⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
6. Dönem TDE308U

II. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı

Toplam 943 soru bulundu.

Ders Materyalleri

II. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi “Yenileşme Devri Türk Edebiyatı” kavramının diğer isimlerinden değildir?

Seçenekler

A
"Medeni Türk Edebiyatı"
B
“Yeni Türk Edebiyatı”
C
“Batı Etkisinde Türk Edebiyatı”
D
“Modern Türk Edebiyatı”
E
“Avrupaî Türk Edebiyatı”
Açıklama:
“Yenileşme Devri Türk Edebiyatı”dır. Bu terimle eş anlamlı olarak kullanılan diğer terimler “Yeni Türk Edebiyatı”, “Batı Etkisinde Türk Edebiyatı”, “Avrupaî
Türk Edebiyatı” ve “Modern Türk Edebiyatı”dır.

Soru 2

II. Meşrutiyet dönemi hangi tarihte başlamıştır?

Seçenekler

A
23 Aralık 1876
B
13 Şubat 1878
C
23 Temmuz 1908
D
16 Mart 1920
E
2 Kasım 1922
Açıklama:
II. Meşrutiyet ise gizli olarak 1889’da kurulan Terakki ve İttihat (sonra İttihat
ve Terakki) Cemiyetinin gayretleriyle Sultan II. Abdülhamit’in bu anayasayı yeniden yürürlüğe koymasıyla 23 Temmuz 1908’de başladı.

Soru 3

II. Meşrutiyet yıllarında kurulan cemiyetler ve alanlarından hangileri doğrudur?
I. fikir kulüpleri (Türk Gücü Derneği)
II. kamu yararına çalışan dernekler (Hilâl-i Ahmer)
III. yarış atlarının cinslerini iyileştirmek isteyenler (Islah-ı Nesl-i Feres Cemiyeti)
IV. eğitim amaçlı olanlar (İstihlâk-i Millî Cemiyeti)

Seçenekler

A
II-IV
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
III-IV
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarında ise iktidara talip olan partilerden,
azınlık derneklerine (Sırp Millî Teşkilâtı, Başkım Cemiyeti), çeşitli meslek derneklerine (Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti), ticari hayatta etkili olmak için kurulan derneklere (İslâm Tüccar Cemiyeti, İstihlâk-i Millî Cemiyeti), fikir kulüplerine (Selâmet-i Umumiye Kulübü), kamu yararına çalışan derneklere (Hilâl-i Ahmer),
donanmayı geliştirmek yoluyla orduya yardımcı olmak isteyenlere (Donanmayı
Osmanî ve Muâvenet-i Milliye) ve cephe gerisinde halkın bilgi seviyesini ilerletecek (Köylü Bilgi Derneği, Halka Doğru Cemiyeti), moralini yükseltecek faaliyetler yürütenlere (Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti, Türk Gücü Derneği), hatta yarış
atlarının cinslerini iyileştirmek isteyenlere (Islah-ı Nesl-i Feres Cemiyeti), eğitim
amaçlı olanlara (Osmanlı Maarif Cemiyeti, Millî Talim ve Terbiye Cemiyeti) kadar ve daha akla gelebilecek her alanda çeşitli cemiyetler kurulduğunu görürüz.

Soru 4

Yunan asıllıların Osmanlı Devletinden ayrışması için 1814'te kurulan cemiyet hangisidir?

Seçenekler

A
İttihat ve Terakki
B
Hizb-i Cedit
C
Turan Cemiyeti
D
Etniki Eteriya
E
Hilâl-i Ahmer
Açıklama:
Mesela Yunan asıllıların Osmanlı Devletinden ayrışması için ta 1814’te gizli bir cemiyet olarak Etniki Eteriya kurulmuştur.

Soru 5

II. Meşrutiyet’in ilanından Cumhuriyet’e uzanan süreçte kurulmuş siyasi parti sayısı nedir?

Seçenekler

A
11
B
17
C
20
D
25
E
28
Açıklama:
II. Meşrutiyet’in ilanından Cumhuriyet’e uzanan süreçte kurulmuş siyasi parti sayısı 28’dir

Soru 6

II. Meşrutiyetin ilan edildiği yıl (1908) kurulan üç kadın derneği hangileridir?
I. Tealî-i Nisvan Cemiyeti
II. Asker Ailelerine Yardımcı Hanımlar Cemiyeti
III. Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti
IV. Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti
V. Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi,

Seçenekler

A
I- III - V
B
II- IV- V
C
I- II - IV
D
III- IV - V
E
I - II - III
Açıklama:
II. Meşrutiyetin ilan edildiği yıl (1908), üç kadın derneği kurulur; Tealî-i Nisvan Cemiyeti, Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi, Osmanlı Kadınları
Terakki-perver Cemiyeti

Soru 7

II. Meşrutiyet devrinde en çok ilgi gören edebî tür hangisidir?

Seçenekler

A
şiir
B
hikaye
C
roman
D
makale
E
tiyatro
Açıklama:
II. Meşrutiyet devrinde en çok ilgi gören edebî tür, tiyatrodur.

Soru 8

Pozitivizm kimin öğretisidir?

Seçenekler

A
Emile Zola
B
Aguste Comte
C
Baha Tevfik
D
Bekir Fahri İdiz
E
Halit Ziya
Açıklama:
Pozitivizm: Aguste Comte’un
felsefî öğretisi. Buna göre
beş duyu ile algılanamayan,
deneyle ispatlanamayan bilgi
kabul edilemez.

Soru 9

Kadınlara yönelik süreli yayınlarımızın en uzun ömürlüsü hangisidir?

Seçenekler

A
Hanımlara Mahsus Gazete
B
Kadınlar Âlemi
C
Kadınlar Dünyası
D
Kadınlık Hayatı
E
Mehasin
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarının feminist çehresi basın alanında daha belirgindir. 1895’ten
beri II. Meşrutiyet’in ilanından iki ay öncesine kadar yayımlanan Hanımlara
Mahsus Gazete, kadınlara yönelik süreli yayınlarımızın en uzun ömürlüsüdür

Soru 10

İlk özel süreli yayın hangisidir?

Seçenekler

A
Seyyâle
B
Tercüman-ı Ahval
C
Yeni Ses
D
Muâhede
E
Hâkimiyet-i Milliye
Açıklama:
İlk özel süreli yayının (Tercüman-ı Ahval) çıktığı 1860’tan II. Meşrutiyet’e kadar 48 yıl içinde 20 adet, II. Meşrutiyet’in arifesindeki 12 yıl (1896-1908) içinde önceki yıllardan
devralınan çocuk dergisi bir tanedir

Soru 11

"Yenileşme Türk Edebiyatı" terimiyle eş anlamlı olmayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çağdaş Türk Edebiyatı
B
Yeni Türk Edebiyatı
C
Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı
D
Avrupai Türk Edebiyatı
E
Modern Türk Edebiyatı
Açıklama:
Batı medeniyeti dairesindeki edebiyatımızın genel adı “Yenileşme Devri Türk Edebiyatı”dır. Bu terimle eş anlamlı olarak kullanılan diğer terimler “Yeni Türk Edebiyatı”, “Batı Etkisinde Türk Edebiyatı”, “Avrupaî Türk Edebiyatı” ve “Modern Türk Edebiyatı”dır. "Çağdaş Türk Edebiyatı" bu terimlerin dışındadır. Doğru yanıt: A'dır.

Soru 12

Aşağıdakilerin hangisi "Yenileşme Türk Edebiyatı" içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Tanzimat Edebiyatı
B
Eski Türk Edebiyatı
C
I. Meşrutiyet Dönemi
D
II. Meşrutiyet Dönemi
E
Cumhuriyet Dönemi
Açıklama:
"Eski Türk Edebiyatı" "Yenileşme Türk Edebiyatı" içinde yer almaz.

Soru 13

Sultan II. Abdülhamit, hangi padişahtan sonra tahta çıkmıştır.

Seçenekler

A
Sultan Reşat
B
Sultan Abdülaziz
C
Sultan Vahidettin
D
Sultan V. Murat
E
Sultan Abdülmecit
Açıklama:
Sultan II. Abdülhamit, Sultan V. Murat'tan sonra tahta çıkmıştır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi "Yenileşme Türk Edebiyatı" döneminde en çok ilgi gören edebi türdür?

Seçenekler

A
Roman
B
Hikaye
C
Tiyatro
D
Şiir
E
Makale
Açıklama:
"Yenileşme Türk Edebiyatı" döneminde en çok ilgi gören edebi tür "Tiyatro"dur. Doğru yanıt: C'dir.

Soru 15

Kuruluş gayesi siyasetin tamamen dışında olan hangi dernek partiye dönüşmüştür?

Seçenekler

A
Heyet-i Müttefika-i Osmaniye
B
Milli Kongre
C
Matbuat-ı Osmaniye Cemiyeti
D
İstiklal ve İktisade-i Milli Cemiyeti
E
Çiftçiler Derneği
Açıklama:
Kuruluş gayesi siyasetin tamamen dışında olan "Çiftçi Derneği" partiye dönüşmüştür. Doğru yanıt: E'dir.

Soru 16

Meşrutiyet Dönemi'nde ilk kadın derneği olan "Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslamiyesi" kim tarafından kurmuştur?

Seçenekler

A
Enver Paşa
B
Mithat Paşa
C
Tahsin Paşa
D
İbrahim Hakkı Paşa
E
Mahmut Şevket Paşa
Açıklama:
Meşrutiyet Dönemi'nde ilk kadın derneği olan "Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslamiyesi"ni "Enver Paşa" kurmuştur. Doğru yanıt: A'dır.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet Dönemi fikir akımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
İslamcılık
D
Türkçülük
E
Halkçılık
Açıklama:
Halkçılık, II. Meşrutiyet Dönemi fikir akımlarından biri değildir. Doğru yanıt: E'dir.

Soru 18

II. Meşrutiyet Dönemi'nin en geniş, en nüfuzlu siyasi teşkilatı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahrar Fırkası
B
Osmanlı Demokrat Fırkası
C
İttihat ve Terakki Cemiyeti
D
Ahali Fırkası
E
Hürriyet ve İtilaf Fırkası
Açıklama:
II. Meşrutiyet Dönemi'nin en geniş, en nüfuzlu siyasi teşkilatı "İttihat ve Terakki Fırkası'dır. Doğru yanıt: C'dir.

Soru 19

19.yüzyıl Pozitivizm'i aşağıdaki edebiyat akımlarının hangisi üzerinde etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Klasizm
B
Realizm
C
Sembolizm
D
Natüralizm
E
Parnasizm
Açıklama:
19.yüzyıl Pozitivizm'i "Natüralizm edebiyat akımı" üzerinde etkili olmuştur. Doğru yanıt: D'dir.

Soru 20

Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı Dönemi'nde "Masallar ve Destanlar" eserlerini aşağıdaki yazarlardan hangisi yazmıştır?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Ziya Gökalp
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Halide Edip Adıvar
E
Müfide Ferit Tek
Açıklama:
Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı Dönemi'nde "Masallar ve Destanlar" eserlerini "Ziya Gökalp" yazmıştır.

Soru 21

II. Meşrutiyet yıllarında ise ... , ... (veya Cemiyetleri) adı altında Bulgar, Yunan, Sırp, Makedon, Ermeni, Rum, Arnavut, Musevi, Arap ve Kürt ayrılıkçı örgütleri yasallaşmıştır.
Yukarıdaki boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Kanun-i Esasî Kulüpleri, Meşrutiyet Kulüpleri
B
Yeni Osmanlılar Cemiyeti, İttihad-ı Osmanî
C
Fırka-i İbad, Etniki Eteriya
D
İslâm Tüccar Cemiyeti, İstihlâk-i Millî Cemiyeti
E
Selâmet-i Umumiye Kulübü, Islah-ı Nesl-i Feres Cemiyeti
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarında ise ... , ... (veya Cemiyetleri) adı altında Bulgar, Yunan, Sırp, Makedon, Ermeni, Rum, Arnavut, Musevi, Arap ve Kürt ayrılıkçı örgütleri yasallaşmıştır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi "Yenileşme Devri Türk Edebiyatı"na karşılık gelen isimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Yeni Türk Edebiyatı
B
Doğu Etkisinde Türk Edebiyatı
C
Avrupaî Türk Edebiyatı
D
Modern Türk Edebiyatı
E
Batı Etkisinde Türk Edebiyatı
Açıklama:
Batı medeniyeti dairesindeki edebiyatımızın genel adı “Yenileşme Devri Türk Edebiyatı”dır. Bu terimle eş anlamlı olarak kullanılan diğer terimler “Yeni Türk Edebiyatı”, “Batı Etkisinde Türk Edebiyatı”, “Avrupaî Türk Edebiyatı” ve “Modern Türk Edebiyatı”dır.

Soru 23

Aşağıdakilerin hangisinde II. Meşrutiyet Dönemi'nin kapsadığı tarih aralıkları doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
1860-1876
B
1876-1908
C
1923-1940
D
1908-1922
E
1901-1908
Açıklama:
II. Meşrutiyet Dönemi (1908-1922)

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet Dönemi'ni sonlandıran siyasal gelişmelerden biridir?

Seçenekler

A
Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul, İtilâf Devletleri tarafından işgal edilmesi
B
Meclis-i Mebusan'ın kurulması
C
Ekonominin canlanması
D
Toplumda demokrasi anlayışının yerleşmesi
E
Toplumda özgürlükçü bir ortamın oluşması
Açıklama:
II. Meşrutiyet Dönemini sonlandıran siyasal olaylara gelince: Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul, İtilâf Devletleri tarafından işgal edildi ve Meclis-i Mebusan dağıtıldı (16 Mart 1920). 23 Nisan 1920’de Ankara’da toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi siyasi erkin temsilcisi oldu. Böylece II. Meşrutiyet Dönemi sona erdi.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet yıllar içinde yer alan fikir akımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
İslâmcılık
D
Sosyalizm
E
Cumhuriyetçilik
Açıklama:
II. Meşrutiyet yılları, siyasi ve ideolojik tablo bakımından hayli çeşitlidir. Bunları
• Batıcılık
• Osmanlıcılık
• İslâmcılık
• Türkçülük
• Sosyalizm
• Meslek-i İçtimaî
olarak sıralamak mümkündür.

Soru 26

"Devletin dağılma tehlikesi karşısında, din, dil ve ırk farklılığını bir tarafa bırakarak Osmanlı vatandaşlığı ortak paydasında siyasi birlik gayretidir. Fakat sadece bazı aydınların değil tüzel kişiliği ile devletin de desteklediği bu görüş, Balkan Savaşları sonrasında fiilen hükümsüz kalmıştır."
Yukarıda belirtilen görüş hangi fikir akımını yansıtmaktadır?

Seçenekler

A
Türkçülük
B
İslamcılık
C
Osmanlıcılık
D
Batıcılık
E
Meslek-i İçtimaî
Açıklama:
Osmanlıcılık, devletin dağılma tehlikesi karşısında, din, dil ve ırk farklılığını
bir tarafa bırakarak Osmanlı vatandaşlığı ortak paydasında siyasi birlik gayretidir.
Fakat sadece bazı aydınların değil tüzel kişiliği ile devletin de desteklediği bu görüş, Balkan Savaşları sonrasında fiilen hükümsüz kalmıştır.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi kadınların sosyal hayatta hak ettiği noktaya gelebilmesi için Naciye Sultan’ın himayesinde eşi Enver Paşa tarafından kurulan cemiyettir?

Seçenekler

A
Matbuat-ı Osmaniye Cemiyeti
B
Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslâmiye
C
Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi
D
İstiklâl ve İktisad-ı Millî Cemiyeti
E
Osmanlı Matbuat Cemiyeti
Açıklama:
Kadınların sosyal hayatta hak ettiği noktaya gelebilmesi için çalışan Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslâmiyesi (1916) Naciye Sultan’ın himayesinde eşi Enver Paşa tarafından kurulmuştur

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ferdiyetçi sanat anlayışını temsil eden edebiyat akımıdır?

Seçenekler

A
Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı
B
Millî Edebiyat Hareketi
C
Tanzimat Edebiyatı
D
Fecr-i Âtî
E
Şairler Derneği
Açıklama:
II. Meşrutiyet Devri Edebiyatı, sanat anlayışı itibarıyla bu şekillendirici ve belirleyici iki mihver etrafında gelişir. Bu mihverler etrafındaki gruplaşma ve müşterek hareket edişleri bu açıdan ele aldığımızda, şu manzara ile karşılaşırız:
1. Ferdiyetçi sanat anlayışını temsil eden Fecr-i Âtî,
2. Toplumcu sanat anlayışına yönelen Millî Edebiyat Hareketi,
3. Fecr-i Âtî’nin artık eskisi kadar ilgi görmediği ve bazı üyelerinin Millî Edebiyat Hareketine destek verdiği sıralarda, tıpkı Fecr-i Âtî gibi ferdiyetçi sanat anlayışına bağlı olmakla birlikte “millîlik” vasfına da önem veren Nesl-i Âtî (Nâyîler),
4. “Millî Edebiyat” anlayışını birtakım kurallara bağlamak niyetiyle kurulan
Şairler Derneği.

Soru 29

II. Meşrutiyet devrinde en çok ilgi gören edebî tür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anı
B
Roman
C
Hikaye
D
Mensur Şiir
E
Tiyatro
Açıklama:
II. Meşrutiyet devrinde en çok ilgi gören edebî tür, tiyatrodur.

Soru 30

II. Meşrutityetin ilanından iki ay öncesine kadar yayımlanan, kadınlara yönelik süreli yayınlarımızın en uzun ömürlüsü şağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hanımlara Mahsus Gazete
B
Demet
C
Genç Kadın
D
Hanımlar Âlemi
E
Kadın
Açıklama:
1895’ten beri II. Meşrutiyet’in ilanından iki ay öncesine kadar yayımlanan Hanımlara
Mahsus Gazete, kadınlara yönelik süreli yayınlarımızın en uzun ömürlüsüdür.

Soru 31

1911’de, harp halinde bulunduğumuz İtalya’nın Torino şehrindeki bir yarışmada, baskı kalitesi nedeniyle dünya birinciliği madalyasını alan dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Musavver Tiyatro
B
Musavver Muhit
C
Şehbal
D
Resimli Roman Mecmuası
E
Seyf ü Kalem
Açıklama:
II. Meşrutiyet’in 9. ayında yayın hayatına girip I. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar devam eden Şehbal, bu yılların baskı nefasetini en güzel biçimde anlatacak dergilerdendir ve bu özelliğinden dolayı, 1911’de, harp halinde bulunduğumuz İtalya’nın Torino şehrindeki bir yarışmada, dünya birinciliği madalyası almıştır.

Soru 32

  1. Yeni Türk Edebiyatı
  2. Modern Türk Edebiyatı
  3. Avrupai Türk Edebiyatı
  4. Batı Etkisinde Türk Edebiyatı
  5. Cumhuriyet Sonrası Türk Edebiyatı
Yukarıdakilerden hangileri Yenileşme Devri Türk Edebiyatı karşılığında kullanılan diğer terimlerdir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
III-IV-V
C
I-II-III-IV
D
I-II-III-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Yenileşme Devri Türk Edebiyatı ile eş anlamlı olarak kullanılan diğer terimler “Yeni Türk Edebiyatı”, “Batı Etkisinde Türk Edebiyatı”, “Avrupaî Türk Edebiyatı” ve “Modern Türk Edebiyatı”dır. Doğru cevap C'dir.

Soru 33

  1. Tanzimat Dönemi
  2. Klasik Dönem
  3. I.Meşrutiyet Dönemi
  4. II.Meşrutiyet Dönemi
  5. Cumhuriyet Dönemi
Yukarıdakilerden hangileri Yenileşme Devri Türk Edebiyatı'nın devirleridir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
III-IV-V
C
I-II-III-IV
D
I-III-IV-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Yenileşme Devri Türk Edebiyatı kendi içinde:
  • Tanzimat Dönemi (1860-1876)
  • I. Meşrutiyet (veya Sultan II. Abdülhamit) Dönemi (1876-1908)
  • II. Meşrutiyet Dönemi (1908-1922)
  • Cumhuriyet Dönemi (1923-) diye devirlere ayrılmaktadır.
Doğru cevap D'dir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisinde II.Meşrutiyet Dönemi'nin başlangıç ve bitişini ifade eden olaylar doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Yeni Osmanlılar Cemiyeti'nin kurulması - Sultan Abdulaziz'in tahtan indirilmesi
B
Sultan Abdulaziz'in tahtan indirilmesi - Kanun-i Esasî'nin ilan edilmesi
C
Kanun-i Esasî'nin ilan edilmesi - Meclis'in feshi
D
Meclis'in feshi - Kanun-i Esasî'nin yeniden yürürlüğe konması
E
Kanun-i Esasî'nin yeniden yürürlüğe konması - Saltanatın kaldırılması
Açıklama:
Siyasi literatürde “II. Meşrutiyet” terimini 1908-1918 arası yani İttihat ve Terakki Fırkası’nın hakim olduğu dönem için kullananlar da vardır. Çünkü bu tarihten itibaren İstanbul hükümetinin iradesi İstanbul dışındaki bir yerde fiilen yoktur. Yine de bu fiili durumun hukuki anlam kazanması, Osmanlı Saltanatının kaldırılması (2 Kasım 1922) iledir. Bu itibarla, “II. Meşrutiyet Dönemi” terimiyle 1908-1922 arasındaki 14 yıllık devreyi kastetmek en doğrusudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi II.Meşrutiyet Dönemi'nde etkili olan fikir akımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kapitalizm
B
Osmanlıcılık
C
Türkçülük
D
Batıcılık
E
Sosyalizm
Açıklama:
II. Meşrutiyet yılları, siyasi ve ideolojik tablo bakımından hayli çeşitlidir. Bunları • Batıcılık
  • Osmanlıcılık
  • İslâmcılık
  • Türkçülük
  • Sosyalizm
  • Meslek-i İçtimaî
olarak sıralamak mümkündür. Doğru cevap A'dır.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 1918-1922 arasında yani Mütareke Döneminde kurulmuş bir siyasi partidir?

Seçenekler

A
İttihat ve Terakki Fırkası
B
Milli Türk Fırkası
C
Ahrar Fırkası
D
Osmanlı Demokrat Fırkası
E
Ahali Fırkası
Açıklama:
II. Meşrutiyet’in ila- nından Cumhuriyet’e uzanan süreçte kurulmuş siyasi parti sayısı 28’dir. Bunlardan 11’i (İttihat ve Terakki Fırkası, Ahrar Fırkası, Osmanlı Demokrat Fırkası, Mutedil Hürriyet-perverân Fırkası, İttihad-ı Muhammedî Fırkası, Islahât-ı Esasiye-i Osmaniye Fırkası, Federalist Bulgar Fırkası, Ahali Fırkası, Hürriyet ve İtilâf Fırkası, Millî Meşrutiyet Fırkası, Osmanlı Sosyalist Fırkası) 1908-1912 arasında, geriye kalan 17’si (Osmanlı Hürriyet-perver Avam Fırkası, Radikal Avam Fırkası, Teceddüt Fırkası, Ahali İktisat Fırkası, Selamet-i Osmaniye Fırkası, Sosyal Demokrat Fırkası, Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası, Türkiye Sosyalist Fırkası, Millî Ahrar Fırkası, Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası, Millî Türk Fırkası, Amele Fırkası, Türkiye Zürrâ Fırkası, Müstakil Sosyalist Fırkası) ise 1918-1922 arasında yani Mütareke Döneminde kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Soru 37

  1. Fecr-i Âtî
  2. Nesl-i Âtî
  3. Şairler Derneği
  4. Birinci Yeniciler
  5. Millî Edebiyat Hareketi
Yukarıdakilerden hangileri II. Meşrutiyet Devri Edebiyatındaki gruplardır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
III-IV-V
C
I-II-III-IV
D
I-II-III-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
II. Meşrutiyet Devri Edebiyatındaki gruplaşma ve müşterek hareket edişler aşağıdaki gibidir:
  1. Ferdiyetçi sanat anlayışını temsil eden Fecr-i Âtî,
  2. Toplumcu sanat anlayışına yönelen Millî Edebiyat Hareketi,
  3. Fecr-i Âtî’nin artık eskisi kadar ilgi görmediği ve bazı üyelerinin Millî Edebiyat Hareketine destek verdiği sıralarda, tıpkı Fecri Âtî gibi ferdiyetçi sa nat anlayışına bağlı olmakla birlikte “millîlik” vasfına da önem veren Nesl-i Âtî (Nâyîler),
  4. “Millî Edebiyat” anlayışını birtakım kurallara bağlamak niyetiyle kurulan Şairler Derneği.
Doğru cevap D'dir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî topluluğunun mensubudur?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Şahabettin Süleyman
C
Mehmet Emin
D
Halide Edip
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Şahabettin Süleyman, Fecr-i Âtî topluluğun kurucusu sayılabilir. Ziya Gökalp’tan Ömer Seyfettin’e, Mehmet Emin’den Mehmet Âkif’e, Yakup Kadri’den Halide Edip’e, Müfide Ferit Tek’ten Necip Türkçü’ye, Rıza Tevfik’e kadar farklı isimler Millî Edebiyat hareketinin gelişmesine katkı sağlamıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 39

  1. Servet-i Fünun
  2. Fecr-i Ati
  3. Nesl-i Ati
  4. Genç Kalemler
  5. Şairler Derneği
Yukarıdakilerden hangileri toplumsal faydacı/milli sanat anlayışını benimsemişlerdir?

Seçenekler

A
I-II
B
III-IV
C
IV-V
D
I-II-III
E
III-IV-V
Açıklama:
Türkçenin sadeleştirilmesi davasına 1911’de yeni bir şekil veren Genç Kalemler (Selanik) dergisinde başlatılan dilde sadeleşme ve edebiyatta “millîleşme” sürecinin yoğunluk kazanması, işte bu ruh hâliyle ilgilidir. Millî Edebiyat Hareketi adıyla andığımız bu olgu, bir edebî zümre değil, bir süreçtir. “Millî edebiyat” görüşünü doğuran, “millî edebiyat” ihtiyacını hissettiren, “millet” hâlinde yaşama istek ve iradesidir. Şairler Derneği de Millî Edebiyat Hareketinin özel bir görünümü olmakla, yine toplumsal faydacı sanat anlayışı içindedir. Servet-i Fünun, Fecr-i Ati ve Nesl-i Ati ise, ferdiyetçi bir anlayışla "Sanat şahsî ve muhteremdir" görüşünü benimsemişlerdir. Doğru cevap C'dir.

Soru 40

  1. Demet
  2. Seyyale
  3. Mektepli
  4. Latife
Yukarıdakilerden hangileri II. Meşrutiyet yıllarının feminist çehresini yansıtan yayınlardandır?

Seçenekler

A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
I-II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Demet ve Seyyale II. Meşrutiyet yıllarının feminist çehresini yansıtan yayınlardandır. Mektepli, çocuklara yönelik yayınlardandır; Latife ise bir mizah dergisidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet Dönemi'nde çıkarılan resimli bir süreli yayındır?

Seçenekler

A
Malum
B
Alafranga
C
Talebe Defteri
D
Hayâl-i Cedit
E
Musavver Hâle
Açıklama:
Musavver Hâle (1909) resimli bir süreli yayındır. Talebe Defteri, çocuklara yönelik bir yayın; Malum, Alafranga ve Hayâl-i Cedit mizah dergileridir. Doğru cevap E'dir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi, II. Meşrutiyet yıllarında ortaya çıkan siyasi ve ideolojik fikir akımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
Milliyetçilik
D
Meslek-i İçtimaî
E
Sosyalizm
Açıklama:
II. Meşrutiyet yılları, siyasi ve ideolojik tablo bakımından hayli çeşitlidir. Bunları
• Batıcılık
• Osmanlıcılık
• İslâmcılık
• Türkçülük
• Sosyalizm
• Meslek-i İçtimaî
olarak sıralamak mümkündür. "Milliyetçilik" bu akımlar içinde yer almaz.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 43

II. Meşrutiyet döneminde gelişen toplumsal, siyasi ve kültürel görüşlerden biri olan Türkçülük akımının diğer fikir akımlarından farklı yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sadece bazı aydınların değil tüzel kişiliği ile devletin de desteklediği bir görüştür.
B
Önce siyasi bir görüş olarak değil bir bilim faaliyeti olarak gelişmiştir.
C
Türkçülük siyaseti, fiili olmaktan çıkıp teorik bir gayret hâlini almıştır.
D
Meşrutiyet’in başlarında zayıf biçimde Türkçülük fikrini savunmakla kalmıştır.
E
Osmanlı Devleti içinde sadece Türklerin etkili olması gerektiğini savunan bir görüştür.
Açıklama:
Türkçülük, diğer fikir akımlarından farklı olarak önce siyasi bir görüş olarak değil bir bilim faaliyeti olarak gelişmiştir. Türk Derneği, Türk Yurdu Derneği bu çalışmaların II. Meşrutiyet’in başlarındaki çatısıdır. Fakat aşağıda değinileceği üzere II. Meşrutiyet yıllarının siyasi şartlarından dolayı bu çalışmalar giderek siyasi özellik kazanmıştır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 44

II. Meşrutiyet döneminde kadınlara yönelik dernek faaliyetlerinden biri olarak 1913’te kurulan, kadın haklarını savunmada ve bu yolda kamuoyu oluşturmada en tesirli olan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teali-i Vatan-ı Osmanî Hanımlar Cemiyeti
B
Tealî-i Nisvan Cemiyeti
C
Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi
D
Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti
E
Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti
Açıklama:
II. Meşrutiyet döneminde örgütlü toplumun bir başka yansıması da kadınlara yönelik dernek faaliyetlerinin çokluğudur. Bu durumu II. Meşrutiyet Devri sosyal
ve kültürel hayatının “Feminizm”i olarak değerlendirebiliriz. Kadını sosyal hayatta erkekle aynı seviyeye taşıma gayretinden, Osmanlı toplumunun şartlarından
doğan özel bir Feminizmdir. Öylesine özel ki bu kanaati besleyen faaliyetlerin
büyük bir kısmı erkekler tarafından yürütülmüştür. Kadınların sosyal hayatta hak
ettiği noktaya gelebilmesi için çalışan bu faaliyetler içinde, kadın haklarını savunmada ve bu yolda kamuoyu oluşturmada en tesirli cemiyet ise 1913’te kurulan Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti’dir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet Devri iktisadi hayatı için söylenemez?

Seçenekler

A
1901’den itibaren dış borçlanmada yoğunlaşma görülmüştür.
B
II. Meşrutiyet döneminde esas olarak merkezî devletin etkinliğinin artması sonucu, vergi gelirleri de hızla artmıştır.
C
Dış ticaret açıkları 1903’ten sonra hızla genişlemiş, 1910’lu yıllarda çok büyük miktarlara varmıştır.
D
I.Dünya Savaşı arifesine kadar zanaatlara dayalı üretim faaliyetlerinin bir kısmı direnirken, önemli bir bölümü ise yıkılmıştır.
E
Fabrika sistemine dayalı sanayide önemli gelişmeler gerçekleşmiştir.
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarında, harplerin getirdiği bütün olumsuz şartlar sonucu olarak I. Dünya Savaşı arifesine gelindiğinde zanaatlara dayalı üretim faaliyetlerinin
bir kısmının direndiği, önemli bir bölümünün ise yıkılmış olduğu görülür. Ancak bunların yerini fabrika sistemine dayalı sanayinin almadığı yani fabrika sanayinin yeterindce gelişmediği görülür.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Fabrika sistemine dayalı sanayide önemli gelişmeler gerçekleşmiştir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi, Fırka-i İbad’ın (Osmanlı Demokrat Fırkası) basın alanında sözcülüğünü yapan ve ayrıca Şahabettin Süleyman’ın da başyazarlığını yaptığı gazetelerden biridir?

Seçenekler

A
Yeni Ses
B
Hilal
C
Selâmet-i Umûmiye
D
Mecmua-ı Fünun
E
Gayret
Açıklama:
Şahabettin Süleyman, İzmir’de İttihat ve Terakki mensubu olarak İttihatçı vali ile çatışmış, sonra İzmir yıllarından arkadaşı Bezmi Nusret Kaygusuz’la birlikte Selâmet-i Umumiye Kulübünde görev almış, bu kulüple organik bağı bulunan Fırka-i İbad (Osmanlı Demokrat Fırkası)’ın basın alanında sözcülüğünü yapan Hâkimiyet-i Milliye, Yeni Ses, Muâhede gazetelerinde başyazılarını kaleme almıştır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 47

I. Tanzimat Dönemi II. Meşrutiyet III. II. Meşrutiyet Dönemi IV. Cumhuriyet Dönemi Yukarıdakilerden hangileri Yenileşme Devri Türk Edebiyatı içerisinde ayrılan devirlerdendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Yenileşme Devri Türk Edebiyatı kendi içinde
• Tanzimat Dönemi (1860-1876)
• I. Meşrutiyet (veya Sultan II. Abdülhamit) Dönemi (1876-1908)
• II. Meşrutiyet Dönemi (1908-1922)
• Cumhuriyet Dönemi (1923-)
diye devirlere ayrılmaktadır.

Soru 48

23 Aralık 1876’da ilk anayasamızı (Kanun-i Esasî) kim ilan etmiştir?

Seçenekler

A
Abdülaziz
B
V. Murad
C
II. Abdülhamit
D
V. Mehmet
E
VI. Mehmet
Açıklama:
Sultan II. Abdülhamit tahta çıktı ve 23 Aralık 1876’da ilk anayasamızı (Kanun-i Esasî) ilan etti.

Soru 49

Osmanlı saltanatı kaç yılında kaldırılmıştır?

Seçenekler

A
1914
B
1916
C
1918
D
1920
E
1922
Açıklama:
Osmanlı Saltanatının kaldırılması (2 Kasım 1922)

Soru 50

II. Meşrutiyet döneminin diğer bütün özellikleri, öncelikle bu devrin “.................” olma özelliği ile ilgilidir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Duyarlı toplum
B
Eğitimli toplum
C
Dayanışmalı toplum
D
Örgütlü toplum
E
Çeşitli toplum
Açıklama:
II. Meşrutiyet döneminin diğer bütün özellikleri, öncelikle bu devrin “örgütlü toplum” olma özelliği ile ilgilidir.

Soru 51

İslamcılık akımının edebiyat alanında en güçlü ismi olarak kabul edilen, ilk cildinden itibaren “Milli Edebiyat’ın en parlak örneği olarak gösterilen esere sahip yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Ali Suavi
C
Ziya Paşa
D
Mehmet Akif Ersoy
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
İslamcılık akımının edebiyat alanında en güçlü ismi Mehmet Akif ’in Safahat’ı, ilk cildinden itibaren “Milli Edebiyat’ın en parlak örneği olarak gösterilmiştir.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet yıllarında yaygın olan siyasi ve ideolojik fikir akımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
Türkçülük
D
Sosyalizm
E
Turancılık
Açıklama:
II. Meşrutiyet yılları, siyasi ve ideolojik tablo bakımından hayli çeşitlidir. Bunları
• Batıcılık
• Osmanlıcılık
• İslâmcılık
• Türkçülük
• Sosyalizm
• Meslek-i İçtimaî
olarak sıralamak mümkündür.

Soru 53

Dernekler için en bereketli yıllar ................. arasıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
1896-1902
B
1902-1908
C
1908-1914
D
1914-1916
E
1916-1920
Açıklama:
Dernekler için en bereketli yıllar 1908-1914 arasıdır.

Soru 54

“Sanat şahsî ve muhteremdir” görüşünü ısrarla sloganlaştıran Fecr-i Âtîciler için Trablusgarp Savaşı’nı Balkan Savaşlarının takip etmesi ve her ikisinin de hezimetle sonuçlanması, toplumsal sarsıntı yaratmıştır. Böylesi bir ortamda, “Sanat evvelâ bir cemiyetin, bir milletin malıdır, sonra da bir devrin ifadesidir. Bunlardan tecrit edilmiş bir sanatın ne manası ne kıymeti vardır. Müstakil sanat, müstakil vatanda olabilir.” sözleriyle sanatın kendi kendisi için konuşmasının artık mümkün olamayacağı düşüncesini ifade eden dönem sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir.

Seçenekler

A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Mehmet Rauf
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Ziya Gökalp
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
“Sanat şahsî ve muhteremdir” düşüncesini birçok Fecr-i Âtîci gibi Yakup Kadri de savunmuştur. Ancak, “Çatalca önüne dayanan düşman toplarının sesini İstanbul’dan
duyunca” artık “Sanat evvelâ bir cemiyetin, bir milletin malıdır, sonra da bir devrin
ifadesidir. Bunlardan tecrit edilmiş bir sanatın ne manası ne kıymeti vardır. Müstakil sanat, müstakil vatanda olabilir.” görüşüne varmıştır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Soru 55

II. Meşrutiyet yıllarında hâkim edebî akımlar ve etkin olduğu alanlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Şiirde Sembolizm - Nesirde Realizm
B
Nesirde Natüralizm - Şiirde Sembolizm
C
Şiirde Pozitivizm - Nesirde Romantizm
D
Nesirde Realizm - Şiirde Pozitivizm
E
Şiirde Empresyonizm - Nesirde Natüralizm
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarının hâkim edebî akımı Natüralizm ve Sembolizm’dir. Natüralizm’in nesir türleriyle, Sembolizm’in ise şiirle sınırlıdır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Nesirde Natüralizm - Şiirde Sembolizm

Soru 56

II. Meşrutiyet’in 9. ayında yayın hayatına girip bu yılların baskı nefasetini en güzel biçimde anlatan ve bu özelliğinden dolayı, 1911’de İtalya’nın Torino şehrindeki bir yarışmada, dünya birinciliği madalyası alan dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Medeniyet
B
Hüsün ve Şiir
C
Musavver Mecmua
D
Şehbal
E
Terakki
Açıklama:
Türkiye’de 1890’lı yıllardan itibaren yayın-basım kalitesinde önemli bir gelişme görülmektedir. Baskı ve dizgideki bu güzelleşme, II. Meşrutiyet yıllarında, I. Dünya Savaşı etkilerinin iyice hissedildiği 1915 yılı sonlarına kadar artarak devam etmiştir. II. Meşrutiyet’in 9. ayında yayın hayatına girip I. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar devam eden Şehbal, bu yılların baskı nefasetini en güzel biçimde anlatacak dergilerdendir ve bu özelliğinden dolayı, 1911’de, harp halinde bulunduğumuz İtalya’nın Torino şehrindeki bir yarışmada, dünya birinciliği madalyası almıştır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 57

II. Meşrutiyet döneminde kaleme aldığı “Jöntürk” piyesini bir kadın olarak kendi başına yayımlamayı göze alamadığı için Tahsin Nahid’i de eserine ortak eden, üstelik kendi adını da “Ruhsan Nevvare” takma adıyla eserini yayımlayan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hadiye Ebuzziya
B
Salime Servet
C
Elif Ulviye
D
Feriha Kamuran
E
Fatma Neşide
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarının feminist çehresi basın alanında daha belirgindir. Önceki
dönemlerden daha iyi bir noktaya gelinse de II. Meşrutiyet yıllarında bazı kadınların hâlâ kendi başına edebî eser yayımlama cesareti yoktur. Bu sanatçılardan biri olan Hadiye Ebuzziya, kaleme aldığı Jöntürk piyesini kendi başına yayımlamayı göze alamadığı için Tahsin Nahid’i de eserine ortak etmiştir. Üstelik kendi adını da “Ruhsan Nevvare” takma adını (müstear) kullanarak eserini yayımlamıştır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet Devri tiyatro edebiyatı ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
II. Meşrutiyet devrinde en çok ilgi gören edebî tür, tiyatrodur.
B
Piyes yazımındaki bolluğa rağmen yazılmış kalıcı eser azlığı gözden kaçmaz.
C
Sahne faaliyetlerinde önemli ölçüde artış yaşanmıştır.
D
Bu dönemde yazılan tiyatro metinlerinin bolluğu dikkat çekicidir.
E
Fecr-i Âtî grubunun aksine Millî Edebiyat Hareketi tiyatroya daha çok önem vermiştir.
Açıklama:
II. Meşrutiyet’te hem ferdiyetçi sanat anlayışını temsil eden Fecr-i Âtî hem de toplumsal faydayı öne çıkaran Millî Edebiyat Hareketi aynı derecede tiyatroya önem vermiştir. Her iki anlayışta da bolca tiyatro metinleri yazılmış ve sahnelenmiştir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Fecr-i Âtî grubunun aksine Millî Edebiyat Hareketi tiyatroya daha çok önem vermiştir.

Soru 59

I. Tealî-i Nisvan Cemiyeti
II. Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi
III. Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyet
IV. Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti
Yukarıdakilerden hangileri II. Meşrutiyetin ilan edildiği yılda kurulan kadın derneklerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I,II,III
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
II. Meşrutiyetin ilan edildiği yıl (1908), üç kadın derneği kurulur; Tealî-i Nisvan Cemiyeti, Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi, Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti.

Soru 60

Kadın haklarını savunmada ve bu yolda kamuoyu oluşturmada kurulan en tesirli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti
B
Asker Ailelerine Yardımcı Hanımlar Cemiyeti
C
Tealî-i Nisvan Cemiyeti
D
Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti
E
Osmanlı Cemiyet-i Hayriye-i Nisvaniyesi
Açıklama:
Kadın haklarını savunmada ve bu yolda kamuoyu oluşturmada en tesirli cemiyet ise 1913’te kurulan Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti’dir.

Soru 61

Osmanlıdaki ilk anonim şirketi kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1812
B
1836
C
1849
D
1862
E
1893
Açıklama:
Osmanlıdaki ilk anonim şirketin kurulduğu 1849’dan 1900’e kadar yarım asır içinde kurulan şirket sayısı 65’tir.

Soru 62

Yenileşme Devri Türk Edebiyatı kendi içinde kaç grupta ele alınmaktadır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Yenileşme Devri Türk Edebiyatı kendi içinde Tanzimat Dönemi, I. Meşrutiyet Dönemi, II. Meşrutiyet Dönemi ve Cumhuriyet dönemi olmak üzere dört bölümde ele alınmaktadır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 63

II. Meşrutiyet Dönemi hangi tarihleri kapsamaktadır?

Seçenekler

A
1860-1876
B
1876-1908
C
1896-1908
D
1908-1922
E
1918-1922
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 64

II. Meşrutiyet Döneminin en belirgin özellikleri ifade edilirken siyasi özelliklerden denildiğinde aşağıdakilerden hangileri akla gelmektedir?
  1. Örgütlü toplum
  2. Fikir akımları
  3. Azınlık Irkçılığı

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I,II
E
I,II,III
Açıklama:
Dönemin siyasi özelliklerine bakıldığında tüm maddeler yer aldığı için doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 65

İktisadi alanda özel teşebbüsü, yönetimde ise merkezin yetkilerini eyalet yönetimlerine devretmeyi öngören, federatif bir yapı öneren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
Türkçülük
D
Meslek-i İçtimai
E
Sosyalizm
Açıklama:
Meslek-i İçtimai taraftarlığı, Prens Sabahattin’in “teşebbüs-i şahsi ve adem-i
merkeziyet” şeklinde formülleştirdiği görüştür. İktisadi alanda özel teşebbüsü, yönetimde ise merkezin yetkilerini eyalet yönetimlerine devretmeyi öngören bu görüş federatif bir yapı önermiştir. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 66

Adında “Türk” kelimesi bulunan ilk kuruluş hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Teavün Cemiyeti
B
Türk Birliği
C
Türk Derneği
D
Türk Ocağı
E
Türk yurdu
Açıklama:
Adında “Türk” kelimesi bulunan ilk kuruluş II. Meşrutiyet’in ilanından kısa bir süre sonra İngiliz idaresi altındaki Kıbrıs’ta Lefkoşa’da kurulan “Türk Teavün Cemiyeti”dir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 67

II. Meşrutiyet’in ilanından Cumhuriyet’e uzanan süreçte kurulmuş siyasi parti sayısı kaçtır?

Seçenekler

A
11
B
13
C
17
D
25
E
28
Açıklama:
II. Meşrutiyet’in ilanından Cumhuriyet’e uzanan süreçte kurulmuş siyasi parti sayısı 28’dir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 68

II. Meşrutiyetin ilanı ile kurulan kadın dernekleri arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır?
  1. Teali-i Nisvan Cemiyeti
  2. Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi
  3. Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Üçü de 1908 yılında kurulan kadın derneği olduğu için doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 69

II. Meşrutiyet devrinde en çok ilgi gören edebi tür hangisidir?

Seçenekler

A
Şiir
B
Tiyatro
C
Düz yazı
D
Kısa öyküler
E
Gazete yazıları
Açıklama:
II. Meşrutiyet devrinde en çok ilgi gören edebi tür, tiyatrodur. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 70

II. Meşrutiyet döneminde basın hayatının özellikleri arasında hangileri yer alır?
  1. Feminist çehrenin basına yansıması
  2. Çocuğa karşı farkındalık
  3. Meselelere mizahla bakmak

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
II,III
E
I,II,III
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 71

II. Meşrutiyet yıllarının hakim edebi akımları hangileridir?
  1. Natüralizm
  2. Pragmatizm
  3. Sembolizm

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarının hakim edebi akımı Natüralizm ve Sembolizm’dir. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 72

Batı medeniyeti dairesindeki edebiyatımızın genel adı “Yenileşme Devri Türk Edebiyatı”dır.
Aşağıdakilerden hangisi bu terimle eş anlamlı olarak kullanılan diğer terimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Yeni Türk Edebiyatı
B
Batı Etkisinde Türk Edebiyatı
C
Avrupaî Türk Edebiyatı
D
Modern Türk Edebiyatı
E
Batılı Modern Türk Edebiyatı
Açıklama:
Batılı Modern Türk Edebiyatı bunlardan biri değildir

Soru 73

Yenileşme Devri Türk Edebiyatı kendi içinde kaç devire ayrılmaktadır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
4 devire ayrılmaktadır.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Yenileşme Devri Türk Edebiyatının kendi içinde ayrıldığı devirlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Tanzimat Dönemi
B
I. Meşrutiyet Dönemi
C
II. Meşrutiyet Dönemi
D
Cumhuriyet Dönemi
E
Modern Türk Edebiyatı Dönemi
Açıklama:
Modern Türk Edebiyatı Dönemi bunlardan biri değildir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi özellikle 2. meşrutiyet zamanında görülen akımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
İslamcılık
D
Turancılık
E
Sosyalizm
Açıklama:
Turancılık bunlardan biri değildir

Soru 76

Bu dönemde meslek teşkilatları da birer sivil toplum örgütü olarak toplum hayatında yerini almış ve zaman zaman etkili de olabilmişlerdir.
Aşağıdakilerden hangisi 2. meşrutiyet zamanında kurulan bu teşkilatlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Matbuat-ı Osmaniye Cemiyeti
B
Osmanlı Matbuat Cemiyeti
C
Matbuat Cemiyetleri İstihlâk-i Millî Cemiyeti
D
İstiklâl ve İktisad-ı Millî Cemiyeti
E
Modern Matbuat Cemiyeti
Açıklama:
Modern Matbuat Cemiyeti bunlardan biri değildir.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyetin ilan edildiği yıl kurulan kadın cemiyetlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Osman-i Nisvan Cemiyeti
B
Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi
C
Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti
D
Osmanlı Cemiyet-i Hayriye-i Nisvaniyesi
E
Mamulât-ı Dahiliye Kadınlar Cemiyet-i Hayriyesi ve Esirgeme Derneği
Açıklama:
Osman-i Nisvan Cemiyeti bunlardan biri değildir

Soru 78

II. Meşrutiyet Devri Edebiyatı, şekillendirici ve belirleyici iki akım etrafında gelişir. Bu akımlar etrafındaki gruplaşma ve müşterek hareket edişleri düşündüğümüzde aşağıdakilerden hangisi karşımıza çıkabilecek unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Ferdiyetçi sanat anlayışını temsil eden Fecr-i Âtî,
B
Toplumcu sanat anlayışına yönelen Millî Edebiyat Hareketi,
C
Fecr-i Âtî’nin artık eskisi kadar ilgi görmediği ve bazı üyelerinin Millî Edebiyat Hareketine destek verdiği sıralarda, tıpkı Fecr-i Âtî gibi ferdiyetçi sanat anlayışına bağlı olmakla birlikte “millîlik” vasfına da önem veren Nesl-i Âtî (Nâyîler),
D
Millî Edebiyat anlayışını birtakım kurallara bağlamak niyetiyle kurulan Şairler Derneği.
E
İslami Edebiyat anlayışı kurallarını benimseyip kurulan Osmanlı İslami Derneği
Açıklama:
İslami Edebiyat anlayışı kurallarını benimseyip kurulan Osmanlı İslami Derneği bunlardan biri değildir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet yıllarının hâkim edebî akımlarından biridir?

Seçenekler

A
Pozitivizm
B
Naturalizm
C
Neutralizm
D
Anti-sembolizm
E
Turanizm
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarının hâkim edebî akımı Natüralizm ve Sembolizm’dir

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi 19. Yüzyıl Pozitivizm’inin edebiyattaki yansıması olan Natüralizm’in Meşrutiyet yıllarındaki en önemli iki temsilcinden biridir?

Seçenekler

A
Halide Edip Adıvar
B
Mehmet Akif Ersoy
C
Baha Tevfik
D
Şahabettin Süleyman
E
Hüseyin Rahmi
Açıklama:
19. Yüzyıl Pozitivizm’inin edebiyattaki yansıması olan Natüralizm’in bu
yıllardaki en önemli iki temsilci teorisyeni Baha Tevfik ve Bekir Fahri İdiz’dir.

Soru 81

.............................Aguste Comte’un felsefî öğretisi. Buna göre beş duyu ile algılanamayan, deneyle ispatlanamayan bilgi kabul edilemez.
Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Pozitivizm
B
Neutralizm
C
Naturalizm
D
Sembolizm
E
Anti-Sembolizm
Açıklama:
Pozitivizim gelmelidir

Soru 82

Türk tarihinde ilk anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sened-i ittifak
B
Kanun-i esasi
C
Teşkilatı Esasiye
D
1924 anayasası
E
1961 anayasası
Açıklama:
Sultan II. Abdülhamit tahta çıktı ve 23 Aralık 1876’da ilk anayasamızı (Kanun-i Esasî) ilan etti. Böylece başlayan I. Meşrutiyet Dönemi, iki yıl sonra 13 Şubat 1878’de Meclis’in feshiyle Sultan II. Abdülhamit idaresi olarak devam etti. I. Meşrutiyet anayasası iki kanatlı bir parlamento getirmişti. Meclis-i Mebusan (mebuslar/milletvekilleri meclisi) seçim sonucu, Meclis-i Ayan (ileri gelenler meclisi) ise padişahın atamalarıyla oluşuyordu. Meclis-i Ayan üyelerinin sayısı Meclisi Mebusan’daki milletvekili sayısının üçte biri kadar olabiliyordu.

Soru 83

  1. İstanbul’un işgali
  2. Meclis-i mebusanın dağıtılması
  3. TBMM’nin siyasi erkin temsilcisi olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri II. Meşrutiyet Dönemini sonlandıran siyasal olaylar olarak gösterilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
II, III
C
Yalnız III
D
I, III
E
I, II, III
Açıklama:
II. Meşrutiyet Dönemini sonlandıran siyasal olaylara gelince: Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul, İtilâf Devletleri tarafından işgal edildi ve Meclis-i Mebusan dağıtıldı (16 Mart 1920). 23 Nisan 1920’de Ankara’da toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi siyasi erkin temsilcisi oldu. Böylece II. Meşrutiyet Dönemi sona erdi.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi kamu yararına çalışan derneklere örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Selâmet-i Umumiye Kulübü
B
Hilâl-i Ahmer
C
Köylü Bilgi Derneği
D
Türk Gücü Derneği
E
Osmanlı Maarif Cemiyeti
Açıklama:
II. Meşrutiyet’te ise Kanun-i Esasî, 1909’da yapılan bir deği- şiklikle her türlü cemiyet kurma ve gösteri hakkını teminat altına almıştır. Fikir kulüplerine (Selâmet-i Umumiye Kulübü), kamu yararına çalışan derneklere (Hilâl-i Ahmer), donanmayı geliştirmek yoluyla orduya yardımcı olmak isteyenlere (Donanmayı Osmanî ve Muâvenet-i Milliye) ve cephe gerisinde halkın bilgi seviyesini ilerletecek (Köylü Bilgi Derneği, Halka Doğru Cemiyeti), moralini yükseltecek faaliyetler yürütenlere (Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti, Türk Gücü Derneği), hatta yarış atlarının cinslerini iyileştirmek isteyenlere (Islah-ı Nesl-i Feres Cemiyeti), eğitim amaçlı olanlara (Osmanlı Maarif Cemiyeti, Millî Talim ve Terbiye Cemiyeti) kadar ve daha akla gelebilecek her alanda çeşitli cemiyetler kurulduğunu görürüz.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet’te kamuoyunu yönlendirmede etkili güçlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Padişah
B
Sandrazam
C
Meclis-i Mebusan
D
Muhalefet partileri
E
Subaşı
Açıklama:
II. Meşrutiyet’te Padişah ve onun atadığı sadrazam ile bakanlardan oluşan idari mekanizmanın yanında yasama organı Meclisi Mebusan, parlamentoda danışma kurulu niteliğindeki Meclisi Ayan, muhalefet partileri ve basındaki muhalefet hareketi kamuoyunu yönlendirmede etkilidir. Osmanlı İmparatorluğu’nun kurucusu Osman Gazi, bağımsızlığım ilan ettiği zaman; huzur ve güveni sağlamak için ilk zabıta ve inzibat teşkilatı olarak Kadılık ve Subaşı denilen zabıta amirliklerini oluşturmuştur. Kadılar genellikle idari işlere bakmışlar, kasabanın düzeniyle kadının verdiği hükümlerin yerine getirilmesi işleri de aynı zamanda askeri bir amir olan subaşılar tarafından yürütülmekteydi.

Soru 86

İslamcılık akımının Osmanlı sınırları dışındaki Türklüğe en çok ilgi gösteren en önemli kültür ve sanat dergisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sebillüreşat
B
Mizan
C
Meşveret
D
İçtihat
E
İkdam
Açıklama:
İslamcılık akımının bu dönemdeki en önemli kültür ve sanat dergisi Sırat-ı Müstakim (Sebillüreşat) Osmanlı sınırları dışındaki Türklüğe en çok ilgi gösteren yayın organlarındandır.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Türkçülük anlayışını benimseyen yayınlardan biridir?

Seçenekler

A
Sebillüreşat
B
Safahat
C
Yeni Turan
D
Ceride-i İlmiye
E
Hür memleket
Açıklama:
İslamcılık akımının bu dönemdeki en önemli kültür ve sanat dergisi Sırat-ı Müstakim (Sebillüreşat) Osmanlı sınırları dışındaki Türklüğe en çok ilgi gösteren yayın organlarındandır. Ceride-i ilmiye de bu zaman çıkan yayınlardandır. İslamcılık akımının edebiyat alanında en güçlü ismi Mehmet Akif ’in Safahat’ı, ilk cildinden itibaren “Milli Edebiyat’ın en parlak örneği olarak gösterilmiştir. Hür memleket batıcılık anlayışını benimsendiği yayındır. Halide Edip Yeni Turan (1912) romanında Türkçülüğü, Osmanlı Türklerinin dil, kültür, eğitim ve kalkınma gibi konularda atılım yapması olarak yorumlanır. Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin gibi fikir adamı, “bütün Türklük” anlamı kazandırırlar.

Soru 88

II. Meşrutiyet yıllarının en geniş, en nüfuzlu siyasi teşkilatı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hizb-i Cedit
B
Mutedil Hürriyetperveran Fırkası
C
Avam Fırkası
D
İttihat ve Terakkî Cemiyeti/Fırkası
E
Osmanlı Demokrat Fırkası
Açıklama:
Siyasetle ilgilenmek de II. Meşrutiyet aydınlarının müştereklerinden biridir. Bu tablo, örgütlü toplum olmanın bir gereği ve sonucudur. II. Meşrutiyet yıllarının en geniş, en nüfuzlu siyasi teşkilatı, hiç şüphesiz İttihat ve Terakkî Cemiyeti/Fırkasıdır.777

Soru 89

Meşrutiyet yıllarında kadın haklarını savunmada ve bu yolda kamuoyu oluşturmada en tesirli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti
B
Tealî-i Nisvan Cemiyeti
C
Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi
D
Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti
E
Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslâmiyesi
Açıklama:
II. Meşrutiyetin ilan edildiği yıl (1908), üç kadın derneği kurulur; Tealî-i Nisvan Cemiyeti, Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi, Osmanlı Kadınları Terakki-perver Cemiyeti. Bunları 1909’da kurulan Osmanlı Cemiyet-i Hayriye-i Nisvaniyesi, Mamulât-ı Dahiliye Kadınlar Cemiyet-i Hayriyesi ve Esirgeme Derneği takip eder. 1909’da kurulanların üçü de hayır cemiyetidir. 1910’da ise 1908’dekilere benzer bir cemiyet daha kurulur: Teali-i Vatan-ı Osmanî Hanımlar Cemiyeti. Kadın haklarını savunmada ve bu yolda kamuoyu oluşturmada en tesirli cemiyet ise 1913’te kurulan Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti’dir.

Soru 90

Ferdiyetçi sanat anlayışına bağlı olmakla birlikte millilik vasfına önem veren edebi grup aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şairler derneği
B
Nesl-i Ati
C
Fecr-i Ati
D
Milli Edebiyat hareketi
E
Serveti fünun
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin artık eskisi kadar ilgi görmediği ve bazı üyelerinin Millî Edebiyat Hareketine destek verdiği sıralarda, tıpkı Fecri Âtî gibi ferdiyetçi sanat anlayışına bağlı olmakla birlikte “millîlik” vasfına da önem veren Nesl-i Âtî (Nâyîler) grubudur.

