Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı II - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisinde Tanzimat ikinci kuşak şairleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Şinasi-Namık Kemal- Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Recaizâde Mahmut Ekrem-Abdülhak Hâmit-Namık Kemal
C
Ziya Paşa-Abdülhak Hâmit-Muallim Naci
D
Recaizâde Mahmut Ekrem- Abdülhak Hâmit- Muallim Naci
E
Namık Kemal- Muallim Naci- Şinasi
Açıklama:
Tanzimat birinci kuşak şairleri olarak adlandırdığımız Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa gibi isimlerde ilk karşılıklarını bulmuştur. Bunlardan sonra gelen ve büyük oranda bu birinci kuşağın etkisinde şiire başlayan yenileşmenin ikinci kuşağı olarak tanımladığımız Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit ve Muallim Naci gibi isimler ise birinci kuşak şairlerinden çeşitli açılardan farklılık gösterdikleri için “Tanzimat ikinci kuşak” şairleri olarak adlandırılırlar.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat ikinci kuşak şairlerinin birinci kuşak şairlerinden ayrılan yönlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sanat için sanat anlayışına yakındırlar.
B
Edebiyatı, politik görüşlerin yansıtılmasında araç görevi olarak üstlenmişlerdir.
C
Edebiyatı sosyal meseleleri yansıtmak için bir araç unsuru olarak kullanmışlardır.
D
Batı kültüründen çok Doğu kültürüne ve edebiyatına daha yakın durmuşlardır.
E
Yaşamları siyasal mücadelelerle geçmiştir.
Açıklama:
Tanzimat ikinci kuşak şairleri birinci kuşaktan çok belirgin şekilde ayrılır. Toplum için sanat anlayışından yola çıkan birinci kuşak şairlerinin çabası edebiyatı halkın anlayabileceği bir seviyeye çekmek, halk için edebiyat yapmak ve edebiyatta sosyal sorunları işlemekti. Bu, aynı zamanda edebiyatın siyasal sorunlara yakınlaşması anlamına da geliyordu. Dolayısıyla Tanzimat birinci kuşak şairleri için genelde edebiyatın özelde şiirin siyasal bir araç olarak kullanılmasında hiçbir sakınca yoktu.
Birinci kuşağın bu eğiliminin aksine Tanzimat ikinci kuşak şairleri sanat için sanat
anlayışına daha yakındılar.
Birinci kuşağın bu eğiliminin aksine Tanzimat ikinci kuşak şairleri sanat için sanat
anlayışına daha yakındılar.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi şairliğinden daha çok romancılığı ve edebiyat teorisi üzerine verdiği eserleri açısından Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Sami Paşazâde Sezai
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Muallim Naci
E
Abdülhak Hâmit
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, şairliğinden daha çok romancılığı ve edebiyat teorisi üzerine verdiği eserleri açısından Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir.
Soru 4
"Nağme-i Seher, Yadigâr-ı Şebab" adlı şiir kitapları olan şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Tevfik Fikret
D
Muallim Naci
E
Sami Paşazâde Sezai
Açıklama:
İlk şiir kitabı olan Nağme-i Seher (1871) şairin daha çok eski edebiyat tarzında yazdığı manzumeleri içeren kitabıdır. Bazı eleştirmenlere göre Recaizâde’nin sanatına ilişkin en önemli manzumeler bu kitapta yer almaktadır. Tanpınar da bu bağlamda kitaptaki musammatları başarılı bulur. İkinci şiir kitabı olan Yadigâr-ı Şebab; gençlik günlerinin özlemlerini, hatıralarını içeren kitabıdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'e getirilen eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Manzumelerinde Abdülhak Hâmit’teki derinliğin ve Namık Kemal’deki coşkunluğun olmayışı
B
Derin fikirlerin, felsefi ıstırapların şairi olamayışı
C
“Dil, vezin, kafiye” konularındaki yetersizliği
D
Şiirde gerçek anlamda yetenek sahibi olamayışı
E
Muallim Naci ayarında bir şiir tekniğine sahip oluşu
Açıklama:
1. Hiçbir zaman derin fikirlerin, felsefi ıstırapların şairi olmamıştır. Bu açıdan ona en sık yöneltilen eleştirilerden birisi, manzumelerinde Abdülhak Hâmit’teki derinliğin ve Namık Kemal’deki coşkunluğun olmayışıdır.
2. Şiirin üç bileşeni olan “dil, vezin, kafiye” konularında yetersizlik Recaizâde’nin en çok eleştiri alan yönüdür. Hiçbir zaman rakibi Muallim Naci ayarında bir şiir tekniği kullanamamıştır. Aruz veznine hâkim olamayışı da bunda etkendir.
3. Recaizâde şair doğmamıştır, şiirde gerçek anlamda yetenek sahibi değildir. Bu yüzden genel olarak şiir sanatına kendini verememiştir.
2. Şiirin üç bileşeni olan “dil, vezin, kafiye” konularında yetersizlik Recaizâde’nin en çok eleştiri alan yönüdür. Hiçbir zaman rakibi Muallim Naci ayarında bir şiir tekniği kullanamamıştır. Aruz veznine hâkim olamayışı da bunda etkendir.
3. Recaizâde şair doğmamıştır, şiirde gerçek anlamda yetenek sahibi değildir. Bu yüzden genel olarak şiir sanatına kendini verememiştir.
Soru 6
"Hem Doğu hem de Batı şiirine ait nazım şekillerini kullanmakla birlikte
şairin kendi bulduğu nazım şekilleri de vardır. Ayrıca divan şiirindeki mesnevi, gazel, murabba gibi nazım şekillerini yıkarak yerine kuralsız nazım şekilleri de getirmiştir."
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
şairin kendi bulduğu nazım şekilleri de vardır. Ayrıca divan şiirindeki mesnevi, gazel, murabba gibi nazım şekillerini yıkarak yerine kuralsız nazım şekilleri de getirmiştir."
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Abdülhak Hâmit
C
Muallim Naci
D
Sami Paşazade Sezai
E
Şinasi
Açıklama:
Hem Doğu hem de Batı şiirine ait nazım şekillerini kullanmakla birlikte
Hâmit’in kendi bulduğu nazım şekilleri de vardır. Ayrıca divan şiirindeki mesnevi, gazel, murabba gibi nazım şekillerini yıkarak yerine kuralsız nazım şekilleri de getirmiştir.
Hâmit’in kendi bulduğu nazım şekilleri de vardır. Ayrıca divan şiirindeki mesnevi, gazel, murabba gibi nazım şekillerini yıkarak yerine kuralsız nazım şekilleri de getirmiştir.
Soru 7
Hâmit’in eşinin ölümünün acısıyla yazdığı yeni Türk şiirinin de en önemli
matem manzumelerinden biri olan şiir aşağıdakilerden hangisidir?
matem manzumelerinden biri olan şiir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hicran
B
Tecelli yahud Teselli
C
Makber
D
Sabr ü Sebat
E
Divaneliklerim yahut Belde
Açıklama:
“Makber”, Abdülhak Hâmit’in en iyi bilinen, yeni Türk şiirinin de en önemli
matem manzumelerinden biridir.
matem manzumelerinden biridir.
Soru 8
"Farklı mecmua ve kitaplarda basılmış, tamamı aruz ölçüsüyle yazılmış on dokuz manzumeyi içerir. Bunların bir bölümü Kırım, Rus, Yunan, Balkan ve Çanakkale savaşlarıyla ilgilidir. Epik özellikler gösteren bu kitap millî-manevi duyguları içeren kahramanlık, Türk tarihi, vatan sevgisi gibi temaların işlendiği hamasi metinlerden oluşur."
Yukarıda özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlham-ı Vatan
B
Garam
C
Makber ve Ölü
D
Kahpe yahut Bir Sefîlenin Hasbihâli
E
Bâlâdan Bir Ses
Açıklama:
İlham-ı Vatan (1916) farklı mecmua ve kitaplarda basılmış, tamamı aruz ölçüsüyle yazılmış on dokuz manzumeyi içerir. Bunların bir bölümü Kırım, Rus, Yunan, Balkan ve Çanakkale savaşlarıyla ilgilidir. Epik özellikler gösteren bu kitap millî-manevi duyguları içeren kahramanlık, Türk tarihi, vatan sevgisi gibi temaların işlendiği hamasi metinlerden oluşur.
Soru 9
Edebiyat çevrelerinde onu üne kavuşturan, ilk şiir kitabı Ateşpâre olan şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit Tarhan
B
Tevfik Fikret
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Namık Kemal
E
Muallim Naci
Açıklama:
Edebiyat çevrelerinde üne kavuşturan ilk şiir kitabı Ateşpâre (1882) olan şair Muallim Naci'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci'nin edebi kişiliğine getirilen eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Manzumelerinin hemen hepsi muhayyilenin yokluğundan gelen iptidailiklerle (ilkellik) doludur.
B
“Dicle” adlı şiirde peyzajın yetersizliği tek mısranın tesadüfi güzelliğini unutturamamıştır.
C
“Kuzu” manzumesinin tek kıymeti bize, Türk şiirinde hangi yollardan geçtiğimizi ya da yolumuzu ne kadar uzattığımızı göstermesindedir.
D
Şiirlerinde kusursuz bir anlatım tekniği vardır.
E
Muallim Naci şiirinde okurla laubali bir hasbihal edasına girer.
Açıklama:
1. Naci, muhayyile denen şeyden mahrumdur. Onun manzumelerinin hemen hepsi muhayyilenin yokluğundan gelen iptidailiklerle (ilkellik) doludur. Bu yüzden yer yer şiir içinde nesir dili ve üslubuna başvurur.
2. Tanpınar’a göre birkaç neslin övgüsüne mazhar olan “Dicle”de, şiirdeki peyzajın yetersizliğini tek mısranın tesadüfi güzelliğini unutturamamıştır.
3. Yine devrin çok sevilen “Kuzu” manzumesinin tek kıymeti bize, Türk şiirinde hangi yollardan geçtiğimizi ya da yolumuzu ne kadar uzattığımızı göstermesindedir. Tanpınar’ın ironik bir göndermesi olan bu yorumu Muallim Naci’nin sanatının özgünlükten yoksun olduğunu vurgulamaya dönük bir ifade olarak okunabilir.
4. Muallim Naci şiirinde okurla laubali bir hasbihal edasına girer. Tanpınar okuyucuyu ikide bir kolundan çekip bulduğunu göstermek isteyen bu dikkatin ilkel bir tarz olduğunu söyler.
2. Tanpınar’a göre birkaç neslin övgüsüne mazhar olan “Dicle”de, şiirdeki peyzajın yetersizliğini tek mısranın tesadüfi güzelliğini unutturamamıştır.
3. Yine devrin çok sevilen “Kuzu” manzumesinin tek kıymeti bize, Türk şiirinde hangi yollardan geçtiğimizi ya da yolumuzu ne kadar uzattığımızı göstermesindedir. Tanpınar’ın ironik bir göndermesi olan bu yorumu Muallim Naci’nin sanatının özgünlükten yoksun olduğunu vurgulamaya dönük bir ifade olarak okunabilir.
4. Muallim Naci şiirinde okurla laubali bir hasbihal edasına girer. Tanpınar okuyucuyu ikide bir kolundan çekip bulduğunu göstermek isteyen bu dikkatin ilkel bir tarz olduğunu söyler.
Soru 11
Seçeneklerde verilen şairlerden hangisi tanzimat dönemi ikinci kuşak şairlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Şinasi
C
Sami Paşazade Sezai
D
Abdülhak Hamit
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Tanzimat edebiyatı ya da diğer adıyla “yenileşme dönemi Türk edebiyatı” iki döneme
ayrılır. Birinci kuşak genel hatlarıyla, en çok öne çıkan isimler olması nedeniyle, Şinasi,
Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüyle anılır. İkinci kuşak ise yine genel hatlarıyla Ekrem,
Hâmit, Sezai (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşazâde Sezai) mektebi
olarak bilinir. Edebiyat tarihlerinin birçoğunda Tanzimat ikinci kuşak şair ve yazarlarına
ilişkin bütün genellemeler bu üç isim düşünülerek yapılır. Fakat Muallim Naci de bu kuşağın en önemli üç şairi içerisinde kabul edilir
ayrılır. Birinci kuşak genel hatlarıyla, en çok öne çıkan isimler olması nedeniyle, Şinasi,
Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüyle anılır. İkinci kuşak ise yine genel hatlarıyla Ekrem,
Hâmit, Sezai (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşazâde Sezai) mektebi
olarak bilinir. Edebiyat tarihlerinin birçoğunda Tanzimat ikinci kuşak şair ve yazarlarına
ilişkin bütün genellemeler bu üç isim düşünülerek yapılır. Fakat Muallim Naci de bu kuşağın en önemli üç şairi içerisinde kabul edilir
Soru 12
Tanzimat birinci kuşak şairleriyle ikinci kuşak şairlerinin içerik bağlamında birbirinden özellikle ayrıştığı alan seçeneklerden hangiisnde doğru bir şekilde ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Birinci kuşak şairleri siyasal sorunlara sıklıkla değinirken, ikinci kuşak şairleri bundan imtina etmişlerdir.
B
Birinci kuşak şairleri şiiri sanat için yaparken, ikinci kuşak şairleri halk için sanat yaptığını ifade etmişlerdir.
C
İkinci kuşak şairleri içerik bakımından daha geniş kitlelere ulaşabilirken, birinci kuşak şairleri kendi kabuğunda kalmıştır.
D
Biirnci kuşak şairleri söz sanatının bütün inceliklerini ön planda tutayım derken sosyal meselelere eğilme fırsatı bulmakta eksik kalmışlardır.
E
İkinci kuşak şairleri şiirlerinde çoğunlukla batı dillerinden kelimeler kullanarak kendilerince dili zenginleştirdikleriin savunmuşlardır.
Açıklama:
Tanzimat birinci kuşak şairleri için genelde edebiyatın özelde şiirin siyasal bir
araç olarak kullanılmasında hiçbir sakınca yoktu. Hatta Tanzimat birinci kuşak şairlerinin
genç bir yazar/şair hakkında övgüde ya da yergide bulunmalarında belirleyici öge genellikle yazdığı edebî ürünlerde sosyal ve politik konulara yer verip vermemesi oluyordu. Söz
gelimi Namık Kemal dışladığı, sırt çevirdiği, eleştirdiği edipleri -Ahmet Midhat Efendi ve
Abdülhak Hâmit gibi- siyasal açıdan yaptıkları tercihler nedeniyle eleştirmiştir.
Birinci kuşağın bu eğiliminin aksine Tanzimat ikinci kuşak şairleri sanat için sanat
anlayışına daha yakındılar. Üstelik edebiyatı siyasal bir araç olarak da kullanmıyorlardı.
Hatta siyasi söylemden özellikle kaçınıyorlar ve sosyal meselelerden uzak bir edebiyat
oluşturmaya gayret gösteriyorlardı. Bu bağlamda birinci kuşak daha çok sosyal sorunların
ve siyasi kavganın içindeyken ikinci kuşak daha ziyade edebî tartışmaların içinde kalmayı,
soyut ve somut bütün çabalarını edebî tartışmalar içinde göstermeyi tercih etmişlerdir.
araç olarak kullanılmasında hiçbir sakınca yoktu. Hatta Tanzimat birinci kuşak şairlerinin
genç bir yazar/şair hakkında övgüde ya da yergide bulunmalarında belirleyici öge genellikle yazdığı edebî ürünlerde sosyal ve politik konulara yer verip vermemesi oluyordu. Söz
gelimi Namık Kemal dışladığı, sırt çevirdiği, eleştirdiği edipleri -Ahmet Midhat Efendi ve
Abdülhak Hâmit gibi- siyasal açıdan yaptıkları tercihler nedeniyle eleştirmiştir.
Birinci kuşağın bu eğiliminin aksine Tanzimat ikinci kuşak şairleri sanat için sanat
anlayışına daha yakındılar. Üstelik edebiyatı siyasal bir araç olarak da kullanmıyorlardı.
Hatta siyasi söylemden özellikle kaçınıyorlar ve sosyal meselelerden uzak bir edebiyat
oluşturmaya gayret gösteriyorlardı. Bu bağlamda birinci kuşak daha çok sosyal sorunların
ve siyasi kavganın içindeyken ikinci kuşak daha ziyade edebî tartışmaların içinde kalmayı,
soyut ve somut bütün çabalarını edebî tartışmalar içinde göstermeyi tercih etmişlerdir.
Soru 13
Birinci ve ikinci kuşak tanzimat şairleri arasında Avrupai edebiyata en uygun eserler vern şair seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
Namık Kemal
E
Abdülhak Hamit
Açıklama:
Yine ikinci kuşak şairleri birinci kuşağa göre Batı kültürüne ve edebiyatına daha
hâkimdir. Batı edebiyatına yönelik çeviri ve uyarlamaları daha kolay yapmışlardır. Verdikleri eserler Avrupai edebiyatın niteliklerine daha uygundur. İkinci kuşak içerisinde bu
niteliklere en çok da Abdülhak Hâmit sahiptir. İkinci kuşak şairleri Batı’ya daha fazla yakınlaştıkları için Arap ve Fars edebiyatıyla -birinci kuşak kadar- uzun soluklu ilgilenmemişlerdir. Eski şiiri esas sarsan, ona büyük eleştiriler getiren en önemli iki şair Abdülhak
Hâmit ve Recaizâde’dir denilebilir.
hâkimdir. Batı edebiyatına yönelik çeviri ve uyarlamaları daha kolay yapmışlardır. Verdikleri eserler Avrupai edebiyatın niteliklerine daha uygundur. İkinci kuşak içerisinde bu
niteliklere en çok da Abdülhak Hâmit sahiptir. İkinci kuşak şairleri Batı’ya daha fazla yakınlaştıkları için Arap ve Fars edebiyatıyla -birinci kuşak kadar- uzun soluklu ilgilenmemişlerdir. Eski şiiri esas sarsan, ona büyük eleştiriler getiren en önemli iki şair Abdülhak
Hâmit ve Recaizâde’dir denilebilir.
Soru 14
Şairliği özellikle dil kullanımındaki özensizlikleriyle eleştirilen Tanzimat ikinci dönem şairi kimdir?
Seçenekler
A
Ahmet Mithat Efendi
B
Tevfik Fikret
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Muallim Naci
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Şiirin çok temel bir meselesi olan dil, Recaizâde’de kusurludur. Yine dile bağlı olarak
ortaya çıkan uyak Recaizâde’de hiçbir zaman oturmamıştır. Ses benzerliklerini oluşturmak
için seçtiği sözcüklerin basitliği Recaizâde’nin yetenek bir yana şiire yoğunlaşamadığını
da gösterir. Şairin uyak için zorlama sözcükler kullandığı gibi aynı şeyi vezni uydurmaya
çalışırken de yapması hem aruz tekniğine hâkim olmadığını hem de dile karşı özentisiz
olduğunu gösterir.
Recaizâde’nin şiirine yapılan eleştiriler “dil, vezin, kafiye” gibi biçimsel ögelerin eleştirisinden ibaret değildir. Onun şiiri gerçek anlamda yeteneğin ürünü olan bir şiir değildir. Tanpınar “Ekrem Bey şiire hakiki istidattan ziyade yolunu bulamamış bir edebiyat aşkıyla ve daha ziyade his hallerini şiir zannederek kendisini verenlerdendi.” derken de bu yönüne vurgu yapar. Eleştirilerinin devamında ise Recaizâde’nin şiirini Abdülhak Hâmit ile Tevfik Fikret arasında içi boş bir paranteze benzetir (Tanpınar, 1988, s. 478). Tanpınar, Ahmet Midhat Efendi için yaptığı tespiti Recaizâde için de yapar. Ona göre Recaizâde “muhayyilesiz ve îcât kabiliyetinden mahrum” doğanlardandır (Tanpınar, 1988, s. 478). Onda “şiir ve sanatla bir amatör gibi meşgul olan müreffeh bir aile çocuğunun bütün hususiyetleri” görülür (Tanpınar, 1988, s. 476).
ortaya çıkan uyak Recaizâde’de hiçbir zaman oturmamıştır. Ses benzerliklerini oluşturmak
için seçtiği sözcüklerin basitliği Recaizâde’nin yetenek bir yana şiire yoğunlaşamadığını
da gösterir. Şairin uyak için zorlama sözcükler kullandığı gibi aynı şeyi vezni uydurmaya
çalışırken de yapması hem aruz tekniğine hâkim olmadığını hem de dile karşı özentisiz
olduğunu gösterir.
Recaizâde’nin şiirine yapılan eleştiriler “dil, vezin, kafiye” gibi biçimsel ögelerin eleştirisinden ibaret değildir. Onun şiiri gerçek anlamda yeteneğin ürünü olan bir şiir değildir. Tanpınar “Ekrem Bey şiire hakiki istidattan ziyade yolunu bulamamış bir edebiyat aşkıyla ve daha ziyade his hallerini şiir zannederek kendisini verenlerdendi.” derken de bu yönüne vurgu yapar. Eleştirilerinin devamında ise Recaizâde’nin şiirini Abdülhak Hâmit ile Tevfik Fikret arasında içi boş bir paranteze benzetir (Tanpınar, 1988, s. 478). Tanpınar, Ahmet Midhat Efendi için yaptığı tespiti Recaizâde için de yapar. Ona göre Recaizâde “muhayyilesiz ve îcât kabiliyetinden mahrum” doğanlardandır (Tanpınar, 1988, s. 478). Onda “şiir ve sanatla bir amatör gibi meşgul olan müreffeh bir aile çocuğunun bütün hususiyetleri” görülür (Tanpınar, 1988, s. 476).
Soru 15
Recaizade Mahmut Ekrem'in yazmış olduğu ilk şiir kitabının adı nedir?
Seçenekler
A
Nijad Ekrem
B
Pejmürde
C
Zemzeme
D
Nağme-i Seher
E
Yadigâr-ı Şebab
Açıklama:
İlk şiir kitabı olan Nağme-i Seher (1871) şairin daha çok eski edebiyat tarzında yazdığı manzumeleri içeren kitabıdır. Bazı eleştirmenlere göre Recaizâde’nin sanatına ilişkin en önemli manzumeler bu kitapta yer almaktadır. Tanpınar da bu bağlamda kitaptaki musammatları başarılı bulur. İkinci şiir kitabı olan Yadigâr-ı Şebab; gençlik günlerinin özlemlerini, hatıralarını içeren kitabıdır. Recaizâde’nin yenilik arayışları içerisine girmesi bu kitabıyla başlar. Recaizâde’nin dikkat çeken ilk şiir kitabı ise 1881 ile 1885 arasında yayınladığı ve üç kitaptan oluşan Zemzeme’lerdir. Özelikle Zemzeme II’nin (1884) ön sözünde eski taraftarlarına yönelik imalı çıkışları, sataşmaları da bu eserin ününü arttırmıştır. Pejmürde (1894) ise yine manzum metinlerden çok mensur metinleri içeren fakat içerisinde manzumeler de barındırdığı için manzum kitapları içerisinde değerlendirilen eseridir.
Soru 16
Abdülhak Hamit'in şiriri ile ilgili seçeneklerden hangiis söylenebilir?
Seçenekler
A
Sanat, edebiyat, üslup ve dilde kurallara karşı katı bir uyum vardır.
B
Hem Doğu hem de Batı şiirine ait nazım şekillerini kullanmaktan çekinmemiştir.
C
Divan şiirinde özellikle mesnevi türünde eserler vermeye çalışırken eleştirilere kulak asmamıştır.
D
Şiirlerinde en önemli hassasiyetin uyak konusundaki titizliğinde olduğu görülür.
E
Şiirlerinde daha çok sosyal temalar üzerine yoğunlaşarak devir şairlerinden farklı bir tutum izlemiştir.
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in şiirinde hayat tarzıyla uyuşan bir başka husus sanat, edebiyat, üslup
ve dilde kurallara karşı ilgisiz tavrıdır. Bu kuralsızlığın şiirine yansıması çeşitli şekillerde
olur. Söz gelimi hem Doğu hem de Batı şiirine ait nazım şekillerini kullanmakla birlikte
Hâmit’in kendi bulduğu nazım şekilleri de vardır. Ayrıca divan şiirindeki mesnevi, gazel,
murabba gibi nazım şekillerini yıkarak yerine kuralsız nazım şekilleri de getirmiştir. Uyağı
önemsemeyen şairin bazen çok acemice uyaklar yaptığı da görülür. Fakat buna rağmen
aruza hâkim olup pek hata yapmadığı söylenebilir. Hatta aruzda kendi bulduğu vezinler
dahi vardır. Aruzun yanı sıra hece veznini de kullanmıştır. Hece ile yazdıkları içerisinde
duraksız ve çok uzun mısralar içeren şiirler mevcuttur. En çok kullandığı edebî sanatlar
ise tezat ve tarizdir. Nazım şekli ve uyak haricinde içerik, imaj ve temalarda da önemli
değişiklikler yapmıştır. Sosyal, dinî ve millî konuları manzumelerinde işleyen Hâmit’in
şiirlerinde felsefi bir yönelim de vardır. Bununla birlikte en çok işlediği temler aşk ve tabiattır. Hatta Hâmit’le birlikte Türk şiirinin tabiata bakışı değişmiştir denilebilir.
ve dilde kurallara karşı ilgisiz tavrıdır. Bu kuralsızlığın şiirine yansıması çeşitli şekillerde
olur. Söz gelimi hem Doğu hem de Batı şiirine ait nazım şekillerini kullanmakla birlikte
Hâmit’in kendi bulduğu nazım şekilleri de vardır. Ayrıca divan şiirindeki mesnevi, gazel,
murabba gibi nazım şekillerini yıkarak yerine kuralsız nazım şekilleri de getirmiştir. Uyağı
önemsemeyen şairin bazen çok acemice uyaklar yaptığı da görülür. Fakat buna rağmen
aruza hâkim olup pek hata yapmadığı söylenebilir. Hatta aruzda kendi bulduğu vezinler
dahi vardır. Aruzun yanı sıra hece veznini de kullanmıştır. Hece ile yazdıkları içerisinde
duraksız ve çok uzun mısralar içeren şiirler mevcuttur. En çok kullandığı edebî sanatlar
ise tezat ve tarizdir. Nazım şekli ve uyak haricinde içerik, imaj ve temalarda da önemli
değişiklikler yapmıştır. Sosyal, dinî ve millî konuları manzumelerinde işleyen Hâmit’in
şiirlerinde felsefi bir yönelim de vardır. Bununla birlikte en çok işlediği temler aşk ve tabiattır. Hatta Hâmit’le birlikte Türk şiirinin tabiata bakışı değişmiştir denilebilir.
Soru 17
Tanzimat ikinci kuşak şairlerinden hangisi 1900'lü yılların başında yükselen Türkçülük akımının etkisinde kalarak şiirlerinde bir değişim göstermiştir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Sami Paşazade Sezai
C
Abdulhak Hamit
D
Muallim Naci
E
Ahmet Mithat
Açıklama:
1908’den sonra ise Türkçülük akımının yükselişe geçmesiyle birlikte daha sade bir dil
kullanan Hâmit son derece anlaşılır olmayı da başarmıştır. Fakat bu son dönem yazdıkları
önceki eserlerinin üstüne hiçbir zaman çıkamamıştır. Yeni eğilimi olan Türkçe sözcüklerle
yazdığı şiirlerde özgünlüğü yakalayamamış, bu yüzden Hâmit daha çok eski yazdıklarıyla
edebiyat tarihine geçmiştir. Abdülhak Hâmit yeni Türk edebiyatında yenilik içinde yenilik getiren bir şairdir. Edebiyatta basmakalıp her şeye karşı çıkmış olması nedeniyle kural dışı bir şahsiyettir. Bazı kusurlarına rağmen Tanzimat şiirinin önemli bir şairi sayılır.
kullanan Hâmit son derece anlaşılır olmayı da başarmıştır. Fakat bu son dönem yazdıkları
önceki eserlerinin üstüne hiçbir zaman çıkamamıştır. Yeni eğilimi olan Türkçe sözcüklerle
yazdığı şiirlerde özgünlüğü yakalayamamış, bu yüzden Hâmit daha çok eski yazdıklarıyla
edebiyat tarihine geçmiştir. Abdülhak Hâmit yeni Türk edebiyatında yenilik içinde yenilik getiren bir şairdir. Edebiyatta basmakalıp her şeye karşı çıkmış olması nedeniyle kural dışı bir şahsiyettir. Bazı kusurlarına rağmen Tanzimat şiirinin önemli bir şairi sayılır.
Soru 18
Abdülhak Hamit'in Türk şiirine yeni bir tabiat anlayışı getirdiği kabul edilen eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Makber
B
Tecelli yahud Teselli
C
Bunlar O’dur
D
Sahra
E
Divaneliklerim yahut Belde
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in şehir ve tabiat hayatına ilişkin duygu/düşünüşlerini dile getirdiği manzumeleri Sahra (1879) adlı kitabında genellikle yer alır. On bölümden oluşan eser “tarz-ı garbî” (Batılı şiir biçimi) ile yazılmıştır. Biçimi ve içeriğiyle çağı için oldukça yenidir. Bu eserle Türk şiirine yeni bir tabiat anlayışı gelmiştir. Rousseau’dan esinlendiği
söylenilen bu düşünceye göre doğa, saf ve güzel; medeniyet ise kirli ve çirkindir. Bu bağlamda köy hayatının güzelliğine karşın şehir hayatının çirkinliğine vurgu yapılır. “Sahra” Türk edebiyatında pastoral şiirin ilk örneği sayılır. Eser geniş ve olumlu yankılar uyandırmıştır. Özellikle Namık Kemal tarafından övgüyle karşılanmıştır. Hatta
Namık Kemal’in, “Vaveyla” isimli vatan şiirini yazarken “Sahra”dan etkilendiği söylenir.
söylenilen bu düşünceye göre doğa, saf ve güzel; medeniyet ise kirli ve çirkindir. Bu bağlamda köy hayatının güzelliğine karşın şehir hayatının çirkinliğine vurgu yapılır. “Sahra” Türk edebiyatında pastoral şiirin ilk örneği sayılır. Eser geniş ve olumlu yankılar uyandırmıştır. Özellikle Namık Kemal tarafından övgüyle karşılanmıştır. Hatta
Namık Kemal’in, “Vaveyla” isimli vatan şiirini yazarken “Sahra”dan etkilendiği söylenir.
Soru 19
Ahmet Hamdi Tanpınar'a göre Muallim Naci en çok hangi şairin etkisinde kalmıştır?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Şinasi
C
Ziya paşa
D
Ahmet Mithat
E
Abdulhak Hamit
Açıklama:
Tanpınar ise “Görün” redifli gazelinin Ziya Paşa’nın “Gördüm” redifli gazelindeki fikirlerin hemen hemenaynısını içerdiğini dile getirir. Bununla birlikte asıl etkinin daha sonra, Ziya Paşa’nın “Harabat Mukaddimesi’ndeki fikirleriyle başlayacağını da ekler. Dolayısıyla Tanpınar’a göre Muallim Naci’de -sadece şiir yönüyle değil- yeni edebiyat taraftarlarıyla yaşadığı çatışmada bile bir Ziya Paşa etkisi söz konusudur (Tanpınar, 1988, s. 595). Fakat Muallim Naci en esaslı etkilenmeyi Abdülhak Hâmit’te yaşamıştır. Tanpınar’a göre Muallim Naci bu etkiden uzaklaşmak da istemiş ve ortaya Hâmit’e göre “daha durgun, daha az hamleli, hakiki şiirden bir hayli uzak ve yerli unsur itibariyle daha karışık” bir şiir çıkmıştır.
Soru 20
Seçeneklerde verilen şairlerden hangisinde Muallim Naci etkisi görülür?
Seçenekler
A
Mehmet Akif Ersoy
B
Orhan Veli Kanık
C
Fazıl Hüsnü Dağlarca
D
Cenap Şahabettin
E
Mehmet Emin Yurdakul
Açıklama:
Muallim Naci’nin şiirde etkilendiği isimler kadar etkilediği isimler de önemlidir. Türk
edebiyatının önemli şairlerinden olan Mehmet Akif, Tevfik Fikret ve Yahya Kemal gibi
isimler Muallim Naci’den etkilenmişlerdir. Özellikle konuşma lisanı ile kurduğu manzum
tiyatrolarında günlük konuşma Türkçesiyle oluşturulmuş canlı diyalog ve sahneler Mehmet Akif ve Tevfik Fikret’i etkilemiştir. Bu tekniği kullandığı şiirlerinden biri “Küçük Bir Mudhike” manzumesidir
edebiyatının önemli şairlerinden olan Mehmet Akif, Tevfik Fikret ve Yahya Kemal gibi
isimler Muallim Naci’den etkilenmişlerdir. Özellikle konuşma lisanı ile kurduğu manzum
tiyatrolarında günlük konuşma Türkçesiyle oluşturulmuş canlı diyalog ve sahneler Mehmet Akif ve Tevfik Fikret’i etkilemiştir. Bu tekniği kullandığı şiirlerinden biri “Küçük Bir Mudhike” manzumesidir
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Edebiyatının ikinci kuşak şair ve yazarları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Muallim Naci
C
Receaizade Mahmut Ekrem
D
Abdülhak Hamit
E
Sami Paşazâde Sezai
Açıklama:
Tanzimat edebiyatı ya da diğer adıyla “yenileşme dönemi Türk edebiyatı” iki döneme ayrılır. Birinci kuşak genel hatlarıyla, en çok öne çıkan isimler olması nedeniyle, Şinasi, Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüyle anılır. İkinci kuşak ise yine genel hatlarıyla Ekrem, Hâmit, Sezai (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşazâde Sezai) mektebi olarak bilinir. Sinasi 1. kuşak sair ve yazarları arasında olduğu için doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 22
I. Muallim Naci, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit temsilcileri arasında yer almaktadır
II. Sanat toplum içindir anlayışını benimsemişlerdir
III. İkinci kuşak ediplerinin çoğu aristokrat ailelerden gelmişlerdir
IV. Edebiyatı siyasal bir araç olarak kullanmaktadırlar
V. Eserlerindeki kahramanlar vatan ve hürriyet için mücadele etmektedirler
VI. İkinci kuşak temsilcileri batı edebiyatı ve kültürüne daha hakimdirler
Tanzimat Edebiyatı ikinci kuşak şairleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Sanat toplum içindir anlayışını benimsemişlerdir
III. İkinci kuşak ediplerinin çoğu aristokrat ailelerden gelmişlerdir
IV. Edebiyatı siyasal bir araç olarak kullanmaktadırlar
V. Eserlerindeki kahramanlar vatan ve hürriyet için mücadele etmektedirler
VI. İkinci kuşak temsilcileri batı edebiyatı ve kültürüne daha hakimdirler
Tanzimat Edebiyatı ikinci kuşak şairleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
I ,III, IV, V, VI
C
I, III, V, VI
D
II, III, IV, V
E
III, IV, V, VI
Açıklama:
II. ve IV seçenekte verilen bilgiler çeldirici olarak kullanılmıştır. Tanzimat Edebiyatında 2. kuşak temsilcileri sanat sanat içindir anlayışını benimsemişlerdir ve edebiyatı siyasal bir araç olarak kullanmamışlardır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 23
Avrupa'ya giderken Recaizade Mahmud Ekrem'e Tasvir-i Efkarı bırakan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Tevfik Fikret
C
Muallim Naci
D
Namık Kemal
E
Ayetullah Bey
Açıklama:
Osmanlı’da önemli görevlerde bulunmuş bir bürokrat ve yazar olan Recai Efendi’nin oğlu olarak 1847’de İstanbul Vaniköy’de dünyaya gelir. Ailesine ait Vaniköy’deki yalıda büyür. Sırasıyla Vaniköy Sıbyan Mektebi, Beyazıt Rüşdiyesi, Mekteb-iİrfanî, Harbiye İdadisinde okur.Hâriciye Mektubi Kaleminde çalışmaya başlar. Fransızcayı burada öğrenir. Yine dönemin ünlü kişiliklerinden olan Ayetullah Bey ve Namık Kemal ile burada tanışır. Namık Kemal Avrupa’ya giderken Tasvîr-i fkâr’ı Recaizâde’ye bırakacaktır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem'in Viyana seyahati sırasında yazdığı eserdir?
Seçenekler
A
Bülbül
B
Hasbihâl
C
Tevellûat
D
Nağme-i Seher
E
Yadigâr-ı Şebab
Açıklama:
Recaizâde 1874’te bir Viyana seyahati yapar. Önemli manzumelerinden olan “Hasbihâl”i bu seyahat esnasında yazar. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 25
Recaizade Mahmut Ekrem Eskiedebiyat taraftarlarına yönelik sataşmalarının hat safhaya ulaştığı Zemzeme-III’ün eserinin başında Divan Edebiyatının hangi nazım türünü kullanmıştır?
Seçenekler
A
Naat
B
Kaside
C
Gazel
D
Münacaat
E
Tevhid
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem ilk manzumelerinde gazel, münacaat, tevhid ve naat da yazmıştır. Eski edebiyat taraftarlarına yönelik sataşmalarının hat safhaya ulaştığı Zemzeme-III’ün (1885) de eski edebiyat nazım şekillerini içermesi hatta kitabın bir naat ile başlaması dikkate değerdir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 26
Abdülhak Hâmit'in, Paris’te yazdığı ve orada yayımlandığı ve konusu nedeniyle siyasi olarak şüpheleri üzerine çektiği ve bu nedenle Paris Sefaretindeki görevine son verildiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Macerâ-yı Aşk (1875),
(1876) piyeslerini yayımlar.
(1876) piyeslerini yayımlar.
B
Sabr ü Sebat
C
İçli Kız
D
Duhter-i Hindû
E
Nesteren
Açıklama:
Hâmit, Paris’te yazdığı ve orada yayımlanan Nesteren (1878) adlı tiyatro eserinden dolayı siyasi olarak şüpheleri üzerine çeker. 1878’de görevine son verilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi, Abdülhak Hamit'in eşi Fatma Hanımım ölümü üzerine kaleme aldığı ve ölüm teması içeren eserleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Makber
B
Divaneliklerim Yahut Belde
C
Hacle
D
Ölü
E
Bunlar O’dur
Açıklama:
Fatma Hanım 1885 yılında 26 yaşında veremden Beyrut’ta hayatını kaybeder. Makber (1885), Ölü (1885), Hacle (1885) ve Bunlar O’dur (1885) gibi eserleri bu ölüm üzerine yazılır. Ölüm temalı metinlerin üzerinden çok geçmeden Divaneliklerim Yahut Belde (1885), Kahbe yahut Bir Sefilenin Hasbihâli (1886) adlı eserleri yayımlanır. “Makber”, “Ölü” ve “Hacle” gibi duygu yüklü matem şiirlerinin ardından yayımlanan bu iki eser şairin zevk, safa ve kadın temalı metinleri olduğundan çok fazla tenkit alır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 28
Yeni Lisan hareketinden çok önce Tanzimat Dönemi’nde dilin yenileşmesinde hamleler yapmış şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Muallim Naci
C
Abdülhak Hâmit
D
Ziya Paşa
E
Şinasi
Açıklama:
Yeni Lisan hareketinden çok önce dilin yenileşmesinde âdeta güçlü bir hamle gibi gerçekleşen ve gelişen bu şiir dili devrin eleştirmenlerinin dikkatlerinden kaçmaz.
Soru 29
Abdülhak Hamid tabiat şiirlerinde kimden etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Fuzûli
B
Şeyh Galip
C
Ibser
D
Victor Hugo
E
Shakespeare
Açıklama:
Hâmit’in tabiat şiirlerinde J. J. Rousseau, Victor Hugo, Alphonse de Lamartine ve Chateaubriand gibi romantiklerin etkisi vardır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 30
Recaizâde Mahmut Ekrem’in sırasıyla etkilendiği ve etkilediği şairler aşağıdakilerden hangisinde
birlikte doğru olarak verilmiştir?
birlikte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa-Abdülhak Hâmit- Ahmed Haşim
B
Şinasi- Muallim Naci- Hüseyin Siret
C
Namık Kemal-Abdülhak Hâmit-Tevfik Fikret
D
Abdülhak Hâmit -Muallim Naci- Cenap Şahabettin
E
Âkif Paşa-Namık Kemal-Ayetullah Bey
Açıklama:
Her ne kadar bir dönem “Yeni Osmanlılar” idealini benimsemiş olsa da Recaizâde, Namık Kemal ya da Şinasi gibi sosyal sorunlara yakın olmamış, yazdıklarını politik propaganda malzemesi olarak kullanmamıştır. Recaizâde’nin kalemi nadiren siyasi bir kisveye
bürünür. Özellikle Namık Kemal ile mektuplaşmaları onun kaleminin siyasallaştığı metinlerdir
bürünür. Özellikle Namık Kemal ile mektuplaşmaları onun kaleminin siyasallaştığı metinlerdir
Soru 31
Abdülhak Hamid’in “Makber” adlı şiirini yazmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölen karısının ardından duyduğu üzüntü
B
Edebiyat ve sanatla ilgili görüşlerini aktarma gayesi
C
Yeni şiire has nazım şekillerine örnek gösterme çabası
D
Torununu kaybetmenin verdiği acı
E
Ülkenin durumundan duyduğu sıkıntı
Açıklama:
1878’de alındığı Paris görevinden sonra sıkıntılardan ve bunalımdan bir türlü kurtulamayan Hâmit, 1883 yılında kendi isteği üzerine Bombay’a tayin edilir. Uzun süredir hasta olan karısı Fatma Hanım’ın rahatsızlığı burada da devam eder. Hastalığın ilerlemesi sonucu İstanbul’a dönerken Fatma Hanım 1885 yılında 26 yaşında veremden Beyrut’ta hayatını kaybeder. Makber (1885), Ölü (1885), Hacle (1885) ve Bunlar O’dur (1885) gibi eserleri bu ölüm üzerine yazılır.
Soru 32
Türk şiirinin tabiata bakışını değiştiren Tanzimat dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Namık Kemal
D
Sami Paşazade Sezai
E
Abdülhak Hâmit
Açıklama:
Nazım şekli ve uyak haricinde içerik, imaj ve temalarda da önemli değişiklikler yapmıştır. Sosyal, dinî ve millî konuları manzumelerinde işleyen Hâmit’in şiirlerinde felsefi bir yönelim de vardır. Bununla birlikte en çok işlediği temler aşk ve tabiattır. Hatta Hâmit’le birlikte Türk şiirinin tabiata bakışı değişmiştir denilebilir.
Soru 33
“Dil, vezin ve kafiye” konusunda pek başarılı kabul edilmeyen Tanzimat şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
SamiPaşazade Sezai
B
Ziya Paşa
C
Muallim Naci
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Abdülhak Hâmit
Açıklama:
Şiirin üç bileşeni olan “dil, vezin, kafiye” konularında yetersizlik Recaizâde’nin en çok eleştiri alan yönüdür. Hiçbir zaman rakibi Muallim Naci ayarında bir şiir tekniği kullanamamıştır. Aruz veznine hâkim olamayışı da bunda etkendir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sanatta toplumsal faydaya dönük eserler vermeye gayret göstermesi
B
Zamanın en prestijli okullarında edebiyat öğretmenliği yapmış olması
C
Ona göre şiirin tek gayesinin güzellik olması
D
Kafiyenin kulağa göre olması gerektiğini söylemesi
E
Muallim Naci ile ciddi tartışmalara girmesi
Açıklama:
Sanatta toplumsal faydaya dönük eserler vermeye gayret gösteren Muallim Naci'dir.
Soru 35
Türk edebiyatının yeni bir evreye girmesinde çok önemli bir görev yüklenmiş Tanzimat dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Muallim Naci
C
Namık Kemal
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Abdülhak Hâmit
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in Türk edebiyatının yeni bir evreye girmesinde çok ciddi payı olduğu hep söylenegelmiştir. Orhan Okay, Tanzimat’tan 1940’lı yıllara kadar geçen süreçte Türk şiirinde en büyük hamleleri yapanın Abdülhak Hâmit olduğunu söyler. Hatta onu 1940’lardan sonra ortaya çıkacak akımların çok erken bir habercisi olarak kabul eder
Soru 36
Şairlik yönü çok iyi olmamasına rağmen yazdığı edebî bilgiler kitabıyla hem eskiyi savunan rakiplerine karşı hem de öğrencileri nezdinde üstatlığını kabul ettiren şair ve eseri aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Muallim Naci - Demdeme
B
Muallim Naci - Istılahât-ı Edebiyye
C
Abdülhak Hâmit - Garam
D
Recaizâde Mahmut Ekrem - Talim-i Edebiyat
E
Recaizâde Mahmut Ekrem - Kudemadan Birkaç Şair
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, şairliğinden daha çok romancılığı ve edebiyat teorisi üzerine verdiği eserleri açısından Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir. Hatta bazı açılardan edebiyatta bir misyon adamı olmuştur. Bunlar dışında tiyatro yazarlığı, eleştirmenlik de yapmıştır. Ayrıca zamanının en gözde okullarında edebiyat hocalığı yapması, çevresinde ona hayran, ondan etkilenen genç bir kitlenin bu
okullardan yetişmesini beraberinde getirmiştir. Yine hocalığının ürünü olan, derslerde anlattığı ve geliştirdiği görüşlerinden ortaya çıkan Talim-i Edebiyat adlı eseri de onun edebiyat dünyasındaki yerini pekiştirmiştir
okullardan yetişmesini beraberinde getirmiştir. Yine hocalığının ürünü olan, derslerde anlattığı ve geliştirdiği görüşlerinden ortaya çıkan Talim-i Edebiyat adlı eseri de onun edebiyat dünyasındaki yerini pekiştirmiştir
Soru 37
Demdeme kimin eseridir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Namık Kemal
D
Muallim Naci
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Demdeme, Muallim Naci’nin sadece Recaizade’nin eleştirilerine cevap içeren bir metinden ibaret olmayıp aynı zamanda devrine göre edebiyat teorisine ilişkin temel yargıları içeren bir eserdir.
Soru 38
Kürsi-i İstiğrak kimin eseridir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Muallim Naci
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Namık Kemal
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Hâmit’in en ünlü şiirlerinden biri olan ve Lamartine’den izler taşıyan “Tecelli yahud Teselli” başlıklı manzume bu kitap içerisinde yer almaktadır. Yine tabiat şiirleri içerisinde çok önemli yer tutan “Kürsi-i İstiğrak” şiiri de burada bulunur
Soru 39
İkinci kuşak şairler arasında aykırı bir yerde durmasına karşın Muallim Naci kiminle yaşadığı polemikler yüzünden gündem olmuş ve şairliği gölgede kalmıştır?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Namık Kemal
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Abdülhak Hamit
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Tanzimat ikinci kuşak şairleri içerisinde aykırı bir yerde duran Muallim Naci hem bazı haksız suçlamalar hem de Recaizâde Mahmut Ekrem ile yaşadığı polemikler nedeniyle şairliği gölgede kalmış bir kişiliktir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 40
I. Fuzûli ve Şeyh Galip olmak üzere divan şiirinin etkisinde şiire başlar
II. Küçük yaşlarda halk edebiyatı şairlerinden Âşık Ömer’in şiirlerini okur ve saz şairlerine özenerek şiirler yazar
III. İlk şiir kitabı Nağme-i Seher'dir.
IV. İmalesiz, zihafsız bir vezin kullanır
V. Şiirde berrak ve devrine göre sade bir Türkçe kullanır
Muallim Naci'nin şiirleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Küçük yaşlarda halk edebiyatı şairlerinden Âşık Ömer’in şiirlerini okur ve saz şairlerine özenerek şiirler yazar
III. İlk şiir kitabı Nağme-i Seher'dir.
IV. İmalesiz, zihafsız bir vezin kullanır
V. Şiirde berrak ve devrine göre sade bir Türkçe kullanır
Muallim Naci'nin şiirleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I,II, IV, V
C
II, III, IV, V
D
II, IV, V
E
III, IV, V
Açıklama:
III. seçenekte verilen bilgi yanlıştır. İlk şiir kitabı Ateşparedir ve 1882 yılında yayınlanmıştır. Nağme-i Seher 1871 yılında yayınlanmış ve sık sık şiir ve edebiyat konusunda polemik yaşadığı Recaizade Mahmut Ekrem'in ilk şiir kitabının adıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 41
Şairlik yönü çok iyi olmamasına rağmen yazdığı edebî bilgiler kitabıyla hem eskiyi savunan rakiplerine karşı hem de öğrencileri nezdinde üstatlığını kabul ettiren şair ve eseri aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem - Talim-i Edebiyat
B
Recaizâde Mahmut Ekrem - Kudemadan Birkaç Şair
C
Muallim Naci - Demdeme
D
Muallim Naci - Istılahât-ı Edebiyye
E
Abdülhak Hâmit - Garam
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem - Talim-i Edebiyat
Eskiyi savunan Muallim Naci eseride Demdemedir
Eskiyi savunan Muallim Naci eseride Demdemedir
Soru 42
Türk edebiyatının yeni bir evreye girmesinde çok önemli bir görev yüklenmiştir. Bu anlamda Türk şiirine gerçek anlamda yeniliği getiren şairdir. Cumhuriyet’ten sonra ortaya çıkacak olan akımların çok erken bir habercisi olarak da kabul edilir.
Yukarıda sözü edilen Tanzimat dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen Tanzimat dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Namık Kemal
D
Muallim Naci
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Abdülhak Hâmit
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Muallim Naci ile ciddi tartışmalara girmesi
B
Kafiyenin kulağa göre olması gerektiğini söylemesi
C
Ona göre şiirin tek gayesinin güzellik olması
D
Zamanın en prestijli okullarında edebiyat öğretmenliği yapmış olması
E
Sanatta toplumsal faydaya dönük eserler vermeye gayret göstermesi
Açıklama:
Sanatta toplumsal faydaya dönük eserler vermeye gayret göstermesi
Soru 44
“Dil, vezin ve kafiye” konusunda pek başarılı kabul edilmemektedir. Aşırı hassas yapısı şiirini yer yer yapmacık hüzünle dolu bir atmosfere sokar. Bu yüzden şiirlerine kırılgan ve ağlamaklı bir ton hâkimdir.
Yukarıda sözü edilen Tanzimat şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen Tanzimat şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Abdülhak Hâmit
D
SamiPaşazade Sezai
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem
Soru 45
Abdülhak Hamid’in “Makber” adlı şiirini yazmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Torununu kaybetmenin verdiği acı
B
Ülkenin durumundan duyduğu sıkıntı
C
Ölen karısının ardından duyduğu üzüntü
D
Edebiyat ve sanatla ilgili görüşlerini aktarma gayesi
E
Yeni şiire has nazım şekillerine örnek gösterme çabası
Açıklama:
Ölen karısının ardından duyduğu üzüntü
Soru 46
Üslûp ve dilde kurallara karşı ilgisizdir. Nazım şekli ve kafiye haricinde muhteva, imaj ve temalarda da önemli değişiklikler yapmıştır. En çok işlediği temler aşk ve tabiattır. Hatta onunla birlikte Türk şiirinin tabiata bakışı değişmiştir.
Yukarıda sözü edilen Tanzimat dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen Tanzimat dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Muallim Naci
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Namık Kemal
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Abdülhak Hâmit
Soru 47
Tanzimat ikinci kuşak; öncesi (Tanzimat birinci kuşak) ve sonrasıyla (Edebiyat-ı Cedîde) birlikte düşünüldüğünde Recaizâde Mahmut Ekrem’in sırasıyla; kendisinden önceki devirde, kendi devrinde ve sonraki dönemde edebî anlamda etkilendiği ve etkilediği şairler aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit -Muallim Naci- Cenap Şahabettin
B
Âkif Paşa-Namık Kemal-Ayetullah Bey
C
Ziya Paşa-Abdülhak Hâmit- Ahmed Haşim
D
Şinasi- Muallim Naci- Hüseyin Siret
E
Namık Kemal-Abdülhak Hâmit-Tevfik Fikret
Açıklama:
Namık Kemal-Abdülhak Hâmit-Tevfik Fikret
Soru 48
Yeni Lisan hareketinden çok önce Tanzimat Dönemi’nde dilin yenileşmesinde hamleler yapmıştır. Eski dili ret konusunda diğer Tanzimatçılardan çok ileri bir yerde durur. Bu anlamda onun, Türk dilinin ve Türkçe edebiyatın yeni yönelimlerini önceden haber verdiği söylenebilir. Yukarıda sözü edilen Tanzimat dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
Abdülhak Hâmit
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Muallim Naci
Soru 49
(I) Eski edebiyat ile yeni edebiyat mücadelelerinde, eski edebiyat taraftarlarının lideri durumundadır. (II) Dili; sade, yalın ve başarılı bir biçimde kullanır. (III) Şiirde eskinin birikiminden faydalanmakla birlikte Batı tarzı eğilimlere de açıktır. (IV) Akranı şairler gibi arisrokrat bir aileden gelmedir. (V) Şiir kitapları Ateşpâre, Şerâre ve Fürûzan’dır.
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde Muallim Naci ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde Muallim Naci ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?
Seçenekler
A
I.
B
II.
C
III.
D
IV.
E
V.
Açıklama:
IV.
Soru 50
(I) Her ikisi de dil, vezin, kafiye konusunda başarısızdır. (II) Her ikisi de dönemin prestijli okullarında öğretmenlik yaparak buradaki öğrencilerini etkilemeye ve yönlendirmeye çalışmışlarıdır. (III) Her ikisinin de şiirde toplumsal faydaya dönük bir çabası vardır. (IV) Her ikisi de birbirinin gazeline tahmis yazmıştır. (V) Her iki şair de eski şiirin özlemini çekenlerin umudu olmuştur.
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde Tanzimat ikinci kuşağının iki zıt kutbu olan Muallim Naci ve Recaizâde’nin ortak özellikleri doğru olarak verilmiştir?
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde Tanzimat ikinci kuşağının iki zıt kutbu olan Muallim Naci ve Recaizâde’nin ortak özellikleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I.
B
II.
C
III.
D
IV.
E
V.
Açıklama:
II.
Soru 51
I. Abdülhak Hâmit
II. Namık Kemal
III. Ziya Paşa
Yukarıdaki isimlerden hangisi ya da hangileri “Tanzimat ikinci kuşak” şairleri olarak adlandırılırlar?
II. Namık Kemal
III. Ziya Paşa
Yukarıdaki isimlerden hangisi ya da hangileri “Tanzimat ikinci kuşak” şairleri olarak adlandırılırlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit ve Muallim Naci gibi isimler ise birinci kuşak şairlerinden çeşitli açılardan farklılık gösterdikleri için “Tanzimat ikinci kuşak” şairleri olarak adlandırılırlar.
Soru 52
I. Edebiyatı siyasal bir araç olarak da kullanmayı tercih etmişlerdir.
II. Halk için edebiyat yapmak anlayışını benimsemişlerdir.
III. Soyut ve somut bütün çabalarını edebî tartışmalar içinde göstermeyi tercih etmişlerdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Tanzimat ikinci kuşak şairleri için söylenebilir?
II. Halk için edebiyat yapmak anlayışını benimsemişlerdir.
III. Soyut ve somut bütün çabalarını edebî tartışmalar içinde göstermeyi tercih etmişlerdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Tanzimat ikinci kuşak şairleri için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Birinci kuşağın bu eğiliminin aksine Tanzimat ikinci kuşak şairleri sanat için sanat
anlayışına daha yakındılar. Üstelik edebiyatı siyasal bir araç olarak da kullanmıyorlardı. Hatta siyasi söylemden özellikle kaçınıyorlar ve sosyal meselelerden uzak bir edebiyat oluşturmaya gayret gösteriyorlardı. Bu bağlamda birinci kuşak daha çok sosyal sorunların ve siyasi kavganın içindeyken ikinci kuşak daha ziyade edebî tartışmaların içinde kalmayı, soyut ve somut bütün çabalarını edebî tartışmalar içinde göstermeyi tercih etmişlerdir.
anlayışına daha yakındılar. Üstelik edebiyatı siyasal bir araç olarak da kullanmıyorlardı. Hatta siyasi söylemden özellikle kaçınıyorlar ve sosyal meselelerden uzak bir edebiyat oluşturmaya gayret gösteriyorlardı. Bu bağlamda birinci kuşak daha çok sosyal sorunların ve siyasi kavganın içindeyken ikinci kuşak daha ziyade edebî tartışmaların içinde kalmayı, soyut ve somut bütün çabalarını edebî tartışmalar içinde göstermeyi tercih etmişlerdir.
Soru 53
I. Mücadeleci değil, daha çok sanatkâr mizaca sahip olmaları
II. Hocalarının sürgünde geçen hayatlarına şahit olmaları
III. Aristokrat ailelerin çocukları olmaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’in sosyal ve siyasal konulara yönelmemelerinin nedenlerindendir?
II. Hocalarının sürgünde geçen hayatlarına şahit olmaları
III. Aristokrat ailelerin çocukları olmaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’in sosyal ve siyasal konulara yönelmemelerinin nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’in sosyal ve siyasal konulara yönelmemelerinin temel nedenlerinden biri -hatta ilki- mücadeleci değil, daha çok sanatkâr mizaca sahip olmalarıdır. İkinci neden, hocaları olan ya da örnek aldıkları birinci kuşak edipleri politik mücadele içinde oldukları için hayatları hep sürgünde geçmiştir. Namık Kemal, Magosa, Sakız, Girit ve Midilli’ye sürülmüş; Ziya Paşa ise Bağdat, Konya ve Adana’ya görevlendirilmiştir. Onların sürgünde geçen hayatlarına şahit olmak ikinci kuşağın edebî tercihlerinde mutlaka rol oynamıştır. Üçüncü olarak Tanzimat ikinci kuşak edipleri, Muallim Naci’yi istisna tutarak söylenecek olursa aristokrat ailelerin çocuklarıdır. Bu nedenle
aileden dolayı devlete ve bürokrasiye yakındırlar.
aileden dolayı devlete ve bürokrasiye yakındırlar.
Soru 54
İkinci kuşak şairleri içerisinde Batı kültürüne ve edebiyatına daha hâkim olup verdiği eserler Avrupai edebiyatın niteliklerine daha uygun olan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Muallim Naci
C
Namık Kemal
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Ziya Paşa
Açıklama:
İkinci kuşak şairleri birinci kuşağa göre Batı kültürüne ve edebiyatına daha hâkimdir. Batı edebiyatına yönelik çeviri ve uyarlamaları daha kolay yapmışlardır. Verdikleri eserler Avrupai edebiyatın niteliklerine daha uygundur. İkinci kuşak içerisinde bu niteliklere en çok da Abdülhak Hâmit sahiptir.
Soru 55
I. Şairliğinden daha çok romancılığı ve edebiyat teorisi üzerine verdiği eserleri açısından Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir.
II. Yaş itibariyle birinci kuşak Tanzimatçılara yakın olması açısından Tanzimat birinci kuşak edipleriyle ikinci kuşak edipleri arasında bir köprüdür.
III. Tiyatro yazarlığı ve eleştirmenlik de yapmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem için söylenebilir?
II. Yaş itibariyle birinci kuşak Tanzimatçılara yakın olması açısından Tanzimat birinci kuşak edipleriyle ikinci kuşak edipleri arasında bir köprüdür.
III. Tiyatro yazarlığı ve eleştirmenlik de yapmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, şairliğinden daha çok romancılığı ve edebiyat teorisi üzerine verdiği eserleri açısından Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir. Ayrıca tiyatro yazarlığı ve eleştirmenlik de yapmıştır. Recaizâde yaş itibariyle birinci kuşak Tanzimatçılara yakın olması açısından Tanzimat birinci kuşak edipleriyle ikinci kuşak edipleri arasında bir köprüdür.
Soru 56
"Yadigâr-ı Şebab", "Nağme-i Seher" eserleri aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Muallim Naci
C
Namık Kemal
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Ziya Paşa
Açıklama:
"Yadigâr-ı Şebab", "Nağme-i Seher" eserleri Recaizâde Mahmut Ekrem'e aittir.
Soru 57
I. Türk edebiyatının yeni bir evreye girmesinde çok ciddi payı olduğu bilinir.
II. Hem Doğu’yu hem de Batı’yı kendi kaynaklarından okuyarak yakından tanıma fırsatı bulmuştur.
III. Yazım hayatındaki ikinci evre öncesine göre daha derinlikli metinlerin yazıldığı evredir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Abdülhak Hâmit için söylenebilir?
II. Hem Doğu’yu hem de Batı’yı kendi kaynaklarından okuyarak yakından tanıma fırsatı bulmuştur.
III. Yazım hayatındaki ikinci evre öncesine göre daha derinlikli metinlerin yazıldığı evredir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Abdülhak Hâmit için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Abdülhak Hâmit'in, Türk edebiyatının yeni bir evreye girmesinde çok ciddi payı olduğu bilinir. Hem Doğu’yu hem de Batı’yı kendi kaynaklarından okuyarak yakından tanıma fırsatı bulmuştur. Yazım hayatındaki ikinci evre öncesine göre daha derinlikli metinlerin yazıldığı evredir.
Soru 58
I. Divan şiirindeki mesnevi, gazel, murabba gibi nazım şekillerini yıkarak yerine kuralsız nazım şekilleri de getirmiştir.
II. Aruzun yanı sıra hece veznini de kullanmıştır. Hece ile yazdıkları içerisinde
duraksız ve çok uzun mısralar içeren şiirleri mevcuttur.
III. Uyağa çok önem vermiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Abdülhak Hâmit için söylenebilir?
II. Aruzun yanı sıra hece veznini de kullanmıştır. Hece ile yazdıkları içerisinde
duraksız ve çok uzun mısralar içeren şiirleri mevcuttur.
III. Uyağa çok önem vermiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Abdülhak Hâmit için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Divan şiirindeki mesnevi, gazel, murabba gibi nazım şekillerini yıkarak yerine kuralsız nazım şekilleri de getirmiştir. Uyağı önemsemeyen şairin bazen çok acemice uyaklar yaptığı da görülür. Fakat buna rağmen aruza hâkim olup pek hata yapmadığı söylenebilir. Hatta aruzda kendi bulduğu vezinler dahi vardır. Aruzun yanı sıra hece veznini de kullanmıştır. Hece ile yazdıkları içerisinde
duraksız ve çok uzun mısralar içeren şiirler mevcuttur. En çok kullandığı edebî sanatlar ise tezat ve tarizdir.
duraksız ve çok uzun mısralar içeren şiirler mevcuttur. En çok kullandığı edebî sanatlar ise tezat ve tarizdir.
Soru 59
I. Tanzimat ikinci kuşak şairleri içerisinde aykırı bir yerde durur.
II. Bazı suçlamalar ve yaşadığı polemikler sebebiyle şairliği gölgede kalmış bir kişiliktir.
III. Çocukluk yıllarında ondaki sanat gayretinin bir göstergesi olarak hat sanatıyla ilgilenir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Muallim Naci için söylenebilir?
II. Bazı suçlamalar ve yaşadığı polemikler sebebiyle şairliği gölgede kalmış bir kişiliktir.
III. Çocukluk yıllarında ondaki sanat gayretinin bir göstergesi olarak hat sanatıyla ilgilenir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Muallim Naci için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Tanzimat ikinci kuşak şairleri içerisinde aykırı bir yerde duran Muallim Naci hem bazı haksız suçlamalar hem de Recaizâde Mahmut Ekrem ile yaşadığı polemikler nedeniyle şairliği gölgede kalmış bir kişiliktir. Çocukluk yıllarında ondaki sanat gayretinin bir göstergesi olarak hat sanatıyla ilgilenir.
Soru 60
I. Başta Fuzûli ve Şeyh Galip olmak üzere divan şiirinin etkisinde şiire başlar.
II. İlk manzumelerinden itibaren dikkat çeken bir özelliği dil, teknik, ahenk ve şiiriyet açısından son derece oturmuş, sağlam metinler çıkarmasıdır.
III. Onu edebiyat çevrelerinde üne kavuşturan ise ilk şiir kitabı Fürûzan olur.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Muallim Naci için söylenebilir?
II. İlk manzumelerinden itibaren dikkat çeken bir özelliği dil, teknik, ahenk ve şiiriyet açısından son derece oturmuş, sağlam metinler çıkarmasıdır.
III. Onu edebiyat çevrelerinde üne kavuşturan ise ilk şiir kitabı Fürûzan olur.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Muallim Naci için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Başta Fuzûli ve Şeyh Galip olmak üzere divan şiirinin etkisinde şiire başlar. Onu edebiyat çevrelerinde üne kavuşturan ise ilk şiir kitabı Fürûzan değil, Ateşpâre (1882) olur. İlk manzumelerinden itibaren dikkat çeken bir özelliği dil, teknik, ahenk ve şiiriyet açısından son derece oturmuş, sağlam metinler çıkarmasıdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi Türk edebiyatı ikinci kuşak şiirine özgü bir özellik değildir?
Seçenekler
A
Biçimden çok, içeriğe önem verilmiştir, Batı şiirinin biçim özellikleri kullanılmıştır.
B
Divan şiiriyle bütün bağlar koparılmış, sade bir kullanılmaya başlanılmıştır.
C
Toplumsal, sosyal konulara uzak durulmuş, siyasi mücadelelerden kaçınılmıştır.
D
Sanat için sanat anlayışıyla bireysel konular ele alınmıştır.
E
Estetik kaygılar ön planda tutulmuş, teorik olarak bilinçli hamleler yapılmıştır.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı İkinci Kuşak Şairlerinin Genel Özellikleri
Tanzimat edebiyatının ikinci döneminde divan şiiriyle bütün bağların koparıldığı söylenemez. Örneğin, aruzun kullanılmaya devam edilmesi, sanat için sanat anlayışıyla hareket edilmesi, Arapça ve Farsça sözcüklerin çok kullanıldığı sanatlı ve ağır bir dilin tercih edilmesi, bu dönemde de divan şiiriyle bağların tam olarak koparılmadığını gösterir.
Tanzimat edebiyatının ikinci döneminde divan şiiriyle bütün bağların koparıldığı söylenemez. Örneğin, aruzun kullanılmaya devam edilmesi, sanat için sanat anlayışıyla hareket edilmesi, Arapça ve Farsça sözcüklerin çok kullanıldığı sanatlı ve ağır bir dilin tercih edilmesi, bu dönemde de divan şiiriyle bağların tam olarak koparılmadığını gösterir.
Soru 62
Edebiyatımızda ‘’Şâir-i Âzâm’’ olarak ün yapmış sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal Beyatlı
B
Tevfik Fikret
C
Muallim Naci.
D
Abdülhak Hâmit Tarhan
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Abdülhak Hâmit - Hayatı
Abdülhak Hâmit, birçok sanatçı tarafından örnek olarak gösterilmiş şairlerin en büyüğü anlamında ünvanıyla Türk edebiyatının en üst düzeyine çıkarılmıştır.
Abdülhak Hâmit, birçok sanatçı tarafından örnek olarak gösterilmiş şairlerin en büyüğü anlamında ünvanıyla Türk edebiyatının en üst düzeyine çıkarılmıştır.
Soru 63
Edebiyatımızda ilk pastoral şiir ve sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sahra - Abdülhak Hâmit Tarhan
B
Vaveyla - Namık Kemal
C
O Belde - Ahmet Haşim
D
Yağmur - Tevfik Fikret
E
Yadigâr-ı Şebab - Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Abdülhak Hamit - Şiirleri ve Şairliği
Abdülhak Hâmit’in şehir ve tabiat hayatına ait duygu ve düşünüşlerini dile getirdiği manzumeleri ‘’Sahra’’ adlı kitabında yer alır. Ona göre, doğa saf ve güzel; medeniyet ise kirli ve çirkindir. Köy hayatının güzelliğine karşın şehir hayatı çirkindir. Bu bağlamda edebiyatımızda ilk pastoral (doğanın güzelliklerini işleyen) şiir ‘’Sahra’’ dır.
Abdülhak Hâmit’in şehir ve tabiat hayatına ait duygu ve düşünüşlerini dile getirdiği manzumeleri ‘’Sahra’’ adlı kitabında yer alır. Ona göre, doğa saf ve güzel; medeniyet ise kirli ve çirkindir. Köy hayatının güzelliğine karşın şehir hayatı çirkindir. Bu bağlamda edebiyatımızda ilk pastoral (doğanın güzelliklerini işleyen) şiir ‘’Sahra’’ dır.
Soru 64
Abdülhak Hâmit ‘’Kürsi-i İstiğrak’’ şiirini yazarken aşağıdaki şairlerden hangsinden etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Âkif Paşa
B
Arthur Rimbaud
C
Alphonso de Lamartine
D
Jean Racine
E
François-Rene de Chateaubriand
Açıklama:
Abdülhak Hamit - Şiirleri ve Şairliği
Kürsi-i İstiğrak şiiri Lamartine’in Le Lac ( Göl ) şiirinin etkisiyle yazılmıştır. (Doğanın kapladığı alan, toplam anlamındadır.)
Kürsi-i İstiğrak şiiri Lamartine’in Le Lac ( Göl ) şiirinin etkisiyle yazılmıştır. (Doğanın kapladığı alan, toplam anlamındadır.)
Soru 65
Abdülhak Hâmit’in karısı Fatma’nın ölümü üzerine yazdığı şiirinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölü
B
Hacle
C
Vaveyla
D
Makber
E
Sukûnet
Açıklama:
Abdülhak Hamit - Şiirleri ve Şairliği
Makber ( mezar, kabir )
Makber ( mezar, kabir )
Soru 66
Aşağıdaki şiirlerden hangisi Abdülhak Hâmit’in mesnevi tarzında yazmış olduğu manzum bir monologdur?
Seçenekler
A
Hacle
B
Bir Sefîlenin Hasbihâli
C
Bâlâdan Bir Ses
D
Garam
E
Validem
Açıklama:
Abdülhak Hamit - Şiirleri ve Şairliği
Bir genç tarafından aldatılan masum bir köylü kızın hikâyesinin anlatıldığı Kahpe yahut Bir Sefîlenin Hasbihâli mesnevi tarzında yazılmış manzum bir monologdur.
Bir genç tarafından aldatılan masum bir köylü kızın hikâyesinin anlatıldığı Kahpe yahut Bir Sefîlenin Hasbihâli mesnevi tarzında yazılmış manzum bir monologdur.
Soru 67
Abdülhak Hâmit’in tabiatla ilgili şiirlerindeki özelliklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tabiatı olduğu gibi, göründüğü gibi almaz. Onu yer yer değişikliklere uğratır.
B
Şiirde okuyanları etkileyen şeyin doğrudan doğa olduğunu, insanların yüreklerine seslenen doğanın güzelliği olduğunu dolayısıyla insanın doğayla bütünleşmesi dile getirilir.
C
Doğadaki nesneleri, bitkileri, hayvanları olağanüstü bir bütünlük içinde ele alır.
D
Divan şiirinin tabiat anlayışı yerine doğaya bir hayranlık, iyimser ve yüce bir bakış getirir.
E
Tanrı’nın doğada her canlıya ruhundan üflenmiş olarak görmekte ve doğanın bir mutluluk, bir sevgi olduğunu belirtmektedir.
Açıklama:
Abdülhak Hamit - Şiirleri ve Şairliği
Abdülhak Hâmit’e göre sanat yapıtında bizi etkileyen şeyin doğrudan doğruya doğa değil, sanatın insanlaştırılarak tinimize ve yüreğimize yakın kıldığı bir doğa olduğunu, bunun sonucu olarak, sanat yaratımının gerçeği dönüştürüp aşkınlaştıran bir edim biçiminde tanımlanmasıdır. Tabiat öznesini büyük kılan ise onun arkasındaki yaratıcıdır. Dolayısıyla tabiattan tanrı’ya doğru giden bir arayış bulunmaktadır.
Abdülhak Hâmit’e göre sanat yapıtında bizi etkileyen şeyin doğrudan doğruya doğa değil, sanatın insanlaştırılarak tinimize ve yüreğimize yakın kıldığı bir doğa olduğunu, bunun sonucu olarak, sanat yaratımının gerçeği dönüştürüp aşkınlaştıran bir edim biçiminde tanımlanmasıdır. Tabiat öznesini büyük kılan ise onun arkasındaki yaratıcıdır. Dolayısıyla tabiattan tanrı’ya doğru giden bir arayış bulunmaktadır.
Soru 68
Ben ki bir Türk’üm unutmam Caber’i
Türk olan nimet-şinâs olmak gerek
(Ben ki bir Türk’üm Caber’i unutmam. Türk olmak iyilik bilir olmayı gerektirir.)
Milli edebiyat döneminde Türklük söylemini ilk kullanan şair olarak anılan Mehmet Emin Yurdakul’dan önce yukarıdaki dizelerde Türk adını ilk kullanan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Türk olan nimet-şinâs olmak gerek
(Ben ki bir Türk’üm Caber’i unutmam. Türk olmak iyilik bilir olmayı gerektirir.)
Milli edebiyat döneminde Türklük söylemini ilk kullanan şair olarak anılan Mehmet Emin Yurdakul’dan önce yukarıdaki dizelerde Türk adını ilk kullanan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Ziya Paşa
C
Namık Kemal
D
Muallim Naci
E
Şemsettin Sami
Açıklama:
Muallim Naci - Şiiri ve Şairliği
Mehmet Emin Yurdakul, 1896 yılında yayımladığı ‘’Cenge Giderken’’ manzumesiyle Türkçülük akımının edebiyattaki önemli isimlerinden olan Milli edebiyat dönemi şairidir. 1896’da Milli edebiyat şiirinin başlangıcı sayılan ‘’Ben bir Türküm / Dinim cinsim uludur’’ şeklinde manzumeler yazacak olan Mehmet Emin’i cesaretlendiren hatta ona bu söylemi kullanma ufkunun veren de Muallim Naci’dir.
Mehmet Emin Yurdakul, 1896 yılında yayımladığı ‘’Cenge Giderken’’ manzumesiyle Türkçülük akımının edebiyattaki önemli isimlerinden olan Milli edebiyat dönemi şairidir. 1896’da Milli edebiyat şiirinin başlangıcı sayılan ‘’Ben bir Türküm / Dinim cinsim uludur’’ şeklinde manzumeler yazacak olan Mehmet Emin’i cesaretlendiren hatta ona bu söylemi kullanma ufkunun veren de Muallim Naci’dir.
Soru 69
Recaizâde Mahmut Ekrem ile Muallim Naci arasındaki edebiyat tartışmaları aşağıda verilen eserlerden hangilerinde yapılmıştır?
Seçenekler
A
Abes - Muktebes
B
Harabat - Tahribi Harabat
C
Zemzeme - Demdeme
D
Dekadan - Hakikat
E
Takdir-i Elhan - Ateşpâre
Açıklama:
Muallim Naci - Eski Şiir ile Yeni Şiir Arasında Muallim Naci
Recaizâde Mahmut Ekrem Zemzeme adlı eserinde doğrudan Muallim Naci’yi, uygulamalarını hedef alan yazılar yazarken Muallim Naci de Demdeme adlı eserinde Recaizâde’nin eleştirilerine cevap verir.
Recaizâde Mahmut Ekrem Zemzeme adlı eserinde doğrudan Muallim Naci’yi, uygulamalarını hedef alan yazılar yazarken Muallim Naci de Demdeme adlı eserinde Recaizâde’nin eleştirilerine cevap verir.
Soru 70
Muallim Naci’yle ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Muallim Naci huy ve tabiat olarak eski edebiyata yatkın ancak akıl ve yetenek olarak yeniye dönük bir şahsiyettir.
B
Muallim Naci şiirlerinde okurla gereksiz, laubali bir konuşma havasına girer, eleştirmenler bunun ilkel bir tarz olduğunu belirtirler.
C
Muallim Naci ne eski edebiyata sonsuz bir inançla sarılmış ne de yenicilerin hatalarını görmezden gelecek kadar yeniye bağlanmıştır.
D
Muallim Naci ile Recaizâde Mahmut Ekrem arasındaki polemikler, Recaizâde’nin kitabına onun şiirlerini almaması ile başlar ve Muallim Naci’nin kulak için kafiye anlayışını savunmasına karşılık Recaizâde’nin göz için kafiyeyi savunması tartışmayı alevlendirir.
E
Muallim Naci’nin eski şiirin kurallarını uygulayarak kusursuz vezinler oluşturması yenilerin ise daha serbest tavırlar takınmaları çatışmayı beraberinde getirir.
Açıklama:
Muallim Naci - Eski Şiir ile Yeni Şiir Arasında Muallim Naci
Muallim Naci ile dönemin diğer sanatçıları arasındaki önemli bir ayrışma ilk olarak şiir tekniklerinde gösterdikleri yaklaşımlardan çıkar. Muallim Naci eski şiirin kurallarını uygulayarak kusursuz vezinler oluşturur. Yeniciler ise bu konuda serbestlikten yanadırlar. Muallim Naci ile Recaizâde’nin polemikleri uzun zamandan beri gerilmiş olan edebiyat ortamındaki eski-yeni kavgasının patlama noktasıdır. Recaizâde’nin yazmış olduğu kitaba Naci’nin şiirlerini çok az örnek olarak alması onun alınmasına neden olur. Naci’nin gazetede eski şiirin geleneksel üslûbunu devam ettirdiği aşk ve şarap şiirleri yazması, gençleri eski tarz gazel yazmaya teşvik etmesi polemiğin sürmesine neden olur. Recaizâde kafiye kulak içindir görüşünü savunurken, Muallim Naci kafiye göz içindir görüşünde ısrar eder.
Muallim Naci ile dönemin diğer sanatçıları arasındaki önemli bir ayrışma ilk olarak şiir tekniklerinde gösterdikleri yaklaşımlardan çıkar. Muallim Naci eski şiirin kurallarını uygulayarak kusursuz vezinler oluşturur. Yeniciler ise bu konuda serbestlikten yanadırlar. Muallim Naci ile Recaizâde’nin polemikleri uzun zamandan beri gerilmiş olan edebiyat ortamındaki eski-yeni kavgasının patlama noktasıdır. Recaizâde’nin yazmış olduğu kitaba Naci’nin şiirlerini çok az örnek olarak alması onun alınmasına neden olur. Naci’nin gazetede eski şiirin geleneksel üslûbunu devam ettirdiği aşk ve şarap şiirleri yazması, gençleri eski tarz gazel yazmaya teşvik etmesi polemiğin sürmesine neden olur. Recaizâde kafiye kulak içindir görüşünü savunurken, Muallim Naci kafiye göz içindir görüşünde ısrar eder.
Soru 71
Aşağıdaki isimlerden hangisi Tanzimat ikinci kuşak şairleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Ziya Paşa
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Abdülhak Hâmit
E
Sami Paşazâde Sezai
Açıklama:
Ziya Paşa Tanzimat birinci kuşak şairleri arasında yer almaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 72
Aşağıdaki şairlerden hangisi politik mücadele içinde olması sebebiyle Magosa, Sakız, Girit ve Midilli’ye sürülmüştür?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Namık Kemal
D
Ziya Paşa
E
Abdülhak Hamit
Açıklama:
Politik mücadele içinde olması sebebiyle Magosa, Sakız, Girit ve Midilli’ye sürülmüş olan şair Namık Kemal'dir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 73
Recaizâde Mahmut Ekrem'in 1871'de kaleme almış olduğu ilk şiir kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tefekkür
B
Zemzeme
C
Pejmürde
D
Yadigâr-ı Şebâb
E
Nağme-i Seher
Açıklama:
Nağme-i Seher (1871) şairin daha çok eski edebiyat tarzında yazdığı manzumeleri içeren ilk şiir kitabıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 74
Aşağıdaki yazarlardan hangisinin yazdığı edebi metinler Recaizâde Mahmud Ekrem'in Nijad Ekrem (1910) adlı eserinde yer almıştır?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Tevfik Fikret
C
Şinasi
D
Ziya Paşa
E
Muallim Naci
Açıklama:
Nijad Ekrem’de sadece Recaizâde’nin şiirleri yer almaz. Halit Ziya ve Tevfik Fikret’in Nijad ile ilgili yazıları ve Nijad’ın kendisinin yazdığı bazı edebî metinler de bu kitapta yer bulmuştur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit'in eşinin ölümü üzerine yazdığı eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Makber
B
Ölü
C
Hacle
D
Sahra
E
Bunlar O’dur
Açıklama:
Makber (1885), Ölü (1885), Hacle (1885) ve Bunlar O’dur (1885) gibi eserleri bu ölüm üzerine yazılmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit’in tabiat şiirlerinde etkilendiği isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
J. J. Rousseau
B
Victor Hugo
C
Lamartine
D
Balzac
E
Chateaubriand
Açıklama:
Hâmit’in tabiat şiirlerinde J. J. Rousseau, Victor Hugo, Lamartine ve Chateaubriand gibi romantiklerin etkisi vardır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 77
1849’da İstanbul Fatih’te doğar. Küçük yaşta babasını kaybeder. Varna’da medrese eğitimi alır. Çocukluk yıllarında ondaki sanat gayretinin bir göstergesi olarak hat sanatıyla ilgilenir. Hatta bu alanda ilerleyerek Ömer Hulusi mahlasıyla levhalar yazar. Varna Rüştiyesi ikinci muallimi olarak çalışır.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Abdülhak Hâmit
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Muallim Naci 1849’da İstanbul Fatih’te doğar. Küçük yaşta babasını kaybeder. Varna’da medrese eğitimi alır. Çocukluk yıllarında ondaki sanat gayretinin bir göstergesi olarak hat sanatıyla ilgilenir. Hatta bu alanda ilerleyerek Ömer Hulusi mahlasıyla levhalar yazar. Varna Rüştiyesi ikinci muallimi olarak çalışır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci'nin onu edebiyat çevrelerinde üne kavuşturan ilk şiir kitabıdır?
Seçenekler
A
Yadigâr-ı Naci
B
Şerâre
C
Ateşpâre
D
Fürûzan
E
Sümbüle
Açıklama:
Muallim Naci'yi edebiyat çevrelerinde üne kavuşturan ilk şiir kitabı Ateşpâre'dir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci'ye getirilen eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Naci, muhayyile denen şeyden mahrumdur. Onun manzumelerinin hemen hepsi muhayyilenin yokluğundan gelen iptidailiklerle (ilkellik) doludur.
B
Tanpınar’a göre birkaç neslin övgüsüne mazhar olan “Dicle”de, şiirdeki peyzajın yetersizliğini tek mısranın tesadüfi güzelliğini unutturamamıştır.
C
Devrin çok sevilen “Kuzu” manzumesinin tek kıymeti bize, Türk şiirinde hangi yollardan geçtiğimizi ya da yolumuzu ne kadar uzattığımızı göstermesindedir. Tanpınar’ın ironik bir göndermesi olan bu yorumu Muallim Naci’nin sanatının özgünlükten yoksun olduğunu vurgulamaya dönük bir ifade olarak okunabilir.
D
Muallim Naci şiirinde okurla laubali bir hasbihal edasına girer.
E
Muallim Naci şiirlerinde politik göndermeler yapmaktadır.
Açıklama:
Muallim Naci'nin şiirlerinde politik göndermeler yapması ona yapılan eleştiriler arasında yer almaz. Doğru yanıt E'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Midhat’ın çıkardığı ve Muallim Naci'nin şiirlerinin yayımlandığı gazetenin adıdır?
Seçenekler
A
Mecmua-i Muallim
B
Tercümân-ı Hakîkat
C
İmdâdü’l Midâd
D
Tarîk
E
Afâk ve Saadet
Açıklama:
Ahmet Midhat’ın çıkardığı ve Muallim Naci'nin şiirlerinin yayımlandığı gazete Tercümân-ı Hakîkat'tir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 81
I. Şinasi
II. Namık Kemal
III. Ziya Paşa
IV. Recaizâde Mahmut Ekrem
Yukarıdakilerden hangileri Tanzimat birinci kuşak şairlerdendir?
II. Namık Kemal
III. Ziya Paşa
IV. Recaizâde Mahmut Ekrem
Yukarıdakilerden hangileri Tanzimat birinci kuşak şairlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Osmanlı’da özellikle 19. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren kendini gösteren bu değişim Tanzimat birinci kuşak şairleri olarak adlandırdığımız Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa gibi isimlerde ilk karşılıklarını bulmuştur. Bunlardan sonra gelen ve büyük oranda bu birinci kuşağın etkisinde şiire başlayan yenileşmenin ikinci kuşağı olarak tanımladığımız Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit ve Muallim Naci gibi isimler ise birinci kuşak şairlerinden çeşitli açılardan farklılık gösterdikleri için “Tanzimat ikinci kuşak” şairleri olarak adlandırılırlar.
Soru 82
Tanzimat edebiyatı ya da diğer adıyla “yenileşme dönemi Türk edebiyatı” kaç döneme ayrılır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Tanzimat edebiyatı ya da diğer adıyla “yenileşme dönemi Türk edebiyatı” iki döneme
ayrılır. Birinci kuşak genel hatlarıyla, en çok öne çıkan isimler olması nedeniyle, Şinasi,
Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüyle anılır. İkinci kuşak ise yine genel hatlarıyla Ekrem,
Hâmit, Sezai (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşazâde Sezai) mektebi olarak bilinir.
ayrılır. Birinci kuşak genel hatlarıyla, en çok öne çıkan isimler olması nedeniyle, Şinasi,
Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüyle anılır. İkinci kuşak ise yine genel hatlarıyla Ekrem,
Hâmit, Sezai (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşazâde Sezai) mektebi olarak bilinir.
Soru 83
Yine ikinci kuşak şairleri birinci kuşağa göre Batı kültürüne ve edebiyatına daha
hakimdir. Batı edebiyatına yönelik çeviri ve uyarlamaları daha kolay yapmışlardır. Verdikleri eserler Avrupai edebiyatın niteliklerine daha uygundur. İkinci kuşak içerisinde bu niteliklere en çok sahip olan şair kimdir?
hakimdir. Batı edebiyatına yönelik çeviri ve uyarlamaları daha kolay yapmışlardır. Verdikleri eserler Avrupai edebiyatın niteliklerine daha uygundur. İkinci kuşak içerisinde bu niteliklere en çok sahip olan şair kimdir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Abdülhak Hâmit
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Yine ikinci kuşak şairleri birinci kuşağa göre Batı kültürüne ve edebiyatına daha
hâkimdir. Batı edebiyatına yönelik çeviri ve uyarlamaları daha kolay yapmışlardır. Verdikleri eserler Avrupai edebiyatın niteliklerine daha uygundur. İkinci kuşak içerisinde bu niteliklere en çok da Abdülhak Hâmit sahiptir.
hâkimdir. Batı edebiyatına yönelik çeviri ve uyarlamaları daha kolay yapmışlardır. Verdikleri eserler Avrupai edebiyatın niteliklerine daha uygundur. İkinci kuşak içerisinde bu niteliklere en çok da Abdülhak Hâmit sahiptir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem'in ilk şiir kitabıdır?
Seçenekler
A
Yadigar-ı Şebab
B
Nağme-i Seher
C
Zemzeme
D
Nefrin
E
Tefekkür
Açıklama:
İlk şiir kitabı olan Nağme-i Seher (1871) şairin daha çok eski edebiyat tarzında yazdığı
manzumeleri içeren kitabıdır. Bazı eleştirmenlere göre Recaizâde’nin sanatına ilişkin en
önemli manzumeler bu kitapta yer almaktadır.
manzumeleri içeren kitabıdır. Bazı eleştirmenlere göre Recaizâde’nin sanatına ilişkin en
önemli manzumeler bu kitapta yer almaktadır.
Soru 85
Oğlu Nijad’ın ölümünden sonra Recaizâde’nin şiiri yeni bir döneme girer. Aşağıdakilerden eserlerden hangisi bu dönemin ürünüdür?
Seçenekler
A
Nijad Ekrem
B
Nefrin
C
Tefekkür
D
Zemzeme
E
Yadigar-ı Şebab
Açıklama:
Oğlu Nijad’ın ölümünden sonra Recaizâde’nin şiiri yeni bir döneme girer. Şairin Nijad
Ekrem (1910) adlı eseri bu dönemin ürünüdür. Şair, genç ve yetenekli oğlunun ölümü üzerine derin üzüntüler duymuştur. Nijad Ekrem’de yer alan oğluyla ilgili manzum ve mensur metinlerde bu derin üzüntüyü görmek mümkündür. Bunlardan en önemlisi hece vezniyle yazdığı “Mersiyye” ve “Âh Nijâd” manzumeleridir.
Ekrem (1910) adlı eseri bu dönemin ürünüdür. Şair, genç ve yetenekli oğlunun ölümü üzerine derin üzüntüler duymuştur. Nijad Ekrem’de yer alan oğluyla ilgili manzum ve mensur metinlerde bu derin üzüntüyü görmek mümkündür. Bunlardan en önemlisi hece vezniyle yazdığı “Mersiyye” ve “Âh Nijâd” manzumeleridir.
Soru 86
Abdülhak Hâmit’in aşağıdaki hangi eserlerinde Namık Kemal etkisi gözlemlenemez?
Seçenekler
A
Macera-yı Aşk
B
Nesteren
C
Sabr ü Sebat
D
İçli Kız
E
Duhter-i Hindû
Açıklama:
Hâmit’in Macera-yı Aşk, Sabr ü Sebat, İçli Kız ve Duhter-i Hindû adlı eserlerinde Namık
Kemal etkisi gözlemlenir.
Kemal etkisi gözlemlenir.
Soru 87
Abdülhak Hâmit'in hangi eserinde Afgan toplumunda yaşayan zalim bir hükümdara karşı halkın nefretini ifade eden mısralar, hatta hükümdarlığa karşıt düşünceler yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sahra
B
Eşber
C
Makber
D
Nesteren
E
Hacle
Açıklama:
1878 yılında yayımlanan Nesteren’in dönemin siyasetiyle ilişkilendirilen temasında Afgan toplumunda yaşayan zalim bir hükümdara karşı halkın nefretini ifade eden mısralar, hatta hükümdarlığa karşıt düşünceler yer almaktaydı.
Soru 88
Muallim Naci ilk şiirlerini hangi gazetede yayımlamıştır?
Seçenekler
A
Tuna
B
İkdam
C
Tercüman-ı Hakikat
D
Mizan Gazetesi
E
Tasvir-i Efkâr
Açıklama:
İlk şiirlerini Varna’da iken Rusçuk’ta çıkan Tuna gazetesinde yayımlar.
Soru 89
Muallim Naci’nin sadece Recaizade’nin eleştirilerine cevap içeren bir metinden ibaret
olmayıp aynı zamanda devrine göre edebiyat teorisine ilişkin temel yargıları içeren bir eserinin adı nedir?
olmayıp aynı zamanda devrine göre edebiyat teorisine ilişkin temel yargıları içeren bir eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Kuzu
B
Ateşpâre
C
Demdeme
D
Zemzeme
E
Köylü Kızlarının Şarkısı
Açıklama:
Demdeme, Muallim Naci’nin sadece Recaizade’nin eleştirilerine cevap içeren bir metinden ibaret olmayıp aynı zamanda devrine göre edebiyat teorisine ilişkin temel yargıları içeren bir eserdir.
Soru 90
Şair-i Azam olarak tanınan şair kimdir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Abdülhak Hamit
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Muallim Naci
E
Sami Paşazâde Sezai
Açıklama:
“Şair-i Âzam” başlıklı manzumesi, sahibi olduğu bu unvan ile yaşadığı sefalet arasındaki
tezadı gözler önüne seren bir imdat şiiridir.
tezadı gözler önüne seren bir imdat şiiridir.
Soru 91
I. Şinasi
II. Namık Kemal
III. Ziya Paşa
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Tanzimat birinci kuşak şairleri arasında yer almaktadır?
II. Namık Kemal
III. Ziya Paşa
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Tanzimat birinci kuşak şairleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Üç şair de Tanzimat birinci dönem şairlerindendir
Soru 92
I. Hiçbir zaman derin fikirlerin, felsefi ıstırapların şairi olmamıştır. Bu açıdan ona en sık yöneltilen eleştirilerden birisi, manzumelerinde Abdülhak Hâmit’teki derinliğin ve Namık Kemal’deki coşkunluğun olmayışıdır.
II. Şiirin üç bileşeni olan “dil, vezin, kafiye” konularında yetersizlik Recaizâde’nin en
çok eleştiri alan yönüdür. Hiçbir zaman rakibi Muallim Naci ayarında bir şiir tekniği kullanamamıştır. Aruz veznine hâkim olamayışı da bunda etkendir.
III. Recaizâde şair doğmamıştır, şiirde gerçek anlamda yetenek sahibi değildir. Bu yüzden genel olarak şiir sanatına kendini verememiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizade'ye getirilen eleştirilerdendir?
II. Şiirin üç bileşeni olan “dil, vezin, kafiye” konularında yetersizlik Recaizâde’nin en
çok eleştiri alan yönüdür. Hiçbir zaman rakibi Muallim Naci ayarında bir şiir tekniği kullanamamıştır. Aruz veznine hâkim olamayışı da bunda etkendir.
III. Recaizâde şair doğmamıştır, şiirde gerçek anlamda yetenek sahibi değildir. Bu yüzden genel olarak şiir sanatına kendini verememiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizade'ye getirilen eleştirilerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Bütün seçenekler Recaizade'ye getirilen eleştirilerdendir.
Soru 93
Osmanlı’da önemli görevlerde bulunmuş bir bürokrat ve yazardır. 1847’de İstanbul Vaniköy’de dünyaya gelir. Ailesine ait Vaniköy’deki yalıda büyür. Sırasıyla Vaniköy Sıbyan Mektebi, Beyazıt Rüşdiyesi, Mekteb-i
İrfanî, Harbiye İdadisinde okur. Hâriciye Mektubi
Kaleminde çalışmaya başlar. Fransızcayı burada
öğrenir. Yine dönemin ünlü kişiliklerinden olan
Ayetullah Bey ve Namık Kemal ile burada tanışır.
Namık Kemal Avrupa’ya giderken Tasvîr-i Efkâr’ı
O'na bırakacaktır. Encümen-i Şuarâ’ya katılır. Kalemde başlayan görevi farklı kurumlarda
devam eder. 1879’da Mekteb-i Sultanî ve Mekteb-i
Mülkiye’de edebiyat dersleri de verir. Buralardaki
öğretmenliği yaklaşık üç yıl sürer. Bahsedilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
İrfanî, Harbiye İdadisinde okur. Hâriciye Mektubi
Kaleminde çalışmaya başlar. Fransızcayı burada
öğrenir. Yine dönemin ünlü kişiliklerinden olan
Ayetullah Bey ve Namık Kemal ile burada tanışır.
Namık Kemal Avrupa’ya giderken Tasvîr-i Efkâr’ı
O'na bırakacaktır. Encümen-i Şuarâ’ya katılır. Kalemde başlayan görevi farklı kurumlarda
devam eder. 1879’da Mekteb-i Sultanî ve Mekteb-i
Mülkiye’de edebiyat dersleri de verir. Buralardaki
öğretmenliği yaklaşık üç yıl sürer. Bahsedilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ziya Paşa
C
Şinasi
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Muallim Naci
Açıklama:
Bahsedilen yazar Recaizade Mahmut Ekrem'dir.
Soru 94
Talim-i Edebiyat isimli eser kime aittir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Muallim Naci
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Şinasi
E
Namık Kemal
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem'e aittir.
Soru 95
Abdülhak Hamit hangi yıl dünyaya geldi?
Seçenekler
A
1842
B
1852
C
1862
D
1872
E
1882
Açıklama:
1852 yılında dünyaya geldi.
Soru 96
I. Makber
II. Ölü
III. Hacle
IV. Bunlar O’dur
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Abdülhak Hamit Tarhan'ın eserlerindendir?
II. Ölü
III. Hacle
IV. Bunlar O’dur
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Abdülhak Hamit Tarhan'ın eserlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Bütün eserler Abdülhak Hamit'e aittir.
Soru 97
Mehmet Kaplan'a göre Avrupai Türk şiirini gerek muhteva gerek şekil bakımından kurma şerefi kime aittir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Şinasi
C
Ziya Paşa
D
Namık Kemal
E
Abdülhak Hamit Tarhan
Açıklama:
Abdülhak Hamit'e aittir.
Soru 98
"İki düşünce, duygu ve hayal arasında birbirine karşıt olan nitelikleri ve benzerlikleri
bir arada söyleme sanatıdır" tanımı hangi kavrama aittir?
bir arada söyleme sanatıdır" tanımı hangi kavrama aittir?
Seçenekler
A
Tariz
B
Tezat
C
Nazım
D
Fesahat
E
Hiciv
Açıklama:
Tezat kavramına aittir.
Soru 99
"Geçici olarak alınmış, ödünç şey anlamına gelir. Takma ad anlamında kullanılmaktadır." Tanım hangi kavrama aittir?
Seçenekler
A
Tariz
B
Tezat
C
Müstear
D
Hiciv
E
Tenkit
Açıklama:
Müstear kavramına aittir.
Soru 100
Bir kelimenin ya da kelimeler topluluğunun, sözcük anlamının dışında ve/veya
ötesinde, sözcüğün ya da sözcük öbeğinin belirtme, gösterme ve adlandırma özelliğine/
yeteneğine/gücüne “çağrışım”ı da ekleyerek kullanma marifetine ne ad verilir?
ötesinde, sözcüğün ya da sözcük öbeğinin belirtme, gösterme ve adlandırma özelliğine/
yeteneğine/gücüne “çağrışım”ı da ekleyerek kullanma marifetine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Söylem
B
İmge
C
Tariz
D
Tezat
E
Fesahat
Açıklama:
İmge denir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi tanzimat dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak şairlerinin genel özellikleri arasında değildir ?
Seçenekler
A
İkinci kuşak genel hatlarıyla Şinasi, Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüyle anılır.
B
Muallim Naci Tanzimat ikinci kuşak şairleri içerisinde farklılaşan bir isimdir.
C
Tanzimat ikinci kuşak şairleri sanat için sanat anlayışına daha yakındılar.
D
Edebiyatı siyasal bir araç olarak da kullanmıyorlardı.
E
Soyut ve somut bütün çabalarını edebî tartışmalar içinde göstermeyi tercih etmişlerdir
Açıklama:
Birinci kuşak genel hatlarıyla, en çok öne çıkan isimler olması nedeniyle, Şinasi,
Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüyle anılır. İkinci kuşak ise yine genel hatlarıyla Ekrem,
Hâmit, Sezai (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşazâde Sezai) mektebi
olarak bilinir.
Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüyle anılır. İkinci kuşak ise yine genel hatlarıyla Ekrem,
Hâmit, Sezai (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşazâde Sezai) mektebi
olarak bilinir.
Soru 102
Divan şiirinde bendlerle kurulan nazım şekillerinin geneline ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Musammat
B
Zemzeme
C
Demdeme
D
Muhayyile
E
Takrizat
Açıklama:
Musammat, divan şiirinde
bendlerle kurulan nazım
şekillerinin geneline verilen addır.
bendlerle kurulan nazım
şekillerinin geneline verilen addır.
Soru 103
Tanzimat birinci kuşak şairleri gibi şiir yazmaya divan şairlerinin etkisinde başlamıştır. Farklı tarihlerde üç farklı “Bülbül” manzumesi yazmıştır. Bu manzume de yine eski edebiyat nazım tekniği olan musammat şeklinde yazılmıştır.
Yukarıda bahsi geçen şair aşağıdakilerden hangisidir ?
Yukarıda bahsi geçen şair aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Muallim Naci
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Namık Kemal
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Tanzimat birinci kuşak şairleri gibi şiir yazmaya divan şairlerinin etkisinde başlayan
Recaizâde daha sonra yeni yönelimlere girmesine, eski taraftarlarıyla amansız bir mücadeleye kendini kaptırmasına rağmen aslında eski edebiyattan kendini pek alamaz.
Recaizâde farklı tarihlerde üç farklı “Bülbül” manzumesi yazar. Bunlardan biri o devirde çok beğenilir. Bu manzume de yine eski edebiyat nazım tekniği olan musammat
şeklinde yazılmıştır.
Recaizâde daha sonra yeni yönelimlere girmesine, eski taraftarlarıyla amansız bir mücadeleye kendini kaptırmasına rağmen aslında eski edebiyattan kendini pek alamaz.
Recaizâde farklı tarihlerde üç farklı “Bülbül” manzumesi yazar. Bunlardan biri o devirde çok beğenilir. Bu manzume de yine eski edebiyat nazım tekniği olan musammat
şeklinde yazılmıştır.
Soru 104
Aşağıdaki eserlerden hangisi Abdülhak Hâmit'e ait değildir ?
Seçenekler
A
Macerâ-yı Aşk
B
Sabr ü Sebat
C
İçli Kız
D
Duhter-i Hindû
E
Dicle
Açıklama:
.........Bu yolculuk Muallim Naci’ye, “Nusaybin’de Bir Vadi”, “Dicle” gibi şöhretinin başlangıcı olan şiirleri yazdırır.
Soru 105
Namık Kemal ve Recaizade Mahmut Ekrem yaşça hangi şairden büyük olmalarına rağmen ondan etkilendilerinin söylerler ?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Şinasi
C
Sami Paşazade Sezai
D
Ahmed Hamdi
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Namık Kemal ve Ekrem, Abdülhak Hâmit’ten yaşça büyük olmalarına rağmen Hâmit’in onları etkilediği söylenmektedir. Ayrıca Hâmit’in tesirinde kalan bir topluluktan bahsedilecekse o da 1940’lardan çok önce Servet-i Fünûn topluluğudur.
Soru 106
Abdülhak Hamit'in hangisi eseri Tanzimat şairlerinin tamamının değil sadece kendine özgü bir tabiat anlayışının resmidir ?
Seçenekler
A
Kürsi-i İstiğrak
B
Makber
C
Hacle
D
İlham-ı Vatan
E
Garam
Açıklama:
“Kürsi-i İstiğrak” Tanzimat şairlerinin tamamının değil sadece Hâmit’e özgü bir tabiat
anlayışının resmidir.
anlayışının resmidir.
Soru 107
Divan edebiyatında bir şiirin başka bir şair tarafından aynı vezin, uyak ve temayla yeniden yazılmasına ne denir ?
Seçenekler
A
Nazire
B
Müstear
C
Zeyl
D
Nesire
E
Mazmun
Açıklama:
Nazire, divan edebiyatında bir
şiirin başka bir şair tarafından aynı
vezin, uyak ve temayla yeniden
yazılmasına denir.
şiirin başka bir şair tarafından aynı
vezin, uyak ve temayla yeniden
yazılmasına denir.
Soru 108
Edebiyatta bazı özel kavram ve düşüncelerin ifade edilmesinde kullanılan klişeleşmiş söz ve anlatımlara ne denir ?
Seçenekler
A
Mazmun
B
Demdeme
C
Musammat
D
Nesire
E
Nazire
Açıklama:
Mazmun, Edebiyatta bazı özel
kavram ve düşüncelerin ifade
edilmesinde kullanılan klişeleşmiş
söz ve anlatımlara denir
kavram ve düşüncelerin ifade
edilmesinde kullanılan klişeleşmiş
söz ve anlatımlara denir
Soru 109
Muallim Naci’nin sadece Recaizade’nin eleştirilerine cevap içeren bir metinden ibaret olmayıp aynı zamanda devrine göre edebiyat teorisine ilişkin temel yargıları içeren eseri aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Demdeme
B
Zemzeme
C
Ateşpare
D
Külliyat
E
Nesteren
Açıklama:
Demdeme, Muallim Naci’nin
sadece Recaizade’nin eleştirilerine
cevap içeren bir metinden ibaret
olmayıp aynı zamanda devrine
göre edebiyat teorisine ilişkin
temel yargıları içeren bir eserdir.
sadece Recaizade’nin eleştirilerine
cevap içeren bir metinden ibaret
olmayıp aynı zamanda devrine
göre edebiyat teorisine ilişkin
temel yargıları içeren bir eserdir.
Soru 110
Recaizâde’nin kendisine “şair-i mâderzât”, yani anadan doğma şair dediği, Talim-i Edebiyat’ta “şiirde vuzuhun ve tabiiliğin” örnekleri olarak “Kuzu” ve “Feryâd” gibi şiirlerini aldığı şair aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit
B
Ahmet Hamdi
C
Namık Kemal
D
Muallim Naci
E
Şinasi
Açıklama:
Recaizâde’nin ona “şair-i mâderzât”, yani
anadan doğma şair demesinin altında da bu yatmaktadır. Recaizâde, Talim-i Edebiyat’ta
“şiirde vuzuhun ve tabiiliğin” örnekleri olarak Naci’den “Kuzu” ve “Feryâd” gibi şiirleri
almıştır.
anadan doğma şair demesinin altında da bu yatmaktadır. Recaizâde, Talim-i Edebiyat’ta
“şiirde vuzuhun ve tabiiliğin” örnekleri olarak Naci’den “Kuzu” ve “Feryâd” gibi şiirleri
almıştır.
Soru 111
I. Tolum için sanat anlayışından yola çıkarlar.
II. Genel hatlarıyla Ekrem, Hamit ve Sezai mektebiyle bilinir.
III. Edebiyatı siyasal bir araç olarak kullanırlar.
Yukarıdakilerden hangisi Tanzimat ikinci kuşak şairleri ile ilgilidir?
II. Genel hatlarıyla Ekrem, Hamit ve Sezai mektebiyle bilinir.
III. Edebiyatı siyasal bir araç olarak kullanırlar.
Yukarıdakilerden hangisi Tanzimat ikinci kuşak şairleri ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Tanzimat birinci kuşak şairleri sanat toplum içindir anlayışıyla yola çıkarken, ikinci kuşak sanat sanat içindir anlayışını benimsemiştir. Birinci kuşakta öne çıkan isimler Şinasi, Ziya Paşa ve Namık Kemal üçlüsüdür. İkinci kuşak ise Ekrem, Hamit ve Sezai (Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit, Sami Paşazade Sezai) mektebi olarak bilinir. Birinci kuşak sanatı siyasi bir araç olarak kullanırken ikinci kuşakta böyle bir durum söz konusu değildir.
