yüzyılda işitme engelliler için Arapça kökenli "özür" sözcüğü yaygınlaşmıştır.
B
Türkçede işitme engellileri betimleyen "sağır" sözcüğüne ilk kez Karahanlı Türkçesinde rastlanmıştır.
C
İşitme engelliler için Türkçede kullanılan ilk sözcük "üz"dür.
D
Osmanlı döneminde ilk Dilsiz Mektebi 15. yüzyılda açılmıştır.
E
TİD ile ilgili en erken kayıtlar Osmanlı Devleti'nin yükselme dönemine aittir.
Açıklama:
"Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyıl sonlarında işitme engelliler için açılan ilk okul, Dilsiz Mektebi adını almıştır."
Osmanlı döneminde ilk Dilsiz Mektebi 15. yüzyılda açılmıştır.
Osmanlı döneminde ilk Dilsiz Mektebi 15. yüzyılda açılmıştır.
Soru 22
Osmanlı döneminde işaret dili ve işitme engelliler ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Padişahlar bazı saray görevlilerine emirlerini işaret dili yoluyla iletmiştir.
B
İşitme engelli olmayanların da sarayda işaret dili kullanmaya başlaması Fatih Sultan Mehmet döneminde olmuştur.
C
Ali Ufki Bey'in eserinde Topkapı Sarayı'ndaki dilsizler hakkında bilgilere rastlanmaktadır.
D
İşitme engellilerin sarayda önemli görevlerde bulunduğuna dair kanıtlar mevcuttur.
E
İbrahim Bi-zeban Enderun'da yetişmiş dilsiz sanatçılardan biridir.
Açıklama:
"İşaret dilinin sarayın belirli bölümlerindeki işitme engeli bulunmayan görevlilerce de kullanılmaya başlanması Kanuni Sultan Süleyman döneminde (1520-1566) olmuştur."
İşitme engelli olmayanların da sarayda işaret dili kullanmaya başlaması Fatih Sultan Mehmet döneminde olmuştur.
İşitme engelli olmayanların da sarayda işaret dili kullanmaya başlaması Fatih Sultan Mehmet döneminde olmuştur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde işitme engelliler için açılan okullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Selanik Sağır ve Dilsiz Mektebi
B
Merzifon Martha A. King Sağırlar Okulu
C
İstanbul Sağır Dilsiz Körler Mektebi
D
İzmir Sağır Dilsiz ve Körler Mektebi
E
Dilsiz Mektebi
Açıklama:
İstanbul’da bulunan Sağır Dilsiz ve Körler Mektebi 1944 yılında açılmıştır.
İstanbul Sağır Dilsiz Körler Mektebi
İstanbul Sağır Dilsiz Körler Mektebi
Soru 24
İşitme engelli toplumun örgütlenebilmesi adına 1930 yılında Süleyman Gök öncülüğünde açılan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağır Dilsiz ve Körler Tesanüt Cemiyeti
B
Türkiye Sağır Dilsizler Cemiyeti
C
Duyma Görme İşitme Engelliler Cemiyeti
D
İşitme Engelli Çocuklar Merkezi Okulu
E
Yıldız Sağırlar Okulu
Açıklama:
"İşitme engelli toplumun örgütlenmesi yolundaki ilk adımlardan biri 1930 yılında Süleyman Gök tarafından kurulan Sağır Dilsiz ve Körler Tesanüt Cemiyetidir."
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi İşitme Engelliler Milli Federasyonu'nun kurulma sebeplerinden biri olarak sayılamaz?
Seçenekler
A
İşitme engelli insanların yaşam standartlarını yükseltmek
B
İşitme engelli olan ve olmayan vatandaşlar arasında eşitliği sağlamak
C
İşitime engellilere birçok alanda ayrıcalık tanınmasını sağlamak
D
İşitme engellilerin bağımsızlığını sağlamak
E
İşitme engellilere yönelik ayrımcılıkla mücadele etmek
Açıklama:
"İşitme engelliler derneklerinin yanı sıra 1960 yılında işitme engelli insanların sosyal,
ekonomik ve politik yaşamın her alanında yaşam standardını yükseltmek, duyan ve işitme
engelli insanlar arasında eşitliği, adaleti teşvik etmek, işitme engellilerin bağımsızlığını
sağlamak ve Türkiye’de yaşayan işitme engellilere karşı ayrımcılıkla savaşmak amacıyla
bugünkü adıyla İşitme Engelliler Millî Federasyonu kurulmuştur."
İşitime engellilere birçok alanda ayrıcalık tanınmasını sağlamak
ekonomik ve politik yaşamın her alanında yaşam standardını yükseltmek, duyan ve işitme
engelli insanlar arasında eşitliği, adaleti teşvik etmek, işitme engellilerin bağımsızlığını
sağlamak ve Türkiye’de yaşayan işitme engellilere karşı ayrımcılıkla savaşmak amacıyla
bugünkü adıyla İşitme Engelliler Millî Federasyonu kurulmuştur."
İşitime engellilere birçok alanda ayrıcalık tanınmasını sağlamak
Soru 26
Milli Eğitim Bakanlığınca "sağır" ve "kör" sözlerinin yasaklanıp yerine "işitme engelli" ve "görme engelli" sözlerinin benimseneceği hangi yılda duyurulmuştur?
Seçenekler
A
1983
B
1987
C
1992
D
2000
E
2005
Açıklama:
"1992 yılında dönemin Millî Eğitim Bakanı Köksal Toptan Eskişehir’de yaptığı açıklamada o günden itibaren “sağır”, “kör” sözlerinin Bakanlıkta yasaklandığını işitme engelli ve görme engelli sözlerinin kullanılacağını söyler (Milliyet, 19 Şubat 1992, s. 13)."
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Türk İşaret Dili (TİD) ile ilgili 1980-2000 yılları arasında yaşanan gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
TİD kılavuzunun kılavuzunun yayınlanması
B
Haberlerin TRT kanallarında yazı ve dudak okuma yöntemiyle sunulmaya başlanması
C
İşaret dili alfabesinin yayınlanması
D
TİD sisteminin oluşturulması ve uygulanmasına yönelik yönetmeliğin yürürlüğe girmesi
E
Siyasi parti toplantılarındaki konuşmaları TİD'e çevrilmeye başlanması
Açıklama:
"14 Nisan 2006 günlü Resmî Gazete’de “Türk İşaret Dili Sisteminin Oluşturulması ve Uygulanmasına Yönelik Usul ve Esasların Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir."
TİD sisteminin oluşturulması ve uygulanmasına yönelik yönetmeliğin yürürlüğe girmesi
TİD sisteminin oluşturulması ve uygulanmasına yönelik yönetmeliğin yürürlüğe girmesi
Soru 28
TDK öncülüğünde Birinci Türk İşaret Dili Çalıştayı hangi yıl gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1983
B
1992
C
2002
D
2007
E
2015
Açıklama:
"TDK üstlendiği sorumluluğun bir gereği olarak TİD tarihinde bir ilki gerçekleştirmiş
ve 7-8 Haziran 2007 tarihlerinde Birinci Türk İşaret Dili Çalıştayı’nı toplamıştır."
ve 7-8 Haziran 2007 tarihlerinde Birinci Türk İşaret Dili Çalıştayı’nı toplamıştır."
Soru 29
Ülkemizde Türk İşaret Dili Bayramı her yıl hangi gün kutlanmaktadır?
Seçenekler
A
10 Mayıs
B
7 Haziran
C
15 Ekim
D
3 Aralık
E
21 Mart
Açıklama:
"Birinci Türk İşaret Dili Çalıştayı’nın açılış günü olan 7 Haziran gününün Türk İşaret Dili Bayramı olarak kutlanması kararı oy birliği ile kabul edilmiştir. O tarihten itibaren her yıl 7 Haziran ülkemizde Türk İşaret Dili Bayramı olarak kutlanmaktadır."
10-16 Mayıs Engelliler Haftası
21 Mart - Down Sendromu Farkındalık Günü
15 Ekim - Dünya Beyaz Baston Günü
3 Aralık - Dünya Engelliler Günü
10-16 Mayıs Engelliler Haftası
21 Mart - Down Sendromu Farkındalık Günü
15 Ekim - Dünya Beyaz Baston Günü
3 Aralık - Dünya Engelliler Günü
Soru 30
Osmanlı sarayında tatlı konuşmaları ile büyüklerin, özellikle padişahların güzel zaman geçirmelerini sağlamakla görevli kimselere verilen unvan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Musahip
B
Bi-zeban
C
Zülüflü
D
Nüktedan
E
Kalfa
Açıklama:
Musahip, tatlı konuşmaları ile büyüklerin, özellikle padişahların güzel zaman geçirmelerini sağlamakla görevli kimselere verilen unvan için kullanılmıştır.
Yanıt A'dır. Musahiptir.
Yanıt A'dır. Musahiptir.
Soru 31
Osmanlıda saraydaki işitme engellilere ne denirdi?
Seçenekler
A
Musahip
B
Zülüflü
C
Bıçaklı
D
Bi-zeban
E
Nüktedan
Açıklama:
Bî-zebân: Farsçadan Türkçeye geçmiş olan sözcük, doğrudan doğruya dilsiz karşılığındadır. Osmanlı Devleti’nde sarayda görevlendirilen işitme engellilere
Yanıt D'dir. Bi-zebandır.
Yanıt D'dir. Bi-zebandır.
Soru 32
İşaret dilinin sarayın belirli bölümlerindeki işitme engeli bulunmayan görevlilerce de kullanılmaya başlanması hangi padişah döneminde olmuştur?
Seçenekler
A
Fatih Sultan Mehmed
B
Yavuz Sultan Selim
C
IV. Murat
D
Kanuni Sultan Süleyman
E
II. Mahmut
Açıklama:
İşaret dilinin sarayın belirli bölümlerindeki işitme engeli bulunmayan görevlilerce de kullanılmaya başlanması Kanuni Sultan Süleyman döneminde (1520-1566) olmuştur.
Yanıt D'dir. Kanuni Sultan Süleyman'dır.
Yanıt D'dir. Kanuni Sultan Süleyman'dır.
Soru 33
Osmanlı devletinde sarayın Enderun dairesindeki hazinede bulunan değerli eşyanın korunması ve yönetimi ile görevli kimselere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Darüssaade ağası
B
Silahdar
C
Sır katibi
D
Hazine kethüdası
E
Bi-zeban
Açıklama:
Hazine kethüdası, Osmanlı devletinde sarayın Enderun dairesindeki hazinede bulunan değerli eşyanın korunması ve yönetimi ile görevli kimselere verilen addır.
Yanıt D'dir. Hazine kethüdasıdır.
Yanıt D'dir. Hazine kethüdasıdır.
Soru 34
İşaret dilinde sözcüklerin anlam bakımından ilişkili başka bir varlık veya öge aracılığıyla anlatma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dilbilgisi
B
Yan anlam
C
Düzdeğişmece
D
Eğretileme
E
Doğaçlama
Açıklama:
Düzdeğişmece: İngilizce karşılığı metonymy. Benzetme amacı gütmeksizin tümce ya da dizimde bulunan ögeler arasında bütün-parça, neden-sonuç, genel-özel,
Yanıt C'dir. Düzdeğişmecedir.
Yanıt C'dir. Düzdeğişmecedir.
Soru 35
Türk İşaret Dili Bayramı hangi gündür?
Seçenekler
A
5 Ocak
B
4 Temmuz
C
7 Haziran
D
14 Mart
E
9 Mayıs
Açıklama:
Birinci Türk İşaret Dili Çalıştayı’nın açılış günü olan 7 Ha-ziran gününün Türk İşaret Dili Bayramı olarak kutlanması kararı oy birliği ile kabul edilmiştir. O tarihten itibaren her yıl 7 Haziran ülkemizde
Yanıt C'dir. 7 Hazirandır.
Yanıt C'dir. 7 Hazirandır.
Soru 36
Osmanlı Devletinde haremden sorumlu olan yüksek düzeydeki görevliye verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Darüssade ağası
B
Silahtar
C
Hazine kethüdası
D
Sır katibi
E
Bi-zeban
Açıklama:
Darüssade ağası yerine kızlar ağası, harem ağası da denir ve Osmanlı Devletinde haremden sorumlu olan yüksek düzeydeki görevliye verilen addır.
Yanıt A'dır.
Yanıt A'dır.
Soru 37
Çift elle yapılan TİD abecesi hangi yıl resmen kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
2007
B
2008
C
2002
D
1995
E
1998
Açıklama:
Çift elle yapılan TİD abecesi 2007'de resmen kabul edilmiştir.
Yanıt A'dır. 2007'dir.
Yanıt A'dır. 2007'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi dilsiz anlamına gelmemektedir?
Seçenekler
A
Bi-zeban
B
Ebkem
C
Lal
D
Güng
E
İmle
Açıklama:
İmle dilsiz anlamına gelmez, diğer seçenekler dilsiz anlamındadır.
Yanıt E'dir. İmle dilsiz anlamına gelmez.
Yanıt E'dir. İmle dilsiz anlamına gelmez.
Ünite 3
Soru 1
Türk İşaret Dili ile ilgili aşağıda verilen özelliklerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Türkçede kullanılan sözcüklerin hepsini içermektedir.
B
Eş anlamlı sözcükler yoktur.
C
Etken ve edilgen yapı var ettirgen yapı yoktur.
D
Dünyada kullanılan diğer işaret dillerinden farkı yoktur.
E
''Etmek'' fiili bulunmamaktadır.
Açıklama:
Türk İşaret Dili'nde Türkçenin söz varlığına göre çok daha az sözcük bulunmaktadır. Edilgen yapı yoktur.Eş anlamlılık vardır. Diğer dünya işaret dillerinden farklıdır. ''Etmek'' fiili bulunmamaktadır.
Soru 2
Türkçedeki ''İyiyim, teşekkür ederim'' ifadesi Türk İşaret Dili'nde ne şekilde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
BEN İYİ TEŞEKKÜR ETMEK SANA
B
BEN İYİ OLMAK TEŞEKKÜR ETMEK
C
BEN İYİ SANA TEŞEKKÜR YAPMAK
D
BEN İYİ TEŞEKKÜR
E
İYİ TEŞEKKÜR ETMEK
Açıklama:
Kitaba göre, ''İyiyim, teşekkür ederim'' ifadesi TİD'de ''BEN İYİ TEŞEKKÜR'' şeklindedir.
Soru 3
''Görüşmek'' ifadesinin Türk İşaret Dili'ndeki şekli ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
''BİZ SENİNLE GÖRÜŞME YAPMAK'' şeklindedir.
B
İşareti, serçe ve yüzük parmak açık diğer parmaklar kapalı şekilde yapılır.
C
İşareti yaparken bir elin serçe ve yüzük parmağı açıkken diğer elin işaret ve orta parmağı açıktır.
D
İşaret bir elin gözden ileriye doğru dikey hareket etmesiyle yapılır.
E
''GÖRÜŞME ETMEK SENİNLE BEN'' şeklinde ifade edilmektedir.
Açıklama:
Kitaba göre, ''Görüşürüz” ifadesi TİD’de “BİZ GÖRÜŞMEK” şeklindedir. “Görüşürüz” sözcüğünün işaretini yaparken işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir. El, diğer elin açık olan işaret ve orta parmağıyla birleşir. Hareketin gözden çıkması göz ve görmeye gönderme yapmaktadır.
Soru 4
Aşağıda verilen sözcüklerin Türk İşaret Dili ile ifade şekli eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
''Güle güle'' ifadesi karşı tarafın iki eli birden kavranıp sıkılır.
B
''İyi yolculuklar'' ifadesinde bir kol başın üstüne kaldırıp otobüs kulpu tutar gibi gösterilir.
C
''İyi geceler'' kalıbı ellerden birinin hilal şeklinde yarım yuvarlak yapılmasıyla ifade edilir.
D
''İyiyim'' ifadesi iki elin baş parmakları açık diğer parmakları kapalı halde birleştirilerek aşağı yukarı hareket ettirilmesi şeklindedir.
E
''Teşekkür ederim'' ifadesi parmakla ''T'' harfi yapıp öne doğru uzatma şeklindedir.
Açıklama:
Kitaba göre, “Güle güle” ifadesi Türkçede konuşma dilinde de kullanıldığı gibi karşısındakine el sallama hareketi yapılırken yüzde hafif bir tebessümle hareket desteklenmektedir. ''İyi yolcuklar'' ifadesinde her iki el karın hizasında, açık, düz ve avuç içleri birbirine bakacak şekilde eller öne doğru götürülür. ''İyi geceler''de her iki el düz, parmaklar açık ve yüz hizasındadır. Sağ el, sol elin üzerine gelecek şekilde eller birbirinin üzerine getirilir. Gözlerin önü kapandığı gibi karanlığın da gözlerin önünü kapattığı hayal edilebilir. İyi dilek sözcüğü olduğu için işaret yapıldıktan sonra eller karşı tarafa avuçlar yukarı doğru bakacak şekilde yönelir. Hatır sorma diyaloglarında sıklıkla geçen “iyi” işareti başat el göğüs hizasında ol- mak üzere parmak uçları birbirine birleşik ve yukarıya bakacak şekilde bilekten aşağıya yukarıya hareket ettirilir. “İyi” sıfatının işareti yüzdeki pozitif ifadeyle desteklenmelidir. “Teşekkür etmek ya da sağ ol/un” kalıp ifadesi, parmakla “T” harfi yapıp öne doğru uzatarak ya da başat elin işaret ve orta parmağın uçları birbirine değecek ve öbür üç parmağı açık biçimde el önce boğaza götürüldükten sonra parmaklar açık, avuç içi yukarı bakacak şekilde teşekkür edilen kişiye doğru uzatılması ile gösterilir.
Soru 5
Aşağıdaki tanışma kalıpları-TİD transkript eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
''Senin adın ne?'' - ''SENİN AD OLMAK NE?''
B
''Nasılsın?'' - ''SEN OLMAK İYİ?''
C
''İyi değilim'' - ''BEN OLMAMAK İYİ''
D
''Akşama görüşürüz'' - ''BİZ AKŞAMA SENİNLE GÖRÜŞMEK''
E
''Kendine iyi bak!'' - ''SEN KENDİN İYİ BAKMAK''
Açıklama:
Doğru transkriptler:
''Senin adın ne?'' - ''SEN AD NE?''
''Nasılsın?'' - ''SEN NASIL İYİ?''
''İyi değilim'' - ''BEN İYİ ^ DEĞİL''
''Akşama görüşürüz'' - ''BİZ AKŞAM GÖRÜŞMEK''
''Kendine iyi bak!'' - ''SEN KENDİN İYİ BAKMAK''
''Senin adın ne?'' - ''SEN AD NE?''
''Nasılsın?'' - ''SEN NASIL İYİ?''
''İyi değilim'' - ''BEN İYİ ^ DEĞİL''
''Akşama görüşürüz'' - ''BİZ AKŞAM GÖRÜŞMEK''
''Kendine iyi bak!'' - ''SEN KENDİN İYİ BAKMAK''
Soru 6
Aşağıda verilenlerden hangisi işaret dillerini konuşma dillerinden ayıran beş temel sesbilimsel parametreden biri değildir?
Seçenekler
A
El şekli
B
El yönelimi
C
Konum
D
Yüz ifadesi
E
El hareket hızı
Açıklama:
Kitaba göre, işaret dillerini konuşma dillerinden ayıran beş temel sesbi- limsel parametre bulunmaktadır. Cuax(1992) bu parametreleri aşağıdaki gibi belirtmektedir:
• El şekli: Elin açık, kapalı, parmakların düz, kıvrık, kapalı vb. kullanılması
• El yönelimi: Elin yönü (sağ, sol, çapraz, ön, arka)
• Konum: İşaretin gerçekleşme alanı (göğüs, bel, baş seviyesi, ya da üst çene hizası) • Hareket: Kolun, bileklerin, parmakların ve elin hareketi
• Yüz ifadesi: Yüz mimikleri, kaş, göz hareketi vb.
• El şekli: Elin açık, kapalı, parmakların düz, kıvrık, kapalı vb. kullanılması
• El yönelimi: Elin yönü (sağ, sol, çapraz, ön, arka)
• Konum: İşaretin gerçekleşme alanı (göğüs, bel, baş seviyesi, ya da üst çene hizası) • Hareket: Kolun, bileklerin, parmakların ve elin hareketi
• Yüz ifadesi: Yüz mimikleri, kaş, göz hareketi vb.
Soru 7
''İşareti yaparken işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir. El, diğer elin açık olan işaret ve orta parmağıyla birleşir.'' Türk İşaret Dili'nde ifade edilişi anlatılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kendine iyi bak!
B
Eh işte.
C
Hoş geldin!
D
Görüşürüz!
E
Memnun oldum.
Açıklama:
Kitaba göre ''Görüşürü'' kavramının işaretini yaparken işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir. El, diğer elin açık olan işaret ve orta parmağıyla birleşir.
Kitaba göre ''Görüşürüz'' kavramının işaretini yaparken işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir. El, diğer elin açık olan işaret ve orta parmağıyla birleşir.
Kitaba göre ''Görüşürüz'' kavramının işaretini yaparken işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir. El, diğer elin açık olan işaret ve orta parmağıyla birleşir.
Soru 8
''İşarette sağ el yumruk biçiminde işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır (T el). El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.'' verilen anlatım hangi kavramın TİD'de ifade edilişidir?
Seçenekler
A
İyi akşamlar!
B
İyi geceler!
C
Kendine iyi bak!
D
Teşekkürler.
E
Günaydın!
Açıklama:
Kitaba göre, “Günaydın” sözcüğü iki işaretten oluşur. İlk işarette sağ el yumruk biçiminde işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır (T el). El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
Soru 9
''Dikkat edilirse bu işaret “gün” sözcüğünün işaretinin öne doğru hareketlisidir.'' Cümlesinde kastedilen işaret hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
Dün
B
Sabah
C
Akşam
D
Gece
E
Yarın
Açıklama:
Kitaba göre, “Yarın” zaman belirtecinin işaretinde sağ el, sağ omuz hizasında başparmak açık öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak omuz hizasından öne doğru getirilir. Dikkat edilirse bu işaret “gün” sözcüğünün işaretinin öne doğru hareketlisidir. Parmağın öne doğru hareketi gelecek zamana gönderme yapmaktadır.
Soru 10
''Sağ el göğüs hizasında, avuç içi yukarıya bakacak şekilde, parmaklar kıvrık, el aşağıya doğru indirilirken parmak uçları birbirine değecek şekilde birleştirilir.'' anlatımı hangi kavramın işaret diline aittir?
Seçenekler
A
Olmak
B
Yapmak
C
Sevinmek
D
Acıkmak
E
Kırılmak
Açıklama:
Kitaba göre, “Olmak” fiili TİD’de sıkça kullanılan bir fiildir. Sağ el göğüs hizasında, avuç içi yukarı- ya bakacak şekilde, parmaklar kıvrık, el aşağıya doğru indirilirken parmak uçları birbirine değecek şekilde birleştirilir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi İşaret dilleri hakkında yanlış bilgidir?
Seçenekler
A
Türk İşaret Dili (TİD) baskın kültürün bir parçasıdır.
B
TİD’in kendine göre bir dil bilgisi, söz varlığı, ses bilgisi ve anlamsal yapıları vardır
C
İşaret dilleri evrensel değildir
D
İşaret dilleri sadece jest ve mimiklerden ibaret olup pandomime benzemektedir.
E
Yöresel ağızdan dolayı bazı işaretlerde farklılaşmalar görülmektedir
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "Giriş" bölümünde bulunmaktadır
İşaret dilleri hakkında bir başka ön yargı da bu dillerin sadece jest ve mimiklerden ibaret olduğu ve pandomime benzediğidir; oysa işaret dilleri, ellerin, üst gövde ve yüzün kullanıldığı, konuşma dilleri gibi karmaşık bir görünüm sergileyen, dilbilgisel ve anlamsal yapıları bulunan doğal ve yaşayan dillerdir (Dikkuya, Makaroğlu ve Arık, 2015).
İşaret dilleri hakkında bir başka ön yargı da bu dillerin sadece jest ve mimiklerden ibaret olduğu ve pandomime benzediğidir; oysa işaret dilleri, ellerin, üst gövde ve yüzün kullanıldığı, konuşma dilleri gibi karmaşık bir görünüm sergileyen, dilbilgisel ve anlamsal yapıları bulunan doğal ve yaşayan dillerdir (Dikkuya, Makaroğlu ve Arık, 2015).
Soru 12
İşaret dili ile iletişim kurarken elin ve parmakların kullanılmadığı durumlar da vardır. Aşağıdakilerden hangi cümlede vücudun kişiye doğru eğilmesi söz konusudur?
Seçenekler
A
Benim adım Pelin. Senin adın ne?
B
Memnun oldum
C
Günaydın
D
İyiyim, teşekkür ederim.
E
Hoş geldin
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ" başlığı altında bulunmaktadır.
İletişim kurarken elin ve parmakların kullanılmadığı durumlar da vardır. Örneğin, başın hareketi (sağ, sol, yukarı, aşağı), özellikle olumsuzluk ifadelerinde el dışı hareketler olarak nitelendirilen kaşların yukarı kalkması, soru sorma durumlarındaysa vücudun soru sorulan kişiye doğru eğilmesi iletişimi bütünleyen eylemlerdir. Bu hareketler, doğru ve yerinde kullanılmadığı takdirde iletişim kopukluğu ya da yanlış anlaşılma gibi olumsuz
durumlar doğurabilirler.
İletişim kurarken elin ve parmakların kullanılmadığı durumlar da vardır. Örneğin, başın hareketi (sağ, sol, yukarı, aşağı), özellikle olumsuzluk ifadelerinde el dışı hareketler olarak nitelendirilen kaşların yukarı kalkması, soru sorma durumlarındaysa vücudun soru sorulan kişiye doğru eğilmesi iletişimi bütünleyen eylemlerdir. Bu hareketler, doğru ve yerinde kullanılmadığı takdirde iletişim kopukluğu ya da yanlış anlaşılma gibi olumsuz
durumlar doğurabilirler.
Soru 13
Türk İşaret Dilinde de yalnızca işaretlerle iletişim kurmak söz konusu değildir. Aşağıdakilerden hangisi iletişimi tamamlayan diğer öğelerden değildir?
Seçenekler
A
Vücut dili
B
Seslemeler
C
Parmak abecesi
D
Göz, kaş, hareketleri
E
Ellerin konumu
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ" başlığı altında bulunmaktadır
işaret dillerini konuşma dillerinden ayıran beş temel sesbilimsel
parametre bulunmaktadır. Cuax(1992) bu parametreleri aşağıdaki gibi belirtmektedir:
• El şekli: Elin açık, kapalı, parmakların düz, kıvrık, kapalı vb. kullanılması
• El yönelimi: Elin yönü (sağ, sol, çapraz, ön, arka)
• Konum: İşaretin gerçekleşme alanı (göğüs, bel, baş seviyesi, ya da üst çene hizası)
• Hareket: Kolun, bileklerin, parmakların ve elin hareketi
• Yüz ifadesi: Yüz mimikleri, kaş, göz hareketi vb.
sesleme ise konuşma dilinin öğesidir
işaret dillerini konuşma dillerinden ayıran beş temel sesbilimsel
parametre bulunmaktadır. Cuax(1992) bu parametreleri aşağıdaki gibi belirtmektedir:
• El şekli: Elin açık, kapalı, parmakların düz, kıvrık, kapalı vb. kullanılması
• El yönelimi: Elin yönü (sağ, sol, çapraz, ön, arka)
• Konum: İşaretin gerçekleşme alanı (göğüs, bel, baş seviyesi, ya da üst çene hizası)
• Hareket: Kolun, bileklerin, parmakların ve elin hareketi
• Yüz ifadesi: Yüz mimikleri, kaş, göz hareketi vb.
sesleme ise konuşma dilinin öğesidir
Soru 14
Aşağıdaki cümlelerden hangisinin işaret dilinde karşılığı yoktur?
Seçenekler
A
Halılar yıkandı, terasa serildi.
B
Halıları yıkadık, terasa serdik
C
Halıları yıkadıktan sonra terasa serdik
D
Halıları yıkadık ve kuruttuk
E
Halıları yıkayınca kurutması zor olur
Açıklama:
Bu sorunun doğru yanıtı "TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ" başlığı altında bulunmaktadır
Türk İşaret Dilinin çok farklı ve karmaşık yapısının yanında belli başlı özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
TİD’de edilgen yapı yoktur. (a şıkkındaki cümle edilgendir)
Türk İşaret Dilinin çok farklı ve karmaşık yapısının yanında belli başlı özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
TİD’de edilgen yapı yoktur. (a şıkkındaki cümle edilgendir)
Soru 15
Türkçe işaret dili ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
TİD’de edilgen yapı yoktur
B
"Var” ve “Yok” işaretlerinin sıklıkla kullanıldığı görülmektedir.
C
TİD’de genel olarak ad durum ekleri kullanılmamaktadır
D
TİD’de “etmek” fiili bulunmamaktadır
E
TİD’de Türkçedeki ünlü - ünsüz uyumunun kullanımı şarttır.
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ" başlığı altında yer almaktadır.
"TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ" başlığı altında Türk İşaret Dilinin çok farklı ve karmaşık yapısının yanında belli başlı özellikleri
sıralanmaktadır ve maddelerden biri bu konu ile ilgilidir:
TİD’de Türkçedeki ünlü - ünsüz uyumu aranmaz.
"TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ" başlığı altında Türk İşaret Dilinin çok farklı ve karmaşık yapısının yanında belli başlı özellikleri
sıralanmaktadır ve maddelerden biri bu konu ile ilgilidir:
TİD’de Türkçedeki ünlü - ünsüz uyumu aranmaz.
Soru 16
Aşağıdaki cümle öğelerinden hangisi TİD'te sıklıkla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
edilgenler
B
ünlü ünsüz uyumu
C
'etmek' eylemi
D
ad durum ekleri
E
"var ve yok" işaretleri
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı "TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ" başlığı altındadır.
sayfa 63'te "Türk İşaret Dilinin çok farklı ve karmaşık yapısının yanında belli başlı özellikleri" altındaki maddelerde (“Var” ve “Yok” işaretlerinin sıklıkla kullanıldığı) görülmektedir
sayfa 63'te "Türk İşaret Dilinin çok farklı ve karmaşık yapısının yanında belli başlı özellikleri" altındaki maddelerde (“Var” ve “Yok” işaretlerinin sıklıkla kullanıldığı) görülmektedir
Soru 17
Türk işaret dilinde “BEN İYİ DEĞİL” şeklinde ifade edilen cümle aşağıdakilerden hangi anlamı vermektedir?
Seçenekler
A
Soru
B
Olumsuzluk
C
Kızgınlık
D
Rica
E
reddetme
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ" başlığı altındadır.
TİD’de genel olarak ad durum ekleri kullanılmamaktadır. Anlamı veren "değil" sözcüğüdür.
TİD’de genel olarak ad durum ekleri kullanılmamaktadır. Anlamı veren "değil" sözcüğüdür.
Soru 18
TİD’te aşağıdakilerden hangi cümlenin kullanımı uygun değildir?
Seçenekler
A
Bugün kahvaltımı yaptım
B
Çocuklar ödevlerini yaptılar
C
Yatağınızı yaptınız mı?
D
Beni bu havalar hasta etti.
E
Beni bu koku fena yaptı.
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ başlığı altında bulunmaktadır.
TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ başlığı altında Türk İşaret Dilinin çok farklı ve karmaşık yapısının yanında belli başlı özellikleri sıralanmıştır. Bunlardan biri de:
TİD’de “etmek” fiili bulunmamaktadır, bu nedenle etmek fiili yerine “yapmak” fiili kullanılmaktadır.
TÜRK İŞARET DİLİNDE TEMEL İLETİŞİM BECERİLERİ başlığı altında Türk İşaret Dilinin çok farklı ve karmaşık yapısının yanında belli başlı özellikleri sıralanmıştır. Bunlardan biri de:
TİD’de “etmek” fiili bulunmamaktadır, bu nedenle etmek fiili yerine “yapmak” fiili kullanılmaktadır.
Soru 19
"Görüşürüz” sözcüğünün işaretinin tarifi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir
B
işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar açık ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir
C
işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket baştan ileriye doğru dikeydir
D
işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru yataydır
E
baş ve işaret parmağı açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı "TÜRK İŞARET DİLİNDE VEDALAŞMA" başlığı altında bulunmaktadır.
Vedalaşmalarda ifadesi TİD’de “BİZ GÖRÜŞMEK” şeklindedir. “Görüşürüz” sözcüğünün işaretini yaparken işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir. El, diğer elin açık olan işaret ve orta parmağıyla birleşir. Hareketin gözden çıkması göz ve görmeye gönderme yapmaktadır.
Vedalaşmalarda ifadesi TİD’de “BİZ GÖRÜŞMEK” şeklindedir. “Görüşürüz” sözcüğünün işaretini yaparken işaret ve orta parmak açık diğer parmaklar kapalı ve hareket gözden ileriye doğru dikeydir. El, diğer elin açık olan işaret ve orta parmağıyla birleşir. Hareketin gözden çıkması göz ve görmeye gönderme yapmaktadır.
Soru 20
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Türk işaret dili transkriptinde doğrudur?
Seçenekler
A
Ben ad P+e+l+i+n, soyad k+o+b+a+l sen ad ne?
B
BEN AD P+E+L+İ+N, SOYAD K+O+B+A+L SEN AD NE?
C
Ben ad P+E+L+İ+N, soyad K+O+B+A+L Sen ad ne?
D
Benim adım P+E+L+İ+N, Soyadım K+O+B+A+L Senin adın ne?
E
Benim adım PELİN, Soyadım KOBAL. Senin adın ne?
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı "TÜRK İŞARET DİLİNDE SELAMLAŞMA VE TANIŞMA" başlığı altında bulunmaktadır.
TİD söz dizimine göre cümle transkripti aşağıdaki gibidir: (İşaret dilinde parmak abecesinde büyük harf kullanılmaktadır): sayfa 64
TİD söz dizimine göre cümle transkripti aşağıdaki gibidir: (İşaret dilinde parmak abecesinde büyük harf kullanılmaktadır): sayfa 64
Soru 21
İşitme kaybının var olması durumu “sağır” olarak adlandırılırken aşağıdaki hangisinde sosyo-kültürel bir yapıya dönüştürülmüş olur?
Seçenekler
A
“sağır” ifadesine “engelli” kavramının eklenmesi
B
“sağır” kavramının “Sağır” şeklinde ifade edilmesi
C
“sağır” kavramı ile birlikte “yetersizlik” kavramının kullanılması
D
“sağır” kavramının “özürlü” şeklinde ifade edilmesi
E
“sağır” ifadesi yerine “zedelenme” kavramının kullanılması
Açıklama:
Soru başlığı; "Giriş"
Sağır” kavramı işitme kaybı olan bireyler için kullanılmakta ve bir “engel” veya “özür” olarak görülmemektedir. Bu bağlamda “sağır” sözcüğü tıbbi olarak işitme kaybı olan bireyler için kullanılırken (“S” büyük yazılan) “Sağır” kavramı sosyo- kültürel bir yapıya gönderme yapmaktadır. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Sağır” kavramı işitme kaybı olan bireyler için kullanılmakta ve bir “engel” veya “özür” olarak görülmemektedir. Bu bağlamda “sağır” sözcüğü tıbbi olarak işitme kaybı olan bireyler için kullanılırken (“S” büyük yazılan) “Sağır” kavramı sosyo- kültürel bir yapıya gönderme yapmaktadır. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi işaret dilinin yaşayan ve değişen bir yapısının olduğunun göstergesidir?
Seçenekler
A
“otomobil” sözcüğünün işaretinin eski ve yeni nesile göre farklılaşmadan kullanılması
B
“kırmızı” sözcüğünün işaretinin şehirden şehire farklılık göstererek kullanılması
C
“elma” sözcüğünün işaretinin her yaş grubunda ve her şehirde aynı şekilde yapılması
D
“sarı” sözcüğünün işaretinin farklı ülkelerde farklılıklar göstererek kullanılması
E
“yenge” sözcüğünün işaretinin gençler arasında, önceki nesile göre farklı şekilde yapılması
Açıklama:
Soru başlığı; "Giriş"
Bir sözcüğün “eski” ve ”yeni” işaretleri bulunmaktadır. Sağırlar arasında bazı sözcüklerin işareti kuşaklara göre farklılık gösterebilmektedir. Örneğin “yenge” sözcüğünün işareti gençler arasında farklı bir şekilde yapılmaktadır. Bu özellik dilin yaşayan ve değişen yapısını göstermektedir ve yaygın olan işaret kullanılmaktadır. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Bir sözcüğün “eski” ve ”yeni” işaretleri bulunmaktadır. Sağırlar arasında bazı sözcüklerin işareti kuşaklara göre farklılık gösterebilmektedir. Örneğin “yenge” sözcüğünün işareti gençler arasında farklı bir şekilde yapılmaktadır. Bu özellik dilin yaşayan ve değişen yapısını göstermektedir ve yaygın olan işaret kullanılmaktadır. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 23
- El şekli
- El yönelimi
- Göz rengi
- Yüz ifadesi
- Hareket
Yukarıdakilerden hangisi işaret dillerini konuşma dillerinden ayıran temel ses bilimsel parametrelerden değildir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
III ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Temel İletişim Becerileri"
İşaret dillerini konuşma dillerinden ayıran beş temel sesbilimsel parametre bulunmaktadır. Cuax (1992) bu parametreleri aşağıdaki gibi belirtmektedir:
Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
İşaret dillerini konuşma dillerinden ayıran beş temel sesbilimsel parametre bulunmaktadır. Cuax (1992) bu parametreleri aşağıdaki gibi belirtmektedir:
- El şekli: Elin açık, kapalı, parmakların düz, kıvrık, kapalı vb. kullanılması
- El yönelimi: Elin yönü (sağ, sol, çapraz, ön, arka)
- Konum: İşaretin gerçekleşme alanı (göğüs, bel, baş seviyesi, ya da üst çene hizası)
- Hareket: Kolun, bileklerin, parmakların ve elin hareketi
- Yüz ifadesi: Yüz mimikleri, kaş, göz hareketi vb.
Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 24
Uzlaşımsal kavramı aşağıdaki maddelerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Sağırların kendi toplulukları arasında ortak anlaşma sonucu belli anlamları aktarmada kabul edilmiş gösterimler
B
Sağırların kendi topluluklar arasında ortak kabul görmemiş ancak öğrenilebilir olarak kabul edilen gösterimler
C
Sağırların kendi toplulukları arasında kabul görmüş ancak zamanla değişime uğramış gösterimler
D
Sağırların kendi toplulukları arasında kabul görmemiş ancak zamanla ortak kullanılmaya başlanmış gösterimler
E
Sağırların kendi toplulukları arasında tartışmaya neden olmuş ve ortak kabul görmesi mümkün olmayan gösterimler
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Temel İletişim Becerileri"
Uzlaşımsal ifadesi, TİD’deki işaretlerin bir çeşit gösterge olması ve iş Sağırların kendi toplulukları arasında ortak anlaşma sonucu belli anlamları aktarma amacıyla oluşturdukları ve çoğunluk tarafından kabul gören gösterimleri anlatır. Buna göre sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Uzlaşımsal ifadesi, TİD’deki işaretlerin bir çeşit gösterge olması ve iş Sağırların kendi toplulukları arasında ortak anlaşma sonucu belli anlamları aktarma amacıyla oluşturdukları ve çoğunluk tarafından kabul gören gösterimleri anlatır. Buna göre sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 25
Sağ elin işaret ve orta parmağı yatay şekilde birbirine bitişik, diğer parmaklar kapalı olduğu hâlde diğer elin aynı konumda olan orta ve işaret parmağının üzerine vurulur.
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
“ben”
B
“o”
C
“ad”
D
“ne?”
E
“olmak”
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Selamlaşma ve Tanışma"
TİD’de “ad” kelimesi için; sağ elin işaret ve orta parmağı yatay şekilde birbirine bitişik, diğer parmaklar kapalı olduğu hâlde diğer elin aynı konumda olan orta ve işaret parmağının üzerine vurulur (Bkz. Diyalog 3.1., sayfa 64. Bu açıklamadan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
TİD’de “ad” kelimesi için; sağ elin işaret ve orta parmağı yatay şekilde birbirine bitişik, diğer parmaklar kapalı olduğu hâlde diğer elin aynı konumda olan orta ve işaret parmağının üzerine vurulur (Bkz. Diyalog 3.1., sayfa 64. Bu açıklamadan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 26
Türk İşaret Dili’nde (TİD) hatır sorma bağlamında “siz” ve “sen” kişi adıllarının kullanımı konusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
“siz” yerine “sen” kişi adılı kullanılmaktadır
B
“siz” ve “sen” kişi adılları birlikte kullanılmaktadır
C
“siz” ile “sen” kişi adılları kullanılmamaktadır
D
“siz” veya “sen” kişi adılları birbirinin yerine kullanılmaktadır
E
“siz” ve “sen” kişi adılları isteğe göre kullanılmaktadır
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Hatır Sorma"
Aynı kültürün bir parçası olan sağır bireylerin ana dili olan TİD’de de hatır sorma kalıp sözleri, genellikle soru cümlesi şeklinde benzer kalıplardır; ancak tanışmada olduğu gibi “siz” kişi adılı yerine “sen” kişi adılı kullanılmaktadır. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Aynı kültürün bir parçası olan sağır bireylerin ana dili olan TİD’de de hatır sorma kalıp sözleri, genellikle soru cümlesi şeklinde benzer kalıplardır; ancak tanışmada olduğu gibi “siz” kişi adılı yerine “sen” kişi adılı kullanılmaktadır. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 27
Sağ el, sağ omuz hizasında başparmak açık öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak omuz hizasından öne doğru getirilir.
Yukarıdaki açıklamada yer alan işaret aşağıdaki hangi sözcüğe aittir?
Yukarıdaki açıklamada yer alan işaret aşağıdaki hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
Bugün
B
Dün
C
Sabah
D
Yarın
E
Haftaya
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Vedalaşma"
Yarın” zaman belirtecinin işaretinde sağ el, sağ omuz hizasında başparmak açık öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak omuz hizasından öne doğru getirilir. Dikkat edilirse bu işaret “gün” sözcüğünün işaretinin öne doğru hareketlisidir (bkz. Diyalog 3.6, Sayfa 69). Bu açıklamadan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Yarın” zaman belirtecinin işaretinde sağ el, sağ omuz hizasında başparmak açık öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak omuz hizasından öne doğru getirilir. Dikkat edilirse bu işaret “gün” sözcüğünün işaretinin öne doğru hareketlisidir (bkz. Diyalog 3.6, Sayfa 69). Bu açıklamadan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 28
Türk İşaret Dili (TİD) ile iletişim kuran iki kişiden birisi yolculuğa çıkacaktır. Yolculuğa çıkacak kişiye diğeri “İyi yolculuklar” diyecektir. Aşağıdakilerden hangisinde bu ifadenin karşılığına gelecek işaret yapılmıştır?
Seçenekler
A
İki el baş hizasında, açık, düş ve avuç içleri birbirine bakacak şekilde eller öne doğru götürülür
B
Her iki el karın hizasında, açık, düz ve avuç içleri birbirine bakacak şekilde eller öne doğru götürülür
C
İki elden birisi karın, diğeri baş hizasına açık ve avuç içleri birbirine bakacak şekilde öne doğru götürülür
D
Her iki el karın hizasında, yumruk şeklinde kapalı ve birine bakacak şekilde aşağı doğru götürülür
E
Her iki el karın hizasında, açık, düz ve avuç içleri birbirinin tersi olacak şekilde eller geriye doğru götürülür
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Vedalaşma"
"Yolculuk” sözcüğünün işaretinde TİD’de yapım eki olmadığından “yol” sözcüğünün işareti kullanılmaktadır. Her iki el karın hizasında, açık, düz ve avuç içleri birbirine bakacak şekilde eller öne doğru götürülür (Bkz. Diyaloh 3.9, sayfa 70). Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
"Yolculuk” sözcüğünün işaretinde TİD’de yapım eki olmadığından “yol” sözcüğünün işareti kullanılmaktadır. Her iki el karın hizasında, açık, düz ve avuç içleri birbirine bakacak şekilde eller öne doğru götürülür (Bkz. Diyaloh 3.9, sayfa 70). Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 29
Eller iyice kapanır. Her iki el düz, parmaklar açık ve yüz hizasındadır. Sağ el, sol elin üzerine gelecek şekilde eller birbirinin üzerine getirilir. Gözlerin önü kapandığı gibi karanlığın da gözlerin önünü kapattığı hayal edilebilir.
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki hangi sözcüğe aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
Akşam
B
Gece
C
Gündüz
D
Sabah
E
Öğlen
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Vedalaşma"
“Gece” sözcüğünün işareti şu şekildedir: Eller iyice kapanır. Her iki el düz, parmaklar açık ve yüz hizasındadır. Sağ el, sol elin üzerine gelecek şekilde eller birbirinin üzerine getirilir. Gözlerin önü kapandığı gibi karanlığın da gözlerin önünü kapattığı hayal edilebilir (Bkz, Diyalog 3.10, sayfa 70). Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
“Gece” sözcüğünün işareti şu şekildedir: Eller iyice kapanır. Her iki el düz, parmaklar açık ve yüz hizasındadır. Sağ el, sol elin üzerine gelecek şekilde eller birbirinin üzerine getirilir. Gözlerin önü kapandığı gibi karanlığın da gözlerin önünü kapattığı hayal edilebilir (Bkz, Diyalog 3.10, sayfa 70). Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Türk İşaret Dilinin (TİD) özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
TİD’de eş anlamlılık yoktur.
B
TİD’de edilgen yapılar sıkça kullanılmaktadır.
C
TİD’de genel olarak ad durumu ekleri yoktur.
D
TİD’de Türkçedeki ünlü - ünsüz uyumu bulunmaktadır.
E
TİD’de “yapmak” fiili yerine “etmek” fiili kullanılmaktadır.
Açıklama:
TİD’de genel olarak ad durumu ekleri kullanılmamaktadır ifadesi TİD’in özelliklerinden biridir. Doğru seçenek C’dir.
Soru 31
Türk İşaret Dilinde dudak hareketi ve bağlamın çok önemli olması aşağıdakilerin hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
TİD’in görsel ve uzamsal bir dil olmasıyla.
B
Türkçeye göre TİD’de daha sözcüğün olmasıyla.
C
TİD’te ettirgen yapıların kullanılmasıyla.
D
TİD’te “var” ve “yok” ifadelerine sıkça başvurulmasıyla
E
TİD’de bazı işaretlerin çok anlamlı olmasıyla.
Açıklama:
TİD’te bazı işaretler çok anlamlıdır, bu sebeple dudak hareketi ve bağlam çok önemlidir.Doğru seçenek E'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi işaret dilini konuşma dilinden ayıran temel sesbilimsel parametrelerden biri değildir?
Seçenekler
A
El şekli
B
Yüz ifadesi
C
Konum
D
Dudak hareketi
E
Bileklerin hareketi
Açıklama:
Dudak hareketi işaret dilini konuşma dillerinden ayıran temel sesbilimsel parametrelerden biri değildir. Doğru cevap D’dir.
Soru 33
“Senin adın ne?” cümlesi Türk İşaret Dilinin söz dizimine göre nasıl ifade edilir?
Seçenekler
A
Sen adın ne?
B
Sen ad var?
C
Senin ad ne?
D
Sen adın var?
E
Sen ad ne?
Açıklama:
“Senin adın ne?” cümlesi Türk İşaret Dilinin söz dizimine göre ‘Sen ad ne?’ olmalıdır. Doğru seçenek E’dir.
Soru 34
Türk İşaret Dilinde sorular çoğu zaman ne şekilde sorulmaktadır?
Seçenekler
A
El şekliyle
B
Baş hareketiyle
C
El yönelimiyle
D
Kol ve parmakların hareketiyle
E
Göz ve kaş ifadesiyle
Açıklama:
Çoğu zaman sadece mimik kullanılarak, göz ve kaş ifadesiyle soru sorulmaktadır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 35
“Memnun” sözcüğü Türk İşaret Dilinde nasıl ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Sağ elin baş parmağı sol elin dışına temas ettirilir.
B
Elin orta parmağı karın bölgesine değdirilir, diğer parmaklar açıktır.
C
Her iki kol aynı anda yana açılır, bu esnada eller kapalı tutulur.
D
Göz kapakları iki kez art arda açıp kapatılır
E
Sağ elle hızlı bir şekilde omuzun soluna dokunulur.
Açıklama:
Memnun sözcüğünün işaretini yaparken başat elin orta parmağı karına değ- dirilir, diğer parmaklar açıktır. Doğru seçenek B’dir.
Soru 36
Sağırlarda hal hatır sorma hangi soru ile sorulmaktadır?
Seçenekler
A
Nasıl sen?
B
Sen nasıl?
C
İyi sen?
D
Sen nasıl iyi?
E
Nasıl sen iyi?
Açıklama:
Sağırlarda hal hatır sorma “Sen nasıl iyi?” sorusuyla ifade edilir. Doğru seçenek D’dir.
Soru 37
Hatır sorma diyaloglarında sıklıkla geçen “iyi” ifadesi Türk İşaret Dilinde ne şekilde gösterilmektedir?
Seçenekler
A
Her iki el göğüs hızasında birleştirilir ve yukarıdan aşağıya doğru hareket ettirilir.
B
Baş parmakla ile orta parmak birbirine iki defa vurulur ve bu durum yüzdeki pozitif ifadeyle desteklenir.
C
Göğüs hızasında olan elin parmak uçları birleştirilir ve yukarıya bakacak şekilde bilekten aşağıya yukarıya hareket ettirilir.
D
Sağ ya da sol omuz hizasında parmak uçları birbirine birleştirilir, el açılır kapanır ve hareket tekrarlanır.
E
Sağ el göğüs hizasında, avuç içleri aşağıya bakacak şekilde ortaya doğru getirilirken avuç içi yukarıya bakacak şekilde çevrilir.
Açıklama:
Hatır sorma diyaloglarında sıklıkla geçen “iyi” ifadesi Türk İşaret Dilinde Göğüs hızasında olan elin parmak uçları birleştirilir ve yukarıya bakacak şekilde bilekten aşağıya yukarıya hareket ettirilerek gösterilir.
Soru 38
Aşağıdaki hangisi Türk İşaret Dilinde en çok kullanılan vedalaşma ifadelerinden biridir?
Seçenekler
A
Kendine iyi bak
B
Allah’a emanet ol
C
Haydi eyvallah
D
Herşey gönlünüzce olsun
E
Sağlıcakla kalın
Açıklama:
TİD’de en çok kullanılan vedalaşma kalıpları, Türkçede olduğu gibi “Kendine iyi bak”, “Görüşürüz”, kalıp sözleridir. Doğru seçenek A’dır.
Soru 39
“Görüşürüz” sözcüğü Türk İşaret Dilinin söz dizimine göre nasıl ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Görüşmek sizinle
B
Biz görüşmek
C
Görüşmek bizler
D
Görüşecek
E
Sen ben görüşmek
Açıklama:
“Görüşürüz” ifadesi TİD’de “Biz görüşmek” şeklindedir. Doğru seçenek B’dir.
Soru 40
Aşağıda verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. İşaret dilleri evrenseldir.
II. İşaret dilleri jest ve mimiklerden ibarettir.
III. İşaret dilleri yaşayan diller arasında yer alır.
IV. İşaret dillerinin dilbilgisel yapıları yoktur.
V. İşaret dillerinde eller dışında üst gövde ve yüz de kullanılır.
I. İşaret dilleri evrenseldir.
II. İşaret dilleri jest ve mimiklerden ibarettir.
III. İşaret dilleri yaşayan diller arasında yer alır.
IV. İşaret dillerinin dilbilgisel yapıları yoktur.
V. İşaret dillerinde eller dışında üst gövde ve yüz de kullanılır.
Seçenekler
A
I, II ve III
B
III ve V
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
- İşaret dillerinin evrensel olduğu düşüncesi bu diller hakkındaki en yaygın ön yargılardan biridir.
- Dünya üzerinde konuşulan diller birbirlerinden ne kadar farklıysa işaret dilleri de o kadar farklıdır, dolayısıyla işaret dilleri evrensel değildir; ,
- İşaret dilleri hakkında bir başka ön yargı da bu dillerin sadece jest ve mimiklerden ibaret olduğu ve pandomime benzediğidir;
- oysa işaret dilleri, ellerin, üst gövde ve yüzün kullanıldığı, konuşma dilleri gibi karmaşık bir görünüm sergileyen, dilbilgisel ve anlamsal yapıları bulunan doğal ve yaşayan dillerdir.
Soru 41
Aşağıda Türk işaret diline ilişkin verilen ifadelerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
I. Doğal bir dilde bulunan tüm özellikleri barındırır.
II. Bazı işaretlerde farklılaşmalar mevcuttur.
III. Türkçe sözcüklere karşılık gelen işaretleri öğrenmek iletişim için yeterlidir.
IV. İşaretlerde farklılaşmalar bulunsaydı iletişim büyük ölçüde engelenirdi
I. Doğal bir dilde bulunan tüm özellikleri barındırır.
II. Bazı işaretlerde farklılaşmalar mevcuttur.
III. Türkçe sözcüklere karşılık gelen işaretleri öğrenmek iletişim için yeterlidir.
IV. İşaretlerde farklılaşmalar bulunsaydı iletişim büyük ölçüde engelenirdi
Seçenekler
A
III ve IV
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
- TİD’in kendine göre bir dil bilgisi, söz varlığı, ses bilgisi ve anlamsal yapıları vardır ve doğal bir dilde bulunan tüm özellikleri barındırmaktadır.
- Konuşulan her dilde olduğu gibi, yöresel ağızdan dolayı bazı işaretlerde farklılaşmalar görülmektedir.
- Bununla birlikte bu farklılıklar iletişim kurmakta engel oluşturmamaktadır.
- TİD’de sadece Türkçe sözcüklere karşılık gelen işaretleri öğrenmek iletişim kurmak için yeterli değildir.
Soru 42
İşaret dillerini konuşma dillerinden ayıran -------- temel sesbilimsel parametre bulunmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
İşaret dillerini konuşma dillerinden ayıran 5 (beş) temel sesbilimsel parametre bulunmaktadır.
Soru 43
Aşağıda Türk işaret diline ilişkin verilen özelliklerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
I. Edilgen yapı vardır.
II. Bu dilde Türkçedeki ünlü-ünsüz uyumu aranmaz.
III. Dünyada kullanılan diğer işaret dillerinden farklıdır.
IV. Türkçe'nin söz varlığına göre çok daha fazla sözcük bulunmaktadır.
I. Edilgen yapı vardır.
II. Bu dilde Türkçedeki ünlü-ünsüz uyumu aranmaz.
III. Dünyada kullanılan diğer işaret dillerinden farklıdır.
IV. Türkçe'nin söz varlığına göre çok daha fazla sözcük bulunmaktadır.
Seçenekler
A
II ve III
B
Sadece III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
Sadece II
Açıklama:
- TİD’de edilgen yapı yoktur.
- TİD’de Türkçenin söz varlığına göre çok daha az sözcük bulunmaktadır.
- TİD’de Türkçedeki ünlü - ünsüz uyumu aranmaz.
- TİD dünyada kullanılan diğer işaret dillerinden farklıdır
Soru 44
İşaret dilinin bazı hareketleri farklılık gösterebilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun sebepleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşanan ortam
B
Cinsiyet
C
Yaş
D
Gelir düzeyi
E
Etnisite
Açıklama:
İşaret dilinin bazı hareketleri veya parmak abecesinin bazı harfleri yöresel olarak farklılık gösterebilmektedi.
Bunun sebebi konuşma dilinde ‘ağız’ veya ‘şive’ denilen değişik konuşma şekillerinin beden diline ve hareketlerine yansımasıdır. Ki bu durum da yaşanan, yaşamın sürdürüldüğü ortam ile ilgilidir.
Etnisite, cinsiyet ve yaş, konuşma dillerinde de olduğu gibi işaret dilinde de farklılıklara yol açabilir.
Gelir düzeyi sebepler arasında yer almaz.
Bunun sebebi konuşma dilinde ‘ağız’ veya ‘şive’ denilen değişik konuşma şekillerinin beden diline ve hareketlerine yansımasıdır. Ki bu durum da yaşanan, yaşamın sürdürüldüğü ortam ile ilgilidir.
Etnisite, cinsiyet ve yaş, konuşma dillerinde de olduğu gibi işaret dilinde de farklılıklara yol açabilir.
Gelir düzeyi sebepler arasında yer almaz.
Soru 45
Sağırlarda ast-üst, yaşlı-genç, sosyal statü açısından kıdemli olma durumunda kişi karşısındakine mesafesini ve saygısını nasıl ifade eder?
Seçenekler
A
İşaret diliyle
B
Parmak abecesiyle
C
Beden diliyle
D
Yüz ifadesiyle
E
El yönelimiyle
Açıklama:
Sağırlarda ast-üst, yaşlı-genç, sosyal statü açısından kıdemli olma durumunda kişi davranış ve duruşuyla, yani vücut diliyle karşısındakine mesafesini ve saygısını ifade eder.
Soru 46
Türk İşaret Dilinde tanışılan kişiye önce --------- sorulur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Adı
B
Yaşı
C
Soyadı
D
Mesleği
E
Adı ve Soyadı
Açıklama:
Türk İşaret Dilinde tanışılan kişiye önce adı ve soyadı sorulur
Soru 47
Türk işaret dilinde hatır sorarken aşağıdakilerden hangisi mutlaka birlikte kullanılmalıdır?
Seçenekler
A
Yüz ve el hareketleri.
B
Yüz, göz ve dudak hareketleri.
C
El, yüz ve dudak hareketleri.
D
El ve göz hareketleri
E
El, yüz, göz ve dudak hareketleri
Açıklama:
“Nasılsın” sorusu sorulurken hatırı sorulan kişiye bakarak vücut çok hafif biçimde öne doğru eğilir, başat el dıştan içe doğru çevrili dirsekten bükülü ve göğse mesafeli şekilde açık olan parmaklar birleştirilir.
Jest ve mimikle hatır sorma desteklenir.
Tam ve etkili bir iletişim için eş zamanlılığa dikkat edilmelidir.
Sadece yüz, el ve göz hareketinin olması iletişim için yeterli olmamaktadır. Dudak hareketi unutulmamalıdır
Jest ve mimikle hatır sorma desteklenir.
Tam ve etkili bir iletişim için eş zamanlılığa dikkat edilmelidir.
Sadece yüz, el ve göz hareketinin olması iletişim için yeterli olmamaktadır. Dudak hareketi unutulmamalıdır
Soru 48
Türk işaret dilinde özne cümlenin neresinde yer alır?
Seçenekler
A
Sonunda
B
Ortasında
C
Başında.
D
Özne yoktur.
E
Belirli bir yeri yoktur.
Açıklama:
Türk işaret dilinde özne, cümle başında gösterilmektedir.
“BEN İYİ SEN NASIL?” gibi.
“BEN İYİ SEN NASIL?” gibi.
Soru 49
Türk işaret dilinde “İyi” sıfatının işareti hangi hareket veya ifade ile desteklenmelidir?
Seçenekler
A
Göz ifadesiyle.
B
Yüzdeki pozitif ifadeyle.
C
Eli çapraz yöneltme hareketiyle.
D
Baş hareketiyle.
E
Kaş hareketiyle.
Açıklama:
“İyi” sıfatının işareti yüzdeki pozitif ifadeyle desteklenmelidir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi işaret dillerini konuşma dillerinden ayıran beş temel sesbilimsel
parametreden biri değildir?
parametreden biri değildir?
Seçenekler
A
ayak şekli
B
el şekli
C
konum
D
hareket
E
yüz ifadesi
Açıklama:
İşaret dillerini konuşma dillerinden ayıran beş temel sesbilimsel parametre bulunmaktadır.
El şekli
El yönelimi
Konum
Hareket
Yüz ifadesi
ayak şekli
El şekli
El yönelimi
Konum
Hareket
Yüz ifadesi
ayak şekli
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Türk işaret dilinin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Eş anlamlılık vardır.
B
Bütün kavramlar farklı biçimde birden fazla işaretle anlatılamaz.
C
“etmek” fiili bulunmamaktadır, bu nedenle etmek fiili yerine “olmak” fiili kullanılmaktadır.
D
Edilgen yapı sık kullanılır.
E
Ünlü - ünsüz uyumuna dikkat edilir.
Açıklama:
TİD’de de eş anlamlılık vardır ve bazı kavramlar farklı biçimde birden fazla işaretle anlatılabilmektedir.
• TİD’de “etmek” fiili bulunmamaktadır, bu nedenle etmek fiili yerine “yapmak” fiili
kullanılmaktadır.
• TİD’de edilgen yapı yoktur.
• TİD’de Türkçedeki ünlü - ünsüz uyumu aranmaz.
Eş anlamlılık vardır.
• TİD’de “etmek” fiili bulunmamaktadır, bu nedenle etmek fiili yerine “yapmak” fiili
kullanılmaktadır.
• TİD’de edilgen yapı yoktur.
• TİD’de Türkçedeki ünlü - ünsüz uyumu aranmaz.
Eş anlamlılık vardır.
Soru 52
"Benim adım Pelin. Senin adın ne?" cümleleri Türk işaret dilinde aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
BEN AD P+E+L+İ+N SEN AD NE?
B
BEN P+E+L+İ+N SEN AD NE?
C
BEN AD P+E+L+İ+N SEN AD ?
D
BEN P+E+L+İ+N AD NE SEN ?
E
BEN P+E+L+İ+N AD SEN NE?
Açıklama:
BEN AD P+E+L+İ+N SEN AD NE?
Soru 53
“Günaydın” sözcüğü iki işaretten oluşur. İşaretlerden biri için aşağıdaki gösterimlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sağ el yumruk biçiminde işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır. El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
B
Sol el yumruk biçiminde işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır. El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
C
Sağ el yumruk biçiminde küçük parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır. El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
D
Sol el yumruk biçiminde küçük parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır. El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
E
Sağ el yumruk biçiminde küçük parmağı öne doğru çıkıntılı ve yüzük parmağıyla bitişik öbür parmaklar kapalıdır. El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