Soru 91

Meşrutiyet yıllarında hakim olan iki edebi akım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Natüralizm, sembolizm
B
Klasisizm, romantizm
C
Sembolizm, klasisizm
D
Natüralizm, realizm
E
Sembolizm, romantizm
Açıklama:
Meşrutiyet yıllarının hâkim edebî akımı Natüralizm ve Sembolizm’dir. Natüralizm’in nesir türleriyle, Sembolizm’in ise şiirle sınırlı olduğunu unutmamak gerekir.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet yılları fikir akımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Meslek-i İçtimai
B
Osmanlıcılık
C
Türkçülük
D
Sosyalizm
E
Komünizm
Açıklama:
II. Meşrutiyet yılları, siyasi ve ideolojik tablo bakımından hayli çeşitlidir. Bunları; Batıcılık, Osmanlıcılık, İslâmcılık, Türkçülük, Sosyalizm, Meslek-i İçtimaî olarak sıralamak mümkündür. Bu akımları, devlet ve toplum düzeniyle ilgili görüşlerde öncelik verilen belirleyici unsurlar olarak görmelidir. Bu nedenle E şıkkı doğru cevaptır.

Soru 93

Devlet düzeninde İslâm hukukunu uygulamak yanında özellikle Osmanlı sınırları içindekiler olmak üzere bütün Müslümanları birlik halinde tutmayı amaçlayan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
İslamcılık
D
Türkçülük
E
Meslek-i İçtimai
Açıklama:
İslâmcılık, devlet düzenin de İslâm hukukunu uygulamak yanında bütün Müslümanları (özellikle Osmanlı sınırları içindekileri) birlik hâlinde tutma çabasıdır. Bu nedenle C şıkkı doğru cevaptır.

Soru 94

II. Meşrutiyet döneminde İslamcılık akımının en önemli kültür ve sanat dergisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sırat-ı Müstakim
B
Seyfü Kalem
C
Şehbal
D
Resimli Mektep Alemi
E
Meşveret
Açıklama:
İslamcılık akımının bu dönemdeki en önemli kültür ve sanat dergisi Sırat-ı Müstakim (Sebillüreşat) Osmanlı sınırları dışındaki Türklüğe en çok ilgi gösteren yayın organlarındandır. Bu nedenle A şıkkı doğru cevaptır.

Soru 95

II. Meşrutiyet döneminde adında "Türk" kelimesi bulunan ilk kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Derneği
B
Türk Teâvün Cemiyeti
C
Türk Ocağı
D
Türk Yurdu
E
Rusya’da Sâkin Müslüman Türk Tatarlarının Haklarını Müdafaa Cemiyeti
Açıklama:
Adında “Türk” kelimesi bulunan ilk kuruluş ise II. Meşrutiyet’in ilanından kısa bir müddet sonra İngiliz idaresi altındaki Kıbrıs’ta Lefkoşa’da kurulan “Türk Teâvün Cemiyeti”dir. Bu nedenle B şıkkı doğru cevaptır.

Soru 96

Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslamiyesi kim tarafından kurulmuştur?

Seçenekler

A
Enver Paşa
B
Mahmut Şevket Paşa
C
Sultan II. Abdülhamit
D
Sultan Abdülaziz
E
Seniha Sultan
Açıklama:
Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslâmiyesi (1916) Naciye Sultan’ın himayesinde eşi Enver Paşa tarafından kurulmuştur. Bu nedenle A şıkkı doğru cevaptır.

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet döneminde “Milli Edebiyat” anlayışını birtakım kurallara bağlamak niyetiyle kurulan bir edebi gruptur?

Seçenekler

A
Fecr-i Ati
B
Nesl-i Ati
C
Şairler Derneği
D
Milli Edebiyat Hareketi
E
Hürriyet ve İhtilaf
Açıklama:
Ferdiyetçi sanat anlayışını temsil eden Fecr-i Âtî; Toplumcu sanat anlayışına yönelen Millî Edebiyat Hareketi; Fecr-i Âtî’nin artık eskisi kadar ilgi görmediği ve bazı üyelerinin Millî Edebiyat Hareketine destek verdiği sıralarda, tıpkı Fecri Âtî gibi ferdiyetçi sanat anlayışına bağlı olmakla birlikte “millîlik” vasfına da önem veren Nesl-i Âtî (Nâyîler), “Millî Edebiyat” anlayışını bir takım kurallara bağlamak niyetiyle kurulan Şairler Derneği'dir. Bu nedenle C şıkkı doğru cevaptır.

Soru 98

II. Meşrutiyet döneminde en çok ilgi gören edebiyat türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şiir
B
Tiyatro
C
Roman
D
Hikaye
E
Nesir
Açıklama:
II. Meşrutiyet devrinde en çok ilgi gören edebî tür, tiyatrodur. Edebiyat-ı Cedide mensupları tiyatro ile hiç ilgilenmezken II. Meşrutiyet’te hem ferdiyetçi sanat anlayışını temsil eden Fecri Âtî hem de toplumsal faydayı öne çıkaran Millî Edebiyat Hareketi, tiyatroya önem vermiştir. Bu nedenle B şıkkı doğru cevaptır.

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet Dönemine hakim olan edebi akımlardandır?

Seçenekler

A
Sembolizm
B
Hümanizm
C
Realizm
D
Klasisizm
E
Romantizm
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarının hâkim edebî akımı Natüralizm ve Sembolizm’dir. Natüralizm’in nesir türleriyle, Sembolizm’in ise şiirle sınırlı olduğunu unutmamak gerekir. Bu nedenle A şıkkı doğru cevaptır.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet dönemi mizah dergilerinden birisidir?

Seçenekler

A
Ciddi Karagöz
B
Cingöz
C
Tercüman-ı Ahval
D
Mini Mini
E
Şehbal
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarında (özellikle basın alanında hemen hemen hiçbir kural ve kanunun tanınmaz olduğu ilk 8-10 ay içerisinde) çıkan mizah dergilerinin çokluğu da dikkat çekmektedir. Doğrudan doğruya mizahi hüviyetle çıkanlardan akla ilk gelenler şunlar dır: Afacan (1911), Alafranga (1910), Arz-ı hâl (1909), Boş boğaz ile Güllâbi (1908), Cadaloz (1911), Cart Beyim (1911), Cellat (1908), Cem (1910-1928), Cici (1911), Cingöz (1911) bunlardandır. Bu nedenle B şıkkı doğru cevaptır.

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi baskı kalitesiyle 1911’de dünya birincisi seçilen Osmanlı dergisidir?

Seçenekler

A
Afacan
B
Seyyâle
C
Genç Kadın
D
Curcuna
E
Şehbal
Açıklama:
II. Meşrutiyet’in 9. ayında yayın hayatına girip I. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar devam eden Şehbal, bu yılların baskı nefasetini en güzel biçimde anlatacak dergilerdendir ve bu özelliğinden dolayı, 1911’de, harp halinde bulunduğumuz İtalya’nın Torino şehrindeki bir yarışmada, dünya birinciliği madalyası almıştır. II. Meşrutiyet’in 9. ayında yayın hayatına girip I. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar devam eden Şehbal, bu yılların baskı nefasetini en güzel biçimde anlatacak dergilerdendir ve bu özelliğinden dolayı, 1911’de, harp halinde bulunduğumuz İtalya’nın Torino şehrindeki bir yarışmada, dünya birinciliği madalyası almıştır. Bu nedenle E şıkkı doğru cevaptır.

Soru 102

Türk Edebiyatında 1860-1876 yılları arasında yaşanan devir aşağıdakilerden hangisi ile anılır?

Seçenekler

A
I. Meşrutiyet dönemi
B
II. Meşrutiyet dönemi
C
Tanzimat dönemi
D
Lale Devri
E
Cumhuriyet sonrası
Açıklama:
Yenileşme Devri Türk Edebiyatı kendi içinde
• Tanzimat Dönemi (1860-1876)
• I. Meşrutiyet (veya Sultan II. Abdülhamit) Dönemi (1876-1908)
• II. Meşrutiyet Dönemi (1908-1922)
• Cumhuriyet Dönemi (1923-)
şeklinde dönemlere ayrılır.

Soru 103

Türk Edebiyatında, II. Meşrutiyet dönemi süresince karşılaşılan fikri akımlar arasında hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Anadoluculuk
C
Osmanlıcılık
D
İslamcılık
E
Sosyalizm
Açıklama:
II. Meşrutiyet yılları, siyasi ve ideolojik tablo bakımından hayli çeşitlidir. Bunları
• Batıcılık
• Osmanlıcılık
• İslâmcılık
• Türkçülük
• Sosyalizm
• Meslek- i İçtimaî
olarak sıralamak mümkündür.

Soru 104

II. Meşrutiyet döneminin önceki dönemlere göre en büyük farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
özgür toplum
B
medeni toplum
C
köylü toplum
D
şehirli toplum
E
örgütlü toplum
Açıklama:
Bu dönemin daha önceki zaman dilimlerinden en önemli farkı “örgütlü toplum” düzenine geçilmesidir. 23 Aralık 1876 tarihli I. Meşrutiyet anayasası 13. maddesiyle sadece ticari örgütlenmelere (şirketleşmeye) hak tanımıştır. Ayrıca spor kulüplerinin kuruluş yılları da I. Meşrutiyet / Sultan II. Abdülhamit yıllarına kadar uzanır (ör. BJK’nin kuruluşu: 1903). II. Meşrutiyet’te ise Kanun-i Esasî, 1909’da yapılan bir değişiklikle her türlü cemiyet kurma ve gösteri hakkını teminat altına almıştır.

Soru 105

Her türlü cemiyet kurma ve gösteri hakkı ne zaman teminat altına alınmıştır?

Seçenekler

A
1905
B
1906
C
1907
D
1908
E
1909
Açıklama:
II. Meşrutiyet’te ise Kanun-i Esasî, 1909’da yapılan bir değişiklikle her türlü cemiyet kurma ve gösteri hakkını teminat altına almıştır.

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi fikir topluluğuna bir örnektir?

Seçenekler

A
Sırp Millî Teşkilâtı
B
Selâmet-i Umumiye
C
Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti
D
İstihlâk-i Millî Cemiyeti
E
Hilâl-i Ahmer
Açıklama:
Selamet-i Umumiye bir fikir kulübü olarak faaliyet göstermiştir.

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi kamu yararına çalışan bir dernektir?

Seçenekler

A
Hilal-i Ahmer
B
Donanmayı Osmanî ve Muâvenet-i Milliye
C
Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti
D
Islah-ı Nesl-i Feres Cemiyeti
E
Millî Talim ve Terbiye Cemiyeti
Açıklama:
Hilal-i Ahmer kamu yararına çalışan bir örgütlenmedir.

Soru 108

İslamcılık akımının en önemli edebi eseri olan Safahat hangi edebiyatçımız tarafından yazılmıştır?

Seçenekler

A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Mehmet Akif Ersoy
C
Sait Faik Abasıyanık
D
Ahmet Haşim
E
Cahit Sıtkı Tarancı
Açıklama:
İslamcılık akımının edebiyat alanında en güçlü ismi Mehmet Akif ’in Safahat’ı, ilk cildinden itibaren “Milli Edebiyat’ın en parlak örneği olarak gösterilmiştir.

Soru 109

Türkçülük akımı eserlerinden olan Yeni Turan romanı hangi edebiyatçımız tarafından kaleme alınmıştır?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ömer Seyfettin
C
Halide Edip Adıvar
D
Namık Kemal
E
Necip Fazıl Kısakürek
Açıklama:
Mesela Halide Edip Yeni Turan (1912) romanında Türkçülüğü, Osmanlı Türklerinin dil, kültür, eğitim ve kalkınma gibi konularda atılım yapması olarak yorumlanır.

Soru 110

Sosyalizm akımının etkisini artırmasına yol açan Bolşevik İhtilali ne zaman olmuştur?

Seçenekler

A
1916
B
1917
C
1918
D
1919
E
1920
Açıklama:
Rusya’da 1917 Bolşevik İhtilali sonrasında ise her gruptan aydın bu ideolojiye ilgi duymuştur.

Soru 111

Türk Ocağı ne zaman kurulmuştur?

Seçenekler

A
1910
B
1911
C
1912
D
1913
E
1914
Açıklama:
Daha sonra Türk Ocağı (25 Mart 1912) kurularak Türkçü çizgideki derneklere model teşkil etmiştir.

Soru 112

1-Medeniyet dairesi
2-İlgili medeniyet dairesindeki önemli siyasal gelişmeler ve hayat
3-Siyasal düzenin sürdüğü dönemdeki sanat ve edebiyat anlayışları
Yukarıdaki üç adımda gerçekleşen ve edebiyat tarihini medeniyet tarihiyle bütünleştiren gelenek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tanzimat Dönemi geleneği
B
II. Meşrutiyet Dönemi geleneği
C
Türk Edebiyatını üç adımda tasnif etme geleneği
D
Yenileşme Devri Türk Edebiyatı geleneği
E
Modern Türk Edebiyatı geleneği
Açıklama:
Edebiyat tarihini medeniyet tarihinin bir şubesi gibi gören Gustave Lanson ve aynı kanaatleri Türkçede temellendiren Şahabettin Süleyman ve Fuat Köprülü’den sonra, Türk Edebiyatını üç adımda tasnif etme geleneği yerleşmiştir. İlk adım medeniyet dairesi; ikinci adım ilgili medeniyet dairesi içindeki önemli siyasal gelişmeler ve hayat; üçüncü adım ise, o siyasal düzenin sürdüğü dönemdeki sanat ve edebiyat anlayışlarıdır.

Soru 113

I. Terakki ve İttihat Cemiyeti'nin çabalarıyla gerçekleşti
II. Sultan II. Abdülhamit'in Kanun-i Esasi'yi yeniden yürürlüğe koymasıyla başladı
III. 23 Temmuz 1908'de başladı
IV. İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesiyle sona erdi
V. 23 Aralık 1876'da başladı
II. Meşrutiyet Dönemi ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve III
B
II, III, IV ve V
C
I, II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
II. Meşrutiyet Terakki ve İttihat Cemiyetinin gayretleriyle Sultan II. Abdülhamit’in anayasayı yeniden yürürlüğe koymasıyla 23 Temmuz 1908’de başladı. Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul'un İtilâf Devletleri tarafından işgal edilmesi ve Meclis-i Mebusan'ın dağıtılmasıyla II. Meşrutiyet Dönemi sona erdi.

Soru 114

Devlet düzeninde islam hukukunu uygulamakla beraber Müslümanları birlik halinde tutmaya çalışan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İslamcılık
B
Sosyalizm
C
Osmanlıcılık
D
Devletçilik
E
Türkçülük
Açıklama:
İslamcılık; devlet düzeninde İslam hukukunu uygulama ve özellikle Osmanlı sınırları içindeki Müslümanları birlik halinde tutma çabasıdır.

Soru 115

II. Meşrutiyet yıllarının en geniş ve nüfuslu siyasi teşkilatı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İttihat ve Terakki Cemiyeti/Fırkası
B
Hürriyet ve İtilaf Fırkası
C
Sosyal Demokrat Fırkası
D
Avam Fırkası
E
Radikal Avam Fırkası
Açıklama:
II. Meşrutiyet aydınlarının ortak özelliklerinden biri siyasetle ilgilenmeleridir, bu da örgütlü toplum olmanın bir gereği ve sonucudur. II. Meşrutiyet yıllarının en geniş ve en nüfuslu siyasi teşkilatı ise İttihat ve Terakki Cemiyeti/Fırkasıdır.

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet Dönemindeki siyasete katılma arzusu ile ilgili bilgiyi içermektedir?

Seçenekler

A
Kadınlara yönelik dernek faaliyetleri erkekler tarafından yürütülmüştür
B
Çiftçiler Derneği partileşerek Çiftçiler Fırkası olmuştur
C
Meslek teşkilatları sivil toplum örgütü halini almıştır
D
Osmanlı iktisat yapısı küçük sermayedarlar eliyle yürütülmüştür
E
Yerel yönetimler konusu gündeme gelmiştir
Açıklama:
Ortak amaçlar için birkaç kuruluşun bir araya gelmesiyle dernekçilik doğmuştur. Mütareke yıllarıyla birlikte siyasete katılma arzusu ileri boyutlara varmıştır. Kuruluş amacı siyasetin tamamen dışında olan Çiftçiler Derneği'nin partileşerek Çiftçi Fırkası'na dönüşmesi siyaset merakına iyi bir örnektir.

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet Dönemi'ndeki edebi gruplardan biri değildir?

Seçenekler

A
Milli Edebiyat Hareketi
B
Nesl-i Âtî
C
Şairler Derneği
D
Fecr-i Âtî
E
Natüralizm
Açıklama:
II. Meşrutiyet yıllarında Türk aydınlarının ruhunda gelişen iki zıt duygu; çöküşü gördüğü halde birşey yapamamaktan kendi içine kapanma ve korkunun faydası olmadığını görerek mücadeleye yönelmedir. Bu ruh halleri sanat anlayışı açısından da şekillendirici olmuş ve böylece ferdiyetçi sanat anlayışı Fecr-i Âtî, toplumcu sanat anlayışı Milli Edebiyat Hareketi, millilik vasfına önem veren Nesl-i Âtî (Nâyîler) ve Milli Edebiyat anlayışını kurallandırmak niyetiyle Şairler Derneği kurulmuştur. Natüralizm ise edebi grup değil edebi akımdır.

Soru 118

"Bu akıma göre edebi eserdeki kurgu biyoloji, genetik, tıp vb. alanların bilimsel verileriyle desteklenmelidir" tanımı hangi edebi akıma aittir?

Seçenekler

A
Sembolizm
B
Natüralizm
C
Romantizm
D
Realizm
E
Pozitivizm
Açıklama:
Natüralizm; deneysel gerçekçilik ve doğalcılık. Pozitivist felsefeye dayalı olarak Emile Zola’nın Le Roman Expérimental (Tecrübî Roman) adlı eseriyle ortaya koyduğu edebî anlayıştır. Özellikle hikâye ve romanda uygulanan bu akıma göre edebî eserdeki kurgu, biyoloji, genetik, tıp vb. alanların bilimsel verileriyle desteklenmelidir.

Soru 119

I. Çocuklara yönelik yayınlar II. Meşrutiyet'in ilanından sonra başlamıştır
II. Çocuklara yönelik yayınlar Balkan Savaşı sonrası yoğunlaşmıştır
III. II. Meşrutiyet'ten önce çocuklara yönelik eğitici-öğretici yayınların sayısı oldukça fazladır
IV. Tedrisat-ı İptadiye Mecmuası'nda çocuklara yönelik metinler yazılması ile ilgili yazı aydınların bu alana yönelmesine vesile olmuştur
Basında çocuklara yönelik yayınlar ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Hepsi
B
I, II ve III
C
II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Kadınlara yönelik yayınlarda olduğu gibi rejim değişikliğinde yoğunlaşma çocuklara yönelik yayınlarda da meydana gelmiştir. II. Meşrutiyet öncesinde çocuklara yönelik yayınlar bulunmazken meşrutiyetten sonra yayınlar görülmeye başlamış ve Balkan Savaşları ile birlikte yayınların yoğunlaştığı da dikkat çekmektedir. İttihat ve Terakki'nin yayın organında çocuk edebiyatının önemine değinilmesi ve Tedrisat-ı İptidaiye Mecmuası'nda çocuklara yönelik terbiyevî-edebî metinler yazılması çağrısı aydınların bu alana yönelmesine vesile olmuştur.

Soru 120

II. Meşrutiyet Dönemi'nde Türkiye'de çıkan dergilerin adındaki "musavver" sıfatı hangi anlama gelmekteydi?

Seçenekler

A
Mizah dergisi
B
Feminist dergi
C
Sansürlü dergi
D
Resimli dergi
E
Çocuk dergisi
Açıklama:
Önceki dönemlere kıyaslandığında II. Meşrutiyet Türkiye'sinde bir süreli yayının resimli çıkması bir cazibe ve kalite göstergesiydi. Bu sebeple o yıllarda pek çok derginin adında "musavver" ya da "resimli" sıfatları kullanılırdı. Musavver Mecmua ve Resimli Eczacı Gazetesi bunlara birer örnektir.

Soru 121

Aşağıdakilerden bilgilerden hangisi II. Meşrutiyet devri basın hayatının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Çocuklara yönelik yayınları çoğalmıştır
B
II. Meşrutiyet boyunca basın hem özgür hem yasakçı yıllar yaşamıştır
C
Milli Edebiyat Hareketi toplumcu sanat anlayışıyla şekillenmiştir
D
Mali sıkıntılar sebebiyle süreli yayınların sayısında azalma olmuştur
E
Basının özgür olduğu yıllarda mizah dergilerinin çokluğu dikkat çekmektedir
Açıklama:
II. Meşrutiyet devrinde basın hayatında kadınlara yönelik yayınlarla feminist çevre basına yansıtılmış, çocuklara yönelik yayınlarla çocuk farkındalığı artmış, mizah dergileri basının özgür olduğu yıllarda sayıca üstünlük kazanmış, süreli yayınların resimli çıkarılması bir kalite göstergesi sayılmış, baskı kalitesinde önemli gelişmeler görülmüş, devrin basın hayatı hem özgür hem sansürlü yıllar geçirmiş ve II. Meşrutiyet'in sonlarına gelinmesiyle mali sıkıntıların kendini göstermesi basın hayatını da olumsuz etkilemiştir. Milli Edebiyat Hareketi ise edebi hayatın özelliklerinden biridir.

Soru 122

II. Meşrutiyet yıllarında İslamcılık akımını temsil eden en önemli süreli yayın hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Adab-ı Muaşeret
B
Sırat-ı Müstakim
C
Cenin
D
Hakimiyet-i Milliye
E
Yeni Ses
Açıklama:
2. Meşrutiyet döneminde İslamcılık fikrinde yazılar çıkarmış kültür ve sanat dergisi Sırat-ı Müstakim'dir. Doğru yanıt 'B'

Soru 123

Meşrutiyet döneminde yayınlanan hangi eser Türkçülüğü Osmanlı'da Türklerin dil, kültür, eğitim ve kalkınma alanında atılım yapması olarak ele almıştır?

Seçenekler

A
Safahat -Mehmet Akif
B
Yeni Turan - Halide Edip Adıvar
C
Vatan Yahut Silistre -Namık Kemal
D
Harabat -Ziya Paşa
E
Gizli Mabet -Ömer Seyfettin
Açıklama:
İlgili dönemde Türkçülüğün bu şeklideki yorumu Halide Edip'in 'Yeni Turan' romanı ile ele alınmıştır. Doğru yanıt 'B'

Soru 124

II. Meşrutiyetin başlarında sosyalizm görüşünün sadece sınırlı bir sosyal adalet olarak ele alınmasının ana nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Padişahın mutlak otoritesi
B
Meclis-i Ayan'ın yeni kurulmuş olması
C
Meclis-i Hümayun'un yeni kurulmuş olması
D
Osmanlı'da işçi sınıfı olmayışı
E
İngiltere ve Fransa'nın baskıları
Açıklama:
Sanayi devrimini gerçekleştirememiş Osmanlı İmparatorluğunda doğal olarak işçi sınıfı da yoktu. Bu sebeple sosyalizm fikrinin gelişmesi mümkün olmamıştır.Doğru yanıt 'D' seçeneğidir.

Soru 125

Meşrutiyet döneminde iktisadi alanda özel teşebbüsü ve yönetimde merkezin yetkilerini eyaletlere kaydırma fikrini hangi düşünür ve edebi kişilik savunmuştur?

Seçenekler

A
Ziya Paşa
B
Ziya Gökalp
C
Prens Sabahattin
D
Halide Edip
E
Namık Kemal
Açıklama:
Meşrutiyet döneminde bahsi geçen fikirleri ve federatif bir yapıyı ilk kez Prens Sabahattin ortaya atmıştır. Doğru yanıt 'C' şıkkıdır.

Soru 126

Devlet-i Muazzama denilen batılı güçler için 'Şark Meselesi' aslen ne anlama gelmekte idi?

Seçenekler

A
Osmanlı İmparatorluğu ile ilişkilerin geliştirilmesi
B
Mısır ile ilişkilerin geliştirilmesi
C
Osmanlı İmparatorluğu ve Mısır ile iyi siyasi ilişkiler
D
Osmanlı İmparatorluğunun bölüştürülmesi
E
Osmanlı İmparatorluğunun kimin müttefiki olacağı
Açıklama:
Esasen şark meselesi Osmanlının ayrıştırılması görüşü olup, Osmanlı devleti içindeki unsurlar siyasal ve kültürel olarak benliklerini daha belirgin olarak ortaya çıkarmak adına kulüpler, cemiyetler ve dernekler kurmuşlardır. Doğru yanıt 'D' şıkkında verilmiştir.

Soru 127

Özellikle piyeslerle Sultanın II. Abdülhamit ve yönetiminin eleştirildiği döneme hangi edebiyat dönemi denilir?

Seçenekler

A
Devr-i Saadet
B
Devr-i İstibdat
C
Devr-i Hürriyet
D
Milli Edebiyat Dönemi
E
Tanzimat Edebiyatı Dönemi
Açıklama:
Hiciv ve yergi örneklerini gördüğümüz meşrutiyetin bu dönemi Devr-i İstibdat veya Devr-i Sabık olarak anılır. Doğru yanıt 'B' şıkkıdır.

Soru 128

Aşağıdaki cemiyetlerden hangisi Osmanlıda kadınların toplum içindeki rollerini artırmak ve geliştirmek için kurulmuş cemiyetlerden biri değildir ?

Seçenekler

A
Teal-i Nisvan Cemiyeti
B
Osmanlı Kadınları Terakkiperver Cemiyeti
C
Osmanlı Kadınları Şefkat Cemiyet-i Hayriyesi
D
Osmanlı Cemiyet-i Hayriye-i Nisvaniyesi
E
Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye
Açıklama:
Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye meşrutiyette kurulan ve kadının topluma iştirakini sağlayan cemiyetlerden biri değildir. Doğru yanıt 'E'

Soru 129

Hangi edebiyatçı II. Meşrutiyetin ilanı ile 31 Mart Olayı arasında kurulan, ferdiyetçi sanat anlayışını benimsemiş ve edebiyatı siyasetin aracı olmaktan korumaya çalışmış akımın temsilcilerinden biri değildir ?

Seçenekler

A
Müfit Ratip
B
Ahmet Samim
C
Şehabettin Süleyman
D
Bezmi Nusret Kaygusuz
E
Halide Edip
Açıklama:
İlk dört şıkta, soruda da tarif edilen Fecr-i Ati topluluğu temsilcileri varken Halide Edip Adıvar Milli Edebiyat Akımının bir temsilcisidir.Doğru yanıt 'E'

Soru 130

İkinci Meşrutiyet döneminde en çok ilgi gören edebi tür aşağıdakilerden hangisi idi?

Seçenekler

A
Tiyatro
B
Roman
C
Hikaye
D
Şiir
E
Anı
Açıklama:
İkinci Meşrutiyet döneminde halk tarafından en sevilen ve geniş kitlelerce benimsenen edebiyat türü tiyatro (ve piyes) idi. Doğru yanıt 'A' seçeneğinde verilmiştir.

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet döneminde yayınlanmış mizah dergilerinden biri değildir ?

Seçenekler

A
Fırtına
B
Aydede
C
Afacan
D
Musavver Papağan
E
Cadaloz
Açıklama:
A şıkkında verilen 'Fırtına' Şahabettin Süleyman'a ait bir piyestir. Mizah dergisi değildir.Doğru yanıt 'A' şıkkıdır.

Ünite 2

Soru 1

  1. Halis edebiyat arayışı
  2. Daha önceye dayanan beraberlik
  3. Batılı edebi mektepler ve Edebiyat-ı Cedide örneği
  4. Devrin her şeye politik bakma alışkanlığına tepki
  5. Faaliyet gösterdikleri önceki dergilerin kapatılması
Yukarıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî’nin ortaya çıkışını kolaylaştıran etkenlerdir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
III-IV-V
C
I-II-III-IV
D
I-II-IV-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etkenler şöyle sıralanabilir:
  • Daha önceden aralarında devam eden beraberlik,
  • Batılı edebî mektepler ve Edebiyat-ı Cedide örneği,
  • Halis edebiyat arayışı,
  • Devrin her şeye politik bir gözlükle bakma alışkanlığına tepki.
Doğru cevap C'dir.

Soru 2

  1. 20 Mart 1909'da Hilal Matbaası'nda gerçekleşir.
  2. Başkanlığa Celal Sahir seçilir.
  3. Teklif edilen ama kabul görmeyen bir isim Sinâ-yı Emel'dir.
  4. Katılanlar arasında, Fâik Âli, Tahsin Nahit, Emin Bülent, Müfit Ratip ve Şahabettin Süleyman vardır.
Fecr-i Âti'nin kuruluş toplantısına dair yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Fecr-i Âti'nin kuruluş toplantısı;
  • 20 Mart 1909'da Hilal Matbaası'nda gerçekleşir.
  • Teklif edilen ama kabul görmeyen bir isim Sinâ-yı Emel'dir.
  • Katılanlar arasında, Fâik Âli, Tahsin Nahit, Emin Bülent, Müfit Ratip ve Şahabettin Süleyman vardır.
Ancak başkanlığa Fâik Âli seçilir. Fecr-i Âtî’nin kuruluşunu bildiren haberde reis olarak Fâik Âli (Ozansoy); Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi Beyannamesi'nde ise Celâl Sahir (Erozan) gösterilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Soru 3

  1. Topluluğa katılım şartları
  2. Gayelerinin ifadesi
  3. Gayeleri doğrultusunda yapacakları şeyler
  4. Kendilerinden önceki sanat ve edebiyat anlayışı
Yukarıdakilerden hangileri Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi Beyannamesi'nin ana başlıkları olarak değerlendirilir?

Seçenekler

A
I-III
B
II-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğunun edebî beyannamesini, üç başlık altında değerlendirmek mümkündür:
  1. Kendilerinden önceki sanat ve edebiyat anlayışı,
  2. Gayelerinin ifadesi ve
  3. Bu gayeyi gerçekleştirmek için yapacakları şeyler.
Doğru cevap E'dir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi Beyannamesi’nde belirtilen gayelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Bir Fecr-i Âtî Kütüphanesi kurmak
B
Batı’nın önemli eserlerini tercüme ettirmek
C
Halkın edebî zevkini yükseltmek için konferanslar düzenlemek
D
Dilde sadeleşme hareketlerine hız vermek
E
Yayın organı olarak seçilen Servet-i Fünun dergisi etrafında toplanmak
Açıklama:
Bunu gerçekleştirmek için yapmak istedikleri şeyler şöyle sıralanmıştır:

  • Mensuplarının eserlerini ihtiva eden bir Fecr-i Âtî Kütüphanesi kurmak, bir yayın serisi oluşturmak.

  • Mensuplarına veya açacağı yarışmalarla başkalarına, Batı’nın önemli eserlerini tercüme ettirmek.

  • Herkese açık konferanslarla halkın edebî zevkinin yükselmesine, bilgi hududunun genişlemesine çalışmak.

  • Batı’daki benzer müesseselerle ilişki kurup memleketimizin edebî eserlerini onlara, onlarınkini de bizim aydınlarımıza tanıtmak.

  • Yayın organı olarak seçilen Servet-i Fünûn dergisi etrafında toplanmak.


Doğru cevap D'dir.

Soru 5

  1. Tahsin Nahit
  2. Refik Halit
  3. Selahattin Enis
  4. Halit Fahri
Yukarıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî toplululuğunun mensuplarındandır?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Tahsin Nahit ve Refik Halit Fecr-i Âtî toplululuğunun mensuplarındandır. Selahattin Enis ve Halit Fahri ise Nesl-i Âtî topluluğunun mensuplarıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 6

  1. Timsal-i Aşk
  2. İnhizam
  3. Fırtına
  4. Nihal
Yukarıdakilerden hangileri Fecr-i Âtî Kütüphanesi adlı yayın serisinden yayımlanan kitaplardandır?

Seçenekler

A
I-III
B
II-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi Beyannamesi'nde belirtilen Fecr-i Âtî Kütüphanesi adlı bir yayın serisi, niyet safhasından uygulamaya geçirebildikleri bir teşebbüstür. Bu seriden beş kitap yayımlanmıştır: Timsal-i Aşk (Cemil Süleyman), Hayat-i Fikriye (Köprülüzâde Mehmet Fuat), İnhizam (Cemil Süleyman), Ruh-ı Bî-kayt (Tahsin Nahit), Fırtına (Şahabettin Süleyman). Nihâl ise Nesl-i Âtî (Yeni Nesil) ediplerinin bir araya toplandığı bir mecmuadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 7

Mensubu olduğu Fecr-i Âtî’nin edebî faaliyetlerini bir liste halinde göstermek maksadıyla “Bir Bilanço”adlı bir yazı ve daha sonra bu yazıyı tamamlayan “Bataklıkta” başlıklı bir yazı daha yayımlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Faik Ali
B
Şahabettin Süleyman
C
Celal Sahir
D
Hamdullah Suphi
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Yeni Lisan ve Millî Edebiyat Hareketi 1912 yılı ilk yarısında artık genel kabul görmeye başlamıştır. Bunun anlamı, Fecr-i Âtî etkisinin azalmasıdır. İşte bu durumu gören Şahabettin Süleyman, mensubu olduğu Fecr-i Âtî’nin edebî faaliyetlerini bir liste halinde göstermek maksadıyla “Bir Bilanço” adlı bir yazı kaleme almıştır. Aynı yazar daha sonra adeta bu yazıyı tamamlayan “Bataklıkta” başlıklı bir yazı daha yayımlamıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi hukuk, iktisat, ahlak, felsefe, eğitim-öğretim, dil ve edebiyat gibi toplum hayatının bütün parçalarında taklit yerine yaratma ve millîleşmeyi seçme felsefesidir?

Seçenekler

A
Yeni Lisan
B
Yeni Hayat
C
Nesl-i Âtî
D
Fecr-i Âtî
E
Servet-i Fünûn
Açıklama:
Hukuk, iktisat, ahlak, felsefe, eğitim-öğretim, dil ve edebiyat gibi toplum hayatının bütün parçalarında taklit yerine ibda (yaratma) ve millîleşmeyi seçme felsefesi "Yeni Hayat" olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 9

  1. Rübap
  2. Nihâl
  3. Kehkeşan
  4. Servet-i Fünûn
  5. Safahat-ı Şiir ve Fikir
Yukarıdakilerden hangileri Nesl-i Âtî ediplerinin etrafında toplandığı mecmualardandır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
III-IV-V
C
I-II-III-IV
D
I-II-III-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Yeni Nesil (Nesl-i Âtî) gençleri, önce Rübap mecmuasında, sonra Kehkeşan adlı dergide, o kapanınca Nihâl mecmuasında, onun peşinden de Safahat-t Şiir ve Fikir dergisinde faaliyetlerini sürdürdüler. Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî ediplerinin etrafında toplandığı mecmuadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 10

Aşağıkilerden hangisi Nesl-i Âtî toplululuğunun mensuplarından biri değildir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri
B
Hakkı Tahsin
C
Halit Fahri
D
Enis Behiç
E
Selahattin Enis
Açıklama:
Bu topluluk gayretine katılan başlıca isimler şunlardır: Enis Behiç (Koryürek), Hakkı Tahsin, Halit Fahri (Ozansoy), Hasan Sait Mevlevî, Hemedanîzâde Ali Naci (Karacan), Hıfzı Tevfik (Gönensoy), İsmail Zühtü, Orhan Seyfi (Orhon), Safi Necip, Selahattin Enis (Atabeyoğlu), Tahsin Nihat, Yahya Saim (Ozanoğlu), Yakup Salih. Yakup Kadri ise Fecr-i Âtî toplululuğunun önemli bir mensubudur. Doğru cevap A'dır.

Soru 11

II. Meşrutiyet Devrinin ilk edebî topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fecr-i Ati
B
İkinci Yeniciler
C
Servet-i Fünun
D
Maviciler
E
Yedi Meşaleciler
Açıklama:
II. Meşrutiyet Devrinin ilk edebî topluluğu Fecr-i Ati’nin tuhaf bir talihi vardır.

Soru 12

Fecr-i Âtî topluluğunda aşağıdaki yazarlardan hangisi yer almamıştır?

Seçenekler

A
Celâl Sâhir
B
İsmail Safa
C
Emin Bülent
D
Şahabettin Süleyman
E
Tahsin Nahi
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğunda Ahmet Hâşim, Celâl Sâhir (Erozan), Emin Bülent (Serdaroğlu), Fâik Âli (Ozansoy), Köprülüzâde Mehmet Fuat (Köprülü), Refik Halit (Karay), Şahabettin Süleyman, Tahsin Nahit, Yakup Kadri (Karaosmanoğlu) gibi edebiyat tarihimiz için önemli isimler yer almıştır.

Soru 13

I. Daha önceden aralarında devam eden beraberlik
II. Batılı edebî mektepler ve Edebiyat-ı Cedide örneği
III. Halis edebiyat arayışı
IV. Devrin her şeye politik bir gözlükle bakma alışkanlığına tepki
Yukarıdakilerden hangileri Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etkenlerdendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etkenler şöyle sıralanabilir:
• Daha önceden aralarında devam eden beraberlik.
• Batılı edebî mektepler ve Edebiyat-ı Cedide örneği.
• Halis edebiyat arayışı.
• Devrin her şeye politik bir gözlükle bakma alışkanlığına tepki.

Soru 14

Kendi adıyla dergi çıkaramayan Fecr-i Âtî, yayın organı olarak tıpkı Edebiyat-ı Cedide gibi, ........................ benimsemiştir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Peyâm-ı Sabah'ı
B
Servet-i Fünûn’u
C
Sırat-ı Müstakim'i
D
Genç Kalemler'i
E
Meşveret'i
Açıklama:
Kendi adıyla dergi çıkaramayan Fecr-i Âtî, yayın organı olarak tıpkı Edebiyat-ı Cedide gibi, Servet-i Fünûn’u benimsemiştir.

Soru 15

Kuruluşla sonuçlanan ilk toplantıda, Ahmet Haşim’in de desteklediği “Sînâ-yı Emel” ismi değil “Fecr-i Âtî” ismi benimsenmiştir. Bu adı teklif eden ve aynı zamanda başkanlığa da seçilen kişi kimdir?

Seçenekler

A
Faik Âli
B
Celâl Sâhir
C
Köprülüzâde Mehmet Fuat
D
Yakup Kadri
E
Emin Bülent
Açıklama:
Kuruluşla sonuçlanan ilk toplantıda, Ahmet Haşim’in de desteklediği “Sînâ-yı Emel” ismi değil “Fecr-i Âtî” ismi benimsenmiştir. Başkanlığa bu adı teklif eden Fâik Âli seçilmiştir. Faik Âli Ozansoy’un seçilmesinde, içlerindeki en yaşlı (1876 doğumlu) kimse oluşu kadar daha önce Edebiyat-ı Cedide topluluğunda yer almış olmasının da payı büyüktür.

Soru 16

Fecr-i Âtî topluluğun en önemli isimlerinden olan, bu topluluğun yayın organı olmak niyet ve ümidiyle Şiir ve Tefekkür adlı bir mecmua çıkaran yazar kimdir?

Seçenekler

A
Şahabettin Süleyman
B
Ahmet Hâşim
C
Yakup Kadri
D
Fâik Âli
E
Tahsin Nahit
Açıklama:
Topluluk mensupları, en muteber kültür ve sanat dergilerinden Servet-i Fünûn, Resimli Kitap, Musavver Eşref’te yayın faaliyetini sürdürürler. Bu arada topluluğun en önemli isimlerinden Şahabettin Süleyman, Fecr-i Âtî’nin yayın organı olmak niyet ve ümidiyle Şiir ve Tefekkür adlı bir mecmua çıkarır.

Soru 17

Fecr-i Âtî topluluğunun edebî beyannamesini, kaç başlık altında değerlendirmek mümkündür?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğunun edebî beyannamesini, üç başlık altında değerlendirmek mümkündür:
1. Kendilerinden önceki sanat ve edebiyat anlayışı,
2. Gayelerinin ifadesi ve
3. Bu gayeyi gerçekleştirmek için yapacakları şeyler.

Soru 18

Fecr-i Âtî; Avrupa’daki sanat cemiyetlerinin bir benzeri olacak ve lisanın, edebiyatın genel olarak sosyal bilimlerin birlikte çalışmakla ilerleyeceği anlayışı çerçevesinde hareket ederek ilim ve edebiyat çölü halindeki memleketi ilim ve edebiyat için bir vaha haline getirmek emelindedir.
Aşağıdakilerden hangisi bunu gerçekleştirmek için yapmak istedikleri şeylerden biri değildir?

Seçenekler

A
Mensuplarının eserlerini ihtiva eden bir Fecr-i Âtî Kütüphanesi kurmak, bir yayın serisi oluşturmak.
B
Mensuplarına veya açacağı yarışmalarla başkalarına, Batı’nın önemli eserlerini tercüme ettirmek.
C
Yayın organı olarak seçilen Genç Kalemler dergisi etrafında toplanmak.
D
Herkese açık konferanslarla halkın edebî zevkinin yükselmesine, bilgi hududunun genişlemesine çalışmak.
E
Batı’daki benzer müesseselerle ilişki kurup memleketimizin edebî eserlerini
onlara, onlarınkini de bizim aydınlarımıza tanıtmak.
Açıklama:
Bunu gerçekleştirmek için yapmak istedikleri şeyler şöyle sıralanmıştır:
• Mensuplarının eserlerini ihtiva eden bir Fecr-i Âtî Kütüphanesi kurmak, bir yayın serisi oluşturmak.
• Mensuplarına veya açacağı yarışmalarla başkalarına, Batı’nın önemli eserlerini tercüme ettirmek.
• Herkese açık konferanslarla halkın edebî zevkinin yükselmesine, bilgi hududunun genişlemesine çalışmak.
• Batı’daki benzer müesseselerle ilişki kurup memleketimizin edebî eserlerini onlara, onlarınkini de bizim aydınlarımıza tanıtmak.
• Yayın organı olarak seçilen Servet-i Fünûn dergisi etrafında toplanmak.

Soru 19

I. Timsal-i Aşk
II. Hayat-i Fikriye
III. İnhizam
IV. Ruh-ı Bî-kayt
Beyannamede belirtilen Fecr-i Âtî Kütüphanesi adlı bir yayın serisi, niyet safhasından uygulamaya geçirebildikleri bir teşebbüstür. Yukarıdakilerden hangileri bu seriden yayımlanan kitaplardandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I,II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Beyannamede belirtilen Fecr-i Âtî Kütüphanesi adlı bir yayın serisi, niyet safhasından uygulamaya geçirebildikleri bir teşebbüstür. Bu seriden beş kitap yayımlanmıştır: Timsal-i Aşk (Cemil Süleyman), Hayat-i Fikriye (Köprülüzâde Mehmet Fuat), İnhizam (Cemil Süleyman), Ruh-ı Bî-kayt (Tahsin Nahit), Fırtına (Şahabettin Süleyman).

Soru 20

Yeni Lisan ve Millî Edebiyat Hareketi 1912 yılı ilk yarısında artık genel kabul görmeye başlamıştır. Bunun anlamı, Fecr-i Âtî etkisinin azalmasıdır. İşte bu durumu gören Şahabettin Süleyman, mensubu olduğu Fecr-i Âtî’nin edebî faaliyetlerini bir liste halinde göstermek maksadıyla kaleme aldığı yazı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fırtına
B
Çıkmaz Sokak
C
Bir Bilanço
D
Ben... Başka!; Kırık Mahfaza
E
Bize Göre
Açıklama:
Yeni Lisan ve Millî Edebiyat Hareketi 1912 yılı ilk yarısında artık genel kabul görmeye başlamıştır. Bunun anlamı, Fecr-i Âtî etkisinin azalmasıdır. İşte bu durumu gören Şahabettin Süleyman, mensubu olduğu Fecr-i Âtî’nin edebî faaliyetlerini bir liste halinde göstermek maksadıyla “Bir Bilanço” (Şahabettin Süleyman, 1912a, 150-152) adlı bir yazı kaleme almıştır.

Soru 21

II.Meşrutiyet döneminin özellikleriyle ilgili olarak verilen seçeneklerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Bu dönemde edebiyatta Edebiyatı Cedide ön planda olmuştur
B
Aydın kesimin sesi daha gür çıkmış ve tiyatro önem kazanmıştır
C
Savaşlar meydana gelmemiş ve barış içinde geçen bir dönem olmuştur
D
Kadının toplumdaki önemi artmış ve kadın dernekleri kurulmuştur
E
Bu dönemde önem kazanan tek bir fikir akımı vardır o da Osmanlıcılıktır
Açıklama:
II. Meşrutiyet Dönemi Özellikleri:
-Örgütlü bir toplum oluşmuştur ve her konuda meslek kuruluşları,dernekler kurulmuştur.
- Toplumda siyasete ilgi çok artmakla beraber, pek çok fırka kurulmuştur fakat bunların en önemlisi İttihat ve Terakki olmuştur.
-Savaş ortamı bu dönemin en önemli özelliklerinden biridir. Bitmeyen savaşlar bu dönemin en önemli özelliği olmuştur.
- Osmanlı İmparatorluğu dağılma sürecine girmiştir.
-Bu dönemde Osmanlıcılık,Türkçülük,İslamcılık,Sosyalizm gibi pek çok fikir akımı etkili olmuştur.

Soru 22

Fecri Ati'nin kuruluş toplantısı Hilal Matbaasında gerçekleşmiştir. Bu toplantıya Servetifünun sanatkarlarından katılan iki isim kimdir?

Seçenekler

A
Ali Canip Yöntem ve Ömer Seyfettin
B
Mehmet Rauf ve Halit Ziya Uşaklıgil
C
Hüseyin Cahit ve Ahmet Şuayp
D
Faik Ali ve Celal Sahir
E
Hüseyin Siret ve Ali Ekrem
Açıklama:
Fecriati Edebiyatı sanatçıları Hilal Matbaasında Faik Ali ve Celal Sahir öncülüğünde toplanmıştır. Toplanan gençler Servetifünun'un bıraktığı başlayarak tam anlamıyla Batılı bir edebiyat kurmak istiyorlardı. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 23

Refik Halit Karay bir hatırasını dile getirirken; " Emel'in asıl manası: Ummadır. Musa yeni cemiyetin remzidir; o, nasıl Sina yarımadasında Tur’un tepesine çıkarak Rab ile buluşmak suretiyle mesleğinin son haddine erişti ise bizim edebi teşekkül de öyle bir dereceye yükselme ümidini taşıyarak, bu ümitle çalışacak. Uzun iş, zor iş, karışık iş... Ayrıca Yahudice bir havası, bir Tevrat
çeşnisi, şekil cihetinden değilse de medlul ve mana itibariyle bir “Salamon Levi ve Şerikleri” ticaret firması acayipliği de var. En doğrusu Edebiyat-ı Cedide’ye has bir kelime, hayal ve fikir tuhaflığı var.
Refik Halit Karay'ın hatırasından verilen bölüm neden bahsetmektedir?

Seçenekler

A
Telmih sanatından
B
Musa Peygamber'in telmih sanatında kullanılış şeklinden
C
Fecriati'ye başta verilmesi düşünülen isimden
D
Edebiyatı Cedide'nin tamlamaları kullanış şeklinden
E
Fecriati sanatçılarıyla olan kavgalarından
Açıklama:
Refik Halit Karay verilen parçada Fecriati Edebiyatına başta verilmesi düşünülen isimden bahsetmektedir. Bu isim Sina-yı Emeldir. Bu ismin kelimelerinin ne anlama geldiğini ya da nasıl yorumlanacağını anlatmaktadır. Sonuç olarak bu iism verilmemiş ve Fecriati olmuştur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 24

Fecriati Edebiyatıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Avrupai bir edebiyat oluşturmuşlardır
B
Batı Edebiyatı kaynakların Türkçeye başarılı bir şekilde kazandırmışlardır
C
Edebiyatı yaygınlaştırmak için pek çok kütüphane kurmuşlardır
D
Fecriati dergisini çıkarmışlar ve eserlerini buradan yayınlamışlardır
E
Serveti Fünun dergisinde kendilerini ifade etmişlerdir
Açıklama:
Fecriati'nin bazı hedefleri vardı fakat bunları yerine getiremediler. Bu hedefler arasında; dergi çıkarmak,Avrupai bir edebiyat oluşturmak,Batı edebiyatı kaynaklarını Türkçeye kazandırmak,edebiyatı yaygınlaştırmak için kütüphaneler kurmak ve yayınlar yapmak vardı. Bunları gerçekleştiremedikleri gibi kendilerini Servetifünun dergisinde ifade etme şansı buldular. Bu yüzden doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 25

Fecriaticiler yayınladıkları beyannamede temel olarak edebiyat üzerinde durmuşlardır ve bununla beraber "Edebiyatsız millet dilsiz insan gibidir." sözüne de atıfta bulunmuşlardır.
Verilen söz hangi sanatçıya aittir?

Seçenekler

A
Şinasi
B
Namık Kemal
C
Şemsettin Sami
D
Ahmet Haşim
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
Fecriaticiler beyannamelerinde Namık Kemal'in "Edebiyatsız millet dilsiz insan gibidir." sözüne atıfta bulunmuşlardır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 26

Fecriaticilerin sanat anlayışıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Ana ilkeleri "Sanat şahsi ve muhteremdir." görüşüdür
B
En fazla işlenen konu kahramanlıktır
C
Şiirde anlam kolay anlaşılabilir ve açıktır
D
En çok etkilendikleri akımlar: Klassizm ve romantizmdir.
E
En önemli temsilcileri Ziya Gökalptir
Açıklama:
Fecriaticilerin temel görüşü:"Sanat şahsi ve muhteremdir." ilkesidir.
En fazla işlenilen konular tabiat ve aşktır.
Şiirde kapalılık temel esastır
En çok etkilenilen akım sembolizmdir.
En önemli temsilcileri ise Ahmet Haşimdir.

Soru 27

1912 yılında Yeni Lisan hareketi ön plana çıkmaya başlayınca beyanname yayınlayarak "Geçmişte ya Doğu ya da Batı taklit edildi,bundan sonra taklit yerine millilik ön plana çıkacak." diyen topluluk hangisidir?

Seçenekler

A
Fecriati
B
Serveti Fünun
C
Cumhuriyet
D
Tanzimat
E
Nayiler
Açıklama:
Soruda bize "1912 yılında Yeni Lisan hareketinin ön plana çıkmaya başlamasıyla" ifadesi verildiği için Milli Edebiyatçılar düşüncesi atılmış olur. Bununla beraber millilik ve Doğu- Batı taklidi şeklinde ifade edilen ve beyanname yayınlayanlar: Nayicilerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 28

Nesli Aticilerin kullandığı "nayi" kelimesi neye atıfta bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Saz ve söze
B
Bayrak ve millete
C
Mevlana ve neye
D
Edebiyat ve şiire
E
Geçmiş ve geleceğe
Açıklama:
Nesli Aticilerin yani nayilerin kullandığı "nayi" ifadesi Mevlana ve neye atfen kullanılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 29

Verilen sanatçılardan hangisi Nesli Ati içinde yer alır?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Halit Fahri Ozansoy
C
Fazıl Ahmet Aykaç
D
Ahmet Haşim
E
Süleyman Nazif
Açıklama:
Nesli Ati içinde yer alan sanatçılar: Enis Behiç, Halit Fahri, Orhan Seyfi, Yakup Salih, Hakkı Tahsin, İsmail Zühtü, Selahattin Enis gibi isimlerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 30

Başta Nayicilere karşı çıkan fakat daha sonra "Yeni Bir Haleti Ruhiye" yazısında onları destekleyen ve teşvik eden sanatçı kimdir?

Seçenekler

A
Selanikli Fazlı Necip
B
Ahmet Rasim
C
Şahabettin Süleyman
D
Hakkı Tahsin
E
Yahya Saim
Açıklama:
Başlangıçta Nayilere karşı çıkan fakat daha sonra Büyük Duygu dergisinde “Yeni Bir Halet-i Ruhiye” başlıklı yazıyla onları alkışlayan, onlarla edebiyatımıza yeni bir ruh geldiğini söyleyen Şahabettin Süleymandır. Şahabettin Süleyman söz konusu yazısında Nesl-i Âti gençlerinin eserleriyle “edebiyatımıza Türklük hissinin hakim kılındığı”nı söyleyerek onları takdir ve teşvik etti. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Fecri Ati'yi en iyi tanımlar?

Seçenekler

A
Fecr-i Âti bir okuldur.
B
Fecr-i Âti bir edebiyat türüdür.
C
Fecr-i Âti bir topluluktur.
D
Fecr-i Âti bir devirdir.
E
Fecr-i Âti bir mekteptir.
Açıklama:
Fecr-i Âti bir topluluktur.

Soru 32

Fecr-i Âtî topluluğunda aşağıdakilerden hangisi yer almamıştır?

Seçenekler

A
Köprülüzâde Mehmet Fuat
B
Refik Halit
C
Yakup Kadri
D
Hamdullah Suphi
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Ömer Seyfettin

Soru 33

I. Demet
II. Resimli Kitap
III. Hanımlara Mahsus Gazete
Tahsin Nahit, Şahabettin Süleyman, Ziya Şakir yukarıda yazılı olan dergilerden hangisi ya da hangilerinde faaliyetlerini sürdürdüler?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
I, II ve III

Soru 34

Fecri Ati topluluğu hangi matbaada bir araya gelmiştir?

Seçenekler

A
Kırşehir Matbaası
B
Hilâl Matbaası
C
Akşehir Matbaası
D
Yenişehir Matbaası
E
Eskişehir Matbaası
Açıklama:
Hilâl Matbaası

Soru 35

I. Diyarbakırlı olması
II. Daha önce Edebiyat-ı Cedide'de bulunması
III. Yaşlı oluşu
Fecr-i Âtî'nin başkanlığına Faik Ali Ozansoy'un seçilmesinin nedeni/nedenleri yukarıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
II ve III

Soru 36

Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi Beyannamesi'nde hangi şairin sözü vurgulanmıştır?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Ahmet Haşim
C
Mehmet Rauf
D
Mehmet Fuat
E
Tahsin Nahit
Açıklama:
Namık Kemal

Soru 37

Fecr-i Âtî topluluğunun edebî beyannamesini kaç başlık altında değerlendirmek mümkündür?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
3

Soru 38

I. Hamdullah Suphi
II. Yakup Kadri
III. Fazıl Ahmet
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Fecri Ati topluluğunun başkanları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
I ve III

Soru 39

Fecr-i Âtî’nin yıprandığına ve estetik işlevini yitirdiğini düşünen genç sanatçılar aşağıdaki edebi oluşumlardan hangisinde faaliyetlerini devam ettirmeyi uygun bulurlar?

Seçenekler

A
Ferd-i Âli
B
Ahd-i Senet
C
Nesl-i Âti
D
Hayr-i Lisan
E
Cedd-i Nâyi
Açıklama:
Nesl-i Âti:

Soru 40

I. Orhan Seyfi
II. Hasan Zeki
III. Yakup Salih
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Millî Edebiyat anlayışını bir “edebî mektep” hâline getirebilmek için kurulan Şairler Derneği’nde, Ömer Seyfettin’in yanı başına gelen şairler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
I ve II

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Ati topluluğu içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Orhan Veli
C
Refik Halit
D
Celal Sahir
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğunda Ahmet Hâşim, Celâl Sâhir (Erozan), Emin Bülent (Serdaroğlu), Fâik Âli (Ozansoy), Köprülüzâde Mehmet Fuat (Köprülü), Refik Halit (Karay), Şahabettin Süleyman, Tahsin Nahit, Yakup Kadri (Karaosmanoğlu) gibi edebiyat tarihimiz için önemli isimler yer almıştır.

Soru 42

Fecr-i Âtî’yi hazırlayan edebî toplantılara katılanların çoğu arasında nasıl bir bağ mevcuttur?

Seçenekler

A
Akrabalık
B
Siyasi görüş
C
Okul arkadaşlığı
D
Komşuluk
E
Asker arkadaşlığı
Açıklama:
Fecr-i Âtî’yi hazırlayan edebî toplantılara katılanların çoğu arasında, okul arkadaşlığı bağı mevcuttur.

Soru 43

Fecr-i Ati topluluğunun temelinin atıldığı toplantı nerede gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Darülfünun
B
Galatasaray Sultanisi
C
Gayret Kütüphanesi
D
Hilal Matbaası
E
Selanik İdadisi
Açıklama:
Dönemde gerçekleşen yönlendirici unsurlar, topluluk üyelerini aralarındaki Ahmet Samim’in dayısı Asım Bey’e ait Hilâl Matbaası’nda bir araya getirir. Bu toplantıda cemiyetin temelleri atılır.

Soru 44

"Fecr-i Âti’nin ismi, az daha Sinâ- yı Emel olacaktı o cemiyete şayet bu ad takılsaydı, yazılışı sevimsiz, telaffuzu güç, manası karışık olduğundan, zannederim, kolayca unutulduğu gibi edebiyat tarihinde de daha az yer tutacaktı."
Bu satırlar Fecr-i Ati kurucularının hangisine aittir?

Seçenekler

A
Refik Halit Karay
B
Celal Sahir
C
Ahmet Haşim
D
Faik Ali Ozansoy
E
Tahsin Nahit
Açıklama:
Topluluğun üyelerinden Refik Halit Karay da kuruluş ve isimlendirme ile ilgili hatıralarını şöyle dile getirir:
“Fecr-i Âti’nin ismi, az daha Sinâ- yı Emel olacaktı o cemiyete şayet bu ad takılsaydı, yazılışı sevimsiz, telaffuzu güç, manası karışık olduğundan, zannederim, kolayca unutulduğu gibi edebiyat tarihinde de daha az yer tutacaktı. Morfolojinin psikolojik tesirleri vardır."