Soru 112
İlk şiir kitabı “Nağme-i Seher” ikinci şiir kitabı “Yadigar-ı Şebab” olan edebiyatçımız kimdir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Muallim Naci
C
Namık Kemal
D
Abdülhak Hâmit
E
Sami Paşazâde Sezai
Açıklama:
Yukarıdaki eserler Recaizade Mahmut Ekrem’e aittir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem’in şiire yenilik getiren temalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yaban arısı
B
Kuzu otlatan kız
C
Çiçek
D
Kelebek
E
Tasavvuf
Açıklama:
Recaizade’nin Türk şiirinde kendi zamanına kadar pek görülmemiş birkaç tema getirdiği belirtilmektedir. Bunlar; yaban arısı, kuzu otlatan kız, çiçek ve kelebektir.
Soru 114
Recaizade Mahmut Ekrem’in Talim-i Edebiyat adlı eseri nasıl ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Derslerde anlattığı görüşlerin derlemesidir.
B
Namık Kemal ile mektuplaştığı metinlerdir.
C
Oğlu Nijad Ekrem için yazılmıştır.
D
Gençlik günlerinin hatıralarını aktarmıştır.
E
Trablusgarp deneyimlerini kaleme dökmüştür.
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem’in zamanın en gözde okullarında edebiyat hocalığı yapması, çevresinde ondan etkilenen genç bir kitlenin yetişmesinde etkili olmuştur. Hocalığının ürünü olan, derslerde anlattığı ve geliştirdiği görüşlerden ortaya çıkan Talim-i Edebiyat adlı eseri de onun edebiyat dünyasındaki yerini pekiştirmiştir.
Soru 115
Recaizade Mahmut Ekrem’in oğlu Nijad’ın ölümünden sonra yazdığı eser ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Oğluyla ilgili derin üzüntüsünü manzum ve mensur metinlerde aktarmıştır.
B
En önemlileri “Mersiyye” ve “Ah Nijad” manzumeleridir.
C
Kaleminin siyasallaştığı metinlerdir.
D
Halit Ziya ve Tevfik Fikret’in de yazıları yer alır.
E
Bu eserde baba oğulun hatıralarına da yer verilmiştir.
Açıklama:
Recaizade’nin kalemi nadiren siyasi kisveye bürünür. Özellikle Namık Kemal ile mektuplaşmaları onun kaleminin siyasallaştığı metinlerdir. A, B, D ve E şıklarında geçen bilgiler doğrudur.
Soru 116
Abdülhak Hamit’in “Divaneliklerim Yahut Belde” adlı eseri nasıl ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Hakkında yazılan eleştirilere cevap niteliğindedir.
B
On üç yaşında akrabası olan Fatma Hanım ile evlenmesi üzerine yazılmıştır.
C
Ebuzziya Tevfik ile tanıştığı dönemde ortaya çıkar.
D
Paris Sefareti ikinci kâtipliği döneminde yaşadığı alafranga hayatı yansıtır.
E
Meşrutiyet’in ilan edildiği dönemde kaleme alınmıştır.
Açıklama:
Abdülhak Hamit 1875 yılında Paris Sefareti ikinci kâtipliğine tayin edilir. Bu dönemde Osmanlı’da çok ciddi siyasi çalkantılar yaşanırken Hâmit olan biteni dışarıdan izler. Paris yılları mizaç itibariyle zevk ve heves adamı olarak bilinen Hâmit’in, alafranga hayatı bütün aşırılıklarıyla yaşadığı dönemdir. Divaneliklerim Yahut Belde (1885) adlı eseri burada yaşadığı “divane” hayattan izler taşır.
Soru 117
Şair-i Azam ünvanlı Türk edebiyatçımız kimdir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Abdülhak Hamit
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Tevfik Fikret
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Abdülhak Hâmit Tarhan, Namık Kemal ve Recaizâde tarafından övülmüş ve genç şair adaylarına örnek şair olarak gösterilmiştir. Ayrıca “Şâir-i Âzâm” unvanıyla da Türk edebiyatının en üst seviyelerine çıkarılmıştır.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hamit’in romantik Hamit evresi adı verilen birinci evre eserleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindu
B
Tarık yahut Endülüs Fethi
C
Nazife
D
Yabancı Dostlar
E
Garâm
Açıklama:
Yabancı Dostlar, yazarın ikinci evre eseri olup şıklardaki diğer eserler birinci evre eserleridir.
Soru 119
Abdülhak Hamit’in “tezat şairi” olarak anılmasındaki başlıca sebep nedir?
Seçenekler
A
Karmaşık ruh dünyasının şiire yansıması
B
Birinci dönem şiirlerinde lirimz olması
C
İkinci dönem şiirlerinde derinleşmenin söz konusu olması
D
Şiirinde aruz ve hece veznini bir arada kullanması
E
En çok aşk ve tabiat temalarını işlemesi
Açıklama:
Abdülhak Hamit ikinci şiir evresinde özel hayatındaki çalkantılarında etkisiyle sürekli huzursuzluklar yaşayan, iç âleminde çatışmalar geçiren bir şair olarak görülür. Şairin karmaşık ruh dünyasının şiire yansıması, “tezat şairi” olarak anılmasında etkilidir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat ikinci kuşak şairlerinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Sanat için sanat anlayışı hâkimdir
B
Edebiyat siyasal bir araç olarak kullanılmamıştır
C
Sosyal meselelerden uzak bir edebiyat oluşturma gayreti vardır
D
Soyut ve somut bütün fikirlerin edebî tartışmalar içinde gösterilmesi tercih edilmiştir
E
Edebiyatta sosyal sorunlar işlenmiştir
Açıklama:
Birinci kuşak şairlerinin çabası edebiyatı halkın anlayabileceği bir seviyeye çekmek, halk için edebiyat yapmak ve edebiyatta sosyal sorunları işlemekti.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat birinci kuşak şairlerinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Sosyal ve politik konulara yer verilmemektedir
B
Toplum için sanat anlayışı vardır
C
Edebiyat halkın anlayacağı bir seviyeye çekilmiştir
D
Edebiyat siyasal bir araç olarak kullanılmıştır
E
Edebiyatta sosyal sorunlar işlenmiştir
Açıklama:
Tanzimat birinci kuşak şairleri için genelde edebiyatın özelde şiirin siyasal bir araç olarak kullanılmasında hiçbir sakınca yoktu. Hatta Tanzimat birinci kuşak şairlerinin genç bir yazar/şair hakkında övgüde ya da yergide bulunmalarında belirleyici öge genellikle yazdığı edebî ürünlerde sosyal ve politik konulara yer verip vermemesi oluyordu.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi şairliğinden daha çok romancılığı ve edebiyat teorisi üzerine verdiği eserleri açısından Türk edebiyatında öne çıkan yazarlardandır?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
Ziya Paşa
E
SamiPaşazade Sezai
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, şairliğinden daha çok romancılığı ve edebiyat teorisi üzerine verdiği eserleri açısından Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir. Hatta bazı açılardan edebiyatta bir misyon adamı olmuştur. Bunlar dışında tiyatro yazarlığı, eleştirmenlik de yapmıştır.
Soru 123
Divan şiirinde bendlerle kurulan nazım şekillerinin geneline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tezat
B
Tariz
C
Poetika
D
Musammat
E
İmge
Açıklama:
Musammat, divan şiirinde bendlerle kurulan nazım şekillerinin geneline verilen addır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in eserlerinden değildir?
Seçenekler
A
Talim-i Edebiyat
B
Takdir-i Elhan
C
Macerâ-yı Aşk
D
Kudemâdan Birkaç Şair
E
Zemzeme II
Açıklama:
Macerâ-yı Aşk 1873 yılında Abdülhak Hamit tarafından kaleme alınmıştır.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’e getirilen eleştirilerden değildir?
Seçenekler
A
Derin fikirlerin, felsefi ıstırapların şairi olmayışı
B
“Dil, vezin, kafiye” konularında yetersiz oluşu
C
Şiirde gerçek anlamda yetenek sahibi olmayışı
D
Manzumelerinde derinlik ve coşkunun hakim olması
E
Aruz veznine hâkim olamayışı
Açıklama:
Hiçbir zaman derin fikirlerin, felsefi ıstırapların şairi olmamıştır. Bu açıdan ona en sık yöneltilen eleştirilerden birisi, manzumelerinde Abdülhak Hâmit’teki derinliğin ve Namık Kemal’deki coşkunluğun olmayışıdır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi Aldülhak Hamit’in eserlerinden değildir?
Seçenekler
A
Takrîzât
B
Makber
C
Ölü
D
Hacle
E
Bunlar O’dur
Açıklama:
Takrîzât Recaizâde Mahmut Ekrem’in eseridir.
Soru 127
İki düşünce, duygu ve hayal arasında birbirine karşıt olan nitelikleri ve benzerlikleri bir arada söyleme sanatına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İmge
B
Tariz
C
Poetika
D
Musammat
E
Tezat
Açıklama:
Tezat, iki düşünce, duygu ve hayal arasında birbirine karşıt olan nitelikleri ve benzerlikleri bir arada söyleme sanatıdır.
Soru 128
Edebiyatta birini küçük düşürmek veya onunla alay etmek için söylenecek sözü tam tersi olan bir söz ile nükte yaparak anlatma sanatına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Poetika
B
Tariz
C
İmge
D
Musammat
E
Tezat
Açıklama:
Tariz, edebiyatta birini küçük düşürmek veya onunla alay etmek için söylenecek sözü tam tersi olan bir söz ile nükte yaparak anlatma sanatıdır.
Soru 129
Bir kelimenin ya da kelimeler topluluğunun, sözcük anlamının dışında ve/veya ötesinde, sözcüğün ya da sözcük öbeğinin belirtme, gösterme ve adlandırma özelliğine/ yeteneğine/gücüne “çağrışım”ı da ekleyerek kullanma marifetine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Poetika
B
Tariz
C
İmge
D
Musammat
E
Tezat
Açıklama:
İmge, bir kelimenin ya da kelimeler topluluğunun, sözcük anlamının dışında ve/veya ötesinde, sözcüğün ya da sözcük öbeğinin belirtme, gösterme ve adlandırma özelliğine/ yeteneğine/gücüne “çağrışım”ı da ekleyerek kullanma marifetidir.
Soru 130
Recaizade Mahmut Ekrem önemli manzumelerinden olan Habihal’i hangi yılda yazmıştır?
Seçenekler
A
1874
B
1876
C
1879
D
1881
E
1885
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem önemli manzumelerinden olan Habihal’i 1874 yılında viyana seyahati esnasında yazmıştır.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in ilk şiir kitabıdır?
Seçenekler
A
Takdir-i Elhan
B
Yadigar-ı Şebab
C
Nağme-i Seher
D
Vuslat
E
Sabr u Sebat
Açıklama:
Nağme-i Seher Recaizâde Mahmut Ekrem’in ilk şiir kitabıdır.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in iyi derece bildiği ve çeviriler yaptığı dildir?
Seçenekler
A
Almanca
B
Fransızca
C
İngilizce
D
Rusça
E
İspanyolca
Açıklama:
Fransızcayı iyi bilen ve bu dilden çeviriler de yapan Recaizâde, Fransız edebiyatından da etkilenmiştir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in edebiyat hocalığının ürünü olan, derslerde anlattığı ve geliştirdiği görüşlerinden ortaya çıkan eseridir?
Seçenekler
A
Talim-i Edebiyat
B
Zemzeme
C
Takrizat
D
Nağme-i Seher
E
Yadigar-ı Şebab
Açıklama:
Talim-i Edebiyat Recaizâde Mahmut Ekrem’in edebiyat hocalığının ürünü olan, derslerde anlattığı ve geliştirdiği görüşlerinden ortaya çıkan eseridir.
Soru 134
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Takdir-i Elhan isimli eleştiri kitabı kaç yılında yazılmıştır?
Seçenekler
A
1884
B
1886
C
1888
D
1890
E
1892
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Takdir-i Elhan isimli eleştiri kitabı 1886 yılında yazılmıştır.
Soru 135
- Hiçbir zaman derin fikirlerin, felsefi ıstırapların şairi olmamıştır.
- Şiirin üç bileşeni olan “dil, vezin, kafiye” konularında yetersizlik Recaizâde’nin en çok eleştiri alan yönüdür.
- Recaizâde şair doğmamıştır, şiirde gerçek anlamda yetenek sahibi degildir. Bu yüzden genel olarak şiir sanatına kendini verememiştir.
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ve ll
D
II ve lll
E
I, ll ve lll
Açıklama:
Şıklarda ifade edilenlerin tamamı Recaizade Mahmut Ekreme yöneltilen eleştirilerdendir.
Soru 136
Abdül Hak Hamit’in Divaneliklerim Yahut Belde eseri kaç yılında yazılmıştır?
Seçenekler
A
1879
B
1883
C
1884
D
1885
E
1889
Açıklama:
Abdül Hak Hamit’in Divaneliklerim Yahut Belde eseri 1885 yılında yazılmıştır.
Soru 137
Muallim Naciyi edebiyat çevrelerinde üne kavuşturan ilk şiir kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Na-Kafi
B
Takdir-i Elhan
C
Ateşpare
D
Füruzan
E
Vuslat
Açıklama:
Ateşpare Muallim Naciyi edebiyat çevrelerinde üne kavuşturan ilk şiir kitabıdır.
Soru 138
- Mehmet Akif
- Tevfik Fikret
- Yahya Kemal
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ve ll
D
II ve lll
E
I, ll ve lll
Açıklama:
Şıklarda verilen Şairlerin tamamı Muallim Naci’den etkilenmişlerdir.
Soru 139
- Naci, muhayyile denen ieyden mahrumdur. Onun manzumelerinin hemen hepsi muhayyilenin yokluğundan gelen iptidailiklerle (ilkellik) doludur. Bu yüzden yer yer şiir içinde nesir dili ve üslubuna başvurur.
- Tanpınar’a göre birkaç neslin övgüsüne mazhar olan “Dicle”de, şiirdeki peyzajın yetersizliğini tek mısranın tesadüfi güzelligini unutturamamıştır.
- Yine devrin çok sevilen “Kuzu” manzumesinin tek kıymeti bize, Türk iiirinde hangi yollardan geçtigimizi ya da yolumuzu ne kadar uzattıgımızı göstermesindedir. Tanpınar’ın ironik bir göndermesi olan bu yorumu Muallim Naci’nin sanatının özgünlükten yoksun oldugunu vurgulamaya dönük bir ifade olarak okunmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ve ll
D
II ve lll
E
I, ll ve lll
Açıklama:
Şıklarda ifade edilenlerin tamamı Muallim Naci’ye yöneltilen eleştirilerdendir.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romancılarılarından biridir?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai
B
Namık Kemal
C
Mehmet Rauf
D
Necati Cumalı
E
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romancıları Recaizâde Mahmut Ekrem ve Sami Paşazâde Sezai’dir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi karakter ve tip oluşturma açısından ele alındığında, Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romanları ile ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Karakter ve tip oluşturmada genellikle başarılı bir çizgi izlenir.
B
Roman kişileri dönemin sosyal hayatına uygunluk gösterecek şekilde kimlik kazanır.
C
Roman kişileri dönemin modalarına uygunluk gösterecek şekilde kimlik kazanır.
D
Çizilen tip ve karakterler romantizme bağlı nitelikler taşır.
E
Çizilen tip ve karakterler, ele aldıkları konu ve problemler gerçekçiliğe bağlı yahut gerçekçiliğe yaklaşan nitelikler taşır.
Açıklama:
Romantizm etkisini birinci kuşakta göstermiştir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 3
Recaizâde Mahmut Ekrem “Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı eserinde “Ufak Hikâyelere Dair Ufacık Bir Mütalâa” başlığı altında hangi ülke edebiyatından hareketle kimi düşünceler ileri sürmüştür?
Seçenekler
A
İngiliz Edebiyatı
B
Fransız Edebiyatı
C
Türk Edebiyatı
D
Alman Edebiyatı
E
Rus Edebiyatı
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem “Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı eserinde “Ufak Hikâyelere Dair Ufacık Bir Mütalâa” başlığı altında Fransız edebiyatından hareketle kimi düşünceler ileri sürer.
Soru 4
Recaizâde Mahmut Ekrem’in “Şemsa” isimli hikayesinin konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümü
B
Orta derece bir devlet memurunun zorluk içinde geçen hayatı
C
Evlilik ve çocuk yetiştirme
D
Romantik bir aşk
E
Batılılaşma ve özentili hayat
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in “Şemsa” isimli hikayesi evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümü üzerine kuruludur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi aslında hikâyeden çok romana yaklaşan formuyla Recaizâde Mahmut Ekrem’in ilk roman denemesi olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Şemsa
C
Saime
D
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
E
Ufak Hikâyelere Dair Ufacık Bir Mütalâa
Açıklama:
Saime, aslında hikâyeden çok romana yaklaşan formuyla Recaizâde Mahmut Ekrem’in ilk roman denemesi olarak kabul edilebilir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 6
Sami Paşazâde Sezai'nin hikayelerini topladığı kitabının ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
B
Kediler
C
Hiç
D
Mukaddime
E
Küçük Şeyler
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'nin hikayelerini topladığı kitabının ismi "Küçük Şeyler"dir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 7
Sami Paşazâde Sezai anı ve makalelerini hangi kitapta toplamıştır?
Seçenekler
A
Küçük Şeyler
B
Rumuzu’l-Edep
C
Pandomima
D
Arlezyalı
E
Düğün
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai anı ve makalelerini Rumuzu’l-Edep adlı kitabında toplamıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 8
Sami Paşazâde Sezai’nin hangi hikayesinde yirmi yaşında, ailesini geçindirmek için çalışan bir gencin hikâyesi anlatılır?
Seçenekler
A
Hiç
B
Kediler
C
Düğün
D
Bu Büyük Adam Kimdir?
E
Mukaddime
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin "Hiç" adlı hikayesinde yirmi yaşında, ailesini geçindirmek için çalışan bir gencin hikâyesi anlatılır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 9
Sami Paşazâde Sezai’nin hangi hikayesinde Çamlıca’daki ağaçlık bir bölgede önce bir ağacın “teverrüm etmesi” sonucu yapraklarının dökülmesi, sonra ağaçların kesilerek satılması sonucu arazinin çölleşmesi anlatılır?
Seçenekler
A
Düğün
B
Arlezyalı
C
Kediler
D
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
E
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin "İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır" hikayesinde Çamlıca’daki ağaçlık bir bölgede önce bir ağacın “teverrüm etmesi” sonucu yapraklarının dökülmesi, sonra ağaçların kesilerek satılması sonucu arazinin çölleşmesi anlatılır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır.
B
Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi dener.
C
Bir kişiye aynı cümleleri tekrarlatarak hikayelerine şiirsel bir hava vermeye çalışır.
D
Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar.
E
Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai hikâyelerinde bir kişiye aynı cümleleri tekrarlatarak onun karakterini ya da düğüm teşkil eden ruh hâlini vermeye çalışır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi II. Dönem Tanzimat edebiyatı sanatçılarından biridir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Ziya Paşa
C
Şemsettin Sami
D
Samipaşazâde Sezai
E
Ali Suavi
Açıklama:
Samipaşazâde Sezai, II. Dönem Tanzimat edebiyatı sanatçılarından biridir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi "Araba Sevdası" romanının yazarıdır?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ahmet Mithat
C
Şemsettin Sami
D
Şinasi
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, "Araba Sevdası" romanının yazarıdır. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 13
Konusunu yaşanmış bir hayat sahnesinden almıştır. Küçük yaşta öksüz ve yetim kalan bir kız çocuğunun Anadolu'dan İstanbul'a getirilip bir aileye evlatlık verilmesi ve hastalanıp ölmesi anlatılır.
Yukarıda Recaizâde Mahmut Ekrem'in hangi hikayesinden söz edilmiştir?
Yukarıda Recaizâde Mahmut Ekrem'in hangi hikayesinden söz edilmiştir?
Seçenekler
A
Saime
B
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
C
Küçük Şeyler
D
Şemsa
E
Esaret
Açıklama:
Konusunu yaşanmış bir hayat sahnesinden almıştır. Küçük yaşta öksüz ve yetim kalan bir kız çocuğunun Anadolu'dan İstanbul'a getirilip bir aileye evlatlık verilmesi ve hastalanıp ölmesi anlatılır.
Yukarıda sözü edilen Recaizâde Mahmut Ekrem'in "Şemsa" hikayesidir. Doğru yanıt: D'dir.
Yukarıda sözü edilen Recaizâde Mahmut Ekrem'in "Şemsa" hikayesidir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi edebiyatında hikayenin Batılı anlamda modern bir çehre kazanmasını sağlamış yazardır?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Şemsettin Sami
D
Namık Kemal
E
Agah Efendi
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Tanzimat dönemi edebiyatında hikayenin Batılı anlamda modern bir çehre kazanmasını sağlamış yazardır. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 15
Sami Paşazâde Sezai'nin hikayelerini topladığı kitap aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şemsa
B
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
C
Küçük Şeyler
D
Şair Evlenmesi
E
Cezmi
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai hikayelerini "Küçük Şeyler" adını verdiği kitapta toplamıştır. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai'nin yazdığı "Düğün" adlı hikayesinin konusudur?
Seçenekler
A
Ailesine bakmak zorunda olduğu bir gencin dramı
B
Dönemin önemli bir sorunu olan "Esaret"in toplumsal yönü
C
Kavuşamayan aşıkların hikayesi
D
Bir kedi yüzünden aile saadeti bozulması
E
Ağaçların kesilmesiyle çöle dönen bir yerin hikayesi
Açıklama:
Esaret, Sami Paşazâde Sezai'nin yazdığı "Düğün" adlı hikayesinin konusudur. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai'nin hikayelerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerin fiziksel görünümleri ile hayatları arasında bir ilgi kurmaz.
B
Duyguları mimik ve jestlerle anlatmayı dener.
C
Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar.
D
Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır.
E
Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, hikayelerinde; kişilerin fiziksel görünümleri ile hayatları arasında bir ilgi kurar. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai'nin "Sergüzeşt" romanının konusudur?
Seçenekler
A
Gençlerin Batılılaşmayı yanlış yorumlaması
B
Bir annenin amansız hastalığa yakalanması
C
Esaretin aile yapısına uygun olmaması
D
Zorla yapılan bir evliliğin mutsuzluğa neden olması
E
Osmanlı-Rus Savaşı çevresinde gelişen olayların anlatılması
Açıklama:
Esaret, Sami Paşazâde Sezai'nin "Sergüzeşt" romanının konusudur. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in yazdığı "Saime" adlı romanının konusudur?
Seçenekler
A
Bir şairin romantik aşkı
B
Savaşta esir düşen bir askerin acıklı hikayesi
C
Esir bir kızın intiharı
D
Evlilik ve çocuk yetiştirme
E
Evlatlık alınan bir çocuğun ölümü
Açıklama:
Evlilik ve çocuk yetiştirme, Recaizâde Mahmut Ekrem'in yazdığı "Saime" adlı romanının konusudur. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi roman ve hikayelerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Türk kültürü ile Batı kültürü karşılaştırılmıştır.
B
Sembolizmin etkileri görülür.
C
Genellikle duygusal ve acıklı konular göze çarpar.
D
Konular günlük yaşamdan ve tarihten alınmıştır.
E
Zorla yapılan evlilikler ve tutsaklık ele alınmıştır.
Açıklama:
Sembolizm, Tanzimat dönemi roman ve hikayelerin özelliklerinden biri değildir. Tanzimat dönemi edebiyatında "romantizm akımı" etkili olmuştur. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 21
Tanzimat edebiyatının ikinci kuşağında az sayıda hikâye ve roman yazarının yetişmesinin nedenleri arasında en önemli neden sayılabilir?
Seçenekler
A
Tanzimat edebiyatı ikinci kuşağında hikâye ve roman yazarlarının az olması yeniliğin henüz gereğince yayılmadığını ortaya koymaktadır.
B
Tanzimat edebiyatı ikinci kuşak sanatçıları sanat için sanat anlayışıyla daha bilinçli eserler yaratmışlardır.
C
Teknik yönden birinci kuşağa göre daha nitelikli eserler ortaya konulmuştur.
D
Birinci kuşağın toplumcu anlayışına karşılık ikinci kuşak bireysel anlayışla eserler verir.
E
Hikâye ve romanlarda birinci kuşağın ders ve bilgi verme özelliği, ikinci kuşakta yer almaz.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının İkinci Kuşağının Hikâye ve Romanlarının Genel Özellikleri
Tanzimat edebiyatı ikinci kuşağında hikâye ve roman yazarlarının az olması yeniliğin henüz gereğince yayılmadığını gösterir.
Tanzimat edebiyatı ikinci kuşağında hikâye ve roman yazarlarının az olması yeniliğin henüz gereğince yayılmadığını gösterir.
Soru 22
Tanzimat edebiyatının ikinci kuşağının hikâye ve romanlarıyla ilgili açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Konular genellikle günlük yaşamdan ve tarihten alınır. Kültürel kimliğine yabancılaşmayı ve getirdiği sorunları, cariyelik ve köleliğin sorgulanması gibi sosyal konular bireysel biçimde anlatılır.
B
Birinci kuşağın romantizmden kaynaklanan anlayışı yerine ikinci kuşak realist anlayışa yakın bir tutum sergiler.
C
Birinci kuşaktaki gibi asıl konuyla ilgisi olmayan anlatımlara yer vermeye devam edilir. Toplumu eğitme ve ders sorumluluğu vurgulanmayı sürdürür.
D
Daha gerçekçi olunabilmesi için hikâye ve roman kişilerinin psikolojik dünyalarıyla ilişkili betimlemelere, mekân tanıtımlarına ağırlık verilir.
E
Toplumsal yapıyı belirleyen öğelerin etkileri, halkın hayat anlayışında kendini gösterecek biçimde hikâye ve romanlarda görülür. Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik güçlükler, üretmeden tüketmek gibi sorunlar olay kişilerinin açmazlarına dönüşür.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının İkinci Kuşağının Hikâye ve Romanlarının Genel Özellikleri
Birinci kuşaktaki gibi asıl konuyla ilgisi olmayan anlatımlara yer vermeye devam edilir. Toplumu eğitme ve ders sorumluluğu vurgulanmayı sürdürür. İfadesi yanlıştır.
Birinci kuşaktaki gibi asıl konuyla ilgisi olmayan anlatımlara yer vermeye devam edilir. Toplumu eğitme ve ders sorumluluğu vurgulanmayı sürdürür. İfadesi yanlıştır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi hikâye ile roman konusunda hikâyeyi ufak hikâye, romanı ise büyük hikâye diye belirterek bunu Fransız edebiyatına bağlayan sanatçıdır?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Şemsettin Sami
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Nabizâde Nazım
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Hikâye ve Romanları - Recaizâde Mahmut Ekrem’in Hikâye ve Roman Üzerine Görüşleri
Recaizâde Mahmut Ekrem, henüz Türk edebiyatında hikâye ve roman farkının yeterince tartışılmadığı, ayrımının gereğince yapılmadığı bir dönemde bu iki türün birbirinden farklı yanlarını ortaya koyarak, romanı büyük hikâye, hikâyeyi ise küçük hikâye olarak belirtir. Fransız edebiyatında hikâye ve roman yazarlığının büyük gelişme gösterdiğini ifade ederek ‘’Nouvelle’’ ve ‘’Conte’’ adıyla hikâyeler yazıldığına dikkat çeker. Bu küçük hikâyelerin büyük yazarlar tarafından yazıldığını vurgular.
Recaizâde Mahmut Ekrem, henüz Türk edebiyatında hikâye ve roman farkının yeterince tartışılmadığı, ayrımının gereğince yapılmadığı bir dönemde bu iki türün birbirinden farklı yanlarını ortaya koyarak, romanı büyük hikâye, hikâyeyi ise küçük hikâye olarak belirtir. Fransız edebiyatında hikâye ve roman yazarlığının büyük gelişme gösterdiğini ifade ederek ‘’Nouvelle’’ ve ‘’Conte’’ adıyla hikâyeler yazıldığına dikkat çeker. Bu küçük hikâyelerin büyük yazarlar tarafından yazıldığını vurgular.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in hikâye ve roman türünde yazdığı eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Şemsa
B
Araba Sevdası
C
Muhsin Bey
D
Saime
E
Çok Bilen Çok Yanılır
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Hikâye ve Romanları
‘’Çok Bilen Çok Yanılır’’ adlı eser, Recaizâde Mahmut Ekrem’in tiyatro türünde yazdığı eserinin adıdır.
‘’Çok Bilen Çok Yanılır’’ adlı eser, Recaizâde Mahmut Ekrem’in tiyatro türünde yazdığı eserinin adıdır.
Soru 25
Recaizâde Mahmut Ekrem’in ‘’Saime’’ adlı eseriyle aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eser, hikâye olarak düzenlenmekle birlikte romana yaklaşan formuyla yazarın ilk roman denemesi olarak kabul edilmektedir.
B
Eserde çift zincirli olay örgüsü ve dönüşümlü anlatım, bölümlerin çok uzun tutulması nedeniyle başarılı olunamamıştır.
C
Yerli hayattan seçilen sıradan konular nedeniyle teknik yönden başarılı bulunmasına karşın çok okuru kendine çekememiştir.
D
Eserde günlük hayatta sıkça karşılaşılan sıradan olaylar ele alınmıştır. Görücü usulü evlilik, çocuk yetiştirme, şımartılan çocuğun terbiyesinin aksaması, üvey anne gibi konular yer alır.
E
Konular arasındaki kopukluk, dağınıklık nedeniyle eser tamamlanamamış ve toplum yaşayışına aykırı olması nedeniyle yayımlanamamıştır.
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Hikâye ve Romanları
Olay örgüsünün gevşek dokusu, kişiler arası ilişkiler ağının kurulamaması, eseri bir romandan beklenen bütünlükten ve sağlam yapıdan uzaklaştırmıştır. Bütün teknik başarısızlıklara rağmen yerli hayattan seçtiği konu çerçevesinde yarattığı merak öğesi, kurguladığı karakterlerin yaşanan hayatın içinden alınmış izlenimi yaratması eseri okunur hale getirir.
Olay örgüsünün gevşek dokusu, kişiler arası ilişkiler ağının kurulamaması, eseri bir romandan beklenen bütünlükten ve sağlam yapıdan uzaklaştırmıştır. Bütün teknik başarısızlıklara rağmen yerli hayattan seçtiği konu çerçevesinde yarattığı merak öğesi, kurguladığı karakterlerin yaşanan hayatın içinden alınmış izlenimi yaratması eseri okunur hale getirir.
Soru 26
Recaizâde Mahmut Ekrem’in konusunu yaşanmış bir hayat hikâyesinden alan eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
MuhsinBey
B
Şemsa
C
Araba Sevdası
D
Afife Anjelik
E
Saime
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Hikâye ve Romanları
Şemsa hikâyesi konusunu yaşanmış bir hayat sahnesinden alır. Bu hikâyede asıl adı Seher olan küçük yaşta öksüz ve yetim kalıp Anadolu’dan getirilen bir kız çocuğunun evlatlık olarak verildiği evde kendisine karşı gösterilen ilgiye ve tedavi çabalarına karşın yakalandığı hastalıktan kurtulamayıp ölmesi konu edinilir.
Şemsa hikâyesi konusunu yaşanmış bir hayat sahnesinden alır. Bu hikâyede asıl adı Seher olan küçük yaşta öksüz ve yetim kalıp Anadolu’dan getirilen bir kız çocuğunun evlatlık olarak verildiği evde kendisine karşı gösterilen ilgiye ve tedavi çabalarına karşın yakalandığı hastalıktan kurtulamayıp ölmesi konu edinilir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin hikâye türündeki eserlerinin toplandığı kitabının adıdır?
Seçenekler
A
Rumuzu’l-Edep
B
Pandomima
C
Düğün
D
Kediler
E
Küçük Şeyler
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Hikâye ve Romanları
Talat Tekin
Talat Tekin
Soru 28
Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyeden çok bir mensur şiiri andıran eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mukaddime
B
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
C
Pandomima
D
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
E
Rumuzu’l-Edep
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Hikâye ve Romanları
Mezar taşı yazısı anlamına gelen Bir Kitabe-i Seng-i Mezar, hikâyeden çok mensur ( düzyazı ) şiiri andıran bir sayfalık küçük yazıdır. Yirmi yaşında veremden ölen Vuslat’ın mezarının ziyareti sırasında duyulan acıların dile getirilmesinden ve duygusallıktan oluşmaktadır.
Mezar taşı yazısı anlamına gelen Bir Kitabe-i Seng-i Mezar, hikâyeden çok mensur ( düzyazı ) şiiri andıran bir sayfalık küçük yazıdır. Yirmi yaşında veremden ölen Vuslat’ın mezarının ziyareti sırasında duyulan acıların dile getirilmesinden ve duygusallıktan oluşmaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır.
B
Duyguları kimi zaman bakışlarla, gülüşlerle, mimik ve jestlerle ifade etmeyi gereksiz görür.
C
Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının etkisini artırmak ister.
D
Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden yararlanır.
E
Bir kişiye aynı cümleleri tekrarlatarak onun karakterini ya da düğüm teşkil eden ruh hâlini vermeye çalışır.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Hikâye ve Romanları
Duyguları kimi zaman bakışlarla, gülüşlerle anlatır, yine duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi denemiştir.
Duyguları kimi zaman bakışlarla, gülüşlerle anlatır, yine duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi denemiştir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin kölelik konusunu işleyen romanının adıdır?
Seçenekler
A
Sergüzeşt
B
O Büyük Siyah Gözler
C
Hasan Mellâh
D
İntibah
E
Felatun Beyle Rakım Efendi
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Hikâye ve Romanları- Sergüzeşt
Sergüzeşt romanıyla yazar, 19. yüzyılın sosyal hayatında bir sorun olarak varlığını sürdüren kölelik konusunu ele alır. Romanın kurmaca dünyasında küçük yaşta Kafkaslardan esir olarak getirilen bir Çerkez kızının, Dilber’in İstanbul’da esir pazarında satılması, esir olarak gittiği konaklarda sürdürdüğü hayat sahneleri ve buna karışan aşk hikâyesi konu edinilir. Arzusu dışında bir hayatı yaşamak zorunda kalan genç kızın, kendisini Mısır’da Nil nehrinin sularına bırakarak intihar etmesiyle sonuçlanan dramı, kölelik kurumunun olumsuzluklarını sergilemeye yönelik anlam taşır.
Sergüzeşt romanıyla yazar, 19. yüzyılın sosyal hayatında bir sorun olarak varlığını sürdüren kölelik konusunu ele alır. Romanın kurmaca dünyasında küçük yaşta Kafkaslardan esir olarak getirilen bir Çerkez kızının, Dilber’in İstanbul’da esir pazarında satılması, esir olarak gittiği konaklarda sürdürdüğü hayat sahneleri ve buna karışan aşk hikâyesi konu edinilir. Arzusu dışında bir hayatı yaşamak zorunda kalan genç kızın, kendisini Mısır’da Nil nehrinin sularına bırakarak intihar etmesiyle sonuçlanan dramı, kölelik kurumunun olumsuzluklarını sergilemeye yönelik anlam taşır.
Soru 31
Recaizâde Mahmut Ekrem hangi eserinde “Ufak Hikâyelere Dair Ufacık Bir Mütalâa” başlığı altında Fransız edebiyatından hareketle kimi düşünceler ileri sürmüştür?
Seçenekler
A
Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
B
Araba Sevdası
C
Saime
D
Atala yahut Amerikan Vahşileri
E
Takrizat
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem “Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı eserinde “Ufak Hikâyelere Dair Ufacık Bir Mütalâa” başlığı altında Fransız edebiyatından hareketle kimi düşünceler ileri sürmüştür.
Soru 32
Recaizâde Mahmut Ekrem’in evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümünü anlattığı eser aşağıdakilerden hagisidir?
Seçenekler
A
Saime
B
Araba Sevdası
C
Şemsa
D
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
E
Afife Anjelik
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümünü anlattığı eser "Şemsa"dır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 33
Recaizâde Mahmut Ekrem’in hangi eseri yanlış Batılılaşma ve özentili hayat üzerine kurulmuştur?
Seçenekler
A
Şemsa
B
Saime
C
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
D
Araba Sevdası
E
Çok Bilen Çok Yanılır
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası adlı eseri yanlış Batılılaşma ve özentili hayat üzerine kurulmuştur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 34
Recaizâde Mahmut Ekrem’in hangi eserinde kapalı toplum yapısı içerisinde aşkını içten içe yaşayan, bunu karşı tarafa gereğince aktaramayan yahut karşı tarafça anlaşılamayan iki gencin sonu ölümle biten hazin öyküsü anlatılmaktadır?
Seçenekler
A
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
B
Araba Sevdası
C
Saime
D
Şemsa
E
Vuslat yahut Süreksiz Sevinç
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi eserinde kapalı toplum yapısı içerisinde aşkını içten içe yaşayan, bunu karşı tarafa gereğince aktaramayan yahut karşı tarafça anlaşılamayan iki gencin sonu ölümle biten hazin öyküsü anlatılmaktadır.
Soru 35
Sami Paşazâde Sezai, yazdığı hikâyeleri 1891’de hangi kitap başlığı altında toplamıştır?
Seçenekler
A
Sergüzeşt
B
Şir
C
Küçük Şeyler
D
Rumuzu'l- Edeb
E
İclal
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, yazdığı hikâyeleri 1891’de Küçük Şeyler başlığı altında bir kitapta toplamıştır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 36
Sami Paşazâde Sezai ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gençlik yıllarında Batı edebiyatından Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, Alfred de Musset gibi romantik Fransız yazarlarını okumuştur.
B
Osmanlı Devleti’nin Londra büyükelçiliğinde 1881’den 1885’e kadar ikinci kâtip olarak dört yılı aşkın bir süre görev yapmıştır.
C
Ahmet Midhat Efendi’den itibaren plansız şekilde gelen hikâyeye Batılı çehre kazandırılmasında etkili olan yazarlardan ilkidir.
D
Sami Paşazâde Sezai, hikâye sanatında gösterdiği başarının yanında Sergüzeşt adıyla roman türünde de dikkate değer bir eser ortaya koyar.
E
Uzun bir aradan sonra yazmaya başladığı ikinci romanı Konak (1934-1935), okurlar tarafından oldukça beğenilmiştir.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'nin uzun bir aradan sonra yazmaya başladığı ikinci romanı Konak (1934-1935), tamamlanmadan kalır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 37
Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında bulunan ve Alphonse Daudet’den çeviri olan hikaye aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arlezyalı
B
Düğün
C
Pandomima
D
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
E
Kediler
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında bulunan ve Alphonse Daudet’den çeviri olan hikaye "Arlezyalı"dır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 38
Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında bulunan ve bir çocuğun bakış açısıyla zaman zaman sokakta karşılaştığı ve uzaktan tanıdığı bir adama yüklediği anlamla gerçek arasındaki çelişkili durumu konu edinen hikaye aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
B
Hiç
C
Bu Büyük Adam Kimdir?
D
Kediler
E
Düğün
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında bulunan ve bir çocuğun bakış açısıyla zaman zaman sokakta karşılaştığı ve uzaktan tanıdığı bir adama yüklediği anlamla gerçek arasındaki çelişkili durumu konu edinen hikaye "Bu Büyük Adam Kimdir?"dir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 39
Sami Paşazâde Sezai, Küçük Şeyler’de yer alan hikâyelerin en uzunu olan “Düğün”de hangi konuyu ele almaktadır?
Seçenekler
A
Ölüm
B
Gençlik
C
Dostluk
D
Esaret
E
Aşk
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Küçük Şeyler’de yer alan hikâyelerin en uzunu olan “Düğün”de devrin önemli problemlerinden biri olan esareti konu alır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Sergüzeşt romanının geçtiği kapalı mekanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Esircilerin evi
B
Harputlu Mustafa Efendi’nin evi
C
Âsâf Paşa konağı
D
Mısırlı zenginin sarayı
E
Fehmi Paşa Yalısı
Açıklama:
Fehmi Paşa Yalısı Sergüzeşt romanının geçtiği kapalı mekanlardan biri değildir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi resim düşüncesinden hareketle romanı büyük bir tabloya, hikayeyi ise minyatüre benzeten Tanzimat Dönemi ikinci kuşak yazarlarından bir tanesidir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Abdülhak Hamit
C
Sami Paşazade Sezai
D
Muallim Naci
E
Sencerzade Mehmet Reşat
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, resim düşüncesinden hareketle romanı büyük bir tabloya, hikâyeyi ise minyatüre benzetmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi içinde Sadık Efendi, Saadet Hanım ve Binnaz Hanım gibi karakterleri barındıran, günlük hayat içerisinde sıkça karşılaşılabilen sıradan olaylar dizisinin ele alındığı romandır?
Seçenekler
A
Ateşpare
B
Takrizat
C
Cezmi
D
Saime
E
Şerare
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem’in yazdığı Saime adlı romanda günlük hayat içerisinde sıkça karşılaşılabilen sıradan olaylar dizisi ele alınmaktadır. Saraç esnafının zenginlerinden İsmail Ağa, Sadık Efendi’ye kızıyla evlenmesini teklif eder. Saadet Hanım’la Sadık Efendi’nin yaşayışı, çocukları Saime’nin dünyaya gelmesi, Saadet Hanım’ın merdivenlerden yuvarlanarak düşüp ölmesi üzerine Saime ile ilgilenmesi için üvey anne arayışı Binnaz Hanım’ı olay örgüsünün içine taşımaktadır.
Soru 43
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi adlı hikaye aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit
B
Ahmet Midhat Efendi
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Muallim Naci
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem’in Saime’den sonra hikaye ve roman alanında yayımlanan diğer eseri “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” (1888)’dir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem'in kaleme aldığı, romantizmden geniş izler taşıyan, iki gencin birlikte yetişmesi, birbirine temiz duygularla bağlanması, birbirlerine kavuşmadan ölmeleri gibi konuları ele alan romanıdır?
Seçenekler
A
Saime
B
Küçük Şeyler
C
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
D
Pandomima
E
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem'in kaleme aldığı “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi”, romantizmden geniş izler taşımaktadır. İki gencin birlikte yetişmesi, birbirine temiz duygularla bağlanması, aşklarının tabii dekor içerisinde geçmesi, tabiat tasvirleri, insan-mekân ilişkisi, birbirlerine kavuşmadan ölmeleri, şiddetli duygular, çözümsüzlük karşısında ölümü özleyiş bunlar arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem'in evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümünü konu alan hikayesinin adıdır?
Seçenekler
A
Cezmi
B
Şemsa
C
Saime
D
Muhsin
E
Seher
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem’in “Şemsa” (1895) hikayesinin konusunu yaşanmış bir hayat sahnesinden aınmaktadır. Hikayede küçük yaşta öksüz ve yetim kalan bir kız çocuğunun evlatlık olarak verildiği evde kendisine karşı gösterilen ilgiye ve tedavi çabalarına rağmen yakalandığı hastalıktan kurtulamayarak ölmesi konu edilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Ahmet Midhat Efendi’den itibaren plansız şekilde gelen hikayeye Batılı çehre kazandırılmasında etkili olan yazarlardan ilki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nabizade Nazım
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
Sami Paşazade Sezai
E
Abdülhak Hamit
Açıklama:
Türk edebiyatında hikaye türünün gelişiminde Sami Paşazade Sezai’nin önemli yeri vardır. O, Ahmet Midhat Efendi’den itibaren plansız şekilde gelen hikayeye Batılı çehre kazandırılmasında etkili olan yazarlardan ilkidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 47
"Dünyada bir zerre yoktur ki güzel yazılmak şartıyla bir mevzu-ı mühim addedilmesin" cümlesi Sami Paşazade Sezai'nin hangi hikayesinde geçmektedir?
Seçenekler
A
Mukaddime
B
Saime
C
Mektuplarım
D
Demdeme
E
Kediler
Açıklama:
Küçük Şeyler’in “Mukaddime”sinde “dünyada bir zerre yoktur ki güzel yazılmak şartıyla bir mevzu-ı mühim (önemli konu) addedilmesin (sayılmasın, kabul edilmesin)” diyen yazar, kitabının adına uygun düşecek şekilde küçük, sıradan, önemsiz gibi görülen, günlük hayatta örneklerine rastlanan konulardan hikayeler çıkarmasını bilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazade Sezai'nin, Türk edebiyatında kölelik konusunu ele alan eserlerin başında yer alan romanıdır?
Seçenekler
A
Felatun Bey ile Rakım Efendi
B
İntibah
C
Araba Sevdası
D
Küçük Şeyler
E
Sergüzeşt
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai’nin Sergüzeşt (1889) romanı Türk edebiyatında kölelik (esaret) konusunu ele alan eserlerin başında yer alır. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
Aşağıdakiler eserlerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem’e ait değildir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Sergüzeşt
C
Şemsa
D
Ta’lim-i Edebiyat
E
Saime
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai’ye ait Sergüzeşt (1889) romanı Türk edebiyatında kölelik (esaret) konusunu ele alan eserlerin başında yer almaktadır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazade Sezai'nin kaleme almış olduğu Küçük Şeyler adlı kitabında bulunan bir hikaye değildir?
Seçenekler
A
Hiç
B
Mukaddime
C
Düğün
D
Şemsa
E
Kediler
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında sırasıyla “Mukaddime”, “Bu Büyük Adam Kimdir?”, “Hiç”, “Kediler”, “İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır”, “Düğün”, “Bir Kitabe-i Seng-i Mezar”, “Arlezyalı” ve “Pandomima” yer alır. Bunlardan “Arlezyalı” Alphonse Daudet’den çeviridir. “Bir Kitabe-i Seng-i Mezar” ise mensure olarak değerlendirilebilecek bir metindir. Doğru cevap D'dir.
Soru 51
Recaizâde Mahmut Ekrem’in, Saime adlı eserinin konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evlilik ve çocuk yetiştirme;
B
Romantik bir aşk
C
Evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümü
D
Yanlış batılılaşma
E
Özentili hayat
Açıklama:
Saime evlilik ve çocuk yetiştirme; “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” romantik bir aşk; “Şemsa”, evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümü; Araba Sevdası ise yanlış Batılılaşma ve özentili hayat üzerine kurulur.
Soru 52
Recaizâde Mahmut Ekrem’in İkdam gazetesinde yayımlanırken sansürlenen eseri aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Saime
C
Şemsa
D
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
E
Küçük Şeyler
Açıklama:
Saime, 1888’de İkdam gazetesinde ikinci kısmın ikinci bölümüne kadar tefrika edilir.
Toplumun yaşayışına aykırı olduğu gerekçesiyle sansürlenir ve diğer bölümleri yayımlanamaz.
Toplumun yaşayışına aykırı olduğu gerekçesiyle sansürlenir ve diğer bölümleri yayımlanamaz.
Soru 53
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Şemsa adlı eserinin konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romantik bir aşk hikâyesi
B
Gençlerin yanlış eğitimi
C
Batı özentisi
D
Kölelik ve cariyelik sorunu
E
Evlatlık alınan küçük bir kız çocuğun ölümü
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in “Şemsa” (1895) hikâyesi konusunu yaşanmış bir hayat
sahnesinden alır. Bu hikâyede küçük yaşta öksüz ve yetim kalıp Anadolu’dan getirilen
bir kız çocuğunun evlatlık olarak verildiği evde kendisine karşı gösterilen ilgiye ve tedavi
çabalarına rağmen yakalandığı hastalıktan kurtulamayarak ölmesi konu edinilir.
sahnesinden alır. Bu hikâyede küçük yaşta öksüz ve yetim kalıp Anadolu’dan getirilen
bir kız çocuğunun evlatlık olarak verildiği evde kendisine karşı gösterilen ilgiye ve tedavi
çabalarına rağmen yakalandığı hastalıktan kurtulamayarak ölmesi konu edinilir.
Soru 54
Sami Paşazâde Sezai'nin batı tarzı küçük hikâyenin yolunun açılmasında etkili oldığu ve hikâyeleriyle kendisinden sonra gelecek hikâyecileri de etkilediği kitabı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Sergüzeşt
C
Küçük Şeyler
D
Hiç
E
Rumuzu’l-Edep
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Küçük Şeyler başlığı altında bir kitapta topladığı hikâyeleri ve bir
romanıyla Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde önemli bir değişimi ve gelişimi sağlamaya çalışır. O, özellikle Küçük Şeyler başlıklı kitabında toplanan hikâyeleriyle
Batı tarzı küçük hikâyenin yolunun açılmasında etkili olur. Yazar, bu kitapta yer alan
hikâyeleriyle kendisinden sonra gelecek hikâyecileri de etkiler
romanıyla Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde önemli bir değişimi ve gelişimi sağlamaya çalışır. O, özellikle Küçük Şeyler başlıklı kitabında toplanan hikâyeleriyle
Batı tarzı küçük hikâyenin yolunun açılmasında etkili olur. Yazar, bu kitapta yer alan
hikâyeleriyle kendisinden sonra gelecek hikâyecileri de etkiler
Soru 55
Türk edebiyatında hikâye türünün gelişiminde Ahmet Midhat Efendi’den itibaren plansız şekilde gelen hikâyeye batılı bir çehre kazandırılmasında etkili olan yazarlardan ilki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Sami Paşazâde Sezai
D
İbrahim Şinasi
E
Halid Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Türk edebiyatında hikâye türünün gelişiminde Sami Paşazâde
Sezai’nin önemli yeri vardır. O, Ahmet Midhat Efendi’den itibaren
plansız şekilde gelen hikâyeye Batılı çehre kazandırılmasında etkili
olan yazarlardan ilkidir.
Sezai’nin önemli yeri vardır. O, Ahmet Midhat Efendi’den itibaren
plansız şekilde gelen hikâyeye Batılı çehre kazandırılmasında etkili
olan yazarlardan ilkidir.
Soru 56
Aşağıdaki hikayelerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında yer almaz ?
Seçenekler
A
Bu Büyük Adam Kimdir?
B
Hiç
C
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
D
Konak
E
Pandomima
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında sırasıyla “Mukaddime”, “Bu Büyük Adam Kimdir?”, “Hiç”, “Kediler”, “İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır”, “Düğün”, “Bir Kitabe-i
Seng-i Mezar”, “Arlezyalı” ve “Pandomima” yer alır. Bunlardan “Arlezyalı” Alphonse
Daudet’den çeviridir. “Bir Kitabe-i Seng-i Mezar” ise mensure olarak değerlendirilebilecek bir metindir.
Seng-i Mezar”, “Arlezyalı” ve “Pandomima” yer alır. Bunlardan “Arlezyalı” Alphonse
Daudet’den çeviridir. “Bir Kitabe-i Seng-i Mezar” ise mensure olarak değerlendirilebilecek bir metindir.
Soru 57
Sami Paşazâde Sezai'nin Küçük Şeyler adlı kitabında yer alan hikâyelerin en uzunu olan “Düğün”de aşağıdaki hangi konu işlenmiştir ?
Seçenekler
A
Esaret ve cariyelik
B
Çocuk sevgisi
C
Batı özentisi
D
Romantik bir aşk hikayesi
E
Yoksulluk
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Küçük Şeyler’de yer alan hikâyelerin en uzunu olan “Düğün”de
devrin önemli problemlerinden biri olan esareti konu alır.
devrin önemli problemlerinden biri olan esareti konu alır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özelliklerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır.
B
Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmekten kaçınır.
C
Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır
D
Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar.
E
Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır.
Açıklama:
Bütün bu anlattıklarımızdan sonra Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özelliklerini
şöyle sıralayabiliriz:
1. Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır. (…)
2. Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi dener. (…)
3. Bir kişiye aynı cümleleri tekrarlatarak onun karakterini ya da düğüm teşkil eden
ruh hâlini vermeye çalışır. (…)
4. Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır. (…)
5. Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar. (…)
6. Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır. (…)
7. Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının
etkisini artırmak ister (…)
şöyle sıralayabiliriz:
1. Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır. (…)
2. Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi dener. (…)
3. Bir kişiye aynı cümleleri tekrarlatarak onun karakterini ya da düğüm teşkil eden
ruh hâlini vermeye çalışır. (…)
4. Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır. (…)
5. Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar. (…)
6. Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır. (…)
7. Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının
etkisini artırmak ister (…)
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisinde, Kafkaslardan esir olarak getirilen bir Çerkez kızının İstanbul’da esir pazarında satılması, esir olarak gittiği konaklarda sürdürdüğü hayat sahneleri ve buna karışan bir aşk hikâyesi konu edinilir ?
Seçenekler
A
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
B
Arlezyalı
C
Konak
D
Şemsa
E
Sergüzeşt
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Sergüzeşt (1889) romanı Türk edebiyatında kölelik (esaret) konusunu ele alan eserlerin başında yer alır.Romanın kurmaca dünyasında küçük yaşta Kafkaslardan esir olarak getirilen bir Çerkez kızının İstanbul’da esir pazarında satılması, esir olarak gittiği konaklarda sürdürdüğü hayat sahneleri ve buna karışan bir aşk hikâyesi konu edinilir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşağının hikâye ve romanlarının özelliklerinden değildir ?
Seçenekler
A
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romancıları Recaizâde
Mahmut Ekrem ve Sami Paşazâde Sezai’dir.
Mahmut Ekrem ve Sami Paşazâde Sezai’dir.
B
Hikâye ve roman, Batılı anlatım tekniklerine daha uygun bir yapı kazanır.
C
Şiirde olduğu gibi hikâye ve romanda da sanat kaygısı yoktur.
D
Karakter sentezleyici, insan mekân ilişkisine yer veren ve belirli bir başarıya ulaşan hikâye ve romanlar ortaya çıkar.
E
Birinci kuşağa göre daha incelmiş zevke seslenen, edebî değeri yüksek hikâye ve romanlar okuyucusunu bulmaya başlar.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romancıları Recaizâde
Mahmut Ekrem ve Sami Paşazâde Sezai’dir. Bu yazarların kaleminde hikâye ve roman,
Batılı anlatım tekniklerine daha uygun bir yapı kazanır. Şiirde olduğu gibi hikâye ve romanda da sosyal faydanın yerini sanat endişesi almaya başlar. Yalnızca olaylar dizisini
anlatmak yerine, özellikle Sami Paşazâde Sezai’nin kaleminde karakter sentezleyici, insanı
sosyal çevresi ve psikolojik yönüyle değerlendiren, insan-mekân ilişkisine yer veren ve belirli bir başarıya ulaşan hikâye ve romanlar ortaya çıkar. Böylece birinci kuşağa göre daha
incelmiş zevke seslenen, edebî değeri yüksek hikâye ve romanlar okuyucusunu bulmaya
başlar.
Mahmut Ekrem ve Sami Paşazâde Sezai’dir. Bu yazarların kaleminde hikâye ve roman,
Batılı anlatım tekniklerine daha uygun bir yapı kazanır. Şiirde olduğu gibi hikâye ve romanda da sosyal faydanın yerini sanat endişesi almaya başlar. Yalnızca olaylar dizisini
anlatmak yerine, özellikle Sami Paşazâde Sezai’nin kaleminde karakter sentezleyici, insanı
sosyal çevresi ve psikolojik yönüyle değerlendiren, insan-mekân ilişkisine yer veren ve belirli bir başarıya ulaşan hikâye ve romanlar ortaya çıkar. Böylece birinci kuşağa göre daha
incelmiş zevke seslenen, edebî değeri yüksek hikâye ve romanlar okuyucusunu bulmaya
başlar.
Soru 61
Aşağıdaki yazarların hangisinin kaleminde karakter sentezleyici, insanı sosyal çevresi ve psikolojik yönüyle değerlendiren, insan-mekân ilişkisine yer veren ve belirli bir başarıya ulaşan hikâye ve romanlar ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Sami Paşazâde Sezai
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Namık Kemal
E
Muallim Naci
Açıklama:
Yalnızca olaylar dizisini anlatmak yerine, özellikle Sami Paşazâde Sezai’nin kaleminde karakter sentezleyici, insanı sosyal çevresi ve psikolojik yönüyle değerlendiren, insan-mekân ilişkisine yer veren ve belirli bir başarıya ulaşan hikâye ve romanlar ortaya çıkar. Doğru cevap B.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi’nin ikinci kuşağını oluşturan roman yazarlarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Birinci kuşağa göre daha düzenli eğitim görmüşlerdir.
B
Kendilerinden önceki roman denemelerinden yararlanmışlardır.
C
Sayıca çok eser yayımlamışlardır.
D
Batı edebiyatını asıl kaynağından tanımışlardır.
E
Nispeten daha iyi yetişen sanatçılardan oluşur.
Açıklama:
şlar. Tanzimat Dönemi’nin ikinci kuşağını oluşturan roman yazarları, birinci kuşağa göre daha düzenli öğrenim gören, kendilerinden önceki roman denemelerinden yararlanan, Batı edebiyatını asıl kaynağından tanıyan ve nispeten daha iyi yetişen sanatçılardan oluşur. Böyle olunca da birinci kuşağın hikâye ve romanda yaptığı çalışmaların üzerine daha başarılı kalem ürünleri koymaları mümkün olur. Tanzimat Dönemi birinci kuşağından sonra roman türünde eser veren ikinci kuşak mensupları hikâye ve roman türünün daha başarılı ve güçlü ürünlerini ortaya koymuşlardır. Sayıca az da olsa nitelikli eserler yayımlamışlardır. Doğru cevap C.
Soru 63
Aşağıdaki yazarlardan hangisi henüz Türk edebiyatında hikâye ve roman farkının yeterince tartışılmadığı görüşündedir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Maullim Naci
C
Sami Paşazade Sezai
D
Ahmet Midhat Efendi
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, henüz Türk edebiyatında hikâye ve roman farkının yeterince tartışılmadığı, ayrımının gereğince yapılmadığı bir dönemde hikâye ile roman konusunda bazı görüşler getirir, bu iki türün birbirinden farklı yanlarına dikkat çeker. Romanı “büyük hikâye”, hikâyeyi ise “ufak hikâye” şeklinde adlandırır. Konuyu ele aldığı “Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı eserinde “Ufak Hikâyelere Dair Ufacık Bir Mütalâa” başlığı altında Fransız edebiyatından hareketle kimi düşünceler ileri sürer. Doğru cevap E.
Soru 64
Aşağıdaki eserlerden hangisi evlatlık alınan bir çocuğun ölümünü konu alır?
Seçenekler
A
Felatun Bey ile Râkım Efendi
B
Araba Sevdası
C
Saime
D
Şemsa
E
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in iki roman ve iki hikâyesi bulunmaktadır. Romanları, Saime ve Araba Sevdası; hikâyeleri ise “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” ve “Şemsa”dır. Bunlardan Saime evlilik ve çocuk yetiştirme; “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” romantik bir aşk; “Şemsa”, evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümü; Araba Sevdası ise yanlış Batılılaşma ve özentili hayat üzerine kurulur. Araba Sevdası, bu kitabın sekizinci ünitesinde ele alınacağı için burada üzerinde durulmayacaktır. Doğru cevap D.
Soru 65
Tanzimat döneminde hangi ülke edebiyatının etkisi vardır?
Seçenekler
A
İngiliz Edebiyatı
B
Rus Edebiyatı
C
Alman Edebiyatı
D
Fransız Edebiyatı
E
İtalya Edebiyatı
Açıklama:
Bu kuşakta, özellikle Sami Paşazâde Sezai’nin ortaya koyduğu hikâye ve romanlar nicelik bakımından değilse bile nitelik bakımından değer taşır. Bunda birinci kuşakla örnek alınmaya başlanan Fransız edebiyatını daha iyi okumanın ve tanımanın yanında Türk edebiyatının Batı tarzı edebiyat ürünleri ortaya koymada belirli bir deneyim kazanmış olması önemli rol oynar.
Soru 66
Hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romancıları arasındadır?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Şinasi
C
Namık Kemal
D
Ziya Paşa
E
Şemsettin Sami
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romancıları Recaizâde Mahmut Ekrem ve Sami Paşazâde Sezai’dir.
Soru 67
Hangisi 2. kuşak hikâye ve romancılarının özelliklerinden değidir?
Seçenekler
A
Konu dışında anlatımlar
B
Toplumsal sorunlara daha problematik yaklaşmak
C
Kültürel kimliğe bağlı konularda yazmak
D
Kızların eğitim durumları üzerine yazmak
E
Köleliğin sorgulanması
Açıklama:
İkinci kuşak hikâye ve romancıları, toplumsal sorunlara daha problematik yaklaşmaya çalışırlar. Kültürel kimliğe ve değerler sistemine bağlılıkla, değerler sisteminden kopmuşluk, toplumuna ve kültürel kimliğine yabancılaşmışlık arasındaki çatışma (alaturka-alafranga çatışması), kızların eğitim durumları, cariyelik ve köleliğin sorgulanmaya başlanması, görücü usulüyle evlilik gibi konular bu yazarların kaleminde daha geniş ifade alanı bulur. Toplumu ilgilendiren bu tür konularda yazarlar, yer yer dramatik fondan ve mizah ögesinden yararlanarak okuyucular üzerinde etki yaratabilecek romanlar yazarlar. Ahmet Midhat Efendi’de ve kimi zaman Namık Kemal’de karşılaşılan asıl konuyla ilgisi olmayan anlatımlara, ikinci kuşağın hikâye ve romanlarında pek rastlanmaz. İkinci kuşağın, özellikle de Sami Paşazâde Sezai’nin, dikkatini daha çok asıl konu üzerinde yoğunlaştırdığı görülür.
Soru 68
Hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in romanlarındandır?
Seçenekler
A
Cezmi
B
İntibah
C
Hüseyin Fellah
D
Araba Sevdası
E
Taaşşuk-u Talat ve Fitnat
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in iki roman ve iki hikâyesi bulunmaktadır. Romanları, Saime ve Araba Sevdası; hikâyeleri ise “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” ve “Şemsa”dır.
Soru 69
Hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin hikayesi değildir?
Seçenekler
A
Bu Büyük Adam Kimdir?
B
Hiç
C
Düğün
D
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
E
Şemsa
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in iki roman ve iki hikâyesi bulunmaktadır. Romanları, Saime ve Araba Sevdası; hikâyeleri ise “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” ve “Şemsa”dır.
Soru 70
Türk hikayeciliğine batılı bir çehre kazandıran ilk yazar kimdir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Sami Paşazâde Sezai
C
Şinasi
D
Şemsettin Sami
E
Ahmet Vefik Paşa
Açıklama:
Türk edebiyatında hikâye türünün gelişiminde Sami Paşazâde Sezai’nin önemli yeri vardır. O, Ahmet Midhat Efendi’den itibaren plansız şekilde gelen hikâyeye Batılı çehre kazandırılmasında etkili olan yazarlardan ilkidir
Soru 71
Hangi eserde esaret ana konu olarak işlenmiştir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Sergüzeşt
C
Küçük Şeyler
D
Şemsa
E
Saime
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Küçük Şeyler’de yer alan hikâyelerin en uzunu olan “Düğün”de devrin önemli problemlerinden biri olan esareti konu alır. Esaret, Sergüzeşt romanıyla kendisi de dâhil olmak üzere dönemin birçok yazarının üzerine eğildiği başlıca konulardan biridir.
Soru 72
Sergüzeşt romanının konusu nedir?
Seçenekler
A
Kızların eğitim durumları
B
Görücü usulüyle evlilik
C
Alaturka-alafranga çatışması
D
Kölelik
E
Siyasi hayatın edebî hayata yansımaları
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Sergüzeşt (1889) romanı Türk edebiyatında kölelik (esaret) konusunu ele alan eserlerin başında yer alır.
Soru 73
Hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Duyguları çok büyük tasvirlerle anlatır
B
Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır
C
Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar
D
Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır
E
Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının etkisini artırmak ister
Açıklama:
Bütün bu anlattıklarımızdan sonra Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
1. Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır. (…)
2. Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi dener. (…)
3. Bir kişiye aynı cümleleri tekrarlatarak onun karakterini ya da düğüm teşkil eden ruh hâlini vermeye çalışır. (…)
4. Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır. (…)
5. Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar. (…)
6. Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır. (…)
7. Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının etkisini artırmak ister (…)
1. Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır. (…)
2. Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi dener. (…)
3. Bir kişiye aynı cümleleri tekrarlatarak onun karakterini ya da düğüm teşkil eden ruh hâlini vermeye çalışır. (…)
4. Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır. (…)
5. Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar. (…)
6. Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır. (…)
7. Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının etkisini artırmak ister (…)
Soru 74
Sami Paşazâde Sezai "Hiç" öyküsünde neyi konu olarak almıştır?
Seçenekler
A
Bir çocuğun bakış açısıyla zaman zaman sokakta karşılaştığı ve uzaktan tanıdığı bir adama yüklediği anlamla gerçek arasındaki çelişkili durumu konu edinir.
B
Yirmi yaşında, ailesini geçindirmek için çalışan bir gencin hikâyesi anlatılır.
C
Adalarda karısıyla, karısının sayısı otuzu bulan kedilerinin hikayesi anlatılır
D
Çamlıca’daki ağaçlık bir bölgede önce bir ağacın “teverrüm etmesi” sonucu yapraklarının dökülmesi, sonra ağaçların kesilerek satılması sonucu arazinin çölleşmesi anlatılır.
E
Devrin önemli problemlerinden biri olan esareti konu alır
Açıklama:
“Hiç”te yirmi yaşında, ailesini geçindirmek için çalışan bir gencin hikâyesi anlatılır. Fiziki gücünü aşan bir gayretle çalışan genç, annesiyle kız kardeşine bakar. Annesinin hastalanması, birkaç ayda iyileşmesi, doktorların tavsiyesiyle daha sonra Boğaziçi’nde bir yaz geçirmesi için paraya duyulan ihtiyaç gencin çalışma azmini artırır
Soru 75
Aşağıdaki eserlerden hangisi toplumun yaşayışına aykırı olduğu gerekçesiyle sansürlenmiştir?
Seçenekler
A
Saime
B
Şemsa
C
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
D
Araba Sevdası
E
Küçük Şeyler
Açıklama:
Saime, 1888’de İkdam gazetesinde ikinci kısmın ikinci bölümüne kadar tefrika edilir. Toplumun yaşayışına aykırı olduğu gerekçesiyle sansürlenir ve diğer bölümleri yayımlanamaz. Doğru cevap A.
Soru 76
Sami Paşazade'nin hangi kitabında yer alan hikâyeleri, araştırmacılar tarafından modern anlamda Türk edebiyatındaki kısa hikâyenin başlangıcı kabul edilir?
Seçenekler
A
Hiç
B
Sergüzeşt
C
Küçük Şeyler
D
Düğün
E
Pandomima
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında yer alan hikâyeleri, araştırmacılar tarafından modern anlamda Türk edebiyatındaki kısa hikâyenin başlangıcı kabul edilir. Şıklarda yer alan Hiç- Düğün ve Pandomima ise bu kitapta yer alan hikayeler olduğu için doğru cevap C.
Soru 77
Aşağıdakilerin hangisi Sami Paşazade Sezai'nin "Küçük Şeyler" kitabında yer alan mensure olarak değerlendirilebilecek bir metindir?
Seçenekler
A
Arlezyalı
B
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
C
Kediler
D
Mukaddime
E
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında sırasıyla “Mukaddime”, “Bu Büyük Adam Kimdir?”, “Hiç”, “Kediler”, “İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır”, “Düğün”, “Bir Kitabe-i Seng-i Mezar”, “Arlezyalı” ve “Pandomima” yer alır. Bunlardan “Arlezyalı” Alphonse Daudet’den çeviridir. “Bir Kitabe-i Seng-i Mezar” ise mensure olarak değerlendirilebilecek bir metindir. Doğru cevap E.
Soru 78
Aşağıdakilerin hangisinde yirmi yaşında, ailesini geçindirmek için çalışan bir gencin hikâyesi anlatılır?
Seçenekler
A
Mukaddime
B
Bu Büyük Adam Kimdir?
C
Hiç
D
Düğün
E
Pandomima
Açıklama:
“Hiç”te yirmi yaşında, ailesini geçindirmek için çalışan bir gencin hikâyesi anlatılır. Fiziki gücünü aşan bir gayretle çalışan genç, annesiyle kız kardeşine bakar. Annesinin hastalanması, birkaç ayda iyileşmesi, doktorların tavsiyesiyle daha sonra Boğaziçi’nde bir yaz geçirmesi için paraya duyulan ihtiyaç gencin çalışma azmini artırır. Arkadaşlarının kendisini bir gün genç bir kızla tanıştırması dünyaya bakışını değiştirir. Dikkatle bakmadığı bu kızın yüzündeki tebessüm, onun kendince birtakım hayallere kapılmasına yeter. Tanıştırıldığı kızla evlilik hülyaları kurmaya, önceleri yorgun döndüğü eve neşeli ve canlı dönmeye başlar. Fakat bir vapur yolculuğunda tekrar karşılaştığı, kendisiyle alay eden bu kızın yüzüne dikkatle baktığında üst dudağının kısa olması sebebiyle hep tebessüm ediyormuş gibi görünmesi karşısında tam bir hayal kırıklığına uğrar. Hikâye “Yirmi yaşında olduğumuz hâlde bizler de ekser bahtiyarlığımızı tetkik etsek, neticesi, bütün kâinatın karşısında titrediği şu kelimeye müncer olmaz mı? ‘Hiç!’” (Sami Paşazâde Sezai, 2003, s. 109) cümlesiyle biter. Böylesine basit ve sıradan bir konudan hareketle yazar, aslında insanların gençlik hayalleriyle kimi kez bir “hiç”e bağlanıp kaldıkları mesajını verir. Doğru cevap C.
Soru 79
Sergüzeşt ne zaman yazılmıştır?
Seçenekler
A
1859
B
1869
C
1879
D
1889
E
1899
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Sergüzeşt (1889) romanı Türk edebiyatında kölelik (esaret) konusunu ele alan eserlerin başında yer alır. Doğru cevap D.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazade Sezai'nin hikayelerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır
B
Kişinin manevi yapısını içinde büyüdüğü ailenin geleneklerine göre açıklar.
C
Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır.
D
Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi dener.
E
Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 1. Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır. (…) 2. Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi dener. (…) 3. Bir kişiye aynı cümleleri tekrarlatarak onun karakterini ya da düğüm teşkil eden ruh hâlini vermeye çalışır. (…) 4. Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır. (…) 5. Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar. (…) 6. Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır. (…) 7. Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının etkisini artırmak ister (…) (Güven, 2009, s. 131-132). Doğru cevap B.
Soru 81
"İntibah" ve "Cezmi" romanlarıyla tanınan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Midhat Efendi
B
Namık Kemal
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
"İntibah" ve "Cezmi" romanlarıyla tanınan yazar Namık Kemal'dir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 82
Recaizâde Mahmut Ekrem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Romanı “büyük hikâye”, hikâyeyi ise “ufak hikâye” şeklinde adlandırır.
B
Fransız edebiyatında hikâye ve roman yazarlığının büyük gelişme gösterdiğini ifade ettikten sonra “Nouvelle” ve “Conte” adıyla hikâyeler yazıldığını belirtir.
C
İki roman ve iki hikâyesi bulunmaktadır.
D
“Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” romantik bir aşk hikayesi üzerine kuruludur.
E
Recaizâde Mahmut Ekrem’in “Şemsa” (1895) hikâyesinin konusu tamamen hayal ürünüdür.
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in “Şemsa” (1895) hikâyesi konusunu yaşanmış bir hayat sahnesinden alır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 83
Recaizâde Mahmut Ekrem’in "Saime" adlı eseri hangi konu üzerine kuruludur?
Seçenekler
A
Vatan sevgisi
B
Evlatlık alınan küçük bir çocuğun ölümü
C
Romantik bir aşk
D
Evlilik ve çocuk yetiştirme
E
Yanlış Batılılaşma ve özentili hayat
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in "Saime" adlı eseri "evlilik ve çocuk yetiştirme" üzerine kuruludur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 84
“Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı eserle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Romantik bir aşk hikâyesi üzerine kurulmuştur.
B
Kapalı toplum yapısı içerisinde aşkını içten içe yaşayan, bunu karşı tarafa gereğince aktaramayan yahut karşı tarafça anlaşılamayan iki gencin sonu ölümle biten hazin öyküsü anlatılır.
C
Ana karakterler Dilara ile Muhsin'dir.
D
Sami Paşazâde Sezai tarafından kaleme alınmıştır.
E
Öykü romantizmden geniş izler taşır.
Açıklama:
“Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı eser Recaizâde Mahmut Ekrem tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 85
Recaizâde Mahmut Ekrem'in küçük yaşta öksüz ve yetim kalıp Anadolu’dan evlatlık getirilen bir kız çocuğunun hikayesini anlattığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saime
B
Şemsa
C
Araba Sevdası
D
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
E
Küçük Şeyler
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem'in küçük yaşta öksüz ve yetim kalıp Anadolu’dan evlatlık getirilen bir kız çocuğunun hikayesini anlattığı eseri "Şemsa"dır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 86
Sami Paşazâde Sezai ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Küçük Şeyler başlıklı kitabında toplanan hikâyeleriyle Batı tarzı küçük hikâyenin yolunun açılmasında etkili olur.
B
Tanzimat edebiyatının ikinci kuşağı içerisinde yer alır.
C
Gençlik yıllarında Batı edebiyatından Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, Alfred de Musset gibi romantik Fransız yazarlarını okur.
D
Osmanlı Devleti’nin Londra büyükelçiliğinde 1881’den 1885’e kadar ikinci kâtip olarak dört yılı aşkın bir süre görev yapar.
E
Sami Paşazâde Sezai, hikâye sanatında gösterdiği başarının yanında "Konak" adıyla roman türünde de dikkate değer bir eser ortaya koyar.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'nin uzun bir aradan sonra yazmaya başladığı ikinci romanı Konak (1934-1935), tamamlanmadan kalır. Hikâye sanatında gösterdiği başarının yanında Sergüzeşt adıyla roman türünde de dikkate değer bir eser ortaya koyar. Doğru yanıt E'dir.
Soru 87
"Gene bir gün kitapçıda İstanbul’dan yeni gelmiş şeyleri gözden geçirirken, Sami Paşazâde Sezai Bey’in “Küçük Şeyler” adlı kitabını gördüm. Onu, gençliğinde yazdığı “Şîr” adlı trajedisiyle, en son eseri olan ‘Sergüzeşt’ adlı romanıyla ve ikisinin arasındaki birkaç yazısıyla tanırdım ve Namık Kemal okulunu geleceğin kuşağına bağlayacak bir usta olarak selamlardım. “Küçük Şeyler” beni çıldırttı." ifadeleriyle Küçük Şeyler’in kendi üzerindeki etkisini anlatan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faruk Nafiz Çamlıbel
B
Reşat Nuri Güntekin
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Küçük Şeyler’in kendi üzerindeki etkisini yukarıdaki sözlerle anlatan isim Servet-i Fünun yazarlarından Halit Ziya Uşaklıgil'dir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 88
Aşağıdaki hikayelerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında yer almaz?
Seçenekler
A
Saime
B
Mukaddime
C
Bu Büyük Adam Kimdir?
D
Hiç
E
Kediler
Açıklama:
"Saime" Recaizâde Mahmut Ekrem’in hikayelerinden biridir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 89
Çamlıca’daki ağaçlık bir bölgede önce bir ağacın “teverrüm etmesi” sonucu yapraklarının dökülmesi, sonra ağaçların kesilerek satılması sonucu arazinin çölleşmesinin anlatıldığı Sami Paşazâde Sezai hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
B
Pandomima
C
Kediler
D
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
E
Hiç
Açıklama:
“İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır”da Çamlıca’daki ağaçlık bir bölgede önce bir ağacın “teverrüm etmesi” sonucu yapraklarının dökülmesi, sonra ağaçların kesilerek satılması sonucu arazinin çölleşmesi anlatılır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır.
B
Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için onları sürekli konuşturur.
C
Duyguları bazen bakış ve gülüşle anlatır.
D
Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar.
E
Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının etkisini artırmak ister
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai hikayelerinde kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 91
Recaizâde Mahmut Ekrem'in “Ufak Hikâyelere Dair Ufacık Bir Mütalâa” başlığı altında Fransız edebiyatından hareketle kimi düşünceler ileri sürdüğü eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
C
Saime
D
Şemsa
E
Çok Bilen Çok Yanılır
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem “Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı eserinde “Ufak Hikâyelere Dair Ufacık Bir Mütalâa” başlığı altında Fransız edebiyatından hareketle kimi düşünceler ileri sürer. Doğru yanıt B'dir.
Soru 92
Recaizâde Mahmut Ekrem'in evlilik ve çocuk yetiştirme üzerine kurulu romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saime
B
Şemsa
C
Araba Sevdası
D
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
E
Afife Anjelik
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem'in evlilik ve çocuk yetiştirme üzerine kurulu romanı "Saime"dir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 93
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Şemsa isimli hikayesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hikaye 1895'te yayımlanmıştır.
B
Konusunu yaşanmış bir hayat sahnesinden alır.
C
Hikâyenin merkezinde yer alan Şemsa, olayların gelişiminde birinci dereceden rol almaktadır.
D
Gerçek adı Seher olan Şemsa, annesi ve babası ölünce dayısı tarafından altı yaşındaki ablasıyla birlikte getirilip farklı evlere evlatlık olarak verilen küçük bir çocuktur.
E
Romantik ögelerle örülü bu hikâyede aksiyondan çok, ben anlatıcının Şemsa’yı değerlendirişiyle karşılaşılır.
Açıklama:
Hikâyenin merkezinde yer alan Şemsa, olayların gelişiminde birinci dereceden rol almaz. Doğru yanıt C'dir.
Soru 94
Sami Paşazâde Sezai ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Küçük Şeyler başlığı altında bir kitapta topladığı hikâyeleri ve bir romanıyla Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde önemli bir değişimi ve gelişimi sağlamaya çalışır.
B
Gençlik yıllarında Batı edebiyatından Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, Alfred de Musset gibi romantik Fransız yazarlarından çeviriler yapmıştır.
C
Osmanlı Devleti’nin Londra büyükelçiliğinde 1881’den 1885’e kadar ikinci kâtip olarak dört yılı aşkın bir süre görev yapar.
D
Ahmet Midhat Efendi’den itibaren plansız şekilde gelen hikâyeye Batılı çehre kazandırılmasında etkili olan yazarlardan ilkidir.
E
Türk edebiyatında hikâye, onun kaleminden çıkan ürünlerle Batı tarzında başarılı örneklerine kavuşur.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai gençlik yıllarında Batı edebiyatından Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, Alfred de Musset gibi romantik Fransız yazarlarını okur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 95
Sami Paşazâde Sezai'nin kaleme almış olduğu ilk roman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Konak
C
Sergüzeşt
D
Küçük Şeyler
E
Şemsa
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'nin kaleme almış olduğu ilk roman "Sergüzeşt"tir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 96
Sami Paşazâde Sezai Küçük Şeyler’in dışında kalan hikâyeleri, anı ve makalelerinin de yer aldığı hangi eserde toplamıştır?
Seçenekler
A
Müdafaa-i Zulüm
B
İclal
C
Mantemeden
D
Sergüzeşt
E
Rumuzu’l-Edep
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai Küçük Şeyler (1891)’in dışında kalan hikâyeleri, anı ve makalelerinin de yer aldığı Rumuzu’l-Edep (1900)’te toplamıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 97
Aşağıdaki hikayelerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin Küçük Şeyler adlı kitabında yer almaz?
Seçenekler
A
Mukaddime
B
Bu Büyük Adam Kimdir
C
Hiç
D
Şemsa
E
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
Açıklama:
Şemsa Recaizâde Mahmut Ekrem’in hikayelerinden biridir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 98
Yirmi yaşında, ailesini geçindirmek için çalışan bir gencin hikâyesi anlatıldığı Sami Paşazâde Sezai hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kediler
B
Hiç
C
Pandomima
D
Bu Büyük Adam Kimdir?
E
Arlezyalı
Açıklama:
“Hiç”te yirmi yaşında, ailesini geçindirmek için çalışan bir gencin hikâyesi anlatılır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 99
Tanzimat edebiyatının ikinci kuşağının az sayıda hikâye ve roman yazarı yetiştirmesi aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?
Seçenekler
A
Batı edebiyatını asıl kaynağından tanıyan ve nispeten daha iyi yetişen sanatçıların olmadığını
B
O dönem eğitim seviyesinin düşük olduğunu
C
Yeniliğin henüz gereğince yayılmadığını
D
Yazarların yeterince desteklenmediğini
E
Eser çıkarmak için yeterince maddi gücün olmadığını
Açıklama:
Tanzimat edebiyatının ikinci kuşağının az sayıda hikâye ve roman yazarı yetiştirmesi, yeniliğin henüz gereğince yayılmadığını gösterir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 100
İntibah ve Cezmi gibi eserlerin sahibi yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Midhat Efendi
B
Sami Paşazâde Sezai
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Namık Kemal
E
Şinasi
Açıklama:
İntibah ve Cezmi gibi eserlerin sahibi yazar Namık Kemal'dir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi Nabizade Nazım hakkında söylenebilir?
Seçenekler
A
Öykülerinde romantik akımın örnekleri görülür.
B
Öykülerinde olayların seyri tutarlılık göstermez.
C
“Karabibik” adlı eserinin önsözünde sembolizmin savunmasını yapar.
D
Öykülerinde tesadüfe yer verir.
E
Öykü kişilerini çoğunlukla Batılı romanlardan alır.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi öykülüğünün öne çıkan yazarlarını ve onların öykülerinin özelliklerini tanıyabileceksiniz.
Soru 102
Öyküyü bağımsız bir tür olarak kabul eden ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nabizade Nazım
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Sami Paşazade Sezai
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Namık Kemal
Açıklama:
Tanzimat Dönemi öykülüğünün öne çıkan yazarlarını ve onların öykülerinin özelliklerini tanıyabileceksiniz.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel öykücülükten modern öyküye geçişte değişimin öncüsüdür?
Seçenekler
A
Hayalât-ı Dil
B
Kıssadan Hisse
C
Akabi Hikâyesi
D
Küçük Şeyler
E
Müsâmeratnâme
Açıklama:
Türk öykücülüğünün gelişim ve değişimini özetleyebileceksiniz.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi modern Türk öyküsünün öncüleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mehmet Celal
B
Sami Paşazade Sezai
C
Mustafa Nihat Özön
D
Nabizade Nazım
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Tanzimat Dönemi öykülüğünün öne çıkan yazarlarını ve onların öykülerinin özelliklerini tanıyabileceksiniz.
Soru 105
“Hace-i Evvel” unvanına sahip, devrin toplumsal sorunlarına modern bir bakış açısıyla bakan ve Türk öykücülüğünün gelişmesine katkıda bulunan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Sami Paşazade Sezai
C
Nabizade Nazım
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
Tanzimat Dönemi öykülüğünün öne çıkan yazarlarını ve onların öykülerinin özelliklerini tanıyabileceksiniz.
“Hace-i Evvel” unvanına sahip, devrin toplumsal sorunlarına modern bir bakış açısıyla bakan ve Türk öykücülüğünün gelişmesine katkıda bulunan yazar, ahmet mithat efendidir.
“Hace-i Evvel” unvanına sahip, devrin toplumsal sorunlarına modern bir bakış açısıyla bakan ve Türk öykücülüğünün gelişmesine katkıda bulunan yazar, ahmet mithat efendidir.
Soru 106
Letâif-i Rivayât için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Âşık ve meddah tarzı anlatım vardır.
B
Tesadüfe yer verilmez.
C
Özgün bir kurguya sahiptir.
D
Psikolojik tahliller ağır basar.
E
Toplumsal sorunlara çözüm önerileri sunulmaz.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi öykülüğünün öne çıkan yazarlarını ve onların öykülerinin özelliklerini tanıyabileceksiniz.
Letâif-i Rivayât için Âşık ve meddah tarzı anlatım vardır.
Letâif-i Rivayât için Âşık ve meddah tarzı anlatım vardır.
Soru 107
I. Romanı “büyük hikâye”, hikâyeyi “küçük hikaye” şeklinde adlandırır.
II. “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı hikâyenin yazarıdır.
III. İlk roman denemesi “Saime” adlı eserdir.
Yukarıda bahsi geçen edebiyatçımız kimdir?
II. “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” adlı hikâyenin yazarıdır.
III. İlk roman denemesi “Saime” adlı eserdir.
Yukarıda bahsi geçen edebiyatçımız kimdir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Muallim Naci
C
Abdülhak Hamit
D
Tevfik Fikret
E
Namık Kemal
Açıklama:
Seçeneklerde belirtilen bilgiler Recaizade Mahmut Ekrem ile ilgilidir.
Soru 108
Recaizade Mahmut Ekrem’in küçük yaşta yetim kalan bir çocuğun evlat edindiği evde yaşadıklarını anlatan eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Şemsa
C
Makber
D
Nazife
E
Yabancı Dostlar
Açıklama:
Şemsa adlı eser evlatlık verilen çocuğun kaldığı evde hastalanarak ölmesini anlatmaktadır. İlk iki eser Recaizade Mahmut Ekrem’e, C, D ve E seçeneklerindeki eserler Abdülhak Hamit’e aittir.
Soru 109
I. Hikâye ve romana özgü üslup oluşturamamıştır.
II. Kimi zaman Arapça ve Farsça kelimeler kullanmıştır.
III. Manzum metinler ağdalı bir dile sahiptir.
Yukarıdaki özelliklerden hangisi/hangileri Recaizade Mahmut Ekrem’in hikâyeleri ile ilgilidir?
II. Kimi zaman Arapça ve Farsça kelimeler kullanmıştır.
III. Manzum metinler ağdalı bir dile sahiptir.
Yukarıdaki özelliklerden hangisi/hangileri Recaizade Mahmut Ekrem’in hikâyeleri ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki bilgilerin tamamı yazarın hikâyeciliği ile ilgildir.
Soru 110
Recaizade Mahmut Ekrem’in İkdam gazetesinde yayınlanan ancak toplum yaşayışına aykırı olduğu düşüncesiyle sansürlenen hikâyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saime
B
Şemsa
C
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
D
Araba Sevdası
E
Felatun Bey ile Rakım Efendi
Açıklama:
"Semsa" Recaizade Mahmut Ekrem'in hatıra tarzında kaleme aldığı son öykü denemesidir. İlk dört seçenek Recaizade Mahmut Ekrem’e, E seçeneği ise Ahmet Mithat Efendi’ye aittir.
Soru 111
Hikâyelerini “Küçük Şeyler” başlıklı kitabında toplayan edebiyatçımız kimdir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Muallim Naci
C
Sami Paşazade Sezai
D
Namık Kemal
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai “Küçük Şeyler” başlığı altında bir kitapta topladığı hikâyeleri ve bir romanıyla Türk edebiyatında hikaye ve roman türünde önemli bir gelişim sağlar.
Soru 112
Küçük Şeyler adlı kitabın esareti konu alan en uzun hikâyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arlezyalı
B
Pandomima
C
Kediler
D
Hiç
E
Düğün
Açıklama:
Küçük Şeyler’de yer alan hikâyelerin en uzun olanı Düğün’de devrin önemli problemlerinden biri olan esaret konu alınır.
Soru 113
Samipaşazade Sezai 1896-1898 yıllarında yazdığı hikâyelerini hangi eserde toplamıştır?
Seçenekler
A
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
B
Rumuzu’l-Edep
C
Bu Büyük Adam Kimdir
D
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Adır
E
Düğün
Açıklama:
Yazar Küçük Şeyler’den sonra 1896-1898 yıllarında yazdığı hikâyelerini Rumuzu’l-Edep (1900) adıyla kitaplaştırır. Diğer Seçeneklerde yer alan hikâyeler Küçük Şeyler adlı kitapta yer almaktadır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazade Sezai’nin hikâyelerinin özellikleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Duyguları jest ve mimiklerle ifade etmeyi dener.
B
Kişinin manevi yapısını çevre ve eğitim yoluyla açıklar.
C
Kişileri yalnızca birbirine benzeyen davranışlarda bulunanlardan seçer.
D
Kişilerin kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır.
E
Kişilere aynı cümleleri tekrarlatarak onun karakterini vermeye çalışır.
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai hikâyelerinde kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaratılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının etkisini arttırmak ister. Yalnızca benzer davranışlardaki kişileri bir arada bulundurması söz konusu değildir.
Soru 115
I. Kölelik ve esaret konularını işler.
II. Kafkaslardan esir getirilen bir kızın İstanbul’da satıldığı konakta sürdürdüğü yaşamı anlatır.
III. Kızın Nil Nehri’nde intihar etmesiyle sonuçlanan bir dramdır.
Yukarıda bahsi geçen roman aşağıdakilerden hangisidir?
II. Kafkaslardan esir getirilen bir kızın İstanbul’da satıldığı konakta sürdürdüğü yaşamı anlatır.
III. Kızın Nil Nehri’nde intihar etmesiyle sonuçlanan bir dramdır.
Yukarıda bahsi geçen roman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Sergüzeşt
C
Saime
D
Çalıkuşu
E
Vatan yahut Silistre
Açıklama:
Yukarıda belirtilen roman Sami Paşazade Sezai’nin ilk romanı olan Sergüzeşt’tir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Sergüzeşt romanı ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Baş karakterin ismi Dilara’dır.
B
Kronolojik bir düzenleme vardır.
C
Zaman geçişi kuvvetle hissedilir.
D
Mekân ile karakterlerin psikolojileri arasında bağlantı kurulmuştur.
E
Konu aldığı dönemin şartlarını başarıyla yansıtır.
Açıklama:
Sergüzeşt romanının baş karakterinin ismi Dilber’dir
Soru 117
- Recaizade Mahmut Ekrem
- Sami Paşazade Sezai
- Muallim Naci
- Ahmet Midhat Efendi
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
I ve ll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem ve Sami Paşazade Sezai Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının ikinci kuşak romancılarındandır.
Soru 118
Musin bey yahut şairliğin hazin bir neticesi Şemsa Araba sevdası Saime Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizade Mahmut Ekremin eserlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız III
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı Recaizade Mahmut Ekrem'in eserlerindendir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekremin batılılaşma ve özentili hayat üzerine kurguladığı romanıdır?
Seçenekler
A
Saime
B
Şemsa
C
Araba Sevdası
D
Musin bey yahut şairliğin hazin bir neticesi
E
Vuslat
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekremin batılılaşma ve özentili hayat üzerine kurguladığı romanı araba sevdasıdır.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekremin evlilik ve çocuk yetiştirme üzerine kurguladığı romanıdır?
Seçenekler
A
Saime
B
Şemsa
C
Araba Sevdası
D
Musin bey yahut şairliğin hazin bir neticesi
E
Vuslat
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekremin evlilik ve çocuk yetiştirme üzerine kurguladığı romanı araba Saimedir.
Soru 121
Recaizade Mahmut Ekremin eserlerinden olan Şemsa hangi yılda yazılmıştır?
Seçenekler
A
1890
B
1892
C
1895
D
1897
E
1899
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekremin eserlerinden olan Şemsa 1895 yılında yazılmıştır.
Soru 122
Aşağıkilerden hangisi Sami Paşazade Sezai’nin eserlerindendir ?
Seçenekler
A
Takdir-i Elhan
B
Takrizat
C
Küçük şeyler
D
Vuslat
E
Sabr u Sebat
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Küçük Şeyler başlığı altında bir kitapta topladığı hikâyeleri ve bir romanıyla Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde önemli bir degişimi ve gelişimi sağlamaya çalışır.
Soru 123
Sanatlı düz yazıya ne denir?
Seçenekler
A
Kraat
B
Takriz
C
Mensure
D
Kıssa
E
Havadis
Açıklama:
Sanatlı düz yazıya mensure denir.
Soru 124
Sami Paiazâde Sezai'nin, Küçük Seyler’den sonra 1896-1898 yılları arasında yazdıgı hikâyeleri birleştirdiği Rumuzu’l- Edep kitabında kaç hikaye bulunmaktadır?
Seçenekler
A
8
B
10
C
12
D
14
E
16
Açıklama:
Sami Paiazâde Sezai, Küçük Seyler’den sonra 1896-1898 yılları arasında yazdıgı hikâyeleri birleştirdiği Rumuzu’l- Edep kitabında 8 hikaye vardır.
Soru 125
Sami Paşazade Sezai’nin eserlerinden olan Sergüzeşt hangi yılda yazılmıştır?
Seçenekler
A
1889
B
1891
C
1894
D
1896
E
1900
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai’nin eserlerinden olan Sergüzeşt 1889 yılında yazılmıştır.
Soru 126
Sami Paşazade Sezai’nin eserlerinden olan Sergüzeştin konusu nedir?
Seçenekler
A
Evlilik ve çocuk yetiştirme
B
Tarihsel olaylar
C
Kadın-Erkek ilişkileri
D
Batılılaşma
E
Kölelik
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai’nin eserlerinden olan Sergüzeştin konusu köleliktir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının ikinci kuşağının genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
belirli bir olgunluğa ulaşan edebî üslubunu devam ettiren romanların yazılması
B
eserlerde toplumsal sorunlara daha problematik yaklaşmaya çalışılması
C
eserlerde bireysel, kişisel anlayışı değil toplumcu anlayışı savunması
D
hikâye ve roman kişilerini, soyut birer varlık olmaktan çıkararak çevreyle, nesnelerle ilişkilendirilmesi
E
hikâye ve roman kişilerinin psikolojik dünyalarıyla ilişkisi olan betimlemelerin yapılması
Açıklama:
Doğru cevap C dir.Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının Birinci kuşağın toplumcu anlayışına karşılık ikinci kuşak bireysel anlayışa bağlanır ve bireysel konuları öne alır.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in eseri değildir?
Seçenekler
A
Kediler
B
Saime
C
Araba Sevdası
D
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
E
Şemsa
Açıklama:
Doğru cevap A dır. ''Kediler'' hikayesinin yazarı Recaizâde Mahmut Ekrem değil, Sami Paşazâde Sezai'dir.
Soru 129
Hangi yazarın, hangi eserinin konusu küçük yaşta öksüz ve yetim kalmış Anadolu’dan getirilen bir kız çocuğunun evlatlık olarak verilmesi ve kendisine karşı gösterilen ilgiye ve tedavi çabalarına rağmen yakalandığı hastalıktan kurtulamayarak ölmesidir?
Seçenekler
A
hmet Midhat Efendi - Felatun Bey ile Râkım Efendi
B
Sami Paşazâde Sezai - Pandomima
C
Recaizâde Mahmut Ekrem - Şemsa
D
Namık Kemal - İntibah
E
Sami Paşazâde Sezai - Sergüzeşt
Açıklama:
Doğru cevap C dir. Recaizâde Mahmut Ekrem'in Şemsa adlı serinin konusu küçük yaşta öksüz ve yetim kalmış Anadolu’dan getirilen bir kız çocuğunun evlatlık olarak verilmesi ve kendisine karşı gösterilen ilgiye ve tedavi çabalarına rağmen yakalandığı hastalıktan kurtulamayarak ölmesidir
Soru 130
Hikâyeleriyle birlikte düşünüldüğünde hikâye türü üzerinde gerçek değişimi ve kısa hikâyenin Türk edebiyatında belirli bir form kazanmasını sağlayan iki yazarın isimleri aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Namık Kemal ve Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Ahmet Midhat Efendi ve Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Sami Paşazâde Sezai ve Namık Kemal
D
Sami Paşazâde Sezai ve Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Sami Paşazâde Sezai ve Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Hikâyeleriyle birlikte düşünüldüğünde hikâye türü üzerinde gerçek değişimi ve kısa hikâyenin Türk edebiyatında belirli bir form kazanmasını sağlayan yazarlar Sami Paşazâde Sezai ve Nabizâde Nâzım'dır.
Soru 131
Hangi yazar hikâyeyi bağımsız bir tür olarak ilk kez kabul etmiş ve ahlaki, dinî, tasavvufi, hikemi, fikrî, ulvi, uhrevi bir mesaj taşımaktan çıkarmış, modern yapıya uygun yazmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Halit Ziya
Açıklama:
Hikâyeyi bağımsız bir tür olarak ilk kez Sami Paşazâde Sezai kabul etmiş ve ahlaki, dinî, tasavvufi, hikemi, fikrî, ulvi, uhrevi bir mesaj taşımaktan çıkarmış, modern yapıya uygun yazmaya başlamıştır.
Soru 132
Sami Paşazâde Sezai’nin ''Küçük Şeyler'' adlı kitabında yer alan eserlerden hangisi mensure olarak değerlendirilebilecek bir metindir?
Seçenekler
A
Kediler
B
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
C
Hiç
D
Arlezyalı
E
Pandomima
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Sami Paşazâde Sezai’nin ''Küçük Şeyler'' adlı kitabında yer alan ''Bir Kitabe-i Seng-i Mezar'' adlı eseri mensure olarak değerlendirilebilecek bir metindir.
Soru 133
Sami Paşazâde Sezai’nin hangi hikayesinde Çamlıca’daki ağaçlık bir bölgede önce bir ağacın “teverrüm etmesi” sonucu yapraklarının dökülmesi, sonra ağaçların kesilerek satılması sonucu arazinin çölleşmesi anlatılmıştır?
Seçenekler
A
Hiç
B
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
C
Düğün
D
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
E
Arlezyalı
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Sami Paşazâde Sezai’nin “İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır” hikayesinde Çamlıca’daki ağaçlık bir bölgede önce bir ağacın “teverrüm etmesi” sonucu yapraklarının dökülmesi, sonra ağaçların kesilerek satılması sonucu arazinin çölleşmesi anlatılmıştır.
Soru 134
Sami Paşazâde Sezai'nin, Küçük Şeyler’de yer alan konusu esaret olan en uzun hikaye aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pandomima
B
Bir Kitabe-i Seng-i Mezar
C
“O Büyük Siyah Gözler”
D
İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır
E
Düğün
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'nin, Küçük Şeyler’de yer alan en konusu esaret olan en uzun hikaye “Düğün”dür.
Soru 135
Aşağıdaki eserlerden hangisi kölelik, esaret konusunu içermemektedir?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai'nin Sergüzeşt adlıromanı
B
Sami Paşazâde Sezai'nin “Düğün” adlı hikayesi
C
Sami Paşazâde Sezai'nin “Bir Kitabe-i Seng-i Mezar” adlı hikayesi
D
Ahmet Midhat Efendi’nin Felatun Bey ile Râkım Efendi adlı romanı
E
Namık Kemal’in İntibah adlı romanı
Açıklama:
Doğru cebap C dir. Sami Paşazâde Sezai'nin “Bir Kitabe-i Seng-i Mezar” adlı hikayesi kölelik, esaret konusunu içermemektedir.
Soru 136
Aşağıdaki karakterlerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin Sergüzeşt romanına ait değil?
Seçenekler
A
Dilber
B
Mustafa Efendi
C
Latife
D
Şemsa
E
Âsâf Paşa
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Şemsa Sami Paşazâde Sezai’nin Sergüzeşt romanın değil, Recaizâde Mahmut Ekrem’in hikayesinin kahramanıdır.
Soru 137
I. Hikâye ve roman türünün birbirinden ayrılmasında ve Batılı bir çehre kazanmasında etkili olmuştur.
II. İkinci kuşakla Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde realist edebiyat eserleri verilmeye başlanır.
III. Az sayıda yazar tarafından temsil edilen bir kuşaktır.
IV. Kendilerinden önceki roman denemelerinden yararlanmamışlardır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşağı ile ilgili olarak doğrudur?
II. İkinci kuşakla Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde realist edebiyat eserleri verilmeye başlanır.
III. Az sayıda yazar tarafından temsil edilen bir kuşaktır.
IV. Kendilerinden önceki roman denemelerinden yararlanmamışlardır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşağı ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II, III
D
I, II, III
E
I, III, IV
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşağı hikâye ve roman türünün birbirinden ayrılmasında ve Batılı bir çehre kazanmasında etkili olur. Az sayıda yazar tarafından temsil edilen bir kuşaktır. İkinci kuşakla Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde realist edebiyat eserleri verilmeye başlanır. Bunda yazarların konularını yaşanan hayattan almaları ve gözleme dayanan eserler yazmaları etkili olur. kendilerinden önceki roman denemelerinden yararlanan Batı edebiyatını asıl kaynağından tanıyan ve nispeten daha iyi yetişen sanatçılardan oluşur.
Soru 138
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşağı ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romancıları Recaizâde Mahmut Ekrem ve Sami Paşazâde Sezai’dir.
B
Şiirde olduğu gibi hikâye ve romanda da sosyal faydanın yerini sanat endişesi almaya başlamıştır.
C
İkinci kuşak hikâye ve romancıları yalnızca olaylar dizisini anlatmışlardır.
D
Sayıca az ama nitelikli eserler yayımlanmıştır.
E
Birinci kuşağın toplumcu anlayışına karşılık ikinci kuşak bireysel anlayışa bağlanmıştır.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romancıları Recaizâde Mahmut Ekrem ve Sami Paşazâde Sezai’dir. Şiirde olduğu gibi hikâye ve romanda da sosyal faydanın yerini sanat endişesi almaya başlar. Yalnızca olaylar dizisini anlatmak yerine, özellikle Sami Paşazâde Sezai’nin kaleminde karakter sentezleyici, insanı sosyal çevresi ve psikolojik yönüyle değerlendiren, insan-mekân ilişkisine yer veren ve belirli bir başarıya ulaşan hikâye ve romanlar ortaya çıkar. Sayıca az da olsa nitelikli eserler yayımlamışlardır. Birinci kuşağın toplumcu anlayışına karşılık ikinci kuşak bireysel anlayışa bağlanır ve bireysel konuları öne alır.
Soru 139
I. Hikâye ve roman kişileri, çevreyle ve nesnelerle ilişkilendirilmemiştir.
II. Roman kişileri dönemin sosyal hayatına, modalarına, eğitim ve kültürel yapısına uygunluk gösterecek şekilde kimlik kazanmıştır.
III. Romanlardaki dramatik aksiyona olaylardan çok; esaret, kadın hakları, kıskançlık, masumiyet, özentili yaşayışların yarattığı yıkımlar gibi konular yön vermeye başlamıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romanları ile ilgili olarak doğrudur?
II. Roman kişileri dönemin sosyal hayatına, modalarına, eğitim ve kültürel yapısına uygunluk gösterecek şekilde kimlik kazanmıştır.
III. Romanlardaki dramatik aksiyona olaylardan çok; esaret, kadın hakları, kıskançlık, masumiyet, özentili yaşayışların yarattığı yıkımlar gibi konular yön vermeye başlamıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşak hikâye ve romanları ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, III
D
I, II
E
II, III
Açıklama:
Hikâye ve roman kişileri, soyut birer varlık olmaktan çıkarak çevreyle, nesnelerle ilişkilendirilir; dış dünya kimi zaman onların bakış açısıyla anlam kazanır. Romanlardaki dramatik aksiyona olaylardan çok; esaret, kadın hakları, kıskançlık, masumiyet, özentili yaşayışların yarattığı yıkımlar gibi konular yön vermeye başlar. Roman kişileri dönemin sosyal hayatına, modalarına, eğitim ve kültürel yapısına uygunluk gösterecek şekilde kimlik kazanır.
Soru 140
Türk edebiyatında hikâye ve roman farkının yeterince tartışılmadığı bir dönemde bu iki türün birbirinden farklı yanlarına dikkat çekerek romanı “büyük hikâye”, hikâyeyi ise “ufak hikâye” şeklinde adlandıran yazar kimdir?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai
B
Namık Kemal
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, henüz Türk edebiyatında hikâye ve roman farkının yeterince tartışılmadığı, ayrımının gereğince yapılmadığı bir dönemde hikâye ile roman konusunda bazı görüşler getirir, bu iki türün birbirinden farklı yanlarına dikkat çeker. Romanı “büyük hikâye”, hikâyeyi ise “ufak hikâye” şeklinde adlandırır.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Konak
C
Saime
D
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
E
Şemsa
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem’in iki roman ve iki hikâyesi bulunmaktadır. Romanları, Saime ve Araba Sevdası; hikâyeleri ise “Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi” ve “Şemsa”dır. Konak (1934-1935), Sami Paşazâde Sezai’nin yazmaya başladığı ancak tamamlanmadan kalan ikinci romanıdır.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in ilk roman denemesi olarak kabul edilebilen eseridir?
Seçenekler
A
Saime
B
Sergüzeşt
C
Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi
D
Konak
E
Şemsa
Açıklama:
Saime, aslında hikâyeden çok romana yaklaşan formuyla Recaizâde Mahmut Ekrem’in ilk roman denemesi olarak kabul edilebilir. Yazarın yerli hayatı konu aldığı bu denemesi dağınık yapısı, belirli kişi ya da kişilerle belirli bir konu üzerinde odaklanamaması sebebiyle bütünlükten uzaktır. Nitekim bu ilk roman denemesinde yazarın bütün acemilikleri dikkat çeker.
Soru 143
Küçük Şeyler başlıklı kitabında toplanan hikâyeleriyle Batı tarzı küçük hikâyenin yolunun açılmasında etkili olan yazar kimdir?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai
B
Namık Kemal
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Küçük Şeyler başlığı altında bir kitapta topladığı hikâyeleri ve bir romanıyla Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde önemli bir değişimi ve gelişimi sağlamaya çalışır. O, özellikle Küçük Şeyler başlıklı kitabında toplanan hikâyeleriyle Batı tarzı küçük hikâyenin yolunun açılmasında etkili olur. Yazar, bu kitapta yer alan hikâyeleriyle kendisinden sonra gelecek hikâyecileri de etkiler.
Soru 144
I. Türk edebiyatında küçük hikâyenin öncüsüdür.
II. Hikâyeyi bağımsız bir tür olarak ilk kez kabul eden Sami Paşazâde Sezai’dir.
III. Hikâyelerinde gündelik hayatta örneklerine rastlanan konulara yer vermemiştir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Sami Paşazâde Sezai ile ilgili olarak doğrudur?