Açıklama:
İlk işarette sağ el yumruk biçiminde işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır (T el). El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
Sağ el yumruk biçiminde işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır. El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
Sağ el yumruk biçiminde işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik öbür parmaklar kapalıdır. El öne doğru getirilirken işaret ve başparmak açılır.
Soru 54
“Günaydın” sözcüğü iki işaretten oluşur. İşaretlerden biri için aşağıdaki gösterimlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Parmak abecesiyle “G” harfi yapılır ve iki el açık şekilde karşı tarafa uzanır. Yüzde işaretin anlamını
destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
B
Parmak abecesiyle “A” harfi yapılır ve iki el açık şekilde karşı tarafa uzanır. Yüzde işaretin anlamını
destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
C
Parmak abecesiyle “G” harfi yapılır ve iki el yumruk şekilde karşı tarafa uzanır. Yüzde işaretin anlamını destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
D
Parmak abecesiyle “A ve Y ” harfi yapılır ve iki el yumruk şekilde karşı tarafa uzanır. Yüzde işaretin anlamını destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
E
Parmak abecesiyle “G” harfi yapılır ve iki el açık şekilde arka tarafa uzatılır. Yüzde işaretin anlamını
destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
Açıklama:
Parmak abecesiyle “G” harfi yapılır ve iki el açık şekilde karşı tarafa uzanır. Yüzde işaretin anlamını
destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
destekler nitelikte olumlu bir ifade olmalıdır.
Soru 55
“nasıl” soru sözcüğünün işareti aşağıdakilerden hangisi ile gösterilir?
Seçenekler
A
Sağ el göğüs hizasında, avuç içleri aşağıya bakacak şekilde ortaya doğru getirilirken avuç içi yukarıya bakacak şekilde çevrilir.
B
Sol el göğüs hizasında, avuç içleri aşağıya bakacak şekilde ortaya doğru getirilirken avuç içi yukarıya bakacak şekilde çevrilir.
C
Sağ el göğüs hizasında, avuç içleri yukarıya bakacak şekilde ortaya doğru getirilirken avuç içi yukarıya bakacak şekilde çevrilir.
D
Soll göğüs hizasında, elin dış kısmı yukarıya bakacak şekilde ortaya doğru getirilirken avuç içi yukarıya bakacak şekilde çevrilir.
E
Sağ el göğüs hizasında, avuç içleri yukarıya bakacak şekilde ortaya doğru getirilirken avuç içi aşağıya bakacak şekilde uzatılır.
Açıklama:
“nasıl” soru sözcüğünün işareti yapılırken sağ el göğüs hizasında, avuç içleri aşağıya bakacak şekilde ortaya doğru getirilirken avuç içi yukarıya bakacak şekilde çevrilir.
Soru 56
“nasıl” soru sözcüğünün işareti yapılırken baş ve yüz hareketleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Kaşlar kalkar, gözler açılır ve baş sağa sola hareket eder.
B
kaşlar inik, gözler açılır ve baş sağa sola hareket eder.
C
kaşlar kalkar, gözler kapalı ve baş sağa sola hareket eder.
D
kaşlar kalkar, gözler açılır ve baş sağa aşağı yukarı sola hareket eder.
E
kaşlar kalkar, gözler açılır ve baş geriye hareket eder.
Açıklama:
Kaşlar kalkar, gözler açılır ve baş sağa sola hareket eder.
Soru 57
“İyiyim, sen nasılsın?” cümlesi Türk işaret dilinde aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
BEN İYİ SEN NASIL?
B
İYİ BEN SEN NASIL?”
C
İYİ BEN SEN DE İYİ Mİ?”
D
İYİ BEN NASIL SEN?”
E
BEN İYİ SEN İYİ Mi?
Açıklama:
BEN İYİ SEN NASIL?
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Türk işaret dilinde fiillerle kullanılan olumsuzluk eklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
-mu
B
-ma
C
-me
D
-sız
E
-süz
Açıklama:
TİD’de de belirli olumsuzluk yapıları kullanılmaktadır. Bunlar “yok“, “hayır”, “değil” sözcüklerinin yanı sıra fiillerle -me, -ma ve isim ve isim soylu sözcüklerle -siz, -sız, -suz, -süz ekleridir.
-mu
-mu
Soru 59
“Yarın sabah görüşürüz!” cümlesinin Türk işaret dilinde gösterimi aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla ve doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
BİZ YARIN SABAH GÖRÜŞMEK
B
YARIN SABAH BİZ GÖRÜŞMEK
C
YARIN SABAH GÖRÜŞMEK
D
SABAH GÖRÜŞMEK BİZ YARIN
E
BİZ SABAH GÖRÜŞMEK
Açıklama:
“Yarın sabah görüşürüz!” cümlesinin TİD’deki ifadesi “BİZ YARIN SABAH GÖRÜŞ-
MEK” şeklindedir. Özneyi başa alarak birinci çoğul kişi verilmektedir.
BİZ YARIN SABAH GÖRÜŞMEK
MEK” şeklindedir. Özneyi başa alarak birinci çoğul kişi verilmektedir.
BİZ YARIN SABAH GÖRÜŞMEK
Ünite 4
Soru 1
''Okulda etkinlik var.'' cümlesinin Türk İşaret Dili'ndeki ifadesi aşağıdakilerden hangisi gibidir?
Seçenekler
A
OKUL ETKİNLİK VAR
B
OKUL ETKİNLİK YAPMAK
C
OKULDA ETKİNLİK OLMAK
D
OKUL İÇİNDE OLMAK ETKİNLİK
E
OKUL İÇ ETKİNLİK VAR
Açıklama:
Kitaba göre, “Okulda etkinlik var” cümlesinin ifadesi “OKUL+İÇ+ETKİNLİK+VAR” şeklindedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 2
''Benim adım Ayşe. 1952 doğumluyum, Balıkesir'de doğdum. Emekliyim, Ankara'da yaşıyorum, evliyim.'' cümlesinin Türk İşaret Dili'nin söz dizimine göre ifadesi nasıldır?
Seçenekler
A
BENİM AD A+Y+Ş+E. BEN 1952'DE DOĞMAK. BALIKESİR'DE DOĞMAK. BEN EMEKLİ OLMAK, ANKARA'DA YAŞAMAK, EVLİ OLMAK.
B
BEN A+Y+Ş+E. BEN DOĞMAK 1952'DE BALIKESİR'DE. EMEKLİYİM, ANKARA'DAYIM, EVLİYİM.
C
BEN AD A+Y+Ş+E. BEN 1952'DE BALIKESİR'DE DOĞMAK. BEN EMEKLİ, ANKARA'DA, EVLİ OLMAK.
D
BEN A+Y+Ş+E. BEN 1952'DE, BALIKESİR DOĞMAK. BEN EMEKLİ, BEN ANKARA'DA, BEN EVLİ.
E
BEN AD A+Y+Ş+E BEN 1952, BALIKESİR DOĞMAK. BEN EMEKLİ, ANKARA YAŞAMAK, BEN EVLİ.
Açıklama:
Kitaba göre, “Benim adım Ayşe. 1952 doğumluyum, Balıkesir’de doğdum. Emekliyim, Ankara’da yaşıyorum, evliyim”.
Yukarıdaki metin TİD’in söz dizimine göre aşağıdaki şekildedir:
“BEN AD A+Y+Ş+E BEN 1952, BALIKESİR DOĞMAK. BEN EMEKLİ, ANKARA YAŞAMAK, BEN EVLİ.”
Kitaba göre, “Benim adım Ayşe. 1952 doğumluyum, Balıkesir’de doğdum. Emekliyim, Ankara’da yaşıyorum, evliyim”. Metin, TİD’in söz dizimine göre aşağıdaki şekildedir:
“BEN AD A+Y+Ş+E BEN 1952, BALIKESİR DOĞMAK. BEN EMEKLİ, ANKARA YAŞAMAK, BEN EVLİ.” Doğru cevap E seçeneğidir.
Yukarıdaki metin TİD’in söz dizimine göre aşağıdaki şekildedir:
“BEN AD A+Y+Ş+E BEN 1952, BALIKESİR DOĞMAK. BEN EMEKLİ, ANKARA YAŞAMAK, BEN EVLİ.”
Kitaba göre, “Benim adım Ayşe. 1952 doğumluyum, Balıkesir’de doğdum. Emekliyim, Ankara’da yaşıyorum, evliyim”. Metin, TİD’in söz dizimine göre aşağıdaki şekildedir:
“BEN AD A+Y+Ş+E BEN 1952, BALIKESİR DOĞMAK. BEN EMEKLİ, ANKARA YAŞAMAK, BEN EVLİ.” Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 3
''İki el göğüs hizasında, sol el düz ve avuç içi sağa bakacak, şekilde, sağ elin baş- parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ elin açık parmağı, sol avuç içinden aşağı doğru hareket ettirilir.''
Cümlede TİD'de ifade edilişi anlatılan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Cümlede TİD'de ifade edilişi anlatılan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşamak
B
Doğmak
C
Tarih
D
Yaş
E
Uzman
Açıklama:
Kitaba göre, “Tarih” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, sol el düz ve avuç içi sağa bakacak, şekilde, sağ elin baş- parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ elin açık parmağı, sol avuç içinden aşağı doğru hareket ettirilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 4
Aşağıdaki TİD ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Van sözcüğü V+A+N şeklinde ifade edilir.
B
Konya sözcüğüyle temmuz sözcüğünün ifade edilişi aynıdır.
C
Antalya sözcüğünün işaretiyle incir sözcüğününki aynıdır.
D
Ankara sözcüğü A+N+K+A+R+A şeklinde ifade edilir.
E
Muş sözcüğü M+U+Ş şeklinde ifade edilir.
Açıklama:
Kitaba göre, Muş sözcüğü M+U+Ş şeklinde ifade edilir. “Ankara’nın” işaretinde sağ el ağız hizasında, sağ işaret parmağı ve başparmağın uçları birbirine değerek, ağza doğru yaklaştırılarak parmak uçları kapanır açılır hareket tekrar edilir. ve parmaklar dişe değdirilip çekilir. “Konya”, “hala”, ve “haziran” sözcüklerinin işareti aynıdır. Antalya portakalıyla meşhur olduğundan bu şehir portakal işaretiyle gösterilmektedir. Van’ın işareti V harfidir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 5
İki el omuz hizasında yumruk şeklindeyken serçe parmaklar açıktır ve aşağıya yukarıya birbirine sürtülür. Bu işaret hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Çocuk
B
Ağabey
C
Baba
D
Abla
E
Kardeş
Açıklama:
Kitaba göre “Kardeş” sözcüğünün işaretinde iki el omuz hizasındadır. İki el yumruk şeklinde ve serçe parmaklar açıktır. Serçe parmaklar aşağıya yukarıya birbirine sürtülür. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 6
''İki el sağ göğüs hizasında, yumruk yapılır, yumruklar ters yönde aşağıya yukarıya hareket eder.'' şeklinde anlatılan TİD ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üniversite
B
Eskişehir
C
Anadolu
D
Öğrenci
E
Konya
Açıklama:
Kitaba göre, “Üniversite” sözcüğünde iki el sağ göğüs hizasında, yumruk yapılır, yumruklar ters yönde aşağıya yukarıya hareket eder. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 7
Sağ elin başparmağının açık, öbür parmakların kapalı olması, açık başparmağın çeneye konulması aşağıdakilerden hangisinin işaretidir?
Seçenekler
A
Baba
B
Anne
C
Abla
D
Çocuk
E
Dünür
Açıklama:
Kitaba göre “Baba” sözcüğünün işaretinde sağ elin başparmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Açık başparmak çeneye konur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 8
''Ne'', ''nerede'', ''kaç'' vb. soru belirteci içeren cümlelerde yüz ifadesinde dikkat edilmesi gereken dört temel noktadan biri değildir?
Seçenekler
A
Başın biraz öne çıkması
B
Kaşların kalkması
C
Başın aynı zamanda sağa sola sallanması
D
Gözlerin genişlemesi
E
Ağzın hafif aralanması
Açıklama:
Kitaba göre, yüz ifadesinde dikkat edilmesi gereken dört temel nokta vardır:
1. Başın biraz öne çıkması
2. Gözlerin genişlemesi
3. Kaşların kalkması
4. Başın aynı zamanda sağa sola sallanması.
Doğru cevap E seçeneğidir.
1. Başın biraz öne çıkması
2. Gözlerin genişlemesi
3. Kaşların kalkması
4. Başın aynı zamanda sağa sola sallanması.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 9
I- ''İspanya’nın” işaretinde sağ el işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ işaret parmak alna konur ve yukarı doğru hareket ettirilir.
II- ''İtalya’nın” işaretinde sağ el ağzın sağ hizasında, serçe ve başparmak açık, öbür parmaklar kapalıdır.
III- ''İngiltere'nin'' işaretinde sol elin serçe parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Serçe parmak sol yanağa sürülerek öne doğru hareket ettirilir.
IV- “Amerika’nın” işaretini yapmak için sağ elin başparmak, işaret parmağı ve orta parmağı açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak alnın sağ tarafına konur. Açık parmaklar öne arkaya sallanır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II- ''İtalya’nın” işaretinde sağ el ağzın sağ hizasında, serçe ve başparmak açık, öbür parmaklar kapalıdır.
III- ''İngiltere'nin'' işaretinde sol elin serçe parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Serçe parmak sol yanağa sürülerek öne doğru hareket ettirilir.
IV- “Amerika’nın” işaretini yapmak için sağ elin başparmak, işaret parmağı ve orta parmağı açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak alnın sağ tarafına konur. Açık parmaklar öne arkaya sallanır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,IV
C
I,III
D
II,IV
E
Yalnız II
Açıklama:
Kitaba göre, “İspanya’nın” işaretinde sağ el serçe ve başparmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ başparmak alna konur ve serçe parmak yukarı doğru hareket ettirilir. Boğa güreşleriyle tanınan İspanya’nın simgesi boğanın boynuzunu işaret ettiği düşünülebilir. “İtalya’nın” işaretinde sağ el ağzın sağ hizasında, serçe ve başparmak açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak ucu dudaklara dokundurulur. “İngiltere”nin işaretinde sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. İşaret parmağı sağ yanağa sürülerek öne doğru hareket ettirilir. “Amerika’nın” işaretini yapmak için sağ elin başparmak, işaret parmağı ve orta parmağı açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak alnın sağ tarafına konur. Açık parmaklar öne arkaya sallanır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 10
''Sağ el göğüs hizasında, parmak uçları birbirine değecek şekilde, sol göğsün üzerinden sağ göğse doğru geçirilir.'' şeklinde ifade edilen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doktor
B
Emlak
C
Terzi
D
Rehber
E
Öğretmen
Açıklama:
Kitaba göre, “Doktor” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında, parmak uçları birbirine değecek şekilde, sol göğsün üzerinden sağ göğse doğru geçirilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 11
Bir dilden Türkçeye sözcüğü sözcüğüne ya da bire bir söz dizimine göre çeviri yapıldığı zaman anlamsız ya da yanlış anlam ifade eden cümleler oluşabiliyorsa Türk İşaret Dili (TED) için de bu durum geçerlidir. Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
TİD’in dil bilgisel yapısının Türkçeden türememiş olması
B
Işaretlerin yanı sıra ellerin konumunun iyi gözlemlenmemesi
C
Işaretleri yaparken genel olarak tek elin kullanıldığının düşünülmesi
D
TİD’in dil bilgisinin, Türkçe dil bilgisine çok benzemesi
E
İşaretlerin yanısıra yüz ve dudağın hareketlerinin ihmal edilmesi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "Giriş" bölümünde bulunabilir.
- Türkçe dil bilgisine göre yazılan metin ve diyaloglar işaret dilinde aynı söz diziminde ifade edilmemektedir. Bu nedenle nasıl ki yabancı bir dilden Türkçeye sözcüğü sözcüğüne ya da bire bir söz dizimine göre çeviri yapıldığı zaman anlamsız ya da yanlış anlam ifade eden cümleler oluşabiliyorsa TİD için de bu durum geçerlidir. Kendine özgü söz dizimi olan TİD’in dil bilgisi, Türkçe dil bilgisinden farklılık göstermektedir. Bunun temel nedeni, diğer işaret dillerinde de olduğu gibi, TİD’in dil bilgisel yapısının Türkçeden türememiş olmasıdır. Bu nedenle TİD ile iletişimde söz dizimine dikkat edilmeli ve Türkçe cümle yapılarının etkisinde kalınmamalıdır. Diyalogları videolardan takip ederken işaretlerin yanı sıra vücut hareketleri, ellerin konumu, yüz, kaş, gözlerin ve dudağın hareketleri iyi gözlemlenmelidir. İşitme engellilerin ve TİD uzmanlarının ifade ettiği üzere işaretleri yaparken genel olarak sağ el kullanılmakla birlikte işaretler sol elle de yapılabilmektedir. Bundan dolayı ünitelerde yer alan diyaloglardaki sözcüklerin işaretlerinin tanımlanmasında “en çok ve rahat kullanılan el” anlamındaki “başat el”, sözcüğü kullanılmaktadır.
Soru 12
Aşağıdaki üçlü sözcüklerin hangisinde işaret kullanımı aynıdır?
Seçenekler
A
Konya, hala, ve Haziran
B
Konya, dayı, Kasım
C
Konya, teyze, Mayıs
D
Hatay, hala, Haziran
E
Kaya, halka, hatıra
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı "TÜRK İŞARET DİLİNDE BİREYSEL BİLGİ VERME" başlığı altında bulunabilir
Türkçede kelimenin hangi anlamda kullanıldığı metnin bağlamından çıkarılabildiği gibi TİD’de de işaretin kullanıldığı bağlam ve dudak hareketi anlamın belirlenmesinde ayırt edicidir. Örneğin “Konya”, “hala”, ve “haziran” sözcüklerinin işareti aynıdır.
Türkçede kelimenin hangi anlamda kullanıldığı metnin bağlamından çıkarılabildiği gibi TİD’de de işaretin kullanıldığı bağlam ve dudak hareketi anlamın belirlenmesinde ayırt edicidir. Örneğin “Konya”, “hala”, ve “haziran” sözcüklerinin işareti aynıdır.
Soru 13
Işaret dilinin kullanımında, aşağıdakilerden hangi ifade doğru değildir?
Seçenekler
A
Antalya’nın işaretiyle portakalın işareti de aynıdır
B
Van’ın işareti göl sözcüğünün işareti ile aynıdır
C
Kayseri’nin işaretiyle “pastırma” sözcüğünün işareti aynıdır.
D
Adana’nın işareti pamuğa gönderme yapmaktadır.
E
Bursa işareti havluyla kurulanma eylemine gönderme yapar.
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE BİREYSEL BİLGİ VERME" başlığı altında bulunabilir
Antalya portakalıyla meşhur olduğundan bu şehir portakal işaretiyle gösterilmektedir. Bu durumda da yine bağlama dikkat edilmelidir. Şehir adları bazen sadece baş harfleri kullanılarak ifade edilmekte bazen de parmak abecesiyle yazılmaktadır. Örneğin, Van’ın işareti V harfidir, Bayburt ve Hakkari illeri parmak abecesiyle yazılmaktadır.
Antalya portakalıyla meşhur olduğundan bu şehir portakal işaretiyle gösterilmektedir. Bu durumda da yine bağlama dikkat edilmelidir. Şehir adları bazen sadece baş harfleri kullanılarak ifade edilmekte bazen de parmak abecesiyle yazılmaktadır. Örneğin, Van’ın işareti V harfidir, Bayburt ve Hakkari illeri parmak abecesiyle yazılmaktadır.
Soru 14
İşareti askerin tüfeğini bir omuzdan diğerine geçirmesini simgelediğini düşündüren ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çanakkale
B
Kahraman Maraş
C
Ordu
D
- Gaziantep
E
- Dumlupınar
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE BİREYSEL BİLGİ VERME" başlığı altında bulunabilir
“Ordu”nun işaretinde sağ el sol göğüs hizasında, yumruk yapılır, başparmak açık, el soldan sağa geçirilir. Bu işaret askerin tüfeğini bir omuzdan diğerine geçirmesini simgelediğini düşündürebilir. Nitekim askerî bir terim olan “ordu” sözcüğü de aynı işaretle gösterilmektedir.
“Ordu”nun işaretinde sağ el sol göğüs hizasında, yumruk yapılır, başparmak açık, el soldan sağa geçirilir. Bu işaret askerin tüfeğini bir omuzdan diğerine geçirmesini simgelediğini düşündürebilir. Nitekim askerî bir terim olan “ordu” sözcüğü de aynı işaretle gösterilmektedir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangi üç sözcük eş işaretlidir?
Seçenekler
A
Avukat, savcı, adliye
B
Doktor, hasta, hastane
C
Öğretmen, öğrenci, okul
D
Diş, dişçi, hastane
E
Saç, müşteri, kuaför
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE BİREYSEL BİLGİ VERME" başlığı altında bulunabilir.
“Doktor”, “hasta” ve “hastane” sözcüklerinin işareti eş işaretlidir, yani aynıdır. Dudağın hareketi ve bağlam, bu üç farklı sözcüğün ayırt edilmesini sağlar. “Doktor” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında, parmak uçları birbirine değecek şekilde, sol göğsün üzerinden sağ göğse doğru geçirilir
“Doktor”, “hasta” ve “hastane” sözcüklerinin işareti eş işaretlidir, yani aynıdır. Dudağın hareketi ve bağlam, bu üç farklı sözcüğün ayırt edilmesini sağlar. “Doktor” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında, parmak uçları birbirine değecek şekilde, sol göğsün üzerinden sağ göğse doğru geçirilir
Soru 16
Ankara’da ve İstanbul’da sağırlar arasında parmakların açık ve kapalı olarak farklı kullanılan işaret hangi eyleme aittir?
Seçenekler
A
sahip olmak
B
etmek
C
yatmak
D
yapmak
E
yazmak
Açıklama:
Bu sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE BİREYSEL BİLGİ VERME" başlığı altında bulunabilir.
TİD’in söz varlığında “etmek” fiili yoktur. Bu fiilin yerine “yapmak” fiili kullanılır. “yapmak” fiilinin iki işareti vardır. Bir tanesi başat elin parmakları açık, diğer elin üzerine vurulmasıyla gösterilir. Bu işaret daha çok İstanbul’da Sağırlar arasında kullanılmaktadır.
Diğer işaret ise başat elin baş ve işaret parmakları bükük ve birbirine değecek durumda göğüs hizasından öne doğru bilekten aşağı yukarı hareketi şeklinde ve diğer parmaklar kapalıdır. Bu işaret de Ankara’da Sağırlar arasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Yöresel ve bölgesel olarak işaretlerin farklılıklar göstermesi Türkçe dil bilgisi terimi olan “ağız” sözcüğüne eş değer kabul edilebilir, yani İstanbul ağzı, Ankara ağzı gibi.
TİD’in söz varlığında “etmek” fiili yoktur. Bu fiilin yerine “yapmak” fiili kullanılır. “yapmak” fiilinin iki işareti vardır. Bir tanesi başat elin parmakları açık, diğer elin üzerine vurulmasıyla gösterilir. Bu işaret daha çok İstanbul’da Sağırlar arasında kullanılmaktadır.
Diğer işaret ise başat elin baş ve işaret parmakları bükük ve birbirine değecek durumda göğüs hizasından öne doğru bilekten aşağı yukarı hareketi şeklinde ve diğer parmaklar kapalıdır. Bu işaret de Ankara’da Sağırlar arasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Yöresel ve bölgesel olarak işaretlerin farklılıklar göstermesi Türkçe dil bilgisi terimi olan “ağız” sözcüğüne eş değer kabul edilebilir, yani İstanbul ağzı, Ankara ağzı gibi.
Soru 17
Elin öne doğru ileriyi göstererek sürekli hareket hâlinde olması fiilde hangi temel zamanı gösterir?
Seçenekler
A
Geçmiş zaman
B
Şimdiki zaman
C
Miş’li geçmiş zaman
D
Geniş zaman
E
Gelecek zaman
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE BİREYSEL BİLGİ VERME" başlığı altında bulunabilir.
“Gitmek” fiilinin şimdiki zaman işareti yapılırken
parmaklar kapalı, bilekten öne doğru hareket eder; geçmiş zamanda ise el öne doğru keskin bir şekilde düşürülür, dudaklar kapanır, baş arkadan öne doğru hareket eder; böylece eylemin bittiği gösterilir. Gelecek zamanda ise el öne doğru ileriyi göstererek sürekli hareket hâlindedir. Geçmiş ve gelecek zamanın kullanımı ilerleyen ünitelerde ayrıntılı biçimde açıklanacaktır.
“Gitmek” fiilinin şimdiki zaman işareti yapılırken
parmaklar kapalı, bilekten öne doğru hareket eder; geçmiş zamanda ise el öne doğru keskin bir şekilde düşürülür, dudaklar kapanır, baş arkadan öne doğru hareket eder; böylece eylemin bittiği gösterilir. Gelecek zamanda ise el öne doğru ileriyi göstererek sürekli hareket hâlindedir. Geçmiş ve gelecek zamanın kullanımı ilerleyen ünitelerde ayrıntılı biçimde açıklanacaktır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi "evet-hayır" soru belirteci içeren cümlelerde yüz ifadesinde dikkat edilmesi gereken dört temel noktadan biri değildir?
Seçenekler
A
Başın biraz öne çıkması
B
Gözlerin genişlemesi
C
Kaşların kalkması
D
Başın aynı zamanda sağa sola sallanması
E
Göz kırpma yoluyla soru işaretleyicisinin yapılması
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "TÜRK İŞARET DİLİNDE BİREYSEL BİLGİ VERME" başlığı altında bulunabilir.
TİD’de soru cümleleri soru belirteçlerinin işaretleri ile yapılmaktadır.
“Evet/hayır” yanıtı gerektiren sorulardaki soru ekleri TİD’de yüz mimikleri, başın hareketi, kaşın yukarı kalkması, dudağın kımıldaması, üst bedenin hareketi ve işaret parmağının hareketiyle ifade edilir.
Soru sorarken gözler açılır, kaşlar çatılır, vücut öne doğru (soru sorulan kişiye) eğilir, soruyu soran kişi sorunun sonunda işaret parmağıyla boşlukta soru işareti yapar.
TİD’de soru cümleleri soru belirteçlerinin işaretleri ile yapılmaktadır.
“Evet/hayır” yanıtı gerektiren sorulardaki soru ekleri TİD’de yüz mimikleri, başın hareketi, kaşın yukarı kalkması, dudağın kımıldaması, üst bedenin hareketi ve işaret parmağının hareketiyle ifade edilir.
Soru sorarken gözler açılır, kaşlar çatılır, vücut öne doğru (soru sorulan kişiye) eğilir, soruyu soran kişi sorunun sonunda işaret parmağıyla boşlukta soru işareti yapar.
Soru 19
Güncel Türk İşaret Dili Sözlüğü’nde (tid.net) aşağıdakilerden hangi sözcüğün üç işareti bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Hala
B
Teyze
C
aile
D
abla
E
ağabey
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı ünitenin "AİLE BİREYLERİ VE AKRABALAR HAKKINDA BİLGİ VERME" başlığı altında bulunabilir.
Güncel Türk İşaret Dili Sözlüğü’nde (tid.net) “abla”
sözcüğünün üç işareti bulunmaktadır. Birinci işarette sağ ya da başat elin işaret ve orta parmağı açık, diğer parmaklar kapalı boğazın bitiminden çeneye doğru sürterek yukarı doğru hareket ettirilir. İkinci işarette, sağ elin işaret parmağı ve orta parmağı açık düz, öbür parmaklar kapalıdır; avuç içi kendinize bakacak biçimde açık parmaklar çenenin sağ kenarından kaldırılarak sağ yanağa konur. Üçüncü işarette ise sağ elin işaret parmağı ve orta parmağı açık düz, öbür parmaklar kapalıdır; avuç içi kendinize bakacak biçimde açık parmaklar çeneye değdirilir ve çekilir.
Güncel Türk İşaret Dili Sözlüğü’nde (tid.net) “abla”
sözcüğünün üç işareti bulunmaktadır. Birinci işarette sağ ya da başat elin işaret ve orta parmağı açık, diğer parmaklar kapalı boğazın bitiminden çeneye doğru sürterek yukarı doğru hareket ettirilir. İkinci işarette, sağ elin işaret parmağı ve orta parmağı açık düz, öbür parmaklar kapalıdır; avuç içi kendinize bakacak biçimde açık parmaklar çenenin sağ kenarından kaldırılarak sağ yanağa konur. Üçüncü işarette ise sağ elin işaret parmağı ve orta parmağı açık düz, öbür parmaklar kapalıdır; avuç içi kendinize bakacak biçimde açık parmaklar çeneye değdirilir ve çekilir.
Soru 20
Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?Seçenekler
A
Balıkesir
B
Nevşehir
C
Konya
D
Adana
E
İzmir
Açıklama:
TİD’de bu işaret Balıkesir’i ifade eder.
Soru 21
Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?Seçenekler
A
İspanya
B
İtalya
C
Amerika
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
TİD’de bu işaret Amerika'yı ifade eder.
Soru 22
Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?Seçenekler
A
Ağrı
B
Konya
C
Samsun
D
Manisa
E
Çanakkale
Açıklama:
TİD’de bu işaret Çanakkale'yi ifade eder.
Soru 23
Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?Seçenekler
A
Antalya
B
Sivas
C
Edirne
D
Erzincan
E
Erzurum
Açıklama:
TİD’de bu işaret Sivas'ı ifade eder.
Soru 24
Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?Seçenekler
A
Hakim
B
Öğretmen
C
Polis
D
doktor
E
Avukat
Açıklama:
TİD’de bu işaret Hakim sözcüğünü ifade eder.
Soru 25
Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?Seçenekler
A
Mardin
B
Gaziantep
C
Kilis
D
Diyarbakır
E
Adıyaman
Açıklama:
TİD’de bu işaret Diyarbakır ilini ifade eder.
Soru 26
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Kilis
B
Mardin
C
Urfa
D
Hatay
E
Adıyaman
Açıklama:
TİD’de bu işaret Kilis ilini ifade eder.
Soru 27
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Hollanda
B
Avusturya
C
Macaristan
D
Bulgaristan
E
Romanya
Açıklama:
TİD’de bu işaret Romanya'yı ifade eder.
Soru 28
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Mimar
B
Sekreter
C
Müdür
D
Avukat
E
Asker
Açıklama:
TİD’de bu işaret asker sözcüğünü ifade eder.
Soru 29
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sayıyı ifade etmektedir?


Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
TİD’de bu işaret 6 sayısını ifade eder.
Soru 30
Sözlü dillerde anlam ayırıcı en küçük ses küçük ses birimine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Morfoloji
B
Fonem
C
Prozodi
D
Semantik
E
Fonoloji
Açıklama:
Sözlü dillerde fonemler anlam ayırıcı en küçük ses birimleridir. Doğru cevap B’dir.
Soru 31
“Benim adım Ali. 1969 doğumluyum. Antalya’da doğdum. Bursa’da yaşıyorum, evliyim.” cümlesi TİD’in söz dizimine göre aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
“BENİM ADIM AL+İ. 1969’DA ANTALYA’DA DOĞMAK. BEN EMEKLİYİM VE BURSA’DA YAŞA+MAK, EVLİYİM.”
B
“ADIM ALİ. 1969, ANTALYA DOĞMAK. BEN EMEKLİYİM. BURSA’DA YAŞAMAK, EVLİ.”
C
“BEN ADIM A+Lİ BEN 19+69, ANTALYA’DA DOĞMAK. BEN EMEKLİ OLMAK. BURSA YAŞAMAK, BEN EVLİ.”
D
“BEN AD A+L+İ BEN 1+9+6+9, ANTALYA DOĞMAK. BEN EMEKLİ, BURSA YAŞAMAK, BEN EVLİ.”
E
“BENİM ADIM A+L+İ. BEN 1969’DA ANTALYA’DA DOĞMAK. BEN EMEKLİ BURSA YAŞAMAK. EVLİYİM.”
Açıklama:
“Benim adım Ayşe. 1952 doğumluyum, Balıkesir’de doğdum. Emekliyim, Ankara’da yaşıyorum, evliyim”. Bu metin TİD’in söz dizimine göre şu şekildedir: “BEN AD A+Y+Ş+E BEN 1+9+5+2, BALIKESİR DOĞMAK. BEN EMEKLİ, ANKARA YAŞAMAK, BEN EVLİ.” Cümlelerden de anlaşıldığı gibi Türkçede kullanılan “+Da” kalma ya da bulunma ad durum eki TİD’de kullanılmamakta “BEN BALIKESİR DOĞMAK”, “ANKARA YAŞAMAK” gibi yalın biçimler kullanılmaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 32
Dilde tek başına anlamı olmayan ancak eklendiği sözcüğe anlam katan en küçük dilsel birime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sesbirim
B
Söz dizimi
C
Biçimbirim
D
Anlam bilgisi
E
Köken bilgisi
Açıklama:
Biçimbirim, dilde tek başına anlamı olmayan ancak eklendiği sözcüğe anlam katan en küçük dilsel birimlerdir. Örneğin; ad çekim ekleri, çokluk ekleri ve eylem çekim ekleri Türkçedeki biçimbirimlerdir. Doğru cevap C’dir.
Soru 33
Konuşma metninde geçen fiillerin zamanları vücudumuzun hangi organı ile verilmektedir?
Seçenekler
A
Gözler
B
Baş
C
Eller
D
Dil
E
Dudaklar
Açıklama:
Konuşma metninde geçen fiillerin zamanları dudak hareketiyle verilmektedir. Doğru cevap E’dir.
Soru 34
Kendini tanıtırken “Benim doğum tarihim 1978.” diyen bir kişinin bu cümlesinin TİD’e göre ifade ediliş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
BEN DOĞMAK TARİH ONDOKUZ, YETMİŞSEKİZ
B
BEN DOĞMAK BİR, DOKSAN YEDİ, SEKİZ
C
BEN DOĞMAK TARİH BİNDOKUZYÜZ, YETMİŞSEKİZ
D
BEN DOĞMAK YÜZDOKSANYEDİ, SEKİZ
E
BEN DOĞMAK TARİH BİR, DOKUZ, YEDİ, SEKİZ
Açıklama:
Türkçede “Benim doğum tarihim 1952.” ifadesi TİD’de “Ben doğmak tarih 1+9+5+2” şeklinde ifade edilir. Bu cümlede tarih sözcüğünün işareti kullanılır. Doğru cevap E’dir.
Soru 35
Yazı sistemi kullanılarak harflerin veya sayı sistemi kullanılarak sayıların el ve parmaklarla temsil edilmesine ne ad verilmektedir
Seçenekler
A
Latin alfabesi
B
Parmak alfabesi
C
Parmak sanatı
D
Türk İşaret Dili
E
Braille alfabesi
Açıklama:
Parmak abecesi veya parmak alfabesi (fingerspelling veya dactylology), yazı sistemi kullanılarak harflerin veya sayı sistemi kullanılarak sayıların el ve parmaklarla temsilî şekilde kullanılmasıdır. Bu alfabe işitme engellilerin eğitimi ve iletişimi amacıyla tüm dünyada yaygın
bir biçimde kullanılmaktadır. Dünya üzerinde kullanılan parmak abecelerinde zamanla ülkelere göre değişiklikler oluşmuştur. Doğru cevap B’dir.
bir biçimde kullanılmaktadır. Dünya üzerinde kullanılan parmak abecelerinde zamanla ülkelere göre değişiklikler oluşmuştur. Doğru cevap B’dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi isim cümlesidir?
Seçenekler
A
Ava giden avlanır.
B
Kışın odun yakarlar.
C
Her işin başı sağlıktır.
D
Ekmeği bıçak keser.
E
Kamyonlar köprüden geçer.
Açıklama:
Yüklemi, ek fiil (imek) almış isim türünden bir sözcük olan cümleye isim cümlesi denir. Ek fiil, isimleri yüklem yapmada kullanılır. Doğumluyum, emekliyim ve evliyim” cümleleri, isim cümleleridir. Doğru cevap C’dir.
Soru 37
Yüklemi ek fiil almış isim türünden bir sözcük olan cümleye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fiil cümlesi
B
Devrik cümle
C
Basit cümle
D
İsim cümlesi
E
Sıralı cümle
Açıklama:
Yüklemi, ek fiil (imek) almış isim türünden bir sözcük olan cümleye isim cümlesi denir. Doğru cevap D’dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi bir varlığı ya da unsuru anlam bakımından ilişkili başka bir varlık ya da unsur aracılığıyla anlatma biçimidir?
Seçenekler
A
Toponimi
B
Realizm
C
Metonimi
D
Biyoşimi
E
İkonizm
Açıklama:
Metonimi (mecaz-ı mürsel) bir varlığı ya da unsuru anlam ba- kımından ilişkili başka bir varlık ya da unsur aracılığıyla anlatma biçimidir. Bu, diğerine göre kavrama imkânı veren sistematik bir düşünme biçimidir. Benzetme/istiare olarak da bilinen metaforlar bir varlığı daha etkili anlatmak ya da soyut bir varlığı, somut bir varlığa göre anlatarak daha kavranır hâle getirmek üzere kullanılmaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 39
İnsanın kökenini, evrimini, biyolojik özelliklerini, toplumsal ve kültürel yönlerini inceleyen bilim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etnoloji
B
Antropoloji
C
Fenoloji
D
Topoloji
E
Patoloji
Açıklama:
Etnoloji, İnsanın kökenini, evrimini, biyolojik özelliklerini, toplumsal ve kültürel yönlerini inceleyen bilim, insan bilimi. Doğru cevap A’dır.
Soru 40
Türk İşaret Dilinde sözcük işaretlerinin tanımlanmasında kullanılan “başat el” ifadesi ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
En az kullanılan el
B
Zor kullanılan el
C
Sağ el
D
En çok kullanılan el
E
Sol el
Açıklama:
Sözcüklerin işaretlerinin tanımlanma- sında “en çok ve rahat kullanılan el” anlamındaki “başat el”, sözcüğü kullanılmaktadır. Doğru seçenek D’dir.
Soru 41
Türk İşaret Dilinde fiillerin zamanları ne şekilde verilmektedir?
Seçenekler
A
El hareketiyle
B
Göz ifadesiyle
C
Dudak hareketiyle
D
Parmak hareketiyle
E
Baş hareketiyle
Açıklama:
Konuşma metninde geçen fiillerin zamanları dudak hareketiyle verilmektedir. Doğru seçenek C’dir.
Soru 42
“Emekliyim” sözcüğü Türk İşaret Dilinin söz dizimine göre nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Emekli olmak
B
Emekli benim
C
Emekli
D
Ben emekli
E
Emekli ben
Açıklama:
“Emekliyim” sözcüğü Türk İşaret Dilinin söz dizimine göre “Ben emekli” olarak söylenmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 43
Türk İşaret dilinde yıl ifadeleri ne şekilde gösterilmektedir?
Seçenekler
A
Ardışık olarak parmaklarla
B
İkişerli olarak el hareketiyle
C
Tek tek dudak hareketiyle
D
Sırasıyla baş hareketiyle
E
Baştan sona doğru kol hareketiyle
Açıklama:
TİD’de ise yıl ifadeleri ardışık olarak parmaklarla gösterimiyle ifade edilir. Doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 44
Türk İşaret Dilinin söz diziminde “İzmir” sözcüğü nasıl ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
İ
B
İ + Z
C
İ + Z + M
D
İ + Z + M + İ
E
İ + Z + M + İ + R
Açıklama:
Şehir adları bazen sadece baş har eri kullanılarak ifade edilmekte bazen de parmak abecesiyle yazılmaktadır. Doğru seçenek A’dır.
Soru 45
Türk İşaret Dilinde “var” sözcüğü ne şekilde gösterilmektedir?
Seçenekler
A
Başat elin bütün parmakları kapalı omuza değdirilir
B
Başat elin baş ve işaret parmağı havaya kaldırılır
C
Başat elin parmakları yumruk haline getirilir
D
Başat elin tüm parmakları açık göğüse değdirilir
E
Başat elin parmakları kapalı olarak baş hizasında tutulur
Açıklama:
“Var” sözcüğünün işaretini yaparken başat elin bütün parmakları açık göğüs ortasına değdirilir. Doğru seçenek D’dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Türk İşaret Dilinde soru sorarken yüz ifadesinde dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Başın biraz öne çıkması
B
Gözlerin genişlemesi
C
Kaşların kalkması
D
Dudakların yarı açık bir şekilde tutulması
E
Başın aynı zamanda saga sola sallanması
Açıklama:
Yüz ifadesinde dikkat edilmesi gereken dört temel nokta vardır: 1. Başın biraz öne çıkması
2. Gözlerin genişlemesi
3. Kaşların kalkması
4. Başın aynı zamanda sağa sola sallanması. Doğru cevap D’dir.
2. Gözlerin genişlemesi
3. Kaşların kalkması
4. Başın aynı zamanda sağa sola sallanması. Doğru cevap D’dir.
Soru 47
Türk İşaret Dilinde aşağıdaki şehir isimlerinden hangisinin özelliklerine yapılan gönderme yanlıştır?
Seçenekler
A
Antalya - Portakal
B
Adana - Pamuk
C
Bursa - Havlu
D
Ordu - Fındık
E
Kayseri - Pastırma
Açıklama:
“Ordu”nun işaretinde sağ el sol göğüs hizasında, yumruk yapılır, başparmak açık, el soldan sağa geçirilir. Bu işaret askerin tüfeğini bir omuzdan diğerine geçirmesini simgelediğini düşündürebilir. Nitekim askerî bir terim olan “ordu” sözcüğü de aynı işaretle gösterilmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 48
Türk İşaret Dilinde “Doktor”, “hasta” ve “hastane” sözcüklerinin işareti eş anlamlı olduğundan bu sözcükler birbirlerinden ne şekilde ayırt edilmektedir?
Seçenekler
A
Göz ve kaş ifadesiyle
B
El yönelimiyle
C
El ve kol hareketiyle
D
Baş hareketiyle
E
Dudak hareketiyle ve bağlam
Açıklama:
“Doktor”, “hasta” ve “hastane” sözcüklerinin işareti eş işaretlidir, yani aynıdır. Dudağın hareketi ve bağlam, bu üç farklı sözcüğün ayırt edilmesini sağlar. Doğru seçenek E’dir.
Soru 49
Türk İşaret Dilinde “dünür” sözcüğü hangi yöntemle açıklanarak anlatılmaktadır?
Seçenekler
A
Sesbilimsel yöntemle
B
Kültürel yöntemle
C
Açımlama yöntemiyle
D
Bilişsel yöntemle
E
Sözcükbilimsel yöntemle
Açıklama:
Türkçede aile bireyi ve akrabalar için kullanılan sözcük sayısı kadar TİD’de de bu sözcüklerin karşılığı olan işaretler vardır. Yalnız “dünür” sözcüğü açımlama (paraphrase) yöntemiyle açıklanarak anlatılır. Doğru seçenek C’dir.
Soru 50
Kendine özgü dil bilgisi, ses bilgisi ve söz dizimi olan TİD in açılımı nedir?
Seçenekler
A
Türk İşaret Dili
B
Türkçe Dil Bilgisi
C
Türk İşaret Dilinde Bireysel Bilgi Verme
D
Sözcüklerin İşaret Dili
E
Türkçenin Söz Dizimi
Açıklama:
Kendine özgü dil bilgisi, ses bilgisi ve söz dizimi olan TİD’de “kaç”, “ne”, “hangi” vb. soru belirteçleri içeren soru cümleleri ve de soru işaretleyicisi içeren “evet/hayır” soruları Türkçenin söz dizimi ve dil bilgisine göre farklılıklar göstermektedir.
Soru 51
“Lise” sözcüğünün işareti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağ el karın hizasında, işaret ve başparmak açık, öbür parmaklar kapalıdır Avuç içi dışarıya bakacak şekilde sağ el göğsün önünde daire çizer.
B
Dudaklar, “doğdum” fiilinin geçmiş zamanda kullanıldığını belirtmek için üst ve alt dudak kapanarak vurgu yapılır. Fiilin işareti yapılırken iki el açık, düz, karın hizasından dik bir biçimde aşağı doğru hareket ettirilir.
C
İki el göğüs hizasında, sol el düz ve avuç içi sağa bakacak, şekilde, sağ elin başparmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ elin açık parmağı, sol avuç içinden aşağı doğru hareket ettirilir.
D
Sağ el açık, düz, kıvrık; sol el açık, düzdür. Sağ el kademeli olarak (sol ele dokunup kalkarak) yukarıya çıkar. Sol el sabittir.
E
Sağ el işaret ve orta parmak açık ileriyi gösterir biçimde, öbür parmaklar kapalıdır. Sol el işaret ve orta parmağı sağ el bileğine değdirilir. Sağ el sağa sola hareket ettirilerek ileri götürülür.
Açıklama:
“Lise” sözcüğünün işaretinde ise sağ el karın hizasında, işaret ve başparmak açık, öbür parmaklar kapalıdır (L el). Avuç içi dışarıya bakacak şekilde sağ el göğsün önünde daire çizer.
Soru 52
Dilde tek başına anlamı olmayan ancak eklendiği sözcüğe anlam katan en küçük dilsel birimine ne denir?
Seçenekler
A
Biçimbirim
B
TİD
C
Dil Bilgisi
D
İşaret Dili
E
Ses Bilgisi
Açıklama:
Biçimbirim, dilde tek başına anlamı olmayan ancak eklendiği sözcüğe anlam katan en küçük dilsel birimlerdir.
Soru 53
"fiilinin geçmiş zamanda kullanıldığını belirtmek için üst ve alt dudak kapanarak vurgu yapılır. Fiilin işareti yapılırken iki el açık, düz, karın hizasından dik bir biçimde aşağı doğru hareket ettirilir" bu işaretler bütünü aşağıdaki hangi kelimeyi anlatıyor?
Seçenekler
A
Doğmak
B
İçinde
C
Etkinlik
D
Doğum
E
Tarih
Açıklama:
fiilinin geçmiş zamanda kullanıldığını belirtmek için üst ve alt dudak kapanarak vurgu yapılır. Fiilin işareti yapılırken iki el açık, düz, karın hizasından dik bir biçimde aşağı doğru hareket ettirilir.
Soru 54
Yazı sistemi kullanılarak harflerin veya sayı sistemi kullanılarak sayıların el ve parmaklarla temsilî şekilde kullanılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Parmak abecesi
B
İşaret Dili
C
Dil bilgisi
D
Ses bilgisi
E
Söz dizimi
Açıklama:
Parmak abecesi veya parmak alfabesi (fingerspelling veya dactylology), yazı sistemi kullanılarak harflerin veya sayı sistemi kullanılarak sayıların el ve parmaklarla temsilî şekilde kullanılmasıdır. Bu alfabe işitme engellilerin eğitimi ve iletişimi amacıyla tüm dünyada yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Dünya üzerinde kullanılan parmak abecelerinde zamanla ülkelere göre değişiklikler oluşmuştur. http://tr.wikipedia.org/wiki/ Parmak_alfabesi
Soru 55
"iki el göğüs hizasında, sol el düz ve avuç içi sağa bakacak, şekilde, sağ elin baş- parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ elin açık parmağı, sol avuç içinden aşağı doğru hareket ettirilir" işaret dili aşağıdaki hangi kelimeyi vurgular?
Seçenekler
A
Tarih
B
Doğmak
C
Yaşamak
D
Konya
E
Anadolu
Açıklama:
“Tarih” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, sol el düz ve avuç içi sağa bakacak, şekilde, sağ elin baş- parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ elin açık parmağı, sol avuç içinden aşağı doğru hareket ettirilir.
Soru 56
"sağ el göğüs hizasında, elin parmakları açık, kıvrık el avuç içi kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur" işaret dili aşağıdaki hangi kelimeyi vurgular?
Seçenekler
A
Konya
B
Doğmak
C
Yaşamak
D
Anadolu
E
Üniversite
Açıklama:
Konya’nın işaretinde sağ el göğüs hizasında, elin parmakları açık, kıvrık el avuç içi kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur.
Soru 57
”iki el sağ göğüs hizasında, yumruk yapılır, yumruklar ters yönde aşağıya yukarıya hareket eder" işaret dili aşağıdaki hangi kelimeyi vurgular?
Seçenekler
A
Üniversite
B
Anadolu
C
Doğmak
D
Yaşamak
E
Konya
Açıklama:
Üniversite” sözcüğünde iki el sağ göğüs hizasında, yumruk yapılır, yumruklar ters yönde aşağıya yukarıya hareket eder.
Soru 58
"işarette sağ elin işaret ve başparmağı açık, uçları yukarıya bakacak şekilde, öbür parmaklar kapalı (C el), el göğsün ortasına konur" işaret dili aşağıdaki hangi kelimeyi vurgular?
Seçenekler
A
Öğrenci
B
Üniversite
C
Anadolu
D
Eskişehir
E
Yaşamak
Açıklama:
Öğrenci” sözcüğünün iki işareti vardır. Birinci işarette sağ elin işaret ve başparmağı açık, uçları yukarıya bakacak şekilde, öbür parmaklar kapalı (C el), el göğsün ortasına konur.
Soru 59
” sağ elin başparmağı açık, öbürleri kapalı, işaret parmağı alnın ortasına dokunduktan sonra midenin üzerine dokunur" işaret dili aşağıdaki hangi kelimeyi vurgular?
Seçenekler
A
Bekâr
B
Öğrenci
C
Üniversite
D
Anadolu
E
Eskişehir
Açıklama:
“Bekâr” sözcüğünün işaretinde sağ elin başparmağı açık, öbürleri kapalı, işaret parmağı alnın ortasına dokunduktan sonra midenin üzerine dokunur.
Ünite 5
Soru 1
"İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir. “
Yukarıda açıklanan hareketler Türk İşaret Dili'nde hangi kelimeyi ifade etmektedir?
Yukarıda açıklanan hareketler Türk İşaret Dili'nde hangi kelimeyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Tamam
B
Yarın
C
Beraber
D
Gitmek
E
Gün
Açıklama:
“Tamam, olur.” cümlesindeki “tamam” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir. “
Soru 2
"Sağ elin parmakları açık, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir." Yukarıda açıklanan hareketler Türk İşaret Dili'nde hangi kelimeyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Gün
B
Hediye
C
Mum
D
Üflemek
E
Doğum
Açıklama:
“Hediye almak istiyorum.” cümlesindeki “hediye” sözcüğünün işaretinde sağ elin parmakları açık, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir.
Soru 3
"Başat elin parmakları açık dikey pozisyonda göğüs hizasında el hafifçe çevrilir; dudak, başın ve gözlerin hareketiyle desteklenir." Yukarıda açıklanan hareketler Türk İşaret Dili'nde hangi bağlacı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İle
B
-De
C
Ve
D
Veya
E
-Ki
Açıklama:
“ya da” ve ”veya” bağlaçlarının TİD’de gösterimi şöyledir: Başat elin parmakları açık dikey pozisyonda göğüs hizasında el hafifçe çevrilir; dudak, başın ve gözlerin hareketiyle desteklenir.
Soru 4
"Başat elin işaret ve orta parmağı açık diğerleri kapalı sol elin üzerinden serçe parmaktan başparmağa doğru hareket ettirilir ve geriye doğru yöneltilir"
Türk İşaret Dili'nde yukarıda yer alan hareket ile aşağıdakilerden hangisi ifade edilir?
Türk İşaret Dili'nde yukarıda yer alan hareket ile aşağıdakilerden hangisi ifade edilir?
Seçenekler
A
Bir ay önce
B
Bir ay sonra
C
İki hafta önce
D
İki hafta sonra
E
Dört gün sonra
Açıklama:
Sayı ve zaman belirteçlerinin aynı işarette birleşimi geçmiş zamanın ifadesinde de söz konusudur. Geçmiş zaman için de “önce” zaman belirteci kullanarak bu ifade verilebilmektedir. “İki hafta önce” ifadesinde gelecek zaman için belirtilen hareketin tam tersi yapılmaktadır. Başat elin işaret ve orta parmağı açık diğerleri kapalı (2 sayısı) sol elin üzerinden serçe parmaktan başparmağa doğru hareket ettirilir ve geriye doğru yöneltilir ve iki hafta önce ifadesi verilmiş olur.
Soru 5
"Sağ el açık ve avuç içi kendinize bakacak şekilde, el yüzün önünden hareket ettirilir."
Türk İşaret Dili'nde yukarıda açıklanan hareket hangi rengi ifade eder?
Türk İşaret Dili'nde yukarıda açıklanan hareket hangi rengi ifade eder?
Seçenekler
A
Sarı
B
Mavi
C
Kırmız
D
Beyaz
E
Siyah
Açıklama:
“siyah” rengin işaretinde sağ el açık ve avuç içi kendinize bakacak şekilde, el yüzün önünden hareket ettirilir
Soru 6
"Her iki el göğüs hizasında açık ve düzdür. Başat el, diğer el üzerine yatay olarak konur ve altta kalan parmaklar üzerinden ileriye doğru iki üç kez süpürme hareketi yapılır."
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde aşağıdaki kelimelerin hangisini ifade etmektedir?
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde aşağıdaki kelimelerin hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Alışveriş
B
Taksit
C
Pahalı
D
Kredi kartı
E
Beden
Açıklama:
“Tamam bu iyi ama biraz pahalı. Taksit yapıyor musunuz?” cümlesindeki “pahalı” sıfatının işaretinde başat el yumruk biçiminde ve parmaklar öne doğru aynı anda açılarak savrulur Aynı cümledeki “taksit” sözcüğünün işaretinde her iki el göğüs hizasında açık ve düzdür. Başat el, diğer el üzerine yatay olarak konur ve altta kalan parmaklar üzerinden ileriye doğru iki üç kez süpürme hareketi yapılır. Bu hareket, bir şeyin kısımlara ya da parçalara ayırma eylemini düşündürebilir.
Soru 7
"Başat el yumruk biçiminde, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır, sağ el yukarıdan aşağıya doğru tek bir hareketle indirilir."
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Hayır
B
Galiba
C
Önemli
D
Yasak
E
Mecbur
Açıklama:
“Mecbur” sözcüğünün işaretinde, başat el yumruk biçiminde, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır, sağ el yukarıdan aşağıya doğru tek bir hareketle indirilir.
Soru 8
"Başat elin işaret ve orta parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır (V el). İşaret parmağı, ağız üzerine değdirilir."
Yukarıda belirtilen açıklama Türk İşaret Dili'nde hangi zaman dilimini ifade etmektedir?
Yukarıda belirtilen açıklama Türk İşaret Dili'nde hangi zaman dilimini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Dün
B
Sabah
C
Öğle
D
Akşam
E
Yarın
Açıklama:
“öğle” sözcüğünün işaretinde başat elin işaret ve orta parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır (V el). İşaret parmağı, ağız üzerine değdirilir. Parmakların bu konumu öğlen saat 12.00 akrep ve yelkovanın üst üste gelişini düşündürebilir.
Soru 9
"Başat el yumruk yapılır, kol bilekten bükülerek dikey pozisyonda tutulurken diğer elin parmakları düz ve bitişik diğer kolun üzerinden bilekten dirseğe doğru hareket eder."
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde hangi kelimeyi ifade etmektedir?
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde hangi kelimeyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yasak
B
Dur
C
Ceza
D
Suç
E
Kural
Açıklama:
“Öğleden sonra bir elmaya da armut yiyebilirsiniz ama üzüm yasak.” cümlesinde geçen “yasak” sözcüğünün işaretinde başat el yumruk yapılır, kol bilekten bükülerek dikey pozisyonda tutulurken diğer elin parmakları düz ve bitişik diğer kolun üzerinden bilekten dirseğe doğru hareket eder.
Soru 10
İşitme engellilerden edinilen bilgilere ve gözlemlere dayanarak TİD’de renklerin bazı tonlamaların olmadığı ancak ........... yoluyla rengin tonunun anlatılabildiği söylenebilir.
Yukarıdaki ifade boş bırakılan kısım aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?
Yukarıdaki ifade boş bırakılan kısım aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?
Seçenekler
A
Göstergesellik
B
İncorporation
C
Görüntüsellik
D
Açımlama
E
Betimleme
Açıklama:
Türkçenin söz varlığında bulunan temel renkler TİD’in söz varlığında da yer almaktadır. Türkçede renklerin tonlarına göre bazı adlandırmalar yapılmaktadır. Örneğin “çivit mavisi”, “somon”, “yağ yeşili”, turkuaz mavisi” vb. İşitme engellilerden edinilen bilgilere ve gözlemlere dayanarak TİD’de bu tip tonlamaların olmadığı ancak açımlama yoluyla rengin tonunun anlatılabildiği söylenebilir.
Soru 11
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinin Türk Dili işaretinde başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır?
Seçenekler
A
Yarın
B
Sabah
C
Dün
D
Bugün
E
Öğle
Açıklama:
Kitaba göre, “Bugün” sözcüğünün işaretinde başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır. Bu nedenle doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 12
Aşağıda verilen sözcükler-Türk Dili işareti eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sabah-İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
B
Dün- Sağ el, sağ omuz hizasında başparmak açık öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak omuz hizasından öne doğru getirilir.
C
Doğum- Sağ elin parmakları açık, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir.
D
İnmek- Sağ el düz, avuç içi aşağıya bakacak şekilde aşağı doğru kesik kesik hareket ettirilir.
E
Bluz- Eller açık göğüsten bele kadar iki el vücuda değdirilerek indirilir.
Açıklama:
Kitaba göre, ''Tamam'' sözcüğünde iki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir. ''Yarın” sözcüğünün işaretinde sağ el, sağ omuz hizasında başparmak açık öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak omuz hizasından öne doğru getirilir. ''Hediye'' sözcüğünde sağ elin parmakları açık, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir.“İstemek” fiilinin işaretinde sağ el düz, avuç içi aşağıya bakacak şekilde aşağı doğru kesik kesik hareket ettirilir. “Bluz” sözcüğünün işaretinde eller açık göğüsten bele kadar iki el vücuda değdirilerek indirilir. Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 13
Aşağıdaki hangi rengin işaretinde sağ el açık ve avuç içi kendinize bakacak şekilde, el yüzün önünden hareket ettirilir?
Seçenekler
A
Sarı
B
Kırmızı
C
Siyah
D
Yeşil
E
Beyaz
Açıklama:
Kitaba göre, ''Siyah'' rengin işaretinde sağ el açık ve avuç içi kendinize bakacak şekilde, el yüzün önünden hareket ettirilir. Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 14
Aşağıda ''değil'' sözünün Türk İşaret Dili'nde kullanımıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Cümlenin başında kullanılır.
B
Sadece fiillere olumsuzluk anlamı katmak için kullanılır.
C
Hareketinde başat elin başparmağı açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak ağızdan öne doğru hareket ettirilir.
D
“Yok” sözcüğünün ve “istememek” fiilinin işaretinde “değil” işareti kullanılmaz.
E
Sadece zamirlerden sonra kullanılır.
Açıklama:
Kitaba göre, ''Değil” sözünün cümle sonunda kullanılması: TİD’de temel olumsuzluk türü olan “Değil”, TİD’de isim, zamir, sıfat ve fiillerden sonra olumsuzluk ifadesi için kullanılmaktadır. “Değil” olumsuzluk türünün işaretinde başat elin parmakları açık, düz, avuç içleri aşağıya bakacak şekilde eller yukarıya kaldırılarak avuç içi karşıya bakacak şekle getirilir. Ancak “yok” sözcüğünün ve “istememek” fiilinin işaretinde “değil” işareti kullanılmaz. Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 15
Türk İşaret Dili'nde ''eski'' sıfatının hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sol elin işaret parmağı kıvrık, diğer parmakları kapalıdır ve parmak, ağzın bitim noktasından geriye doğru hareket eder.
B
Sağ elin parmaklarının uçları birbirine değecek şekilde parmak uçları sağ omuza dokunur.
C
Sağ ve sol elin bütün parmakları eklem yerinden hafif bükük, yatay pozisyonda, iki elin parmak uçları birbirine bakacak şekilde yakından yanlara doğru çekilir.
D
Başat elin parmakları yanakta dairesel hareket eder.
E
Başat elin baş, işaret ve orta parmağı eklem yerlerinden bükük, diğer parmaklar kapalıdır. El göz hizasından sağdan sola bilekten sağa sola hafif dönerek hareket eder.
Açıklama:
Kitaba göre, “Eski” sözcüğünün işaretinde sol elin işaret parmağı kıvrık, diğer parmakları kapalıdır ve parmak, ağzın bitim noktasından geriye doğru hareket eder. Doğru cevap ''A'' seçeneğidir.
Soru 16
''Çok şanslısınız'' ifadesinin Türk İşaret Dili'ndeki hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
SEN OLMAK ÇOK ŞANSLI
B
SEN ÇOK ŞANSLI OLMAK
C
OLMAK SEN ÇOK ŞANS
D
ÇOK ŞANS VAR SENDE
E
SEN ÇOK ŞANS VAR
Açıklama:
Kitaba göre, “Çok şanslısınız” ifadesi TİD’de “SEN ÇOK ŞANS VAR” şeklinde ifade edilir. Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 17
Aşağıdaki hareketlerden hangisi Türk İşaret Dili'nde ''kilo'' sözcüğünü ifade etmek için kullanılır?
Seçenekler
A
İki el göğüs hizasında, başat elin başparmağı, işaret ve orta parmağı açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır.
B
İki elin parmakları açık ve düz, birbirine bitişik avuç içleri birbirine bakacak şekilde birbirlerine yaklaştırılır.
C
Başat elin baş ve serçe parmağı açık, diğer parmaklar kapalıdır, el bilekten sağa sola çevrilir.
D
İki el karın hizasında, düz ve parmaklar birbirine bitişiktir. Başat el sol elin üzerine yatay bir şekil- de konur ve öne doğru kesme hareketi yapar.
E
İki el göğüs hizasındadır. Başat elin bütün parmakları açık, havada küçük bir daire çizerek kapatılır.
Açıklama:
Kitaba göre, “kilo” sözcüğünün işaretinde başat elin baş ve serçe parmağı açık, diğer parmaklar kapalıdır, el bilekten sağa sola çevrilir. Doğru cevap ''C'' seçeneğidir.
Soru 18
Türk İşaret Dili'de zorunluluk ifadesiyle ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
“L” harfinin parmak abecesinde kullanılmasıyla gösterilir.
B
“Önemli” işaretiyle yapılmaktadır.
C
İşaretinde, başat el yumruk biçiminde, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır, sağ el yukarıdan aşağıya doğru tek bir hareketle indirilir.
D
İşaretinde başat elin ve sol elin işaret parmakları açık, öbür parmakları kapalıdır. Başat elin işaret parmağı, sol elin işaret parmağının üst kısmında daire çizer şekilde hareket eder.
E
İşaretinde başat el yumruk, başparmak açık, el sağa sola hareket ettirilerek geriye doğru çekilir.
Açıklama:
Kitaba göre, TİD’de zorunluluk “mecbur” işaretiyle yapılmaktadır. “Mecbur” sözcüğünün işaretinde, başat el yumruk biçiminde, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır, sağ el yukarıdan aşağıya doğru tek bir hareketle indirilir. Doğru cevap, ''C'' şıkkıdır.
Soru 19
''Başat el açık, düz, parmaklar birbirine bitişik, avuç içi arkaya bakacak şekilde, el arkaya doğru hareket ettirilir.'' şeklinde anlatılan hareket TİD'de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sonra
B
Öğleden sonra
C
Öğle
D
Önce
E
Bir süre sonra
Açıklama:
Kitaba göre, “önce” zaman belirtecinin işaretinde başat el açık, düz, parmaklar birbirine bitişik, avuç içi arkaya bakacak şekilde, el arkaya doğru hareket ettirilir. Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 20
''Başat el ağız hizasında, başparmak açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak ağza götürülür ama parmak hareket etmez.'' şeklinde TİD'deki ifadesinin hareketi anlatılan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Su
B
İçmek
C
Kahve
D
Yiyecek
E
Çay
Açıklama:
Kitaba göre, “su” sözcüğünün işaretinde ise başat el ağız hizasında, başparmak açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak ağza götürülür ama parmak hareket etmez. Doğru cevap ''A'' seçeneğidir.
Soru 21
“Başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır.”
Yukarıda aşağıdaki sözcüklerden hangisinin işaret dilindeki karşılığı tanımlanmıştır?
Yukarıda aşağıdaki sözcüklerden hangisinin işaret dilindeki karşılığı tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Yarın
B
Bugün
C
Dün
D
Sabah
E
Akşam
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret dilinde Alışverişte Kullanılan Söz Varlığı ve Cümle Yapıları"
Yukarıdaki diyalogda geçen “Bugün alışveriş yapmak istiyorum.” cümlesindeki “bugün” sözcüğünün işaretinde başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır (Bkz. Diyalog 5.1, Sayfa 105). Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Yukarıdaki diyalogda geçen “Bugün alışveriş yapmak istiyorum.” cümlesindeki “bugün” sözcüğünün işaretinde başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır (Bkz. Diyalog 5.1, Sayfa 105). Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 22
- Farklı dünya görüşlerini yansıtması
- Farklı jestleri içermesi
- Farklı kültürleri yansıtması
- Farklı mimiklerin kullanılması
- Farklı bağlamları yansıtması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve V
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret dilinde Alışverişte Kullanılan Söz Varlığı ve Cümle Yapıları"
İşaret dilleri de konuşma dilleri gibi farklı dünya görüşlerini ve kültürlerini yansıttığı için işaretlerde tıpkı sözcükler gibi farklılıkların olması işaret dillerinin “dil” olma özelliğinin bir göstergesidir. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
İşaret dilleri de konuşma dilleri gibi farklı dünya görüşlerini ve kültürlerini yansıttığı için işaretlerde tıpkı sözcükler gibi farklılıkların olması işaret dillerinin “dil” olma özelliğinin bir göstergesidir. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Türk İşaret Dili’nde (TİD) zaman ifadelerinin kullanımı ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Zaman anlamı katan son ek kullanılmaz
B
Zaman anlamı parmak alfabesiyle ifade edilir
C
Zaman anlamı cümleye eklenemez
D
Zaman anlamı katan son ek kullanılır
E
Zaman anlamı mimiklerle aktarılır
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret dilinde Alışverişte Kullanılan Söz Varlığı ve Cümle Yapıları"
TİD’de zaman, cümlenin başına getirilen zaman zarflarıyla ifade edilir ve zaman anlamı katan son ek kullanılmaz. Bu açıklamadan görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
TİD’de zaman, cümlenin başına getirilen zaman zarflarıyla ifade edilir ve zaman anlamı katan son ek kullanılmaz. Bu açıklamadan görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 24
İşaret dilinde zamanın anlatımında bazı durumlarda sayı ve zaman birlikte aynı işarette birleşebilmesini ifade eden kavram aşağıdaki maddelerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Birleşik ifade
B
Türeme
C
Eş anlam
D
Zıt anlam
E
Sayısal birleşim
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret dilinde Alışverişte Kullanılan Söz Varlığı ve Cümle Yapıları"
Zamanın anlatımında bazı durumlarda sayı ve zaman birlikte aynı işarette birleşebilmektedir. Bu özelliğe “sayısal birleşim” adı verilmektedir. Yalnız bu durum 1’den 5’e kadar olan sayılar için geçerlidir. “İki hafta sonra” ifadesinde “iki”, “hafta” ve “sonra” zaman ve sayı belirteçlerinin işaretleri bir işarette birleşmektedir. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere doğru yanıt E seçeneğidir.
Zamanın anlatımında bazı durumlarda sayı ve zaman birlikte aynı işarette birleşebilmektedir. Bu özelliğe “sayısal birleşim” adı verilmektedir. Yalnız bu durum 1’den 5’e kadar olan sayılar için geçerlidir. “İki hafta sonra” ifadesinde “iki”, “hafta” ve “sonra” zaman ve sayı belirteçlerinin işaretleri bir işarette birleşmektedir. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 25
İşaret dillerinde anlamın sözcük sözcük aktarılması için bir işaretle birden fazla bilgi aktarılabilmesine karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Explanation
B
Description
C
Definition
D
İncorparation
E
Examination
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret dilinde Alışverişte Kullanılan Söz Varlığı ve Cümle Yapıları"
Türkçenin söz dizimi gereği sözcükler art arda sıralanır. İşaret dilleri için “incorparation” bir işaretle birden fazla bilginin aktarılması olarak tanımlanmaktadır. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Türkçenin söz dizimi gereği sözcükler art arda sıralanır. İşaret dilleri için “incorparation” bir işaretle birden fazla bilginin aktarılması olarak tanımlanmaktadır. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 26
Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmaklar kapalı; sol el yumruk ve dirsekten kıvrılmıştır. İşaret parmağı, sol kolun üstünde aşağıya yukarıya hareket ettirilir.
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki hangi sözcük ile ilgilidir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki hangi sözcük ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Pantolon
B
Alış veriş
C
Kravat
D
Kemer
E
Akşam
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret dilinde Alışverişte Kullanılan Söz Varlığı ve Cümle Yapıları"
Diyalogda geçen “Bir kot pantolon almak istiyorum.” cümlesindeki “pantolon” sözcüğünün iki işareti vardır. Birinci işarette sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmaklar kapalı; sol el yumruk ve dirsekten kıvrılmıştır. İşaret parmağı, sol kolun üstünde aşağıya yukarıya hareket ettirilir (Bkz. Diyalog 5.3, Sayfa 109. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Diyalogda geçen “Bir kot pantolon almak istiyorum.” cümlesindeki “pantolon” sözcüğünün iki işareti vardır. Birinci işarette sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmaklar kapalı; sol el yumruk ve dirsekten kıvrılmıştır. İşaret parmağı, sol kolun üstünde aşağıya yukarıya hareket ettirilir (Bkz. Diyalog 5.3, Sayfa 109. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 27
- Gösterge özelliği
- Göstergenin nedensizliği
- Görsel yansıma
- Uzlaşımsallık
- Görüntüsel göstergesellik
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I, III ve V
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Renkler ve Temel Sıfatların Anlatımı"
TİD’de renklerin adlandırılmasıyla ilgili Arslan, Danacı ve Arslan (2007) tarafından yapılan bir araştırma sonucu, renklerin işaretlerinin belirlenmesinde göstergenin nedensizliği, uzlaşımsallık ve de görüntüsel göstergesellik özellikleri saptanmıştır. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
TİD’de renklerin adlandırılmasıyla ilgili Arslan, Danacı ve Arslan (2007) tarafından yapılan bir araştırma sonucu, renklerin işaretlerinin belirlenmesinde göstergenin nedensizliği, uzlaşımsallık ve de görüntüsel göstergesellik özellikleri saptanmıştır. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 28
Türk İşaret Dili’nde (TİD) isim, zamir, sıfat ve fiillerden sonra olumsuzluk ifadesi için kullanılan işaretlerden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olmaz
B
Değil
C
Yapmaz
D
İstemem
E
Alma
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Renkler ve Temel Sıfatların Anlatımı"
TİD’de temel olumsuzluk türü olan “Değil”, TİD’de isim, zamir, sıfat ve fiillerden sonra olumsuzluk ifadesi için kullanılmaktadır. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
TİD’de temel olumsuzluk türü olan “Değil”, TİD’de isim, zamir, sıfat ve fiillerden sonra olumsuzluk ifadesi için kullanılmaktadır. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 29
Türk İşaret Dili’nde (TİD);“tatil” sözcüğünün işareti ile karışabilecek benzerlikte olan ancak el hareketleriyle gösterimde farklılaşan sözcükler aşağıdaki maddelerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
“dinlenmek” - “rahat”
B
“alış veriş” - “para”
C
“yatak” - “koltuk”
D
“elbise” - “mayo”
E
“deniz” - “kumsal”
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Renkler ve Temel Sıfatların Anlatımı"
Yukarıdaki diyalogda geçen bazı sözcüklerin TİD’de gösterilişine bakalım: “Tatil için alışveriş yapmam lazım.” cümlesindeki “tatil” sözcüğünün işareti “rahat” sıfatının ve “dinlenmek” fiilinin işaretine benzemekle birlikte ellerin hareketiyle iki sözcüğün gösteriminden ayrılır. İki elin baş ve serçe parmakları açık, öbür parmakları kapalıdır. Başparmaklar göğüs hizasından öne doğru bilekten hareket ettirilir (Bkz. Diyalog 5.5, sayfa 113). Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Yukarıdaki diyalogda geçen bazı sözcüklerin TİD’de gösterilişine bakalım: “Tatil için alışveriş yapmam lazım.” cümlesindeki “tatil” sözcüğünün işareti “rahat” sıfatının ve “dinlenmek” fiilinin işaretine benzemekle birlikte ellerin hareketiyle iki sözcüğün gösteriminden ayrılır. İki elin baş ve serçe parmakları açık, öbür parmakları kapalıdır. Başparmaklar göğüs hizasından öne doğru bilekten hareket ettirilir (Bkz. Diyalog 5.5, sayfa 113). Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 30
Başat el düz, göğüs kafesinden hareketle avuç içi aşağıya bakacak şekilde aşağı doğru kesik kesik hareket ettirilir.
Yukarıda işareti açıklanan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda işareti açıklanan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almak
B
Atmak
C
İnmek
D
Düşürmek
E
İstemek
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Yiyecekler ve İçeceklerin Anlatımı"
“İstemek” fiilinin işareti; başat el düz, göğüs kafesinden hareketle avuç içi aşağıya bakacak şekilde aşağı doğru kesik kesik hareket ettirilir. Bu açıklamaya göre sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
“İstemek” fiilinin işareti; başat el düz, göğüs kafesinden hareketle avuç içi aşağıya bakacak şekilde aşağı doğru kesik kesik hareket ettirilir. Bu açıklamaya göre sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 31
Türk İşaret Dilinde etkili bir iletişim olabilmesi için sadece işaretleri biliyor olmak, dil bilgisini öğrenmek ve doğru kullanmak yeterli midir?
Seçenekler
A
Hayır yeterli değildir, hedef kültürün kullanım özelliklerini ve yapısını da bilmek gereklidir.
B
Evet bu özellikler tamamen yeterlidir.
C
İşaretleri iyi biliyor olmak yeterlidir
D
Dil bilgisini iyi öğrenmek ve kullanmak yeterlidir.
E
işaretleri çok doğru kullanmak yeterlidir.
Açıklama:
Dünyadaki diğer işaret dillerinde olduğu gibi Türk İşaret Dilinde de kaynak ve hedef kişi ya da topluluk arasında etkili bir iletişim olabilmesi için sadece işaretleri biliyor olmak, dil bilgisini öğrenmek ve doğru kullanmak tek başına yeterli olmamaktadır. Nitekim yabancı bir dil gibi kabul edildiğinde işaret dilini öğrenmek işaret ve dil bilgisinin yanında o kültürün kullanım özelliklerini ve yapısını öğrenmeyi de gerektirmektedir.
Hayır yeterli değildir, hedef kültürün kullanım özelliklerini ve yapısını da bilmek gereklidir.
Hayır yeterli değildir, hedef kültürün kullanım özelliklerini ve yapısını da bilmek gereklidir.
Soru 32
“Bugün alışveriş yapmak istiyorum.” cümlesindeki “bugün” sözcüğünün işareti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır.
B
Başat elin işaret parmağı kapalı, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır.
C
Başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu yukarıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır.
D
başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde yukarıya hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır.
E
başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar açıktır.
Açıklama:
“Bugün alışveriş yapmak istiyorum.” cümlesindeki “bugün” sözcüğünün işaretinde başat elin işaret parmağı açık, parmak ucu aşağıya bakacak şekilde aşağı hareket ettirilir, diğer parmaklar kapalıdır.
Soru 33
“Bugün alışveriş yapmak istiyorum.” cümlesindeki ”alışveriş" sözcüğünün işareti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
“alışveriş” sözcüğü almak ve vermek fiillerinin işaretlerinin art arda kullanılmasıyla oluşturulmaktadır.
B
“alışveriş” sözcüğü almak ve vermek fiillerinin işaretlerinin ikişer kez art arda kullanılmasıyla oluşturulmaktadır.
C
“alışveriş” sözcüğü almak fiillinin işaretinin art arda kullanılmasıyla oluşturulmaktadır.
D
“alışveriş” sözcüğü vermek fiillinin işaretinin art arda kullanılmasıyla oluşturulmaktadır.
E
“alışveriş” sözcüğü almak veya vermek fiillerinden birinin işaretlerinin kullanılmasıyla oluşturulmaktadır.
Açıklama:
“alışveriş” sözcüğü almak ve vermek fiillerinin işaretlerinin art arda kullanılmasıyla oluşturulmaktadır.
Soru 34
“Tamam, olur.” cümlesindeki “tamam” sözcüğünün işareti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
B
İki el baş hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
C
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri yüzümüze bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
D
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sol el üstte, sağ el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
E
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller arkaya götürülerek bitirilir.
Açıklama:
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi işaret dilinde "yaş günü" sözcüğünün işaretlendirilmesinde kullanılmaz?
Seçenekler
A
pasta
B
yaş
C
gün
D
üflemek
E
mum
Açıklama:
Türkçede “yaş günü” sözcüğünün eş anlamlısı “doğum günüdür.” TİD’de ise “yaş günü”
için tek işaret bulunmaktadır. İşaret dilini yeni öğrenmekte olanlara sözcüğün işaretini
tahmin etmeleri istendiğinde “yaş günü” sözcüğünün işaretini “yaş” ve “gün” sözcüklerinin
ya da “doğum” ve “gün” sözcüklerinin işaretini yaparak göstermektedirler. Millî Eğitim
Bakanlığının hazırladığı işaret dili sözlüğünde bu sözcüğün işareti de “yaş” ve “gün”
sözcüğünün birlikte kullanılmasıyla gösterilmektedir. Sağ elin işaret parmağı açık öbür
parmaklar kapalı, açık parmak öne doğru kıvrılır ve ucu dişlere değdirilir(diş işareti). Ardından
iki el, göğüs hizasında işaret parmağının ve orta parmağın uçları birbirine değecek
ve öbür parmaklar açık biçimde el öne doğru iki kez hareket ettirilir(gün işareti). Ancak
işitme engelliler kendi aralarında bu sözcüğü “mum”, “üflemek” ve “gün” sözcüklerinin
işaretlerini yaparak ifade etmektedirler.
İşaret dilinde "yaş günü" sözcüğünün işaretlendirilmesinde pasta kullanılmaz.
için tek işaret bulunmaktadır. İşaret dilini yeni öğrenmekte olanlara sözcüğün işaretini
tahmin etmeleri istendiğinde “yaş günü” sözcüğünün işaretini “yaş” ve “gün” sözcüklerinin
ya da “doğum” ve “gün” sözcüklerinin işaretini yaparak göstermektedirler. Millî Eğitim
Bakanlığının hazırladığı işaret dili sözlüğünde bu sözcüğün işareti de “yaş” ve “gün”
sözcüğünün birlikte kullanılmasıyla gösterilmektedir. Sağ elin işaret parmağı açık öbür
parmaklar kapalı, açık parmak öne doğru kıvrılır ve ucu dişlere değdirilir(diş işareti). Ardından
iki el, göğüs hizasında işaret parmağının ve orta parmağın uçları birbirine değecek
ve öbür parmaklar açık biçimde el öne doğru iki kez hareket ettirilir(gün işareti). Ancak
işitme engelliler kendi aralarında bu sözcüğü “mum”, “üflemek” ve “gün” sözcüklerinin
işaretlerini yaparak ifade etmektedirler.
İşaret dilinde "yaş günü" sözcüğünün işaretlendirilmesinde pasta kullanılmaz.
Soru 36
“Hediye almak istiyorum.” cümlesindeki “hediye” sözcüğünün işaretinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sağ elin parmakları açık, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir.
B
Sol elin parmakları açık, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir.
C
Sağ elin parmakları kapalı, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir.
D
Sağ elin parmakları açık, düz, yanak üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir.
E
Sağ elin parmakları açık, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el arkaya doğru indirilir.
Açıklama:
“Hediye almak istiyorum.” cümlesindeki “hediye” sözcüğünün işaretinde sağ elin parmakları açık, düz, burnun üzerine konur, ardından parmak uçları birleştirilerek el öne doğru indirilir.
Soru 37
İşaret dilinde “ya da” ve ”veya” bağlaçlarının gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Başat elin parmakları açık dikey pozisyonda göğüs hizasında el hafifçe çevrilir; dudak, başın ve gözlerin hareketiyle desteklenir.
B
Başat elin parmakları kapalı dikey pozisyonda göğüs hizasında el hafifçe çevrilir; dudak, başın ve gözlerin hareketiyle desteklenir.
C
Başat elin parmakları açık birbirine paralel pozisyonda göğüs hizasında el hafifçe çevrilir; dudak, başın ve gözlerin hareketiyle desteklenir.
D
Başat elin parmakları açık dikey pozisyonda göz hizasında el hafifçe çevrilir; dudak, başın ve gözlerin hareketiyle desteklenir.
E
Başat elin parmakları açık dikey pozisyonda göğüs hizasında el hiç hareket ettirilmeden dudak, başın ve gözlerin hareketiyle desteklenir.
Açıklama:
İşaret dilinde “ya da” ve ”veya” bağlaçlarının gösteriminde başat elin parmakları açık dikey pozisyonda göğüs hizasında el hafifçe çevrilir; dudak, başın ve gözlerin hareketiyle desteklenir.
Soru 38
İşaret dilinde zaman gösterimi için aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İşaret dilinde zaman, cümlenin başına getirilen zaman zarflarıyla gösterilir ve zaman anlamı katan son ek kullanılmaz.
B
İşaret dilinde zaman, cümlenin başına getirilen öneklerin işareti ile gösterilir.
C
İşaret dilinde zaman, cümlenin başına getirilen soneklerin işareti ile gösterilir.
D
İşaret dilinde zaman, cümlenin sonuna getirilen soneklerin işareti ile gösterilir.
E
İşaret dilinde zaman, cümlenin sonuna getirilen zaman zarflarıyla gösterilir.
Açıklama:
İşaret dilinde zaman, cümlenin başına getirilen zaman zarflarıyla ifade edilir ve zaman anlamı
katan son ek kullanılmaz.
İşaret dilinde zaman, cümlenin başına getirilen zaman zarflarıyla gösterilir ve zaman anlamı katan son ek kullanılmaz.
katan son ek kullanılmaz.
İşaret dilinde zaman, cümlenin başına getirilen zaman zarflarıyla gösterilir ve zaman anlamı katan son ek kullanılmaz.
Soru 39
İşaret dilinde kaç temel zaman vardır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
1
E
2
Açıklama:
İşaret dilinde 3 temel zaman vardır.
Soru 40
“Ben yarın alışverişe gideceğim” cümlesinin işaret dilindeki gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ben yarın alışverişe gitmek
B
Ben yarın alışverişe gider
C
Ben yarın alışverişe gitmek isterim.
D
Ben alışverişe gitmek
E
Ben yarın alışverişe gitmek düşünüyor.
Açıklama:
“Ben yarın alışverişe gideceğim” cümlesinin işaret dilindeki gösterimi "Ben yarın alışverişe gitmek" şeklindedir.
Soru 41
Her iki el göğüs hizasında, sol el kapalı sağ el açıktır. Ellerin biri öne, diğeri arkaya eller yer değiştirerek hareket ettirilir. Bir el “almak” fiilinin işaretini yaparken diğeri “vermek” fiilinin işaretini yapar.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ödemek
B
Alışveriş
C
Fatura
D
İşlem
E
Cömertlik
Açıklama:
Soruda verilen işaretle TİD'de "alışveriş" kelimesini ifade eder.
Soru 42
Her iki el göğüs hizasında, parmaklar açık düzdür. Sağ el, sol avuç içinde öne doğru itilir.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ayakkabı
B
Terlik
C
Eldiven
D
Cüzdan
E
Bilezik
Açıklama:
“Ayakkabı” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, parmaklar açık düzdür. Sağ el, sol avuç içinde öne doğru çıkarılır. Burada bir ayağın ayakkabının içine girmesi işaret edilmektedir.
Soru 43
TİD'de "gelecek zaman" nasıl ifade edilir?
Seçenekler
A
İleriyi göstererek
B
Eller öne doğru aşılarak
C
İşaret parmağını yukarı kaldırarak
D
Zaman zarflarıyla
E
Zaman anlamı veren son eklerle
Açıklama:
TİD’de zaman, cümlenin başına getirilen zaman zarflarıyla ifade edilir ve zaman anlamı katan son ek kullanılmaz.
Soru 44
TİD’de “RENK” işareti ardından başat elin baş ve işaret parmaklarının uçları birbirine değerek yuvarlak şekilde kapatılıp, ağız hizasından soldan sağa hareket ettirilerek oluşan yeni kelime hangisidir?
Seçenekler
A
Rengarenk
B
Alaca
C
Renksiz
D
Mat renkli
E
Parlak renkli
Açıklama:
“Renksiz” sözcüğünün ifadesinde renk işareti yapılır ve ardından başat elin baş ve işaret parmaklarının uçları birbirine değerek yuvarlak şekilde kapanır ve ağız hizasından soldan sağa hareket eder.
Soru 45
“Gidelim” gibi Türkçede istek kipiyle kullanılan bir cümle, TİD’de nasıl ifade edilir?
Seçenekler
A
Beraber gidelim
B
Biz beraber gitmek
C
Gitmek biz
D
Ben gitmek sen
E
Gitmek beraber biz
Açıklama:
“Gidelim” gibi Türkçede istek kipiyle kullanılan bir cümle, TİD’de “BİZ BERABER GİTMEK” şeklinde ifade edilir. Karşısındakine “beraber” ve “gitmek” fiilinin işareti yapılırken gözler genişler, kaşlar kalkar, baş ve vücudun üst bölümü öne doğru eğilir ve dudakla gidelim fiili telaffuz edilir.
Soru 46
TİD’de sağ elin işaret ve orta parmağı “V” şeklinde açık, diğer parmaklar kapalı, göğsün önünde sola sağa doğru hareket ettirilerek gösterilen sözcük hangisidir?
Seçenekler
A
Çarşı
B
Pazar
C
Moda
D
Manken
E
Giysi
Açıklama:
TİD'de "moda" sözcüğü sağ elin işaret ve orta parmağı açık (V el),öbürleri kapalı, göğsün önünde, sola sağa doğru hareket ettirilerek gösterilir.
Soru 47
Başat elin işaret parmağı göze değdirilir, diğer parmaklar kapalıdır, eller açılarak karşı tarafa göğüs hizasından yöneltilir.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de ne anlama gelir?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Çok yakışmış
B
Afiyet olsun
C
Hoşça kal
D
Hayırlı olsun
E
İyi yolculuklar
Açıklama:
“Güle güle kullanın” kalıp sözü işitme engelliler arasında “hayırlı olsun” kalıp sözüyle ifade edilmektedir. Bu sözcüğün işaretinde, başat elin işaret parmağı göze değdirilir, diğer parmaklar kapalıdır, eller açılarak karşı tarafa göğüs hizasından yöneltilir.
Soru 48
Başat elin parmaklarının yanakta dairesel hareket ettirilmesiyle TİD’de hangi rengi ifade ederiz?
Seçenekler
A
Bej
B
Pembe
C
Kırmızı
D
Yeşil
E
Gri
Açıklama:
TİD'de “pembe” rengin işaretinde başat elin parmakları yanakta dairesel hareket eder. Bu işaretin ten rengine gönderme yaptığı düşünülebilir.
Soru 49
Başat elin işaret parmağı dişe değdirilir, sonra parmaklar açık, düz, kıvrık, elin dış kısmı yanağın alt kısmından yukarı doğru sürülür.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Açık
B
Koyu
C
Beyaz
D
Siyah
E
Canlı
Açıklama:
TİD'de “beyaz” rengin işaretinde önce başat elin işaret parmağı dişe değdirilir, sonra parmaklar açık, düz, kıvrık, elin dış kısmı yanağın alt kısmından yukarı doğru sürülür. Bu işaret parmak dişe değdirilmeden sadece başat elin parmakları açık, düz, kıvrık, elin dış kısmı yanağın alt kısmından yukarı doğru sürülmesiyle de gösterilir. Bu işaretin dişin rengine gönderme yaptığı düşünülebilir.
Soru 50
Başat el yumruk biçiminde, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır, el yukarıdan aşağıya doğru tek bir hareketle aşağıya indirilir.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Serbest
B
Yasak
C
Rahat
D
Gevşek
E
Mecbur
Açıklama:
TİD'de “mecbur” sözcüğünün işaretinde, başat el yumruk biçiminde, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır, sağ el yukarıdan aşağıya doğru tek bir hareketle indirilir.
Soru 51
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Kolye
B
Saat
C
Bileklik
D
Yüzük
E
Bilezik
Açıklama:
Tid'de bu işaret Saat demektir.
Soru 52
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Yüzük
B
Toka
C
Küpe
D
Altın
E
Gümüş
Açıklama:
Bu işaret Tid'de yüzük demektir.
Soru 53
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Çanta
B
Cüzdan
C
Mont
D
Kazak
E
Gömlek
Açıklama:
Tid'de bu işaret çanta demektir.
Soru 54
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Saat
B
Nabız
C
Bilezik
D
Saat
E
Bant
Açıklama:
Bu işaret Tid'de bilezik demektir.
Soru 55
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
büyük
B
küçük
C
az
D
çok
E
dar
Açıklama:
Bu işaret TİD'de çok demektir.
Soru 56
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
az
B
büyük
C
dar
D
bol
E
küçük
Açıklama:
Dar demektir.
Soru 57
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Uzun
B
Dar
C
Büyük
D
Askı
E
Dar
Açıklama:
Uzun demektir.
Soru 58
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Yaşlı
B
genç
C
az
D
çok
E
büyük
Açıklama:
yaşlı demek.
Soru 59
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
yaşlı
B
genç
C
kısa
D
kalın
E
dar
Açıklama:
Kalın demektir.
Soru 60
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
çalışkan
B
Tembel
C
Yaramaz
D
Zayıf
E
Şişman
Açıklama:
Tembel demektir.
Ünite 6
Soru 1