Soru 45

Fecr-i Ati topluluğunda bulunan isimler eserlerini kimin sahibi olduğu dergide birleştirmişlerdir?

Seçenekler

A
Ahmet İhsan Tokgöz
B
Ahmet Haşim
C
Ömer Seyfettin
D
Yahya Kemal Beyatlı
E
Cahit Sıtkı Tarancı
Açıklama:
Fecr-i Âtîciler, vaktiyle Edebiyat-ı Cedidecilerin yayın organı olan Servet- i Fünûn dergisinde -sahibi Ahmet İhsan (Tokgöz])’ın da teklifiyle edebî faaliyetlerini birleştirmeye karar verirler.

Soru 46

Şehabettin Süleyman'ın Fecr-i Ati'nin yayın organı olması niyetiyle çıkardığı dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Servet-i Fünun
B
Jale
C
Fecr-i Ati
D
Şiir ve Tefekkür
E
Resimli Kİtap
Açıklama:
Bu arada topluluğun en önemli isimlerinden Şahabettin Süleyman, Fecr-i Âtî’nin yayın organı olmak niyet ve ümidiyle Şiir ve Tefekkür adlı bir mecmua çıkarır.

Soru 47

Şiir ve Tefekkür dergisi kaç sayı çıkarılabilmiştir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Şiir ve Tefekkür dergisi sadece 2 sayı çıkarılabilmiştir.

Soru 48

Şiir ve Tefekkür dergisinden sonra, Fecr-i Ati topluluğunun yayın organı olması amacıyla hangi dergi çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
Jale
B
Resimli Kitap
C
Fecr-i Ati
D
Servet-i Fünun
E
Muassavver Eşref
Açıklama:
Kısa ömürlü olan Şiir ve Tefekkür dergisini, yine kısa ömrüyle Jale dergisi izlemiştir.

Soru 49

Jale dergisi kim tarafından çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Şahabettin Süleyman
D
Ömer Seyfettin
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Jale dergisi, yine Şiir ve Tefekkür dergisini çıkaran Şahabettin Süleyman tarafından çıkarılmıştır.

Soru 50

"Edebiyatsız millet dilsiz insan gibidir” benzetmesini yapan ve Fecr-i Ati topluluğunun da bu anlayışını vurguladığı edebiyatçı kimdir?

Seçenekler

A
Şinasi
B
Ömer Seyfettin
C
Orhan Veli
D
Namık Kemal
E
Mehmet Akif Ersoy
Açıklama:
Namık Kemal, edebiyatın millet olmadaki rolünü belirtmek için “Edebiyatsız millet dilsiz insan gibidir” benzetmesini yapmıştı. Fecr-i Âtî mensupları bu özdeyişi özellikle vurgulamışlardır.

Soru 51

I. Fecr-i Âtî edebi bir akımdır
II. Fecr-i Âtî bir edebiyat topluluğudur
III. Fecr-i Âtî dönemin siyasi ve toplumsal zeminine uygun bir şekilde oluşturulmuştur
IV. Tiyatro Fecr-i Âtî'nin vazgeçilmez bir parçasıdır
V. Fecr-i Âtî batıdaki sembolistleri örnek almıştır
Fecr-i Âtî ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, III ve IV
B
II,IV ve V
C
Hepsi
D
IV ve V
E
I, II ve III
Açıklama:
Fecr-i Âtî döneminin siyasi ve toplumsal zeminine uygun olmadığı halde kurulabilmiş, Batı'daki sembolistleri örnek alarak halis edebiyat anlayışıyla ortaya çıkmış, Edebiyat-ı Cedide'nin aksine tiyatronun vazgeçilmez bir tür olduğu düşüncesine sahip bir edebiyat topluluğudur. Edebi bir akım ya da edebi ekol değildir.

Soru 52

II. Meşrutiyetin ilan edildiği günlerde yeni bir edebi cemiyet kurulması daha da zorlaşmıştır. Bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumdaki politik kargaşa
B
Mali sıkıntılar
C
Hevesli edebiyatçıların bir araya gelememesi
D
Edebiyatçıların dergilerde yazı tecrübesinin olmaması
E
Edebi topluluğun hazır olmaması
Açıklama:
Çoğu okul arkadaşlığı bağıyla birbirini tanıyan pek çok hevesli edebiyatçı Selanik İdadisi'ni bir araya geldikleri bir eğitim yuvası olarak görmüşlerdir. Selanikte yayınlanan dergilerde çeşitli kalem tecrübeleri olan genç sanat meraklıları batıdaki edebi mekteplerin benzeri olacak bir edebi mahfil kurma hevesine kapılmış fakat Edebiyat-ı Cedide'nin dağılıyor olduğu gerçeği ile yüzleşmeleriyle yeni bir edebi cemiyet kurulması için elverişli bir durumda olmadıklarını görmüşlerdir. II. Meşrutiyet'in ilan edildiği günlerde edebi kurum meydana getirmeleri daha da zorlaşmıştır. Çünkü toplum politik kargaşa içindedir ve hemen herkes siyaset korosunun susmayan elemanları gibidir.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî'nin kurulmasını kolaylaştıran etkenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Sanatsever hevesli edebiyatçıların devam eden beraberlikleri
B
Halis edebiyat arayışı
C
Batılı edebi mekteplere benzeme hedefi ve Edebiyat-ı Cedide örneği
D
Edebi bir akım olması
E
Devrin herşeye politik bakma alışkanlığına tepki gösterme isteği
Açıklama:
Okul arkadaşlığı bağı olan pek çok sanat sever edebiyatçının devam eden beraberlikleri; onların halis edebiyat arayışı sayesinde batılı edebi mekteplere benzeme istekleri ve Edebiyat-ı Cedide örneği etrafında şekillendi ve devrin her şeye politik bir gözle bakma alışkanlığına tepki göstermek istemeleri gibi etkenler sayesinde Fecr-İ Âtî'nin kurulması kolaylaştı.

Soru 54

I. Topluluk için Sînâ-yı Emel ismini önermiştir
II. Fecr-i Âtî'nin başkanlığına seçilmiştir
III. İlk toplantıya davet edilmiştir
IV. Edebiyat-ı Cedide'ci olması başkanlığa seçilmesinde bir etkendir
V. Topluluk için Fecr-i Âtî ismini önermiştir
Yukarıdaki bilgilerden hangileri Faik Âli Ozansoy'un Fecr-i Âtî ile olan bağıyla ilgilidir?

Seçenekler

A
I, III, IV ve V
B
I, II ve III
C
II, III, IV ve V
D
II, IV ve V
E
I, III ve V
Açıklama:
Eskiden Edebiyat-ı Cedide topluluğunda yer almış olan Faik Âlî Ozansoy 7 Mart 1325 (20 Mart 1909) tarihinde ilki yapılan Fecr-i Âtî toplantısına Celal Sahir ile birlikte davet edilmiştir. Topluluk için "Sînâ-yı Emel" ismi konuşuluyor olmasına karşın Fail Âlî "Fecr-i Âtî" ismini önermiş ve isim kabul edilmiştir. Grubun en yaşlısı olması ve önceden Edebiyat-ı Cedide topluluğunda yer almış olması sebeplerinin de etkisiyle Fecr-i Âtî'nin ilk başlanı seçilmiştir.

Soru 55

Fecr-i Âtî'nin resmi yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Musavver Eşref Dergisi
B
Şiir ve Tefekkür Dergisi
C
Jale Dergisi
D
Hanımlara Mahsus Gazete
E
Servet-i Fünûn Dergisi
Açıklama:
Fecr-i Âtî kurulmasının hemen ardından kendi adında bir dergi çıkarmak istemiş fakat bir türlü gerçekleştirememiştir. Topluluk mensupları Servet-i Fünûn, Musavver Eşref, Resimli Kitap'ta yayın faaliyetlerine devam etmişlerdir. Topluluğun en önemli isimlerinden Şahabettin Süleyman topluluğun yayın organı olması düşüncesiyle Şiir ve Tefekkür dergisini çıkarmış fakat mali sebeplerden sadece iki sayı çıkarabilmiştir. Topluluk kendi dergisini çıkarmanın zorluklarıyla yüzleşince eskiden Edebiyat-ı Cedide'nin de yayın organı olan Servet-i Fünûn dergisinde edebi faaliyetlerini göstermeye karar vermiştir.

Soru 56

"Fecr-i Âtî beyannamesi Avrupa'daki sanat cemiyetlerinin bir benzeri olma, sosyal bilimlerle birlikte çalışarak edebiyat dünyasına faydalı olma ve memleketi ilim ve edebiyat vahası haline getirme iddiasına sahipti." Aşağıdakilerden hangisi bu iddialarını gerçekleştirebilmek için yapmayı planladıkları şeylerden biri değildir?

Seçenekler

A
Halkın bilgi seviyesini ve edebi zevkini yükseltmek için halka açık konferanslar düzenlemek
B
Halkın okur yazarlık oranını yükseltmek
C
Açacağı yarışmalarla Batı'nın önemli eserlerini tercüme ettirmek
D
Batı'daki benzer oluşumlarla ilişki kurup karşılıklı olarak eserleri tanımak ve tanıtmak
E
Mensuplarının eserlerinden oluşan bir Fecr-i Âtî kütüphanesi kurmak
Açıklama:
Fecr-i Âtî'nin yapmayı planladıkları şeyler 5 maddede açıklanabilir. Mensuplarının eserlerini ihtiva eden bir Fecr-i Âtî Kütüphanesi kurmak, bir yayın serisi oluşturmak. Mensuplarına veya açacağı yarışmalarla başkalarına Batı'nın önemli eserlerini tercüme ettirmek. Herkese açık konferanslarla halkın edebi zevkinin yükselmesine, bilgi hududunun genişlemesine çalışmak. Batı'daki benzer müesseselerle ilişki kurup memleketimizin edebi eserlerini onlara, onlarınkini de bizim aydınlarımıza tanıtmak. Yayın organı olarak seçilen Servet-i Fünûn dergisi etrafında toplanmak. Doğrudan halkın okur yazarlık oranını yükseltmeye yönelik bir planları yoktur.

Soru 57

Beyannamenin en dikkat çekici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fecr-i Âtî kütüphanesinin kurulması fikri vardır
B
Topluluktan ayrılan ve tekrar dönen isimler vardır
C
Beyanname Müfit Ratip tarafından kaleme alınmıştır
D
Beyanname Servet-i Fünûn dergisinin 227. sayısında basılmıştır
E
Beyannamede herhangi bir meslek ve tercih belirtilmemiştir
Açıklama:
Beyannamenin en dikkat çekici tarafı ise herhangi bir edebi meslek ve tercih belirtilmemiş olmasıdır. Daha kuruluşu ilan eden haberde “sanat şahsî ve muhteremdir” denmişti. Bu cümle herkesin edebî tavrında serbest olduğu ve topluluğu değil sadece kendini temsil edebileceği anlamına gelmektedir. Nitekim daha sonra, pek çok vesile ile her bir üyenin edebî kanaatlerinde serbest bulunduğu ilan edilmiştir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî'nin edebi faaliyetlerini göstermek için Şahabettin Süleyman'ın kaleme aldığı eserdir?

Seçenekler

A
Bataklıkta
B
Büyük Duygu
C
Bir Bilanço
D
Musavver Eşref
E
Şiir ve Tefekkür
Açıklama:
Yeni Lisan ve Milli Edebiyat Hareketi'nin kabul görmesiyle Fecr-i Âtî etkisi azalmıştır. Şahabettin Süleyman mensubu olduğu Fecr-i Âtî'nin edebi faaliyetlerini göstermek amacıyla "Bir Bilanço" adlı yazıyı kaleme almıştır. "Bataklıkta" ise aynı yazarın devam yazısı sayılabilir, bu yazıda karamsar bir tablo çizilmiştir.

Soru 59

"Hukuk, iktisat, ahlak, felsefe, eğitim-öğretim, dil ve edebiyat gibi toplum hayatının bütün parçalarında taklit yerine yaratma ve millileşmeyi seçme felsefesi" olarak tanımladığımız görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Hayat
B
Nesl-i Âtî
C
Fecr-i Âtî
D
Yeni Lisan Hareketi
E
Milli Edebiyat Hareketi
Açıklama:
Nesl-i Âtî'nin kuvvetle vurguladığı şey taklit yerine milliliktir. Bu sadece Yeni Lisan Hareketinin değil, onun bağlı olduğu Yeni Hayat görüşünün bir parçasıdır. Yeni Hayat görüşü ise hukuk, iktisat, ahlak, felsefe, eğitim-öğretim, dil ve edebiyat gibi toplum hayatının bütün parçalarında taklit yerine yaratma ve millileşmeyi seçme felsefesidir.

Soru 60

Şahabettin Süleyman'ın Yeni Bir Halet-i Ruhiye isimli eserinde "edebiyatımıza Türklük hissi hâkim kılındı" ifadeleriyle takdir ettiği şey nedir?

Seçenekler

A
Fecr-i Âtî
B
Yeni Lisan
C
Nesl-i Âtî
D
Servet-i Fünûn
E
Edebiyat-ı Cedide
Açıklama:
Fecr-i Âtî aleyhtarı Yeni Nesil gençler tartışma ortamı yaratmışken Şahabettin Süleyman Nesl-i Âtî gençlerinin eserleriyle "edebiyatımıza Türklük hissinin hakim kılındığı"nı söyleyerek onları takdir ve teşvik eden bir yazı kaleme almıştır.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Ati Edebiyatı için söylenemez?

Seçenekler

A
Edebiyat-ı Cedide’nin devamıdır
B
Kısa ömürlü bir edebiyat topluluğudur
C
Edebî ekol sayılmaz
D
Encümen olarak kabul edilir
E
Milli edebiyat hareketidir
Açıklama:
II. Meşrutiyet Devrinin ilk edebî topluluğu Fecr-i Ati’nin tuhaf bir talihi vardır. Bazı edebiyat tarihçileri onun bir edebî akım veya bir edebî ekol sayılamayacağını söylemekle birlikte yine de “Fecr-i Âti Edebiyatı” veya “Fecri Âtî Devri”nden bahsederler. Diğer yandan, Edebiyat-ı Cedide ile benzerliklerini dikkate alarak Fecr-i Âtî adının lüzumsuzluğuna inandığını ima eden de onu kendi tanımlamalarına uyarak “encümen” demeyi tercih eden topluluk olarak değerlendiren de vardır. Bütün bunlara rağmen Fecr-i Âtî kendi döneminde bir topluluk olarak kabul görmüştür. Bugün de başka bir terimle sıfatlandırmaya gerek yoktur. “Fecr-i Âti Edebiyatı”ndan veya “Fecr-i Âtî Devri”nden bahseden edebiyat tarihçileri yanında onu Edebiyat-ı Cedide’nin devamı gibi görenler de vardır. Fecr-i Âtî’yi Avrupa’daki Sembolistler veya Parnasyenler gibi bir mektep/ekol/okul/devirden ziyade kısa ömürlü bir edebiyat topluluğu olarak değerlendirmek gerekir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-I Cedide,için söylenebilir?

Seçenekler

A
Fecr-i Ati’nin devamıdır
B
Encümen olarak kabul edilir
C
Siyasi ve toplumsal zeminine uygun bir edebiyat züm-residir
D
Edebî ekol sayılmaz
E
Kısa ömürlü bir edebiyat topluluğudur
Açıklama:
Edebiyat-ıCedide, kendi devrinin siyasi ve toplumsal zeminine uygun bir edebiyat zümresidir. Fakat Fecr-i Âtî, dönemin siyasi ve toplumsal zeminine hiç de uygun olmadığıhâlde kurulabilmiştir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Ati Edebiyatının kurucuları içinde yer almaz?

Seçenekler

A
İzzet Melih (Devrim)
B
Mehmet Akif Ersoy
C
Ahmet Haşim
D
Emin Bülent (Serdaroğlu)
E
Hamdullah Suphi (Tanrıöver)
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin kurucuları arasında göreceğimiz- Ahmet Haşim, Emin Bülent (Serdaroğlu), Hamdullah Suphi (Tanrıöver), ‹zzet Melih (Devrim), Müfit Ratip, Refik Halit (Karay), Tahsin Nahit ve herhangi bir zümre içinde olmayıp müstakil olarak edebiyat tarihimizde yer edinmiş ediplerimizden olan Abdülhak Şinasi (Hisar) gibi edebiyat heveslisi bir arkadaş grubu vardır.

Soru 64

Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etkenler kaça ayrılır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etkenler şöyle sıralanabilir:
  • Daha önceden aralarında devam eden beraberlik.
  • Batılı edebî mektepler ve Edebiyat-I Cedide örneği.
  • Halis edebiyat arayşı.
  • Devrin her şeye politik bir gözlükle bakma alışkanlığına tepki.

Soru 65

“Edebiyatsız millet dilsiz insan gibidir” diyen şair ve yazarımız kimdir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Halide Edip Adıvar
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Namık Kemal
E
Refik Halit (Karay)
Açıklama:
Namık Kemal, edebiyatın millet olmadaki rolünü belirtmek için “Edebiyatsız millet dilsiz insan gibidir” benzetmesini yapmıştı. Fecri Âtî mensuplarıbu özdeyişi özellikle vurgulamışlardır.

Soru 66

Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi Beyannamesi’nin özü nedir?

Seçenekler

A
Sanat şahsî ve muhteremdir görüşünü kabul eder
B
Meslek gruplarına hitap eder
C
Sosyal seviyesi yüksek gruplara hitap eder
D
Toplu çalışma disiplinine bağlıdır
E
Siyasi kaygı güder
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin sanat ve edebiyattaki temel düsturu “sanat şahsî ve muhteremdir.” Cümlesiyle özetlenebilir.

Soru 67

Hukuk, iktisat, ahlak, felsefe, eğitim öğretim, dil ve edebiyat gibi toplum hayatının bütün parçalarında taklit yerine ibda (yaratma) ve millîleşmeyi seçme felsefesine ne denir?

Seçenekler

A
Yeni hayat
B
Yeni Lisan Hareketinin
C
Nesl-i Âtî Cemiyet-i Edebiyesi
D
"İflas-ı Edebiyat"
E
Yeni nesil
Açıklama:
Yeni hayat: Hukuk, iktisat, ahlak, felsefe, eğitim öğretim, dil ve edebiyat gibi toplum hayatının bütün parçalarında taklit yerine ibda (yaratma) ve millîleşmeyi seçme felsefesi.

Soru 68

Fecr-i Âtî nin etkisinin azalmasıyla yerine hangi edebiyat akımı gelmiştir?

Seçenekler

A
Yeni Lisan
B
Milli Edebiyat Hareketi
C
Edebiyat-ı Cedide
D
Servet-i Fünun
E
Nesl-i Ati
Açıklama:
Yeni Lisan ve Millî Edebiyat Hareketi 1912 yılı ilk yarısında artık genel kabul görmeye başlamıştır. Bunun anlamı, Fecr-i Âtî etkisinin azalmasıdır. Bunun anlamı, Fecr-i Âtî etkisinin azalmasıdır. İşte bu durumu gören Şahabettin Süleyman, mensubu olduğu Fecr-i Âtî’nin edebî faaliyetlerini bir liste halinde göstermek maksadıyla “Bir Bilanço” adlı bir yazı kaleme almıştır. Aynı yazar daha sonra adeta bu yazıyı tamamlayan “Bataklıkta” başlıklı bir yazı daha yayımlamıştır Yazar burada karamsar bir tablo çizerek Fecr-i Âtî’nin bekleneni yapamadığını fakat onun yerini alacak birilerinin de ortada olmadığını söyler. Bunun üzerine Hakkı Tahsin, “Şahabettin Süleyman Bey’e: ‘Bataklıkta’ Münasebetiyle” başlıklı yazsında, Edebiyat-ı Cedide ve Fecr-i Âtî’nin artık yok olduğunu fakat yeni bir neslin yetiştiğini iddia eder. Arkasından Şahabettin Süleyman’ın ve ona cevap olarak Selahattin Enis (Atabeyoğlu), Hemedanîzade Ali Naci (Karacan) ve Halit Fahri (Ozansoy)’nin yazıları gelir Bütün bu münakaşalardan sonra Fecr-i Âtî’nin yıprandığına inanan bu gençler, kendilerini “Nesl-i Âtî Cemiyet-i Edebiyesi” adıyla edebiyat dünyasına tanıtan bir beyannameyi neşrederler. Fecr-i Âtî karşısında varlık sınavına giren bu genç edipler, Nesl-i Âtî adı yanında kendilerine ikinci bir isim daha bulurlar: Yeni Nesil.

Soru 69

Aşağıdaki eserlerden hangisi Fecr-i Âtî Kütüphanesi adlı yayın serisinde yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
Timsal-i Aflk (Cemil Süleyman)
B
Malümat-i Edebiyye (Köprülüzâde Mehmet Fuat)
C
Ukde (Cemil Süleyman)
D
Osman-ı Sani, (Tahsin Nahit)
E
Bir Sükut-ı Nâ-tamam (Müfit Ratip)
Açıklama:
II. Meşrutiyet ortamının dernekçiliğe çok müsait havası Fecr-i Âtîcileri de resmî bir dernek kurmaya sevk etmiştir. Ancak beyannamede açıklanan bu niyet, belki de sanatı “şahsî ve muhterem” kabul eden, toplu çalışma disiplinine yanaşmayan üyelerin şahsi ve ayrı ayrı istikametlere yönelmelerinden ötürü gerçekleşememiştir.
Beyannamede belirtilen Fecr-i Âtî Kütüphanesi adlı bir yayın serisi, niyet safhasından uygulamaya geçirebildikleri bir teşebbüstür. Bu seriden beş kitap yayımlanmıştır:
Timsal-i Aşk (Cemil Süleyman), Hayat-i Fikriye (Köprülüzâde Mehmet Fuat), İnhizam (Cemil Süleyman), Ruh-ı Bî-kayt (Tahsin Nahit), Fırtına (Şahabettin Süleyman)

Soru 70

Seçeneklerden hangisi Fecr-i Âtî topluluğunun özelliklerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Kısa ömürlü bir edebiyat topluluğudur.
B
Avrupa’daki Sembolistler veya Parnasyenler gibi bir mektep (okul/ekol) sayılabilmesi için yeterli şart ve sebepler bulunmamaktadır.
C
Dönemin siyasi ve toplumsal zeminine uygun bir şekilde kurulmuştur.
D
Tiyatro Fecr-i Âtî için vazgeçilmezdir.
E
Batıdaki sembolistleri örnek almışlardır.
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide, kendi devrinin siyasi ve toplumsal zeminine uygun bir edebiyat zümresidir. Fakat Fecr-i Âtî, dönemin siyasi ve toplumsal zeminine hiç de uygun olmadığı hâlde kurulabilmiştir.

Soru 71

Seçeneklerdeki kişilerden hangisi Fecr-i Âtî topluluğunun kurucuları arasında yer almamıştır?

Seçenekler

A
Emin Bülent Serdaroğlu
B
İzzet Melih Devrim
C
Refik Halit Karay
D
Tahsin Nahit
E
Hakkı Tahsin
Açıklama:
Hakkı Tahsin, Nâyîler (Nesl-i Âtî) topluluğu gayretine katılan başlıca isimler arasındadır.

Soru 72

Kendi başlarına dergi çıkarmanın zorluğunu kavrayan Fecr-i Âtîciler, vaktiyle Edebiyat-ı Cedidecilerin yayın organı olan hangi dergide edebî faaliyetlerini birleştirmeye karar vermişlerdir?

Seçenekler

A
Jale
B
Servet-i Fünûn
C
Şiir ve Tefekkür
D
Hüsün ve Şiir
E
Genç Kalemler
Açıklama:
Kendi başlarına dergi çıkarmanın zorluğunu kavrayan Fecr-i Âtîciler, vaktiyle Edebiyat-ı Cedidecilerin yayın organı olan Servet-i Fünûn dergisinde edebî faaliyetlerini birleştirmeye karar vermişlerdir.

Soru 73

Seçeneklerden hangisi Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etkenlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
II. Meşrutiyetin ilanı
B
Devrin her şeye politik bir gözlükle bakma alışkanlığına tepki
C
Batılı edebî mektepler ve Edebiyat-ı Cedide örneği
D
Daha önceden aralarında devam eden beraberlik
E
Halis edebiyat arayışı
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etkenler şunlardır: Daha önceden aralarında devam eden beraberlik, Batılı edebî mektepler ve Edebiyat-ı Cedide örneği, Halis edebiyat arayışı, Devrin her şeye politik bir gözlükle bakma alışkanlığına tepki.

Soru 74

Hilal matbaasında gerçekleşen ve Fecr-i Âtî’nin temellerinin atıldığı ilk toplantı hangi yılda yapılmıştır?

Seçenekler

A
1912
B
1907
C
1905
D
1909
E
1903
Açıklama:
Hilal matbaasında gerçekleşen ve Fecr-i Âtî’nin temellerinin atıldığı ilk toplantı 20 Mart 1909 tarihinde yapılmıştır.

Soru 75

Fecr-i Âtî topluluğunun kuruluşu ile sonuçlanan ilk toplantısında başkanlığa kim seçilmiştir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Fâik Âli Ozansoy
C
Refik Halit Karay
D
Celâl Sahir Erozan
E
Hamdullah Suphi Tanrıöver
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğunun kuruluşu ile sonuçlanan ilk toplantısında başkanlığa Fâik Âli Ozansoy seçilmiştir.

Soru 76

Fecr-i Âtî topluluğunun sanat ve edebiyata yapmak istedikleri ile ilgili olarak seçeneklerdeki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Mensuplarına veya açacağı yarışmalarla başkalarına, Batı’nın önemli eserlerini tercüme ettirmek
B
Batı’daki benzer müesseselerle ilişki kurup memleketimizin edebî eserlerini onlara, onlarınkini de bizim aydınlarımıza tanıtmak
C
Yayın organı olarak seçilen “Şiir ve Tefekkür” dergisi etrafında toplanmak
D
Mensuplarının eserlerini ihtiva eden bir Fecr-i Âtî Kütüphanesi kurmak, bir yayın serisi oluşturmak
E
Herkese açık konferanslarla halkın edebî zevkinin yükselmesine, bilgi hududunun genişlemesine çalışmak
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğu kendisine yayın organı olarak Servet-i Fünûn dergisi etrafında toplanma kararı almıştır. Şiir ve Tefekkür, Fecr-i Âtî’nin yayın organı olmak niyet ve ümidiyle çıkarılan bir mecmuadır. Fakat ancak iki sayı yayımlanabilmiştir.

Soru 77

Seçeneklerdeki kişilerden hangisi Fecr-i Âtî topluluğuna başkanlık yapmamıştır?

Seçenekler

A
Celâl Sahir Erozan
B
Hamdullah Suphi Tanrıöver
C
Fazıl Ahmet Aykaç
D
Fâik Âli Ozansoy
E
Emin Bülent Serdaroğlu
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğunda sırası ile Fâik Âli Ozansoy, Fazıl Ahmet Aykaç, Hamdullah Suphi Tanrıöver ve Celâl Sahir Erozan başkanlık yapmıştır. Emin Bülent Serdaroğlu başkanlık yapmamıştır.

Soru 78

Fecr-i Âtî karşıtlarına göre, seçeneklerden hangisi topluluğunun yıpranmasının ve Nesl-i Âtî topluluğunun kurulmasına sebep olan etmenlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Fecr-i Âtî’nin bekleneni yapamaması
B
Fecr-i Âtî’nin geniş kadrosu II. Meşrutiyet ile birlikte edebiyat âlemine adım atan nesli temsil edebilecek nitelikte olmaması
C
Dil ve edebiyatımızın yenilik namı altında Şark’ı ve Garbı taklide yönelmesi
D
Yeni Hayat görüşünün benimsenmesi
E
Taklidi kökünden yıkarak, lisanın ahengiyle uyumlu milli ve yeni bir yol açabilmek
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin geniş kadrosu II. Meşrutiyet ile birlikte edebiyat âlemine adım atan nesli temsil edebilecek nitelikte idi. Diğer seçenekler karşıt görüşlülerin ifade etmiş oldukları görüşlerdir.

Soru 79

Seçeneklerdeki kişilerden hangisi Nâyîler topluluğuna katılan isimlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Abdülhak Şinasi Hisar
B
Yahya Saim Ozanoğlu
C
Enis Behiç Koryürek
D
Hasan Sait Mevlevî
E
Yakup Salih
Açıklama:
Abdülhak Şinasi Hisar, Fecr-i Âtî topluluğunun kurucuları arasındadır.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî’nin kurucu yazarlarındandır?

Seçenekler

A
Selahattin Enis (Atabeyoğlu)
B
Emin Bülent (Serdaroğlu)
C
Hemedanîzade Ali Naci (Karacan)
D
Halit Fahri (Ozansoy)
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin kurucuları aras›nda göreceğimiz- Ahmet Haşim, Emin Bülent (Serdaroğlu), Hamdullah Suphi (Tanrıöver), İzzet Melih (Devrim), Müfit Ratip, Refik Halit (Karay), Tahsin Nahit ve herhangi bir zümre içinde olmayıp müstakil olarak edebiyat tarihimizde yer edinmiş ediplerimizden olan Abdülhak Şinasi (Hisar) gibi edebiyat heveslisi bir arkadaş grubu vardır.

Soru 81

I. Demet
II. Mehasin
III. Resimli Kitap
Fecr-i Âtî’nin kurucuları yukarıdaki dergi veya dergilerden hangilerinde yazı kaleme almışlardır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin kurucuları Demet, Mehasin, Resimli Kitap, Servet-i Fünûn, Musavver Muhit, Hale (Musavver Hale) ve Han›mlara Mahsus Gazete’de Yazılar kaleme almışlardır.

Soru 82

I.Daha önceden aralarında devam eden beraberlik.
II.Batılı edebî mektepler ve Edebiyat-ı Cedide örneği.
III.Halis edebiyat arayışı.
IV.Devrin her şeye politik bir gözlükle bakma alışkanlığı.
Yukarıdakilerden hangi veya hangileri Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etki veya etkenlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I,II ve III
D
I,II,III ve IV
E
II,III ve IV
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin teşekkülünü kolaylaştıran etkenler şöyle sıralanabilir:
• Daha önceden aralarında devam eden beraberlik.
• Batılı edebî mektepler ve Edebiyat-ı Cedide örneği.
• Halis edebiyat arayışı
• Devrin her şeye politik bir gözlükle bakma alışkanlığına tepki.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî Kütüphanesi adlı yayın serisine ait kitaplardan değildir?

Seçenekler

A
Timsal-i Aşk
B
Mecmua-i Hakikat
C
Ruh-ı Bî-kayt
D
Fırtına
E
Hayat-i Fikriye
Açıklama:
Fecr-i Âtî Kütüphanesi adlı bir yay›n serisi, niyet safhasından uygulamaya geçirebildikleri bir teşebbüstür. Bu seriden beş kitap yayımlanmışltır: Timsal-i Aşk (Cemil Süleyman), Hayat-i Fikriye (Köprülüzâde Mehmet Fuat), İnhizam (Cemil Süleyman), Ruh-ı Bî-kayt (Tahsin Nahit), Fırtına (Şahabettin Süleyman).

Soru 84

Fecr-i Âtî topluluğu yayın organı olarak hangi dergi etrafında toplanmıştır?

Seçenekler

A
Malumat
B
Mektep
C
Servet-i Fünûn
D
Gayret
E
Nilüfer
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğu yayın organı olarak Servet-i Fünûn dergisi etrafında toplanmışlardır.

Soru 85

Aşağıdak, cümlelerden hangisi Fecr-i Âtî’nin sanat ve edebiyattaki temel düsturunu özetler niteliktedir?

Seçenekler

A
Sanat toplum içindir
B
Sanat dünya içindir
C
Sanat sanat içindir
D
Sanat şahsi ve muhteremdir
E
Sanat seçkinler içindir
Açıklama:
Topluluk kuruluşu ilan eden haberde “sanat şahsî ve muhteremdir” denmişti. Bu cümle herkesin edebî tavrında serbest olduğunu ve topluluğu değil sadece kendini temsil edebileceği anlamına gelmektedir.

Soru 86

“Nesl-i Âtî yayınladıkları hangi mecmua ile kendi eserlerinin Fecr-i Âtî eserlerinden daha üstün olduklarını ileri sürmüşlerdir?

Seçenekler

A
Rübap
B
Şehbal
C
Mecmua-i Funun
D
Tercüman-ı Hakikat
E
Timsal-i Aşk
Açıklama:
Nesl-i Âtî yazarları Rübap mecmuasında, kendi eserlerinin mevzu ve orijinalite bakımından Fecr-i Âtî eserlerinden üstün olduğunu ileri sürerler.

Soru 87

Büyük Duygu dergisinde “Yeni Bir Haleti Ruhiye” başlıklı yazısıyla Nesl-i Âtî yazarlarının edebiyatımıza yeni bir ruh getirdiğini söyleyen yazar kimdir?

Seçenekler

A
Selahattin Enis Atabeyoğlu
B
Fahri Celâl Göktulga
C
Süleyman Bahri
D
Şahabettin Süleyman
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Büyük Duygu dergisinde “Yeni Bir Haleti Ruhiye” başlıklı yazısıyla onları alkışllayan, onlarla edebiyatımıza yeni bir ruh geldiğini söyleyen Şahabettin Süleyman oldu. Şahabettin Süleyman söz konusu yazısında Nesl-i Âtî gençlerinin eserleriyle “Edebiyatımıza Türklük hissinin hâkim kılındığını”söyleyerek onları takdir ve teşvik etti.

Soru 88

Şahabettin Süleyman Nesl-i Âtî yazarlarını’ Nâyîler’ olarak adlandırırken hangi müzik enstrümanından esinlenmiştir?

Seçenekler

A
Ney
B
Ud
C
Bağlama
D
Keman
E
Def
Açıklama:
Şahabettin Süleyman Nesl-i Ati yazarlarını Mevlâna’ya ve onun sembol olan “ney”e nisbetle “Nâyîler” diye adlandırmıştır.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Nesl-i Âtî yazarlarından değildir?

Seçenekler

A
Enis Behiç (Koryürek)
B
Halit Fahri (Ozansoy)
C
İsmail Suphi (Soysallı)
D
Orhan Seyfi (Orhon)
E
Selahattin Enis (Atabeyoğlu)
Açıklama:
Bu topluluk gayretine katılan başlıca isimler şunlardır: Enis Behiç (Koryürek),Hakkı Tahsin, Halit Fahri (Ozansoy), Hasan Sait Mevlevî, Hemedanîzâde Ali Naci(Karacan), Hıfzı Tevfik (Gönensoy), İsmail Zühtü, Orhan Seyfi (Orhon), Safi Necip,Selahattin Enis (Atabeyoğlu), Tahsin Nihat, Yahya Saim (Ozanoğlu), Yakup Salih.

Ünite 3

Soru 1

Ka mer, o has ta ka dın, gâ ze-i le yâ li-i örer,
Kamer, harabelerin bir nihan zâiridir
Ki dai ma ge ci kir, nısf-ı leyl olun ca ge lir.
...
Hi tâb-ı şi’r-i ka mer ar za katre kat re iner,
O münzevî dolaşan lah ni, göl ge ler din ler...
Yukarıda verilen "Kış Gecesi" şiirinden alınan mısralar aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Emin Bülend
B
Ahmet Haşim
C
Mehmet Behçet
D
Tahsin Nahit
E
Cenap Şahabettin
Açıklama:
Topluluğun diğer başarılı bir şa i ri Emin Bülend’in çoğu şi i ri de aynı ke li me
kad rosuy la do lu dur. Onun “Kış Ge ce si” şi i rin den bir kaç mıs ra:
Ka mer, o has ta ka dın, gâ ze-i le yâ li-i örer,
Kamer, harabelerin bir nihan zâiridir
Ki dai ma ge ci kir, nısf-ı leyl olun ca ge lir.
...
Hi tâb-ı şi’r-i ka mer ar za katre kat re iner,
O münzevî dolaşan lah ni, göl ge ler din ler...

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî'nin şiir özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kapalı bir söyleyiş egemendir.
B
Daha önceki dönemden gelen bütün nazım biçimleri kullanılmıştır.
C
Özellikle serbest müstezat ve soneyi tercih etmişlerdir.
D
Birbirinden tamamen farklı bir yığın duygu bir arada yer almaktadır.
E
Anadolu'ya ve Anadolu insanının sorunlarına yönelik bir anlayış egemendir.
Açıklama:
Fecr-i Âtî şiirinde daha önceki dönemlerden gelen bütün nazım biçimleri
kullanılmıştır. Fakat özellikle serbest müstezat ve soneyi daha çok tercih
etmişlerdir. Fikret, müstezadı klasik edebiyatımızdaki biçiminden uzaklaştırmış, Cenap ise Fransız şiirinin tanıtıcı nazım şekli olan soneyi çokça
kullanmıştır. Fecr-i Âtî mensupları ise müstezadı “serbest müstezat” haline getirerek adına “nazm-ı serbest” (serbest nazım) demişlerdirr. Onların
dilinde bu terim, günümüzdeki gibi vezin ve kafiye kayıtlarını tamamen
atmış nazmı değil, her bir mısraı aruzun ayrı bir kalıbı veya tef ’ilesiyle yazılabilen şiiri ifade ediyordu. Onların serbest müstezada çok değer vermeleri
-yukarıda kısmen belirtildiği gibi- türü birbirinden bütünüyle farklı, hatta
birbirinin zıddı olan her anı, her olayı ve her türlü ifadeyi dile getirmek için
yatkın görmelerindendir. Fransız sembolistleri de serbest şekli aynı gaye ile
tercih etmişlerdir. Fecr-i Âti şairlerinin soneyi severek kullanmaları da yine
Fransız şairlerine duydukları hayranlık dolayısıyladır.
b. Fecr-i Âtî şairi bir duygulanma anını tasvir eder. Böyle bir an uzun sürmeyeceği için, onların şiiri hacim itibarıyla genellikle kısadır. Her bir mısraı
ayrı uzunlukta olan serbest müstezadı sıkça kullanmaları da hem nitelik
hem devamlılık bakımından birbirinden tamamen farklı bir yığın duyguyu
aynı şiirde hissettirebilmek içindir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî şiirinin muhteva özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
En çok işlenen iki tema biri aşk, diğeri tabiat olmuştur.
B
Yer yer toplumsal sorunlara da değinilmiştir.
C
Şiirlerde mevsim ve vakit önemli bir yer tutar.
D
Tabiatı bütün yönleriyle şiirlerinde ele alırlar.
E
Ferdi konula işlenmiştir.
Açıklama:
Fecr-i Âtî şairinin en çok işlediği iki temadan biri aşk, diğeri
tabiattır.
Bu topluluğun şiirinde mevsim ve vakit önemli bir yer tutar.
Fecr-i Âtî şairi tabiatı altın renkli denizinden gümüş renkli böceklerine varıncaya kadar her şeyiyle şiire sokar.
Sanatı “şahsî ve muhterem” kabul eden Fecr-i Âtî şairi, daima ferdî konuları
işler

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî şiirlerindeki dil ve üslup özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Kelimelerin ses değerinden çok milliyetine önem vermişlerdir.
B
Arapça ve Farsça sözcük kullanmaktan kaçınmışlardır.
C
Gelişigüzel her kelimeyi şiirlerde kullanmışlardır.
D
Şiirler de duygu yoğunluğunu ifade eden ünlemlere yer vermişlerdir.
E
Şiirlerinde konuşma diline yakın bir üslup göze çarpar.
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin en göze çarpan özelliklerinden birisi kelime kadrosunda seçici olmalarıdır. Edebiyatın asıl malzemesi olan dil bahsinde onlar da Edebiyat-ı Cedideciler gibi davranarak, kelimelerin milliyetine değil ses kıymetine ve anlatılmak istenen kavramı ifadedeki kudretine önem verdiler.
Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelime kadrosu, ahenktar olmanın yanı sıra nezaket, nezahet ve zarafet ifade eden son derece yumuşak, zarif kelimelerdir.
Kelime seçimindeki tercihleriyle konuşma dilinden hayli uzaklaşmış bulunan şiir dili, Fecr-i Âtîcilerin elinde, diğer edebî türlerin
lisanından da epeyce ayrılmıştır.
Duygu yoğunluğuna önem vermeleri ise, Edebiyat-ı Cedide’den çok iltifat
gören “ah!”, “of!”, “ey!”, “heyhât” gibi nidaları çok kullanmalarını gerekli kılmıştır.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî topluluğu temsilcilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Tevfik Fikret
B
Ahmet Haşim
C
Tahsin Nahit
D
Mehmet Behçet
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğu şairleri Ahmet Haşim, Tahsin Nahit, Mehmet Behçet, Emin
Bülent, Celâl Sahir, Fâik Âli, Fuat Köprülü, Ali Canip, Hamdullah Suphi, Fazıl
Ahmet, Mehmet Ali Tevfik, İbrahim Alaattin, Abdülhak Hayri, Nevin, Ahmet Samim ve Mehmet Rüştü’dür.

Soru 6

1921’de yayımlanan "Göl Saatleri" adlı kitapta 1909-1915 arasında söylediği şiirlerini topladığı "O Belde" ve "Yollar" adlı serbest müstezatları ve diğer Fecr-i Âtîcilerin de tarif ettiği fakat ulaşamadığı şiirlerin sahibi olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emin Bülent
B
Abdülhak Hayri
C
Ahmet Haşim
D
Hamdullah Suphi
E
Tahsin Nahit
Açıklama:
Ahmet Haşim, 1921’de yayımlanan kitabında 1909-1915 arasında söylediği şiirleri toplanmıştır. Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı şiirler bu eserindedir. Bunlar arasında O Belde ve Yollar adlı serbest müstezatlar, diğer Fecr-i Âtîcilerin de tarif ettiği fakat ulaşamadığı şiirlerdir.

Soru 7

“Hisarlara Karşı”, “Hâtif Diyor ki” gibi şiirleriyle Namık Kemâl’in gür sesini andıran, destan şairi izlenimini akla getiren Fecr-i Âtî sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nevin
B
Mehmet Behçet
C
Ali Canip
D
Fuat Köprülü
E
Emin Bülent
Açıklama:
Emin Bülent (Serdaroğlu), “Hisarlara Karşı”, “Hâtif Diyor ki” gibi Namık Kemâl’deki, gür sesin duyulduğu şiirleri ile aslında bir destan şairi olarak doğduğunu akla getirir.

Soru 8

1910’a kadar yazdığı şiirleri, Rûh-ı Bî-kayd (1910) adıyla kitaplaştıran Fecr-i Âtî döneminin şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tahsin Nahit
B
Mehmet Rüştü
C
Hamdullah Suphi
D
Ali Canip
E
İbrahim Alaattin
Açıklama:
Tahsin Nahit 1910’a kadar yazdığı şiirleri, Rûh-ı Bî-kayd (1910) adıyla kitaplaştırmıştır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî dışında herhangi bir edebî zümreye katılmamış olan sanatçılardan biridir?

Seçenekler

A
Refik Halit
B
Ahmet Haşim
C
Yakup Kadri
D
Ali Canip
E
Fuat Köprülü
Açıklama:
Fecr-i Âtî’de yer alan Yakup Kadri ve Refik Halit, Ali Canip, Mehmet Ali Tevfik, Fuat Köprülü, Celal Sahir, Hamdullah Suphi gibi isimleri daha sonra Millî Edebiyat hareketi içinde göreceğiz. Buna karşın Fecr-i Âtî dışında herhangi bir edebî zümreye katılmamış olan Ahmet Haşim, Tahsin Nahit ve Mehmet Behçet, Şahabettin Süleyman gibi isimler de vardır.

Soru 10

Hale, Servet-i Fünun, Resimli İstanbul, Şehbal, Resimli Kitap, Anadolu Duygusu, Anavatan; Sebilürreşat, Şair Nedim, İctihat, Türk Tarih Encümeni Mecmuası, Yedigün adlı dergiler ve Tanin, Tasvir-i Efkâr, Beyazıt, Açık Söz gibi gazetelerde şiir, fantezi ve makaleler yayımlayan Fecr-i Âtî mensubu sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Refik Halit
B
Ahmet Haşim
C
Fuad Köprülü
D
Mehmet Behçet Yazar
E
Tahsin Nahit
Açıklama:
II. Meşrutiyetle birlikte düzenli bir yazı hayatına geçen Mehmet Behçet, Hale, Servet-i Fünun, Resimli İstanbul, Şehbal, Resimli Kitap, Anadolu Duygusu, Anavatan; Sebilürreşat, Şair Nedim,vİctihat, Türk Tarih Encümeni Mecmuası, Yedigün adlı dergiler ve Tanin, Tasvir-i Efkâr, Beyazıt, Açık Söz gibi gazetelerde şiir, fantezi ve makaleler yayımlamıştır.

Soru 11

Hilâl ve Akşam gazetelerindeki felsefeden siyasete, terbiyeden estetik ve edebiyata kadar geniş bir kültürün mahsulü yazılarıyla dikkat çekince, Hüseyin Cahid’in teklifiyle Tanin gazetesi yazarları arasına katılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fazıl Ahmet
B
Tahsin Nahit
C
Hamdullah Suphi
D
Celal Sahir
E
Fuat Köprülü
Açıklama:
Bir müddet Fecr-i Âtî’nin reisliğini yapmış olan Fazıl Ahmet (Aykaç, 1884- 1967), II. Meşrutiyet’ten itibaren matbuat âlemine giren isimlerdendir. İlk edebî faaliyeti, Celâl Sahir’in çıkardığı Seyyare gazetesindeki başyazıları ve yine Celâl Sahir tarafından çıkarılan Demet dergisindeki hikâye, mensure ve Fransızcadan tercümeleridir. Daha sonra Fecr-i Âtî mensubu olarak Servet-i Fünûn’da da mensureler ve makaleler yayımlar. Hilâl ve Akşam gazetelerindeki felsefeden siyasete, terbiyeden estetik ve edebiyata kadar geniş bir kültürün mahsulü yazılarıyla dikkat çekince, Hüseyin Cahid’in teklifiyle Tanin gazetesi yazarları arasına katılır. İlk kitabı, bu dönemdeki yazılarının bir kısmından meydana gelen Terbiyeye Dair (1910)’dir.

Soru 12

Şiiri tabiatın gerçeğini değil ruhumuzun dalgalanmalarını yansıtan ve kelimeler yardımıyla oluşturulan bir musiki parçasına benzeren anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Parnasizm
B
Realizm
C
Sembolizm
D
Gerçekçilik
E
Sürrealizm
Açıklama:
Fecr-iAticiler şiir anlayışları bakımında sembolizmi tercih etmişlerdir. Sembolizm ise, Realizm'in(Gerçekçilik) şiirdeki görünümü olan Parnasizm'e tepki olarak doğan bir anlayıştır. Onlara göre şiir tabiat gerçeğini değil ruhumuzun dalgalanmalarını yansıtmalıdır. Şiir kelimelerle oluşturulmuş bir musiki parçasıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 13

  1. Sone tercih edilmiştir.
  2. Beşeri aşk ele alınmıştır.
  3. Değişen mısra uzunlukları vardır.
Yukarıdakilerden hangileri Fecr-i Ati şiirinin şekil özellikleri arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fecr-i Ati şiirinde daha önceki dönemlerden gelen bütün nazım biçimleri kullanılmıştır. Fakat özellikler serbest müstezat ve sone tercih edilmiştir. Ayrıca her bir mısra ayrı uzunlukta olan serbest müstezadı sıkça kullanmışlardır. Bunun sebebi hem nitelik hem devamlılık bakımında birbirinden tamamen farklı bir yığın duyguyu aynı şiirde hissettirebilmektir. Beşeri aşkı ele almaları ise şekil değil içerik özelliği ile ilgilidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 14

Aşağıdaki şıklardan hangisinde Fecr-i Ati'nin en çok işlediği temalar birlikte verilmiştir?

Seçenekler

A
beşeri aşk- tabiat
B
tabiat- vatan aşkı
C
vatan aşkı-tanrı aşkı
D
tanrı aşkı- millet aşkı
E
millet aşkı-tabiat
Açıklama:
Fecr-i Ati şairi marazi, melankolik ve platonik, maddeden uzak bir beşeri aşkı terennüm eder. Fecr-i Ati şairinin en çok işlediği iki tema beşeri aşk ve tabiattır. Doğru cevap A'dır.

Soru 15

Fecr-i Âtî şiirinde aşağıdaki nazım biçimlerinden hangisi daha çok kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Müstezat
B
Terza Rima
C
Balad
D
Mesnevi
E
Murabba
Açıklama:
Fecr-i Âtî şiirinde daha önceki dönemlerden gelen bütün nazım biçimleri kullanılmıştır. Fakat özellikle serbest müstezat ve soneyi daha çok tercih etmişlerdir.

Soru 16

Fecr-i Âtî şiirinde aşağıdaki aşklardan hangisi işlenir?

Seçenekler

A
Tanrı aşkı
B
Beşeri aşk
C
Vatan aşkı
D
Millet aşkı
E
Peygamber aşkı
Açıklama:
Fecr-i Âtî şairi marazi, melankolik ve platonik, maddeden uzak bir beşerî aşkı terennüm eder. Fecr-i Âtî şairinin en çok işlediği iki temadan biri aşk, diğeri tabiattır. Onun dilindeki aşk, doğrudan doğruya beşerî bir aşktır. Yani edebiyatımızın önceki dönemlerinde varlığı ifade edilen Tanrı aşkı, vatan aşkı, millet aşkı gibi toplumsal bir anlamı bulunduğu söylenemez.

Soru 17

Fecr-i Âtî edebiyatının dil ve üslubu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Fecr-i Âtî’nin en göze çarpan özelliklerinden birisi her türlü kelimenin kullanılabilmesidir.
B
Bu şairler Edebiyat-ı Cedideciler gibi davranarak kelimelerin Türkçe olmasına özel önem vermişlerdir.
C
Şairlerin seçtiği kelimeler nezaket, nezahet ve zarafet ifade eden son derece yumuşak, zarif kelimelerdir.
D
Duygu yoğunluğuna önem vermemişlerdir, bu nedenle ah!”, “of!”, “ey!”, “heyhât” gibi kelimeler kullanılmaz.
E
Kelime seçimindeki tercihleriyle konuşma diline yakınlaşmışlardır.
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin en göze çarpan özelliklerinden birisi kelime kadrosunda seçi- ci olmalarıdır. Edebiyatın asıl malzemesi olan dil bahsinde onlar da Edebi-yat-ı Cedideciler gibi davranarak, kelimelerin milliyetine değil ses kıymetine ve anlatılmak istenen kavramı ifadedeki kudretine önem verdiler. Fecri Âticilerin severek kullandıkları özel kelime kadrosu, ahenktar olmanın yanı sıra nezaket, nezahet ve zarafet ifade eden son derece yumuşak, zarif kelimelerdir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Ati edebiyatının başlıca temsilcilerinden birisidir?

Seçenekler

A
Tevfik Fikret
B
Cenap Şahabettin
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Fuat Köprülü
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğu şairleri Ahmet Haşim, Tahsin Nahit, Mehmet Behçet, Emin Bülent, Celâl Sahir, Fâik Âli, Fuat Köprülü, Ali Canip, Hamdullah Suphi, Fazıl Ahmet, Mehmet Ali Tevfik, İbrahim Alaattin, Abdülhak Hayri, Nevin, Ahmet Sa- mim ve Mehmet Rüştü’dür.

Soru 19

Ahmet Haşim'in Fecr-i Ati mensubu olarak yayınladığı ilk kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hayâl-i Aşkım
B
Resimli Kitap
C
Şi’r-i Kamer
D
Gurabahane-i Laklakan
E
Göl Saatleri
Açıklama:
Ahmet Haşim, 1921’de yayımlanan Göl Saatleri adlı kitabında 1909-1915 arasında söylediği şiirleri toplanmıştır. Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı şiirler bu eserindedir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sadece Fecr'i Ati edebiyatı içinde kalmıştır?

Seçenekler

A
Ali Canip
B
Mehmet Ali Tevfik
C
Celal Sahir
D
Tahsin Nahit
E
Hamdullah Suphi
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin önemli temsilcilerinden Tahsin Nahit (1887-1919) de Emin Bülent gibi Fecr-i Âtî dışında herhangi bir zümreye katılmamış şairlerimizdendir. Ancak Fecr-i Âtî’de yer alan Yakup Kadri ve Refik Halit, Ali Canip, Mehmet Ali Tevfik, Fuat Köprülü, Celal Sahir, Hamdullah Suphi gibi isimleri daha sonra Millî Edebiyat hareketi içinde görülecektir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Tahsin Nahit'in şiirler kitaplarından birisidir?

Seçenekler

A
Zavallı Çocuk
B
Hicranlar
C
Rûh-ı Bî-kayd
D
Jöntürk
E
Kösem Sultan
Açıklama:
Tahsin Nahit, şiir yanında hem eleştirmen hem piyes yazarı olarak tiyatro ile de ilgilenmiştir. Bu alandaki ilk denemesi, Namık Kemal’in Zavallı Çocuk piyesini hatırlatan Hicranlar (1908)’dır. Hadiye Ebuzziya’nın Ruhsan Nevvare takma adıyla kaleme aldığı Jöntürk (1325/1909) piyesine son şeklini Tahsin Nahit verdi ve eser iki yazarın adıyla basılmıştır. Şahabettin Süleyman ile birlikte Ben... Başka (1911) ve Kösem Sultan piyeslerini yazmıştır. Ancak Tahsin Nahit 1910’a kadar yazdığı şiirleri, Rûh-ı Bî-kayd (1910) adıyla kitaplaştırmıştır.

Soru 22

Hamdullah Suphi Tanrıöver ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yaşamı boyunca sadece Fecr-i Âtî topluluğu içinde kalmıştır.
B
Hamdullah Suphi’nin edebî kişiliğinde diğer bir taraf da piyes yazarlığıdır.
C
Hitabelerini Kardeş Sesi ve Siyah Kitap adlı kitaplarında toplamıştır.
D
Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle şiiri bırakmıştır.
E
Mehmet Akif Safahat’ın ilk kitabını şiir haricinde görmüştür.
Açıklama:
Hamdullah Suphi Tanrıöver, Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle şiiri bırakmıştır. Esasen Fecr-i Âtî içindeyken edebiyata toplumsal fayda görevi yüklemesi, onu Millî Edebiyat hareketine yaklaştırmıştır. Mesela Mehmet Akif Safahat’ın ilk kitabını yayımladığında, Fecr-i Âtî’den Celal Sahir (Servet-i Fünun, 1052) onu şiirin haricinde görmüştü. Halbuki yine Fecr-i Âtî’den Hamdullah Suphi, Safahat’ı millî edebiyatın tam bir örneği olarak nitelemiştir (“Safahat Hakkında”, Servet-i Fünun, 1050). Bu kanaatteki bir yazarın Millî Edebiyat hareketine destek vermesi doğaldı.
Millî Edebiyat Hareketine katıldıktan sonra şiirleriyle değil, daha ziyade hita- betiyle tanındı. Söz konusu hitabeleri Dağ Yolu (1. kitap 1928, 2. kitap 1931) ve Günebakan (1929) adlı kitaplarında toplanmıştır.
Hamdullah Suphi’nin edebî kişiliğinde diğer bir taraf da mizah yazarlığıdır. Amâ, Dürbin, Hasat, İstanbulîn, Keçi Boynuzu, Münekkit, Sivrisinek, Toplu İğne (daha sonra bu takma adı Nurettin Artam kullanacaktır), Yutmaz gibi takma ad- larla kaleme aldığı bu tür manzume ve yazıları kitaplaşmamıştır.

Soru 23

Mehmet Behçet Yazar ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Fecr-i Âtî mensupları arasında en uzun ömürlüsüdür.
B
Şair Fecr-i Âtî'den başka bir zümreye katılmamıştır.
C
İlk kitabı Erganun’daki 56 şiirin ancak 10 tanesinde sosyal çizgi bulunabilir.
D
Yumak kitabında kelime kadrosu konuşma dilinden olacak kadar sadeleşmiştir.
E
Şiir yanında hem eleştirmen hem piyes yazarı olarak tiyatro ile de ilgilenmiştir.
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensupları arasında en uzun ömürlü olan Mehmet Behçet Yazar (1890-1980), başka bir zümreye katılmamıştır. Ahmet Haşim ve Tahsin Nahit’ten sonra, Fecr-i Âtî şiirini temsil edebilecek olan üçüncü isim, Mehmet Behçet’tir. İlk kitabı Erganun (1911)’daki 56 şiirin ancak 10 tanesinde sosyal çizgi bulunabilir. 1938’de yayımladığı Yumak adlı şiir kitabı da aynı esaslara bağlıdır. Ancak burada Yunus Emre ve Hacı Bayram Veli’nin samimi sesine sığınılarak söylenmiş başarılı manzumeler de vardır. Ayrıca Yumak’taki dil, Erganun’a göre, kelime kadrosu tamamen konuşma dilinden olacak kadar sadeleşmiştir.

Soru 24

Fecr-i Ati edebiyatının etkilendiği sembolizm hangi akıma tepki olarak doğmuştur?

Seçenekler

A
Parnasizm
B
Romantizm
C
Klasizm
D
Fütürizm
E
Postmodernizm
Açıklama:
Sembolizm: Realizm’in (Gerçekçilik) şiirdeki görünümü olan Parnasizm’e tepki olarak doğan anlayış. Onlara göre şiir tabiat gerçeğini değil ruhumuzun dalgalanmalarını yansıtmalıdır. Şiir kelimelerle oluşturulmuş bir musiki parçasıdır.