II. Hikâyeyi bağımsız bir tür olarak ilk kez kabul eden Sami Paşazâde Sezai’dir.
III. Hikâyelerinde gündelik hayatta örneklerine rastlanan konulara yer vermemiştir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Sami Paşazâde Sezai ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Türk edebiyatında küçük hikâyenin öncüsüdür. Hikâye, onun kaleminden çıkan ürünlerle Batı tarzında başarılı örneklerine kavuşur. Hikâyeyi bağımsız bir tür olarak ilk kez kabul eden de odur. Hikâye, ilk defa onun kaleminde ahlaki, dinî, tasavvufi, hikemi, fikrî, ulvi, uhrevi bir mesaj taşımaktan çıkarak modern yapıya kavuşur. Küçük Şeyler’in “Mukaddime”sinde “dünyada bir zerre yoktur ki güzel yazılmak şartıyla bir mevzu-ı mühim (önemli konu) addedilmesin (sayılmasın, kabul edilmesin)” (Sami Paşazâde Sezai, 2003, s. 101) diyen yazar, kitabının adına uygun düşecek şekilde küçük, sıradan, önemsiz gibi görülen, günlük hayatta örneklerine rastlanan konulardan hikâyeler çıkarmasını bilir.
Soru 145
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinin özellikleri ile ilgili olarak doğru değildir?
Seçenekler
A
Duyguları mimik ve jestlerle ifade etmeyi dener.
B
Kişilerin mizacını ve kültürünü tanıtmak için giyimden faydalanır.
C
Kesin çizgilerle ayrılmış zıt yaradılışta kişileri yan yana getirerek davranışlarının etkisini artırmak ister.
D
Politik düşünceleri veya toplumun bir kesimini savunur.
E
Kişilerin beden yapısıyla iç hayatları arasındaki ilgiyi kurmaya çalışır.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, politik düşünceleri veya toplumun bir kesimini savunmak yoluna gitmeden, kısa hikâyenin dar çerçevesi içerisinde bir veya birkaç kişinin belirli zaman dilimindeki yaşama biçimini, kişisel serüvenini anlatmayı seçer.
Soru 146
I. Sami Paşazâde Sezai tarafından yazılmıştır.
II. Esaret, asıl konu olarak roman dünyasındaki yerini alır.
III. Romanda kronolojik (zamandizinsel) bir düzenleme yoktur.
IV. Mekâna ve mekâna ait ögelere de gerekli önem verilmemiştir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi “Sergüzeşt” adlı roman ile ilgili olarak doğrudur?
II. Esaret, asıl konu olarak roman dünyasındaki yerini alır.
III. Romanda kronolojik (zamandizinsel) bir düzenleme yoktur.
IV. Mekâna ve mekâna ait ögelere de gerekli önem verilmemiştir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi “Sergüzeşt” adlı roman ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II, IV
C
I, III, IV
D
I, II
E
I, II ve III
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin Sergüzeşt (1889) romanı Türk edebiyatında kölelik (esaret) konusunu ele alan eserlerin başında yer alır. Sergüzeşt’te esaret, asıl konu olarak romanın dünyasındaki yerini alır. Sergüzeşt romanında kronolojik (zamandizinsel) bir düzenleme vardır. Olaylar, zincirleme belirli bir düzen içerisinde gelişir ve sona bağlanır. Sergüzeşt romanında zamanın akışı ile birlikte mekâna ve mekâna ait ögelere de gerekli önem verilmiştir. Mekân, sadece dekoratif unsur olmak durumunda değildir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem dört tiyatro eserinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zavallı Çocuk
B
Çok Bilen Çok Yanılır
C
Vuslat
D
Amerika Vahşileri
E
Afîfe Anjelik
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem dört tiyatro eseri yazar. Afîfe Anjelik (1870) ve Atala yahut Amerika Vahşileri (1873) konusunu Batı’dan aldığı ilk iki tiyatro eseridir. Vuslat yahut Süreksiz Sevinç (1874) ile Çok Bilen Çok Yanılır’ın (1874) konularını ise kendi toplumumuzun yaşantısından alarak yazar. Ekrem, edebiyat dünyasına birkaç şiirini saymazsak tiyatro yazarak girer. Hatta yayımladığı ilk kitabı bir tiyatro eseri olan Afife Anjelik’tir.
Soru 2
Recaizâde Mahmut Ekrem'in Vuslat adlı eserinin konusu nedir?
Seçenekler
A
Gurbet
B
Aşk
C
Para
D
Hasret
E
Tanzimat dönemi
Açıklama:
Vuslat, konusu kendi toplumumuzdan alınarak yazılan dört perdelik bir dramdır. Tanzimat döneminde yaygın olarak ele alınan konu aşktır. Vuslat’ta da aşk konusu ele alınır. Recaizâde Mahmut Ekrem, ilk iki tiyatro eserini yabancı kaynaklardan istifade ederek yazar. Vuslat ise yerli bir eserdir fakat kendisinden önce Namık Kemal’in Zavallı Çocuk isimli eseri ile pek çok noktada benzerlik gösterir.
Soru 3
Abdülhak Hâmit'in belirli bir tiyatro anlayışının dışında tamamen kendine özgü bir üslupla yazdığı tiyatro eserlerinin hemen hepsinde olan özellik nedir?
Seçenekler
A
Tanzimat Dönemi’nde yaşanan ve toplumun kanayan yaralarından bahsetmesi
B
Oyunda deyim ve atasözlerine de yer vermesi
C
Eserlerine ön söz/son söz mahiyetinde metinler eklemesi
D
Türk tiyatrosunda tabiatın konu edinilmesine önderlik etmesi
E
Diyaloglarda oldukça tutuk ve sahne dilini bulamamış görünmesi
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, tiyatro eserlerinin hemen hemen hepsine bir “mukaddime”, “ifade-i meram”, “hâtime” gibi ön söz/son söz mahiyetinde metinler ekler. Tiyatro hakkında düşüncelerini ifade ettiği iki önemli metin vardır. Bunlardan birincisi İçli Kız’ın sonuna eklediği “İçli Kız Hakkında Bir Makale”, diğeri ise yine Duhter-i Hindû’nun sonuna koyduğu “Hâtime” başlıklı metindir.
Soru 4
Abdülhak Hâmit Tarhan'ın eserlerinin üçte ikisinin konusu nedir?
Seçenekler
A
Aşk
B
Toplum
C
Ahlak
D
Tarih
E
Felsefe
Açıklama:
Hem romantik tiyatronun etkisi hem de tarihe olan merakı Abdülhak Hâmit’i tarihî tiyatro eserleri yazmaya iter. Eserlerinin üçte ikisinin konusu tarihten alınmadır.
Soru 5
Abdülhak Hâmit Tarhan'ın Eşber isimli eseri neyi anlatır?
Seçenekler
A
İbn Musa'yı
B
Endülüs Devleti'ni
C
Bir Efsane'yi
D
Aşk'ı
E
Vatan sevgisi ve onur konusunu
Açıklama:
Eşber yayımlandığı zaman da sonraları da en beğenilen oyunlardan biri olmuştur. Güçlü bir imparator olan Büyük İskender’e karşı Eşber isimli hayalî bir kahraman yaratır Abdülhak Hâmit. Önemli olanın vatan sevgisi ve onur olduğuna vurguda bulunur.
Soru 6
Abdülhak Hâmit’in yazdığı ikinci tiyatro eseri olan Sabr u Sebat, Ahmet Vefik Paşa’nın deyim ve atasözlerimizi kullanarak bir tiyatro eseri yazması yönündeki tavsiyesi üzerine yazılmıştır.Ahmet Vefik Paşa kimdir?
Seçenekler
A
Moliére ve Voltaire’den yaptığı tercüme ve adapteleriyle tanınana devlet adamı ve yazar
B
Ziya Paşa’nın Viardot’tan çevirdiği Endülüs Tarihi’nin büyük etkisi altında kalan yazar
C
W. Shakespeare ve V. Hugo etkisinde eserler yazan yazar
D
Tanzimat ile edebiyatımıza giren Batılı tarzdaki tiyatro türünü geliştiren yazar
E
Tanzimat edebiyatının birinci kuşağı eserlerini faydacı ve öğretici bir çizgide kaleme alan devlet adamı ve gazeteci
Açıklama:
Ahmet Vefik Paşa (1823-1892):
Devlet adamı, yazar. Moliére ve Voltaire’den yaptığı tercüme ve adapteleriyle tanındı. Ebul Gazi Bahadır Han’dan tercüme ettiği Şecere-i Türk ve Lehçe-i Osmanî isimli sözlük çalışması önemli eserleridir.
Devlet adamı, yazar. Moliére ve Voltaire’den yaptığı tercüme ve adapteleriyle tanındı. Ebul Gazi Bahadır Han’dan tercüme ettiği Şecere-i Türk ve Lehçe-i Osmanî isimli sözlük çalışması önemli eserleridir.
Soru 7
Abdülhak Hâmit'in dokuz fasıllık bir dram olan Finten’i yazarken kullandığı konu nedir?
Seçenekler
A
Kadın ve kadının örtünmesi
B
Zıt kavramlar
C
Cinsel güç
D
Otobiyografi
E
Dil ve din farkı
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, dokuz fasıllık bir dram olan Finten’i daha çok zıt kavramları ele alarak geliştirir.
Soru 8
Sami Paşazâde Sezai, tiyatro yazmaya hangi eserle başlamıştır?
Seçenekler
A
Ruhlar ve Arzîler
B
Tayflar Geçidi
C
Şîr
D
Hazine-i Evrak
E
Bir Düşmüş Kadın
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, tiyatro yazmaya Namık Kemal, Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’in tesirinde başlar. Henüz 17 yaşında yazıp 20 yaşında yayımladığı Şîr
Soru 9
Muallim Naci'nin yazdığı tek oyunun adı nedir?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindû
B
Yabancı Dostlar
C
Cünûn-ı Aşk
D
Heder
E
Liberte
Açıklama:
Yazdığı tek oyun Heder’de Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içerisinde “heder” olup giden genç bir şairin traje- disini anlatır.
Soru 10
Muallim Naci'nin oyunu Heder'in konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk’ün hürriyet ve İslam adına verdiği mücadele
B
Hintli Maharaca’nın aşk macerası
C
Midhat Paşa’nın sürgün olayı ve istibdada karşı verilen hürriyet mücadelesi
D
Çanakkale zaferi
E
Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içerisinde “heder” olup giden genç bir şairin trajedisi
Açıklama:
Yazdığı tek oyun Heder’de Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içerisinde “heder” olup giden genç bir şairin trajedisini anlatır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in tiyatro eseri değildir?
Seçenekler
A
Afîfe Anjelik
B
Atala yahut Amerika Vahşileri
C
Vuslat yahut Süreksiz Sevinç
D
Çok Bilen Çok Yanılır
E
Vatan Yahut Silistre
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem dört tiyatro eseri yazar. Afîfe Anjelik (1870) ve Atala yahut Amerika Vahşileri (1873) konusunu Batı’dan aldığı ilk iki tiyatro eseridir. Vuslat yahut Süreksiz Sevinç (1874) ile Çok Bilen Çok Yanılır’ın (1874) konularını ise kendi toplumumuzun yaşantısından alarak yazar. Ekrem, edebiyat dünyasına birkaç şiirini saymazsak tiyatro yazarak girer. Hatta yayımladığı ilk kitabı bir tiyatro eseri olan Afife Anjelik’tir.
Soru 12
Recaizâde Mahmut Ekrem'in Çok Bilen Çok Yanılır isimli eseri kaynağını hangi eserden almaktadır?
Seçenekler
A
Binbir Gündüz Hikayeleri
B
Şahname
C
Zavallı Çocuk
D
Leyla ile Mecnun
E
Grimm Masalları
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, ilk yazdığı tiyatro eserlerini Batılı kaynaklardan yararlanarak yazar. Daha sonraki tiyatro eserlerinin konusunu ise yerli kaynaklardan alır. Namık Kemal, Tanzimat’ın ikinci kuşağı tarafından gerek şiirde gerekse düzyazıda üstat olarak kabul edilir. Recaizâde Mahmut Ekrem de ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu Namık Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır. Diğer yerli eseri Çok Bilen Çok Yanılır ise Binbir
Gündüz Hikâyeleri’nden alınmadır.
Gündüz Hikâyeleri’nden alınmadır.
Soru 13
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Vuslat isimli oyununu daha sonra İçli Kız isimli eseriyle yeniden ele alan yazar hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Namık Kemal
C
Şinasi
D
Tevfik Fikret
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Zavallı Çocuk’tan alınan Vuslat’ın konusu daha sonra Abdülhak Hâmit’in İçli Kız’ına da konu olacaktır. İçli Kız’da da gençlerin evlenirken söz sahibi olması gerektiği vurgulanır.
Soru 14
Abdülhak Hâmit hangi eserinden sonra tiyatro eserlerini oynanmak için değil, okunmak için yazmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Sabr u Sebat
B
Duhter-i Hindû
C
Abdullahü’s-Sagîr
D
Macerâ-yı Aşk
E
Cünûn-ı Aşk
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, Sabr u Sebat’tan sonra tiyatro eserlerini oynanmak için değil okunmak için yazmaya başlar. Duhter-i Hindû’da da bunu alenen dile getirir.
Soru 15
Abdülhak Hâmit'in tiyatro eserlerinin çoğu konusunu hangi alandan almaktadır?
Seçenekler
A
Tarih
B
Edebiyat
C
Aşk
D
Coğrafya
E
Siyaset
Açıklama:
Hem romantik tiyatronun etkisi hem de tarihe olan merakı Abdülhak Hâmit’i tarihî tiyatro eserleri yazmaya iter. Eserlerinin üçte ikisinin konusu tarihten alınmadır. Zengin muhayyilesi tarihi olduğu gibi değil; birtakım değişiklikler ve yaratmalarla yorumlamasına yol açar. Esasında Abdülhak Hâmit, devrinin pek çok meselesini tarihî eserlerinde dile getirir. Tarih onun için fikirlerini rahatça dile getireceği bir araç olur.
Soru 16
Abdülhak Hâmit’in "Bu dört eser birbirine merbut (bağlı) gibidir ve hepsine birden Kambur unvanı verilebilir, çünkü en mühim
eser odur” denilerek “Kambur” adı ile bir grup olarak nitelendirdiği eserleri hangi ülkenin tarihini ele almaktadır?
eser odur” denilerek “Kambur” adı ile bir grup olarak nitelendirdiği eserleri hangi ülkenin tarihini ele almaktadır?
Seçenekler
A
İlhanlılar
B
Selçuklular
C
Osmanlılar
D
Memluklüler
E
Hazarlar
Açıklama:
İlhanlı tarihinden konusunu alan bu eserler bizzat yazarı tarafından “Bu dört eser birbirine merbut (bağlı) gibidir ve hepsine birden Kambur unvanı verilebilir, çünkü en mühim eser odur” denilerek “Kambur” adı ile bir grup olarak nitelendirilmiştir.
Soru 17
Sami Paşazâde Sezai'nin Şîr isimli eseri bu dönemde yazılmış hangi tiyatro eserine benzerlik göstermektedir?
Seçenekler
A
Macera-yı Aşk
B
Heder
C
Yadigâr-ı Harb
D
Liberte
E
Yabancı Dostlar
Açıklama:
Şîr üç fasıllık bir trajedidir. Oldukça acemice yazılmış bu tiyatro eserinde Sami Paşazâde Sezai, Hâmit’in Macera-yı Aşk’ına benzer bir konuyu ele alır. Eser, sevgi-kıskançlık, intikampişmanlık çatışmaları üzerine kurulur.
Soru 18
Abdülhak Hâmit’in 83 yaşında yazdığı, yarım kalan Kanunî’nin Vicdan Azabı’nı saymazsak son eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Hakan
B
Zeynep
C
Nesteren
D
Turhan
E
Finten
Açıklama:
Hakan, Abdülhak Hâmit’in 83 yaşında yazdığı, yarım kalan Kanunî’nin Vicdan Azabı’nı saymazsak son eseridir. Aynı zamanda Latin harfleri ile yayımlanan ilk ve son eseri olan Hakan’ı Cumhuriyet ve Atatürk devrinde yazdığı için mutlu olduğunu söyler. İlave fasıllarla altı fasıllık dramdır. Türkçü akımın etkisinde Türk tarihinin herhangi bir döneminde geçmesi mümkün olan tamamen hayal ürünü, masal özellikleri ağır basan bir eserdir.
Soru 19
Abdülhak Hâmit’in yazdığı ilk tiyatro eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Macera-yı Aşk
B
Sardanapal
C
Tarık Yahut Endülüs Fethi
D
Abdullahü’s-Sagîr
E
Eşber
Açıklama:
Macera-yı Aşk Abdülhak Hâmit’in yazdığı ilk tiyatro eseridir. Namık Kemal, Abdülhak Hâmit’e bu eseriyle ümit bağlar. İlk eser olmasının bütün acemiliklerini barındıran bu eser, Hâmit’in sade dille yazdığı eserlerinin başında gelir. Yazar, eserini birden çok aşkı konu aldığı için “Macera-yı Uşşak”(Âşıkların Macerası) olarak nitelendirir.
Soru 20
Aşağıdaki Abdülhak Hâmit eserlerinden hangisinin sahnelemeye diğerlerinden daha uygun olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Abdullahü’s-Sagîr
B
Arzîler
C
Yabancı Dostlar
D
Tayflar Geçidi
E
Ruhlar
Açıklama:
Abdullahü’s-Sagîr (1917) Endülüs devletinin son hükümdarı olan Abdullahü’s-Sagîr’in tahtını, tacını kaybederek İspanyol bir kadına olan aşkını ele alan dört fasıllık tarihî dramdır. Nazife isimli eserin tersi gibidir. Hâmit’in sahnelenmeye en uygun eserlerinden birisidir.
Soru 21
I- Afife Anjelik
II- Çok Bilen Çok Yanılır
III- Atala yahut Amerika Vahşileri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem’in eserlerinden birisidir?
II- Çok Bilen Çok Yanılır
III- Atala yahut Amerika Vahşileri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem’in eserlerinden birisidir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem dört tiyatro eseri yazar. Afîfe Anjelik (1870) ve Atala yahut Amerika Vahşileri (1873) konusunu Batı’dan aldığı ilk iki tiyatro eseridir. Vuslat yahut Süreksiz Sevinç (1874) ile Çok Bilen Çok Yanılır’ın (1874) konularını ise kendi toplumumuzun yaşantısından alarak yazar. Ekrem, edebiyat dünyasına birkaç şiirini saymazsak tiyatro yazarak girer. Hatta yayımladığı ilk kitabı bir tiyatro eseri olan Afife Anjelik’tir.
Soru 22
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Atala yahut Amerika Vahşileri ismiyle oyunlaştırdığı romanın yazarı kimdir?
Seçenekler
A
François-René de Chateaubriand
B
Pierre de Ronsard
C
Jean Racine
D
Pierre Corneille
E
Jean-Jacques Rousseau
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, Atala’nın kaynağını da Batı’dan alır. Önce Chateaubriand’ın aynı adlı romanını Türkçeye tercüme etmiş, ardından da bu romandan bir oyun çıkarmıştır. Atala, Türkçede romandan piyes çıkarmanın da ilk örneği olur. Piyes, medeniyet yoksulu Amerika yerlilerinin eline esir düşen beyaz gencin, kabile reisinin kızı ile yaşadığı macerayı konu edinir. Atala, beş perdelik bir dram ve egzotik bir oyundur.
Soru 23
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Vuslat isimli oyununun konusu nedir?
Seçenekler
A
Aşk
B
Gurbet
C
Hastalık
D
Savaş
E
Yalnızlık
Açıklama:
Vuslat, konusu kendi toplumumuzdan alınarak yazılan dört perdelik bir dramdır. Tanzimat döneminde yaygın olarak ele alınan konu aşktır. Vuslat’ta da aşk konusu ele alınır. Recaizâde Mahmut Ekrem, ilk iki tiyatro eserini yabancı kaynaklardan istifade ederek yazar. Vuslat ise yerli bir eserdir fakat kendisinden önce Namık Kemal’in Zavallı Çocuk isimli eseri ile pek çok noktada benzerlik gösterir.
Soru 24
Abdülhak Hamit hangi eserinin son sözünde kendine has bir “milli tiyatro” anlayışını dile getirmektedir?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindû
B
Sabr u Sebat
C
Macerâ-yı Aşk
D
Cünûn-ı Aşk
E
Yadigâr-ı Harb
Açıklama:
Duhter-i Hindû’nun hâtimesi/son sözü, Abdülhak Hâmit’in kendine has bir “millî tiyatro” anlayışını dile getirdiği önemli bir metindir. Burada dile getirdiği düşünceler, yazdığı ilk üç tiyatro eserinden sonra geriye kalan eserlerinde dağınık ve kısmi olarak uygulanmıştır diyebiliriz. Abdülhak Hâmit’in anlaşılması zor ve afaki gibi duran “millî tiyatro” anlayışı bir başkası tarafından benimsenmemiş ve kendisinden sonra da takipçiler oluşturmamıştır.
Soru 25
İspanya kralı ile kralın sarayında esir olan Arap mücahidesinin aşk ve onur mücadelesini konu alan Abdülhak Hamit eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Nazife
B
İçli Kız
C
Sabr u Sebat
D
Eşber
E
Sardanapal
Açıklama:
Nazife İspanya kralı ile kralın sarayında esir olan Arap mücahidesinin aşk ve onur mücadelesini konu alır. Arap mücahide İspanyol kralın arzularına teslim olmaktansa ölmeyi tercih eder. Bir perdelik manzum bir oyundur.
Soru 26
Aşağıdaki Abdülhak Hamit oyunlardan hangisi konusunu Antik Çağ’dan almaktadır?
Seçenekler
A
Sardanapal
B
Nesteren
C
Turhan
D
Tayflar Geçidi
E
Duhter-i Hindû
Açıklama:
Antik Çağ’da geçen Sardanalapus efsanesi pek çok Batılı yazara ilham kaynağı olduğu gibi Abdülhak Hâmit’e de ilham kaynağı olmuştur. Sardanapal oyunu da bu efsanenin eserleştirilmiş halidir.
Soru 27
Abdülhak Hâmit hangi savaştan sonra Yadigâr-ı Harb’ı kaleme almıştır?
Seçenekler
A
Çanakkale Savaşı
B
Trablusgarp Savaşı
C
93 Harbi
D
I. Balkan Savaşı
E
Teselya Savaşı
Açıklama:
Yadigâr-ı Harb, Abdülhak Hâmit’in Çanakkale zaferinden sonra nazım-nesir karışık olarak yazdığı eserdir. Yazarın diplomatlığını konuşturduğu bir eser olarak dikkat çeken Yadigâr-ı Harb, Çanakkale zaferinin ele alınması bakımından da önemlidir. Yadigâr-ı Harb, 5000 nüsha basılarak orduya dağıtılmıştır. Tayflar Geçidi, Ruhlar ve Arzîler gibi Yadigâr-ı Harb de diyaloglardan oluşur. Abdülhak Hâmit’in “tiyatro tarzında yazılmış” ifadesi Yadigâr-ı Harb’in tiyatro eseri değil; ama tiyatro eseri şeklinde tertip edilmiş olduğunu gösterir.
Soru 28
I- Namık Kemal
II- Recaizâde Mahmut Ekrem
III- Abdülhak Hâmit
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sami Paşazâde Sezai’yi tiyatro yazma konusunda etkileyen yazarlardandır?
II- Recaizâde Mahmut Ekrem
III- Abdülhak Hâmit
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sami Paşazâde Sezai’yi tiyatro yazma konusunda etkileyen yazarlardandır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, tiyatro yazmaya Namık Kemal, Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’in tesirinde başlar. Henüz 17 yaşında yazıp 20 yaşında yayımladığı Şîr, pek çok acemiliği içinde barındırır. Yayımladığı bütün eserleri arasında en acemi ve zayıf olanı hiç şüphesiz tiyatrosudur. Sami Paşazâde Sezai’nin eseri taklitten öteye geçememiştir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci’nin yazdığı tek tiyatro eseridir?
Seçenekler
A
Heder
B
Şîr
C
Macera-yı Aşk
D
Liberte
E
Finten
Açıklama:
Muallim Naci, tiyatroya önem verir ve onu milletlerin ilerlemesine katkı sağlayacak bir mektep olarak görür. Tiyatroya okula devam eder gibi devam edilmesi gerektiğine inanır. Bu düşünceleri ile Namık Kemal’in tiyatro anlayışını devam ettirdiğini söyleyebiliriz. Yazdığı tek oyun Heder’de Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içerisinde “heder” olup giden genç bir şairin trajedisini anlatır.
Soru 30
Abdülhak Hâmit’in baştan sona kadar alegorik mahiyette yazdığı manzum eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Liberte
B
Finten
C
Turhan
D
Nesteren
E
Hakan
Açıklama:
Üç fasıllık bir dram olan Liberte, Abdülhak Hâmit’in baştan sona kadar alegorik mahiyette yazdığı manzum bir eseridir. Hâmit, eserini hürriyetin bir millet için ne derecede elzem bir şey olduğunu göstermek için yazdığını belirtir. Yazıldıktan 36 yıl sonra ancak yayımlanma imkânı bulan Liberte, kitap olarak yayımlanamamış, sadece Türk Yurdu dergisinde tefrika edilmiştir.
Soru 31
Dil konusunda savruk ve kural tanımaz tavrı ile tiyatromuzun gelişme hızını yavaşlatan yazar aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit Tarhan
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
İbrahim Şinasi
E
Sami Paşazâde Sezai
Açıklama:
Özellikle Abdülhak Hâmit Tarhan’ın tiyatro eserlerini sahnelenmek için değil okunmak için yazmaya başlaması, dil konusunda savruk ve kural
tanımaz tavrı tiyatromuzun gelişme hızını yavaşlatmıştır.
tanımaz tavrı tiyatromuzun gelişme hızını yavaşlatmıştır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in oyunlarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Afîfe Anjelik
B
Atala yahut Amerika Vahşileri
C
Vuslat yahut Süreksiz Sevinç
D
Çok Bilen Çok Yanılır
E
Heder
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem dört tiyatro eseri yazar. Afîfe Anjelik (1870) ve Atala
yahut Amerika Vahşileri (1873) konusunu Batı’dan aldığı ilk iki tiyatro eseridir. Vuslat
yahut Süreksiz Sevinç (1874) ile Çok Bilen Çok Yanılır’ın (1874) konularını ise kendi
toplumumuzun yaşantısından alarak yazar. Ekrem, edebiyat dünyasına birkaç şiirini
saymazsak tiyatro yazarak girer. Hatta yayımladığı ilk kitabı bir tiyatro eseri olan Afife
Anjelik’tir.
yahut Amerika Vahşileri (1873) konusunu Batı’dan aldığı ilk iki tiyatro eseridir. Vuslat
yahut Süreksiz Sevinç (1874) ile Çok Bilen Çok Yanılır’ın (1874) konularını ise kendi
toplumumuzun yaşantısından alarak yazar. Ekrem, edebiyat dünyasına birkaç şiirini
saymazsak tiyatro yazarak girer. Hatta yayımladığı ilk kitabı bir tiyatro eseri olan Afife
Anjelik’tir.
Soru 33
Recaizâde Mahmut Ekrem'in, konusunu Namık Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan aldığı tiyatro oyunu aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Vatan yahut Silistre
B
Afife Anjelik
C
Atala yahut Amerika Vahşileri
D
Vuslat
E
Çok Bilen Çok Yanılır
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem de ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu Namık
Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır. Diğer yerli eseri Çok Bilen Çok Yanılır ise Binbir
Gündüz Hikâyeleri’nden alınmadır.
Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır. Diğer yerli eseri Çok Bilen Çok Yanılır ise Binbir
Gündüz Hikâyeleri’nden alınmadır.
Soru 34
Recaizâde Mahmut Ekrem'in, konusunu Binbir Gündüz Hikâyeleri’nden aldığı ve 1874’te yazılan tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Çok Bilen Çok Yanılır
B
Afife Anjelik
C
Vuslat
D
Heder
E
Atala
Açıklama:
Çok Bilen Çok Yanılır (1874)
Recaizâde Mahmut Ekrem’in son yazdığı tiyatro eseri Çok Bilen Çok Yanılır’dır. Konusu
Binbir Gündüz Hikâyeleri’nden alınarak 1874’te yazılan eser, kitap olarak ancak Recaizâde
Mahmut Ekrem’in ölümünden sonra oğlu Ercüment Ekrem tarafından 1914 yılında yayımlanır. Dört perdelik bir komedidir. Yazar hikâyenin aslına sadık kalarak onu oyunlaştırır.
Recaizâde Mahmut Ekrem’in son yazdığı tiyatro eseri Çok Bilen Çok Yanılır’dır. Konusu
Binbir Gündüz Hikâyeleri’nden alınarak 1874’te yazılan eser, kitap olarak ancak Recaizâde
Mahmut Ekrem’in ölümünden sonra oğlu Ercüment Ekrem tarafından 1914 yılında yayımlanır. Dört perdelik bir komedidir. Yazar hikâyenin aslına sadık kalarak onu oyunlaştırır.
Soru 35
Tiyatro yazmaktaki gayesini “tasvir-i hayal” olarak niteleyip, sahnelenip sahnelenmeyeceğini düşünmeyen ve eserini tiyatro aktörlerinin “kasvet-engiz-i takrîri (iç sıkan anlatımları) derecesine” düşürmeyeceğini söyleyen yazar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit Tarhan
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
İbrahim Şinasi
E
Sami Paşazâde Sezai
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, tiyatro yazmaktan gayesini “tasvir-i hayal” olarak niteler, sahnelenip
sahnelenmeyeceğini düşünmez ve eserini tiyatro aktörlerinin “kasvet-engiz-i takrîri (iç
sıkan anlatımları) derecesine” düşürmeyeceğini söyler
sahnelenmeyeceğini düşünmez ve eserini tiyatro aktörlerinin “kasvet-engiz-i takrîri (iç
sıkan anlatımları) derecesine” düşürmeyeceğini söyler
Soru 36
"Bir eserin millî olabilmesi için Osmanlı tebaasından, İslam ve Osmanlı tarihinden bahsetmesi gerekir", anlayışı aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir ?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit Tarhan
B
Muallim Naci
C
İbrahim Şinasi
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Abülhak Hâmit’in kendine özgü,
devrinde pek de kabul görmeyen
ve anlaşılmaz bir “millî tiyatro”
anlayışı vardır. Ona göre bir eserin
millî olabilmesi için Osmanlı
tebaasından, İslam ve Osmanlı
tarihinden bahsetmesi gerekir.
devrinde pek de kabul görmeyen
ve anlaşılmaz bir “millî tiyatro”
anlayışı vardır. Ona göre bir eserin
millî olabilmesi için Osmanlı
tebaasından, İslam ve Osmanlı
tarihinden bahsetmesi gerekir.
Soru 37
Ahmet Midhat'ın, Batı’daki trajedi yazarları gibi olması için çaba gösterdiği yazar kimdir ?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit Tarhan
B
Muallim Naci
C
İbrahim Şinasi
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Muallim Naci, edebiyat dünyasına Ahmet Midhat’ın himayesi ile girer, pek çok konuda da destek görür. Destek
gördüğü alanlardan birisi de tiyatrodur. Ahmet Midhat,
Muallim Naci’nin Batı’daki trajedi yazarları gibi olması için
çaba gösterir
gördüğü alanlardan birisi de tiyatrodur. Ahmet Midhat,
Muallim Naci’nin Batı’daki trajedi yazarları gibi olması için
çaba gösterir
Soru 38
Tiyatroya önem veren ve onu milletlerin ilerlemesine katkı sağlayacak bir mektep olarak gören, tiyatroya okula devam eder gibi devam edilmesi gerektiği görüşüne sahip olan yazar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir ?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit Tarhan
B
İbrahim Şinasi
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Muallim Naci
Açıklama:
Muallim Naci, tiyatroya önem verir ve onu milletlerin
ilerlemesine katkı sağlayacak bir mektep olarak görür. Tiyatroya okula devam eder gibi devam edilmesi gerektiğine inanır (Çetin, 2006, s. 670). Bu düşünceleri ile Namık
Kemal’in tiyatro anlayışını devam ettirdiğini söyleyebiliriz.
Yazdığı tek oyun Heder’de Osmanlı bürokrasisinin hantal
yapısı içerisinde “heder” olup giden genç bir şairin trajedisini anlatır.
ilerlemesine katkı sağlayacak bir mektep olarak görür. Tiyatroya okula devam eder gibi devam edilmesi gerektiğine inanır (Çetin, 2006, s. 670). Bu düşünceleri ile Namık
Kemal’in tiyatro anlayışını devam ettirdiğini söyleyebiliriz.
Yazdığı tek oyun Heder’de Osmanlı bürokrasisinin hantal
yapısı içerisinde “heder” olup giden genç bir şairin trajedisini anlatır.
Soru 39
Abdülhak Hâmit'in hangi eseri Türk edebiyatına egzotizmi getiren bir eser olarak kabul edilir ?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindû
B
Finten
C
Yabancı Dostlar
D
Eşber
E
İlhan
Açıklama:
Duhter-i Hindû
Hindistan’a gitmeden konusu Hindistan’da geçen bir oyun yazan Abdülhak Hâmit, bu eseri antikacıdan aldığı bir Hintli kız biblosunun kendisine ilham ettiğini belirtir. Beş fasıllık
bir dram olan bu oyun, Türk edebiyatına egzotizmi getiren bir eser olmuştur. Piyes, İngiliz
sömürge subayı ile bir Hintli kızın aşkını konu alır
Hindistan’a gitmeden konusu Hindistan’da geçen bir oyun yazan Abdülhak Hâmit, bu eseri antikacıdan aldığı bir Hintli kız biblosunun kendisine ilham ettiğini belirtir. Beş fasıllık
bir dram olan bu oyun, Türk edebiyatına egzotizmi getiren bir eser olmuştur. Piyes, İngiliz
sömürge subayı ile bir Hintli kızın aşkını konu alır
Soru 40
Konusu Pierre Corneille’in Le Cid isimli eserinden alınarak yazılan beş fasıllık ilave fasıllarla dokuz fasıllık dram olan, Abdülhak Hâmit’in şekil arayışlarının bir ürünü olarak yayımlanan ve ilk kez duraksız kafiyeli hece ölçüsünü deneyerek bu eserini kaleme aldığı eseri aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Nesteren
B
İlhan
C
Nazife
D
Macera-yı Aşk
E
Sardanapal
Açıklama:
Nesteren (1878)
Konusu Pierre Corneille’in Le Cid isimli eserinden alınarak yazılan beş fasıllık ilave fasıllarla dokuz fasıllık dram olan Nesteren, Abdülhak Hâmit’in şekil arayışlarının bir ürünü
olarak yayımlanır. Hâmit, ilk kez duraksız kafiyeli hece ölçüsünü deneyerek bu eserini
kaleme alır.
Konusu Pierre Corneille’in Le Cid isimli eserinden alınarak yazılan beş fasıllık ilave fasıllarla dokuz fasıllık dram olan Nesteren, Abdülhak Hâmit’in şekil arayışlarının bir ürünü
olarak yayımlanır. Hâmit, ilk kez duraksız kafiyeli hece ölçüsünü deneyerek bu eserini
kaleme alır.
Soru 41
Recaizâde Mahmut Ekrem, ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu hangi yazarın "Zavallı Çocuk" oyunundan almıştır?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit Tarhan
B
Şinasi
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Namık Kemal
E
Muallim Naci
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem de ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu Namık
Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 42
Recaizâde Mahmut Ekrem'in, kocası savaşa giden yeni evlenmiş bir kontese göz koyan saray bakıcısının kötü emellerinin ele alındığı oyunu hangisidir?
Seçenekler
A
Atala yahut Amerika Vahşileri
B
Afîfe Anjelik
C
Çok Bilen Çok Yanılır
D
Vuslat
E
Yabancı Dostlar
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem ilk oyunu olan Afîfe Anjelik’in konusunu Geneviéve de Barabant efsanesinden alır. Dolayısıyla Afîfe Anjelik konusu yabancı bir hayattan alınmış dört perdelik bir melodramdır. Eserin şahıs kadrosunda yer alan kişilerin isimleri de yabancıdır. Oyunda kocası savaşa giden yeni evlenmiş bir kontese göz koyan saray bakıcısının kötü emelleri ele alınır. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 43
Recaizâde Mahmut Ekrem’in son yazdığı tiyatro eseri olan "Çok Bilen Çok Yanılır"'ın konusunun geçtiği ilimizin günümüzdeki adı hangisidir?
Seçenekler
A
Kahramanmaraş
B
Gaziantep
C
Hatay
D
Diyarbakır
E
Adıyaman
Açıklama:
Konusu Maraş’ta geçen oyunda, Halep valisinin oğlu ile Maraş kaymakamının kızının evlendirilmesi ve bunun etrafında cereyan eden olaylar ele alınır. Kıskanç birisi olan Maraş kadısı, bu evlilikten Maraş kaymakamının güçleneceğini düşünür ve evliliğe engel olmak için entrikalar hazırlar. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 44
Seçeneklerdeki Abdülhak Hâmit Tarhan'ın tiyatro anlayışı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Tiyatro eserlerinin hemen hemen hepsine bir “mukaddime”, “ifade-i meram”, “hâtime” gibi ön söz/son söz mahiyetinde metinler eklemiştir.
B
Kendisine bir tiyatro anlayışı belirleme ihtiyacı duymamış, coşkun ilhamı kendisine ne yazmasını, nasıl yazmasını telkin ettiyse o şekilde yazmıştır.
C
Bütün eserlerinde anlaşılmaktan uzak ağır bir dil kullanmıştır.
D
Kendine özgü, devrinde pek de kabul görmeyen ve anlaşılmaz bir “millî tiyatro”
anlayışı vardır.
anlayışı vardır.
E
Abdülhak Hâmit, "Eşber"den sonra tiyatro eserlerini oynanmak için değil okunmak için yazmaya başlar.
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, "Eşber"’den sonra değil "Sabr u Sebat"tan sonra tiyatro eserlerini oynanmak için değil okunmak için yazmaya başlar.Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 45
Abdülhak Hâmit’in, İspanya kralı ile kralın sarayında esir olan Arap mücahidesinin aşk ve onur mücadelesini konu alan tiyatro eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Endülüs Tarihi
B
Macera-yı Aşk
C
Nazife
D
Sardanapal
E
Zeynep
Açıklama:
Nazife (1876): İspanya kralı ile kralın sarayında esir olan Arap mücahidesinin aşk ve onur mücadelesini konu alır. Arap mücahide İspanyol kralın arzularına teslim olmaktansa ölmeyi tercih eder.Bir perdelik manzum bir oyundur. Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 46
Abdülhak Hâmit’in yazdığı ilk tiyatro eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindû
B
Macera-yı Aşk
C
İçli Kız
D
Sabr u Sebat
E
Tezer Yahut Melik Abdurrahmanü’s-Sâlis
Açıklama:
Macera-yı Aşk (1873), Abdülhak Hâmit’in yazdığı ilk tiyatro eseridir. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 47
Seçeneklerden hangisi, Abdülhak Hâmit'in siyasi içerikli eserlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Nesteren
B
Duhter-i Hindû
C
Finten
D
Yabancı Dostlar
E
Cünûn-ı Aşk
Açıklama:
Nesteren, Abdülhak Hâmit'in Masalımsı-tarih grubundaki eserlerinden bir tanesidir. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 48
Abdülhak Hâmit’in Çanakkale zaferini ele aldığı, nazım-nesir karışık olarak yazdığı tiyatro eseri olmayan; fakat tiyatro eseri şeklinde tertip edilmiş eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Tayflar Geçidi
B
Liberte
C
Yadigâr-ı Harb
D
Turhan
E
Hakan
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in Çanakkale zaferini ele aldığı, nazım-nesir karışık olarak
yazdığı tiyatro eseri olmayan; fakat tiyatro eseri şeklinde tertip edilmiş eseri Yadigâr-ı Harb (1917) dir. Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
yazdığı tiyatro eseri olmayan; fakat tiyatro eseri şeklinde tertip edilmiş eseri Yadigâr-ı Harb (1917) dir. Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 49
Sami Paşazâde Sezai'nin tamamlanmış tek tiyatro eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Heder
B
Cünûn-ı Aşk
C
Yabancı Dostlar
D
Şîr
E
Ruhlar
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'nin tamamlanmış tek tiyatro eseri "Şîr" dir. Heder Muallim Naci'nin; Ruhlar, Yabancı Dostlar ve Cünûn-ı Aşk ise Abdülhak Hâmit'in eserleridir. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 50
Muallim Naci’nin Batı’daki trajedi yazarları gibi olması için çaba göstermiş olan ve edebiyat dünyasına himayesi ile girdiği yazar hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Sami Paşazâde Sezai
C
Abdülhak Hâmit Tarhan
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Ahmet Midhat
Açıklama:
Muallim Naci, edebiyat dünyasına Ahmet Midhat’ın himayesi ile girer, pek çok konuda da destek görür. Destek gördüğü alanlardan birisi de tiyatrodur. Ahmet Midhat, Muallim Naci’nin Batı’daki trajedi yazarları gibi olması için çaba gösterir. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 51
Yazmış olduğu edebiyat öğretileri kitabı ‘’ Talim-i Edebiyat’’ adlı eserinde bir edebi tür olan tiyatrodan neredeyse hiç söz etmeyen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Muallim Naci
C
Abdülhak Hâmit Tarhan
D
Sami Paşazâde Sezai
E
İbrahim Şinasi.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatında Tiyatro - II - İkinci Kuşak - Recaizâde Mahmut Ekrem
Recaizâde Mahmut Ekrem, ‘’Talim-i Edebiyat’’ adlı edebiyat bilgileri kitabında sanattan ve şiirden söz eder, tiyatro üzerine düşüncelerini derli toplu bir şekilde dile getirmez. Sadece tiyatro eserlerinin mukaddimelerinde tiyatroya ilişkin görüşleri az da olsa bulunmaktadır.
Recaizâde Mahmut Ekrem, ‘’Talim-i Edebiyat’’ adlı edebiyat bilgileri kitabında sanattan ve şiirden söz eder, tiyatro üzerine düşüncelerini derli toplu bir şekilde dile getirmez. Sadece tiyatro eserlerinin mukaddimelerinde tiyatroya ilişkin görüşleri az da olsa bulunmaktadır.
Soru 52
‘’Tiyatro bir eğlencedir; fakat faydalı bir eğlencedir’’ diyen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Mithat Efendi
B
Nabizâde Nazım
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Abdülhak Hâmit Tarhan
E
Namık Kemal
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatında Tiyatro - II - İkinci Kuşak - Recaizâde Mahmut Ekrem
Namık Kemal, gazetelerin sık sık kapatılması üzerine halkı aydınlatmak, halkı eğitmek için tiyatrodan yararlanma yoluna gitmiş, tiyatronun toplumsal fayda sağladığını belirtmiştir.
Namık Kemal, gazetelerin sık sık kapatılması üzerine halkı aydınlatmak, halkı eğitmek için tiyatrodan yararlanma yoluna gitmiş, tiyatronun toplumsal fayda sağladığını belirtmiştir.
Soru 53
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Tanzimat edebiyatı ikinci kuşak tiyatro yazarlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Sami Paşazâde Sezai
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Abdülhak Hâmit Tarhan
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatında Tiyatro - II - İkinci Kuşak - Giriş
Ahmet Vefik Paşa, Tanzimat edebiyatı birinci kuşak sanatçılarındandır. Daha çok Batılı yazarların, özellikle Moliere’in tiyatro yapıtlarını gelenek ve göreneklerimize uyarladığı oyunlarıyla tanınır.
Ahmet Vefik Paşa, Tanzimat edebiyatı birinci kuşak sanatçılarındandır. Daha çok Batılı yazarların, özellikle Moliere’in tiyatro yapıtlarını gelenek ve göreneklerimize uyarladığı oyunlarıyla tanınır.
Soru 54
Recaizâde Mahmut Ekrem’e ait aşağıdaki tiyatro eserlerinden hangileri konularını batı kaynaklarından almıştır?
Seçenekler
A
Vuslat - Çok Bilen Çok Yanılır.
B
Afife Anjelik - Vuslat
C
Çok Bilen Çok Yanılır - Atala
D
Atala - Afife Anjelik
E
Afife Anjelik - Çok Bilen Çok Yanılır
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem - Batı Kaynaklı Oyunlar
Tanzimat ile edebiyatımıza giren Batılı tarzdaki tiyatro türü, başlarda konu sıkıntısı çeker. Bu nedenle Batı edebiyatındaki örnekler gerek konu bakımından gerekse teknik bakımdan acemce taklit edilir. Afife Anjelik ve Atala Yahut Amerika Vahşileri Recaizâde Mahmut Ekrem’in kaynağını Batı’dan aldığı iki oyundur.
Tanzimat ile edebiyatımıza giren Batılı tarzdaki tiyatro türü, başlarda konu sıkıntısı çeker. Bu nedenle Batı edebiyatındaki örnekler gerek konu bakımından gerekse teknik bakımdan acemce taklit edilir. Afife Anjelik ve Atala Yahut Amerika Vahşileri Recaizâde Mahmut Ekrem’in kaynağını Batı’dan aldığı iki oyundur.
Soru 55
Recaizâde Mahmut Ekrem, ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu aşağıda belirtilen sanatçılardan ve hangi oyunundan almıştır?
Seçenekler
A
Namık Kemal - Zavallı Çocuk
B
İbrahim Şinasi - Şair Evlenmesi
C
Ahmet Vefik Paşa - Zor Nikah
D
Abdülhak Hâmit Tarhan - Macera-yı Aşk
E
Direktör Ali Bey - Letafet
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem - Yerli Oyunlar
Recaizâde Mahmut Ekrem, ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu Namık Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır.
Recaizâde Mahmut Ekrem, ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu Namık Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır.
Soru 56
İlk tiyatro eserleri sahnelebilirken daha sonraları seyirciye değil, okuyucuya hitap eden ve kendi deyimiyle ‘’Benim tiyatro eserlerim oynanmak için değil, okunmak içindir’’ diyen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recâizade Mahmut Ekrem
B
Abdülhak Hâmit Tarhan
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Ahmet Vefik Paşa
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
Abdülhak Hâmit Tarhan, Sabr u Sebat oyunundan sonra sahnelenmek için tiyatro eseri yazmayacağını, okuyucuya hitap eden tiyatro eserleri yazacağını belirtir. Bunu ilk kez İçli Kız adlı oyununda uygular, Duhter-i Hindû’da açıkça gösterir.
Soru 57
Aşağıdaki oyunlardan hangisi Abdülhak Hâmit Tarhan’ın geleneğe bağlı oyunlarından biridir?
Seçenekler
A
Eşber
B
Macera-yı Aşk
C
Sabr u Sebat
D
Finten
E
Nesteren
Açıklama:
Abdülhak Hâmit Tarhan - Geleneğe Bağlı Eserler
Abdülhak Hâmit’in ilk yazdığı eserler gelenekten beslenilerek yazılmıştır. Bunlar; Sabr u Sebat ve İçli Kız adlı oyunlardır. İlk eserlerinin konularını devrinde çokça ele alınan istenmeyen evlilikler, kölelik, boş inançlar, yanlış Batılılaşma, kadının eğitimi gibi konulardan seçer. Bu iki eserin derin yapısında masal ve halk hikayelerinin motifleri bulunur. Geleneksel tiyatromuzun ağız taklitleri, karşılıklı atışma, tipleştirme gibi unsurlar da bulunmaktadır. Atasözleri, deyimler de çokça kullanılmıştır.
Abdülhak Hâmit’in ilk yazdığı eserler gelenekten beslenilerek yazılmıştır. Bunlar; Sabr u Sebat ve İçli Kız adlı oyunlardır. İlk eserlerinin konularını devrinde çokça ele alınan istenmeyen evlilikler, kölelik, boş inançlar, yanlış Batılılaşma, kadının eğitimi gibi konulardan seçer. Bu iki eserin derin yapısında masal ve halk hikayelerinin motifleri bulunur. Geleneksel tiyatromuzun ağız taklitleri, karşılıklı atışma, tipleştirme gibi unsurlar da bulunmaktadır. Atasözleri, deyimler de çokça kullanılmıştır.
Soru 58
Abdülhak Hâmit Tarhan’a ait aşağıdaki oyunlardan hangisinin konusu yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
İçli Kız - Geleneğe bağlı eserler dairesi
B
Nazife - Konusunu tarihten alan eserler dairesi (Endülüs dairesi)
C
Sardanapal -- Konusunu tarihten alan eserler dairesi (antik çağ dairesi)
D
Cünûn-ı Aşk - Siyasi içerikler dairesi (İngiliz-Hint dairesi)
E
Liberte - Konusunu tarihten alan eserler dairesi (masalımsı tarih dairesi)
Açıklama:
Abdülhak Hâmit Tarhan - Eserleri
Abdülhak Hâmit, bir çok konuda tiyatro eserleri yazmış bir sanatçıdır. Konularını gelenekten, Türk tarihinden, antik çağdan, Endülüs tarihinden, masallardan, efsanelerden, İlhanlı tarihinden, İngiliz-Hint konularından, güncel siyasi konulardan esinlenmiştir. Liberte, konusunu tarihten alan bir eser değildir. 1877 yılında yaşanan Midhat Paşa’nın sürgün olayını alegorik bir şekilde ele almış ve “istibdada karşı verilen hürriyet mücadelesini” bir tiyatro eseri hâline getirmiştir. Yazar, pek çok eserinde kapalı bir şekilde başvurduğu alegoriye, Liberte’de çok daha açık bir şekilde yer verir
Abdülhak Hâmit, bir çok konuda tiyatro eserleri yazmış bir sanatçıdır. Konularını gelenekten, Türk tarihinden, antik çağdan, Endülüs tarihinden, masallardan, efsanelerden, İlhanlı tarihinden, İngiliz-Hint konularından, güncel siyasi konulardan esinlenmiştir. Liberte, konusunu tarihten alan bir eser değildir. 1877 yılında yaşanan Midhat Paşa’nın sürgün olayını alegorik bir şekilde ele almış ve “istibdada karşı verilen hürriyet mücadelesini” bir tiyatro eseri hâline getirmiştir. Yazar, pek çok eserinde kapalı bir şekilde başvurduğu alegoriye, Liberte’de çok daha açık bir şekilde yer verir
Soru 59
‘’Üç bölümden oluşan bir trajedi olan eserde sevgi, kıskançlık, intikam, pişmanlık çatışmaları ele alınır.’’ Sami Paşazâde Sezai’nin yazmış olduğu tek tiyatro eserinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Heder
B
Finten
C
Tarık
D
Şîr
E
Zeynep
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai
Abdülhak Hâmit’in Macera-yı Aşk adlı masalımsı-tarih tarzındaki eserine benzer bir konuda acemice yazılmış üç bölümlük bir trajedi olan eserin adı ‘’Şîr’’ dir.
Abdülhak Hâmit’in Macera-yı Aşk adlı masalımsı-tarih tarzındaki eserine benzer bir konuda acemice yazılmış üç bölümlük bir trajedi olan eserin adı ‘’Şîr’’ dir.
Soru 60
Yazdığı tek oyun olan ‘’Heder’’ de Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içerisinde yok olup giden genç bir şairin trajedisini anlatan eserin yazarı sanatçı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şemsettin Sami
B
Muallim Naci
C
Nabizâde Nazım
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Muallim Naci
Soru 61
Tiyatro türünde verdikleri eserlerde bireysel tutum takınanların ilki kimdir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit Tarhan
B
Recaizade Mahmud Ekrem
C
Muallim Naci
D
Samipaşazade Sezai
E
Ömer Naci
Açıklama:
Abdülhak Hamit Tarhan
Soru 62
I. Amerika Vahşileri
II. Süreksiz Sevinç
III. Çok Bilen Çok Yanılır
IV. Afife Anjelik
Recaizâde Mahmut Ekrem'in yazdığı yukarıdaki dört tiyatro eserinden hangisinin ya da hangilerinin konusu Batı ile ilgilidir?
II. Süreksiz Sevinç
III. Çok Bilen Çok Yanılır
IV. Afife Anjelik
Recaizâde Mahmut Ekrem'in yazdığı yukarıdaki dört tiyatro eserinden hangisinin ya da hangilerinin konusu Batı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
I ve IV
Soru 63
Atala, kaç perdelik bir dram ve egzotik bir oyundur?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
5
Soru 64
I. Recaizade, Namık Kemal'den etkilenmiştir.
II. Namık Kemal, Recaizade'den etkilenmiştir.
III. Recaizade'nin eserlerini Namık Kemal yazmıştır.
Recaizade'nin eseri Vuslat ile Namık Kemal'in Zavallı Çocuk isimli eseri arasında pek çok noktada benzerlik bulunuyor. Buna göre yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?
II. Namık Kemal, Recaizade'den etkilenmiştir.
III. Recaizade'nin eserlerini Namık Kemal yazmıştır.
Recaizade'nin eseri Vuslat ile Namık Kemal'in Zavallı Çocuk isimli eseri arasında pek çok noktada benzerlik bulunuyor. Buna göre yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Yalnız I
Soru 65
Eserilerinden birinin adına Farsça isim koyan (Duhter-i Hindu=Hind Kızı) ve eserin millî olabilmesi için Osmanlı tebaasından, İslam ve Osmanlı tarihinden bahsetmesi gerektiğini düşünen kişi kimdir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmud Ekrem
B
Abdülhak Hamit Tarhan
C
Hami Danişmend
D
Muallim Naci
E
Abdülbaki Gölpınarlı
Açıklama:
Abdülhak Hamit Tarhan
Soru 66
Yazıldıktan 36 yıl sonra basılabilen Abdülhak Hamit'in yazdığı kitabın adı nedir?
Seçenekler
A
Liberte
B
Cünûn-ı Aşk
C
Yabancı Dostlar
D
Finten
E
Yadigâr-ı Harb
Açıklama:
Liberte
Soru 67
SamiPaşazade Sezai eserlerinden Şir'i kaç yaşında bitirmiştir?
Seçenekler
A
15
B
17
C
20
D
23
E
28
Açıklama:
20
Soru 68
I. Aşk
II. İhanet
III. İntikam
Abdülhak Hâmit Tarhan'ın Macera-yı Aşk eserinde yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri vardır?
II. İhanet
III. İntikam
Abdülhak Hâmit Tarhan'ın Macera-yı Aşk eserinde yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri vardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
I ve III
Soru 69
Muallim Naci, edebiyat dünyasına kimin himayesinde girer?
Seçenekler
A
Ahmed Mithat
B
Recaizade Mahmud Ekrem
C
Samipaşazade Sezai
D
Namık Kemal
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Ahmed Mithat
Soru 70
Muallim Naci eseri Heder'i ne zaman yazmıştır?
Seçenekler
A
1907
B
1909
C
1911
D
1913
E
1915
Açıklama:
1909
Soru 71
Recaizâde Mahmut Ekrem'in yazdığı, konusunu Geneviéve de Barabant efsanesinden aldığı ilk tiyatro oyunu hangisidir?
Seçenekler
A
Atala yahut Amerika Vahşileri
B
Afîfe Anjelik
C
Çok Bilen Çok Yanılır
D
İçli Kız
E
Antik Çağ
Açıklama:
İçli kız ve Antik çağ,Abdülhak Hâmit Tarhan'ın eserleridir. Recaizâde Mahmut Ekrem ilk oyunu olan Afîfe Anjelik’in konusunu Geneviéve de Barabant efsanesinden alır. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 72
Recaizâde Mahmut Ekrem ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu hangi yazarın bir oyunundan almıştır?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Muallim Naci,
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Abdülhak Hâmit Tarhan
E
Namık Kemal
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem ilk yerli oyunu olan Vuslat’ın konusunu Namık
Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alır. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 73
Recaizâde Mahmut Ekrem’in tiyatro eserleri arasında dilin ve tiyatro tekniğinin kullanılışı açısından en başarılı eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Çok Bilen Çok Yanılır
B
Vuslat
C
Atala yahut Amerika Vahşileri
D
Yabancı Dostlar
E
Afîfe Anjelik
Açıklama:
"Yabancı Dostlar" Abdülhak Hâmit’in eseridir. Recaizâde Mahmut Ekrem’in tiyatro eserleri arasında dilin ve tiyatro tekniğinin kullanılışı açısından en başarılı eseri hiç şüphesiz "Çok Bilen Çok Yanılır"’dır. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 74
Abdülhak Hâmit, yazmış olduğu hangi oyundan sonra, tiyatro eserlerini oynanmak için değil okunmak için yazmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Nazife
B
Abdullahü’s-Sagîr
C
Eşber
D
Sabr u Sebat
E
Finten
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, Sabr u Sebat’tan sonra tiyatro eserlerini oynanmak için değil okunmak için yazmaya başlar. Duhter-i Hindû’da da bunu alenen dile getirir. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 75
Seçeneklerde verilen Abdülhak Hâmit’in tiyatro eserlerininden hangisi yazarın siyasal içerikli bir eseridir?
Seçenekler
A
Sabr u Sebat
B
Hakan
C
Cünûn-ı Aşk
D
Macerâ-yı Aşk
E
Turhan
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in tiyatro eserlerini doğru değerlendirebilmek için şöyle tasnif edebiliriz:
1. Geleneğe Bağlı Eserler Dairesi: (Sabr u Sebat, İçli Kız)
2. Konusunu Tarihten Alan Eserler Dairesi:
a. Endülüs Dairesi: (Nazife, Târık yahut Endülüs Fethi, Tezer yahut Melik
Abdurrahmanü’s Sâlis, İbn Musa yahut Zatü’l Cemal, Abdullahü’s-Sagîr)
b. Antik Çağ Dairesi (Eşber, Sardanapal)
c. Masalımsı-Tarih Dairesi (Macerâ-yı Aşk, Nesteren, Zeynep, Hakan)
d. İlhan Dairesi (İlhan, Turhan, Tayflar Geçidi, Ruhlar, Arzîler)
3. Siyasi İçerikli Eserler Dairesi:
a. İngiliz-Hint Dairesi (Duhter-i Hindû, Finten, Yabancı Dostlar, Cünûn-ı Aşk)
b. Güncel Siyasi Daire (Liberte, Yadigâr-ı Harb)
Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
1. Geleneğe Bağlı Eserler Dairesi: (Sabr u Sebat, İçli Kız)
2. Konusunu Tarihten Alan Eserler Dairesi:
a. Endülüs Dairesi: (Nazife, Târık yahut Endülüs Fethi, Tezer yahut Melik
Abdurrahmanü’s Sâlis, İbn Musa yahut Zatü’l Cemal, Abdullahü’s-Sagîr)
b. Antik Çağ Dairesi (Eşber, Sardanapal)
c. Masalımsı-Tarih Dairesi (Macerâ-yı Aşk, Nesteren, Zeynep, Hakan)
d. İlhan Dairesi (İlhan, Turhan, Tayflar Geçidi, Ruhlar, Arzîler)
3. Siyasi İçerikli Eserler Dairesi:
a. İngiliz-Hint Dairesi (Duhter-i Hindû, Finten, Yabancı Dostlar, Cünûn-ı Aşk)
b. Güncel Siyasi Daire (Liberte, Yadigâr-ı Harb)
Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 76
Seçeneklerde verilen Abdülhak Hâmit’in tiyatro eserlerininden hangisi yazarın geleneğe bağlı eserlerinden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Târık yahut Endülüs Fethi
B
Zeynep
C
İçli Kız
D
Liberte
E
Arzîler
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in tiyatro eserlerini doğru değerlendirebilmek için şöyle tasnif edebiliriz:
1. Geleneğe Bağlı Eserler Dairesi: (Sabr u Sebat, İçli Kız)
2. Konusunu Tarihten Alan Eserler Dairesi:
a. Endülüs Dairesi: (Nazife, Târık yahut Endülüs Fethi, Tezer yahut Melik
Abdurrahmanü’s Sâlis, İbn Musa yahut Zatü’l Cemal, Abdullahü’s-Sagîr)
b. Antik Çağ Dairesi (Eşber, Sardanapal)
c. Masalımsı-Tarih Dairesi (Macerâ-yı Aşk, Nesteren, Zeynep, Hakan)
d. İlhan Dairesi (İlhan, Turhan, Tayflar Geçidi, Ruhlar, Arzîler)
3. Siyasi İçerikli Eserler Dairesi:
a. İngiliz-Hint Dairesi (Duhter-i Hindû, Finten, Yabancı Dostlar, Cünûn-ı Aşk)
b. Güncel Siyasi Daire (Liberte, Yadigâr-ı Harb)
Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
1. Geleneğe Bağlı Eserler Dairesi: (Sabr u Sebat, İçli Kız)
2. Konusunu Tarihten Alan Eserler Dairesi:
a. Endülüs Dairesi: (Nazife, Târık yahut Endülüs Fethi, Tezer yahut Melik
Abdurrahmanü’s Sâlis, İbn Musa yahut Zatü’l Cemal, Abdullahü’s-Sagîr)
b. Antik Çağ Dairesi (Eşber, Sardanapal)
c. Masalımsı-Tarih Dairesi (Macerâ-yı Aşk, Nesteren, Zeynep, Hakan)
d. İlhan Dairesi (İlhan, Turhan, Tayflar Geçidi, Ruhlar, Arzîler)
3. Siyasi İçerikli Eserler Dairesi:
a. İngiliz-Hint Dairesi (Duhter-i Hindû, Finten, Yabancı Dostlar, Cünûn-ı Aşk)
b. Güncel Siyasi Daire (Liberte, Yadigâr-ı Harb)
Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 77
Abdülhak Hâmit’in, 1876 yılında yazdığı ve İspanya kralı ile kralın sarayında esir olan Arap mücahidesinin aşk ve onur mücadelesini konu alan eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Macera-yı Aşk
B
Cünûn-ı Aşk
C
Tezer Yahut Melik Abdurrahmanü’s-Sâlis
D
Abdullahü’s-Sagîr
E
Nazife
Açıklama:
Nazife (1876): İspanya kralı ile kralın sarayında esir olan Arap mücahidesinin aşk ve onur mücadelesini konu alır. Arap mücahide İspanyol kralın arzularına teslim olmaktansa ölmeyi tercih eder. Bir perdelik manzum bir oyundur. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 78
Abdülhak Hâmit’in 1880 yılında yazdığı ve Büyük İskender’e karşı hayalî bir kahraman yarattığı tiyatro eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Eşber
B
Sardanapal
C
Nesteren
D
Hakan
E
Tayflar Geçidi
Açıklama:
Eşber yayımlandığı zaman da sonraları da en beğenilen oyunlardan biri olmuştur. Güçlü bir imparator olan Büyük İskender’e karşı Eşber isimli hayalî bir kahraman yaratır Abdülhak Hâmit. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 79
Abdülhak Hâmit’in 83 yaşında yazdığı, yarım kalan "Kanunî’nin Vicdan Azabı"
sayılmaz ise son eseri olan ve aynı zamanda Latin harfleri ile yayımlanan ilk ve son tiyatro eseri hangisidir?
sayılmaz ise son eseri olan ve aynı zamanda Latin harfleri ile yayımlanan ilk ve son tiyatro eseri hangisidir?
Seçenekler
A
İlhan
B
Hakan
C
Turhan
D
Yabancı Dostlar
E
Yadigâr-ı Harb
Açıklama:
Hakan, Abdülhak Hâmit’in 83 yaşında yazdığı, yarım kalan Kanunî’nin Vicdan Azabı’nı saymazsak son eseridir. Aynı zamanda Latin harfleri ile yayımlanan ilk ve son eseri olan Hakan’ı Cumhuriyet ve Atatürk devrinde yazdığı için mutlu olduğunu söyler. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 80
Muallim Naci'nin Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içerisinde ziyan olup giden genç bir şairin trajedisini anlattığı tek tiyatro eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Şîr
B
Bir Düşmüş Kadın
C
Zeynep
D
Heder
E
Zavallı Çocuk
Açıklama:
Muallim Naci, yazdığı tek oyun "Heder"’de Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içerisinde “heder” olup giden genç bir şairin trajedisini anlatır. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatının birinci ve ikinci kuşağı için söylenemez?
Seçenekler
A
İkinci kuşak, birinci kuşağın gerek dil gerekse teknik manada kazanımlarını ileri götürmüşlerdir.
B
Birinci kuşak, eserlerini faydacı ve öğretici bir çizgide kaleme alır.
C
İkinci kuşağın önemli yazarları Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit Tarhan, Sami Paşazâde Sezai ve Muallim Naci’dir.
D
Birinci kuşağa ait tiyatro türündeki eserler sosyal bir yapıya sahiptir.
E
İkinci kuşak, tiyatro türünde verdikleri eserlerde birinci kuşağa oranla daha bireysel bir tutum içerisinde görünürler.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi’nde de sosyal konular tercih edilir, eser verenler sosyal davalara hizmet eder. Tanzimat edebiyatının birinci kuşağı eserlerini faydacı ve öğretici bir çizgide kaleme alır. Tiyatro türündeki eserler de sosyal bir yapıya sahiptir. Tanzimat’ın ikinci kuşağı devraldıkları mirası hem kendi karakter yapıları hem de devrin değişen şartları dolayısıyla daha ferdî bir çizgide sürdürürler. Tiyatro türünde verdikleri eserlerde birinci kuşağa oranla daha bireysel bir tutum içerisinde görünürler. Recaizâde Mahmut Ekrem ile başlayan bireysel tutum, Abdülhak Hâmit Tarhan ile devam eder. Tanzimat ile edebiyatımıza giren Batı tarzı tiyatro türünde eserler veren ikinci kuşak, birinci kuşağın gerek dil gerekse teknik manada kazanımlarını ileri götürememişlerdir. Özellikle Abdülhak Hâmit Tarhan’ın tiyatro eserlerini sahnelenmek için değil okunmak için yazmaya başlaması, dil konusunda savruk ve kural tanımaz tavrı tiyatromuzun gelişme hızını yavaşlatmıştır. Bu ünitede Tanzimat’ın ikinci kuşağı olarak adlandırılan yazarların (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit Tarhan, Sami Paşazâde Sezai, Muallim Naci) tiyatro hakkındaki tutumları ve eserleri ele alınacaktır. Doğru cevap A’dır.
Soru 82
Recaizâde Mahmut Ekrem’in yayımladığı ve aynı zamanda bir tiyatro eseri olan ilk kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atala yahut Amerika Vahşileri
B
Vuslat yahut Süreksiz Sevinç
C
Çok Bilen Çok Yanılır
D
Afîfe Anjelik
E
Zavallı Çocuk
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem dört tiyatro eseri yazar. Afîfe Anjelik (1870) ve Atala yahut Amerika Vahşileri (1873) konusunu Batı’dan aldığı ilk iki tiyatro eseridir. Vuslat yahut Süreksiz Sevinç (1874) ile Çok Bilen Çok Yanılır’ın (1874) konularını ise kendi toplumumuzun yaşantısından alarak yazar. Ekrem, edebiyat dünyasına birkaç şiirini saymazsak tiyatro yazarak girer. Hatta yayımladığı ilk kitabı bir tiyatro eseri olan Afife Anjelik’tir. Zavallı Çocuk ise, Namık Kemal’e aittir. Doğru cevap D’dir.
Soru 83
Abdülhak Hâmit’in, son sözünde kendine has bir “millî tiyatro” anlayışını dile getirdiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sabr u Sebat
B
İçli Kız
C
Sardanapal
D
Nesteren
E
Duhter-i Hindû
Açıklama:
Duhter-i Hindû’nun hâtimesi/son sözü, Abdülhak Hâmit’in kendine has bir “millî tiyatro” anlayışını dile getirdiği önemli bir metindir. Burada dile getirdiği düşünceler, yazdığı ilk üç tiyatro eserinden sonra geriye kalan eserlerinde dağınık ve kısmi olarak uygulanmıştır diyebiliriz. Abdülhak Hâmit’in anlaşılması zor ve afaki gibi duran “millî tiyatro” anlayışı bir başkası tarafından benimsenmemiş ve kendisinden sonra da takipçiler oluşturmamıştır. Abdülhak Hâmit, Sabr u Sebat’tan sonra tiyatro eserlerini oynanmak için değil okunmak için yazmaya başlar. Duhter-i Hindû’da da bunu alenen dile getirir. Doğru cevap E’dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit’in güncel siyasi dairede yazdığı tiyatro eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Finten
B
Yadigâr-ı Harb
C
Yabancı Dostlar
D
Eşber
E
Nazife
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in tiyatro eserlerini doğru değerlendirebilmek için şöyle tasnif edebiliriz:
- Geleneğe Bağlı Eserler Dairesi: (Sabr u Sebat, İçli Kız)
- Konusunu Tarihten Alan Eserler Dairesi:
- Endülüs Dairesi: (Nazife, Târık yahut Endülüs Fethi, Tezer yahut Melik Abdurrahmanü’s Sâlis, İbn Musa yahut Zatü’l Cemal, Abdullahü’s-Sagîr)
- Antik Çağ Dairesi (Eşber, Sardanapal)
- Masalımsı-Tarih Dairesi (Macerâ-yı Aşk, Nesteren, Zeynep, Hakan)
- İlhan Dairesi (İlhan, Turhan, Tayflar Geçidi, Ruhlar, Arzîler)
- Siyasi İçerikli Eserler Dairesi:
- İngiliz-Hint Dairesi (Duhter-i Hindû, Finten, Yabancı Dostlar, Cünûn-ı Aşk)
- Güncel Siyasi Daire (Liberte, Yadigâr-ı Harb)
Soru 85
Abdülhak Hâmit’in, Ahmet Vefik Paşa’nın deyim ve atasözlerimizi kullanarak bir tiyatro eseri yazması yönündeki tavsiyesi üzerine kaleme aldığı beş fasıllık tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Finten
B
Yabancı Dostlar
C
Cünûn-ı Aşk
D
Sabr u Sebat
E
Yadigâr-ı Harb
Açıklama:
Sabr u Sebat (1875) Abdülhak Hâmit’in yazdığı ikinci tiyatro eseridir. Ahmet Vefik Paşa’nın deyim ve atasözlerimizi kullanarak bir tiyatro eseri yazması yönündeki tavsiyesi üzerine yazılmıştır. Hâmit, bu tavsiyeyi abartmış ve eserini deyim ve atasözleri ile doldurmuştur. Sahnelenmeye en uygun eserinin Sabr u Sebat olduğunu söyler. Bu piyes, beş fasıllık bir dramdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 86
Abdülhak Hâmit’in yazdığı ve İspanya kralı ile kralın sarayında esir olan bir Arap mücahidesinin aşk ve onur mücadelesini konu alan tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarık Yahut Endülüs Fethi
B
Tezer Yahut Melik Abdurrahmanü’s-Sâlis
C
Nazife
D
İbn Musa Yahut Zatü’l Cemal
E
Abdullahü’s-Sagîr
Açıklama:
Nazife (1876) İspanya kralı ile kralın sarayında esir olan Arap mücahidesinin aşk ve onur mücadelesini konu alır. Arap mücahide İspanyol kralın arzularına teslim olmaktansa ölmeyi tercih eder. Bir perdelik manzum bir oyundur. Doğru cevap C’dir.
Soru 87
Abdülhak Hâmit’in yazdığı ilk tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eşber
B
Macera-yı Aşk
C
Sardanapal
D
Nesteren
E
Zeynep
Açıklama:
Macera-yı Aşk (1873) Bu dört fasıllık dram, Abdülhak Hâmit’in yazdığı ilk tiyatro eseridir. Namık Kemal, Abdülhak Hâmit’e bu eseriyle ümit bağlar. İlk eser olmasının bütün acemiliklerini barındıran bu eser, Hâmit’in sade dille yazdığı eserlerinin başında gelir. Yazar, eserini birden çok aşkı konu aldığı için “Macera-yı Uşşak” (Âşıkların Macerası) olarak nitelendirir. Doğru cevap B’dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit’in konusunu İlhanlı tarihinden alan eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Turhan
B
Ruhlar
C
Tayflar Geçidi
D
Arzîler
E
Hakan
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, konusunu İlhanlı tarihinden alan beş eser yazmıştır. Bunlar; İlhan (1913), Turhan (1914), Tayflar Geçidi (1917), Ruhlar (1922) ve Arzîler (1925)’tir. Doğru cevap E’dir.
Soru 89
Sami Paşazâde Sezai’nin yazdığı ve konusu Kabil şehzadesiyle Hindistan hükümdarının kızı arasında yaşanan aşk olan tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Düşmüş Kadın
B
Zeynep
C
Şîr
D
Hakan
E
Zavallı Çocuk
Açıklama:
Şîr, üç fasıllık bir trajedidir. Oldukça acemice yazılmış bu tiyatro eserinde Sami Paşazâde Sezai, Hâmit’in Macera-yı Aşk’ına benzer bir konuyu ele alır. Eser, sevgi-kıskançlık, intikam-pişmanlık çatışmaları üzerine kurulur.
Kabil şehzadesiyle Hindistan hükümdarının kızı arasında bir aşk yaşanır. Bu aşk evlilikle neticelenir. Fakat bu evlilik şehzadenin kıskanç kız kardeşinin entrikalarıyla çekilmez bir hâl alır. Eser, bol ölümlü bir sahne ile biter. Doğru cevap C’dir.
Kabil şehzadesiyle Hindistan hükümdarının kızı arasında bir aşk yaşanır. Bu aşk evlilikle neticelenir. Fakat bu evlilik şehzadenin kıskanç kız kardeşinin entrikalarıyla çekilmez bir hâl alır. Eser, bol ölümlü bir sahne ile biter. Doğru cevap C’dir.
Soru 90
Muallim Naci’nin yazdığı ve devlet bürokrasisinin hantal yapısı ile liyakat yoksunu yöneticilerin haksız uygulamalarını ele aldığı tiyatro oyunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Heder
B
Finten
C
Yabancı Dostlar
D
Ruhlar
E
Liberte
Açıklama:
Muallim Naci, tiyatroya önem verir ve onu milletlerin ilerlemesine katkı sağlayacak bir mektep olarak görür. Tiyatroya okula devam eder gibi devam edilmesi gerektiğine inanır. Bu düşünceleri ile Namık Kemal’in tiyatro anlayışını devam ettirdiğini söyleyebiliriz. Yazdığı tek oyun Heder’de Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içerisinde “heder” olup giden genç bir şairin trajedisini anlatır.
Heder’de Muallim Naci, doğru bildiklerini söylemekten çekinmeyen bir devlet memurunun haksız yere sürgün edilmesini ve genç bir şair olan oğlunun da memuriyeti sırasında amirlerinden gördüğü kötü muameleyi ele alır. Çok iyi bildiği bürokrasinin işleyişini ve liyakat yoksunu yöneticilerin haksız uygulamalarını sahneye taşımak istemiştir. Doğru cevap A’dır.
Heder’de Muallim Naci, doğru bildiklerini söylemekten çekinmeyen bir devlet memurunun haksız yere sürgün edilmesini ve genç bir şair olan oğlunun da memuriyeti sırasında amirlerinden gördüğü kötü muameleyi ele alır. Çok iyi bildiği bürokrasinin işleyişini ve liyakat yoksunu yöneticilerin haksız uygulamalarını sahneye taşımak istemiştir. Doğru cevap A’dır.
Soru 91
Şair Evlenmesi” oyunuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
1860’ta Tercüman-ı Ahval gazetesinde tefrika edilmiştir.
B
Ağır ve edebî bir dille yazılmıştır.
C
Batı tarzında yazılmış ve Türkiye’de yayımlanmış ilk tiyatro eseridir.
D
Karagöz ve orta oyunundaki yanlış anlamalara dayanan bir olay örgüsü vardır.
E
Atasözleri ve deyimlerden yararlanılmıştır.
Açıklama:
Türk edebiyatında tiyatro türünün 19. yüzyıldaki görünümü hakkında bilgi aktarabileceksiniz.
Soru 92
Tiyatrodan sosyal fayda bekleyen, oyunlarında vatan sevgisi ve sosyal konuları işleyen, Türk tiyatrosunun ilk teorisyenlerinden olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ali Haydar
C
Direktör Ali Bey
D
Ahmet Vefik Paşa
E
Şinasi
Açıklama:
Türk edebiyatında tiyatro türünün 19. yüzyıldaki görünümü hakkında bilgi aktarabileceksiniz.
Soru 93
Aşağıdaki yazar ve eseri eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ali Haydar - Gonca-i Çin
B
Direktör Âli Bey - Kokana Yatıyor
C
Recaizade Mahmut Ekrem - Atala Yahut Amerika Vahşileri
D
Namık Kemal - Afife Anjelik
E
Abdülhak Hamit - Macera-i Aşk
Açıklama:
Türk edebiyatında tiyatro türünün 19. yüzyıldaki görünümü hakkında bilgi aktarabileceksiniz.
Soru 94
Abdülhak Hamit’in tiyatro hakkında görüşlerini ortaya koyduğu eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tezer
B
Duhter-i Hindû
C
Eşber
D
İçli Kız
E
Sabr ü Sebât
Açıklama:
Türk edebiyatında tiyatro türünün 19. yüzyıldaki görünümü hakkında bilgi aktarabileceksiniz.
Soru 95
Türk edebiyatına aşk yüzünden verem olup ölen sevgili konusunu getiren tiyatro oyunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gülnihal
B
Eyvah
C
Zavallı Çocuk
D
Hükm-i Dil
E
Letafet
Açıklama:
Türk edebiyatında tiyatro türünün 19. yüzyıldaki görünümü hakkında bilgi aktarabileceksiniz.
Soru 96
Türk edebiyatında ilk trajedi yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Vefik Paşa
B
Şinasi
C
Namık Kemal
D
Direktör Ali Bey
E
Ali Haydar
Açıklama:
Türk edebiyatında tiyatro türünün 19. yüzyıldaki görünümü hakkında bilgi aktarabileceksiniz.
Soru 97
Namık Kemal’in oynanmak için değil, okunmak için yazdığı ve romantik Türk tiyatrosunun Hamit’ten önceki ilk zirvesi olarak kabul edilen oyunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gülnihal
B
Zavallı Çocuk
C
Tezer
D
Celâleddin Harzemşah
E
Duhter-i Hindû
Açıklama:
Türk edebiyatında tiyatro türünün 19. yüzyıldaki görünümü hakkında bilgi aktarabileceksiniz.
Soru 98
Aşağıdaki tiyatro eserlerinden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem’e ait değildir?
Seçenekler
A
Afife Anjelik
B
Atala yahut Amerika Vahşileri
C
Zavallı Çocuk
D
Vuslat yahut Süreksiz Sevinç
E
Çok Bilen Çok Yanılır
Açıklama:
A, B, D ve E şıkları yazara ait tiyatro eserleridir. Zavallı Çocuk ise Namık Kemal’in bir oyununun ismidir.
Soru 99
Recaizade Mahmut Ekrem’in kaleme aldığı ilk tiyatro eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Zavallı Çocuk
B
Binbir Gündüz Hikâyeleri
C
Vuslat
D
Sabr u Sebat
E
Afife Anjelik
Açıklama:
Yazarın ilk tiyatro eseri Afife Anjelik’tir.
Soru 100
I. Konusu Binbir Gündüz Hikayeleri’nden alınmıştır.
II. Dört perdelik bir komedidir.
III. Halep valisinin oğlu ile Maraş kaymakamının evlenmesi sonucu gelişen olayları konu alır.
Yukarıda sözü geçen tiyatro oyunu aşağıdakilerden hangisidir?
II. Dört perdelik bir komedidir.
III. Halep valisinin oğlu ile Maraş kaymakamının evlenmesi sonucu gelişen olayları konu alır.
Yukarıda sözü geçen tiyatro oyunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çok Bilen Çok Yanılır
B
Duhter-I Hindu
C
Şir
D
Heder
E
Hakan
Açıklama:
Yukarıda bahsi geçen oyun Recaizade Mahmut Ekrem’in 1874 yılında yazdığı ancak 1914 yılında yazarın oğlu tarafından yayınlanan Çok Bilen Çok Yanılır adlı oyundur.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hamit’in tiyatro eserlerinin özelliğini yansıtmaz?
Seçenekler
A
Belirli bir tiyatro anlayışı söz konusu değildir.
B
Neredeyse tüm oyunlarında “mukaddime”, ifade-I meram” ve “hatime” metinleri bulunur.
C
Devrinde Kabul görmeyen bir “milli tiyatro anlayışına sahiptir.
D
Tiyatrolarının sahnelenmesi ile ilgilenmez.
E
Tamamen romantik tiyatro etkisinde eserler vermiştir.
Açıklama:
Abdülhak Hamit yalnızca romantik tiyatro tesirinde olmamış; ilk eserlerini klasik tiyatro konuları ile beslemiştir. Daha sonraları ise romantik tiyatroya daha çok meyletmiştir.
Soru 102
Abdülhak Hamit’in “İçli Kız” adlı eserinin konusu nedir?
Seçenekler
A
Birbirini görmeden âşık olup evlenmek isteyen gençlerin çevresindeki entrikaları üzerinedir.
B
Bir asilzadenin oğlu ile konağın beslemesi arasındaki aşkı konu alır.
C
Amerika yerlilerinin eline düşen esir beyaz gencin hikâyesidir.
D
Kocası savaşa giden yeni evlenmiş bir kontesin hikâyesini anlatır.
E
Kafkasya’dan kaçırılan esir bir kızın çevresinde gelişen olayları ele alır.
Açıklama:
Yazar İçli Kız adlı eserinde tiyatro hakkındaki düşüncelerini ifade etmiştir. Kölelik, kadınların eğitimi, yanlış anlaşılan Batılılaşma, batıl inançlar gibi konular ele alınır. Birbirini görmeden âşık olan iki genç evlenmek ister. Kızın babası olumlu iken gencin babasının engel olması sonucu bir yığın entrika düzenlenir.
Soru 103
Abdülhak Hamit’in yazdığı aşağıdaki eserlerden hangisi konusunu İlhanlı tarihinden almaz?
Seçenekler
A
İlhan
B
Turhan
C
Tayflar Geçidi
D
Ruhlar
E
Hakan
Açıklama:
Abdülhak Hamit konusunu İlhanlı tarihinden alan beş eser yazmıştır. Hakan bu eserler arasında yer almaz.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hamit’in yarım kalan tiyatro oyunudur?
Seçenekler
A
Kanuni’nin Vicdan Azabı
B
Zeynep
C
Nesteren
D
Macera-yı Aşk
E
Masalımsı-Tarih
Açıklama:
Kanuni’nin Vicdan Azabı, yazarın yarım kalmış son eseridir.
Soru 105
Sami Paşazade Sezai’nin yarım kalmış tiyatro eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Bir Düşmüş Kadın
B
Şir
C
Heder
D
Yadigar-ı Harb
E
Liberte
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai “Şir” ’den başka 1881 yılında Bir Düşmüş Kadın isimli bir tiyatro eseri daha yazmaya başlar ancak tamamlayamaz.
Soru 106
Bürokrasideki haksız uygulamaları sahneye taşıyan Heder adlı oyun kime aittir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Abdülhak Hamit
C
Sami Paşazade Sezai
D
Muallim Naci
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Muallim Naci’nin yazdığı tek tiyatro oyunu Heder’dir. Konusu Osmanlı bürokrasisinin hantal yapısı içinde heder olup giden bir genç şairin trajedisidir.
Soru 107
I. Üç fasıllık bir trajedidir.
II. Sevgi, kıskançlık, intikam ve pişmanlık çatışmaları üzerine kuruludur.
III. Kabil şehzadesiyle Hindistan hükümdarının kızının aşkını konu alır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Sami Paşazade Sezai’nin Şir adlı oyunu ile ilgilidir?
II. Sevgi, kıskançlık, intikam ve pişmanlık çatışmaları üzerine kuruludur.
III. Kabil şehzadesiyle Hindistan hükümdarının kızının aşkını konu alır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Sami Paşazade Sezai’nin Şir adlı oyunu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki bilgilerin tamamı Şir oyunu ile ilgilidir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekremin sanat ve özellikle şiir üzerine yazdığı eseridir?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindu
B
Macera-yı Aik
C
Talim-i Edebiyat
D
İçli kız
E
Atala
Açıklama:
İkinci kuşak yazarlarının diger edebî türlerdeki sanat anlayıiları tiyatro için de geçerlidir. Sanat sanat içindir anlayışından hareket ederler. Talim-i Edebiyat isimli eserinde sanat ve özellikle iiir üzerine eğilen Recaizâde Mahmut Ekrem, tiyatro üzerine düşüncelerini herhangi bir eserinde derli toplu bir şekilde dile getirmez.
Soru 109
- Afife Anjelik
- Atala yahut Amerika Vahşileri
- Vuslat yahut Süreksiz Sevinç
- Çok Bilen Çok Yanılır
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilen eserlerin tamamı Recaizade Mahmut Ekremin yazdığı tiyatro eserlerindendir.
Soru 110
Kırk kadar eserinin yirmi beşini tiyatro eseri olarak yazan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Sami Paiazâde Sezai
C
Abdülhak Hâmit Tarhan
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Namık Kemal
Açıklama:
Abdülhak Hâmit, kırk kadar eserinin yirmi beşini -yarım kalan Kanuni’nin Vicdan
Azabı’nı da ilave edersek- tiyatro eseri olarak yazmıştır.
Azabı’nı da ilave edersek- tiyatro eseri olarak yazmıştır.
Soru 111
Abdülhak Hamit Tarhan’ın eserlerinden olan Sabr u Sebat hangi yılda yazılmıştır?
Seçenekler
A
1875
B
1877
C
1878
D
1882
E
1884
Açıklama:
Abdülhak Hamit Tarhan’ın eserlerinden olan Sabr u Sebat 1875 yılında yazılmıştır.
Soru 112
Abdülhak Hamit Tarhan’ın Kölelik, kadınların egitimi, yanlış anlaşılan Batılılaşma, batıl inançlar gibi konuların ele alındığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vuslat
B
İçli Kız
C
Sabr u Sebat
D
Nazife
E
Afife Anjelik
Açıklama:
Abdülhak Hamit Tarhan’ın Kölelik, kadınların egitimi, yanlış anlaşılan Batılılaima, batıl inançlar gibi konuların ele alındığı eseri İçli Kızdır.
Soru 113
- Nazife
- Tarık Yahut Endülüs Fethi
- Tezer Yahut Melik Abdurrahmanü’s-Sâlis
- Abdullahü’s-Sagîr
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilen eserlerin tamamı konusunu tarihten alan eserlerdendir.
Soru 114
Abdülhak Hamit Tarhan’ın yazdığı ilk tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eşber
B
Masalımsı Tarih
C
Macera-yı Aşk
D
Zeynep
E
Nesteren
Açıklama:
Abdülhak Hamit Tarhan’ın yazdığı ilk tiyatro Macera-yı Aşktır.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi siyasi içerikli eserlerden değildir?
Seçenekler
A
Yadigar-ı Harb
B
Liberte
C
Finten
D
Eşber
E
Duhter-i Hindu
Açıklama:
Eşberi siyasi içerikli eserlerden değildir. Konusunu tarihten alır.
Soru 116
Osmanlı devlet adamlarından biri olan Midhat Paşa’nın sürülmesini anlatan eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberte
B
Eşber
C
Sabr u Sebat
D
Yadigar-ı Harb
E
Abdullahü’s-Sagîr
Açıklama:
Osmanlı devlet adamlarından biri olan Midhat Paşa’nın sürülmesini anlatan eser Liberte’dir. Liberte ile Osmanlı tarihinin son döneminde yaşanan Midhat Paia’nın sürgüne gönderilmesi olayı, alegorik ve siyasi göndermelerle yüklü bir şekilde ele alınır.
Soru 117
Sami Paşazade Sezai’nin eserlerinden olan Şir hangi yılda yazılmıştır?
Seçenekler
A
1876
B
1878
C
1879
D
1881
E
1886
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai’nin eserlerinden olan ve 3 fasıllık bir trajediyi anlatan Şir 1879 yılında yazılmıştır.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Târık yahut Endülüs Fethi
B
Atala yahut Amerika Vahşileri
C
Afîfe Anjelik
D
Vuslat yahut Süreksiz Sevinç
E
Çok Bilen Çok Yanılır
Açıklama:
Doğru cevap A dır. Târık yahut Endülüs Fethi Recaizâde Mahmut Ekrem'in değil Abdülhak Hamit'in eseridir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisinde Recaizâde Mahmut Ekrem’in eserleri ve onlarla ilgili bilgileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Atala yahut Amerika Vahşileri dört perdelik bir dramdır ve bu oyunda kocası savaşa giden yeni evlenmiş bir kontese göz koyan saray bakıcısının kötü emelleri ele alınmıştır.
B
Afîfe Anjelik beş perdelik bir dramdır ve Türkçede romandan piyes çıkarmanın ilk örneği olmuştur.
C
Afîfe Anjelik yazarın ilk eseridir ve konusunu Geneviéve de Barabant efsanesinden almıştır.
D
Vuslat yahut Süreksiz Sevinç oyunun konusu Binbir Gündüz Hikâyeleri’nden alınmıştır ve bu eser kitap olarak ancak yazarın ölümünden sonra oğlu Ercüment Ekrem tarafından yayımlanmıştır.
E
Çok Bilen Çok Yanılır yazarın ilk eseridir ve bu oyunun konusu Namık Kemal’in Zavallı Çocuk oyunundan alınmıştır.
Açıklama:
Afîfe Anjelik Recaizâde Mahmut Ekrem’in ilk eseridir ve konusunu Geneviéve de Barabant efsanesinden almıştır.
Soru 120
Aşağıdaki eserlerden hangisini Abdülhak Hâmit “sahnelenebilir” olarak sunmuş ve bu eserden sonra yazdığı eserler için seyirciyi değil okuyucuyu düşünen bir yazar olmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
İçli Kız
B
Sabr u Sebat
C
Duhter-i Hindû
D
Liberte
E
Yadigâr-ı Harb
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Sabr u Sebat'i Abdülhak Hâmit “sahnelenebilir” olarak sunmuş ve bu eserden sonra yazdığı eserler için seyirciyi değil okuyucuyu düşünen bir yazar olmaya başlamıştır.
Soru 121
Abdülhak Hâmit'in hangi eserinde Antik Çağ’da yaşamış iki hükümdarın hayatlarından kesitleri ele alınmıştır?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindû
B
Finten
C
Nazife
D
Hakan
E
Sardanapal
Açıklama:
Doğru cevap E dir. Abdülhak Hâmit'in Sardanapal adlı eserinde Antik Çağ’da yaşamış iki hükümdarın hayatlarından kesitleri ele alınmıştır.
Soru 122
Abdülhak Hâmit’in hangi eserinde İspanya’yı fetheden Müslüman Arap varlığının kendi içlerindeki çekişme ve entrikalarla nasıl yok edildiği anlatılmıştır?
Seçenekler
A
Tezer Yahut Melik Abdurrahmanü’s-Sâlis
B
Abdullahü’s-Sagîr
C
Sardanapal
D
İbn Musa Yahut Zatü’l Cemal
E
Macera-yı Aşk
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Abdülhak Hâmit’in İbn Musa Yahut Zatü’l Cemal eserinde İspanya’yı fetheden Müslüman Arap varlığının kendi içlerindeki çekişme ve entrikalarla nasıl yok edildiği anlatılmıştır.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit’in yazdığı ilk tiyatro eseridir?
Seçenekler
A
Macera-yı Aşk
B
Nesteren
C
Zeynep
D
Hakan
E
İlhan
Açıklama:
Doğru cevap A dır. Abdülhak Hâmit’in yazdığı ilk tiyatro eseri Macera-yı Aşk'tır.
Soru 124
Abdülhak Hâmit'in hangi eseri Le Cid’e çok benziyor, hatta adaptasyonu sayılabilir?
Seçenekler
A
Macera-yı Aşk
B
Nesteren
C
Arzîler
D
Tayflar Geçidi
E
Ruhlar
Açıklama:
Doğrı cevap B dir. Abdülhak Hâmit'in Nesteren adında eseri Le Cid’e çok benziyor, hatta adaptasyonu sayılabilir.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit'in İngiliz-Hint Konulu eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindû
B
Finten
C
Tayflar Geçidi
D
Yabancı Dostlar
E
Cünûn-ı Aşk
Açıklama:
Doğru cevap C dir. Abdülhak Hâmit'in Tayflar Geçidi adlı eseri İngiliz-Hint Konulu eserlerinden biri değildir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit’in Latin harfleri ile yayımlanan ilk ve son eseridir?
Seçenekler
A
İçli Kız
B
Nazife
C
Turhan
D
Hakan
E
İlhan
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Abdülhak Hâmit’in Hakan adlı eseri Latin harfleri ile yayımlanan ilk ve son eseridir.
Soru 127
Sami Paşazâde Sezai'nin Şir adlı eseri hangi yazarın, hangi eserinin konusuyla benziyordur?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem - Çok Bilen Çok Yanılır
B
Namık Kemal - Zavallı Çocuk
C
Muallim Naci - Heder
D
Ziya Paşa - Endülüs Tarihi
E
Abdülhak Hâmit - Macera-yı Aşk
Açıklama:
Doğru cevap E dir. Sami Paşazâde Sezai'nin Şir adlı eseri Abdülhak Hâmit'in Macera-yı Aşk adlı eserin konusuyla benziyordur.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in Batılı teorileri içeren görüşlerinde yeni bir bakış açısıyla yaklaştığı konu değildir?
Seçenekler
A
Roman
B
Sanat
C
Güzellik
D
Edebiyat
E
Şiir
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, Batılı teorileri içeren görüşlerinde sanat, güzellik, edebiyat ve şiir konularına yeni bir bakış açısıyla yaklaşır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in eserlerinden bir değildir?
Seçenekler
A
Ta’lîm-i Edebiyat
B
Duhter-i Hindû Hâtimesi
C
Takdir-i Elhan
D
III. Zemzeme Mukaddimesi
E
Takriza
Açıklama:
Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeni olarak görülen Recaizâde Mahmut Ekrem, Ta’lîm-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, “III. Zemzeme Mukaddimesi” ve Takrizat adlı eserlerinde sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirir.
Duhter-i Hindû Hâtimesi (Abdülhak Hâmit Tarhan)
Duhter-i Hindû Hâtimesi (Abdülhak Hâmit Tarhan)
Soru 3
Alanında uzman bir dosta yazdırılıp kitabın başına konan ve eseri överek olumlu taraflarını ortaya koyan nesir veya manzumelere ne denir?
Seçenekler
A
Fesâhat
B
Sadedilânelik
C
Takriz
D
Belagat
E
Tahmis
Açıklama:
Takriz: Alanında uzman bir dosta yazdırılıp kitabın başına konan ve eseri överek olumlu taraflarını ortaya koyan nesir veya manzumelere denir. “Ustalara sığınma” olarak anlaşılan takriz yazma/yazdırma edebiyatımızda Tanzimat’tan sonra başlamıştır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Talîm-I Edebiyat’ın özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Arap edebiyatının edebi sanatlarını övmesi
B
Arap edebiyatına ve belagatına bağlı tavır sergilemesi
C
Eski edebiyatın retorik geleneğine bağlı kalması
D
Arap edebiyatının edebi sanatlarıyla hesaplaşması
E
Modern edebiyat retoriğinin son örneği olması
Açıklama:
Ta’lîm-i Edebiyat, Arap edebiyatının “bedî ve beyan”ıyla (edebi sanatlarıyla) hesaplaşmamızın başlangıç noktasıdır. Ta’lîm-i Edebiyat’tan önce söz sanatları hakkında görüşlerini açıklayanlar, Arap edebiyatına ve belagatine bağlı bir tavır sergilerler. Ta’lîm-i Edebiyat’la birlikte bu anlayış kırılır (Tanpınar, 2003, s. 496-497). Ekrem, kitabında Fransız liselerinde okutulan teori kitaplarından da esinlenmiştir. Kendisi de Fransız edebiyatından bazı eserlere başvurduğunu ve bizim edebiyatımıza fayda sağlayacağını düşündüğü konuları kitabına alırken çekinmediğini dile getirir (Recaizâde Mahmut Ekrem, 2011, s. 25). Bu bağlamda Ekrem’in hem konuları sınıflandırma biçiminde yenilik yapması hem de edebiyattan estetiğe ve psikolojiye doğru bir çıkış araması kitabın önemli taraflarındandır.
Genç nesilde yeni bir edebiyat anlayışının oluşmasına etki eden Ta’lîm-i Edebiyat, sebep olduğu tartışmalarla da söz konusu edebiyat anlayışının yerleşmesine ve Türk edebiyatının modernleşme sürecinin hızlanmasına katkı sağlar (Sazyek, 2013, s. 2228). Ta’lîm-i Edebiyat’ın Türk edebiyatı açısından önemli noktalarından birisi de Recaizâde Mahmut Ekrem’in yenileşme yolunda önemli bir adım atması ve eski edebiyatın retorik geleneğinin dışına çıkarak modern edebiyat retoriğinin ilk örneğini vermiş olmasıdır. Kitapta Namık Kemal’in 1866 yılında Tasvir-i Efkâr’da yayımlanan “Lisân-ı Osmanî’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülâhazatı Şâmildir” makalesindeki görüşlerden esinlenme söz konusudur. Ekrem’in Ta’lîm-i Edebiyat’ın başında ve sonunda bu makaleden bazı alıntılar yaptığı görülmektedir. Namık Kemal’in; ifadenin, külfetli sanatlardan arındırılması ve lisanımıza özgü bir belagat kitabı hazırlanmasına ilişkin görüşleri âdeta Ekrem’in de çıkış noktası olmuştur.
Genç nesilde yeni bir edebiyat anlayışının oluşmasına etki eden Ta’lîm-i Edebiyat, sebep olduğu tartışmalarla da söz konusu edebiyat anlayışının yerleşmesine ve Türk edebiyatının modernleşme sürecinin hızlanmasına katkı sağlar (Sazyek, 2013, s. 2228). Ta’lîm-i Edebiyat’ın Türk edebiyatı açısından önemli noktalarından birisi de Recaizâde Mahmut Ekrem’in yenileşme yolunda önemli bir adım atması ve eski edebiyatın retorik geleneğinin dışına çıkarak modern edebiyat retoriğinin ilk örneğini vermiş olmasıdır. Kitapta Namık Kemal’in 1866 yılında Tasvir-i Efkâr’da yayımlanan “Lisân-ı Osmanî’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülâhazatı Şâmildir” makalesindeki görüşlerden esinlenme söz konusudur. Ekrem’in Ta’lîm-i Edebiyat’ın başında ve sonunda bu makaleden bazı alıntılar yaptığı görülmektedir. Namık Kemal’in; ifadenin, külfetli sanatlardan arındırılması ve lisanımıza özgü bir belagat kitabı hazırlanmasına ilişkin görüşleri âdeta Ekrem’in de çıkış noktası olmuştur.
Soru 5
Aşağıdakileren hangisi Abdülhak Hâmit’in edebi özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Divan edebiyatına karşı övücü bir yaklaşım sergiler
B
Hâmit’in kuramsal bir tenkit anlayışı vardır
C
Hâmit, şiirde bireysel fayda prensibini esas alır
D
Hâmit sosyal yenilikler peşinde koşar
E
Hâmit’in yenilikçi tavrı şiirlerinde açıkça görülür
Açıklama:
Şiir bahsinde de anlatıldığı gibi şiir dilinde, nazım şekillerinde, vezinde, kafiyede ve temalarda yaptığı cesur değişiklikler, Abdülhak Hâmit’in şiirinin hem gücünü hem de zaafını yansıtıcı biçimdedir (Okay, 2005, s. 130-131). Edebiyatta reformist çıkışlar yapan Abdülhak Hâmit, şiir hakkındaki görüşlerini dile getirirken Tanzimat döneminin diğer sanatçıları gibi divan edebiyatına karşı eleştirel bir yaklaşım sergiler. Recaizâde Mahmut Ekrem gibi kuramsal bir tenkit anlayışı olmayan Hâmit’in yenilikçi tavrı şiirlerinde açıkça görülür. Onun şiirleriyle, Türk şiirine dış dünyadan gelme duyular girmeye başlar (Kaplan, 1975, s. 73). Türk edebiyatının gelişmesinde ve yenilikleri benimsemesinde önemli bir basamak oluşturan Abdülhak Hâmit’ten önce, divan edebiyatına ve bu edebiyatın hayal dünyasına karşı mücadele eden ve sosyal fayda prensibi çerçevesinde yenilikler yapmaya çalışan birinci kuşak Tanzimat şairleri vardır. Kendisinden önceki kuşağı takip eden Abdülhak Hâmit; Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa’dan farklı olarak bireysel yenilikler peşinde koşar. Bu tavrıyla Hâmit, şiirde sosyal fayda prensibini esas alan bu şairlerin şiir anlayışlarının dışına çıkar (Kaplan, 1978, s. 61-62).
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit’in edebî eleştirilerini içeren eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Bir Şairin Hezeyanı
B
Takrizat
C
Küçük Şeyler
D
Zemzeme Hakkında
E
Lisan
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in edebî eleştirilerini içeren eserleri; “Makber Mukaddimesi”, “Nâ-Kâfi” şiiri, “Bir Şairin Hezeyanı” şiiri, “Duhter-i Hindû Hâtimesi” ve şiir hakkındaki düşüncelerini dile getirdiği bazı mektuplarıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi son devir Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan bir yazar olarak düşünülür?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Sami Paşazâde Sezai
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Abdülhak Hâmit
E
Beşir Fuad
Açıklama:
Tanzimat ikinci kuşak sanatçılarından Sami Paşazâde Sezai, “Namık Kemal’i üstat olarak tanımasına rağmen, Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın da tesirinde kalır. Bu bakımdan o, son devir Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan bir yazar olarak telakki edilebilir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazâde Sezai’nin edebi özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Edebiyatta bilim ve teknikte olduğu gibi bir ilerleme olacağını iddia eder
B
Tabiatı bitip tükenmez bir kaynak olarak değerlendirmez
C
Abdühâk Hâmit ve Recaizâde Ekrem gibi tabiatı üstat olarak görür
D
Her şeyin edebiyata konu olamayacağını söyler
E
Sami Paşazâde Sezai realist ve natüralist anlayışa uzaktır
Açıklama:
Edebiyata atfettiği önemi yazılarında da vurgulayan Sezai de Abdühâk Hâmit ve Recaizâde Ekrem gibi tabiatı üstat olarak görür. Tabiatı bitip tükenmez bir kaynak olarak değerlendiren Sezai, bu değişmeyen kaynakları işlediği için edebiyatta bilim ve teknikte olduğu gibi bir ilerleme olamayacağını iddia eder. Ona göre, edebiyattaki değişiklik, sanatçıların duyuş ve düşünüşlerini anlatış tarzlarında ve üsluplarında ortaya çıkar. Bu görüşlerden yola çıkan Sezai’ye göre edebiyat, eskimeyen bir sanat dalıdır (Güven, 2009, s.160).
“Küçük Şeyler Mukaddimesi”nde güzel yazılmak şartıyla her şeyin edebiyata konu olabileceğini söyleyen Sami Paşazâde Sezai’ye göre Güneş sistemini anlatmakla küçücük bir böceğin kalbini incelemek edebiyat bakımından birbirine eşittir. En mükemmel kitaplarda bile eksik olan bazı küçük şeylerin edebiyat bakımından öneminin büyük olduğunu dile getirir (Samipaşazâde Sezai, 2003a, s.101).
“Küçük Şeyler Mukaddimesi”nde güzel yazılmak şartıyla her şeyin edebiyata konu olabileceğini söyleyen Sami Paşazâde Sezai’ye göre Güneş sistemini anlatmakla küçücük bir böceğin kalbini incelemek edebiyat bakımından birbirine eşittir. En mükemmel kitaplarda bile eksik olan bazı küçük şeylerin edebiyat bakımından öneminin büyük olduğunu dile getirir (Samipaşazâde Sezai, 2003a, s.101).
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci’nin eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Küçük Şeyler Mukaddimesi
B
Bir Şairin Hezeyanı
C
Takrizat
D
Demdeme
E
Takdir-I Elhan
Açıklama:
MUALLİM NACİ VE ELEŞTİRİLERİ
Tanzimat Dönemi tenkit tarihinde önemli isimlerinden birisi de Muallim Naci’dir. Özellikle Recaizâde Mahmut Ekrem’le edebî tartışmaları geniş çevrelere yayılan Muallim Naci’nin dil ve edebiyat meselelerini ele aldığı eleştiri türündeki eserleri: Muallim, Muhaberât ve Muheverât, Mektuplarım, İntikad, Demdeme ve Istılâhât-ı Edebiyye.
Tanzimat Dönemi tenkit tarihinde önemli isimlerinden birisi de Muallim Naci’dir. Özellikle Recaizâde Mahmut Ekrem’le edebî tartışmaları geniş çevrelere yayılan Muallim Naci’nin dil ve edebiyat meselelerini ele aldığı eleştiri türündeki eserleri: Muallim, Muhaberât ve Muheverât, Mektuplarım, İntikad, Demdeme ve Istılâhât-ı Edebiyye.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci’nin eseri olan Muhaberât ve Muheverât’ın özelliğidir?
Seçenekler
A
Gazeteye gönderilen şiirlerden önemli gördüklerini topladığı kitabın adıdır
B
Kime yazıldığı bilinmeyen mektuplardan oluşmaktadır
C
Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğindedir
D
Beşir Fuad’la birbirlerine gönderdikleri edebiyat konularını tartıştıkları yedi mektuptan oluşur
E
Muallim Naci ve Ahmet Midhat Efendi’nin birbirlerine yazdıkları mektuplardan oluşmaktadır
Açıklama:
Muhaberât ve Muheverât
Muallim Naci ve Ahmet Midhat Efendi’nin birbirlerine yazdıkları mektuplardan oluşmaktadır. Bu mektuplarında; sade yazılardan hoşlandığını ve hüzün veren şiirleri sevdiğini ifade eden Muallim Naci’ye göre, şiirin güzeli söz ve anlam itibariyle güzel olanıdır. Bu çerçevede nazmı ayrıcalıklı kılan Muallim Naci, nazım ile anlatılan bir fikrin nesir ile anlatılandan daha etkili olduğunu iddia eder.