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Bakmak
B
Anlamak
C
Öğrenmek
D
İzlemek
E
Düşünmek
Açıklama:
TİD'de bu işaret izlemek'tir.
Soru 2

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Tiyatro
B
Sergi
C
Voleybol
D
Konser
E
Sinema
Açıklama:
Doğru cevap "Voleybol" seçeneğidir.
Soru 3

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Konser
B
Tatil
C
Rehber
D
Eğlence
E
Otel
Açıklama:
Doğru seçenek A seçeneğindeki Konser/Müzik sözcüğüdür.
Soru 4



Yukarıdaki işaretler TİD'de hangi cümleyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sağlığına dikkat et.
B
Beni hiç düşünme.
C
Kendine iyi bak.
D
Seni çok seviyorum.
E
İyi yolculuklar dilerim.
Açıklama:
"Kendine iyi bak" cümlesi doğrudur.
Soru 5


Yukarıdaki işaretler TİD’de hangi ili ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Mersin
B
Adana
C
Sivas
D
Niğde
E
Ordu
Açıklama:
A seçeneğindeki Mersin ilini ifade etmektedir.
Soru 6

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi ülkeyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Belçika
C
Almanya
D
İngiltere
E
Amerika
Açıklama:
Bu işaret TİD'de İngiltere sözcüğünü ifade etmektedir.
Soru 7

Yukarıdaki işaret TİD'de hangi hava durumunu ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Rüzgarlı
B
Yağmurlu
C
Soğuk
D
Karlı
E
Güneşli
Açıklama:
Bu işaretler TİD'de "yağmur ya da yağmurlu " sözcüğünü işaret etmektedir.
Soru 8

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi ili ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Tekirdağ
B
Sinop
C
Antalya
D
Ankara
E
Hatay
Açıklama:
Tekirdağ ilini işaret etmektedir.
Soru 9

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi duygu fiilini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sevmek
B
Kızmak
C
Bıkmak
D
Almak
E
Atmak
Açıklama:
Bıkmak fiili doğru cevaptır.
Soru 10