Soru 25

Hangisi Fecriati şiirinin şekil özellikleriyle ilgili doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
En çok işlenen konu aşktır ve bu aşk beşeridir
B
Özellikle kış ve sonbahar mevsimi kullanılır
C
Daima ferdi konular işlenir
D
En fazla kullandıkları nazım şekli serbest müstezattır
E
Bu dönem şiirlerinde tabiat en ince ayrıntısına kadar işlenir
Açıklama:
Soruda verilen ifadelerin hepsi Fecriati Edebiyatı için doğrudur fakat şekil özellikleriyle ilgili olan seçeneği bulmamız istenmektedir. Dolayısıyla A,B,C ve E seçenekleri muhteva(içerik) D seçeneği ise şekil özelliğidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 26

Akşam,yine akşam, yine akşam
Bir sırma kemerdir suya baksam
Akşam yine akşam yine akşam
Göllerde bu dem bir kamış olsam
Verilen şiirin içerik özelliklerine bakıldığında hangi şaire ait olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Ahmet Haşim
C
Ahmet Rasim
D
Ahmet Mithat efendi
E
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Açıklama:
Şiir akşam,yarı aydınlık ve karanlık gibi zamanların en çok kullanıldığı dönem olan Fecriaticilere aittir. Seçeneklerde Fecriati içinde olan sanatçı: Ahmet Haşimdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 27

Bu karda son krizantemler artık ölmüştür
Bütün soğuktan ölür
Şikeste dalların üstünde titreşen kuşlar
Dışarıda her yer kar
Yukarıda örneği verilen ve aruzun bir kısa bir uzun kalıbıyla yazılan nazım biçimi hangisidir?

Seçenekler

A
Sone
B
Terzarima
C
Serbest Müstezat
D
Triyole
E
Balad
Açıklama:
Aruzun bir kısa bir uzun kalıbıyla yazılan ve Fecriaticilerin de en çok kullandığı nazım biçimi: Serbest müstezattır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 28

İtalyan şiirinden Avrupa'ya yayılan ve ilk iki bent dörder son iki bent ise üçer mısradan oluşan nazım biçimi hangisidir?

Seçenekler

A
Sone
B
Balad
C
Terzerima
D
Serbest nazım
E
Dörtlük
Açıklama:
İtalyan şiirinden Avrupa’ya yayılıp Edebiyatı Cedide ile Türk Edebiyatına girmiş, dört bentlik nazım biçimidir. İlk iki bent dörder,
son iki bent ise üçer mısradır. Kafiyelenişi: abba abba ccd eed/edd/ede. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 29

Hangisi Ahmet Haşim'in şiirlerinde sıkça ele aldığı konulardan biridir?

Seçenekler

A
Tarih
B
Toplumsal Meseleler
C
Siyaset
D
Aşk
E
Yozlaşma
Açıklama:
Tüm şiirlerinde aruzu ustalıkla kullanan Ahmet Haşim,konu olarak; aşk ölüm,kaçış ve tabiat görüntülerini işlemiştir. Doğru cevap D seçeneğiidr.

Soru 30

Edebiyatımızda sembolizm akımının en önemli temsilcisidir. Şiirin anlaşılmaktan öte duyulmak ve sezilmek için yazılabileceğini söylemiştir. Şiirlerinde akşam saatlerini,güneşin batışını,gurup vakti tabiatın görünüşünü,ay ışıklarını,alacakaranlıkta nesnelerin yarı belirgin görüntülerini anlatmıştır. Genel olarak şiirlerinde karamsar bir hava hakimdir.
Parçada tanıtılan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cenap Şahabettin
B
Tevfik Fikret
C
Süleyman Nazif
D
Ahmet Haşim
E
Tahsin Nihat
Açıklama:
Anlaşılmak için değil,duyulmak ve sezilmek için ahenkli,hissedilmeye dayalı şiirler yazan; şiirlerinde akşam saatlerini,güneş batışlarını,gurup vakti tabiatın görüntülerini,ay ışıklarını,hüzün ve karamsarlık içinde anlatan şair Ahmet Haşimdir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 31

  • Göl Saatleri
  • Bize Göre
  • Frankfurt Seyahatnamesi Yukarıdaki eserlerin ortak özelliği seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Eserlerin hepsi toplumsal eleştiri niteliğindedir
B
Hepsi aynı sanatçıya aittir
C
Bütün eserler şiir türündedir
D
Bütün eserler gezi yazısı türündedir
E
Hepsi aynı yıl yazılmıştır
Açıklama:
Göl Saatleri şiir, Bize Göre fıkra, Frankfurt Seyahatnamesi gezi yazısı türünde olup; Ahmet Haşim'e aittir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 32

- Namık Kemal gibi gür sesli bir şairdir. Vıctor Hugo'nun Mavi Gözlü Yunan Çocuğu adlı eserine karşı yazdığı Kin adlı şiiriyle geniş yankılar uyandırmıştır.
Verilen özellikler hangi şaire aittir?

Seçenekler

A
Emin Bülent Serdaroğlu
B
Tahsin Nihat
C
Süleyman Nazif
D
Ali Ekrem Bolayır
E
Hüseyin Siret Yalçın
Açıklama:
Namık Kemal gibi gür sesli bir şair olarak tanınan ve Kin adlı şiiriyle büyük yankı uyandıran kişi,Emin Bülent Serdaroğludur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 33

Fecriati topluluğunda yer alan şair ve oyun yazarı; Adalar,Kamer ve Zühre Şairi olarak genellikle aşk temasını işlemiş ve Ruhı Bi Kayd adlı şiir yazmıştır. Özellikleri verilen sanatçı kimdir?

Seçenekler

A
Fazıl Ahmet Aykaç
B
Tahsin Nihat
C
Ahmet Haşim
D
Mehmet Emin Yurdakul
E
Rıza Tevfik
Açıklama:
Özellikleri verilen şair Tahsin Nihattır. Doğru cevap B seeçneğidir.

Soru 34

Verilen sanatçılardan hangisi sanat hayatını sadece Fecriati topluluğunda geçirmiştir?

Seçenekler

A
Ali Canip Yöntem
B
Celal Sahir Erozan
C
Mehmet Ali Tevfik
D
Mehmet Behçet
E
Hamdullah Suphi Tanrıöven
Açıklama:
Fecriati'de yer alan Yakup Kadri ve Refik Halit, Ali Canip, Mehmet Ali Tevfik, Fuat Köprülü, Celal Sahir, Hamdullah Suphi gibi isimleri daha sonra Milli Edebiyat hareketi içinde yer almıştır. Buna karşın Fecriati dışında herhangi bir edebi zümreye katılmamış olan Ahmet Haşim, Tahsin Nahit ve Mehmet Behçet, Şahabettin Süleyman gibi isimler de vardır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 35

  • Realizm’in (Gerçekçilik) şiirdeki görünümü olan Parnasizm’e tepki olarak doğmuştur.
  • Şiir tabiat gerçeğini değil ruhumuzun dalgalanmalarını yansıtmalıdır.
  • Şiir kelimelerle oluşturulmuş bir musiki parçasıdır.
Bu maddeler aşağıdaki akımlardan hangisi için söylenmiş olabilir?

Seçenekler

A
Sembolizm
B
Naturalizm
C
Egzistansiyalizm
D
Klasizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
Sembolizm

Soru 36

I. Aşk
II. Tabiat
III. Sanat
Fecr-i Âtî şairinin en çok işlediği temalar yukarıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
I ve II

Soru 37

İtalyan şiirinden Avrupa’ya yayılıp Edebiyat-ı Cedide ile Türk Edebiyatına girmiş, sone kaç bentlik bir nazım biçimidir?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
4

Soru 38

Fecr-i Âtî şiirini temsil kabiliyeti bakımından kusursuz sayılan şairimizin adı nedir?

Seçenekler

A
Cenap Şehabettin
B
Ahmet Haşim
C
Mehmet Behçet
D
Emin Bülent
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Ahmet Haşim

Soru 39

Ahmet Haşim hangi yıllar arasında tam bir suskunluk dönemi geçirmiştir?

Seçenekler

A
1910-1919
B
1912-1915
C
1915-1921
D
1914-1918
E
1919-1920
Açıklama:
1915-1921

Soru 40

Çekingen mizacından ötürü sağlığında eserlerini kitaplaştıramayan Emin Bülend’in manzumeleri kim tarafından Emin Bülend’in Şiirleri (İstanbul, 1945) adıyla bir kitapta toplanmıştır?

Seçenekler

A
Salih Zeki Aktay
B
Metin Karatay
C
Emel Yaytay
D
Ahmet Altay
E
Münir Koray
Açıklama:
Salih Zeki Aktay

Soru 41

I. Fecr-i Âtî mensupları arasında en uzun ömürlüdür.
II. Kastamonu Lisesi müdürlüğü yapmıştır.
III. Millî Mücadele’yi desteklemiştir.
Yukarıdaki açıklamalar hangi yazarı tanımlar?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet Yazar
B
Ahmet Haşim
C
Yakup Kadri
D
Fatih Rıfkı
E
Tahsin Nahit
Açıklama:
Mehmet Behçet Yazar

Soru 42

Yeni Lisan hareketi başlamadan önce, Milli Edebiyat ihtiyacını dile getiren kişi kimdir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Emin Bülent
C
Tahsin Nahit
D
Mehmet Behçet Yazar
E
Ali Canip Yöntem
Açıklama:
Ali Canip Yöntem

Soru 43

Mehmet Ali Tevfik (Yükselen) (1889-1941), edebî hayatının başlarında hangi Fransız şairinden yaptığı manzum tercümelerle tanındı?

Seçenekler

A
Rimbaud
B
Verlaine
C
Mallarme
D
Baudelaire
E
Prevert
Açıklama:
Verlaine

Soru 44

Hamdullah Suphi Tanrıöver neden şiiri bırakmıştır?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle
B
Şiirin düz yazı kadar maddi kazanç sağlayamayacağı düşüncesiyle
C
Politik hayatın cazibesi nedeniyle
D
Şiiri halk için yazmasına rağmen pek okunmayacak düşüncesiyle
E
Şiirlerini yazmak için gerekli ilhamın gelmemesi nedeniyle
Açıklama:
Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle

Soru 45

Fecr-i Âtî mensupları, Edebiyat-ı Cedide’den sadece Cenab’ın haberdar olduğu aşağıda verilen hangi akımı takip etmekle yepyeni bir yola girmişlerdir?

Seçenekler

A
Egzistansiyalizm'i
B
Expresyonizm'i
C
Sürrealizm'i
D
Romantizm'i
E
Sembolizm’i
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensupları, Edebiyat-ı Cedide’den sadece Cenab’ın haberdar olduğu Sembolizm’i takip etmekle yepyeni bir yola girmişlerdir. Doğru cevap E'dir.

Soru 46

Realizm’in şiirdeki görünümü olan Parnasizm’e tepki olarak doğan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fütürizm
B
Kübizm
C
Sembolizm
D
Sürrealizm
E
Natüralizm
Açıklama:
Sembolizm: Realizm’in (Gerçekçilik) şiirdeki görünümü olan Parnasizm’e tepki olarak doğan anlayış. Doğru cevap C'dir.

Soru 47

Cenap'ın sıkca kullandığı Fransız şiirinin tanıtıcı nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Triyole
B
Sone
C
Balad
D
Mısra
E
Murraba
Açıklama:
Cenap Fransız şiirinin tanıtıcı nazım şekli olan soneyi çokça kullanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 48

Tabiatın en küçük teferruatına varıncaya kadar şiire girmesi aşağıda verilen hangi şair ile başlamıştır?

Seçenekler

A
Recaizâde
B
Ahmet Haşim
C
Emin Lami
D
Yakup Kadri
E
Tahsin Nahit
Açıklama:
Tabiatın en küçük teferruatına varıncaya kadar şiire girmesi Recaizâde
ile başlamış, Edebiyat- ı Cedide ile yaygınlaşmıştı. Doğru cevap A'dır.

Soru 49

Fecr-i Âtî şiirini temsil kabiliyeti bakımından kusursuz şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Refik Halit
B
Ali Canip
C
Yakup Kadri
D
Ahmet Haşim
E
Ahmet Samim
Açıklama:
Fecr-i Âtî şiirini temsil kabiliyeti bakımından kusursuz şairimiz Ahmet
Haşim (1885-1933)’dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 50

Ahmet Haşim'in Türkçenin yaşadığı değişme ve gelişmeye ayak uyduran, yoğunluğu itibarıyla öz şiire örnek gösterilebilecek sanat şaheseri aşağıdakilerden hangisisdir?

Seçenekler

A
Göl Saatleri
B
Bize Göre
C
Gurabahane-i Laklakan
D
Piyale
E
Frankfurt Seyahatnamesi
Açıklama:
1915-1921 arasında tam bir suskunluk dönemi geçiren Haşim, Türkçenin yaşadığı değişme ve gelişmeye ayak uyduran, yoğunluğu itibarıyla öz şiire örnek gösterilebilecek sanat şaheserlerine Piyale (1926) ile imza atmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 51

Tahsin Nahit, şiir yanında hem eleştirmen hem piyes yazarı olarak tiyatro ile de ilgilenmiştir. Bu alandaki ilk denemesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Zavallı Çocuk
B
Hicranlar
C
Gurûbun Karşısında
D
Kış Mehtabı
E
Sokak Feneri
Açıklama:
Tahsin Nahit, şiir yanında hem eleştirmen hem piyes yazarı olarak tiyatro ile de ilgilenmiştir. Bu alandaki ilk denemesi, Namık Kemal’in Zavallı Çocuk piyesini hatırlatan Hicranlar (1908)’dır. Doğru cevap B'dir.

Soru 52

Ahmet Haşim ve Tahsin Nahit’ten sonra, Fecr-i Âtî şiirini temsil edebilecek olan üçüncü isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Fuat
B
Mehmet Rüştü
C
Mehmet Behçet
D
Müfit Ratib
E
Refik Halit
Açıklama:
Ahmet Haşim ve Tahsin Nahit’ten sonra, Fecr-i Âtî şiirini temsil edebilecek olan üçüncü isim, Mehmet Behçet’tir. Doğru cevap C'dir.

Soru 53

Fazıl Ahmed II. Meşrutiyet’in ilanından itibaren baş gösteren hadiseleri, fikir âlemini ve Fecr-i Âtî’den arkadaşı Ahmet Samim’in vuruluşu ile ilgili hatıralarını aşağıda verilen hangi eserinde bir araya getirmiştir?

Seçenekler

A
Kırpıntı
B
Şeytan Diyor ki
C
Gelecek Asırlarda Tarih Dersi
D
Terbiyeye Dair
E
Harman Sonu
Açıklama:
II. Meşrutiyet’in ilanından itibaren baş gösteren hadiseleri, fikir âlemini ve Fecr-i Âtî’den arkadaşı Ahmet Samim’in vuruluşu ile ilgili hatıralarını Kırpıntı (1924)’da bir araya getirir. Doğru cevap A'dır.

Soru 54

Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp’la tanıştıktan sonra Genç Kalemler kadrosuna katılarak, Trablusgarp Savaşı’nın yansımalarını taşıyan İntikam Şiirleri’ni yazan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ali Süha
B
Tahsin Nahit
C
İbrahim Alaadin
D
Hamdullah Suphi
E
Mehmet Ali Tevfik
Açıklama:
Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp’la tanıştıktan sonra Genç Kalemler kadrosuna katılarak, Trablusgarp Savaşı’nın yansımalarını taşıyan İntikam Şiirleri’ni yazan Mehmet Ali Tevfik'tir. Doğru cevap E'dir.

Soru 55

''Şiir tabiat gerçeğini değil ruhumuzun dalgalanmalarını yansıtmalıdır. Şiir kelimelerle oluşturulmuş bir musiki parçasıdır'' görüşünü savunan şiir anlayışı hangisidir?

Seçenekler

A
Sembolizm
B
Realizm
C
Parnasizm
D
Klasisizm
E
Romantizm
Açıklama:
Sembolizm: Realizm’in (Gerçekçilik) şiirdeki görünümü olan Parnasizm’e tepki olarak doğan anlayış. Onlara göre şiir tabiat gerçeğini değil ruhumuzun dalgalanmalarını yansıtmalıdır. Şiir kelimelerle oluşturulmuş bir musiki parçasıdır.

Soru 56

I. Şiirde özellikle serbest müstezat ve soneyi daha çok tercih etmişlerdir.
II. Fecr-i Âtî şiiri hacim itibarıyla genellikle kısadır.
III. Fec-i Âtî şiirinde mevsimler önemli olup şiirlerde çoğunlukla ilkbahardan bahsedilmiştir.
Fecr-i Âtî'nin özellikleriiyle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fecr-i Âtî şiirinde daha önceki dönemlerden gelen bütün nazım biçimleri kullanılmıştır. Fakat özellikle serbest müstezat ve soneyi daha çok tercih etmişlerdir. Bu topluluğun şiirinde mevsim ve vakit önemli bir yer tutar. Mevsim, özellikle kış veya sonbahardır. Kış, kardan dolayı tabiatın değiştirilmesi anlamına gelir. Sonbahar, hüznün ve onunla beslenen romantizmin ilham kaynağıdır. Bazen doğrudan doğruya bu vaktin adı zikredilerek onun insan ruhunda yapacağı çağrışımlar ve ilhamlar verilmeye çalışılır. Fecr-i Âtî şairi bir duygulanma anını tasvir eder. Böyle bir an uzun sürmeyeceği için, onların şiiri hacim itibarıyla genellikle kısadır. Cevap B şıkkıdır.

Soru 57

Fecr-i Âtî şairleri, dilin varlık dünyasıyla ilgisini koparacak ölçüde bir kapalı söyleyişe yönelmişlerdir. Fecr-i Âtî sonrasında düzeyde kapalı söyleyişe dönüş hangi hareketle gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
İkinci Yeni Hareketi
B
Edebiyat-ı Cedide
C
Memleket Edebiyatı
D
Garip Hareketi
E
Milli Edebiyat
Açıklama:
Fecr-i Âtî şairleri, dilin varlık dünyasıyla ilgisini koparacak ölçüde bir kapalı söyleyişe yöneldiler. Türk şiirindeki bu gelişme, toplumsal mesajlar vermek isteyen “Millî Edebiyat” ve onun farklı bir renkteki devamı olan “Memleket Edebiyatı” hareketlerine ve Garip Hareketinin doğal olana yönelme ilkesine pek uygun düşmeyecektir. Böylece bu derece kapalı söyleyişe, ancak İkinci Yeni Hareketi ile tekrar bir dönüş görülecektir. Cevap A şıkkıdır.

Soru 58

Göl Saatleri, Merdiven, O Belde ve Yollar adlı eserler hangi yazara aittir?

Seçenekler

A
Mehmet Rüştü
B
Ahmet Haşim
C
Tahsin Nahit
D
Hamdullah Suphi
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Peşinde olduğu şiire asıl, Göl Saatleri’nde rastlarız.1921’de yayımlanan kitapta 1909-1915 arasında söylediği şiirleri toplanmıştır. Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı şiirler bu eserindedir. Bunlar arasında O Belde ve Yollar adlı serbest müstezatlar, diğer Fecr-i
Âtîcilerin de tarif ettiği fakat ulaşamadığı şiirlerdir.

Soru 59

Fecr-i Âtî şiiri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi geçerli değildir?

Seçenekler

A
Fecr-i Âtî şairleri ahenkli, müzikal değeri yüksek kelimeleri seçerler.
B
Renkli hayat sahneleri, tabiat manzaraları canlandırılır.
C
Edebiyat-ı Cedide’de olduğu gibi “ah!”, “of!”, “ey!”, “heyhât” gibi nidalara hiç yer verilmez.
D
Şiirde her şeyin apaçık söylenmemesini, yarı kapalı bir atmosfer bulunmasını savunurlar.
E
Ahenk uğruna Arapça ve Farsça sözlüklerden ritmik kelimeler bulunur.
Açıklama:
Fecr-i Âtî şairleri, duygu yoğunluğuna önem verdikleri için “ah!”, “of!”, “ey!”, “heyhât” gibi nidaları çok kullanır.

Soru 60

Fecr-i Âtî'nin en büyük temsilcisi aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet
B
Ahmet Haşim
C
Mehmet Rüştü
D
Nevin
E
Ali Canip
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğu şairleri Ahmet Haşim, Tahsin Nahit, Mehmet Behçet, Emin Bülent, Celâl Sahir, Fâik Âli, Fuat Köprülü, Ali Canip, Hamdullah Suphi, Fazıl Ahmet, Mehmet Ali Tevfik, İbrahim Alaattin, Abdülhak Hayri, Nevin, Ahmet Samim ve Mehmet Rüştü’dür. Bunlardan son üç ismin edebî hayatı adeta Fecr-i Âtî’nin ömrü kadardır. Şairliği heveskârlık sınırında kalan Mehmet Rüştü ve Nevin (Kimyager Neyyir)’in manzumeleri topluluğun sesini temsilden de uzaktır. Abdülhak Hamid’in akrabası Abdülhak Hayri (1890-1918) ise bu isimlerden daha velut ve Fecr-i Âtî şiir atmosferine
daha yakın olmakla birlikte şiiri çok erken bırakmış, dünyayı erken terk etmiştir. Fecr-i Âtî şiirini temsil kabiliyeti bakımından kusursuz şairimiz Ahmet Haşim (1885-1933)’dir. Cevap B şıkkıdır.

Soru 61

Ömer Seyfettin’den Yeni Lisan hareketini başlatma teklifi almasının onu Fecr-i Âtî’den erken kopmasına etki eden kişi aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Tahsin Nahid
B
Mehmet Behçet Yazar
C
Fazıl Ahmet
D
Ali Canip Yöntem
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Ali Canip Yöntem (1887-1967) ilk edebiyat zevkini, kendi ifadesiyle “konuşma dilinin icabatına göre nazım lisanının tashihine taraftar” olan Muallim Naci’den aldıktan sonra Selanik’teki Bahçe, Kadın, Hüsün ve Şiir, İstanbul’daki Aşiyan dergilerindeki şiirlerinde Batı istikametli ve Fikret - Cenap çizgisinden geçerek Fecr-i Âtî ile beraber yerine oturan bir zevk değişikliği yaşar. Fecr-i Âtî mensubu olarak yukarıda adı geçenlere ilaveten Musavver Muhit, Resimli Kitap, Rumeli gazetesi ve Servet-i Fünun’daki şiirleriyle erguvanî ufuklar üstünden kamerin denize serptiği buselerden ilham alıp “terane-i mesâ”lar söyler; bir kış mehtabından sonra çöken “bî-kes geceler”de aşk mersiyeleri okur. “Fecr-i Âtî müessislerine” ithaf ettiği “Kış Mehtabı” şiiri bu topluluğun tercihlerini bir münekkit gözüyle değerlendirip yansıttığını gösterir. Diğer üyelerin toplandığı İstanbul’da değil de Selanik’te yüksek tahsil görüyor olması ve bu arada Ömer Seyfettin’den Yeni Lisan hareketini başlatma teklifi alması, onu Fecr-i Âtî’den erken koparmıştır. Cevap D şıkkıdır.

Soru 62

Fecr-i Âtî mensupları arasında en uzun ömürlü olan ve başka bir zümreye katılmayan kişi kimdir?

Seçenekler

A
Celâl Sahir
B
Emin Bülent
C
Mehmet Behçet Yazar
D
Namık Kemal
E
Tahsin Nahit
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensupları arasında en uzun ömürlü olan Mehmet Behçet Yazar (1890-1980), başka bir zümreye katılmamıştır. Edebî hayatı, Fecr-i Âtî’yi hazırlayan toplantılardan önce Selanik’teki Çocuk Bahçesi mecmuasında başlamış ve sonra Hanımlara Mahsus Gazete’de devam etmiştir. II. Meşrutiyetle birlikte düzenli bir yazı hayatına geçen Mehmet Behçet, Hale, Servet-i Fünun, Resimli İstanbul, Şehbal, Resimli Kitap, Anadolu Duygusu, Anavatan; Sebilürreşat, Şair Nedim, İctihat, Türk Tarih Encümeni Mecmuası, Yedigün adlı dergiler ve Tanin, Tasvir-i Efkâr, Beyazıt, Açık Söz gibi gazetelerde şiir, fantezi ve makaleler yayımlamıştır. Yazarın Kastamonu Lisesi müdürü iken “Gençlik” adlı bir dergi çıkardığını ve aynı şehirde neşredilen Açık Söz’deki bazı kalem tecrübelerinde “Nida” müstearını kullanarak Millî Mücadele’yi desteklediğini biliyoruz. Cevap C şıkkıdır.

Soru 63

Her biri Fecr-i Âtî’den bir arkadaşına ithaf edilmiş beş bölüm halinde yayınlanan Rûh-ı Bî-kayd adlı kitap hangi yazara aittir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Tahsin Nahit
C
Mehmet Behçet
D
Şahabettin Süleyman
E
Hamdullah Suphi
Açıklama:
Tahsin Nahit 1910’a kadar yazdığı şiirleri, Rûh-ı Bî-kayd (1910) adıyla kitaplaştırmıştır. Bu tarihe kadar yazdığı manzumelerin hepsini almadığı söz konusu kitap, her biri Fecr-i Âtî’den bir arkadaşına ithaf edilmiş beş bölüm halindedir.

Soru 64

Fecr-i Ati şiirini temsil kabiliyeti bakımında kusursuz olan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Rüştü
B
Tahsin Nahit
C
Mehmet Behçet
D
Ahmet Haşim
E
Ahmet Samim
Açıklama:
Fecr-i Ati şiirini temsil kabiliyeti bakımında kusursuz şair Ahmet Haşim'dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 65

Rûh-ı Bî-kayd eseri kime aittir?

Seçenekler

A
İbrahim Alaattin
B
Fazıl Ahmet
C
Abdülhak Hayri
D
Tahsin Nahit
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Tahsin Nahit 1910’a kadar yazdığı şiirleri, Rûh-ı Bî-kayd (1910) adıyla kitaplaştırmıştır. Bu tarihe kadar yazdığı manzumelerin hepsini almadığı söz konusu kitap, her biri Fecr-i Âtî’den bir arkadaşına ithaf edilmiş beş bölüm halindedir: Benlik, Aşk, Serab-ı Müstakbel, Raks-ı Elhan, Tabiat. Bu isimler, Tahsin Nahid’in şiirindeki şekil ve muhteva tercihlerini ifade edebilecek cinstendir. O, ferdiyetçi bir zümrenin şairi olarak daima aşktan bahsetmiş, farklı vakit ve mevsimlerdeki tabiat manzaralarının kendi ruhundaki akislerini dile getirmiştir. Rûh-ı Bî-kayd’daki aşkın değişmez tarafı yarı platonik ve marazî bir özellik taşımasıdır. Tabiatsa meşcer (koru, ağaçlık), çiçek, deniz, kamer (ay) ve nücumla (yıldızlar) süslü bir dekorla tekrarlanır.

Soru 66

Ahmet Haşim, Fecr-i ali mensubu olarak yazdığı şiirleri hangi eserde toplamıştır?

Seçenekler

A
Göl Saatleri
B
O Belde ve Yollar
C
Resimli Kitap
D
Piyale
E
Kendi Kendime
Açıklama:
Haşim’in şiirlerinde de göreceğimiz ay ışığıyla renk cümbüşüne kavuşan su ve bin bir türlü hayale müsait esrarengiz gecenin süslediği, yaşanılan alemden çok farklı şairane tabiat tabloları yanında platonik bir aşkın motifi olan sevgili ile Şi’r-i Kamer serisindeki soluk benizli, hassas ve müşfik anne hayali arasında mühim benzerlik vardır. İşte bu unsurlar, aynı zamanda Fecr-i Âtî’nin şiirdeki tercihleridir. Ahmet Haşim'in peşinde olduğu şiire asıl, Göl Saatleri’nde rastlarız. 1921’de yayımlanan kitapta 1909-1915 arasında söylediği şiirleri toplanmıştır. Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı şiirler bu eserindedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 67

Aşağıdaki isimlerden hangisi yalnızca Fecr-i Âtî içinde yer almıştır?

Seçenekler

A
Yakup Kadri
B
Refik Halit
C
Ali Canip
D
Mehmet Ali Tevfik
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Fecr-i Âtî’de yer alan Yakup Kadri ve Refik Halit, Ali Canip, Mehmet Ali Tevfik, Fuat Köprülü, Celal Sahir, Hamdullah Suphi gibi isimleri daha sonra Millî Edebiyat hareketi içinde göreceğiz. Buna karşın Fecr-i Âtî dışında herhangi bir edebî zümreye katılmamış olan Ahmet Haşim, Tahsin Nahit ve Mehmet Behçet, Şahabettin Süleyman gibi isimler de vardır. Cevap E şıkkıdır.

Soru 68

Fecr-i Âtî şiirini temsil kabiliyeti bakımından kusursuz şairimiz kimdir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Tahsin Nahit
C
Mehmet Behçet
D
Emin Bülent
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Fecr-i Âtî şiirini temsil kabiliyeti bakımından kusursuz şairimiz Ahmet Haşim (1885-1933)’dir.

Soru 69

Aşağıdaki isimlerden hangisi hem Fecr-i Âtî hem Millî Edebiyat hareketi içerisinde yer almıştır?

Seçenekler

A
Hamdullah Suphi
B
Ahmet Haşim
C
Tahsin Nahit
D
Mehmet Behçet
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Fecr-i Âtî’de yer alan Yakup Kadri ve Refik Halit, Ali Canip, Mehmet Ali Tevfik, Fuat Köprülü, Celal Sahir, Hamdullah Suphi gibi isimleri daha sonra Millî Edebiyat hareketi içinde göreceğiz. Buna karşın Fecr-i Âtî dışında herhangi bir edebî zümreye katılmamış olan Ahmet Haşim, Tahsin Nahit ve Mehmet Behçet, Şahabettin Süleyman gibi isimler de vardır. Cevap A şıkkıdır.

Soru 70

Edebiyat-ı Cedide mensubu olarak edebî şöhrete kavuşan ve sonra Fecr-i Âtî’nin reisliğini yapan ve Milli Edebiyat hareketinde yer alan şair aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet
B
Fuat Köprülü
C
Mehmet Ali Tevfik
D
Celâl Sahir
E
Hamdullah Suphi
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide mensubu olarak edebî şöhrete kavuşan ve sonra Fecr-i Âtî’nin reisliğini yapan iki şair Fâik Âli (Ozansoy) ve Celâl Sahir (Erozan) de Millî Edebiyat Hareketine dahil olmuşlardır. Bu iki şair, Fecr-i Âtîcilerin şiir vadisinde edebî formasyon kazanmalarında önemli bir yere sahiptir. Cevap D şıkkıdır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Piyale (Ahmet Haşim)
B
Rûh-ı Bî-kayd (Tahsin Nahit)
C
Erganun (Mehmet Behçet Yazar)
D
Geçtiğim Yol ( Ali Canip)
E
Kardeş Sesi (Hamdullah Suphi Tanrıöver)
Açıklama:
Özellikle Celal Sahir’in genç Fecr-i Âtîcilere yol gösterici olduğu söylenebilir. Beş şiir kitabından biri (Kardeş Sesi -1908) II. Meşrutiyet’in ilanından hemen sonra, diğer üçü ise (Beyaz Gölgeler -1909, Buhran -1909, Siyah Kitap -1912) Fecr-i
Âtî şairi iken basılmış, daha sonraki önemli şiirleri kitaplarına girmemiştir

Soru 72

Ahmet Haşim'e göre şiirin asıl amacı nedir?

Seçenekler

A
anlatmak
B
duyurmak
C
betimlemek
D
tasvir etmek
E
canlandırma
Açıklama:
Ahmet Haşim'e göre şiirin asıl gayesi “anlatmak” değil “duyurmak”, kaynağı ise “şuuraltı”dır. Doğru cevap B'dir.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Ati şairlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Celal Sahir
B
Cenap Şahabettin
C
Tevfik Fikret
D
Ali Ekrem Bolayır
E
Süleyman Nazif
Açıklama:
Özellikle Celal Sahir’in genç Fecr-i Âtîcilere yol gösterici olduğu söylenebilir.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Ati şiirinin özelliklerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Özellikle serbest müstezat ve sone daha çok tercih edilmiştir.
B
Fecr-i Âtî şairi bir duygulanma anını tasvir eder. Böyle bir an uzun sürmeyeceği için, onların şiiri hacim itibarıyla genellikle kısadır.
C
Fecr-i Âtî şairinin en çok işlediği iki temadan biri aşk, diğeri tabiattır.
D
Bu topluluğun şiirinde mevsim ve vakit önemli bir yer tutar.
E
Realizm’in (Gerçekçilik) şiirdeki görünümü olan Parnasizm benimsenmiştir.
Açıklama:
Fecr-i Âtîciler, şiir anlayışı bakımından Edebiyat-ı Cedide’den Cenap Şahabettin’in tanıdığı Sembolizm’i tercih etmişlerdir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi ilk önce Fecr-i Âtî’de yer almış, daha sonra da Milli Edebiyat Hareketi'ne katılmıştır?

Seçenekler

A
Fuat Köprülü
B
Ahmet Haşim
C
Tahsin Nahit
D
Mehmet Behçet
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Fecr-i Âtî’de yer alan Yakup Kadri ve Refik Halit, Ali Canip, Mehmet Ali Tevfik, Fuat Köprülü, Celal Sahir, Hamdullah Suphi gibi isimleri daha sonra Millî Edebiyat hareketi içinde göreceğiz.

Soru 76

Edebiyat-ı Cedide mensubu olarak edebî şöhrete kavuşan ve sonra Fecr-i Âtî’nin reisliğini yapan ve Millî Edebiyat Hareketine dahil olan iki şair hangileridir?

Seçenekler

A
Fâik Âli (Ozansoy) ve Celâl Sahir (Erozan)
B
Mehmet Ali Tevfik (Yükselen) ve Hamdullah Suphi (Tanrıöver)
C
Hamdullah Suphi Tanrıöver ve Ahmet Haşim
D
Köprülüzade Mehmet Fuat (Köprülü) ve Fazıl Ahmet
E
Ali Canip ve Mehmet Behçet
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide mensubu olarak edebî şöhrete kavuşan ve sonra Fecr-i Âtî’nin reisliğini yapan iki şair Fâik Âli (Ozansoy) ve Celâl Sahir (Erozan) de Millî Edebiyat Hareketine dahil olmuşlardır.

Soru 77

Hamdullah Suphi Tanrıöver hangi şair kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle şiiri bırakmıştır?

Seçenekler

A
Emin Bülent Serdaroğlu
B
Mehmet Ali Tevfik Yükselen
C
Ahmet Haşim
D
Celâl Sahir (Erozan)
E
Fâik Âli (Ozansoy
Açıklama:
Hamdullah Suphi Tanrıöver, Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle şiiri bırakmıştır. Esasen Fecr-i Âtî içindeyken edebiyata toplumsal fayda görevi yüklemesi, onu Millî Edebiyat hareketine yaklaştırmıştır.

Soru 78

Fecr-i Ati şairleri arasında bireysel konular dışında sosyal meselelere de eğilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Ali Canip
C
Mehmet Behçet
D
Tahsin Nahit
E
Emin Bülent
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin bir diğer şairi Emin Bülent (Serdaroğlu) (1886-1942), Fecr-i Âtî’den başka bir edebî gruba katılmamıştır. Onlardan farklı olarak, ferdi konular yanında devrinin sosyal meselelerine ve millî ızdıraplara da açık bir sanatkârdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 79

  1. Yakup Kadri
  2. Tahsin Nahit
  3. Mehmet Behçet
  4. Celal Sahip
Yukarıdaki isimlerden hangileri Fecr-i Ati dışında herhangi bir edebiyat hareketine katılmamıştır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Fecr-i Âtî’de yer alan Yakup Kadri ve Refik Halit, Ali Canip, Mehmet Ali Tevfik,
Fuat Köprülü, Celal Sahir, Hamdullah Suphi gibi isimleri daha sonra Millî Edebiyat hareketi içinde göreceğiz. Buna karşın Fecr-i Âtî dışında herhangi bir edebî zümreye katılmamış olan Ahmet Haşim, Tahsin Nahit ve Mehmet Behçet, Şahabettin Süleyman gibi isimler de vardır. Doğru cevap D'dir.

Soru 80

  1. Ahmed Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle şiiri bırakmıştır.
  2. Fecr-i Ati mensubu edebiyata toplumsal fayda görevi yüklemiştir
  3. Milli edebiyat hareketine destek vermiştir.
Yukarıdakilerden hangileri Hamdullah Suphi'ye ait özellikler arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hamdullah Suphi Tanrıöver, Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle şiiri bırakmıştır. Esasen Fecr-i Âtî içindeyken edebiyata toplumsal fayda görevi yüklemesi, onu Millî Edebiyat hareketine yaklaştırmıştır. Mesela Mehmet Akif Safahat’ın ilk kitabını yayımladığında, Fecr-i Âtî’den Celal Sahir (Servet-i Fünun, 1052) onu şiirin haricinde görmüştü. Halbuki yine Fecr-i Âtî’den Hamdullah Suphi, Safahat’ı millî edebiyatın tam bir örneği olarak nitelemiştir (“Safahat Hakkında”, Servet-i Fünun, 1050). Bu kanaatteki bir yazarın Millî Edebiyat hareketine destek vermesi doğaldı. Millî Edebiyat Hareketine katıldıktan sonra şiirleriyle değil, daha ziyade hitabetiyle tanındı. Söz konusu hitabeleri Dağ Yolu (1. kitap 1928, 2. kitap 1931) ve Günebakan (1929) adlı kitaplarında toplanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 81

  1. Celal Sahir
  2. Hamdullah Suphi
  3. Şahabettin Süleyman
Yukarıdaki şairlerden hangileri Fecr-i Ati'den sonra Milli Edebiyat Hareketine katılmıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu şairler arasında Şahabettin Süleyman, Fecr-i Ati'den sonra herhangi bir edebiyat hareketine katılmamıştır. Diğer iki şair ise Milli Edebiyat Hareketi'ne dahil olmuşlardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 82

Fecr-i Âti şiir akımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Siyasi temaları tercih eder.
B
Önceki dönemlerden gelen nazım biçimleri kullanılır.
C
Soneler sevilerek kullanılmıştır.
D
Aşk ve tabiat temaları sıklıkla işlenir.
E
Şiirlerdeki varlıkların hemen hepsi aşk unsurudur.
Açıklama:
Her türlü edebî yönelişin gerek şekil, muhteva, gerekse dil ve üslup ile ilgili birtakım tercihleri vardır. Fakat bu tercihler hiçbir edebî oluşumda mutlak özellik olarak görülemez. Bir metin bazı taraflarıyla bir oluşumu tam anlamıyla temsil ederken diğer bazı taraflarıyla ilgili grubu temsilde zayıf kalabilir. Söz gelişi Fecr-i Âtî’nin siyasi temaları tercih ettiği asla söylenemez.

Soru 83

Fecr-i Âti şairlerinin işlediği şiir temalarındaki aşkın niteliği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
İlahi aşk
B
Beşerî aşk
C
Vatan aşkı
D
Millet aşkı
E
Görev aşkı
Açıklama:
Fecr-i Âtî şairi marazi, melankolik ve platonik, maddeden uzak bir beşerî aşkı terennüm eder. Fecr-i Âtî şairinin en çok işlediği iki temadan biri aşk, diğeri tabiattır. Onun dilindeki aşk, doğrudan doğruya beşerî bir aşktır. Yani edebiyatımızın önceki dönemlerinde varlığı ifade edilen Tanrı aşkı, vatan aşkı, millet aşkı gibi toplumsal bir anlamı bulunduğu söylenemez. Bu aşk tamamen beşerîdir ve sadece ferdî plandadır.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Haşim’in Fecr-i Âti etkisinde yazdığı eserlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Raks-ı Elhan
B
Hac Yolunda
C
Göl Saatleri
D
Gurbet Geceleri
E
Çocuk Bahçesi
Açıklama:
Haşim’in daha sonraki şiirlerinde de göreceğimiz ay ışığıyla renk cümbüşüne kavuşan su ve bin bir türlü hayale müsait esrarengiz gecenin süslediği, yaşanılan âlemden çok farklı şairane tabiat tabloları yanında platonik bir aşkın motifi olan sevgili ile Şi’r-i Kamer serisindeki soluk benizli, hassas ve müşfik anne hayali arasında mühim benzerlik vardır. İşte bu unsurlar, aynı zamanda Fecr-i Âtî’nin şiirdeki tercihleridir. Yukarıda alıntıladığımız metinde anlattığı ve peşinde olduğu şiire asıl, Göl Saatleri’nde rastlarız. 1921’de yayımlanan kitapta 1909-1915 arasında söylediği şiirleri toplanmıştır. Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı şiirler bu eserindedir. Bunlar arasında O Belde ve Yollar adlı serbest müstezatlar, diğer Fecr-i Âtîcilerin de tarif ettiği fakat ulaşamadığı şiirlerdir.

Soru 85

Aşağıdaki yazar / şairlerden hangisi yalnızca Fecr-i Âti’de yer almıştır?

Seçenekler

A
Refik Halit
B
Fuat Köprülü
C
Celal Sahir
D
Ahmet Haşim
E
Hamdullah Suphi
Açıklama:
Fecr-i Âtî’de yer alan Yakup Kadri ve Refik Halit, Ali Canip, Mehmet Ali Tevfik,Fuat Köprülü, Celal Sahir, Hamdullah Suphi gibi isimleri daha sonra Millî Edebiyat hareketi içinde göreceğiz. Buna karşın Fecr-i Âtî dışında herhangi bir edebî zümreyekatılmamış olan Ahmet Haşim,Tahsin Nahit ve MehmetBehçet, Şahabettin Süleyman gibi isimler de vardır.

Soru 86

Fecr-i Âtî mensupları, aralarına Edebiyat-ı Cedide’den katılan iki şair (Celâl Sahir ve Faik Âli) istisna sayılırsa, topluluğu kurduklarında hangi yaşlardadırlar?

Seçenekler

A
15-19
B
19-24
C
24-34
D
35-45
E
45-55
Açıklama:
DEVRALINAN MİRAS VE ONU GELİŞTİRME
Fecr-i Âtî mensupları, aralarına Edebiyat-ı Cedide’den katılan iki şair (Celâl Sahir ve Faik Âli) istisna sayılırsa, topluluğu kurduklarında 19-24 yaşları arasındadırlar.

Soru 87

Şiirlerinden ziyade hitabetiyle tanınmış Fecr-i Âti şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Celal Sahir
C
Fâik Âli
D
Emin Bülent
E
Hamdullah Suphi
Açıklama:
Hamdullah Suphi Tanrıöver, Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle şiiri bırakmıştır. sasen Fecr-i Âtî içindeyken edebiyata toplumsal fayda görevi yüklemesi, onu Millî Edebiyat hareketine yaklaştırmıştır. Millî Edebiyat Hareketine katıldıktan sonra şiirleriyle değil, daha ziyade hitabetiyle tanındı. Söz konusu hitabeleri Dağ Yolu (1. kitap 1928, 2. kitap 1931) ve Günebakan (1929) adlı kitaplarında toplanmıştır.

Soru 88

Parnasizme tepki olarak doğan, Fecr-i Âticilerin de benimsediği şiir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sembolizm
B
Naturalizm
C
Klasisizm
D
Realizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
Fecr-i Âtîciler, şiir anlayışı bakımından Edebiyat-ı Cedide’den Cenap Şahabettin’in tanıdığı Sembolizm’i tercih etmişlerdir.
Sembolizm: Realizm’in (Gerçekçilik) şiirdeki görünümü olan Parnasizm’e tepki olarak doğan anlayış. Onlara göre şiir tabiat gerçeğini değil ruhumuzun dalgalanmalarını yansıtmalıdır. Şiir kelimelerle oluşturulmuş bir musiki parçasıdır.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âticilerin dil özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Millî duyarlılığı çağrıştıracak kelimeleri şiirlerinde kullanmışlardır.
B
Arapça ve Farsça unutulmuş kelimeleri şiirlerinde kullanmışlardır.
C
İslamiyet öncesi döneme ait kelimeleri şiirlerinde kullanmışlardır.
D
Halk deyişlerini şiirlerinde kullanmışlardır.
E
Kendi türettikleri kelimeleri şiirlerinde kullanmışlardır.
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin en göze çarpan özelliklerinden birisi kelime kadrosunda seçici olmalarıdır. Edebiyatın asıl malzemesi olan dil bahsinde onlar da Edebiyat-ı Cedideciler gibi davranarak, kelimelerin milliyetine değil ses kıymetine ve anlatılmak istenen kavramı ifadedeki kudretine önem verdiler. Böyle bir tercih onları da Edebiyat-ı Cedideciler gibi ahenk uğruna Arapça ve Farsça sözlüklerin kıyısında köşesinde kalmış bir yığın kelime kadrosunu Türkçeye sokma gayretine götürdü.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âticilerin şiirlerine konu edecekleri bir sahne olabilir?

Seçenekler

A
Bir savaş hikayesi
B
Tarihi bir kahramanlık hikayesi
C
Gün batımı
D
Dini hikayeler
E
Mesleki hikayeler
Açıklama:
Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelime kadrosu, ahenktar olmanın yanı sıra nezaket, nezahet ve zarafet ifade eden son derece yumuşak, zarif kelimelerdir. Söz konusu kelimelerden çok kullanılanları sayalım: Mesa (akşam), şeb (gece), melâl (hüzün), matem, miyah (sular), “lahn” (nağme), mîna (şarap şişesi, cam, billur, gümüş üzerine nakşedilen lacivert veya yeşil renkli sırça), cevf (boşluk), nücûm (yıldızlar), erganun, erguvanî, neftî (neftrenkli), zehebî (altun renginde), zulmet, mehtâp, rüya, rûh, ervâh, riyâh (rüzgâr), elmas, çiçek, ye’s, nûr, akşam, ilâhe, mülhime (ilham perisi) gibi kelimeler onların çok severek kullandıkları söz servetindendir. Fecr-i Âtî şairleri, daima renkli hayat sahnelerini, tabiat manzaralarını dille canlandırmaya gayret etmişlerdir.

Soru 91

  1. Şiiri kelimelerle yapılmış bir musiki parçası olarak görür
  2. Şiirde yarı kapalı bir atmosfer oluştururlar
  3. Ahengi sağlamak için unutulmuş kelimeleri kullanırlar
  4. Tabiat manzaralarını gerçekçi bir şekilde aktarırlar
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri Fecr-i Âti şairleri için söylenebilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
I, II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin en göze çarpan özelliklerinden birisi kelime kadrosunda seçici olmalarıdır. Ahenk uğruna Arapça ve Farsça sözlüklerin kıyısında köşesinde kalmış bir yığın kelime kadrosunu Türkçeye sokma gayretindedirler.
Fecr-i Âtî şairleri, daima renkli hayat sahnelerini, tabiat manzaralarını dille canlandırmaya gayret etmişlerdir. Gerçekçi bir şekilde değil, yarı kapalı, hülyalı bir şekilde ifade etmişlerdir bu nedenle IV. Şıkkı doğru değildir.
Fecr-i Âtî mensubu, şiiri öncelikle kelimelerle yapılmış bir musiki parçası olarak görür. Kelimelerin ses kudretine çok değer vermeleri bu musikiyi yakalayabilme çabasının tabii bir sonucudur.
Onlara göre şiirde her şey apaçık söylenmemeli, yarı kapalı bir atmosfer bulunmalıdır.

Soru 92

Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelimelerden olan "mesa" hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Akşam
B
Gece
C
Hüzün
D
Nağme
E
Yıldızlar
Açıklama:
Dil ve Üslûp
Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelimelerden olan "mesa" akşam anlamında kullanılmıştır.

Soru 93

Aşağıdaki yazar/şairlerden hangisi Fecr-i Âti topluluğu temsilcilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Fuat Köprülü
C
Ahmet Samim
D
Mehmet Rüştü
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Fecr-i Âtî topluluğu şairleri Ahmet Haşim, Tahsin Nahit, Mehmet Behçet, Emin Bülent, Celâl Sahir, Fâik Âli, Fuat Köprülü, Ali Canip, Hamdullah Suphi, Fazıl Ahmet, Mehmet Ali Tevfik, İbrahim Alaattin, Abdülhak Hayri, Nevin, Ahmet Samim ve Mehmet Rüştü’dür.

Soru 94

Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelimelerden olan "mesa" hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Akşam
B
Hüzün
C
Güz
D
Sular
E
Yıldızlar
Açıklama:
Dil ve Üslûp
Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelimelerden olan "mesa" akşam anlamında kullanılmıştır.

Soru 95

Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelimelerden olan "melâl" hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Hüzün
B
Boşluk
C
Yıldızlar
D
Şarap şişesi
E
Rüya
Açıklama:
Dil ve Üslûp
Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelimelerden olan "melâl" hüzün anlamında kullanılmıştır.

Soru 96

Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelimelerden olan "riyâh" hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Rüzgar
B
Gece
C
Akşam
D
Yıldız
E
İlham perisi
Açıklama:
Dil ve Üslûp
Fecr-i Âticilerin severek kullandıkları özel kelimelerden olan "riyâh" rüzgar anlamında kullanılmıştır.

Soru 97

“Şi’r-i Kamer” serisi aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Köprülüzâde Mehmet Fuat
C
Celâl Sahir
D
Mehmet Behçet
E
Emin Bülend
Açıklama:
Dil ve Üslûp
“Şi’r-i Kamer” serisi Ahmet Haşim'e aittir.

Soru 98

Fecr-i Âtî şiirini temsil kabiliyeti bakımından kusursuz şairimiz hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Tahsin Nahit
C
Hamdullah Suphi
D
Mehmet Ali Tevfik
E
Nevin
Açıklama:
FECR-İ ÂTİ ŞİİRİNİN BELLİ BAŞLI TEMSİLCİLERİ
Fecr-i Âtî şiirini temsil kabiliyeti bakımından kusursuz şairimiz Ahmet Haşim (1885-1933)’dir.

Soru 99

Fecr-i Âtî’den başka bir edebî gruba katılmayan ve onlardan farklı olarak, ferdi konular yanında devrinin sosyal meselelerine ve millî ızdıraplara da açık bir sanatkâr olan şair hangisidir?

Seçenekler

A
Emin Bülend
B
Ahmet Haşim
C
Nevin
D
Tahsin Nahit
E
İbrahim Alaattin
Açıklama:
FECR-İ ÂTİ ŞİİRİNİN BELLİ BAŞLI TEMSİLCİLERİ
Emin Bülend, Fecr-i Âtî’den başka bir edebî gruba katılmamıştır. Onlardan farklı olarak, ferdi konular yanında devrinin sosyal meselelerine ve millî ızdıraplara da açık bir sanatkârdır.

Soru 100

Erganun isimli şiir kitabı aşağıdaki Fecr-i Âtî mensuplarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet Yazar
B
Tahsin Nahit
C
Ahmet Haşim
D
Emin Bülend
E
Ali Canip Yöntem
Açıklama:
FECR-İ ÂTİ ŞİİRİNİN BELLİ BAŞLI TEMSİLCİLERİ
Ahmet Haşim ve Tahsin Nahit’ten sonra, Fecr-i Âtî şiirini temsil edebilecek olan üçüncü isim, Mehmet Behçet’tir. İlk kitabı Erganun (1911)’daki 56 şiirin ancak 10 tanesinde sosyal çizgi bulunabilir.

Soru 101

Turanlının Defteri (1914) adlı bir şiir, mensur şiir ve denemeler kitabı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Mehmet Ali Tevfik
B
Ahmet Haşim
C
Tahsin Nahit
D
Fazıl Ahmet
E
Nevin
Açıklama:
FECR-İ ÂTİ ŞİİRİNİN BELLİ BAŞLI TEMSİLCİLERİ
Mehmet Ali Tevfik’in Turanlının Defteri (1914) adlı bir şiir, mensur şiir ve denemeler kitabı yayımlanmıştır.

Soru 102

Fransız Sembolist'leri serbest şekli hangi amaçla tercih etmişlerdir?

Seçenekler

A
Duygulanma anını tasvir edebilmek için
B
Şiirde siyasi temaları işleyebilmek için
C
Toplumsal bir anlam yakalayabilmek için
D
Türü birbirinden farklı her olayı ve her tür ifadeyi dile getirebilmek için
E
Bütün nazım biçimlerini kullanabilmek için
Açıklama:
Fransız Sembolist'leri serbest müstezadı türü birbirinden bütünüyle farklı hatta birbirinin zıddı olan her anı, her olayı ve her ifadeyi dile getirmek için yatkın gördüklerinden tercih etmişlerdir.

Soru 103

Fecr-i Âtî şairinin en çok işlediği iki tema aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Melankoli ve aşk
B
Platoni ve melankoli
C
Aşk ve tabiat
D
Tabiat ve toplum
E
Vatan aşkı ve tabiat
Açıklama:
Fecr-i Âtî şairinin en çok işlediği temalar aşk ve tabiattır. Fakat bahsi geçen aşk insanla ilgili bir aşktır ve tanrı aşkı, vatan aşkı gibi toplumsal bir anlamı yoktur. Bu aşk hastalık derecesinde, melankolik ve platonik bir beşerî aşktır.

Soru 104

Fecr-i Ati şiiri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Şiirlerinde özellikle Tanrı aşkına değinmişlerdir
B
Şiirlerinde mevsim sonbahar ya da kıştır
C
Şiirlerinde daima bir hassasiyet ve zariflik vardır
D
Şiirlerindeki varlıkların hepsi bir aşk unsurudur
E
Şiirlerinde tabiat en küçük parçasına kadar resmedilmiştir
Açıklama:
Fecr-i Âtî şairleri şiirlerinde tabiat ve aşk konularına sıkça yer vermiştir fakat burada bahsedilen aşk Tanrı ya da vatan aşkı değil insanla ilgili bir aşktır. Şiirlerinde hüznü vurguladığından sonbahar mevsimini ve tabiatın değişmesi anlamına geldiği için kış mevsimini kullanır ve tabiatı en küçük parçasına kadar resmetmek için uğraşırlar. Şiirlerindeki varlıkların hepsi bir aşk unsurudur ve daima bir hassasiyet ve zariflikle şiirlerini yazarlar.

Soru 105

Ağağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî'cilerin dil ve üslûp ile ilgili özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kelime kadrosunda oldukça seçicidirler
B
Sesin gücüne inanırlar ve şiirlerinde musikiyi yakalamaya çalışırlar
C
Duygu yoğunluğuna önem verdiklerinden "ah", "of", "ey" gibi nidaları çok kullanırlar
D
Son derece yumuşak ve zarafet ifade eden kelimeleri seçerler
E
Şiirlerinde herşeyi apaçık söylemeye çalışırlar
Açıklama:
Fecr-i Âtî'ciler şiirlerindeki dil ve üslûp açısından seçtikleri kelimelerde oldukça seçicidirler, bu kelimelerin ses gücünün şiirdeki musikiyi yakalamaya yardım etmesini isterler. Bu sebeple yumuşak ve zarafet ifade eden kelimeleri seçmeye çalışırlar, duygu yoğunluğu ifade eden nidalardan da faydalanırlar. Şiirlerinde yarı kapalı bir atmosfer olması gerektiğini düşünür ve herşeyi apaçık söylemekten kaçınırlar.

Soru 106

İtalyan şiirinden Avrupa'ya yayılıp Edebiyat-ı Cedide ile Türk Edebiyatına girmiş dört bentlik nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Melâl
B
Sone
C
Şeb
D
Nücûm
E
Mîna
Açıklama:
Sone İtalyan şiirinden Avrupa'ya yayılıp Edebiyat-ı Cedide ile Türk Edebiyatına girmiş dört bentlik nazım biçimidir. İlk iki bent dörder, son iki bent ise üçer mısradır. Kafiyelenişi abba abba ccd eed/edd/ede şeklindedir. Fakat her zaman bu kurallara uyulmamıştır. Diğer seçeneklerde ise Fecr-i Âtî'cilerin şiirlerinde severek kullandıkları kelime kadrosundan örnekler verilmiştir.

Soru 107

Fecr-i Âtî şiirini kusursuz şekilde temsil eden şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nevin
B
Mehmet Rüştü
C
Ali Canip
D
Ahmet Haşim
E
Ahmet Samim
Açıklama:
Şıklarda ismi geçen şairlerin hepsi Fecr-i Âtî topluluğu şairlerindendir. Fakat Nevin, Ahmet Samim ve Mehmet Rüştü'nün edebi hayatı Fecr-i Âtî'nin ömründen daha uzun olmamış, şairlikleri bir hevesten ibaret sayılmıştır. Ali Canip topluluğun önemli isimlerinden biri olmasına karşın Fecr-i Âtî şiirini kusursuz şekilde temsil eden kişi Ahmet Haşim'dir.

Soru 108

Ahmet Haşim'in "Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar" adıyla yayınladan metni onun hangi şiiri için yapılan çok muğlak olduğu yönündeki tenkitlere bir cevap niteliğindedir?

Seçenekler

A
Bir Günün Sonunda Arzu
B
Hisarlara Karşı
C
Çöller
D
Gurbet Geceleri
E
Kendi Kendime
Açıklama:
"Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar" adıyla Piyale'nin başına konulan metin "Bir Günün Sonunda Arzu" şiirinin çok muğlak (kapalı) olduğu yönündeki tenkitlere cevap niteliğindedir ve edebiyatımız için orijinal bir poetikadır. Diğer şıklarda isimleri verilen şiirler ise Emin Bülent Serdaroğlu'na aittir.

Soru 109

Fecr-i Ati şiirinin muhteva özellikleri kaça ayrılır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
a. Fecr-i Âtî şairi marazi, melankolik ve platonik, maddeden uzak bir beşerî aşkı terennüm eder.b. Fecr-i Âtî şiirindeki varlıkların hemen hepsi bir aşk unsurudur c. Bu topluluğun şiirinde mevsim ve vakit önemli bir yer tutar. ç. Tabiatın en küçük teferruatına varıncaya kadar şiire girmesi Recaizâde ile başlamış, Edebiyat-ı Cedide ile yaygınlaşmıştı. d. Sanatı “şahsî ve muhterem” kabul eden Fecr-i Âtî şairi, daima ferdî konuları işler e. Fecr-i Âtî şâiri hayallerinde daima hassasiyetin en üst seviyesin-dedir.