Gazeteye gönderilen şiirlerden önemli gördüklerini topladığı kitabın adıdır (Muallim)
Kime yazıldığı bilinmeyen mektuplardan oluşmaktadır (Mektuplarım)
Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğindedir (Demdeme)
Beşir Fuad’la birbirlerine gönderdikleri edebiyat konularını tartıştıkları yedi mektuptan oluşur (intikad)
Muallim Naci ve Ahmet Midhat Efendi’nin birbirlerine yazdıkları mektuplardan oluşmaktadır. Bu mektuplarında; sade yazılardan hoşlandığını ve hüzün veren şiirleri sevdiğini ifade eden Muallim Naci’ye göre, şiirin güzeli söz ve anlam itibariyle güzel olanıdır. Bu çerçevede nazmı ayrıcalıklı kılan Muallim Naci, nazım ile anlatılan bir fikrin nesir ile anlatılandan daha etkili olduğunu iddia eder.
Gazeteye gönderilen şiirlerden önemli gördüklerini topladığı kitabın adıdır (Muallim)
Kime yazıldığı bilinmeyen mektuplardan oluşmaktadır (Mektuplarım)
Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğindedir (Demdeme)
Beşir Fuad’la birbirlerine gönderdikleri edebiyat konularını tartıştıkları yedi mektuptan oluşur (intikad)
Soru 11
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’deki “Edebiyat-ı Osmaniye” dersi için yazdığı ve Batı tesirindeki Türk edebiyatının kuramsal kısmını oluşturan belagat ve edebiyat teorisi kitabının adı nedir?
Seçenekler
A
“III. Zemzeme Mukaddimesi”
B
Ta’lîm-i Edebiyat
C
Takdir-i Elhan
D
Takrizat
E
Musahabe
Açıklama:
Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeniolarak görülen Recaizâde Mahmut Ekrem, Ta’lîm-i
Edebiyat, Takdir-i Elhan, “III. Zemzeme Mukaddimesi” ve Takrizat adlı eserlerinde sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirir. Ta’lîm-i Edebiyat (1879), Recaizâde Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’deki “Edebiyat-ı Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve edebiyat teorisi kitabıdır.
Edebiyat, Takdir-i Elhan, “III. Zemzeme Mukaddimesi” ve Takrizat adlı eserlerinde sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirir. Ta’lîm-i Edebiyat (1879), Recaizâde Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’deki “Edebiyat-ı Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve edebiyat teorisi kitabıdır.
Soru 12
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Ta’lîm-i Edebiyat adlı eseriyle Türk edebiyatında yenileşme yolunda önemli bir adım atmış ve eski edebiyatın retorik geleneğinin dışına çıkarak modern edebiyat retoriğinin ilk örneğini vermiştir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Abdülhak Hamit
C
Menemenlizade Tahir
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Genç nesilde yeni bir edebiyat anlayışının oluşmasına etki eden Ta’lîm-i Edebiyat, sebep olduğu tartışmalarla da söz konusu edebiyat anlayışının yerleşmesine ve Türk edebiyatının modernleşme sürecinin hızlanmasına katkı sağlar (Sazyek, 2013, s. 2228). Ta’lîm-i Edebiyat’ın Türk edebiyatı açısından önemli noktalarından birisi de Recaizâde Mahmut Ekrem’in yenileşme yolunda önemli bir adım atması ve eski edebiyatın retorik geleneğinin dışına çıkarak modern edebiyat retoriğinin ilk örneğini vermiş olmasıdır.
Soru 13
Recaizade Mahmut Ekrem aşağıdaki yazarlardan hangisinden esinlenerek Ta’lîm-i Edebiyat adlı eserinin başında ve sonunda bazı alıntılar yapmıştır?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Abdülhak Hâmit
C
Menemenlizâde Tahir
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Âkif Paşa
Açıklama:
Genç nesilde yeni bir edebiyat anlayışının oluşmasına etki eden Ta’lîm-i Edebiyat, sebep olduğu tartışmalarla da söz konusu edebiyat anlayışının yerleşmesine ve Türk edebiyatının modernleşme sürecinin hızlanmasına katkı sağlar. Ta’lîm-i Edebiyat’ın Türk edebiyatı açısından önemli noktalarından birisi de Recaizâde Mahmut Ekrem’in yenileşme yolunda önemli bir adım atması ve eski edebiyatın retorik geleneğinin dışına çıkarak modern edebiyat retoriğinin ilk örneğini vermiş olmasıdır. Kitapta Namık Kemal’in 1866 yılında Tasvir-i Efkâr’da yayımlanan “Lisân-ı Osmanî’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülâhazatı Şâmildir” makalesindeki görüşlerden esinlenme söz konusudur. Ekrem’in Ta’lîm-i Edebiyat’ın başında ve sonunda bu makaleden bazı alıntılar yaptığı görülmektedir. Namık Kemal’in; ifadenin, külfetli sanatlardan arındırılması ve lisanımıza özgü bir belagat kitabı hazırlanmasına ilişkin görüşleri âdeta Ekrem’in de çıkış noktası olmuştur.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem'e göre edebi bir eserde bulunması gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
sadelik
B
incelik
C
imgelem
D
parlaklık
E
ulviyyet
Açıklama:
Ta’lîm-i Edebiyat’taki bütün bölümlerde hakikate ve tabiata uygunluk temel bir anlayış
olarak görüldüğü gibi divan edebiyatına yönelik eleştiriler de divan edebiyatının özellikle
hakikate ve tabiata uygun olmadığı, soyut ve hayallerle örülü klişe bir dünyayı anlattıkları noktasındadır. Recaizâde Mahmut Ekrem, edebî bir eserde bulunması gereken özellikleri sıralarken fikirlerin özel vasıflarını; sadelik, incelik, şiddet, parlaklık ve ulviyyet olarak belirler. Her edebî eserin ruhunun fikirlerle oluştuğunu söyleyen Ekrem’e göre, üslup ise dış şekillerden ibarettir. Bununla birlikte edebî eserlerde gerçeğe uygunluk konusu ile ilgili görüşlerini de verdiği örneklerle açıklar. Eski edebiyatçılarımızın eserlerinde ve özellikle de manzumelerinde hakikate aykırı pek çok fikrin bulunduğunu iddia eder.
olarak görüldüğü gibi divan edebiyatına yönelik eleştiriler de divan edebiyatının özellikle
hakikate ve tabiata uygun olmadığı, soyut ve hayallerle örülü klişe bir dünyayı anlattıkları noktasındadır. Recaizâde Mahmut Ekrem, edebî bir eserde bulunması gereken özellikleri sıralarken fikirlerin özel vasıflarını; sadelik, incelik, şiddet, parlaklık ve ulviyyet olarak belirler. Her edebî eserin ruhunun fikirlerle oluştuğunu söyleyen Ekrem’e göre, üslup ise dış şekillerden ibarettir. Bununla birlikte edebî eserlerde gerçeğe uygunluk konusu ile ilgili görüşlerini de verdiği örneklerle açıklar. Eski edebiyatçılarımızın eserlerinde ve özellikle de manzumelerinde hakikate aykırı pek çok fikrin bulunduğunu iddia eder.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hamit'in İngiliz sömürgeciliğini işlediği ezen-ezilen, zalim-mazlum, tabiat- medeniyet gibi temalara yer verdiği edebi eleştirilerini içeren, milli tiyatronun da sınırlarını çizdiği eseridir?
Seçenekler
A
Makber Mukaddimesi
B
Bir Şairin Hezeyanı
C
Nâ-Kâfi
D
Duhter-i Hindû Hâtimesi
E
Mensur Şiirler
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in edebî eleştirilerini içeren eserleri; “Makber Mukaddimesi”, “Nâ-Kâfi” şiiri, “Bir Şairin Hezeyanı” şiiri, “Duhter-i Hindû Hâtimesi” ve şiir hakkındaki düşüncelerini dile getirdiği bazı mektuplarıdır. Abdülhak Hâmit Tarhan, Hintli bir kız biblosunun ilhamıyla yazdığı ve İngiliz sömürgeciliğini işlediği Duhter-i Hindû adlı tiyatro eserinde ezen-ezilen, zalim-mazlum, tabiat- medeniyet gibi temalara yer verir.
Soru 16
“Tanaggum” başlıklı manzumesi ile Türkçenin her çeşit ifadeye uygun bir dil olduğunu göstermeyi amaçlayarak şiirde yapmak istediği yeniliklerin ipuçlarını veren ve Batılı tarz şiirden yana tavrını da ortaya koyan Tanzimat dönemi yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Sami Paşazade Sezai
C
Muallim Naci
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Abdülhak Hâmit Tarhan
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in burada vurguladığı noktalardan birisi de kendi tiyatro anlayışına
ilişkindir. Duhter-i Hindû adlı eserinde amacının hayal tasviri olduğu için eserinin sahneye uygun olup olmadığını düşünmediğini ve tiyatro aktörlerinin sıkıntılı anlatımlarına tenezzül etmediğini vurgular. Abdülhak Hâmit, tiyatrosunu oynanmak için yazmadığını ve tiyatro kurallarına uymadığını söyleyerek tiyatronun belirgin bir kuralına başkaldırır. Abdülhak Hâmit bu yazısında, Duhter-i Hindû’da yer alan “Tanaggum” başlıklı manzumesini Türkçenin Batılı manzume tarzına uygunluğunu denemek için yazdığını dile getirerek şiirde yapmak istediği yeniliklerin ipuçlarını verir. Nitekim bu denemesinde başarılı olduğunu ve Türkçenin her çeşit ifadeye uygun bir dil olduğunu ifade eden Hâmit, Batılı tarz şiirden yana tavrını da göstermiş olur.
ilişkindir. Duhter-i Hindû adlı eserinde amacının hayal tasviri olduğu için eserinin sahneye uygun olup olmadığını düşünmediğini ve tiyatro aktörlerinin sıkıntılı anlatımlarına tenezzül etmediğini vurgular. Abdülhak Hâmit, tiyatrosunu oynanmak için yazmadığını ve tiyatro kurallarına uymadığını söyleyerek tiyatronun belirgin bir kuralına başkaldırır. Abdülhak Hâmit bu yazısında, Duhter-i Hindû’da yer alan “Tanaggum” başlıklı manzumesini Türkçenin Batılı manzume tarzına uygunluğunu denemek için yazdığını dile getirerek şiirde yapmak istediği yeniliklerin ipuçlarını verir. Nitekim bu denemesinde başarılı olduğunu ve Türkçenin her çeşit ifadeye uygun bir dil olduğunu ifade eden Hâmit, Batılı tarz şiirden yana tavrını da göstermiş olur.
Soru 17
Tanzimat ikinci kuşak sanatçılarından olan, Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın da tesirinde kalarak son devir Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan ve dolayısıyla hemen hemen bütün yazılarında bu iki akımın tesirinin görüldüğü yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai
B
Abdülhak Hâmit Tarhan
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Muallim Naci Efendi
E
Namık Kemal
Açıklama:
Tanzimat ikinci kuşak sanatçılarından Sami Paşazâde Sezai, “Namık Kemal’i üstat olarak
tanımasına rağmen, Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın da tesirinde kalır.
Bu bakımdan o, son devir Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan bir yazar olarak telakki edilebilir. Sezai’nin hemen hemen bütün yazılarında bu iki akımın tesiri görülür.
tanımasına rağmen, Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın da tesirinde kalır.
Bu bakımdan o, son devir Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan bir yazar olarak telakki edilebilir. Sezai’nin hemen hemen bütün yazılarında bu iki akımın tesiri görülür.
Soru 18
Sami Paşazade Sezai, Recaizade Mahmut Ekrem'in hangi eserinde yer alan Mersiye'yi okuduğunda çok etkilenerek "Bir çocuğun ölümünü Ekrem’den daha etkileyici, daha mükemmel tasvir eden bir başka Türk şairi yoktur" sözlerini söylemiştir?
Seçenekler
A
Takrizat
B
Takdir-i Elhan
C
Nâ-Kâfi
D
Ta’lîm-i Edebiyat
E
II. Zemzeme
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, Abdülhak Hâmit ve Recaizâde Mahmut Ekrem gibi tabiattaki
her şeyi şaire ilham veren unsurlar olarak görür. Bununla birlikte Ekrem’in II. Zemzemeki tabında yer alan “Mersiye”yi okurken vicdanının, sakin sakin ağlayan kalbin sesini işittiğini, kelimelerin güzideliğinin ve sözlerin tabiiliğinin ruh için güzel bir ahenk olduğunu vurgular. Ona göre, bir çocuğun ölümünü Ekrem’den daha etkileyici, daha mükemmel tasvir eden bir başka Türk şairi yoktur.
her şeyi şaire ilham veren unsurlar olarak görür. Bununla birlikte Ekrem’in II. Zemzemeki tabında yer alan “Mersiye”yi okurken vicdanının, sakin sakin ağlayan kalbin sesini işittiğini, kelimelerin güzideliğinin ve sözlerin tabiiliğinin ruh için güzel bir ahenk olduğunu vurgular. Ona göre, bir çocuğun ölümünü Ekrem’den daha etkileyici, daha mükemmel tasvir eden bir başka Türk şairi yoktur.
Soru 19
Tercüman-ı Hakikat gazetesinde genç şairlerin yayımlanması için gönderdikleri şiirleri dil ve üslup yönünden değerlendiren ve bu şiirlerle ilgili eleştirel görüşlerini dile getiren Tanzimat Dönemi tenkit tarihi yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Beşir Fuad
C
Abdülhak Hamit
D
Muallim Naci
E
Sami Paşazade
Açıklama:
Muallim Naci, Tercüman-ı Hakikat gazetesinde genç şairlerin yayımlanması için gönderdikleri şiirleri dil ve üslup yönünden değerlendirir ve bu şiirlerle ilgili eleştirel görüşlerini dile getirir. Muallim, Muallim Naci’nin bu değerlendirmelerinden ve gazeteye gönderilen şiirlerden önemli gördüklerini topladığı kitabın adıdır. Muallim Naci, gönderilen şiirler arasından çok kötü olup da düzeltilemeyecek kadar kötü olanlar dışındakileri yayımlar. Gönderilen şiirlerdeki vezin hatalarını gösterir, sorunlu ifadeleri düzeltir, imla, noktalama ve gramer hatalarını bulur. Gazeteye gönderilen kötü şiirleri de yayımladığı için eleştirilen Muallim Naci, gençleri teşvik etmek için kusurlu olsalar bile bu şiirleri yayımladıklarını söyleyerek yaptığı işi gerekçelendirir. Bu bağlamda Naci, gençlere edebiyatla ilgili ciddi tavsiyelerde bulunarak onları cesaretlendirir ve edebiyata hevesli gençleri çevresinde toplar.
Soru 20
Muallim Naci'nin Recaizade Mahmut Ekrem'in III. Zemzeme’nin ön sözünde kendisi ile ilgili yaptığı eleştirilere karşı cevap niteliğinde yazmış olduğu ve Saadet gazetesinde yayımladığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim
B
Demdeme
C
İntikad
D
Istılâhât-ı Edebiyye
E
Muhaberât ve Muheverât
Açıklama:
Saadet gazetesinde yayımlanan yazılardan oluşan Demdeme, Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğindedir. Recaizâde Ekrem, III. Zemzeme’nin ön sözünde Naci’yi aşağılayıcı tarzda ifadeler kullanır. Takdir-i Elhan’da ise, Menemenlizade Mehmet Tahir’in, Naci’nin “Gark-ı Nur” redifli gazeline yazdığı nazirenin üstünü çizmesini takdir eder. Bununla birlikte Ekrem, “III. Zemzeme Mukaddimesi”nde şiirde güzellik konusuna değindikten sonra bu konudaki düşüncelerini desteklemek için Nef ’i, Nedim, Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal ve Nabizâde Nâzım’dan örnekler alır. Bunları bazı yönleriyle güzel bulan Ekrem, en güzel şiire örnek olarak ise Abdülhak Hâmit’ten bir metin alır. Devrin ünlü şairi Muallim Naci’den hiçbir örnek almadığı gibi ona tarizde bulunur. Recaizâde Mahmut Ekrem ve Muallim Naci arasındaki gerginlikte, Muallim Naci’nin Tercüman-ı Hakikat’te II. Zemzeme’den bahsetmemesinin de etkisi söz konusudur. Aslında Ekrem, kitabını Muallim Naci’ye değil; Ahmet Midhat Efendi’ye gönderir. Ancak gazetenin edebiyat sütununu idare eden Muallim Naci’nin kitabından bahsetmemesinden hoşnutsuzluk duyar. Muallim Naci, Demdeme’de Recaizâde Mahmut Ekrem’i sert ve alaycı bir üslupla eleştirir. Ekrem’in gençlik şiirlerinden örnekler alır ve bu şiirler üzerinden onun şairliğini ve şiir dilini küçümser.
Soru 21
I. Yeni edebiyatın kuramsal zeminini inşa etme çabasında olmuşlardır.
II. Estetik kaygıları yoktur.
III. Divan edebiyatının kalıplaşmış yapısına yönelik eleştirilerini dile getirmişlerdir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşağı ile ilgili olarak doğrudur?
II. Estetik kaygıları yoktur.
III. Divan edebiyatının kalıplaşmış yapısına yönelik eleştirilerini dile getirmişlerdir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının ikinci kuşağı ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, III
D
II, III
E
I, II
Açıklama:
Edebiyatın ana gayesini sanat olarak gören ve estetik kaygıları ön plana çıkaran ikinci kuşak sanatçıları, hem divan edebiyatının kalıplaşmış yapısına yönelik eleştirilerini dile getirirler hem de yeni edebiyatın kuramsal ve estetik zeminini inşa etme çabasında olurlar. Bu çerçevede edebiyat teorisi ve tenkit üzerinde yoğunlaşırlar.
Soru 22
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Tanzimat Dönemi eleştirisinin Namık Kemal’den sonra ikinci önemli ismidir.
B
Ta’lîm-i Edebiyat adlı eserin yazarıdır.
C
Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeni olarak görülür.
D
Eski edebiyat taraftarlarına karşı yeni edebiyatı savunmuştur.
E
Doğu retoriğine yönelen bir edebiyat kuramcısıdır.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi ikinci kuşak sanatçılarından Recaizâde Mahmut Ekrem, şair ve yazarlığının yanı sıra Batı retoriğine yönelen bir edebiyat kuramcısı olarak da edebiyat tarihlerinde ayrıcalıklı bir yer edinir. Tanzimat Dönemi eleştirisinin Namık Kemal’den sonra ikinci önemli ismi olan Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştiri anlayışının önemli tarafı, Tanzimat edebiyatının estetiğini yapması ve eski edebiyat taraftarlarına karşı yeni edebiyatı savunmasıdır. Ekrem, aynı zamanda Servet-i Fünûn kuşağının da âdeta yol haritasını çizer ve fikirleriyle, bakış açısıyla onlara yol gösterir. Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeni olarak görülen Recaizâde Mahmut Ekrem, Ta’lîm-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, “III. Zemzeme Mukaddimesi” ve Takrizat adlı eserlerinde sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem’in, şiirde üç çeşit güzellik bulunduğunu söylediği eseridir?
Seçenekler
A
III. Zemzeme Mukaddimesi
B
Takdir-i Elhan
C
Takrizat
D
Ta’lîm-i Edebiyat
E
Ateşpâre ve Şerâre
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, “III. Zemzeme Mukaddimesi”nde edebî eserde, bilhassa şiirde, üç çeşit güzellik bulunduğunu söyler: Mehâsin-i fikriyye (fikir güzelliği), bedâyi-i hayaliyye (hayal güzelliği) ve sünûhat-i kalbiyye (kalbe doğuşlar).
Soru 24
I. Türk edebiyatında yenilikçi ve reformist bir şair olarak ayrıcalıklı bir yer edinmiştir.
II. Şiir dilinde, nazım şekillerinde, vezinde, kafiyede ve temalarda cesur değişiklikler yapmıştır.
III. Kuramsal bir tenkit anlayışı vardır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Abdülhak Hâmit Tarhan ile ilgili olarak doğrudur?
II. Şiir dilinde, nazım şekillerinde, vezinde, kafiyede ve temalarda cesur değişiklikler yapmıştır.
III. Kuramsal bir tenkit anlayışı vardır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Abdülhak Hâmit Tarhan ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, III
D
I, II
E
II, III
Açıklama:
Türk edebiyatında yenilikçi ve reformist bir şair olarak ayrıcalıklı bir yer edinen Abdülhak Hâmit şiirlerinde, yazılarında ve muhtelif mektuplarında edebî eleştirilerinin ve poetik tavrının ipuçlarını verir. Şiir bahsinde de anlatıldığı gibi şiir dilinde, nazım şekillerinde, vezinde, kafiyede ve temalarda yaptığı cesur değişiklikler, Abdülhak Hâmit’in şiirinin hem gücünü hem de zaafını yansıtıcı biçimdedir. Recaizâde Mahmut Ekrem gibi kuramsal bir tenkit anlayışı olmayan Hâmit’in yenilikçi tavrı şiirlerinde açıkça görülür.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit Tarhan ‘ın, toplumun bütün kurallarına açıktan açığa başkaldırdığı ve bütün edebiyat kurallarını reddettiği eseridir?
Seçenekler
A
Nâ-Kâfi
B
Bir Şairin Hezeyanı
C
Makber Mukaddimesi
D
Duhter-i Hindû Hâtimesi
E
Besa
Açıklama:
Bir “Şâirin Hezeyânı” şiirinin eleştiri tarihi açısından önemi, Abdülhak Hâmit’in toplumun bütün kurallarına açıktan açığa başkaldırması ve bütün edebiyat kurallarını reddetmesidir.
Soru 26
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Sami Paşazâde Sezai ile ilgili olarak doğru değildir?
Seçenekler
A
Son devir Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan bir yazar olarak değerlendirilir.
B
Tabiatı bitip tükenmez bir kaynak olarak değerlendirir.
C
Güzel yazılmak şartıyla her şeyin edebiyata konu olabileceğini söyler.
D
Edebiyatta, bilim ve teknikte olduğu gibi bir ilerleme olabileceğini iddia eder.
E
Edebiyatın beğendirme, sevdirme gibi görevlerinin olduğunu belirtir.
Açıklama:
Tanzimat ikinci kuşak sanatçılarından Sami Paşazâde Sezai, “Namık Kemal’i üstat olarak tanımasına rağmen, Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın da tesirinde kalır. Bu bakımdan o, son devir Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan bir yazar olarak telakki edilebilir. Tabiatı bitip tükenmez bir kaynak olarak değerlendiren Sezai, bu değişmeyen kaynakları işlediği için edebiyatta bilim ve teknikte olduğu gibi bir ilerleme olamayacağını iddia eder. “Küçük Şeyler Mukaddimesi”nde güzel yazılmak şartıyla her şeyin edebiyata konu olabileceğini söyleyen Sami Paşazâde Sezai’ye göre Güneş sistemini anlatmakla küçücük bir böceğin kalbini incelemek edebiyat bakımından birbirine eşittir. Edebiyatımızda “samimiyet ve vuzuh” olmadığını dile getiren Sezai, edebî eserde bu unsurlarla birlikte herkesin bakıp da göremediği güzelliklerin duyurulmasını arar ve edebiyatın beğendirme, sevdirme gibi görevlerinin olduğunu söyler.
Soru 27
I. Dil konusunda hassas ve titiz bir tavır sergiler ve millî söyleyişe önem verir.
II. Nazım ile anlatılan bir fikrin nesir ile anlatılandan daha etkili olduğunu iddia eder.
III. Şiirde güzelliğe önem vermez.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Muallim Naci ile ilgili olarak doğrudur?
II. Nazım ile anlatılan bir fikrin nesir ile anlatılandan daha etkili olduğunu iddia eder.
III. Şiirde güzelliğe önem vermez.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Muallim Naci ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, III
D
I, II
E
II, III
Açıklama:
Dil konusunda hassas ve titiz bir tavır sergileyen ve millî söyleyişe önem veren Muallim Naci’nin gazeteye gelen şiirleri dil açısından değerlendirmesi kendisinden sonra gelen pek çok şairi etkilemesine yol açar. Nazmı ayrıcalıklı kılan Muallim Naci, nazım ile anlatılan bir fikrin nesir ile anlatılandan daha etkili olduğunu iddia eder. Muallim Naci, bir eserin şiir olarak değerlendirilmesini edebiyattan sayılmasına bağlar; manzum olmasına değil. Şiirde güzelliği ölçüt olarak kabul eden ve şiirin mutlaka manzum olması gerekmediğini dile getiren Muallim Naci, yaratılışın manzum şiire daha fazla meyilli olduğunu vurgular ve kafiyeye de özel bir önem atfeder.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci’nin dil ve edebiyat meselelerini ele aldığı eleştiri türündeki eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İntikad
B
Demdeme
C
Istılâhât-ı Edebiyye
D
Muhaberât ve Muheverât
E
Musahabe
Açıklama:
Özellikle Recaizâde Mahmut Ekrem’le edebî tartışmaları geniş çevrelere yayılan Muallim Naci’nin dil ve edebiyat meselelerini ele aldığı eleştiri türündeki eserleri: Muallim, Muhaberât ve Muheverât, Mektuplarım, İntikad, Demdeme ve Istılâhât-ı Edebiyye.
Soru 29
I. Gazeteye gönderilen şiirlerin değerlendirmelerini ve bu şiirlerden önemli gördüklerini topladığı kitabın adıdır.
II. Şiirleri dil ve ifade, vezin ve kafiye, anlam, edebî sanatlar, fikir, hayal ve üslup bakımından eleştirir.
III. “İhtar” başlıklı bölümde, edebiyat terimleriyle ilgili hükümlerini Türk edebiyatının bugünkü ve gelecekteki durumuna göre verdiğini dile getirmiştir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Muallim Naci’nin Muallim adlı eseri ile ilgili olarak doğrudur?
II. Şiirleri dil ve ifade, vezin ve kafiye, anlam, edebî sanatlar, fikir, hayal ve üslup bakımından eleştirir.
III. “İhtar” başlıklı bölümde, edebiyat terimleriyle ilgili hükümlerini Türk edebiyatının bugünkü ve gelecekteki durumuna göre verdiğini dile getirmiştir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Muallim Naci’nin Muallim adlı eseri ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, III
Açıklama:
Muallim Naci, Tercüman-ı Hakikat gazetesinde genç şairlerin yayımlanması için gönderdikleri şiirleri dil ve üslup yönünden değerlendirir ve bu şiirlerle ilgili eleştirel görüşlerini dile getirir. Muallim, Muallim Naci’nin bu değerlendirmelerinden ve gazeteye gönderilen şiirlerden önemli gördüklerini topladığı kitabın adıdır. Muallim Naci, gelen şiirleri dil ve ifade, vezin ve kafiye, anlam, edebî sanatlar, fikir, hayal ve üslup bakımından eleştirir. Muallim Naci, 1890 yılında yayımlanan Istılâhât-ı Edebiyye adlı kitabında edebiyat terimlerini örneklerle açıklar ve değerlendirmelerde bulunur. Istılâhât-ı Edebiyye adlı kitabın başındaki “İhtar” başlıklı bölümde, edebiyat terimleriyle ilgili hükümlerini Türk edebiyatının bugünkü ve gelecekteki durumuna göre verdiğini dile getiren Muallim Naci, eskiden beri Arap ve Fars edebiyatlarının üsluplarının olduğu gibi kabul edilmesine taraftar olmadığını ifade eder.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Saadet gazetesinde yayımlanan yazılardan oluşan ve Muallim Naci'nin Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğinde olan eseridir?
Seçenekler
A
İntikad
B
Demdeme
C
Mektuplarım
D
Istılâhât-ı Edebiyye
E
Muhaberât ve Muheverât
Açıklama:
Saadet gazetesinde yayımlanan yazılardan oluşan Demdeme, Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğindedir.
Soru 31
Tanzimat edebiyatının estetiğini yapan ve eski edebiyat taraftarlarına karşı yeni edebiyatı savunan, genç kuşaklara öncülük eden hocalığı ve teorik çalışmaları, fikirleri, ve bakış açısıyla dönemindeki sanatçılara yol gösteren sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Muallim Naci
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Abdülhak Hamit Tarhan
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Tanzimat Dönemi eleştirisinin Namık Kemal’den sonra ikinci önemli ismi olan Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştiri anlayışının önemli tarafı, Tanzimat edebiyatının estetiğini yapması ve eski edebiyat taraftarlarına karşı yeni edebiyatı savunmasıdır. Recaizâde Mahmut Ekrem, genç kuşağa öncülük eden hocalığı ve teorik çalışmalarıyla ön plana çıkar. Ekrem, aynı zamanda Servet-i Fünûn kuşağının da âdeta yol haritasını çizer ve fikirleriyle, bakış açısıyla onlara yol gösterir.
Soru 32
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’deki “Edebiyat-ı Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve edebiyat teorisi kitabının adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ta’lîm-i Edebiyat
B
Takdir-i Elhan
C
“III. Zemzeme Mukaddimesi
D
Takrizat
E
Duhter-i Hindû
Açıklama:
Ta’lîm-i Edebiyat (1879), Recaizâde Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’deki “Edebiyat-ı
Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve
edebiyat teorisi kitabıdır.
Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve
edebiyat teorisi kitabıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem'in Takdir-i Elhan’da tenkit konusuna ilişkin dile getirdiği görüşlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Muaheze adı verilen tenkit anlayışını eleştirir.
B
Edebiyatımızda tenkit türünün tam olarak anlaşılamadığını belirtir.
C
Kendi dönemindeki eleştirmenlerin eleştirilerinin objektif olmadığını belirtir.
D
Edebî eleştirilerin yüzeysel yapılmasını ister.
E
Gerçek eleştirmenlerin nazar-ı hakîmâne (hakimane bakış) - sür’at-i intikal (anlayış çabukluğu) gibi birçok özelliğe sahip olması gerektiğini belirtir.
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, bizim edebiyatımızda tenkit türünün tam olarak anlaşılamadığı konusunu örneklerle açıklar, edebî eleştirilerin yüzeysel yapılmasını doğru bulmaz. Ekrem’e göre gerçek eleştirmenler, nazar-ı hakîmâne (hakimane bakış)
- sür’at-i intikal (anlayış çabukluğu)- tabî’at-ı şâirane (şairane yaradılış)- kudret-i kalemiyye (kalem kudreti)- hüsn-i üslûb (üslup güzelliği)- teşhîs-i bedâyî’ (güzellikleri tanıma)- dikkat-i temyiz (ayırt etme inceliği) - zarâfet-i efkâr (fikirlerin zarifliği)- rikkat-i his (his inceliği) gibi özelliklere sahip olmalıdır. Recaizâde Mahmut Ekrem, bizim eleştirmenlerimizin meydanı boş bularak tenkit, intikad, muaheze ya da temyiz-i âsâr (iyi eserleri seçme) adlarıyla iyi eserler hakkında kötü niyetli değerlendirmelerde bulunduklarını; kötü yazılmış eserler hakkında ise methiyeler dizdiklerini iddia eder.
- sür’at-i intikal (anlayış çabukluğu)- tabî’at-ı şâirane (şairane yaradılış)- kudret-i kalemiyye (kalem kudreti)- hüsn-i üslûb (üslup güzelliği)- teşhîs-i bedâyî’ (güzellikleri tanıma)- dikkat-i temyiz (ayırt etme inceliği) - zarâfet-i efkâr (fikirlerin zarifliği)- rikkat-i his (his inceliği) gibi özelliklere sahip olmalıdır. Recaizâde Mahmut Ekrem, bizim eleştirmenlerimizin meydanı boş bularak tenkit, intikad, muaheze ya da temyiz-i âsâr (iyi eserleri seçme) adlarıyla iyi eserler hakkında kötü niyetli değerlendirmelerde bulunduklarını; kötü yazılmış eserler hakkında ise methiyeler dizdiklerini iddia eder.
Soru 34
Türk edebiyatında yenilikçi ve reformist bir şair olarak ayrıcalıklı bir yer edinen,yazılarında ve muhtelif mektuplarında edebî eleştirilerinin ve poetik tavrının ipuçlarını veren sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Abdülhak Hâmit Tarhan
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Şinasi
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Türk edebiyatında yenilikçi ve reformist bir şair olarak ayrıcalıklı bir yer edinen Abdülhak Hâmit şiirlerinde, yazılarında ve muhtelif mektuplarında edebî eleştirilerinin ve poetik tavrının ipuçlarını verir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmit Tarhan'ın eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Makber Mukaddimesi
B
Nâ-Kâfi
C
Demdeme
D
“Bir Şairin Hezeyanı
E
“Duhter-i Hindû Hâtimesi
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in edebî eleştirilerini içeren eserleri; “Makber Mukaddimesi”, “Nâ-Kâfi” şiiri, “Bir Şairin Hezeyanı” şiiri, “Duhter-i Hindû Hâtimesi” ve şiir hakkındaki düşüncelerini dile getirdiği bazı mektuplarıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hamit'in tabiat ve köy hayatının etkilerini romantiklerin duyuş tarzıyla dile getirdiği, eski şiirin kalıplaşmış, şekilci ve kuralcı anlayışına karşı çıktığı şiiridir?
Seçenekler
A
Bir Şâirin Hezeyânı
B
Duhter-i Hindû
C
Makber Mukaddimesi
D
“Nâ-Kâfi
E
Takrizât
Açıklama:
“Bir Şâirin Hezeyânı” şiirinde tabiat ve köy hayatının etkilerini romantiklerin duyuş
tarzıyla dile getiren Abdülhak Hâmit, tabiattaki güzelliklerin yeterli olduğunu; ayrıca beyan u bedî’ye (edebî sanatlara) gerek duymadığını ifade ederek eski şiirin beyan ve bedî’ye dayalı kalıplaşmış, şekilci ve kuralcı anlayışına karşı çıkar.
tarzıyla dile getiren Abdülhak Hâmit, tabiattaki güzelliklerin yeterli olduğunu; ayrıca beyan u bedî’ye (edebî sanatlara) gerek duymadığını ifade ederek eski şiirin beyan ve bedî’ye dayalı kalıplaşmış, şekilci ve kuralcı anlayışına karşı çıkar.
Soru 37
Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan bir yazar olarak görülen, hemen hemen tüm yazılarında da bu iki akımın tesirlerinin görüldüğü sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Sami Paşazâde Sezai
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Şinasi
E
Abdülhak Hamit Tarhan
Açıklama:
Sami paşazade Sezai, son devir Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişi hazırlayan bir yazar olarak telakki edilebilir. Sezai’nin hemen hemen bütün yazılarında bu iki akımın tesiri açıkça görülür.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazade Sezai'nin dil ile ilgili görüşlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dilin halkla anlaşma ve halkı eğitme aracı olduğunu vurgular.
B
Türkçedeki dil sorunlarının Encümen-i Dâniş adlı bir kurul tarafından çözülebileceğini iddia eder.
C
Yabancı kelime kullanmayı, düşünce yokluğundan doğan boşlukları doldurma çabası olarak nitelendirir.
D
Türkçe kelimelerin kullanılmasını ve yabancı dil bilgisi kurallarına yer verilmemesini ister.
E
Dilin zengin olması, yabancı sözcüklerle ancak olasıdır.
Açıklama:
Türkçedeki Arapça unsurların hem de diğer dil sorunlarının ancak bir Encümen-i
Dâniş tarafından çözülebileceğini iddia eder. 1888’de ise gramer ve sentaks endişesinden dolayı bazı kelimelerin atılarak dilin kısırlaştırılmasına itiraz eder. Öyle ki; kurallara aykırı terkipler kullanmaktan çekinmez. Sezai, yabancı kelime kullanmayı, düşünce yokluğundan doğan boşlukları doldurma çabası olarak nitelendirir. Türkçenin sadeleştirilmesini isterken yazı ve konuşma dilleri arasındaki büyük farkın azaltılmasını, özellikle Türkçe kelimelerin kullanılmasını ve yabancı dil bilgisi kurallarına yer verilmemesini ister.
Dâniş tarafından çözülebileceğini iddia eder. 1888’de ise gramer ve sentaks endişesinden dolayı bazı kelimelerin atılarak dilin kısırlaştırılmasına itiraz eder. Öyle ki; kurallara aykırı terkipler kullanmaktan çekinmez. Sezai, yabancı kelime kullanmayı, düşünce yokluğundan doğan boşlukları doldurma çabası olarak nitelendirir. Türkçenin sadeleştirilmesini isterken yazı ve konuşma dilleri arasındaki büyük farkın azaltılmasını, özellikle Türkçe kelimelerin kullanılmasını ve yabancı dil bilgisi kurallarına yer verilmemesini ister.
Soru 39
Özellikle Recaizâde Mahmut Ekrem’le yaptığı edebî tartışmaları ile dönemine adını yazdıran sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Namık Kemal
C
Abdülhak Hamit Tarhan
D
Muallim Naci
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Tanzimat Dönemi tenkit tarihinde önemli isimlerinden birisi de Muallim Naci’dir. Özellikle Recaizâde Mahmut Ekrem’le yaptığı edebî tartışmaları ile adı geniş çevrelere yayılmıştır.
Soru 40
Muallim Naci'nin Recaizâde Mahmut Ekrem’i sert ve alaycı bir üslupla eleştirdiği, Ekrem’in gençlik şiirlerinden örnekler alıp ve bu şiirler üzerinden onun şairliğini ve şiir dilini küçümsediği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhaberât ve Muheverât
B
Muallim
C
Demdeme
D
Mektuplarım
E
İntikad
Açıklama:
Muallim Naci, Demdeme’de Recaizâde Mahmut Ekrem’i sert ve alaycı bir üslupla
eleştirir. Ekrem’in gençlik şiirlerinden örnekler alır ve bu şiirler üzerinden onun şairliğini ve şiir dilini küçümser.
eleştirir. Ekrem’in gençlik şiirlerinden örnekler alır ve bu şiirler üzerinden onun şairliğini ve şiir dilini küçümser.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in sanat ve edebiyat konularında eleştiri tarzında yazdığı eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Talim-i Edebiyat
B
Takdir-i Elhan
C
III. Zemzeme Mukaddimesi
D
Takzirat
E
Şemsa
Açıklama:
Şemsa adlı eser, Recaizâde Mahmut Ekrem'in sanat ve edebiyat konularında eleştiri tarzında yazdığı eserlerden biri değildir. Şemsa, dram türünde yazılmış bir oyundur. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in Türk edebiyatının modernleşmesi sürecinin hızlanmasına katkı sağlayan eserinin adıdır?
Seçenekler
A
Takrizât
B
Tefekkür
C
Talim-i Edebiyat
D
Takdir-i Elhan
E
III. Zemzeme Mukaddimesi
Açıklama:
Talim-i Edebiyat, Recaizâde Mahmut Ekrem'in Türk edebiyatının modernleşmesi sürecinin hızlanmasına katkı sağlamış bir eserdir. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 43
Recaizâde Mahmut Ekrem'e göre bir eserde en önemli özellik nedir?
Seçenekler
A
Üslup
B
Fikir
C
Tasvir
D
Biçim
E
Söz sanatları
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem'e göre bir eserde en önemli özellik "fikir"dir. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 44
Recaizâde Mahmut Ekrem, III. Zemzeme Mukaddimesi eserinde hangi sanatçıyı eleştirmiştir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Namık Kemal
C
Abdülhak Hamit Tarhan
D
Muallim Naci
E
Şemsettin Sami
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, III. Zemzeme Mukaddimesi eserinde Muallim Naci'yi eleştirmiştir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in dönemin şair ve yazarlarını eleştirdiği eserinin adıdır?
Seçenekler
A
Takrizat
B
Talim-i Edebiyat
C
Takdir-i Elhan
D
Pejmürde
E
Araba Sevdası
Açıklama:
Takrizat, Recaizâde Mahmut Ekrem'in dönemin şair ve yazarlarını eleştirdiği eseridir. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi sanatçılarından biri değildir?
Seçenekler
A
İbrahim Şinasi
B
Ahmet Vefik Paşa
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Şemsettin Sami
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Ahmet Haşim, Tanzimat Dönemi sanatçılarından biri değildir. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhakhamit Tarhan'ın eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ateş-pare
B
Sahra
C
Belde
D
Bir Şairin Hezeyanı
E
Makber Mukaddimesi
Açıklama:
Ateş-pare, Abdülhakhamit Tarhan'ın eserlerinden biri değildir. Ateş-pare, Muallim Naci'nin bir eseridir. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 48
"Tabiatta görülen her şey şiirdir; şiire ilham veren unsurlardır."
Yukarıdaki söz aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?
Yukarıdaki söz aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Abdülhakhamit Tarhan
E
Muallim Naci
Açıklama:
"Tabiatta görülen her şey şiirdir; şiire ilham veren unsurlardır." Bu söz, Abdülhakhamit Tarhan'a aittir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Romantizm'den Realizm'e geçişi hazırlayan bir Tanzimat sanatçısıdır?
Seçenekler
A
Ahmet Vefik Paşa
B
Namık Kemal
C
Muallim Naci
D
Nabizâde Nazım
E
Şinasi
Açıklama:
Muallim Naci, Romantizm'den Realizm'e geçişi hazırlayan bir Tanzimat sanatçısıdır. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci'nin Recaizâde Mahmut Ekrem'in eleştirilerine verdiği yanıtlardan oluşan eserinin adıdır?
Seçenekler
A
İntikad
B
Demdeme
C
Mektuplarım
D
Muhaberât ve Muhevârat
E
Muallim
Açıklama:
"Demdeme" Muallim Naci'nin Recaizâde Mahmut Ekrem'in eleştirilerine verdiği yanıtlardan oluşan eserinin adıdır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi “Edebiyat-ı Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve edebiyat teorisi kitabıdır?
Seçenekler
A
Saime
B
Nağme-i Seher
C
Ta’lim-i Edebiyat
D
Şemsa
E
Araba Sevdası
Açıklama:
Ta’lim-i Edebiyat (1879), Recaizade Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’deki “Edebiyat-ı Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve edebiyat teorisi kitabıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem’in Ta’lim-i Edebiyat'ının birinci kısmında yer alan bir alt başlıktır?
Seçenekler
A
Hissiyat
B
Muvafakat
C
Tabi’at
D
Fesahat
E
Vuzuh
Açıklama:
Ta’lim-i Edebiyat dört kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısım “Kuva-yı Zihniye’nin Edebiyyatta Fi’li” (Zihin Gücünün Edebiyatta Etkinliği) başlığını taşımaktadır. Bu bölümde yer alan alt başlıklar, Efkar (Fikirler), Hissiyat (Hisler), Hüsn-i Tabi’at (Tabiat Güzelliği), Kuvve-i Hayaliyye (Hayal Gücü), Zarafet -yahut- Nüktedanlık ve Kuvve-i Hafıza (Hafıza Gücü)’dır. Doğru cevap A'dır.
Soru 53
Recaizade Mahmut Ekrem’in Ta’lim-i Edebiyat'ının ikinci kısmında yer alan alt başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nüktedanlık
B
Hissiyat
C
Hüsn-i Tabi’at
D
Fesahat
E
Kuvve-i Hayaliyye
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem’in Ta’lim-i Edebiyat'ının ikinci kısmı, “Esalib” (Üsluplar) başlığını taşımaktadır. Bu bölümde yer alan alt başlıklar; Fesahat, (ahenkli ve kusursuz söz) Vuzuh (ifadede açıklık), Tabi’at, Münakkahiyyet (en iyilerin seçilmesi), Aheng-i Selaset (akıcı ahenk) ve Muvafakat (uygunluk)’tır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 54
Bir edebi eserin söyleyiş, ahenk ve yazım bakımından kusursuz olmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Efkar
B
Fesahat
C
Vuzuh
D
Zarafet
E
Sadedilanelik
Açıklama:
Fesahat, bir edebi eserin söyleyiş, ahenk ve yazım bakımından kusursuz olmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi alanında uzman bir dosta yazdırılıp kitabın başına konan ve eserin olumlu taraflarını ortaya koyan nesir veya manzumelere verilen addır?
Seçenekler
A
Zarafet
B
Efkar
C
Fesahat
D
Vuzuh
E
Takriz
Açıklama:
Takriz, alanında uzman bir dosta yazdırılıp kitabın başına konan ve eseri överek olumlu taraflarını ortaya koyan nesir veya manzumelere denir. “Ustalara sığınma” olarak anlaşılan takriz yazma/yazdırma edebiyatımızda Tanzimat’tan sonra başlamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hamit Tarhan'ın ezen-ezilen, zalim-mazlum, tabiat-medeniyet gibi temalara yer verdiği tiyatro eseridir?
Seçenekler
A
Duhter-i Hindu
B
Araba Sevdası
C
Bir Şâirin Hezeyânı
D
Makber Mukaddimesi
E
Na-Kafi
Açıklama:
Abdülhak Hamit Tarhan, Hintli bir kız biblosunun ilhamıyla yazdığı ve İngiliz sömürgeciliğini işlediği Duhter-i Hindu adlı tiyatro eserinde ezen-ezilen, zalim-mazlum, tabiat- medeniyet gibi temalara yer vermektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın tesirinde kalan ikinci kuşak yazarıdır?
Seçenekler
A
Abdühak Hamit
B
Muallim Naci
C
Ebuzziya Tevfik
D
Sami Paşazade Sezai
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Tanzimat ikinci kuşak sanatçılarından Sami Paşazade Sezai, “Namık Kemal’i üstat olarak tanımasına rağmen, Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın da tesirinde kalır. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Hatırat-ı Edebiye adlı eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit Tarhan
B
Sami Paşazade Sezai
C
Ahmet Midhat
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Muallim Naci
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai, “Hatırat-ı Edebiye”den başlıklı yazısında üç dile (Arapça, Farsça, Türkçe) birden hakim olan, kusursuz sözleriyle gerçeğe uygun olmayan hayallerle uğraşan divan şairlerinin kendilerini kuşatan tabiata ve gerçeğin cazibelerine gözlerini kapattıklarını iddia eden bir eserdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Bir gazelin beyitlerinin önüne aynı ölçüde ve kafiyede mısra eklenerek yazılan şiirlere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Fesahat
B
Takriz
C
Efkar
D
Zarafet
E
Tahmis
Açıklama:
Tahmis, bir gazelin beyitlerinin önüne aynı ölçüde ve kafiyede mısra eklenerek yazılan şiirlere verilen addır. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci’nin dil ve edebiyat meselelerini ele aldığı eleştiri türündeki eserlerinden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Demdeme
B
Makber
C
Tanaggum
D
Zemzeme
E
Na-Kafi
Açıklama:
Muallim Naci’nin dil ve edebiyat meselelerini ele aldığı eleştiri türündeki eserleri: Muallim, Muhaberat ve Muheverat, Mektuplarım, İntikad, Demdeme ve Istılahat-ı Edebiyye. Doğru cevap A'dır.
Soru 61
Tanzimat dönemi eleştirisinin ikinci önemli ismi sayılan, Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeni olarak görülen, genç kuşağa öncülük eden hocalığı ve teorik çalışmalarıyla ön plana çıkan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Abdülhak Hâmit Tarhan
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Muallim Naci
Açıklama:
Tanzimat Dönemi eleştirisinin Namık Kemal’den sonra ikinci önemli ismi olan Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştiri anlayışının önemli tarafı, Tanzimat edebiyatının estetiğini yapması ve eski edebiyat taraftarlarına karşı yeni edebiyatı savunmasıdır. Recaizâde Mahmut Ekrem, genç kuşağa öncülük eden hocalığı ve teorik çalışmalarıyla ön plana çıkar. Ekrem, aynı zamanda Servet-i Fünûn kuşağının da âdeta yol haritasını çizer ve fikirleriyle, bakış açısıyla onlara
yol gösterir. Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeni olarak görülen Recaizâde Mahmut Ekrem, Ta’lîm-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, “III. Zemzeme Mukaddimesi” ve Takrizat adlı eserlerinde sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirir.
yol gösterir. Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeni olarak görülen Recaizâde Mahmut Ekrem, Ta’lîm-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, “III. Zemzeme Mukaddimesi” ve Takrizat adlı eserlerinde sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirdiği bir eseridir?
Seçenekler
A
III. Zemzeme Mukaddimesi
B
Duhter-i Hindû Hâtimesi
C
Bir Şâirin Hezeyânı
D
Makber Mukaddimesi
E
Nâ-Kâfi
Açıklama:
Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeni olarak görülen Recaizâde Mahmut Ekrem, Ta’lîm-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, “III. Zemzeme Mukaddimesi” ve Takrizat adlı eserlerinde sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirir.
Soru 63
Recaizâde Mahmut Ekrem’in yenileşme yolunda önemli bir adım atarak eski edebiyatın retorik geleneğinin dışına çıkıp modern edebiyat retoriğinin ilk örneğini vermiş olduğu eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
III. Zemzeme Mukaddimesi
B
Takdir-i Elhan
C
Ta’lîm-i Edebiyat
D
Takrizat
E
İntikad
Açıklama:
Genç nesilde yeni bir edebiyat anlayışının oluşmasına etki eden Ta’lîm-i Edebiyat, sebep olduğu tartışmalarla da söz konusu edebiyat anlayışının yerleşmesine ve Türk edebiyatının modernleşme sürecinin hızlanmasına katkı sağlar. Ta’lîm-i Edebiyat’ın Türk edebiyatı açısından önemli noktalarından birisi de Recaizâde Mahmut Ekrem’in yenileşme yolunda önemli bir adım atması ve eski edebiyatın retorik geleneğinin dışına çıkarak modern edebiyat retoriğinin ilk örneğini vermiş olmasıdır. Kitapta Namık Kemal’in 1866 yılında Tasvir-i Efkâr’da yayımlanan “Lisân-ı Osmanî’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülâhazatı Şâmildir” makalesindeki görüşlerden esinlenme söz konusudur. Ekrem’in Ta’lîm-i Edebiyat’ın başında ve sonunda bu makaleden bazı alıntılar yaptığı görülmektedir. Namık Kemal’in; ifadenin, külfetli sanatlardan arındırılması ve lisanımıza özgü bir belagat kitabı hazırlanmasına ilişkin görüşleri âdeta Ekrem’in de çıkış noktası olmuştur.
Soru 64
Abdülhak Hâmit Tarhan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Divan Edebiyatına karşı kuramsal bir tenkit anlayışına sahiptir.
B
Şiirde sosyal fayda prensibini esas alan şairlerin izinden gider.
C
Fikirleriyle Servet-i Fünûn kuşağının yol göstericisidir.
D
Şiirde bireysel yenilikler peşinde koşan reformist bir şairdir.
E
Tanzimat Dönemi eleştirisinin Namık Kemal’den sonra ikinci önemli ismidir.
Açıklama:
Türk edebiyatında yenilikçi ve reformist bir şair olarak ayrıcalıklı bir yer edinen Abdülhak Hâmit şiirlerinde, yazılarında ve muhtelif mektuplarında edebî eleştirilerinin ve poetik tavrının ipuçlarını verir. Sanata, edebiyata ve şiir anlayışına dair görüşlerini cesur ve meydan okuyan bir dille ifade eder.
Şiir bahsinde de anlatıldığı gibi şiir dilinde, nazım şekillerinde, vezinde, kafiyede ve temalarda yaptığı cesur değişiklikler, Abdülhak Hâmit’in şiirinin hem gücünü hem de zaafını yansıtıcı biçimdedir. Edebiyatta reformist çıkışlar yapan Abdülhak
Hâmit, şiir hakkındaki görüşlerini dile getirirken Tanzimat döneminin diğer sanatçıları gibi divan edebiyatına karşı eleştirel bir yaklaşım sergiler. Recaizâde Mahmut Ekrem gibi kuramsal bir tenkit anlayışı olmayan Hâmit’in yenilikçi tavrı şiirlerinde açıkça görülür. Onun şiirleriyle, Türk şiirine dış dünyadan gelme duyular girmeye başlar. Türk edebiyatının gelişmesinde ve yenilikleri benimsemesinde önemli bir basamak oluşturan Abdülhak Hâmit’ten önce, divan edebiyatına ve bu edebiyatın hayal dünyasına karşı mücadele eden ve sosyal fayda prensibi çerçevesinde yenilikler yapmaya çalışan birinci kuşak Tanzimat şairleri vardır. Kendisinden önceki kuşağı takip eden Abdülhak Hâmit; Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa’dan farklı olarak bireysel yenilikler peşinde koşar. Bu tavrıyla Hâmit, şiirde sosyal fayda prensibini esas alan bu şairlerin şiir anlayışlarının dışına çıkar.
Şiir bahsinde de anlatıldığı gibi şiir dilinde, nazım şekillerinde, vezinde, kafiyede ve temalarda yaptığı cesur değişiklikler, Abdülhak Hâmit’in şiirinin hem gücünü hem de zaafını yansıtıcı biçimdedir. Edebiyatta reformist çıkışlar yapan Abdülhak
Hâmit, şiir hakkındaki görüşlerini dile getirirken Tanzimat döneminin diğer sanatçıları gibi divan edebiyatına karşı eleştirel bir yaklaşım sergiler. Recaizâde Mahmut Ekrem gibi kuramsal bir tenkit anlayışı olmayan Hâmit’in yenilikçi tavrı şiirlerinde açıkça görülür. Onun şiirleriyle, Türk şiirine dış dünyadan gelme duyular girmeye başlar. Türk edebiyatının gelişmesinde ve yenilikleri benimsemesinde önemli bir basamak oluşturan Abdülhak Hâmit’ten önce, divan edebiyatına ve bu edebiyatın hayal dünyasına karşı mücadele eden ve sosyal fayda prensibi çerçevesinde yenilikler yapmaya çalışan birinci kuşak Tanzimat şairleri vardır. Kendisinden önceki kuşağı takip eden Abdülhak Hâmit; Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa’dan farklı olarak bireysel yenilikler peşinde koşar. Bu tavrıyla Hâmit, şiirde sosyal fayda prensibini esas alan bu şairlerin şiir anlayışlarının dışına çıkar.
Soru 65
Abdülhak Hâmit Tarhan'ın Hintli bir kız biblosunun ilhamıyla yazdığı ve İngiliz sömürgeciliğini işlediği, tiyatro ile ilgili düşüncelerine yer verdiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Takrizat
B
Nâ-Kâfi
C
Bir Şairin Hezeyanı
D
Makber Mukaddimesi
E
Duhter-i Hindû Hâtimesi
Açıklama:
Abdülhak Hâmit Tarhan, Hintli bir kız biblosunun ilhamıyla yazdığı ve İngiliz sömürgeciliğini işlediği Duhter-i Hindû adlı tiyatro eserinde ezen-ezilen, zalim-mazlum, tabiat- medeniyet gibi temalara yer verir. Duhter-i Hindû’nun eleştiri
açısından önemi, eserin sonuna eklenen sonuç kısmındaki tiyatro ile ilgili görüşlerden kaynaklanır. Abdülhak Hâmit’in eserin sonuna ilave ettiği bölümün dikkat çekici özelliklerinden birisi gündelik hayattan alınan konuların küçümsenmesidir. “Duhter-i Hindû Hâtimesi”nde tiyatro ile ilgili düşüncelerine yer veren Abdülhak Hâmit, millî tiyatronun sınırlarını çizer ve hangi tiyatro eserlerinin millî tiyatro sayılabileceği konusundaki görüşlerini dile getirir.
açısından önemi, eserin sonuna eklenen sonuç kısmındaki tiyatro ile ilgili görüşlerden kaynaklanır. Abdülhak Hâmit’in eserin sonuna ilave ettiği bölümün dikkat çekici özelliklerinden birisi gündelik hayattan alınan konuların küçümsenmesidir. “Duhter-i Hindû Hâtimesi”nde tiyatro ile ilgili düşüncelerine yer veren Abdülhak Hâmit, millî tiyatronun sınırlarını çizer ve hangi tiyatro eserlerinin millî tiyatro sayılabileceği konusundaki görüşlerini dile getirir.
Soru 66
Abdülhak Hâmit Tarhan’ın “Fenâ bulmuş bir vücudun bekası için yapıldı” şeklinde bir açıklamayla başladığı, kendisinin okuması için yazdığını; zira hislerine ortak olacak kişilerin sayısının çok az olacağını ifade ederek yeni bir şiir anlayışını dile getirdiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makber Mukaddimesi
B
Bir Şâirin Hezeyânı
C
Duhter-i Hindû Hâtimesi
D
Tasvir-i Efkar
E
Nâ-Kâfi
Açıklama:
Abdülhak Hâmit Tarhan’ın “Makber Mukaddimesi”, şiir üzerine düşüncelerini ve eleştirilerini dile getirdiği ve poetikasını yansıttığı yenilikçi bir metindir. Hâmit, “fenâ bulmuş bir vücudun bekası için yapıldı” şeklinde bir açıklamayla başladığı mukaddimesinde Makber’i kendisinin okuması için yazdığını; zira hislerine ortak olacak kişilerin sayısının çok az olacağını ifade eder. Şair, Makber’in yazılış sebebini açıkladığı mukaddimesinde şiirin tarifini yaptığı gibi şiir hakkındaki kanaatlerini de romantik bakış açısına dayalı bir algıyla yorumlar. “Makber Mukaddimesi”nin önemli özelliklerinden birisi, eserde yeni bir şiir anlayışının dile getirilmesidir.
Soru 67
“Hatırat-ı Edebiye”den başlıklı yazısında üç dile (Arapça, Farsça, Türkçe) birden hâkim olan, kusursuz sözleriyle gerçeğe uygun olmayan hayallerle uğraşan divan şairlerinin kendilerini kuşatan tabiata ve gerçeğin cazibelerine gözlerini kapattıklarını iddia eden Tanzimat ikinci kuşak sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhâk Hâmit Tarhan
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Namık Kemal
E
Muallim Naci
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, “Hatırat-ı Edebiye”den başlıklı yazısında üç dile (Arapça,
Farsça, Türkçe) birden hâkim olan, kusursuz sözleriyle gerçeğe uygun olmayan hayallerle uğraşan divan şairlerinin kendilerini kuşatan tabiata ve gerçeğin cazibelerine gözlerini kapattıklarını iddia eder. Ona göre, divan şairlerinin tasvir ettikleri güzeller de genellikle bu dünyaya ait değillerdir. Betimlenen saçlar, ağızlar, meşrepler, mizaçlar bu şairlerin sadece kendi hayallerinde vardır. Hem sevinçleri hem de kederleri başkadır. Tamamen fikirleriyle, hayalleriyle kendi kendilerine kapandıkları ve dış dünyaya bakmadıkları için kuzey kutbuna dahi gitseler onlar için yine en uzak memleket Kayruvan; Londra’yı görseler en büyük şehir Isfahan’dır. Ancak bu görüşlerine rağmen Sezai, divan şairlerini reddetmez. Nitekim ona göre, tabiatı hayallerine göre yorumlayan bu şairlerin eserleri kalp ve ruhlarına dokunmamasına rağmen bu durum onların şair sayılmasına engel değildir. Onların kusurları divan şiirinin kurallarına sıkı sıkıya bağlı oluşlarıdır.
Farsça, Türkçe) birden hâkim olan, kusursuz sözleriyle gerçeğe uygun olmayan hayallerle uğraşan divan şairlerinin kendilerini kuşatan tabiata ve gerçeğin cazibelerine gözlerini kapattıklarını iddia eder. Ona göre, divan şairlerinin tasvir ettikleri güzeller de genellikle bu dünyaya ait değillerdir. Betimlenen saçlar, ağızlar, meşrepler, mizaçlar bu şairlerin sadece kendi hayallerinde vardır. Hem sevinçleri hem de kederleri başkadır. Tamamen fikirleriyle, hayalleriyle kendi kendilerine kapandıkları ve dış dünyaya bakmadıkları için kuzey kutbuna dahi gitseler onlar için yine en uzak memleket Kayruvan; Londra’yı görseler en büyük şehir Isfahan’dır. Ancak bu görüşlerine rağmen Sezai, divan şairlerini reddetmez. Nitekim ona göre, tabiatı hayallerine göre yorumlayan bu şairlerin eserleri kalp ve ruhlarına dokunmamasına rağmen bu durum onların şair sayılmasına engel değildir. Onların kusurları divan şiirinin kurallarına sıkı sıkıya bağlı oluşlarıdır.
Soru 68
Sami Paşazâde Sezai’nin savunduğu görüşlere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Edebiyat çıkarcı ve şahsi olmamalıdır, bir eserde yazar kendi varlığını hissettirmelidir.
B
Edebiyatın beğendirme, sevdirme gibi görevlerinin olduğunu söyler.
C
Arap ve Acem edebiyatlarının taklit edilip benimsenmesine karşı eleştirel bir tavır geliştirir.
D
Dilin her şeyden önce halkla anlaşma ve halkı eğitme aracı olduğunu vurgular.
E
Eserlerinde dilin kurallarına aykırı kelime ve terkip kullanımına rastlanmaz.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin eleştirilerinin önemli bir kısmını dil meselesi oluşturmaktadır. Dille ilgili meselelerde Tanzimat’ın birinci kuşak sanatçılarının görüşlerini devam ettiren Sezai de dilin her şeyden önce halkla anlaşma ve halkı eğitme aracı olduğunu vurgular. Önceleri sanat ve halk dili arasında bir ayrım yapan ve sanat dilini üstün olarak nitelendiren Sezai’ye göre, sanatçının halk tarafından anlaşılmaması doğaldır. Ancak 1882’de bu düşüncesinin yanı sıra hem Türkçedeki Arapça unsurların hem de diğer dil sorunlarının ancak bir Encümen-i Dâniş tarafından çözülebileceğini iddia eder. 1888’de ise gramer ve sentaks endişesinden dolayı bazı kelimelerin atılarak dilin kısırlaştırılmasına itiraz eder. Öyle ki; kurallara aykırı terkipler kullanmaktan çekinmez. (Örneğin Sergüzeşt romanında bu tür kelime ve terkipler kullanır.) Ancak Türkçülük akımının ortaya çıkmaya başladığı süreçte Arapça ve Farsça kelimelerin kullanılmasına pek sıcak bakmayan Sezai, yabancı kelime kullanmayı, düşünce yokluğundan doğan boşlukları doldurma çabası olarak nitelendirir. Türkçenin sadeleştirilmesini isterken yazı ve konuşma dilleri arasındaki büyük farkın azaltılmasını, özellikle Türkçe kelimelerin kullanılmasını ve yabancı dil bilgisi kurallarına yer verilmemesini ister.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci’nin dil ve edebiyat meselelerini ele aldığı eleştiri türündeki eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Muhaberât ve Muheverât
B
Mektuplarım
C
İntikad
D
Musahabe
E
Demdeme
Açıklama:
Tanzimat Dönemi tenkit tarihinde önemli isimlerinden birisi de Muallim Naci’dir. Özellikle Recaizâde Mahmut Ekrem’le edebî tartışmaları geniş çevrelere yayılan Muallim Naci’nin dil ve edebiyat meselelerini ele aldığı eleştiri türündeki eserleri: Muallim, Muhaberât ve Muheverât, Mektuplarım, İntikad, Demdeme ve Istılâhât-ı Edebiyye.
Soru 70
Saadet gazetesinde yayımlanan yazılardan oluşan, Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğinde olan Muallim Naci'nin eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İntikad
B
Demdeme
C
Mektuplarım
D
Istılâhât-ı Edebiyye
E
Muhaberât ve Muheverât
Açıklama:
Saadet gazetesinde yayımlanan yazılardan oluşan Demdeme, Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğindedir. Recaizâde Ekrem, III. Zemzeme’nin ön sözünde Naci’yi aşağılayıcı tarzda ifadeler kullanır. Takdir-i Elhan’da ise, Menemenlizade Mehmet Tahir’in, Naci’nin “Gark-ı Nur” redifli gazeline yazdığı nazirenin üstünü çizmesini takdir eder. Bununla birlikte Ekrem, “III. Zemzeme Mukaddimesi”nde şiirde güzellik konusuna değindikten sonra bu konudaki düşüncelerini desteklemek için Nef ’i, Nedim, Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal ve Nabizâde Nâzım’dan örnekler alır. Bunları bazı yönleriyle güzel bulan Ekrem, en güzel şiire örnek olarak ise Abdülhak Hâmit’ten bir metin alır. Devrin ünlü şairi Muallim Naci’den hiçbir örnek almadığı gibi ona tarizde bulunur. Recaizâde Mahmut Ekrem ve Muallim Naci arasındaki gerginlikte, Muallim Naci’nin Tercüman-ı Hakikat’te II. Zemzeme’den bahsetmemesinin de etkisi söz konusudur. Aslında Ekrem, kitabını Muallim Naci’ye değil; Ahmet Midhat Efendi’ye gönderir. Ancak gazetenin edebiyat sütununu idare eden Muallim Naci’nin kitabından bahsetmemesinden hoşnutsuzluk duyar. Muallim Naci, Demdeme’de Recaizâde Mahmut Ekrem’i sert ve alaycı bir üslupla eleştirir.
Soru 71
Ta’lîm-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, III. Zemzeme Mukaddimesi ve Takrizat isimli eserler kime aittir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
Menemenlizâde Mehmet Tahir
E
Fuzuli
Açıklama:
Ta’lîm-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, III. Zemzeme Mukaddimesi ve Takrizat isimli eserler Recaizâde Mahmut Ekrem'e aittir
Soru 72
Elhan isimli eser kime aittir?
Seçenekler
A
Menemenlizâde Mehmet Tahir
B
Muallim Naci
C
Reciazâde Mahmut Ekrem
D
Namık Kemal
E
Halid Ziya
Açıklama:
Menemenlizâde Mehmet Tahir'e aittir
Soru 73
I. Terbiye-i efkâr (fikirlerin olgunlaşması)
II. Tasfiye-i vicdan (vicdan saflığı)
III. Tehzib-i ahlak (ahlak temizliği)
IV. Tenvir-i azhân (zihin aydınlığı)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem'e göre edebiyatın gayeleri arasındadır?
II. Tasfiye-i vicdan (vicdan saflığı)
III. Tehzib-i ahlak (ahlak temizliği)
IV. Tenvir-i azhân (zihin aydınlığı)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem'e göre edebiyatın gayeleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Bütün maddeler Recaizâde Mahmut Ekrem'e göre edebiyatın gayeleri arasındadır
Soru 74
"En güzel eserler insanı girye-bâr-ı te’essür edenlerdir." söze hangi aydına aittir?
Seçenekler
A
La Harpe
B
Namık Kemal
C
Halid Ziya
D
Voltaire
E
Abdülhak Hamit Tarhan
Açıklama:
Voltaire'e aittir.
Soru 75
"Bir edebî eserin söyleyiş, ahenk ve yazım bakımından kusursuz olmasıdır." Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fesahat
B
Takriz
C
Tenkit
D
Hiciv
E
Mensur
Açıklama:
Tanım fesahat kavramının tanımıdır.
Soru 76
Makber Mukaddimesi isimli eser kime aittir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Halid Ziya
D
Şinasi
E
Abdülhak Hamit Tarhan
Açıklama:
Abdülhak Hamit Tarhan'a aittir.
Soru 77
“Asıl millî tiyatro eserleri ise seyircilere herkesin iyi bildiği kendi hayatlarını değil, tanımadıkları cemiyetlerin veya azınlıkların hayatlarını, İslam veya Osmanlı tarihinin muhteşem olaylarını anlatan eserlerdir” diyen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit Tarhan
B
Namık Kemal
C
Halid Ziya
D
Şinasi
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Abdülhak Hamit Tarhan
Soru 78
Abdülhak Hâmit Tarhan’ın "Makber Mukaddimesi" hangi yılda yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1881
B
1882
C
1883
D
1884
E
1885
Açıklama:
1885 yılında yayımlanmıştır
Soru 79
Edebiyat ve dil hakkındaki eleştirilerini edebî yazılarında, mektuplarında ve Küçük Şeyler adlı hikâye kitabının ön sözünde dile getiren yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Namık Kemal
C
Ziya Paşa
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Halid Ziya
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'dir.
Soru 80
Muallim isimli eser kime aittir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Şinasi
C
Ziya Paşa
D
Namık Kemal
E
Halid Ziya
Açıklama:
Muallim Naci'ye aittir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Şair Evlenmesi'nde eleştirilen unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mirasyediciler
B
Din tefecileri
C
Suya sabuna dokunmayan kişiler
D
Yığın psikolojisi içinde hareket eden kişiler
E
Kadınların bir mal gibi alınıp satılması
Açıklama:
Tiyatro metinleri üzerinde yorum yapabileceksiniz.
Şair Evlenmesi'nde eleştirilen unsurlar; Din tefecileri, Suya sabuna dokunmayan kişiler, Yığın psikolojisi içinde hareket eden kişiler, Kadınların bir mal gibi alınıp satılmasıdır. Mirasyediciler bu eleştirilen unsurlar arasında değildir.
Şair Evlenmesi'nde eleştirilen unsurlar; Din tefecileri, Suya sabuna dokunmayan kişiler, Yığın psikolojisi içinde hareket eden kişiler, Kadınların bir mal gibi alınıp satılmasıdır. Mirasyediciler bu eleştirilen unsurlar arasında değildir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi İntibah romanındaki kişilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ali Bey
B
Hikmet Efendi
C
Mesut Efendi
D
Dilâşub
E
Mehpeyker
Açıklama:
Örnek çözümlemede gördüklerinizi başka romanlarda uygulayabileceksiniz.
Romanda Hikmet Efendi adında bir karakter bulunmuyor.
Romanda Hikmet Efendi adında bir karakter bulunmuyor.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi, Antalya’nın Kaş ilçesinde Beymelik köyünde geçen ve yoksul bir köylünün hayatından bir kesit sunan eserdir?
Seçenekler
A
Bir Gerçek Hikâye
B
Zehra
C
Karabibik
D
Turfanda mı Yoksa Turfa mı?
E
Bahtiyarlık
Açıklama:
Örnek çözümlemede gördüklerinizi başka romanlarda uygulayabileceksiniz.
Soru 84
Recaizade Mahmut Ekremin eserlerinden olan Talim-i Edebiyat hangi yılda yazılmıştır?
Seçenekler
A
1874
B
1876
C
1879
D
1881
E
1885
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekremin eserlerinden olan Talim-i Edebiyat 1879 yılında yazılmıştır.
Soru 85
- Kuva-yı Zihniye’nin Edebiyatta Fi’li
- Esalib
- Tezyinat-ı Üslup-enva-ı Mecaz
- Sanayi-i Lafziyye
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı Recaizade Mahmut Ekremin eseri Talim-i Edebiyat’ı oluşturan bölümlerdendir.
Soru 86
Recaizâde Mahmut Ekrem’in sözde letafet (hoşluk/güzellik/nezaket) ve ulviyetin (yücelik) nasıl gerçekleşeceğini dile getirdiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Takdir-i Elhan
B
Takrizat
C
Zemzeme Mukaddimesi
D
Vuslat
E
Sabr u Sebat
Açıklama:
Recaizâde Ekrem’in sözde letafet (hoşluk/güzellik/nezaket) ve ulviyetin (yücelik) nasıl gerçekleşeceğini dile getirdiği eseri Zemzeme Mukaddimesidir.
Soru 87
Konuya uygun vezin seçmek gerektigi düşüncesi ile Servet-i Fünûnculara öncülük eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Abdülhak Hamit Tarhan
C
Muallim Naci
D
Namık Kemal
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem konuya uygun vezin seçmek gerektigi düşüncesi ile Servet-i Fünûnculara öncülük etmiştir.
Soru 88
Alanında uzman bir dosta yazdırılıp kitabın başına konan ve eseri överek olumlu tarafarını ortaya koyan nesir veya manzumelere ne denir?
Seçenekler
A
Kraat
B
Takriz
C
Tercüme
D
Kıssa
E
Havadis
Açıklama:
Alanında uzman bir dosta yazdırılıp kitabın başına konan ve eseri överek olumlu taraflarını ortaya koyan nesir veya manzumelere Takriz denir.
Soru 89
Bir edebî eserin söyleyiş, ahenk ve yazım bakımından kusursuz olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Fasıl
B
Fasih
C
Fesahat
D
Fiktif
E
Fiksiyon
Açıklama:
Bir edebî eserin söyleyiş, ahenk ve yazım bakımından kusursuz olmasına Fesahat denir.
Soru 90
Abdül Hak Hamit’in Na-Kafi şiiri kaç yılında yazılmıştır?
Seçenekler
A
1879
B
1883
C
1884
D
1886
E
1889
Açıklama:
Abdül Hak Hamit’in Na-Kafi şiiri 1886 yılında yazılmıştır.
Soru 91
Tanzimat ikinci kuşak sanatçılarından olan ve “Namık Kemal’i üstat olarak tanımasına rağmen Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın da tesirinde kalan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sami Paşazade Sezai
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
Abdül Hak Hamit
E
Şinasi Ziya Paşa
Açıklama:
Tanzimat ikinci kuşak sanatçılarından olan ve “Namık Kemal’i üstat olarak tanımasına rağmen Beşir Fuad’ın tenkitleriyle başlayan realist akımın da tesirinde kalan kişi Sami Paşazade Sezai’dir.
Soru 92
Aşağıdaki eserlerden hangisi Muallim Naci ve Ahmet Midhat Efendi’nin birbirlerine yazdıkları mektuplardan oluşur?
Seçenekler
A
Istılahat-ı Edebiyye
B
İntikad
C
Demdeme
D
Mektuplarım
E
Muhaberat ve Muhevarat
Açıklama:
Muallim Naci ve Ahmet Midhat Efendi’nin birbirlerine yazdıkları mektuplardan oluşan eser Muhaberat ve Muhevarat’tır.
Soru 93
Aşağıdaki eserlerden hangisi Muallim Naci’nin Saadet gazetesinde yayımlanan yazılarından oluşur?
Seçenekler
A
İntikad
B
Demdeme
C
Mektuplarım
D
Istılahat-ı Edebiyye
E
Muhaberat ve Muhevarat
Açıklama:
Demdeme Muallim Naci’nin Saadet gazetesinde yayımlanan yazılarından oluşur.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Recaizâde Mahmut Ekrem'in sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirdiği eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Makber Mukaddimesi
B
Ta’lîm-i Edebiyat
C
Takdir-i Elhan
D
III. Zemzeme Mukaddimesi
E
Takrizat
Açıklama:
Servet-i Fünûn edebiyatının teorisyeni olarak görülen Recaizâde Mahmut Ekrem, Ta’lîm-i Edebiyat, Takdir-i Elhan, “III. Zemzeme Mukaddimesi” ve Takrizat adlı eserlerinde sanat, edebiyat ve şiirle ilgili eleştirilerini dile getirir. Makber Mukaddimesi, Abdülhak Hâmit Tarhan’ın şiir üzerine düşüncelerini ve eleştirilerini dile getirdiği bir eserdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 95
Recaizâde Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’deki “Edebiyat-ı Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve edebiyat teorisi kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Şairin Hezeyanı
B
Ta’lîm-i Edebiyat
C
Takdir-i Elhan
D
III. Zemzeme Mukaddimesi
E
Takrizat
Açıklama:
A seçeneğinde verilen eser Abdulhak Hamit Tarhan'a, B, C, D ve E seçeneklerinde verilen eserler ise Recaizade Mahmut Ekrem'e aittir. Ta’lîm-i Edebiyat (1879), Recaizâde Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’deki “Edebiyat-ı Osmaniye” dersi için yazdığı ve yeni edebiyatın kuramsal kısmını oluşturan belagat ve edebiyat teorisi kitabıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 96
I. Sadece söz ve mana yollarını aramak, yani fikirler ve üsluplara dikkat etmek yeterli değildir.
II. Hislerin hakiki ve tabii olmadıkça kıymetlerinin olmayacağını dile getirir.
III. Bir yazarın ne kadar hünerli olursa olsun kendi kalbinde hissetmediği bir heyecanı başkasının kalbinde uyandıramayacağını iddia eder.
IV. Zihnimize çarpan şeylerden, kalben etkilenmemiz ve düşündüğümüz şeyleri hissetmemiz gerekli değildir.
Yukarıda verilenlerden hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem'in edebi eser yazmaya yönelik düşüncelerini ifade etmektedir?
II. Hislerin hakiki ve tabii olmadıkça kıymetlerinin olmayacağını dile getirir.
III. Bir yazarın ne kadar hünerli olursa olsun kendi kalbinde hissetmediği bir heyecanı başkasının kalbinde uyandıramayacağını iddia eder.
IV. Zihnimize çarpan şeylerden, kalben etkilenmemiz ve düşündüğümüz şeyleri hissetmemiz gerekli değildir.
Yukarıda verilenlerden hangileri Recaizâde Mahmut Ekrem'in edebi eser yazmaya yönelik düşüncelerini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Edebî eserlere hakikate ve tabiata uygunluk düşüncesiyle yaklaşan Ekrem, eski edebiyatı da bu noktadan eleştirir. Ona göre, “edîbâne” bir şey yazmak için sadece söz ve mana yollarını aramak, yani fikirler ve üsluplara dikkat etmek yeterli değildir. Zihnimize çarpan şeylerden, kalben etkilenmemiz ve düşündüğümüz şeyleri hissetmemiz gerekir. Hislerin hakiki ve tabii olmadıkça kıymetlerinin olmayacağını dile getirir. Bir yazarın ne kadar hünerli olursa olsun kendi kalbinde hissetmediği bir heyecanı başkasının kalbinde uyandıramayacağını iddia eden Ekrem, hisleri dörde ayırır: Hissiyât-ı sâde-dilâne (sade/saf hisler), hissiyat-ı rakîke (ince/hassas hisler), hissiyat-ı müheyyice (heyecan verici hisler), hissiyat-ı âliyye (yüce hisler). Recaizâde Mahmut Ekrem, sıraladığı his türlerini açıklarken Namık Kemal, Abdülhak Hâmit, Âkif Paşa ile Refik Bey’den örnekler verir (Recaizâde Mahmut Ekrem, 2011, s. 42- 46). Doğru cevap C'dir.
Soru 97
Recaizâde Mahmut Ekrem'in Muallim Naci’ye imalarda bulunarak onun şiirlerinin hakiki yücelikten uzak olduğunu ve sönüp gidecek bir balona benzediğini dile getirdiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İntikad
B
Ta’lîm-i Edebiyat
C
Takrizât
D
III. Zemzeme Mukaddimesi
E
Takdir-i Elhan
Açıklama:
İntikad: Muallim Naci ile Beşir Fuad’ın birbirlerine gönderdikleri ve edebiyat konularını (dil, eleştiri, şiir, vezin vb.) tartıştıkları yedi mektuptan oluşur. B, C, D ve E seçeneklerindeki eserler Recaizade Mahmut Ekrem'e aittir.
“Zemzeme Mukaddimesi”nin eleştiri açısından önemli bir tarafı Ekrem’in Muallim Naci ile ilgili iğneleyici sözleridir. “Zemzeme Mukaddimesi”nde Recaizâde Mahmut Ekrem, Muallim Naci’ye imalarda bulunarak onun şiirlerinin hakiki yücelikten uzak olduğunu ve sönüp gidecek bir balona benzediğini dile getirir. Ekrem’e göre gerçeklikten nasibini almayan sözler unutulmaya mahkûmdur. Doğru cevap D'dir.
“Zemzeme Mukaddimesi”nin eleştiri açısından önemli bir tarafı Ekrem’in Muallim Naci ile ilgili iğneleyici sözleridir. “Zemzeme Mukaddimesi”nde Recaizâde Mahmut Ekrem, Muallim Naci’ye imalarda bulunarak onun şiirlerinin hakiki yücelikten uzak olduğunu ve sönüp gidecek bir balona benzediğini dile getirir. Ekrem’e göre gerçeklikten nasibini almayan sözler unutulmaya mahkûmdur. Doğru cevap D'dir.
Soru 98
I. Osmanlı milletinden olup da âdet ve gelenekleri bilinmeyen kavimler anlatılmalıdır.
II. İslam tarihinde hayranlık uyandıran olaylar ve kişiler anlatılmalıdır.
III. Asıl millî tiyatro eserleri seyircilere herkesin iyi bildiği kendi hayatlarını anlatmalıdır.
IV. Osmanlıların şanlarını yüceltecek bir olay anlatılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri, Abdülhak Hâmit Tarhan'a göre, bir oyuna millî demenin şartlarındandır?
II. İslam tarihinde hayranlık uyandıran olaylar ve kişiler anlatılmalıdır.
III. Asıl millî tiyatro eserleri seyircilere herkesin iyi bildiği kendi hayatlarını anlatmalıdır.
IV. Osmanlıların şanlarını yüceltecek bir olay anlatılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri, Abdülhak Hâmit Tarhan'a göre, bir oyuna millî demenin şartlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’e göre, bir oyuna millî demenin belli şartları vardır. Osmanlı milletinden olup da âdet ve gelenekleri bilinmeyen kavimler anlatılmalıdır. Bu hususta Ebuzziya Tevfik’in Ecel-i Kaza, Şemsettin Sami’nin Besa, Hasan Bedrettin ile Manastırlı Mehmet Rıfat’ın Delile ve Ebululâ adlı tiyatro eserlerini örnek verir. Ayrıca ona göre, İslam tarihinde hayranlık uyandıran olaylar ve İslam tarihinde büyük bir şöhret kazanan kişilerin değeri anlatılmalıdır. Bu konuda Batılı yazarların, kendi tarihlerinden sanat âlemine pek çok örnek verdikleri hâlde bizde henüz böyle bir şeyin yapılmadığını söyler ve Batılı edebiyatçıların tarihlerinden nasıl istifade ettiklerini dile getirir. Hâmit’in millî tiyatroyla ilgili şartlarından bir diğeri de Osmanlıların şanlarını yüceltecek bir olayın anlatılmasıdır.
Bu konuda yazılan tiyatro eserlerine örnek olarak da Namık Kemal’in Akif Bey ile Vatan yahut Silistre adlı eserlerini örnek gösterir (Tarhan, 1998, s. 151- 152). Abdülhak Hâmit’e göre, “asıl millî tiyatro eserleri ise seyircilere herkesin iyi bildiği kendi hayatlarını değil, tanımadıkları cemiyetlerin veya azınlıkların hayatlarını, İslam veya Osmanlı tarihinin muhteşem olaylarını anlatan eserlerdir” (Akyüz, 1995, s. 45). Doğru cevap C'dir.
Bu konuda yazılan tiyatro eserlerine örnek olarak da Namık Kemal’in Akif Bey ile Vatan yahut Silistre adlı eserlerini örnek gösterir (Tarhan, 1998, s. 151- 152). Abdülhak Hâmit’e göre, “asıl millî tiyatro eserleri ise seyircilere herkesin iyi bildiği kendi hayatlarını değil, tanımadıkları cemiyetlerin veya azınlıkların hayatlarını, İslam veya Osmanlı tarihinin muhteşem olaylarını anlatan eserlerdir” (Akyüz, 1995, s. 45). Doğru cevap C'dir.
Soru 99
Abdülhak Hamit Tarhan'ın “Makber Mukaddimesi”nde kullandığı bir sözcüğü eleştirenlere karşı meydan okuyan bir cevap niteliğinde yazdığı eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nâ-Kâfi
B
Bir Şâirin Hezeyânı
C
Duhter-i Hindû Hâtimesi
D
Makber
E
Ta’lîm-i Edebiyat
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde verilen eserler Abdülhak Hamit Tarhan'a aittir. Ta’lîm-i Edebiyat adlı eser ise Recaizade Mahmut Ekrem'e aittir. Abdülhak Hâmit’in “Nâ-Kâfi” şiiri, “Makber Mukaddimesi”nde nâ-kâfi sözcüğünü kullanmasını eleştirenlere karşı meydan okuyan bir cevap niteliğindedir. Bu şiirde de romantik anlayışa bağlı bir poetik tavır benimsediğini açıkça dile getirir. Doğru cevap A'dır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi, Sami Paşazâde Sezai’nin “Zemzeme Hakkında” başlıklı yazısı ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem, Namık Kemal ve Abdülhak Hâmit’le ilgili öznel ve hissî değerlendirmeler bulunmaktadır.
B
Öznel ve hissî değerlendirmelerden ziyade nesnel bir eleştiri niteliğindedir.
C
Recaizâde Mahmut Ekrem’in İkinci Zemzeme’si üzerine kaleme alınmıştır.
D
Zemzeme’den örnekler verilerek yeni edebiyatı yücelten ifadeler desteklenmiştir.
E
Recaizâde Mahmut Ekrem, Namık Kemal ve Abdülhak Hâmit'ten övgü ve takdirle bahsedilmiştir.
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai’nin eleştirilerinden birisi “Zemzeme Hakkında” başlıklı yazısıdır. Sezai, bu yazısında nesnel bir eleştiriden ziyade Recaizâde Mahmut Ekrem, Namık Kemal ve Abdülhak Hâmit’le ilgili öznel ve hissî değerlendirmelerine yer verir. Söz konusu üç şairi ayrıcalıklı kılarak onların edebiyatımızdaki yerlerini övgü ve takdir içeren hayranlık ifadeleriyle tayin eder. Osmanlıların hakikat-perver şairi olarak nitelendirdiği Recaizâde Mahmut Ekrem’in İkinci Zemzeme’si üzerine kaleme aldığı bu yazısında Zemzeme’den örnekler vererek yeni edebiyatı yüceltir. Doğru cevap B'dir.
Soru 101
Sami Paşazâde Sezai'nin, güzel yazılmak şartıyla her şeyin edebiyata konu olabileceğini söylediği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küçük Şeyler
B
Zemzeme Hakkında
C
Küçük Şeyler Mukaddimesi
D
Hatırat-ı Edebiye
E
Duhter-i Hindû Hâtimesi
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde verilen eserler Sami Paşazâde Sezai'ye aittir. E seçeneğinde verilen eser ise Abdülhak Hâmit Tarhan'a aittir. “Küçük Şeyler Mukaddimesi”nde güzel yazılmak şartıyla her şeyin edebiyata konu olabileceğini söyleyen Sami Paşazâde Sezai’ye göre Güneş sistemini anlatmakla küçücük bir böceğin kalbini incelemek edebiyat bakımından birbirine eşittir. En mükemmel kitaplarda bile eksik olan bazı küçük şeylerin edebiyat bakımından öneminin büyük olduğunu dile getirir (Samipaşazâde Sezai, 2003a, s.101). Doğru cevap C'dir.
Soru 102
Muallim Naci'nin, Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine cevap niteliğinde olan eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim
B
Muhaberât ve Muheverât
C
Mektuplarım
D
Demdeme
E
İntikad
Açıklama:
Seçeneklerde verilen tüm eserler Muallim Naci'ye aittir. Saadet gazetesinde yayımlanan yazılardan oluşan Demdeme, Recaizâde Mahmut Ekrem’in eleştirilerine karşı cevap niteliğindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 103
Muallim Naci'nin Ahmet Midhat Efendi ile birbirlerine yazdıkları mektuplardan oluşan eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Istılâhât-ı Edebiyye
B
İntikad
C
Muallim
D
Mektuplarım
E
Muhaberât ve Muheverât
Açıklama:
Seçeneklerde verilen tüm eserler Muallim Naci'ye aittir. Istılâhât-ı Edebiyye'de Muallim Naci, edebiyat terimlerini örneklerle açıklar ve değerlendirmelerde bulunur. İntikad: Muallim Naci ile Beşir Fuad’ın birbirlerine gönderdikleri ve edebiyat konularını (dil, eleştiri, şiir, vezin vb.) tartıştıkları yedi mektuptan oluşur. Mektuplarım: Kime yazıldığı bilinmeyen mektuplardan oluşmaktadır. Muhaberât ve Muheverât: Muallim Naci ve Ahmet Midhat Efendi’nin birbirlerine yazdıkları mektuplardan oluşmaktadır. Muallim: Muallim Naci’nin Tercüman-ı Hakikat gazetesine gönderilen şiirlerin dil ve üslup değerlendirmelerini ve bu şiirlerden önemli gördüklerini topladığı kitabıdır. Doğru cevap E'dir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi 1896-1901 yılları arasındaki oluşan Batılı edebiyatın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Servet-i Fünun dergisi etrafında oluşmuştur.
B
Hem Doğulu hem Batılı unsurların bir sentezidir.
C
Temsilcileri yaşam biçimi, giyim, eğlenme bakımından Batılıdırlar.
D
Temsilcilerinin kendileri için seçtikleri sosyal hayat mekânı Beyoğlu çevresidir.
E
Sadece edebiyat yapma konusunda Batılı değillerdir.
Açıklama:
Aşağı yukarı 1859-1896 yılları arasındaki dönemde Türk edebiyatı, hem geleneksel ve
Doğulu hem de yeni ve Batılı unsurları birlikte barındırır. Ancak 1896’da Servet-i Fünun
dergisinin bir edebiyat dergisi olmasıyla birlikte radikal anlamda Batılı bir edebiyat yapılmaya başlanır. Bu bakımdan 1896-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisi etrafında oluşan edebiyat, tamamen denilebilecek ölçüde Batılı bir edebiyattır.
Radikal Batıcı edebiyatçılar, sadece edebiyat yapma konusunda Batılı değillerdir. Bunlar, aynı zamanda yaşam biçimi, giyinme, eğlenme tarzı bakımından da Batılıdırlar. Batılılar gibi giyinirler, onlar gibi davranıp konuşurlar ve yine onlar gibi bir sosyal hayat ve ev
düzeni kurarak alafranga bir hayat sürerler. Kendileri için seçtikleri sosyal hayat mekânı
da Batılılaşmanın merkez üssü olan Beyoğlu çevresidir.
Doğulu hem de yeni ve Batılı unsurları birlikte barındırır. Ancak 1896’da Servet-i Fünun
dergisinin bir edebiyat dergisi olmasıyla birlikte radikal anlamda Batılı bir edebiyat yapılmaya başlanır. Bu bakımdan 1896-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisi etrafında oluşan edebiyat, tamamen denilebilecek ölçüde Batılı bir edebiyattır.
Radikal Batıcı edebiyatçılar, sadece edebiyat yapma konusunda Batılı değillerdir. Bunlar, aynı zamanda yaşam biçimi, giyinme, eğlenme tarzı bakımından da Batılıdırlar. Batılılar gibi giyinirler, onlar gibi davranıp konuşurlar ve yine onlar gibi bir sosyal hayat ve ev
düzeni kurarak alafranga bir hayat sürerler. Kendileri için seçtikleri sosyal hayat mekânı
da Batılılaşmanın merkez üssü olan Beyoğlu çevresidir.
Soru 2
Ahmet Rasim ve Süleyman Nesib düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen Ara Nesil edebiyatçılarını aşağıdaki isimlerden hangisiyle tanımlamışlardır?
Seçenekler
A
Arayışlar Devri
B
Aktarıcı nesil
C
Mutavassitin
D
Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı
E
Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri
Açıklama:
Tanzimat Dönemi’nde ve sonrasında Türk edebiyatı, Tanzimat edebiyatından, radikal
Batıcı Servet-i Fünun topluluğundan ve yeniliklere yüz vermeyen, geleneksel eski edebiyat taraftarlarından ibaret değildir. Bu arada hem geleneksel edebiyat hem de Batılı yeni edebiyat anlayışını birlikte yürüten, geleneksel ve modern unsurları bir arada kullanan hem eski hem de yeni edebiyattan hem Doğu hem Batı edebiyatından yararlanan; yani ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarı olan, orta yolu seçen, ılımlı bir edebiyatçılar grubu vardır.
Bunlar, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Ara Nesil”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir. Biz bunlardan “Ara Nesil” tabirini tercih ediyoruz.
“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır.
Süleyman Nesib de düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen
kişileri “mutavassıtîn” olarak niteliyor.
Batıcı Servet-i Fünun topluluğundan ve yeniliklere yüz vermeyen, geleneksel eski edebiyat taraftarlarından ibaret değildir. Bu arada hem geleneksel edebiyat hem de Batılı yeni edebiyat anlayışını birlikte yürüten, geleneksel ve modern unsurları bir arada kullanan hem eski hem de yeni edebiyattan hem Doğu hem Batı edebiyatından yararlanan; yani ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarı olan, orta yolu seçen, ılımlı bir edebiyatçılar grubu vardır.
Bunlar, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Ara Nesil”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir. Biz bunlardan “Ara Nesil” tabirini tercih ediyoruz.
“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır.
Süleyman Nesib de düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen
kişileri “mutavassıtîn” olarak niteliyor.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Ara Neslin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Ortak bir yayın organı etrafında toplanmış, ortak bildirgeleri olan bir topluluk ya da harekettir.
B
Yaşları ve dönemleri bakımından da belli bir ortaklığa sahiptirler.
C
Ara Neslin eserleriyle etkin olduğu yıllar, 1880-1896 yılları arası döneme rastlar.
D
Kendilerinden önceki edebiyat anlayışlarına tepkilerini bir bildirgeyle kamuoyuna ilan etmişlerdir.
E
Ortak bir dergileri mevcuttur ve bir akım olarak ortak tavır almışlardır.
Açıklama:
Ara Neslin ortaya koydukları eserlerle ve edebiyatlarıyla etkin olduğu yıllar, 1880-1896
yılları arası dönemdir.
Ara Nesil, ortak bir yayın organı etrafında toplanmış, ortak bildirgeleri olan bir topluluk ya da hareket değildir. Yaşları ve dönemleri bakımından da belli bir ortaklığa sahip
değillerdir. Ağırlıklı olarak İkinci Abdülhamit ve İkinci Meşrutiyet dönemlerinde ürün
verdiler. Sadece eserlerinde görülen ortak özelliklerinden dolayı böyle bir gruplandırma
yapılmıştır. Kendilerinden önceki edebiyat anlayışlarına tepkilerini ve kendilerine ait özgün edebiyat anlayış, görüş ve felsefelerini ilkeler hâlinde bir bildirgeyle edebiyat kamuoyuna ilan etmiş değillerdir. Ortak bir dergileri yoktur. Bir akım olarak birlikte ortak tavır almış değillerdir. Bu bakımdan edebî akım, hareket ve topluluk değil, bazı benzeşen yönleriyle bir grupturlar.
yılları arası dönemdir.
Ara Nesil, ortak bir yayın organı etrafında toplanmış, ortak bildirgeleri olan bir topluluk ya da hareket değildir. Yaşları ve dönemleri bakımından da belli bir ortaklığa sahip
değillerdir. Ağırlıklı olarak İkinci Abdülhamit ve İkinci Meşrutiyet dönemlerinde ürün
verdiler. Sadece eserlerinde görülen ortak özelliklerinden dolayı böyle bir gruplandırma
yapılmıştır. Kendilerinden önceki edebiyat anlayışlarına tepkilerini ve kendilerine ait özgün edebiyat anlayış, görüş ve felsefelerini ilkeler hâlinde bir bildirgeyle edebiyat kamuoyuna ilan etmiş değillerdir. Ortak bir dergileri yoktur. Bir akım olarak birlikte ortak tavır almış değillerdir. Bu bakımdan edebî akım, hareket ve topluluk değil, bazı benzeşen yönleriyle bir grupturlar.
Soru 4
Ara Neslin eserlerinde aşağıdaki unsurlardan hangisi baskın olmuştur?
Seçenekler
A
melankoli
B
güldürü
C
iyimserlik
D
tutarsızlık
E
gerçeklik
Açıklama:
Ara Nesil, Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer
alır. Bunların eserlerinde genellikle ferdi hassasiyet ve aşırı duygululuk(santimantalizm)
belirgin bir motiftir. Gerek İkinci Abdülhamit’in baskıcı yönetimi gerek kişiliklerinden
gelen özellikleri dolayısıyla gerek romantizm akımının etkisi gerekse dönemin bir özelliği olarak asrın hastalığının etkisiyle marazi hassasiyet (hastalıklı duyarlık, melankoli) egemen olmuştur. İçlerine kapanmışlar, inzivaya çekilme, toplumdan kaçma, hayal kurma, tabiatın bakir alanlarına sığınma, başka ülkelere gitme isteği duymuşlardır. Bunun sonucu olarak karamsarlık, kötümserlik gibi eğilimler baskın durumdadır.
alır. Bunların eserlerinde genellikle ferdi hassasiyet ve aşırı duygululuk(santimantalizm)
belirgin bir motiftir. Gerek İkinci Abdülhamit’in baskıcı yönetimi gerek kişiliklerinden
gelen özellikleri dolayısıyla gerek romantizm akımının etkisi gerekse dönemin bir özelliği olarak asrın hastalığının etkisiyle marazi hassasiyet (hastalıklı duyarlık, melankoli) egemen olmuştur. İçlerine kapanmışlar, inzivaya çekilme, toplumdan kaçma, hayal kurma, tabiatın bakir alanlarına sığınma, başka ülkelere gitme isteği duymuşlardır. Bunun sonucu olarak karamsarlık, kötümserlik gibi eğilimler baskın durumdadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatının genel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Sanat sanat içindir anlayışı hakimdir.
B
Çocuklar, gençler, kadınlar edebiyata dahil edilmelidir.
C
Arap, Acem ya da Batı edebiyatları aynen taklit edilebilir.
D
Bireysel ve bireyci sanat ön planda tutulmalıdır.
E
Edebiyatçı milli değerlere kayıtsız kalmamalıdır.
Açıklama:
Taklit ve çalıntı yerine faydalanma, beslenme ve etkilenme esas olmalıdır. Ne Arap ve Acem edebiyatları ne de Batı edebiyatları aynen taklit edilmelidir. Başkalarının fikirleri, duyma, düşünme biçimleri, dil özellikleri, tamlamaları, hayalleri, şekil ve teknik özellikleri aynen taklit edilmemelidir. Bu, gelişmeyi önler. Bunun yerine başka edebiyatlardan bilinçli bir biçimde yararlanılmalıdır. Bireysel ve bireyci sanat yerine sosyal fayda değerini ön plana alan sanat yapılmalıdır. Milletimizin muhtaç olduğu genel bilgiler, edebî metinler yoluyla yayılmalıdır. Birçok yazılarında görüleceği gibi Ara Nesil yazarları, sanat için sanat yerine toplum için sanata önem vermişlerdir. Hatta çoğu zaman sanatı, edebiyatı gereksiz görmüşler, asıl önemli olanın bilim olduğu üzerinde durmuşlardır. Çocukları, gençleri, öğrencileri, kadınları edebiyattan uzak tutmak istemişlerdir. Edebiyatçı, millî değerlere kayıtsız kalamaz. Tam tersine Türk tarihini, sosyal yapısını, âdet, gelenek ve göreneklerini, ahlaki, duygusal durumunu iyi bilmeli,
eserini buna uygun olarak üretmelidir.
eserini buna uygun olarak üretmelidir.
Soru 6
Ara Nesil edebiyatçılarının eserlerinin içeriği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Eserlerinde bireysel konuları ele aldıkları
B
Günlük küçük konu ve duyguları işledikleri
C
Derin, etkileyici ve sarsıcı yaklaşımlara yönelmedikleri
D
Her türlü toplumsal konulara değindikleri
E
Bireysel ve toplumsal konulara eşit önem verdikleri
Açıklama:
İÇERİK
Ara Nesil edebiyatçıları, hem bireysel hem de toplumsal konulara eşit derecede önem verdiler. Daha çok günlük küçük konu ve duyguları işlediler. Büyük ihtiras ve davalara, derin, etkileyici ve sarsıcı yaklaşımlara yönelmediler.
Eserlerinde ele aldıkları bireysel konular: Aşk, bireysel sıkıntı, ıstırap, hüzün, yalnızlık,
ince hastalık olan verem, tabiat, ölüm, kadınların vefasızlığı, dinî duygular, felsefe gibi
unsurlar.
Toplumsal konular: Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta
çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin, çobanların hayatı gibi unsurlar.
Ama bazı toplumsal konulara çok fazla girmemişlerdir. Mesela onların döneminde
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) vardır. Önemli bir olaydır, milletimizi ve devletimizi oldukça da etkilemiştir. Yine bu dönemde Meclis-i Mebusan adlı ilk millet meclisimiz kapandı, ilk anayasamız olan Kanun-ı Esasî askıya alındı. Bu gibi toplumsal olaylar, Ara Nesil yazarlarında pek fazla ele alınıp işlenmez.
Ara Nesil edebiyatçıları, hem bireysel hem de toplumsal konulara eşit derecede önem verdiler. Daha çok günlük küçük konu ve duyguları işlediler. Büyük ihtiras ve davalara, derin, etkileyici ve sarsıcı yaklaşımlara yönelmediler.
Eserlerinde ele aldıkları bireysel konular: Aşk, bireysel sıkıntı, ıstırap, hüzün, yalnızlık,
ince hastalık olan verem, tabiat, ölüm, kadınların vefasızlığı, dinî duygular, felsefe gibi
unsurlar.
Toplumsal konular: Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta
çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin, çobanların hayatı gibi unsurlar.
Ama bazı toplumsal konulara çok fazla girmemişlerdir. Mesela onların döneminde
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) vardır. Önemli bir olaydır, milletimizi ve devletimizi oldukça da etkilemiştir. Yine bu dönemde Meclis-i Mebusan adlı ilk millet meclisimiz kapandı, ilk anayasamız olan Kanun-ı Esasî askıya alındı. Bu gibi toplumsal olaylar, Ara Nesil yazarlarında pek fazla ele alınıp işlenmez.
Soru 7
Ara Neslin yayın organları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Siyasetten bahsetmek yasaktır.
B
Sadece edebiyat dergisi niteliğindedir.
C
Baskı kalitesi ve görsel özellikleri yüksektir.
D
Sürekli ve düzenli çıkarılmıştır.
E
Bilimsel ve teknik konulara değinilmemiştir.
Açıklama:
Ara Nesil döneminde yüz civarında dergi ve gazete yayımlandı. Bunların önemli bir kısmı Ara Nesil yazarları tarafından çıkarıldı. Bu yayın organlarının genel ve ortak özellikleri şunlardır:
1. Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır. Bu
yüzden bu dönemde çıkan gazete ve dergilerin kapağında genellikle “siyasetten
başka her şeyden bahseder.” gibi bir ifadeye yer vermişlerdir.
2. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel,
teknik konulara da yer veriyorlardı. Yani aynı dergide hem sağlıkla hem tarımla
ilgili bir yazıya hem şiire hem biyografiye birlikte yer veriliyordu.
3. Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem
sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır.
4. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır. Hem iktidar baskısı ve sıkı
denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle zaman zaman yayına ara vemişler,
değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır.
1. Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır. Bu
yüzden bu dönemde çıkan gazete ve dergilerin kapağında genellikle “siyasetten
başka her şeyden bahseder.” gibi bir ifadeye yer vermişlerdir.
2. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel,
teknik konulara da yer veriyorlardı. Yani aynı dergide hem sağlıkla hem tarımla
ilgili bir yazıya hem şiire hem biyografiye birlikte yer veriliyordu.
3. Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem
sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır.
4. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır. Hem iktidar baskısı ve sıkı
denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle zaman zaman yayına ara vemişler,
değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır.
Soru 8
İsmini Muallim Naci'nin bulduğu, İstanbul'da çıkmış aylık bir dergi olan, siyaset harici her türlü konuya yer veren yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Âsâr
B
Âfâk
C
Berk
D
Fevâid
E
Envâr-ı Zekâ
Açıklama:
Âfâk: 20 Zilhicce 1299-25 Cemâziye’l- Evvel 1300 (2 Kasım 1882-3 Nisan 1883) tarihleri arasında toplam 7 sayı çıktı. Âfâk, Arapça bir kelime olup “ufuklar”, “her taraf ”
demektir. Bu ismi Muallim Naci bulmuştur. İstanbul’da çıkmış aylık dergidir. Siyasetten başka her şeyden bahseden bir yayın organıdır. İmtiyaz sahibi, A. Kamil Efendi’dir.
demektir. Bu ismi Muallim Naci bulmuştur. İstanbul’da çıkmış aylık dergidir. Siyasetten başka her şeyden bahseden bir yayın organıdır. İmtiyaz sahibi, A. Kamil Efendi’dir.
Soru 9
“Aşk”, “Hazan”, “Nedamet ve Vicdan”, “Şita”, “Gözyaşı”, “Kelebek”, “Feryat”, “Yaprak”,“Bir Çiçeğin Nalesi”, “Fakr” gibi başlıklara sahip edebî metinlerin yanında Batılı yazarlardan da tercümelerin yer aldığı, İstanbul'da Mustafa Reşit tarafından yayımlanan derginin adı nedir?
Seçenekler
A
Fevâid
B
Gayret
C
Gülşen
D
Hazîne-i Evrâk
E
Envâr-ı Zekâ
Açıklama:
Envâr-ı Zekâ: Arapça bir tabir olup “zekânın aydınlıkları” demektir. İlk sayının başında Rumî 1299 tarihi yer alır. 15 günlük dergi olup İstanbul’da Mustafa Reşit tarafından
yayımlanır. 1883-1885 yılları arasında toplam 34 sayı çıkar. “Kısm-ı Sanî” (İkinci Bölüm)
ve “Kısm-ı Musavver” (Resimli Bölüm) adlı ekler verir. “Siyaset ve mezheplerden başka
her şeyden bahseden küçük bir risaledir (dergidir).”
İlk sayıda şu ifadelere yer verilir: “Bu mecmua (dergi), isminden anlaşılacağı gibi
muhteviyâtı (içeriği) zekâvet-i âliye ashâbının âsâr-ı müntehabesinden (yüksek zekâ
sahiplerinin seçkin eserlerinden) ibaret olacak ve fakat mecmuanın boş kalan yerlerini
maa’l-hicâb (utanarak söyleyelim ki) kendi âsârı (eserleri) ile karalayacaktır. Zekâvet-i
âliye ashâbının dehânından (ağzından) çıkan sözler bir nûra münkalib olarak (ışığa karışarak) ancak o nur istikbali tenvir eder (geleceği aydınlatır).”
“Aşk”, “Hazan”, “Nedamet ve Vicdan”, “Şita”, “Gözyaşı”, “Kelebek”, “Feryat”, “Yaprak”,
“Bir Çiçeğin Nalesi”, “Fakr” gibi başlıklara sahip edebî metinlerin yanında Batılı yazarlardan da tercümeler yer alır.