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi ülkeyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İspanya
D
Bulgaristan
E
Yunanistan
Açıklama:
Bu işaret TİD'de İspanya sözcüğünü işaret eder.
Soru 11
''Hava serin olabilir.'' cümlesinin Türk İşaret Dili'nde ifade edilirken aşağıda verilen hareketlerden hangisini görebiliriz?
Seçenekler
A
İki elin parmakları açık, omza doğru önden arkaya hareket eder.
B
Eller göğsün yukarısından avuç içleri kendinize doğru, yukarı hareket eder ve bu hareket tekrarlanır.
C
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık, düz ve avuç içleri kendinize bakacak şekildedir. Sol el parmak uçları sağa; sağ el parmak uçları aşağıya bakacak şekildedir. Sağ el bilekten sola doğru hareket ettirilir.
D
İki elin baş ve işaret parmakları açık diğer parmaklar kapalıdır. Baş ve işaret parmakları göğüs hizasının altında parmak uçları aşağıya gelecek şekildedir.
E
İki elin parmakları, parmak uçları birbirine değecek şekilde kapalı, ağız hizasından öne arkaya zıt yönlerde hareket eder.
Açıklama:
Kitaba göre, Türk İşaret Dili'nde “serin” sözcüğünün işaretinde iki elin parmakları açık, omza doğru önden arkaya hareket eder. Bu hareket konuşma dilinde kullanılan “serinleme” hareketini andırır. Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 12
Türk İşaret Dili ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
''Maç'' sözcüğünün işaretinde iki el karın hizasındadır. Sol elin parmakları açık, düz, avuç içi kendinize bakacak şekilde sağ elin parmak uçları hizasından aşağı doğru çekilir.
B
''Bilet'' sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında yumruk yapılır, başparmaklar açık, kapalı parmaklar birbirine değdirilir.
C
''Müzik'' sözcüğünün üç farklı işareti vardır.
D
''Bahçe'' sözcüğünün işaretinde iki elin işaret parmakları düz, diğer parmaklar kapalı, düz parmaklar yukarı aşağı hareket eder.
E
“İnternet” sözcüğünün işaretinde, iki elin bütün parmaklarının uçları birbirine birleşmiş şekilde sağ el buruna götürülürken sol elin kapalı parmakları açılır.
Açıklama:
Kitaba göre, Türk İşaret Dili'nde “maç” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında yumruk yapılır, başparmaklar açık, kapalı parmaklar birbirine değdirilir. “bilet” sözcüğünün işaretinde ise iki el karın hizasındadır. Sol elin parmakları açık, düz, avuç içi kendinize bakacak şekilde sağ elin parmak uçları hizasından aşağı doğru çekilir. Bu sözcüğün işaretinde görsel olarak koçandan bilet koparma hareketine işaret edilmektedir. ''müzik” sözcüğünün TİD’de üç işareti vardır. Birinci işarette sağ el yumruk yapılarak ağzın önüne götürülür. Ağız önünde sağa sola hareket ettirilir. Bu hareket mikrofonu çağrıştırmaktadır. İkinci işarette “konser” sözcüğünün işaretinde kullanılan mikrofon işareti yapılır. Üçüncü işarette iki elin işaret parmakları düz, diğer parmaklar kapalıdır. Eller göğüs hizasından yanlara doğru açılır, işaret parmakları yanlarda sağa sola hareket eder. Bu işaretin orkestra şeflerinin kullandığı batona gönderme yaptığı düşünülebilir. ''İnternet'' sözcüğün işaretinde iki elin işaret parmakları düz, diğer parmaklar kapalı, düz parmaklar yukarı aşağı hareket eder. Bu işaret modemlerdeki sinyal gücüne gönderme yapmaktadır. “bahçe” sözcüğünün işaretinde, iki elin bütün parmaklarının uçları birbirine birleşmiş şekilde sağ el buruna götürülürken sol elin kapalı parmakları açılır. Bu işarette çiçeğin buruna götürülerek koklanması ve çiçeğin açılması hayal edilebilir. Doğru cevap, ''C'' şıkkıdır.
Soru 13
I- Korku ifadesinde sağ el, sol göğüs üzerine yumruk biçiminde konur. Başparmak vücuda değecek şekilde kalbin üzerine iki kez vurulur.
II- “Heyecanlanmak” fiilinin işaretinde iki elin parmakları kapalı, avuç içleri aşağıya dönük ve hareketlidir.
III- “Aşk” sözcüğünün işaretinde sağ elin başparmağı, işaret parmağı ve orta parmağı açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Açık parmaklarla kalbin üzerine dokunulur.
IV- ''Hoşlanmak'' fiilini ifade ederken sağ elin serçe ve yüzük parmakları açık ve eğik, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar burnun altından yukarıya çıkarılır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II- “Heyecanlanmak” fiilinin işaretinde iki elin parmakları kapalı, avuç içleri aşağıya dönük ve hareketlidir.
III- “Aşk” sözcüğünün işaretinde sağ elin başparmağı, işaret parmağı ve orta parmağı açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Açık parmaklarla kalbin üzerine dokunulur.
IV- ''Hoşlanmak'' fiilini ifade ederken sağ elin serçe ve yüzük parmakları açık ve eğik, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar burnun altından yukarıya çıkarılır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I,II,III
C
II,IV
D
III,IV
E
I,III
Açıklama:
Kitaba göre, “korku” sözcüğünün TİD’deki işareti için sağ el, sol göğüs üzerine yumruk biçiminde konur. Başparmak vücuda değecek şekilde kalbin üzerine iki kez vurulur. Burada kalbin korkuyla atmasına gönderme yapılmaktadır. ''heyecanlanmak” fiilinin işaretinde iki elin parmakları açık, avuç içleri yukarıya dönük ve hareketlidir. “aşk” sözcüğünün işaretinde sağ elin başparmağı, işaret parmağı ve orta parmağı açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Açık parmaklarla kalbin üzerine dokunulur. Bu işaret aşkı göstermektedir. “hoşlanmak” fiilinin işareti bazen “beğenmek” fiilinin bazen de “sevmek” fiilinin işareti gibi yapılmaktadır. “Beğenmek” fiilinin işaretinde sağ elin baş, işaret ve orta parmakları açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar burnun üzerinden aşağıya indirilir. Doğru cevap ''E'' seçeneğidir.
Soru 14
I. Uyanmak
II. Temizlemek
III. Pişirmek
IV. Yıkamak
Aşağıdaki şıklarda bazı sözcüklerin Türk İşaret Dili'ndeki gösterimi verilmiştir. Şıklardan hangisi yukarıda verilen fiillerden birini ifade etmemektedir?
II. Temizlemek
III. Pişirmek
IV. Yıkamak
Aşağıdaki şıklarda bazı sözcüklerin Türk İşaret Dili'ndeki gösterimi verilmiştir. Şıklardan hangisi yukarıda verilen fiillerden birini ifade etmemektedir?
Seçenekler
A
İki el göğüs hizasında, yumruk avuç içleri birbirine bakacak şekilde eller birbirine aşağıya yukarıya sürtülür.
B
Sağ elin parmakları açık, soldan sağa daire şeklinde hareket eder.
C
İki elin ilk üç parmakları sola doğru göğsün yukarısında düz ve parmak uçları birbirine değecek şekilde kapalıdır. Ardından bu parmaklar dikey pozisyonda açılır.
D
Sol el karın hizasında, sağ el omuz hizasında, her iki elin bütün parmakları açık, kıvrık ve avuç içleri yukarıya bakacak şekilde eller yer değiştirir ve hareket tekrarlanır.
E
Sağ el sağ göğüs hizasında, sol el sol omuz hizasındadır. Her iki elin işaret ve orta parmakları havada ve uçları yukarıya bakacak şekildedir. Eller bilekten ters yönlerde sağa sola sallanır.
Açıklama:
''Sağ el sağ göğüs hizasında, sol el sol omuz hizasındadır. Her iki elin işaret ve orta parmakları havada ve uçları yukarıya bakacak şekildedir. Eller bilekten ters yönlerde sağa sola sallanır.'' şeklinde tarif edilen hareket ''elektrik'' sözcüğünün işaretidir. Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıda Türk İşaret Dili ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
''Şey'' sözcüğünün işaretinde sağ elin ve sol elin yüzük parmakları açık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ elin yüzük parmağı, sol elin yüzük parmağının üst kısmında daire çizer gibi hareket eder.
B
''sıcak” sözcüğünün işaretinde, sol el baş parmağı açık, düz, öbür parmaklar kapalı, alnın sol tarafından sağ tarafına doğru çekilir.
C
“Yağış” sözcüğünün işaretinde sağ el açık avuç yukarı doğru, sol elin avuç içleri aşağıya bakacak şekilde parmaklar kıvrık eller aşağı doğru kesik kesik sağ elin içine doğru indirilir.
D
“araba” sözcüğünün işaretinde eller sanki hayali fren ile gaz kullanıyormuş gibi hareket ettirilir.
E
“ehliyet” sözcüğünün işaretinde, sağ ve sol el göğüs hizasında, eller yumruk biçiminde yarım daire şeklinde hareket ettirilir. Ardında iki el açık, düz, sol el sağ elin avuç içinin ortasına konur.
Açıklama:
Kitaba göre, “ehliyet” sözcüğünün işaretinde, sağ ve sol el göğüs hizasında, eller yumruk biçiminde yarım daire şeklinde hareket ettirilir. Bu işarette direksiyonun çevrildiği hayal edilebilir. Ardında iki el açık, düz, sol el sağ elin avuç içinin ortasına konur. Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türk İşaret Dili'nde ''kusura bakma'' ifadesini yaparken ''bakmak'' fiilinin işareti kullanılır.
B
Türk İşaret Dili'nde ''belediye otobüsü'' ifadesi ''otobüs'' sözcüğünün işareti kullanılmadan yapılır.
C
İlçe olan ''Çeşme'', Türk İşaret Dili'nde musluk açma hareketiyle ifade edilir.
D
Türk İşaret dilinde, ''Tramvaya binmek'' ifadesindeki ''binmek'' fiilinin işareti ''at binmek'' ifadesinde de aynıdır.
E
Türk İşaret Dili'nde ''çünkü'' sözcüğü ''bu yüzden'' sözcüğünün hareketiyle ifade edilemez.
Açıklama:
Kitaba göre, “Kusura bakma” kalıp ifadesi tek işaretle gösterilmektedir. Sağ elin ilk üç parmağı açık, diğer parmaklar kapalı gösterilmektedir. Üç parmak burun ucuna parmak uçları aşağıya bakacak şekilde aşağıya konur ve yukarı doğru burun ucundan fazla uzaklaştırmadan hareket ederek “-ma” olumsuzluk ekinin ifadesi verilir. “Bakmak” fiilinin işareti kullanılmaz. “Belediye otobüsü” sözcüğünün işareti “belediye” ve “otobüs” sözcüklerinin işaretlerinin art arda kullanılmasıyla gösterilmektedir. “çünkü” sözcüğünü işitme engelli arkadaşımız aynı anlama gelen “bu yüzden” ifadesiyle göstermektedir. “(...) tramvaya biniyorum.” cümlesindeki “binmek” fiilinin işaretinde sağ el, işaret ve orta parmağı açık kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Sağ el parmakları sol el işaret parmağın üstüne konur. “At binmek” ifadesinde de bu işaret yapılır. İzmir’in bir ilçesi olan “Çeşme” sözcüğünün işaretinde sağ ve sol elin parmakları açık ve birleşik, göğüs altından yanlardan aşağı doğru hareket ettirilir. Doğru cevap ''D'' seçeneğidir.
Soru 17
I- “toplu taşıma araçları” ifadesini tam olarak karşılayan bir işaret yoktur.
II- ''hızlı tren'' ifadesinin işaretiyle ''tren'' işaretinin bir alakası yoktur.
III- “Otobüs” sözcüğünün işaretinde sağ ve sol ellerin avuç içleri birbirine bakacak şekilde yuvarlanır, omuzdan ileri doğru itilir
IV- “otogar” sözcüğünün işaretinde “otobüs” sözcüğünün işaretinin ardından “gidip gelme” işareti yapılır.
Türk İşaret Dili'nde seyahat ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II- ''hızlı tren'' ifadesinin işaretiyle ''tren'' işaretinin bir alakası yoktur.
III- “Otobüs” sözcüğünün işaretinde sağ ve sol ellerin avuç içleri birbirine bakacak şekilde yuvarlanır, omuzdan ileri doğru itilir
IV- “otogar” sözcüğünün işaretinde “otobüs” sözcüğünün işaretinin ardından “gidip gelme” işareti yapılır.
Türk İşaret Dili'nde seyahat ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,IV
B
I,II,III
C
I,III,IV
D
I,III
E
II,III,IV
Açıklama:
Kitaba göre, “toplu taşıma araçları” ifadesini tam olarak karşılayan bir işaret yoktur. ''hızlı tren'' ifadesinde “hızlı” sıfatının işaretinde sağ el parmakları şıklatılarak öne doğru hareket ettirilir. Ardından “tren” sözcüğünün işareti yapılır. “Otobüs” sözcüğünün işaretinde sağ ve sol ellerin avuç içleri birbirine bakacak şekilde yuvarlanır, omuzdan ileri doğru itilir. ''otogar” sözcüğünün işaretinde “otobüs” sözcüğünün işaretinin ardından “gidip gelme” işareti yapılır. Doğru cevap ''I,III,IV'' yani ''C'' şıkkıdır.
Soru 18
I- Otel
II-Orman
III- Çadır
IV- Yayla
V- Kira
Yukarıda numaralandırılmış olarak verilen sözcüklerden hangi ikisinin Türk İşaret Dili'ndeki işaretleri aynıdır?
II-Orman
III- Çadır
IV- Yayla
V- Kira
Yukarıda numaralandırılmış olarak verilen sözcüklerden hangi ikisinin Türk İşaret Dili'ndeki işaretleri aynıdır?
Seçenekler
A
I-III
B
II-IV
C
III-V
D
I-V
E
II-III
Açıklama:
Kitaba göre, “otel” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, sol elin işaret ve başparmağı açık, öbür parmaklar kapalıdır. Sağ elin işaret parmağı sol elin açık parmakları üzerinde hareket eder. Bu işaret “kira” sözcüğünün de işaretidir. Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 19
Türk İşaret Dili'ndeki ifadelerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
''Pansiyon'' sözcüğünün işaretinde ''p'' harfinin ardından ''otel'' sözcüğünün işareti yapılır.
B
''Kamp'' sözcüğü ile ''çadır'' sözcüğünün işareti aynıdır.
C
''yurtdışı'' sözcüğünün işareti ''ülke'' sözcüğü ile aynıdır.
D
''Müze'' sözcüğünü ifade ederken ''m'' harfinin ardından ''sergi'' sözcüğünün işareti yapılır.
E
''Saray'' sözcüğünün işareti yapılırken ''kral'' ve ''uyumak'' sözcüklerinin ifadeleri artarda kullanılır.
Açıklama:
Kitaba göre, “pansiyon” sözcüğünün işaretinde “p” harfi ardından “uyumak” fiilinin işareti (bel seviyesinde ve hafif yanda) yapılır. “müze” sözcüğünün üç işareti vardır. Birinci işarette göğüs hizasında parmak abece’siyle “M” harfi yapılır; ardından sağ elin avuç içi ve parmak uçları ön tarafı gösterecek şekilde göğüs hizasında daire çizer. “M” harfinden sonra yapılan işaret sergi sözcüğünün de işaretidir. “saray” sözcüğünün işareti “kral” ve “ev” sözcüklerinin art arda kullanılmasıyla oluşturulmuştur. “yurtdışı” sözcüğü iki işaretle gösterilebilmektedir. Birinci işarette “memleket” sözcüğünün işaretinin ardından “dış” sözcüğünün işareti yapılır. Sol el parmaklar açık ve bitişik “memleket” işaretinin hemen ardından sağdan sola yukarı doğru hareket eder. Diğer işarette sol elin parmakları açık ve bitişik avuç içi aşağıya bakacak şekilde çenenin altına vurulur ve çekilir. “Ülke” sözcüğünün işareti yapılırken sağ elin baş-parmağı açık, düz, diğer parmaklar kapalıdır. Sol elin parmakları düz açıktır, avuç içi aşığa bakacak şekildedir. İşaret parmağı sol elin üstüne birkaç defa farklı yerlere dokundurulur ve çekilir. Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 20
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
''otelde kalmak'' ifadesinde ''kalmak'' işareti “uyumak” filinin işaretiyle gösterilmektedir.
B
''Tatil'' sözcüğünün işaretiyle ''rahat, dinlenmek'' sözcüklerinin işareti birebir aynıdır.
C
''Çadır kurmak'' ifadesinin işaretinde çadır sözcüğünün işaretinden sonra kurmak fiilinin yerine “yapmak” fiilinin işareti yapılır.
D
TİD’de “yaylaya çıkmak” ifadesi yoktur. “Çıkmak” yerine “gitmek” fiilinin işareti yapılır.
E
''Güneşte kalmak'' ifadesinde ''kalmak'' ifadesi kendi işaretiyle gösterilir.
Açıklama:
Kitaba göre, “tatil” sözcüğünün işaretinde iki elin baş ve serçe parmakları açık, öbür parmakları kapalıdır. Başparmaklar göğüs hizasına konur ve serçe parmaklar öne doğru hareket ettirilir. Bu hareket “rahat, dinlenmek, tembel” sözcüklerinin işaretine benzemektedir. Bu sözcüklerin işaretinde iki elin baş ve serçe parmakları açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak uçları göğse dokunarak aşağıya doğru hareket eder ama “tatil” sözcüğünde olduğu gibi öne doğru atılmaz. Doğru cevap ''B'' seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdaki işaretler TİD’de hangi hava durumunu ifade etmektedir?




Seçenekler
A
Güneşli
B
Soğuk
C
Bulutlu
D
Sıcak
E
Rüzgarlı
Açıklama:
TİD’de bu işaretler rüzgarlı hava durumunu ifade eder.
Soru 22
Aşağıdaki işaretler TİD’de hangi fiili ifade etmektedir?




Seçenekler
A
Bakmak
B
Atmak
C
Bırakmak
D
Göndermek
E
Kaçmak
Açıklama:
TİD’de bu işaretler göndermek fiilini ifade eder.
Soru 23
Aşağıdaki işaretler TİD’de hangi fiili ifade etmektedir?




Seçenekler
A
Alkışlamak
B
Bırakmak
C
Atmak
D
Saklamak
E
Engellemek
Açıklama:
TİD’de bu işaretler alkışlamak fiilini ifade eder.
Soru 24
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi fiili ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Şaşırmak
B
Bağırmak
C
Pişman olmak
D
Engellemek
E
Kızmak
Açıklama:
TİD’de bu işaret pişman olmak fiilini ifade eder.
Soru 25
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi fiili ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Kızmak
B
Sıkılmak
C
Utanmak
D
Şaşırmak
E
Ağlamak
Açıklama:
TİD’de bu işaret sıkılmak fiilini ifade eder.
Soru 26
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi fiili ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Üzülmek
B
Sevinmek
C
Mutlu olmak
D
Kızmak
E
Nefret etmek
Açıklama:
TİD’de bu işaret üzülmek fiilini ifade eder.
Soru 27
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi fiili ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Şaşırmak
B
Heyecanlanmak
C
Kıskanmak
D
Kızmak
E
Nefret etmek
Açıklama:
TİD’de bu işaret kıskanmak fiilini ifade eder.
Soru 28
Aşağıdaki işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
otel
B
tatil
C
ırmak
D
göl
E
tur
Açıklama:
TİD’de bu işaretler otel sözcüğünü ifade eder.
Soru 29
Aşağıdaki işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?



Seçenekler
A
Yaz
B
İlkbahar
C
Kış
D
Sonbahar
E
Rüzgar
Açıklama:
TİD’de bu işaretler kış mevsimini ifade eder.
Soru 30
Aşağıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?