Soru 110

Henüz “Yeni Lisan” hareketi başlamadan önce, “Milli Edebiyat ihtiyacı” nı dile getiren Fecr-i Âtî mensubu kimdir?

Seçenekler

A
Fazıl Ahmet Aykaç
B
Ahmet Haşim
C
Mehmet Ali Tevfik Yükselen
D
Ali Canip Yöntem
E
Celâl Sahir Erozan
Açıklama:
Musavver Muhit, henüz “Yeni Lisan” hareketi başlamadan önce, “Milli Edebiyat ihtiyacını" dile getirmiştir.

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi,Fecr-i Âtî’nin sanat ve edebiyat görüşünü ifade eden en net cümledir?

Seçenekler

A
Sanat şahsî ve muhteremdir.
B
Şair toplumdan bağımsız değildir
C
Sanat ve edebiyat toplum içindir
D
Şiir ve musiki ayrılmaz bir bütündür
E
Edebiyatın görevi okuyucuyu memnun etmektir
Açıklama:
Sanatı “şahsî ve muhterem” kabul eden Fecr-i Âtî şairi, daima ferdî konuları işler.

Soru 112

Aşağıdaki şairlerden hangisi Fecr-i Âtî şairlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet Yazar
B
Celal Sahir Erozan
C
Müfit Ratip
D
Faik Ali Ozansoy
E
Mehmet Akif Ersoy
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin önde gelen şairleri arasında Ahmet Haşim, Tahsin Nahit, Mehmet Behçet
(Yazar), Ali Canip (Yöntem), Celal Sahir, Fuat Köprülü, Emin Bülent [Serdaroğlu], Fazıl
Ahmet (Aykaç) gibi isimler sayılabilir.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi, Fecr-i Âtî şairlerinin örnek aldığı şiir anlayışıdır?

Seçenekler

A
Parnasizm
B
Sembolizm
C
Realizm
D
Romantizm
E
Hiçbiri
Açıklama:
Fecr-i Âtîciler, şiir anlayışı bakımından Edebiyat-ı Cedide’den Cenap Şahabettin’in tanıdığı Sembolizm’i tercih etmişlerdir.

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisinde Mehmet Behçet Yazar'ın şiir kitapları verilmiştir?

Seçenekler

A
Erganun, Turanlının Defteri
B
Erganun, Yumak
C
Geçtiğim Yol, Yumak
D
Ruh-ı Bî-Kayd, Geçtiğim Yol
E
Turanlının Defteri, Göl Saatleri
Açıklama:
Ayrıca Yumak’taki dil, Erganun’a göre, kelime kadrosu tamamen konuşma dilinden
olacak kadar sadeleşmiştir.

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî şiirinin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Aşk ve tabiat temalarını işlemek
B
Şiiri yarı aydınlık yarı karanlık bir atmosfere büründürmek
C
Kelime kadrosunda seçici olmak
D
Toplumsal faydayı ön plana almak
E
Ahenk unsurlarına önem vermek
Açıklama:
Her türlü edebî yönelişin gerek şekil, muhteva, gerekse dil ve üslup ile ilgili birtakım tercihleri vardır. Fakat bu tercihler hiçbir edebî oluşumda mutlak özellik olarak görülemez.

Soru 116

“Safahat” adlı şiir aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Tahsin Nahit
C
Ali Canip Yöntem
D
Emin Bülent Serdaroğlu
E
Mehmet Akif
Açıklama:
İslamcılık akımı nın edebiyat alanında en güçlü ismi Mehmet Akif ’in Safahat’ı, ilk cildinden itibaren “Milli Edebiyat’ın en parlak örneği olarak gösterilmiştir.

Soru 117

"Teşâür-i Nef’iyâne" adlı şiir, aşağıdakilerden hangi şair'e aittir?

Seçenekler

A
Tahsin Nahit
B
Ahmet Haşim
C
Recaizade Ekrem Bey
D
Ali Canip
E
Fazıl Ahmet Aykaç
Açıklama:
"Teşâür-i Nef’iyâne" adlı şiir, Fazıl Ahmet Aykaç'a aittir.

Soru 118

Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı düşüncesiyle şiiri bırakan şair, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tahsin Nahit
B
Emin Bülend Serdaroğlu
C
Mehmet Behçet Yazar
D
Hamdullah Suphi Tanrıöver
E
Mehmet Ali Tevfik Yükselen
Açıklama:
Fakat Hamdullah Suphi Tanrıöver, Ahmet Haşim kadar başarılı olamayacağı
düşüncesiyle şiiri bırakmıştır.

Soru 119

Fecr-i Âtî içindeyken edebiyata toplumsal fayda görevi yükleyerek Millî Edebiyat hareketine yaklaşmış olan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hamdullah Suphi Tanrıöver
B
Ahmet Haşim
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Celal Sahir
E
Faik Ali
Açıklama:
Esasen Fecr-i Âtî içindeyken edebiyata toplumsal fayda görevi yüklemesi, onu Millî Edebiyat hareketine yaklaştırmıştır.

Soru 120

1921 Yılında yayınlanan "Göl Saatleri" adlı şiir kitabının şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tahsin Nahit
B
Mehmet Ali Tevfik
C
Ahmet Haşim
D
Hamdullah Suphi Tanrıöver
E
Mehmet Akif Ersoy
Açıklama:
Yukarıda alıntıladığımız metinde anlattığı ve peşinde olduğu şiire asıl, Göl Saatleri’nde
rastlarız. 1921’de yayımlanan kitapta 1909-1915 arasında söylediği şiirleri toplanmıştır

Ünite 4

Soru 1

Edebiyat-ı Cedîde’nin önem verdiği, hem şiir hem nesirden unsurlar taşıyan mensur şiiri gibi Fecr-i Âtî’nin de hem hikâye hem tiyatro özellikleri gösteren “tekellümî hikâye” olarak da adlandırılan konuşma hikayelerine en çok ilgi gösteren sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Refik Halit Karay
C
Şahabettin Süleyman
D
Mehmet Behçet
E
Cemil Süleyman
Açıklama:
Tekellümî hikâyeye en çok ilgi gösteren Şahabettin Süleyman’dır.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî mensupları arasında hikâye ve romana yönelen isimlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Cenap Şahabettin
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Refik Halit Karay
D
Şahabettin Süleyman
E
Ali Süha Delilbaşı
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensupları arasında hikâye ve romana yönelen isimler Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay, Şahabettin Süleyman, Cemil Süleyman Alyanakoğlu, Ali Süha Delilbaşı ve İzzet Melih Devrim’dir.

Soru 3

Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplayan Fecr-i Âtî mensubu sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ali Süha Delilbaşı
B
İzzet Melih Devrim
C
Refik Halit Karay
D
Şahabettin Süleyman
E
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamıştır.

Soru 4

Cinsî ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak namus kavramını, geçim derdi ve iş hayatını veya İstanbul insanının kötümserlik ve bezginliğini konu alan hikâyeler yazan Fecr-i Âtî sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şahabettin Süleyman
B
Refik Halit Karay
C
Yakup Kadri
D
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
E
Ali Süha Delilbaşı
Açıklama:
Hikâye yazmaya Fecr-i Âtî’de başlayan Refik Halit, bu dönemde; cinsî ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak namus kavramını, geçim derdi ve iş hayatını veya İstanbul insanının kötümserlik ve bezginliğini konu alan hikâyeler yazar.

Soru 5

Hikâyelerinden ziyade edebiyat tarihi, tiyatro, eleştiri, estetik ve fikir yazıları ile öne çıkan Fecr-i Âtî mensubu yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İzzet Melih Devrim
B
Orhan Kemal
C
Yakup Kadri
D
Şahabettin Süleyman
E
Refik Halit Karay
Açıklama:
Şahabettin Süleyman, hikâyelerinden ziyade edebiyat tarihi, tiyatro, eleştiri, estetik ve fikir yazıları ile tanınmıştır.

Soru 6

aşağıdakilerden hangisi Ali Süha’nın eserlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İkinci Gençlik
B
Kaybolan Ses
C
Alev
D
Siyah Gözler
E
Bir Günün Beyliği
Açıklama:
Fecr-i Âtî’den başka herhangi bir topluluğa meyl etmemiş olan Ali Süha’nın yayımlanmış eserleri şunlardır: Roman: İkinci Gençlik (1923). Piyes: Kaybolan Ses (1946). Aktarma oyunlar: Arlezien (1937, Alphonse Daudet’ten), Alev (1940, H. Kistemackers’ten), Bir Günün Beyliği (1941, Yvan Noèden), Okumuş Adam (1942, Eugene Labiche’den). Tercümeleri: Kibarlık Budalası (1937, Molièrè’den), Adamcıl (1941, Molèirè’den)- Tarihte Halk Tiyatrosu (1947, Andrè Boll’dan).

Soru 7

Galatasaray Sultanîsi, İstanbul ve Paris hukuk fakülteleri gibi devrin en önde gelen okullarında okuması, Fransızca yanında Rumca, İngilizce, İtalyanca, Almanca gibi yabancı dilleri öğrenmesi ve bütün bunlara bağlı olarak daima iyi memuriyetlerle
vazifelendirilen Fecr-i Âtî mensubu yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cemil Süleyman
B
Ali Süha Delibaşı
C
İzzet Melih Devrim
D
Refik Halit Karay
E
Yakup Kadri
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin roman ve hikâye vadisinde başarılı diğer bir ismi de İzzet Melih
Devrim (1887-1966)’dir. Hem baba hem anne tarafından sanatkâr şahsiyetler yetişmiş bir aileye mensuptur. Küçük yaştan itibaren Kudüs, Konya, İstanbul, Girit gibi Osmanlı memleketinin farklı kültür ve atmosferine sahip merkezlerde bulunması, Galatasaray
Sultanîsi, İstanbul ve Paris hukuk fakülteleri gibi devrin en önde gelen okullarında okuması, Fransızca yanında Rumca, İngilizce, İtalyanca, Almanca gibi yabancı dilleri öğrenmesi ve bütün bunlara bağlı olarak daima iyi memuriyetlerle vazifelendirilmesi ondaki fıtri istidadı besleyip geliştirici rol oynamıştır.

Soru 8

Sanat hayatına Fecr-i Ati'de başlayan sanatçı, Cumhuriyet yıllarında yazdığı eserlerinde de Edebiyat-ı Cedîde anlayışını devam ettirir. Aşk ve kadın konusunda yoğunlaşan roman ve hikâyelerinde aşırı hassas, veremli kadın kahramanlar; kadın erkek arasında mutlu bir sona ulaşamamış ilişkiler ve ihmal edilen sevgililer vardır. Bu bakımdan Halit Ziya ve Mehmet Rauf çizgisini sürdürdüğü görülür. Dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihlerde çok şöhret yapmış olan romanı Siyah Gözler, en güzel eseri olarak kabul edilebilir.
Yukarıda kısaca tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emin Lami
B
Cemil Süleyman
C
Refik Halit
D
Yakup Kadri
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Cemil Süleyman gerek Fecr-i Âtî mensubu olarak gerekse Cumhuriyet yıllarında yazdığı tahkiyeli eserlerinde konu itibarıyla Edebiyat-ı Cedîde tercihlerini devam ettirir. Özellikle aşk ve kadın konusunda yoğunlaşan roman ve hikâyelerinde aşırı hassas, veremli kadın kahramanlar, kadın erkek arasında mesut bir neticeye ulaşamamış ilişkiler, ihmal edilen sevgililer vardır. Bu bakımdan Halit Ziya ve Mehmet Rauf çizgisini sürdüren unsurlar görülür. Dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihlerde çok şöhret yapmış olan romanı Siyah Gözler, en güzel eseri olarak kabul edilebilir

Soru 9

Fecr-i Âtî’nin -belki bütün edebiyatımızın- mensur şiir türünde en başarılı yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Şahabettin Süleyman
C
Fazıl Ahmet
D
İzzet Melih
E
Mehmet Behçet
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin -belki bütün edebiyatımızın- mensur şiir türünde en başarılı yazarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur.

Soru 10

Fecr-i Âtî mensubu olarak kaleme aldığı mensureleri kalabalıklar içindeki insanın yalnızlığını konu alan, ilk mensur şiirini Yıldızların Bîkesliği adı ile yayımlayan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Refik Halit Karay
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Cemil Süleyman
D
Ali Süha Delibaşı
E
İzzet Melih
Açıklama:
Yakup Kadri’nin Fecr-i Âtî mensubu olarak kaleme aldığı mensureleri kalabalıklar içinde insanın yalnızlığı fikri etrafında döner durur. Esasen ondaki karamsarlık daha sonra da peşini bırakmayacaktır. İlk mensur şiiri Yıldızların Bîkesliği’nde şair, zahiren birbirlerine yakın, omuz omuza görünen insanların, ruh itibarıyla tıpkı yıldızlar gibi birbirinden uzak ve yapayalnız olduğunu söyler.

Soru 11

  1. Temsil edilebilme kabiliyeti bulunur.
  2. Çoğunlukla hareket unsurları içerir.
  3. Asıl mesajı gösterme ile verir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Tekellümî hikâyenin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Tekellümî hikâyelerin temsil edilebilme kabiliyeti bulunmakla birlikte, çoğunlukla hareket unsurlarından yoksundurlar ve asıl mesajı “gösterme” ile değil “anlatma” ile verdikleri için temsile elverişli oldukları söylenemez. Bu hikâyelerde genellikle fiziki bazı özellikleri belirtilen iki kahraman konuşturulur. Onların karşılıklı konuşma ortamına sokulduğu kısım bir çerçeve hikâye, asıl mesajı taşıyan kısım ise kahramanların anlattıklarıdır.

Soru 12

Tekellümî hikâyeye en çok ilgi gösteren edebi kişilik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Şahabettin Süleyman
C
Refik Halit Karay
D
Cemil Süleyman
E
Ali Süha Delibaşı
Açıklama:
Tekellümî hikâyeye en çok ilgi gösteren Şahabettin Süleyman’dır. Onun bu tip kalem tecrübelerinde hep kadın erkek münasebetleri üzerinde durulur. Kıskançlık ve bunun doğurduğu şiddetli geçimsizlik, cinayet, aşağılık duygusu içindeki hasta ruhlu yahut hassas mizaçlı kahramanların aşk ve evlilik üzerinde konuşmaları, belli başlı konulardır.

Soru 13

Aşağıda ismi verilen Fecr-i Ati mensuplarından hangisi yoluna Milli Edebiyat Hareketi ile devam etmiştir?

Seçenekler

A
Şahabettin Süleyman
B
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Ali Süha Delilbaşı
E
İzzet Melih Devrim
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensupları arasında hikâye ve romana yönelen isimler Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay, Şahabettin Süleyman, Cemil Süleyman Alyanakoğlu, Ali Süha Delilbaşı ve İzzet Melih Devrim’dir. Bunlardan ilk ikisi daha sonra Millî Edebiyat Hareketi çerçevesinde yollarına devam etmiş, diğerleri başka bir gruba katılmamıştır.

Soru 14

"Bir Serencam" adlı eser aşağıdaki edebi kişiliklerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ali Süha Delilbaşı
B
İzzet Melih Devrim
C
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Refik Halit Karay
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamıştır

Soru 15

İnsan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunan görüşe ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tekellüm
B
Nihizm
C
Pozitivizm
D
Fatalizm
E
Cebriyecilik
Açıklama:
Cebriyecilik: İnsan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunan görüş.

Soru 16

  • Hikaye yazmaya Fecr-i Ati ile başlamıştır.
  • Namus kavramı, geçim derdi gibi konuları işlemiştir.
  • Hakk-ı Sükût adlı bir hikaye eseri bulunmaktadır.
Verilen bilgiler aşağıdaki şahsiyetlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Refik Halit Karay
B
Şahabettin Süleyman
C
İzzet Melih Devrim
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
Açıklama:
Bu çığırda diğer bir Fecr-i Âtîci Refik Halit Karay (1888-1965) da onunla aynı kaynaklardan beslenir. Hikâye yazmaya Fecr-i Âtî’de başlayan Refik Halit, bu dönemde; cinsî ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak namus kavramını, geçim derdi ve iş hayatını veya İstanbul insanının kötümserlik ve bezginliğini konu alan hikâyeler yazar (Aktaş, 1986, 50). Onun asıl edebî şahsiyetinin damgasını taşıyan başarılı hikâyeleri ise Millî Edebiyat Hareketi içinde mütalâa edilmesi gerekenlerdir (ilgili ünitede tekrar ele alınacaktır). Fakat Fecr-i Âtî yıllarında yazdığı hikâyelerin bazıları Türk edebiyatı için ilkleri işaret eder. Mesela bu dönemdeki hikâyelerinden Hakk-ı Sükût, Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış, işçi haklarının savunulduğu ilk edebî metindir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Şahabettin Süleyman'ın yazmış olduğu tiyatro eserlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Meşrutiyette Terbiye-i Etfâl
B
Çıkmaz Sokak
C
Malumat-ı Edebiye
D
Sanat-i Tahrir ve Edebiyat
E
Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye
Açıklama:
Şahabettin Süleyman'ın tiyatro eserleri: Fırtına (1910), Çıkmaz Sokak (1911), Ben...Başka! ve Kırık Mahfaza (Ben...Başka!. Tahsin Nahit ile, 1911).

Soru 18

“Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” olarak anılan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şahabettin Süleyman
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
D
Refik Halit Karay
E
İzzet Melih Devrim
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin başka bir edebî yönelişe katılmayan yazarları içinde hikâye ve roman türünde en başarılı ismi Cemil Süleyman (Alyanakoğlu, 1886-1940)’dır. Âşiyan mecmuası ve Tanin gazetesinde yayımlanan hikâyeleri ona geniş bir şöhret sağlamış, hatta kendisine “Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi bakılmıştır. Fecr-i Âtî Kütüphanesi serisinin ilk yayını, onun Timsâl-i Aşk ( 1909) adlı hikâye kitabıdır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âtî’den başka herhangi bir topluluğa meyl etmemiş olan Ali Süha’nın romanının adıdır?

Seçenekler

A
Kaybolan Ses
B
Alev
C
Bir Günün Beyliği
D
İkinci Gençlik
E
Kibarlık Budalası
Açıklama:
Fecr-i Âtî’den başka herhangi bir topluluğa meyl etmemiş olan Ali Süha’nın yayımlanmış eserleri şunlardır: Roman: İkinci Gençlik (1923). Piyes: Kaybolan Ses (1946). Aktarma oyunlar: Arlezien (1937, Alphonse Daudet’ten), Alev (1940, H. Kistemackers’ten), Bir Günün Beyliği (1941, Yvan Noèden), Okumuş Adam (1942, Eugene Labiche’den). Tercümeleri: Kibarlık Budalası (1937, Molièrè’den), Adamcıl (1941, Molèirè’den)- Tarihte Halk Tiyatrosu (1947, Andrè Boll’dan).

Soru 20

  • Hem baba hem anne tarafından sanatkâr şahsiyetler yetişmiş bir aileye mensuptur.
  • Galatasaray Sultanîsi, İstanbul ve Paris hukuk fakülteleri gibi okullarda okumuştur.
  • Fransızca yanında Rumca, İngilizce, İtalyanca, Almanca gibi dilleri de bilmektedir.
Yukarıda verilen bilgiler hangi yazara aittir?

Seçenekler

A
Ali Süha Delilbaşı
B
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
C
Refik Halit Karay
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
İzzet Melih Devrim
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin roman ve hikâye vadisinde başarılı diğer bir ismi de İzzet Melih
Devrim (1887-1966)’dir.
Hem baba hem anne tarafından sanatkâr şahsiyetler yetişmiş bir aileye mensuptur. Küçük yaştan itibaren Kudüs, Konya, İstanbul, Girit gibi Osmanlı memleketinin farklı kültür ve atmosferine sahip merkezlerde bulunması, Galatasaray Sultanîsi, İstanbul ve Paris hukuk fakülteleri gibi devrin en önde gelen okullarında okuması, Fransızca yanında Rumca, İngilizce, İtalyanca, Almanca gibi yabancı dilleri öğrenmesi ve bütün bunlara bağlı olarak daima iyi memuriyetlerle vazifelendirilmesi ondaki fıtri istidadı besleyip geliştirici rol oynamıştır.

Soru 21

Tekellümî hikayeler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Hem hikaye hem tiyatro özellikleri gösterir.
B
"Novel diyalog” olarak da adlandırılır.
C
Çoğunlukla hareket unsurları kullanılır.
D
Asıl mesajı “gösterme” ile değil “anlatma” ile verirler.
E
Bu hikâyelerde genellikle fiziki bazı özellikleri belirtilen iki kahraman konuşturulur.
Açıklama:
Tekellümî hikâyeler çoğunlukla hareket unsurlarından yoksundurlar. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 22

Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamış olan yazarımız kimdir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Refik Halit Karay
C
Şahabettin Süleyman
D
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
E
Ali Süha Delilbaşı
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamış olan yazarımız Yakup Kadri Karaosmanoğlu'dur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi insan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunan görüşü ifade eder?

Seçenekler

A
Cebriyecilik
B
Fatalizm
C
Natüralizm
D
Dışavurum
E
Hümanizm
Açıklama:
Cebriyecilik; insan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 24

I. İnsan iradesini kullanmakta hür değildir.
II. İnsan atalarından gelen genetik özelliklerle yönlendirilir.
III. İnsan cemiyetin öğrettikleriyle yönlendirilir.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri fatalizm ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı fatalizm ile ilgili doğru bilgidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 25

Şahabettin Süleyman ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Küçük hikâye konusunda Fecr-i Âtî’nin önde gelen isimlerinden biridir.
B
1913’te Sabah gazetesinde Evvel Zaman İçinde genel başlığıyla yayımlanan hikâyeleri, Sultan II. Abdülhamit ve bazı Jöntürkleri hicveder niteliktedir.
C
En uzun hikâyesi Bir Tecrübe'dir.
D
Hikâyelerinden ziyade edebiyat tarihi, tiyatro, eleştiri, estetik ve fikir yazıları ile tanınmıştır.
E
Yazı hayatının son zamanlarında öğretmenlik mesleğini konu alan bazı hikâyeler yazmıştır.
Açıklama:
Şahabettin Süleyman’ın en uzun hikâyesi Hüseyin Veli Efendi, fikirleri vaktinden önce gelişmiş, zeki insanları cemiyetin kabullenmediği tezini savunur. Bu metin, Natüralist hikâyeye örnek gösterilebilecek cinstendir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 26

Âşiyan mecmuası ve Tanin gazetesinde yayımlanan hikâyeleri ile geniş bir şöhret yakalamış ve kendisine “Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi bakılmıştır olan yazarımız kimdir?

Seçenekler

A
İzzet Melih Devrim
B
Refik Halit Karay
C
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
D
Şahabettin Süleyman
E
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin başka bir edebî yönelişe katılmayan yazarları içinde hikâye ve roman türünde en başarılı ismi Cemil Süleyman (Alyanakoğlu, 1886-1940)’dır. Âşiyan mecmuası ve Tanin gazetesinde yayımlanan hikâyeleri ona geniş bir şöhret sağlamış, hatta kendisine “Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi bakılmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Ali Süha Delibaşı'nın kaleme aldığı bir romandır?

Seçenekler

A
İkinci Gençlik
B
Maziye Rağmen
C
Evvel Zaman İçinde
D
Hakk-ı Sükût
E
Bir Serencam
Açıklama:
İkinci Gençlik; Ali Süha Delibaşı tarafından kaleme alınmış bir romandır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 28

Refik Halit Karay'ın kaleme aldığı ve Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış, işçi haklarının savunulduğu ilk edebî metin aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İstanbul'un İçyüzü
B
Çete
C
Sürgün
D
Bugünün Saraylısı
E
Hakk-ı Sükût
Açıklama:
Hakk-ı Sükût, Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış, işçi haklarının savunulduğu ilk edebî metindir. Refik Halit Karay tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 29

Fecr-i Âtî’nin roman ve hikâye vadisinde başarılı bir ismi olan İzzet Melih Devrim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Edebî hayatı, daha 15 yaşındayken 1898’de “Hattatzâde Süleyman İzzet” takma adıyla Çocuklara Mahsus Gazete’de ve Mecmua-i Edebiye’deki mensur şiirleriyle başlar.
B
17 yaşında iken Fransızca olarak kaleme aldığı “L’ennui” (İç Sıkıntısı) başlıklı hikâyesi, Paris’te çıkan Les Annales mecmuasının nesir yarışmasında ikincilik kazanır.
C
1905’te Maziye Rağmen adlı romanını kaleme almıştır.
D
Kendisine “Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi bakılmıştır.
E
Sermet (1918) adlı romanı, bir yıl sonra Pierre Loti’nin takdimiyle Fransızcaya çevrilmiştir.
Açıklama:
“Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi görülen yazarımız Cemil Süleyman Alyanakoğlu'dur.

Soru 30

Fecr-i Âtî’nin -belki bütün edebiyatımızın- mensur şiir türünde en başarılı yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Şahabettin Süleyman
C
Mehmet Behçet Yazar
D
Ziya Gökalp
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin -belki bütün edebiyatımızın- mensur şiir türünde en başarılı yazarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 31

  1. Tiyatroya benzer hikayelerdir,
  2. Karşılıklı konuşmalar içerir,
  3. Şiir özellikleri taşır.
Yukarıdakilerden hangileri Tekellümi hikayenin özellikleri arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedîde’nin önem verdiği, hem şiir hem nesirden unsurlar taşıyan men- sur şiiri gibi Fecr-i Âtî’nin de hem hikâye hem tiyatro özellikleri gösteren “tekellümî hikâye” veya “novel diyalog” dedikleri karşılıklı konuşma hikâyeleri vardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 32

Fecri Ati yazarları arasında tekellümi hikayeye en çok ilgi gösteren kimdir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Refik Halit Karay
C
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
D
Şahabettin Süleyman
E
Ali Süha Delilbaş
Açıklama:
Tekellümî hikâyeye en çok ilgi gösteren Şahabettin Süleyman’dır. Onun bu tip kalem tecrübelerinde hep kadın erkek münasebetleri üzerinde durulur. Doğru cevap D'dir.

Soru 33

Yakup Kadri Karaosmanoğlu Fecr-i Ati üyesi olarak yazdığı hikayelerini hangi kitapta toplamıştır?

Seçenekler

A
Bir Serencam
B
Bir Tecrübe, Dayak, ve Fedakar
C
Evvel Zaman İçinde
D
Okumuş Adam
E
İkinci Gençlik
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikayelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 34

Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış, ve işçi haklarının savunulduğu ilk edebî metini aşağıdakilerden hangisi?

Seçenekler

A
İnhizam
B
Bir Serencam
C
Musavver Muhit
D
Derebeyi
E
Hakkı-ı Sükut
Açıklama:
Hikaye yazmaya Fecr-i Âtî’de başlayan Refik Halit, bu dönemde; cinsî ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak namus kavramını, geçim derdi ve iş hayatını veya İstanbul insanının kötümserlik ve bezginliğini konu alan hikayeler yazar. Fecr-i Âtî yıllarında yazdığı hikayelerin bazıları Türk edebiyatı için ilkleri işaret eder. Mesela bu dönemdeki hikayelerinden Hakkı Sükût, Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış, işçi haklarının savunulduğu ilk edebî metindir. Doğru cevap E'dir.

Soru 35

Fecr-i Ati'nin hikaye ve roman türünde en başarı ismi kimdir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaomanoğlu
B
Şahabettin Süleyman
C
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
D
Ali Süha Delibaş
E
İzzet Melih Devrim
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin başka bir edebî yönelişe katılmayan yazarları içinde hikâye ve roman türünde en başarılı ismi Cemil Süleyman (Alyanakoğlu, 1886-1940)’dır. Âşiyan mecmuası ve Tanin gazetesinde yayımlanan hikâyeleri ona geniş bir şöhret sağlamış, hatta kendisine “Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi bakılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 36

Fecr-i Ati'nin mensur şiir türünde en başarılı yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şahabettin Süleyman
B
Refik Halit Karay
C
İzzet Melih Devrim
D
Ali Süha Delilbaşı
E
Yakup Kardi Karaosmanoğlu
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin -belki bütün edebiyatımızın- mensur şiir türünde en başarılı ya- zarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur. Doğru cevap E'dir.

Soru 37

Yakup Kadrinin fecr-i Ati üyesi olarak yazdığı mensurelerinin ana fikri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ihmal edilen sevgililer
B
cinsi ihtiyaçlar ve namus kavramı
C
kalabalıklar içinde insanın yalnızlığı
D
geçim derdi ve iş hayatı
E
aşk ve kadın
Açıklama:
Yakup Kadri’nin Fecr-i Âtî mensubu olarak kaleme aldığı mensureleri kalabalıklar içinde insanın yalnızlığı fikri etrafında döner durur. Doğru cevap C'dir.

Soru 38

  1. Ferdiyetçi sanat anlayışına uygun oluşu,
  2. Duygu yoğunluğunu rahatça ifadeye olanak sağlayışı,
  3. Vezin ve kafiye kaydının estetik yönü artırması,
Yukarıdakilerden hangileri mensure türünün özellikleri arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mensure, duygu yoğunluğunu serbestçe ifadeye imkân verdiği için ferdiyetçi sanat anlayışına çok uygundur. Onun için Edebiyat-ı Cedideciler gibi Fecr-i Âtî mensuplarının da rağbet ettiği türlerden biri olmuştur. Ayrıca, şiirin vezin ve kafiye kaydının dışında da var olabileceği düşüncesi ve şiirdeki duygu yoğunluğunu nesir hâlinde dile getirilme arzusu, mensur şiirin yolunu açmıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 39

Şahabettin Süleyman'ın fantaziyelerinin bir kısmını topladığı Gölgeler ve Hakikatler eseri Edebiyat-ı Cedide'de işlenen hangi çatışmaya işaret etmektedir?

Seçenekler

A
hayal-hakikat
B
hak-hakikat
C
hayal-hak
D
hak-adalet
E
adalet-güç
Açıklama:
Cemiyet karşısında daima menfi tavırlı bir yazar olan Şahabettin Süleyman’ın bazı fantaziyelerinde ise, sanat ve sanatkârın itibarsızlığından veya hak ve adalet gibi kavramların fiiliyatta boş şeyler olduğundan bahsedilir. Sosyal aksaklıklardan yakınılan bu kalem tecrübeleri, devriyle alakalı bazı siyasi kanaat ve mesajlar da taşırlar. Bu gruptaki fantaziyelerinden bir kısmının Gölgeler ve Hakikatler başlığını taşıması, Edebiyat-ı Cedîde mensuplarının çokça işlediği hayal-hakikat çatışmasını düşündürür. Doğru cevap A'dır.

Soru 40

  1. Tahlil edici
  2. Tasvir edici
  3. Benzetmeleri olan
Yukarıdakilerden hangileri Refik Halit'in mensurelerinin özellikleri arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Refik Halit (Karay)’in mensureleri kuvvetini, ruh derinliğinden değil tabiata, bilhassa küçük varlık ve eşyaya çevrilmiş sanatkârane “göz”den alır. Bundan dolayı, hep basit, “kurbağanın aşkı”, “gece kandili”, “uçurtmalar”, “piyano abajurları” gibi sıradan şeyler üzerinde durmuş; tahlil değil tasvir edici, zekice buluşları ve benzetmeleri olan mensureler yazmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 41

Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini hangi kitabında toplamıştır?

Seçenekler

A
Bir Serencam
B
Nirvana
C
Veda
D
Sağanak
E
Mağara
Açıklama:
Bir Serencam

Soru 42

İnsan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fatalizm
B
Realizm
C
Klasizm
D
Cebriyecilik
E
Naturalizm
Açıklama:
Cebriyecilik

Soru 43

Yakup Kadri ferdiyetçi davranıştan cemiyetçi anlayışa ne zaman kaymıştır?

Seçenekler

A
1. Dünya Savaşı'ndan sonra
B
2. Dünya Savaşı'ndan sonra
C
Balkan Savaşı'ndan sonra
D
Osmanlı-Yunan Savaşı'ndan sonra
E
Kurtuluş Savaşı'ndan sonra
Açıklama:
Balkan Savaşı'ndan sonra

Soru 44

Şahabettin Süleyman’ın en uzun hikâyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Veli Efendi
B
Mustafa Veli Efendi
C
Mehmet Veli Efendi
D
Osman Veli Efendi
E
Hüseyin Veli Efendi
Açıklama:
Hüseyin Veli Efendi

Soru 45

İzzet Melih’in 17 yaşında iken Fransızca olarak kaleme aldığı “L’ennui” (Can Sıkıntısı) başlıklı hikâyesi Paris’te çıkan "Les Annales" mecmuasının nesir yarışmasında kaçıncı olmuştur?

Seçenekler

A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Dördüncü
E
Beşinci
Açıklama:
İkinci

Soru 46

I. Halit Ziya
II. Mehmet Rauf
III. Ömer Seyfettin
Edebiyat-ı Cedideciler “mensur şiir” veya “mensure” adını verdikleri türün ilk güzel örneklerini yukarıdakilerden hangisi ya da hangileriyle gösterdiler?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
I ve II

Soru 47

Fransızca hissederek Türkçe yazıyor gibiydik. Hâlbuki me sele Türkçe düşünüp, Türkçe hissedip, Türkçe yazmaktı" diyen Yakup Kadri Türkçe'nin kaynağını neden Divan edebiyatında görmemiştir?

Seçenekler

A
Divan Edebiyatı zor bir edebiyat olduğu için
B
Divan Edebiyatı üç farklı dilin edebiyatı olduğu için
C
Divan Edebiyatı dar bir zümreye ait olduğu için
D
Divan Edebiyatında aruz vezni olduğu için
E
Divan Edebiyatı geniş bir coğrafyayı kapsadığı için
Açıklama:
Divan Edebiyatı dar bir zümreye ait olduğu için

Soru 48

Mensur şiir türünde Fecr-i Âtî’nin en başarılı ismi kimdir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri
B
Melih Cevdet
C
Tahsin Saraç
D
Orhan Veli
E
Ömer Seyfeddin
Açıklama:
Yakup Kadri

Soru 49

“Kurbağanın aşkı”, “gece kandili”, “uçurtmalar”, “piyano abajurları” gibi sıradan şeyler üzerinde duran, tahlil değil tasvir edici, zekice buluşları ve benzetmelerle mensureler yazan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Refik Halit
B
Hamdullah Suphi
C
Ahmet Haşim
D
Tahsin Nahit
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Refik Halit

Soru 50

Mehmet Behçet Yazar'ın ikinci şiir kitabının adı nedir?

Seçenekler

A
Buhurdan
B
Yumak
C
Mezalim-i Elem
D
Erganun
E
Beyrut Vilayeti I
Açıklama:
Yumak

Soru 51

Tekellümî hikâyeye en çok ilgi gösteren aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
RefikHalit Karay
C
Şahabettin Süleyman
D
Cemil Süleyman
E
Ali Süha Delibaşı
Açıklama:
Tekellümî hikâyeye en çok ilgi gösteren Şahabettin Süleyman’dır. Onun bu tip kalem tecrübelerinde hep kadın erkek münasebetleri üzerinde durulur. Kıskançlık ve bunun doğurduğu şiddetli geçimsizlik, cinayet, aşağılık duygusu içindeki hasta ruhlu yahut hassas mizaçlı kahramanların aşk ve evlilik üzerinde konuşmaları, belli başlı konulardır. Doğru cevap C'dir.

Soru 52

İnsan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sembolizim
B
Ralizim
C
Hümanizim
D
Cebriyecilik
E
Fatalizm
Açıklama:
Cebriyecilik: İnsan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla
insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunan görüş. Doğru cevap D'dir.

Soru 53

İnsanın iradesini kullanmakta hür olmadığını, atalarından gelen genetik özellikler ve cemiyetin öğrettikleriyle yönlendirildiğini ileri süren felsefî düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Positivizim
B
Realizim
C
Cebriyecilik
D
Agnostizim
E
Fatalizm
Açıklama:
İnsanın iradesini kullanmakta hür olmadığını, atalarından gelen genetik özellikler ve cemiyetin öğrettikleriyle yönlendirildiğini ileri süren felsefî düşünce. Cebriyecilik din kaynaklı, Fatalizm ise Pozitivist düşüncenin sonucudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 54

Yakup Kadri’nin Fecr-i Âtî’deki hikâyeleri teknik bakımdan Realizm (Gerçekçilik) ve Natüralizm (Deneysel gerçekçilik) özelliklidir. Bu akımların arka planında aşağıda verilen hangi felsefe yatmaktadır?

Seçenekler

A
Nihilizm
B
Pozitivizm
C
Teizm
D
Dualizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Yakup Kadri’nin Fecr-i Âtî’deki hikâyeleri teknik bakımdan Realizm (Gerçekçilik) ve Natüralizm (Deneysel gerçekçilik) özelliklidir. Bu akımların arka planında Pozitivist felsefe vardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 55

“Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” olarak nitelendirilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İzzet Melih
B
Faik Ali
C
Ali Canip
D
Cemil Süleyman
E
Mehmet Behçet
Açıklama:
hikâye ve roman türünde en başarılı ismi Cemil Süleyman (Alyanakoğlu,
1886-1940)’dır. Âşiyan mecmuası ve Tanin gazetesinde yayımlanan
hikâyeleri ona geniş bir şöhret sağlamış, hatta kendisine “Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi bakılmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 56

Duygu yoğunluğunu serbestçe ifadeye imkân verdiği için ferdiyetçi sanat
anlayışına çok uygun olan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mensure
B
Mısra
C
Beyit
D
Aruz
E
Vezin
Açıklama:
Mensure, duygu yoğunluğunu serbestçe ifadeye imkân verdiği için ferdiyetçi sanat anlayışına çok uygundur. Onun için Edebiyat-ı Cedideciler gibi Fecr-i Âtî mensuplarının da rağbet ettiği türlerden biri
olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Soru 57

Mensur şiir türünde Fecr-i Âtî’nin en başarılı ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Haşim
B
Fazıl Ahmet
C
Tahsin Nahit
D
Refik Halit
E
Yakup Kadri
Açıklama:
Mensur şiir türünde Fecr-i Âtî’nin en başarılı ismi Yakup Kadri’dir. Doğru cevap E'dir.

Soru 58

Aşağıdaki akımlardan hangisi Yakup Kadri’nin hikâye tekniği bakımından etkilendiği akımlardan biridir ?

Seçenekler

A
romantizm
B
natüralizm
C
modernizm
D
postmodernizm
E
egzistansiyalizm (varoluşçuluk)
Açıklama:
Yakup Kadri, hikâye tekniği bakımından her zaman realist olsa da bazen natüralist çizgiler de taşımaktadır. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Soru 59

Refik Halit Karay’ın Hakk-ı Sükût adlı eseri Türk edebiyatında hangi açıdan önemlidir?

Seçenekler

A
Kadın haklarını savunan ilk metin olması
B
Çocuk haklarını savunan ilk metin olması
C
Yoksulların haklarını savunan ilk metin olması
D
İşçi haklarını savunan ilk metin olması
E
Engellilerin haklarını savunan ilk metin olması
Açıklama:
Refik Halit Karay’ın Hakk-ı Sükût adlı eseri Türk edebiyatında işçi-patron ilişkilerini konu edinen ve işçi haklarını savunan ilk edebî metin olması açısından önemlidir. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Şahabettin Süleyman’ın öğretmenlik mesleğini konu alan hikâyelerinden biridir?

Seçenekler

A
Derebeyi
B
Dayak
C
Fedakâr
D
Bir Tecrübe
E
Mükâfat
Açıklama:
Mükâfat ve Muallim Şahabettin Süleyman’ın öğretmenlik mesleğini konu alan hikâyeleridir. Derbeyi II. Abdülhamid'i hicveden, Bir Tecrübe, Dayak ve Fedakâr ise aşk ve eğlence hayatını anlatan hikâyeleridir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Soru 61

Cemil Süleyman ile ilgili olarak aşağıda dile getirilen düşüncelerden hangisinin geçerli olduğu söylenemez?

Seçenekler

A
Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası olarak anılır.
B
Fecr-i Âtî’nin ilk yayını olan Timsâl-i Aşk hikâyesinin yazarıdır.
C
Tanin yazılarını yayımladığı dergiler arasındadır.
D
Fecr-i Ati sanat anlayışını hayatı boyunca sürdürmüştür
E
Kadın Ruhu henüz kitap hâlinde basılmamış romanıdır.
Açıklama:
Cemil Süleyman 1912’den sonraki kalem tecrübelerinde Edebiyat-ı Cedîde ve Fecr-i Âtî’nin terkipli dil zevkinden tamamen sıyrılmış görünmektedir. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 62

Ali Süha Delilbaşı hangi edebî türde en başarılı eserlerini ortaya koymuştur?

Seçenekler

A
tenkit
B
mensur şiir
C
manzum tiyatro
D
uzun hikâye
E
tiyatro
Açıklama:
Fecr-i Âtî'nin genel eğilimine uygun şiirler ile roman, piyes, tercüme türünde eserler yazsa da gerçek başarısı mensur şiir türündedir. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Soru 63

17 yaşındayken Fransızca kaleme aldığı İç Sıkıntısı (L’ennui) hikâyesiyle Paris’te yayımlanan Les Annales mecmuasının nesir yarışmasında ikinci olan Fecr-i Âtî yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cemil Süleyman
B
Ali Süha Delilbaşı
C
Şahabettin Süleyman
D
Refik Halit Karay
E
İzzet Melih Devrim
Açıklama:
17 yaşındayken Fransızca kaleme aldığı İç Sıkıntısı (L’ennui) hikâyesiyle Paris’te yayımlanan Les Annales mecmuasının nesir yarışmasında ikinci olan ve 5 dil bilen Fecr-i Âtî yazarı İzzet Melih Devrim'dir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Soru 64

İzzet Melih Devrim’in 1919 yılında Pierre Loti tarafından Fransızcaya çevrilen romanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tezat
B
Sermet
C
Maziye Rağmen
D
Hüzün ve Tebessüm
E
Her Güzelliğe Âşık
Açıklama:
İzzet Melih Devrim’in 1919 yılında Pierre Loti tarafından Fransızcaya çevrilen romanı 1918 yılında yayımladığı Sermet adlı romanıdır. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Soru 65

Fecr-i Âtî üyelerinden nesir alanına yönelenlerin en beğendiği tür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
uzun hikâye
B
kısa hikâye
C
mensure
D
piyes
E
roman
Açıklama:
Fecr-i Âtî üyelerinden nesir alanına yönelenlerin en beğendiği tür mensur şiir, fantazi, fantaziye de denen mensuredir. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 66

I- Eylûl II- Bâdıbanım Bir Mendil Oldu III- Yıldızların Bîkesliği Yukarıdaki mensur şiirlerden hangileri Yakup Kadri Karaosmanoğlu’na aittir?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Eylûl, Bâdıbanım Bir Mendil Oldu ve Yıldızların Bîkesliği Yakup Kadri'nin mensure türünde ve ruh hâlini yansıtan, ferdiyetçi eserleridir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Soru 67

Akıllıca buluş ve benzetmeleri ile küçük varlık ve nesneleri tasvirlere dayalı olarak sanatçı bir bakışla anlatan mensureler kaleme alan Fecr-i Âtî yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet Yazar
B
Ali Süha Delilbaşı
C
Refik Halit Karay
D
Emin Lami
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Akıllıca buluş ve benzetmeleri ile küçük varlık ve nesneleri tasvirlere dayalı olarak sanatçı bir bakışla anlatan mensureler kaleme alan özgün üslüplu Fecr-i Âtî yazarı Refik Halit Karay'dır. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 68

İzzet Melih Devrim son eserini ölümünden kaç yıl önce yayınlamıştır?

Seçenekler

A
32
B
30
C
28
D
26
E
24
Açıklama:
İzzet Melih Devrim son eserini vefatınından 28 yıl önce yayınlamıştır. Bu durum göz önünde bulundurulduğunda geniş kültür ve hayat tecrübesiyle mütenasip eserler veremediğini kabul etmek gerekir. Doğru cevap C'dir.

Soru 69

İzzet Melih Devrim'in hangi eseri Paris’te çıkan Les Annales mecmuasının nesir yarışmasında ikincilik kazanır?

Seçenekler

A
İç Sıkıntısı
B
Tezat
C
Sermet
D
Hüzün ve Tebessüm
E
Her Güzelliğe Aşık
Açıklama:
17 yaşında iken Fransızca olarak kaleme aldığı “L’ennui” (İç Sıkıntısı)
başlıklı hikâyesi, Paris’te çıkan Les Annales mecmuasının nesir yarışmasında ikincilik kazanır (1905).

Soru 70

Yakup Kadri’nin Fecr-i Âtî mensubu olarak kaleme aldığı mensureleri
aşağıda verilen hangi tema etrafında döner durur?

Seçenekler

A
Batının toplum üzerindeki etkisi
B
Kalabalıklar içinde insanın yalnızlığı
C
Doğa ve insan ilişkisi
D
İşçi ve patron ilişkisi
E
Kadının toplumdan soyutlanması
Açıklama:
Yakup Kadri’nin Fecr-i Âtî mensubu olarak kaleme aldığı mensureleri
kalabalıklar içinde insanın yalnızlığı fikri etrafında döner durur. Doğru cevap B'dir.

Soru 71

Fecr-i Âtî yazarlarının Batı dillerindeki “novel dialog” karşılığında kullandığı, daha çok iki şahsın karşılıklı konuşması
biçiminde yazılan, tiyatroya benzer hikâyeleri ifade eden terim hangisidir?

Seçenekler

A
Tekellümî hikâye
B
Mensure
C
Nesir
D
Roman
E
Realizm
Açıklama:
Tekellümî hikâye, Fecr-i Âtî yazarlarının Batı dillerindeki “novel dialog” karşılığında kullandığı, daha çok iki şahsın karşılıklı konuşması biçiminde yazılan, tiyatroya benzer hikâyeleri ifade eden terimdir.

Soru 72

Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamış olan yazar hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Refik Halit Karay
C
Şahabettin Süleyman
D
İzzet Melih Devrim
E
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamıştır.

Soru 73

İnsan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunan görüş hangisidir?

Seçenekler

A
Fatalizm
B
Cebriyecilik
C
Realizm (Gerçekçilik)
D
Natüralizm (Deneysel gerçekçilik)
E
Pozitivist felfese
Açıklama:
Cebriyecilik: İnsan davranışlarının kendi iradesi dışında, kendisi için önceden Tanrı’nın belirlediği kaderle cereyan ettiğini ve dolayısıyla insanın fiillerinden sorumlu olamayacağını savunan görüş.

Soru 74

İlk önce Fecr-i Âtî mensupları arasında olan daha sonra Millî Edebiyat Hareketi çerçevesinde yollarına devam etmiş olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şahabettin Süleyman
B
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
C
Ali Süha Delilbaşı
D
İzzet Melih Devrim
E
Refik Halit Karay
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensupları arasında hikâye ve romana yönelen isimler Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay, Şahabettin Süleyman, Cemil Süleyman Alyanakoğlu, Ali Süha Delilbaşı ve İzzet Melih Devrim’dir. Bunlardan ilk ikisi daha sonra hareketi Millî Edebiyat çerçevesinde yollarına devam etmiş, diğerleri başka bir gruba katılmamıştır.

Soru 75

Natüralist hikâyeye örnek gösterilebilecek olan ''Hüseyin Veli Efendi'' adlı hikayenin yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Şahabettin Süleyman
B
Refik Halit Karay
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Ali Süha Delibaşı
E
İzzet Melih Devrim
Açıklama:
Şahabettin Süleyman: Şahabettin Süleyman’ın en uzun hikâyesi Hüseyin Veli Efendi, fikirleri vaktinden önce gelişmiş, zeki insanları cemiyetin kabullenmediği tezini savunur. Bu metin, Natüralist hikâyeye örnek gösterilebilecek cinstendir.

Soru 76

En güzel eseri ''Siyah Gözler ''olarak kabul edilen yazar hangisidir?

Seçenekler

A
Cemil Süleyman
B
Ali Süha Delibaşı
C
İzzet Melih Devrim
D
Yakub Kadri Karaosmanoğlu
E
Refik Halit Karay
Açıklama:
Cemil Süleyman : Dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihlerde çok şöhret yapmış olan romanı
Siyah Gözler, en güzel eseri olarak kabul edilebilir.

Soru 77

İkinci Gençlik, Kaybolan Ses hangi yazarın eserleridir?

Seçenekler

A
Ali Süha Delibaşı
B
Cemil Süleyman
C
Şahabettin Süleyman
D
İzzet Melih Devrim
E
Refik Halit Karay
Açıklama:
Ali Süha Delibaşı’nın yayımlanmış eserleri şunlardır: Roman: İkinci Gençlik (1923). Piyes: Kaybolan Ses

Soru 78

Fecr-i Âtî’nin mensur şiir türünde en başarılı yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Refik Halit Karay
B
Şahabettin Süleyman
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Mehmet Behçet Yazar
E
Ali Süha Delilbaşı
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin -belki bütün edebiyatımızın- mensur şiir türünde en başarılı yazarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur.

Soru 79

Tezat ve Sermet adlı romanların yazarı kimdir?

Seçenekler

A
İzzet Melih Devrim
B
Şahabettin Süleyman
C
Ahmet, Ali Süha
D
Emin Lami
E
Mehmet Behçet
Açıklama:
Tezat, Sultan II. Abdülhamit devrinin ağırlığını yaşayan genç subay Nâşid’in, İstanbul’da nişanlısı Behire ile Batum’da tanıştığı bir Rus kızı Miliça arasında, hayatını birleştirmek arzusuyla muhtelif bakımlardan yaptığı mukayeseleri ve nihayet galip gelen milliyet hissiyle Behire’yi tercih edişini anlatmaktadır. İzzet Melih’in diğer romanı Sermet (1918), bir yıl sonra Pierre Loti’nin takdimiyle Fransızcaya çevrilmiştir.

Soru 80

“Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi bakılan. Fecr-i Âtî Kütüphanesi serisinin ilk yayını, Timsâl-i Aşk ( 1909) adlı hikâye kitabı olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Refik Halit Karay
B
Cemil Süleyman (Alyanakoğlu)
C
Ali Süha Delibaşı
D
İzzet Melih Devrim
E
Mehmet Behçet Yazar
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin başka bir edebî yönelişe katılmayan yazarları içinde hikâye ve roman türünde en başarılı ismi Cemil Süleyman (Alyanakoğlu, 1886-1940)’dır. Âşiyan mecmuası ve Tanin gazetesinde yayımlanan hikâyeleri ona geniş bir şöhret sağlamış, hatta kendisine “Fecr-i Âtî’nin Halit Ziyası” gibi bakılmıştır. Fecr-i Âtî Kütüphanesi serisinin ilk yayını, onun Timsâl-i Aşk ( 1909) adlı hikâye kitabıdır.

Soru 81

Yakup Kadri'nin Fecr-i Âti mensubu olarak yazdığı hikâyelerinin toplandığı kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bir Serencam
B
Dikmen
C
Hakk-ı Sükût
D
Çıkmaz sokak
E
Kırık Mahfaza
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamıştır. Buradaki 12 hikâye Mısır, İstanbul, çeşitli Anadolu ve Avrupa şehirlerinde geçen vakalarıyla mekân genişliği noktasında dikkati çeker. Buna paralel olarak eserlerde, kefen soyuculardan yarı efsanevi kahramanlara, küçük memurlardan bütün düşüncesi aşk olan kimselere kadar çok çeşitli insan manzaraları vardır. Söz konusu mekânlar ile insan manzaraları arasındaki sıkı bağ, onun hikâye tekniğinin tanıtıcı vasıflarından biridir

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Refik Halit'in Fecr-i Âti altında yazdığı hikayelerin konularından biri değildir?

Seçenekler

A
Geçim derdi
B
Gönül ilişkileri
C
İş hayatı
D
Cinsi ihtiyaçlar
E
Namus kavramı
Açıklama:
Hikâye yazmaya Fecr-i Âtî’de başlayan Refik Halit, bu dönemde; cinsî ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak namus kavramını, geçim derdi ve iş hayatını veya İstanbul insanının kötümserlik ve bezginliğini konu alan hikâyeler yazar.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Şahabettin Süleyman'ın Tiyatro alanında verdiği eserlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Resimli Muktatafât
B
Sanat-i Tahrir ve Edebiyat
C
Kırık Mahfaza
D
Meşrutiyette Terbiye- i Etfâl
E
Osmanlılıkta Vâhime- i Mesuliyet
Açıklama:
Şahabettin Süleyman, hikâyelerinden ziyade edebiyat tarihi,tiyatro, eleştiri,estetik ve fikir yazılarıi le tanınmıştır. Söz konusu alanlarda hepsi İstanbul’da basılmış kitapları şunlardır:
Tiyatro:Fırtına (1910), Çıkmaz Sokak (1911), Ben...Başka! ve Kırık Mahfaza

Soru 84

Yakup Kadri'nin Balkan Harplerinden sonra sanatında gözlenen değişiklik aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Romantisizimden klasisizme geçme
B
Pozitivist felsefeden natüralist anlayışa evrilme
C
Fatalizmden uzaklaşma
D
Ferdiyetçi davranıştan cemiyetçi anlayışa geçme
E
Milli edebiyattan uzaklaşma
Açıklama:
Yakup Kadri, Balkan Harplerinden sonra sanatını artık ferdiyetçi davranıştan cemiyetçi anlayışa kaydırmıştır. Onun bu eğilimi, mekân itibarıyla İstanbul dışına taşan hikâyeleriyle kendini göstermiştir.

Soru 85

Aşağıdaki yazarlardan hangisi Fecr-i Âti mensubu olarak roman-hikaye yazmamıştır?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Refik Halit Karay
C
Şahabettin Süleyman
D
Ali Süha Delilbaşı
E
Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensupları arasında hikâye ve romana yönelen isimler Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay, Şahabettin Süleyman, Cemil Süleyman Alyanakoğlu, Ali Süha Delilbaşı ve İzzet Melih Devrim’dir.

Soru 86

Tanzimat’tan önceki edebiyatımızı “muhtelif zümre edebiyatları” diye değerlendiren yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ali Süha
B
Namık Kemal
C
Yahya Kemal
D
Refik Halit
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Güzel sanatları ve bu arada edebiyatı “cemiyetin bir ifadesi” sayan ve bunların asıl gayesini ruhta estetik heyecan uyandırmak olarak kabul eden Ali Süha, Tanzimat’tan önceki edebiyatımızı “muhtelif zümre edebiyatları” diye değerlendirir. Ona göre Tanzimat’tan sonra edebiyat, bütün memlekete şamil bir mahiyet, bir sosyal bünye almaya başlamış, fakat bu gayeye doğru yürüyenler arasında yalnız Namık Kemal, Ziya Paşa, Abdülhak Hamit ve Edebiyat- ı Cedîde’den Tevfik Fikret başarı göstermiştir.

Soru 87

Fecr-i Âti akımı altında duygu yoğunluğunu yansıtmak için kullanılan yazın türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Manzume
B
Mensure
C
Tekellümî Hikaye
D
Tercüme
E
Söylence
Açıklama:
Recaizâde vezin ve kafiye gibi manzum söz kayıtlarının dışında da her güzel şeyin şiire konu olabileceğini söyleyip şiiri kâinattaki güzellik hâli gibi tasavvur ederken, bu türün hudutlarını hayli genişletiyordu. Onun açtığı yolda ilerleyen Edebiyat- ı Cedideciler, duygu yoğunluğunu olabildiğince yansıtmaya en uygun tarzı keşfetmiş oldular. Böylece “mensur şiir” veya “mensure” adını verdikleri türün ilk güzel örneklerini Halit Ziya ve Mehmet Rauf ’un kalemiyle gösterdiler.

Soru 88

  1. Yakup Kadri Karaosmanoğlu
  2. Refik Halid Karay
  3. Cemil Süleyman
  4. Ali Süha Delibaşı
Yukarıdaki yazarlardan hangisi ya da hangileri yalnızca Fecr-i Âti topluluğuna dahil olmuştur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yakup Kadri’nin Fecr-i Âtî yılları, yazarlık hayatının başlangıç dönemidir. Onun asıl verimli devresi 1918 sonrasında Millî Edebiyat Hareketi ve Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı içinde olacaktır.
Hikâye yazmaya Fecr-i Âtî’de başlayan Refik Halit'in asıl edebî şahsiyetinin damgasını taşıyan başarılı hikâyeleri ise Millî Edebiyat Hareketi içinde mütalâa edilmesi gerekenlerdir.
Cemil Süleyman ve Ali Süha Fecr-i Âtî’den başka herhangi bir topluluğa meyl etmemiştirler.

Soru 89

Musiki, raks, resim hatta mimari ve heykeltıraşlık gibi birbirinden çok farklı sahalardaki kazanımlarına rağmen bu geniş kültür tecrübesine yakışır eserler vermemiş olan Fecr-i Âti yazarımız hangisidir?