Başlıca yazarları: Ahmet Rasim, Ali İhsan, Ali Ruhî Bey, Avnî, Beşir Fuat, Beykozlu
Necip Efendi, Cebbar, Çerkes Ahmet, Ebunnafi Vasıf, Edhem Paşazade Ömer Suphî, Eşref Paşa, Fazlı Necip, Feyzi Efendi, Gündükzade Ahmet Bey, Halil Edip, Harputlu Hayrî, Hersekli Arif Hikmet.
yayımlanır. 1883-1885 yılları arasında toplam 34 sayı çıkar. “Kısm-ı Sanî” (İkinci Bölüm)
ve “Kısm-ı Musavver” (Resimli Bölüm) adlı ekler verir. “Siyaset ve mezheplerden başka
her şeyden bahseden küçük bir risaledir (dergidir).”
İlk sayıda şu ifadelere yer verilir: “Bu mecmua (dergi), isminden anlaşılacağı gibi
muhteviyâtı (içeriği) zekâvet-i âliye ashâbının âsâr-ı müntehabesinden (yüksek zekâ
sahiplerinin seçkin eserlerinden) ibaret olacak ve fakat mecmuanın boş kalan yerlerini
maa’l-hicâb (utanarak söyleyelim ki) kendi âsârı (eserleri) ile karalayacaktır. Zekâvet-i
âliye ashâbının dehânından (ağzından) çıkan sözler bir nûra münkalib olarak (ışığa karışarak) ancak o nur istikbali tenvir eder (geleceği aydınlatır).”
“Aşk”, “Hazan”, “Nedamet ve Vicdan”, “Şita”, “Gözyaşı”, “Kelebek”, “Feryat”, “Yaprak”,
“Bir Çiçeğin Nalesi”, “Fakr” gibi başlıklara sahip edebî metinlerin yanında Batılı yazarlardan da tercümeler yer alır.
Başlıca yazarları: Ahmet Rasim, Ali İhsan, Ali Ruhî Bey, Avnî, Beşir Fuat, Beykozlu
Necip Efendi, Cebbar, Çerkes Ahmet, Ebunnafi Vasıf, Edhem Paşazade Ömer Suphî, Eşref Paşa, Fazlı Necip, Feyzi Efendi, Gündükzade Ahmet Bey, Halil Edip, Harputlu Hayrî, Hersekli Arif Hikmet.
Soru 10
Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanan, Bursa'nın ilk çocuk dergisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gayret
B
Gülşen
C
Fevâid
D
Güneş
E
Hâver
Açıklama:
Fevâid: Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15
günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir. 3 sayı çıktıktan sonra ara verir. 15 Kasım 1896’da yeniden yayın hayatına başlar.
günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir. 3 sayı çıktıktan sonra ara verir. 15 Kasım 1896’da yeniden yayın hayatına başlar.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Tamamen Batı edebiyatının taklididir.
B
Divan edebiyatının aynen devamıdır.
C
Türk halk edebiyatının bir devamıdır.
D
Tanzimat edebiyatının bir devamıdır.
E
Geleneksel Osmanlı Türk edebiyatıyla Batı edebiyatından aşağı yukarı eşit düzeyde etkilenmiş bir edebiyattır.
Açıklama:
Geleneksel Osmanlı Türk edebiyatıyla Batı edebiyatından aşağı yukarı eşit düzeyde etkilenmiş bir edebiyattır.
Soru 12
Aşağıdaki adlandırmaların hangisi, aynı zamanda Ara Nesil için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Tanzimat Edebiyatı
B
Ilımlılar
C
Servet-i Fünun Edebiyatı
D
Edebiyat-ı Cedide
E
Fecr-i Ati Edebiyatı
Açıklama:
Ilımlılar
Soru 13
Aşağıdaki tarih aralıklarından hangisi, Ara Nesil edebiyatının etkin olduğu yıllardır?
Seçenekler
A
1839-1896
B
1856-1896
C
1896-1901
D
1880-1896
E
1908-1923
Açıklama:
1880-1896
Soru 14
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Ara Nesil için geçerlidir?
Seçenekler
A
Ortak bir yayın organı etrafında toplanmışlardır.
B
Ortak bir bildirge yayımlamışlardır.
C
Çok güçlü bir edebiyat hareketidir.
D
Liderleri olan bir edebiyat akımıdır.
E
Ağırlıklı olarak İkinci Abdülhamit döneminde ürün vermişlerdir.
Açıklama:
Ağırlıklı olarak İkinci Abdülhamit döneminde ürün vermişlerdir.
Soru 15
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Ara Nesil için doğrudur?
Seçenekler
A
Eserlerinde genellikle ferdi hassasiyet ve aşırı duygululuk (santimantalizm) belirgin bir motiftir.
B
Tamamen toplumsal konulara yer verdiler.
C
Bütünüyle bireysel konular etrafında yoğunlaştılar.
D
Türk edebiyatında çok belirgin şekilde köklü yenilikler yaptılar.
E
Aruz veznini hiç kullanmadılar.
Açıklama:
Eserlerinde genellikle ferdi hassasiyet ve aşırı duygululuk (santimantalizm) belirgin bir motiftir.
Soru 16
Ara Nesil şair ve yazarları, hangi şair ve yazardan etkilenmemiştir?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Abdülhak Hâmit
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Namık Kemal
E
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Açıklama:
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Soru 17
Bir cümlenin ikiden fazla mısraya taşması uygulaması olan anjambman (ulantı)’ın ilk olarak başladığı edebî topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanzimatçılar
B
Servet-i Fünuncular
C
Ara Nesil şairleri
D
Fecr-i Aticiler
E
Millî Edebiyatçılar
Açıklama:
Ara Nesil şairleri
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi, Ara Nesil şair ve yazarlarının ürün yayımladığı bir yayın organıdır?
Seçenekler
A
Takvim-i Vekayi
B
Ceride-i Havadis
C
Gayret
D
İleri
E
Küçük Mecmua
Açıklama:
Gayret
Soru 19
Mizancı Murat’ın çıkarmış olduğu gazetenin adı nedir?
Seçenekler
A
Mizan
B
Âfâk
C
Servet-i Fünun
D
Gülşen
E
Mektep
Açıklama:
Mizan
Soru 20
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mizan
B
Âfâk
C
Servet-i Fünun
D
Gülşen
E
Mektep
Açıklama:
Mektep
Soru 21
Hangisi 'arayı bulan, vasıtalık eden anlamındadır?
Seçenekler
A
Ilımlılar.
B
Ara nesil.
C
Santimantalizm.
D
Mutavassıtin.
E
Servet-i Fünun.
Açıklama:
Mutavassıtin. Cevap D'dir.
Soru 22
Hangisi ferdi hassasiyet, aşırı duygululuk anlamındadır?
Seçenekler
A
Santimantalizm.
B
Realizm.
C
Naturalizm.
D
Ilımlılar.
E
Ara nesil.
Açıklama:
Santimantalizm. Cevap A'dır.
Soru 23
Mehmet Celalin 1886 yılında yazdığı Tasviri Canan şiiri hangisiyle ilintilidir?
Seçenekler
A
Ara nesil.
B
Servet-i fünun.
C
Realizm.
D
Milli roman.
E
Geleneksel Divan edebiyatı.
Açıklama:
Ara nesil. Cevap A'dır.
Soru 24
Hangisi parlamenterler meclisi anlamındadır?
Seçenekler
A
Kanun-i Esasi.
B
Meclis-i mebusan.
C
Ara Nesil.
D
Ilımlılar.
E
Servet-i fünun.
Açıklama:
Meclis-i mebusan. Cevap B'dir.
Soru 25
Hangisi anayasa anlamındadır?
Seçenekler
A
Servet-i funun.
B
Mutavassıtin.
C
Kanun-i Esasi.
D
Meclis-i mebusan.
E
Santimantalizm.
Açıklama:
Kanuni Esasi. Cevap C'dir.
Soru 26
Hangisi faydalar anlamındadır?
Seçenekler
A
Fevaid.
B
Envar-ı zeka.
C
Asar.
D
Afak.
E
Berk.
Açıklama:
Fevaid. Cevap A'dır.
Soru 27
Hangisi yüzyıllar , asırlar anlamındadır?
Seçenekler
A
Fevaid.
B
Berk.
C
Afak.
D
Envar-ı zeka.
E
Asar.
Açıklama:
Asar. Cevap E'dir.
Soru 28
Hangisi Ufuklar anlamındadır?
Seçenekler
A
Asar.
B
Fevaid.
C
Berk.
D
Afak.
E
Envar-ı zeka.
Açıklama:
Afak. Cevap D'dir.
Soru 29
Hangisi farsçada doğu manasına gelmektedir?
Seçenekler
A
Hazine-i evrak.
B
Haver
C
Afak.
D
Asar.
E
Berk.
Açıklama:
Haver. Cevap B'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi ilk önce Muallim Naci tarafından çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
Mirsad.
B
Muktebes.
C
Afak.
D
Asar.
E
Fevaid.
Açıklama:
Mirsad. Cevap A'dır.
Soru 31
Araya ortaya giren, vasıtalık yapan, arayı bulan, ortada bir yerde olan, ortalama” gibi
anlamlara gelen kelime hangisidir?
anlamlara gelen kelime hangisidir?
Seçenekler
A
Fevâid
B
Envâr-ı Zekâ
C
Âsâr
D
Mutavassıt
E
Âfâk
Açıklama:
Mutavassıt: Arapça bir kelime olan “mutavassıt: tavassut eden, araya ortaya giren, vasıtalık yapan, arayı bulan, ortada bir yerde olan, ortalama” gibi anlamlara gelmektedir. Türkçe ile “ılımlı”, “ara nesil” şeklinde tercüme edilebilmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangileri ara nesil edebiyatçılarının işlediği toplumsal konulardandır?
I. Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları
II. vatan sevgisi
III. aşk
IV. dinî duygular
V. çobanların hayatı
I. Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları
II. vatan sevgisi
III. aşk
IV. dinî duygular
V. çobanların hayatı
Seçenekler
A
II-III
B
III-IV-V
C
I-III-IV
D
II-V
E
I-II-V
Açıklama:
Eserlerinde ele aldıkları bireysel konular: Aşk, bireysel sıkıntı, ıstırap, hüzün, yalnızlık,
ince hastalık olan verem, tabiat, ölüm, kadınların vefasızlığı, dinî duygular, felsefe gibi
unsurlar.
Toplumsal konular: Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta
çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin,
çobanların hayatı gibi unsurlar.
ince hastalık olan verem, tabiat, ölüm, kadınların vefasızlığı, dinî duygular, felsefe gibi
unsurlar.
Toplumsal konular: Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta
çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin,
çobanların hayatı gibi unsurlar.
Soru 33
İmtiyaz sahibi, Sencerzade Mehmet Reşat olan dergi hangisidir?
Seçenekler
A
Âsâr
B
Berk
C
Envâr-ı Zekâ
D
Fevâid
E
Gayret
Açıklama:
Âsâr: Âsâr, Arapça bir kelime olup
“yüzyıllar, asırlar” demektir. Söz konusu
dergi, İstanbul’da yayımlanmıştır. Hafta
-
lık fenni, edebî dergi olup 20 Şubat 1301
(1885)-21 Ağustos 1302 (1886) tarihleri
arasında toplam 14 sayı çıkar. İmtiyaz
sahibi, Sencerzade Mehmet Reşat’tır.
“yüzyıllar, asırlar” demektir. Söz konusu
dergi, İstanbul’da yayımlanmıştır. Hafta
-
lık fenni, edebî dergi olup 20 Şubat 1301
(1885)-21 Ağustos 1302 (1886) tarihleri
arasında toplam 14 sayı çıkar. İmtiyaz
sahibi, Sencerzade Mehmet Reşat’tır.
Soru 34
“Kısm-ı Sanî” (İkinci Bölüm) ve “Kısm-ı Musavver” (Resimli Bölüm) adlı ekler veren dergi hangisidir?
Seçenekler
A
Fevâid
B
Envâr-ı Zekâ
C
Gülşen
D
Hazîne-i Fünûn
E
Hâver
Açıklama:
Envâr-ı Zekâ: Arapça bir tabir olup “zekânın aydınlıkları” demektir. İlk sayının başında Rumî 1299 tarihi yer alır. 15 günlük dergi olup İstanbul’da Mustafa Reşit tarafından
yayımlanır. 1883-1885 yılları arasında toplam 34 sayı çıkar. “Kısm-ı Sanî” (İkinci Bölüm)
ve “Kısm-ı Musavver” (Resimli Bölüm) adlı ekler verir.
yayımlanır. 1883-1885 yılları arasında toplam 34 sayı çıkar. “Kısm-ı Sanî” (İkinci Bölüm)
ve “Kısm-ı Musavver” (Resimli Bölüm) adlı ekler verir.
Soru 35
Bursa’nın ilk çocuk dergisi hangisidir?
Seçenekler
A
Gülşen
B
Güneş
C
Haver
D
Gayret
E
Fevâid
Açıklama:
Fevâid: Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15
günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir.
günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir.
Soru 36
Başyazarı İsmail Safa olan dergi hangisidir?
Seçenekler
A
Malûmat
B
İrtikâ
C
Maârif
D
Hâver
E
Hazîne-i Fünûn
Açıklama:
Maârif: Arapça bir kelime olup “bilgiler, kültürler” demektir. 1 Eylül 1891 - 31 Ağustos 1896 tarihleri arasında 238 sayı yayımlanır. Ayrıca sonraki dönemlerde de tekrar çıkar.
İstanbul’da haftalık edebî, fenni dergi olarak hazırlanır. Başlangıçta imtiyaz sahibi Ahmet Naci’dir, sonra Kaspar Matbaası ve Kütüphanesi sahibi Kaspar Efendi olur. Başyazarı İsmail Safa’dır.
İstanbul’da haftalık edebî, fenni dergi olarak hazırlanır. Başlangıçta imtiyaz sahibi Ahmet Naci’dir, sonra Kaspar Matbaası ve Kütüphanesi sahibi Kaspar Efendi olur. Başyazarı İsmail Safa’dır.
Soru 37
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergi hangisidir?
Seçenekler
A
Mirsad
B
Mektep
C
Mir’at-ı Âlem
D
Mizan
E
Muktebes
Açıklama:
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergidir. Önce mısra-ı berceste (seçme mısra)
seçimi yapılır.
seçimi yapılır.
Soru 38
Tevfik Fikret’in edebiyat dünyasında tanınmasında hangi gazetenin rolü büyüktür?
Seçenekler
A
Nilüfer
B
Muktebes
C
Mirsad
D
Saadet
E
Terakki
Açıklama:
Ayrıca Tevfik Fikret de ilk gençlik şiirlerinin bir kısmını bu gazetede yayımlar. Dolayısıyla Tevfik Fikret’in
edebiyat dünyasında tanınmasında bu gazetenin rolü
büyüktür.
edebiyat dünyasında tanınmasında bu gazetenin rolü
büyüktür.
Soru 39
Paris’te Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin yayın organı olan gazete hangisidir?
Seçenekler
A
Mizan
B
Mirsad
C
Mir’at-ı Âlem
D
Malûmat
E
İrtikâ
Açıklama:
Paris’te Mizan gazetesi, Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin yayın organı olur.
Soru 40
Haftada bir Letâif-i Âsâr adıyla ilk mizah gazetesi yayımlayan gazete hangisidir?
Seçenekler
A
Mektep
B
Mir’at-ı Âlem
C
Muktebes
D
Saadet
E
Terakki
Açıklama:
Yine haftada bir Letâif-i Âsâr adıyla ilk mizah gazetesi yayımlayan gazete
olur. Anlaşılır, günlük konuşma diline önem verir.
olur. Anlaşılır, günlük konuşma diline önem verir.
Soru 41
"Tanzimat Dönemi’nde ve sonrasında Türk edebiyatı, Tanzimat edebiyatından, radikal Batıcı Servet-i Fünun topluluğundan ve yeniliklere yüz vermeyen, geleneksel eski edebiyat taraftarlarından ibaret değildir. Bu arada hem geleneksel edebiyat hem de Batılı yeni edebiyat anlayışını birlikte yürüten, geleneksel ve modern unsurları bir arada kullanan hem eski hem de yeni edebiyattan hem Doğu hem Batı edebiyatından yararlanan; yani ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarı olan, orta yolu seçen, ılımlı bir edebiyatçılar grubu vardır."
Aşağıdakilerden hangisi bu edebiyatçılara verilen isimlerden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu edebiyatçılara verilen isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fecr-i Ati
B
Mutavassıtîn
C
Ara Nesil
D
Aktarıcı Nesil
E
Arayışlar Devri
Açıklama:
Tanzimat Dönemi’nde ve sonrasında Türk edebiyatı, Tanzimat edebiyatından, radikal Batıcı Servet-i Fünun topluluğundan ve yeniliklere yüz vermeyen, geleneksel eski edebiyat taraftarlarından ibaret değildir. Bu arada hem geleneksel edebiyat hem de Batılı yeni edebiyat anlayışını birlikte yürüten, geleneksel ve modern unsurları bir arada kullanan hem eski hem de yeni edebiyattan hem Doğu hem Batı edebiyatından yararlanan; yani ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarı olan, orta yolu seçen, ılımlı bir edebiyatçılar grubu vardır.
Bunlar, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Ara Nesil”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir. Biz bunlardan “Ara Nesil” tabirini tercih ediyoruz. “Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır.
Süleyman Nesib de düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen kişileri “mutavassıtîn” olarak niteliyor
Bunlar, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Ara Nesil”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir. Biz bunlardan “Ara Nesil” tabirini tercih ediyoruz. “Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır.
Süleyman Nesib de düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen kişileri “mutavassıtîn” olarak niteliyor
Soru 42
Ara nesil için kullanılan “Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ahmet Rasim
C
Tevfik Fikret
D
Ahmet Mithat
E
Şinasi
Açıklama:
Biz bunlardan “Ara Nesil” tabirini tercih ediyoruz.
“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır. Süleyman Nesib de düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen
kişileri “mutavassıtîn” olarak niteliyor
“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır. Süleyman Nesib de düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen
kişileri “mutavassıtîn” olarak niteliyor
Soru 43
Ara Nesil hangi iki edebi topluluk arasındaki geçiş döneminde yer alır?
Seçenekler
A
Servet-i Fünun - Fecr-i Ati
B
Fecr-i Ati - Milli Edebiyat
C
Tanzimat - Servet-i Fünun
D
Milli Edebiyat - Cumhuriyet Edebiyatı
E
Fecr-i Ati - Cumhuriyet Edebiyatı
Açıklama:
Ara Nesil, Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer alır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatçılarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ne tamamen eski taraftarı ne de tamamen yeni taraftarıdır.
B
Taklit ve çalıntı yerine faydalanma, beslenme ve etkilenme esas olmalıdır.
C
Millî ruh, millî ahenk, millî bakış açısı ve yaklaşım daima korunmalıdır.
D
Ara Nesil yazarları, toplum için sanat yerine sanat için sanata önem vermişlerdir.
E
Bireysel ve bireyci sanat yerine sosyal fayda değerini ön plana alan sanat yapılmalıdır.
Açıklama:
Ara Nesil yazarları, sanat için sanat yerine toplum için sanata önem vermişlerdir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Ara Neslin kulladığı yayın organlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Âfâk
B
Âsâr
C
Berk
D
Envâr-ı Zekâ
E
İkdam
Açıklama:
İkdam Ara Neslin kullandığı bir yayın organıdeğildir.
Soru 46
Aşağıdaki adlandırmaların hangisi, aynı zamanda Ara Nesil için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Mutavassıtîn
B
Tanzimat Edebiyatı
C
Servet-i Fünun Edebiyatı
D
Edebiyat-ı Cedide
E
Fecr-i Ati Edebiyatı
Açıklama:
Bunlar, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Ara Nesil”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir. Biz bunlardan “Ara Nesil” tabirini tercih ediyoruz.
“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır. Süleyman Nesib de düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen kişileri “mutavassıtîn” olarak niteliyor.
“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır. Süleyman Nesib de düşüş ve çöküş dönemi ile yenilik dönemi arasında kalmak isteyen kişileri “mutavassıtîn” olarak niteliyor.
Soru 47
Ara Nesil edebiyatının sürdürüldüğü yıllar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1858-1895
B
1859-1896
C
1857-1896
D
1859-1897
E
1855-1896
Açıklama:
1859-1896
Soru 48
Ara Nesil döneminde yüz civarında dergi ve gazete yayımlandı. Bunların önemli bir kısmı Ara Nesil yazarları tarafından çıkarıldı. Aşağıdakilerden hangisi bu yayın organlarının genel ve ortak özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır.
B
Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer veriyorlardı.
C
Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi oldukça iyidir.
D
Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür.
E
Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır.
Açıklama:
Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır.
Soru 49
"Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15 günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır. İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir. 3 sayı çıktıktan sonra ara verir. 15 Kasım 1896’da yeniden yayın hayatına başlar. Bu sayıdan itibaren başyazarlığına Mehmet Rifat Efendi getirilir."
Yukarıda hakkında bilgi verilen Ara Nesil yayın organı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Yukarıda hakkında bilgi verilen Ara Nesil yayın organı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Âfâk
B
Âsâr
C
Berk
D
Fevâid
E
Envâr-ı Zekâ
Açıklama:
Fevâid: Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15 günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır. İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir. 3 sayı çıktıktan sonra ara verir. 15 Kasım 1896’da yeniden yayın hayatına başlar. Bu sayıdan itibaren başyazarlığına Mehmet Rifat Efendi getirilir.
Soru 50
İlk Türk kadın gazetesini çıkaran gazete aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Mir’at-ı Âlem
B
Muktebes
C
Nilüfer
D
Saadet
E
Terakki
Açıklama:
Terakki: 1868’de Ali Raşit Bey ve Filip Efendi tarafından çıkarılır. İlk Türk kadın gazetesini çıkaran gazete olur.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Türk Edebiyatı'nda “Ara Nesil” dönemi için kullanılan diğer tabirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mutavassıtîn
B
Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri
C
Ilımlılar
D
İkinci Yeni Akımı
E
Aktarıcı Nesil
Açıklama:
Ara Nesil, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir. Ancak İkinci Yeni Akımı bunlardan biri değildir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 52
“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Sami Paşazade Sezai
D
Namık Kemal
E
Abdülhak Hâmit
Açıklama:
“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 53
"Ara Nesil" ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ara Nesil, Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer alır.
B
Tamamiyle eskiye bağlı muhafazakârlarla tamamen yenilikçi ve Batıcı edebiyatçılar arasında yer alan bir gruptur.
C
Bu dönem eserlerinde genellikle ferdi hassasiyet ve aşırı duygululuk (santimantalizm) belirgin bir motiftir.
D
Ara Nesil milletimizin ihtiyaçlarına cevap verebilecek mahiyette hem eski hem de yeni edebiyat anlayışından bir sentez çıkarmaya çalışmıştır.
E
Ara Neslin ortaya koydukları eserlerle ve edebiyatlarıyla etkin olduğu yıllar, 1880-1912 yılları arası dönemdir.
Açıklama:
Ara Neslin ortaya koydukları eserlerle ve edebiyatlarıyla etkin olduğu yıllar, 1880-1896 yılları arası dönemdir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 54
1886 yılında yazılmış olan “Tasvîr-i Cânân” şiiri kim tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Ahmet Haşim
B
Mehmet Celal
C
Mehmet Rauf
D
Namık Kemal
E
Şinasi
Açıklama:
1886 yılında yazılmış olan “Tasvîr-i Cânân” şiiri Mehmet Celal tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatçılarının ele aldıkları bireysel konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınların vefasızlığı
B
Türk sultanları
C
Dinî duygular
D
İnce hastalık
E
Ölüm
Açıklama:
Türk sultanları Ara Nesil edebiyatçılarının ele aldıkları toplumsal konulardan biridir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 56
Her fikr-i şuledârdan evrâk alır cilâ
Âfâka her sitâre verir başka bir safâ
Her sayısının başında yukarıda verilen beyitin yer aldığı Ara Nesil dergisi aşağıdakilerden hangisidir?
Âfâka her sitâre verir başka bir safâ
Her sayısının başında yukarıda verilen beyitin yer aldığı Ara Nesil dergisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fevâid
B
Âsâr
C
Âfâk
D
Berk
E
Envâr-ı Zekâ
Açıklama:
Her fikr-i şuledârdan evrâk alır cilâ
Âfâka her sitâre verir başka bir safâ
Her sayısının başında yukarıda verilen beyitin yer aldığı Ara Nesil dergisi "Âfâk"tır. Doğru yanıt C'dir.
Âfâka her sitâre verir başka bir safâ
Her sayısının başında yukarıda verilen beyitin yer aldığı Ara Nesil dergisi "Âfâk"tır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 57
Başyazarı Menemenlizâde Mehmet Tahir olan ve edebî yazıların yanında matematik, tıp gibi konulara ve tercümelere de yer verilmiş Ara Nesil dergisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Âsâr
B
Berk
C
Envâr-ı Zekâ
D
Fevâid
E
Gayret
Açıklama:
Başyazarı Menemenlizâde Mehmet Tahir olan ve edebî yazıların yanında matematik, tıp gibi konulara ve tercümelere de yer verilmiş Ara Nesil dergisi "Âsâr"dır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi "İrtikâ" dergisinin başlıca yazarlarından biridir?
Seçenekler
A
Safvetî Ziya
B
Cenap Şahabettin
C
Âvanzâde Süleyman
D
Ayın Nadir
E
Ahmet Hamdi Bey
Açıklama:
Ayın Nadir "İrtikâ" dergisinin başlıca yazarlarından biridir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 59
1894’te Mirsad kapatılınca Hüseyin Kâzım, Ali Ekrem gibi arkadaşlarıyla birlikte 22 Şubat 1894 tarihinde haftalık olarak hangi dergiyi çıkarmıştır?
Seçenekler
A
Hazîne-i Fünûn
B
Maârif
C
Malûmat
D
Hazîne-i Evrâk
E
Hâver
Açıklama:
1894’te Mirsad kapatılınca Hüseyin Kâzım, Ali Ekrem gibi arkadaşlarıyla birlikte 22 Şubat 1894 tarihinde haftalık olarak "Malûmat"ı çıkarmıştır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 60
Mir’at-ı Âlem dergisi kaç yılında yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1885
B
1887
C
1889
D
1891
E
1893
Açıklama:
Mir’at-ı Âlem dergisi 1885 yılında yayımlanmıştır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Tamamen Batı edebiyatının taklididir.
B
Divan edebiyatının aynen devamıdır.
C
Türk halk edebiyatının bir devamıdır.
D
Tanzimat edebiyatının bir devamıdır.
E
Geleneksel Osmanlı Türk edebiyatıyla Batı edebiyatından aşağı yukarı eşit düzeyde etkilenmiş bir edebiyattır
Açıklama:
Geleneksel Osmanlı Türk edebiyatıyla Batı edebiyatından aşağı yukarı eşit düzeyde etkilenmiş bir edebiyattır
Soru 62
Aşağıdaki adlandırmaların hangisi, aynı zamanda Ara Nesil için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Tanzimat Edebiyatı
B
Ilımlılar
C
Servet-i Fünun Edebiyatı
D
Edebiyat-ı Cedide
E
Fecr-i Ati Edebiyatı
Açıklama:
Ilımlılar 110
Soru 63
Aşağıdaki tarih aralıklarından hangisi, Ara Nesil edebiyatının etkin olduğu yıllardır?
Seçenekler
A
1839-1896
B
1856-1896
C
1896-1901
D
1880-1896
E
1908-1923
Açıklama:
1880-1896
Soru 64
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Ara Nesil için geçerlidir?
Seçenekler
A
Ortak bir yayın organı etrafında toplanmışlardır.
B
Ortak bir bildirge yayımlamışlardır.
C
Çok güçlü bir edebiyat hareketidir.
D
Liderleri olan bir edebiyat akımıdır.
E
Ağırlıklı olarak İkinci Abdülhamit döneminde ürün vermişlerdir.
Açıklama:
Ağırlıklı olarak İkinci Abdülhamit döneminde ürün vermişlerdir
Soru 65
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Ara Nesil için doğrudur?
Seçenekler
A
Eserlerinde genellikle ferdi hassasiyet ve aşırı duygululuk (santimantalizm) belirgin bir motiftir.
B
Tamamen toplumsal konulara yer verdiler.
C
Bütünüyle bireysel konular etrafında yoğunlaştılar.
D
Türk edebiyatında çok belirgin şekilde köklü yenilikler yaptılar.
E
Aruz veznini hiç kullanmadılar
Açıklama:
Eserlerinde genellikle ferdi hassasiyet ve aşırı duygululuk (santimantalizm) belirgin bir motiftir.
Soru 66
Ara Nesil şair ve yazarları, hangi şair ve yazardan etkilenmemiştir?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Abdülhak Hâmit
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Namık Kemal
E
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Açıklama:
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Soru 67
Bir cümlenin ikiden fazla mısraya taşması uygulaması olan anjambman (ulantı)’ın ilk olarak başladığı edebî topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanzimatçılar
B
Servet-i Fünuncular
C
Ara Nesil şairleri
D
Fecr-i Aticiler
E
Millî Edebiyatçılar
Açıklama:
Ara Nesil şairleri
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi, Ara Nesil şair ve yazarlarının ürün yayımladığı bir yayın organıdır?
Seçenekler
A
Takvim-i Vekayi
B
Ceride-i Havadis
C
Gayret
D
İleri
E
Küçük Mecmua
Açıklama:
Gayret
Soru 69
Mizancı Murat’ın çıkarmış olduğu gazetenin adı nedir?
Seçenekler
A
Mizan
B
Âfâk
C
Servet-i Fünun
D
Gülşen
E
Mektep
Açıklama:
Mizan
Soru 70
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mizan
B
Âfâk
C
Servet-i Fünun
D
Gülşen
E
Mektep
Açıklama:
Mektep
Soru 71
Ara Neslin ortaya koyduğu eserlerle ve edebiyatıyla etkin olduğu yıllar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1859-1880 yılları arası
B
1859-1901 yılları arası
C
1896-1901 yılları arası
D
1880-1896 yılları arası
E
1859-1896 yılları arası
Açıklama:
Ara Neslin ortaya koydukları eserlerle ve edebiyatlarıyla etkin olduğu yıllar, 1880-1896 yılları arası dönemdir.
Soru 72
"Mutavassıt" kelimesinin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ara nesil
B
Radikal
C
Batılı
D
Doğulu
E
Divan edebiyatı
Açıklama:
Mutavassıt: Arapça bir kelime olan “mutavassıt: tavassut eden, araya ortaya giren, vasıtalık yapan, arayı bulan, ortada bir yerde olan, ortalama” gibi anlamlara gelmektedir. Türkçe ile “ılımlı”, “ara nesil” şeklinde tercüme edilebilmektedir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi ara neslin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşları ve dönemleri bakımından belli bir ortaklığa sahip değillerdir.
B
Ara Nesil, ortak bildirgesi olan bir topluluktur.
C
Ağırlıklı olarak İkinci Abdülhamit ve İkinci Meşrutiyet dönemlerinde ürün verdiler.
D
Ortak bir dergileri yoktur.
E
Bazı benzeşen yönleriyle bir grup oluştururlar.
Açıklama:
Ara Nesil, ortak bir yayın organı etrafında toplanmış, ortak bildirgeleri olan bir topluluk ya da hareket değildir. Yaşları ve dönemleri bakımından da belli bir ortaklığa sahip değillerdir. Ağırlıklı olarak İkinci Abdülhamit ve İkinci Meşrutiyet dönemlerinde ürün verdiler. Sadece eserlerinde görülen ortak özelliklerinden dolayı böyle bir gruplandırma yapılmıştır. Kendilerinden önceki edebiyat anlayışlarına tepkilerini ve kendilerine ait özgün edebiyat anlayış, görüş ve felsefelerini ilkeler hâlinde bir bildirgeyle edebiyat kamuoyuna ilan etmiş değillerdir. Ortak bir dergileri yoktur. Bir akım olarak birlikte ortak tavır almış değillerdir. Bu bakımdan edebî akım, hareket ve topluluk değil, bazı benzeşen yönleriyle bir grupturlar.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatçılarının eserlerinde içerik açısından görülen özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hem bireysel hem de toplumsal konulara eşit derecede önem verdiler.
B
Büyük ihtiras ve davalar yerine, daha çok günlük küçük konu ve duyguları işlediler.
C
Bu dönemde gerçekleşen Meclis-i Mebusan'ın kapanması, Kanun-ı Esasî'nin askıya alınması gibi olaylara geniş yer verdiler.
D
Eserlerinde ele aldıkları toplumsak konulardan bazıları; Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlardır.
E
Eserlerinde ele aldıkları bireysel konulardan bazıları; aşk, bireysel sıkıntı, ıstırap, hüzün ve yalnızlıktır.
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçıları, hem bireysel hem de toplumsal konulara eşit derecede önem verdiler. Daha çok günlük küçük konu ve duyguları işlediler. Büyük ihtiras ve davalara, derin, etkileyici ve sarsıcı yaklaşımlara yönelmediler. Eserlerinde ele aldıkları bireysel konular: Aşk, bireysel sıkıntı, ıstırap, hüzün, yalnızlık, ince hastalık olan verem, tabiat, ölüm, kadınların vefasızlığı, dinî duygular, felsefe gibi unsurlar. Toplumsal konular: Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin, çobanların hayatı gibi unsurlar. Ama bazı toplumsal konulara çok fazla girmemişlerdir. Mesela onların döneminde 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) vardır. Önemli bir olaydır, milletimizi ve devletimizi oldukça da etkilemiştir. Yine bu dönemde Meclis-i Mebusan adlı ilk millet meclisimiz kapandı, ilk anayasamız olan Kanun-ı Esasî askıya alındı. Bu gibi toplumsal olaylar, Ara Nesil yazarlarında pek fazla ele alınıp işlenmez.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil yazarlarının yayın organlarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri yüksektir.
B
Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır.
C
Bu yayın organları sadece edebiyata değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer verirler.
D
Bu dönemde çıkan gazete ve dergilerin kapağında genellikle “siyasetten başka her şeyden bahseder.” gibi bir ifadeye yer verilmiştir.
E
Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır.
Açıklama:
Ara Nesil döneminde yüz civarında dergi ve gazete yayımlandı. Bunların önemli bir kısmı Ara Nesil yazarları tarafından çıkarıldı. Bu yayın organlarının genel ve ortak özellikleri şunlardır: 1. Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır. Bu yüzden bu dönemde çıkan gazete ve dergilerin kapağında genellikle “siyasetten başka her şeyden bahseder.” gibi bir ifadeye yer vermişlerdir. 2. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer veriyorlardı. Yani aynı dergide hem sağlıkla hem tarımla ilgili bir yazıya hem şiire hem biyografiye birlikte yer veriliyordu. 3. Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır. 4. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır. Hem iktidar baskısı ve sıkı denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle zaman zaman yayına ara vermişler, değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır.
Soru 76
15 günlük dergi olup İstanbul'da Mustafa Reşit tarafından yayımlanan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Âfâk
B
Fevâid
C
Gayret
D
Gülşen
E
Envâr-ı Zekâ
Açıklama:
Envâr-ı Zekâ: Arapça bir tabir olup “zekânın aydınlıkları” demektir. İlk sayının başında Rumî 1299 tarihi yer alır. 15 günlük dergi olup İstanbul’da Mustafa Reşit tarafından yayımlanır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Bursa'nın ilk çocuk dergisidir?
Seçenekler
A
Güneş
B
Gayret
C
Âsâr
D
Fevâid
E
Berk
Açıklama:
Fevâid: Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15 günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır. İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir.
Soru 78
İmtiyaz sahibi, ilk Türk pozitivist ve naturalisti Beşir Fuat olan dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazîne-i Fünûn
B
Hazîne-i Evrâk
C
Hâver
D
Gülşen
E
Güneş
Açıklama:
Güneş: 1883-1884 yılları arasında İstanbul’da çıkmış 15 günlük dergidir. Altı ay kadar yayımlanabilmiştir. 12 sayı çıkar. İmtiyaz Sahibi, ilk Türk pozitivist ve naturalisti olarak bilinen Beşir Fuat’tır.
Soru 79
1868’de Ali Raşit Bey ve Filip Efendi tarafından çıkarılan ve haftada bir özel kadın sayısı yayımlayan dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saadet
B
Terakki
C
Nilüfer
D
Muktebes
E
Mizan
Açıklama:
Terakki, 1868’de Ali Raşit Bey ve Filip Efendi tarafından çıkarılır. İlk Türk kadın gazetesini çıkaran gazete olur. Haftada bir özel kadın sayısı yayımlar. 15 Haziran 1868 tarihli sayısında kadınlar için “Muhadderât” adında bir ek yayımlamaya başlar. Haftada 1 kez pazar günleri olmak üzere toplam 48 sayı yayımlanır.
Soru 80
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazîne-i Fünûn
B
İrtikâ
C
Mektep
D
Malûmat
E
Maârif
Açıklama:
Mektep: 1891-1897 yılları arasında İstanbul’da haftada bir olmak üzere 185 sayı yayımlanır. İmtiyaz sahibi Kitapçı Karabet Efendi’dir.
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergidir. Önce mısra-ı berceste (seçme mısra) seçimi yapılır. Sonra Osmanlı imlasının nasıl olması gerektiği konusunda okuyucuların düşüncesi sorulur. “En iyi şairimiz kim?” sorulu bir anket düzenlenir. Bu ankette İsmail Safa birinci olur. Cenap Şehabettin ve Tevfik Fikret eşit oyla ikinci olurlar.
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergidir. Önce mısra-ı berceste (seçme mısra) seçimi yapılır. Sonra Osmanlı imlasının nasıl olması gerektiği konusunda okuyucuların düşüncesi sorulur. “En iyi şairimiz kim?” sorulu bir anket düzenlenir. Bu ankette İsmail Safa birinci olur. Cenap Şehabettin ve Tevfik Fikret eşit oyla ikinci olurlar.
Soru 81
Ara Nesil'e dair aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
1880-1896 yılları arasında etkin olmuşlardır
B
Mutavassıtîn, Ilımlılar, Arayışlar Devri gibi isimlerle de anılırlar
C
Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer alırlar
D
Batı edebiyatının aynen taklit edilmesine karşı çıkmışlardır
E
Sanat için sanat anlayışını desteklemişler ve bireyci sanatı ön plana çıkarmışlardır
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçılarına göre bireysel ve bireyci sanat yerine sosyal fayda değerini ön plana alan sanat yapılmalıdır. Milletimizin muhtaç olduğu genel bilgiler, edebî metinler yoluyla yayılmalıdır. Birçok yazılarında görüleceği gibi Ara Nesil yazarları, sanat için sanat yerine toplum için sanata önem vermişlerdir. Hatta çoğu zaman sanatı, edebiyatı gereksiz görmüşler, asıl önemli olanın bilim olduğu üzerinde durmuşlardır. Yanıt E'dir.
Soru 82
I-Siyasetten bahsetmek yasaktır
II-Sadece edebiyattan bahsedilmektedir
III-Tasarım ve baskı kalitesi düşüktür
IV-Sürekli ve düzenli yayınlanmışlardır
Yukarıdakilerden hangileri Ara Nesil’in yayın organlarının özellikleri arasında yer alır?
II-Sadece edebiyattan bahsedilmektedir
III-Tasarım ve baskı kalitesi düşüktür
IV-Sürekli ve düzenli yayınlanmışlardır
Yukarıdakilerden hangileri Ara Nesil’in yayın organlarının özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Ara Nesil döneminin yayın organları II.Abdülhamit Dönemi'nde çıktıkları için siyasetten bahsetmeleri yasaktır. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer vermişlerdir. Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır. Hem iktidar baskısı ve sıkı denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle zaman zaman yayına ara vemişler, değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır. Yanıt C'dir.
Soru 83
Ahmet Rasim Ara Nesil için hangi adlandırmayı kullanmıştır?
Seçenekler
A
Aktarıcı Nesil
B
Mutavassitîn ve mutavassıta erbâbı
C
Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı
D
Arayışlar Devri
E
Ilımlılar
Açıklama:
Ara Nesil edebiatçıları, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir.“Mutavassitîn” ve “mutavassıta erbâbı” terimleri, Ahmet Rasim tarafından kullanılmıştır. Yanıt B'dir.
Soru 84
I- Türk Sultanları
II-Fakirlik
III-93 Harbi
IV-Kanunu Esasi
V-Meclisi Mebusan
Yukarıdakilerden hangileri Ara Nesil yazarlarının ele aldıkları toplumsal konulara örnektir?
II-Fakirlik
III-93 Harbi
IV-Kanunu Esasi
V-Meclisi Mebusan
Yukarıdakilerden hangileri Ara Nesil yazarlarının ele aldıkları toplumsal konulara örnektir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
ı ve IV
E
II ve V
Açıklama:
Ara Nesil yazarları Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin, çobanların hayatı gibi unsurları ele almışlar ama bazı toplumsal konulara çok fazla girmemişlerdir. Mesela onların döneminde 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) vardır. Önemli bir olaydır, milletimizi ve devletimizi oldukça da etkilemiştir. Yine bu dönemde Meclis-i Mebusan adlı ilk millet meclisimiz kapandı, ilk anayasamız olan Kanun-ı Esasî askıya alındı. Bu gibi toplumsal olaylar, Ara Nesil yazarlarında pek fazla ele alınıp işlenmez.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil'in yayın organları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fevâid
B
Gayret
C
Hâver
D
Hazîne-i Fünûn
E
Tanin
Açıklama:
Muktebes, Gayret, Fevâid, Hâver, Hazîne-i Fünûn Ara Nesil'in yayın organları arasındadır. Tanin bu yayınlar arasında yer almaz. Yanıt E'dir.
Soru 86
Ara Nesil'in yayın organlarından hangisi Bursa'nın ilk çocuk dergisi olma özelliğini taşır?
Seçenekler
A
Güneş
B
Nilüfer
C
Fevâid
D
İrtikâ
E
Malûmat
Açıklama:
Fevâid Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15 günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır. İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir. Yanıt C'dir.
Soru 87
İsmi Farsça'da doğu anlamına gelen Ara Nesil yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Âfâk
B
Âsâr
C
Berk
D
Gülşen
E
Hâver
Açıklama:
Haver, Farsçada “doğu” manasındadır. 15 Cemaziye’l-Âhir 1301(1884) - 1 Şubat 1301 (1884) tarihleri arasında 15 günlük edebî dergi olarak yayımlanır. Yanıt E'dir.
Soru 88
İrtikâ yayın organına dair aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Arapça bir kelime olup kelime anlamı yükselmektir.
B
Haftalık fen ve ilim gazetesidir.
C
Üç yayın döneminde çıkarılmıştır.
D
Servet-i Fünun'un yenilikçi edebiyat anlayışını sürdürmüşlerdir
E
Batılı yazarlardan tercümelere de yer vermişlerdir
Açıklama:
İrtikâ dergisi, Servet-i Fünun dergisinin yenilikçi edebiyat anlayışına karşı olmuş ve daha önceki Hazine-i Fünun ve Resimli Gazete’nin edebiyat anlayışını devam ettirmiştir. Yanıt D'dir.
Soru 89
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güneş
B
Gülşen
C
Mektep
D
Mir’at-ı Âlem
E
Saadet
Açıklama:
Mektep dergisi okuyucuları arasında anket açan ilk dergidir. Önce mısra-ı berceste (seçme mısra) seçimi yapılır. Sonra Osmanlı imlasının nasıl olması gerektiği konusunda okuyucuların düşüncesi sorulur. “En iyi şairimiz kim?” sorulu bir anket düzenlenir. Bu ankette İsmail Safa birinci olur. Cenap Şehabettin ve Tevfik Fikret eşit oyla ikinci olurlar. Yanıt C'dir.
Soru 90
İlk Türk kadın gazetesini çıkaran gazete aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Terakki
B
Nilüfer
C
Güneş
D
Gülşen
E
Saadet
Açıklama:
Terakki gazetesi 1868’de Ali Raşit Bey ve Filip Efendi tarafından çıkarılır. İlk Türk kadın gazetesini çıkaran gazete olur. Haftada bir özel kadın sayısı yayımlar. 15 Haziran 1868 tarihli sayısında kadınlar için “Muhadderât” adında bir ek yayımlamaya başlar. Haftada 1 kez pazar günleri olmak üzere toplam 48 sayı yayımlanır. Muhadderât “tesettürlü, namuslu müslüman kadınlar” demektir. Yanıt A’dır.
Soru 91
Âfâk dergisine yön veren yazar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Sencerzade Mehmet Reşat
C
Nabizâde Nâzım
D
Tevfik Rıza
E
Menemenlizade Mehmet Tahir
Açıklama:
Âfâk: 20 Zilhicce 1299-25 Cemâziye’l- Evvel 1300 (2 Kasım 1882-3 Nisan 1883) tarihleri arasında toplam 7 sayı çıktı. Âfâk, Arapça bir kelime olup “ufuklar”, “her taraf ”
demektir. Bu ismi Muallim Naci bulmuştur. İstanbul’da çıkmış
aylık dergidir. Siyasetten başka her şeyden bahseden bir yayın
organıdır. İmtiyaz sahibi, A. Kamil Efendi’dir.
Dergiye büyük ölçüde Muallim Naci yön vermektedir.
demektir. Bu ismi Muallim Naci bulmuştur. İstanbul’da çıkmış
aylık dergidir. Siyasetten başka her şeyden bahseden bir yayın
organıdır. İmtiyaz sahibi, A. Kamil Efendi’dir.
Dergiye büyük ölçüde Muallim Naci yön vermektedir.
Soru 92
İmtiyaz sahibi Sencerzade Mehmet Reşat, başyazarı ise Menemenlizâde Mehmet Tahir olan ara nesil dergisi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Âfâk
B
Âsâr
C
Fevaid
D
Terakki
E
Hazine-i Evrak
Açıklama:
Âsâr: Âsâr, Arapça bir kelime olup
“yüzyıllar, asırlar” demektir. Söz konusu
dergi, İstanbul’da yayımlanmıştır. Haftalık fenni, edebî dergi olup 20 Şubat 1301
(1885)-21 Ağustos 1302 (1886) tarihleri
arasında toplam 14 sayı çıkar. İmtiyaz
sahibi, Sencerzade Mehmet Reşat’tır.
Başyazarı ise Menemenlizâde Mehmet
Tahir’dir.
“yüzyıllar, asırlar” demektir. Söz konusu
dergi, İstanbul’da yayımlanmıştır. Haftalık fenni, edebî dergi olup 20 Şubat 1301
(1885)-21 Ağustos 1302 (1886) tarihleri
arasında toplam 14 sayı çıkar. İmtiyaz
sahibi, Sencerzade Mehmet Reşat’tır.
Başyazarı ise Menemenlizâde Mehmet
Tahir’dir.
Soru 93
Bursa’nın ilk çocuk dergisi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Nilüfer
B
Âfâk
C
Fevâid
D
Mir’at-ı Âlem
E
Muktebes
Açıklama:
Fevâid: Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15
günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir.
günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
İlk sayısı 17 Kasım 1887 perşembe günü çıkar. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir.
Soru 94
Aşağıdaki dergilerin hangisi Fransız şairi Lamennais’in “Menfa” (Sürgün) adlı yazısını yayımladığı için Teftiş ve Denetleme Kurulu tarafından kapatılır ?
Seçenekler
A
Gülşen
B
Güneş
C
Gayret
D
Hâver
E
Terakki
Açıklama:
Gülşen: Farsça bir kelime olup “gül bahçesi” demektir. Haftalık edebî-fenni dergidir. 31
Kânun-ı Sani 1301 (1885)-6 Teşrin-i sani 1302 (1886) tarihleri arasında İstanbul’da toplam 27 sayı olarak yayımlanmıştır.
Ali Kemal, 5 Ağustos 1302 tarihli 25. sayısında Fransız şairi Lamennais’in “Menfa” (Sürgün) adlı yazısını yayımlar. Bu yazı Teftiş ve Denetleme Kurulunun hoşuna gitmez. İstibdat devrinde İkinci Abdülhamit aleyhinde yazılmış bir yazı olarak değerlendirilir ve sonradan dergi kapatılır.
Kânun-ı Sani 1301 (1885)-6 Teşrin-i sani 1302 (1886) tarihleri arasında İstanbul’da toplam 27 sayı olarak yayımlanmıştır.
Ali Kemal, 5 Ağustos 1302 tarihli 25. sayısında Fransız şairi Lamennais’in “Menfa” (Sürgün) adlı yazısını yayımlar. Bu yazı Teftiş ve Denetleme Kurulunun hoşuna gitmez. İstibdat devrinde İkinci Abdülhamit aleyhinde yazılmış bir yazı olarak değerlendirilir ve sonradan dergi kapatılır.
Soru 95
Şeyh Galib’in Hüsn-i Aşk’ını ilk defa tefrika eden ara nesil dergisi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Hazîne-i Evrâk
B
Hâver
C
Hazîne-i Fünûn
D
İrtikâ
E
Maârif
Açıklama:
Hâver: Haver, Farsçada “doğu” manasındadır. 15 Cemaziye’l-Âhir 1301(1884) - 1 Şubat 1301 (1884) tarihleri arasında 15 günlük edebî dergi olarak yayımlanır. Bu derginin
edebî kısmını Beşir Fuat ve Menemenlizâde Tahir hazırlar. Roman, hikâye, şiir tercümelerine, roman ve hikâye ile ilgili kuramsal bilgilere de yer verilir. Şeyh Galib’in Hüsn-i Aşk’ı bu dergide tefrika edilir.
edebî kısmını Beşir Fuat ve Menemenlizâde Tahir hazırlar. Roman, hikâye, şiir tercümelerine, roman ve hikâye ile ilgili kuramsal bilgilere de yer verilir. Şeyh Galib’in Hüsn-i Aşk’ı bu dergide tefrika edilir.
Soru 96
Recaizâde Mahmut Ekrem, Talim-i Edebiyat adlı kitabının “Tecnis ve Mübalağa Bahsi” başlıklı bölümlerini ilk defa hangi dergide yayımlamıştır ?
Seçenekler
A
Gülşen
B
Envâr-ı Zekâ
C
Âfâk
D
Hazîne-i Fünûn
E
Hazîne-i Evrâk
Açıklama:
Hazîne-i Evrâk: 1881-1886 yılları arasında farklı dönemlerde 68 sayı yayımlanmış ilim,
fen ve edebiyat dergisidir. İlk sayısı 13 Mayıs 1881’de, son sayısı da Mart 1886’da çıktı. Haftalık ve cumartesi günleri çıkan edebî dergi olup İstanbul’da yayımlanır. Çıkaranlar, Mahmut Celalettin, Samipaşazâde Sezai ve Baki’dir.
Recaizâde Mahmut Ekrem, Talim-i Edebiyat adlı kitabının “Tecnis ve Mübalağa Bahsi” başlıklı bölümlerini ilk defa bu dergide yayımlar.
fen ve edebiyat dergisidir. İlk sayısı 13 Mayıs 1881’de, son sayısı da Mart 1886’da çıktı. Haftalık ve cumartesi günleri çıkan edebî dergi olup İstanbul’da yayımlanır. Çıkaranlar, Mahmut Celalettin, Samipaşazâde Sezai ve Baki’dir.
Recaizâde Mahmut Ekrem, Talim-i Edebiyat adlı kitabının “Tecnis ve Mübalağa Bahsi” başlıklı bölümlerini ilk defa bu dergide yayımlar.
Soru 97
İsmail Safa’nın şair olarak ünlenmesinde aşağıdaki gazetelerin hangisinin katkısı büyüktür ?
Seçenekler
A
Mizan
B
Mirsad
C
Muktebes
D
Nilüfer:
E
Saadet
Açıklama:
Mirsad: 1891-1894 yılları arasında çıkar. İlk önce
Muallim Naci tarafından çıkarılır. Muallim Naci 3 sayı
sonra gazeteyi İsmail Safa’ya bırakır. Bu gazetede genellikle aşk ve bahar konulu iyimser şiirler yayımlanır.
İsmail Safa’nın şair olarak ünlenmesinde Mirsad gazetesinin önemi ve katkısı büyüktür.
Muallim Naci tarafından çıkarılır. Muallim Naci 3 sayı
sonra gazeteyi İsmail Safa’ya bırakır. Bu gazetede genellikle aşk ve bahar konulu iyimser şiirler yayımlanır.
İsmail Safa’nın şair olarak ünlenmesinde Mirsad gazetesinin önemi ve katkısı büyüktür.
Soru 98
Paris’te, Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin yayın organı olan gazete aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Mizan
B
Mirsad
C
Terakki
D
Gayret
E
Güneş
Açıklama:
II. Dönem: 21 Ocak 1896 - 8 Temmuz 1896 tarihleri arasında Kahire’de 26 sayı, 14 Aralık 1896-3 Mayıs 1897 tarihleri arasında Paris’te 18 sayı, 10 Mayıs 1897- 19 Temmuz 1897 tarihleri arasında Cenevre’de 11 sayı çıkar. Bu dönemde İkinci Abdülhamit yönetimi eleştirilir. Paris’te Mizan gazetesi, Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin yayın organı olur. Mizan 19. sayıdan itibaren yayınına Cenevre’de devam eder. Mizancı Murat, 14 Ağustos 1897’de İstanbul’a dönünce Mizan’ın Avrupa’daki yayımı da biter
Soru 99
Bursa’nın ilk sanat ve edebiyat dergisi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Güneş
B
Fevâid
C
Terakki
D
Nilüfer
E
Muktebes
Açıklama:
Nilüfer: Bursa’da yayımlanmış bir dergi olup 1886-1891 yılları arasında 84 sayı çıkar.
Sonraki dönemlerde de çıkmaya devam eder. Bursa’nın ilk sanat ve edebiyat dergisidir.
Sonraki dönemlerde de çıkmaya devam eder. Bursa’nın ilk sanat ve edebiyat dergisidir.
Soru 100
Ali Raşit Bey ve Filip Efendi tarafından haftada bir özel kadın sayısı yayımlayan ve ilk Türk kadın gazetesini çıkaran gazete aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Muktebes
B
Nilüfer
C
Saadet
D
Güneş
E
Terakki
Açıklama:
Terakki: 1868’de Ali Raşit Bey ve Filip Efendi tarafından çıkarılır. İlk Türk kadın gazetesini çıkaran gazete olur. Haftada bir özel kadın sayısı yayımlar. 15 Haziran 1868 tarihli sayısında kadınlar için “Muhadderât” adında bir ek yayımlamaya başlar. Haftada 1 kez pazar günleri olmak üzere toplam 48 sayı yayımlanır.
Soru 101
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Türk edebiyatı Batılılaşma sürecine girmiştir.
B
Türk edebiyatı Batı edebiyatından uzak durmuştur.
C
Türk edebiyatı hem biçimsel anlamda hem de içerikte yeni unsur, özellik ve motifler almıştır.
D
Türk edebiyatı, Divan edebiyatından farklı bir edebiyat türü olarak ortaya çıkmıştır.
E
Türk edebiyatı Divan edebiyatı anlayışından uzaklaşmıştır.
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatı Batı edebiyatının etkisinde kalmıştır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 102
Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı topluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hem geleneksel ve Doğulu hem de yeni ve Batılı unsurları barındıran bir edebiyat grubudur.
B
1825-1859 yılları arasında ortaya çıkmıştır.
C
Radikal anlamda geleneksel edebiyatı savunmuştur.
D
Sadece edebiyat konusunda Batılılaşmayı savunmuştur.
E
Katı muhafazakâr bir tutum sergileyip Batılılaşmaya karşı çıkmıştır.
Açıklama:
Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı hem geleneksel ve Doğulu hem de yeni ve Batılı unsurları barındıran bir edebiyat grubudur. Doğru yanıt A’dır.
Soru 103
Ara Nesil Edebiyatçılar Topluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Seçenekler
A
Ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarıdır.
B
Terim olarak ilk kez Süleyman Nesib tarafından kullanılmıştır.
C
1850-1880 yılları arasında etkin olmuştur.
D
Ortak bir yayın etrafında toplanmıştır.
E
Tamamıyla geleneksel düşünce tarzına bağlı kalmıştır.
Açıklama:
Ara Nesil Edebiyatçılar Topluluğu ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarıdır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 104
Ara Nesil Edebiyatçıları ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Milli bakış açısını eserlere yansıtmışlardır.
B
Edebiyatın sosyal fayda yönüne ağırlık vermişlerdir.
C
Sanat için sanat anlayışını benimsemişlerdir.
D
Çoğu zaman sanatı gereksiz görmüşlerdir.
E
Çocukları, gençleri ve kadınları edebiyattan uzak tutmak istemişlerdir.
Açıklama:
Ara Nesil Edebiyatçıları toplum için sanat anlayışını benimsemişlerdir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 105
“Ey yâr-ı latîf-i âsmânî!
Bezminde geçirdiğim zamânı
Aldıkça hayâle kalb-i mahzûn
Hasret ile olsun mu mecnûn?”
(Ey göklere mensup güzel ve hoş sevgili!
Meclisinde geçirdiğim zamanı
Aldıkça hayâle mahzun kalp
Hasret ile olsun mu mecnûn?)
Yukarıdaki şiir aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Bezminde geçirdiğim zamânı
Aldıkça hayâle kalb-i mahzûn
Hasret ile olsun mu mecnûn?”
(Ey göklere mensup güzel ve hoş sevgili!
Meclisinde geçirdiğim zamanı
Aldıkça hayâle mahzun kalp
Hasret ile olsun mu mecnûn?)
Yukarıdaki şiir aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal
B
Menemenlizade Rıfat Bey
C
Abdullah Bey
D
Menemenlizade Mehmet Tahir
E
Süleyman Nesib
Açıklama:
Yukarıdaki şiir Mehmet Celal tarafından kaleme alınmştır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 106
Aşağıdaki konulardan hangisi Ara Nesil yazarlarının eserlerinde çok fazla işlenmemiştir?
Seçenekler
A
Türk tarihi
B
Türk sultanları
C
vatan sevgisi
D
Osmanlı-Rus Savaşı
E
çobanların hayatı
Açıklama:
Osmanlı-Rus Savaşı gibi büyük toplumsal olaylara Ara Nesil yazarlarının eserlerinde pek rastlanmaz. Doğru yanıt D’dir.
Soru 107
Ara Neslin yayın organları ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Seçenekler
A
Siyasetten bahsetmesi yasaktı.
B
Siyasetten başka birşeyden bahsetmezdi.
C
Sadece edebiyat dergisiydi.
D
Toplumsal, bilimsel, teknik konulara yer vermezdi.
E
Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri yüksekti.
Açıklama:
Ara neslin yayın organlarının siyasetten bahsetmesi yasaktı. Doğru yanıt A’dır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi Asar dergisinin yazarlarındandır?
Seçenekler
A
Ahmet Edip
B
Muallim Naci
C
Mehmet Şükrü
D
Tevfik Rıza
E
Mehmet Nadir
Açıklama:
Ahmet Edip, Asar dergisinin yazarlarındandır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 109
Aşağıdaki dergilerden hangisi Bursa’da Murat Emri Efendi tarafından yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
Fevaid
B
Asar
C
Evar-ı Zekâ
D
Berk
E
Afak
Açıklama:
Fevaid, Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanmıştır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 110
Aşağıdaki dergilerden hangisi 1883-1884 yılları arasında İstanbul’da çıkmış 15 günlük dergidir?
Seçenekler
A
Gülşen
B
Gayret
C
İrtika
D
Haver
E
Güneş
Açıklama:
Güneş, 1883-1884 yılları arasında İstanbul’da çıkmış 15 günlük dergidir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 111
Türk edebiyatında radikal anlamda Batılı bir edebiyat yapılmaya başlanması hangi dergi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Servet-i Fünun
B
Takvîm-i Vekâyi
C
Tercümân-ı Hakîkat
D
Tasvîr-i Efkâr
E
Cerîde-i Havâdis
Açıklama:
Aşağı yukarı 1859-1896 yılları arasındaki dönemde Türk edebiyatı, hem geleneksel ve Doğulu hem de yeni ve Batılı unsurları birlikte barındırır. Ancak 1896’da Servet-i Fünun dergisinin bir edebiyat dergisi olmasıyla birlikte radikal anlamda Batılı bir edebiyat yapılmaya başlanır. Bu bakımdan 1896-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisi etrafında oluşan edebiyat, tamamen denilebilecek ölçüde Batılı bir edebiyattır.
Soru 112
I- Ara Nesil
II- Arayışlar Devri
III- Mutavassıtîn
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Tanzimat edebiyatında hem Doğu hem Batı edebiyatından yararlanan, yani ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarı olan ılımlı edebiyatçılar grubuna verilen isimlerdendir?
II- Arayışlar Devri
III- Mutavassıtîn
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Tanzimat edebiyatında hem Doğu hem Batı edebiyatından yararlanan, yani ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarı olan ılımlı edebiyatçılar grubuna verilen isimlerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Bu ılımlı edebiyatçılara, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Ara Nesil”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatının özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Edebiyat insan için değil, sanat için yapılmalıdır.
B
Taklit ve çalıntı yerine faydalanma, beslenme ve etkilenme esas olmalıdır.
C
Millî ruh, millî ahenk, millî bakış açısı ve yaklaşım daima korunmalıdır.
D
Bireysel ve bireyci sanat yerine sosyal fayda değerini ön plana alan sanat yapılmalıdır.
E
Ara Nesil, ne tamamen eski taraftarı ne de tamamen yeni taraftarıdır.
Açıklama:
Edebiyatın insan için değil sanat için yapılması düşüncesi Ara Nesil'in düşünce yapısına tamamen terstir. Tam tersine nirçok yazılarında görüleceği gibi Ara Nesil yazarları, sanat için sanat yerine toplum için sanata önem vermişlerdir. Hatta çoğu zaman sanatı, edebiyatı gereksiz görmüşler, asıl önemli olanın bilim olduğu üzerinde durmuşlardır.
Soru 114
I- Türk tarihi
II- Vatan sevgisi
III- Dinî duygular
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil edebiyatçılarının ele aldığı toplumsal konular arasındadır?
II- Vatan sevgisi
III- Dinî duygular
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil edebiyatçılarının ele aldığı toplumsal konular arasındadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, III
D
I, II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçılarının ele aldıkları toplumsal konular, Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin, çobanların hayatı gibi unsurlardır. Dini Duygular ise bireysel konular arasına girmektedir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil'in yayın organlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Servet-i Fünun
B
Envâr-ı Zekâ
C
Mir’at-ı Âlem
D
Hazîne-i Evrâk
E
Hazîne-i Fünûn
Açıklama:
Servet-i Fünun batı edebiyatını destekleyen yazarların yazdığı dergidir. Diğer şıklarda verilen yayın organları ise Ara Nesil'e ait yayın organlarıdır.
Soru 116
I- Ebulgazip Vicdanî
II- Abdülhekim Hikmet
III- Cenap Berkî
Yukarıdaki yazarlardan hangisi ya da hangileri Berk dergisinin başlıca yazarları arasındadır?
II- Abdülhekim Hikmet
III- Cenap Berkî
Yukarıdaki yazarlardan hangisi ya da hangileri Berk dergisinin başlıca yazarları arasındadır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Berk dergisinin başlıca yazarları, Abdülhekim Hikmet, Abdülkerim Sabit, Abdullah Enver, Ahmet Rasim, Alaybeyizade Naci Efendi, Ali Kemal, Ali Ulvi, Aşkî, Ateşzeban, Besim, Bihzat, Cenap Berkî, Ebulgazip Vicdanî, Eşref Paşa'dır.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi 15 günlük dergi olup İstanbul’da Mustafa Reşit tarafından 1883-1885 yılları arasında toplam 34 sayı halinde çıkmıştır?
Seçenekler
A
Envâr-ı Zekâ
B
Fevâid
C
Güneş
D
Hazîne-i Evrâk
E
Mir’at-ı Âlem
Açıklama:
Envâr-ı Zekâ: Arapça bir tabir olup “zekânın aydınlıkları” demektir. İlk sayının başında Rumî 1299 tarihi yer alır. 15 günlük dergi olup İstanbul’da Mustafa Reşit tarafından yayımlanır. 1883-1885 yılları arasında toplam 34 sayı çıkar.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi Bursa'da yayınlanan bir Ara Nesil dergisidir?
Seçenekler
A
Fevâid
B
Envâr-ı Zekâ
C
Gülşen
D
Güneş
E
Hazîne-i Evrâk
Açıklama:
Fevâid: Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15 günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
Soru 119
Güneş dergisinin imtiyaz sahibi ve yayıncısı olan Ara Nesil edebiyatçısı kimdir?
Seçenekler
A
Beşir Fuat
B
Hüseyin Avni
C
Şemsettin Sami
D
Abdülhak Hâmit
E
Mehmet Celal
Açıklama:
Güneş: 1883-1884 yılları arasında İstanbul’da çıkmış 15 günlük dergidir. Altı ay kadar yayımlanabilmiştir. 12 sayı çıkar. İmtiyaz Sahibi, ilk Türk pozitivist ve naturalisti olarak bilinen Beşir Fuat’tır.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Hâver dergisinin başlıca yazarları arasındadır?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi
B
Feyzi Efendi
C
Abdülhak Hâmit
D
Ahmet Fuat Bey
E
Mehmet Besim Bey
Açıklama:
Hâver dergisinin başlıca yazarları, Ahmet Hamdi, Azmî, Besim Ömer, Beşir Fuat, Hüseyin Avni, İbrahim, Mahmut Hamit, Mehmet Ali, Mehmet Nadir, Menemenlizâde Mehmet Tahir, Muallim Naci, Mustafa Azmi, Rif ’at Mısrî'dir.
Soru 121
Servet-i Fünun topluluğunun ortaya koyduğu edebiyat için hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Fars etkisinde olması
B
Doğu edebiyatının devamı olması
C
Tamamen batılı olması
D
Arap edebiyatı etkileri göstermesi
E
Rus edebiyatına özenmesi
Açıklama:
1896-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisi etrafında oluşan edebiyat, tamamen denilebilecek ölçüde Batılı bir edebiyattır.
Soru 122
Hangisi "ara nesil" tabirine uymayan edebiyat grubudur?
Seçenekler
A
Mutavassıtîn
B
Servet-i Fünun
C
Ilımlılar
D
Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri
E
Aktarıcı Nesil
Açıklama:
Bunlar, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Ara Nesil”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir. Biz bunlardan “Ara Nesil” tabirini tercih ediyoruz.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi "ara nesil" döneminin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Taklit ve çalıntı yerine faydalanma, beslenme ve etkilenme esas olmalıdır
B
Ne Arap ve Acem edebiyatları ne de Batı edebiyatları aynen taklit edilmelidir.
C
Başkalarının fikirleri, duyma, düşünme biçimleri, dil özellikleri, tamlamaları, hayalleri, şekil ve teknik özellikleri aynen taklit edilmemelidir.
D
Başka edebiyatlardan bilinçli bir biçimde yararlanılmalıdır.
E
Batı edebiyatı örnek alınmalıdır.
Açıklama:
Taklit ve çalıntı yerine faydalanma, beslenme ve etkilenme esas olmalıdır. Ne Arap ve Acem edebiyatları ne de Batı edebiyatları aynen taklit edilmelidir. Başkalarının fikirleri, duyma, düşünme biçimleri, dil özellikleri, tamlamaları, hayalleri, şekil ve teknik özellikleri aynen taklit edilmemelidir. Bu, gelişmeyi önler. Bunun yerine başka edebiyatlardan bilinçli bir biçimde yararlanılmalıdır.
Soru 124
Hangisi "ara nesil" akımının görüşlerinden değildir?
Seçenekler
A
Bireysel ve bireyci sanat yerine sosyal fayda değerini ön plana alan sanat yapılmalıdır.
B
Milletimizin muhtaç olduğu genel bilgiler, edebî metinler yoluyla yayılmalıdır.
C
Sanat için sanat yapılmalıdır
D
Edebiyat değil asıl önemli olan bilimdir
E
Türklük duyguları zenginleştirilerek geliştirilmelidir.
Açıklama:
Türklük duyguları zenginleştirilerek geliştirilmelidir. Bireysel ve bireyci sanat yerine sosyal fayda değerini ön plana alan sanat yapılmalıdır. Milletimizin muhtaç olduğu genel bilgiler, edebî metinler yoluyla yayılmalıdır. Birçok yazılarında görüleceği gibi Ara Nesil yazarları, sanat için sanat yerine toplum için sanata önem vermişlerdir. Hatta çoğu zaman sanatı, edebiyatı gereksiz görmüşler, asıl önemli olanın bilim olduğu üzerinde durmuşlardır.
Soru 125
Hangisi "ara nesil" in içerik olarak ele aldığı konular arasındadır?
Seçenekler
A
Sadece bireysel konular
B
Sadece toplumsal konular
C
Büyük memleket meseleleri
D
Köylülerin ve çobanların hayatı
E
Büyük ihtiras ve davalar
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçıları, hem bireysel hem de toplumsal konulara eşit derecede önem verdiler. Daha çok günlük küçük konu ve duyguları işlediler. Büyük ihtiras ve davalara, derin, etkileyici ve sarsıcı yaklaşımlara yönelmediler. Eserlerinde ele aldıkları bireysel konular: Aşk, bireysel sıkıntı, ıstırap, hüzün, yalnızlık, ince hastalık olan verem, tabiat, ölüm, kadınların vefasızlığı, dinî duygular, felsefe gibi unsurlar. Toplumsal konular: Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin, çobanların hayatı gibi unsurlar.
Soru 126
Hangisi ara neslin yayın organlarının içerik ve özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Siyasetten bahsetmek yasaktır
B
Sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer veriyorlardı
C
Her ay çıkan düzenli yayın organlarıdır?
D
Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür
E
Hem iktidar baskısı ve sıkı denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır.
Açıklama:
Ara Nesil döneminde yüz civarında dergi ve gazete yayımlandı. Bunların önemli bir kısmı Ara Nesil yazarları tarafından çıkarıldı. Bu yayın organlarının genel ve ortak özellikleri şunlardır:
1. Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır. Bu yüzden bu dönemde çıkan gazete ve dergilerin kapağında genellikle “siyasetten başka her şeyden bahseder.” gibi bir ifadeye yer vermişlerdir.
2. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer veriyorlardı. Yani aynı dergide hem sağlıkla hem tarımla ilgili bir yazıya hem şiire hem biyografiye birlikte yer veriliyordu.
3. Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır.
4. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır. Hem iktidar baskısı ve sıkı denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle zaman zaman yayına ara vemişler, değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır.
1. Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır. Bu yüzden bu dönemde çıkan gazete ve dergilerin kapağında genellikle “siyasetten başka her şeyden bahseder.” gibi bir ifadeye yer vermişlerdir.
2. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer veriyorlardı. Yani aynı dergide hem sağlıkla hem tarımla ilgili bir yazıya hem şiire hem biyografiye birlikte yer veriliyordu.
3. Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır.
4. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır. Hem iktidar baskısı ve sıkı denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle zaman zaman yayına ara vemişler, değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır.
Soru 127
Hangisi Bursa’nın ilk sanat ve edebiyat dergisidir?
Seçenekler
A
Nilüfer
B
Asar
C
Afak
D
Muktebes
E
Mizan
Açıklama:
Nilüfer: Bursa’da yayımlanmış bir dergi olup 1886-1891 yılları arasında 84 sayı çıkar. Sonraki dönemlerde de çıkmaya devam eder. Bursa’nın ilk sanat ve edebiyat dergisidir. İlk sayısı 1 Rebiülevvel 1304 (9 Aralık 1886)’te çıkar. Birinci yılda 15 günde bir, toplam 24 sayı çıkar. İkinci yıldan itibaren sayılar, 1’den başlamıştır.
Soru 128
Tevfik Fikret’in edebiyat dünyasında tanınmasını sağlayan dergi hangisidir?
Seçenekler
A
Mir’at-ı Âlem
B
Mirsad
C
Mektep
D
Malûmat
E
Maârif
Açıklama:
Tevfik Fikret de ilk gençlik şiirlerinin bir kısmını bu gazetede yayımlar. Dolayısıyla Tevfik Fikret’in edebiyat dünyasında tanınmasında bu gazetenin rolü büyüktür.
Soru 129
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gülşen
B
Mektep
C
Mizan
D
Afak
E
Asar
Açıklama:
Okuyucuları arasında anket açan ilk dergidir. Önce mısra-ı berceste (seçme mısra) seçimi yapılır. Sonra Osmanlı imlasının nasıl olması gerektiği konusunda okuyucuların düşüncesi sorulur. “En iyi şairimiz kim?” sorulu bir anket düzenlenir. Bu ankette İsmail Safa birinci olur. Cenap Şehabettin ve Tevfik Fikret eşit oyla ikinci olurlar.
Soru 130
Ara Neslin etkin olduğu yıllar hangisidir?
Seçenekler
A
1859-1896
B
1896-1901
C
1850-1900
D
1880-1896
E
1800- 1850
Açıklama:
Ara Neslin ortaya koydukları eserlerle ve edebiyatlarıyla etkin olduğu yıllar, 1880-1896 yılları arası dönemdir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatçılarının ele aldığı toplumsal konulardan biridir?
Seçenekler
A
Aşk
B
Yalnızlık
C
Eğitim
D
Ölüm
E
Tabiat
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçılarının ele aldığı toplumsal konular, Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin, çobanların hayatı gibi unsurlardır.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatçılarının ele aldığı bireysel konulardan biridir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Eğitim
C
Çalışma sorunları
D
Dinî duygular
E
Vatan sevgisi
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçılarınun eserlerinde ele aldıkları bireysel konular; aşk, bireysel sıkıntı, ıstırap, hüzün, yalnızlık, ince hastalık olan verem, tabiat, ölüm, kadınların vefasızlığı, dinî duygular, felsefe gibi unsurlardır.
Soru 133
Aşağıda verilenlerden hangisi Ara Nesil dönemindeki yayın organlarının genel ve ortak özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sadece edebiyat değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer veriyorlardı.
B
Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle yüksekti.
C
Sürekli ve düzenli yayına çıkamamışlardır.
D
İkinci Abdülhamit iktidarının olduğu döneme denk gelmektedirler.
E
Yayınlarda siyasetten bahsetmek yasaktır.
Açıklama:
Bu dönemdeki yayınlarında baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır.
Soru 134
1883-1885 yılları arasında toplam 34 sayı çıkaran ve İstanbul’da Mustafa Reşit tarafından yayımlanan dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Envâr-ı Zekâ
B
Fevâid
C
Gayret
D
Güneş
E
Âfâk
Açıklama:
Envâr-ı Zekâ, Arapça bir tabir olup “zekânın aydınlıkları” demektir. İlk sayının başında Rumî 1299 tarihi yer alır. 15 günlük dergi olup İstanbul’da Mustafa Reşit tarafından yayımlanır. 1883-1885 yılları arasında toplam 34 sayı çıkar.
Soru 135
İmtiyaz sahibi Sencerzade Mehmet Reşat, başyazarı ise Menemenlizâde Mehmet Tahir olan toplam 14 sayı çıkaran dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Âfâk
B
Âsâr
C
Berk
D
Envâr-ı Zekâ
E
Fevâid
Açıklama:
Âsâr, Arapça bir kelime olup “yüzyıllar, asırlar” demektir. Söz konusu dergi, İstanbul’da yayımlanmıştır. Haftalık fenni, edebî dergi olup 20 Şubat 1301 (1885)-21 Ağustos 1302 (1886) tarihleri arasında toplam 14 sayı çıkar. İmtiyaz sahibi, Sencerzade Mehmet Reşat’tır. Başyazarı ise Menemenlizâde Mehmet Tahir’dir.
Soru 136
Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanan ismi “faydalar” anlamına gelen dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Âsâr
B
Berk
C
Fevâid
D
Gülşen
E
Hâver
Açıklama:
Fevâid, Arapça bir kelime olup “faydalar” demektir. 1887-1894 yılları arasında 15 günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
Soru 137
Yeni edebiyat taraftarı olan Recaizâde Mahmut Ekrem taraftarı olan genç şair ve yazarlar ürünlerini yayımlayan başyazarı se Hüsameddin olan dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gülşen
B
Hâver
C
İrtikâ
D
Maârif
E
Malûmat
Açıklama:
Gülşen, Farsça bir kelime olup “gül bahçesi” demektir. Haftalık edebî-fenni dergidir. İlk beş sayıda sahibi, Hüsameddin Bey, altıncı sayıdan itibaren ise Kitapçı Kirkor’dur. Başyazarı ise Hüsameddin’dir. Her sayısı dört sayfadır. Bu dergide yeni edebiyat taraftarı olan Recaizâde Mahmut Ekrem taraftarı olan genç şair ve yazarlar ürünlerini yayımladılar.
Soru 138
İmtiyaz Sahibi, ilk Türk pozitivist ve naturalisti olarak bilinen Beşir Fuat olan, 1883-1884 yılları arasında İstanbul’da çıkmış 15 günlük dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gayret
B
Gülşen
C
Güneş
D
Hâver
E
İrtikâ
Açıklama:
Güneş, 1883-1884 yılları arasında İstanbul’da çıkmış 15 günlük dergidir. Altı ay kadar yayımlanabilmiştir. 12 sayı çıkar. İmtiyaz Sahibi, ilk Türk pozitivist ve naturalisti olarak bilinen Beşir Fuat’tır.
Soru 139
Birinci döneminde çocuk ve eğitim dergisi olup ikinci döneminde ise edebiyat ve kültür dergisi haline gelen yayın aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güneş
B
İrtikâ
C
Maârif
D
Mektep
E
Malûmat
Açıklama:
Mektep, 1891-1897 yılları arasında İstanbul’da haftada bir olmak üzere 185 sayı yayımlanır. İmtiyaz sahibi Kitapçı Karabet Efendi’dir. İki döneme ayrılır. 1-100 sayıları arasındaki dönemde çocuk ve eğitim dergisidir. Resimli Gazete’yi çıkaran kadro tarafından yayımlanır. 2. dönemi ise Ocak 1894 tarihinden itibaren 100-185. sayılar arasıdır. Bu döneminde edebiyat ve kültür dergisi olmuştur.
Soru 140
Bursa’nın ilk sanat ve edebiyat dergisi hangisidir?
Seçenekler
A
Muktebes
B
Nilüfer
C
Saadet
D
Terakki
E
Mizan
Açıklama:
Nilüfer, Bursa’da yayımlanmış bir dergi olup 1886-1891 yılları arasında 84 sayı çıkar. Sonraki dönemlerde de çıkmaya devam eder. Bursa’nın ilk sanat ve edebiyat dergisidir.
Soru 141
“Şair” lakabıyla tanınan ve manzum hicivleriyle II. Abdülhamit dönemi içinde beliren kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Direktör Ali Bey
C
Kanlıcalı Nihat
D
Mehmet Eşref
E
Hayret Efendi
Açıklama:
19. yüzyılda mizah ve hiciv alanında yazı yazan kişileri; mizah ve hiciv gaze te ve dergilerini tanıyabileceksiniz.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi mizaha yönelik yayın organlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Büyük Mecmua
B
Hayal
C
Terakki
D
Meddah
E
Şafak
Açıklama:
19. yüzyılda mizah ve hiciv alanında yazı yazan kişileri; mizah ve hiciv gaze te ve dergilerini tanıyabileceksiniz.
Soru 143
Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Türk edebiyatına Batılı anlamda satiri getirdiğini söylediği eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Terkib-i bend
B
Hırrenâme
C
Şafak
D
Hayal
E
Zafernâme
Açıklama:
19. yüzyılda mizah ve hiciv alanında yazı yazan kişileri; mizah ve hiciv gaze te ve dergilerini tanıyabileceksiniz.
Tanpınar'ın yorumu Ziya Paşa'nın Zafernâme'si üzerine yapılmıştır.
Tanpınar'ın yorumu Ziya Paşa'nın Zafernâme'si üzerine yapılmıştır.
Soru 144
“Asıl söylediğinin tersini ifade etme sanatı” olarak nitelenen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mizah
B
Hiciv
C
İroni
D
Parodi
E
Satir
Açıklama:
19. yüzyılda mizah ve hiciv alanında yazı yazan kişileri; mizah ve hiciv gaze te ve dergilerini tanıyabileceksiniz.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisinde Tanzimat döneminde mizaha yönelik dergi ile dergiyi çıkaran kişi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Zakarya Beykozluyan - Diyojen
B
Kemalpaşazâde Sait - Terakki
C
Mihaliki Efendi - Çıngarıklı Tatar
D
Ebuzziya Tevfik - Meddah
E
Mehmet Tevfik - Çaylak
Açıklama:
Türk edebiyatında mizah ve hicvin 19. yüzyıldaki gelişimi ve görünümü hak kında bir yargıya varabileceksiniz.
Soru 146
Mizah ve hicivle ilgili aşağıda verilen tarihsel bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Klasik Türk edebiyatında mizah ve hiciv gelişmiş türler olarak karşımıza çıkar.
B
Mizah ve hiciv, halk edebiyatında geniş yer tutar.
C
İlk mizah ve hiciv örneklerinin ne zaman ortaya çıktığını belirlemek güçtür.
D
Âşıklık geleneği içerisinde taşlama adı altında mizah ve hiciv, manzum olarak gelişme göstermiştir.
E
Tanzimat sonrası Türk edebiyatında mizah ve hiciv, klasik edebiyat dönemine göre gelişme gösterir.
Açıklama:
19. yüzyılda mizah ve hiciv alanında yazı yazan kişileri; mizah ve hiciv gaze te ve dergilerini tanıyabileceksiniz.
Klasik edebiyatta mizah ve hiciv halk edebiyatı ya da modern edebiyat örneklerinde gördüğümüz kadar ön planda olan türler değildir.
Klasik edebiyatta mizah ve hiciv halk edebiyatı ya da modern edebiyat örneklerinde gördüğümüz kadar ön planda olan türler değildir.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi Türk edebiyatında düzyazıda mizah ve hicvin gelişmesine katkıda bulunan yazarlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İbrahim Şinasi
B
Sami Paşazade Sezai
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
19. yüzyılda mizah ve hiciv alanında yazı yazan kişileri; mizah ve hiciv gaze te ve dergilerini tanıyabileceksiniz.
Soru 148
Sadrazam Ali Paşa’ya yazılan “Zafername” adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ziya Gökalp
B
Şinasi
C
Ziya Paşa
D
Namık Kemal
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
19. yüzyılda mizah ve hiciv alanında yazı yazan kişileri; mizah ve hiciv gaze te ve dergilerini tanıyabileceksiniz.
Soru 149
I. Divan edebiyatının aynen devamıdır.
II. Osmanlı Türk edebiyatıyla Batı edebiyatının ikisinden de etkilenmiştir.
III. 1880-1896 yılları arasında etkili olmuştur.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil edebiyatının özelliklerindendir?
II. Osmanlı Türk edebiyatıyla Batı edebiyatının ikisinden de etkilenmiştir.
III. 1880-1896 yılları arasında etkili olmuştur.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil edebiyatının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatının özellikleri arasında Osmanlı Türk edebiyatıyla Batı edebiyatının ikisinden de etkilenmesi ve 1880-1896 yılları arasında etkili olması sayılabilir.
Soru 150
I. Aktarıcı Nesil
II. Ilımlılar
III. Mutavassıtîn
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri “Ara Nesil” Dönemi için verilen adlardandır?
II. Ilımlılar
III. Mutavassıtîn
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri “Ara Nesil” Dönemi için verilen adlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Ara Nesil Dönemi, “Mutavassıtîn”, “Ilımlılar”, “Ara Nesil”, “Servet-i Fünun Dışı Türk Edebiyatı”, “Küçük ve Günlük Hassasiyetler Devri”, “Aktarıcı Nesil”, “Arayışlar Devri” gibi adlar altında da değerlendirilmektedir.
Soru 151
I. Millî estetik
II. Sosyal fayda
III. Millî düşünce
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil'in çıkarmaya çalıştığı hem eski hem yeni edebiyat anlayışı sentezinin parçaları arasındadır?
II. Sosyal fayda
III. Millî düşünce
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil'in çıkarmaya çalıştığı hem eski hem yeni edebiyat anlayışı sentezinin parçaları arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Ara Nesil ise milletimizin ihtiyaçlarına cevap verebilecek mahiyette hem eski hem de yeni edebiyat anlayışından bir sentez çıkarmaya çalışıyordu. Bu sentezin omurgasını Türk milletinin büyük çoğunluğunun ihtiyaçları, sosyal fayda, millî düşünce, millî estetik ve millî zevk oluşturmaktadır.
Soru 152
Ara Nesil edebiyatçıları, hem bireysel hem de toplumsal konulara eşit derecede önem verdiler. Daha çok ________ konuları işlediler. Büyük ______ yaklaşımlara yönelmediler.
Yukarıdaki boşlukları doldurabilecek en uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Yukarıdaki boşlukları doldurabilecek en uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
bireysel / toplumsal
B
günlük / sarsıcı
C
sarsıcı / vatani
D
sosyal / sarsıcı
E
toplumsal / günlük
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçıları, hem bireysel hem de toplumsal konulara eşit derecede önem verdiler. Daha çok günlük küçük konu ve duyguları işlediler. Büyük ihtiras ve davalara, derin, etkileyici ve sarsıcı yaklaşımlara yönelmediler.
Soru 153
Ara Nesil dönemi çıkan dergilerden Âfâk için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
İstanbul'da çıkmış bir dergidir.
B
Muallim Naci ismini vermiştir.
C
Siyaset odaklı bir dergidir.
D
Toplam 7 sayı çıkmıştır.
E
Tercümelere de yer verilmiştir.
Açıklama:
Toplam 7 sayı çıkmıştır. Âfâk, ismini Muallim Naci bulmuştur. İstanbul’da çıkmış
aylık dergidir. Siyasetten başka her şeyden bahseden bir yayın organıdır. Batılı yazarlardan tercümelere yer verilmiştir.
aylık dergidir. Siyasetten başka her şeyden bahseden bir yayın organıdır. Batılı yazarlardan tercümelere yer verilmiştir.
Soru 154
I. Üslup olarak da hem divan şiirine hem de Batı şiirine özgü ifade etme, söylem biçimlerine yer vermişlerdir.
II. Hem divan şiiri hem de Batı’dan alınan nazım şekillerine yer vermişlerdir.
III. Dil olarak hepsi sade bir Türkçe kullanıp, ağdalı Osmanlı Türkçesinden kaçınmışlardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil edebiyatçıları için söylenebilir?
II. Hem divan şiiri hem de Batı’dan alınan nazım şekillerine yer vermişlerdir.
III. Dil olarak hepsi sade bir Türkçe kullanıp, ağdalı Osmanlı Türkçesinden kaçınmışlardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil edebiyatçıları için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Üslup olarak da hem divan şiirine hem de Batı şiirine özgü ifade etme, söylem biçimlerine yer vermişlerdir. Hem divan şiiri hem de Batı’dan alınan nazım şekillerine yer vermişlerdir. Bazı ürünlerinde Türkçeyi kısmen sadeleştirmeye çalışmışlardır ama zaman zaman ağır, ağdalı Osmanlı Türkçesine yer vermişlerdir.
Soru 155
I. Sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel,
teknik konulara da yer vermişlerdir.
II. Siyaset odaklı hareket edip dönem koşullarına ağır eleştiri yöneltmişlerdir.
III. Yayına ara vermeden sürekli ve düzenli çıkmışlardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil yazarları tarafından çıkartılan yayın organları için söylenebilir?
teknik konulara da yer vermişlerdir.
II. Siyaset odaklı hareket edip dönem koşullarına ağır eleştiri yöneltmişlerdir.
III. Yayına ara vermeden sürekli ve düzenli çıkmışlardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil yazarları tarafından çıkartılan yayın organları için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel,
teknik konulara da yer veriyorlardı. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır.
teknik konulara da yer veriyorlardı. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi Fevâid dergisi için söylenemez?
Seçenekler
A
Dergi eskiden ziyade yeni edebiyat anlayışına odaklıdır.
B
Bursa’nın ilk çocuk dergisidir.
C
Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır.
D
Mehmet Rifat Efendi başyazarlığını yapmıştır.
E
Yayın sıklığı onbeş günde bir olarak düşünülmüştür.
Açıklama:
1887-1894 yılları arasında 15 günlük olarak çıkmış edebî dergidir. Bursa’da Murat Emrî Efendi tarafından yayımlanır. Önceleri çocukların eğitimi için yayımlanır. Dolayısıyla Bursa’nın ilk çocuk dergisidir. 3 sayı çıktıktan sonra ara verir. 15 Kasım 1896’da yeniden yayın hayatına başlar. Bu sayıdan itibaren başyazarlığına Mehmet Rifat Efendi getirilir. Dergide hem eski hem de yeni edebiyat anlayışına uygun ürünler yayımlanır.
Soru 157
İmtiyaz Sahibi, ilk Türk pozitivist ve naturalisti olarak bilinen Beşir Fuat olan dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berk
B
Güneş
C
Hâver
D
İrtikâ
E
Maârif
Açıklama:
Güneş dergisinin imtiyaz Sahibi, ilk Türk pozitivist ve naturalisti olarak bilinen Beşir Fuat’tır.
Soru 158
1894’te Mirsad kapatılınca Hüseyin Kâzım, Ali Ekrem gibi arkadaşlarıyla birlikte 22 Şubat 1894 tarihinde haftalık olarak _______ dergisini çıkardılar.
Yukarıdaki boşluğu dolduracak ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu dolduracak ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gayret
B
Hâver
C
Maârif
D
Malûmat
E
Nilüfer
Açıklama:
1894’te Mirsad kapatılınca Hüseyin Kâzım, Ali Ekrem gibi arkadaşlarıyla birlikte 22 Şubat 1894 tarihinde haftalık olarak Malûmat’ı çıkardılar.
Soru 159
I. Etkin olduğu yıllar, 1880-1896 yılları arası dönemdir.
II. Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer alır.
III. Ortak bir yayın organı etrafında toplanmış, ortak bildirgeleri olan bir topluluk ya da hareket değildir.
IV. Batılı bir hayat ve düşünce tarzına bağlı yeni bir Avrupai edebiyat üretmişlerdir.
Yukarıdakilerden hangileri Ara Nesil için doğrudur?
II. Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer alır.
III. Ortak bir yayın organı etrafında toplanmış, ortak bildirgeleri olan bir topluluk ya da hareket değildir.
IV. Batılı bir hayat ve düşünce tarzına bağlı yeni bir Avrupai edebiyat üretmişlerdir.
Yukarıdakilerden hangileri Ara Nesil için doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Ara Neslin ortaya koydukları eserlerle ve edebiyatlarıyla etkin olduğu yıllar, 1880-1896
yılları arası dönemdir. Ara Nesil, ortak bir yayın organı etrafında toplanmış, ortak bildirgeleri olan bir topluluk ya da hareket değildir. Yaşları ve dönemleri bakımından da belli bir ortaklığa sahip değillerdir. Ara Nesil, Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer alır. Batılı bir hayat ve düşünce tarzına bağlı yeni bir Avrupai edebiyat üretmeye çalışan grup Ara Nesil değil yenilikçiler olmuştur. Ara Nesil, tamamiyle eskiye bağlı muhafazakârlarla tamamen yenilikçi ve Batıcı edebiyatçılar arasında yer alan bir gruptur. Doğru cevap B'dir.
yılları arası dönemdir. Ara Nesil, ortak bir yayın organı etrafında toplanmış, ortak bildirgeleri olan bir topluluk ya da hareket değildir. Yaşları ve dönemleri bakımından da belli bir ortaklığa sahip değillerdir. Ara Nesil, Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer alır. Batılı bir hayat ve düşünce tarzına bağlı yeni bir Avrupai edebiyat üretmeye çalışan grup Ara Nesil değil yenilikçiler olmuştur. Ara Nesil, tamamiyle eskiye bağlı muhafazakârlarla tamamen yenilikçi ve Batıcı edebiyatçılar arasında yer alan bir gruptur. Doğru cevap B'dir.
Soru 160
Ara Nesil edebiyatının etkin olduğu dönem aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş süreci
B
Divan edebiyatından halk edebiyatına geçiş dönemi
C
Servet-i Fünun edebiyatından Fecr-i Ati edebiyatına geçiş dönemi
D
Divan edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş süreci
E
Divan edebiyatından Tanzimat edebiyatına geçiş süreci
Açıklama:
Ara Nesil, Tanzimat edebiyatından Servet-i Fünun edebiyatına geçiş sürecinde yer
alır. Ara Neslin ortaya koydukları eserlerle ve edebiyatlarıyla etkin olduğu yıllar, 1880 1896 yılları arası dönemdir. Doğru cevap A'dır.
alır. Ara Neslin ortaya koydukları eserlerle ve edebiyatlarıyla etkin olduğu yıllar, 1880 1896 yılları arası dönemdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ne tamamen eski taraftarı ne de tamamen yeni taraftarı olunmalıdır.
B
Taklit ve çalıntı yerine faydalanma, beslenme ve etkilenme esas olmalıdır.
C
Eski ve yeni edebiyatları tamamen reddedilmelidir.
D
Millî ruh, millî ahenk, millî bakış açısı ve yaklaşım daima korunmalıdır.
E
Bireysel ve bireyci sanat yerine sosyal fayda değerini ön plana alan sanat yapılmalıdır.
Açıklama:
A, B, D ve E seçeneklerindeki ifadeler Ara Nesil edebiyatının özellikleri arasındadır. Ara Nesil edebiyatçıları hem eski divan edebiyatından hem Tanzimatçılardan hem de Batı edebiyatından etkilenip beslenmişlerdir. Eski ve yeni edebiyatlardan aldıkları etkileri, kendi bünyelerinde belli bir bileşime dönüştürmeye çalışmışlardır. Eski ve yeni edebiyatları tamamen reddetmedikleri gibi, olduğu gibi de almazlar. Her iki edebiyat anlayışının arasında bir yerde dururlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil şair ve yazarlarının dil, üslup ve teknik özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Anjambman (ulantı) uygulaması Ara Nesil şairleri tarafından başlatılmıştır.
B
Resimlerin, tabloların altına o resme uygun içerikte şiir yazma uygulamasına önem vermişlerdir.
C
Zaman zaman ağır, ağdalı Osmanlı Türkçesine yer vermişlerdir.
D
Teknik ve estetik özellikleri bakımından güzel bir edebiyat eseri vermeyi daha
önemli bulmuşlardır.
önemli bulmuşlardır.
E
Kuramsal olarak ortaya koydukları ilkeleri tam olarak uygulayabilmişlerdir.
Açıklama:
Bir kısım Ara Nesil şair ve yazarları, genel anlamda edebiyata sanatsal ve estetik açıdan
yaklaşırlar. Teknik ve estetik özellikleri bakımından güzel bir edebiyat eseri vermeyi daha
önemli bulurlar. Ara Nesil yazarlarına göre edebiyatçılar, Türk dili ve imlasını düzeltip geliştirmeli, inceliklerini ortaya koyarak zengin, işlek ve güzel bir Türkçe ile eser vermelidirler. Ancak verdikleri ürünlere baktığımızda kuramsal olarak ortaya koydukları ilkeleri tam olarak uygulayamadıklarını görüyoruz. Bazı ürünlerinde Türkçeyi kısmen sadeleştirmeye çalışmışlardır ama zaman zaman ağır, ağdalı Osmanlı Türkçesine yer vermişlerdir. Ayrıca bir cümlenin ikiden fazla mısraya taşması uygulaması olan anjambman (ulantı) da Servet-i Fünun şairlerinden önce Ara Nesil şairleri tarafından başlatıldı. Ara Nesil şairleri resimlerin, tabloların altına o resme uygun içerikte şiir yazma uygulamasına da önem vermişlerdir. Doğru cevap E'dir.
yaklaşırlar. Teknik ve estetik özellikleri bakımından güzel bir edebiyat eseri vermeyi daha
önemli bulurlar. Ara Nesil yazarlarına göre edebiyatçılar, Türk dili ve imlasını düzeltip geliştirmeli, inceliklerini ortaya koyarak zengin, işlek ve güzel bir Türkçe ile eser vermelidirler. Ancak verdikleri ürünlere baktığımızda kuramsal olarak ortaya koydukları ilkeleri tam olarak uygulayamadıklarını görüyoruz. Bazı ürünlerinde Türkçeyi kısmen sadeleştirmeye çalışmışlardır ama zaman zaman ağır, ağdalı Osmanlı Türkçesine yer vermişlerdir. Ayrıca bir cümlenin ikiden fazla mısraya taşması uygulaması olan anjambman (ulantı) da Servet-i Fünun şairlerinden önce Ara Nesil şairleri tarafından başlatıldı. Ara Nesil şairleri resimlerin, tabloların altına o resme uygun içerikte şiir yazma uygulamasına da önem vermişlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil edebiyatçılarının eserlerinde ele aldıkları bireysel konulardan biridir?
Seçenekler
A
Dinî duygular
B
Fakirler
C
Hasta çocuklar
D
Türk sultanları
E
Vatan sevgisi
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçılarının eserlerinde ele aldıkları bireysel konular: Aşk, bireysel sıkıntı, ıstırap, hüzün, yalnızlık, ince hastalık olan verem, tabiat, ölüm, kadınların vefasızlığı, dinî duygular, felsefe gibi unsurlardır. B, C, D ve E seçeneklerindeki ifadeler toplumsal konulardandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi, Ara Nesil edebiyatçılarının eserlerinde çok fazla ele alınmayan toplumsal konulardan birisidir?
Seçenekler
A
Köylülerin, çobanların hayatı
B
Türk tarihi
C
Çaresiz insanlar
D
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi)
E
Türk milletinin kültür sorunları
Açıklama:
Ara Nesil edebiyatçılarının eserlerinde ele aldıkları toplumsal konular: Türk milletinin kültür, eğitim, çalışma sorunları, fakirler, hasta çocuklar, eğitimsiz, çaresiz insanlar, Türk tarihi, Türk sultanları, vatan sevgisi, köylülerin, çobanların hayatı gibi unsurlardır. Ama bazı toplumsal konulara çok fazla girmemişlerdir. Mesela onların döneminde 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) vardır. Önemli bir olaydır, milletimizi ve devletimizi oldukça da etkilemiştir. Yine bu dönemde Meclis-i Mebusan adlı ilk millet meclisimiz kapandı, ilk anayasamız olan Kanun-ı Esasî askıya alındı. Bu gibi toplumsal olaylar, Ara Nesil yazarlarında pek fazla ele alınıp işlenmez. Doğru cevap D'dir.
Soru 165
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil yazarları tarafından çıkarılan yayın organlarının genel ve ortak özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Siyasetten bahsetmek yasaktır.
B
Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değillerdi.
C
Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür.
D
Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır.
E
Sağlık ve tarım ile ilgili yazılara yer verilmemiştir.
Açıklama:
Ara Nesil döneminde yüz civarında dergi ve gazete yayımlandı. Bunların önemli bir kısmı Ara Nesil yazarları tarafından çıkarıldı. Bu yayın organlarının genel ve ortak özellikleri şunlardır:
1. Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır. Bu yüzden bu dönemde çıkan gazete ve dergilerin kapağında genellikle “siyasetten başka her şeyden bahseder.” gibi bir ifadeye yer vermişlerdir.
2. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer veriyorlardı. Yani aynı dergide hem sağlıkla hem tarımla ilgili bir yazıya hem şiire hem biyografiye birlikte yer veriliyordu.
3. Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır.
4. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır. Hem iktidar baskısı ve sıkı denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle zaman zaman yayına ara vermişler, değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır. Doğru cevap E'dir.
1. Dönem, İkinci Abdülhamit iktidarı olduğu için siyasetten bahsetmek yasaktır. Bu yüzden bu dönemde çıkan gazete ve dergilerin kapağında genellikle “siyasetten başka her şeyden bahseder.” gibi bir ifadeye yer vermişlerdir.
2. Bu yayın organları sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda toplumsal, bilimsel, teknik konulara da yer veriyorlardı. Yani aynı dergide hem sağlıkla hem tarımla ilgili bir yazıya hem şiire hem biyografiye birlikte yer veriliyordu.
3. Baskı kaliteleri, resimlerin görsel özellikleri genellikle düşüktür. Hem yazı hem sayfa tasarımı hem de resim seçimi ve kalitesi zayıftır.
4. Bu yayın organları sürekli ve düzenli çıkamamıştır. Hem iktidar baskısı ve sıkı denetimi hem maddi imkânsızlıklar nedeniyle zaman zaman yayına ara vermişler, değişik zaman aralıklarında çıkmak durumunda kalmışlardır. Doğru cevap E'dir.
Soru 166
Mektep; Okuyucuları arasında anket açan ilk dergidir. Önce mısra-ı berceste (seçme mısra) seçimi yapılır. Sonra Osmanlı imlasının nasıl olması gerektiği konusunda okuyucuların düşüncesi sorulur. “En iyi şairimiz kim?” sorulu bir anket düzenlenir.
Yapılan anket sonucunda birinci olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yapılan anket sonucunda birinci olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Cenap Şehabettin
C
Tevfik Fikret
D
Ahmet Rasim
E
Abdullah Hilmi
Açıklama:
Mektep, okuyucuları arasında anket açan ilk dergidir. Önce mısra-ı berceste (seçme mısra) seçimi yapılır. Sonra Osmanlı imlasının nasıl olması gerektiği konusunda okuyucuların düşüncesi sorulur. “En iyi şairimiz kim?” sorulu bir anket düzenlenir. Bu ankette İsmail Safa birinci olur. Cenap Şehabettin ve Tevfik Fikret eşit oyla ikinci olurlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 167
1868’de Ali Raşit Bey ve Filip Efendi tarafından çıkarılan ve haftada bir kez, pazar günleri olmak üzere özel kadın sayısı yayımlanan ilk gazetenin adı nedir?
Seçenekler
A
Saadet
B
Terakki
C
Muktebes
D
Mizan
E
Mirsad
Açıklama:
Terakki: 1868’de Ali Raşit Bey ve Filip Efendi tarafından çıkarılır. İlk Türk kadın gazetesini çıkaran gazete olur. Haftada bir özel kadın sayısı yayımlar. 15 Haziran 1868 tarihli sayısında kadınlar için “Muhadderât” adında bir ek yayımlamaya başlar. Haftada 1 kez pazar günleri olmak üzere toplam 48 sayı yayımlanır. Muhadderât “tesettürlü, namuslu müslüman kadınlar” demektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 168
Genellikle aşk ve bahar konulu iyimser şiirler yayımlanan gazetenin adı nedir?
Seçenekler
A
Mektep
B
Mizan
C
Mirsad
D
Servet-i Fünun
E
Terakki
Açıklama:
Mirsad: 1891-1894 yılları arasında çıkar. İlk önce Muallim Naci tarafından çıkarılır. Muallim Naci 3 sayı sonra gazeteyi İsmail Safa’ya bırakır. Bu gazetede genellikle aşk ve bahar konulu iyimser şiirler yayımlanır. Doğru cevap C'dir.
Ünite 6
Soru 1
Ara Nesil yazarları, “mensur şiir” terimi için aynı zamanda aşağıdaki terimlerden hangisini kullanmışlardır?
Seçenekler
A
Deneme
B
İstitrad
C
Takriz
D
Manzume
E
Nesr-i muhayyel
Açıklama:
Türk yazarları da mensur şiiri daha çok Fransız yazarlarından aldılar. Recaizâde Mahmut Ekrem mensur şiir türü için “nesr-i muhayyel” terimini kullanmıştır. “Mensur şiir” terimi ise ilk defa Halit Ziya tarafından 1886’da Hizmet gazetesinde yazdığı bir yazıda kullanılır. Bizde mensur şiir türünde ilk kitabı Mensur Şiirler (1891) adıyla yine Halit Ziya Uşaklıgil yayımlar
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi, Ara Nesil’de mensur şiir tarzında ürün veren şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fazlı Necip
B
Ahmet Haşim
C
Ali Kemal
D
Mustafa Reşit
E
Mehmet Celâl
Açıklama:
Başlıca Ara Nesil şairleri şunlardır: Abdülhalim Memdûh, Ahmet Rasim, Ali Kemâl, Beşiktaşlı Muhyiddin, Fâik Esad (Andelib), İbnürreşad Ali Ferrûh, İsmail Safâ, Manastırlı Mehmet Rıfat, Mehmet Celâl, Menemenlizâde Mehmet Tâhir, Muallim Feyzî, Mustafa Reşit, Müstecâbîzâde İsmet, Nabizâde Nâzım, Recep Vahyî, Sezâîzâde Ahmet Hikmet, Şair Nigâr Hanım, Şeyh Vasfî, Tepedelenlizâde Hüseyin Kâmil, Veys Paşa-zâde Ali Ruhî.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil’de mensur şiir türünde verilen ürünlerin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Mısralar hâlinde yazılır.
B
Vezinlidir.
C
Hacim bakımından en az 50 sayfa olur.
D
Tamamen olay kurgusuna dayanır
E
Bu metinler, ne şiirdir ne de düzyazı. Şiir ile düzyazı arasında bir türdür.
Açıklama:
Ara Nesil’de mensur şiir türünün genel özellikleri maddeler hâlinde şöyledir:
• Bu metinler, ne şiirdir ne de düzyazı. Şiir ile düzyazı arasında bir türdür.
• Yazılan mensur şiir metinleri biraz kısa hikâyeye, biraz denemeye ve biraz da şiire
benzer. Hikâye, deneme, şiir arasında bir yerde dururlar.
• Bu ürünler, hacim bakımından çok uzun olmayan kısa metinlerdir. En fazla bir iki
sayfa tutarındadırlar...
• Bu metinler, ne şiirdir ne de düzyazı. Şiir ile düzyazı arasında bir türdür.
• Yazılan mensur şiir metinleri biraz kısa hikâyeye, biraz denemeye ve biraz da şiire
benzer. Hikâye, deneme, şiir arasında bir yerde dururlar.
• Bu ürünler, hacim bakımından çok uzun olmayan kısa metinlerdir. En fazla bir iki
sayfa tutarındadırlar...