Seçenekler
A
Pazartesi
B
Salı
C
Çarşamba
D
Perşembe
E
Cuma
Açıklama:
TİD’de bu işaret çarşamba gününü ifade eder.
Soru 31
İki el göğüs hizasında yumruk yapılır, başparmaklar açık, kapalı parmaklar birbirine değdirilir.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Sinema
B
Tiyatro
C
Dans
D
Maç
E
Alışveriş
Açıklama:
TİD'de “maç” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında yumruk yapılır, başparmaklar açık, kapalı parmaklar birbirine değdirilir.
Soru 32
İki elin bütün parmaklarının uçları birbirine birleşmiş şekilde sağ el buruna götürülürken sol elin kapalı parmakları açılır.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Pazar
B
Bahçe
C
Manav
D
Park
E
Havuz
Açıklama:
TİD'de “bahçe” sözcüğünün işaretinde, iki elin bütün parmaklarının uçları birbirine birleşmiş şekilde sağ el buruna götürülürken sol elin kapalı parmakları açılır. Bu işarette çiçeğin buruna götürülerek koklanması ve çiçeğin açılması hayal edilebilir.
Soru 33
İki elin işaret parmakları düz, diğer parmaklar kapalı, düz parmaklar yukarı aşağı hareket eder.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
İnternet
B
Piyano
C
Müzik
D
Kafe
E
Müze
Açıklama:
TİD'de "internet" sözcüğünün işaretinde iki elin işaret parmakları düz, diğer parmaklar kapalı, düz parmaklar yukarı aşağı hareket eder. Bu işaret modemlerdeki sinyal gücüne gönderme yapmaktadır.
Soru 34
TİD’de iki elin parmakları açık, avuç içleri yukarıya dönük ve hareketli olduğunda hangi duyguyu ifade ederiz?
Seçenekler
A
Korkmak
B
Heyecanlanmak
C
Sevinmek
D
Üzülmek
E
Şaşırmak
Açıklama:
TİD'de “heyecanlanmak” fiilinin işaretinde iki elin parmakları açık, avuç içleri yukarıya dönük ve hareketlidir.
Soru 35
İki el yüz hizasındadır. Ellerin işaret parmakları ve başparmakları yukarıdan ve aşağıdan aynı anda açılır, kapanır.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Fotoğraf
B
Gözlük
C
Cımbız
D
Dürbün
E
Şapka
Açıklama:
TİD'de “fotoğraf ” sözcüğünün işaretinde iki el yüz hizasındadır. Ellerin işaret parmakları ve başparmakları yukarıdan ve aşağıdan aynı anda açılır, kapanır. Burada fotoğraf makinesinin deklanşörüne basıldığı hayal edilebilir.
Soru 36
Sağ elin baş, işaret ve orta parmakları açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar burnun üzerinden aşağıya indirilir.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Nefret etmek
B
Nazlanmak
C
Aşık olmak
D
Kıskanmak
E
Beğenmek
Açıklama:
TİD'de “Beğenmek” fiilinin işaretinde sağ elin baş, işaret ve orta parmakları açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar burnun üzerinden aşağıya indirilir.
Soru 37
İki el göğüs hizasında, avuç içleri birbirine bakacak şekildedir. İşaret parmakları ve orta parmaklar açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Eller aynı yönde, öne arkaya hareket eder.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Otobüs
B
Uçak
C
Gemi
D
Tramvay
E
Bisiklet
Açıklama:
TİD'de “tramvay” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, avuç içleri birbirine bakacak şekildedir. İşaret parmakları ve orta parmaklar açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. El- ler aynı yönde, öne arkaya hareket eder.
Soru 38
Sağ el başın üzerinde sağ taraftadır; parmaklar açık ve eklem yerlerinden kıvrık dairesel hareket eder.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Taksi
B
Ambulans
C
Otobüs
D
Minibüs
E
Polis arabası
Açıklama:
TİD'de “ambulans” sözcüğünün işaretinde sağ el başın üzerinde sağ taraftadır; parmaklar açık ve eklem yerlerinden kıvrık dairesel hareket eder. Bu işaretin ambulansın yanıp sönen ışığına gönderme yaptığı söylenebilir.
Soru 39
Sağ el sağ omzun üzerindedir. Sağ elin başparmağı, işaret parmağı ve orta parmağı açık öbür parmaklar kapalıdır. Sağ el açık parmakları bilekten dışarı doğru döndürülür.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Güneş
B
Ay
C
Yıldız
D
Bulut
E
Kar
Açıklama:
TİD'de “güneş” sözcüğünün işaretinde sağ el sağ omzun üzerindedir. Sağ elin başparmağı, işaret parmağı ve orta parmağı açık öbür parmaklar kapalıdır. Sağ el açık parmakları bilekten dışarı doğru döndürülür. Bu hareketin güneşin ışınlarını simgelediği düşünülebilir.
Soru 40
Sağ el yanda ve göz hizasından biraz yukarıdadır. İşaret parmağı açık, diğer parmaklar kapalıdır. İşaret parmağı fotoğraf çekme hareketinde olduğu gibi kendinize doğru sürekli eklem yerinden bükülür.
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Yukarıda tanımlanan işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade eder?
Seçenekler
A
Facebook
B
İnternet
C
Mail
D
Fotoğraf
E
Selfi
Açıklama:
“Selfi” sözcüğü Türkçede “öz çekim” olarak yaygınlık kazanmaktadır. Bu sözcüğün de işareti TİD’in söz varlığına eklenmiştir. Bu işaret yapılırken sağ el yanda ve göz hizasından biraz yukarıdadır. İşaret parmağı açık, diğer parmaklar kapalıdır. İşaret parmağı fotoğraf çekme hareketinde olduğu gibi kendinize doğru sürekli eklem yerinden bükülür.
Soru 41
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık, düz ve avuç içleri kendinize bakacak şekildedir. Sol el parmak uçları sağa; sağ el parmak uçları aşağıya bakacak şekildedir. Sağ el bilekten sola doğru hareket ettirilir.
Yukarıda anlatılan hareket aşağıdaki eylemlerden hangisini ifade etmektedir?
Yukarıda anlatılan hareket aşağıdaki eylemlerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Çıkmak
B
Gelmek
C
Gitmek
D
Dönmek
E
Oynamak
Açıklama:
Diğer seçeneklerin işaretleri farklıdır.
Kitaba göre “Çıkmak” fiilinin işaretinde iki el göğüs hizasında, parmaklar açık, düz ve avuç içleri kendinize bakacak şekildedir. Sol el parmak uçları sağa; sağ el
parmak uçları aşağıya bakacak şekildedir. Sağ el bilekten sola doğru hareket ettirilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre “Çıkmak” fiilinin işaretinde iki el göğüs hizasında, parmaklar açık, düz ve avuç içleri kendinize bakacak şekildedir. Sol el parmak uçları sağa; sağ el
parmak uçları aşağıya bakacak şekildedir. Sağ el bilekten sola doğru hareket ettirilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 42
“Olur, çok sevinirim.” cümlesindeki “sevinmek” fiili TİD'e göre nasıl ifade edilir?
Seçenekler
A
Eller göğsün yukarısından avuç içleri kendinize doğru, yukarı hareket eder ve bu hareket tekrarlanır.
B
Eller göğsün yukarısından avuç içleri dışarıya doğru, yukarı hareket eder ve bu hareket tekrarlanır.
C
Eller göğüz hizasında avuç içleri kendinize doğru, göğse doğru hareket eder ve bu hareket tekrarlanır.
D
Eller göğüs hizasında, parmaklar açık, düz ve avuç içleri kendinize bakacak şekilde birbirine doğru hareket eder.
E
Baş ve işaret parmakları göğüs hizasının altında parmak uçları aşağıya gelecek şekilde eller yukarıya hareket eder.
Açıklama:
Diğer seçenekler başka duyguları ifade etmektedir.
Kitaba göre “Olur, çok sevinirim.” cümlesindeki “sevinmek” fiili duygu anlatan bir fiildir. TİD’de duyguların anlatılmasında göz ve yüz ifadesi çok önemlidir. Duygunun yaşandığı izlenimi verilmezse eylem tam olarak ifade edilmemiş olur. “Sevinmek” fiilinin ifadesinde eller göğsün yukarısından avuç içleri kendinize doğru, yukarı hareket eder ve bu hareket tekrarlanır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre “Olur, çok sevinirim.” cümlesindeki “sevinmek” fiili duygu anlatan bir fiildir. TİD’de duyguların anlatılmasında göz ve yüz ifadesi çok önemlidir. Duygunun yaşandığı izlenimi verilmezse eylem tam olarak ifade edilmemiş olur. “Sevinmek” fiilinin ifadesinde eller göğsün yukarısından avuç içleri kendinize doğru, yukarı hareket eder ve bu hareket tekrarlanır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 43
Sağ el açık, düz ve avuç içi arkaya bakacak şekilde sağ yanağın yanından aşağıya kadar indirilmesi TİD'e göre hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
İzledim
B
Yoruldum
C
Terledim
D
Şaşırdım
E
Anlamadım
Açıklama:
Diğer seçenekler yanlıştır.
Kitaba göre “(…) korku filmi izledim.” cümlesindeki “izlemek” fiilinin TİD’de gösterimi için sağ el açık, düz ve avuç içi arkaya bakacak şekilde sağ yanağın yanından aşağıya kadar indirilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre “(…) korku filmi izledim.” cümlesindeki “izlemek” fiilinin TİD’de gösterimi için sağ el açık, düz ve avuç içi arkaya bakacak şekilde sağ yanağın yanından aşağıya kadar indirilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 44
"Sağ elin parmakları açık ve bitişik, baş ve kulak sağ elin üzerine gelecek şekilde yatırılırken el baştan ayrılır ve baş dikey pozisyona geçer." Bu gösterim TİD'e göre hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Düştüm
B
Uyudum
C
Uyandım
D
Dinlendim
E
Çaresiz kaldım
Açıklama:
Diğer seçenekler yanlıştır.
Kitaba göre “(...) erken uyandım” cümlesindeki “uyanmak” fiilinin iki işareti vardır. Birinci işarette sağ elin parmakları açık ve bitişik, baş ve kulak sağ elin üzerine gelecek şekilde yatırılırken el baştan ayrılır ve baş dikey pozisyona geçer. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre “(...) erken uyandım” cümlesindeki “uyanmak” fiilinin iki işareti vardır. Birinci işarette sağ elin parmakları açık ve bitişik, baş ve kulak sağ elin üzerine gelecek şekilde yatırılırken el baştan ayrılır ve baş dikey pozisyona geçer. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 45
Sağ elin parmakları açık, sanki bir yerin tozunu alıyormuş gibi soldan sağa daire şeklinde hareket etmek TİD'de neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Karıştırmak
B
Anlatmak
C
Uyutmak
D
Temizlemek
E
Sevmek, sıvazlamak
Açıklama:
Diğer seçenekler yanlıştır.
Kitaba göre “Temizlemek” fiilinin işaretini yaparken sağ elin parmakları açık, sanki bir yerin tozunu alıyormuş gibi soldan sağa daire şeklinde hareket eder. Doğru cevap D seçeneğedir.
Kitaba göre “Temizlemek” fiilinin işaretini yaparken sağ elin parmakları açık, sanki bir yerin tozunu alıyormuş gibi soldan sağa daire şeklinde hareket eder. Doğru cevap D seçeneğedir.
Soru 46
Sağ el işaret parmağı açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalı, alnın sol tarafından sağ tarafına doğru çekilen işaret Tid'de neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Kış mevsimini
B
Yaz mevsimini
C
İlkbaharı
D
Yağışı
E
Sonbaharı
Açıklama:
Diğer seçenekler yanlıştır.
Kitaba göre sağ el işaret parmağı açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalı, alnın sol tarafından sağ tarafına doğru çekilir. Bu işaret “yaz” mevsiminin de işaretidir. Bu işarette alından terin silindiği düşünülebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kitaba göre sağ el işaret parmağı açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalı, alnın sol tarafından sağ tarafına doğru çekilir. Bu işaret “yaz” mevsiminin de işaretidir. Bu işarette alından terin silindiği düşünülebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 47
"Her iki el göğüs hizasında, sol elin parmak uçları birbirine değecek şekildedir. Sağ el, sol elin üzerindedir. Sol el, yukarı doğru çıkarılır." Bu işaret günün hangi saatlerini ifade eder?
Seçenekler
A
Akşam
B
Gece
C
Sabah
D
Öğlen
E
Gece yarısı
Açıklama:
Diğer seçenekler soruyu karşılamıyor.
Kitaba göre “sabah” sözcüğünün işaretinde her iki el göğüs hizasında, sol elin parmak uçları birbirine değecek şekildedir. Sağ el, sol elin üzerindedir. Sol el, yukarı doğru çıkarılır. Burada güneşin doğması işaret edilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre “sabah” sözcüğünün işaretinde her iki el göğüs hizasında, sol elin parmak uçları birbirine değecek şekildedir. Sağ el, sol elin üzerindedir. Sol el, yukarı doğru çıkarılır. Burada güneşin doğması işaret edilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 48
"İki elin baş ve serçe parmakları açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak uçları göğse dokunarak aşağıya doğru hareket eder." TİD'e göre bu gösterim neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Hasta olmak
B
Bıkmak
C
Yorulmak
D
Dinlenmek
E
İtiraf etmek
Açıklama:
Diğer seçenekler sorunun cevabı değildir.
Kitaba göre “rahat, dinlenmek, tembel” sözcüklerinin işaretinde iki elin baş ve serçe parmakları açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak uçları göğse dokunarak aşağıya doğru hareket eder. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kitaba göre “rahat, dinlenmek, tembel” sözcüklerinin işaretinde iki elin baş ve serçe parmakları açık, öbür parmaklar kapalıdır. Başparmak uçları göğse dokunarak aşağıya doğru hareket eder. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 49
Göğüs hizasında parmak abece’siyle “M” harfi yapılır; ardından sağ elin avuç içi ve parmak uçları ön tarafı gösterecek şekilde göğüs hizasında daire çizer." Bu gösterime göre aşağıdakilerden hangisinden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Market
B
Metro
C
Müze
D
Madalyon
E
Memur
Açıklama:
Diğer seçenekler bu gösterimin cevabı değildir.
Kitaba göre “Biz sarayları ve müzeleri gezeceğiz” cümlesindeki “müze” sözcüğünün üç işareti vardır. Birinci işarette göğüs hizasında parmak abece’siyle “M” harfi yapılır; ardından sağ elin avuç içi ve parmak uçları ön tarafı gösterecek şekilde göğüs hizasında daire çizer. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre “Biz sarayları ve müzeleri gezeceğiz” cümlesindeki “müze” sözcüğünün üç işareti vardır. Birinci işarette göğüs hizasında parmak abece’siyle “M” harfi yapılır; ardından sağ elin avuç içi ve parmak uçları ön tarafı gösterecek şekilde göğüs hizasında daire çizer. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 50
"İki el göğüs hizasında, avuç içleri birbirine bakacak
şekildedir. İşaret parmakları ve orta parmaklar açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Eller aynı yönde, öne arkaya hareket eder." Bu gösterim hangi taşıtı işaret eder?
şekildedir. İşaret parmakları ve orta parmaklar açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Eller aynı yönde, öne arkaya hareket eder." Bu gösterim hangi taşıtı işaret eder?
Seçenekler
A
Tramvay
B
Otobüs
C
Taksi
D
Metro
E
Tren
Açıklama:
Diğer seçenekler bu gösterimi karşılamıyor.
Kitaba göre “tramvay” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, avuç içleri birbirine bakacak şekildedir. İşaret parmakları ve orta parmaklar açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Eller aynı yönde, öne arkaya hareket eder. “ Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre “tramvay” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, avuç içleri birbirine bakacak şekildedir. İşaret parmakları ve orta parmaklar açık, kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Eller aynı yönde, öne arkaya hareket eder. “ Doğru cevap A seçeneğidir.
Ünite 7
Soru 1
"Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır, işaret parmağı dudağa konur ve bel seviyesinden öne yukarı doğru hareket ettirilir."
Yukarıda açıklanan hareket Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda açıklanan hareket Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Hastalık
B
Şikayet
C
Öksürük
D
İlaç
E
Eczane
Açıklama:
“Şikâyet” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır, işaret parmağı dudağa konur ve bel seviyesinden öne yukarı doğru hareket ettirilir.
Soru 2
"Sağ elin baş ve işaret parmakları açık ve hafif bükük, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar sol elin bileğinin üstüne konur."
Yukarıda açıklanan hareket Türk işaret dilinde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda açıklanan hareket Türk işaret dilinde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Eczane
B
İlaç
C
Reçete
D
Doktor
E
Hastane
Açıklama:
“Merhaba doktor bey” ifadesinde geçen “doktor” sözcüğünün işaretinde sağ elin baş ve işaret parmakları açık ve hafif bükük, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar sol elin bileğinin üstüne konur. “Hasta” ve “hastane” sözcükleri de bu işaretle gösterilmektedir. “
Soru 3
"Sağ elin parmakları açık, çok hafif bükülüdür, parmaklar karnın önünde dairesel hareket çizer."
Yukarıda açıklanan hareket Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda açıklanan hareket Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Kalp Çarpıntısı
B
MR
C
Sancı
D
Mide bulantısı
E
Ultrasonografi
Açıklama:
“Ultrasonografi” sözcüğünün işaretinde, sağ elin parmakları açık, çok hafif bükülüdür, parmaklar karnın önünde dairesel hareket çizer.
Soru 4
"Sağ el karnın üstüne konur ve daire hareketi çizer.“
Yukarıda açıklanan hareket Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda açıklanan hareket Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
İshal
B
Mide Bulantısı
C
Halsizlik
D
Ultrasonografi
E
MR
Açıklama:
“İshal oldum, hâlsizim.” konuşmasında geçen “ishal” sözcüğünün işaretinde, sağ el karnın üstüne konur ve daire hareketi çizer. “
Soru 5
Aşağıda belirtilen bağlaçlardan hangisi Türk İşaret Dili'nde bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
-sonra
B
-dığı zaman
C
-siz olumsuzluk eki
D
-bu yüzden
E
-den önce
Açıklama:
“Sonuçlar çıkınca ilaç yazacağım” cümlesindeki “çıkınca” eylemindeki “-Inca” eki “-dığı zaman” ekinin anlamını veren bir zaman ulacıdır. Bu kullanım da TİD’de bulunmamaktadır. “
Soru 6
"İki el göğüs hizasında, sağ el açık ve düzdür. Sağ el, sol el avuç içine yatay pozisyonda konur."
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
“Sonra tekrar bakacağız” cümlesinde geçen “bakmak” fiili
B
“Bu yüzden ağrıyor.” cümlesinde geçen “Bu yüzden” ifadesi
C
“Buyurun, ne şikâyetiniz var?” cümlesinde geçen “şikâyet” sözcüğü
D
“Dosya numaranızı söyler misiniz?” soru cümlesinde geçen “dosya” sözcüğü
E
“Kolay gelsin” kalıp sözünün işaretinde “kolay” sözcüğü
Açıklama:
“Dosya numaranızı söyler misiniz?” soru cümlesinde geçen “dosya” sözcüğünün işaretinde iki el göğüs hizasında, sağ el açık ve düzdür. Sağ el, sol el avuç içine yatay pozisyonda konur
Soru 7
"İki el göğüs hizasında ve parmaklar kıvrıktır. Avuç içleri birbirine bakacak şekildedir. Eller her iki yana giderken parmaklar birbirine değecek şekilde birleştirilir."
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
“Antibiyotikle birlikte vitamin de almanız lazım.” cümlesinde geçen “antibiyotik” sözcüğü
B
“Size bir de ağrı kesici yazıyorum” cümlesinde geçen “ağrı kesici” sözcüğü
C
“Ağrı kaybolur mu?” soru cümlesinde yer alan “kaybolmak" sözcüğü
D
“Sağ üst dişinizde problem var, çekmem gerekiyor.” cümlesindeki “problem” sözcüğü
E
“Bu yüzden ağrıyor.” cümlesinde geçen “Bu yüzden” ifadesi
Açıklama:
“İlaçtan sonra ağrı geçer mi?” soru cümlesinde geçen “geçmek” fiili “kaybetmek” fiilinin işaretiyle gösterilmektedir. İşitme engelli arkadaşımız “ağrı kaybolur mu?” anlamında işaret yapmaktadır. “Kaybetmek” ya da “kaybolmak” fiilinin işaretinde iki el göğüs hizasında ve parmaklar kıvrıktır. Avuç içleri birbirine bakacak şekildedir. Eller her iki yana giderken parmaklar birbirine değecek şekilde birleştirilir.
Soru 8
"Sağ el düz, avuç içi kendinize bakacak şekilde el karna konur."
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Tok
B
Ağrı
C
İdrar
D
Tahlil
E
Şikayet
Açıklama:
“Bunları günde 3 kez tok karnına kullanacaksınız.” cümlesinde geçen “tok” sözcüğünün işaretinde sağ el düz, avuç içi kendinize bakacak şekilde el karna konur.
Soru 9
"Sağ elin başparmağı açık, diğer parmaklar kapalıdır, el yumruk şeklinde dikey pozisyonda diş hizasındadır. Başparmak bir şeye bastırıyormuş gibi açılı ve kapanır."
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Yukarıda yer alan açıklama Türk İşaret Dili'nde ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Diş
B
Ağrı
C
Çekme
D
Dolgu
E
Çürük
Açıklama:
“Dolgu yaptırmam gerekiyormuş, randevu almak istiyorum” cümlesindeki “dolgu” sözcüğünün işaretinde sağ elin başparmağı açık, diğer parmaklar kapalıdır, el yumruk şeklinde dikey pozisyonda diş hizasındadır. Başparmak bir
şeye bastırıyormuş gibi açılı ve kapanır.
şeye bastırıyormuş gibi açılı ve kapanır.
Soru 10
“İlaçlar bitince tekrar muayeneye gelin” cümlesi Türk İşaret Dili'nde nasıl ifade edilir?
Seçenekler
A
SEN MUAYENEYE GELMEK İLAÇLAR BİTMEK
B
İLAÇLAR BİTMEK SEN MUAYENE GELMEK
C
İLAÇLAR BİTMEK TEKRAR MUAYENE
D
BİTMEK İLAÇLAR SEN GELMEK MUAYENE
E
İLAÇLAR BİTİNCE TEKRAR MUAYENEYE GELMEK
Açıklama:
“İlaçlar bitince tekrar muayeneye gelin” cümlesi TİD’de “İLAÇLAR BİTMEK SEN MUAYENE GELMEK” olarak ifade edilir.
Soru 11
“Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır, işaret parmağı dudağa konur ve bel seviyesinden öne yukarı doğru hareket ettirilir.”
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Nasılsın
B
Hastayım
C
Şikayet
D
Memnun oldum
E
Adınız nedir
Açıklama:
“Şikâyet” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır, işaret parmağı dudağa konur ve bel seviyesinden öne yukarı doğru hareket ettirilir.
Soru 12
“Sağ elin parmakları kıvrık ve önde parmaklar açılıp bükülerek hareket tekrarlanır.”
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Ağrımak
B
Acımak
C
Üzülmek
D
İyileşmek
E
Korkmak
Açıklama:
Ağrımak” fiilinin diğer bir işaretinde ise sağ elin parmakları kıvrık ve önde parmaklar açılıp bükülerek hareket tekrarlanır.
Soru 13
Aşağıdaki kelimelerin hangisinin gösterimi TİD’de değişmek durumundadır?
Seçenekler
A
Üşütmek
B
Korkmak
C
Ağrımak
D
Üzülmek
E
Ağrımak
Açıklama:
Üşütmek fiili ettirgen bir fiil olduğu ve TİD’de ettirgen yapılar bulunmadığı için bu fiil üşümek fiili ile gösterilmek durumundadır.
Soru 14
“iki el omuz hizasında, işaret ve başparmaklar açık, öbür parmaklar kapalı (C el) biçimde aşağı doğru indirilir.”
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
İlaç
B
Doktor
C
Yer
D
Muayene
E
Tedavi
Açıklama:
“Yer” sözcüğünün işaretinde ise iki el omuz hizasında, işaret ve başparmaklar açık, öbür parmaklar kapalı (C el) biçimde aşağı doğru indirilir.
Soru 15
“sağ el karın hizasında sol el omuz hizasında her iki elin bütün parmakları açık kıvrık ve avuç içleri yukarıya bakacak şekilde eller aşağıya yukarıya hareket ettirilir.”
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Yanma
B
Mide
C
Baş dönmesi
D
İyileşme
E
Öksürme
Açıklama:
“Yanma” sözcüğü için “yangın” sözcüğünün işareti kullanılmaktadır. Bu işarette sağ el karın hizasında sol el omuz hizasında her iki elin bütün parmakları açık kıvrık ve avuç içleri yukarıya bakacak şekilde eller aşağıya yukarıya hareket ettirilir.
Soru 16
Bu zaman belirtecinin işaretinde “sağ el açık, düz, parmaklar birbirine bitişik, avuç içi arkaya bakacak şekilde, el arkaya doğru hareket ettirilir.”
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Önce
B
Sonra
C
Birazdan
D
Demin
E
Az önce
Açıklama:
“önce” zaman belirtecinin işaretinde sağ el açık, düz, parmaklar birbirine bitişik, avuç içi arkaya bakacak şekilde, el arkaya doğru hareket ettirilir.
Soru 17
“sağ el parmakları açık kıvrık, parmak uçları burnu içine alacak şekilde yüze dokundurulur.”
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Uzanmak
B
Uyumak
C
Beklemek
D
Acıkmak
E
Bıkmak
Açıklama:
“beklemek” fiilinin işaretinde sağ el parmakları açık kıvrık, parmak uçları burnu içine alacak şekilde yüze dokundurulur.
Soru 18
“sağlam” sözcüğünün işaretinin ardından sağ elle “-siz” olumsuzluk ekinin işareti yapılır.
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Sağlam
B
Halsizim
C
Başım ağrıyor
D
Uykusuzum
E
İyileştim
Açıklama:
“Halsizim” sözcüğünün ifadesinde “sağlam” sözcüğünün işaretinin ardından sağ elle “-siz” olumsuzluk ekinin işareti yapılır.
Soru 19
Aşağıdaki kelimelerin hangisi TİD’de olduğu gibi gösterilemeyip başka bir kelime yardımıyla gösterilmek durumundadır?
Seçenekler
A
Çıkınca
B
Acı
C
Gitmek
D
Derece
E
Sağlam
Açıklama:
“çıkınca” eylemindeki “-Inca” eki “-dığı zaman” ekinin anlamını veren bir zaman ulacıdır. Bu kullanım da TİD’de bulunmamaktadır.
Soru 20
Bu işarette sağ elin işaret ve orta parmağı açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar makas hareketi yapar.
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Yukarıda belirtilen gösterim hangi kavramı tanımlamak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Durdurmak
B
Delmek
C
Kesmek
D
Biçmek
E
Yırtmak
Açıklama:
Kesmek fiilinin işaretinde sağ elin işaret ve orta parmağı açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar makas hareketi yapar.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi sağırlarla ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Sağırlar sosyal yaşamda doktorla iletişim kurmakta hiç bir zaman sıkıntı yaşamazlar.
B
Sağırlar sosyal yaşamda her zaman diş hekimleriyle rahat iletişim kurar.
C
Sağırlar tıbbi terminoloji ile karşılaştıklarında bunları anlamakta güçlük çekerler.
D
Sağırların hepsi Türkçe okuma bilir.
E
Sağırların hepsi Türkçe yazma bilir.
Açıklama:
Sağırların sosyal yaşamda karşılaştıkları en önemli problemlerden biri de sağlıkla ilgili konularda hastanede doktor ya da diş hekimleriyle iletişim kurmada yaşadıkları sorunlardır. İşaret dili ana dilleri olan sağır bireyler sadece bu dille iletişim kurabilmektedir. Bu insanlar sağlıkla ilgili konularda tıbbi terimlerle karşılaşmakta ve bunları anlamakta güçlük çekmektedirler. Sağırların büyük çoğunluğu Türkçe okuma ve yazma bilmemektedir.
Soru 22
Sağırlar sağlık problemlerini kim aracılığıyla aktarabilmektedir?
Seçenekler
A
hemşire
B
işaret dili çevirmeni
C
mütercim tercüman
D
hasta bakıcı
E
doktor
Açıklama:
Sağırlar sağlık problemlerini ancak bir işaret dili çevirmeni aracılığıyla aktarabilmektedirler.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi sağırlara eşlik eden işaret çevirmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
mütercim tercüman
B
tanıdıklarından biri
C
aile üyelerinden biri
D
gönüllü biri
E
yakınlarından biri
Açıklama:
Bu çevirmenler genellikle ailelerinden ya da yakınlarından biridir ve gönüllü olarak onlara eşlik etmektedirler.
Soru 24
Ankara’da bulunan hangi hastanede bir işaret çevirmeni bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Özel Hastane
B
Devlet Hastanesi
C
SSK Hastanesi
D
Lokman Hekim
E
Şehir Hastanesi
Açıklama:
Örneğin Ankara’da bulunan Lokman Hekim hastanesinde görev yapmakta olan bir işaret dili çevirmeni bulunmaktadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi sağlık çevirmenlerinin görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
yanlış anlaşılmaların önüne geçmek
B
iletişim kopukluklarını arttırmak
C
sorunları çözmek
D
kültür elçisi olmak
E
arabuluculuk üstlenmek
Açıklama:
Toplum çevirmenliğinin bir parçası olan sağlık çevirmenleri aslında sağlık personeliyle sağırlar arasında bir arabuluculuk rolü üstlenmekte, bir anlamda kültür elçileri olurken sorunları çözmek, sağırların doğru, yerinde hizmet almaları, iletişimdeki kopuklukların ve yanlış anlaşılmaların önüne geçilmesinde çok önemli bir hizmet vermektedirler.
Soru 26
Çevirmenin bulunmadığı durumlarda sağlık personeli ne bilmelidir?
Seçenekler
A
KTD
B
DTK
C
DİT
D
TİD
E
TDK
Açıklama:
Bu nedenle çevirmenin bulunmadığı durumlarda sağlık personelinin TİD bilmesi ve iletişim kurabilmesi engellerin kaldırılmasında önemli bir girişimdir.
Soru 27
Bir sağırın okuma hızı kaç yaşındaki bir çocuğun okuma hızına denk düşmektedir?
Seçenekler
A
9-10
B
11-12
C
7-8
D
6-7
E
8-9
Açıklama:
Avrupa Birliği yaptığı bir araştırmada bir sağırın ortalama okuma hızının 8-9 yaşlarında bir çocuğun okuma hızına denk düştüğünü saptamıştır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi şikayet sözcüğünün gösterilme biçimini doğru ifade etmemiştir?
Seçenekler
A
sağ elin işaret parmağı kapalı
B
sağ elin işaret parmağı açık
C
öbür parmaklar kapalıdır
D
işaret parmağı dudağa konur
E
bel seviyesinden öne yukarı doğru hareket ettirilir.
Açıklama:
Nitekim bu diyalogdaki “şikâyet” sözcüğü iletişim bağlamında “SEN HASTALIK NE?” ya da “SEN PROBLEM NE?” anlamında kullanılmaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi başım ağrıyor sözcüğünün gösterilme biçimini doğru ifade etmemiştir?
Seçenekler
A
sağ elin işaret parmağı kıvrık diğer parmaklar kapalıdır.
B
sağ elin işaret parmağı kıvrık diğer parmaklar açıktır.
C
işaret parmağı şakağa konur.
D
sağ el yumruk yapılır.
E
başın sağ tarafından öne geriye hareket ettirilir.
Açıklama:
Diyalogdaki “Başım ağrıyor” ifadesi TİD’de “BEN BAŞ AĞRIMAK” biçiminde ifade edilir ve işaretini yaparken önce sağ elin işaret parmağı kıvrık diğer parmaklar kapalıdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi öksürmek sözcüğünün gösterilme biçimini doğru ifade etmemiştir?
Seçenekler
A
sağ elin parmakları açık ve birleşik
B
sağ elin parmakları göğüs kafesinin üstüne konur.
C
sağ el yumruk yapılır.
D
sol el yumruk yapılır.
E
sağ el ağza götürülür.
Açıklama:
“Öksürüyor musunuz?” ya da “Şimdi hafifçe öksürün.” cümlelerinde geçen “öksürmek” fiilinin işaretiyle “öksürük” sözcüğünün işareti aynıdır.
Soru 31
“Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır, işaret parmağı dudağa konur ve bel seviyesinden öne yukarı doğru hareket ettirilir.”
Yukarıda aşağıdaki kavramlardan hangisinin işareti açıklanmıştır?
Yukarıda aşağıdaki kavramlardan hangisinin işareti açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Başvuru
B
Şikayet
C
Hastalık
D
Ağrı
E
Öksürük
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
“Şikâyet” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır, işaret parmağı dudağa konur ve bel seviyesinden öne yukarı doğru hareket ettirilir (Bkz. Sayfa 60, Diyalog 7.1). Bu açılamalardan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
“Şikâyet” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır, işaret parmağı dudağa konur ve bel seviyesinden öne yukarı doğru hareket ettirilir (Bkz. Sayfa 60, Diyalog 7.1). Bu açılamalardan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 32
“Boğazım çok ağrıyor.” cümlesinde geçen “boğaz” sözcüğünün işareti aşağıdaki maddelerin hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Boğazın gösterilmesi
B
Ağızdan mideye el hareketi yapılması
C
Ağızın içinin gösterilmesi
D
Çenenin alt kısmının gösterilmesi
E
Göğüs kafesinin gösterilmesi
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
“Boğazım çok ağrıyor.” cümlesinde geçen “boğaz” sözcüğünün işareti de vücudun organlarının çoğunda olduğu gibi ikoniktir ve boğazın gösterilmesiyle ifade edilir (Bkz. Sayfa 161, Diyalog 7.1). Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
“Boğazım çok ağrıyor.” cümlesinde geçen “boğaz” sözcüğünün işareti de vücudun organlarının çoğunda olduğu gibi ikoniktir ve boğazın gösterilmesiyle ifade edilir (Bkz. Sayfa 161, Diyalog 7.1). Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 33
- Önce “ilaç” ardından da “yer” sözcüğünün işareti yapılır
- Sol elin parmakları avuç içi kendinize bakacak şekilde açık, düz ve bitişiktir
- İki el göğüs hizasında, yumruklar sağa sola kısa hareketler yapar
- Önce ilaç sözcüğünün işareti sonra iki el yumruk şeklinde bir şeyi eziyormuş gibi ufak daire yapar
Yukarıdakilerden hangisi “Eczaneden alın” cümlesinde geçen “eczane” sözcüğünün işaretlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
Diyalogdaki “Eczaneden alın” cümlesinde geçen “eczane” sözcüğünün iki işareti vardır. Birinci işarette, önce “ilaç” ardından da “yer” sözcüğünün işareti yapılır. İlaç yeri gibi anlamlandırıp kullanılan sözcük için iki işaret yapılmaktadır. “Yer” sözcüğünün işaretinde ise iki el omuz hizasında, işaret ve başparmaklar açık, öbür parmaklar kapalı (C el) biçimde aşağı doğru indirilir. İkinci işarette ise ilaç sözcüğünün işareti yapıldıktan sonra iki el yumruk şeklinde göğüs hizasında sağ el sol elin üstünde dikey pozisyonda bir şeyi eziyormuş gibi ufak daire yapar. Bu işaretin eskiden bitkileri karıştırıp ilaç yapma yöntemine gönderme yaptığı düşünülebilir. Bu diyaloğun video çekiminde “eczane” sözcüğü ikinci işaretle gösterilmektedir. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Diyalogdaki “Eczaneden alın” cümlesinde geçen “eczane” sözcüğünün iki işareti vardır. Birinci işarette, önce “ilaç” ardından da “yer” sözcüğünün işareti yapılır. İlaç yeri gibi anlamlandırıp kullanılan sözcük için iki işaret yapılmaktadır. “Yer” sözcüğünün işaretinde ise iki el omuz hizasında, işaret ve başparmaklar açık, öbür parmaklar kapalı (C el) biçimde aşağı doğru indirilir. İkinci işarette ise ilaç sözcüğünün işareti yapıldıktan sonra iki el yumruk şeklinde göğüs hizasında sağ el sol elin üstünde dikey pozisyonda bir şeyi eziyormuş gibi ufak daire yapar. Bu işaretin eskiden bitkileri karıştırıp ilaç yapma yöntemine gönderme yaptığı düşünülebilir. Bu diyaloğun video çekiminde “eczane” sözcüğü ikinci işaretle gösterilmektedir. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 34
Türk İşaret Dilin’nde (TİD) “yapmak” eylemi; “iki elin işaret ve başparmakları birbirine dokunur, öbür parmaklar açıktır. Eller zıt yönde aşağıya yukarıya hareket eder.” şeklinde yapılmaktadır. Aşağıdaki maddelerde yer alan eylemlerden hangisi aynı işaret ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Vermek - atmak
B
Kontrol etmek - denetlemek
C
Etmek - ilaç
D
Etmek - kontrol etmek
E
Sağlam - ilaç
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
TİD’de “etmek” fiili yerine “yapmak” fiilinin kullanılmaktadır. Ancak “kontrol etmek” birleşik fiilinde ayrıca “yapmak” fiilinin işareti kullanılmamaktadır. Bu sözcük, tek işaretle ifade gösterilmektedir. Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
TİD’de “etmek” fiili yerine “yapmak” fiilinin kullanılmaktadır. Ancak “kontrol etmek” birleşik fiilinde ayrıca “yapmak” fiilinin işareti kullanılmamaktadır. Bu sözcük, tek işaretle ifade gösterilmektedir. Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi “sancımak” sözcüğünün işaretidir?
Seçenekler
A
Sağ elin parmakları açık ve önde parmaklar kapanır ve bir daha açılmaz, hareket tekrarlanır
B
Sağ elin parmakları kıvrık ve önde parmaklar açılır ve tekrar bükülür, hareket tekrarlanmaz
C
Sağ elin parmakları üste bakacak şekilde birleştirilir ve tekrar açılır, hareket tekrarlanır
D
Sağ elin parmakları alta bakacak şekilde birleştirilir ve tekrar açılır, hareket tekrarlanır
E
Sağ elin parmakları kıvrık ve önde parmaklar açılır ve tekrar bükülür, hareket tekrarlanır
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
“Sancı” sözcüğünün işaretinde “ağrımak” fiilinin diğer bir işareti olan ve “sancımak” için de kullanılan işareti yapılır. Bu sözcüğün işareti için sağ elin parmakları kıvrık ve önde parmaklar açılır ve tekrar bükülür, hareket tekrarlanır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
“Sancı” sözcüğünün işaretinde “ağrımak” fiilinin diğer bir işareti olan ve “sancımak” için de kullanılan işareti yapılır. Bu sözcüğün işareti için sağ elin parmakları kıvrık ve önde parmaklar açılır ve tekrar bükülür, hareket tekrarlanır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 36
“Sağ elin işaret ve başparmağı birbirine değecek şekilde, öbür parmaklar açıktır. Kapalı parmak uçları sağ yanağa, ardından sol yanağa dokunur.”
Yukarıda işareti açıklanan kalıp sözü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda işareti açıklanan kalıp sözü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geçmiş olsun
B
Kolay gelsin
C
Dosya açmak
D
Diş çekmek
E
Muayene olmak
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
“Kolay gelsin” kalıp sözünün işaretinde “kolay” sözcüğün ardından “gelmek” fiilinin işareti yapılır. “Kolay” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret ve başparmağı birbirine değecek şekilde, öbür parmaklar açıktır. Kapalı parmak uçları sağ yanağa, ardından sol yanağa dokunur (Bkz. Diyalog 7.5, sayfa 165). Sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
“Kolay gelsin” kalıp sözünün işaretinde “kolay” sözcüğün ardından “gelmek” fiilinin işareti yapılır. “Kolay” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret ve başparmağı birbirine değecek şekilde, öbür parmaklar açıktır. Kapalı parmak uçları sağ yanağa, ardından sol yanağa dokunur (Bkz. Diyalog 7.5, sayfa 165). Sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 37
“İki elin işaret parmakları göğüs hizasında açıktır. Sağ ve sol avuç içleri birbirine bakacak şekilde, işaret parmakları birbirinin tersini gösterir biçimde, eller ayrılmadan hareket eder. Bu hareketin başına “R” harfi eklenir.”
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki hangi sözcüğe aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
Dolgu
B
İlaç
C
Randevu
D
Ateş
E
Ağrı
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
“Randevu” sözcüğünün işaretinde iki elin işaret parmakları göğüs hizasında açıktır. Sağ ve sol avuç içleri birbirine bakacak şekilde, işaret parmakları birbirinin tersini gösterir biçimde, eller ayrılmadan hareket eder. Bu hareketin başına “R” harfi eklenir (Bkz. Diyalog 7.7, Sayfa 167). Doğru yanıt C seçeneğidir.
“Randevu” sözcüğünün işaretinde iki elin işaret parmakları göğüs hizasında açıktır. Sağ ve sol avuç içleri birbirine bakacak şekilde, işaret parmakları birbirinin tersini gösterir biçimde, eller ayrılmadan hareket eder. Bu hareketin başına “R” harfi eklenir (Bkz. Diyalog 7.7, Sayfa 167). Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 38
“Çekme” fiilinin işareti aşağıdaki maddelerin hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Sağ elin baş ve işaret parmağı açık diğer parmaklar kapalıdır, parmak uçları pense şeklinde açıp kapanır
B
Sağ elin işaret ve serçe parmağı açık diğer parmaklar kapalıdır, parmak uçları pense şeklinde açıp kapanır
C
Sağ elin baş ve işaret parmağı açık diğer parmaklar kapalıdır, parmak uçları ip çekiliyormuş gibi geriye çekilir
D
Sağ elin baş ve işaret parmağı dahil elin tüm parmaklar açıktır, parmak uçları pense şeklinde açıp kapanır
E
Sağ elin baş ve işaret parmağı dahil elin parmaklar kapalıdır, avuç içinde ip tutulup çekiliyormuş gibi yapılır
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
Cümlede geçen “(diş) çekmek” fiilinin işaretinde sağ elin baş ve işaret parmağı açık diğer parmaklar kapalıdır, parmak uçları pense şeklinde açıp kapanır. Bu işaret diş çekme hareketine gönderme yapmaktadır (Bkz. Diyalog 7.5, sayfa 166). Doğru yanıt A seçeneğidir.
Cümlede geçen “(diş) çekmek” fiilinin işaretinde sağ elin baş ve işaret parmağı açık diğer parmaklar kapalıdır, parmak uçları pense şeklinde açıp kapanır. Bu işaret diş çekme hareketine gönderme yapmaktadır (Bkz. Diyalog 7.5, sayfa 166). Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 39
“Kontrol etmek” ifadesinin işaret dili ile açıklanması aşağıdaki maddelerin hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Bir elin işaret ve başparmağı birbirine dokunur, öbür parmaklar açıktır. El zıt yönde aşağıya yukarıya hareket eder.
B
İki elin işaret ve başparmakları birbirine dokunur, öbür parmaklar açıktır. Eller zıt yönde aşağıya yukarıya hareket eder.
C
İki elin işaret ve başparmakları birbirine dokunur, öbür parmaklarda kapalıdır. Eller aynı yönde aşağıya yukarıya hareket eder.
D
Bir elin işaret ve diğerinin başparmağı birbirine dokunur, öbür parmaklar açıktır. Eller zıt yönde aşağıya yukarıya hareket eder.
E
İki elin işaret ve başparmakları birbirine dokunmaz, öbür parmaklar açıktır. Eller zıt yönde yukarıya hareket eder.
Açıklama:
Soru başlığı; "Türk İşaret Dilinde Sağlık"
“Kontrol edeceğim.” cümlesindeki “kontrol etmek” fiilinin işaretinde iki elin işaret ve başparmakları birbirine dokunur, öbür parmaklar açıktır. Eller zıt yönde aşağıya yukarıya hareket eder (Bkz. Diyalog 7.1, Sayfa 160). Doğru yanıt B seçeneğidir.
“Kontrol edeceğim.” cümlesindeki “kontrol etmek” fiilinin işaretinde iki elin işaret ve başparmakları birbirine dokunur, öbür parmaklar açıktır. Eller zıt yönde aşağıya yukarıya hareket eder (Bkz. Diyalog 7.1, Sayfa 160). Doğru yanıt B seçeneğidir.
Ünite 8
Soru 1

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yardım
B
İndirim
C
Pahalı
D
Faiz
E
Kredi
Açıklama:
Bu işaret TİD'de "yardım" sözcüğünü ifade eder.
Soru 2


Yukarıdaki işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İndirim
B
Faiz
C
Para
D
Banka
E
Zam
Açıklama:
Bu işaretler A seçeneğinde belirtilen "indirim" sözcüğünü işaret etmektedir.
Soru 3


Yukarıdaki işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yazmak
B
Çizmek
C
İmzalamak
D
Atmak
E
Karalamak
Açıklama:
Yukarıdaki işaretler Tid'de "imzalamak" fiilini işaret eder.
Soru 4

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Faiz
B
Hesap
C
Para
D
Kira
E
Maaş
Açıklama:
Yukarıdaki işaret TİD'de "hesap" sözcüğünü işaret eder.
Soru 5


Yukarıdaki işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Taksit
B
Faiz
C
İndirim
D
Peşin
E
Yıllık
Açıklama:
TİD'de "peşin" sözcüğünü ifade eder.
Soru 6


Yukarıdaki işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kâr
B
Zarar
C
Hesap
D
Vadeli
E
Faiz
Açıklama:
Tid'de "faiz" sözcüğünü ifade eder.
Soru 7


Yukarıdaki işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Borç
B
Hesap
C
Faiz
D
Kredi
E
Vadesiz
Açıklama:
Tid'de "borç" sözcünü ifade eder.
Soru 8

Yukarıdaki işaretler TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Hesap
B
Banka
C
Zarar
D
Kâr
E
Peşin
Açıklama:
Bu işaret TİD'de "kâr" sözcüğünü ifade eder.
Soru 9

Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
istemek
B
almak
C
bırakmak
D
atmak
E
imzalamak
Açıklama:
Bu işaret "İstemek" fiilini ifade etmektedir.
Soru 10
Yukarıdaki işaret TİD’de hangi sözcüğü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Banka
B
Faiz
C
Kredi
D
Vadeli
E
Zarar
Açıklama:
Bu işaret TİD'de "zarar" sözcüğünü ifade eder.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Türk İşaret Dilinde Bankacılık Hizmetleri için söylenemez?
Seçenekler
A
Engelsiz toplum oluşturmak için yapılan yenilikler ve düzenlemelerdendir.
B
Sağırların banka işlemlerindeki iletişim zorluklarını ortadan kaldırmak amaçlanmıştır.
C
Bazı bankalarda personele TİD eğitimi verilmektedir.
D
Teknolojik bir yenilik olan “3G” sisteminde, işitme engellilerin kendi başlarına bankacılık işlemlerini yapabilmelerine olanak sağlanmıştır.
E
Bu hizmet banka, tapu ve emlak işlemlerinde az sayıda işitme engellinin problem yaşadığını göstermektedir.
Açıklama:
Sağlık, eğitim, sosyal hizmetler konusunda güçlüklerle karşılaşan Sağırların en önemli sorunlarından biri de banka, tapu ve emlak işlemlerinde iletişim kurmada karşılaştıkları zorluklardır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi "hesap" kelimesinin TİD'teki karşılığıdır?
Seçenekler
A
İki el göğüs hizasındadır. İşaret parmakları açık, öbür parmaklar kapalıdır ve iki elin işaret parmakları birbirine iki kez dokundurulur.
B
Sağ el açık avuç içi sol kola dokundurulur.
C
Sağ elin parmakları açık, göğüs hizasında yatay pozisyonda, sol elin parmakları bitişiktir.
D
Sol elin parmakları sağ elin önce baş ve işaret parmağı arasına daha sonra işaret ve orta parmak arasına girer.
E
Sağ elin işaret parmağı ve orta parmağı açık, kıvrık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ el açık parmakları ile havada hayali bir “S”çizilir.
Açıklama:
İki el göğüs hizasındadır. İşaret parmakları açık, öbür parmaklar kapalıdır ve iki elin işaret parmakları birbirine iki kez dokundurulur.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi "vade" kelimesinin TİD'teki karşılığıdır?
Seçenekler
A
Sağ el göğüs hizasında avuç içi kendinize bakacak şekilde, parmaklar kapalı dikey pozisyondadır.
B
Sağ elin parmakları açık, göğüs hizasında yatay pozisyonda, sol elin parmakları bitişiktir. Sol elin parmakları sağ elin önce baş ve işaret parmağı arasına daha sonra işaret ve orta parmak arasına girer.
C
Sağ el çenenin altında, açık, düzdür. El, göğüs hizasından çenenin altına hareket ederek çene altına konur.
D
Sağ elin işaret ve orta parmakları açık, diğer parmaklar kapalıdır. Sağ elin işaret ve orta parmağı göz hizasında parmak uçları birleşir ve açılır, hareket tekrarlanır.
E
Sağ el açık avuç içi sol kola dokundurulur.
Açıklama:
Sağ elin parmakları açık, göğüs hizasında yatay pozisyonda, sol elin parmakları bitişiktir. Sol elin parmakları sağ elin önce baş ve işaret parmağı arasına daha sonra işaret ve orta parmak arasına girer.
Soru 14
Sağ el açık parmakları ile havada hayali bir “S”çizilmesi ile aşağıdaki para birimlerinin hangisinin simgesine işaret edilir?
Seçenekler
A
Yen
B
Türk Lirası
C
Dolar
D
Avro
E
Sterlin
Açıklama:
Konuşmanın devamındaki “Vadesiz dolar hesabı olsun lütfen.” cümlesinde Amerikan para birimi olan “dolar” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret parmağı ve orta parmağı açık, kıvrık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ el açık parmakları ile havada hayali bir “S”çizilir. Bu işaretle dolar simgesi işaret edilmektedir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi "kredi" kelimesinin TİD'teki karşılığıdır?
Seçenekler
A
Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Açık işaret parmağı, sağ gözün altına dokundurulur
B
Sol el düz, avuç içi yukarıya bakacak şekilde, sağ el yumruk biçiminde, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır. Sağ el işaret parmağı, sol elin avuç içine soldan sağa doğru hareket ettirilir.
C
İki el göğüs hizasında, sağ el yumruk, başparmak açık, sağ el sol elin avuç içine konur.
D
Sağ el yumruk biçiminde, göğüs hizasında, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır. Baş ve işaret parmakları sağ omza doğru çekilir.
E
Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sol el düz, avuç içi sağa bakacak şekilde tutulur. Sağ elin işaret parmağı, sol avuç içine dokunarak parmak uçlarına doğru hareket ettirilir.
Açıklama:
Konuşmada yer alan “Ben tüketici kredisi çekmek istiyorum.” cümlesindeki “kredi”sözcüğünün işaretinde sağ el yumruk biçiminde, göğüs hizasında, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır. Baş ve işaret parmakları sağ omza doğru çekilir. Aynı cümledeki “kredi çekmek” sözü “kredi almak” olarak ifade edilebilir ya da “kredi” işareti birkaç kez tekrarlanır. Cümledeki “tüketici kredisi” isim tamlaması “ihtiyaç kredisi” şeklinde ifade edilmektedir. “İhtiyaç” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret ve başparmakları açık, diğer parmaklar kapalıdır. İşaret ve başparmak uçları birbirine değerek boğaza götürülür.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Türk İşaret Dilinde saatler hakkında söylenemez?
Seçenekler
A
Türk İşaret Dilinde saatlerin işaretleri Türkçede saatlerin anlatımına yönelik söz varlığıyla paralellik göstermez.
B
Saat kaç?” soru cümlesinin TİD’de ifadesinde “saat” sözcüğünün işaretinin ardından “ne” soru belirtecinin işareti yapılır.
C
“Hep” işareti her gün aynı saatte yapılan işler ve alışkanlıklarda kullanılmaktadır.
D
“Saat kaç? gibi soru belirteçleri içeren cümle yapıları da Türk İşaret Dilinde kullanılmaktadır.
E
“Yarım”, “geçe”, “kala”, “var”, "buçuk" sözcüklerinin Türk İşaret Dilinde belli işaretleri bulunmaktadır.
Açıklama:
Türk İşaret Dilinde saatlerin işaretleri Türkçede saatlerin anlatımına yönelik söz varlığıyla paralellik göstermektedir. “Yarım”, “geçe”, “kala”, “var”, buçuk sözcüklerinin Türk İşaret Dilinde belli işaretleri bulunmaktadır. Aynı şekilde “Saat kaç? gibi soru belirteçleri içeren cümle yapıları da kullanılmaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi "buçuk" kelimesinin TİD'teki karşılığıdır?
Seçenekler
A
Sağ elin işaret parmağı açık ve yatay pozisyonda başın yanında dairesel hareketler çizer, diğer parmaklar kapalıdır.
B
Sağ elin işaret ve başparmağı açık, diğer parmaklar kapalıdır. Göz hizasında işaret parmağı düz ve parmak ucu yukarı bakacak şekildedir. Başparmak işaret parmağına dokundurulup çekilir.
C
Her iki el işaret parmakları açık, öbür parmaklar kapalı, eller iki yandan ortaya getirilir ve parmak uçları birleştirilir.
D
Her iki elin parmakları açık ve bitişik göğüs seviyesinde önde birbirine paralel pozisyondadır ve yanlara doğru eller birbirinden uzaklaştırılır.
E
Her iki el baş ve işaret parmak uçlarından birleştirilir, öbür parmaklar açık ve avuç içleri birbirine bakacak şekildedir. Eller göğüs hizasından kısa bir mesafe aşağıya indirilir.
Açıklama:
Sağ elin işaret ve başparmağı açık, diğer parmaklar kapalıdır. Göz hizasında işaret parmağı düz ve parmak ucu yukarı bakacak şekildedir. Başparmak işaret parmağına dokundurulup çekilir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi “çeyrek” sözcüğünün TİD’deki karşılığıdır?
Seçenekler
A
17 sayısının işareti
B
5 sayısının işareti
C
15 sayısının işareti
D
20 sayısının işareti
E
30 sayısının işareti
Açıklama:
“İkiye çeyrek kala buluşuruz. Olur mu?” cümlesinde kullanılan “çeyrek” sözcüğünün TİD’de “15 SAYISININ İŞARETİ +VAR” şeklinde ifade edilmektedir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi "her" sözcüğünün TİD'deki işaretidir?
Seçenekler
A
Her iki elin parmakları açık ve bitişik yanlarda, bel hizasındadır. Eller yanlardan öne doğru sürekli yukarı aşağı sallanır.
B
Sol elin parmakları açık ve bitişik, avuç içi size bakacak şekildedir. Sağ elin işaret ve orta parmakları yatay pozisyonda sol elin avuç içinde süpürme hareketi yapar.
C
Sağ elin parmakları açık ve düz, dikey pozisyonda göğüs hizasından önden arkaya atılır.
D
Sağ elin parmakları kapalı ve boynun yanındadır, el arkadan öne doğru gelirken işaret parmağı açılır.
E
Her iki el işaret parmakları açık, öbür parmaklar kapalı, eller iki yandan ortaya getirilir ve parmak uçları birleştirilir.
Açıklama:
“Her” sözcüğünün işaretinde sağ elin parmakları kapalı ve boynun yanındadır, el arkadan öne doğru gelirken işaret parmağı açılır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi "kendi" sözcüğünün TİD'deki işaretidir?
Seçenekler
A
İki el göğüs hizasında, işaret parmakları ve orta parmaklar açık kıvrık, öbür parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar ile sağa sola doğru çekme hareketi yapılır.
B
Her iki el baş ve işaret parmak uçlarından birleştirilir, öbür parmaklar açık ve avuç içleri birbirine bakacak şekildedir. Eller göğüs hizasından kısa bir mesafe aşağıya indirilir.
C
Sağ elin parmakları kapalı, parmak uçları kendinize doğru çene altından dışa doğru hareket eder, baş arkaya doğru hareket eder.
D
İki elin işaret parmağı açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Sol elin işaret parmağı göğüs hizasından sağ elin işaret parmağının ucuna dokundurulup sola yana doğru hareket eder.
E
Sağ el göğüs hizasında, parmaklar kıvrık, avuç içi kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur.
Açıklama:
Yukarıdaki konuşma metninde yer alan “Murat avukattır ve kendi bürosunda çalışıyor.” cümlesinde geçen “kendi” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında, parmaklar kıvrık, avuç içi kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi form sözcüğünün işaret diliyle gösterilme biçimini doğru ifade etmemiştir?
Seçenekler
A
sağ el göğüs hizasındadır.
B
sol el göğüs hizasındadır.
C
avuç içi kendinize bakacak şekildedir.
D
parmaklar kapalı dikey pozisyondadır
E
Sol elle sağ elin açık avuç içine değdirmeden “yazmak” fiilinin işareti yapılır.
Açıklama:
“Şu formu doldurabilir misiniz?” derken kullanılan “form” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında avuç içi kendinize bakacak şekilde, parmaklar kapalı dikey pozisyondadır. Sol elle sağ elin açık avuç içine değdirmeden “yazmak” fiilinin işareti yapılır. Bu işareti yaparken sağ el kâğıt ya da form gibi düşünülebilir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi doldurmak sözcüğünün işaret diliyle gösterilme biçimini doğru ifade etmemiştir?
Seçenekler
A
sağ el çenenin altında
B
sağ el açık
C
sağ el düzdür
D
el göğüs hizasından çenenin altına hareket ederek çene altına konur.
E
el göğüs hizasından çenenin üstünden hareket ederek çene altına konur.
Açıklama:
“Doldurmak” fiili ettirgen yapıdadır. Sağır arkadaşımız bu fiili videoda “dolu” sıfatının işaretiyle göstermektedir. “Dolu” sıfatının işaretinde sağ el çenenin altında, açık, düzdür. El, göğüs hizasından çenenin altına hareket ederek çene altına konur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi elektronik posta sözcüğünün işaret diliyle gösterilme biçimini doğru ifade etmemiştir?
Seçenekler
A
sağ elin işaret ve orta parmakları açık
B
sağ elin işaret ve orta parmakları kapalı
C
diğer parmaklar kapalıdır
D
Sağ elin işaret ve orta parmağı göz hizasında parmak uçları birleşir ve açılır
E
hareket tekrarlanır
Açıklama:
“mail” yani “elektronik posta” sözcüğü TİD’in söz varlığına İnternet’in kullanılmaya başlanmasıyla girmiş yeni sözcüklerden biridir. Bu sözcüğün işaretinde sağ elin işaret ve orta parmakları açık, diğer parmaklar kapalıdır. Sağ elin işaret ve orta parmağı göz hizasında parmak uçları birleşir ve açılır, hareket tekrarlanır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi adres sözcüğünün işaret diliyle gösterilme biçimini doğru ifade etmemiştir?
Seçenekler
A
iki el düz
B
iki el omuz hizasında
C
parmaklar açık
D
parmaklar düz kıvrık avuç içleri aşağı bakacak şekildedir.
E
eller boyna doğru aynı anda hareket ettirilir.
Açıklama:
Aynı konuşmadaki “adres” sözcüğünün işaretinde iki el düz ve omuz hizasında, parmaklar açık düz kıvrık ve avuç içleri omuzlara bakacak şekildedir. Eller boyna doğru aynı anda hareket ettirilir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi T.C kimliğinin işaret diliyle gösterilme biçimini doğru ifade etmemiştir?
Seçenekler
A
iki el göğüs hizasında
B
sağ elin işaret parmağı açıktır
C
sağ elin tüm parmakları açıktır.
D
Sol elin bütün parmakları açık ve bitişik dikey pozisyondadır.
E
Sağ elin işaret ve başparmağı, (C el) sol elin ayasının üstüne konur.
Açıklama:
Cümledeki “T.C. kimliği…” derken geçen “T.C:” kısaltmasının işaretinde iki el göğüs hizasında, sağ elin işaret ve başparmağı açık, öbür parmakları kapalıdır (C el). Sol elin bütün parmakları açık ve bitişik dikey pozisyondadır. Sağ elin işaret ve başparmağı, (C el) sol elin ayasının üstüne konur; bu işaretle Türkiye Cumhuriyeti’nin baş harfleri işaret edilmektedir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi imzalamak fiilinin işaret diliyle gösterilme biçimini doğru ifade etmiştir?
Seçenekler
A
iki el göğüs hizasındadır.
B
sağ elin işaret parmağı kapalıdır.
C
sağ elin tüm parmakları kapalıdır.
D
sol el yan bakacak şekilde tutulur.
E
sol avuç içi sola bakacak şekilde tutulur.
Açıklama:
Aynı cümlede geçen “imzalamak” fiilinin işaretinde iki el göğüs hizasındadır. Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sol el düz, avuç içi sağa bakacak şekilde tutulur. Sağ elin işaret parmağı sol avuç içinde hareket eder. Bu işareti yaparken bir kâğıda imza atılması hayal edilebilir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi bilgi sözcüğünün işaret diliyle gösterilme biçimini doğru ifade etmiştir?
Seçenekler
A
Sağ elin işaret parmağı kapalı
B
Sağ elin işaret parmağı dikey
C
Diğer parmaklar kapalı
D
El alnın sol tarafına dokundurulduktan sonra hafifçe itilir.
E
El anın sağ tarafına dokundurulduktan sonra hafifçe itilir.
Açıklama:
Yukarıdaki diyalogdaki “Bilgilerinizi dikkatlice doldurun lütfen.” cümlesinde geçen “bilgi” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret parmağı açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. El alnın sağ tarafına dokundurulduktan sonra hafif ileri itilir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi teknolojik bir yenilik olup işaret dili bilen bankacıların işitme engellilerle diyalog sağlamaları için kullanabilir?
Seçenekler
A
2A
B
3G
C
4F
D
5H
E
6L
Açıklama:
Teknolojik bir yenilik olan “3G” sisteminde, işaret dili bilen bankacıların işitme engellilerle diyaloğu sağlanarak işlerini kendilerinin yapmalarına olanak sağlanacaktır. Doğru cevap B’dir.
Soru 29
Sağ el açık avuç içi sol kola dokundurulması ile gerçekleştirilen işaret hangi sözcüğün işaretidir?
Seçenekler
A
İsim
B
Soyad
C
Hesap
D
Yardım
E
Teşekkür etmek
Açıklama:
“Yardım” sözcüğünün işaretinde sağ el açık avuç içi sol kola dokundurulur. Doğru cevap D’dir.
Soru 30
“Size nasıl yardımcı olabilirim?” soru cümlesinin TİD’e göre ifade ediliş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
BEN NASIL YARDIMCI OLMAK+S-İŞ (SORU İŞARETLİYİCİSİ) BEN
B
NASIL YARDIM OLMAK SİZE BEN+S-İŞ (SORU İŞARETLİYİCİSİ) BEN
C
SİZ NASIL YARDIM OLMAK+S-İŞ (SORU İŞARETLİYİCİSİ) BEN
D
BEN SİZE NASIL YARDIMCI OLMAK+S-(SORU İŞARETLİYİCİSİ) BEN
E
SİZ NASIL YARDIM OLMAK+S-İŞ
Açıklama:
“Size nasıl yardımcı olabilirim? “ soru cümlesi “SİZ NASIL YARDIM OLMAK+S-İŞ(SORU İŞARETLEYİCİSİ)BEN” şeklinde ifade edilir. Doğru cevap C’dir.
Soru 31
Sağ elin işaret parmağı ve orta parmağı açık, kıvrık, öbür parmakları kapalı, sağ elin açık parmakları ile havada hayali bir “S” çizilmesi ile TİD'e göre hangi para biriminin işareti yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Türk Lirası
B
Euro
C
İngiliz Sterlini
D
İsviçre Frangı
E
Amerikan Doları
Açıklama:
Amerikan para birimi olan “dolar” sözcüğünün işaretinde sağ elin işaret parmağı ve orta parmağı açık, kıvrık, öbür parmakları kapalıdır. Sağ el açık parmakları ile havada hayali bir “S” çizilir. Bu işaretle dolar simgesi işaret edilmektedir. Doğru cevap E’dir.
Soru 32
Sağ elin işaret ve orta parmakları açık, diğer parmaklar kapalı, sağ elin işaret ve orta parmağı göz hizasında parmak uçları birleşmesi ve açılması, ve hareketin tekrarlanması ile TİD’e göre hangi sözcüğün işareti yapılmış olur?
Seçenekler
A
Faks
B
Radyo
C
Televizyon
D
Telsiz
E
Elektronik posta
Açıklama:
“Mail” yani “elektronik posta” sözcüğü TİD’in söz varlığına İnternet’in kullanılmaya başlanmasıyla girmiş yeni sözcüklerden biridir. Bu sözcüğün işaretinde sağ elin işaret ve orta parmakları açık, diğer parmaklar kapalıdır. Sağ elin işaret ve orta parmağı göz hizasında parmak uçları birleşir ve açılır, hareket tekrarlanır. Doğru cevap E’dir.
Soru 33
“Bir hesap açtırmak istiyorum.” cümlesi TİD’in söz dizimine göre aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
BİR HESAP AÇMAK İSTMEK BEN
B
BEN BİR HESAP AÇMAK İSTEMEK
C
BİR HESAP AÇTIRMAK İSTİYORUM
D
BEN BİR HESAP AÇTIRMAK İSTEMEK
E
BİR HESAP AÇABİLİR MİSİNİZ?
Açıklama:
TİD’in dil bilgisinde ettirgen yapı bulunmamaktadır. Bu ne- denle cümle “Ben bir hesap açmak istemek” şeklinde ifade edilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 34
“Kartınızı iptal ettim” cümlesindeki “iptal etmek” fiilinin işareti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağ el işaret parmağı açık, işaret parmağı ile başa dokunulur. Ardından sağ el yumruk biçiminde, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır. Sağ elin baş ve işaret parmakları bir şey tutar gibi ileride öne doğru hareket eder.
B
İki el göğüs hizasında, sağ el yumruk, başparmak açık, sağ el sol elin avuç içine konur.
C
İki el göğüs hizasındadır. Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sol el düz, avuç içi sağa bakacak şekilde tutulur. Sağ elin işaret parmağı, sol avuç içine dokunarak parmak uçlarına doğru hareket ettirilir.
D
Sağ elin işaret ve orta parmakları açık ve düz, öbür parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar çenenin üzerine konur.
E
Sağ el yumruk biçiminde, göğüs hizasında, işaret parmağı öne doğru çıkıntılı ve başparmakla bitişik, öbür parmaklar kapalıdır. Baş ve işaret parmakları sağ omza doğru çekilir.
Açıklama:
“Kartınızı iptal ettim.” cümlesindeki “iptal etmek” fiilinin işaretinde iki el göğüs hizasındadır. Sağ elin işaret parmağı açık, öbür parmakları kapalıdır. Sol el düz, avuç içi sağa bakacak şekilde tutulur. Sağ elin işaret parmağı, sol avuç içine dokunarak parmak uçlarına doğru hareket ettirilir. Doğru cevap C’dir.
Soru 35
“Saat kaç?” cümlesi TİD’in söz dizimine göre aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
SAAT ÖĞRENMEK BEN
B
SAAT KAÇ + EL DIŞI SORU İŞARETİ
C
SAAT KAÇ ACABA
D
SAAT NE + EL DIŞI SORU İŞARETİ
E
BEN SAAT NE + EL DIŞI SORU İŞARETİ
Açıklama:
Saat kaç?” soru cümlesinin TİD’de ifadesinde “saat” sözcüğünün işaretinin ardından “ne” soru belirtecinin işareti yapılır. Cümle “SAAT NE +EL DIŞI SORU İŞARETİ” şeklindedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 36
“Yardımınız için çok teşekkür ederim” cümlesinin TİD’de ifade ediliş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
YARDIMINIZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM
B
YARDIM ÇOK TEŞEKKÜR ETMEK BEN
C
BEN YARDIM TEŞEKKÜR ETMEK
D
BEN TEŞEKKÜR ETMEK YARDIM İÇİN
E
YARDIM İÇİN TEŞEKKÜR ETMEK
Açıklama:
“Yardımınız için çok teşekkür ederim” cümlesinin TİD’de ifadesi “BEN YARDIM TEŞEKKÜR ETMEK” ya da “YARDIM TEŞEKKÜR ETMEK BEN” şeklindedir. “İçin” sözcüğü kullanılmamaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 37
“Her gün saat 8’e çeyrek kala evden çıkarım” cümlesinin TİD’de ifade ediliş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
BEN HER GÜN SAAT 7.45 EV ÇIKMAK
B
HER GÜN 8’E ÇEYREK KALA EVDEN ÇIKARIM
C
BEN HEP 7.45’TE EVDEN ÇIKARIM
D
HER GÜN 8’E ÇEYREK KALA EVDEN ÇIKMAK BEN
E
SAAT 7.45 EVDEN ÇIKMAK HERGÜN BEN
Açıklama:
“Her gün saat 8’e çeyrek kala evden çıkarım” cümlesinin TİD’de ifadesi “BEN HER GÜN SAAT 8.45 EV ÇIKMAK” ya da “HEP HEP 8.45 EV ÇIKMAK BEN” şeklindedir. TİD’de isim durum ekleri kullanılmaz, çekimli fiiller mastar olarak ifade edilir. Her zaman yerine de sürekliliği vurgulamak için “hep hep” ikilemesinin işareti kullanılır. Doğru cevap A’dır.
Soru 38
“Sağ elin parmakları açık, göğüs hizasında yatay pozisyonda, sol elin parmakları bitişiktir. Sol elin parmakları sağ elin önce baş ve işaret parmağı arasına daha sonra işaret ve orta parmak arasına girer.”
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
Vade
B
Banka
C
Hesap
D
Açmak
E
Vadesiz
Açıklama:
Soru başlığı "Türk İşaret Dilinde Bankacılık Hizmetleri"
Konuşmadaki “Hesabınız vadeli mi vadesiz mi olsun?” soru cümlesinde geçen “vade” sözcüğünün işaretinde sağ elin parmakları açık, göğüs hizasında yatay pozisyonda, sol elin parmakları bitişiktir. Sol elin parmakları sağ elin önce baş ve işaret parmağı arasına daha sonra işaret ve orta parmak arasına girer (Bkz. Diyalog 8.1, sayfa 175). Doğru yanıt A seçeneğidir.
Konuşmadaki “Hesabınız vadeli mi vadesiz mi olsun?” soru cümlesinde geçen “vade” sözcüğünün işaretinde sağ elin parmakları açık, göğüs hizasında yatay pozisyonda, sol elin parmakları bitişiktir. Sol elin parmakları sağ elin önce baş ve işaret parmağı arasına daha sonra işaret ve orta parmak arasına girer (Bkz. Diyalog 8.1, sayfa 175). Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 39
“Sağ el göğüs hizasında avuç içi kendinize bakacak şekilde, parmaklar kapalı dikey pozisyondadır. Sol elle sağ elin açık avuç içine değdirmeden “yazmak” fiilinin işareti yapılır.”
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi eyleme aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi eyleme aittir?
Seçenekler
A
Bankaya girmek
B
Form doldurmak
C
Hesap açmak
D
Vade yapmak
E
Hesap kapatmak
Açıklama:
Soru başlığı; Türk İşaret Dilinde Bankacılık Hizmetleri
“Şu formu doldurabilir misiniz?” derken kullanılan “form” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında avuç içi kendinize bakacak şekilde, parmaklar kapalı dikey pozisyonda-z dır. Sol elle sağ elin açık avuç içine değdirmeden “yazmak” fiilinin işareti yapılır. Bu işareti yaparken sağ el kâğıt ya da form gibi düşünülebilir (Bkz. Diyalog 8.1, sayfa 175). Doğru yanıt B seçeneğidir.
“Şu formu doldurabilir misiniz?” derken kullanılan “form” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında avuç içi kendinize bakacak şekilde, parmaklar kapalı dikey pozisyonda-z dır. Sol elle sağ elin açık avuç içine değdirmeden “yazmak” fiilinin işareti yapılır. Bu işareti yaparken sağ el kâğıt ya da form gibi düşünülebilir (Bkz. Diyalog 8.1, sayfa 175). Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 40
“İki elin işaret parmakları açık, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar göğüs hizasından parmak uçları aşağıyı gösterecek şekilde tek hareketle hareket eder.”
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
Saat
B
Buçuk
C
Sınav
D
Çeyrek
E
Buluşmak
Açıklama:
Soru başlığı: Türk İşaret Dilinde Saatler
“Sınav saat kaçta?” soru cümlesinde geçen “sınav” sözcüğünün işaretinde iki elin işaret parmakları açık, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar göğüs hizasından parmak uçları aşağıyı gösterecek şekilde tek hareketle hareket eder (Bkz. Diyalog 8.5, sayfa 180). Doğru yanıt C seçeneğidir.
“Sınav saat kaçta?” soru cümlesinde geçen “sınav” sözcüğünün işaretinde iki elin işaret parmakları açık, diğer parmaklar kapalıdır. Açık parmaklar göğüs hizasından parmak uçları aşağıyı gösterecek şekilde tek hareketle hareket eder (Bkz. Diyalog 8.5, sayfa 180). Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 41
“Hep” işaretinin kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Her gün farklı saatlerde yapılan işler ve alışkanlıklarda kullanılmaktadır
B
Her gün aynı saatte yapılan sadece yeme içme faaliyetleri için kullanılmaktadır
C
Her gün aynı saatte yapılan işler ve alışkanlıklarda kullanılmamaktadır
D
Her gün aynı saatte yapılan işler ve alışkanlıklarda kullanılmaktadır
E
Her gün farklı saatlerde yapılamayan işler ve alışkanlıklarda kullanılmaktadır
Açıklama:
Soru başlığı; Türk İşaret Dilinde Saatler
“Hep” işareti her gün aynı saatte yapılan işler ve alışkanlıklarda kullanılmaktadır. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
“Hep” işareti her gün aynı saatte yapılan işler ve alışkanlıklarda kullanılmaktadır. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 42
Sağır bir birey arkadaşıyla Türk İşaret Dili ile sohbet ederken “Ben kendi saatimi kullanıyorum” ifadesinde bulunmuştur.
Yukarıda yer alan örnek olayda sağır birey TİD ile “kendi” ifadesini aşağıdaki hangi maddede yer alan işaret ile aktarmıştır?
Yukarıda yer alan örnek olayda sağır birey TİD ile “kendi” ifadesini aşağıdaki hangi maddede yer alan işaret ile aktarmıştır?
Seçenekler
A
Sağ el baş hizasında, parmaklar kıvrık, avuç içi kendinize bakacak şekilde alnın ortasına konur.
B
Sol el göğüs hizasında, parmaklar kıvrık, avuç içi kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur.
C
Sağ el göğüs hizasında, parmaklar kapalı, yumruğunuz kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur.
D
Sağ el omuz hizasında, parmaklar kıvrık, avuç içi kendinize bakacak şekilde boynun ortasına konur.
E
Sağ el göğüs hizasında, parmaklar kıvrık, avuç içi kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur.
Açıklama:
Soru başlığı; Türk İşaret Dilinde Saatler
Yukarıdaki konuşma metninde yer alan “Murat avukattır ve kendi bürosunda çalışıyor.” cümlesinde geçen “kendi” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında, parmaklar kıvrık, avuç içi kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur (Bkz, Diyalog 8.10, sayfa 183). Doğru yanıt E seçeneğidir.
Yukarıdaki konuşma metninde yer alan “Murat avukattır ve kendi bürosunda çalışıyor.” cümlesinde geçen “kendi” sözcüğünün işaretinde sağ el göğüs hizasında, parmaklar kıvrık, avuç içi kendinize bakacak şekilde göğsün ortasına konur (Bkz, Diyalog 8.10, sayfa 183). Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 43
İşitme engelli bir birey arkadaşına Türk İşaret Dili ile “Saat üçte buluşalım” ifadesinde bulunmuştur.
Yukarıdaki örnek olayda işitme engelli birey “buluşalım” sözcüğünün işareti aşağıdaki maddelerden hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?
Yukarıdaki örnek olayda işitme engelli birey “buluşalım” sözcüğünün işareti aşağıdaki maddelerden hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Her iki el işaret parmakları açık, öbür parmaklar kapalı, eller iki yandan ortaya getirilir ve parmak uçları birleştirilir.
B
Bir elin işaret parmağı açık, öbür parmaklar kapalı, el iki yandan ortaya getirilir ve aşağı yukarı hareketi yapılır.
C
Her iki el serçe parmakları açık, öbür parmaklar kapalı, eller iki yandan ortaya getirilir ve parmak uçları birleştirilir.
D
Her iki elin tüm parmakları kapalı, eller yumruk şeklindedir, eller iki yandan ortaya getirilir ve yumruklar birleştirilir.
E
Bir elin tüm parmakları açık, avuç içi dışa yöneliktir, el dıştan vücudun ortasına getirilir ve vücut ile birleştirilir.
Açıklama:
Soru başlığı: Türk İşaret Dilinde Saatler
“Buluşmak” fiilinin işaretinde her iki el işaret parmakları açık, öbür parmaklar kapalı, eller iki yandan ortaya getirilir ve parmak uçları birleştirilir (Bkz, Diyalog 8.7, Sayfa 181). Doğru yanıt A seçeneğidir.
“Buluşmak” fiilinin işaretinde her iki el işaret parmakları açık, öbür parmaklar kapalı, eller iki yandan ortaya getirilir ve parmak uçları birleştirilir (Bkz, Diyalog 8.7, Sayfa 181). Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 44
“Tamam” sözcüğünün Türk İşaret Dili ile ifadesi aşağıdaki hangi maddede doğru olarak açıklanmıştır?
Seçenekler
A
İki el bel hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
B
İki el göğüs hizasında, parmaklar kapalı ve yumruklar karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
C
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
D
İki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el altta, sol el üstte başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
E
İki el baş hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir.
Açıklama:
Soru başlığı: Türk İşaret Dilinde Bankacılık Hizmetleri
“Tamam” sözcüğünün işaretinde her iki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir (Bkz. Diyalog 8.3, sayfa 178). Doğru yanıt C seçeneğidir.
“Tamam” sözcüğünün işaretinde her iki el göğüs hizasında, parmaklar açık ve avuç içleri karşıya bakacak şekilde, sağ el üstte, sol el altta başlar ve eller iki yana açılarak bitirilir (Bkz. Diyalog 8.3, sayfa 178). Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 45
“Sağ elin baş ve işaret parmak uçları birleştirilir alnın üstünden sağdan sola hareket ettirilir.”
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
Kısmet
B
Evet
C
Tamam
D
Hesap
E
Vade
Açıklama:
Soru başlığı: "Türk İşaret Dilinde Bankacılık Hizmetleri"
“Kısmet! Eski evini sattın mı?” konuşmasında geçen “kısmet” derken de bu sözcüğün işaretinde sağ elin baş ve işaret parmak uçları birleştirilir alnın üstünden sağdan sola hareket ettirilir (Bkz. Diyalog 8.4, sayfa 179). Doğru yanıt A seçeneğidir.
“Kısmet! Eski evini sattın mı?” konuşmasında geçen “kısmet” derken de bu sözcüğün işaretinde sağ elin baş ve işaret parmak uçları birleştirilir alnın üstünden sağdan sola hareket ettirilir (Bkz. Diyalog 8.4, sayfa 179). Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 46
“İki elin işaret parmağı açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Sol elin işaret parmağı göğüs hizasından sağ elin işaret parmağının ucuna dokundurulup sola yana doğru hareket eder.”
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi sözcüğe aittir?
Seçenekler
A
Saat
B
Buçuk
C
Geçe
D
Çeyrek
E
Kadar
Açıklama:
Soru başlığı; Türk İşaret Dilinde Saatler
Yukarıdaki “Her gün saat 08.20’den 15.00’e kadar hastanede çalışırım.” cümlesinde geçen “kadar” zaman belirtecinin işareti yapılır. Bu işarette iki elin işaret parmağı açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Sol elin işaret parmağı göğüs hizasından sağ elin işaret parmağının ucuna dokundurulup sola yana doğru hareket eder (Bkz, Diyalog 8.9, sayfa 182). Doğru yanıt E seçeneğidir.
Yukarıdaki “Her gün saat 08.20’den 15.00’e kadar hastanede çalışırım.” cümlesinde geçen “kadar” zaman belirtecinin işareti yapılır. Bu işarette iki elin işaret parmağı açık ve düz, diğer parmaklar kapalıdır. Sol elin işaret parmağı göğüs hizasından sağ elin işaret parmağının ucuna dokundurulup sola yana doğru hareket eder (Bkz, Diyalog 8.9, sayfa 182). Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 47
“Her iki elin parmakları açık ve bitişik yanlarda, bel hizasındadır. Eller yanlardan öne doğru sürekli yukarı aşağı sallanır.”
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi fiile aittir?
Yukarıda açıklanan işaret aşağıdaki maddelerde yer alan hangi fiile aittir?
Seçenekler
A
Kahvaltı etmek
B
Evden çıkmak
C
Yemek yemek
D
Devam etmek
E
Yatağa yatmak
Açıklama:
Soru başlığı: Türk İşaret Dilinde Saatler
Akşam saat 6’ya kadar bürosundadır.” cümlesinin videodaki gösteriminde koda arkadaşımız bu cümleyi “AKŞAM SAAT 6 DEVAM” şeklinde ifade etmektedir. “Devam etmek” fiilinin işaretinde her iki elin parmakları açık ve bitişik yanlarda, bel hizasındadır. Eller yanlardan öne doğru sürekli yukarı aşağı sallanır (Bkz. Diyalog 8.10, sayfa 183). Doğru yanıt D seçeneğidir.
Akşam saat 6’ya kadar bürosundadır.” cümlesinin videodaki gösteriminde koda arkadaşımız bu cümleyi “AKŞAM SAAT 6 DEVAM” şeklinde ifade etmektedir. “Devam etmek” fiilinin işaretinde her iki elin parmakları açık ve bitişik yanlarda, bel hizasındadır. Eller yanlardan öne doğru sürekli yukarı aşağı sallanır (Bkz. Diyalog 8.10, sayfa 183). Doğru yanıt D seçeneğidir.