Seçenekler

A
Halit Ziya
B
Refik Halit
C
Ali Süha
D
İzzet Melih Devrim
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
İzzet Melih’in henüz çocuk denecek bir çağda başlayan şiir merakına musiki, raks, resim hatta mimari ve heykeltıraşlık gibi birbirinden çok farklı sahalardaki kazanımların eklenmesi, ondaki ince zevki ve kültürü zenginleştirerek bir roman için gerekli bütün şartları hazırlamıştır. Ancak onun son kitabının vefatından 28 yıl önce yayımlandığını dikkate alınca, bu geniş kültür ve hayat tecrübesiyle mütenasip eserler veremediğini kabul etmek gerekir

Soru 90

Sanat hayatına Fecr-i Ati'de başlayan sanatçı, Cumhuriyet yıllarında yazdığı eserlerinde de Edebiyat-ı Cedîde anlayışını devam ettirir. Aşk ve kadın konusunda yoğunlaşan roman ve hikâyelerinde aşırı hassas, veremli kadın kahramanlar; kadın erkek arasında mutlu bir sona ulaşamamış ilişkiler ve ihmal edilen sevgililer vardır. Bu bakımdan Halit Ziya ve Mehmet Rauf çizgisini sürdürdüğü görülür. Dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihlerde çok şöhret yapmış olan romanı Siyah Gözler, en güzel eseri olarak kabul edilebilir.
Yukarıda kısaca tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emin Lami
B
Cemil Süleyman
C
Refik Halit
D
Yakup Kadri
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Cemil Süleyman gerek Fecr-i Âtî mensubu olarak gerekse Cumhuriyet yıllarında yazdığı tahkiyeli eserlerinde konu itibarıyla Edebiyat-ı Cedîde tercihlerini devam ettirir. Özellikle aşk ve kadın konusunda yoğunlaşan roman ve hikâyelerinde aşırı hassas, veremli kadın kahramanlar, kadın erkek arasında mesut bir neticeye ulaşamamış ilişkiler, ihmal edilen sevgililer vardır. Bu bakımdan Halit Ziya ve Mehmet Rauf çizgisini sürdüren unsurlar görülür. Dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihlerde çok şöhret yapmış olan romanı Siyah Gözler, en güzel eseri olarak kabul edilebilir

Soru 91

Fecr-i Âtî'de iki şahsın karşılıklı konuşması biçiminde yazılan, tiyatroya benzer hikâyelere ne denir?

Seçenekler

A
Mensur şiir
B
Eleştiri
C
Tekellümî hikâye
D
Mensure
E
Piyes
Açıklama:
Tekellümî hikâye, Fecr-i Âtî yazarlarının Batı dillerindeki "novel dialog" karşılığında kullandığı bir terimdir, daha çok iki şahsın karşılıklı konuşması biçiminde yazılan, tiyatroya benzer hikâyeleri ifade eder.

Soru 92

I. Temsil edilebilme kabiliyeti vardır. II. Hareket unsurlarından yoksundur. III. Mesajı göstermeye çalışır. IV. Mesajı anlatmaya çalışır. Tekellümî hikaye özellikleri ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Tekellümî hikâyelerin temsil edilebilme kabiliyeti bulunmakla birlikte, çoğunlukla hareket unsurlarından yoksundurlar ve asıl mesajı “gösterme” ile değil “anlatma” ile verdikleri için temsile elverişli oldukları söylenemez. Bu hikâyelerde genellikle fiziki bazı özellikleri belirtilen iki kahraman konuşturulur. Onların karşılıklı konuşma ortamına sokulduğu kısım bir çerçeve hikâye, asıl mesajı taşıyan kısım ise kahramanların anlattıklarıdır.

Soru 93

Tekellümî hikâyeye en çok ilgi gösteren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet Yazar
B
Şahabettin Süleyman
C
Refik Halit Karay
D
Ziya Gökalp
E
Niyazi Akı
Açıklama:
Tekellümî hikâyeye en çok ilgi gösteren Şahabettin Süleyman’dır. Onun bu tip kalem tecrübelerinde hep kadın erkek münasebetleri üzerinde durulur. Kıskançlık ve bunun doğurduğu şiddetli geçimsizlik, cinayet, aşağılık duygusu içindeki hasta ruhlu yahut hassas mizaçlı kahramanların aşk ve evlilik üzerinde konuşmaları, belli başlı konulardır.

Soru 94

Yakup Kadri'nin hikaye tekniğinin tanıtıcı özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mekânlar ile insan manzaraları arasındaki bağ
B
Anadolu şehirlerinde geçen hikayeler yazması
C
Eserlerinde yarı efsanevi kahramanlara yer vermesi
D
İnsanların zaaflarını hikayelerinde işlemesi
E
Fert-cemiyet çatışmalarına yer vermesi
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensubu olarak Yakup Kadri yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamıştır. Buradaki 12 hikâye Mısır, İstanbul, çeşitli Anadolu ve Avrupa şehirlerinde geçen vakalarıyla mekân genişliği noktasında dikkati çeker. Buna paralel olarak eserlerde, kefen soyuculardan yarı efsanevi kahramanlara, küçük memurlardan bütün düşüncesi aşk olan kimselere kadar çok çeşitli insan manzaraları vardır. Söz konusu mekânlar ile insan manzaraları arasındaki sıkı bağ, onun hikâye tekniğinin tanıtıcı vasıflarından biridir.

Soru 95

Fecr-i Âtî yıllarında işçi-patron ilişkileri üzerine yazılmış ve işçi haklarını savunan ilk edebî metin kime aittir?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet Yazar
B
Nihat Sami Banarlı
C
Ziya Gökalp
D
Refik Halit Karay
E
Yakup Kadri
Açıklama:
Hikâye yazmaya Fecr-i Âtî’de başlayan Refik Halit, bu dönemde; cinsî ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak namus kavramını, geçim derdi ve iş hayatını veya İstanbul insanının kötümserlik ve bezginliğini konu alan hikâyeler yazar. Fecr-i Âtî yllarında yazdığı hikâyelerin bazıları Türk edebiyatı için ilkleri işaret eder. Mesela bu dönemdeki hikâyelerinden Hakk-ı Sükût, Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış, işçi haklarının savunulduğu ilk edebî metindir.

Soru 96

Milli Edebiyat Hareketi'yle ilgili "kalbi ve ruhu olan, sorunları gösteren ve çözüm yollarını da içeren milli bir edebiyat" beklediğini söyleyen ve kendi özeleştirisini yaparken "memlekete karşı vazifesini yapamamış biri" gibi hissettiğini de söylemekten çekinmeyen yazar kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Halit Ziya
C
Ali Süha Delibaşı
D
Mehmet Rauf
E
Niyazi Akı
Açıklama:
Güzel sanatları ve bu arada edebiyatı “cemiyetin bir ifadesi” sayan ve bunların asıl gayesini ruhta estetik heyecan uyandırmak olarak kabul eden Ali Süha, Tanzimat’tan önceki edebiyatımızı “muhtelif zümre edebiyatları” diye değerlendirir. Millî Edebiyat Hareketini ima ederek “Ben yalnız adıyla değil, canıyla, kanıyla, kalbiyle ve ruhuyla millî bir edebiyat bekliyorum. Kütlenin ıstırabını bir teşrih (otopsi) hocası gibi, gözlerimizin önüne seren, muhtelif yaraların yerlerini birer birer bize gösteren bir aksiyon edebiyatı lazım” der. Bu görüşlerini ifade ettiği 1938’de, edebî geçmişini aynı açıdan değerlendirdiğinde ise kendisini, “memlekete karşı günah işlemiş, vazifesini yapamamış yazıcılardan biri” olarak beğenmediğini söyler.

Soru 97

İzzet Melih Devrim'in konusu II. Abdülhamit devrinin ağırlığında geçen; Batum seyahatindeki duygulanımlarından doğan ve sanatı kutsal kabul edişiyle Fecr-i Âtî'yi Millî Edebiyat Hareketine bağlayan eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tezat
B
Miliça
C
Neyyire
D
Behire
E
Sermet
Açıklama:
Tezat, Sultan II. Abdülhamit devrinin ağırlığını yaşayan genç subay Nâşid’in, İstanbul’da nişanlısı Behire ile Batum’da tanıştığı bir Rus kızı Miliça arasında, hayatını birleştirmek arzusuyla muhtelif bakımlardan yaptığı mukayeseleri ve nihayet galip gelen milliyet hissiyle Behire’yi tercih edişini anlatmaktadır. Yazarın eserini hangi şartlar altında yazdığını anlattığı bir yazıda kullandığı “fikrî hikâye” ifadesi, “tezli hikâye” anlamına gelir. Diğer taraftan “hüsün ve san’atın kudsiyeti” sözleri Fecr-i Âtî’nin sanatı “muhterem” kabul edişini hatırlatmaktadır. İşte bu noktada Tezat’ı Fecr-i Âtî’yi Millî Edebiyat Hareketine bağlayan bir eser olarak görmek gerekir.

Soru 98

Fecr-i Âtî mensuplarının "mensure", "fantazi", "şiir", "fantaziye" diye niteledikleri tür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Piyes
B
Mensur şiir
C
Hikaye
D
Eleştiri
E
Roman
Açıklama:
Mensure, duygu yoğunluğunu serbestçe ifadeye imkan verdiği için ferdiyetçi sanat anlayışına çok uygundur. Onun için Edebiyat-ı Cedideciler gibi Fecr-i Âtî mensuplarının da reğbet ettiği türlerden biri olmuştur. Fecr-i Âtî mensupları arasında “mensur şiir”, “mensure", “fantazi” veya “fantaziye” hatta bazen “şiir” diye niteledikleri bu türü denememiş olan yoktur.

Soru 99

Edebiyatımızın mensur şiir türündeki en başarılı yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Şahabettin Süleyman
B
İzzet Melih Devrim
C
Niyazi Akı
D
Ali Süha Delibaş
E
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin, belki de bütün edebiyatımızın mensur şiir türünde en başarılı yazarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur. Onun mensur şiirle ilgisini anlamak için bazı içerik özelliklerine bakacağımız iki devirde incelemek gerekir. Biri Fecr-i Âtî devresi (1910-1914), diğeri Millî Edebiyat Hareketi devresidir (1918-1922).

Soru 100

Yakup Kadri'nin mensur şiiri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Mensurelerinde zengin çağrışımlar kullanmıştır
B
İlk mensur şiiri Yıldızların Bîkesliği'dir
C
Mensureleri kalabalıklar içinde insanın yanlızlığı konusu etrafında şekillenmiştir
D
Türkçe hissedip türkçe yazmak için divan edebiyatından faydalanmıştır
E
Adeta bir musiki cümlesi gibi eserlerinde ses yapısını önemsemiştir
Açıklama:
Dil içinde bir üst dil kurma arzusuyla zengin çağrışımlar kullanan Yakup Kadri'nin ilk mensur şiiri Yıldızların Bîkesliği'dir. Genel olarak mensureleri kalabalık içindeki insanların yanlızlığı üzerine yazılmıştır. Sesle telkin peşinde olduğundan ses yapısını çok önemser. Türkçe düşünüp, Türkçe hissedip Türkçe yazmak arzusuyla halk edebiyatı ve folklorumuza yönelmiş, Tekke ve Halk edebiyatına başvurarak Yunus'u ve Karacaoğlan'ı okumuştur. Çünkü aradığı Türkçe'nin kaynağının Divan edebiyatı olmadığını düşünmektedir.

Soru 101

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi roman türünde eser kaleme almamıştır?

Seçenekler

A
Refik Halit Karay.
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
D
Ali Süha Delilbaşı
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Fecr-i Âtî mensupları arasında hikâye ve romana yönelen isimler Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay, Cemil Süleyman Alyanakoğlu, Ali Süha Delilbaşı ve İzzet Melih Devrim'dir. Şahabettin Süleyman hikaye, tiyatro ve tenkit sahasında eserler yazmış olmasına rağmen, roman kaleme almamıştır.

Soru 102

Fecri Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdığı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplayan yazarımız kimdir?

Seçenekler

A
Refik Halit Karay
B
Şahabettin Süleyman
C
Cemil Süleyman Alyana
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Ali Süha Delilbaşı
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), Fecr-i Âtî mensubu olarak yazdı¬ğı hikâyelerini Bir Serencam (1914) adlı kitabında toplamıştır. Buradaki 12 hikâye Mısır, İstanbul, çeşitli Anadolu ve Avrupa şehirlerinde geçen vakalarıyla mekân ge¬nişliği noktasında dikkati çeker.

Soru 103

Hikâye yazmaya Fecr-i Âtî'de başlayan, bu dönemde; cinsî ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak namus kavramını, geçim derdi ve iş hayatını veya İstanbul insanının kötümserlik ve bezginliğini konu alan hikâyeler yazan yazarımız kimdir?

Seçenekler

A
Refik Halit Karay
B
Şahabettin Süleyman
C
Cemil Süleyman Alyana
D
Ali Süha Delilbaşı
E
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama:
Refik Halit Karay (1888-1965) da onunla aynı kaynaklardan beslenir. Hikâye yazmaya Fecr-i Âtî'de başlayan Refik Halit, bu dö¬nemde; cinsî ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak namus kavramını, geçim derdi ve iş hayatını veya İstanbul insanının kötümserlik ve bezginliğini konu alan hikâyeler yazar.

Soru 104

Şahabettin Süleyman (1885-1921) Sultan II. Abdülhamid'i hicveden hikâyeleri arasında alegorik bir metin olarak yazdığı hikayenin adı nedir?

Seçenekler

A
Derebeyi
B
Köroğu
C
Fedai
D
Kolağası
E
Serencam
Açıklama:
Şahabettin Süleyman (1885-1921) Sultan II. Abdülhamid'i hicveden hikâyeleri arasında Derebeyi alegorik bir metindir.

Soru 105

Cemil Süleyman Dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihlerde çok şöhret yapmış olan romanı, hangisidir?

Seçenekler

A
Gözler Kalbin Aynasıdır
B
Siyah gözler
C
Köroğlu
D
Fedai
E
Ah bu kadınlar
Açıklama:
Cemil Süleyman gerek Fecr-i Âtî mensubu olarak gerekse Cumhuriyet yılların¬da yazdığı tahkiyeli eserlerinde konu itibarıyla Edebiyat-ı Cedîde tercihlerini devam ettirir. Özellikle aşk ve kadın konusunda yoğun-laşan roman ve hikâyelerinde aşırı hassas, veremli kadın kahramanlar, kadın erkek arasında mesut bir neticeye ulaşamamış ilişkiler, ihmal edilen sevgililer vardır. Bu bakımdan Halit Ziya ve Meh¬met Rauf çizgisini sürdüren unsurlar görülür. Dul bir kadının psikolojisini başarıy¬la aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihlerde çok şöhret yapmış olan romanı Siyah Gözler, en güzel eseri olarak kabul edilebilir.

Soru 106

İzzet Melih'in diğer romanı 1918 yılında yazdığı ve bir yıl sonra Pierre Loti'nin takdimiyle Fransızcaya çev-rilen romanı, hangisidir?

Seçenekler

A
Sermet
B
Siyah gözler
C
Nebiyye
D
Gözler Kalbin Aynasıdır
E
Ah Bu Kadınlar
Açıklama:
İzzet Melih'in diğer romanı Sermet (1918), bir yıl sonra Pierre Loti'nin takdimiyle Fransızcaya çevrilmiştir.

Soru 107

Ali Süha'nın yayımlanmış eserleri arasında bulunan Molier’den tercüme ettiği roman hangisidir?

Seçenekler

A
Bir günün beyliği
B
İkinci gençlik
C
Kibarlık budalası
D
Gözler Kalbin Aynasıdır
E
Piyes
Açıklama:
Ali Süha'nın yayımlanmış eserleri şunlardır: Roman: İkin-ci Gençlik (1923). Piyes: Kaybolan Ses (1946). Aktarma oyunlar: Arlezien (1937, Alphonse Daudet'ten), Alev (1940, H. Kistemackers'ten), Bir Günün Beyliği (1941, Yvan Noeden), Okumuş Adam (1942, Eugene Labiche'den). Tercümeleri: Kibar¬lık Budalası (1937, Moliere'den), Adamcıl (1941, Moleire'den)- Tarihte Halk Tiyat¬rosu (1947, Andre Boll'dan).

Soru 108

Edebiyat-ı Cedideciler, duygu yoğunluğunu olabildiğince yansıtmaya en uygun tarzı keşfetmiş oldular. Böylece "mensur şiir" veya "mensure" adını verdikleri türün ilk güzel örnekleri aşağıdakilerden hangileri vermiştir?

Seçenekler

A
Halit Ziya - Mehmet Rauf
B
İzzet Melih-Rauf Orbay
C
Cemal Süreyya-İpek Ongun
D
Ahmet Özhan-Mehmet Rauf
E
Halit Ziya-Necip Fazıl Kısakürek
Açıklama:
Recaizâde vezin ve kafiye gibi manzum söz kayıtlarının dışında da her güzel şeyin şiire konu olabileceğini söyleyip şiiri kâinattaki güzellik hâli gibi tasavvur ederken, bu türün hudutlarını hayli genişletiyordu. Onun açtığı yolda ilerleyen Edebiyat-ı Cedideciler, duygu yoğunluğunu olabildiğince yansıtmaya en uygun tarzı keşfet¬miş oldular. Böylece "mensur şiir" veya "mensure" adını verdikleri türün ilk güzel örneklerini Halit Ziya ve Mehmet Rauf'un kalemiyle gösterdiler.

Soru 109

Yakup Kadri Fecr-i Âtî'de geçen döneminde yazdığı mensureler de diğerleri de daha sonraki yıllarda kitaplaşmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu kitaplardan biridir?

Seçenekler

A
Neyyire
B
Siyah Gözler
C
Gözler Kalbin Aynasıdır
D
Okun ucundan
E
Ah Bu Kadınlar
Açıklama:
Yakup Kadri Fecr-i Âtî'de geçen döneminde yazdığı mensureler de diğerleri de daha sonra¬ki yıllarda kitaplaşmıştır. Bunlardan bir kısmı Erenlerin Bağından (1922), bir kıs¬mı Okun Ucundan (1940), diğer bir kısmı ise Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin'in Albümünden (1942) adlı kitabında yer almıştır.

Soru 110

Mensureleri ise kuvvetini, ruh derinliğinden değil tabiata, bilhassa küçük varlık ve eşyaya çevrilmiş sanatkârane "göz"den alır. bundan dolayı, hep basit, "kurbağanın aşkı", "gece kandili", "uçurtmalar", "piyano abajurları" gibi sıradan şeyler üzerinde durmuş; tahlil değil tasvir edici, zekice buluşları ve benzetmeleri olan mensureler kime aittir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Cemil Süleyman Alyana
C
Refik Halit Karay
D
Ali Süha Delilbaşı
E
Şahabettin Süleyman
Açıklama:
Refik Halit (Karay)'in mensureleri ise kuvvetini, ruh derinliğinden değil tabiata, bilhassa küçük varlık ve eşyaya çevrilmiş sanatkârane "göz"den alır. Bundan dolayı, hep basit, "kurbağanın aşkı", "gece kandili", "uçurtmalar", "piyano aba¬jurları" gibi sıradan şeyler üzerinde durmuş; tahlil değil tasvir edici, zekice buluşları ve benzetmeleri olan mensureler yaz¬mıştır.

Soru 111

Seçeneklerden verilen Tekelllümî Hikâye’nin özellikleri ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Asıl mesajı anlatma ile değil gösterme ile verir.
B
Çoğunlukla hareketli unsurlardan oluşur.
C
Temsil edilebilmek için oldukça elverişlidir.
D
Kahramanların karşılıklı konuşma ortamına sokulduğu kısım çerçeve hikâyeyi oluşturur.
E
Genellikle ikiden fazla kahraman vardır.
Açıklama:
Tekelllümî Hikâyelerin temsil edilebilme kabiliyeti bulunmakla birlikte, çoğunlukla hareket unsurlarından yoksundurlar ve asıl mesajı “gösterme” ile değil “anlatma” ile verdikleri için temsile elverişli oldukları söylenemez. Bu hikâyelerde genellikle fiziki bazı özellikleri belirtilen iki kahraman konuşturulur. Onların karşılıklı konuşma ortamına sokulduğu kısım bir çerçeve hikâye, asıl mesajı taşıyan kısım ise kahramanların anlattıklarıdır.

Soru 112

Yakup Kadri Karaosmanoğlu hangi olaydan sonra sanatını ferdiyetçi davranıştan cemiyetçi anlayışa kaydırmıştır?

Seçenekler

A
II. Meşrutiyetin ilanı
B
Nesl-i Âtî’nin kuruluşu
C
Fecr-i Âtî’nin kuruluşu
D
Refik Halit Karay ile tanışması
E
Balkan Harpleri
Açıklama:
Yakup Kadri, Balkan Harplerinden sonra artık sanatını ferdiyetçi davranıştan cemiyetçi anlayışa kaydırmıştır.

Soru 113

Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış, işçi haklarının savunulduğu ilk metin olan “Hakk-ı Sükût” kim tarafından yazılmıştır?

Seçenekler

A
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
B
Refik Halit Karay
C
Ali Süha Delibaşı
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
İzzet Melih Devrim
Açıklama:
Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış, işçi haklarının savunulduğu ilk metin olan “Hakk-ı Sükût” Refik Halit Karay tarafından yazılmıştır.

Soru 114

Seçeneklerdeki Şehabettin Süleyman’ın eserlerinden hangisi “Natüralist Hikâye ”’ye örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Bir Tecrübe
B
Derebeyi
C
Hüseyin Veli Efendi
D
Evvel Zaman İçinde
E
Dayak
Açıklama:
Şehabettin Süleyman’ın en uzun hikâyesi “Hüseyin Veli Efendi”, fikirleri vaktinden önce gelişmiş, zeki insanları cemiyetin kabullenmediği tezini savunur. Bu metin, Natüralist Hikâyeye örnek gösterilebilecek cinstedir.

Soru 115

Fecr-i Âtî Kütüphanesi serisinin ilk yayını olan Timsal-i Aşk adlı hikâye kitabının yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Cemil Süleyman Alyanakoğlu
B
Ali Süha Delibaşı
C
Mehmet Behçet Yazar
D
İzzet Melih Devrim
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Fecr-i Âtî Kütüphanesi serisinin ilk yayını olan Timsal-i Aşk adlı hikâye kitabının yazarı Cemil Süleyman Alyanakoğlu ’dur.

Soru 116

Cemil Süleyman Alyanakoğlu’nun, dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihte çok şöhret yapmış olan romanının adı nedir?

Seçenekler

A
Kadın Ruhu
B
İnhizam
C
Siyah Gözler
D
Ukde
E
İkinci Gençlik
Açıklama:
Cemil Süleyman Alyanakoğlu’nun, dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle, yayımlandığı tarihte çok şöhret yapmış olan romanının adı “Siyah Gözler” dir.

Soru 117

Seçeneklerden hangisi Ali Süha Delibaşı’na ait olan Roman türünde bir eserdir?

Seçenekler

A
Kaybolan Ses
B
Alev
C
Adamcıl
D
İkinci Gençlik
E
Bir Günün Beyliği
Açıklama:
“İkinci Gençlik” Ali Süha Delibaşı’na ait olan Roman türünde bir eserdir.

Soru 118

İzzet Melih Devrim’in Milli Edebiyat Hareketinin hâkim olduğu dönemde Fecr-i Âtî tercihlerini yansıttığı eser hangisidir?

Seçenekler

A
Sermet
B
Tezat
C
Her Güzelliğe Âşık
D
Hüzün ve Tebessüm
E
Orhan ile Gümüş
Açıklama:
İzzet Melih Devrim’in Milli Edebiyat Hareketinin hâkim olduğu dönemde Fecr-i Âtî tercihlerini yansıttığı eserinin adı "Sermet"dir.

Soru 119

Fecr-i Âtî’nin mensur şiir türünde en başarılı yazarı kimdir?

Seçenekler

A
İzzet Melih Devrim
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Mehmet Behçet Yazar
D
Refik Halit Karay
E
Şehabettin Süleyman
Açıklama:
Fecr-i Âtî’nin mensur şiir türünde en başarılı yazarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur.

Soru 120

Yazmış olduğu mensureleri ile kuvvetini, ruh derinliğinden değil tabiata, bilhassa küçük varlık ve eşyaya çevrilmiş sanatkârane “göz” den alan; tahlil değil tasvir edici, zekice buluşları ve benzetmeleri olan mensureler yazan Fecr-i Âtî temsilcisi kimdir?

Seçenekler

A
Mehmet Behçet Yazar
B
İzzet Melih Devrim
C
Cemal Süleyman Alyanakoğlu
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Refik Halit Karay
Açıklama:
Refik Halit Karay, yazmış olduğu mensureleri ile kuvvetini, ruh derinliğinden değil tabiata, bilhassa küçük varlık ve eşyaya çevrilmiş sanatkârane “göz” den almış, tahlil değil tasvir edici, zekice buluşları ve benzetmeleri olan mensureler yazmıştır.

Soru 121

Milli Edebiyat Döneminde, sanattan çok fikir içerikli bir edebiyattan söz edilebilir. Bunun nedeni aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Milli Edebiyat Dönemi siyasi ve sosyal anlamda tam bir geçiş dönemidir. Böyle dönemlerde ne yazarın ne de okuyucunun, eserin fikrini anlamak için uzun uğraşlar vermeye tahammülü vardır
B
Edebiyat sanatının ham maddesi dildir ve bu nedenle diğer sanatlardan ayrı düşünülmesi gerekir. Edebiyatın ham maddesi olan dilin insanlar arsındaki iletişim için de kullanıldığının unutulmaması gerekir.
C
Milli Edebiyat Dönemi yazarları farklı mesleklerden kişilerdir ve dolayısıyla dili kullanım sınırları bellidir.
D
Milli Edebiyat Döneminde dilin çok yönlü kullanımı söz konusudur bu da çok farklı fikir içerikli bir edebiyatın ortaya çıkması ile sonuçlanmıştır.
E
Milli Edebiyat Döneminin farklı görüşlere göre farklı yıllarla sınırlanmış olması sanattan çok fikir içerikli edebiyatın oluşmasına neden olmuştur.
Açıklama:
Aslında soru kendi cevabını da içermektedir. Geçiş dönemlerinde edebiyatın sanatsal olmasından çok yol gösterici olması beklenmektedir. Böyle dönemlerde okuyucu ve yazar sanatsal kaygılardan uzaklaşarak fikirlerin karşılıklı aktarılması kaygısını taşırlar.

Soru 122

Milli Edebiyat Hareketini Tanzimat sonrası Türk edebiyatının “en uzun ömürlü ve en geniş yelpazeli bir edebi hareket”i olarak görenler, bitiş tarihi olarak aşağıdakilerden hangisini kabul ederler?

Seçenekler

A
1922
B
1939
C
1940
D
1923
E
1911
Açıklama:
Kabul edilen görüş 1922’de saltanatın kalkması ile Milli Edebiyat Hareketinin bittiği yönündedir. Diğer görüş ise bu dönemde başlayan edebi hareketin gelişiminin 1940 yılına kadar devam ettiğini bu nedenle bitiş olarak kabul edilmesini savunur.

Soru 123

Tiyatronun halkı yönlendirmesi konusundaki etkisi tartışılmayacak kadar büyükken Milli Edebiyat yıllarında yeterli yükselişi gösterememesinin sebebi, kitaba göre nedir?

Seçenekler

A
Tiyatronun gösterilmesi için bir binaya ihtiyaç duyması ve engellenebilir bir sanat olması.
B
Halide Edip’in yeteri kadar oyun yazmamış olması.
C
Namık Kemal’in Vatan piyesini yazmış olması.
D
Servet-i Fünun yazarlarının oyunlarının bu dönemde sergilenmesi.
E
Yakup Kadri’nin oyun yazarlığına yönelmiş olmaması.
Açıklama:
Elbette bir dalda yeteri kadar sanat eseri üretilmemesinin nedenini bir maddeyle açıklamak mümkün değildir. Ancak kitapta da belirtildiği gibi sürekli savaş ortamı, siyasal hareketlilik, tiyatronun kontrol edilebilirliği, onu engellenebilir kılmıştır. Bu engeller tüketimini engellemiştir, tüketilmeyen sanat izleyicisine ulaşamamıştır. Özellikle halka ulaşmak kaygısı, yazarları bu türden uzaklaştırmıştır.

Soru 124

Milliyetçilik hareketinin en önemli unsuru nedir?

Seçenekler

A
Halkçılık
B
Türkçülük
C
Gazeteler
D
Tanzimat fermanı
E
Dil
Açıklama:
Ortak paydayı anlatabilmek ve yayabilmenin en hayati aracı dildir. Milliyetçilik ortak paydada birleşen toplulukların bir hareketidir.

Soru 125

Milli Edebiyatın belirleyici karakterini oluşturan “Yeni Lisan” hareketi hangi dergide başlamıştır?

Seçenekler

A
Genç Kalemler
B
Tercüman-ı Ahval
C
Tasvir-i Efkar
D
Ceride-i Havadis
E
Takvim-i Vekayi
Açıklama:
Genç Kalemler dışında diğer seçeneklerde verilen isimler 19. Yüzyıl ikinci yarısından itibaren çıkan gazete ve dergilerin isimleridir.

Soru 126

Milli Edebiyatın belirleyici karakterini oluşturan “Yeni Lisan” hareketi hangi dergide başlamıştır?

Seçenekler

A
Genç Kalemler
B
Tercüman-ı Ahval
C
Tasvir-i Efkar
D
Ceride-i Havadis
E
Takvim-i Vekayi
Açıklama:
Genç Kalemler dışında diğer seçeneklerde verilen isimler 19. Yüzyıl ikinci yarısından itibaren çıkan gazete ve dergilerin isimleridir.

Soru 127

Zerdüşt dini bağlılarının kutsadıkları ateşi içerisinde koruyup sakladıkları yerlerin özel adı” olarak kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Takvim-i Vekayi
B
Ceride-i Havadis
C
Tasvir-i Efkar
D
Genç Kalemler
E
Tercüman-ı Ahval
Açıklama:
Bu bir bilgi sorusudur, cevabı Tercüman-ı Ahval’dir.

Soru 128

Aşağıdakilerden hangileri İttihat ve Terakki Cemiyetinin Türkçülük düşüncesini halka indirmek ve daha kısa sürede etkili olmak arzusuyla kurduğu derneklerin adlarındandır?

Seçenekler

A
Türk Derneği
B
Türk Yurdu
C
Türk Ocağı
D
Türk Bilgi Derneği
E
Hepsi
Açıklama:
Bu bir bilgi sorusudur. İttihat ve Terakki Cemiyetinin kurduğu dernekler listesi kitapta ilgili başlık altında verilmiştir

Soru 129

Ziya Gökalp edebiyatçı olması dışında hangi meslektendir?

Seçenekler

A
Psikolog
B
Terapist
C
Sosyolog
D
Tarihçi
E
Dernekçi
Açıklama:
Ziya Gökalp bir sosyolog, edebiyatçı ve siyasetçidir. Bu çok yönlülüğü ona, realist bir kafa ile gerçekleri gözlemleme, değerlendirme ve buna göre bir yol çizme becerisini kazandırmıştır.

Soru 130

Aşağıdaki olaylardan hangisi sonucunda Türk milliyetçiliği hareketi devletleşme aşamasına geçmiştir?

Seçenekler

A
9 Eylül 1922’de İzmir’in geri alınışı
B
30 Ekim 1928’de imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşması
C
1914 yılında Türk Bilgi Derneğinin kurulması
D
1892’te İkdam gazetesinin yayınlanmaya başlaması.
E
1923’te Ziya Gökalp’in Türkçülüğün Esaslarını yayınlaması
Açıklama:
9 Eylül 1922’de İzmir’in geri alınışı ve 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile Türk milliyetçiliği hareketi devletleşme aşamasına geçmiştir.

Soru 131

“Başka sanat bilmeyiz, karşımızda dururken, Yazılmamış bir destan gibi Anadolumuz” dizelerinin sahibi olan ve şiirlerinde anlattığı hikayelerle aydın-halk kucaklaşmasını resmeden şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Faruk Nafız Çamlıbel
B
Tevfik Fikret
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Şinasi
E
Namık Kemal
Açıklama:
Faruk Nafiz’in “Han Duvarları” şiiri bu anlamda yazılma macerası ve anlattığı hikâye ile tam bir aydın-halk kucaklaşmasını resmeder. Şair, 1926’da yazdığı “Sanat” adlı şiiriyle de bu dönemin edebiyat anlayışının poetik ifadesini de gerçekleştirecektir.

Ünite 5

Soru 1

Millî Edebiyat ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
19. asır başlangıcındaki edebiyat hareketini temsil eder.
B
20. asır başındaki edebiyat hareketini temsil eder.
C
Millî devlete geçiş yıllarındaki millîleşme sürecini belirleyen edebiyat hareketidir.
D
Millî edebiyat adlandırması, herkes tarafından aynı içerikte düşünülmemektedir.
E
Bu edebiyat, Osmanlı ülkesini nihayet etkisi altına alan milliyetçilik akımının hemen yanı başında ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
‘Millî edebiyat’ terimiyle hem Türk milletinin tarihi içerisinde oluşturduğu edebiyatın bütünü hem de 20. asır başlarında millî devlete geçiş yıllarında millîleşme sürecini belirleyen edebiyat hareketi kastedilmektedir. Böylece başlangıç ve bitiş tarihleriyle sınırlı olan bir harekete ‘millî edebiyat’ adı verilerek bir millete özgü olma konusundaki anlam darlaştırılmaktadır. Fakat bu arada özel bir anlam da yüklenmektedir. ‘Millî Edebiyat’ adlandırması, tartışılmasına ve herkes tarafından aynı içerikte düşünülmemesine rağmen, 20. yüzyıl başlarındaki millîleşme döneminin Türk edebiyatı için kullanılmaya devam etmektedir.
Millî Edebiyat, yüzyıllara dağılmış çok uzun bir geçmişe sahip olan Türk edebiyatı tarihinin Osmanlı coğrafyasında 20. yüzyıl başlarının tarihî, siyasi ve fikrî hareketliliklerine paralel olarak gelişmiş bir edebiyat dönemini işaret etmektedir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Millî edebiyat ile aynı dönemdeki edebî gruplaşmalardan biridir?

Seçenekler

A
Beş Hececiler
B
Aruzcular
C
Şairler Derneği
D
Hurufîler
E
Kalenderîler
Açıklama:
‘Millî Edebiyat’ adlandırması, tartışılmasına ve herkes tarafından aynı içerikte düşünülmemesine rağmen, 20. yüzyıl başlarındaki millîleşme döneminin Türk edebiyatı için kullanılmaya devam etmektedir. Aynı yıllarda, Nâyîler, Nev-yunanîlik ve Şairler Derneği gibi edebî gruplaşmalar da vardır.
Millî Edebiyat ile aynı yıllarda, Nâyîler, Nev-yunanîlik ve Şairler Derneği gibi edebî gruplaşmalar da vardır.

Soru 3

Millî Edebiyat ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sunnî bir şekilde ortaya çıkmıştır.
B
Prensiplerini ve mensuplarını açıklayan bir beyanname ile başlamıştır.
C
Başlangıç tarihi 1910'dur.
D
Bitiş tarihi net olarak belirlenebilmektedir.
E
Bir ihtiyaç sonucu olarak tabii bir şekilde ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
20. yüzyıl başlarında bir ihtiyaç sonucu olarak ve hatta çok tabii bir oluşumla
ortaya çıkan Millî Edebiyat, prensiplerini ve mensuplarını açıklayan bir beyanname ile yola çıkmamıştır. Bu durum başlangıç tarihinin tespitini zorlaştırmaktadır.
Aynı şekilde bu süreç sonunda kurulan yeni devletin millî bir devlet olması, buna bağlı olarak milletin edebiyatının da yeni unsurlar katılarak ama hemen hemen aynı edebî oluşum hatta aynı isimler etrafında devam etmesi, bitiş tarihinin de açık bir şekilde belirlenmesini güçleştirmektedir. Öte yandan yüzyıl başına ait Batıcılık, İslamcılık ve Türkçülük gibi fikrî ve edebî eğilimlerin birbirlerini etkileyerek ve birleşerek alanlarını genişletmiş olması, Millî Edebiyat Hareketi mensuplarının kesin olarak ve birbirinden ayrılacak şekilde belirlenmesini de zorlaştırmaktadır.
İnsandaki devamlılık edebiyatta herhangi bir akımın, hareketin, modanın başlangıç
20. yüzyıl başlarında bir ihtiyaç sonucu olarak ve hatta çok tabii bir oluşumla ortaya çıkan Millî Edebiyat, prensiplerini ve mensuplarını açıklayan bir beyanname ile yola çıkmamıştır.

Soru 4

Millî edebiyat akımının 1911'de başladığını kabul edenlerin esas aldığı olay aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Osmanlıcılık akımı
B
Türkçülük akımı
C
Yeni Lisan makalesinin Genç Kalemler'de yayımlanması
D
Türk Derneğinin kuruluşu
E
Genç Kalemler dergisinin kuruluşu
Açıklama:
1911’i kabul eden yaklaşım “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisindeki yayımını esas almaktadır. Çünkü “Yeni Lisan” makalesi çoğunlukla Millî Edebiyat Hareketinin beyannamesi olarak değerlendirilmektedir.

Soru 5

Millî Edebiyat'ın tamamlanma tarihi olarak 1922-1923'ü kabul edenlerin esas aldığı olay aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genç Kalemler dergisinin kapanması
B
Türkçülük akımının son bulması
C
Osmanlı Devletinin yıkılması
D
İstiklâl Savaşı'nın bitip Cumhuriyet'in kurulması
E
Divan edebiyatının sonlanması
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketinin tamamlanma tarihi ise genellikle 1922 veya 1923
olarak düşünülmektedir. Bu görüş sahiplerinin hepsi de sonlanma tarihi olarak
bir edebiyat olayını değil, fakat edebiyatın toplumdaki değişimleri yansıttığı görüşünden hareketle 1922 İstiklâl Savaşı’nın tamamlanmasını veya 1923 Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu esas almaktadırlar.

Soru 6

Milli Edebiyat'ın öncüleri aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp-Ömer Seyfettin-Ali Canip
B
Ziya Gökalp-Ömer Seyfettin-Halide Edip
C
Ziya Gökalp-Ali Canip-Reşat Nuri
D
Ziya Gökalp-Ömer Seyfettin-Reşat Nuri
E
Ziya Gökalp-Ömer Seyfettin-Fuad Köprülü
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin
(1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir.

Soru 7

Yeni Lisan'ın fikir babası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Reşat Nuri
B
Ziya Gökalp
C
Ali Canip
D
Ömer Seyfettin
E
Aka Gündüz
Açıklama:
Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Millî Edebiyat'ın şiirdeki temsilcilerinden biri sayılmaz?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ömer Seyfettin
C
Ali Canip
D
Faruk Nafiz
E
Reşat Nuri
Açıklama:
Reşat Nuri (Güntekin, 1889-1956) Millî Edebiyat’ın roman ve hikâyedeki temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Şiirde ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’ten başka Faruk Nafiz (Çamlıbel, 1898-1973) de önde gelen temsilcilerdir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Millî Edebiyat akımı içinde bulunmamalarına rağmen dönem şiirinin kendini bulmasında etkili olmuş isimlerdir?

Seçenekler

A
Yahya Kemal-Mehmet Âkif
B
Halit Fahri-Yusuf Ziya
C
Fuad Köprülü-Ali Canip
D
Reşat Nuri-Ömer Seyfettin
E
Yakup Kadri-Refik Halit
Açıklama:
Yahya Kemal (Beyatlı, 1884-1958) ve Mehmet Âkif (Ersoy, 1873-1936) Millî Edebiyat anlayışının içinde olmasalar ve vezin kullanımı gibi bir takım temel konularda ayrılsalar da dönem şiirinin kendini bulmasında etkili olmuş isimlerdir. Öte yandan bu iki ismi, düşünceleri bakımından da devri şekillendiren isimlerin içinde ve hatta başında saymak gerekir.

Soru 10

Türkçülüğün Esasları adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Fuad Köprülü
C
Ziya Gökalp
D
Halide Edip
E
Mehmet Âkif
Açıklama:
Ziya Gökalp fikirlerine Türkçülüğün Esasları’nda “Türk milletinin yükselmesi için çalışmak” fikrini ekler. Türkçülüğün Esasları’nda Türkçülüğün daha doğru bir deyimle Türkiye Cumhuriyeti’nin bir programı yapılır. Bu programa Türkçülüğün tarihinden ve milletin tanımından başlanır.
Türkçülüğün Esasları adlı eser Türkiye Cumhuriyet'in kuruluş felsefesini özetlemekle birlikte Ziya Gökalp'in eseridir.

Soru 11

I. Bir milletin kendi dil ve tarih özelliklerini taşır
II. Estetik ve kültürel değerlerin birleşimidir
III. Milli tarihten bağımsız bir biçimde üretilir
Yukarıdakilerden hangileri milli edebiyat kavramının tanımı içerisinde yer alan özellikler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
‘Millî’ olmak, ilk anda bir millete özgü olma anlamını çağrıştırmaktadır. Millî sa nat, millî kültür gibi... ‘Millî edebiyat’ ise öncelikle bir milletin kendi diliyle ve kendi tarihinin derinliklerinden taşıdığı estetik ve kültürel değerlerin bileşimiyle meydana getirdiği, yine kendi tarihiyle paralel bir zamanda ürettiği edebiyat demektir. Doğru cevap B'dir.

Soru 12

20 yüzyıl Milli Edebiyatı hangi kavram üzerine yoğunlaşmıştır?

Seçenekler

A
birlik ve beraberlik
B
vatan savunması
C
kimlik bilinci
D
beşeri aşk
E
doğaya dönüş
Açıklama:
20. yüzyıl başları da Türk milleti için oldukça önemli oluşumları içinde taşıyan tarihsel bir dönemdir. Bu yıllarda milletin durumunu belirleyen sosyal şartlarla edebiyatının özellikleri aynılık gösterir. Öze dönüş, kendini keşfetme veya millîleşme yılları olarak görülebilecek dönemin edebiyatı da bu paralelde ‘Millî Edebiyat’tır. Bu yılların edebiyatı hem Türk kimliğini arar ve bulur hem de bulduklarını anlatarak geniş kitlelerce benimsenmesini teşvik eder. Bu millî kimlik bilincinin uyandırılmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 13

Milli Edebiyat Hareketinin beyannamesi olarak görülen makale aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ceride-i Havadis
B
Tercüman-ı Ahval
C
Genç Kalemler
D
Takvim-i Vekayi
E
Yeni Lisan
Açıklama:
Millî Ede biyat’ı 1908 ile başlatmayı uygun bulanlar varsa da 1911 olarak kabulü daha yaygındır. 1911’i kabul eden yaklaşım “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergi sindeki yayımını esas almaktadır. Çünkü “Yeni Lisan” makalesi çoğunlukla Millî Edebiyat Hareketinin beyannamesi olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 14

Aşağıdaki şıklardan hangisinde Yeni Lisan hareketinin öncüleri doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp- Halide Edip- Ömer Seyfettin
B
Halide Edip- Ömer Seyfettin- Ali Canip
C
Reşat Nuri- Halide Edip- Ali Canip
D
Ali Canip- Ziya Gökalp- Ömer Seyfettin
E
Ömer Seyfettin- Ziya Gökalp- Reşat Nuri
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (18761924), Ömer Seyfettin (18841920) ve Ali Canip (Yöntem, 18871967)’dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 15

Yeni Lisan hareketinin fikir babası kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ali Canip
C
Ömer Seyfettin
D
Halide Edip
E
Refik Halit
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (18761924), Ömer Seyfettin (18841920) ve Ali Canip (Yöntem, 18871967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Milli Edebiyat Hareketi'nin fikri zeminini oluşturan fikir akımları arasında değildir?

Seçenekler

A
Batıcılık
B
Turancılık
C
Osmanlıcılık
D
İslamcılık
E
Milliyetçilik
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketi’nin fikri zeminini Batıcılık, Osmanlıcılık, İslamcılık ve milliyetçilik hep birlikte oluştururlar. Çünkü bunların her biri, dönem aydınlarının Osmanlı’nın kötü gidişini durdurmak için önerdikleri kurtuluş çareleridirler.Fakat şüphesiz ki Millî Edebiyat Hareketi’nin fikrî zeminini Milliyetçilik/Türk Milliyetçiliği (Türkçülük) gayretleri oluşturur. Doğru cevap B'dir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde çıkarılan resmi gazetedir?

Seçenekler

A
Ceride-i Havadis
B
Tercüman-ı Ahval
C
Takvim-i Vekayi
D
Tasvir-i Efkar
E
Tercüman-ı Hakikat
Açıklama:
1860’ların başında Şinasi’nin çıkardığı ilk özel gazetelere kadar Osmanlı ülkesindeki Türkçe gazete faaliyeti Takvim-i Vekayi ve Ceride-i Havadis’le sınırlı kalmıştır. Bunlardan Takvim-i Vekayi resmî, Ceride-i Havadis ise yarı resmî gazetedirler. Doğru cevap C'dir.

Soru 18

Osmanlı'da ilk özel gazete kim tarafından çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
Ahmet Vefik paşa
B
Şinasi Agah Efendi
C
Süleyman Paşa
D
Şemsettin Sami
E
Ali Suavi
Açıklama:
1861’de Şinasi Agâh Efendi i Tercüman-ı Ahval’i, 1863’te ise Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 19

Ziya Gökalp'in fikir babası olduğunu ve Türkçülüğü geniş bir coğrafya içinde ele alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İslamcılık
B
Türkçülük
C
Milliyetçilik
D
Osmanlıcılık
E
Turancılık
Açıklama:
Türk milliyetçiliğinin başlangıç noktasında geniş bir Türk coğrafyasını içine alan ‘Turancılık’ vardır. Bu görüşün fikir babası Ziya Gökalp’tır.Türkçülüğü geniş bir coğrafyada düşünen Turancılık, Gökalp’ın yetişme yıl larındaki Osmanlıcılık ve İslamcılık gibi büyük arayışların, Türklerin Asya tarihiyle yeni tanışmış olmasının verdiği ve oradan gelen milliyetçilik anlayışlarının tesiriyle ortaya çıkmış bir heyecan devresi olarak değerlendirilebilir. Doğru cevap E'dir.

Soru 20

"Anadolu toprağının yeni bir Türk insanı yarattığı" tezini savunan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yahya Kemal
B
Ziya Gökalp
C
Halide Edip
D
Ali Canip
E
Namık Kemal
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı ve takip eden yıllarda milliyetçilik düşüncesi etrafında ki söylemlerden biri de Yahya Kemal’den gelir. II. Meşrutiyet sonrasında oluşan hürriyet havası üzerine 1912’de İstanbul’a dönen Yahya Kemal, Fransa’da ki yıllarında edindiği tecrübelerle kendi memleketinin meselelerine bakmaya ve yorumlar getirmeye çalışır. Yahya Kemal, Fransızların toprağa bağlı milliyetçilik fikrini Osmanlı’nın ve Anadolu’nun gerçeğine yakın bulmuştur. Onların “Fransız toprağı bin yılda Fransız milletini yarattı,” düşüncesini esas alarak Anadolu toprağının yeni bir Türk insanı yarattığı tezini savunur. Doğru cevap A'dır.

Soru 21

  1. Nev-yunanîlik
  2. Edebiyat-ı Cedide
  3. Şairler Derneği
  4. Nâyîler
  5. Fecr-i Ati
Yukarıda verilenlerden hangileri Milli Edebiyat ile aynı dönemde edebiyatta görülen gruplaşmalar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I ve V
C
II, III ve V
D
I, III ve IV
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Milli edebiyat akımıyla aynı yıllarda, Nâyîler, Nev-yunanîlik ve Şairler Derneği gibi edebî gruplaşmalar da vardır.

Soru 22

  • 1922 sonrası edebiyat için kullanılır.
  • Anadolu'ya dönüşü simgeler
Yukarıda özellikleri verilen edebiyat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Milli edebiyat
B
Mütareke edebiyatı
C
Milli Mücadele Edebiyato
D
Memleketçi Edebiyat
E
Savaş Dönemi Edebiyatı
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın devamı olarak değerlendirilen 1922 sonrası edebiyatı için de Anadolu’ya yöneliş temasını düşündürecek biçimde ‘Memleketçi Edebiyat’ adlandırması vardır.

Soru 23

Yeni Lisan'ın fikir babası olarak anılan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Ali Canip
C
Yakup Kadri
D
Ziya Gökalp
E
Reşat Nuri
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Ali Canip’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir
babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır.

Soru 24

Millî Edebiyat anlayışının içinde olmasa ve vezin kullanımı gibi bir takım temel konularda ayrılsa da dönem şiirinin kendini bulmasında etkili olmuş isimler arasında sayılan şairler arasında aşağıdaki isimlerden hangisi yer alır?

Seçenekler

A
Mehmet Akif Ersoy
B
Faruk Nafiz Çamlıbel
C
Enis Behiç Koryürek
D
Yusuf Ziya Ortaç
E
Fuad Köprülü
Açıklama:
Yahya Kemal (Beyatlı, 1884-1958) ve Mehmet Âkif (Ersoy, 1873-1936) Millî Edebiyat anlayışının içinde olmasalar ve vezin kullanımı gibi bir takım temel konularda ayrılsalar da dönem şiirinin kendini bulmasında etkili olmuş isimlerdir.Öte yandan bu iki ismi, düşünceleri bakımından da devri şekillendiren isimlerin içinde ve hatta başında saymak gerekir.

Soru 25

I-Nev-Yunanilik
II-Nayiler
III-Yeni Lisan
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Millî Edebiyat yıllarında ortaya çıkan edebiyat anlayışları içerisinde yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu yıllarda Yeni Lisan hareketi yanında Nâyîler, Nev-yunanîlik ve Şairler Derneği gibi edebî gruplaşmalar da vardır. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.

Soru 26

I-Batıcılık
II-Türkçülük
III-İslamcılık
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Millî Edebiyat yıllarında görülen ideolojik akımlar içerisinde yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu yıllarda ileri sürülen Batıcılık, Türkçülük, İslamcılık ve hatta Osmanlıcılık gibi eğilimler, zaman zaman birbirlerini etkileyerek ve birleşerek etki alanlarını genişletirler. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.

Soru 27

I-Millî Edebiyatın, prensiplerini ve mensuplarını açıklayan bir beyanname ile yola çıkmaması
II- Süreç sonunda kurulan yeni devletin millî bir devlet olması, buna bağlı olarak milletin edebiyatının da yeni unsurlar katılarak ama hemen hemen aynı edebî oluşum hatta aynı isimler etrafında devam etmesi
III- Yüzyıl başına ait Batıcılık, İslamcılık ve Türkçülük gibi fikrî ve edebî eğilimlerin birbirlerini etkileyerek ve birleşerek alanlarını genişletmiş olması
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Millî Edebiyat Hareketinin sınırlarını tespit edilmesinin zor olmasının nedenlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
20. yüzyıl başlarında bir ihtiyaç sonucu olarak ve hatta çok tabii bir oluşumla ortaya çıkan Millî Edebiyat, prensiplerini ve mensuplarını açıklayan bir beyanname ile yola çıkmamıştır. Bu durum başlangıç tarihinin tespitini zorlaştırmaktadır. Aynı şekilde bu süreç sonunda kurulan yeni devletin millî bir devlet olması, buna bağlı olarak milletin edebiyatının da yeni unsurlar katılarak ama hemen hemen aynı edebî oluşum hatta aynı isimler etrafında devam etmesi, bitiş tarihinin de açık bir şekilde belirlenmesini güçleştirmektedir. Öte yandan yüzyıl başına ait Batıcılık, İslamcılık ve Türkçülük gibi fikrî ve edebî eğilimlerin birbirlerini etkileyerek ve birleşerek alanlarını genişletmiş olması, Millî Edebiyat Hareketi mensuplarının kesin olarak ve birbirinden ayrılacak şekilde belirlenmesini de zorlaştırmaktadır. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Milli Edebiyat’ın başlangıç ve bitiş tarihleri doğru olarak bir arada verilmiştir?

Seçenekler

A
1881-1892
B
1891-1902
C
1901-1912
D
1911-1922
E
1922-1933
Açıklama:
‘Millî Edebiyat’ 1911 ile 1922 tarihleri arasında meydana gelen bir edebiyattır. 1911, ‘Millî Edebiyat’ın başlaması için gerekli şartları ortaya koyan Yeni Lisan makalesinin yayın tarihidir. Makale edebiyattan çok dille ilgili şartlar taşırsa da edebiyatla ilgili bir başlangıç fikrinin varlığı hissedilir. 1922 ise İstiklal Savaşı’nın tamamlandığı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun başladığı tarihtir. Buna göre cevap “D” seçeneğidir.

Soru 29

Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışan ve Yeni Lisan’ın fikir babası olarak anılan yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Halide Edip
C
Yakup Kadri
D
Refik Halit
E
Yusuf Ziya
Açıklama:
Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır. Buna göre cevap “A” seçeneğidir.

Soru 30

I-Ömer Seyfettin
II-Ali Canip
III-Halide Edip
Yukarı verilen yazarlardan hangisi ya da hangileri Milli Edebiyat Hareketinin öncüleri olarak görülmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır. Bu durum Ömer Seyfettin ve Ali Canip için de geçerlidir. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıda verilen yazarlardan hangisi Milli Edebiyat’ın roman ve hikâyedeki temsilcilerinden değildir?

Seçenekler

A
Halide Edip
B
Orhan Seyfi
C
Yakup Kadri
D
Reşat Nuri
E
Refik Halit
Açıklama:
Orhan Seyfi (Orhon, 1890-1972) Milli Edebiyat’ın şiirde önde gelen temsilcilerindendir. Buna göre cevap “B” seçeneğidir.

Soru 32

1913 yılında Babıali Baskını ile Osmanlı içerisindeki istikrarsızlığı güçlendiren grup aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeniçeri ocağı
B
Fecri Ati
C
İttihat ve Terakki
D
Azınlıklar
E
İngiliz ordusu
Açıklama:
Osmanlı Balkan Savaşları sırasında Rusya’nın yardımıyla kurulan Balkan birliği karşısında ağır bir yenilgi alarak İstanbul’a kadar geriler. İçerideki siyasal karmaşa da sona ermemiştir. İttihat ve Terakki, Babıali Baskınını gerçekleştirir (1913). Umutla beklenen ve ilan edilen II. Meşrutiyetin de başarısız olması bütün siyasal beklentileri suya düşürür. Ülkedeki istikrarsızlıklar daha da artar.

Soru 33

Aşağıda verilen yazarlardan hangisi Milli Edebiyat’ın şiirdeki temsilcilerinden değildir?

Seçenekler

A
Yusuf Ziya
B
Orhan Seyfi
C
Enis Behiç
D
Reşat Nuri
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Şiirde Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’ten başka Fuad Köprülü (1890-1966), Mithat Cemal (Kuntay, 1895-1956), Halide Nusret (Zorlutuna, 1901-1983), Şükûfe Nihal (Başar 1896-1973), Faruk Nafiz (Çamlıbel, 1898-1973), Enis Behiç (Koryürek, 18921949), Orhan Seyfi (Orhon, 1890-1972), Halit Fahri (Ozansoy, 1891-1971), Yusuf Ziya (Ortaç, 1895-1967) önde gelen temsilcilerdir. Reşat Nuri ise Roman ve Hikaye türündeki temsilcilerdendir. Buna göre “D” seçeneği yanlıştır.

Soru 34

Aşağıda verilen yazarlardan hangisi Millî Edebiyat anlayışının içinde olmaması ve vezin kullanımı gibi bir takım temel konularda ayrılmış olmasına rağmen, dönem şiirinin kendini bulmasında etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Ziya Gökalp
C
Mehmet Akif
D
Şinasi
E
Orhan Veli
Açıklama:
Yahya Kemal (Beyatlı, 1884-1958) ve Mehmet Âkif (Ersoy, 1873-1936) Millî Edebiyat anlayışının içinde olmasalar ve vezin kullanımı gibi bir takım temel konularda ayrılsalar da dönem şiirinin kendini bulmasında etkili olmuş isimlerdir. Öte yandan bu iki ismi, düşünceleri bakımından da devri şekillendiren isimlerin içinde ve hatta başında saymak gerekir. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.

Soru 35

1861'de Şinasi ile Agah Efendi'nin çıkardığı gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genç Kalemler
B
Takvim-i Vekayi
C
Ceride-i Havadis
D
Tercüman-ı Ahval
E
Tasvir-i Efkâr
Açıklama:
1861’de Şinasi Agâh Efendi ile birlikte Tercüman-ı Ahval’i, 1863’te ise tek başına Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerdir

Soru 36

I-Takvim-i Vekayi
II- Tercüman-ı Ahval
III- Tasvir-i Efkâr
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazeteler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
1861’de Şinasi Agâh Efendi ile birlikte Tercüman-ı Ahval’i, 1863’te ise tek başına Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerdir. Takvim-i Vekayi ise resmi gazetedir. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.

Soru 37

Osmanlıda "resmi dilin Türkçe olduğu" maddesini de içeren belge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tanzimat Fermanı
B
Islahat Fermanı
C
1876 Kanun-ı Esasî’si
D
Dil Birliği Konferansı
E
II. Meşrutiyet
Açıklama:
1876 Kanun-ı Esasî’sine resmî dilin Türkçe olduğu maddesi yerleştirilmiştir

Soru 38

1894’te “Türk gazetesidir” sloganıyla yayımlanmaya başlayan gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sabah
B
Tercüman-ı Hakikat
C
İkdam
D
Tercüman-ı Ahval
E
Tasvir-i Efkâr
Açıklama:
İstanbul’da I. Meşrutiyet sonrasında istibdada rağmen Sabah, Tercüman-ı Hakikat ve İkdam gazetelerinde kültürel içerikli olduğu gerekçesiyle konuyla ilgili tartışmalar engellenmediği gibi İkdam 1894’te “Türk gazetesidir” sloganıyla yayımlanmaya başlar.