Soru 4
Şiirlerinde daha çok Büyük Ada’ya yer verdiği için kendisine “ada şairi” denilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Ali Kemâl
C
Beşiktaşlı Muhyiddin
D
Mehmet Celâl
E
Abdülhalim Memdûh
Açıklama:
Aşk şiirlerinin mekânı genellikle bulutlu, yağmurlu atmosferiyle Büyükada’dır. Çünkü deli gibi âşık olduğu Rum Anna, Büyükada’da yaşamaktadır. Büyükada’yı o, aşklarının yaşandığı romantik doğal ortamıyla algılar ve aşkına mekân olan boyutunu tasvir eder. Bu bakımdan o “ada şairi” olarak tanınmıştır.
Soru 5
Aşağıdaki şairlerden hangisi Ara Nesil şairidir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Mehmet Celâl
C
Orhan Veli Kanık
D
Namık Kemal
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Başlıca Ara Nesil şairleri şunlardır: Abdülhalim Memdûh, Ahmet Rasim, Ali Kemâl, Beşiktaşlı Muhyiddin, Fâik Esad (Andelib), İbnürreşad Ali Ferrûh, İsmail Safâ, Manastırlı Mehmet Rıfat, Mehmet Celâl, Menemenlizâde Mehmet Tâhir, Muallim Feyzî, Mustafa Reşit, Müstecâbîzâde İsmet, Nabizâde Nâzım, Recep Vahyî, Sezâîzâde Ahmet Hikmet, Şair Nigâr Hanım, Şeyh Vasfî, Tepedelenlizâde Hüseyin Kâmil, Veys Paşa-zâde Ali Ruhî.
Soru 6
Ara Nesil döneminde ortaya çıkan yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kulağa göre de kafiye olabileceği
B
Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalardan arındırlmış sade lisan
C
Sürrealizm akımından etkilenme
D
Konuda tamamen Anadolu’ya yer verme
E
Tamamen serbest nazım
Açıklama:
Göze göre kafiye değil, kulağa göre kafiye anlayışı da bu dönemde karşımıza çıkar.
Soru 7
Aşağıdaki şairlerden hangisi daha çok Batı edebiyatı etkisinde kalmıştır?
Seçenekler
A
Muallim Feyzi
B
Müstecabizade İsmet
C
Nabizâde Nâzım
D
Elhac İbrahim Efendi
E
Şeyh Vasfi
Açıklama:
Batı edebiyatı Etkisinde Yeniliği Savunanlar: Nabîzâde Nâzım, Abdülhalim Memdûh, Ali Ferruh, Hüseyin Kâmil, Halil Edip, Andelib, Mehmet Celâl gibi Ara Nesil grubu içinde yer alanların bir kısmı da Batı edebiyatı etkisinde gelişen bir yenileşmeyi savunurlar.
Soru 8
Aşağıdaki şairlerden hangisi daha çok divan edebiyatı etkisinde kalmıştır?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memdûh
B
Elhac İbrahim Efendi
C
Mehmet Celâl
D
Andelib
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Divan Şiiiri Geleneğine Bağlı Olanlar: Elhac İbrahim Efendi, Şeyh Vasfi, Mehmet Salahi, Muallim Feyzi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet.
Soru 9
Ara Nesil şairlerinin genellikle bireysel konuları işlemek zorunda kalmalarının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitimlerinin, bilgi ve birikimlerinin sadece bireysel konulara uygun oluşu
B
Bireysel konuları toplumsal konulardan daha çok önemsemeleri
C
Ürünlerini genellikle İkinci Abdülhamit’in baskıcı döneminde verdikleri için siyasi ve sosyal konulara
isteseler de girememiş olmaları
isteseler de girememiş olmaları
D
Toplumsal ve siyasi konuları sevmiyor oluşları
E
Okuyucuların sadece bireysel konulara ilgi duyması
Açıklama:
Ürünlerini genellikle İkinci Abdülhamit’in baskıcı döneminde verdikleri için siyasi ve sosyal konulara isteseler de girememişlerdir. Dolayısıyla genellikle bireysel konuları işlemek zorunda kalmışlardır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi, Ara Nesil şairlerinin ve şiirinin ortak özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Her yönden tamamen Batı edebiyatını uyarlamak istemişlerdir.
B
Bir bildirge ile edebiyat kamuoyuna edebiyat anlayış ve ilkelerini ilan etmişlerdir.
C
Seçtikleri bir başkanları vardır.
D
Tamamen divan edebiyatının devamıdırlar
E
Divan şiiri anlayışıyla Batılı modern şiirin bir sentezidir
Açıklama:
Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern ve yeni şiirin bir sentezidir. Eski şiir anlayışını tamamen reddetmedikleri gibi yeni şiir anlayışını da tamamen almıyorlardı. Her iki şiir anlayışından işlerine yarayan unsurları ve motifleri alarak orta yolcu bir şiir ürettiler. Bu bakımdan bu gruba ayrıca “ılımlılar” da dediler.
Soru 11
I- Ortak bir kararla ortaya çıkmış bir hareket ya da edebiyat akımı değildir?
II- Geleneksel divan şiirli ile Batılı modern şiirin bir sentezidir.
III- Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer vermişlerdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil şiirinin özelliklerindendir?
II- Geleneksel divan şiirli ile Batılı modern şiirin bir sentezidir.
III- Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer vermişlerdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ara Nesil şiirinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
II, III
D
I, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Ara Nesil şairleri, bir bildirge, dergi ve başkan etrafında ortak karar almış ve hareket etmiş bir edebiyat akımı değildir. Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern ve yeni şiirin bir sentezidir. Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer verdiler. Hem divan şiiri nazım şekillerini hem Batılı nazım şekillerini hem aruz veznini hem de hece veznini birlikte kullandılar. Ara Nesil şairleri, kendi aralarında her anlamda tam bir uyum ve birliktelik hâlinde değillerdir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Divan Şiiri geleneğine bağlı bir Ara Nesil şairidir?
Seçenekler
A
Ali Ruhî
B
Hüseyin Kâmil
C
Mehmet Celâl
D
Ahmet Rasim
E
Recep Vahyî
Açıklama:
Divan Şiiiri Geleneğine Bağlı Olanlar: Elhac İbrahim Efendi, Şeyh Vasfi, Mehmet Salahi, Muallim Feyzi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet. Bunların hem yaşantıları, giyiniş kuşanışları, alışkanlıkları, hayata ve olaylara bakışları hem içerik ve şekil özellikleri bakımından şiirleri, büyük ölçüde geleneksel divan şairi ve şiiri etkisindedir. Bir bakıma divan şiiri anlayışının sürdürümcüleridir. Tenkit yazılarıyla yeni edebiyat anlayışını eleştirmişlerdir. Daha çok Muallim Naci etrafında toplanmışlardır.
Soru 13
I- Mirsad
II- Maarif
III- İrtika
Yukarıdaki yayın organlarından hangisi ya da hangilerinin başyazarlığını İsmail Safa yapmıştır?
II- Maarif
III- İrtika
Yukarıdaki yayın organlarından hangisi ya da hangilerinin başyazarlığını İsmail Safa yapmıştır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
İsmail Safa Mirsad gazetesinin ve Maarif dergisinin başyazarlığını yapmıştır. Bu onun hem eski hem de yeni edebiyat taraftarlarının yayın organlarında ürün verdiğine kanıttır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Celal’in şiir kitaplarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Hissiyât
B
Zâde-i Şair
C
Sürûd
D
Ada’da Söylediklerim
E
Âsâr-ı Celâl
Açıklama:
Mehmet Celal’in şiir kitapları şunlardır: 1. Ada’da Söylediklerim (1886), 2. Sultan Osman Gazi Yahud Bir Sayyâd-ı Hümâyûn-Baht (1891), 3. Sultan Orhan Gazi Yahud Bir Kahraman (1891), 4. Fatih Sultan Mehmed-i Sani Yahud İstanbul Fethi (1891), 5. Yavuz Sultan Selim-i Evvel Yahud Afitab-ı Satvet (1891), 6. Kanunî Sultan Süleyman Yahud Fütuhat (1891), 7. Yıldırım Bayezid-i Evvel Yahud Bir Cihangir (1891), 8. Sultan Mehmed-i Salis Yahud Fatih-i Şehîr (1891), 9. Sultan Bayezid-i Sani Yahud Elvah-ı Zafer (1891), 10. Hüdavendigâr Gazi Yahud Fetihler ve Kosova Sahrası (1891), 11. Çelebi Sultan Mehmed Yahud Müceddid-i Devlet (1892), 12. Sultan Selim-i Sani Yahud Muzafferiyyet (1892), 13. Zâde-i Şair (1894), 14. Gazellerim (1894), 15. Âsâr-ı Celâl (1894), 16. Sürûd (1895), 17. Elvâh-ı Şâirâne (1895), 18. Şîr-i Gazâ (1895), 19. Şevketlü Padişahımız Gazi Büyük Abdülhamit Han-ı Sâni Efendimiz Hazretleri (1900).
Soru 15
Servet-i Fünuncuların, Fuzulî, Bakî, Ruhî, Şeyh Galip gibi büyük Türk şairleri dururken Victor Hugo, Françoise Coppee, Alfred de Musset gibi Batılı edebiyatçıları örnek alıp kendilerine üstat edinmelerini eleştiren Ara Nesil şairi kimdir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal
B
Ahmet Rasim
C
İsmail Safâ
D
Mustafa Reşit
E
Şeyh Vasfî
Açıklama:
Servet-i Fünuncuların, Fuzulî, Bakî, Ruhî, Şeyh Galip gibi büyük Türk şairleri dururken Victor Hugo, Françoise Coppee, Alfred de Musset gibi Batılı edebiyatçıları örnek alıp kendilerine üstat edinmelerini şiddetle eleştiren şair Mehmet Celal’dir. Düşünce ve inanç bağlamında da Servet-i Fünuncuların dinî ilimler, İslam felsefesi ve Doğu kaynaklarından beslenmek yerine Büchner, Schopenhaur, Voltaire gibi Batı düşünce adamlarından etkilenmelerini doğru bulmaz.
Soru 16
İran-Irak Savaşı hangi yıllar arasında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1980-1988
B
1970-1978
C
1990-1998
D
1975-1983
E
1985-1993
Açıklama:
İran-Irak Savaşı 22 Eylül 1980 ile 20 Ağustos 1988 yılları arasında yaşanmıştır.
Soru 17
I- Şiir, vicdanın tercümanı olmalıdır.
II- Kalpten gelmeyen söz, şiir olamaz.
III- Bir şiir, duyguları ne kadar güzel tasvir ederse o kadar güzel olur.
Şiir hakkındaki yukarıdaki düşüncelerden hangisi ya da hangileri Menemenlizâde Mehmet Tâhir’in şiir anlayışını ortaya koymaktadır?
II- Kalpten gelmeyen söz, şiir olamaz.
III- Bir şiir, duyguları ne kadar güzel tasvir ederse o kadar güzel olur.
Şiir hakkındaki yukarıdaki düşüncelerden hangisi ya da hangileri Menemenlizâde Mehmet Tâhir’in şiir anlayışını ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Mehmet Tahir’e göre Şiir, vicdanın tercümanı olmalıdır. Beşeri ve insani duyguları tasvir etmelidir. Bir şiir, duyguları ne kadar güzel tasvir ederse o kadar güzel olur. Şiir, kalpten gelen bir söz olmalıdır. Kalpten gelmeyen söz, şiir olamaz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Nigâr Binti Osman’ın piyes türünde yazdığı bir eseridir?
Seçenekler
A
Tesir-i Aşk
B
Aks-i Sedâ
C
Nîrân
D
Elhân-ı Vatan
E
Safahat-ı Kalp
Açıklama:
Nîrân, Aks-i Sedâ ve Elhân-ı Vatan, Nigar Hanım’ın şiir tarzında yazdığı eserlerindendir. Safahat-ı Kalp ise mektuplarla aşk hikâyesi şeklinde yazdığı eseridir.
Soru 19
Şiirleri kadar Jöntürklüğü ve Paris’te çıkardığı Le Liberal Ottoman isimli gazetesiyle de öne çıkan Ara Nesil şairi hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memduh
B
Mehmet Celâl
C
Nabizâde Nâzım
D
Muallim Feyzi
E
Mehmed Fâik Es’ad
Açıklama:
Abdülhalim Memduh Jöntürklere katılarak onlarla birlikte İkinci Abdülhamit aleyhinde siyasi çalışmalar yapar. 1902 yılında Paris’te düzenlenen Birinci Jöntürk Kongresi’ne katılır. 1901 yılında Paris’te Le Liberal Ottoman adında siyasi içerikli bir gazete çıkarır.
Soru 20
I- Terane
II- Dâstân-ı Zafer
III- Yâdigâr-ı Şehrâyin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey’in şiir kitaplarındandır?
II- Dâstân-ı Zafer
III- Yâdigâr-ı Şehrâyin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey’in şiir kitaplarındandır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Yukarıda ismi geçen üç eserin dışında Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey’in Şükûfe-çîn isimli bir latife kitabı, Müntehab Rubâiyyât-ı Hayyâm Tercümeleri ve Rafael isimli iki tane de tercüme kitabı vardır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil şairlerinin ortak özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Hem bireysel hem de toplumsal konulara önem vermişlerdir.
B
Tamamıyla Divan şiiri nazım şekillerini kullanmışlardır
C
Şiirlerini ortak bir dergide yayımlamışlardır.
D
Hece veznine ağırlık vermişlerdir.
E
Sosyal ve siyasal konulara ilgi duymadıkları için bu alana yönelmemişlerdir.
Açıklama:
Ara Nesil şairleri, bir bildirge, dergi ve başkan etrafında ortak karar almış ve hareket etmiş bir edebiyat akımı değildir. Hem divan şiiri nazım şekillerini hem Batılı nazım şekillerini hem aruz veznini hem de hece veznini birlikte kullandılar.Ürünlerini genellikle İkinci Abdülhamit’in baskıcı döneminde verdikleri için siyasi ve sosyal konulara isteseler de girememişlerdir. Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer vermişlerdir.
Soru 22
Ara Nesil şairleri, kendi aralarında her anlamda tam bir uyum ve birliktelik hâlinde değillerdir. Aşağıdaki şairlerden hangisi divan şiiri geleneğinin savunucularından biridir?
Seçenekler
A
Halil Edip
B
Andelib
C
Ali Ferruh
D
Muallim Feyzi
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
135-136
Halil Edip, Andelib, Ali Ferruh Batı edebiyatı etkisinde yeniliği savunan şairlerdir. Ahmet Rasim ise geleneksel edebiyatla modern edebiyatı sentezleyen grupta yer almaktadır. Elhac İbrahim Efendi, Şeyh Vasfi, Mehmet Salahi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet gibi Muallim Feyzi de Divan şiiri geleneğinin savunucularından biridir.
Halil Edip, Andelib, Ali Ferruh Batı edebiyatı etkisinde yeniliği savunan şairlerdir. Ahmet Rasim ise geleneksel edebiyatla modern edebiyatı sentezleyen grupta yer almaktadır. Elhac İbrahim Efendi, Şeyh Vasfi, Mehmet Salahi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet gibi Muallim Feyzi de Divan şiiri geleneğinin savunucularından biridir.
Soru 23
Büyükada'da aşık olduğu Anna adlı Rum kızını hayatı boyunca unutamayan ve etkisi eserlerinde hissedilen Ara Nesil şairi kimdir?
Seçenekler
A
Menemenlizade Mehmet Tahir
B
Nabizade Nazım
C
Mehmet Celal
D
Şeyh Vasfi
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
Mehmet Celal, 5 kez evlilik yapmasına karşın Büyükada'da aşık olduğu Anna adlı Rum kızını hayatı boyunca unutamamıştır ve etkisi eserlerinde hissettirmiştir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil'de mensur şiirin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Cümleler halinde yazılır.
B
Şiirsel bir üslup ve edası vardır.
C
Şiirlerde nükteye yer verilir.
D
Daha çok romantizm akımının etkisi görülür.
E
Şiirlerin uzun ve etkileyici olmasına özen göstermişlerdir.
Açıklama:
Mensur şiirlerde metinlerin kısa, etkili ve çarpıcı olmasına özen gösterilmiştir.
Soru 25
Aşağıdaki şairlerden hangisi mensur şiir türünde eserler vermiştir?
Seçenekler
A
Mehmet Faik Es'ad
B
Ali Nusret
C
Muallim Feyzi
D
Abdülhalim Memduh
E
Şeyh Vasfi
Açıklama:
Ali Nusret mensur şiir türünde eserler veren başlıca şairlerden biridir.
Soru 26
İkinci Abdülhamit yönetimine karşı olan ve bu muhalefetini “Gelmeyecek mi?”, “Ey Halk Uyan”, “Sultan Hamid’e” gibi şiirlerinde ortaya koyan Ara Nesil şairi kimdir?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memdûh
B
Tepedelenlizâde Hüseyin Kâmil
C
Sezâîzâde Ahmet Hikmet
D
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
E
İsmail Safa
Açıklama:
İkinci Abdülhamit yönetimine karşı olan ve bu muhalefetini “Gelmeyecek mi?”, “Ey Halk Uyan”, “Sultan Hamid’e” gibi şiirlerinde ortaya koyan Ara Nesil şairi İsmail Safa'dır.
Soru 27
Aşağıdaki Ara Nesil şairlerinden hangisi eserlerinde Batı edebiyatı etkisinde yeniliği savunmuştur?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Abdülhalim Memdûh
C
Müstecabizâde İsmet
D
Hoca Hayret Efendi
E
Recep Vahyî
Açıklama:
Abdülhalim Memdûh Batı edebiyatı etkisinde yeniliği savunan Ara Nesil şairlerinden biridir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil şairlerinin mensur şiir için kullandığı terimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
şairane-i mensure
B
nesr-i şairane
C
nesr-i muhayyel
D
hayalî nesir
E
mensure-i şairane
Açıklama:
Ara Nesil yazarları mensur şiir terimi için “mensure”, “nesr-i şi’r-âmîz”, “nesr-i nazm-âmîz”, “nesr-i muhayyel”, “nesr-i şairane”, “mensure-i şairane”, “hayalî nesir” gibi terimler kullanırlar.
Soru 29
Aşağıdaki şiirlerden hangisi mensur türünde yazılmıştır?
Seçenekler
A
Yâdigâr-ı Şehrâyin
B
Cezebât
C
Sûz-i Güdâz
D
Bir Çiçeğin Nâlesi
E
Sabâh-ı Hayatım
Açıklama:
Bir Çiçeğin Nâlesi Mustafa Reşit tarafından yazılmış olan mensur türündeki şiirlerinden biridir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Nigâr Binti Osman'ın şiir anlayışını en iyi şekilde ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Şiirlerinde daha çok aşk, aile, çocukluk hatıraları, tabiat, rintlik gibi bireysel; Allah, peygamber sevgisi, dinî abideler gibi dinî; ölüm, kâinat gibi felsefi konular üzerinde yoğunlaşmıştır. Bunların yanında millî, sosyal, siyasi ve eğitici konulara yer vermekle birlikte bunlar, büyük bir yekûn tutmamaktadır.
B
Şiirde üzerinde durduğu belli başlı özellikler şunlardır: Şiir, vicdanın tercümanı olmalıdır. Beşeri ve insani duyguları tasvir etmelidir. Bir şiir, duyguları ne kadar güzel tasvir ederse o kadar güzel olur. Şiir, kalpten gelen bir söz olmalıdır. Kalpten gelmeyen söz, şiir olamaz.
C
Şiirinde Doğu ve Batı edebiyatlarının etkileri değişik oranlarda görülür. Duygu ve zevklerinde Doğulu, yaşayış ve âdetlerinde Avrupalıdır. Şiirlerinde sadelik ve çocuk saflığı görülür. Batılı nazım şekillerine yer vermiştir.
D
Aruz vezniyle de ilgili bazı eleştirileri vardır. Bu eleştiriler esnasında aruzun kusurlarını gösterirken hece vezninin olumlu yanlarına da yer verir. Bunlar kısaca şöyledir: Aruzun aşırı ahengi sözün doğallığını ve duygularımızı bozar. Uzun şiirlerde ahenk, okuyucuya bir ağırlık verir.
E
İlk şiirleri çoğunlukla, etkisinde kaldığı Muallim Naci’ye nazirelerden oluşur. Bu nazirelerinde Muallim Naci’nin yaptığı gibi hem divan şiiri nazım şekillerini hem de Batılı nazım şekillerini kullanır.
Açıklama:
Nigâr Binti Osman, şiirinde Doğu ve Batı edebiyatlarının etkileri değişik oranlarda görülür. Duygu ve zevklerinde Doğulu, yaşayış ve âdetlerinde Avrupalıdır. Şiirlerinde sadelik ve çocuk saflığı görülür. Batılı nazım şekillerine yer vermiştir.
Soru 31
Ara Nesil yazarları, “mensur şiir” terimi için aynı zamanda aşağıdaki terimlerden hangisini kullanmışlardır?
Seçenekler
A
Deneme
B
İstitrad
C
Takriz
D
Manzume
E
Nesr-i muhayyel
Açıklama:
Türk yazarları da mensur şiiri daha çok Fransız yazarlarından aldılar. Recaizâde Mahmut Ekrem mensur şiir türü için “nesr-i muhayyel” terimini kullanmıştır. “Mensur şiir”
terimi ise ilk defa Halit Ziya tarafından 1886’da Hizmet gazetesinde yazdığı bir yazıda
kullanılır. Bizde mensur şiir türünde ilk kitabı Mensur Şiirler (1891) adıyla yine Halit Ziya
Uşaklıgil yayımlar.
terimi ise ilk defa Halit Ziya tarafından 1886’da Hizmet gazetesinde yazdığı bir yazıda
kullanılır. Bizde mensur şiir türünde ilk kitabı Mensur Şiirler (1891) adıyla yine Halit Ziya
Uşaklıgil yayımlar.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi, Ara Nesil’de mensur şiir tarzında ürün veren şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ahmet Haşim
B
Ali Kemal
C
Mustafa Reşit
D
Mehmet Celâl
E
Fazlı Necip
Açıklama:
Başlıca Ara Nesil şairleri şunlardır: Abdülhalim Memdûh, Ahmet Rasim, Ali Kemâl, Beşiktaşlı Muhyiddin, Fâik Esad (Andelib), İbnürreşad Ali Ferrûh, İsmail Safâ, Manastırlı
Mehmet Rıfat, Mehmet Celâl, Menemenlizâde Mehmet Tâhir, Muallim Feyzî, Mustafa
Reşit, Müstecâbîzâde İsmet, Nabizâde Nâzım, Recep Vahyî, Sezâîzâde Ahmet Hikmet, Şair
Nigâr Hanım, Şeyh Vasfî, Tepedelenlizâde Hüseyin Kâmil, Veys Paşa-zâde Ali Ruhî.
Mehmet Rıfat, Mehmet Celâl, Menemenlizâde Mehmet Tâhir, Muallim Feyzî, Mustafa
Reşit, Müstecâbîzâde İsmet, Nabizâde Nâzım, Recep Vahyî, Sezâîzâde Ahmet Hikmet, Şair
Nigâr Hanım, Şeyh Vasfî, Tepedelenlizâde Hüseyin Kâmil, Veys Paşa-zâde Ali Ruhî.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil’de mensur şiir türünde verilen ürünlerin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Hacim bakımından en az 50 sayfa olur.
B
Tamamen olay kurgusuna dayanır
C
Bu metinler, ne şiirdir ne de düzyazı. Şiir ile düzyazı arasında bir türdür.
D
Mısralar hâlinde yazılır.
E
Vezinlidir.
Açıklama:
Ara Nesil’de mensur şiir türünün genel özellikleri maddeler hâlinde şöyledir:
• Bu metinler, ne şiirdir ne de düzyazı. Şiir ile düzyazı arasında bir türdür.
• Yazılan mensur şiir metinleri biraz kısa hikâyeye, biraz denemeye ve biraz da şiire
benzer. Hikâye, deneme, şiir arasında bir yerde dururlar.
• Bu ürünler, hacim bakımından çok uzun olmayan kısa metinlerdir. En fazla bir iki
sayfa tutarındadırlar.
• Mısralar hâlinde değil, cümleler hâlinde yazılır
• Bu metinler, ne şiirdir ne de düzyazı. Şiir ile düzyazı arasında bir türdür.
• Yazılan mensur şiir metinleri biraz kısa hikâyeye, biraz denemeye ve biraz da şiire
benzer. Hikâye, deneme, şiir arasında bir yerde dururlar.
• Bu ürünler, hacim bakımından çok uzun olmayan kısa metinlerdir. En fazla bir iki
sayfa tutarındadırlar.
• Mısralar hâlinde değil, cümleler hâlinde yazılır
Soru 34
Şiirlerinde daha çok Büyük Ada’ya yer verdiği için kendisine “ada şairi” denilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Ali Kemâl
C
Beşiktaşlı Muhyiddin
D
Mehmet Celâl
E
Abdülhalim Memdûh
Açıklama:
Mehmet Celâl, şiirlerinde başlıca iki konuya yer verir: Romantik aşk ve tarih.Aşk şiirlerinin mekânı genellikle bulutlu, yağmurlu atmosferiyle Büyükada’dır. Çünkü deli gibi âşık olduğu Rum Anna, Büyükada’da yaşamaktadır. Büyükada’yı o, aşklarının yaşandığı romantik doğal ortamıyla algılar ve aşkına mekân olan boyutunu tasvir eder. Bu bakımdan o “ada şairi” olarak tanınmıştır.
Soru 35
Aşağıdaki şairlerden hangisi Ara Nesil şairidir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Mehmet Celâl
C
Orhan Veli Kanık
D
Namık Kemal
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Başlıca Ara Nesil şairleri şunlardır: Abdülhalim Memdûh, Ahmet Rasim, Ali Kemâl, Beşiktaşlı Muhyiddin, Fâik Esad (Andelib), İbnürreşad Ali Ferrûh, İsmail Safâ, Manastırlı
Mehmet Rıfat, Mehmet Celâl, Menemenlizâde Mehmet Tâhir, Muallim Feyzî, Mustafa
Reşit, Müstecâbîzâde İsmet, Nabizâde Nâzım, Recep Vahyî, Sezâîzâde Ahmet Hikmet, Şair
Nigâr Hanım, Şeyh Vasfî, Tepedelenlizâde Hüseyin Kâmil, Veys Paşa-zâde Ali Ruhî.
Mehmet Rıfat, Mehmet Celâl, Menemenlizâde Mehmet Tâhir, Muallim Feyzî, Mustafa
Reşit, Müstecâbîzâde İsmet, Nabizâde Nâzım, Recep Vahyî, Sezâîzâde Ahmet Hikmet, Şair
Nigâr Hanım, Şeyh Vasfî, Tepedelenlizâde Hüseyin Kâmil, Veys Paşa-zâde Ali Ruhî.
Soru 36
Ara Nesil döneminde ortaya çıkan yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kulağa göre de kafiye olabileceği
B
Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalardan arındırılmış sade lisan
C
Sürrealizm akımından etkilenme
D
Konuda tamamen Anadolu’ya yer verme
E
Tamamen serbest nazım
Açıklama:
Göze göre kafiye değil, kulağa göre kafiye anlayışı da bu dönemde karşımıza çıkar.
Soru 37
Aşağıdaki şairlerden hangisi daha çok Batı edebiyatı etkisinde kalmıştır?
Seçenekler
A
Muallim Feyzi
B
Müstecabizade İsmet
C
Nabizâde Nâzım
D
Elhac İbrahim Efendi
E
Şeyh Vasfi
Açıklama:
Batı edebiyatı Etkisinde Yeniliği Savunanlar: Nabîzâde Nâzım, Abdülhalim
Memdûh, Ali Ferruh, Hüseyin Kâmil, Halil Edip, Andelib, Mehmet Celâl gibi Ara
Nesil grubu içinde yer alanların bir kısmı da Batı edebiyatı etkisinde gelişen bir
yenileşmeyi savunurlar. Bu şairler daha çok Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit etrafında toplanmışlar, bu iki şairi öncü olarak görmüşler ve bunların
etkisinde kalarak şiir yazmışlardır. Bunlar genellikle realizme, naturalizme, pozitivizme, rasyonalizme, materyalizme uygun akli ve fenni şiirler yazmışlardır. Aralarında romantik şiir yazanlar da olur
Memdûh, Ali Ferruh, Hüseyin Kâmil, Halil Edip, Andelib, Mehmet Celâl gibi Ara
Nesil grubu içinde yer alanların bir kısmı da Batı edebiyatı etkisinde gelişen bir
yenileşmeyi savunurlar. Bu şairler daha çok Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit etrafında toplanmışlar, bu iki şairi öncü olarak görmüşler ve bunların
etkisinde kalarak şiir yazmışlardır. Bunlar genellikle realizme, naturalizme, pozitivizme, rasyonalizme, materyalizme uygun akli ve fenni şiirler yazmışlardır. Aralarında romantik şiir yazanlar da olur
Soru 38
Aşağıdaki şairlerden hangisi daha çok divan edebiyatı etkisinde kalmıştır?
Seçenekler
A
Elhac İbrahim Efendi
B
Mehmet Celâl
C
Andelib
D
Nabizâde Nâzım
E
Abdülhalim Memdûh
Açıklama:
Divan Şiiiri Geleneğine Bağlı Olanlar: Elhac İbrahim Efendi, Şeyh Vasfi, Mehmet
Salahi, Muallim Feyzi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet. Bunların hem yaşantıları, giyiniş kuşanışları, alışkanlıkları, hayata ve olaylara bakışları hem içerik ve şekil özellikleri bakımından şiirleri, büyük ölçüde geleneksel divan şairi ve şiiri etkisindedir. Bir bakıma divan şiiri anlayışının sürdürümcüleridir. Tenkit yazılarıyla yeni edebiyat anlayışını eleştirmişlerdir. Daha çok Muallim Naci etrafında toplanmışlardır.
Salahi, Muallim Feyzi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet. Bunların hem yaşantıları, giyiniş kuşanışları, alışkanlıkları, hayata ve olaylara bakışları hem içerik ve şekil özellikleri bakımından şiirleri, büyük ölçüde geleneksel divan şairi ve şiiri etkisindedir. Bir bakıma divan şiiri anlayışının sürdürümcüleridir. Tenkit yazılarıyla yeni edebiyat anlayışını eleştirmişlerdir. Daha çok Muallim Naci etrafında toplanmışlardır.
Soru 39
Ara Nesil şairlerinin genellikle bireysel konuları işlemek zorunda kalmalarının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal ve siyasi konuları sevmiyor oluşları
B
Okuyucuların sadece bireysel konulara ilgi duyması
C
Eğitimlerinin, bilgi ve birikimlerinin sadece bireysel konulara uygun oluşu
D
Bireysel konuları toplumsal konulardan daha çok önemsemeleri
E
Ürünlerini genellikle İkinci Abdülhamit’in baskıcı döneminde verdikleri için siyasi ve sosyal konulara isteseler de girememiş olmaları
Açıklama:
Ürünlerini genellikle İkinci Abdülhamit’in baskıcı döneminde verdikleri için siyasi ve sosyal konulara isteseler de girememişlerdir. Dolayısıyla genellikle bireysel konuları işlemek zorunda kalmışlardır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi, Ara Nesil şairlerinin ve şiirinin ortak özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Her yönden tamamen Batı edebiyatını uyarlamak istemişlerdir.
B
Bir bildirge ile edebiyat kamuoyuna edebiyat anlayış ve ilkelerini ilan etmişlerdir
C
Seçtikleri bir başkanları vardır
D
Tamamen divan edebiyatının devamıdırlar.
E
Divan şiiri anlayışıyla Batılı modern şiirin bir sentezidir
Açıklama:
Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern
ve yeni şiirin bir sentezidir. Eski şiir anlayışını tamamen reddetmedikleri gibi yeni şiir
anlayışını da tamamen almıyorlardı. Her iki şiir anlayışından işlerine yarayan unsurları
ve motifleri alarak orta yolcu bir şiir ürettiler. Bu bakımdan bu gruba ayrıca “ılımlılar”
da dediler
ve yeni şiirin bir sentezidir. Eski şiir anlayışını tamamen reddetmedikleri gibi yeni şiir
anlayışını da tamamen almıyorlardı. Her iki şiir anlayışından işlerine yarayan unsurları
ve motifleri alarak orta yolcu bir şiir ürettiler. Bu bakımdan bu gruba ayrıca “ılımlılar”
da dediler
Soru 41
Aşağıdaki Ara Nesil şairlerinden hangisi divan şiiri geleneğine bağlı olanlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Elhac İbrahim Efendi
B
Şeyh Vasfi
C
Mehmet Salahi
D
Abdülhalim Memdûh
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
Divan Şiiiri Geleneğine Bağlı Olanlar: Elhac İbrahim Efendi, Şeyh Vasfi, Mehmet Salahi, Muallim Feyzi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet'tir. Abdülhalim Memdûh batı edebiyatı etkisinde yeniliği savunmuştur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Batı Edebiyatı etkisinde yeniliği savunan şairler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Nabîzâde Nâzım
B
Ali Ruhî
C
Müstecabizâde İsmet
D
Hoca Hayret Efendi
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
Nabîzâde Nâzım Batı Edebiyatı etkisinde yeniliği savunan şairler arasında yer almaktadır. Diğer şairler Divan Şiiri geleneğine bağlı olanlardır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi İsmail Safa'nın eserlerinden tercümeye örnektir?
Seçenekler
A
Mensiyyât
B
Vehametli Sevdalar
C
Mevlid-i Pederi Ziyâret
D
Hissiyât
E
İntâk-ı Hakkın Tahmisi
Açıklama:
Vehametli Sevdalar (1310, roman, yazarı: Emanuel Conzalet)'ı kardeşi Ahmet Vefa ile birlikte Fransızcadan çevirmişlerdir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 44
Eserleri arasında Ada’da Söylediklerim, Sultan Osman Gazi Yahud Bir Sayyâd-ı Hümâyûn-Baht, Sürûd, Kanunî Sultan Süleyman Yahud Fütuhat gibi şiir kitapları bulunan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
İsmail Safa
C
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
D
Mehmet Celâl
E
Nigâr Binti Osman
Açıklama:
Eserleri arasında Ada’da Söylediklerim, Sultan Osman Gazi Yahud Bir Sayyâd-ı Hümâyûn-Baht, Sürûd, Kanunî Sultan Süleyman Yahud Fütuhat gibi şiir kitapları bulunan şair "Mehmet Celâl"dir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 45
Mehmet Celâl'in ilk şiirleri çoğunlukla, etkisinde kaldığı hangi şaire nazirelerden oluşur?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Abdülhalim Memdûh
C
Müstecabizade İsmet
D
Nabizâde Nâzım
E
Elhac İbrahim Efendi
Açıklama:
Mehmet Celâl'in ilk şiirleri çoğunlukla, etkisinde kaldığı Muallim Naci’ye nazirelerden oluşur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 46
Menemenlizâde Mehmet Tâhir'in edebiyat anlayışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Tâhir'e göre şiir, vicdanın tercümanı olmalıdır.
B
Eskiden çok yeniye taraftardır.
C
Aruzun aşırı ahenginin sözün doğallığını ve duygularımızı bozduğunu düşünür.
D
Kafiyenin geleneksel kullanım tarzını beğenir.
E
Arapça ve Farsçanın boyunduruğu altında bıraktığımız için edebiyat ve fen dallarında ileriye gidemediğimizi düşünür.
Açıklama:
Menemenlizâde Mehmet Tâhir kafiyenin geleneksel kullanım tarzını beğenmez. Doğru yanıt D'dir.
Soru 47
Aşağıdaki eserlerden hangisi Nigâr Binti Osman'ın yazdığı bir piyestir?
Seçenekler
A
Efsûs 1
B
Nîrân
C
Tesir-i Aşk
D
Aks-i Sedâ
E
Elhân-ı Vatan
Açıklama:
Tesir-i Aşk Nigâr Binti Osman'ın yazdığı bir piyestir. Diğer şıklardaki eserleri şiirleridir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 48
"Mini Mini Yahut Yine Heves Ettim" isimli şiir kitabı aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Şeyh Vasfî
B
Abdülhalim Memduh
C
Nabizâde Nâzım
D
Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
"Mini Mini Yahut Yine Heves Ettim" isimli şiir kitabı Nabizâde Nâzım tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 49
Edebiyatımızda mensur şiir türünde ilk kitabı Mensur Şiirler (1891) adıyla yayımlamış isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Mehmet Celâl
C
Fazlı Necip
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Ali Kemal
Açıklama:
Edebiyatımızda mensur şiir türünde ilk kitabı Mensur Şiirler (1891) adıyla yayımlamış isim Halit Ziya Uşaklıgil'dir.
Soru 50
Aşağıdaki eserlerden hangisi Ara Nesil yazarlarından Mehmet Celâl'e ait değildir?
Seçenekler
A
Bir Çiçeğin Nâlesi
B
Hazân
C
Gözyaşı
D
Güzel Bir Gece
E
İstifâza
Açıklama:
Bir Çiçeğin Nâlesi Mustafa Reşit tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 51
Birden fazla edebiyatçının bir araya gelerek kendilerinden önceki edebiyat akım ve anlayışlarına tepkilerini ve yapmak istedikleri edebiyatın felsefesini, teknik, estetik değerlerini ve ilkelerini ortak bir bildirgeyle edebiyat kamuoyuna ilan eden, özgün bir edebiyat ortaya koyan ve kendilerinden sonra gelenlerce takip edilen edebiyat hareketine ne denir?
Seçenekler
A
Fenni şiir
B
Müsevvit
C
Edebî akım
D
Mukayyet kafiye
E
Dekadanlık
Açıklama:
Edebî Akım: Birden fazla edebiyatçının bir araya gelerek kendilerinden önceki edebiyat akım ve anlayışlarına tepkilerini ve yapmak istedikleri edebiyatın felsefesini, teknik, estetik
değerlerini ve ilkelerini ortak bir bildirgeyle edebiyat kamuoyuna ilan eden, özgün bir edebiyat ortaya koyan ve kendilerinden sonra gelenlerce takip edilen edebiyat hareketine denir.
değerlerini ve ilkelerini ortak bir bildirgeyle edebiyat kamuoyuna ilan eden, özgün bir edebiyat ortaya koyan ve kendilerinden sonra gelenlerce takip edilen edebiyat hareketine denir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi divan şiiiri geleneğine Bağlı Olan şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Nabîzâde Nâzım
B
Elhac İbrahim Efendi
C
Şeyh Vasfi
D
Mehmet Salahi
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
Divan Şiiiri Geleneğine Bağlı Olanlar: Elhac İbrahim Efendi, Şeyh Vasfi, Mehmet Salahi, Muallim Feyzi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel edebiyatla modern edebiyatı Sentezleyen grupla ilgili değildir?
Seçenekler
A
Ara Nesil grubunun bir kısmı da ne tamamen eski edebiyat taraftarı ne de tamamen yeni edebiyat anlayışına bağlıdır
B
Bunlar hem eski edebiyattan hem de yeni edebiyattan bazı unsurları alarak bir bakıma eski yeni karışımı ya da sentezi diyebileceğimiz bir edebiyat üretirler
C
Hem Recaizâde Mahmut Ekrem’den hem de Muallim Naci’den etkilenirler
D
Ali Kemal, Ahmet Rasim, Recep Vahyî bu gruba örnek olarak verilebilecek isimlerdir
E
Daha çok Muallim Naci etrafında toplanmışlardır
Açıklama:
Geleneksel Edebiyatla Modern Edebiyatı Sentezleyen Grup: Ara Nesil grubunun bir kısmı da ne tamamen eski edebiyat taraftarı ne de tamamen yeni edebiyat anlayışına bağlıdır. Bunlar hem eski edebiyattan hem de yeni edebiyattan bazı unsurları alarak bir bakıma eski yeni karışımı ya da sentezi diyebileceğimiz bir edebiyat üretirler. Hem Recaizâde Mahmut Ekrem’den hem de Muallim Naci’den etkilenirler. Ali Kemal, Ahmet Rasim, Recep Vahyî bu gruba örnek olarak verilebilecek isimlerdir.
Soru 54
Ara Nesil grubu şairlerinden ismail safa'nın ölüm yılı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
26 Ocak 1912
B
24 Mart 1901
C
1 Nisan 1918
D
7 Ağustos 1893
E
21 Temmuz 1905
Açıklama:
İsmail Safa (1867-1901)
Ölümü: 24 Mart 1901’de de Sivas’ta öldü.
Ölümü: 24 Mart 1901’de de Sivas’ta öldü.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi şiirlerinde kullandığı nazım birimleri genellikle beyit ve dörtlüklerden oluşur, nadiren üçlük, beşlik gibi birimlere de yer verir?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memduh
B
Nabizâde Nâzım
C
Nigâr Binti Osman
D
Mehmet Celal
E
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
Açıklama:
Mehmet Celal
Nazım Birimi: Şiirlerinde kullandığı nazım birimleri genellikle beyit ve dörtlüklerden oluşur. Nadiren üçlük, beşlik gibi birimlere de yer verir.
Nazım Birimi: Şiirlerinde kullandığı nazım birimleri genellikle beyit ve dörtlüklerden oluşur. Nadiren üçlük, beşlik gibi birimlere de yer verir.
Soru 56
Tekkeleri denetlemek ve idari işlerine bakmak üzere 1866 yılında şeyhülislamlığa bağlı olarak oluşturulan kurul aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meclis-i Meşâyih
B
Serdar-ı Ekrem
C
Mektûbî Kalem
D
Dekadanlık
E
Mukayyet Kafiye
Açıklama:
Meclis-i Meşâyih: Tekkeleri denetlemek ve idari işlerine bakmak üzere 1866 yılında şeyhülislamlığa bağlı olarak oluşturulan kurul.
Soru 57
Batı edebiyatında mensur şiir, ayrı bir edebiyat türü olarak Aloysius Bertrand’ın kaç yılında yayımladığı “Gecelerin Gaspard”ı adlı eseriyle başlamıştır?
Seçenekler
A
1812
B
1813
C
1822
D
1832
E
1842
Açıklama:
Batı edebiyatında mensur şiir, ayrı bir edebiyat türü olarak Aloysius Bertrand’ın 1842’de yayımladığı “Gecelerin Gaspard”ı adlı eseriyle başladı.
Soru 58
İlk kitabı Mensur Şiirler adıyla 1891 yılında aşağıdakilerden hangisi yayımlamıştır?
Seçenekler
A
Alfred de Musset
B
Goethe
C
Lamartine
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Victor Hugo
Açıklama:
Bizde mensur şiir türünde ilk kitabı Mensur Şiirler (1891) adıyla yine Halit Ziya Uşaklıgil yayımlar.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi mensur şiir türünde eser veren başlıca Ara Nesil yazarlarından değildir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Mehmed Fâik Es’ad
C
Mehmet Celâl
D
Fazlı Necip
E
Ali Kemal
Açıklama:
Mensur şiir türünde eser veren başlıca Ara Nesil yazarları şunlardır: Mustafa Reşit, Mehmet Celâl, Fazlı Necip, Ali Kemal, Ali Nihat, Mehmet Refet, Mehmet Abdurrahman, Ali Nusret, Mustafa Fehmi, Ali Nadir, İsmail Safa
Soru 60
Hasan Asaf, malumat dergisine “Burhan-ı Kudret” adlı bir şiiri kaç yılında göndermiştir?
Seçenekler
A
1965
B
1975
C
1895
D
1995
E
1897
Açıklama:
1895 yılında Hasan Asaf, Malumat dergisine “Burhan-ı Kudret” adlı bir şiir gönderir.
Soru 61
Ara Nesil grubu şairlerinden İsmail Safa ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
21 Mart 1867’de Mekke’de doğmuştur.
B
İstanbul Telgrafhanesi Muhabere memurluğu yapmıştır.
C
Şiirleri arasında "Ey Halk Uyan” ve “Sultan Hamid’e” adlı şiirler vardır.
D
Vehametli Sevdalar adlı romanı yazmıştır.
E
24 Mart 1901’de de Sivas’ta ölmüştür.
Açıklama:
İsmail Safa:
Tercüme: Vehametli Sevdalar (1310, roman, yazarı: Emanuel Conzalet, kardeşi Ahmet Vefa ile birlikte Fransızcadan çevirdiler).
Tercüme: Vehametli Sevdalar (1310, roman, yazarı: Emanuel Conzalet, kardeşi Ahmet Vefa ile birlikte Fransızcadan çevirdiler).
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Celâl'e ait şiir kitaplarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Sultan Orhan Gazi Yahud Bir Kahraman
B
Zâde-i Şair
C
Hâtıra-i Şebâb
D
Gazellerim
E
Kanunî Sultan Süleyman Yahud Fütuhat
Açıklama:
Mehmet Celâl
Şiir Kitapları: 1. Ada’da Söylediklerim (1886), 2. Sultan Osman Gazi Yahud Bir Sayyâd-ı Hümâyûn-Baht (1891), 3. Sultan Orhan Gazi Yahud Bir Kahraman (1891), 4. Fatih Sultan Mehmed-i Sani Yahud İstanbul Fethi (1891), 5. Yavuz Sultan Selim-i Evvel Yahud Afitab-ı Satvet (1891), 6. Kanunî Sultan Süleyman Yahud Fütuhat (1891), 7. Yıldırım Bayezid-i Evvel Yahud Bir Cihangir (1891), 8. Sultan Mehmed-i Salis Yahud Fatih-i Şehîr (1891), 9. Sultan Bayezid-i Sani Yahud Elvah-ı Zafer (1891), 10. Hüdavendigâr Gazi Yahud Fetihler ve Koso- va Sahrası (1891), 11. Çelebi Sultan Mehmed Yahud Müceddid-i Devlet (1892), 12. Sultan Selim-i Sani Yahud Muzafferiyyet (1892), 13. Zâde-i Şair (1894), 14. Gazellerim (1894), 15. Âsâr-ı Celâl (1894), 16. Sürûd (1895), 17. Elvâh-ı Şâirâne (1895), 18. Şîr-i Gazâ (1895), 19. Şevketlü Padişahımız Gazi Büyük Abdülhamit Han-ı Sâni Efendimiz Hazretleri (1900).
Şiir Kitapları: 1. Ada’da Söylediklerim (1886), 2. Sultan Osman Gazi Yahud Bir Sayyâd-ı Hümâyûn-Baht (1891), 3. Sultan Orhan Gazi Yahud Bir Kahraman (1891), 4. Fatih Sultan Mehmed-i Sani Yahud İstanbul Fethi (1891), 5. Yavuz Sultan Selim-i Evvel Yahud Afitab-ı Satvet (1891), 6. Kanunî Sultan Süleyman Yahud Fütuhat (1891), 7. Yıldırım Bayezid-i Evvel Yahud Bir Cihangir (1891), 8. Sultan Mehmed-i Salis Yahud Fatih-i Şehîr (1891), 9. Sultan Bayezid-i Sani Yahud Elvah-ı Zafer (1891), 10. Hüdavendigâr Gazi Yahud Fetihler ve Koso- va Sahrası (1891), 11. Çelebi Sultan Mehmed Yahud Müceddid-i Devlet (1892), 12. Sultan Selim-i Sani Yahud Muzafferiyyet (1892), 13. Zâde-i Şair (1894), 14. Gazellerim (1894), 15. Âsâr-ı Celâl (1894), 16. Sürûd (1895), 17. Elvâh-ı Şâirâne (1895), 18. Şîr-i Gazâ (1895), 19. Şevketlü Padişahımız Gazi Büyük Abdülhamit Han-ı Sâni Efendimiz Hazretleri (1900).
Soru 63
"İlk şiirlerini Mülkiye’de okurken Tercüman-ı Hakikat gazetesinde ve Mir’at-ı Âlem dergisinde yayımlar. İlk şiiri Tercüman-ı Hakikat’te 1882’de çıkmıştır. Namık Kemal onun şiirleri hakkında değerlendirmelerde ve tavsiyelerde bulunmuştur".
Yukarıda bahsi geçen bilgiler aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Yukarıda bahsi geçen bilgiler aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Nigâr Binti Osman
C
İsmail Safa
D
Mehmet Celâl
E
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
Açıklama:
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
İlk şiirlerini Mülkiye’de okurken Tercüman-ı Hakikat gazetesinde ve Mir’at-ı Âlem dergisinde yayımlar. İlk şiiri Tercüman-ı Hakikat’te 1882’de çıkmıştır. Namık Kemal onun şiirleri hakkında değerlendirmelerde ve tavsiyelerde bulunmuştur.
İlk şiirlerini Mülkiye’de okurken Tercüman-ı Hakikat gazetesinde ve Mir’at-ı Âlem dergisinde yayımlar. İlk şiiri Tercüman-ı Hakikat’te 1882’de çıkmıştır. Namık Kemal onun şiirleri hakkında değerlendirmelerde ve tavsiyelerde bulunmuştur.
Soru 64
“Hayatımın en güzel zamanı şiir yazdığım anlardır; sonra da musiki dinlediğim anlar. Ben, yalnız alafrangayı beğenip alaturkayı sevmeyen yabancı hayranlarından değilim; ikisi de güzeldir.”
Yukarıda verilen sözler aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen sözler aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Celâl
B
Abdülhalim Memduh
C
Nigâr Binti Osman
D
Nabizâde Nâzım
E
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
Açıklama:
Nigâr Binti Osman
Onun ılımlı kişiliğini şu sözlerinden de anlamak mümkündür: “Hayatımın en güzel zamanı şiir yazdığım anlardır; sonra da musiki dinlediğim anlar. Ben, yalnız alafrangayı beğenip alaturkayı sevmeyen yabancı hayranlarından değilim; ikisi de güzeldir.”
Onun ılımlı kişiliğini şu sözlerinden de anlamak mümkündür: “Hayatımın en güzel zamanı şiir yazdığım anlardır; sonra da musiki dinlediğim anlar. Ben, yalnız alafrangayı beğenip alaturkayı sevmeyen yabancı hayranlarından değilim; ikisi de güzeldir.”
Soru 65
Ara nesil şairlerinden Nabizâde Nâzım'ın hayatı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Asıl Adı Ahmet Nâzım’dır.
B
Topçu subaylığı yapmıştır.
C
7 Ağustos 1893’te kemik vereminden öldü.
D
Ayşe Naciye ile evlenmiş ve üç çocuğu olmuştur.
E
17 yaşında şiir yazmaya başlamıştır.
Açıklama:
1890’da İstanbul’a döndü. Ayşe Naciye ile evlendi, çocuğu olmadı.
Soru 66
"Uykusuzluk hastalığına karşı uyuşturucu karışımı bir ilaç alır ve 21 Temmuz 1905 tarihinde İngiltere’nin Folcestone şehrinde ölür. Vasiyeti üzerine mezarı Tunus’tadır".
Ölümü ile ilgili verilen yukarıdaki bilgiler hangi şaire aittir?
Ölümü ile ilgili verilen yukarıdaki bilgiler hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Celâl
B
Abdülhalim Memduh
C
İsmail Safa
D
Nabizâde Nâzım
E
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
Açıklama:
Abdülhalim Memduh
Ölümü: Uykusuzluk hastalığına karşı uyuşturucu karışımı bir ilaç alır ve 21 Temmuz 1905 tarihinde İngiltere’nin Folcestone şehrinde ölür. Vasiyeti üzerine mezarı Tunus’tadır.
Ölümü: Uykusuzluk hastalığına karşı uyuşturucu karışımı bir ilaç alır ve 21 Temmuz 1905 tarihinde İngiltere’nin Folcestone şehrinde ölür. Vasiyeti üzerine mezarı Tunus’tadır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Şeyh Vasfî ait bir şiirdir?
Seçenekler
A
Heves Ettim
B
Elhân
C
Aks-i Sedâ
D
Cezebât
E
Tasvîr-i Vicdân
Açıklama:
Şeyh Vasfî (1851-1910)
Şiir: 1. Cezebât (İstanbul 1884), 2. Feyz-âbâd (İstanbul 1890, manzum bölümünde kendi şiirleri yer alır.)
Şiir: 1. Cezebât (İstanbul 1884), 2. Feyz-âbâd (İstanbul 1890, manzum bölümünde kendi şiirleri yer alır.)
Soru 68
Terane (1894), Dâstân-ı Zafer, Yâdigâr-ı Şehrâyin (1900) adlı şiirler aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey
B
Abdülhalim Memduh
C
Şeyh Vasfî
D
Mehmed Fâik Es’ad
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey (1868-1917)
Şiir: 1. Terane (1894), 2. Dâstân-ı Zafer (1896), 3. Yâdigâr-ı Şehrâyin (1900).
Şiir: 1. Terane (1894), 2. Dâstân-ı Zafer (1896), 3. Yâdigâr-ı Şehrâyin (1900).
Soru 69
20 sene çalışarak hazırladığı Türkçeden Farsçaya, Farsçadan Türkçeye bir sözlük olup evinde çıkan yangında 1890 yılında yanan Kamus adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Muallim Feyzi
C
Nabizâde Nâzım
D
Mehmed Fâik Es’ad
E
Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey
Açıklama:
Muallim Feyzi
Eserleri: 1. Usûl-i Fârisî, 2. Kâmus (20 sene çalışarak hazırladığı Türkçeden Farsçaya, Farsçadan Türkçeye bir sözlük olup evinde çıkan yangında, 1890 yılında yanmıştır.), 3. Vâveylâ (İmam Hüseyin hakkında mersiyedir, 1897), 4. Dîvân-ı Eş’âr (şiirleri olup bu eseri de yangında yanmıştır), 5. Sûz-i Güdâz (şarkı güftelerinden oluşur, 1882), 6. Müntehabât-ı Farisiyye (Farsça şiirlerden tercümeler olup yangında yanmıştır.), 7. Mâtem-nâme (1872), 8. Rubâiyyât-ı Hayyam (Hayyam’ın bazı rubailerinin tercümesidir.), 9. Cep Lügati (Türk- çeden Farsçaya, Farsçadan Türkçeye küçük bir sözlüktür.)
Eserleri: 1. Usûl-i Fârisî, 2. Kâmus (20 sene çalışarak hazırladığı Türkçeden Farsçaya, Farsçadan Türkçeye bir sözlük olup evinde çıkan yangında, 1890 yılında yanmıştır.), 3. Vâveylâ (İmam Hüseyin hakkında mersiyedir, 1897), 4. Dîvân-ı Eş’âr (şiirleri olup bu eseri de yangında yanmıştır), 5. Sûz-i Güdâz (şarkı güftelerinden oluşur, 1882), 6. Müntehabât-ı Farisiyye (Farsça şiirlerden tercümeler olup yangında yanmıştır.), 7. Mâtem-nâme (1872), 8. Rubâiyyât-ı Hayyam (Hayyam’ın bazı rubailerinin tercümesidir.), 9. Cep Lügati (Türk- çeden Farsçaya, Farsçadan Türkçeye küçük bir sözlüktür.)
Soru 70
Eserleri arasında "Sabâh-ı Hayatım, Gül Demetleri ve Bir Demet Çiçek" olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nigâr Binti Osman
B
Abdülhalim Memduh
C
Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey
D
Mehmed Fâik Es’ad
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
Mehmed Fâik Es’ad
Eserleri: 1. Sabâh-ı Hayatım, (Mehmed Es’ad, İstanbul 1890. Kendi yazdığı manzum, mensur eserleri, Arap ve Acem edebiyatlarından yaptığı tercümeleri, hikmetleri, edebî fıkraları içerir.), 2. Gül Demetleri (Edebî ve hikemi makaleleri ve tercümeleri içerir. 1891), 3. Bir Demet Çiçek (1896), 4. Arapların Hikâyât-ı Şâirâneleri (Andelib, İstanbul 1894), 5. Bahar Çiçekleri.
Eserleri: 1. Sabâh-ı Hayatım, (Mehmed Es’ad, İstanbul 1890. Kendi yazdığı manzum, mensur eserleri, Arap ve Acem edebiyatlarından yaptığı tercümeleri, hikmetleri, edebî fıkraları içerir.), 2. Gül Demetleri (Edebî ve hikemi makaleleri ve tercümeleri içerir. 1891), 3. Bir Demet Çiçek (1896), 4. Arapların Hikâyât-ı Şâirâneleri (Andelib, İstanbul 1894), 5. Bahar Çiçekleri.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi "Ara Nesil" şiirinin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir bildirge, dergi ve başkan etrafında ortak karar almış ve hareket etmiş bir edebiyat akımıdır.
B
Ara Nesil şairleri, kendi aralarında her anlamda tam bir uyum ve birliktelik hâlinde değillerdir.
C
Hem divan şiiri nazım şekillerini hem Batılı nazım şekillerini hem aruz veznini hem de hece veznini birlikte kullandılar.
D
Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer verdiler.
E
Geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern ve yeni şiirin bir sentezidir.
Açıklama:
1. Ara Nesil şairleri, bir bildirge, dergi ve başkan etrafında ortak karar almış ve hareket etmiş bir edebiyat akımı değildir.
2. Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern ve yeni şiirin bir sentezidir.
3. Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer verdiler. Ama en çok tabiat, ölüm, aşk, aşkı doğuran ve aracılık eden küçük nesneler, eşyalar, hüzün, gözyaşı, verem, aile, çocuk gibi bireysel konuları ele aldılar. Konuları, genellikle küçük, sıradan ve günlük ilgi alanlarıyla sınırlıdır. Büyük davaların ve meselelerin peşinde olmamışlardır. Ya da büyük dava ve meseleleri güçlü ve etkili bir şekilde işleyememişlerdir. Bununla birlikte tasavvuf, din, kahramanlık, savaş, felsefe gibi konulara da değindiler. Ürünlerini genellikle İkinci Abdülhamit’in baskıcı döneminde verdikleri için siyasi ve sosyal konulara isteseler de girememişlerdir. Dolayısıyla genellikle bireysel konuları işlemek zorunda kalmışlardır.
4. Hem divan şiiri nazım şekillerini hem Batılı nazım şekillerini hem aruz veznini hem de hece veznini birlikte kullandılar.
5. Ara Nesil şairleri, kendi aralarında her anlamda tam bir uyum ve birliktelik hâlinde değillerdir.
2. Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern ve yeni şiirin bir sentezidir.
3. Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer verdiler. Ama en çok tabiat, ölüm, aşk, aşkı doğuran ve aracılık eden küçük nesneler, eşyalar, hüzün, gözyaşı, verem, aile, çocuk gibi bireysel konuları ele aldılar. Konuları, genellikle küçük, sıradan ve günlük ilgi alanlarıyla sınırlıdır. Büyük davaların ve meselelerin peşinde olmamışlardır. Ya da büyük dava ve meseleleri güçlü ve etkili bir şekilde işleyememişlerdir. Bununla birlikte tasavvuf, din, kahramanlık, savaş, felsefe gibi konulara da değindiler. Ürünlerini genellikle İkinci Abdülhamit’in baskıcı döneminde verdikleri için siyasi ve sosyal konulara isteseler de girememişlerdir. Dolayısıyla genellikle bireysel konuları işlemek zorunda kalmışlardır.
4. Hem divan şiiri nazım şekillerini hem Batılı nazım şekillerini hem aruz veznini hem de hece veznini birlikte kullandılar.
5. Ara Nesil şairleri, kendi aralarında her anlamda tam bir uyum ve birliktelik hâlinde değillerdir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi fenni şiirin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zevki okşar.
B
Tabiatüstü hayallere yer verir.
C
Akla uygun sözlerden oluşur.
D
Bir tabiat olayını şairlik gücüyle süsleyerek ortaya koyar.
E
Gerçeğe ters düşmez.
Açıklama:
Fenni Şiir: Zevki okşayan ve akla uygun sözlerden oluşan şiir. Bir tabiat olayını şairlik gücüyle süsleyerek ortaya konan coşkulu şiir. Tabiatüstü hayallere yer vermeyen, gerçeğe ters düşmeyen, tabii olayların şairane bir üslupla ifade edildiği metin.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi batı edebiyatı etkisinde yeniliği savunan ara nesil şairlerinden biridir?
Seçenekler
A
Elhac İbrahim Efendi
B
Şeyh Vasfi
C
Mehmet Salahi
D
Nabîzâde Nâzım
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
Batı edebiyatı Etkisinde Yeniliği Savunanlar: Nabîzâde Nâzım, Abdülhalim Memdûh, Ali Ferruh, Hüseyin Kâmil, Halil Edip, Andelib, Mehmet Celâl gibi Ara Nesil grubu içinde yer alanların bir kısmı da Batı edebiyatı etkisinde gelişen bir yenileşmeyi savunurlar. Bu şairler daha çok Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit etrafında toplanmışlar, bu iki şairi öncü olarak görmüşler ve bunların etkisinde kalarak şiir yazmışlardır. Bunlar genellikle realizme, naturalizme, pozitivizme, rasyonalizme, materyalizme uygun akli ve fenni şiirler yazmışlardır. Aralarında romantik şiir yazanlar da olur.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel edebiyatla modern edebiyatı sentezleyen ara nesil şairleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Halil Edip
B
Ali Ferruh
C
Abdülhalim Memdûh
D
Nabîzâde Nâzım
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
Geleneksel Edebiyatla Modern Edebiyatı Sentezleyen Grup: Ara Nesil grubunun bir kısmı da ne tamamen eski edebiyat taraftarı ne de tamamen yeni edebiyat anlayışına bağlıdır. Bunlar hem eski edebiyattan hem de yeni edebiyattan bazı unsurları alarak bir bakıma eski yeni karışımı ya da sentezi diyebileceğimiz bir edebiyat üretirler. Hem Recaizâde Mahmut Ekrem’den hem de Muallim Naci’den etkilenirler. Ali Kemal, Ahmet Rasim, Recep Vahyî bu gruba örnek olarak verilebilecek isimlerdir.
Soru 75
"Ey Halk Uyan”, “Sultan Hamid’e” adlı şiirler aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
C
Muallim Naci
D
Halide Edip
E
Mehmet Celal
Açıklama:
İsmail Safa'ya aittir.
Soru 76
“İstifa” adlı şiirinde Batı kaynaklı bir nazım şekli olan çapraz kafiyeye yer veren şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Nigâr Binti Osman
C
Mehmet Celâl
D
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
E
Muallim Naci
Açıklama:
Mehmet Celâl'dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Menemenlizâde Mehmet Tâhir'in şiirinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şiir, vicdanın tercümanı olmalıdır.
B
Beşeri ve insani duyguları tasvir etmelidir.
C
Şiir, kalpten gelen bir söz olmalıdır.
D
Geleneksel edebiyat, divan edebiyatı tamamıyla benimsenmelidir.
E
“Kulak için kafiye” ilkesi benimsenmelidir.
Açıklama:
Edebiyat Anlayışı: Onun şiirde üzerinde durduğu belli başlı özellikler şunlardır: Şiir, vicdanın tercümanı olmalıdır. Beşeri ve insani duyguları tasvir etmelidir. Bir şiir, duyguları ne kadar güzel tasvir ederse o kadar güzel olur. Şiir, kalpten gelen bir söz olmalıdır. Kalpten gelmeyen söz, şiir olamaz. Geleneksel edebiyatı, divan edebiyatını tamamıyla benimsemez. Onun bazı yönlerini eleştirir. Eleştirdiği yönleri şunlardır: Anlamı söz kalabalığı içinde boğmuştur. Asıl şairlik, sözlerin kesif bulutlarıyla örtülmüştür. Anlaşılmaz kelime ve ifadelerle dolmuştur. Yani anlam yerine söz öne çıkmıştır.
Soru 78
"Efsûs 1", "Efsûs 2", "Nîrân", "Aks-i Sedâ", "Elhân-ı Vatan" adlı eserlerin şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
C
Halide Edip
D
İsmail Safa
E
Nigâr Binti Osman
Açıklama:
Nigâr Binti Osman'a aiittir.
Soru 79
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Nabizade Nazım'ın şiir anlayışına uymaz?
Seçenekler
A
Eski Türk şiirinin süslemelerini ve hakikati aşan hayallerini beğenir.
B
Şiir anlayışı bakımından Beşir Fuat’a yakın durur.
C
Şiirde fikirler, güzel mecazlarla süslü olarak hakikatten ayrılmadan verilmelidir.
D
Fenni şiire önem verir.
E
Şiiri topluma faydası açısından değerlendirir.
Açıklama:
Şiir Anlayışı: Nabizâde Nâzım, şiiri topluma faydası açısından değerlendirir. Fenni şiire önem verir. Fenni şiir, şairin tabiatüstü hayallerle uğraşmayarak bir tabiat olayını, fen bilgisini ya da topluma faydalı bir bilgiyi şairane gücüyle süsleyerek yazmasıdır. Şair, ilim ve fende geri kalışımızı eleştirir. İlmin şiirden daha önemli olduğunu savunur. Eski Türk şiirinin süslemelerine ve hayallerine hakikatı aştığı için karşıdır. İnsanın sağduyusunun beğeneceği şekilde olursa süslemeleri reddetmez. Şiirde fikirler, güzel mecazlarla süslü olarak hakikatten ayrılmadan verilmelidir. Hakikatten ayrılmayan şiiri sade, fakat hoş bir elbiseye bürünmüş, nazik vücutlu, güzel, sevimli temiz bir kıza benzetir. Şiir anlayışı bakımından Beşir Fuat’a yakın durur.
Soru 80
"Târîh-i Edebiyyât-ı Osmâniyye" adlı eser aşağıdakilerden hangisine aiittir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Abdülhalim Memduh
C
Muallim Feyzi
D
Müstecabizâde İsmet İbrahim Bey
E
Şeyh Vasfî
Açıklama:
Abdülhalim Memduh'a aittir.
Soru 81
Mehmet Celal’in İsyan adlı romanında eleştirdiği Osmanlı sultanı hangisidir?
Seçenekler
A
II. Abdülhamit
B
II. Mahmud
C
II. Osman
D
II. Ahmed
E
II. Selim
Açıklama:
Mehmet Celal kendi devrinin sultanı olan İkinci Abdülhamit’i iktidarda iken yüceltici ifadelerle öven şiirler yazmış, ancak iktidardan düş-tükten sonra İkinci Meşrutiyet döneminde İsyan adlı romanında eleştirmiştir.
Soru 82
Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisi ara nesil şiirin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ara Nesil şairleri, bir bildirge, dergi ve başkan etrafında ortak karar almış ve hareket etmiş bir edebiyat akımı değildir
B
Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern
ve yeni şiirin bir sentezidir.
ve yeni şiirin bir sentezidir.
C
Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer verdiler. Ama en çok tabiat, ölüm, aşk, aşkı doğuran ve aracılık eden küçük nesneler, eşyalar, hüzün, gözyaşı, verem, aile, çocuk gibi bireysel konuları ele aldılar
D
Hem divan şiiri nazım şekillerini hem Batılı nazım şekillerini hem aruz veznini hem de hece veznini birlikte kullandılar
E
Ara Nesil şairleri, kendi aralarında her anlamda tam bir uyum ve birliktelik hâlindedirler.
Açıklama:
ARA NESİL ŞİİRİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ
Ara Nesil şairleri, kendi aralarında her anlamda tam bir uyum ve birliktelik hâlindedirler.
Ara Nesil şairleri, kendi aralarında her anlamda tam bir uyum ve birliktelik hâlindedirler.
Soru 83
Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisi Fenni Şiir özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zevki okşar.
B
Akla uygun sözlerden oluşur.
C
Bir tabiat olayını şairlik gücüyle süsleyerek ortaya koyar.
D
Tabiatüstü hayallere yer verir.
E
Gerçeğe ters düşmez
Açıklama:
ARA NESİL ŞİİRİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ
Tabiatüstü hayallere yer verir.
Tabiatüstü hayallere yer verir.
Soru 84
Tablo altı ya da tablo için şiir yazma geleneği hangi şiirin ortak özelliğidir?
Seçenekler
A
Ara Nesil Şiirinin
B
Servet-i Fünun Şiirinin
C
Muktebes Şiirinin
D
Abes Şiirinin
E
Fenni Şiirinin
Açıklama:
ARA NESİL ŞİİRİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ
Ara Nesil şiirinin
Ara Nesil şiirinin
Soru 85
Aşağıda yer alan şairlerden hangisi Ara Nesil şairleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memdûh
B
Ahmet Vefik
C
Ali Kemâl
D
Beşiktaşlı Muhyiddin
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
BAZI ARA NESİL ŞAİRLERİ
Ahmet Vefik
Ahmet Vefik
Soru 86
Ara Nesil şairlerinden olup Sünûhat, Huz Mâ Safâ, Mağdûre-i Sevdâ, Mevlid-i Pederi Ziyâret, Mensiyyât, Hissiyât, İntâk-ı Hakkın Tahmisi şiirlerini yazan şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Nabizâde Nâzım
C
Recep Vahyî
D
Sezâîzâde Ahmet Hikmet
E
Şair Nigâr Hanım
Açıklama:
İsmail Safa
Soru 87
Ada’da Söylediklerim, Sultan Osman Gazi Yahud Bir Sayyâd-ı Hümâyûn-Baht, Sultan Orhan Gazi Yahud Bir Kahraman isimli şiirlerin yazarı şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
Mehmet Celâl
B
Abdülhalim Memdûh
C
Ahmet Rasim
D
Ali Kemâl
E
Beşiktaşlı Muhyiddin
Açıklama:
Mehmet Celâl
Soru 88
Servet-i Fünuncuların edebî görüşlerinin, eserlerinde ortaya koydukları duygu ve düşüncelerin özgün olmayan ve Batı’dan aktarma şeyler olduğunu ileri süren şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
Manastırlı Mehmet Rıfat
B
Mehmet Celâl
C
Nabizâde Nâzım
D
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
E
Muallim Feyzî
Açıklama:
Mehmet Celâl
Soru 89
Edebiyatımızda, Servet-i Fünun şairlerini hem kullanılmayan kelimelere yer verdikleri hem de karmaşık imge ürettikleri için Dekadanlıkla suçlamıştır.
Seçenekler
A
Ahmet Vefik
B
Şinasi
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Nabiza Nazım
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Mehmet Celâl
Ahmet Midhat Efendi
Ahmet Midhat Efendi
Soru 90
Elhân, Her Güzel Şey Şiirdir, Yâd-ı Mâzî, Âsâr-ı Perîşân, Terâne-i Zafer şiirlerinin sahibi kimdir?
Seçenekler
A
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
B
Abdülhalim Memdûh
C
Ahmet Rasim
D
Ali Kemâl
E
Fâik Esad (Andelib)
Açıklama:
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
Soru 91
Şiiri topluma faydası açısından değerlendiren, fenni şiire önem veren, fenni şiir, şairinin tabiatüstü hayallerle uğraşmayarak bir tabiat olayını, fen bilgisini ya da topluma faydalı bir bilgiyi şairane gücüyle süsleyerek yazan, ilim ve fende geri kalışımızı eleştiren, ilmin şiirden daha önemli olduğunu savunan şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
B
Muallim Feyzî
C
Müstecâbîzâde İsmet
D
Nabizâde Nâzım
E
Recep Vahyî
Açıklama:
Nabizâde Nâzım
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi "Ara Nesil Şiiri"nin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sone, Terzarima, çapraz kafiye gibi Batı edebiyatından alınan nazım şekilleri ve kafiye kullanılmıştır.
B
Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamit Tarhan yenilikçi şairlerdir.
C
Ara Nesil şiiri, geleneksel Divan şiiri ile Batılı modern şiirinin bir sentezidir.
D
Siyasi ve sosyal konularda yazmışlardır.
E
Göze göre değil, kulağa göre kafiye anlayışını benimsemişlerdir.
Açıklama:
Ara Nesil Şiiri şairleri, dönemin baskıcı özelliğinden dolayı, siyasi ve sosyal konularda şiir yazmamışlardır. Doğru cevap: D'dir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında yeniliği savunan şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Nabizade Nazım
C
Ali Ferruh
D
Halide Edip
E
Mehmet Celal
Açıklama:
Muallim Naci, geleneksel Divan edebiyatının ateşli bir savunucusu bir şairdir. Yeni şiiri kabul etmemiştir. Doğru cevap: A'dır.
Soru 94
Kainatı, hayranlıkla seyredilen bir sanat eseri olarak algılayan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Muallim Feyzi
C
Hoca Hayret Efendi
D
Şeyh Vasfi
E
Mehmet Salahi
Açıklama:
Kainatın güzelliğini hayranlıkla seyredilen bir sanat eseri olarak algılayan şair, İsmail Safa'dır. Doğru cevap: A'dır.
Soru 95
Şiirlerinde Halk edebiyatının izleri görülen "Ara Nesil Şairi" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Mehmet Celal
C
Nigar Hanım
D
Şeyh Vasfi
E
Hüseyin Kâmil
Açıklama:
Şiirlerinde Halk edebiyatının izleri görülen "Ara Nesil Şairi" Mehmet Celal'dir. Doğru cevap: B'dir.
Soru 96
"Ben yalnız alafrangayı beğenip alaturkayı sevmeyen yabancı hayranlarından biri değilim; ikisi de güzeldir." diyen "Ara Nesil Şairi" kimdir?
Seçenekler
A
Menemenlizade Mehmet Tahir
B
Mehmet Celal
C
İsmail Safa
D
Mehmet Celal
E
Nigar Hanım
Açıklama:
Diyen şair Nigar Hanım'dır.
Soru 97
Şiiri, topluma faydası yönünden değerlendiren"Ara Nesil Şairi" kimdir?
Seçenekler
A
Muallim Feyzi
B
Şeyh Vasfi
C
Abdülhalim Memduh
D
Menemenlizade Mehmet Tahir
E
Nabizade Nazım
Açıklama:
Şiir topluma yarar sağlamalıdır, diyen şair Nabizade Nazım'dır. Doğru cevap: E'dir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi "Mensur Şiir"in genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mensur şiir metinleri, şiirle düzyazı arasındadır.
B
Uzun olmayan kısa metinlerdir.
C
Mısralar biçiminde yazılır.
D
Romantizm akımının etkisi vardır.
E
Vezin ve kafiye zorunluluğu yoktur.
Açıklama:
Mensur şiir mısrayla değil, cümleyle yazılır. Doğru cevap: C'dir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi "Ara Nesil Mensur Şiir" şairlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Mehmet Celal
C
Ali Nadir
D
Muallim Naci
E
İsmail Safa
Açıklama:
Muallim Naci, mensur şiir yazmamıştır. Doğru cevap: D'dir.
Soru 100
"Ara Nesil Mensur Şiiri" şairleri daha çok hangi ülke edebiyatından etkilenmişlerdir.
Seçenekler
A
Rus edebiyatı
B
Fransız edebiyatı
C
İngiliz edebiyatı
D
Alman edebiyatı
E
İran edebiyatı
Açıklama:
Mensur şiir şairleri, daha çok Fransız edebiyatından etkilenmişlerdir. Doğru cevap: B'dir.
Soru 101
Şiirlerinde hem aruzu hem de hece ölçüsünü kullanmıştır. Mizahi ve alaylı bir üslubu olan ve şiirlerinde Abdülhak Hamit'in etkisi görülen bu şair kimdir?
Seçenekler
A
Şeyh Vasfi
B
Nabizade Nazım
C
Abdülhalim Memduh
D
Nigar Hanım
E
Mehmet Celal
Açıklama:
Şiirlerinde hem aruzu hem de hece ölçüsünü kullanan şair, Abdülhalim Memduh'tur. Doğru cevap: C'dir.
Soru 102
I. Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer verilmiştir.
II. Ara Nesil şairleri, bir bildirge, dergi ve başkan etrafında ortak karar almıştır.
III. Bu dönemde kulağa göre kafiye anlayışına rastlanılmamaktadır.
IV. Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern ve yeni şiirin bir sentezidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Ara Nesil şairlerinin ve şiirinin ortak ve genel özellikleri ile ilgili olarak doğrudur?
II. Ara Nesil şairleri, bir bildirge, dergi ve başkan etrafında ortak karar almıştır.
III. Bu dönemde kulağa göre kafiye anlayışına rastlanılmamaktadır.
IV. Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern ve yeni şiirin bir sentezidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi Ara Nesil şairlerinin ve şiirinin ortak ve genel özellikleri ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II
C
III, IV
D
I, II, III
E
I, IV
Açıklama:
Ara Nesil şairleri, bir bildirge, dergi ve başkan etrafında ortak karar almış ve hareket etmiş bir edebiyat akımı değildir. Ara Nesil şairlerinin şiiri, geleneksel divan şiiri anlayışıyla Batılı anlamda modern ve yeni şiirin bir sentezidir. Hem toplumsal hem de bireysel konulara yer verdiler. Göze göre kafiye değil, kulağa göre kafiye anlayışı da bu dönemde karşımıza çıkar.
Soru 103
Aşağıdaki Ara Nesil şairlerinden hangisi divan şiiri geleneğine bağlı olan edebiyat anlayışına bağlıdır?
Seçenekler
A
Müstecabizâde İsmet
B
Abdülhalim Memdûh
C
Hüseyin Kâmil
D
Ali Kemal
E
Nabîzâde Nâzım
Açıklama:
Divan Şiiiri Geleneğine Bağlı Olanlar: Elhac İbrahim Efendi, Şeyh Vasfi, Mehmet Salahi, Muallim Feyzi, Hoca Hayret Efendi, Ali Ruhî, Müstecabizâde İsmet.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi Batı edebiyatı etkisinde yeniliği savunan Ara Nesil şairlerinden biridir?
Seçenekler
A
Recep Vahyî
B
Elhac İbrahim Efendi
C
Mehmet Celâl
D
Ali Kemal
E
Ali Ruhî
Açıklama:
Batı edebiyatı Etkisinde Yeniliği Savunanlar: Nabîzâde Nâzım, Abdülhalim Memdûh, Ali Ferruh, Hüseyin Kâmil, Halil Edip, Andelib, Mehmet Celâl gibi Ara Nesil grubu içinde yer alanların bir kısmı da Batı edebiyatı etkisinde gelişen bir yenileşmeyi savunurlar.
Soru 105
Aşağıdaki şairlerden hangisi geleneksel edebiyatla modern edebiyatı sentezleyen edebiyat anlayışına bağlıdır?
Seçenekler
A
Halil Edip
B
Ahmet Rasim
C
Muallim Feyzi
D
Nabîzâde Nâzım
E
Ali Ferruh
Açıklama:
Geleneksel Edebiyatla Modern Edebiyatı Sentezleyen Grup: Ara Nesil grubunun bir kısmı da ne tamamen eski edebiyat taraftarı ne de tamamen yeni edebiyat anlayışına bağlıdır. Bunlar hem eski edebiyattan hem de yeni edebiyattan bazı unsurları alarak bir bakıma eski yeni karışımı ya da sentezi diyebileceğimiz bir edebiyat üretirler. Hem Recaizâde Mahmut Ekrem’den hem de Muallim Naci’den etkilenirler. Ali Kemal, Ahmet Rasim, Recep Vahyî bu gruba örnek olarak verilebilecek isimlerdir.
Soru 106
Muallim Naci’nin, “şâir-i maderzâd” (anadan doğma şair) unvanını verdiği şair kimdir?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memdûh
B
Mustafa Reşit
C
Müstecâbîzâde İsmet
D
İsmail Safa
E
Sezâîzâde Ahmet Hikmet
Açıklama:
Mirsad gazetesinin ve Maarif dergisinin başyazarlığını yaptı. Görüldüğü gibi İsmail Safa, hem eski hem de yeni edebiyat taraftarlarının yayın organlarında ürün vermiştir. Bu durum şiirlerine de yansıyacak ve o, hem eski hem yeni edebiyat unsurlarına yer verecek ve bu yönüyle Ara Nesil şairlerinden biri olacaktır. Muallim Naci, kendisine “şâir-i maderzâd” (anadan doğma şair) unvanını vermiş ve daha sonra hep bu unvanla anılmıştır.
Soru 107
Romantik aşk duygularını mevsimlerle dile getirerek öznel bir tabiat tasviri yapan şair kimdir?
Seçenekler
A
Şeyh Vasfî
B
Ali Kemâl
C
Mehmet Celâl
D
Recep Vahyî
E
Abdülhalim Memdûh
Açıklama:
Romantik bir şair olan Mehmet Celâl, bireysel konulu şiirlerinde daha çok aşk konusunu ele almıştır. Romantik aşk duygularının dile getirildiği mevsimler ise genellikle ilkbahar ve sonbahardır. İlkbahar, aşk neşesini ve heyecanını; sonbahar ise sevdiğinden ayrılığın verdiği hüzün duygusunu üretir. O, aşkının yaşandığı, duygularına karşılık olan öznel bir tabiat tasviri yapar.
Soru 108
İlim ve fende geri kalışımızı eleştirip ilmin şiirden daha önemli olduğunu savunan ve fenni şiire önem veren şair kimdir?
Seçenekler
A
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
B
Muallim Feyzî
C
Manastırlı Mehmet Rıfat
D
Nigâr Binti Osman
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Nabizâde Nâzım, şiiri topluma faydası açısından değerlendirir. Fenni şiire önem verir. Fenni şiir, şairin tabiatüstü hayallerle uğraşmayarak bir tabiat olayını, fen bilgisini ya da topluma faydalı bir bilgiyi şairane gücüyle süsleyerek yazmasıdır. Şair, ilim ve fende geri kalışımızı eleştirir. İlmin şiirden daha önemli olduğunu savunur.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi mensur şiir türünde eser veren Ara Nesil yazarlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Mustafa Reşit
C
İsmail Safa
D
Fazlı Necip
E
Mehmet Celâl
Açıklama:
Mensur şiir türünde eser veren başlıca Ara Nesil yazarları şunlardır: Mustafa Reşit, Mehmet Celâl, Fazlı Necip, Ali Kemal, Ali Nihat, Mehmet Refet, Mehmet Abdurrahman, Ali Nusret, Mustafa Fehmi, Ali Nadir, İsmail Safa.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil yazarlarının mensur şiir terimi için kullandığı terimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
nesr-i şi’r-âmîz
B
mensure-i şairane
C
hayalî nesir
D
istikrad
E
nesr-i muhayyel
Açıklama:
Ara Nesil yazarları mensur şiir terimi için daha çok “mensure”, “nesr-i şi’r-âmîz”, “nesr-i nazm-âmîz”, “nesr-i muhayyel”, “nesr-i şairane”, “mensure-i şairane”, “hayalî nesir” gibi terimler kullanırlar.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil’de mensur şiir türünün genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şiir ile düzyazı arasında bir türdür.
B
Ürünlerin iç ahengi yoktur.
C
Hacim bakımından çok uzun olmayan kısa metinlerdir.
D
Mısralar hâlinde değil, cümleler hâlinde yazılır.
E
Konuları daha çok bireyseldir.
Açıklama:
Ara Nesil’de mensur şiir türünün genel özellikleri maddeler hâlinde şöyledir: Bu metinler, ne şiirdir ne de düzyazı. Şiir ile düzyazı arasında bir türdür. Bu ürünler, hacim bakımından çok uzun olmayan kısa metinlerdir. En fazla bir iki sayfa tutarındadırlar. Mısralar hâlinde değil, cümleler hâlinde yazılır. Konuları daha çok bireyseldir. Ürünlerin iç ahengi vardır.
Soru 112
Mirsad gazetesinin ve Maarif dergisinin başyazarlığını yapan şair kimdir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Mehmet Celâl
C
Abdülhalim Memdûh
D
Muallim Feyzî
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Mirsad gazetesinin ve Maarif dergisinin başyazarlığını yapan şair İsmail Safa'dır.
Soru 113
Hangisi Mehmet Celâl'in şiir kitaplarından değildir?
Seçenekler
A
Sultan Orhan Gazi Yahud Bir Kahraman
B
Hüdavendigâr Gazi Yahud Fetihler ve Kosova Sahrası
C
Ada’da Söylediklerim
D
Yâd-ı Mâzî
E
Zâde-i Şair
Açıklama:
Yâd-ı Mâzî kitabı Menemenlizâde Mehmet Tâhir'e aittir.
Soru 114
"Şiir, vicdanın tercümanı olmalıdır. Beşeri ve insani duyguları tasvir etmelidir. Bir şiir, duyguları ne kadar güzel tasvir ederse o kadar güzel olur. Şiir, kalpten gelen bir söz olmalıdır. Kalpten gelmeyen söz, şiir olamaz."
Bunlar hangi şairin düşünceleridir?
Bunlar hangi şairin düşünceleridir?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memdûh
B
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
C
Muallim Feyzî
D
Mehmet Rıfat
E
Hüseyin Kâmil
Açıklama:
Menemenlizâde Mehmet Tâhir'in şiirde üzerinde durduğu belli başlı özellikler şunlardır: Şiir,
vicdanın tercümanı olmalıdır. Beşeri ve insani duyguları tasvir etmelidir. Bir şiir, duyguları
ne kadar güzel tasvir ederse o kadar güzel olur. Şiir, kalpten gelen bir söz olmalıdır.
Kalpten gelmeyen söz, şiir olamaz.
vicdanın tercümanı olmalıdır. Beşeri ve insani duyguları tasvir etmelidir. Bir şiir, duyguları
ne kadar güzel tasvir ederse o kadar güzel olur. Şiir, kalpten gelen bir söz olmalıdır.
Kalpten gelmeyen söz, şiir olamaz.
Soru 115
Yazın Boğaziçi’ndeki sayfiyesi, kışın Nişantaşı’ndaki konağı döneminin önde gelen sanat, bilim, düşünce ve politika adamlarının buluştuğu bir yerler kime aittir?
Seçenekler
A
Veys Paşazâde Ali Ruhî
B
Nigâr Binti Osman
C
Müstecâbîzâde İsmet
D
Recep Vahyî
E
Ali Kemâl
Açıklama:
Nigâr Binti Osman: Yazın Boğaziçi’ndeki sayfiyesi, kışın Nişantaşı’ndaki konağı döneminin önde gelen sanat, bilim, düşünce ve politika adamlarının buluştuğu bir yer olmuştur.
Soru 116
Nabizâde Nâzım'a göre hangisi şair olmanın şartlarından biri olamaz?
Seçenekler
A
İlk, orta ve yüksek tahsil yapmış olmalıdır.
B
İnsan tabiatlarını tanıyabilmesi ve ondan birtakım sonuçlar çıkarabilecek bir seviyeye
gelmesi için seyahatlerde bulunmalı ve insanlarla kaynaşmalıdır.
gelmesi için seyahatlerde bulunmalı ve insanlarla kaynaşmalıdır.
C
Bütün felsefi akımları ve birkaç yabancı dil bilmelidir. Özellikle kendi dili olan Türkçeyi çok iyi bilmelidir.
D
Şiir yazmaya başlamadan önce kendine örnek alacak şairler bulmalı, sadece şiir türünde eserler vermelidir.
E
Herkesi eğlendirerek fayda verecek, zevkli, bilgi ve kültür dolu şiir yazmalıdır.
Açıklama:
Nabizâde Nâzım'a göre şair, şiir yazmaya başlamadan önce ufak tefek parçalar, manzum ya da mensur tiyatrolar yazmalı, ondan sonra şiire başlamalıdır
Soru 117
Mizan gazetesinde yazdığı yazılardan dolayı ve gizli bir cemiyet kurma suçlamasıyla 5 ay tutuklu kalan şair kimdir?
Seçenekler
A
Tepedelenlizâde Hüseyin Kâmil
B
Abdülhalim Memduh
C
Sezâîzâde Ahmet Hikmet
D
Müstecâbîzâde İsmet
E
Mehmet Celâl
Açıklama:
Abdülhalim Memduh, Mizan gazetesinde yazdığı yazılardan
dolayı ve gizli bir cemiyet kurma suçlamasıyla 5 ay tutuklu
kalır, sonra 1888’de Konya’ya sürülür.
dolayı ve gizli bir cemiyet kurma suçlamasıyla 5 ay tutuklu
kalır, sonra 1888’de Konya’ya sürülür.
Soru 118
Hangisi Şeyh Vasfî'nin ders kitaplarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hikemiyyât-ı İslâmiyye
B
Levâmi
C
Bedâyi
D
Sevâti
E
Nahv-i Osmânî
Açıklama:
Hikemiyyât-ı İslâmiyye Şeyh Vasfî'nin tercümelerindendir.
Soru 119
Şiirlerinde “Süruş” ve “Şirzat” takma adlarını kullanan şair kimdir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Fâik Esad
C
Beşiktaşlı Muhyiddin
D
İbnürreşad Ali Ferrûh
E
Muallim Feyzî
Açıklama:
Muallim Feyzî şiirlerinde “Feyzi”, “Süruş” ve “Şirzat” takma adlarını kullanır.
Soru 120
“Mensur şiir” terimi ilk defa kim tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Ali Kemal
D
İsmail Safa
E
Mehmet Abdurrahman
Açıklama:
“Mensur şiir”
terimi ise ilk defa Halit Ziya tarafından 1886’da Hizmet gazetesinde yazdığı bir yazıda
kullanılır.
terimi ise ilk defa Halit Ziya tarafından 1886’da Hizmet gazetesinde yazdığı bir yazıda
kullanılır.
Soru 121
Hangisi Mehmet Celâl'in mensur şiirlerinde biri değildir?
Seçenekler
A
Hazân
B
Gözyaşı
C
Bir Çiçeğin Nâlesi
D
Güzel Bir Gece
E
İstifâza
Açıklama:
Bir Çiçeğin Nâlesi Mustafa Reşit'e aittir.
Ünite 7
Soru 1
Türk Edebiyatında köy yaşamını konu alan ilk eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karabibik
B
Esaret
C
İntibah
D
Yâdigârlarım
E
Bir Hatıra
Açıklama:
1885-1887 yıllarındaki romantizm - realizm (hayaliyyun-hakikiyyun) tartışmalarının etkisi edebiyat eserlerine de yansır. Nabizâde Nâzım, ilk dönemdeki romantik eserlerinden sonra ön sözünde realizmin savunmasını yaptığı ve kendisinin “roman” şeklinde nitelendirdiği “Karabibik” (1307/1891) adlı uzun hikâyesini teorik bilgiye dayandırarak realistnatüralist anlayışla kaleme alır. Yazar, konusunu basit tutarak yaşanan hayatın gerçekliğine bağlı kalmaya çalışır. Diğer yandan Ahmet Midhat Efendi’nin romantik ve abartılı ifadeler taşıyan eserlerine karşı bir tavır sergiler. Ahmet Midhat Efendi’nin “Bir Gerçek Hikâye” (1876) ve Bahtiyarlık (1885) adlı eserlerinden sonra Türk edebiyatının Anadolu’ya açılışında ve köye yönelişinde önemli bir adım, hatta başarılı ilk kalem ürünü olan bu eser, gerçekçi köy edebiyatı için de bir başlangıç kabul edilir. O, bu eserini Emile Zola’nın Fransız köylüsünün yaşayışını dikkatlere sunan Toprak romanından esinlenerek yazar. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
- Vicdan Azapları
- İskambil
- Piyano
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Mehmet Celâl
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Fatma Leman Hanım
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
Mehmet Celâl (1867-1912)’dir. Onun romanlarının yanında uzun ve kısa hikâyelerden oluşan kitapları da bulunmaktadır. Bazı hikâyeleri ise dergilerde kitaplaşmadan kalmıştır. Mehmet Celâl’in hikâye türünde Hâlâ Seviyor yahut İftirâk (1891), Vicdan Azapları (1891), Oyun (1892), Mev’id-i Mülâkât (1893), Ak Saçlar (1895), Solgun Yâdigârlar (1899), İskambil (1899), Sefîd-ser (1899), Piyano (1900), İsmete Taarruz (1900) ve Zindan Kapısında (1906) adlı kitapları yayımlanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Hikayelerinde daha ço kadın, çocuk, aşk, evlilik temalarını ele alan ara nesil yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Mehmet Celâl
C
Fatma Makbule Leman
D
Mustafa Reşit
E
Ahmet Midhat Efendi
Açıklama:
Dönemin hikâye yazarları içerisinde yer alan Fatma Makbule Leman (1865-1898), hikâyelerini Hazine-i Fünun ve Hanımlara Mahsus Gazete gibi dergi ve gazetelerde yayımlamış, sonra bunlardan biri dışında kalanları bazı şiirleriyle birlikte Ma’kes-i Hayal (1312/1896) adlı kitapta toplamıştır. Hikâyelerinde yazar, “konu olarak kadını alır. Kadının yahut kız çocuğunun eğitim, aşk ve evlilik meselelerini dile getirir. Ev içinde geçimsizliklerin, gözü dışarıda erkeklerin, eğitimsiz kadınların aile ve toplumda açacakları yaraları anlatır.” (Uğurcan, 1991, s. 369). Onun hikâyeleri döneminde beğenilmiş ve ilgiyle karşılanmıştır (Uğurcan, 1991, s. 370). Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı adlı romanın yazarı ve aynı zamanda Rus edebiyatından ilk çevirilerde bulunmuş yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Selanikli Fazlı Necip
B
Fatma Âliye Hanım
C
Mehmet Celâl
D
Mizancı Mehmet Murat
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
Mizancı Mehmet Murat
Dağıstan’ın Huraki kasabasında doğan Mizancı Mehmet Murat (1854-1917), eğitimli bir aileden gelir. Babası kadılık ve müftülük yapmış biridir. O, küçük yaşta dinî bilgiler almaya başlar. Arapça öğrenir. Timurhan Şûra Rüşdiyesi’ni, İstavropol Gimnazyumu’nu ve Moskova Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirir. Rusların baskıları karşısında küçük yaştan beri İstanbul’a gidip halifeye ve İslam dinine hizmet etmek arzusu içinde büyür. Bu idealle 1873 yılında İstanbul’a gelir. Matbûât-ı Dâhiliyye Kalemi’nde çalışırken aslen Kafkasyalı olan Maliye Nâzırı Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa’nın himayesini görür. Onun konağına yerleşir ve bir süre sonra da mühürdarı olur (Uçman, 205, s. 214).
Daha çok gazeteci kimliğiyle tanınan Mehmet Murat, Mülkiye Mektebi’nde ders vermiş, tarih çalışmaları yapmış, İttihat ve Terakki’de yer almış, II. Abdülhamit’e karşı mücadele vermiş bir muhaliftir. O, romanın yanında eleştiri yazıları ve tiyatro eseri de yazmış, Rus edebiyatından ilk çevirilerde bulunmuş çok yönlü bir aydındır.
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında Mehmet Murat, dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getirir. Roman, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi ve idealist roman kişilerini geleceğin yetişecek insan modeli olarak göstermesi bakımından da önem taşır. Doğru cevap D'dir.
Dağıstan’ın Huraki kasabasında doğan Mizancı Mehmet Murat (1854-1917), eğitimli bir aileden gelir. Babası kadılık ve müftülük yapmış biridir. O, küçük yaşta dinî bilgiler almaya başlar. Arapça öğrenir. Timurhan Şûra Rüşdiyesi’ni, İstavropol Gimnazyumu’nu ve Moskova Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirir. Rusların baskıları karşısında küçük yaştan beri İstanbul’a gidip halifeye ve İslam dinine hizmet etmek arzusu içinde büyür. Bu idealle 1873 yılında İstanbul’a gelir. Matbûât-ı Dâhiliyye Kalemi’nde çalışırken aslen Kafkasyalı olan Maliye Nâzırı Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa’nın himayesini görür. Onun konağına yerleşir ve bir süre sonra da mühürdarı olur (Uçman, 205, s. 214).
Daha çok gazeteci kimliğiyle tanınan Mehmet Murat, Mülkiye Mektebi’nde ders vermiş, tarih çalışmaları yapmış, İttihat ve Terakki’de yer almış, II. Abdülhamit’e karşı mücadele vermiş bir muhaliftir. O, romanın yanında eleştiri yazıları ve tiyatro eseri de yazmış, Rus edebiyatından ilk çevirilerde bulunmuş çok yönlü bir aydındır.
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında Mehmet Murat, dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getirir. Roman, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi ve idealist roman kişilerini geleceğin yetişecek insan modeli olarak göstermesi bakımından da önem taşır. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Aşağıdaki yazar eser eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım - Karabibik
B
Ahmet Midhat Efendi - Bir Gerçek Hikâye
C
Mizancı Mehmet Murat - Turfanda mı Yoksa Turfa mı
D
Mehmet Celal - Küçük Gelin
E
Fatma Makbule Leman - Zehra
Açıklama:
Türk edebiyatında realist-natüralist anlayışa bağlı olarak yazılan ilk romanlardan biri Zehra’dır. Nabizâde Nâzım ölümünden sonra 1311 (1895)’de Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilmiş, daha sonra 1312 (1896)’de kitap hâlinde basılmıştır. Her biri numaralandırılmış sekiz bölüme ayrılan romanın tertibinde önce, Nâmık Kemal’in İntibah romanı başta olmak üzere ilk roman örneklerinde çokça rastlanan tarzda, İstanbul Boğazı’nın romantik ögelerle örülü tasvir ve tanıtımı, sonra kahramanların mizaç ve yetişme şartları, ortamları, daha sonra da olay örgüsünün anlatımı yapılmıştır. Yazar, realist ve natüralist ekole uygun bir tavır olarak önce olay örgüsünün geçeceği mekânı tanıtmış, karakterlerin tespitini yapmış, sonra da asıl anlatacaklarına yönelmiştir. Bu roman aynı zamanda Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak da kabul edilebilir (Akyüz, 1982, s. 63). Zehra, kıskançlık teması üzerine kurulmuş bir romandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
- Hayal ve Hakikat
- Muhâdârat
- Ref’et
Seçenekler
A
Fazlı Necip
B
Mustafa Reşit
C
Ali Kemal
D
Ahmet Rasim
E
Fatma Âliye Hanım
Açıklama:
Fatma Âliye Hanım
Türk kadın yazarları içinde ilk romancılardan biri olan, aynı zamanda eserlerinin bir kısmı Batı dillerine ve Arapçaya çevrilen Fatma Âliye Hanım (1862-1936), Merâm (1307) adıyla George Ohnet’nin Volonté romanını Fransızcadan Türkçeye çevirmiş, ayrıca Hayal ve Hakikat (1309), Muhâdârat (1309), Ref’et (1314), Ûdî (1315), Levâyih-i Hayat (1315) ve Enîn (1328) romanlarını yazmıştır (Aşa, 1995, s. 261-262). Dönemin öne çıkan devlet adamlarından Cevdet Paşa’nın kızı olması dolayısıyla iyi bir eğitim alarak yetişen, Fransızcayı öğrenen Fatma Âliye Hanım, sosyal yönü gelişmiş, yardım kurumlarında görev alan, İslam inanç sistemini, Osmanlı toplumunu ve aile yapısını Batı’ya tanıtmak için kitaplar yazan bir Osmanlı kadını ve aydınıdır. Fatma Âliye Hanım, Terâcim-i Ahvâl-i Felâsife (1317) ve Tedkik-i Ersâm (1317) adlarıyla felsefeyle ilgili kitaplar da yazmış, böylece Türkçede felsefe üzerine eser veren ilk Osmanlı kadını olmuştur. Doğru cevap E'dir.
Türk kadın yazarları içinde ilk romancılardan biri olan, aynı zamanda eserlerinin bir kısmı Batı dillerine ve Arapçaya çevrilen Fatma Âliye Hanım (1862-1936), Merâm (1307) adıyla George Ohnet’nin Volonté romanını Fransızcadan Türkçeye çevirmiş, ayrıca Hayal ve Hakikat (1309), Muhâdârat (1309), Ref’et (1314), Ûdî (1315), Levâyih-i Hayat (1315) ve Enîn (1328) romanlarını yazmıştır (Aşa, 1995, s. 261-262). Dönemin öne çıkan devlet adamlarından Cevdet Paşa’nın kızı olması dolayısıyla iyi bir eğitim alarak yetişen, Fransızcayı öğrenen Fatma Âliye Hanım, sosyal yönü gelişmiş, yardım kurumlarında görev alan, İslam inanç sistemini, Osmanlı toplumunu ve aile yapısını Batı’ya tanıtmak için kitaplar yazan bir Osmanlı kadını ve aydınıdır. Fatma Âliye Hanım, Terâcim-i Ahvâl-i Felâsife (1317) ve Tedkik-i Ersâm (1317) adlarıyla felsefeyle ilgili kitaplar da yazmış, böylece Türkçede felsefe üzerine eser veren ilk Osmanlı kadını olmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Rasim'in eserleri arasıda değildir?
Seçenekler
A
Bir Sefilenin Evrak-ı Metrûkesi
B
Meşakk-ı Hayat
C
Tecârib-i Hayat
D
Karabibik
E
Ülfet
Açıklama:
İlk Sevgi (1890), Bir Sefilenin Evrak-ı Metrûkesi (1891), Endişe-i Hayat (1891), Güzel Eleni (1891), Leyâl-i Istırap (1891), Mehâlik-i Hayat (1891), Meşakk-ı Hayat (1891), Meyl-i Dil (1891), Tecârib-i Hayat (1891), Afife (1892), Mekteb Arkadaşım (1894), Numûne-i Hayâl (1894), Tecrübesiz Aşk (1894), Biçare Genç (1894), Gam-ı Hicran (1894), Sevda-i Sermedî (1895), Asker Oğlu (1897), Nâkâm (1897), Ülfet (1899, daha sonra Hamamcı Ülfet adıyla, 1922), Belki Ben Aldanıyorum (1909, İki Güzel Günahkâr’da Bedia adıyla, 1922), İki Güzel Günahkâr (1922), İki Günahsız Sevda (1923). Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Ara nesil dönemi tiyatro eseri ve yazarı eşleşmelerinden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım - Bedriye
B
Abdülhalim - Memduh, Nâlân
C
İbnürreşad Ali Ferruh - Huşenk
D
Mustafa Nuri - Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî
E
Mizancı Mehmet Murat - Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu
Açıklama:
Ara Nesil yazarlarından Abdülhalim Memduh, Nâlân (1302), Bedriye (1304); İbnürreşad Ali Ferruh, Huşenk (1303); Mustafa Nuri, Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî (1301); Mizancı Mehmet Murat, Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu (1908); Nabizâde Nâzım, Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur? adlı oyunları yazmışlardır. II. Meşrutiyet yıllarında Nigâr Hanım’ın da Girîve adlı basılmadan kalan bir oyunu oynanır (1912). Ayrıca Mizancı Mehmet Murat, bu edebî devre içerisinde Akıldan Bela (1883) adıyla Rusçadan bir tiyatro eseri çevirir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
- Edebiyat nedir
- Eleştiri deyince ne anlıyoruz
- Şiir nedir ve şair kimdir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Ara Nesil yazarlarının kalem faaliyeti yürüttüğü alanlardan biri de edebiyat tarihi, edebiyat teorisi alanına giren konular ile eleştiridir. Türk edebiyatında edebiyat tarihi adını taşıyan ilk eser bu edebî devre içinde ve bu kuşak mensupları tarafından kaleme alınır. Ayrıca söz konusu edebî devre içerisinde roman teorisi alanına girebilecek bir de kitap yayımlanır. Ara Nesil mensupları çeşitli gazete, özellikle dergi yazılarında ve eserlerinin ön sözlerinde genel olarak edebiyat kavramı üzerinde dururlar, edebî türlerin tarifi ve işlevleri konusunda görüş getirmeye çalışırlar. “Genel olarak bu yazılar, ‘edebiyat nedir, eleştiri deyince ne anlıyoruz, şiir nedir ve şair kimdir; roman, hikâye, tiyatro, bu türlerin tanım ve işlevleri nelerdir’ gibi konu başlıkları taşımaktadırlar.” (Babacan, 2003, s. 72). Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Türk edebiyatı tarihi ismi ilk defa aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Hâlit Ziya
B
Abdülhalim Memduh
C
Beşir Fuad
D
Menemenlizâde Tahir
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Türk edebiyatı tarihi ismi ilk defa Abdülhalim Memduh’un Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye adıyla 1888 (1306, küçük boyda 134 sayfadan ibaret)’de yayımladığı eserinde görülür. Osmanlı öncesi Türk edebiyatını tasavvufi olduğu gerekçesiyle basit gören ve dikkate almayan (Çetin, 1991, s. 144) Abdülhalim Memduh, eserini üç bölüme ayırmıştır. Birinci bölümde klasik Türk edebiyatı hakkındaki düşüncelerine yer vermiş, “ikinci bölümde Sinan Paşa’dan Mütercim Âsım Efendi’ye, üçüncü bölümde de Âkif Paşa’dan eserin yayımlandığı târihe kadar gelmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
Seçeneklerden hangisi ara nesil dönemi sanatçılarından biridir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Nabızade Nazım
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Şemsettin Sami
Açıklama:
Ara Nesil Dönemi sanatçıları:
• Mizancı Mehmet Murat
• Nabizâde Nâzım
• Mehmet Celâl
• Selanikli Fazlı Necip
• Fatma Âliye Hanım
• Mustafa Reşit
• Makbule Leman
• Nigâr Hanım
• Mizancı Mehmet Murat
• Nabizâde Nâzım
• Mehmet Celâl
• Selanikli Fazlı Necip
• Fatma Âliye Hanım
• Mustafa Reşit
• Makbule Leman
• Nigâr Hanım
Soru 12
Nabızade Nazım'a ait eserlerden hangisi realizm anlayışına dayalıdır?
Seçenekler
A
Hala Güzel
B
Hasba
C
Karabibik
D
Yadigarlarım
E
Esaret
Açıklama:
1885-1887 yıllarındaki romantizm - realizm tartışmalarının etkisi edebiyat eserlerine de yansır. Nabizade Nazım, ilk dönemdeki romantik eserlerinden sonra ön sözünde realizmin savunmasını yaptığı ve kendisinin “roman” şeklinde nitelendirdiği “Karabibik” (1307/1891) adlı uzun hikayesini teorik bilgiye dayandırarak realist natüralist anlayışla kaleme alır. Yazar, konusunu basit tutarak yaşanan hayatın gerçekliğine bağlı kalmaya çalışır. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 13
Seçeneklerden hangisi ara nesil yazarlarından Mehmet Celal'e ait bir eserdir?
Seçenekler
A
Bir Çiçek Demeti
B
Tezkire-i Mazi
C
Cüzdanımdan Birkaç Yaprak
D
Eylül
E
Vicdan Azapları
Açıklama:
A,B,C, seçenekleri; Mustafa Reşit'e
D seçeneğinde verilen eser; Mehmet Rauf'a
E seçeneği ise Mehmet Celal' e aittir.
D seçeneğinde verilen eser; Mehmet Rauf'a
E seçeneği ise Mehmet Celal' e aittir.
Soru 14
- Hikayelerinde genelde "kadını" konu alır
- Kız çocuklarının eğitimi,aşk,evlilik meselelerini dile getirir
- Hikayeleri döneminde beğenilen ara nesil yazarlarındandır
- Özellikleri hangi sanatçıya aittir?
Seçenekler
A
Nabızade Nazım
B
Mehmet Celal
C
Mizancı Murat
D
Fatma Makbule Leman
E
Ayşe Kulin
Açıklama:
Dönemin hikaye yazarları içerisinde yer alan Fatma Makbule Leman (1865-1898), hikayelerini Hazine-i Fünun ve Hanımlara Mahsus Gazete gibi dergi ve gazetelerde yayımlamış, sonra bunlardan biri dışında kalanları bazı şiirleriyle birlikte Ma’kes-i Hayal (1312/1896) adlı kitapta toplamıştır. Hikayelerinde yazar, “konu olarak kadını alır. Kadının yahut kız çocuğunun eğitim, aşk ve evlilik meselelerini dile getirir. Ev içinde geçimsizliklerin, gözü dışarıda erkeklerin, eğitimsiz kadınların aile ve toplumda açacakları yaraları anlatır.” Onun hikayeleri döneminde beğenilmiş ve ilgiyle karşılanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 15
Verilen eserlerden hangisi Mizancı Murat'a aittir?
Seçenekler
A
Turfanda mı Yoksa Turfa Mı?
B
Heşt Behişt
C
Muhakemetü'l Lügateyn
D
Mizanül Evzan
E
Bahtiyarlık
Açıklama:
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında Mizancı Mehmet Murat, dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getirir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 16
Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak kabul edilen eser ve yazarı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat-Turfanda mı Yoksa Turfa mı
B
Mehmet Celal- Küçük Gelin
C
Nabızade Nazım-Zehra
D
Nabızade Nazım-Karabibik
E
Şinasi-Şair Evlenmesi
Açıklama:
Türk edebiyatında realist-natüralist anlayışa bağlı olarak yazılan ilk romanlardan biri Zehra’dır. Yazarın ölümünden sonra 1311 (1895)’de Serveti Fünun dergisinde tefrika edilmiş, daha sonra 1312 (1896)’de kitap halinde basılmıştır.Bu roman aynı zamanda Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak da kabul edilebilir. Zehra, kıskançlık teması üzerine kurulmuş bir romandır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 17
Bu roman iç içe geçmiş ve iki bölüm şeklinde oluşturulmuştur. İlk bölümde: Bir kadın doğumundan başlanarak anlatılır. İkinci bölümde ise, melankolik yaratılışlı bir erkek Büyükada'da yaşayan Hristiyan bir kıza aşık olur fakat inanç farklarından dolayı evlenemez ve akıl sağlığı bozulur. Hastaneye yatırılır.Hastaneden çıktıktan sonra romanın birinci halkasında hikayesi anlatılan çocuk yaştaki kıza gönlünü kaptırır. Daha önce babası tarafından kurtarılan bu yoksul kızla evlenir. Artık mutlu olacağını düşündüğü sırada karısı hastalanarak ölür. İntihar etmek isteyen erkek kahramana inancı engel olur. İçeriği anlatılan romanın adı nedir?
Seçenekler
A
Zehra
B
Cemile
C
Müzeyyen
D
Küçük Gelin
E
İsyan
Açıklama:
Konusu verilen roman Mehmet Celal' e ait Küçük Gelindir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 18
Verilen eserlerden hangisinin türü diğer dördünden farklıdır?
Seçenekler
A
Levayih-i Hayat
B
İki Hemşire
C
Bir Sergüzeşt
D
Fetret
E
Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu
Açıklama:
A seçeneği Fatma Aliye'ye ait roman
B,C,D seçeneği Ali Kemal' e ait roman
E seçeneği Mizancı Murat'a ait tiyatro eseridir.
B,C,D seçeneği Ali Kemal' e ait roman
E seçeneği Mizancı Murat'a ait tiyatro eseridir.
Soru 19
Ara Nesil Döneminde yazılan tiyatro eserlerinin konusu verilenlerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Siyaset
B
Toplumsal hayat
C
Köy yaşamı ve köyde yaşanan problemler
D
Aşk
E
Toplum düzensizlikleri
Açıklama:
Tiyatro, Ara Nesil mensuplarının fazla ilgi göstermediği bir türdür. Bunu önemli ölçüde II. Abdülhamit devrinin baskıcı yönetim anlayışıyla açıklamak mümkündür. Az sayıdaki oyunlarda siyasi konulara pek yer verilmemesi de bunun bir sonucudur. Bununla birlikte Ara Nesil edebi devresinde kaleme alınan tiyatro eserleri daha çok aşk ve evlilik konusu etrafında şekillenmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 20
Türk edebiyatında pozitivist görüşlere bağlı olan ve 1887'de bilek damarlarını keserek intihar eden sanatçı kimdir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Ahmet Haşim
C
Beşir Fuat
D
Mehmet Tahir
E
Halit Ziya Uşaklı
Açıklama:
“Hayalliyyun-hakikuyyun” tartışması Beşir Fuat’ın 1887’de bilek damarlarını keserek intihar etmesi üzerine önemli bir sonuca
ulaşamadan kapanır. Pozitivist düşünceyle hareket eden Beşir Fuad, Türk edebiyatında henüz yerini bulamamış olan realizm-natüralizm üzerine dikkat çekmiş, fen bilimleriyle sanat eserlerini karşı karşıya getirmiş, sanat eserlerinin üzerinde düşünülmesini sağlamış, Ara Nesil’den bazı genç sanatkarları düşünceleriyle etkisi altına almıştır. Doğru cecap C seçeneğidir.
ulaşamadan kapanır. Pozitivist düşünceyle hareket eden Beşir Fuad, Türk edebiyatında henüz yerini bulamamış olan realizm-natüralizm üzerine dikkat çekmiş, fen bilimleriyle sanat eserlerini karşı karşıya getirmiş, sanat eserlerinin üzerinde düşünülmesini sağlamış, Ara Nesil’den bazı genç sanatkarları düşünceleriyle etkisi altına almıştır. Doğru cecap C seçeneğidir.
Soru 21
“Esaret” adını taşıyan ilk eseri 1880 yılında Vakit gazetesinde yayımlanan Ara Nesil yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Mehmet Celâl
C
Fatma Âliye Hanım
D
Ahmet Rasim
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
Nabizâde Nâzım (1862/4-1893), bu kuşağın içinde, özellikle hakikiyyun (realizm-naturalizm) görüşünü savunanlar arasında şair, hikâyeci, romancı ve eleştiri yazarı kimliğiyle yer alır. O, Batılıların “nuvelle” dediği sekiz uzun hikâye yazar (Birinci, 1987, s. 15). İlk kalem ürünü 1880 yılında Vakit gazetesinde Mühendishâne Mektebi şâkirdânından A. Nâzım imzası ile çıkan “Esaret” başlıklı denemesidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Nabizâde Nâzım'ın, köy hayatını işleyen ve Türk hikâye ile romanının köye açılışında önem taşıyan eseridir?
Seçenekler
A
Hâlâ Güzel
B
Hasba
C
Karabibik
D
Seyyie-i Tesamüh
E
Sevda
Açıklama:
Nabizâde Nâzım (1862/4-1893), bu kuşağın içinde, özellikle hakikiyyun (realizm-naturalizm) görüşünü savunanlar arasında şair, hikâyeci, romancı ve eleştiri yazarı kimliğiyle yer alır. O, Batılıların “nuvelle” dediği sekiz uzun hikâye yazar (Birinci, 1987, s. 15). İlk kalem ürünü 1880 yılında Vakit gazetesinde Mühendishâne Mektebi şâkirdânından A. Nâzım imzası ile çıkan “Esaret” başlıklı denemesidir. Bunu “Yâdigârlarım” (hatırat şeklinde hikâye, 1886), “Zavallı Kız” (1890), “Bir Hatıra” (1891), “Karabibik” (1891), “Sevda” (1891), “Hâlâ Güzel” (1891), “Hasba” (1891), “Seyyie-i Tesamüh” (1891) adlı küçük hikâyeleri takip eder. Nabizâde Nâzım, romantik unsurlarla örülü ilk hikâyelerinden sonra realist (gerçekçi) anlayışa geçer. Artık hikâyelerini realizmin ilkelerine bağlı kalarak yazar. Onun hikâyeleri arasında “Seyyie-i Tesamüh” ve “Karabibik” önemli başarı yakalar. “Seyyie-i Tesamüh” dönemin basın hayatını ele alır. Köy hayatını işleyen “Karabibik” ise Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir eser durumundadır.
Soru 23
Nabizâde Nâzım’ın yazı ve basın hayatının perde arkasını sergilemek istediği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karabibik
B
Esaret
C
Yâdigârlarım
D
Seyyie-i Tesamüh
E
Sevda
Açıklama:
Nabizâde Nâzım’ın dikkat çeken hikâyelerinden biri de Seyyie-i Tesamüh’tür. Kitap şeklinde basılan bu uzun hikâye, yazı hayatının başında genç ve yeteneksiz birinin yazarlık serüveninin alaya alınması üzerine kurulur. Dönemin edebiyat hayatına eleştirel bakışın da getirildiği hikâyede on yedi yaşındaki bir gencin ünlü bir yazar olma uğraşı anlatılır.
Nabizâde Nâzım’ın bu hikâyede gerçekçi bir anlatıma ulaştığı söylenebilir. Yazar, hayatın içinden seçilip çıkarılmış izlenimi veren yeteneksiz ve buna bağlı olarak başarısız bir tip çevresinde yazı ve basın hayatının perde arkasını sergilemek istemiş görünmektedir.
Nabizâde Nâzım’ın bu hikâyede gerçekçi bir anlatıma ulaştığı söylenebilir. Yazar, hayatın içinden seçilip çıkarılmış izlenimi veren yeteneksiz ve buna bağlı olarak başarısız bir tip çevresinde yazı ve basın hayatının perde arkasını sergilemek istemiş görünmektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Celâl’in hikayelerinde görülen özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aşk, kadın, aile, sanat, çocuk, eşler arasında ihanet/ aldatma, içki, bireysel ve sosyal davranış sapmaları ve bozuklukları gibi konular işlenir.
B
Kişiler daha çok yerli ve mahalli hayattan seçilmiştir.
C
Olay örgüsü, yaşanan hayattan alınmış izlenimi uyandırır.
D
Olay örgüsü genellikle tek zincirli vaka halkası üzerine kurulur.
E
Yazar olayların geçtiği çevreyi, mekanı, vaka zamanını, kişileri özellikle ikinci, üçüncü dereceden hikaye kişilerini anlatma ve tanıtmada çok başarılıdır.
Açıklama:
Mehmet Celâl’in hikâyelerinde aşk, kadın, aile, sanat, çocuk, eşler arasında ihanet/ aldatma, içki, bireysel ve sosyal davranış sapmaları ve bozuklukları gibi konular işlenir. Hikâyelerinde kişiler daha çok yerli ve mahalli hayattan seçilmiştir. Olay örgüsü, yaşanan hayattan alınmış izlenimi uyandırır. Hikâyelerinde olay örgüsü genellikle tek zincirli vaka halkası üzerine kurulur. Yazarın olayların geçtiği çevreyi, mekânı; vaka zamanını; kişileri özellikle ikinci, üçüncü dereceden hikâye kişilerini anlatma ve tanıtmada pek başarılı olduğu söylenemez. Bunda yazarın kendini anlatacağı olaylar dizisine odaklamasının, anlatım tekniklerine gereğince hâkim olamamasının payı büyüktür.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Reşit'in hikayelerinde görülen bir özellik değildir?
Seçenekler
A
Popülist yolda yazılmış, basit kurgulu yapıda kalem ürünleridir.
B
Sert bir gerçekçilik hakimdir ve natüralist unsurlar ön plandadır.
C
Hikaye kişileri arasında azınlıklar ve yabancılar geniş yer tutar.
D
Teknik bakımdan zayıftır.
E
Romantik ve santimantal özellikler öne çıkar.
Açıklama:
Ara Nesil mensupları arasında hikâye yazanlardan bir başkası Mustafa Reşit’tir. Onun yer yer sanatlı yazı/mensur şiirle iç içe geçen, romanından pek ayrılmayan hikâyeleri popülist yolda yazılmış, basit kurgulu yapıda kalem ürünleridir. Mustafa Reşit’in daha çok aşk ve evlilik konuları etrafında şekillenen hikâyelerinde romantik ve santimantal özellikler öne çıkar. Hikâye kişileri arasında Batılı yaşama tarzı içinde tatlı su Frengi tipler, azınlıklar ve yabancılar geniş yer tutar. Zaman, mekân ve kişiler dünyasının yerli yerine oturtulamadığı bu hikâyeler, teknik bakımdan zayıftır (Özarslan, 1994, s. 105). Mustafa Reşit’in Bir Çiçek Demeti (1885), Tezkir-i Mazi (1885), Cüzdanımdan Birkaç Yaprak (hikâye ve mensureler, 1886), Tesâvir-i Hayat (1894) gibi hikâye kitapları bulunmaktadır.
Soru 26
Edebiyatımızın ilk dikkate değer psikolojik romanı olarak kabul edilen "Zehra" adlı eser hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Fatma Makbule Leman
C
Nabizâde Nâzım
D
Ahmed Midhat Efendi
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
Nabizâde Nâzım, Zehra adıyla edebiyatımızın ilk dikkate değer psikolojik romanını vermesiyle Ara Nesil mensupları arasında öne çıkar.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Murat'ın "Turfanda mı Yoksa Turfa mı" adlı romanının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
1890/1891’de yayımlanmıştır.
B
Otobiyografik bir romandır.
C
Yazar dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getirir.
D
Roman, kalkınmanın kentlerden başlaması gerektiği düşüncesini savunur.
E
Türk edebiyatında köye yönelişin öncü eserleri arasında sayılır.
Açıklama:
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında Mehmet Murat, dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getirir. Roman, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi ve idealist roman kişilerini geleceğin yetişecek insan modeli olarak göstermesi bakımından da önem taşır. Turfanda mı Yoksa Turfa mı Ahmet Midhat Efendi’nin “Bir Gerçek Hikâye” adlı hikâyesi ve Bahtiyarlık romanı, Nabizâde Nâzım’ın “Karabibik” adlı hikâyesiyle birlikte Türk edebiyatında köye yönelişin öncü eserleri arasında sayılır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil dönemindeki tiyatronun bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Oyunlarda siyasi konulara geniş yer verilir.
B
Döneme II. Abdülhamit devrinin baskıcı yönetim anlayışı hakimdir.
C
Tiyatro, Ara Nesil mensuplarının fazla ilgi göstermediği bir türdür.
D
Konular daha çok aşk ve evlilik etrafında şekillenmiştir.
E
Evlilikte kadınlara pek söz hakkı düşmemesi bir problem olarak edebî eserlerin dünyasına girmiştir.
Açıklama:
Tiyatro, Ara Nesil mensuplarının fazla ilgi göstermediği bir türdür. Bunu önemli ölçüde II. Abdülhamit devrinin baskıcı yönetim anlayışıyla açıklamak mümkündür. Az sayıdaki oyunlarda siyasi konulara pek yer verilmemesi de bunun bir sonucudur. Bununla birlikte dönemin kimi yazarları, tiyatro eserleri de yazmıştır.
Ara Nesil edebî devresinde kaleme alınan tiyatro eserleri daha çok aşk ve evlilik konusu etrafında şekillenmiştir. Dönemin bir özelliği olarak evlilikte kadınlara pek söz hakkı düşmemesi bir problem olarak edebî eserlerin dünyasına girmiştir. Bu konular Tanzimat Dönemi sanatkârları tarafından hikâye ve romanda olduğu gibi tiyatro eserlerinde de sık sık ele alınan konulardır. Ara Nesil yazarları, kendilerinden önceki yazarlar tarafından işlenen konuları devam ettirmiş görünmektedirler.
Ara Nesil edebî devresinde kaleme alınan tiyatro eserleri daha çok aşk ve evlilik konusu etrafında şekillenmiştir. Dönemin bir özelliği olarak evlilikte kadınlara pek söz hakkı düşmemesi bir problem olarak edebî eserlerin dünyasına girmiştir. Bu konular Tanzimat Dönemi sanatkârları tarafından hikâye ve romanda olduğu gibi tiyatro eserlerinde de sık sık ele alınan konulardır. Ara Nesil yazarları, kendilerinden önceki yazarlar tarafından işlenen konuları devam ettirmiş görünmektedirler.
Soru 29
Hâlit Ziya'nın "Hikaye" adını taşıyan roman teorisi ile edebiyat akımlarına yönelik eseri hangi yıllar arasında tefrika edilmiştir?
Seçenekler
A
1880-1882
B
1884-1885
C
1887- 1888
D
1890-1891
E
1892-1893
Açıklama:
Bu dönem içerisinde, daha sonra Servet-i Fünun topluluğuna katılacak olan Hâlit Ziya, Hikâye adıyla roman teorisine ve edebiyat akımlarına yönelik eserini yayımlar. 1887- 1888’de Hizmet’te tefrika edilen, sonra kitap hâlinde yayımlanan Hikâye, Türk edebiyatında kendi sahasında ilk eserdir. Titiz bir araştırma sonucu hazırladığı bu çalışmasında Hâlit Ziya, anlatma esasına bağlı edebî eserlerin Batı’da destan ve tarihten hikâye ve romana doğru nasıl bir gelişme seyri gösterdiğini ele alır.
Soru 30
Edebiyat eserleri üzerinde ilk defa geniş çözümlemelere yer veren ve ele aldığı kitapları “tip”, “yapı”, “üslûp”, “icat”, “tasvir”, “dram entrikası” gibi Batılı nesnel prensiplere göre değerlendirerek Türk eleştiri tarihine yeni bir bakış açısı getiren Ara Nesil yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsmail Safa
B
Nabizâde Nâzım
C
Hâlit Ziya
D
Abdülhalim Memduh
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Bu dönemde Mizancı Mehmet Murat’ın eleştiri yazıları önemli bir yer tutar. Onun, “Edebiyatımızın Numûne-i İmtisalleri” başlığı altında kendisinin çıkardığı Mizan gazetesinde 1888-1889 yılları arasında yayımlanan söz konusu eleştirileri, edebiyat eserleri üzerinde (Nâmık Kemal’in Vatan Yahut Silistre’si, Recaizâde Mahmut Ekrem’in Vuslat’ı, Samipaşazâde Sezaî’nin Sergüzeşt’i) ilk defa geniş çözümlemelere dayanması, ele aldığı kitapların “tip”, “yapı”, “üslûp”, “icat”, “tasvir”, “dram entrikası” gibi Batılı nesnel prensiplere göre değerlendirilmesiyle Türk eleştiri tarihine yeni bir görüş, yeni bir bakış açısı getirir.
Soru 31
Nabizâde Nâzım'ın hangi eseri Emile Zola’nın Toprak romanından esinlenmiştir?
Seçenekler
A
Seyyie-i Tesamüh
B
Karabibik
C
Zavallı Kız
D
Yâdigârlarım
E
Hâlâ Güzel
Açıklama:
Nabizâde Nâzım'ın hikâyeleri arasında “Seyyie-i Tesamüh” ve “Karabibik” önemli başarı yakalar. Köy hayatını işleyen “Karabibik” Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir eser durumundadır.Türk edebiyatının Anadolu’ya açılışında ve köye yönelişinde önemli bir adım, hatta başarılı ilk kalem ürünü olan bu eser, gerçekçi köy edebiyatı için de bir başlangıç kabul edilir. O, bu eserini Emile Zola’nın Fransız köylüsünün yaşayışını dikkatlere sunan Toprak romanından esinlenerek yazar. Yanıt B'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Ara Nesil hikaye yazarları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Mehmet Celâl
C
Fatma Leman Hanım
D
Mustafa Reşit
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Ara Nesil döneminde hikâye alanında yenileşmenin öncülerinden Ahmed Midhat Efendi’nin devam eden uzun hikâyelerden kurulu Letâif-i Rivâyât serisinin yanında Nabizâde Nâzım’ın ilk döneminde romantik ve daha sonra realist-natüralist anlayışa bağlı kalarak yazdığı hikâyeleri ile Mehmet Celâl’in, Mustafa Reşit’in ve Fatma Leman Hanım’ın hikâyeleri bulunmaktadır. Mizancı Mehmet Burak ise dönemin öne çıkan roman yazarları arasındadır.
Soru 33
Turfanda mı Yoksa Turfa mı eserine dair aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat tarafından kaleme alınmıştır
B
Hikaye türünde bir eserdir
C
Köye yönelişin önde gelen örneklerindendir
D
Otobiyografik bir eserdir
E
Eleştirel bir bakış açısı taşımaktadır
Açıklama:
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında Mehmet Murat, dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getirir. Roman, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi ve idealist roman kişilerini geleceğin yetişecek insan modeli olarak göstermesi bakımından da önem taşır. Turfanda mı Yoksa Turfa mı Ahmet Midhat Efendi’nin “Bir Gerçek Hikâye” adlı hikâyesi ve Bahtiyarlık romanı, Nabizâde Nâzım’ın “Karabibik” adlı hikâyesiyle birlikte Türk edebiyatında köye yönelişin öncü eserleri arasında sayılır.Yanıt B'dir.
Soru 34
Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak da kabul edilen Zehra adlı eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fatma Âliye Hanım
B
Mehmet Celâl
C
Nabizâde Nâzım
D
Mustafa Reşit
E
Selanikli Fazlı Necip
Açıklama:
Türk edebiyatında realist-natüralist anlayışa bağlı olarak yazılan ilk romanlardan biri Nabizâde Nâzım'ın eseri Zehra’dır. Bu roman aynı zamanda Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak da kabul edilebilir. Yanıt C'dir.
Soru 35
Fatma Aliye'nin kendi adını ilk defa kullanarak kaleme aldığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhâdârat
B
Merâm
C
Enîn
D
Levâyih-i Hayat
E
Hayal ve Hakikat
Açıklama:
Fatma Âliye adını ilk defa kullandığı romanı Muhâdârat,aşk ve evlilik entrikalarıyla kıskançlık duygusu etrafında kurulmuştur. Bu romanda XIX. yüzyıl sonu Osmanlı toplumunun konak hayatı ayrıntılı bir şekilde ele alınıp işlenmiştir.
Soru 36
Fatma Âliye Hayal ve Hakikat romanını hangi yazarla birlikte yazmıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Cemal
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Ahmet Rasim
D
Ali Kemal
E
Fazlı Necip
Açıklama:
Fatma Âliye Hayal ve Hakikat romanını Ahmet Midhat Efendi’yle “Bir Kadın” takma adıyla ortaklaşa yazmış, bu eser önce Tercüman-ı Hakikat gazetesinde tefrika edilmiş, daha sonra kitap olarak yayımlanmıştır. Yanıt B'dir.
Soru 37
Fazlı Necip'in 1895'te babasıyla birlikte kurduğu gazetenin adı nedir?
Seçenekler
A
Tan
B
Tanin
C
Asır
D
İkdam
E
Hürriyet
Açıklama:
Selanik’te doğan Fazlı Necip, gazetecilik ve dergicilik yapmış, arkadaşlarıyla Gonca-i Edep adında bir dergi çıkarmış, 1895’te babasıyla Asır gazetesini kurmuştur. Yanıt C'dir.
Soru 38
Ara Nesil yazarlarının tiyatroya fazla ilgi göstermemelerinin nedeni nedir?
Seçenekler
A
Zor bir yazım türü olması
B
Osmanlı toplumunda kabul görmemesi
C
Yeni bir tür olduğu için tam bilinememesi
D
Çeviri eserlerin yetersiz kalması
E
Dönemin baskıcı yönetim anlayışı
Açıklama:
Yanıt E'dir.
Soru 39
Nigâr Hanım'ın çok eşliliğin acı sonuçları üzerine yazdığı tiyatro oyunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bedriye
B
Girîve
C
Nalan
D
Huşenk
E
Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu
Açıklama:
Ara Nesil edebî devresi içinde yetişen ve edebî zevki bu dönemde oluşan Nigâr Hanım’ın II. Meşrutiyet yıllarında oynanan fakat metni elimizde olmayan Girîve’de çok eşliliğin acı sonuçları konu alınır. Ahmet Midhat Efendi’nin oyunun temsili üzerine yazdığı eleştiri yazısından 1912 yılında sahneye konduğu ve konusu öğrenilebilmektedir. Yirmi yedi yıllık eşinin üzerine ikinci evliliğini yapan birinin Paris’te öğrenim görmekte olan oğlunun nişanlısıyla bilmeyerek evlenmiş olması, aile fertlerinin önünde “çıkmaz yol” olarak belirir. Yanıt B’dir.
Soru 40
"Ecnebi bir kelime altında zikretmektense Osmanlı lisanına hürmeten” roman yerine hikâye kelimesini kullandığını söyleyen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ali Kemal
B
Mizancı Mehmet Murat
C
Nabizâde Nâzım
D
Hâlit Ziya
E
Beşir Fuad
Açıklama:
Hâlit Ziya Hikâye adıyla yayımlanan teorik kitabının ön sözünde roman kavramına karşılık olarak “ecnebi bir kelime altında zikretmektense Osmanlı lisanına hürmeten” roman yerine hikâye kelimesini kullandığını söyler. Yanıt D’dir.
Soru 41
Nabizâde Nâzım'ın Vakit gazetesinde yayımlanan ilk kalem ürünü aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Seyyie-i Tesamüh
B
Hasba
C
Zavallı Kız
D
Karabibik
E
Esaret
Açıklama:
Nabizâde Nâzım (1862/4-1893), bu kuşağın içinde, özellikle hakikiyyun (realizm-naturalizm) görüşünü savunanlar arasında şair, hikâyeci, romancı ve eleştiri yazarı kimliğiyle yer alır. O, Batılıların “nuvelle” dediği sekiz uzun hikâye yazar (Birinci, 1987, s. 15). İlk kalem ürünü 1880 yılında Vakit gazetesinde Mühendishâne Mektebi şâkirdânından A. Nâzım imzası ile çıkan “Esaret” başlıklı denemesidir.
Soru 42
Nabizâde Nâzım'ın, hangi eseri Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir yere sahiptir ?
Seçenekler
A
Karabibik
B
Zavallı Kız
C
Hasba
D
Küçük Gelin
E
Zehra
Açıklama:
Nabizâde Nâzım, romantik unsurlarla örülü ilk hikâyelerinden sonra realist (gerçekçi) anlayışa geçer. Artık hikâyelerini realizmin ilkelerine bağlı kalarak
yazar. Onun hikâyeleri arasında “Seyyie-i Tesamüh” ve “Karabibik” önemli başarı yakalar.
“Seyyie-i Tesamüh” dönemin basın hayatını ele alır. Köy hayatını işleyen “Karabibik” ise
Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir eser durumundadır.
yazar. Onun hikâyeleri arasında “Seyyie-i Tesamüh” ve “Karabibik” önemli başarı yakalar.
“Seyyie-i Tesamüh” dönemin basın hayatını ele alır. Köy hayatını işleyen “Karabibik” ise
Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir eser durumundadır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Celâl'in, Türk edebiyatının köye açılışında dikkat çeken eserlerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Cemile
B
Elvâh-ı Sevdâ
C
Küçük Gelin
D
İsyan
E
Kuşdili’nde
Açıklama:
169-170
Mehmet Celâl, Venüs (1886) başlıklı uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik ürünler ortaya koyar. Ayrıca Cemile (1886), Margrit (1891), Elvâh-ı Sevdâ (1892), Bir Kadının Hayatı (1894), Zehra (1894), Dâmen-âlûde (1895), Müzeyyen (1898), Leman (1910), İsyan (1910) ve Kuşdili’nde adlı romanları bulunmaktadır.
Mehmet Celal, romanlarıyla Türk edebiyatının köye açılmasında Midhat Efendi’den
sonra dikkat çeken yazarlardan biridir. Onun Cemile, Elvâh-ı Sevdâ, Küçük Gelin ve İsyan
adlı romanları, köy hayatına yer vermesi ve bu bakımdan Türk edebiyatının köye açılışında ilk eserler arasında yer almasıyla dikkat çeker
Mehmet Celâl, Venüs (1886) başlıklı uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik ürünler ortaya koyar. Ayrıca Cemile (1886), Margrit (1891), Elvâh-ı Sevdâ (1892), Bir Kadının Hayatı (1894), Zehra (1894), Dâmen-âlûde (1895), Müzeyyen (1898), Leman (1910), İsyan (1910) ve Kuşdili’nde adlı romanları bulunmaktadır.
Mehmet Celal, romanlarıyla Türk edebiyatının köye açılmasında Midhat Efendi’den
sonra dikkat çeken yazarlardan biridir. Onun Cemile, Elvâh-ı Sevdâ, Küçük Gelin ve İsyan
adlı romanları, köy hayatına yer vermesi ve bu bakımdan Türk edebiyatının köye açılışında ilk eserler arasında yer almasıyla dikkat çeker
Soru 44
Fatma Âliye Hanım'ın, “Bir Kadın” takma adıyla Ahmet Midhat Efendi’yle beraber, ortaklaşa yazdığı romanı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Hayal ve Hakikat
B
Muhâdârat
C
Levâyih-i Hayat
D
Ref’et
E
Ûdî
Açıklama:
Fatma Âliye Hanım, Terâcim-i Ahvâl-i Felâsife (1317) ve Tedkik-i Ersâm (1317) adlarıyla felsefeyle ilgili kitaplar da yazmış, böylece Türkçede felsefe üzerine eser veren ilk Osmanlı kadını olmuştur.
Onun Ahmet Midhat Efendi’yle “Bir Kadın” takma adıyla ortaklaşa yazdığı Hayal ve
Hakikat romanı önce Tercüman-ı Hakikat gazetesinde tefrika edilmiş, daha sonra kitap
olarak yayımlanmıştır
Onun Ahmet Midhat Efendi’yle “Bir Kadın” takma adıyla ortaklaşa yazdığı Hayal ve
Hakikat romanı önce Tercüman-ı Hakikat gazetesinde tefrika edilmiş, daha sonra kitap
olarak yayımlanmıştır
Soru 45
Türk edebiyatında mektup türünü kurgu unsuru olarak kullanan ilk yazarlardan biri olan ve daha sonraki yazarlara öncülük eden yazar aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Ali Kemal
C
Mustafa Reşit
D
Mehmet Celal
E
Fazlı Necip
Açıklama:
Çok sayıda hikâye ve roman yazan Mustafa Reşit (1861-1936)’in hikâyeleriyle romanları
konu ve kurgu bakımından birbirinden pek ayrılmaz. Bununla birlikte eserlerinin bir kısmı romana daha yakındır. O, romanlarındaki ahlâkçı ve öğretici yönüyle Ahmet Midhat
Efendi’nin takipçisi durumundadır.
Türk edebiyatında mektup türünü (Bir Askerin Nişanlısına Mektubu) kurgu unsuru olarak kullanan ilk yazarlardan biri olması bakımından yenilik getirir ve daha sonraki yazarlara öncü olur.
konu ve kurgu bakımından birbirinden pek ayrılmaz. Bununla birlikte eserlerinin bir kısmı romana daha yakındır. O, romanlarındaki ahlâkçı ve öğretici yönüyle Ahmet Midhat
Efendi’nin takipçisi durumundadır.
Türk edebiyatında mektup türünü (Bir Askerin Nişanlısına Mektubu) kurgu unsuru olarak kullanan ilk yazarlardan biri olması bakımından yenilik getirir ve daha sonraki yazarlara öncü olur.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi ara nesil yazarlarının yazdığı bir tiyatro oyunu değildir ?
Seçenekler
A
Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur?
B
Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu
C
Bedriye
D
Nâlân
E
Dilaver
Açıklama:
Fazlı Necip, Ara Nesil edebî devresi içinde yer alan ilk romanlarında döneminin roman yazarlarından sanat gücü bakımından geri kalmaz. Romanları Bir Gençliğin Güzarı (tefrika, 1895), Dilaver, Yine Orada (tefrika, 1899), Sevda-yı Medfun (tefrika, 1899-1900),
Şık (tefrika, 1900-1901), Pervin (tefrika, 1901), Dört Mevsim (tefrika, 1901-1902), Cani
mi Masum mu? (1901), Dehşetler İçinde I, II, III (1910), Küçük Hanım (1910), Menfa
(1910), Ah Anne!.. (1925), Saraylarda Mecnunlar (1925), Külhani Edipler (1930) ve Muhacir (1930)’dir.
Ara Nesil yazarlarından Abdülhalim Memduh, Nâlân (1302), Bedriye (1304); İbnürreşad Ali Ferruh, Huşenk (1303); Mustafa Nuri, Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî (1301); Mizancı Mehmet Murat, Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu (1908); Nabizâde Nâzım, Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur? adlı oyunları yazmışlardır.
Şık (tefrika, 1900-1901), Pervin (tefrika, 1901), Dört Mevsim (tefrika, 1901-1902), Cani
mi Masum mu? (1901), Dehşetler İçinde I, II, III (1910), Küçük Hanım (1910), Menfa
(1910), Ah Anne!.. (1925), Saraylarda Mecnunlar (1925), Külhani Edipler (1930) ve Muhacir (1930)’dir.
Ara Nesil yazarlarından Abdülhalim Memduh, Nâlân (1302), Bedriye (1304); İbnürreşad Ali Ferruh, Huşenk (1303); Mustafa Nuri, Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî (1301); Mizancı Mehmet Murat, Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu (1908); Nabizâde Nâzım, Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur? adlı oyunları yazmışlardır.
Soru 47
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye adıyla 1888 ’de yayımladığı eserinde, Osmanlı öncesi Türk edebiyatını tasavvufi olduğu gerekçesiyle basit gören ve dikkate almayan yazar aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memduh
B
Ahmed Rasim
C
Hâlit Ziya
D
Nabizâde Nâzım
E
İsmail Safa
Açıklama:
Bu dönem içerisinde Türk edebiyatı tarihi ismi ilk defa Abdülhalim Memduh’un
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye adıyla 1888 (1306, küçük boyda 134 sayfadan ibaret)’de yayımladığı eserinde görülür. Osmanlı öncesi Türk edebiyatını tasavvufi olduğu gerekçesiyle basit gören ve dikkate almayan Abdülhalim Memduh, eserini üç bölüme ayırmıştır. Birinci bölümde klasik Türk edebiyatı hakkındaki düşüncelerine yer vermiş, “ikinci bölümde Sinan Paşa’dan Mütercim Âsım Efendi’ye, üçüncü bölümde de Âkif Paşa’dan eserin yayımlandığı târihe kadar gelmiştir.
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye adıyla 1888 (1306, küçük boyda 134 sayfadan ibaret)’de yayımladığı eserinde görülür. Osmanlı öncesi Türk edebiyatını tasavvufi olduğu gerekçesiyle basit gören ve dikkate almayan Abdülhalim Memduh, eserini üç bölüme ayırmıştır. Birinci bölümde klasik Türk edebiyatı hakkındaki düşüncelerine yer vermiş, “ikinci bölümde Sinan Paşa’dan Mütercim Âsım Efendi’ye, üçüncü bölümde de Âkif Paşa’dan eserin yayımlandığı târihe kadar gelmiştir.
Soru 48
Ele aldığı kitapları “tip”, “yapı”, “üslûp”, “icat”, “tasvir”, “dram entrikası” gibi Batılı nesnel prensiplere göre değerlendirilmesiyle Türk eleştiri tarihine yeni bir görüş, yeni bir bakış açısı getiren edebiyatçı kimdir ?
Seçenekler
A
Mehmet Murat
B
Ahmed Memduh
C
Ali Kemal
D
Nabizâde Nâzım
E
İsmail Safâ
Açıklama:
Bu dönemde Mizancı Mehmet Murat’ın eleştiri yazıları önemli bir yer tutar. Onun,
“Edebiyatımızın Numûne-i İmtisalleri” başlığı altında kendisinin çıkardığı Mizan gazetesinde 1888-1889 yılları arasında yayımlanan söz konusu eleştirileri, edebiyat eserleri üzerinde (Nâmık Kemal’in Vatan Yahut Silistre’si, Recaizâde Mahmut Ekrem’in Vuslat’ı, Samipaşazâde Sezaî’nin Sergüzeşt’i) ilk defa geniş çözümlemelere dayanması, ele aldığı kitapların “tip”, “yapı”, “üslûp”, “icat”, “tasvir”, “dram entrikası” gibi Batılı nesnel prensiplere göre değerlendirilmesiyle Türk eleştiri tarihine yeni bir görüş, yeni bir bakış açısı getirir.
“Edebiyatımızın Numûne-i İmtisalleri” başlığı altında kendisinin çıkardığı Mizan gazetesinde 1888-1889 yılları arasında yayımlanan söz konusu eleştirileri, edebiyat eserleri üzerinde (Nâmık Kemal’in Vatan Yahut Silistre’si, Recaizâde Mahmut Ekrem’in Vuslat’ı, Samipaşazâde Sezaî’nin Sergüzeşt’i) ilk defa geniş çözümlemelere dayanması, ele aldığı kitapların “tip”, “yapı”, “üslûp”, “icat”, “tasvir”, “dram entrikası” gibi Batılı nesnel prensiplere göre değerlendirilmesiyle Türk eleştiri tarihine yeni bir görüş, yeni bir bakış açısı getirir.
Soru 49
Edebiyatımızın ilk dikkate değer psikolojik romanını aşağıdaki edebiyatçılarımızdan hangisi yazmıştır ?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Mizancı Mehmet Murat
C
Mehmet Celal
D
Ahmet Rasim
E
Fatma Aliye Hanım
Açıklama:
Özellikle Nabizâde Nâzım, Zehra adıyla edebiyatımızın ilk dikkate değer psikolojik romanını vermesiyle Ara Nesil mensupları arasında öne çıkar.
Soru 50
Dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getiren, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi bakımından da önem taşıyan Turfanda mı Yoksa Turfa mı ?adlı roman aşağıdaki edebiyatçılardan hangisine aittir ?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat
B
Nabizâde Nâzım
C
Ahmed Midhat Efendi
D
Mehmet Celâl
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında Mehmet Murat, dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi
problemlere eleştirel bakış getirir. Roman, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi ve idealist roman kişilerini geleceğin
yetişecek insan modeli olarak göstermesi bakımından da önem taşır.
problemlere eleştirel bakış getirir. Roman, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi ve idealist roman kişilerini geleceğin
yetişecek insan modeli olarak göstermesi bakımından da önem taşır.
Soru 51
Kendilerine kadar gelen yeniliği ve Batı tarzı edebiyatı geliştirerek Serveti Funun'a aktarırlar.'' cümlesi aşağıdakilerden hangisi için söylenmiştir?
Seçenekler
A
Tiyatro.
B
Roman .
C
Hikaye.
D
Eleştiri.
E
Ara Nesil.
Açıklama:
Ara Nesil. Cevap E'dir.
Soru 52
Uzun hikayelerden kurulu Letaif-i Rivayat eseri hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit.
B
Makbule Leman.
C
Nigar Hanım.
D
Nabizade Nazım.
E
Ahmed Mithat Efendi.
Açıklama:
Ahmed Mithat. Cevap E'dir.
Soru 53
Nana, Germinal eserleriyle ünlü yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emile Zola.
B
Nabizade Nazım.
C
Mizancı Mehmet Murad.
D
Nigar hanım.
E
Mustafa Reşit.
Açıklama:
Emile Zola. Cevap A'dır.
Soru 54
Zehra adıyla ilk psikolojik roman bağlamında öne çıkan yazarımız hangisidir?
Seçenekler
A
Nabizade Nazım.
B
Makbule Leman.
C
Mustafa Reşit.
D
Nigar Hanım.
E
Fatma Aliye Hanım.
Açıklama:
Nabizade Nazım. Cevap A'dır.
Soru 55
Venüs, Küçük Gelin, Leman , İsyan gibi eserleriyle tanınan yazarımız hangisidir?
Seçenekler
A
Nigar Hanım.
B
Mehmet Celal.
C
Nabizade Nazım.
D
Mustafa Reşit.
E
Fatma Aliye Hanım.
Açıklama:
Mehmet Celal. Cevap B'dir.
Soru 56
İnsan ilişkilerini, inanışlarını , folklorik unsurları, zevk ve eğlence dünyasını geniş olarak yansıtan, ''Ülfet, Belki ben aldanıyorum, Asker Oğlu, Nakam gibi eserleriyle tanınan yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal.
B
Makbule Leman.
C
Ahmet Rasim.
D
Nigar Hanım.
E
Nabizade Nazım.
Açıklama:
Ahmet Rasim.Cevap C'dir.
Soru 57
Gazeteci ve siyasetçi kimliği ile tanınmış, Kurtuluş savaşına karşı çıkmış sonunda linç edilmiştir.'' cümlesi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim.
B
Nigar Hanım.
C
Fatma Aliye Hanım.
D
Ali Kemal.
E
Mahmut Cemal.
Açıklama:
Ali Kemal. Cevap D'dir.
Soru 58
Zavallı Çocuk aşağıdakilerden hangisinin kaleme aldığı bir tiyatro eseridir?
Seçenekler
A
Namık Kemal.
B
Nabizade Nazım.
C
Abdulhak Hamit.
D
Recaizade Mahmut Ekrem.
E
Nigar Hanım.
Açıklama:
Namık Kemal. Cevap A'dır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Recaizade Mahmut Ekrem'e aittir?
Seçenekler
A
Vuslat.
B
İçli Kız.
C
Zavallı Çocuk.
D
Nalan.
E
Huşenk.
Açıklama:
Vuslat. Cevap A'dır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi ''Edebiyatımızın Numune-i İmtisalleri eseriyle öne çıkmış eleştiri yazarımızdır?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem.
B
Mizancı Mehmet Murat.
C
Makbule Leman.
D
Fatma Aliye Hanım.
E
Namık Kemal.
Açıklama:
Mizancı Mehmet Murat. Cevap B'dir.
Soru 61
Nabizâde Nâzım’ın “Seyyie-i Tesamüh” isimli eseri hangi konuyu ele almaktadır?
Seçenekler
A
Köy hayatı
B
I. Abdülhamit'in hizmetleri
C
Dönemin basın hayatı
D
Sanat ve sanatçılar
E
Yoksulluk
Açıklama:
Nabizâde Nâzım’ın “Seyyie-i Tesamüh” isimli eseri dönemin basın hayatını ele alır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 62
“Bir Gerçek Hikâye” ve" Bahtiyarlık" adlı eserler aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Ahmet Midhat Efendi
C
Mehmet Celâl
D
Mustafa Reşit
E
Selanikli Fazlı Necip
Açıklama:
“Bir Gerçek Hikâye” ve" Bahtiyarlık" adlı eserler Ahmet Midhat Efendi tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Celâl'in hikaye türünde yazdığı kitaplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hâlâ Seviyor yahut İftirâk
B
Vicdan Azapları
C
Oyun
D
Mev’id-i Mülâkât
E
Karabibik
Açıklama:
Karabibik Nabizâde Nâzım tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 64
Mustafa Reşit ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hikâye kişileri arasında Batılı yaşama tarzı içinde tatlı su Frengi tipler, azınlıklar ve yabancılar geniş yer tutar.
B
Zaman, mekân ve kişiler dünyasının yerli yerine oturtulduğu hikâyeleri, teknik bakımdan oldukça zengindir.
C
Onun yer yer sanatlı yazı/mensur şiirle iç içe geçen, romanından pek ayrılmayan hikâyeleri popülist yolda yazılmış, basit kurgulu yapıda kalem ürünleridir.
D
Daha çok aşk ve evlilik konuları etrafında şekillenen hikâyelerinde romantik ve santimantal özellikler öne çıkar.
E
Bir Çiçek Demeti (1885), Tezkir-i Mazi (1885), Cüzdanımdan Birkaç Yaprak (hikâye ve mensureler, 1886), Tesâvir-i Hayat (1894) gibi hikâye kitapları bulunmaktadır.
Açıklama:
Zaman, mekân ve kişiler dünyasının yerli yerine oturtulamadığı bu hikâyeler, teknik bakımdan zayıftır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Nabizâde Nâzım'ın kıskançlık teması üzerine kurulmuş romanıdır?
Seçenekler
A
Zehra
B
Bir Gerçek Hikâye
C
Bahtiyarlık
D
Turfanda mı Yoksa Turfa mı
E
İntibah
Açıklama:
Nabizâde Nâzım'ın kıskançlık teması üzerine kurulmuş romanı "Zehra"dır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 66
Mehmet Celal’in bir gencin aşkı ve gönül kırıklıkları çevresinde şekillenen ve hayatından izler taşıyan otobiyografik romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elvâh-ı Sevdâ
B
Cemile
C
Küçük Gelin
D
Müzeyyen
E
İsyan
Açıklama:
İlk gençlik yıllarından itibaren Rum kızı Anna’ya duyduğu derin aşkı hayatının ve sanatının merkezine alarak şiirini kurmaya çalışan Mehmet Celâl, Venüs (1886) başlıklı uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik ürünler ortaya koyar. Doğru yanıt C'dir.
Soru 67
Abdülhalim Memduh'un iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işlediği manzum eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bedriye
B
Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur?
C
Huşenk
D
Nâlân
E
Akıldan Bela
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in etkisinde küçük tiyatro eserleri yazan Abdülhalim Memduh, manzum bir eser olan Bedriye’de iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işler. Doğru yanıt A'dır.
Soru 68
Mustafa Nuri’nin kadın karakterlerin ön plana çıktığı, köy dekoru içerisinde karı koca münasebeti ve karşılıklı güven konularını ele aldığı oyun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Girîve
B
Bedriye
C
Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur?
D
Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî
E
Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu
Açıklama:
Mustafa Nuri’nin kadın karakterlerin ön plana çıktığı Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî adlı oyununda köy dekoru içerisinde karı koca münasebeti ve karşılıklı güven ele alınır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 69
Eleştiri yazılarını önce gazete ve dergilerde yayımlayan ve bu yazıların bir kısmını bir araya toplayarak Mülâhazât-ı Edebiye (1897) ve Muhâkemât-ı Edebiye (1913) adlarıyla kitaplaştıran yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
İsmail Safa
D
Abdülhalim Memduh
E
Beşir Fuad
Açıklama:
Eleştiri yazılarını önce gazete ve dergilerde yayımlayan İsmail Safa (1867-1901), bu yazıların bir kısmını bir araya toplayarak Mülâhazât-ı Edebiye (1897) ve Muhâkemât-ı Edebiye (1913) adlarıyla kitaplaştırır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 70
Abdülhalim Memduh'un “Tezkireden ‘edebiyat tarihi’ne geçişte ilk adım” olması bakımından önem taşıyan eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mülâhazât-ı Edebiye
B
Seyyie-i Tesamüh
C
Muhâkemât-ı Edebiye
D
Edebiyatımızın Numûne-i İmtisalleri
E
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye
Açıklama:
Abdülhalim Memduh’un “edebiyat tarihi” adını taşıyan bu ilk eseriyle birlikte Türk edebiyatı tarihi, tezkirecilikten uzaklaşarak “kademe kademe batılı anlamda modern bir metotla yazılmaya” başlanır. Eser, “tezkireden ‘edebiyat tarihi’ne geçişte ilk adım” olması bakımından önemlidir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi ara nesil sanatçıları için söylenemez?
Seçenekler
A
Küçük ve basit konular yerine büyük fikirlere eğilim göstermişlerdir.
B
Edebiyatı, hayatın ayrıntıda kalan yanlarına doğru genişlemesinde etkili olmuşlardır.
C
Önceden ve Batı'dan gelen yenilikleri Servet-i Fünuna aktarmışlardır.
D
Eleştiri alanında dikkate değer çalışmalar yapmışlardır.
E
Edebiyat teorisi ve tarihi alanında çabalar göstermişlerdir.
Açıklama:
Ara nesil sanatçıları küçük ve basit konulara eğilim göstermişlerdir. Büyük konulara ve fikirlere eğilimleri olmamıştır.
Küçük ve basit konular yerine büyük fikirlere eğilim göstermişlerdir.
Küçük ve basit konular yerine büyük fikirlere eğilim göstermişlerdir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Nabizade Nazım'ın dönemin basın hayatını ele alan başarılı hikâyesidir?
Seçenekler
A
Karabibik
B
Seyyie-i Tesamüh
C
Bir Hatıra
D
Hâlâ Güzel
E
Yâdigârlarım
Açıklama:
Onun hikâyeleri arasında “Seyyie-i Tesamüh” ve “Karabibik” önemli başarı yakalar. “Seyyie-i Tesamüh” dönemin basın hayatını ele alır.
Soru 73
"Köy hayatını işleyen ................ Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir eser durumundadır." Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Hasba
B
Seyyie-i Tesamüh
C
Karabibik
D
Zavallı Kız
E
Yâdigârlarım
Açıklama:
Köy hayatını işleyen “Karabibik” Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir eser durumundadır.
Soru 74
"1890/1891’de yayımlanan ......................., otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında .................., dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi
problemlere eleştirel bakış getirir. Roman, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi ve idealist roman kişilerini geleceğin
yetişecek insan modeli olarak göstermesi bakımından da önem taşır. Eser, Türk edebiyatında köye yönelişin öncü eserleri arasında sayılır." Metinde boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?
problemlere eleştirel bakış getirir. Roman, kalkınmanın köyden başlaması gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi çevresinde sergilemesi ve idealist roman kişilerini geleceğin
yetişecek insan modeli olarak göstermesi bakımından da önem taşır. Eser, Türk edebiyatında köye yönelişin öncü eserleri arasında sayılır." Metinde boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Bir Gerçek Hikâye- Ahmet Mithat Efendi
B
Karabibik- Nabizade Nazım
C
Küçük Gelin- Mehmet Celal
D
Turfanda mı Yoksa Turfa mı?- Mizancı Mehmet Murat
E
Muhâdârat- Fatma Âliye Hanım
Açıklama:
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren roman, Miğzancı Mehmet Murat tarafından yazılmıştır.
Turfanda mı Yoksa Turfa mı?- Mizancı Mehmet Murat
Turfanda mı Yoksa Turfa mı?- Mizancı Mehmet Murat
Soru 75
"İlk gençlik yıllarından itibaren Rum kızı Anna’ya duyduğu derin aşkı hayatının ve
sanatının merkezine alarak şiirini kurmaya çalışan yazar, Venüs (1886) başlıklı
uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik
ürünler ortaya koyar." Metinde tanıtılan yazar kimdir?
sanatının merkezine alarak şiirini kurmaya çalışan yazar, Venüs (1886) başlıklı
uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik
ürünler ortaya koyar." Metinde tanıtılan yazar kimdir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Fazlı Necip
C
Ahmet Rasim
D
Mustafa Reşit
E
Mehmet Celal
Açıklama:
İlk gençlik yıllarından itibaren Rum kızı Anna’ya duyduğu derin aşkı hayatının ve
sanatının merkezine alarak şiirini kurmaya çalışan Mehmet Celâl, Venüs (1886) başlıklı
uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik
ürünler ortaya koyar.
Mehmet Celal
sanatının merkezine alarak şiirini kurmaya çalışan Mehmet Celâl, Venüs (1886) başlıklı
uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik
ürünler ortaya koyar.
Mehmet Celal
Soru 76
"Fatma Âliye adını ilk defa kullandığı ikinci romanı ,
aşk ve evlilik entrikalarıyla kıskançlık duygusu etrafında kurulmuştur. Bu romanda XIX.
yüzyıl sonu Osmanlı toplumunun konak hayatı ayrıntılı bir şekilde ele alınıp işlenmiştir.
Yayımlandığı sırada ilgi çeken romanda, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının sıkça üzerinde durduğu evlilik konusu işlenir. Baskı ile yapılan evliliğin mutsuzlukla sonuçlanacağı
ve kadının ilk aşkından vazgeçerek yeniden sevebileceği fikri öne çıkan mesaj durumundadır. Roman, roman tekniği ve kuruluşu bakımından Ahmet Midhat
Efendi’nin romanlarını hatırlatan bir yapıya sahiptir." Metinde sözü edilen roman aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
aşk ve evlilik entrikalarıyla kıskançlık duygusu etrafında kurulmuştur. Bu romanda XIX.
yüzyıl sonu Osmanlı toplumunun konak hayatı ayrıntılı bir şekilde ele alınıp işlenmiştir.
Yayımlandığı sırada ilgi çeken romanda, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının sıkça üzerinde durduğu evlilik konusu işlenir. Baskı ile yapılan evliliğin mutsuzlukla sonuçlanacağı
ve kadının ilk aşkından vazgeçerek yeniden sevebileceği fikri öne çıkan mesaj durumundadır. Roman, roman tekniği ve kuruluşu bakımından Ahmet Midhat
Efendi’nin romanlarını hatırlatan bir yapıya sahiptir." Metinde sözü edilen roman aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Muhâdârat
B
Meram
C
Hayal ve Hakikat
D
Ref'et
E
Ûdi
Açıklama:
Fatma Âliye adını ilk defa kullandığı ikinci romanı Muhâdârat,
aşk ve evlilik entrikalarıyla kıskançlık duygusu etrafında kurulmuştur.
aşk ve evlilik entrikalarıyla kıskançlık duygusu etrafında kurulmuştur.
Soru 77
"Türk edebiyatında realist-natüralist anlayışa bağlı olarak yazılan ilk romanlardan biridir.
Yazarının ölümünden sonra 1895’de Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilmiş, daha sonra 1896'de kitap hâlinde basılmıştır. Yazar, realist ve natüralist ekole uygun bir tavır olarak önce olay örgüsünün geçeceği mekânı tanıtmış, karakterlerin tespitini yapmış, sonra da asıl anlatacaklarına yönelmiştir. Kıskançlık teması üzerine kurulmuş bu roman aynı zamanda Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak da kabul edilebilir."
Metinde sözü edilen roman aşağıdakilerin hangisidir?
Yazarının ölümünden sonra 1895’de Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilmiş, daha sonra 1896'de kitap hâlinde basılmıştır. Yazar, realist ve natüralist ekole uygun bir tavır olarak önce olay örgüsünün geçeceği mekânı tanıtmış, karakterlerin tespitini yapmış, sonra da asıl anlatacaklarına yönelmiştir. Kıskançlık teması üzerine kurulmuş bu roman aynı zamanda Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak da kabul edilebilir."
Metinde sözü edilen roman aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Eylül- Mehmet Rauf
B
Turfanda mı Yoksa Turfa mı?- Mizancı Mehmet Murat
C
İntibah- Namık Kemal
D
Bir Kadının Hayatı-Mehmet Celal
E
Zehra- Nabizâde Nazım
Açıklama:
Zehra, Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak da kabul edilebilir.
Zehra, kıskançlık teması üzerine kurulmuş bir romandır.
Zehra- Nabizâde Nazım
Zehra, kıskançlık teması üzerine kurulmuş bir romandır.
Zehra- Nabizâde Nazım
Soru 78
"..............., tür olarak birbirinden pek ayrılmayan, uzun hikâye ile kısa roman arasında değerlendirilebilecek, yaşanmış hayat sahneleriyle birleşen, yarı kurmaca eserler kaleme almıştır. Sayısı yirmi beşi bulan bu kalem ürünleri, edebî değerleri bakımından zayıftır. Birçoğu yüz sayfayı bulmayan bu eserlerin konusu aşktır. Şüphe, kıskançlık, kırgınlık, ayrılık ıstırabı, fedâkârlık, ihânet, birbirlerini seven iki insan arasındaki ilişkilerin
şekillenmesine sebep olur. Tahlil, tasvir ve olay örgüsü basit ve kurudur. Bununla birlikte bir tarafıyla halkın kültüründen ve gündelik yaşayışından beslenen onun kalem ürünleri, insan ilişkilerini, günlük telaşını, inanışlarını, folklorik unsurları, zevk ve eğlence dünyasını, kısacası yerel hayatın renklerini geniş olarak yansıtan eserlerdir. " Metinde boş bırakılan yere aşağıdaki adlardan hangisi getirilmelidir?
şekillenmesine sebep olur. Tahlil, tasvir ve olay örgüsü basit ve kurudur. Bununla birlikte bir tarafıyla halkın kültüründen ve gündelik yaşayışından beslenen onun kalem ürünleri, insan ilişkilerini, günlük telaşını, inanışlarını, folklorik unsurları, zevk ve eğlence dünyasını, kısacası yerel hayatın renklerini geniş olarak yansıtan eserlerdir. " Metinde boş bırakılan yere aşağıdaki adlardan hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Fatma Âliye Hanım
C
Ali Kemal
D
Ahmet Rasim
E
Fazlı Necip
Açıklama:
Sözü edilen yazar Ahmet Rasim'dir.
Soru 79
"Abdülhak Hâmit’in etkisinde küçük tiyatro eserleri yazan Yazar,
manzum olarak yazdığı tiyatro eserinde iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işler. Hece vezniyle yazılan bu üç perdelik oyunda erkek köle ile evin kızı arasında yaşanan
aşk konu edinilir. Oyun Tanzimat edebiyatının birinci ve ikinci kuşağında sık rastlanan
halk dramlarından biridir. Oyunda farklı toplum katmanlarından insanların yaşadığı aşk tutkusu ve karşısına çıkarılan sosyal statü farkının yol açtığı facia sergilenir. insan tabiatının, âdet ve törenin, sınıf farkının üzerinde olduğunu savunmasına rağmen bu aşka kızın babasının karşı çıkması üzerine iki genç de hançerle intihar etme yolunu seçer."Metinde sözü edilen eser ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
manzum olarak yazdığı tiyatro eserinde iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işler. Hece vezniyle yazılan bu üç perdelik oyunda erkek köle ile evin kızı arasında yaşanan
aşk konu edinilir. Oyun Tanzimat edebiyatının birinci ve ikinci kuşağında sık rastlanan
halk dramlarından biridir. Oyunda farklı toplum katmanlarından insanların yaşadığı aşk tutkusu ve karşısına çıkarılan sosyal statü farkının yol açtığı facia sergilenir. insan tabiatının, âdet ve törenin, sınıf farkının üzerinde olduğunu savunmasına rağmen bu aşka kızın babasının karşı çıkması üzerine iki genç de hançerle intihar etme yolunu seçer."Metinde sözü edilen eser ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Bedriye- Abdülhalim Memduh
B
Huşenk-İbnürreşad Ali Ferruh
C
Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu-Mizancı Mehmet Murat
D
Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî- Mustafa Nuri’
E
Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur?-Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in etkisinde küçük tiyatro eserleri yazan Abdülhalim Memduh,
manzum bir eser olan Bedriye’de iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işler.
Hece vezniyle yazılan bu üç perdelik oyunda erkek köle ile evin kızı arasında yaşanan
aşk konu edinilir. Oyun Tanzimat edebiyatının birinci ve ikinci kuşağında sık rastlanan
halk dramlarından biridir.
Bedriye- Abdülhalim Memduh
manzum bir eser olan Bedriye’de iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işler.
Hece vezniyle yazılan bu üç perdelik oyunda erkek köle ile evin kızı arasında yaşanan
aşk konu edinilir. Oyun Tanzimat edebiyatının birinci ve ikinci kuşağında sık rastlanan
halk dramlarından biridir.
Bedriye- Abdülhalim Memduh
Soru 80
"Hikâye adıyla roman teorisine ve edebiyat akımlarına yönelik eserini yayımlar. 1887-
1888’de Hizmet’te tefrika edilen, sonra kitap hâlinde yayımlanan Hikâye, Türk edebiyatında kendi sahasında ilk eserdir. Titiz bir araştırma sonucu hazırladığı bu çalışmasında yazar, anlatma esasına bağlı edebî eserlerin Batı’da destan ve tarihten hikâye ve romana doğru nasıl bir gelişme seyri gösterdiğini ele alır."
Metinde sözü edilen kitap aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
1888’de Hizmet’te tefrika edilen, sonra kitap hâlinde yayımlanan Hikâye, Türk edebiyatında kendi sahasında ilk eserdir. Titiz bir araştırma sonucu hazırladığı bu çalışmasında yazar, anlatma esasına bağlı edebî eserlerin Batı’da destan ve tarihten hikâye ve romana doğru nasıl bir gelişme seyri gösterdiğini ele alır."
Metinde sözü edilen kitap aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nazım
B
Beşir Fuad
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Menemenlizâde Mehmet Tâhir
E
Mehmet Celâl
Açıklama:
HâlitZiya, Hikâye adıyla roman teorisine ve edebiyat akımlarına yönelik eserini yayımlar. 1887-1888’de Hizmet’te tefrika edilen, sonra kitap hâlinde yayımlanan Hikâye, Türk edebiyatında kendi sahasında ilk eserdir. Titiz bir araştırma sonucu hazırladığı bu çalışmasında Hâlit Ziya, anlatma esasına bağlı edebî eserlerin Batı’da destan ve tarihten hikâye ve romanadoğru nasıl bir gelişme seyri gösterdiğini ele alır. Bu eser birkaç yönden önem taşır.
Halit Ziya Uşklıgil
Halit Ziya Uşklıgil
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Nabizade Nazıma aittir?
Seçenekler
A
Yadigarlarım.
B
Oyun.
C
Vicdan Azapları.
D
Solgun Yadigarlar.
E
İskambil.
Açıklama:
Yadigarlarım. Cevap A'dır.
Soru 82
Germinal eseri hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nabizade Nazım.
B
Emile Zola.
C
Mehmet Celal.
D
Mizancı Mehmet Murat .
E
Fazlı Necip.
Açıklama:
Emile Zola. Cevap B'dir.
Soru 83
Makes-i Hayal eseri aşağıdaki yazarlarımızdan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal.
B
Fazlı necip.
C
Fatma Makbule Leman.
D
Nabizade Nazım.
E
Mizancı Mehmet Murat.
Açıklama:
Fatma Makbule Leman. Cevap C'DİR.
Soru 84
Türk edebiyatında köye yönelişin öncü eserlerlerinden biri sayılan'' Bahtiyarlık'' romanı hangi yazarımıza aittir?
Seçenekler
A
Nabizade Nazım.
B
Fatma Makbule Leman.
C
Fazlı Necip.
D
Mehmet Celal.
E
Ahmet Midhat Efendi.
Açıklama:
Ahmet Midhat Efendi. Cevap E'dir.
Soru 85
Muallim Naci etkisine şiirler yazarak edebiyatımıza giren Venüs '' başlıklı uzun hikayesiyle tanınan yazarımız hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal.
B
Nabizade Nazım.
C
Fatma Makbule Leman.
D
Mehmet Murad.
E
Fazlı Necip.
Açıklama:
Mehmet Celal Cevap A'dır.
Soru 86
Gonca-yı Edep adında bir dergi çıkartmış ve babasıyla 1885'de Asır gazetesini kurmuş yazarımız hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal.
B
Fazlı Necip.
C
Fatma Makbule Leman.
D
Mehmet Murad.
E
Nabizade Nazım.
Açıklama:
Fazlı Necip. Cevap B'dir.
Soru 87
Roman tekniği ve kuruluşu bakımından Ahmet Mithad efendiyi hatırlatan yapısıyla ''Muhadarat eseri hangi yazarımıza aittir?
Seçenekler
A
Fatma Makbule Leman.
B
Fatma Aliye Hanım.
C
Fazlı Necip.
D
Nabizade Nazım.
E
Mehmet Murad.
Açıklama:
Fatma aliye Hanım. Cevap B'dir.
Soru 88
Gazeteci ve siyasi kimliğiyle tanınan Kurtuluş savaşına karşı çıkmış ve linç edilmiştir.Bahsedilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ali Kemal.
B
Ahmet Rasim.
C
Mehmet Celal.
D
Mehmet Murad.
E
Fazlı Necip.
Açıklama:
Ali Kemal. Cevap A'dır.
Soru 89
1890 YILINDA YAYINLANAN'' İlk Sevgi ''romanının yazarı hangisidir?
Seçenekler
A
ALİ Kemal.
B
Ahmet Rasim.
C
Fazlı Necip.
D
Mehmet Murad.
E
Nabizade Nazım.
Açıklama:
Ahmet Rasim. Cevap B'dir.
Soru 90
''Flora '' hikayesinin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşid.
B
Mehmet Celal.
C
Fatma Aliye.
D
Fazlı Necip.
E
Nabizade Nazım.
Açıklama:
Mustafa Reşid. Cevap A'dır.
Soru 91
Nabizâde Nâzım'ın ilk kalem ürünü hangisidir?
Seçenekler
A
"Esaret "
B
“Yâdigârlarım”
C
"Zavallı Kız"
D
"Bir Hatıra”
E
“Karabibik”
Açıklama:
İlk kalem ürünü 1880 yılında Vakit gazetesinde Mühendishâne Mektebi şâkirdânından A.Nâzım imzası ile çıkan “Esaret” başlıklı denemesidir. Bunu “Yâdigârlarım” (hatırat şeklinde hikâye, 1886), “Zavallı Kız” (1890), “Bir Hatıra” (1891), “Karabibik” (1891), “Sevda” (1891), “Hâlâ Güzel” (1891), “Hasba” (1891), “Seyyie-i Tesamüh” (1891) adlı küçük hikâyeleri takip eder.
Soru 92
Hikâyelerinde yazar, “konu olarak kadını alır. Kadının yahut kız
çocuğunun eğitim, aşk ve evlilik meselelerini dile getirir. Ev içinde geçimsizliklerin,
gözü dışarıda erkeklerin, eğitimsiz kadınların aile ve toplumda açacakları yaraları anlatır.” Burada bahsedilen hikaye yazarı kimdir?
çocuğunun eğitim, aşk ve evlilik meselelerini dile getirir. Ev içinde geçimsizliklerin,
gözü dışarıda erkeklerin, eğitimsiz kadınların aile ve toplumda açacakları yaraları anlatır.” Burada bahsedilen hikaye yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Mehmet Celâl
C
Nabizâde Nâzım
D
Fatma Makbule Leman
E
Fatma Âliye Hanım
Açıklama:
Hikâyelerinde yazar, “konu olarak kadını alır. Kadının yahut kız çocuğunun eğitim, aşk ve evlilik meselelerini dile getirir. Ev içinde geçimsizliklerin, gözü dışarıda erkeklerin, eğitimsiz kadınların aile ve toplumda açacakları yaraları anlatır.” (Uğurcan, 1991, s. 369).
Soru 93
Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı kime aittir?
Seçenekler
A
Fatma Âliye Hanım
B
Nabizâde Nâzım
C
Mizancı Mehmet Murat
D
Mehmet Celâl
E
Selanikli Fazlı Necip
Açıklama:
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır.
Soru 94
Türk edebiyatında realist-natüralist anlayışa bağlı olarak yazılan ilk romanlardan biri olan "Zehra" hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal
B
Nabizâde Nâzım
C
Mizancı Mehmet Murat
D
Fatma Âliye Hanım
E
Fazlı Necip
Açıklama:
Türk edebiyatında realist-natüralist anlayışa bağlı olarak yazılan ilk romanlardan biri
Zehra’dır.
Zehra’dır.
Soru 95
Fatma Aliye Hanım'ın yazdığı Ref’et, Ûdî, Levâyih-i Hayat ve Enîn’de Muhâdârat adlı romanların ortak özelliği nedir?
Seçenekler
A
Kadın ve evlilik konularını ele almaları
B
Erkek kahramanın duygularına değnmeleri
C
Doğu-Batı meselesine değinmeleri
D
Natüralist edebiyat anlayışına örnek olmaları
E
Dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine eleştiri getirmeleri
Açıklama:
Yazar, bir başka romanı olan Ref’et’in konusunu yaşanan hayatın gerçekliğine dayandırır. Romanda “yakınlarının haksızlığına uğrayan yetim bir kızın öğretmen olmak için
annesiyle birlikte verdiği mücadele anlatılır.” (Aşa, 1995, s. 262). Fransızcaya da çevrilen
Ûdî ise “[b]ir kadının çalışarak namusuyla hayatını kazanabileceği fikrini işleyen bir romandır.” (Aşa, 1995, s. 262). Levâyih-i Hayat, evlilik konusunu ele alır. Roman, “beş kadının evlilikleriyle ilgili olarak birbirlerine yazdıkları” on mektuptan oluşmaktadır (Aşa,
1996, s. 9). Fatma Âliye Hanım, son romanı olan Enîn’de Muhâdârat romanının konusuna
benzer bir konuyu geniş roman kişileri kadrosu etrafında işleme yoluna gider.
annesiyle birlikte verdiği mücadele anlatılır.” (Aşa, 1995, s. 262). Fransızcaya da çevrilen
Ûdî ise “[b]ir kadının çalışarak namusuyla hayatını kazanabileceği fikrini işleyen bir romandır.” (Aşa, 1995, s. 262). Levâyih-i Hayat, evlilik konusunu ele alır. Roman, “beş kadının evlilikleriyle ilgili olarak birbirlerine yazdıkları” on mektuptan oluşmaktadır (Aşa,
1996, s. 9). Fatma Âliye Hanım, son romanı olan Enîn’de Muhâdârat romanının konusuna
benzer bir konuyu geniş roman kişileri kadrosu etrafında işleme yoluna gider.
Soru 96
Ara nesil dönemin tiyatro oyunlarında hangi konuya yer verilmemiştir?
Seçenekler
A
aşk
B
siyaset
C
namus kavramı
D
evlilik
E
intihar
Açıklama:
Tiyatro, Ara Nesil mensuplarının fazla ilgi göstermediği bir türdür. Bunu önemli ölçüde
II. Abdülhamit devrinin baskıcı yönetim anlayışıyla açıklamak mümkündür. Az sayıdaki
oyunlarda siyasi konulara pek yer verilmemesi de bunun bir sonucudur.
II. Abdülhamit devrinin baskıcı yönetim anlayışıyla açıklamak mümkündür. Az sayıdaki
oyunlarda siyasi konulara pek yer verilmemesi de bunun bir sonucudur.
Soru 97
Rusçadan Türkçeye yapılan ilk çevirilerin başında yer alan ara nesil tiyatro oyunu hangisidir?
Seçenekler
A
Huşenk
B
Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu
C
Zavallı Çocuk
D
Akıldan Belâ
E
Turfanda mı Yoksa Turfa m
Açıklama:
Mizancı Murat, Rus yazarı Aleksandr Sergiyeviç Griboyedov’dan 1884’te Akıldan Belâ
adıyla dört perdelik bir tiyatro eseri çevirmiştir. Rusçadan Türkçeye yapılan ilk çevirilerin başında yer alan bu oyunda sosyal eleştiriler yapan yarı ihtilalci bir yazarın çatışmalar ağı anlatılır.
adıyla dört perdelik bir tiyatro eseri çevirmiştir. Rusçadan Türkçeye yapılan ilk çevirilerin başında yer alan bu oyunda sosyal eleştiriler yapan yarı ihtilalci bir yazarın çatışmalar ağı anlatılır.
Soru 98
Türk edebiyatı tarihi isminin ilk defa görüldüğü Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye eseri kime aittir?
Seçenekler
A
Menemenlizâde Tahir
B
Nabizâde Nâzım
C
Beşir Fuad
D
Hâlit Ziya
E
Abdülhalim Memduh
Açıklama:
Bu dönem içerisinde Türk edebiyatı tarihi ismi ilk defa Abdülhalim Memduh’un
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye adıyla 1888 (1306, küçük boyda 134 sayfadan ibaret)’de yayımladığı eserinde görülür.
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye adıyla 1888 (1306, küçük boyda 134 sayfadan ibaret)’de yayımladığı eserinde görülür.
Soru 99
Türk edebiyatında ikilik kimin başlattığı yenilik hareketinden itibaren başlamıştır?
Seçenekler
A
Hâlit Ziya
B
İsmail Safa
C
İbrahim Şinasi
D
Ali Kemal
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
Türk edebiyatı, İbrahim Şinasi’nin başlattığı yenilik hareketinden itibaren hep ikiliği
yaşar.
yaşar.
Soru 100
Ara nesil dönem içerisinde eleştirmenin özellikleri üzerinde de durulur. Hangisi eleştirmenin özelliklerindendir?
I. eleştirmen geniş bilgi sahibi olmalı
II. araştırıcı kimliğe sahip olmalı
III. bilgece hareket etmeli
IV. öznel ölçülerle hüküm vermeli
I. eleştirmen geniş bilgi sahibi olmalı
II. araştırıcı kimliğe sahip olmalı
III. bilgece hareket etmeli
IV. öznel ölçülerle hüküm vermeli
Seçenekler
A
I-II
B
II-IV
C
II-III-IV
D
I-II-III
E
III-IV
Açıklama:
Dönem içerisinde eleştirmenin özellikleri üzerinde de durulur. Her şeyden önce eleştirmen geniş bilgi sahibi, dikkatli bir araştırıcı kimliğine sahip, bilgece hareket eden, her aklına geleni söylemeyen kimse olmalıdır. Okuduğu eserin etkisinde kalmadan nesnel ölçülerle hüküm verebilmelidir.
Soru 101
Aşağıdaki eserlerden hangisi Nabizâde Nâzım'a ait değildir?
Seçenekler
A
Hâlâ Güzel
B
Hasba
C
Seyyie-i Tesamüh
D
Küçük Gelin
E
Karabibik
Açıklama:
Küçük Gelin isimli eser Mehmet Celal'e aittir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 102
Nabizâde Nâzım "Karabibik" adlı eserini aşağıdaki yazarlardan hangisinin "Toprak" adlı romanından esinlenerek yazmıştır?
Seçenekler
A
Tolstoy
B
Emile Zola
C
Dostoyevski
D
Victor Hugo
E
Balzac
Açıklama:
Nabizâde Nâzım "Karabibik" adlı eserini Emile Zola'nın "Toprak" adlı romanından esinlenerek yazmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 103
Nabizâde Nâzım’ın yazı hayatının başında genç ve yeteneksiz birinin yazarlık serüveninin alaya alınması üzerine kurulu uzun hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seyyie-i Tesamüh
B
Esaret
C
Bir Hatıra
D
Yâdigârlarım
E
Hasba
Açıklama:
Nabizâde Nâzım’ın dikkat çeken hikâyelerinden biri de Seyyie-i Tesamüh’tür. Kitap şeklinde basılan bu uzun hikâye, yazı hayatının başında genç ve yeteneksiz birinin yazarlık serüveninin alaya alınması üzerine kurulur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 104
Bir Çiçek Demeti, Tezkir-i Mazi ve Tesâvir-i Hayat adlı eserler aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Makbule Leman
B
Mustafa Reşit
C
Selanikli Fazlı Necip
D
Mehmet Celâl
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Bir Çiçek Demeti, Tezkir-i Mazi ve Tesâvir-i Hayat adlı eserler Mustafa Reşit tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 105
Mehmet Celal’in hayatından izler taşıyan ve bir gencin aşkı ve gönül kırıklıkları çevresinde şekillenen otobiyografik romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dâmen-âlûde
B
Müzeyyen
C
Küçük Gelin
D
İsyan
E
Elvâh-ı Sevdâ
Açıklama:
Mehmet Celal’in hayatından izler taşıyan otobiyografik romanı Küçük Gelin, bir gencin aşkı ve gönül kırıklıkları çevresinde şekillenir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 106
Aşağıdaki eserlerden hangisi Fazlı Necip'e ait değildir?
Seçenekler
A
Bir Gençliğin Güzarı
B
Sevda-yı Medfun
C
Müzeyyen
D
Pervin
E
Dört Mevsim
Açıklama:
Müzeyyen adlı eser Mehmet Celal tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 107
Fatma Âliye Hanım tarafından kaleme alınan ve yakınlarının haksızlığına uğrayan yetim bir kızın öğretmen olmak için annesiyle birlikte verdiği mücadelenin anlatıldığı roman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ref’et
B
Tedkik-i Ersâm
C
Muhâdârat
D
Enîn
E
Levâyih-i Hayat
Açıklama:
Fatma Âliye Hanım tarafından kaleme alınan ve yakınlarının haksızlığına uğrayan yetim bir kızın öğretmen olmak için annesiyle birlikte verdiği mücadelenin anlatıldığı roman "Ref’et"tir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 108
Mustafa Nuri’nin kadın karakterlerin ön plana çıktığı ve köy dekoru içerisinde karı koca münasebeti ve karşılıklı güven konularının ele alındığı tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nâlân
B
Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî
C
Zavallı Çocuk
D
İçli Kız
E
Vuslat
Açıklama:
Mustafa Nuri’nin kadın karakterlerin ön plana çıktığı Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî adlı oyununda, köy dekoru içerisinde karı koca münasebeti ve karşılıklı güven ele alınır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 109
Rus yazarı Aleksandr Sergiyeviç Griboyedov’dan 1884’te Akıldan Belâ adıyla dört perdelik bir tiyatro eseri çevirmiş olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Celâl
B
Makbule Leman
C
Fatma Âliye Hanım
D
Nabizâde Nâzım
E
Mizancı Murat
Açıklama:
Mizancı Murat, Rus yazarı Aleksandr Sergiyeviç Griboyedov’dan 1884’te Akıldan Belâ adıyla dört perdelik bir tiyatro eseri çevirmiştir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 110
Eleştiri yazılarını önce gazete ve dergilerde yayımlayan ve bu yazıların bir kısmını bir araya toplayarak Mülâhazât-ı Edebiye (1897) ve Muhâkemât-ı Edebiye (1913) adlarıyla kitaplaştıran yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beşir Fuad
B
Abdülhalim Memduh
C
Ali Kemal
D
İsmail Safa
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Eleştiri yazılarını önce gazete ve dergilerde yayımlayan İsmail Safa (1867-1901), bu yazıların bir kısmını bir araya toplayarak Mülâhazât-ı Edebiye (1897) ve Muhâkemât-ı Edebiye (1913) adlarıyla kitaplaştırmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 111
Nabizâde Nâzım'ın dönemin basın hayatını ele aldığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karabibik
B
Seyyie-i Tesamüh
C
Hâlâ Güzel
D
Hasba
E
Bir Hatıra
Açıklama:
Nabizâde Nâzım'ın dönemin basın hayatını ele aldığı eseri "Seyyie-i Tesamüh"tür. Doğru yanıt B'dir.
Soru 112
Mehmet Celâl'in eserleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hikâyelerinde aşk, kadın, aile, sanat, çocuk, eşler arasında ihanet/ aldatma, içki, bireysel ve sosyal davranış sapmaları ve bozuklukları gibi konular işlenir.
B
Hikâyelerinde kişiler daha çok yerli ve mahalli hayattan seçilmiştir.
C
Olay örgüsü, yaşanan hayattan alınmış izlenimi uyandırır.
D
Hikâyelerinde olay örgüsü genellikle tek zincirli vaka halkası üzerine kurulur.
E
Roman türünde Hâlâ Seviyor yahut İftirâk (1891), Vicdan Azapları (1891), Oyun (1892) gibi kitapları yayımlanmıştır.
Açıklama:
Mehmet Celâl'in hikaye türünde Hâlâ Seviyor yahut İftirâk (1891), Vicdan Azapları (1891), Oyun (1892) gibi kitapları yayımlanmıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 113
Aşağıdaki eserlerden hangisi Mustafa Reşit’e ait değildir?
Seçenekler
A
Bir Çiçek Demeti
B
Tezkir-i Mazi
C
Ma’kes-i Hayal
D
Cüzdanımdan Birkaç Yaprak
E
Tesâvir-i Hayat
Açıklama:
"Ma’kes-i Hayal" Fatma Makbule Leman tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 114
"Turfanda mı Yoksa Turfa mı" adlı eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Celâl
B
Mizancı Mehmet Murat
C
Selanikli Fazlı Necip
D
Fatma Âliye Hanım
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
"Turfanda mı Yoksa Turfa mı" adlı eser Mizancı Mehmet Murat tarafından yazılmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 115
Nabizâde Nâzım’ın “Zehra” adlı romanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türk edebiyatında realist-natüralist anlayışa bağlı olarak yazılan ilk romanlardan biridir.
B
Yazarın ölümünden sonra 1311 (1895)’de Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilmiş, daha sonra 1312 (1896)’de kitap hâlinde basılmıştır.
C
Roman her biri numaralandırılmış sekiz bölüme ayrılmıştır.
D
Yazar, realist ve natüralist ekole uygun bir tavır olarak önce olay örgüsünün geçeceği mekânı tanıtmış, karakterlerin tespitini yapmış, sonra da asıl anlatacaklarına yönelmiştir.
E
Zehra, Batılılaşma teması üzerine kurulmuş bir romandır.
Açıklama:
Zehra, kıskançlık teması üzerine kurulmuş bir romandır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 116
Mehmet Celal’in hayatından izler taşıyan ve bir gencin aşkı ve gönül kırıklıkları çevresinde şekillen otobiyografik romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küçük Gelin
B
Elvâh-ı Sevdâ
C
Dâmen-âlûde
D
Bir Kadının Hayatı
E
İsyan
Açıklama:
Mehmet Celal’in hayatından izler taşıyan ve bir gencin aşkı ve gönül kırıklıkları çevresinde şekillen otobiyografik romanı "Küçük Gelin"dir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 117
George Ohnet’nin Volonté romanını Merâm (1307) adıyla Fransızcadan Türkçeye çevirmiş yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makbule Leman
B
Mehmet Celâl
C
Selanikli Fazlı Necip
D
Fatma Âliye Hanım
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
Fatma Âliye Hanım George Ohnet’nin Volonté romanını Merâm (1307) adıyla Fransızcadan Türkçeye çevirmiştir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 118
Abdülhalim Memduh'un iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işlediği tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akıldan Bela
B
Bedriye
C
Huşenk
D
Nâlân
E
Girîve
Açıklama:
Abdülhalim Memduh, manzum bir eser olan Bedriye’de iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işler. Doğru yanıt B'dir.
Soru 119
"Huşenk" adlı tiyatro eseri aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Nâmık Kemal
D
Abdülhak Hâmit
E
İbnürreşad Ali Ferruh
Açıklama:
"Huşenk" adlı tiyatro eseri İbnürreşad Ali Ferruh tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 120
Mülâhazât-ı Edebiye (1897) ve Muhâkemât-ı Edebiye (1913) adlı eleştiri kitaplarının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hâlit Ziya Uşaklıgil
B
İsmail Safa
C
Ali Kemal
D
İbrahim Şinasi
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Mülâhazât-ı Edebiye (1897) ve Muhâkemât-ı Edebiye (1913) adlı eleştiri kitapları İsmail Safa tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 121
Letaif-i Rivayat serisi kime aittir?
Seçenekler
A
Nabizade Nazım
B
Ahmet Midhat Efendi
C
Mehmet Celal
D
Mustafa Reşit
E
Fatma Leman Hanım
Açıklama:
Hikâye alanında yenileşmenin öncülerinden Ahmed Midhat Efendi’nin devam eden uzun hikâyelerden kurulu Letâif-i Rivâyât (1870-1894) serisinin yanında Nabizâde Nâzım’ın ilk döneminde romantik ve daha sonra realist-natüralist anlayışa bağlı kalarak yazdığı hikâyeleri ile Mehmet Celâl’in, Mustafa Reşit’in ve Fatma Leman Hanım’ın hikâyeleri bulunmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 122
İlk kalem ürünü olan ve 1880 yılında Vakit gazetesinde çıkan "Esaret" başlıklı denemenin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Mizancı Mehmet Murat
C
Nabizade Nazım
D
Fatma Aliye Hanım
E
Fatma Makbule Leman
Açıklama:
Nabizâde Nâzım (1862/4-1893), bu kuşağın içinde, özellikle hakikiyyun (realizm-naturalizm) görüşünü savunanlar arasında şair, hikâyeci, romancı ve eleştiri yazarı kimliğiyle yer alır. O, Batılıların “nuvelle” dediği sekiz uzun hikâye yazar (Birinci, 1987, s. 15). İlk kalem ürünü 1880 yılında Vakit gazetesinde Mühendishâne Mektebi şâkirdânından A. Nâzım imzası ile çıkan “Esaret” başlıklı denemesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 123
"Turfanda mı Yoksa Turfa mı" romanı kime aittir?
Seçenekler
A
Nabizade Nazım
B
Ahmet Midhat Efendi
C
Mehmet Celal
D
Mizancı Mehmet Murat
E
Fazlı Necip
Açıklama:
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında Mehmet Murat, dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getirir.
Soru 124
Fatma Aliye Hanım, George Ohnet'in Volonte romanını Türkçe'ye hangi başlıkla çevirmiştir?
Seçenekler
A
Mudaharat
B
Karabibik
C
Dilaver
D
Tezkir-i Mazi
E
Meram
Açıklama:
Türk kadın yazarları içinde ilk romancılardan biri olan, aynı zamanda eserlerinin bir kısmı Batı dillerine ve Arapçaya çevrilen Fatma Âliye Hanım (1862-1936), Merâm (1307) adıyla George Ohnet’nin Volonté romanını Fransızcadan Türkçeye çevirmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi İlk Sevgi, Meşakk-ı Hayat ve Güzel Eleni eserlerinin yazarıdır?
Seçenekler
A
Ali Kemal
B
Ahmet Rasim
C
Mustafa Reşit
D
Fazlı Necip
E
Fatma Aliye Hanım
Açıklama:
İlk Sevgi (1890), Bir Sefilenin Evrak-ı Metrûkesi (1891), Endişe-i Hayat (1891), Güzel Eleni (1891), Leyâl-i Istırap (1891), Mehâlik-i Hayat (1891), Meşakk-ı Hayat (1891), Meyl-i Dil (1891), Tecârib-i Hayat (1891), Afife (1892), Mekteb Arkadaşım (1894), Numûne-i Hayâl (1894), Tecrübesiz Aşk (1894), Biçare Genç (1894), Gam-ı Hicran (1894), Sevda-i Sermedî (1895), Asker Oğlu (1897), Nâkâm (1897), Ülfet (1899, daha sonra Hamamcı Ülfetadıyla, 1922), Belki Ben Aldanıyorum (1909, İki Güzel Günahkâr’da Bedia adıyla, 1922), İki Güzel Günahkâr (1922), İki Günahsız Sevda (1923) eserlerinin yazarı Ahmet Rasimdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 126
Beş kadının evlilikleriyle ilgili olarak birbirlerine yazdıkları on mektuptan oluşan Fatma Aliye Hanımın kaleme aldığı eser aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Levayih-i Hayat
B
Hayal ve Hakikat
C
Muhadarat
D
Biçare Genç
E
İki Günahsız Sevda
Açıklama:
Levâyih-i Hayat, evlilik konusunu ele alır. Roman, “beş kadının evlilikleriyle ilgili olarak birbirlerine yazdıkları” on mektuptan oluşmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi İbnurreşad Ali Ferruh'un yazdığı tiyatro eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Nalan
B
Bedriye
C
Huşenk
D
Büyücü Karı
E
Hoşnişin
Açıklama:
Ara Nesil yazarlarından Abdülhalim Memduh, Nâlân (1302), Bedriye (1304); İbnürreşad Ali Ferruh, Huşenk (1303); Mustafa Nuri, Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî (1301); Mizancı Mehmet Murat, Tencere Yuvar- landı Kapağını Buldu (1908); Nabizâde Nâzım, Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur?adlı oyunları yazmışlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 128
Nabizade Nazım'ın Ceride-i Havadis gazetesinde tefrikası yapılan ve kitaplaşmadan kalan eseri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Girivede
B
Tencere Yuvarlandı kapağını Buldu
C
Teehhül-i Cebri
D
Hoşnişin
E
Nalan
Açıklama:
Nabizâde Nâzım’ın Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur? adlı manzum oyununun Ceride-i Havadis gazetesinde 1883’te tefrikası yapılmış ve kitaplaşmadan kalmıştır. Onun gazete ve dergi sayfalarında toplanmadan kalan yazılarıyla yayımlanmayan başka eserleri de bulunmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 129
Hikaye adıyla bir roman yayımlayan ve daha sonra Servet-i Funün edebiyatına dahil olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Ahmet Rasim
C
Nabizade Nazım
D
Abdulhalim Memduh
E
İsmail Safa
Açıklama:
Daha sonra Servet-i Fünun topluluğuna katılacak olan Hâlit Ziya, Hikâye adıyla roman teorisine ve edebiyat akımlarına yönelik eserini yayımlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi İsmail Safa'nın eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Paris Musahabeleri
B
Muhakemat-ı Edebiye
C
Vuslat
D
Fetret
E
Mekteb Arkadaşım
Açıklama:
Eleştiri yazılarını önce gazete ve dergilerde yayımlayan İsmail Safa (1867-1901), bu yazıların bir kısmını bir araya toplayarak Mülâhazât-ı Edebiye (1897) ve Muhâkemât-ı Edebiye (1913) adlarıyla kitaplaştırır. Doğru cevap B'dir.
Soru 131
Batılılar tarafından “nuvelle” olarak isimlendirilen tür hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun Hikaye
B
Epik Şiir
C
Roman
D
Tiyatro
E
Epik Tiyatro
Açıklama:
Batılıların “nuvelle” dediği tür uzun hikâyedir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi Nabizâde Nâzım'ın realistnatüralist anlayışla kaleme aldığı eserlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Karabibik
B
Zavallı Kız
C
Bir Hatıra
D
Bir Gerçek Hikâye
E
Bahtiyarlık
Açıklama:
Nabizâde Nâzım, ilk dönemdeki romantik eserlerinden sonra ön sözünde realizmin savunmasını yaptığı ve kendisinin “roman” şeklinde nitelendirdiği “Karabibik” (1307/1891) adlı uzun hikâyesini teorik bilgiye dayandırarak realistnatüralist anlayışla kaleme alır. Karabibik öncesi olan eserleri Zavallı Kız ve Bir Hatıra romantik eserlerindendir. Diğer iki eser ise Ahmet Midhat Efendi'ye aittir.
Soru 133
Nabizâde Nâzım “Karabibik” eserini hangi yazarın eserinden esinlenerek yazmıştır?
Seçenekler
A
Emile Zola
B
Fyodor Dostoyevski
C
Honore de Balzac
D
Charles Dickens
E
Stendhal
Açıklama:
Nabizâde Nâzım, bu eserini Emile Zola’nın Fransız köylüsünün yaşayışını dikkatlere sunan Toprak romanından esinlenerek yazar.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi Mizancı Mehmet Murat'ın kaleme aldığı otobiyografik romandır?
Seçenekler
A
Turfanda mı Yoksa Turfa mı
B
Zehra
C
Elvâh-ı Sevdâ
D
Bir Gençliğin Güzarı
E
Pervin
Açıklama:
1890/1891’de yayımlanan Turfanda mı Yoksa Turfa mı romanı, otobiyografik bir romandır. Kendi idealist kişiliğiyle Mansur Bey tipi arasında benzerlik gösteren romanında Mehmet Murat, dönemin devlet bürokrasisinin işleyişine, sosyal, ekonomik ve siyasi problemlere eleştirel bakış getirir
Soru 135
Fatma Âliye Hanım'ın kendi ismini ilk defa kullandığı romanı hangisidir?
Seçenekler
A
Muhâdârat
B
Hayal ve Hakikat
C
Dört Mevsim
D
Küçük Hanım
E
Ah Anne!..
Açıklama:
Onun Ahmet Midhat Efendi’yle “Bir Kadın” takma adıyla ortaklaşa yazdığı Hayal ve Hakikat romanı önce Tercüman-ı Hakikat gazetesinde tefrika edilmiş, daha sonra kitap olarak yayımlanmıştır. Fatma Âliye adını ilk defa kullandığı ikinci romanı Muhâdârat, aşk ve evlilik entrikalarıyla kıskançlık duygusu etrafında kurulmuştur. Diğer 3 eser ise Fazlı Nacip'e aittir.
Soru 136
Eserde olumlu ve olumsuz iki grup şahıs canlandırılmış ve iki hayat görüşü ortaya konulmuştur. Oyun, bu iki gruba dâhil kişilerin ve onların hayat görüşlerinin karşılaştırılması ve çatışması esasına dayanır. Müspet değerleri temsil eden şahıslar Murat Bey’in beğendiği ve bizzat inandığı görüşleri, karşı taraf ise reddettiği fikir ve davranışları temsil ederler. Kitabın başında kişiler tanıtılırken aralarındaki karakter tezadı da kısaca belirtilmiştir. Burada Mösyö Lövan ailesi ve onların çevresindeki insanlar ele alınmıştır. Piyeste kendileri görülmeyen, fakat sözü geçen iki kişi daha vardır. Bunlar Voyan’ın babası, akademide aza olan bir bilim adamıdır. Ernest’in babası zenginliği ile meşhur bir Parislidir. Piyes, Mizancı Murat’ın tiyatro görüşlerine uygun olarak bir çatışmaya dayanır. Yapı, zıt karakterlerin ve fikirlerin karşılaştırılması prensibine göre kurulmuştur.
Yukarıda bahsedilen eser hangisidir?
Yukarıda bahsedilen eser hangisidir?
Seçenekler
A
Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu
B
Bedriye
C
Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî
D
Akıldan Belâ
E
Turfanda mı Yoksa Turfa mı
Açıklama:
Yukarıda bahsedilen eser dört perdelik olarak yazılmış Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu'dur.
Soru 137
Ara dönem tiyatro oyunları genel olarak hangi konu üzerine kaleme alınmışlardır?
Seçenekler
A
Aşk ve Evlilik
B
Hürriyet
C
Savaşlar
D
Komik Durumlar
E
Yanlış Anlaşılmalar
Açıklama:
Ara Nesil edebî devresinde kaleme alınan tiyatro eserleri daha çok aşk ve evlilik konusu etrafında şekillenmiştir. Dönemin bir özelliği olarak evlilikte kızlara pek söz hakkı düşmemesi bir problem olarak edebî eserlerin dünyasına girmiştir. Bu konular Tanzimat Dönemi sanatkârları tarafından hikâye ve romanda olduğu gibi tiyatro eserlerinde de sık sık ele alınan konulardır. Ara Nesil yazarları, kendilerinden önceki yazarlar tarafından işlenen konuları devam ettirmiş görünmektedirler.
Soru 138
Türk edebiyatında edebiyat tarihi ismini taşıyan ilk eser hangi edebi devre içinde kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Ara Nesil
B
Servet-i Fünun
C
Milli Edebiyat
D
Tanzimat
E
Cumhuriyet
Açıklama:
Ara Nesil yazarlarının kalem faaliyeti yürüttüğü alanlardan biri de edebiyat tarihi, edebiyat teorisi alanına giren konular ile eleştiridir. Türk edebiyatında edebiyat tarihi adını taşıyan ilk eser bu edebî devre içinde ve bu kuşak mensupları tarafından kaleme alınır.
Soru 139
Hangi yazarın eseri ile Türk edebiyatı tarihi, tezkirecilikten uzaklaşarak “kademe kademe batılı anlamda modern bir metotla yazılmaya” başlanır?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memduh
B
Nabizâde Nâzım
C
İsmail Safa
D
Hâlit Ziya
E
Beşir Fuad
Açıklama:
Abdülhalim Memduh’un “edebiyat tarihi” adını taşıyan bu ilk eseriyle birlikte Türk edebiyatı tarihi, tezkirecilikten uzaklaşarak “kademe kademe batılı anlamda modern bir metotla yazılmaya” başlanır. Eser, “tezkireden ‘edebiyat tarihi’ne geçişte ilk adım” olması bakımından önemlidir
Soru 140
..........., Hikâye (1307/1891) adıyla yayımlanan teorik kitabının ön sözünde roman kavramına karşılık olarak “ecnebi bir kelime altında zikretmektense Osmanlı lisanına hürmeten” roman yerine hikâye kelimesini kullandığını söyler.
Boşluğa gelmesi gereken yazar kimdir?
Boşluğa gelmesi gereken yazar kimdir?
Seçenekler
A
Hâlit Ziya
B
İsmail Safa
C
İbrahim Şinasi
D
Nabizâde Nâzım
E
Abdülhalim Memduh
Açıklama:
Boşluğa gelmesi gereken yazar Hâlit Ziya'dır.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatının "Ara Nesil" sanatçılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Nabizâde Nazım
C
Mehmet Celâl
D
Âliye Hanım
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
Namık Kemal, Tanzimat edebiyatının "Ara Nesil" sanatçıları arasında yer almaz. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 142
Tanzimat edebiyatı döneminin gerçekçi bir köy romanı olan "Karabibik" i aşağıdaki yazarlardan hangisi yazmıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Celâl
B
Nabizâde Nazım
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Âliye Hanım
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
Tanzimat edebiyatının köy konulu gerçekçi bir romanı olan "Karabibik" i Nabizâde Nazım yazmıştır.Doğru yanıt: B'dir.
Soru 143
Ülkenin kalkınmasının köyden başlaması gerektiğine inanan "Mizancı Mehmet Murat'ın" devlet bürokrasisini, siyasetini eleştirdiği romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
İntibah
C
Cezmi
D
Turfanda mı Yoksa Turfa mı
E
Sergüzeşt
Açıklama:
Mizancı Mehmet Murat, memleket meselelerine kafa yormuş duyarlı bir kişidir. Devletin bürokrasisine, siyasi ve ekonomik yapısına ilişkin eleştireler getirdiği romanının adı "Turfanda mı Yoksa Turfa mı"dır. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 144
Türk edebiyatının köye açılmasında Mithat Efendi'den sonra dikkat çeken "Cemile ve Küçük Gelin" gibi romanları bulunan "Ara Nesil" yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Ahmet Rasim
C
Fatma Âliye Hanım
D
Mehmet Celâl
E
Nabizâde Nazım
Açıklama:
Tanzimat dönemi Türk edebiyatının köye açılmasında Mithat Efendi'den sonra dikkat çeken "Cemile ve Küçük Gelin" gibi romanların "Ara Nesil" yazarı Mehmet Celâl'dir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 145
Fatma Âliye Hanım, Mithat Efendi ile aşağıdaki romanlardan hangisini ortaklaşa yazmıştır?
Seçenekler
A
Müşahedat
B
Sevda
C
Hayal ve Hakikat
D
Ateşpare
E
Esaret
Açıklama:
Fatma Âliye Hanım, Mithat Paşa ile birlikte "Hayal ve Hakikat" romanını yazmıştır. Kitap, aşkı kadın ve erek psikolojisinin derin tahlilleriyle ele alıyor.
Soru 146
Türk kadın yazarları içinde ilk romancılardan olan eserlerinin bir kısmı Batı dillerine ve Arapçaya çevrilen "Hayal ve Hakikat" romanının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fatma Âliye Hanım
B
Selma Rıza Feraceli
C
Halide Edip Adıvar
D
Şûkufe Nihal Beşer
E
Nezihe Muhittin
Açıklama:
Türk edebiyatının ilk kadın yazarlarından olan ve "Hayal ve Hakikat" romanını kaleme alan romancımız Fatma Âliye Hanım'dır.
Soru 147
Tanzimat döneminin gazeteci yazarlarındandır. "ilk Sevgi, Güzel Eleni" gibi romanların yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fatma Leman Hanım
B
Ahmet Rasim
C
Mehmet Celâl
D
Mustafa Reşit
E
Nabizâde Nazım
Açıklama:
Tanzimat döneminde aynı zamanda gazete yazarlığı da yapmış olan "İlk Sevgi, Güzel Eleni" gibi romanların yazarı "Ahmet Rasim'dir. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 148
"Ara Nesil" yazarlarının tiyatroya az ilgi göstermesinin nedeni aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
O dönem yazarlarının tiyatro tekniğini çok iyi bilmemeleri
B
Halkın tiyatroya ilgisinin az olması
C
II. Abdülhamit'in baskıcı tutumu
D
Tiyatro salonlarının yetersiz oluşu
E
Tiyatro oyuncusunun bulunmayışı
Açıklama:
II. Abdülhamit'in baskıcı tutumu nedeniyle Tanzimat edebiyatı yazarları tiyatro oyunları yazmak istememişlerdir. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 149
Nigar Hanım hangi tiyatro eserinde , çok eşliliğin acı sonuçlarını anlatmıştır?
Seçenekler
A
Karnaval
B
Dürdane Hanım
C
Yadigarlarım
D
İçli Kız
E
Girîve
Açıklama:
Nigar Hanım, Girîve adlı romanında Osmanlı toplumundaki çok eşliliğin acı sonuçlarını anlatmıştır. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 150
Tanzimat dönemi "Ara Nesil" edebiyat eleştirisi yazarlarından olan ve Türk edebiyatına Batı tarzı eleştiri anlayışını getiren sanatçı, aşağıdakilerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Abdülhalim Memduh
B
Halit Ziya
C
Beşir Fuad
D
İsmail Safa
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Mizancı Mehmet Murat, Tanzimat edebiyatı döneminde edebiyat eleştirisi yapan yazarlardandır. Batı tarzı eleştiri tekniğini edebiyatımıza kazandırmıştır. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 151
Ara nesil dönemi mensupları en çok hangi türde eser vermiştir?
Seçenekler
A
Hikaye
B
Roman
C
Şiir
D
Tiyatro
E
Anı
Açıklama:
Ara nesil edebî dönemin öne çıkan sanatkârlarının büyük çoğunluğu şiir alanında eser vermişken az sayıda sanatkârının şiirin yanında hikâyeye ve romana yöneldiğini, bu alanda eser verdiğini görürüz. Doğru yanıt C'dir.
Soru 152
Esaret adlı deneme yazısı ara nesil dönemi yazarlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal
B
Nabizâde Nâzım
C
Mustafa Reşit
D
Fatma Leman
E
Ahmed Midhat Efendi
Açıklama:
Nabizâde Nâzım'ın (1862/4-1893), İlk kalem ürünü 1880 yılında Vakit gazetesinde Mühendishâne Mektebi şâkirdânından A. Nâzım imzası ile çıkan “Esaret” başlıklı denemesidir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 153
Nabizâde Nâzım'ın Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir yere sahip olan eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Seyyie-i Tesamüh
B
Hâlâ Güzel
C
Bir Hatıra
D
Karabibik
E
Hasba
Açıklama:
Nabizâde Nâzım'ın Köy hayatını işleyen eseri “Karabibik” Türk hikâye ve romanının köye açılışında önemli bir eser durumundadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 154
Nabizâde Nâzım'ın, Karabibik'i yazarken etkilendiği Toprak isimli romanın yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Emile Zola
B
George Orwell
C
Anthony Burgess
D
Franz Kafka
E
Oscar Wilde
Açıklama:
Nabizâde Nâzım, ilk dönemdeki romantik eserlerinden sonra ön sözünde realizmin savunmasını yaptığı ve kendisinin “roman” şeklinde nitelendirdiği “Karabibik” (1307/1891) adlı uzun hikâyesini teorik bilgiye dayandırarak realistnatüralist anlayışla kaleme alır. Yazar, konusunu basit tutarak yaşanan hayatın gerçekliğine bağlı kalmaya çalışır. O, bu eserini Emile Zola’nın Fransız köylüsünün yaşayışını dikkatlere sunan Toprak romanından esinlenerek yazar. Doğru yanıt A'dır.
Soru 155
Dağıstan’ın Huraki kasabasında doğmuştur ve eğitimli bir aileden gelmektedir.. Babası kadılık ve müftülük yapmış biridir. O, küçük yaşta dinî bilgiler almaya başlar. Arapça öğrenir. Timurhan Şûra Rüşdiyesi’ni, İstavropol Gimnazyumu’nu ve Moskova Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirir. Rusların baskıları karşısında küçük yaştan beri İstanbul’a gidip halifeye ve İslam dinine hizmet etmek arzusu içinde büyür. Bu idealle 1873 yılında İstanbul’a gelir. Matbûât-ı Dâhiliyye Kalemi’nde çalışırken aslen Kafkasyalı olan Maliye Nâzırı Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa’nın himayesini görür. Onun konağına yerleşir ve bir süre sonra da mühürdarı olur. Yukarıdaki paragraf ara nesil dönemi roman yazarlarından hangisi tanıtılmaktadır?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat
B
Nabizâde Nâzım
C
Mehmet Celâl
D
Selanikli Fazlı Necip
E
Fatma Âliye Hanım
Açıklama:
Dağıstan’ın Huraki kasabasında doğan Mizancı Mehmet Murat (1854-1917), eğitimli bir aileden gelir. O, küçük yaşta dinî bilgiler almaya başlar. Arapça öğrenir. Timurhan Şûra Rüşdiyesi’ni, İstavropol Gimnazyumu’nu ve Moskova Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirir. Rusların baskıları karşısında küçük yaştan beri İstanbul’a gidip halifeye ve İslam dinine hizmet etmek arzusu içinde büyür. Bu idealle 1873 yılında İstanbul’a gelir. Matbûât-ı Dâhiliyye Kalemi’nde çalışırken aslen Kafkasyalı olan Maliye Nâzırı Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa’nın himayesini görür. Onun konağına yerleşir ve bir süre sonra da mühürdarı olur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 156
İlk gençlik yıllarından itibaren Rum kızı Anna’ya duyduğu derin aşkı hayatının vesanatının merkezine alarak şiirini kurmaya çalışan yazar, Venüs (1886) başlıklıuzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografikürünler ortaya koyar. Yukarıda ara nesil dönemi yazarlarından hangisinden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat
B
Fatma Âliye Hanım
C
Ahmet Rasim
D
Fazlı Necip
E
Mehmet Celal
Açıklama:
İlk gençlik yıllarından itibaren Rum kızı Anna’ya duyduğu derin aşkı hayatının ve
sanatının merkezine alarak şiirini kurmaya çalışan Mehmet Celâl, Venüs (1886) başlıklı
uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik
ürünler ortaya koyar. Ayrıca Cemile (1886), Margrit (1891), Elvâh-ı Sevdâ (1892), Bir
Kadının Hayatı (1894), Zehra (1894), Dâmen-âlûde (1895), Müzeyyen (1898), Leman
(1910), İsyan (1910) ve Kuşdili’nde adlı romanları bulunmaktadır. O, romanlarında genellikle aşk, evlilik, eşler arasında ihanet/aldatma, düşmüş kadın ve onun statü kazanma çabaları gibi konuları ele alır. Romanları daha çok popüler anlayışa yaklaşan, kolayca yazılmış, samimi ve etkileyici özellikler gösterir. Fakat sanat değeri olarak fazla anlam taşımaz. Doğru yanıt E'dir.
sanatının merkezine alarak şiirini kurmaya çalışan Mehmet Celâl, Venüs (1886) başlıklı
uzun hikâyesiyle Küçük Gelin (1893) adlı kısa romanında bu aşkı işleyerek otobiyografik
ürünler ortaya koyar. Ayrıca Cemile (1886), Margrit (1891), Elvâh-ı Sevdâ (1892), Bir
Kadının Hayatı (1894), Zehra (1894), Dâmen-âlûde (1895), Müzeyyen (1898), Leman
(1910), İsyan (1910) ve Kuşdili’nde adlı romanları bulunmaktadır. O, romanlarında genellikle aşk, evlilik, eşler arasında ihanet/aldatma, düşmüş kadın ve onun statü kazanma çabaları gibi konuları ele alır. Romanları daha çok popüler anlayışa yaklaşan, kolayca yazılmış, samimi ve etkileyici özellikler gösterir. Fakat sanat değeri olarak fazla anlam taşımaz. Doğru yanıt E'dir.