Soru 39

Türkçülük düşüncesini halka indirmek ve daha kısa sürede etkili olmak arzusuyla kurulan dernekler arasında aşağıda verilenlerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Türk Memleketleri Derneği
B
Türk Derneği
C
Türk Bilgi Derneği
D
Türk Yurdu
E
Türk Ocağı
Açıklama:
Türkçülük düşüncesini halka indirmek ve daha kısa sürede etkili olmak arzusuyla
  • Türk Derneği (1908),
  • Türk Yurdu (1911),
  • Türk Ocağı (1912),
  • Türk Bilgi Derneği (1914) gibi dernekler kurulur

Soru 40

Makale, şiir ve hikaye gibi eserler veren ve Yeni Lisan hareketinin üç öncüsünden biri olan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Yakup Kadri
C
Halide Edip
D
Aka Gündüz
E
Faruk Nafiz
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır. Bu durum Ömer Seyfettin ve Ali Canip için de geçerlidir. Üstelik Ömer Seyfettin’e makale ve şiirin yanında hatta daha baskın olarak hikâyeyi de eklemek gerekir.

Soru 41

Milli Edebiyat Hareketi'nin çoğunluğunun kabul ettiği başlangıç ve bitiş tarihleri nelerdir?

Seçenekler

A
1908-1911
B
1911-1922
C
1922-1923
D
1919-1923
E
1923-1940
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketinin hangi tarihler arasında devam eden bir edebiyat olduğu konusunda bir sonuç değerlendirmesi yapmak gerekirse; 1911 ile 1922 arasının daha kabul edilebilir olduğu anlaşılıyor.

Soru 42

Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini hangi hareket oluşturur?

Seçenekler

A
Yeni Lisan
B
Şairler Derneği
C
Batıcılık
D
Nâyîler
E
Nev-yunanîlik
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur.

Soru 43

Yeni Lisan’ın fikir babası kimdir?

Seçenekler

A
Halide Edip (Adıvar)
B
Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)
C
Ziya Gökalp
D
Reşat Nuri (Güntekin)
E
Aka Gündüz
Açıklama:
Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Millî Edebiyat Hareketi sanatçılarından birisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Fatma Aliye Hanım (Topuz)
C
Halit Ziya
D
Tevfik Fikret
E
Yusuf Ziya (Ortaç)
Açıklama:
Şiirde ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’ten başka Fuad Köprülü (1890-1966), Mithat Cemal (Kuntay, 1895-1956), Halide Nusret (Zorlutuna, 1901-1983), Şükûfe Nihal (Başar 1896-1973), Faruk Nafiz (Çamlıbel, 1898-1973), Enis Behiç (Koryürek, 18921949), Orhan Seyfi (Orhon, 1890-1972), Halit Fahri (Ozansoy, 1891-1971), Yusuf Ziya (Ortaç, 1895-1967) önde gelen temsilcilerdir.

Soru 45

Millî Edebiyat yıllarında tiyatro sanatı açısından dikkat çekici oyunlar yazan yazar kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Namık Kemal
C
Cenap Şehabettin
D
Celal Sahir
E
Süleyman Nazif
Açıklama:
Millî Edebiyat yılları tiyatro sanatı açısından dikkat çekicidir. Özellikle de Meşrutiyet sonrasında Vatan piyesi başta olmak üzere Namık Kemal’in vatan ve hürriyet temasını işleyen diğer oyunları da sergilenmiş ve bir müddet büyük ilgi uyandırmıştır.

Soru 46

Millî Edebiyat Hareketi’nin fikrî zeminini hangi düşünce oluşturur?

Seçenekler

A
Bağımsızlık
B
Eşitlik
C
Adalet
D
Laiklik
E
Milliyetçilik
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketi’nin fikri zeminini Batıcılık, Osmanlıcılık, İslamcılık ve milliyetçilik hep birlikte oluştururlar. Çünkü bunların
her biri, dönem aydınlarının Osmanlı’nın kötü gidişini durdurmak için önerdikleri kurtuluş çareleridirler. Fakat şüphesiz ki Millî
Edebiyat Hareketi’nin fikrî zeminini Milliyetçilik/Türk Milliyetçiliği (Türkçülük) gayretleri oluşturur.

Soru 47

Fransız İhtilalinin sonucu olarak dünyaya yayılmış modernist ideoloji hangisidir?

Seçenekler

A
Halkçılık
B
İslamcılık
C
Milliyetçilik
D
Batıcılık
E
Osmanlıcılık
Açıklama:
Milliyetçilik Fransız İhtilalinin sonucu olarak dünyaya yayılmış modernist bir ideolojidir.

Soru 48

Kırım’da 'Dilde fikirde işte birlik’ sloganıyla çıkardığı Tercüman gazetesiyle resmî dilin Türkçe olduğunu savunan aydın kimdir?

Seçenekler

A
İsmail Gaspıralı
B
Şemsettin Sami
C
Şinasi
D
Agah Efendi
E
Mehmet Emin
Açıklama:
Bütün bunların yanında 1876 Kanun-ı Esasî’sine resmî dilin Türkçe olduğu maddesi yerleştirilmiştir. Bu çalışmalara Kazan’da Tatarların gerçekleştirdikleri aydınlanma hareketi ile Kırım’da İsmail Gaspıralı’nın ‘Dilde fikirde işte birlik’ sloganıyla çıkardığı Tercüman gazetesinin İstanbul’a yansıyan etkilerini de eklemek gerekir.

Soru 49

Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazete hangisidir?

Seçenekler

A
Takvim-i Vekayi
B
Ceride-i Havadis
C
Tercüman-ı Ahval
D
Tercüman-ı Hakikat
E
İkdam
Açıklama:
1861’de Şinasi Agâh Efendi ile birlikte Tercüman-ı Ahval’i, 1863’te ise tek başına Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerdir.

Soru 50

1894’te “Türk gazetesidir” sloganıyla yayımlanmaya başlanan gazete hangisidir?

Seçenekler

A
Sabah
B
Tercüman-ı Hakikat
C
İkdam
D
Muhbir
E
Ulum
Açıklama:
İkdam 1894’te “Türk gazetesidir” sloganıyla yayımlanmaya başlar.

Soru 51

Millî Edebiyat’ın başlangıcı yaygın olarak hangi yıl olduğu kabul görür?

Seçenekler

A
1911
B
1910
C
1908
D
1907
E
1906
Açıklama:
Konuyla ilgili olarak fikir beyan edenlerin düşüncelerine bakılırsa Millî Edebiyat’ı 1908 ile başlatmayı uygun bulanlar varsa da 1911 olarak kabulü daha yaygındır.

Soru 52

Millî Edebiyat Hareketinin tamamlanma tarihi genellikle hangi yıllar olarak düşünülmektedir?

Seçenekler

A
1921-1922
B
1922-1923
C
1924-1925
D
1926-1927
E
1928-1929
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketinin tamamlanma tarihi ise genellikle 1922 veya 1923 olarak düşünülmektedir. Bu görüş sahiplerinin hepsi de sonlanma tarihi olarak bir edebiyat olayını değil, fakat edebiyatın toplumdaki değişimleri yansıttığı görüşünden hareketle 1922 İstiklâl Savaşı’nın tamamlanmasını veya 1923 Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu esas almaktadırlar

Soru 53

Millî Edebiyat’ın başlangıç tarihi 1911 olarak kabul edilirken 19 yüzyıl sonundaki Türkçe Şiirler’i eseri bir ön hazırlık olarak değerlendirilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Akif
B
Ziya Gökalp
C
Mehmet Emin
D
Ali Tevfik
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Bu anlayışla Millî Edebiyat’ın başlangıç tarihi 1911 olarak kabul edilirken 19 yüzyıl sonundaki Mehmet Emin’in Türkçe Şiirler’i, hatta daha öncesinden Namık Kemal’in çalışmaları bir ön hazırlık olarak alınabilir

Soru 54

Millî edebiyat’ın belirleyici karakterini oluşturan Yeni Lisan hareketi hangi dergide başlamıştır?

Seçenekler

A
Şair
B
Zeka
C
Çocuk bahçesi
D
Genç Kalemler
E
Türkçe Şiirler
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur.

Soru 55

Yeni lisan hareketinin öncüleri aşağıdakilerden hangileridir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Mehmet Akif
B
Ali Tevfik, Mehmet Akif, Ali Canip
C
Mehmet Akif, Ömer Seyfettin, Ali Canip
D
Ziya Gökalp, Ali Tevfik, Ali Canip
E
Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Ali Canip
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır.

Soru 56

Yeni Lisan’ın fikir babası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ömer Seyfettin
C
Ali Tevfik
D
Mehmet Akif
E
Ali Canip
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır.

Soru 57

Vatan piyesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Yahya Kemal
B
Namık Kemal
C
Ziya Gökalp
D
Mehmet Akif
E
Ali Canip
Açıklama:
Millî Edebiyat yılları tiyatro sanatı açısından dikkat çekicidir. Özellikle de Meşrutiyet sonrasında Vatan piyesi başta olmak üzere Namık Kemal’in vatan ve hürriyet temasını işleyen diğer oyunları da sergilenmiş ve bir müddet büyük ilgi uyandırmıştır.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi 1861 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetedir?

Seçenekler

A
Tasvir-i Efkâr
B
Vatan
C
Tercüman-ı Ahval
D
Ceride-i Havadis
E
Takvim-i Vekayi
Açıklama:
1861’de Şinasi Agâh Efendi ile birlikte Tercüman-ı Ahval’i, 1863’te ise tek başına Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerdir.

Soru 59

Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerden olan Tasvir-i Efkâr hangi yılda çıkmıştır?

Seçenekler

A
1860
B
1861
C
1862
D
1863
E
1864
Açıklama:
1861’de Şinasi Agâh Efendi ile birlikte Tercüman-ı Ahval’i, 1863’te ise tek başına Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerdir.

Soru 60

Zira Gökalp'ın aşağıdaki eserlerinden hangisinde Turan’ın Türklüğün uzak bir mefkuresi olduğunu ve ancak kültür sahasında gerçekleşebileceğini belirtir?

Seçenekler

A
Üç Tarz-ı Siyaset
B
Kurdun Dişisi
C
Türkçülüğün Esasları
D
Ergenekondan Çıkış
E
Kurdun Rüyası
Açıklama:
Zira Gökalp 1923’te yayımlanan Türkçülüğün Esasları’ında Turan’ın Türklüğün uzak bir mefkuresi olduğunu ve ancak kültür sahasında gerçekleşebileceğini belirtir.

Soru 61

  1. Milliyetçi edebiyatla kastedilen doğrudan doğruya bir fikir hareketi olarak ‘Milliyetçilik’in inanan kitleler yaratmak amacıyla edebiyat üzerinden sunuş ve savunmasının yapıldığı edebiyat olmalıdır.
  2. Millî Edebiyat aslında Batıdaki milliyetçilik akımlarının tesiriyle Türk milletinin millîleşme yıllarında oluşturduğu edebiyattır. Bunun için önce imparatorluk anlayışından vazgeçilmesi ve bu anlayış yüzünden millî kimliği baskılanmış olan Türklerin kendileriyle karşılaşmaları, kendilerini tanımaları ve bu kimlik etrafında toplanmaları gerekir.
  3. Esasen Millî Edebiyat başlığı altında sadece Türkçü edebiyattan söz edilmektedir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Milli Edebiyat ile ilgili olarak söylenebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Milliyetçi edebiyatla kastedilen doğrudan doğruya bir fikir hareketi olarak ‘Milliyetçilik’in inanan kitleler yaratmak amacıyla edebiyat üzerinden sunuş ve savunmasının yapıldığı edebiyat olmalıdır. Millî Edebiyat aslında Batıdaki
milliyetçilik akımlarının tesiriyle Türk milletinin millîleşme yıllarında oluşturduğu edebiyattır. Bunun için önce imparatorluk anlayışından vazgeçilmesi ve bu anlayış yüzünden millî kimliği baskılanmış olan Türklerin kendileriyle karşılaşmaları, kendilerini tanımaları ve bu kimlik etrafında toplanmaları gerekir. II. Meşrutiyet Döneminin, başka bir söyleyişle 20. yüzyılın ilk çeyreğinin tarihî ve siyasi portresi, milliyetçiliğin yalnız olmadığını, devletin içinde bulunduğu olumsuz durum yüzünden pek çok fikrî ve siyasi arayışın ve aydınların ileri sürdükleri kurtuluş önerilerinin zihinleri meşgul ettiğini göstermektedir. Bu yıllarda ileri sürülen Batıcılık, Türkçülük, İslamcılık ve hatta Osmanlıcılık gibi eğilimler, zaman zaman birbirlerini etkileyerek ve birleşerek etki alanlarını genişletirler. Çünkü her biri yüzyılın başındaki milletin realitesinden doğmuşlardır. Bu sebeple Millî Edebiyat’a sadece milliyetçilik hareketinin edebiyattaki yansıması olarak bakmamak ve bu yılları bütünüyle kavrayacak şekilde genişletmek gerekir. Şerif Aktaş bu konuda şunları söylemektedir: “Dönemin bütün düşünce adamları, yazar, şair ve hatta siyasileri millî devlet fikrinde birleşirler. Farklılıklar ayrıntıdadır. Bunun için Millî Edebiyat başlığı altında sadece Türkçü edebiyattan söz etmek doğru değildir. Çünkü Millî Edebiyat bir dönemin adıdır. Bu dönemde yazılmış edebî eserlerde millet halinde yaşama istek ve iradesi bazen açıkça ifade edilir, bazen de değişik şekillerde kuvvetle hissettirilir”. Cevap C şıkkıdır.

Soru 62

Aşağıdaki şıklarda verilenlerden hangisinin Milli Edebiyat Hareketi'nin başlangıcı olarak kabul edilebilir?

Seçenekler

A
1909
B
1910
C
1911
D
1912
E
1914
Açıklama:
Konuyla ilgili olarak fikir beyan edenlerin düşüncelerine bakılırsa Millî Edebiyat’ı 1908 ile başlatmayı uygun bulanlar varsa da 1911 olarak kabulü daha yaygındır. 1911’i kabul eden yaklaşım “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisindeki yayımını esas almaktadır. Çünkü “Yeni Lisan” makalesi çoğunlukla Millî Edebiyat Hareketinin beyannamesi olarak değerlendirilmektedir. Cevap C şıkkıdır.

Soru 63

Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini ne oluşturur?

Seçenekler

A
Osmanlıcılık
B
Yeni Lisan Hareketi
C
Batıcılık
D
İslamcılık
E
Nev-yunanîlik
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır. Bu durum Ömer Seyfettin ve Ali Canip için de geçerlidir. Üstelik Ömer Seyfettin’e makale ve şiirin yanında hatta daha baskın olarak hikâyeyi de eklemek gerekir. Yine Halide Edip (Adıvar, 1882-1964)’le sonraki yıllarda bu anlayışa katılan Yakup Kadri (Karaosmanoğlu, 1889-1974), Refik Halit (Karay, 1888-1965), Aka Gündüz (1886-1958), Reşat Nuri (Güntekin, 1889-1956), Fahri Celalettin (Göktulga, 1895-1975), Müfide Ferid (Tek, 1892-1971), Ahmet Hikmet (Müftüoğlu, 1870-1927) Millî Edebiyat’ın roman ve hikâyedeki temsilcileridirler. Cevap B şıkkıdır.

Soru 64

Aşağıda belirtilen kişilerden hangisi Milli Edebiyat Hareketi'nin öncüleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yakup Kadri
B
Fahri Celalettin
C
Ali Canip
D
Müfide Ferid
E
Ahmet Hikmet
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır. Bu durum Ömer Seyfettin ve Ali Canip için de geçerlidir. Üstelik Ömer Seyfettin’e makale ve şiirin yanında hatta daha baskın olarak hikâyeyi de eklemek gerekir. Cevap C şıkkıdır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Millî Edebiyat anlayışının içinde olmadığı ve vezin kullanımı gibi bir takım temel konularda ayrıldığı halde dönem şiirinin kendini bulmasında etkili olmuş isimlerden biridir?

Seçenekler

A
Halit Fahri
B
Fuad Köprülü
C
Yahya Kemal
D
Orhan Seyfi
E
Yusuf Ziya
Açıklama:
Milli Edebiyat Döneminde şiirde Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’ten başka Fuad Köprülü (1890-1966), Mithat Cemal (Kuntay, 1895-1956), Halide Nusret (Zorlutuna, 1901-1983), Şükûfe Nihal (Başar 1896-1973), Faruk Nafiz (Çamlıbel, 1898-1973), Enis Behiç (Koryürek, 1892-1949), Orhan Seyfi (Orhon, 1890-1972), Halit Fahri (Ozansoy, 1891-1971), Yusuf Ziya (Ortaç, 1895-1967) önde gelen temsilcilerdir. Yahya Kemal (Beyatlı, 1884-1958) ve Mehmet Âkif (Ersoy, 1873-1936) Millî Edebiyat anlayışının içinde olmasalar ve vezin kullanımı gibi bir takım temel konularda ayrılsalar da dönem şiirinin kendini bulmasında etkili olmuş isimlerdir. Öte yandan bu iki ismi, düşünceleri bakımından da devri şekillendiren isimlerin
içinde ve hatta başında saymak gerekir. Cevap C şıkkıdır.

Soru 66

Milli Edebiyat Dönemi için aşağıdaki yazarlardan/şairlerden hangisi hem düzyazı hem de şiirle ön plana çıkmıştır?

Seçenekler

A
Halide Edip
B
Yakup Kadri
C
Refik Halit
D
Reşat Nuri
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır. Türk milliyetçiliği ile ilgili söylemlerini makaleleri yoluyla olduğu kadar şiirleriyle de anlatmaya çalışır. Bu durum Ömer Seyfettin ve Ali Canip için de geçerlidir. Üstelik Ömer Seyfettin’e makale ve şiirin yanında hatta daha baskın olarak hikâyeyi de eklemek gerekir. Yine Halide Edip (Adıvar, 1882-1964)’le sonraki yıllarda bu anlayışa katılan Yakup Kadri (Karaosmanoğlu, 1889-1974), Refik Halit (Karay, 1888-1965), Aka Gündüz (1886-1958), Reşat Nuri (Güntekin, 1889-1956), Fahri Celalettin (Göktulga, 1895-1975), Müfide Ferid (Tek, 1892-1971), Ahmet Hikmet (Müftüoğlu, 1870-1927) Millî Edebiyat’ın roman ve hikâyedeki temsilcileridirler. Şiirde ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’ten başka Fuad Köprülü (1890-1966), Mithat Cemal (Kuntay, 1895-1956), Halide Nusret (Zorlutuna, 1901-1983), Şükûfe Nihal (Başar 1896-1973), Faruk Nafiz (Çamlıbel, 1898-1973), Enis Behiç (Koryürek, 18921949), Orhan Seyfi (Orhon, 1890-1972), Halit Fahri (Ozansoy, 1891-1971), Yusuf Ziya (Ortaç, 1895-1967) önde gelen temsilcilerdir. Cevap E şıkkıdır.

Soru 67

Aşağıdaki hangi iki sanatçıyı Genç Kalemler öncesindeki çalışmalarıyla Milli Edebiyatı hazırlayan öncü isimlerden saymak gerekir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin - Rıza Tevfik
B
Halit Ziya - Mehmet Rauf
C
Şükûfe Nihal - Mehmet Rauf
D
Tarık Buğra - Aka Gündüz
E
Yakup Kadri - Kemal Tahir
Açıklama:
Millî Edebiyat’ı öncü çalışmalarıyla hazırlayan Mehmet Emin Yurdakul ve Rıza Tevfik Bölükbaşı bu yıllarda da şiir yazmayı sürdürürler.

Soru 68

Aşağıdaki şıklarda verilenlerden hangisi Osmanlı Devleti'nde çıkan ilk özel gazetedir?

Seçenekler

A
Sabah
B
Tercüman-ı Ahval
C
Takvim-i Vekayi
D
Ceride-i Havadis
E
İkdam
Açıklama:
1861’de Şinasi Agâh Efendi ile birlikte Tercüman-ı Ahval’i, 1863’te ise tek başına Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerdir. Cevap B şıkkdır.

Soru 69

Turancılığın fikir babası kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ali Canip
C
Halide Edip
D
Ömer Seyfettin
E
Yakup Kadri
Açıklama:
Türk milliyetçiliğinin başlangıç noktasında geniş bir Türk coğrafyasını içine alan ‘Turancılık’ vardır. Bu görüşün fikir babası Ziya Gökalp’tır. Gökalp, aynı zamanda bir sosyologdur. Bu durumu ona realist bir kafa yapısını, gerçekleri gözleyip değerlendirebilme, düşüncelerini içinde yaşanılan şartlara göre gözden geçirerek zamana uyarlayabilme esnekliğini kazandırmıştır. Kendisini değişen şartlar doğrultusunda yenileyebilen Gökalp, sonraki yıllarda Turan anlayışından Türkiye Türkçülüğüne doğru bir geçiş yapacaktır. Cevap A şıkkıdır.

Soru 70

... “Türk gazetesidir” sloganıyla yayımlanmaya başlar. Bu tarihlere kadar bilimsel planda devam eden Türkçülük’ten böylece siyasal boyutları da olan Türk milliyetçiliği/Türkçülük fikrine geçilir.
Yukarıda "..." yazan kısma aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Sabah
B
Tercüman-ı Hakikat
C
Tercüman-ı Ahval
D
Ceride-i Havadis
E
İkdam
Açıklama:
İstanbul’da ise I. Meşrutiyet sonrasında istibdada rağmen Sabah, Tercüman-ı Hakikat ve İkdam gazetelerinde kültürel içerikli olduğu gerekçesiyle konuyla ilgili tartışmalar engellenmediği gibi İkdam 1894’te “Türk gazetesidir” sloganıyla yayımlanmaya başlar. Bu tarihlere kadar bilimsel planda devam eden Türkçülük’ten böylece siyasal boyutları da olan Türk milliyetçiliği/Türkçülük fikrine geçilir. Bu geçişte yüzyıl boyunca ‘milel-i mütemeddine’ diye tanımlanan Avrupa devletlerinin tarizleri ile Osmanlı’nın Türk olmayan unsurlarının faaliyetleri etkin olmuştur. Çünkü birinci ve ikinci meşrutiyetlerin meclisleri, Balkan Harbi, Osmanlı’nın Türkler dışındaki tebasının kendi milliyetlerinin davasından vazgeçmediklerini çok açık bir şekilde göstermiştir. Cevap E şıkkıdır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’da 20. Yy başlarının tarihi, siyasi ve fikri hareketliliklerine paralel olarak gelişen edebiyat dönemini işaret etmez?

Seçenekler

A
Milli edebiyat
B
Milletperver edebiyat
C
Milliyetçi edebiyat
D
Türkçü edebiyat
E
Osmanlıcı edebiyat
Açıklama:
Osmanlı’da 20. Yy başlarının tarihi, siyasi ve fikri hareketliliklerine paralel olarak gelişen edebiyat dönemine milli edebiyat, milletperver edebiyat, milliyetçi edebiyat ve Türkçü edebiyat gibi isimler verilmektedir.

Soru 72

Milli edebiyatın başlangıcı 1911 kabul edilmesi durumunda, Milli edebiyat dönemini başlatan eser hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Lisan
B
Genç Kalemler
C
Eylül
D
İntibah
E
Vatan Yahut Silistre
Açıklama:
1911’i kabul eden yaklaşım “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisindeki yayımını esas almaktadır. Çünkü “Yeni Lisan” makalesi çoğunlukla Millî Edebiyat Hareketinin beyannamesi olarak değerlendirilmektedir.

Soru 73

Milli edebiyat hareketi hangi yıllar arasını kapsamaktadır?

Seçenekler

A
1908-1922
B
1911-1922
C
1908-1923
D
1911-1945
E
1908-1945
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketi, 1911-1922 tarihleri arasında devam eden dil, muhteva ve şekil olarak millî olanın tespit edilerek kullanıldığı, millet olma şuurunu sanat üzerinden uyandırarak millî bir devlete gidiş sürecini hızlandıran romantik ve ideolojik içerikli bir edebiyattır.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan hareketinin öncülerinden değildir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ömer Seyfettin
C
Orhan Kemal
D
Ali Canip
E
Halide Edip Adıvar
Açıklama:
Orhan Kemal Yeni Lisan hareketi içinde yer almamıştır.

Soru 75

I. Faruk Nafiz Çamlıbel
II. Şükufe Nihal Başar
III. Fuad Köprülü
IV. Yusuf Ziya Ortaç
Yukarıdakilerden hangisi Milli Edebiyat akımının şiirdeki temsilcilerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Seçeneklerde belirtilen tüm şairler, Milli Edebiyat akımı çerçevesinde eserler vermişlerdir.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Milli Edebiyat akımının tiyatrodaki temsilcilerindendir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
İbrahim Şinasi
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
A, B ve C şıklarındaki isimler Milli Edebiyat Dönemi değil, Tanzimat dönemi kapsamında ele alınırlar. E seçeneğindeki Ziya Gökalp ise, tiyatro türünde eser vermemiştir. Dönemin tiyatro edebiyatı bazı Servet-i Fünûn yazarları ve bu yıllarda aynı zamanda roman ve hikâye yazan Halide Edip, Yakup Kadri gibi isimlerle temsil edilir. Bu nedenle yanıt D'dir.

Soru 77

I. Toplum için sanat akımı
II. Milliyetçilik hareketi
III. Birinci Dünya Savaşı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Milli Edebiyat akımını ortaya çıkmasında etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Toplum için sanat akımı, milliyetçilik akımı ve I. Dünya Savaşı’nın ülkeye etkileri, Milli Edebiyat akımının ortaya çıkmasında etkilidir.

Soru 78

I. Türk milliyetçiliği anlayışından etkilenmek
II. Dönemin fikri ve edebi arayışlarını ayrı ayrı ya da topluca taşıyor olmak
III. Millet gerçekliğiyle uyuşan arayışlarda olmak
IV. Anlaşılması zor bir dille eserler vermek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Milli Edebiyat sanatçılarının belirleyici özelliklerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
Sadece I
D
I, II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
I, II ve III’deki özellikler, Milli Edebiyat sanatçılarının karakteristik özelliklerindendir. Milli Edebiyat sanatçıları zor değil, aksine sade bir dil kullanmaya çalışmışlardır.

Soru 79

II. Meşrutiyet sonrasında İslamcılık düşüncesinin edebiyattaki temsilcisi kimdir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Rıza Tevfik
C
Mehmet Akif
D
Tevfik Fikret
E
Mehmet Emin
Açıklama:
İslamcılık düşüncesinin edebiyattaki temsilcisi Mehmet Akif’tir.

Soru 80

Millî Edebiyat'ın devamı olarak değerlendirilen 1922 sonrası edebiyatı için de kullanılan terim nedir?

Seçenekler

A
Milli edebiyat hareketi
B
Milli Mücadele Edebiyatı
C
Mütareke Edebiyatı
D
Memleketçi Edebiyat
E
Yeni Lisin Edebiyatı
Açıklama:
1911-1922 arası edebiyatının da kendi içinde ve yine tarihî olaylar paralelinde başka adlandırmalarla da anıldığı, örneğin Birinci Dünya Savaşı sonrasında ve İs-tanbul'un işgali yıllarında gelişen edebiyat için 'Mütareke Edebiyatı', İstiklal Sava¬şının devam ettiği günlerin edebiyatı için 'Millî Mücadele Edebiyatı' isimlendirme-lerinin kullanıldığı görülmektedir (Birinci, 1986, 360). Hatta bazen Millî Edebiyat'ın devamı olarak değerlendirilen 1922 sonrası edebiyatı için de Anadolu'ya yöneliş temasını düşündürecek biçimde 'Memleketçi Edebiyat' adlandırması vardır.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Milli Edebiyatın roman ve hikaye dalındaki yazarlarındandır?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Fuat Köprülü
C
Yusuf Ziya Ortaç
D
Enis Behiç
E
Refik Halit
Açıklama:
Halide Edip (Adıvar, 1882-1964)'le sonraki yıllarda bu anlayışa katılan Yakup Kadri (Kara-osmanoğlu, 1889-1974), Refik Halit (Karay, 1888-1965), Aka Gündüz (1886-1958), Reşat Nuri (Güntekin, 1889-1956), Fahri Celalettin (Göktulga, 1895-1975), Müfide Ferid (Tek, 1892-1971), Ahmet Hikmet (Müftüoğlu, 1870-1927) Millî Edebiyat'ın roman ve hikâyedeki temsilcileridirler.

Soru 82

Milli Edebiyatta şiir dalındaki şairlerden değildir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Fuat Köprülü
C
Refik Halit
D
Enis Behiç
E
Yusuf Ziya Ortaç
Açıklama:
Millî Edebiyat'ın Şiirinde ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)'ten başka Fuad Köprülü (1890-1966), Mithat Cemal (Kuntay, 1895-1956), Halide Nusret (Zorlutuna, 1901-1983), Şükûfe Nihal (Başar 1896-1973), Faruk Nafiz (Çamlıbel, 1898-1973), Enis Behiç (Koryürek, 1892-1949), Orhan Seyfi (Orhon, 1890-1972), Halit Fahri (Ozansoy, 1891-1971), Yusuf Ziya (Ortaç, 1895¬1967) önde gelen temsilcilerdir.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Millî Edebiyat Hareketi’nin Fikri zeminini oluşturan unsurlardan değildir?

Seçenekler

A
Milliyetçilik
B
Batıcılık
C
Osmanlıcılık
D
İslamcılık
E
İnsancılık
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketi'nin fikri zeminini Batıcılık, Osmanlıcılık, islamcılık ve mi-lliyetçilik hep birlikte oluştururlar. Çünkü bunların her biri, dönem aydınlarının Osmanlı'nın kötü gidişini durdurmak için önerdikleri kurtuluş çare-leridirler. Fakat şüphesiz ki Millî Edebiyat Hareketi'nin fikrî zeminini Milliyetçilik/Türk Milli-yetçiliği (Türkçülük) gayretleri oluşturur.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi 1860'ların başında Şinasi'nin çıkardığı ilk özel gazetelere kadar Osmanlı ülkesindeki yayınlanan resmi gazetedir?

Seçenekler

A
Takvim-i Vekayi
B
Ceride-i Havadisl
C
Ercüman-hakikat
D
Tercüman-ı ahval
E
Tasvir-i Efkar
Açıklama:
1860'ların başında fiinasi'nin çıkardığı ilk özel gazetelere kadar Osmanlı ülkesindeki Türkçe gazete faaliyeti Takvim-i Vekayi ve Ceride-i Havadisle sınırlı kalmıştır. Bunlardan Takvim-i Vekayi resmî, Ceride-i Havadis ise yarı resmî gazetedirler.

Soru 85

Osmanlı İmparatorluğunda Şinasinin çıkarmış olduğu ilk özel gazete hangisidir?

Seçenekler

A
Takvim-i Vekayi
B
Ceride-i Havadisl,
C
Tercüman-hakikat
D
Tercüman-ı ahval
E
Tasvir-i Efkar
Açıklama:
1861'de Şinasi Agâh Efendi ile birlikte Tercüman-ı Ahval'i, 1863'te ise tek başına Tasvir-i Efkâr'ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı imparatorluğu'nda çıkan ilk özel gazetelerdir

Soru 86

Fransız ihtilalinin sonucu olarak dünyaya yayılmış modernist görüş nedir?

Seçenekler

A
Milliyetçilik
B
Cumhuriyetçilik
C
Halkçılık
D
Devletçilik
E
Laiklik
Açıklama:
Milliyetçilik Fransız ihtilalinin sonucu olarak dünyaya yayılmış modernist bir bir ideolojidir

Soru 87

Osmanlı imparatorluğunde Türkçe’nin resmi kabulü ne zamandır?

Seçenekler

A
1895
B
1890
C
1876
D
1867
E
1870
Açıklama:
1876 Kanun-ı Esasî'sine resmî dilin Türkçe olduğu maddesi yerleştirilmiştir.

Soru 88

Tarihte “Türk Gazetesidir” sloganıyla yayınlanan gazete hangisidir

Seçenekler

A
Tercüman-ı Hakikat
B
İkdam
C
Sabah
D
Tercüman-ı ahval
E
Tasvir-i Efkar
Açıklama:
İstanbul'da ise I. Meşrutiyet sonrasında istibdada rağmen Sabah, Tercüman-ı Hakikat ve İkdam gazetelerinde kültürel içerikli olduğu gerekçesiyle konuyla ilgili tartışmalar engellenmediği gibi İkdam 1894'te "Türk gazetesidir" sloganıyla yayımlanmaya başlar.

Soru 89

Türkçülüğün esasları adlı kitabı yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Şinasi
C
Mehmet Akif
D
Faruk Na-fiz
E
Celal Sahir
Açıklama:
Türkçülüğü geniş bir coğrafyada düşünen Turancılık, Gökalp'm yetişme yıllarındaki Osmanlıcılık ve İslamcılık gibi büyük arayışların, Türklerin Asya tarihiyle yeni tanışmış olmasının verdiği ve oradan gelen milliyetçilik anlayışlarının tesiriyle ortaya çıkmış bir heyecan devresi olarak değerlendirilebilir. Zira Gökalp 1923'te yayımlanan Türkçülüğün Esaslarımda. Turan'm Türklüğün uzak bir mefkuresi olduğunu ve ancak kültür sahasında gerçekleşebileceğini belirtir. Türkiye Cumhuri-yeti'nin temel dayaklarının ve programının ortaya konulduğu kitapta haklı olarak Türkiye Türkçülüğünün altı çizilir

Soru 90

Milli Edebiyat Hareketinin başlangıcı olarak kabul edilen “Yeni Lisan” makalesi Genç Kalemler dergisinde hangi yılda yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
1918
B
1912
C
1922
D
1911
E
1922
Açıklama:
Milli Edebiyat Hareketinin başlangıcı olarak kabul edilen “Yeni Lisan” makalesi Genç Kalemler dergisinde 1911 yılında yayımlanmıştır.

Soru 91

Milli Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Yeni Lisan’ın fikir babası kimdir?

Seçenekler

A
Halide Edip Adıvar
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Refik Halit Karay
D
Mehmet Behçet Yazar
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Yeni Lisan’ın fikir babası Ziya Gökalp ‘dir.

Soru 92

Seçeneklerdeki kişilerden hangisi Milli Edebiyat Hareketi’nin şiirdeki temsilcilerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Aka Gündüz
B
Ziya Gökalp
C
Ömer Seyfettin
D
Orhan Seyfi Orhon
E
Ali Canip Yöntem
Açıklama:
Aka Gündüz Milli Edebiyat Hareketinin roman ve hikâyedeki temsilcilerinden birisidir.

Soru 93

Milli Edebiyat Hareketine dolaylı yoldan etki eden Sultanahmet Mitinginde bir konuşma yapan edebiyatçı kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Halide Edip Adıvar
D
Refik Halit Karay
E
Namık Kemal
Açıklama:
Halide Edip Adıvar Sultanahmet Mitinginde halka milli mücadele ruhunu kazandırmak için bir konuşma yapmıştır.

Soru 94

Osmanlı İmparatorluğu’nda 1861 yılında Şinasi ve Agâh Efendi’nin birlikte çıkardıkları ilk özel gazete hangisidir?

Seçenekler

A
Takvim-i Vekayi
B
Tercüman-ı Hakikat
C
Tasvir-i Efkâr
D
Tercüman-ı Ahval
E
Ceride-i Havadis
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda 1861 yılında Şinasi ve Agâh Efendi’nin birlikte çıkardıkları ilk özel gazete Tercüman-ı Ahval’dir.

Soru 95

Türklerin İslamiyet öncesinde bir tarihlerinin olduğundan söz eden Hunların, Türklerin, Moğolların ve Daha Sair Tatarların Tarihleri (1756-1758) adlı kitabın yazarı kimdir?

Seçenekler

A
R. Wellek
B
Joseph de Guignes
C
Vambery
D
Arthur Lumney Davids
E
Gibb
Açıklama:
Türklerin İslamiyet öncesinde bir tarihlerinin olduğundan söz eden Hunların, Türklerin, Moğolların ve Daha Sair Tatarların Tarihleri (1756-1758) adlı kitabın yazarı Joseph de Guignes’dir.

Soru 96

Türkçülük düşüncesini halka indirmek ve daha kısa sürede etkili olmak arzusuyla kurulan Türk Ocağı Derneği hangi yılda kurulmuştur?

Seçenekler

A
1908
B
1910
C
1911
D
1912
E
1914
Açıklama:
Türkçülük düşüncesini halka indirmek ve daha kısa sürede etkili olmak arzusuyla kurulan Türk Ocağı Derneği 1912 yılında kurulmuştur.

Soru 97

Türk milliyetçiliğinin başlangıç noktasında geniş bir Türk coğrafyasını içine alan Turancılık vardır. Bu görüşün fikir babası kimdir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Ziya Gökalp
C
Halide Edip Adıvar
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Turancılığın fikir babası Ziya Gökalp’tir.

Soru 98

“Fransız toprağı bin yılda Fransız milletini yarattı,” düşüncesini esas alarak Anadolu toprağının yeni bir Türk insanı yarattığı tezini savunan edebiyatçı hangisidir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Yahya Kemal
D
Refik Halit Karay
E
Reşat Nuri Güntekin
Açıklama:
“Fransız toprağı bin yılda Fransız milletini yarattı,” düşüncesini esas alarak Anadolu toprağının yeni bir Türk insanı yarattığı tezini savunan edebiyatçı Yahya Kemal’dir.

Soru 99

Gecikmiş Modernlik ve Estetik Kültür adlı kitabında “Bir milletin millet olabilmesi için iki şeye ihtiyacı vardır: sınırlarını genişletmek ve kendi edebiyatını yaratmak” diyen kişi kimdir?

Seçenekler

A
Gibb
B
Arthur Lumney Davids
C
Joseph de Guignes
D
Vambery
E
Justanis
Açıklama:
Gecikmiş Modernlik ve Estetik Kültür” adlı kitabında “Bir milletin millet olabilmesi için iki şeye ihtiyacı vardır: sınırlarını genişletmek ve kendi edebiyatını yaratmak” diyen kişi Justanis ’dir.

Soru 100

Millî Edebiyat Hareketi 'nin ............. yılında başladığı, .............. yılında tamamladığı kabul edilir.
Yukarıda boş bırakılan bölümlere sırasıyla hangi tarihler gelmelidir?

Seçenekler

A
1893-1921
B
1908-1923
C
1911-1922
D
1903-1922
E
1909-1923
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketinin hangi tarihler arasında devam eden bir edebiyat
olduğu konusunda bir sonuç değerlendirmesi yapmak gerekirse; 1911 ile 1922
arasının daha kabul edilebilir olduğu anlaşılıyor.

Soru 101

Birinci Dünya Savaşı sonrasında ve İstanbul’un işgali yıllarında gelişen edebiyat için hangi ifade kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Mütareke Edebiyatı
B
Mücadele Edebiyatı
C
Muharebe Edebiyatı
D
Muhabere Edebiyatı
E
Memleket Edebiyatı
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sonrasında ve İstanbul’un işgali yıllarında gelişen edebiyat için ‘Mütareke Edebiyatı’, İstiklal Savaşının devam ettiği günlerin edebiyatı için ‘Millî Mücadele Edebiyatı’ isimlendirmelerinin kullanıldığı görülmektedir.

Soru 102

Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur.Yeni Lisan’ın fikir babası kimdir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Yakup Kadri
C
Ali Canip
D
Ziya Gökalp
E
Müfide Ferid
Açıklama:
Millî Edebiyat’ın belirleyici karakterini Genç Kalemler dergisinde başlayan Yeni Lisan hareketi oluşturur. Öncüleri ise Ziya Gökalp (1876-1924), Ömer Seyfettin (1884-1920) ve Ali Canip (Yöntem, 1887-1967)’dir. Ziya Gökalp Yeni Lisan’ın fikir babasıdır.

Soru 103

Servet-i Fünûn’dan olup değişen edebiyat anlayışı içerisinde yer almak istemeyen edebiyatçılar hangileridir?

Seçenekler

A
Halit Ziya,Tevfik Fikret
B
Aka Gündüz, Reşat Nuri
C
Ömer Seyfettin, Ali Canip
D
Faruk Nafiz, Enis Behiç
E
Ziya Gökalp, Fuad Köprülü
Açıklama:
Servet-i Fünûn’dan Halit Ziya (1868-1945) ve Tevfik Fikret (1867-1915) son eserlerini verirler ve değişen edebiyat anlayışının içerisinde yer almazlar.

Soru 104

1861’de Şinasi'nin Agâh Efendi ile birlikte çıkardığı ilk özel gazete hangisidir?

Seçenekler

A
Takvim-i Vekayi
B
Tercüman-ı Ahval
C
Tasvir-i Efkâr
D
Ceride-i Havadis
E
Takvim-i Ahval
Açıklama:
1861’de Şinasi, Agâh Efendi ile birlikte Tercüman-ı Ahval’i, 1863’te ise tek başına Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu’nda çıkan ilk özel gazetelerdir.

Soru 105

‘Dilde fikirde işte birlik’ sloganlı Tercüman gazetesi kim tarafından çıkarılmıştır?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ali Suavi
C
Şemsettin Sami
D
Ahmet Vefik Paşa
E
İsmail Gaspıralı
Açıklama:
‘Dilde fikirde işte birlik’ sloganlı Tercüman gazetesi Kırım'da İsmail Gaspıralı tarafından çıkarılmıştır.

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi Türkçülük düşüncesini halka indirmek ve daha kısa sürede etkili olmak arzusuyla kurulan derneklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Türk Derneği
B
Türk Yurdu Derneği
C
Türk Ocağı Derneği
D
Türk Evi Derneği
E
Türk Bilgi Derneği
Açıklama:
Türkçülük düşüncesini halka indirmek ve daha kısa sürede etkili olmak
arzusuyla Türk Derneği (1908), Türk Yurdu (1911), Türk Ocağı (1912), Türk Bilgi
Derneği (1914) gibi dernekler kurulur.

Soru 107

1923’te yayımlanan Türkçülüğün Esasları’nda Turan’ın Türklüğün uzak bir mefkuresi olduğunu ve ancak kültür sahasında gerçekleşebileceğini belirten edebiyatçı kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ömer Seyfettin
C
Ali Canip Yöntem
D
Tevfik Fikret
E
Mehmet Emin Yurdakul
Açıklama:
Ziya Gökalp 1923’te yayımlanan Türkçülüğün Esasları’ında Turan’ın Türklüğün uzak bir mefkuresi olduğunu ve ancak kültür sahasında gerçekleşebileceğini belirtir.

Soru 108

Milli Edebiyat Döneminde halkta bulunan ve öğrenilen millî kültürün batılı sanat ve ilim metotlarıyla işlenerek yeni bir yapıya kavuşturulması Ziya GÖKALP tarafından hangi kavramla ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Tahris
B
Tehzip
C
Tevdi
D
Tenkit
E
Telmih
Açıklama:
Milli Edebiyat Döneminde halkta bulunan ve öğrenilen millî kültürün batılı sanat ve ilim metotlarıyla işlenerek yeni bir yapıya kavuşturulması Ziya GÖKALP tarafından tehzip kavramıyla ifade edilmiştir.

Soru 109

Fransızların toprağa bağlı milliyetçilik fikrini Osmanlı’nın ve Anadolu’nun gerçeğine yakın bulan ve onların “Fransız toprağı bin yılda Fransız milletini yarattı,” düşüncesini esas alarak Anadolu toprağının yeni bir Türk insanı yarattığı tezini savunan edebiyatçı kimdir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Tevfik Fikret
C
Ömer Seyfettin
D
Orhan Veli
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Yahya Kemal, Fransızların toprağa bağlı milliyetçilik fikrini Osmanlı’nın ve Anadolu’nun gerçeğine yakın bulmuştur. Onların “Fransız toprağı bin yılda Fransız milletini yarattı,” düşüncesini esas alarak Anadolu toprağının yeni bir Türk insanı yarattığı tezini savunur.

Ünite 6

Soru 1

Yeni Lisan makalesi aşağıdaki dergilerden hangisinde yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
Genç Kalemler
B
Türk Yurdu
C
Yeni Mecmua
D
Çocuk Bahçesi
E
Türk Yurdu
Açıklama:
Millî edebiyat “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımıyla kendini ifade etmeye başlayacaktır. Ancak bir kaç yıl öncesinde önemli bir son adım da Türk Derneği’nin çalışmalarında gerçekleşir.

Soru 2

Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulan ilk dernek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Yurdu
B
Türk Derneği
C
Genç Kalemler
D
Yeni Lisan
E
Türk Ocağı
Açıklama:
25 Kânunıevvel 1908’de kurulan Türk Derneği, Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk dernektir. Kurucuları Ahmet Mithat Efendi, Emrullah Efendi, Necip Asım, Bursalı Mehmet Tahir, Veled Çelebi, Akçuraoğlu Yusuf, Agop Boyacıyan Efendi, Arif Bey, Akyiğitoğlu Musa Bey, Fuad Raif Bey, Rıza Tevfik Bey, Ferid Bey ve Celal Beydir. Daha sonra derneğin çalışmalarına bazı Türkologlar da katılmışlardır.

Soru 3

Yeni Lisan hareketiyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar.
B
Çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir.
C
Bu hareketin fikir babası olma sıfatı Ömer Seyfettin’e aittir.
D
Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır.
E
Prensipleri, Genç Kalemler dergisinin 11 Nisan 1911 tarihli sayısında yer alan “Yeni Lisan” makalesinde ortaya konur.
Açıklama:
‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar. Sadece dil ve edebiyat odaklıymış gibi görünmesine rağmen çalışmalarına, uzun yıllar boyunca farklı yayın organlarındaki devamlılığına ve yansımalarına bakılırsa aslında çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir. Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır. Ancak bu hareketin fikir babası olma sıfatı Ziya Gökalp’a aittir. ‘Yeni Lisan’ bir anlayış olarak Türk millî edebiyatının yeniden doğuşunu sağlayacak prensipleri içermektedir. Prensipler, Genç Kalemler dergisinin 11 Nisan 1911 tarihli sayısında yer alan “Yeni Lisan” makalesinde ortaya konur.

Soru 4

Genç Kalemler milletçe ilerlemenin fikrinin temeli olarak aşağıdakilerden hangisini saymaktadırlar?

Seçenekler

A
Millî dil
B
Siyasi birlik
C
Modernleşme
D
Batılılaşma
E
Dinî birlik
Açıklama:
“Yeni Lisan” makalesinde anlatıldığına göre Genç Kalemler milletçe ilerleme fikrinin temelinde millî dili görmektedir: “Türkler ancak kuvvetli ve ciddi terakki [yükselme] ile hâkimiyetlerini, mevcudiyetlerini [varlıklarını] muhafaza edebilirler. Terakki ise ilmin, fennin, edebiyatın hepimizin arasında intişarına vabestedir [yayılmasına bağlıdır]. Ve bunları neşir [yaymak] için evvela lazım olan millî ve umumî bir lisandır. Millî ve tabiî bir lisan olmazsa ilim, fen ve edebiyat yine bugünkü gibi bir muamma halinde kalacaktır.” (Ömer Seyfettin, 2001, 112).
“Yeni Lisan” makalesinde anlatıldığına göre Genç Kalemler milletçe ilerleme fikrinin temelinde millî dili görmektedir.

Soru 5

Yeni Lisan makalesine göre dilin kimliğini kaybetmesi ve bozulmasının ana sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Batılılaşma
B
Fransızcadan etkilenme
C
Edebiyattaki süsleme kaygısı
D
Aruz veznine uyma çabası
E
Gramer kurallarına uyulmaması
Açıklama:
Yine aynı makaleye göre Türk milletinin ilerlemesi için gerekli olan Türkçe, asırlar içerisinde önce Arapça ve Farsçanın sonra da Fransızcanın tesirinde kalmış, kendi kimliğini kaybetmiştir. Üstelik dildeki bu bozulma sadece edebiyattaki süsleme kaygısından kaynaklanmaktadır.Bu durum dil kadar edebiyatın da bozulmasını ve yapaylaşmasını getirmiştir. Dilin yabancı unsurlarından ayıklanmasıyla bunlardan kurtulmak mümkün olacaktır.
Yine aynı makaleye göre Türk milletinin ilerlemesi için gerekli olan Türkçe, asırlar içerisinde önce Arapça ve Farsçanın sonra da Fransızcanın tesirinde kalmış, kendi kimliğini kaybetmiştir. Üstelik dildeki bu bozulma sadece edebiyattaki süsleme kaygısından kaynaklanmaktadır. Bu durum dil kadar edebiyatın da bozulmasını ve yapaylaşmasını getirmiştir.

Soru 6

Yeni Lisancılar'a göre dilin bozulması ve yapaylaşmasından kurtulmanın yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Halka dil eğitimi verilmesi
B
Dildeki batı kökenli sözcük ve ögelerin olduğu gibi korunması
C
Dildeki Arapça ve Farsça kökenli sözcük ve ögelerin olduğu gibi korunması
D
Yazı dilinin konuşma dilinde birleştirilmesi
E
Dildeki tüm yabancı sözcük ve ögelerin atılması
Açıklama:
Dildeki bu bozulma sadece edebiyattaki süsleme kaygısından kaynaklanmaktadır. Bu durum dil kadar edebiyatın da bozulmasını ve yapaylaşmasını getirmiştir. Dilin yabancı unsurlarından ayıklanmasıyla bunlardan kurtulmak mümkün olacaktır. Yazı dilinin konuşma dilinde birleştirilmesi sayesinde bu durumdan kurtulunacağına inanan Yeni Lisancılar, tasfiyeci bir anlayış sergilemezler.
Yazı dilinin konuşma dilinde birleştirilmesi sayesinde dilin bozulması ve yozlaşmasından kurtulunacağına inanan Yeni Lisancılar, tasfiyeci bir anlayış sergilemezler.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Milli edebiyat akımının önünü doğrudan açan oluşumlardan biri sayılmaz?

Seçenekler

A
Mehmet Emin Yurdakul’un Türkçe Şiirler’i
B
Çocuk Bahçesi dergisindeki edebî tartışmalar
C
Tanzimat yıllarında Türklük hakkındaki bilimsel çalışmalar
D
Servet-i Fünun Dergisi
E
Türk Derneği
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketinin köklerini ta Tanzimat yıllarında Türklük hakkındaki bilimsel çalışmalara kadar götürmek mümkündür. Daha sonra Mehmet Emin Yurdakul’un Türkçe Şiirler’i aynı ruhu beslemiş, 1905’te Çocuk Bahçesi dergisindeki edebî tartışmalar da Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlardandır. Genç Kalemler’den önce etkili ve son bir deneyim, Türk Derneği etrafinda gelişir. Millî edebiyat “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımıyla kendini ifade etmeye başlayacaktır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan hareketinin dille ilgili görüşlerinden biri sayılamaz?

Seçenekler

A
Yazı ve konuşma dilinin, konuşma dili esas alınarak birleştirilmesi
B
İstanbul'da konuşulan Türkçenin yazı dili olarak benimsenmesi
C
Türkçesi bulunan kelimelerin yabancı kökenli eş anlamlılarının dilden atılması
D
Türkçenin eski dönemlerine gidilmesine karşı çıkılması
E
Başka dillerden gelen gramer kurallarının korunması
Açıklama:
“Yeni Lisan”, dilde uzun yıllar boyunca üzerinde çalışılmış ve düşünülmüş nihayet bir noktaya vardırılmış olan deneyimlerin üzerinden prensiplerini ileri sürer ve radikal kararlarla hareket etmez. İstanbul’da konuşulan Türkçenin yazı dili olarak benimsenmesini, Türkçesi bulunan bir kelimenin başka dillerden gelmiş olan eş anlamlılarının atılmasını, başka dillerden gelen gramer kuralı ve kelimelerin ayıklanmasını ister. Türkçenin eski dönemlerine gidilmesine ya da başka coğrafyalarda konuşulan Türkçenin esas alınmasına karşı çıkar. Fakat “Yeni Lisan” ilk andan itibaren başta tasfiye konusu olmak üzere hemen tenkit edilmeye ve prensipleri tartışılmaya başlamıştır.
İmla meselesinin zamanla halledileceğini belirten yazarın Arapça ve Farsça kelimelerin imlalarını ‘dinî bir taassupla’ korunması tavsiyesi en azından Türkçenin imlası belirleninceye kadar farklı imla anlayışlarının ortaya çıkarak yeni bir kargaşa oluşturmasını engellemek açısından önemli bir tavırdır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan'ın dil konusundaki görüşlerine yapılan itirazlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Yeni Lisanın savunduğu dille bilim üretilemeyeceği
B
Yeni Lisanın savunduğu dille sanat üretilemeyeceği
C
Terkiplerin dilden atılması dilde bir yoksullaşmaya sebep olacağı
D
Dildeki sadeleşmelerin ancak tabii bir şekilde gerçekleşebileceği
E
Yeni Lisancılığın bir tasfiyecilik hareketi olduğu
Açıklama:
Yeni Lisana yapılan itirazlar şu noktalarda toplanabilir: Terkiplerin dilden atılması dilde bir yoksullaşmaya sebep olacaktır. Yeni Lisanın savunduğu dil, ancak bir bilim dili olabilir, bu dille sanat eserleri üretilemez. Dildeki sadeleşmeler ancak tabii bir şekilde gerçekleşebilir. Dile dışarıdan müdahale edilemez, oysa Yeni Lisancılar dile müdahale etmişlerdir. Yeni Lisancı gençlerin yaptığı sınırlı bir grubun dile müdahalesidir ve siyasal kaynaklıdır. Yeni Lisancılar tasfiyecidirler ve Türkçeyi tarihî dönemlerine döndürmek istemektedirler.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Genç Kalemler’e millî edebiyat kavramıyla ilgili olarak yöneltilen tenkit konularından biri değildir?

Seçenekler

A
Milli edebiyatın ırkî edebiyat olduğu
B
Modern bir zamanda millî edebiyat oluşturmanın mümkün olmadığı
C
Milli edebiyatta dilin bilimsel nitelik gösterdiği
D
Halk için edebiyatın taşıdığı anlam dünyası
E
Millî edebiyatın diğer milletlerin edebiyatları karşısındaki tutumu
Açıklama:
Genç Kalemler’e millî edebiyat kavramıyla ilgili olarak yöneltilen diğer tenkit konularını ırkî edebiyat, modern bir zamanda millî edebiyat oluşturmanın mümkün olup olmadığı, millî edebiyatın diğer milletlerin edebiyatları karşısındaki tutumu, halk için edebiyatın taşıdığı anlam dünyası gibi başlıklar oluşturur (Ercilasun, 1995, 121-155; Filizok ,2001, 201-220). Bu sebeple Ali Canip, “Millî, Daha Doğrusu Kavmî Edebiyat Ne Demektir?” başlıklı makalesinde bu kavram kargaşasını gidermeye uğraşır ve millî edebiyatın ırkî değil, kavmî bir anlam taşıdığını, bununla ‘lisanî bir cemaat’in yani aynı dili konuşan insanların edebiyatının kastedildiğini anlatır.

Soru 11

'Türkçe Şiirler' adlı eser, aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Kaşgarlı Mahmut
C
Yahya Kemal Beyaztlı
D
Ziya Gökalp
E
Namık Kemal
Açıklama:
İlgili eser Mehmet Emin Yurdakul'a aittir.

Soru 12

Milli Edebiyat'ın kendini ifade etmeye başlaması olarak kabul edilen 'Yeni Lisan' makalesi, aşağıdaki dergilerden hangisinde yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
Tercüman-ı Ahval
B
Tercüman-ı Hakikat
C
Genç Kalemler
D
İbret
E
Hürriyet
Açıklama:
Genç Kalemler’den önce etkili ve son bir deneyim, Türk Derneği etrafında gelişir. Millî edebiyat “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımıyla kendini ifade etmeye başlayacaktır.

Soru 13

Türk Derneği'nin etki alanını genişletmek amacıyla, ilk olarak yayımlandığı derginin adı nedir?

Seçenekler

A
Tercüman-ı Ahval
B
Tercüman-ı Hakikat
C
Varlık
D
Sırat-ı Müstakim
E
Türk Dili
Açıklama:
Türk Derneği, etki alanını bir süreli yayınla genişletmek ister. Başlangıçta o yıllarda çıkmakta olan Sırat-ı Müstakim dergisini kendisine yayın organı olarak seçerse de 1911 yılında Türk Derneği dergisini çıkarmaya başlar.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi 'Yeni Lisan Hareketi' temsilcilerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Namık Kemal
B
Ömer Seyfettin
C
Ali Canip
D
Yakup Kadri
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır. Ancak bu hareketin fikir babası olma sıfatı Ziya Gökalp’a aittir.
Fuad Köprülü ve Yakup Kadri Yeni Lisan’a itiraz eden ilk isimlerdir. Daha sonra her ikisi de Yeni Lisan hareketinin saflarına katılacaklar, hatta Yakup Kadri, Ziya Gökalp tarafından Yeni Lisan’ın en iyi kalemi olarak gösterilecektir.

Soru 15

"Üç Tarz-ı Siyaset" adlı makale aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Mehmet Necip Bey
B
Abdülhak Hamit Tarhan
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Ali Canip
E
Yusuf Akçura
Açıklama:
Mehmet Necip Bey’in dilde sadeleşme hareketinin İzmir’de olması (1900), Yusuf Akçura’nın “Üç Tarz-ı Siyaset” makalesinin Mısır’da (1904) neşredilmesi gibi “Yeni Lisan”ın da Selanik’te başlayan bir hareket olması, İstanbul’un bu yıllardaki manzarasını göstermesi bakımından anlamlıdır.

Soru 16

  1. Dilde düzenleme yaparken radikal kararlarla hareket eder.
  2. Ecneci cem edatlarının kullanımını reddeder.
  3. Yazı dilini konuşma dilinden ayrıştırır.
"Yeni Lisan" a ilişkin olarak yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Türkçe cem edatından başka katiyyen ecnebi cem edatları kullanılmayacaktır, der.
Yazı dilinin konuşma dilinde birleştirilmesi gerektiğini savunur.
“Yeni Lisan”, dilde uzun yıllar boyunca üzerinde çalışılmış ve düşünülmüş nihayet bir noktaya vardırılmış olan deneyimlerin üzerinden prensiplerini ileri sürer ve radikal kararlarla hareket etmez.