Soru 157
Ara nesil dönemi yazarlarının tiyatro türünde az vermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tiyatro türünün yeterince bilinmemesi
B
Halk arasında hikaye türü eserlerin rağbet görmesi
C
II. Abdülhamit devrinin baskıcı yönetim anlayışı
D
Tiyatro türünde eser vermenin yasak olması
E
Tiyatro türünün değerli görülmemesi
Açıklama:
Tiyatro, Ara Nesil mensuplarının fazla ilgi göstermediği bir türdür. Bunu önemli ölçüde
II. Abdülhamit devrinin baskıcı yönetim anlayışıyla açıklamak mümkündür. Az sayıdaki
oyunlarda siyasi konulara pek yer verilmemesi de bunun bir sonucudur. Doğru yanıt C'dir.
II. Abdülhamit devrinin baskıcı yönetim anlayışıyla açıklamak mümkündür. Az sayıdaki
oyunlarda siyasi konulara pek yer verilmemesi de bunun bir sonucudur. Doğru yanıt C'dir.
Soru 158
Abdülhalim Memduh'un erkek köle ile evin kızı arasında yaşanan aşk konu edindiği hece vezniyle yazdığı üç perdelik oyununun adı nedir?
Seçenekler
A
Bedriye
B
Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî
C
Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu
D
Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur?
E
Girîve
Açıklama:
Abdülhak Hâmit’in etkisinde küçük tiyatro eserleri yazan Abdülhalim Memduh,
manzum bir eser olan Bedriye’de iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işler.
Hece vezniyle yazılan bu üç perdelik oyunda erkek köle ile evin kızı arasında yaşanan
aşk konu edinilir. Oyun Tanzimat edebiyatının birinci ve ikinci kuşağında sık rastlanan
halk dramlarından biridir. Doğru yanıt A'dır.
manzum bir eser olan Bedriye’de iki farklı sosyal tabakadan insanın yaşadığı aşkı işler.
Hece vezniyle yazılan bu üç perdelik oyunda erkek köle ile evin kızı arasında yaşanan
aşk konu edinilir. Oyun Tanzimat edebiyatının birinci ve ikinci kuşağında sık rastlanan
halk dramlarından biridir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 159
Nigâr Hanım’ın II. Meşrutiyet yıllarında oynanan fakat metni mevcut olmayan çok eşliliğin acı sonuçlarını konu alan eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur?
B
Turfanda mı Yoksa Turfa mı
C
Girîve
D
Akıldan Belâ
E
Zavallı Çocuk
Açıklama:
Ara Nesil edebî devresi içinde yetişen ve edebî zevki bu dönemde oluşan Nigâr
Hanım’ın II. Meşrutiyet yıllarında oynanan fakat metni elimizde olmayan Girîve’de (Bekiroğlu, 1998, s. 305) çok eşliliğin acı sonuçları konu alınır. Doğru yanıt C'dir.
Hanım’ın II. Meşrutiyet yıllarında oynanan fakat metni elimizde olmayan Girîve’de (Bekiroğlu, 1998, s. 305) çok eşliliğin acı sonuçları konu alınır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 160
Ara nesil döneminde ilk defa Türk edebiyatı tarihi isminin görüldüğü Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye'nin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Menemenlizâde Tahir
B
Beşir Fuad
C
Hâlit Ziya
D
Abdülhalim Memduh
E
İsmail Safa
Açıklama:
Ara nesil edebiyat dönemi içerisinde Türk edebiyatı tarihi ismi ilk defa Abdülhalim Memduh’un Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye adıyla 1888 (1306, küçük boyda 134 sayfadan ibaret)’de yayımladığı eserinde görülür. Doğru yanıt D'dir.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi ara nesil dönemi Türk edebiyatı temsilcilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Mehmet Celâl
C
Mustafa Reşit
D
Ahmet Rasim
E
Orhan Veli Kanık
Açıklama:
Orhan Veli Kanık
Soru 162
Nabizâde Nâzım'ın (1862/4-1893), Türk köylüsünün yaşantısını ele aldığı ünlü eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hâlâ Seviyor yahut İftirâk
B
Mev’id-i Mülâkât
C
Cüzdanımdan Birkaç Yaprak
D
Karabibik
E
Ma’kes-i Hayal
Açıklama:
Karabibik
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Celâl'e ait bir hikaye değildir?
Seçenekler
A
Karabibik
B
Hâlâ Seviyor yahut İftirâk
C
Solgun Yâdigârlar
D
İsmete Taarruz
E
Zindan Kapısında
Açıklama:
Karabibik
Soru 164
Hikayelerinde konu olarak genellikle kadın veya kız çocuğunun eğitim, aşk ve evlilik meselelerini dile getiren hikaye yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Fatma Makbule Leman
B
Mustafa Reşit
C
Mehmet Celâl
D
Nabizâde Nâzım
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Fatma Makbule Leman
Soru 165
Aşağıdaki ara nesil Türk edebiyatı ürünlerinden hangisi köye yönelişin öncü eserleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat - Turfanda mı Yoksa Turfa mı
B
Ahmet Midhat Efendi - Bir Gerçek Hikâye
C
Mehmet Celâl - Hâlâ Seviyor yahut İftirâk
D
Ahmet Midhat Efendi - Bahtiyarlık
E
Nabizâde Nâzım - Karabibik
Açıklama:
Mehmet Celâl - Hâlâ Seviyor yahut İftirâk
Soru 166
"Akıldan Bela" adlı ünlü Rus piyesini dilimize kazandıran ara nesil Türk edebiyatı temsilcisi kimdir?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat
B
Nabizâde Nâzım
C
Abdülhalim Memduh
D
İbnürreşad Ali Ferruh
E
Mustafa Nuri
Açıklama:
Mizancı Mehmet Murat
Soru 167
Ara Nesil edebî devresinde kaleme alınan tiyatro eserleri genellikle hangi konu(lar) etrafında şekillenmiştir?
Seçenekler
A
Polisiye
B
Aşk ve evlilik
C
Siyaset
D
Davranış biçimleri
E
Toplumcu gerçekçilik
Açıklama:
Aşk ve evlilik
Soru 168
1888 yılında "Türk edebiyatı tarihi" isminin ilk defa geçtiği "Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye" adlı eser kim tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Hâlit Ziya
B
Nabizade Nâzım
C
Mizancı Mehmet Murat
D
Abdülhalim Memduh
E
Mehmet Celâl
Açıklama:
Abdülhalim Memduh
Soru 169
Halit Ziya'nın 1887-1888 yıllarında, roman teorisine ve edebiyat akımlarına yönelik yayımladığı ünlü eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye
B
Edebiyat-ı Hakîkiye Dersleri
C
Muhâkemât-ı Edebiye
D
Mülâhazât-ı Edebiye
E
Hikâye
Açıklama:
Hikâye
Soru 170
Eleştiri yazılarının yer aldığı Mülâhazât-ı Edebiye ve Muhâkemât-ı Edebiye adlı eserler kime aittir?
Seçenekler
A
Ali Kemal
B
Recaî-zâde Mahmut Ekrem
C
İsmail Safa
D
Halit Ziya
E
Nabizâde Nâzım
Açıklama:
İsmail Safa
Soru 171
Aşağıdaki eserlerden hangisi Türk edebiyatının ilk psikolojik roman denemesi olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
İntibah
B
Turfanda mı Yoksa Turfa mı
C
İsyan
D
Zehra
E
Kuşdili
Açıklama:
Türk edebiyatında realist-natüralist anlayışa bağlı olarak yazılan ilk romanlardan biri Nabizâde Nâzım tarafından yazılan Zehra’dır. Zehra, kıskançlık teması üzerine kurulmuş bir romandır. Romanda “vak’anın ‘kıskançlık’ gibi karmaşık bir psikolojik durum üzerine kurulması, yazarı psikoloji incelemelerine götürmüş ve bu yoldaki çözümlemeler okuyucuyu sıkmadan sonuca ulaştırılmıştır.” Doğru cevap D’dir.
Soru 172
Aşağıdaki Ara Nesil yazarlarından hangisinin eserlerinde realist- natüralist anlayış görülmektedir?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Mehmet Celâl
C
Ahmet Rasim
D
Mustafa Reşit
E
Fatma Âliye Hanım
Açıklama:
Nabizâde Nâzım’ın ilk döneminde romantik ve daha sonra realist-natüralist anlayışa bağlı kalarak eserler yazmıştır. Nabizâde Nâzım, bu kuşağın içinde, özellikle hakikiyyun (realizm-naturalizm) görüşünü savunanlar arasında şair, hikâyeci, romancı ve eleştiri yazarı kimliğiyle yer alır. Doğru cevap A’dır.
Soru 173
Aşağıdaki Ara Nesil yazarlarından hangisi yer yer sanatlı yazı/mensur şiirle iç içe geçen, romanından pek ayrılmayan hikâyeleri popülist yolda yazılmış, basit kurgulu yapıda kalem ürünleri olan eserler üretmiştir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Nabizâde Nâzım
C
Mustafa Reşit
D
Fatma Makbule Leman
E
Mehmet Celâl
Açıklama:
Mustafa Reşit’in yer yer sanatlı yazı/mensur şiirle iç içe geçen, romanından pek ayrılmayan hikâyeleri popülist yolda yazılmış, basit kurgulu yapıda kalem ürünleridir. Mustafa Reşit’in daha çok aşk ve evlilik konuları etrafında şekillenen hikâyelerinde romantik ve santimantal özellikler öne çıkar. Doğru cevap C’dir.
Soru 174
Aşağıdaki romanlardan hangisi Fatma Âliye Hanım tarafından yazılmamıştır?
Seçenekler
A
Hayal ve Hakikat
B
Muhâdârat
C
Ûdî
D
Enîn
E
Sevda-yı Medfun
Açıklama:
Türk kadın yazarları içinde ilk romancılardan biri olan, aynı zamanda eserlerinin bir kısmı Batı dillerine ve Arapçaya çevrilen Fatma Âliye Hanım
(1862-1936), Merâm (1307) adıyla George Ohnet’nin Volonté romanını Fransızcadan Türkçeye çevirmiş, ayrıca Hayal ve Hakikat (1309), Muhâdârat (1309), Ref’et (1314), Ûdî (1315), Levâyih-i Hayat (1315) ve Enîn (1328) romanlarını yazmıştır. Doğru cevap E’dir.
(1862-1936), Merâm (1307) adıyla George Ohnet’nin Volonté romanını Fransızcadan Türkçeye çevirmiş, ayrıca Hayal ve Hakikat (1309), Muhâdârat (1309), Ref’et (1314), Ûdî (1315), Levâyih-i Hayat (1315) ve Enîn (1328) romanlarını yazmıştır. Doğru cevap E’dir.
Soru 175
Aşağıdaki Ara Nesil yazarlarından hangisi tiyatro için eser yazmamıştır?
Seçenekler
A
Nabizâde Nâzım
B
Abdülhalim Memduh
C
İbnürreşad Ali Ferruh
D
Mustafa Reşit
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Tiyatro, Ara Nesil mensuplarının fazla ilgi göstermediği bir türdür. Bununla birlikte dönemin kimi yazarları, tiyatro eserleri de yazmıştır. Ara Nesil yazarlarından Abdülhalim Memduh, Nâlân (1302), Bedriye (1304); İbnürreşad Ali Ferruh, Huşenk (1303); Mustafa Nuri, Büyücü Karı yahut Teehhül-i Cebrî (1301); Mizancı Mehmet Murat, Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu (1908); Nabizâde Nâzım, Hoşnişîn veya Cihanda Safa Bu mudur? adlı oyunları yazmışlardır. II. Meşrutiyet yıllarında Nigâr Hanım’ın da Girîve adlı basılmadan kalan bir oyunu oynanır (1912). Ayrıca Mizancı Mehmet Murat, bu edebî devre içerisinde Akıldan Bela (1883) adıyla Rusçadan bir tiyatro eseri çevirir. Doğru cevap D’dir.
Soru 176
Aşağıdaki Ara Nesil yazarlarından hangisinin eserinde Türk edebiyatı tarihi ismi ilk defa görülmüştür?
Seçenekler
A
Hâlit Ziya
B
Abdülhalim Memduh
C
Beşir Fuad
D
Menemenlizâde Tahir
E
İsmail Safa
Açıklama:
Bu dönem içerisinde Türk edebiyatı tarihi ismi ilk defa Abdülhalim Memduh’un Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye adıyla 1888 (1306, küçük boyda 134 sayfadan ibaret)’de yayımladığı eserinde görülür. Osmanlı öncesi Türk edebiyatını tasavvufi olduğu gerekçesiyle basit gören ve dikkate almayan Abdülhalim Memduh, eserini üç bölüme ayırmıştır. Doğru cevap B’dir.
Soru 177
I- Batıdaki belli başlı edebî eserleri tanıtması,
II- Tarihle fiction (kurmaca) arasındaki farkı belirtmesi,
III- Romantizm ve realizm gibi modern edebî akımlar hakkında bilgi vermesi.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Hâlit Ziya’nın Hikâye adlı eserinin önemini ifade etmektedir?
II- Tarihle fiction (kurmaca) arasındaki farkı belirtmesi,
III- Romantizm ve realizm gibi modern edebî akımlar hakkında bilgi vermesi.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Hâlit Ziya’nın Hikâye adlı eserinin önemini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bu dönem içerisinde, daha sonra Servet-i Fünun topluluğuna katılacak olan Hâlit Ziya, Hikâye adıyla roman teorisine ve edebiyat akımlarına yönelik eserini yayımlar. 1887- 1888’de Hizmet’te tefrika edilen, sonra kitap hâlinde yayımlanan Hikâye, Türk edebiyatında kendi sahasında ilk eserdir. Titiz bir araştırma sonucu hazırladığı bu çalışmasında Hâlit Ziya, anlatma esasına bağlı edebî eserlerin Batı’da destan ve tarihten hikâye ve romana doğru nasıl bir gelişme seyri gösterdiğini ele alır. Bu eser birkaç yönden önem taşır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:Batıdaki belli başlı edebî eserleri tanıtması,tarihle fiction (kurmaca) arasındaki farkı belirtmesi, romantizm ve realizm gibi modern edebî akımlar hakkında bilgi vermesi. Doğru cevap E’dir.
Soru 178
Ara Nesil yazarlarına göre aşağıdaki özelliklerden hangisi bir eleştirmenin özellikleri arasında olmamalıdır?
Seçenekler
A
Geniş bilgi sahibi olmalıdır.
B
Dikkatli bir araştırıcı kimliğine sahip olmalıdır.
C
Bilgece hareket etmelidir.
D
Okuduğu eserin etkisinde kalmalıdır.
E
Her aklına geleni söylememelidir.
Açıklama:
Dönem içerisinde eleştirmenin özellikleri üzerinde de durulur. Her şeyden önce eleştirmen geniş bilgi sahibi, dikkatli bir araştırıcı kimliğine sahip, bilgece hareket eden, her aklına geleni söylemeyen kimse olmalıdır. Okuduğu eserin etkisinde kalmadan nesnel ölçülerle hüküm verebilmelidir. Bu yönüyle de eser hakkında hüküm verme konusunda yetkin olmayan halka yol göstericilik yapmalıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 179
Aşağıdaki Ara Nesil yazarlarından hangisinin 1888-1889 yılları arasında yayımlanan eleştirileri, edebiyat eserleri üzerinde ilk defa geniş çözümlemelere dayanması, ele aldığı kitapların “tip”, “yapı”, “üslûp”, “icat”, “tasvir”, “dram entrikası” gibi Batılı nesnel prensiplere göre değerlendirilmesiyle Türk eleştiri tarihine yeni bir görüş, yeni bir bakış açısı getirmiştir?
Seçenekler
A
Mizancı Mehmet Murat
B
Nabizâde Nâzım
C
Mehmet Celâl
D
Mustafa Reşit
E
Fazlı Necip
Açıklama:
Bu dönemde Mizancı Mehmet Murat’ın eleştiri yazıları önemli bir yer tutar. Onun, “Edebiyatımızın Numûne-i İmtisalleri” başlığı altında kendisinin çıkardığı Mizan gazetesinde 1888-1889 yılları arasında yayımlanan söz konusu eleştirileri, edebiyat eserleri üzerinde (Nâmık Kemal’in Vatan Yahut Silistre’si, Recaizâde Mahmut Ekrem’in Vuslat’ı, Samipaşazâde Sezaî’nin Sergüzeşt’i) ilk defa geniş çözümlemelere dayanması, ele aldığı kitapların “tip”, “yapı”, “üslûp”, “icat”, “tasvir”, “dram entrikası” gibi Batılı nesnel prensiplere göre değerlendirilmesiyle Türk eleştiri tarihine yeni bir görüş, yeni bir bakış açısı getirir. Doğru cevap A’dır.
Soru 180
Aşağıdaki eserlerden hangisi tezkireden edebiyat tarihine geçişte ilk adım olması bakımından önem taşımaktadır?
Seçenekler
A
Hikâye
B
Girîve
C
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye
D
Defter-i Âmâlim
E
Bir Sergüzeşt
Açıklama:
Abdülhalim Memduh’un Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye yani “edebiyat tarihi” adını taşıyan bu ilk eseriyle birlikte Türk edebiyatı tarihi, tezkirecilikten uzaklaşarak kademe kademe batılı anlamda modern bir metotla yazılmaya başlanır. Eser, tezkireden ‘edebiyat tarihi’ne geçişte ilk adım olması bakımından önemlidir. Doğru cevap C’dir.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Şinasi’nin Türk Edebiyatına getirdiği yeniliklerdendir biridir?
Seçenekler
A
Aruz vezninde değişiklikler yapması.
B
Sade bir dil kullanması.
C
Soyut kavramlar kullanması.
D
Yeni bir nazım şekli ile yazması.
E
Kafiye kullanmaması.
Açıklama:
XIX. yüzyıl Türk edebiyatında ilk yenilik temsilcilerinden birisi ve en önemlisi kuşkusuz Şinasi’dir. Şinasi gerek şiiri gerekse nesriyle Türk edebiyatına yön veren ilk edebiyatçılarımızdan biridir. Edebiyata getirdiği dil anlayışı, özellikle konuşma dilini edebiyata sokma gayretleri, insanı temel alan dünya görüşü ile bir insan anlayışı kurma, sadelik ve yenilik adına eski şiirin hayal sisteminden kaçma, gerçek değerleri hayalî olana tercih etme (somut olanı soyut olana tercih etme) onun edebiyatımıza getirdiği en önemli yenilikler arasındadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 2
Şinasi’nin Müntahabat-ı Eş’ar eserinde, yeni Türk edebiyatı açısından “Münâcât” dışında yenilik anlayışını temsil eden şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaside
B
Mısra
C
Şarkı
D
Gazel
E
Hiciv
Açıklama:
“Münâcât”, Şinasi’nin tüm şiirlerinin bir araya toplandığı Müntahabat-ı Eş’ar (1862) isimli kitapta yer almaktadır. Kitapta şairin her türde yazdığı şiirler bulunmaktadır. Eser, Kasâid (kasideler), Gazeliyât (gazeller), Şarkıyyât (şarkılar), Medhiyyât (methiyeler), Müfredat (müfretler), Mesârî (mısralar), Tevârih (tarihler), Hikâyât (hikâyeler), Hezliyyât ve Hicviyyât (hezeller ve hicivler) başlıkları altında dokuz bölümden meydana gelir. Müntahabat-ı Eş’ar’da, yeni Türk edebiyatı açısından “Münâcât” dışında yenilik anlayışını temsil eden önemli şiirler arasında dönemin sadrazamı Mustafa Reşit Paşa için yazdığı kasideler çok önemlidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 3
Tasavvuf düşüncesinde, yaratanla yaratılanın tek kaynaktan geldiğini ve “bir” olduğunu savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mülk-i Ezel
B
Küre-i âlem
C
Vahdet-i Vücûd
D
Lâmekân
E
Bî-hudûd
Açıklama:
Vahdet-i Vücûd (varlık birliği); tasavvuf düşüncesinde, yaratanla yaratılanın tek kaynaktan geldiğini ve “bir” olduğunu savunan görüştür. Burada varlığın birliği düşüncesi hâkimdir. Tanrı ile özdeşleşme, bir olma, onu kendinde hissetme ve yaşatma isteği önemlidir. Doğru cevap C’dir.
Soru 4
“Araba Sevdası” hangi yıl yazılmıştır?
Seçenekler
A
1850
B
1863
C
1871
D
1889
E
1896
Açıklama:
Araba Sevdası 1889 yılında yazılmıştır. Ancak Servet-i Fünûn dergisinde tefrikası 1896 yılında gerçekleşir. Roman dergide tefrika edilirken Halil Paşa’nın resimleri ile “Musavver Milli Roman” açıklaması ile yayımlanmıştır. Kendisinden önce tefrika edilen yabancı romanlar varsa da Türk romanları arasında resimlendirilerek yayımlanan ilk kitap bu olmuştur. Doğru cevap D’dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi “Araba Sevdası” romanında kullanılan anlatım tekniklerinden biridir?
Seçenekler
A
İç monolog
B
Montaj
C
Özetleme
D
Geriye dönüş
E
Diyalog
Açıklama:
Araba Sevdası anlatım teknikleri bakımından devrini aşan kimi anlatı tekniklerini barındırmaktadır. Modernist romanın anlatı biçimlerinden birisi olan iç monolog ve bilinç akışı tekniği ve postmodern romanın anlatı tekniklerinden üstkurmaca burada sezgisel bağlamda hissedilerek kurguya dâhil edilmiştir. Doğru cevap A’dır.
Soru 6
Türkiye’de bilinç akışı tekniğini ilk olarak kullanan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Hüseyin Rahmi Gürpınar
B
Namık Kemal
C
Şinasi
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Romanda anlatım teknikleri açısından en dikkate değer unsur bilinç akışı ve iç monolog tekniklerinin başarı ile kullanılmış olmasıdır. Hatta Berna Moran’a göre Türkiye’de bilinç akışı tekniğini ilk olarak kullanan kişi de Recaizâde Mahmut Ekrem’dir. Bu durum, roman tekniği açısından gelişmiş bir anlatı formunu müjdelemektedir. Burada Recaizâde Mahmut Ekrem, artık roman içerisinde tanrısal anlatıcı tutumunu terk etme isteğini okuruna iletmektedir ki bu Türk romanı adına son derece önemli bir adımdır. Doğru cevap E’dir.
Soru 7
“Vatan yahut Silistre” oyunundaki fonksiyonel söylemde en aktif kişisi ve oyunun başından sonuna kadar değişim içerisine giren karakter aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sıdkı Bey
B
Zekiye
C
Eftelya
D
İslam
E
Abdullah Çavuş
Açıklama:
Oyun kişilerine bakıldığında iki önemli oyun kişisi vardır. Zekiye, oyundaki fonksiyonel söylemde en aktif kişidir. Neredeyse oyunun başından sonuna kadar değişim içerisine giren tek karakter de odur. Zekiye’nin Silistre Savunmasına gitmesinin nedeni başlangıçta vatan sevgisi değildir. Zekiye, âşık bir kadın tipidir ve sevdiğinin ardından orduya yazılmıştır. Ancak içerisinde bulunduğu ortam, bireysel sevginin çeşitlenmesine neden olmuştur. Babasına kavuştuğunda baba sevgisinin, vatanını savunduğunda da vatan sevgisinin anlam ve değerini derinlemesine yaşamıştır.
Soru 8
Vatan yahut Silistre” oyunu hangi yönden eleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Bir kadın karakterin çok ön plana çıkarılması.
B
Karakterlerin tek boyutlu olması.
C
Estetik dengelerin iyi ifade edilememesi.
D
Oyundaki karakterlerin gerçek kişilik özelliklerini sergilememeleri.
E
Duygusal ilişkilerin vatan sevgisinden üstün tutulması.
Açıklama:
Oyunda eleştirilecek yön, Namık Kemal’in oyunun kişilerini ve kurgusunu düşünce dünyasını yansıtmak için bir aracı olarak kullanmasıdır. Vatan Yahut Silistre ile birlikte okuruna vermek istediği ülküsel değerler, vatan sevgisi, millet kavramı, devletin birliği ve bütünlüğü, arkadaşlık duygusu ve dostluğun önemi, görev bilinci gibi öylesine ön plana çıkar ki neredeyse oyun kişilerinin hepsi bu değerler yüzünden gerçek kişilik özelliklerini sergileyemezler. Yine bu değerler kurguya yön verir. Teknik açıdan bir kusurdur bu. Doğru cevap D’dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi modern Türk hikayesinin başlangıç eseri olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Felatûn Bey
B
Zavallı Çocuk
C
Vatan
D
Küçük Şeyler
E
Mai ve Siyah
Açıklama:
Küçük Şeyler’deki hikâyeler küçük insanları, onların sıradan yaşamlarını ve çevrelerindeki hayatlarından kesitleri dile getirmektedir. Yazarın insana dikkatli bir bakış açısı vardır. Tiplemeler başarılıdır ve kişilerin psikolojileri gerçeklere uygun olarak verilmiştir. Sami Paşazâde Sezai’nin hikâyelerinde özellikle mekân anlatımı ve gerçekçi bir çevre kurgusu kendisinden önce rastlanılamayacak derecede başarılıdır. Hikâyelerdeki bu kompozisyon birliği kendi yeteneği ve Batı edebiyatlarının etkisi ile açıklanabilir. Tüm bu tanımlamalar göz önünde bulundurulduğunda Küçük Şeyler, modern Türk hikâyesinin başlangıcında önemli bir ilk adım olarak durmaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 10
Mauppasant tarzı hikâyenin tipik özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Az karakter olması.
B
Mekan çeşitliliğinin olması.
C
Sürpriz bir sonla bitmesi.
D
Karışık bir kurgusunun olması.
E
Romantik öğeleri içermesi.
Açıklama:
Pandomima hikâyesi sürpriz bir sonla bitmiştir. Mauppasant tarzı hikâyenin tipik özelliklerinden birisi budur. Otuz üç yaşında romantik ve içe kapalı bir insanın aşk acısının üstesinden gelememesi okuru şaşırtıcı bir sona ulaştırmaktadır. Metinde anlatılan hikâye romantik olmakla birlikte yazarın bunu dile getiriş biçimi gerçekçidir. Tasvirler ve anlatılar bu gerçekçi anlayışa göre kurgulanmıştır. Ayrıntılar dikkat çekicidir. Olaylar basit tutulmuş, ana fikir ve yardımcı düşünceler güçlü bir kurgu ile birbirine bağlanmıştır. Metin, kısa, etki birliği yüksek ve anlam yoğunluğu fazla bir yapıya sahiptir. Doğru cevap C’dir.
Soru 11
Şinasi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
XIX. yüzyıl Türk edebiyatında son yenilik temsilcilerinden birisidir.
B
Konuşma dilini edebiyata sokma gayretlerinde bulunmuştur.
C
“Münâcât” adlı şiiri ile divan edebiyatı nazım şekilleri biçim açısından olamasa da içerik açısından önemli değişikliklere uğramıştır.
D
Şinasi’nin akılcı tutumu ve dil alanındaki arayışları kendinden sonraki kuşağı derinden etkilemiştir.
E
Aklı ön plana çıkaran tutumu edebiyatta bakış açısının değişimine neden olmuştur.
Açıklama:
Şinasi XIX. yüzyıl Türk edebiyatında ilk yenilik temsilcilerinden birisidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 12
Aşağıdaki isimlerden hangisi Şinasi'nin "İlahi" adlı şiirinde etkilenerek Şinasi'nin gazetesinde onun yardımcısı olmaya karar vermiştir?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai
B
Namık Kemal
C
Recaizâde Mahmut Ekrem
D
Ahmet Haşim
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Şinasi'nin "İlahi" adlı şiirinde etkilenerek Şinasi'nin gazetesinde onun yardımcısı olmaya karar veren kişi Namık Kemal'dir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 13
“Münâcât” isimli şiir Şinasi'nin hangi kitabında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gülnihal
B
Şair Evlenmesi
C
Müntahabat-ı Eş’ar
D
Tercüme-i Manzume
E
Vatan Yahut Silistre
Açıklama:
“Münâcât” isimli şiir Şinasi'nin Müntahabat-ı Eş’ar adlı kitabında yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 14
27 Mart 1891 - 26 Mayıs 1944 tarihleri arasında yayımlanmış fen, magazin, sanat ve edebiyat dergisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazine-i Fünûn
B
Musavver Malumat
C
Ceride-i Havadis
D
Tercüman-ı Ahval
E
Servet-i Fünûn
Açıklama:
27 Mart 1891 - 26 Mayıs 1944 tarihleri arasında yayımlanmış fen, magazin, sanat ve edebiyat dergisi Servet-i Fünûn'dur. Doğru yanıt E'dir.
Soru 15
"Araba Sevdası" romanıyla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Recaizâde Mahmut Ekrem tarafından yazılmıştır.
B
Yazıldığı dönem içerisinde bir ilk olmasına rağmen yazıldıktan hemen sonra basılmamış olması nedeniyle kendisinden sonraki roman geleneğini etkileme noktasında yetersiz kalmıştır.
C
Yazar devrin alafranga taklidini yapan nesli eleştirmek istemiş, özellikle romanın yazıldığı dönem içerisindeki günlük hayatı ve şehirli modasını ironik bir anlatımla hicvetmiştir.
D
Araba Sevdası numaralandırılmış toplam dört bölümden oluşmaktadır.
E
Araba Sevdası, Türk edebiyatında romantik romanın ilk örneklerinden birisidir.
Açıklama:
Araba Sevdası, Türk edebiyatında realist romanın ilk örneklerinden birisidir.Doğru yanıt E'dir.
Soru 16
Araba Sevdası’nın biraz saf, dünyayı tanımayan, eğitim görmemiş bir mirasyedi olan baş karakteri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mithat Bey
B
Bihruz Bey
C
Ahmet Bey
D
Mustafa Bey
E
Keşfi Bey
Açıklama:
Araba Sevdası’nın biraz saf, dünyayı tanımayan, eğitim görmemiş bir mirasyedi olan baş karakteri Bihruz Bey'dir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 17
Vatan Yahut Silistre ne tür bir tiyatro oyunudur?
Seçenekler
A
Müzikal
B
Dram
C
Komedya
D
Romantik Dram
E
Operet
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre'nin türü romantik dramdır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 18
Vatan Yahut Silistre oyununda fonksiyonel söylemde en aktif karakter aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İslam Bey
B
Zekiye
C
Sıdkı Bey
D
Abdullah Çavuş
E
Rüstem Bey
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre oyununda fonksiyonel söylemde en aktif karakter "Zekiye"dir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 19
Sami Paşazâde Sezai'nin “Pandomima” isimli hikâyesi hangi yıl yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1860
B
1863
C
1870
D
1885
E
1891
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'nin “Pandomima” isimli hikâyesi 1891 yılında yayımlanmıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 20
Sami Paşazâde Sezai'nin "Pandomima" adlı hikayesinde Eftelya'ya aşık olan ana karakter kimdir?
Seçenekler
A
Viktor
B
Jak
C
Paskal
D
Pablo
E
Mazhar
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai'nin "Pandomima" adlı hikayesinde Eftelya'ya aşık olan ana karakter "Paskal"dır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 21
“Münâcât”, Şinasi’nin aşağıda ismi bulunan hangi kitabının içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Müntahabat-ı Eş’ar
B
Kasâid
C
Gazeliyât
D
Şarkıyyât
E
Hikâyât
Açıklama:
“Münâcât”, Şinasi’nin tüm şiirlerinin bir araya toplandığı Müntahabat-ı Eş’ar (1862)
isimli kitapta yer almaktadır
isimli kitapta yer almaktadır
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi “Münâcât” şiirinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şiir aruz vezni ile yazılmıştır.
B
Şiirin dil ve yapı özellikleri yeni ve orijinaldir.
C
Ağır ve ağdalı bir dil kullanılmıştır.
D
Her beyit kendi arasında kafiyelenmiştir.
E
Mesnevi tarzı (düz uyak) kafiye biçimi kullanılmıştır.
Açıklama:
Konuşma diline yakın sade bir dil kullanılmıştır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Şinasi'nin “Münâcât” şiirinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Divan şiiri münâcâtları ile paralellik göstermektedir.
B
Şiirin bütününde tema siyasi bir içerik taşımaktadır.
C
İnsanoğlunun günahlarının büyüklüğü ve kişinin hadsizliği anlatılmıştır.
D
Şiir akıl yolu ile yüce Allah’ı anlamak ve kavramak üzerine temellendirilmiştir.
E
Şinasi bu şiirde “varlık” kavramını şiirin konusu hâline getirmiştir.
Açıklama:
Şiirin bütününde tema dini bir içerik taşımaktadır.
Soru 24
Edebiyatımızdaki ilk realist roman aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İntibah
B
Cezmi
C
Sergüzeşt
D
Araba Sevdası
E
Aşk-ı Memnu
Açıklama:
Araba Sevdası, Türk edebiyatında 1880’lerden sonra tartışılmaya başlanan ve yazılan
realist roman geleneğine eklemlenebilir.
realist roman geleneğine eklemlenebilir.
Soru 25
Edebiyatımızda ilk realist roman olarak Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası romanı görülmektedir. Ancak romanın yazıldığı dönemde basılmamış olması kendisinden sonra gelen romancıları etkilemesinin önüne geçmiş ve ilk realist roman olarak Halit Ziya'nın ............... romanı ve sonrasında yazdığı romanlar ile anılmıştır.
Yukarıdaki boşluğa gelecek olan roman aşağıdakilerden hangisidir.
Yukarıdaki boşluğa gelecek olan roman aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Aşk-ı Memnu
B
Kırık Hayatlar
C
Mai ve Siyah
D
Saray ve Ötesi
E
Bir Acı Hikaye
Açıklama:
Araba Sevdası yazıldığı dönem içerisinde bir ilk olmasına rağmen yazıldıktan hemen sonra basılmamış olması nedeniyle kendisinden sonraki roman geleneğini
etkileme noktasında yetersiz kalmış, gerçekçi (realist) Türk romanın başlangıcı hep Halit Ziya’nın yazdığı Mai ve Siyah ve sonrasında yazdığı romanlar ile anılmıştır. Dolayısıyla boşluğa gelecek olan roman Mai ve Siyahtır.
etkileme noktasında yetersiz kalmış, gerçekçi (realist) Türk romanın başlangıcı hep Halit Ziya’nın yazdığı Mai ve Siyah ve sonrasında yazdığı romanlar ile anılmıştır. Dolayısıyla boşluğa gelecek olan roman Mai ve Siyahtır.
Soru 26
Tanzimat Dönemi söz konusu olduğunda özellikle iki edebî tür döneme damgasını vurmuştur. Bunlardan birincisi gazetedir. Aşağıdakilerden hangisi tanzimat dönemine damgasını vuran diğer edebi türdür?
Seçenekler
A
Sinema
B
Resim
C
Masal
D
Köşe Yazısı
E
Tiyatro
Açıklama:
Tanzimat Dönemi söz konusu olduğunda özellikle iki edebî tür döneme damgasını vurmuştur. Bunlardan birincisi gazete, ikincisi ise tiyatrodur.
Soru 27
Tanzimat dönemi edebiyatçılarımızdan olan Namık Kemal farklı edebi türlerde eserler vermesine rağmen ilk olarak hangi edebi türde verdiği eserlerle tanınmaktadır?
Seçenekler
A
Şiir
B
Roman
C
Tiyatro
D
Resim
E
Makale
Açıklama:
Namık Kemal bir şairdir. Bununla birlikte sanat hayatında, tiyatro ve roman sonradan ilgilendiği ve üzerinde ısrarla durduğu türler olarak dikkatimizi çekmektedir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Namık Kemal'in yazdığı ve sahnelediği ilk tiyatro oyunudur?
Seçenekler
A
Gülnihal
B
Vatan Yahut Silistre
C
Akif Bey
D
Zavallı Çocuk
E
Kara Bela
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre, Namık Kemal’in yazdığı ve sahnelediği ilk oyunudur. Oyun sahnelendiği andan itibaren üzerinde en fazla konuşulan, yorum yapılan ve değerlendirilen bir eser olmuş ve Türk edebiyatının merkezî konumuna yükselmiştir.
Soru 29
Sami Paşazade Sezai'nin bu kitabındaki hikâyeler küçük insanları, onların sıradan yaşamlarını ve çevrelerindeki hayatlarından kesitleri dile getirmektedir. Aşağıdakilerden hangisi Sami Paşazade Sezai'nin küçük insanları, onların sıradan yaşamlarını ve çevrelerindeki hayatlarından kesitleri dile getirdiği kitaptır?
Seçenekler
A
Sergüzeşt
B
Müdafaa-i Zulüm
C
İclal
D
Küçük Şeyler
E
Mantemeden
Açıklama:
Küçük Şeyler’deki hikâyeler küçük insanları, onların sıradan yaşamlarını ve çevrelerindeki hayatlarından kesitleri dile getirmektedir. O döneme kadar küçük, önemsiz, dikkati çekmeyen yaşam parçalarına ait ayrıntılar, kitaptaki hikâyelerin temelini oluşturmaktadır.
Soru 30
Şinasi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Eserlerinde aklı ön plana çıkarır.
B
Hak, hukuk, adalet gibi yeni dünya görüşü konularına değinmiştir.
C
Münacat adlı eseri Müntahabat-ı Eş’ar adlı kitapta yer almaktadır.
D
Daha çok nesir eserleri ile tanınır.
E
Türk dilini döneminde sade ve akıcı kullanmıştır.
Açıklama:
Şinasi, daha çok şiir eserleriyle tanınır. Diğer seçeneklerde yer alanlar doğrudur. Yanlış olan şık D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 31
I. Allah'a yalvarmak yakarmak amacıyla yazılır.
II. Divan edebiyatı nazım türlerindendir.
III. Genellikle gazel biçiminde kaleme alınır.
Münacat ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Divan edebiyatı nazım türlerindendir.
III. Genellikle gazel biçiminde kaleme alınır.
Münacat ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
I, II, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
“Münâcât”, genel olarak değerlendirildiğinde şiirdeki dış yapı unsurlarında kökten değişimler olmamakla birlikte, metni divan şiir estetiğinin bir devamı olarak kabul etmek de mümkün değildir.
Şiirde nazım türü olarak, münâcât seçilmiştir. Münâcât genellikle nazım şekli olarak kaside biçiminde yazılır ve divanların başına konulur. Şinasi de Müntahabat-ı Eş’ar isimli kitabının başına Tanrı’ya yalvarma ve yakarma teması çerçevesinde kurguladığı bu şiiri koyar (Şinasi, 1960, s. 4-6). Doğru seçenek A'dır.
Şiirde nazım türü olarak, münâcât seçilmiştir. Münâcât genellikle nazım şekli olarak kaside biçiminde yazılır ve divanların başına konulur. Şinasi de Müntahabat-ı Eş’ar isimli kitabının başına Tanrı’ya yalvarma ve yakarma teması çerçevesinde kurguladığı bu şiiri koyar (Şinasi, 1960, s. 4-6). Doğru seçenek A'dır.
Soru 32
"Yeni bir dil anlayışının benimsenmesi şiirdeki tipik yeniliklerden birisidir. Edebî sa- natlardan arındırılmış çıplak bir ifade tarzının varlığı, Arapça ve Farsça tamlamalar yerine özellikle halkın konuştuğu dile yakın bir dil anlayışının benimsenmesi, canlı ve hareketli bir konuşma sentaksının görülmesi (Kaplan, 1992, s. 274) tipiktir."
Yukarıda kısa bir eleştirinin yer aldığı eser aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda kısa bir eleştirinin yer aldığı eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Vatan Yahut Silistre
C
Münacat
D
Gülnihal
E
Gülistan
Açıklama:
Söz edilen eser Şinasi'nin Münacaat adlı eseri için yapılmıştır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 33
Vahdet-i zâtına aklımca şehâdet lâzım Can ü gönlümle münâcât ü ibâdet lâzım Söz edilen beyit ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Allah'a yakarış vardır.
B
Allah'ın birliği vurgulanır.
C
Akıl ile kabullenmek aranır.
D
İbadetlerde içtenlik istenir.
E
Dogmatik inanç ile kabullenilir.
Açıklama:
Şinasi bu beyitinde Allah'ın birliğine ve O'na olan ibadetine hem içtenlik hem de akli bir şekilde yaklaşır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 34
"Türk edebiyatında 1880’lerden sonra tartışılmaya başlanan ve yazılan realist roman geleneğine eklemlenebilir. Bu noktada ilk ve temel metinlerden de bir tanesidir. Hâl böyleyken roman yazıldığı dönem içerisinde bir ilk olmasına rağmen yazıldıktan hemen sonra basılmamış olması nedeniyle kendisinden sonraki roman geleneğini etkileme noktasında yetersiz kalmış, gerçekçi (realist) Türk romanın başlangıcı hep Halit Ziya’nın yazdığı Mai ve Siyah ve sonrasında yazdığı romanlar ile anılmıştır."
Yukarıda ifade edilen roman aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda ifade edilen roman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tutiname
B
Zehra
C
Araba Sevdası
D
İntibah
E
Sergüzeşt
Açıklama:
Söz edilen roman Araba Sevdası'dır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 35
I. İlk edebi romandır.
II. Realist anlayışla yazılmıştır.
III. Yazarı Namık Kemal'dir.
IV. Yanlış batılılaşma teması işlenir.
Yukarıdakilerden hangileri Araba Sevdası adlı roman için doğru bilgilerdir?
II. Realist anlayışla yazılmıştır.
III. Yazarı Namık Kemal'dir.
IV. Yanlış batılılaşma teması işlenir.
Yukarıdakilerden hangileri Araba Sevdası adlı roman için doğru bilgilerdir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve II
Açıklama:
Araba Sevdası: Recaizade Mahmut Ekrem'in realist bir anlayışla yazdığı romandır. Romanda, yanlış batılılaşma teması işlenir. Bihruz Bey adındaki alafranga züppe tipin gülünçlükleri ve hayali aşkları anlatılır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 36
Araba Sevdası’nın konusu kısaca şu şekilde özetlenebilir: Romanın başkişisi Bihruz Bey’dir. Bihruz, biraz saf, dünyayı tanımayan, eğitim görmemiş bir mirasyedidir. En büyük tutkusu Fransız modası, Fransız yaşam biçimi ile kültürü ve bir de lüks araba merakıdır. Ta ki, sıradan ve hafif meşrep bir kadın olan Periveş ile Çamlıca Bahçesi’nde gezerken karşılaşana kadar. Bihruz, londoda gördüğü sarışın Periveş Hanım’a ilk bakışta âşık olur. Gece gündüz onu düşünür. Ona ulaşmanın çarelerini arar, sev- diği kadına aşk mektupları yazar. Oysa Periveş Hanım, Bihruz’u dikkate bile almamıştır, mektupları da okuma- mıştır. Dolayısıyla kendisine teklif edilen buluşma yerine de gelmemiştir. Bihruz sevdiği kadının buluşma yerine gelmemesine çok içerler, aşk acısı gittikçe artar. Bundan dolayı psikolojik açıdan bunalıma girer, üzülür, ağlar. Bihruz’un en yakın arkadaşı Keşfi Bey, arkadaşının bu durumunu gördükten sonra Periveş Hanım’ı tanıdığını, onun tifodan öldüğünü söyler. Bu kez Bihruz’un haya- tı kararır. Sevdiğinin ölümü üzerine yas tutmaya başlar. Aradan bir süre geçtikten sonra Bihruz, Periveş Hanım’ı uzaktan vapurda görür. Periveş Hanım’ın öldüğünden emin bir şekilde onun ablası olduğunu düşünür. Keşfi Bey, yalanına devam eder ve Bihruz’u destekleyerek gör- düğü kişinin Periveş Hanım değil, onun ablası olduğunu söyler. Bihruz Bey, bir Ramazan akşamı, Şehzadebaşı’nda Periveş ve Çengi Hanım’a rastlar. Onlara sevgilisinin me- zarını sorar. Periveş Hanım, kendisinin kız kardeşi olma- dığını söyleyerek Bihruz’un yanından ayrılırken Çengi onun ihtiyarlamadan bunadığını söyleyerek Bihruz’la alay eder ve sonra da hanımlar arabalarına atlayarak gi- derler. Bihruz Bey, Periveş ve Çengi Hanım’ın arkasından bakakalır. Böylece Araba Sevdası romanı biter.
Söz edilen romanın tahlili için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Söz edilen romanın tahlili için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Karmaşık olaylar zinciri vardır.
B
Tarihsel bir doku mevcuttur.
C
Bihruz beyin karakteri romana hakimdir.
D
Romanın ana karakteri mantığı ağır basan bir şahıstır.
E
Romanda aşk kutsanır.
Açıklama:
Romanda Bihruz beyin karakteri tamamiyle anlatıma hakimdir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 37
Araba Sevdası roman karakterleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ana karakter aşk budalası biridir.
B
Aşık olunan kadın oldukça kültürlü bir aileye mensuptur.
C
Bihruz bey asilliğini her zaman koruyan biridir.
D
Bihruz bey'in temel amacı öğretici rolünde olmaktır.
E
Periveş hanım Bihruz bey'e olan hayranlığını roman bitene kadar gizleyemez.
Açıklama:
Bihruz, zengin ve kültürlü bir aileden gelmekle birlikte babasını (eski vezirlerden biri- si) erken yaşlarda kaybedince eğitimini gerektiği biçimde tamamlayamamış, kültürel bi- rikim edinememiş, kişilik gelişimi eksik kalmıştır. Biraz saf olmasının yanı sıra tek taraflı dünya görüşüne sahiptir. Konak yaşamı içerisinde kapalı olarak büyümüş, neredeyse hiç hayat tecrübesi edinememiştir. Aile büyüğünün ölümü üzerine de mirasyedi bir paşazâde olarak yaşamına devam etmiştir. Yaşamdaki en büyük amacı, alafranga bir yaşam biçimini benimsemek, bu tarzda giyinip kuşanarak araba kullanmaktır. Fransızcayı tam olarak bil- memekle birlikte kulaktan dolma sözlerle Fransız yaşamı ve modasını takip etmeye çalışmaktadır. Bihruz Bey, çoğu zaman gülünç bir duruma düştüğünün farkına bile varmadan çevresi tarafından alay konusu olmaktadır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 38
Vatan Yahut Silistre ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Namık Kemal'in eseridir.
B
Bir tiyatro eseridir.
C
Vatan sevgisini konu edinir.
D
Oyunun türü romantik komedidir.
E
Oyun dört perdeden oluşmaktadır.
Açıklama:
Oyunun türü romantik dramdır. Diğer seçenekler doğrudur. Yanlış ifadenin yer aldığı doğru seçenek D şıkkıdır.
Soru 39
I. Sami Paşazade'nin eseridir.
II. Küçük şeyler içerisinde yayımlanmıştır.
III. Roman türlerinde verilen ilk eserlerden biridir.
IV. Uzun bir eserdir.
Pandomima eseriyle ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Küçük şeyler içerisinde yayımlanmıştır.
III. Roman türlerinde verilen ilk eserlerden biridir.
IV. Uzun bir eserdir.
Pandomima eseriyle ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve II
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, “Pandomima” isimli hikâyesini Küçük Şeyler adlı kitabında yayımlar. “Pandomima”, kısa ve etki birliği yüksek bir hikâye kurgusuna sahiptir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 40
Hikâyedeki en güçlü yan, hikâye kurgusu içerisinde bulunan tüm unsurların (kişi, zaman, mekân ve olaylar zinciri) ana fikir ile bağının mükemmel bir biçimde kurulmasıdır. Ayrıca hikâyede sade ve sağlam bir kurgunun oluşması ve gerçekçi bir bakışın varlığı da dikkat çekicidir.
Yukarıda özellikleri açıklanan Sami Paşazade Sezai hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri açıklanan Sami Paşazade Sezai hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pandomima
B
Sergüzeşt
C
Arlezyalı
D
Şir
E
Rumuzu'l Edeb
Açıklama:
“Pandomima” isimli hikâyedeki en güçlü yan hikâye kurgusu içerisinde bulunan tüm unsurların (kişi, zaman, mekân ve olaylar zinciri) ana fikir ile bağının mükemmel bir biçimde kurulmasıdır. Ayrıca hikâyede sade ve sağlam bir kurgunun oluşması ve gerçekçi bir bakışın varlığı da dikkat çekicidir.
Soru 41
XIX. yüzyıl Türk edebiyatında ilk yenilik temsilcilerinden birisi ve en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ŞİNASİ
B
KEÇECİZÂDE İZZET MOLLA
C
ENDERUNLU VÂSIF
D
DADALOĞLU
E
Köroğlu
Açıklama:
XIX. yüzyıl Türk edebiyatında ilk yenilik temsilcilerinden birisi ve en önemlisi kuşkusuz Şinasi’dir. Şinasi gerek şiiri gerekse nesriyle Türk
edebiyatına yön veren ilk edebiyatçılarımızdan biridir.
edebiyatına yön veren ilk edebiyatçılarımızdan biridir.
Soru 42
Şinasi’nin akılcı tutumu ve dil alanındaki arayışları kendinden sonraki kuşağı derinden etkilemiştir. Aklı ön plana çıkaran tutumu edebiyatta bakış açısının değişimine neden olurken kendisi de edebiyata yeni temalar kazandırmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu yeni dünya görüşünü açıklayan anahtar kavramlardan biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu yeni dünya görüşünü açıklayan anahtar kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Akıl
B
Vicdan
C
Bilgi
D
Medeniyet
E
Cemiyet
Açıklama:
Akıl, bilgi, medeniyet, cemiyet, hak, hukuk ve kanun, adalet gibi kavramlar sözünü ettiğimiz bu yeni dünya görüşünü açıklayabileceğimiz anahtar kavramlardır. Bu kavramları sade bir dil ile veren şair, Türk edebiyatının hemen her alanında yeni bir algının oluşmasına da aracı olmaktadır.
Soru 43
“Münâcât”, Şinasi’nin tüm şiirlerinin bir araya toplandığı Müntahabat-ı Eş’ar (1862) isimli kitapta yer almaktadır. Kitapta şairin her türde yazdığı şiirler bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi şairin bu kitapta yer verdiği bir şiir türü değildir?
Aşağıdakilerden hangisi şairin bu kitapta yer verdiği bir şiir türü değildir?
Seçenekler
A
Kasâid (kasideler)
B
Gazeliyât (gazeller)
C
Şarkıyyât (şarkılar)
D
Medhiyyât (methiyeler)
E
Naatlar(övgüler)
Açıklama:
“Münâcât”, Şinasi’nin tüm şiirlerinin bir araya toplandığı Müntahabat-ı Eş’ar (1862) isimli kitapta yer almaktadır. Kitapta şairin her türde yazdığı şiirler bulunmaktadır. Eser, Kasâid (kasideler), Gazeliyât (gazeller), Şarkıyyât (şarkılar), Medhiyyât (methiyeler), Müfredat (müfretler), Mesârî (mısralar), Tevârih (tarihler), Hikâyât (hikâyeler), Hezliyyât ve Hicviyyât (hezeller ve hicivler) başlıkları altında dokuz bölümden meydana gelir. Bunların dışında kitapta bir de “Arz-ı Muhabbet” adlı sade Türkçe ile kaleme alınmış mesnevi tarzında on bir beyitlik bir manzume daha vardır.
Soru 44
27 Mart 1891 - 26Mayıs 1944 tarihleri arasında yayımlanmış fen, magazin, sanat ve edebiyat dergisidir. İstanbul’da haftalık olarak yayımlanmıştır. Ayrıca Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası adlı romanı da bu dergide yayınlanmıştır. Bu dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Âlem-i Musiki
B
Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası
C
Servet-i Fünûn
D
Beşer ve Tabiat
E
Tercüman-ı Hakikat
Açıklama:
Servet-i Fünûn, 27 Mart 1891 - 26 Mayıs 1944 tarihleri arasında
yayımlanmış fen, magazin, sanat ve edebiyat dergisidir. İstanbul’da
haftalık olarak yayımlanmıştır. Servet-i Fünûn, zaman zaman
yayınına ara vermek zorunda kalsa da yarım yüzyılı aşan bir zaman
diliminde (54 yıl) toplam 2464 sayı çıkmıştır. Araba Sevdası 1889 yılında yazılmıştır. Ancak Servet-i Fünûn dergisinde tefrikası 1896 yılında gerçekleşir. Roman dergide tefrika edilirken Halil Paşa’nın resimleri ile “Musavver Milli Roman” açıklaması ile yayımlanmıştır.
yayımlanmış fen, magazin, sanat ve edebiyat dergisidir. İstanbul’da
haftalık olarak yayımlanmıştır. Servet-i Fünûn, zaman zaman
yayınına ara vermek zorunda kalsa da yarım yüzyılı aşan bir zaman
diliminde (54 yıl) toplam 2464 sayı çıkmıştır. Araba Sevdası 1889 yılında yazılmıştır. Ancak Servet-i Fünûn dergisinde tefrikası 1896 yılında gerçekleşir. Roman dergide tefrika edilirken Halil Paşa’nın resimleri ile “Musavver Milli Roman” açıklaması ile yayımlanmıştır.
Soru 45
Recaizâde Mahmut Ekrem, devrin alafranga taklidini yapan nesli eleştirmek istemiş, özellikle romanın yazıldığı dönem içerisindeki günlük hayatı ve şehirli modasını ironik bir anlatımla hicvetmiştir.
Yukarıda bahsedilen Recaizâde Mahmut Ekrem romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen Recaizâde Mahmut Ekrem romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Zemzeme
C
Atala Yahut Amerikan Vahşileri
D
Kudemadan Birkaç Şair
E
Şemsa
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem, devrin alafranga taklidini yapan nesli eleştirmek istemiş, özellikle romanın yazıldığı dönem içerisindeki günlük hayatı ve şehirli modasını ironik bir anlatımla hicvetmiştir. Araba Sevdası, “yanlış Batılılaşma” sorununu işlemektedir denilebilir.
Soru 46
Tanzimat Dönemi söz konusu olduğunda özellikle iki edebî tür döneme damgasını vurmuştur. Bu döneme damgasını vuran hangi şıkta birlikte verilmiştir?
Seçenekler
A
Roman-Tiyatro
B
Şiir-Roman
C
Gazete-Tiyatro
D
Roman-Gazete
E
Deneme-Gazete
Açıklama:
Tanzimat Dönemi söz konusu olduğunda özellikle iki edebî tür döneme damgasını vurmuştur. Bunlardan birincisi gazete, ikincisi ise tiyatrodur.
Soru 47
Aslında bir şair olan Namık Kemal'in yazdığı ve sahnelediği ilk oyun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zavallı Çocuk
B
Vatan Yahut Silistre
C
Kara Bela
D
Gülnihal
E
İntibah
Açıklama:
Namık Kemal aslında bir şairdir. Gerçekten de Namık Kemal’in sanat hayatında, tiyatro ve roman sonradan ilgilendiği ve üzerinde ısrarla durduğu türler olarak dikkati çekmektedir. Vatan Yahut Silistre, Namık Kemal’in yazdığı ve sahnelediği ilk oyunudur. Oyun sahnelendiği andan itibaren üzerinde en fazla konuşulan, yorum yapılan ve değerlendirilen bir eser olmuş ve Türk edebiyatının merkezî konumuna yükselmiştir.
Soru 48
Dönemi için oldukça önemli bir çalışma olan ve “Pandomima” isimli hikayesinin de yer aldığı Sami Paşazade Sezai kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sergüzeşt
B
Müdafaa-i Zulüm
C
Mantemeden
D
Rumuzu’l- Edeb
E
Küçük Şeyler
Açıklama:
Küçük Şeyler, dönemi için oldukça önemli bir çalışmadır ve Sami Paşazâde Sezai, “Pandomima” isimli hikâyesini Küçük Şeyler adlı kitabında yayımlamıştır.
Soru 49
Hikâye, bir olay hikâyesidir. Diğer bir deyişle Mauppasant tarzı kurgunun özelliklerini taşımaktadır. Hikâyenin ana kişisi Paskal’dır. Paskal bir palyaçodur. Sahnede çeşitli komiklikler yaparak seyircileri eğlendirmektedir.
Yukarıda bahsedilen Sami Paşazâde Sezai öyküsü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen Sami Paşazâde Sezai öyküsü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pandomima
B
Sergüzeşt
C
Şir
D
İclal
E
Küçük Şeyler
Açıklama:
“Pandomima”, Sami Paşazâde Sezai’nin 1891 yılında yayımlanan Küçük Şeyler adlı kitabında yer alan son hikâyedir. Hikâye, bir olay hikâyesidir. Diğer bir deyişle Mauppasant tarzı kurgunun özelliklerini taşımaktadır. Hikâyenin ana kişisi Paskal’dır. Paskal bir palyaçodur. Sahnede çeşitli komiklikler yaparak seyircileri eğlendirmektedir.
Soru 50
Vatan Yahut Silistre oyununda eleştirilecek yön Namık Kemal’in oyunun kişilerini ve kurgusunu düşünce dünyasını yansıtmak için bir aracı olarak kullanmasıdı ve okura bazı değerler vermesidir. Aşağıdakilerden hangisi Namık Kemal'in Vatan Yahut Silistre ile birlikte okuruna vermek istediği değerlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vatan sevgisi
B
Millet kavramı
C
Devletin birliği ve bütünlüğü
D
Arkadaşlık duygusu ve dostluğun önemi
E
Dini ve vicdani değerler
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre oyununda eleştirilecek yön, Namık Kemal’in oyunun kişilerini ve kurgusunu düşünce dünyasını yansıtmak için bir aracı olarak kullanmasıdır. Vatan Yahut Silistre ile birlikte okuruna vermek istediği ülküsel değerler, vatan sevgisi, millet kavramı, devletin birliği ve bütünlüğü, arkadaşlık duygusu ve dostluğun önemi, görev bilinci gibi öylesine ön plana çıkar ki neredeyse oyun kişilerinin hepsi bu değerler yüzünden gerçek kişilik özelliklerini sergileyemezler. Yine bu değerler kurguya yön verir. Teknik açıdan bir kusurdur bu.
Soru 51
Şinasi'nin hangi şiiri yenileşme dönemi Türk şiirinde önemli bir başlangıç olarak kabul edilmelidir?
Seçenekler
A
Arz-ı Muhabbet
B
Münâcât
C
Tam Tarih
D
Tehlil
E
Methiye
Açıklama:
Şinasi’nin en tipik şiirlerinden birisi olan “Münâcât”, yenileşme dönemi Türk şiirinde
önemli bir başlangıç olarak kabul edilmelidir. Bu şiir ile divan edebiyatı nazım şekilleri
biçim açısından olamasa da içerik açısından önemli değişikliklere uğramıştır.
önemli bir başlangıç olarak kabul edilmelidir. Bu şiir ile divan edebiyatı nazım şekilleri
biçim açısından olamasa da içerik açısından önemli değişikliklere uğramıştır.
Soru 52
“Münâcât”, Şinasi’nin hangi isimli kitabında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tercüme-i Manzume
B
Müntehebat-ı Eş’ar
C
Durub-ı Emsal-i Osmaniye
D
Müntehebat-ı Tasvir-i Efkar
E
Tercümân-ı Ahvâl Mukaddimesi
Açıklama:
“Münâcât”, Şinasi’nin tüm şiirlerinin bir araya toplandığı Müntahabat-ı Eş’ar (1862)
isimli kitapta yer almaktadır.
isimli kitapta yer almaktadır.
Soru 53
“Münâcât” eseri kaç bölümden meydana gelmektedir?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
Münâcât”, Şinasi’nin tüm şiirlerinin bir araya toplandığı Müntahabat-ı Eş’ar (1862)
isimli kitapta yer almaktadır. Kitapta şairin her türde yazdığı şiirler bulunmaktadır. Eser, Kasâid (kasideler), Gazeliyât (gazeller), Şarkıyyât (şarkılar), Medhiyyât (methiyeler), Müfredat (müfretler), Mesârî (mısralar), Tevârih (tarihler), Hikâyât (hikâyeler), Hezliyyât ve Hicviyyât (hezeller ve hicivler) başlıkları altında dokuz bölümden meydana gelir.
isimli kitapta yer almaktadır. Kitapta şairin her türde yazdığı şiirler bulunmaktadır. Eser, Kasâid (kasideler), Gazeliyât (gazeller), Şarkıyyât (şarkılar), Medhiyyât (methiyeler), Müfredat (müfretler), Mesârî (mısralar), Tevârih (tarihler), Hikâyât (hikâyeler), Hezliyyât ve Hicviyyât (hezeller ve hicivler) başlıkları altında dokuz bölümden meydana gelir.
Soru 54
“Münâcât”ta, hangi kafiye biçimi kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Düz Kafiye
B
Çapraz Kafiye
C
Sarma Kafiye
D
Örüşük Kafiye
E
Mani Tipi Kafiye
Açıklama:
“Münâcât”ta, mesnevi tarzı (düz uyak) kafiye biçimi kullanılmıştır. Her beyit kendi
arasında kafiyelenmiştir (a a / b b / c c / d d....).
arasında kafiyelenmiştir (a a / b b / c c / d d....).
Soru 55
1798-1857 yılları arasında yaşamış, sosyolojinin babası olarak kabul edilen kişi kimdir?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Karl Marx
C
Emile durkheim
D
Max Weber
E
Harriet Martineau
Açıklama:
1798-1857 yılları arasında yaşamış olan Fransız sosyolog Auguste Comte sosyolojinin babası olarak kabul edilmektedir.
Soru 56
''Araba Sevdası'' eseri kaç yılında yazılmıştır?
Seçenekler
A
1865
B
1874
C
1881
D
1889
E
1895
Açıklama:
Araba Sevdası 1889 yılında yazılmıştır. Ancak Servet-i Fünûn dergisinde tefrikası 1896 yılında gerçekleşir.
Soru 57
Araba Sevdası numaralandırılmış toplam kaç bölümden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Araba Sevdası numaralandırılmış toplam dört bölümden oluşmaktadır.
Soru 58
Namık Kemal’in yazdığı ve sahnelediği ilk oyun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gülnihâl
B
Âkif Bey
C
Vatan Yahut Silistre
D
Kara Belâ
E
Zavallı Çocuk
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre, Namık Kemal’in yazdığı ve sahnelediği ilk oyunudur. Oyun sahnelendiği andan itibaren üzerinde en fazla konuşulan, yorum yapılan ve değerlendirilen bir eser olmuş ve Türk edebiyatının merkezî konumuna yükselmiştir.
Soru 59
Sami Paşazâde Sezai, “Pandomima” isimli hikâyesini hangi kitabında yayımlamıştır?
Seçenekler
A
Sergüzeşt
B
Küçük Şeyler
C
Müdafaa-i Zulüm
D
Rumuzu’l- Edeb
E
İclal
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, “Pandomima” isimli hikâyesini Küçük Şeyler adlı kitabında yayımlar. “Pandomima” dışında kitapta, kitabın ikinci ünitesinde belirtildiği gibi, biri tercüme (Alphonse Daudet’ten yaptığı ‘Arlezyalı’ isimli tercüme), birisi de mensur hikâye olmak üzere toplam altı hikâye daha bulunmaktadır. Sanatçının bu eseri 1891 yılında yayımlanmıştır.
Soru 60
Sami Paşazâde Sezai, “Küçük Şeyler” isimli kitabını kaç yılında yayımlamıştır?
Seçenekler
A
1865
B
1874
C
1886
D
1891
E
1896
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, “Pandomima” isimli hikâyesini Küçük Şeyler adlı kitabında yayımlar. “Pandomima” dışında kitapta, kitabın ikinci ünitesinde belirtildiği gibi, biri tercüme (Alphonse Daudet’ten yaptığı ‘Arlezyalı’ isimli tercüme), birisi de mensur hikâye olmak üzere toplam altı hikâye daha bulunmaktadır. Sanatçının bu eseri 1891 yılında yayımlanmıştır.
Soru 61
İlk örnekleri Şinasi ile verilen Tanzimat sonrası Türk edebiyatında, şiirde değişim ilk olarak hangi alanda ve ne şekilde görülmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
Yenileşme cereyanı klasik Türk şiir geleneğini güçlendirmiştir. Bu üslup gelişerek devam etmiştir.
B
Şiirde serbest biçimler ve nazım şekilleri kullanılmaya başlamıştır.
C
Eski nazım şekilleri ve şiir formu devam etmiş ama içerik değişmiştir.
D
Şiir hem yapı hem de içerik olarak değişime uğramıştır.
E
Sadece şiir dili değişmiştir.
Açıklama:
Eski nazım şekilleri ve şiir formu devam etmiş ama içerik değişmiştir
Soru 62
“Münâcât”ta yer alan ana duygu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İman gücü ve Allah sevgisi
B
Aklın gücü ve Allah sevgisi
C
İlham duygusu ve yaratıcılık
D
Din sevgisini aşılama
E
Geleneği yeni bir anlayışla devam ettirme
Açıklama:
Aklın gücü ve Allah sevgisi
Soru 63
“Münâcât”, Şinasi’nin hangi kitabında yer alır?
Seçenekler
A
Tercüme-i Manzume
B
Durub-i Emsal-i Osmaniye
C
Müntahabât-ı Eş’âr
D
Şair Evlenmesi
E
Fatîn Tezkiresi
Açıklama:
Müntahabât-ı Eş’âr
Soru 64
“Araba Sevdası” hangi yılda ve nerede yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1889 yılı Servet-i Fünûn Dergisi
B
1896 yılı ve Servet-i Fünûn Dergisi
C
1896 yılı Tanin Matbaası
D
1889 yılı Tanin Matbaası
E
1896 Tercüman-ı Hakikat Matbaası
Açıklama:
1896 yılı ve Servet-i Fünûn Dergisi
Soru 65
“Araba Sevdası” aşağıdaki edebî akımlardan hangisi içerisinde değerlendirilmelidir?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
Parnasizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Realizm
Soru 66
“Araba Sevdası” isimli romanın diğer alt başlığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bihruz Beyin Âşıklığı
B
Bihruz Bey ve Periveş Hanım
C
Sergüzeşt-i Bihruz Bey
D
Bir İstanbul Beyfendisi
E
Mirasyedi
Açıklama:
Bihruz Beyin Âşıklığı
Soru 67
“Vatan Yahut Silistre” oyunu nerede ve hangi tarihte oynanmıştır?
Seçenekler
A
Gedikpaşa Tiyatrosu, 1872
B
Güllü Agop Tiyatrosu, 1872
C
Teodor Kasap Tiyatrosu, 1872
D
Tepebaşı Tiyatrosu, 1872
E
Saray Tiyatrosu, 1872
Açıklama:
Güllü Agop Tiyatrosu, 1872
Soru 68
Namık Kemal’in yazdığı ilk tiyatro eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zavallı Çocuk
B
Gülnihal
C
Vatan Yahut Silistre
D
Celalettin Harzemşah
E
Cezmi
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi “Pandomima” isimli hikâyeyi geleneksel Türk anlatılarından ayıran en belirgin özelliklerden biri olamaz?
Seçenekler
A
Paskal hissi bir aşk ve acıma duygusu içerisinde anlatılmıştır.
B
Paskal günlük hayat içinde bir insanın hikâyesini temsil etmektedir.
C
Zaman ve mekân unsurları gerçekçi bir biçimde anlatılmıştır.
D
Zavallı, kimsesiz bir insan hikâyenin ana kahramanı olmuştur.
E
Paskal, yüce aşkı ve kahraman kişiliği ile ön plana çıkartılmıştır.
Açıklama:
Paskal, yüce aşkı ve kahraman kişiliği ile ön plana çıkartılmıştır.
Soru 70
“Pandomima” Sami Paşazâde Sezai’nin hangi kitabının içinde yer alır?
Seçenekler
A
Sergüzeşt
B
Küçük Şeyler
C
İclal
D
Şir
E
Rumuzu’l-Edeb
Açıklama:
Küçük Şeyler
Soru 71
Münâcât şiiri aşağıdakilerden hangisi tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Namık Kemal
C
Şinasi
D
Ziya Paşa
E
Abdülhak Hamit TaRhan
Açıklama:
Yanıt C'dir.
Soru 72
Şinasi'nin Münacat isimli şiiri hangi kitabın içerisinde yer almıştır?
Seçenekler
A
Müntahabat-ı Eş’ar
B
Eş'ar-ı Ziyâ
C
Harabat
D
Yadigâr-ı Şebâb
E
Nağme-i Seher
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 73
Müntahabat-ı Eş’ar'a Şinasi'nin ölümünden sonra Divan-ı Şinasi ismini kim vermiştir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Ebuzziya Tevfik
C
Namık Kemal
D
Abdülhak Hamit Tarhan
E
Samipaşazade Sezai
Açıklama:
Yanıt B'dir.
Soru 74
Şinasi'nin kendisi için kasideler yazdığı dönemin sadrazamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit Paşa
B
Mustafa Naili Paşa
C
Mehmed Emin Ali Paşa
D
Yusuf Kamil Paşa
E
Mithat Paşa
Açıklama:
Yanıt A'dır.
Soru 75
Münacat ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Allah'a şükretmek
B
Allah’a yalvarmak
C
Ölen kimse için ağıt yakmak
D
Peygamberi övmek
E
Pişman olmak
Açıklama:
Yanıt B'dir.
Soru 76
Araba Sevdası adlı roman kim tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Samipaşazade Sezai
B
Namık Kemal
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Tevfik Fikret
E
Abdülhak Hamit Tarhan
Açıklama:
Yanıt C'dir.
Soru 77
Araba Sevdası adlı roman hangi yıl yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1889
B
1890
C
1892
D
1894
E
1896
Açıklama:
Roman 1889'da yazılıp 1896'da yayınlanmıştır.
Soru 78
Araba Sevdası, hangi dergi tarafından yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
Tercüman-ı Hakikat
B
Tercüman-ı Ahval
C
Tasvir-i Efkar
D
Servet-i Fünun
E
Mecmua-i Fünun
Açıklama:
Yanıt D'dir.
Soru 79
Mirasyedi Bihruz Bey'in Periveş Hanım'a olan umutsuz aşkını konu alan roman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sergüzeşt
B
Muhsin Bey
C
Araba Sevdası
D
Eylül
E
Cezmi
Açıklama:
Yanıt C'dir.
Soru 80
Namık Kemal’in yazdığı ve sahnelediği ilk oyunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zavallı Çocuk
B
Akif Bey
C
Celaleddin Harzemşah
D
Vatan Yahut Silistre
E
Kara Bela
Açıklama:
Yanıt D'dir.
Soru 81
I. Konuşma dilini edebiyata sokma gayretleri
II. İnsanı temel alan dünya görüşü ile bir insan anlayışı kurma
III. Hayalî değerleri gerçek olana tercih etme
Yukarıdakilerden hangisi Şinasi’nin edebiyatımıza getirdiği yenilikler arasındadır?
II. İnsanı temel alan dünya görüşü ile bir insan anlayışı kurma
III. Hayalî değerleri gerçek olana tercih etme
Yukarıdakilerden hangisi Şinasi’nin edebiyatımıza getirdiği yenilikler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II ve III
Açıklama:
Şinasi gerek şiiri gerekse nesriyle Türk edebiyatına yön veren ilk edebiyatçılarımızdan biridir. Edebiyata getirdiği dil anlayışı, özellikle konuşma dilini edebiyata sokma gayretleri, insanı temel alan dünya görüşü ile bir insan anlayışı kurma, sadelik ve yenilik adına eski şiirin hayal sisteminden kaçma, gerçek değerleri hayalî olana tercih etme (somut olanı soyut olana tercih etme) onun edebiyatımıza getirdiği en önemli yenilikler arasındadır.
Soru 82
Şinasi’nin Müntahabat-ı Eş’ar isimli kitabında yer alan, Tanrı’ya yalvarma ve yakarma teması çerçevesinde kurguladığı şiiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevârih
B
Münâcât
C
Arz-ı Muhabbet
D
Şarkıyyât
E
Hicviyyât
Açıklama:
Münâcât genellikle nazım şekli olarak kaside biçiminde yazılır ve divanların başına konulur. Şinasi de Müntahabat-ı Eş’ar isimli kitabının başına Tanrı’ya yalvarma ve yakarma teması çerçevesinde kurguladığı bu şiiri koyar.
Soru 83
I. Halkın konuştuğu dilden uzak bir dil anlayışı benimsenerek yazılmıştır.
II. Aruz vezni ile yazılmıştır.
III. Az redif kullanılarak kafiye kurgusunun oluşturulması onu divan şiiri anlayışından tamamen uzaklaştırmıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi “Münâcât” ile ilgili olarak doğrudur?
II. Aruz vezni ile yazılmıştır.
III. Az redif kullanılarak kafiye kurgusunun oluşturulması onu divan şiiri anlayışından tamamen uzaklaştırmıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi “Münâcât” ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, III
D
I, II
E
II ve III
Açıklama:
Şiir aruz vezni ile yazılmıştır. Şiirde aruz vezninin Feilâtün (Fâilâtün) / Feilâtün / Feilâtün / Feilün (Fa’lün) (. . _ _ /. . _ _/ . . _ _ / .. _) kalıbı kullanılmıştır. Şiirin dil ve yapı özellikleri yeni ve orijinaldir. Konuşma diline yakın sade bir dil kullanılmış ve bu dil anlayışı aruz veznine kusursuzca uygulanmıştır. Az redif kullanarak kafiye kurgusunu oluşturması onu divan şiiri anlayışından tamamen uzaklaştırmakta ve yeni bir şiir dili yaratma çabalarının arayışı gözlemlenmektedir.
Soru 84
Servet-i Fünûn dergisinde, Türk romanları arasında resimlendirilerek yayımlanan ilk kitap ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pandomima- Sami Paşazâde Sezai
B
İntibah-Namık Kemal
C
Şair Evlenmesi-Şinasi
D
Araba Sevdası-Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Mai ve Siyah-Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Araba Sevdası 1889 yılında yazılmıştır. Servet-i Fünûn dergisinde tefrikası 1896 yılında gerçekleşir. Roman dergide tefrika edilirken Halil Paşa’nın resimleri ile “Musavver Milli Roman” açıklaması ile yayımlanmıştır. Kendisinden önce tefrika edilen yabancı romanlar varsa da Türk romanları arasında resimlendirilerek yayımlanan ilk kitap bu olmuştur.
Soru 85
Aşağıdaki ifadelerden hangisi “Araba Sevdası” ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Romanda yaratılan tipler ayrıntılı bir biçimde kurgulanmamıştır.
B
Klasik kurgu ile yazılmış ve olaylar zinciri kronolojik bir zaman algısına göre ilerlemiştir.
C
Modernist romanın anlatı biçimlerinden birisi olan iç monolog ve bilinç akışı tekniği ve postmodern romanın anlatı tekniklerinden üstkurmaca burada sezgisel bağlamda hissedilerek kurguya dâhil edilmiştir.
D
Türk edebiyatında realist romanın ilk örneklerinden birisidir.
E
Yazıldığı dönem içerisindeki günlük hayat ve şehirli modası ironik bir anlatımla hicvedilmiştir.
Açıklama:
Eser, klasik kurgu ile yazılmış ve olaylar zinciri kronolojik bir zaman algısına göre ilerlemiştir. Modernist romanın anlatı biçimlerinden birisi olan iç monolog ve bilinç akışı tekniği ve postmodern romanın anlatı tekniklerinden üstkurmaca burada sezgisel bağlamda hissedilerek kurguya dâhil edilmiştir. Araba Sevdası, Türk edebiyatında realist romanın ilk örneklerinden birisidir. Realist romanda yer alan tasvirler özellikle mekân ve kişi tanımlamalarında dikkati çekmektedir. Romanda anlatılan konular ve yaratılan tipler yerli ve millî özellikler içermektedir. Tipler gerçeğe uygundur ve kişilik özelliklerine göre ayrıntılı bir biçimde kurgulanmıştır. Recaizâde Mahmut Ekrem, devrin alafranga taklidini yapan nesli eleştirmek istemiş, özellikle romanın yazıldığı dönem içerisindeki günlük hayatı ve şehirli modasını ironik bir anlatımla hicvetmiştir.
Soru 86
Güllü Agop Tiyatrosu’nda sahnelenen “Vatan Yahut Silistre” oyununun yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Sami Paşazâde Sezai
B
Namık Kemal
C
Şinasi
D
Recaizâde Mahmut Ekrem
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre, Namık Kemal’in yazdığı ve sahnelediği ilk oyunudur.
Soru 87
Aşağıdaki ifadelerden hangisi “Vatan Yahut Silistre” oyunu ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Oyun kişilerinin hiçbir ortak özellikleri bulunmamaktadır.
B
Oyunun türü romantik dramdır.
C
Yazarın hayatta iken sahnelenen tek oyunudur.
D
Konuşma örgüsü çoğunlukla uzun tiratlara dayanmaktadır.
E
Oyun, iki anlam düzeyinde ilerlemektedir.
Açıklama:
Tüm oyun kişilerinin tek bir ortak özellikleri bulunmaktadır. O da vatan uğrunda canlarını bile feda etmekten sakınmamalarıdır. Kişilerin bir arada bulunma gerekçeleri de budur. Oyunun türü romantik dramdır. Yazarın hayatta iken sahnelenen tek oyunudur. Konuşma örgüsü çoğunlukla uzun tiratlara dayanmaktadır. “Vatan Yahut Silistre” oyunu iki anlam düzeyinde ilerlemektedir. Birinci anlam düzeyi aynı zamanda eserin de düşünsel yapısını vermektedir. Vatan kavramı, vatan sevgisinin her değerden daha fazla olması gerektiği düşüncesi metnin dokusunu örmektedir. İkinci anlam düzeyi oyunun duygusal atmosferini yansıtacak biçimde kurgulanmıştır.
Soru 88
“Pandomima” isimli hikâyesini Küçük Şeyler adlı kitabında yayımlayan yazar kimdir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Recaizâde Mahmut Ekrem
C
Sami Paşazâde Sezai
D
Şinasi
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, “Pandomima” isimli hikâyesini Küçük Şeyler adlı kitabında yayımlar.
Soru 89
I. Olay, basit ve sadedir.
II. Hikâyenin merkezine Paskal adında bir palyaço yerleştirilmiştir.
III. Kurgu, tanrısal bakış açısına sahip bir anlatıcı tarafından düzenlenmiştir.
IV. Hikâyede kişi kadrosu epey kalabalıktır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi “Pandomima” ile ilgili olarak doğrudur?
II. Hikâyenin merkezine Paskal adında bir palyaço yerleştirilmiştir.
III. Kurgu, tanrısal bakış açısına sahip bir anlatıcı tarafından düzenlenmiştir.
IV. Hikâyede kişi kadrosu epey kalabalıktır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi “Pandomima” ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
I, IV
E
I, II ve III
Açıklama:
“Pandomima”, kısa ve etki birliği yüksek bir hikâye kurgusuna sahiptir. Hikâyede kişi kadrosu sınırlı tutulmuş, merkeze Paskal adında bir palyaço yerleştirilmiştir. Olay, basit ve sadedir. Kurgu, tanrısal bakış açısına sahip bir anlatıcı tarafından düzenlenmiştir. Her şeyi bilen ve gören yazar ile hikâye kişisi Paskal’ın dünyalarının farklı olması, hatta bir tezat hâlinde bulunması metinde iki paralel çizgiyi bize vermekte, sonda yaşanan sürpriz bu iki gerçekliğin çarpışmasından doğmaktadır.
Soru 90
Aşağıdaki ifadelerden hangisi “Pandomima” ile ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Zaman ve mekân gerçekçi bir anlatımla kompoze edilmiştir.
B
Metnin kompozisyonunda, birbirine neden sonuç ilişkisine bağlı olaylar zincirinin eklemlendiği giriş, gelişme ve sonuç bölümleri yer almaktadır.
C
Kısa ve etki birliği yüksek bir hikâye kurgusuna sahiptir.
D
Çehov tarzı kurgunun özelliklerini taşımaktadır.
E
İki hikâye kişisi Paskal ve Eftelya birbiri ile karşıt kutuplardadır.
Açıklama:
“Pandomima”, kısa ve etki birliği yüksek bir hikâye kurgusuna sahiptir. Zaman ve mekân gerçekçi bir anlatımla kompoze edilmiştir. Metnin kompozisyonunda, birbirine neden sonuç ilişkisine bağlı olaylar zincirinin eklemlendiği giriş, gelişme ve sonuç bölümleri yer almaktadır. Hikâye, bir olay hikâyesidir. Maupassant tarzı kurgunun özelliklerini taşımaktadır. Her iki hikâye kişisi birbiri ile karşıt kutuplardadır. Bu iki kişinin yaşamın bir noktasında karşılıklı bir araya gelebilmeleri mümkün değildir.
Soru 91
Şinasi’nin “Münâcât” adlı şiiri, getirdiği yeniliklerle dönemi içerisinde dikkat çekici şiirlerdendir.
“Münâcât”ta hangi yazım türü kullanılmıştır?
“Münâcât”ta hangi yazım türü kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Münâcât
B
Hicviyye
C
Mersiye
D
Esmâü’l Hüsnâ
E
Miraciyye
Açıklama:
Şiirde nazım türü olarak, münâcât seçilmiştir. Münâcât genellikle nazım şekli olarak
kaside biçiminde yazılır ve divanların başına konulur. Doğru yanıt A'dır.
kaside biçiminde yazılır ve divanların başına konulur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Şinasi’nin “Münâcât”ının ana duygularından birisi değildir?
Seçenekler
A
Açıkça Allah’a yalvarmak
B
Yokluk duygusunu ön plana çıkartmak
C
Yakarmak
D
Niyaz ve dua etmek
E
Allah’tan günahların affı için yakarışta bulunmak
Açıklama:
Şinasi’nin “Münâcât”ında içerik, divan şiiri münâcâtları ile paralellik göstermektedir. Şiirin ana duygusu, açıkça Allah’a yalvarmak, yakarmak, niyaz ve dua etmek, günahların büyüklüğü ve yüce Allah’tan bu günahların affı için yakarışta bulunmaktır. Doğru cevap B'dir.
Soru 93
Resimlendirilmiş ilk Türk romanı olarak da edebiyat tarihlerine geçen romanın adı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Muhsin Bey
B
Mai ve Siyah
C
Araba Sevdası
D
Madam Bovary
E
Şık ve Şıpsevdi
Açıklama:
Roman dergide tefrika edilirken Halil Paşa’nın resimleri ile “Musavver Milli Roman” açıklaması ile yayımlanmıştır. Kendisinden önce tefrika edilen yabancı romanlar varsa
da Türk romanları arasında resimlendirilerek yayımlanan ilk kitap bu olmuştur. Doğru yanıt C'dir.
da Türk romanları arasında resimlendirilerek yayımlanan ilk kitap bu olmuştur. Doğru yanıt C'dir.
Soru 94
Araba Sevdası isimli roman üzerine genel bir değerlendirme yapıldığında aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Numaralandırılmış toplam dört bölümden oluşmaktadır.
B
Her bölüm kendi içerisinde numaralandırılmış alt bölümlerden oluşmaktadır
C
Eser, klasik kurgu ile yazılmıştır.
D
Olaylar zinciri kronolojik bir zaman algısına göre ilerlememektedir.
E
Bölümler arası oranlamaya bakıldığında giriş bölümü uzun tutulmasına rağmen sonuç bölümü kısa bırakılmıştır
Açıklama:
Araba Sevdası numaralandırılmış toplam dört bölümden oluşmaktadır. Her bölüm yine
kendi içerisinde numaralandırılmış alt bölümlerden oluşmaktadır. Eser, klasik kurgu ile
yazılmış ve olaylar zinciri kronolojik bir zaman algısına göre ilerlemiştir. Roman giriş,
gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Bölümler arası oranlamaya bakıldığında
giriş bölümü uzun tutulmasına rağmen sonuç bölümü kısa bırakılmıştır. Doğru yanıt D'dir.
kendi içerisinde numaralandırılmış alt bölümlerden oluşmaktadır. Eser, klasik kurgu ile
yazılmış ve olaylar zinciri kronolojik bir zaman algısına göre ilerlemiştir. Roman giriş,
gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Bölümler arası oranlamaya bakıldığında
giriş bölümü uzun tutulmasına rağmen sonuç bölümü kısa bırakılmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 95
Recaizâde Mahmut Ekrem’in gerek içerik gerekse teknik açıdan edebiyat tarihinde önemli bir yere sahip Araba Sevdası adlı roman ile yine aynı yazara ait olan Muhsin Bey adlı romanı kıyaslandığında, iki eser arasındaki ciddi farklılık aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası postmodern edebiyatın, Muhsin Bey ise çağdaş edebiyatın tipik örneklerindendir.
B
Araba Sevdası baş karakteri Bihruz Bey’in hayat görüşü ile,Muhsin Bey'in hayat görüşleri birbirleri ile uyuşmaktadır.
C
Muhsin Bey yerli ve milli özellikler içerirken, Araba Sevdası batılılaşmanın olumlu yönlerini ön plana çıkartmaktadır.
D
Araba Sevdası romantik edebiyatın, Muhsin Bey ise realist edebiyatın tipik örneklerindendir.
E
Muhsin Bey romantik edebiyatın, Araba Sevdası ise realist edebiyatın tipik örneklerindendir.
Açıklama:
Araba Sevdası, Türk edebiyatında realist romanın ilk örneklerinden birisidir. Yazar,
“…. (Muhsin Bey) hikâyesi erbâb-ı mütalaaca ağlanacak şeylerden görülmüş olduğu halde bu (Araba Sevdası) gülünecek hallerden addolunması gerektir.” demektedir (Parlatır, 1985, s. 101). Bu tanımlama yazarın iki eseri arasında ciddi anlamda bir bakış açısı ve üslup farklılığını dile getirmektedir. Muhsin Bey romantik edebiyatın, Araba Sevdası ise realist edebiyatın tipik örneklerinden olmak üzere kurgulanmışlardır. Doğru yanıt E'dir.
“…. (Muhsin Bey) hikâyesi erbâb-ı mütalaaca ağlanacak şeylerden görülmüş olduğu halde bu (Araba Sevdası) gülünecek hallerden addolunması gerektir.” demektedir (Parlatır, 1985, s. 101). Bu tanımlama yazarın iki eseri arasında ciddi anlamda bir bakış açısı ve üslup farklılığını dile getirmektedir. Muhsin Bey romantik edebiyatın, Araba Sevdası ise realist edebiyatın tipik örneklerinden olmak üzere kurgulanmışlardır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 96
Araba Sevdası Romanın başkişisi Bihruz Bey’in özellikleri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Lüks araba meraklısıdır.
B
Dünyayı iyi tanıyan oldukça zeki birisidir.
C
Dünyayı tanımayan, eğitim görmemiş bir mirasyedidir.
D
En büyük tutkusu Fransız modasıdır.
E
Fransız yaşam biçimi ile kültürüne aşırı ilgi duyar.
Açıklama:
Araba Sevdası’nın konusu kısaca şu şekilde özetlenebilir: Romanın başkişisi Bihruz
Bey’dir. Bihruz, biraz saf, dünyayı tanımayan, eğitim görmemiş bir mirasyedidir. En büyük tutkusu Fransız modası, Fransız yaşam biçimi ile kültürü ve bir de lüks araba merakıdır.
Bey’dir. Bihruz, biraz saf, dünyayı tanımayan, eğitim görmemiş bir mirasyedidir. En büyük tutkusu Fransız modası, Fransız yaşam biçimi ile kültürü ve bir de lüks araba merakıdır.
Soru 97
Tanzimat Dönemi söz konusu olduğunda özellikle gazeteden sonra döneme damgasını vuran edebî tür aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tiyatro
B
Roman
C
Destan
D
Söyleşi
E
Hikaye
Açıklama:
Tanzimat Dönemi söz konusu olduğunda özellikle iki edebî tür döneme damgasını
vurmuştur. Bunlardan birincisi gazete, ikincisi ise tiyatrodur. Bu iki tür, 19. yüzyıl Osmanlı toplumunda aydınlanma düşüncesini tetikleyen unsurlar olarak dikkatimizi çekmektedir. Doğru cevap A'dır.
vurmuştur. Bunlardan birincisi gazete, ikincisi ise tiyatrodur. Bu iki tür, 19. yüzyıl Osmanlı toplumunda aydınlanma düşüncesini tetikleyen unsurlar olarak dikkatimizi çekmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 98
Vatan Yahut Silistre oyununun türü aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Müzikli tiyatrodur.
B
Komedidir.
C
Trajedidir.
D
Romantik komedidir.
E
Romantik dramdır.
Açıklama:
Oyunun türü romantik dramdır. Öte yandan oyun, romantik tiyatronun da tipik özelliklerini taşımaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 99
Vatan Yahut Silistre’de oyunun 2. 3. ve 4. perdeleri Silistre’de geçmesine rağmen, oyunun ilk perdesi nerede geçmektedir?
Seçenekler
A
Halep'te
B
Manastır’da
C
Mısır'da
D
Trablusgarp'ta
E
Harput'ta
Açıklama:
Vatan Yahut Silistre’de birinci perde Manastır’da geçmektedir. Diğer üç perde ise
Silistre’de geçer. Doğru yanıt B'dir.
Silistre’de geçer. Doğru yanıt B'dir.
Soru 100
33 yaşında, şişman yalnız ve kimsesiz biri olarak tasvir edilen, Pandomima'dahikayenin başkahramanı olan Pascal, hikayeye göre ne iş yapmaktadır?
Seçenekler
A
İşsizdir
B
Seyyar satıcıdır
C
Şarkıcıdır
D
Palyaçodur.
E
Dansözdür.
Açıklama:
“Pandomima”, kısa ve etki birliği yüksek bir hikâye kurgusuna sahiptir. Hikâyede kişi kadrosu sınırlı tutulmuş, merkeze Paskal adında bir palyaço yerleştirilmiştir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 101
Şinasi'nin Müntahabat-ı Eş’ar (1862) adlı eseri kaç bölümden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
3
B
6
C
9
D
12
E
15
Açıklama:
9
Soru 102
Divan edebiyatı nazım şekillerinden biri olan, Allah’a yalvarmak, yakarmak ve istekte bulunmak amacıyla yazılan şiirlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Şarkıyat
B
Tevarih
C
Gazeliyat
D
Münacaat
E
Müfredat
Açıklama:
Münacaat
Soru 103
İnsanoğlunun günahlarının büyüklüğü ve kişinin hadsizliği Münacaat'ın hangi beyitlerinde geçmektedir?
Seçenekler
A
İlk 5 beyitinde
B
Son 5 beyitinde
C
İlk 10 beyitinde
D
İlk 2 beyitinde
E
İlk beyitinde
Açıklama:
Son 5 beyitinde
Soru 104
Fen, magazin, sanat ve edebiyat dergisi olarak İstanbul’da haftalık çıkan Servet-i Fünûn, hangi tarihler arasında yayını sürdürebilmiştir?
Seçenekler
A
1891 - 1944
B
1899-1959
C
1910-1979
D
1888-1999
E
1899-2002
Açıklama:
1891 - 1944
Soru 105
Araba Sevdası adlı romanın ilk bölümünde Bihruz’un Periveş Hanım’a lüks sarı bir londoda rastlaması bir uç nokta iken romanın sonunda Periveş Hanım’ın kiralık bir araba ile gezmesi ve bunu itiraf etmesi, Bihruz Bey’in de borçları yüzünden arabayı satması neyin göstergesi olabilir?
Seçenekler
A
bu yaşam biçiminin sürekli olamayacağının
B
Bihruz beyin fransızcasını geliştirmek istemesinin
C
Periveş hanımın arabasını yenilemek istemesinin
D
Bihruz beyin Periveş hanımı görmek istemeyişinin
E
Periveş hanımın bekar olduğunun
Açıklama:
Araba Sevdası adlı romanın ilk bölümünde Bihruz’un Periveş Hanım’a lüks sarı bir londoda rastlaması bir uç nokta iken romanın sonunda Periveş Hanım’ın kiralık bir araba ile gezmesi ve bunu itiraf etmesi, Bihruz Bey’in de borçları yüzünden arabayı satması bu yaşam biçiminin sürekli olamayacağının göstergesidir.
Soru 106
Vatan yahut Silistre adlı eser kime aittir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Şinasi
C
Abdülhak Hamit Tarhan
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Namık Kemal
Soru 107
Vatan yahut Silistre adlı eser kaç bölümden oluşur?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
4
Soru 108
I.Öz ve biçim (tema/durum /oyun kişisi)
II. Olay dizisi (serim/çatışma/düğüm/doruk nokta/çözüm)
III. Soyutlandırma
IV. Konuşma örgüsü
V. Zaman kavramı
Bir tiyatro oyununda, dram sanatının kurgusal özellikleri incelenirken yukarıdaki hangi değerler göz önünde bulundurulmalıdır?
II. Olay dizisi (serim/çatışma/düğüm/doruk nokta/çözüm)
III. Soyutlandırma
IV. Konuşma örgüsü
V. Zaman kavramı
Bir tiyatro oyununda, dram sanatının kurgusal özellikleri incelenirken yukarıdaki hangi değerler göz önünde bulundurulmalıdır?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve V
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Bir tiyatro oyununda, dram sanatının kurgusal özellikleri incelenirken şu değerler göz önünde bulundurulmalıdır:
• Öz ve biçim (tema/durum /oyun kişisi)
• Olay dizisi (serim/çatışma/düğüm/doruk nokta/çözüm)
• Kişileştirme (tip/karakter)
• Konuşma örgüsü
• Yer kavramı
• Estetik denge
• Oyunun son sözleri.
• Öz ve biçim (tema/durum /oyun kişisi)
• Olay dizisi (serim/çatışma/düğüm/doruk nokta/çözüm)
• Kişileştirme (tip/karakter)
• Konuşma örgüsü
• Yer kavramı
• Estetik denge
• Oyunun son sözleri.
Soru 109
Pandomima isimli hikâye kime aittir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Şinasi
C
Sami Paşazade Sezai
D
Recaizade Mahmud Ekrem
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Sami Paşazade Sezai
Soru 110
Pandomima adlı eserde ana kişi Paskal'ın karşılıksız sevdiği kişi kimdir?
Seçenekler
A
Zühre
B
Zuhal
C
Eftelya
D
Pertevniyal
E
Mahpeyker
Açıklama:
Eftelya
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi Şinasi'nin edebiyatımıza getirdiği yeniliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Konuşma dilini edebiyatımıza kazandırmaya çalışmıştır.
B
Hayali duyguları işlemiştir.
C
Eserlerinde insanı merkeze koymuştur.
D
Sadelik eserlerinde göze çarpar.
E
Yaşamın gerçek yönünü ele almıştır.
Açıklama:
Şinasi eserlerinde gerçek yaşamı işlemiştir. Şairin hayata bakışı hayali değil, gerçekçidir. Bu özelliğini edebi çalışmalarında da yansıtmıştır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 112
Şinasi'nin "Münâcât" eserinde hangi bölüm yer almaz?
Seçenekler
A
Kasâid
B
Gazelliyât
C
İlahi
D
Şarkiyyât
E
Medhiyyât
Açıklama:
Şinasi'nin "Münâcât" eserinde İlahi bölümü yoktur. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisinde Şinasi'nin "Münâcât" eserinin teması yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tanrıya yalvarma ve yakarma
B
Padişaha bağlılık
C
Şiir sevgisi
D
Toplumun yücelmesi ideali
E
Osmanlı Devletine bağlılık
Açıklama:
Şinasi'ni "Münâcât" eserinin teması "Tanrıya yalvarma ve yakarma" üzerinedir. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 114
Tanzimat Dönemi romanlarından "Araba Sevdası" romanının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Şinasi
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Sami Paşazâde Sezai
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Araba Sevdası romanını, Tanzimat Dönemi yazarı Recaizâde Mahmut Ekrem yazmıştır. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 115
"Araba Sevdası" romanının konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yanlış Batılılaşma sorunu
B
Kırık bir aşk hikayesi
C
Kahramanlık hikayesi
D
Yoksul bir ailenin dramı
E
İdealist bir öğretmenin hayatı
Açıklama:
Recaizâde Mahmut Ekrem'in yazdığı "Araba Sevdası" romanında, Batılılaşmayı yanlış anlayan roman kahramanı Bihruz Bey'in, düşündürücü olduğu kadar komik yaşamı anlatılmıştır. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 116
"Araba Sevdası" romanında hangi edebiyat akımının etkisi görülür?
Seçenekler
A
Klasisizm
B
Romantizm
C
Natüralizm
D
Realizm
E
Sembolizm
Açıklama:
"Araba Sevdası" romanı, Tanzimat edebiyatıyla başlayan "Realizm" akımının etkisiyle yazılmış bir romandır. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 117
Tanzimat edebiyatının önemli tiyatro eserlerinden sayılan "Vatan Yahut Silistre" oyununun yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit Tarhan
B
Namık Kemal
C
Ziya Paşa
D
Şemsettin Sami
E
Muallim Naci
Açıklama:
Tanzimat edebiyatının en önemli tiyatro eseri "Vatan Yahut Silistre" dir. Yazarı Namık Kemal'dir. Bu oyunun sahnelenmesinden sonra padişah, Namık Kemal'i sürgün ederek cezalandırmıştır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 118
Aşağıdakilerin hangisinde "Vatan Yahut Silistre" oyunun teması belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Aşk
B
Para, şan, şöhret
C
Aile bağları
D
Dostluk
E
Vatan sevgisi
Açıklama:
Namık Kemal'in yazdığı "Vatan Yahut Silistre" oyununun teması vatan sevgisi üzerinedir.
Doğru yanıt: E'dir.
Doğru yanıt: E'dir.
Soru 119
Sami Paşazâde Sezai'nin "Pandomima" hikayesinin kahramanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bihruz Bey
B
Zekiye
C
Paskal
D
İslam Bey
E
Keşfi
Açıklama:
Sıradan insanların hayatlarını hikayeleştiren Sami Paşazâde Sezai, "Pandomima" hikayesinde tiyatro oyuncusu olan "Paskal"ın hikayesini anlatmıştır.
Soru 120
Sami Paşazâde Sezai, hikayelerinde genellikle hangi insan tiplerini işler?
Seçenekler
A
Yoksul
B
Zengin
C
Hırslı
D
Sıradan
E
Melankolik
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, hikayelerinde sıradan kişilerin hayatlarına yer vermiştir. Hikayelerini "Küçük Şeyler" adını verdiği kitapta toplamasının nedeni de budur. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi Şinasi için söylenemez?
Seçenekler
A
Şinasi gerek şiiri gerekse nesriyle Türk edebiyatına yön veren ilk edebiyatçılarımızdan biridir.
B
Modern Türk hikâyesinin başlangıcında önemli bir ilk adım olarak durmaktadır.
C
Edebiyata getirdiği dil anlayışı, özellikle konuşma dilini edebiyata sokma gayretleri önemlidir.
D
İnsanı temel alan dünya görüşü ile bir insan anlayışı kurar.
E
Sadelik ve yenilik adına eski şiirin hayal sisteminden kaçar ve gerçek değerleri hayali olana tercih eder.
Açıklama:
Şinasi'nin diğer türlere yaptığı katkının önemi yanında, roman ve hikâye türüne katkısından bahsetmek güçtür. Doğru yanıt B'dir.
Soru 122
Şinasi’nin tüm şiirlerinin bir araya toplandığı Müntahabat-ı Eş’ar kaç bölümden meydana gelir?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
Eser, Kasâid (kasideler), Gazeliyât (gazeller), Şarkıyyât (şarkılar), Medhiyyât (methiyeler), Müfredat (müfretler), Mesârî (mısralar), Tevârih (tarihler), Hikâyât (hikâyeler), Hezliyyât ve Hicviyyât (hezeller ve hicivler) başlıkları altında dokuz bölümden meydana gelir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 123
Şinasi'nin Münâcât’ında şiirin konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
“yokluk” duygusu
B
“cesaret” kavramı
C
“varlık” kavramı
D
“korku” duygusu
E
“esaret” duygusu
Açıklama:
Şinasi’nin “Münâcât”ında içerik, divan şiiri münâcâtları ile paralellik göstermektedir. Ancak bu temanın işleniş ve kurgulanış biçiminde, Şinasi’nin bakış açısı bir divan şairinin bakış açısı ile aynı değildir. Divan şairi, dinî ve tasavvufi konularda “yokluk” duygusunu ele alırken Şinasi tam tersine “varlık” kavramını şiirin konusu hâline getirmiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 124
“Araba Sevdası” adlı roman için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Türk romanları arasında resimlendirilerek yayımlanan ilk kitap bu olmuştur.
B
Romanın yazılması ve yayımlanması arasında on yıl kadar bir zaman geçmiştir.
C
Türk edebiyatında realist romanın ilk örneklerinden birisidir.
D
Dönem içerisindeki günlük hayatı ve şehirli modasını ironik bir anlatımla hicvetmiştir.
E
Akıl ve bilimi ön plana çıkarmıştır.
Açıklama:
Romanın akıl ve bilimi ön plana çıkardığını söyleyemeyiz. Doğru yanıt E'dir.
Soru 125
Aşağıdaki eserlerden hangisinde “Yanlış Batılılaşma” sorunu işlenmemiştir?
Seçenekler
A
İntibah
B
Şık
C
Cezmi
D
Şıpsevdi
E
Felatûn Bey ile Rakım Efendi
Açıklama:
Cezmi Namık Kemal'in tarihi konulu romanıdır. Yanlış Batılılaşma konusu diğer 4 romanda işenmiş ancak Cezmi'de işlenmemiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 126
"Araba Sevdası” numaralandırılmış toplam kaç bölümden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Araba Sevdası numaralandırılmış toplam dört bölümden oluşmaktadır. Her bölüm yine kendi içerisinde numaralandırılmış alt bölümlerden oluşmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 127
"Vatan Yahut Silistre” tiyatro oyunu seyirciler üzerinde nasıl bir etki yaratmıştır?
Seçenekler
A
Padişahın vatanını korumadaki büyük başarısıyla etkilemiştir.
B
Aşk ve sevdanın büyüklüğü ile duygusal taşkınlık yaratmıştır.
C
Askerlerin aldığı eğitimin savaştaki rolünün önemini hatırlatmıştır.
D
Fethedilmeyi bekleyen ülkelerin öneminin anlaşılmasını sağlamıştır.
E
Vatanseverlik ve kahramanlık duygularını harekete geçirmiştir.
Açıklama:
"Vatan Yahut Silistre” tiyatro oyunu, seyirciler üzerinde vatanseverlik ve kahramanlık duygularını harekete geçirmesi açısından çok etkili olmuş, halkı galeyana getirip yazarının Magosa'ya sürülmesine sebep olmuştur. Doğru yanıt E'dir.
Soru 128
“Vatan Yahut Silistre” oyununun türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
dram
B
romantik komedi
C
romantik dram
D
trajedi
E
komedi
Açıklama:
“Vatan Yahut Silistre” oyunu romantik dram türünde bir eserdir. Ayrıca oyun, romantik tiyatronun da tipik özelliklerini taşımaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 129
Sami Paşazade Sezai’nin “Pandomima” adlı hikâyesi hangi yıl yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1868
B
1875
C
1887
D
1891
E
1896
Açıklama:
Sami Paşazâde Sezai, “Pandomima” isimli hikâyesini Küçük Şeyler adlı kitabında yayımlar. “Pandomima” dışında kitapta, biri tercüme (Alphonse Daudet’ten yaptığı ‘Arlezyalı’ isimli tercüme), birisi de mensur hikâye olmak üzere toplam altı hikâye daha bulunmaktadır. Sanatçının bu eseri 1891 yılında yayımlanmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 130
I. Kurgu, kahraman bakış açısına sahip anlatıcı tarafından düzenlenmiştir.
II. Pandomima kısa ve etki birliği yüksek bir hikâye kurgusuna sahiptir.
III. Zaman ve mekân gerçekçi bir anlatımla kompoze edilmiştir.
IV. Olay basit ve sadedir.
Sami Paşazade Sezai’nin “Pandomima” adlı hikâyesi için yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
II. Pandomima kısa ve etki birliği yüksek bir hikâye kurgusuna sahiptir.
III. Zaman ve mekân gerçekçi bir anlatımla kompoze edilmiştir.
IV. Olay basit ve sadedir.
Sami Paşazade Sezai’nin “Pandomima” adlı hikâyesi için yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-III-IV
C
II-III-IV
D
I-IV
E
II-IV
Açıklama:
Pandomima hikâyesinde kurgu, kahraman değil, tanrısal bakış açısına sahip bir anlatıcı tarafından düzenlenmiştir. Diğer maddelerdeki bilgiler doğrudur. Doğru yanıt C'dir.