Soru 17

  1. Terkiplerin dilden atılması dilde yoksullaşmaya neden olacaktır.
  2. Yeni Lisanın savunduğu dil, bilim dili olamaz.
  3. Dile dışarıdan müdahale edilemez.
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Yeni Lisana yapılan itirazlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yeni Lisana yapılan itirazlar şu noktalarda toplanabilir: Terkiplerin dilden atılması dilde bir yoksullaşmaya sebep olacaktır. Yeni Lisanın savunduğu dil, ancak bir bilim dili olabilir, bu dille sanat eserleri üretilemez. Dildeki sadeleşmeler ancak tabii bir şekilde gerçekleşebilir. Dile dışarıdan müdahale edilemez, oysa Yeni Lisancılar dile müdahale etmişlerdir. Yeni Lisancı gençlerin yaptığı sınırlı bir grubun dile müdahalesidir ve siyasal kaynaklıdır. Yeni Lisancılar tasfiyecidirler ve Türkçeyi tarihî dönemlerine döndürmek istemektedirler.

Soru 18

  1. Türk Ocağı (1908)
  2. Türk Yurdu (1911)
  3. Türk Derneği (1912)
Yukarıda verilen dernek - kuruluş yılı eşleştirmelerinden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Türk Derneği (1908), Türk Yurdu (1911) ve Türk Ocağı (1912) tarihlerinde kurulmuştur.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Türk Yurdu Cemiyeti'nin kurucularından birisi değildir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Ahmet Ağaoğlu
C
Peyami Safa
D
Yusuf Akçura
E
Ahmet Hikmet
Açıklama:
Türk Yurdu Cemiyeti 31 Ağustos 1911’de Mehmet Emin, Ahmet Hikmet, Ahmet Ağaoğlu, Âkil Muhtar ve Yusuf Akçura gibi dönemin Türkçüleri tarafından kurulmuştur.

Soru 20

Genç Kalemler’den sonra milliyetçilik ve millî edebiyatla ilgili tartışmaların ve makalelerin yayın yeri aşağıdaki dergilerden hangisi olmuştur?

Seçenekler

A
Büyük Doğu Dergisi
B
Yeni Dergi
C
Varlık Dergisi
D
Türk Dili Dergisi
E
Türk Yurdu Dergisi
Açıklama:
Genç Kalemler’den sonra milliyetçilik ve millî edebiyatla ilgili tartışmaların ve makalelerin yayın yeri artık Türk Yurdu dergisi olur. Zaman zaman düzenli yayımlanma periyodunu kaybetmişse de 15 günde ya da ayda bir sayı olarak yayımlanır.

Soru 21

‘Yeni Lisan’ hareketi aşağıdaki dergilerden hangisi ile başlar?

Seçenekler

A
Yeni Lisan
B
Hüsn ve Şiir
C
Türk Derneği
D
Çocuk Bahçesi
E
Genç Kalemler
Açıklama:
‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar. Sadece dil ve edebiyat odaklıymış gibi görünmesine rağmen çalışmalarına, uzun yıllar boyunca farklı yayın organlarındaki devamlılığına ve yansımalarına bakılırsa aslında çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan hareketinin öncülerinden birisidir?

Seçenekler

A
Falih Rıfkı Atay
B
Halide Edip Adıvar
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Ali Canip
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar. Sadece dil ve edebiyat odaklıymış gibi görünmesine rağmen çalışmalarına, uzun yıllar boyunca farklı yayın organlarındaki devamlılığına ve yansımalarına bakılırsa aslında çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir. Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır.

Soru 23

Yeni Lisan makalesinde anlatıldığına göre Genç Kalemler milletçe ilerleme fikrinin temelinde aşağıdakilerden hangisini görmüştür?

Seçenekler

A
Ortak din
B
Üniter devlet
C
Milli dil
D
Pantürkizm
E
Kültürel farklılıklar
Açıklama:
“Yeni Lisan” makalesinde anlatıldığına göre Genç Kalemler milletçe ilerleme fikkrinin temelinde millî dili görmektedir: “Türkler ancak kuvvetli ve ciddi terakki [yük- selme] ile hâkimiyetlerini, mevcudiyetlerini [varlıklarını] muhafaza edebilirler. Terakki ise ilmin, fennin, edebiyatın hepimizin arasında intişarına vabestedir [yayılmasına bağlıdır]. Ve bunları neşir [yaymak] için evvela lazım olan millî ve umumî bir lisandır. Millî ve tabiî bir lisan olmazsa ilim, fen ve edebiyat yine bugünkü gibi bir muamma halinde kalacaktır.” (Ömer Seyfettin, 2001, 112).

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan'ın prensiplerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Arabî ve Farisî kaideleriyle yapılan bütün terkipler terk olunması gereklidir.
B
Türkçe cem edatından başka katiyyen ecnebi cem edatları kullanılmaması gereklidir.
C
Konuşma ve yazı dilinin ayrı olduğundan, bunların yazı dili esas alınarak birleştirilmesi gereklidir.
D
İstanbul’da konuşulan Türkçenin yazı dili olarak benimsenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
E
Türkçesi bulunan bir kelimenin başka dillerden gelmiş olan eş anlamlıları varsa bunlar atılmalıdır.
Açıklama:
“Yeni Lisan”, dilde uzun yıllar boyunca üzerinde çalışılmış ve düşünülmüş nihayet bir noktaya vardırılmış olan deneyimlerin üzerinden prensiplerini ileri sürer ve radikal kararlarla hareket etmez. İstanbul’da konuşulan Türkçenin yazı dili olarak benimsenmesini, Türkçesi bulunan bir kelimenin başka dillerden gelmiş olan eş anlamlılarının atılmasını, başka dillerden gelen gramer kuralı ve kelimele rin ayıklanmasını ister. Türkçenin eski dönemlerine gidilmesine ya da başka coğrafyalarda konuşulan Türkçenin esas alınmasına karşı çıkar. Fakat “Yeni Lisan” ilk andan itibaren başta tasfiye konusu olmak üzere hemen tenkit edilmeye ve prensipleri tartışılmaya başlamıştır.

Soru 25

Bilimsel anlamlı ilk Türk Edebiyatı Tarihi çalışmasının sahibi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ali Canip
B
Fuad Köprülü
C
Ömer Seyfettin
D
Ziya Gökalp
E
Yakup Kadri
Açıklama:
Bilimsel anlamlı ilk Türk Edebiyatı Tarihi çalışmasının sahi bi olan Fuad Köprülü’nün imzasına Fecri Âti Edebî Beyannamesinde rastlanır.

Soru 26

Dergah dergisinde sadece edebiyat ve şiir konusundaki görüşleriyle değil, kültür konusundaki yazılarıyla da önemli bir isim olan edebiyat sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yahya Kemal
B
Ahmet Haşim
C
Yakup Kadri
D
Falih Rıfkı
E
Fuad Köprülü
Açıklama:
Dergâh’ta bir kültür milliyetçiliği yürüten Yahya Kemal’in çok etkili olduğu görülür. Cumhuriyet yıllarından bugüne kadar gelen Türk şiirini şekillendiren Yahya Kemal, bu yılların sadece edebiyat ve şiir konusundaki görüşleriyle değil, kültür konusundaki yazılarıyla da önemli bir ismidir. 1910’lu yılları fikirleriye, yazılarıyla ve sohbetleriyle yönlendirir. Ancak o da hececi şairler gibi asıl eserini sonraki yıllarda verdiği için Cumhuriyet devri edebiyatı sanatçıları arasında değerlendirilmektedir.

Soru 27

Millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şair
B
Dergah
C
Bilgi Mecmuası
D
Türk Yurdu
E
Genç Kalemler
Açıklama:
1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan Dergâh, millî edebiyat anlayışını Mil lî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip önemli bir dergidir.

Soru 28

Yeni Lisan'ın dil ve edebiyat görüşlerinin daha da fazla benimsenmesine yardımcı olan ve Beş Hececiler’in tanınması için önemli bir zemin oluşturan dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Yurdu
B
Şair
C
Yeni Mecmua
D
Türk Sözü
E
Dergâh
Açıklama:
Yeni Mecmua (1917-1918, haftalık, 66 sayı) hemen hemen aynı yazar kadrosu ile Yeni Lisanın dil ve edebiyat görüşlerinin daha da fazla benimsenmesine yardımcı olurlar. Millî edebiyat, Yeni Mecmua’da Fuad Köprülü tarafından yeniden gündeme taşınır. Bir kez daha millet ve millî edebiyat kavramlarının modern kavramlar oldukları, millet olmayınca millî edebiyattan söz edilemeyeceği anlatılır. Türkçülük fikri daha sistemli hale getirilir. Yeni Mecmua ‘Beş Hececiler’in tanınması için önemli bir zemin olur.

Soru 29

Şairler Derneği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Arapça ve Farsça kadar Çağataycaya da yabancı olduklarını açıklamışlardır.
B
Dernek üyeleri, kendile rine yayın organı olarak da Servet-i Fünûn’u tayin eder.
C
Birinci Dünya Savaşı'nın buhranlı günlerinde edebiyat onların ellerinde şekillenmiştir.
D
Özellikle de aruz vezninin olgunlaşması konusunda önemli katkılara sahiptirler.
E
Ömer Seyfettin, Faruk Nafiz, Yahya Saim, Yusuf Ziya Şairler Derneği’nin üyeleridir.
Açıklama:
Türk Ocağı’nda yapılan birkaç toplantı sonucunda Şairler Derneği’ni kurulmuştur. Dernek üyeleri, kendilerine yayın organı olarak da Servet-i Fünûn’u tayin etmiştir. Orhan Seyfi, Hasan Zeki, Hakkı Tahsin, Safi Necip, Salih Zeki, Selâhattin Enis, Ömer Seyfettin, Faruk Nafiz, Yahya Saim, Yusuf Ziya Şairler Derneği’nin üyeleridir. Şairler Derneği üyeleri, beş madde halinde Türk Yurdu’nda aldıkları kararları yayımlamıştır. Buna göre “... dilde konuşulan Türkçeye bağlı kalacaklarını açıklayan gençler, Arapça ve Farsça kadar Çağataycaya da yabancı olduklarını; hece vezniy- le yazacaklarını; efsanelerini Türk esatirinden seçeceklerini Parnas, sembolik ya da romantik veya lirik, epik, dramatik eserler yazmak konusunda herkesin kendi yolunu tayin edeceğini beyan etmektedirler” (Argunşah, 2007, 202). Servet-i Fünûn’dan başka Dergâh ve Yeni Mecmua’da da edebiyat meseleleri konusunda makaleler yayımlayan Şairler Derneği üyeleri, özellikle de hece vezninin olgunlaşması konusunda önemli katkılara sahiptirler. Birinci Dünya Savaşının buhranlı günlerinde edebiyat onların ellerinde şekillenmiştir.

Soru 30

Cumhuriyet edebiyatının da temelini oluşturan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İbdaî edebiyat
B
Edebiyat-ı cedide
C
Yüksek edebiyat
D
Yerli ve milli edebiyat
E
Süslü edebiyat
Açıklama:
Ali Canip “Millî Edebiyat Meselesi” başlıklı bir yazı yazarak millî edebiyat yeri ne yeni bir isim teklif eder. Bu ‘ibdai edebiyat’tır: “(...) manasını ne kadar tayin edersem edeyim, meseleyi ne kadar aydınlatırsam aydınlatayım, ispat edeyim, hulasa ne yaparsam yapayım, onlar kabil değil ‘millî edebiyat’ı, ‘şalvarlı edebiyat’la bir görmekten vazgeçmeyecekler, yine bağıracaklardır ki ‘millî edebiyat olmaz!...’ Ve işte bunun için bu manası anlaşılmamaya ahdedilmiş olan iki kelimeyi Genç Kalemler’den silmeğe karar verdik. Bunun yerine (...) ‘ibdaî edebiyat’ terkibini kullanacağız” (Yöntem, 1995, 310). ‘İbdaî edebiyat’la taklitten kaçınan, fakat batının sanat, felsefe ve ilminden beslenen yaratıcı bir edebiyat anlatılmak istenmektedir. Bu anlayış sonraki yılların Cumhuriyet edebiyatının da temeli olacaktır.

Soru 31

Türk Derneği ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk dernektir.
B
Kurucularndan bazıları Ahmet Mithat Efendi, Emrullah Efendi, Necip Asım, Bursalı Mehmet Tahir, Veled Çelebidir.
C
Başlangıçta Genç Kalemler dergisini kendisine yayın organı olarak seçer.
D
1911 yılında Türk Derneği dergisini çıkarmaya başlar.
E
Yöneltilen suçlamaları cevaplamak ve kendilerini anlatmak için gösterdikleri çabalar arasında hedeflerine vardıkları söylenemez.
Açıklama:
Türk Derneği, etki alanını bir süreli yayınla genişletmek ister. Başlangıçta o yıllarda çıkmakta olan Sırat-ı Müstakim dergisini kendisine yayın organı olarak seçerse de 1911 yılında Türk Derneği dergisini çıkarmaya başlar. Doğru cevap C’dir.

Soru 32

  1. 1911’de Selanik’te başladı
  2. Genç Kalemler dergisinde başladı.
  3. Çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir.
  4. Hareketin fikir babası olma sıfatı Ali Canip’e aittir.
  5. ‘Yeni Lisan’ bir edebiyat hareketi olmanın ötesine geçmemiştir.
Yukarıda Yeni Lisan hareketi ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-II-V
C
I-II-III-IV
D
II-III-IV
E
II-IV-V
Açıklama:
‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar. Sadece dil ve edebiyat odaklıymış gibi görünmesine rağmen çalışmalarına, uzun yıllar boyunca farklı yayın organlarındaki devamlılığına ve yansımalarına bakılırsa aslında çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir. Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır. Ancak bu hareketin fikir babası olma sıfatı Ziya Gökalp’a aittir. Sonraki yıllarda ‘Yeni Lisan’ bir edebiyat hareketi olmanın ötesine geçerek daha geniş bir etki alanı oluşturur ve ‘Yeni Hayat’ adı verilen bir yaşama biçimi ortaya çıkarır. Doğru cevap A’dır.

Soru 33

Genç Kalemler dergisinin ilk adı nedir?

Seçenekler

A
Türk Derneği
B
Sırat-ı Müstakim
C
Hüsn ve Şiir
D
Yeni Mecmua
E
Türk Yurdu Dergisi
Açıklama:
Genç Kalemler, 1909’dan itibaren Hüsn ve Şiir adıyla çıkmakta olan bir dergidir. Doğru cevap C’dir.

Soru 34

Genç Kalemler dergisi hangi olay sebebiyle yayınını durdurmuştur?

Seçenekler

A
I. Dünya Savaşı
B
Balkan Savaşları
C
Osmanlı aleyhindeki milliyetçilik çalışmaları
D
İstiklal Savaşı
E
Cumhuriyetin ilanı
Açıklama:
Genç Kalemler dergisi Balkan Savaşlarının başlaması ve yazarlarının Balkan Savaşına katılmak için dergiyi tatil etmesi üzerine yayımını 15 Ekim 1912 tarihli dördüncü cildin 27. sayısı ile durdurur. Doğru cevap B’dir.

Soru 35

Aşağıda Yeni Lisan makalesine dair verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
“Yeni Lisan” Genç Kalemler’de yayımlanan ve bir beyanname niteliği taşıyan makaledir.
B
Yazıların bazılarının Ömer Seyfettin, bazılarının Ali Canip, bazılarının da Ziya Gökalp da dahil olmak üzere yazı heyeti tarafından ortaklaşa yazıldığı görülmektedir.
C
Yazılarda dilde sadeleşme özendirilmeye, sadeleşmenin prensipleri belirlenmeye çalışılmıştır.
D
Türkçenin bilim ve sanat dili olarak yeterliliği ve güzelliği ispatlanmaya çalışılmıştır.
E
Yeni Lisancılar tasfiyeci bir anlayış sergilemekle beraber yazı dilinin konuşma dilinden ayrılığını savunurlar.
Açıklama:
Yazı dilinin konuşma dilinde birleştirilmesi gerektiğine inanan Yeni Lisancılar, tasfiyeci bir anlayış sergilemezler. Doğru cevap E’dir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan’a yapılan itirazlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Terkiplerin dilden atılması dilde bir yoksullaşmaya sebep olacaktır.
B
Yeni Lisancı gençlerin yaptığı sınırlı bir grubun dile müdahalesidir ve siyasal kaynaklıdır.
C
Dildeki sadeleşmeler ancak tabii bir şekilde gerçekleşebilir, dile dışarıdan müdahale edilemez.
D
Dilde yıllar boyunca üzerinde çalışılmış deneyimlerle prensiplerini ileri sürer ve radikal kararlarla hareket etmezler.
E
Yeni Lisancılar tasfiyecidirler ve Türkçeyi tarihî dönemlerine döndürmek istemektedirler.
Açıklama:
Yeni Lisana yapılan itirazlar şu noktalarda toplanabilir: Terkiplerin dilden atılması dilde bir yoksullaşmaya sebep olacaktır. Yeni Lisanın savunduğu dil, ancak bir bilim dili olabilir, bu dille sanat eserleri üretilemez. Dildeki sadeleşmeler ancak tabii bir şekilde gerçekleşebilir. Dile dışarıdan müdahale edilemez, oysa Yeni Lisancılar dile müdahale etmişlerdir. Yeni Lisancı gençlerin yaptığı sınırlı bir grubun dile müdahalesidir ve siyasal kaynaklıdır. Yeni Lisancılar tasfiyecidirler ve Türkçeyi tarihî dönemlerine döndürmek istemektedirler. Doğru cevap D’dir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan’a itiraz eden ilk isimlerden olup daha sonra Yeni Lisan hareketinin saflarına katılmıştır?

Seçenekler

A
Yakup Kadri
B
Ömer Seyfettin
C
Mehmet Necip Bey
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Yusuf Akçura
Açıklama:
Fuad Köprülü ve Yakup Kadri Yeni Lisan’a itiraz eden ilk isimlerdir. Daha sonra her ikisi de Yeni Lisan hareketinin saflarına katılacaklar, hatta Yakup Kadri, Ziya Gökalp tarafından Yeni Lisan’ın en iyi kalemi olarak gösterilecektir. Doğru cevap A’dır.

Soru 38

“Millî Edebiyat Meselesi” başlıklı bir yazı yazarak millî edebiyat yerine ‘ibdai edebiyat’ ismini teklif eden kimdir?

Seçenekler

A
Fuad Köprülü
B
Ziya Gökalp
C
Ali Canip
D
Ömer Seyfettin
E
Nesimî Sarım
Açıklama:
Ali Canip “Millî Edebiyat Meselesi” başlıklı bir yazı yazarak millî edebiyat yeri ne yeni bir isim teklif eder. Bu ‘ibdai edebiyat’tır. Doğru cevap C’dir.

Soru 39

31 Ağustos 1911’de Mehmet Emin, Ahmet Hikmet, Ahmet Ağaoğlu, Âkil Muhtar ve Yusuf Akçura gibi dönemin Türkçüleri tarafından kurulmuştur. Düşüncelerini anlatmak üzere bir gazete çıkarmayı ve Türk çocukları için bir pansiyon açmayı hedeflemiştir. En kalıcı ve etkili çalışması Türk Yurdu Dergisi’ni çıkarmaya başlamış olmasıdır. Yukarıda özellikleri verilen kuruluş hangisidir?

Seçenekler

A
Dergâh
B
Genç Kalemler
C
Yeni Mecmua
D
Türk Yurdu
E
Küçük Mecmua
Açıklama:
Türk Yurdu Cemiyeti 31 Ağustos 1911’de Mehmet Emin, Ahmet Hikmet, Ahmet Ağaoğlu, Âkil Muhtar ve Yusuf Akçura gibi dönemin Türkçüleri tarafından kurulmuştur. Düşüncelerini anlatmak üzere bir gazete çıkarmayı ve Türk çocukları için bir pansiyon açmayı hedeflemişse de Türk Ocaklarının kuruluş çalışmalarının yapıldığı sıralarda fazla faaliyet gösterememiştir. Yine de en kalıcı ve etkili çalışması Türk Yurdu Dergisi’ni çıkarmaya başlamış olmasıdır. Dernek üyeleri gibi bu dergi de daha sonra Türk Ocaklarının kadrosuna geçecektir. Doğru cevap D’dir.

Soru 40

Genç Kalemler’den sonra milliyetçilik ve millî edebiyatla ilgili en mühim yayın organı hangisidir?

Seçenekler

A
Bilgi Mecmuası
B
Türk Yurdu
C
Yeni Hayat
D
Halka Doğru
E
Dergâh Mecmuası
Açıklama:
Genç Kalemler’den sonra milliyetçilik ve millî edebiyatla ilgili tartışmaların ve makalelerin yayın yeri artık Türk Yurdu dergisi olur. Doğru cevap B’dir.

Soru 41

Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlardan "Çocuk Bahçesi" dergisindeki edebî tartışmalar hangi yıl gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1903
B
1905
C
1908
D
1911
E
1913
Açıklama:
1905’te Çocuk Bahçesi dergisindeki edebî tartışmalar Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlardandır.

Soru 42

Yeni Lisan hareketinin fikir babası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Namık Kemal
C
Ziya Gökalp
D
Ali Canip
E
Mehmet Emin Yurdakul
Açıklama:
‘Yeni Lisan’ hareketinin fikir babası olma sıfatı Ziya Gökalp’a aittir.

Soru 43

I-Millî Edebiyat Hareketinin köklerini ta Tanzimat yıllarında Türklük hakkındaki bilimsel çalışmalara kadar götürmek mümkündür.
II- 1905’te Çocuk Bahçesi dergisindeki edebî tartışmalar da Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlardandır.
III-Türk Derneği’nin çabaları “Yeni Lisan”ın önünde önemli bir birikim ve son deneyimdir.
Milli Edebiyata ilişkin öncü çalışmalar ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketinin köklerini ta Tanzimat yıllarında Türklük hakkındaki bilimsel çalışmalara kadar götürmek mümkündür. Daha sonra Mehmet Emin Yurdakul’un Türkçe Şiirler’i aynı ruhu beslemiş, 1905’te Çocuk Bahçesi dergisindeki edebî tartışmalar da Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlardandır. Genç Kalemler’den önce etkili ve son bir deneyim, Türk Derneği etrafinda gelişir. Türk Derneği’nin çabaları “Yeni Lisan”ın önünde önemli bir birikim ve son deneyimdir. Dernek Rusçuk, İzmir, Kastamonu ve Budapeşte’de açılan şubeleriyle iyi niyetli çalışmalar yapmıştır. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.

Soru 44

Aşağıda yeni lisan hareketi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Satırlar dergisinde başlar.
B
Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır.
C
Hareketin fikir babası olma sıfatı Ziya Gökalp’a aittir.
D
Yeni Lisan’ bir anlayış olarak Türk millî edebiyatının yeniden doğuşunu sağlayacak prensipleri içermektedir.
E
Yeni Hayat’ adı verilen bir yaşama biçimi ortaya çıkarır.
Açıklama:
Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar. Buna göre “A” seçeneği yanlıştır.

Soru 45

Yeni Lisan’ın yayın organı olan Genç Kalemler dergisinin önceki ismi nedir?

Seçenekler

A
Aşk ve Şiir
B
Şiir ve Sevgi
C
Hüsn-ü Aşk
D
Hüsn ve Şiir
E
Aşk-ı Hüsn
Açıklama:
Yeni Lisan”ın yayın organı Genç Kalemler, 1909’dan itibaren Hüsn ve Şiir adıyla çıkmakta olan bir dergidir. Bir süre sonra Ali Canip’in teklifiyle derginin adı Genç Kalemler olarak değiştirilir. Buna göre cevap “D” seçeneğidir.

Soru 46

1909’dan itibaren Hüsn ve Şiir adı ile çıkan, sonrasında ismi Genç Kalemler olarak değiştirilen Yeni Lisan hareketinin yayın organı olan derginin isminin Genç Kalemler olarak değiştirilmesi aşağıdakilerden hangisi tarafından teklif edilmiştir?

Seçenekler

A
Halide Edip
B
Yakup Kadri
C
Ali Canip
D
Enis Behiç
E
Yusuf Ziya
Açıklama:
1909-1910 yılları arasında 8 sayı olarak neşredilmiş olan Hüsn ve Şiir dergisi, adından da anlaşılabileceği gibi gerçekten bir sanat ve edebiyat dergisidir. Anlayış olarak da İstanbul’da sürmekte olan Fecr-i Âti paralelindedir. Dolayısıyla etrafında bir millî bilinç oluşturacak dil anlayışına sahip değildir. Sayfalarında daha çok şiir ve mensur şiirler yer alır. Bir süre sonra Ali Canip’in teklifiyle derginin adı Genç Kalemler olarak değiştirilir. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.

Soru 47

Genç Kalemler dergisi Balkan Savaşlarının başlaması ve yazarlarının Balkan Savaşına katılmak için dergiyi tatil etmesi üzerine yayımını kaç yılında durdurmuştur?

Seçenekler

A
1892
B
1902
C
1912
D
1922
E
1932
Açıklama:
Genç Kalemler dergisi Balkan Savaşlarının başlaması ve yazarlarının Balkan Savaşına katılmak için dergiyi tatil etmesi üzerine yayımını 15 Ekim 1912 tarihli dördüncü cildin 27. sayısı ile durdurur. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.

Soru 48

Genç Kalemler dergisinin, hareketin prensiplerini ortaya koyan beyanname niteliğindeki Yeni Lisan başlıklı ilk makalesi kim tarafından kaleme alınmıştır?

Seçenekler

A
Mehmet Akif
B
Ömer Seyfettin
C
Reşat Nuri
D
Orhan Seyfi
E
Enis Behiç
Açıklama:
Yeni Lisan hareketinin prensiplerini ortaya koyan beyanname niteliğindeki ilk makale Ömer Seyfettin tarafından “Yeni Lisan” başlığıyla kaleme alınmıştır. Buna göre cevap “B” seçeneğidir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Türkçenin düzenleme çalışmaları içerisinde Türkçe’nin meseleleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Türkçede konuşma ve yazı dilinin ayrı olduğu, bunların konuşma dili esas alınarak birleştirilmesinin gerekliliği
B
Bilimsel kavramlar konusunda nasıl bir yol takip edileceği
C
İsim ve sıfat tamlamalarıyla çoğul edatların durumu
D
Başka dillerden kelime alınması ve buna bağlı olarak eşanlamlı kelimelerin durumu
E
Doğu Türkçesine dönüş yapılmasının gerekliliği
Açıklama:
Yeni Lisan başta olmak üzere Türkçenin bütün düzenleme çalışmaları içinde ortak olan bir kaç ana başlık belirlenebilir. Bunlardan biri Türkçede konuşma ve yazı dilinin ayrı olduğu, bunların konuşma dili esas alınarak birleştirilmesinin gerekliliğidir. İkinci mesele ilmî ıstılahlar denilen bilimsel kavramlar konusunda nasıl bir yol takip edileceğidir. Üçüncü konu isim ve sıfat tamlamalarıyla çoğul edatları ve son olarak başka dillerden kelime alınması ve buna bağlı olarak eşanlamlı kelimelerin durumu Türkçenin meseleleri olarak görülmüştür. “Yeni Lisan” makalesinde de yine bunlarla ilgili öneriler yer almaktadır. Buna göre “E” seçeneği yanlıştır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan hareketine yapılan itirazlardan değildir?

Seçenekler

A
Dildeki sadeleşmeler ancak tabii bir şekilde gerçekleşebilir.
B
Dile dışarıdan müdahale edilemez.
C
Yeni Lisancılar tasfiyecidirler ve Türkçeyi tarihî dönemlerine döndürmek istemektedirler.
D
Yeni Lisancılar’ın önerdiği dil, bir bilim dili değildir, bununla sadece sanat eseri üretilebilir.
E
Yeni Lisancı gençlerin yaptığı sınırlı bir grubun dile müdahalesidir ve siyasal kaynaklıdır.
Açıklama:
Yeni Lisana yapılan itirazlar şu noktalarda toplanabilir: Terkiplerin dilden atılması dilde bir yoksullaşmaya sebep olacaktır. Yeni Lisanın savunduğu dil, ancak bir bilim dili olabilir, bu dille sanat eserleri üretilemez. Dildeki sadeleşmeler ancak tabii bir şekilde gerçekleşebilir. Dile dışarıdan müdahale edilemez, oysa Yeni Lisancılar dile müdahale etmişlerdir. Yeni Lisancı gençlerin yaptığı sınırlı bir grubun dile müdahalesidir ve siyasal kaynaklıdır. Yeni Lisancılar tasfiyecidirler ve Türkçeyi tarihî dönemlerine döndürmek istemektedirler. Buna göre cevap “D” seçeneğidir.

Soru 51

I-Türk Derneği
II-Türk Yurdu
III-Türk Ocağı
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri millî edebiyat hareketini yaygınlaştırmaya çalışan dernekler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türk milliyetçiliği, II. Meşrutiyetin, bütün fikirlerin ifadesine imkân sağlayan özgürlük anlayışı içinde özellikle de Müslüman ve Türk olmayan Osmanlı tebaasının kendi içinde geliştirdiği milliyetçilik çalışmalarına bir tepki olarak gerçekleşir. Hemen o tarihlerden itibaren de Türk milliyetçiliği, bu duyguyu uyandırmak ve yaymak için kurulan Türk Derneği (1908), Türk Yurdu (1911) ve Türk Ocağı (1912) gibi dernekler, bu derneklerin çıkardıkları dergiler, düzenledikleri toplantılar, ver dikleri konferans ve derslerle halka inerek hızla yaygınlaşmaya başlar. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi millî edebiyat hareketini yaygınlaştıran yayın organları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Türk Yurdu Dergisi
B
İttihat ve Terakki Mecmuası
C
Bilgi Mecmuası
D
Dergâh Mecmuası
E
Türk Sözü
Açıklama:
Türk Yurdu Dergisi, Bilgi Mecmuası, Dergâh Mecmuası ve Türk Sözü dergileri millî edebiyat hareketini yaygınlaştıran yayın organları arasında yer almaktadır. Buna göre “B” seçeneği yanlıştır.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Genç Kalemler dergisinin yazı işleri müdürlüğü görevini en son sayıya kadar yerine getirmiştir?

Seçenekler

A
Ali Canip
B
Ziya Gökalp
C
Ömer Seyfettin
D
Nesimi Sarım
E
Şemsettin Sami
Açıklama:
Genç Kalemler dergisinin yazı işleri müdürlüğünü en son sayıya kadar Nesimî Sarım sürdürür.

Soru 54

Genç Kalemler dergisinin yayını hangi yıl sona ermiştir?

Seçenekler

A
1905
B
1907
C
1908
D
1910
E
1912
Açıklama:
Genç Kalemler dergisi Balkan Savaşlarının başlaması ve yazarlarının Balkan Savaşına katılmak için dergiyi tatil etmesi üzerine yayımını 15 Ekim 1912 tarihli dördüncü cildin 27. sayısı ile durdurur.

Soru 55

Yeni Lisan'a ilk itiraz eden isimlerden olan ancak sonrasında bu hareketin saflarına katılan ve Ziya Gökalp tarafından Yeni Lisan'ın en iyi kalemi olarak gösterilecek edebiyatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri
B
Refik Halit
C
Ahmet Haşim
D
Hamdullah Suphi
E
Faik Ali
Açıklama:
Yeni Lisan'a itiraz eden ilk isimlerden Yakup Kadri, Ziya Gökalp tarafından Yeni Lisan’ın en iyi kalemi olarak gösterilecektir.

Soru 56

Türk milliyetçiliğinin gelime safhaları düşünüldüğünde Türk Ocakları'nın hangi tarihten itibaren Türk Yurdu Cemiyetinin çıkarmaya başladığı Türk Yurdu dergisini kendisine yayın organı olarak seçtiği söylenebilir?

Seçenekler

A
1923
B
1922
C
1911
D
1899
E
1889
Açıklama:
1912 sonlarında çıkmaya başlayan ve sayfalarında Türklük ve Türkçülükle ilgili yazılara yer veren Türk Yurdu dergisidir.
Türk Ocakları 1911’den itibaren Türk Yurdu Cemiyetinin çıkarmaya başladığı Türk Yurdu dergisini kendisine yayın organı olarak seçmiştir.

Soru 57

Emrullah Efendi’nin başkanlığında bir akademi gibiçalışmak üzere 1913’te kurulmuş olan dernek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Bilgi Derneği
B
Şairler Derneği
C
Türk Ocağı
D
Türk Yurdu Cemiyeti
E
Genç Kalemler
Açıklama:
Türk Bilgi Derneği: Emrullah Efendi’nin başkanlığında bir akademi gibi çalışmak üzere 1913’te kurulmuştur.

Soru 58

1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan ve yazarları arasında Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Yakup Kadri, Halide Edip ve Falih Rıfkı gibi isimlerin olduğu dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yen Mecmua
B
Şair Nedim
C
Bilgi Mecmuası
D
Dergah Mecmuası
E
Türk Yurdu Dergisi
Açıklama:
1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan Dergâh’ın yazarları arasında Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Yakup Kadri, Halide Edip, Falih Rıfkı gibi isimler bulunmaktadır.

Soru 59

Bazı şairlerin heceden vazgeçerek aruza geri dönmeleri konusundaki düşüncelerini Şair’de yer alan “Yalpa Vuranlar” başlıklı makalesinde ifade
etmiş olan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Yahya Kemal
C
Yakup Kadri
D
Rıza Tevfik
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Ömer Seyfettin, bazı şairlerin heceden vazgeçerek aruza geri dönmeleri konusundaki düşüncelerini Şair’de yer alan “Yalpa Vuranlar” (Ömer Seyfettin, 2001, 136-139) başlıklı makalesinde ifade eder.

Soru 60

Yeni Lisan ve ona bağlı olarak kurulan Genç Kalemler dergisi hangi şehirde yayın hayatına başlamıştır?

Seçenekler

A
İzmir
B
Selanik
C
İstanbul
D
Ankara
E
Trablus
Açıklama:
Ziya Gökalp’ın İttihat ve Terakki toplantısı için Selanik’tebulunması, babası buraya sürülmüş olan Ali Canip’in 1902’den itibaren Selanik’te yaşıyor olması (Filizok, 2001, 18-21), Ömer Seyfettin’in 1910’da askerliği bırakarak Selanik’e yerleşmesi (Yöntem, 1947, 9) bu üç öncünün aynı şehirde buluşarak hareketi başlatmaları için uygun zemini hazırlar.

Soru 61

Milli Edebiyat Hareketinin öncü adımlarından biri olan Türk Derneği ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
25 Kânunıevvel 1908’de kurulan Türk Derneği, Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk dernektir.
B
Kurucuları Ahmet Mithat Efendi, Emrullah Efendi, Necip Asım, Bursalı Mehmet Tahir, Veled Çelebi, Akçuraoğlu Yusuf, Agop Boyacıyan Efendi, Arif Bey, Akyiğitoğlu Musa Bey, Fuad Raif Bey, Rıza Tevfik Bey, Ferid Bey ve Celal Bey gibi isimlerdir.
C
Haftalık yayımlanan bu dergi ancak 7 sayı çıkabilmiştir.
D
Derginin ilk sayısında yer alan “Beyanname” başlıklı yazı, derneğin nizamnamesiyle örtüşmektedir ve dönemin insanına derneğin Türkçe konusundaki görüşlerini ve konuyla ilgili olarak nasıl bir yol takip edeceğini anlatır.
E
Türk Derneği, Osmanlı coğrafyasında yaşayan gönülleri bir dilleri ayrı insanları aynı maksat etrafında birleştirmek için millî dille yani Türkçeyle konuşmayı esas almaktadır.
Açıklama:
Genç Kalemler’den önce etkili ve son bir deneyim, Türk Derneği etrafinda gelişir. Millî edebiyat “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımıyla kendini ifade etmeye başlayacaktır. Ancak bir kaç yıl öncesinde önemli bir son adım da Türk Derneği’nin çalışmalarında gerçekleşir. 25 Kânunıevvel 1908’de kurulan Türk Derneği, Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk dernektir. Kurucuları Ahmet Mithat Efendi, Emrullah Efendi, Necip Asım, Bursalı Mehmet Tahir, Veled Çelebi, Akçuraoğlu Yusuf, Agop Boyacıyan Efendi, Arif Bey, Akyiğitoğlu Musa Bey, Fuad Raif Bey, Rıza Tevfik Bey, Ferid Bey ve Celal Beydir. Daha sonra derneğin çalışmalarına bazı Türkologlar da katılmışlardır. Türk Derneği, etki alanını bir süreli yayınla genişletmek ister. Başlangıçta o yıllarda çıkmakta olan Sırat-ı Müstakim dergisini kendisine yayın organı olarak seçerse de 1911 yılında Türk Derneği dergisini çıkarmaya başlar. Aylık yayımlanan bu dergi ancak 7 sayı çıkabilir. Kapağında “Türklüğe dair tetebbuatı havi,” cümlesini taşımaktadır. Derginin ilk sayısında yer alan “Beyanname” başlıklı yazı, derneğin nizamnamesiyle örtüşmektedir ve dönemin insanına derneğin Türkçe konusundaki görüşlerini ve konuyla ilgili olarak nasıl bir yol takip edeceğini anlatır. Bu “Beyanname”ye göre Türk Derneği, Osmanlı coğrafyasında yaşayan gönülleri bir dilleri ayrı insanları aynı maksat etrafında birleştirmek için millî dille yani Türkçeyle konuşmayı esas almaktadır.

Soru 62

  1. ‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar.
  2. Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır.
  3. Fikir babası Ali Canip’tir.
  4. Sadece dil ve edebiyat odaklanmış ve çalışmalarını bu çerçevede sürdürmüştür.
  5. Yeni Lisan, 19. yüzyıl ortalarından itibaren ilmî alanda başlayan ve fikrî bir akım haline gelmiş olan Türk milliyetçiliğinin daha fazla yayılarak benimsenmesini edebiyat üzerinden sürdürmüş, Türk milletinde bir uyanışı gerçekleştirmiştir.
Yeni Lisan hareketi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi/leri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II-III
B
II-IV-V
C
I-II-V
D
II-III-V
E
I-II-IV
Açıklama:
‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar. Sadece dil ve edebiyat odaklıymış gibi görünmesine rağmen çalışmalarına, uzun yıllar boyunca farklı yayın organlarındaki devamlılığına ve yansımalarına bakılırsa aslında çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir. Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır. Ancak bu hareketin fikir babası olma sıfatı Ziya Gökalp’a aittir. ‘Yeni Lisan’ bir anlayış olarak Türk millî edebiyatının yeniden doğuşunu sağlayacak prensipleri içermektedir. Prensipler, Genç Kalemler dergisinin 11 Nisan 1911 tarihli sayısında yer alan “Yeni Lisan” makalesinde ortaya konur. Bu sayı Genç Kalemler dergisinin ikinci cildinin birinci sayısıdır. Böylece prensipleri içeren makale aynı zamanda bu dil ve edebiyat anlayışının adı olarak da benimsenir. Fakat sonraki yıllarda ‘Yeni Lisan’ bir edebiyat hareketi olmanın ötesine geçerek daha geniş bir etki alanı oluşturur ve ‘Yeni Hayat’ adı verilen bir yaşama biçimi ortaya çıkarır. Yeni Lisan, 19. yüzyıl ortalarından itibaren ilmî alanda başlayan ve fikrî bir akım haline gelmiş olan Türk milliyetçiliğinin daha fazla yayılarak benimsenmesini edebiyat üzerinden sürdürmüş, Türk milletinde bir uyanışı gerçekleştirmiştir.

Soru 63

Hüsn ve Şiir dergisi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Dergideki başmakaleler Ali Canip imzasını taşır.
B
“Yeni Lisan”ın yayın organı Genç Kalemler, 1909’dan itibaren Hüsn ve Şiir adıyla çıkmakta olan bir dergidir.
C
Hüsn ve Şiir’den Genç Kalemler’e geçiş, Balkanlar’da hızlı bir şekilde gelişen Osmanlı aleyhtarı milliyetçilik hareketlerinden etkilenen ve milliyetin esasının dil olduğuna inanan Ömer Seyfettin’in Ali Canip’le yakınlaşmasına sebep olur.
D
Müdürlüğü Hüsnü ve Hâmit isimli gençler tarafından yürütülen derginin asıl sahibi Nesimî Sarım’dır.
E
1909-1910 yılları arasında 8 sayı olarak neşredilmiş olan Hüsn ve Şiir dergisi, adından da anlaşılabileceği gibi gerçekten bir sanat ve edebiyat dergisidir.
Açıklama:
“Yeni Lisan”ın yayın organı Genç Kalemler, 1909’dan itibaren Hüsn ve Şiir adıyla çıkmakta olan bir dergidir. Müdürlüğü Nesimî Sarım tarafından yürütülen derginin asıl sahipleri Hüsnü ve Hâmit isimli gençlerdir. Dergideki başmakaleler ise Ali Canip imzasını taşır. 1909-1910 yılları arasında 8 sayı olarak neşredilmiş olan Hüsn ve Şiir dergisi, adından da anlaşılabileceği gibi gerçekten bir sanat ve edebiyat dergisidir. Anlayış olarak da İstanbul’da sürmekte olan Fecr-i Âti paralelindedir. Dolayısıyla etrafında bir millî bilinç oluşturacak dil anlayışına sahip değildir. Sayfalarında daha çok şiir ve mensur şiirler yer alır. Bir süre sonra Ali Canip’in teklifiyle derginin adı Genç Kalemler olarak değiştirilir. Derginin yeni bir adla yayımlanan ilk sayısında okuyuculara bu değişikliğin gerekçeleri hakkında da açıklama yapılır. Artık dergi sadece sanat ve şiirle meşgul olmayacak sayfalarında ilmî yazılara da yer verilecektir. Böylece Hüsn ve Şiir sadece ismini değiştirmemiş aynı zamanda çizgisini de değiştirmiş görülür. Hüsn ve Şiir’den Genç Kalemler’e geçiş, Balkanlar’da hızlı bir şekilde gelişen Osmanlı aleyhtarı milliyetçilik hareketlerinden etkilenen ve milliyetin esasının dil olduğuna inanan Ömer Seyfettin’in Ali Canip’le yakınlaşmasına sebep olur. Ömer Seyfettin Ali Canip’in bu sıralarda yazdığı başmakalelerde kullandığı sade dili beğenmektedir.

Soru 64

Ömer Seyfettin, bazılarının Ali Canip, bazılarının da Ziya Gökalp da dahil olmak üzere yazı heyeti tarafından dilde sadeleşmenin özendirilmesi ve sadeleşmenin prensipleri belirlenmeye çalışıldığı grubun adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Lisan Heyeti
B
Genç Kalemler Heyeti
C
Genç Kalemler Tahrir Heyeti
D
Türk Yurdu Cemiyeti
E
Bilgi Mecmuası
Açıklama:
“Yeni Lisan” Genç Kalemler’de yayımlanan ve bir beyanname niteliği taşıyan makaledir. Hareketi etraflıca anlatmak, tenkitlere cevap vermek ve giderek sistemleştirmek arzusuyla diğer sayılarda da “Yeni Lisan” başlıklı makalelerin yayımı sürdürülür. Bu yazıların bazılarının Ömer Seyfettin, bazılarının Ali Canip, bazılarının da Ziya Gökalp da dahil olmak üzere yazı heyeti tarafından ortaklaşa yazıldığı ve 5. sayıdan itibaren de başyazıların “Genç Kalemler Tahrir Heyeti” imzasını taşıdığı görülmektedir. Yazılarda dilde sadeleşme özendirilmeye, sadeleşmenin prensipleri belirlenmeye ve Türkçenin bilim ve sanat dili olarak yeterliliği ve güzelliği ispatlanmaya, bu dilin etrafında bir edebiyat anlayışı oluşturulmaya çalışılmıştır.

Soru 65

Ali Canip’in, millî edebiyatın ırkî değil, kavmî bir anlam taşıdığını, bununla ‘lisanî bir cemaat’in yani aynı dili konuşan insanların edebiyatının kastedildiğini anlattığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Lisan
B
Fecr-i Âti Edebî Beyannamesi
C
Millî Edebiyat Meselesi
D
Millî, Daha Doğrusu Kavmî Edebiyat Ne Demektir?
E
Sırat-ı Müstakim
Açıklama:
Genç Kalemler’e millî edebiyat kavramıyla ilgili olarak yöneltilen tenkit konularından biri de ırkî edebiyat, modern bir zamanda millî edebiyat oluşturmanın mümkün olup olmadığı, millî edebiyatın diğer milletlerin edebiyatları karşısındaki tutumu, halk için edebiyatın taşıdığı anlam dünyası gibi başlıklardan oluşur. Bu sebeple Ali Canip, “Millî, Daha Doğrusu Kavmî Edebiyat Ne Demektir?” başlıklı makalesinde bu kavram kargaşasını gidermeye uğraşır ve millî edebiyatın ırkî değil, kavmî bir anlam taşıdığını, bununla ‘lisanî bir cemaat’in yani aynı dili konuşan insanların edebiyatının kastedildiğini anlatır.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Genç Kalemler’in eski dönemlerdeki çalışmalarını küçümseyen ve tenkit eden yazarlardan biridir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ali Canip
C
Ömer Seyfettin
D
Fuad Köprülü
E
Ahmet Hikmet
Açıklama:
Trablusgarp ve onu takip eden Balkan Savaşları millî bir dil ve edebiyatı yaratmak isteyen gençleri derinden sarsar. Genç Kalemler’in yazar kadrosu Balkan Savaşlarına katılmak arzusuyla yazı hareketlerine ara verirler. Türk Ocaklarının yayın organı olan Türk Yurdu dergisi ise İttihat ve Terakki Cemiyetinden aldığı yardımla güçlenir ve Genç Kalemler dergisinin rolünü üstlenir. Öte yandan önceki yıllarda Genç Kalemler’deki çalışmaları küçümseyen ve tenkit eden Fuad Köprülü ve Yakup Kadri gibi isimlerin saf değiştirdikleri, Yeni Lisanı ve millî edebiyatı savunmaya, ayrıca bu çizgide eser yazmaya başladıkları görülür.

Soru 67

Türk Ocakları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Birçok önemli isimlerle yapılan görüşmelerin ardından 17 Haziran 1910 tarihinde düzenlenen geniş bir toplantıda ‘Türk Ocağı’nı fiilen kurulmuştur.
B
Türk Ocaklarının kuruluşunda Askerî Tıbbiye öğrencilerinin girişimlerinin önemli bir yeri vardır.
C
Türk Ocaklarının ilk başkanı Ahmet Ferit Bey’dir.
D
İlk yönetim kurulu üyeleri Ahmet Ferit (Tek), Yusuf Akçura, Mehmet Ali Tevfik ve Dr. Fuad Sabit’tir.
E
Derneğin resmen kuruluşu, nizamnamesinin hazırlanmasından sonra Ziya Gökalp’ın da katıldığı 25 Mart 1912 tarihindeki toplantıyladır.
Açıklama:
Türk Ocaklarının kuruluşunda Askerî Tıbbiye öğrencilerinin girişimlerinin önemli bir yeri vardır. Önce kendi okullarında başlattıkları Türk milliyeti doğrultusunda bir dernek oluşturma çabalarına okul düzeninin izin vermemesi üzerine dışarıda devam etmişler, sonra da devrin konuya ilgi duyan Mehmet Emin, Yusuf Akçura, Hüseyin Cahit, Ahmet Ferit, Ağaoğlu Ahmet gibi önemli isimleriyle yaptıkları görüşmeler arkasından 20 Haziran 1911 tarihinde düzenledikleri geniş bir toplantıda ‘Türk Ocağı’nı fiilen kurmuşlardır. Derneğin resmen kuruluşu, nizamnamesinin hazırlanmasından sonra Ziya Gökalp’ın da katıldığı 25 Mart 1912 tarihindeki toplantıyladır. İlk yönetim kurulu üyeleri Ahmet Ferit (Tek), Yusuf Akçura, Mehmet Ali Tevfik ve Dr. Fuad Sabit’tir. Türk Ocaklarının ilk başkanı Ahmet Ferit Bey’dir.

Soru 68

Haziran 1917’de ‘ibdaî bir edebiyat’ vücuda getirecekleri beyanıyla ortaya çıkan ve hece vezinli şiirler yazacaklarını söyleyen bir grup gencin yaptıkları birkaç toplantı sonunda kurmaya karar verdikleri oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Bilgi Derneği
B
Türk Ocakları
C
Türk Yurdu Cemiyeti
D
Şairler Derneği
E
Yeni Hayat
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı sırasında savaşın getirdiği sıkıntılar arasında edebî faaliyet zaman zaman kesintiye uğrar. Doğal olarak tartışılmaya devam eden Türkçe ve millî edebiyatla ilgili meselelerin de aynı durumda olduğu görülür. Fakat artık zamanın da yönlendirmesiyle öyle bir noktaya gelinmiştir ki tamamen durması mümkün değildir. Şairler Derneği işte bu durdurulamayan çalışmalardan biridir. Haziran 1917’de ‘ibdaî bir edebiyat’ vücuda getirecekleri beyanıyla ortaya çıkan ve hece vezinli şiirler yazacaklarını söyleyen bir grup genç, Türk Ocağı’nda yaptıkları birkaç toplantı sonunda Şairler Derneği’ni kurarlar. Dernek üyeleri, kendilerine yayın organı olarak da Servet-i Fünûn’u tayin eder. Orhan Seyfi, Hasan Zeki, Hakkı Tahsin, Safi Necip, Salih Zeki, Selâhattin Enis, Ömer Seyfettin, Faruk Nafiz, Yahya Saim, Yusuf Ziya Şairler Derneği’nin üyeleridir.

Soru 69

31 Ağustos 1911’de Mehmet Emin, Ahmet Hikmet, Ahmet Ağaoğlu, Âkil Muhtar ve Yusuf Akçura gibi dönemin Türkçüleri tarafından kurulan yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Ocağı ve Türk Yurdu Dergisi
B
Türk Yurdu Cemiyeti ve Türk Yurdu Dergisi
C
Türk Bilgi Derneği ve Bilgi Mecmuası
D
Şairler Derneği
E
Yeni Mecmua
Açıklama:
Türk Yurdu Cemiyeti 31 Ağustos 1911’de Mehmet Emin, Ahmet Hikmet, Ahmet Ağaoğlu, Âkil Muhtar ve Yusuf Akçura gibi dönemin Türkçüleri tarafından kurulmuştur. Düşüncelerini anlatmak üzere bir gazete çıkarmayı ve Türk çocukları için bir pansiyon açmayı hedeflemişse de Türk Ocaklarının kuruluş çalışmalarının yapıldığı sıralarda fazla faaliyet gösterememiştir. Yine de en kalıcı ve etkili çalışması Türk Yurdu Dergisi’ni çıkarmaya başlamış olmasıdır. Dernek üyeleri gibi bu dergi de daha sonra Türk Ocaklarının kadrosuna geçecektir.

Soru 70

1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan, millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Sözü
B
Halka Doğru
C
Yeni Mecmua
D
Şair Nedim
E
Dergah Mecmuası
Açıklama:
1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan Dergâh, millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip önemli bir dergidir. Dergâh’ın yazarları arasında Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Yakup Kadri, Halide Edip, Falih Rıfkı, Ruşen Eşref, İsmayıl Hakkı, Abdülhak Şinasi, Mehmet Halid, Fuad Köprülü, Necmeddin Halil, Ali Mümtaz, Ahmet Kutsi, Nurullah Ata yer alır. Aslında bu kadro, Dergâh’ta yazan şair ve yazarlar arasında sanat konusunda bir görüş birliği olmadığını düşündürmektedir.

Soru 71

‘Yeni Lisan’ hareketi hangi yılda başlamıştır?

Seçenekler

A
1911
B
1923
C
1930
D
1945
E
1948
Açıklama:
MİLLÎ EDEBİYAT ANLAYIŞI: GENÇ KALEMLER VE ‘YENİ LİSAN’
‘Yeni Lisan’ hareketi 1911’de Selanik’te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar.

Soru 72

Yeni Lisan hareketinin fikir babası olma sıfatı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ömer Seyfettin
C
Ali Canip
D
Mehmet Necip
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
MİLLÎ EDEBİYAT ANLAYIŞI: GENÇ KALEMLER VE ‘YENİ LİSAN’
Öncüleri Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tır. Ancak bu hareketin fikir babası olma sıfatı Ziya Gökalp’a aittir.

Soru 73

Yeni Lisan edebi süreçi hangi yıla kadar devam etmiştir?

Seçenekler

A
1922
B
1930
C
1942
D
1948
E
1960
Açıklama:
MİLLÎ EDEBİYAT ANLAYIŞI: GENÇ KALEMLER VE ‘YENİ LİSAN’
1922’ye kadar devam eden edebî süreç, kendi içinde Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı ile mütareke yılları ve İstiklal Savaşı olmak üzere bir ‘tükenme’ ve ‘yeniden doğma’ ruhunu içinde barındırması bakımından iki ana devrede değerlendirilebilir.

Soru 74

"Yeni Lisan"ın yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genç Kalemler
B
Erguvan
C
Türk Yurdu
D
Yeni Mecmua
E
Küçük Mecmua
Açıklama:
Selanik ve Genç Kalemler Dergisi
“Yeni Lisan”ın yayın organı Genç Kalemler, 1909’dan itibaren Hüsn ve Şiir adıyla çıkmakta olan bir dergidir.

Soru 75

Millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip önemli bir dergi olan Dergâh kaç sayı olarak çıkmıştır?

Seçenekler

A
14
B
21
C
35
D
42
E
120
Açıklama:
Dergâh Mecmuası
1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan Dergâh, millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip önemli bir dergidir.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi ‘Beş Hececiler’in tanınması için önemli bir zemin olmuştur?

Seçenekler

A
Yeni Mecmua
B
Erguvan
C
Genç Kalemler
D
Hüsn ve Şiir
E
Türk Yurdu
Açıklama:
Diğer Yayın Organları
Yeni Mecmua ‘Beş Hececiler’in tanınması için önemli bir zemin olur.

Soru 77

Büyük Mecmua dergisi kaç sayı olarak yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
17
B
25
C
40
D
65
E
90
Açıklama:
Diğer Yayın Organları
Büyük Mecmua dergisi 17 sayı (1919, on beş günlük, 17 sayı) olarak yayınlanmıştır.

Soru 78

Halka Doğru dergisi kaç sayı olarak yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
12
B
25
C
37
D
44
E
52
Açıklama:
Diğer Yayın Organları
Halka Doğru (1913-1914, haftalık, 52 sayı) olarak yayınlanmıştır.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi 1917'de kurulan Şairler Derneği'nin üyelerindendir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Ahmet Haşim
C
Tahsin Nahit
D
Emin Bülend
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Orhan Seyfi, Hasan Zeki, Hakkı Tahsin, Safi Necip, Salih Zeki, Selâhattin Enis, Ömer Seyfettin, Faruk Nafiz, Yahya Saim, Yusuf Ziya Şairler Derneği’nin üyeleridir.

Soru 80

Genç Kalemler’den sonra milliyetçilik ve millî edebiyatla ilgili tartışmaların ve makalelerin yayın yeri aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Seçenekler

A
Türk Yurdu
B
Yeni Mecmua
C
Büyük Mecmua
D
Bilgi Mecmuası
E
Arguvan
Açıklama:
Türk Ocağı ve Türk Yurdu Dergisi
Genç Kalemler’den sonra milliyetçilik ve millî edebiyatla ilgili tartışmaların ve makalelerin yayın yeri artık Türk Yurdu dergisi olmuştur.

Soru 81

Seçeneklerden hangisi Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
20 Mart 1909 tarihinde Hilal Matbaası’nda yapılan toplantı
B
1905’te Çocuk Bahçesi dergisindeki edebi tartışmalar
C
Mehmet Emin Yurdakul’un Türkçe Şiirler ’i
D
Türk Derneği’nin çalışmaları
E
“Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımlanması
Açıklama:
20 Mart 1909 tarihinde Hilal Matbaası’nda yapılan toplantıda Fecr-i Âtî’nin temelleri atılmıştır.

Soru 82

Seçeneklerdeki kişilerden hangisi Türk Derneği’nin kurucularından birisi değildir?

Seçenekler

A
Agop Boyacıyan Efendi
B
Fuad Raif Bey
C
Celâl Sahir
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Necip Asım
Açıklama:
Celâl Sahir Fecr-i Âtî’nin kurucularındandır ve aynı zamanda Fecr-i Âtî’ de başkanlık yapmıştır.

Soru 83

Türk Derneği ilk olarak kendisine hangi yayın organını seçmiştir?

Seçenekler

A
Genç Kalemler
B
Türk Derneği
C
Yeni Lisan
D
Sırat-ı Müstakim
E
Türk Yurdu
Açıklama:
Türk Derneği başlangıçta kendisine Sırat-ı Müstakim dergisini seçmiştir. Daha sonra Türk Derneği dergisi çıkarılır.

Soru 84

Seçeneklerdeki kişilerden hangisi “Yeni Lisan” hareketinin öncülerindendir?

Seçenekler

A
Yahya Kemal
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Ali Canip
D
Necip Asım
E
Halit Ziya
Açıklama:
“Yeni Lisan” hareketinin öncüleri; Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’tir.

Soru 85

Seçeneklerden hangisi “Yeni Lisan” hareketinin Selanik’te başlatılmasının sebeplerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
1908 Meşrutiyetinden sonra İstanbul’un siyasi ve sosyal manzarasına bir karmaşa hâkim olması ve Yeni Lisan gibi geniş kitleleri kavrayıcı hareketlere uygun bir ortam olmaması
B
Ömer Seyfettin 1910’da askerliği bırakarak Selanik’e yerleşmesi
C
Ziya Gökalp’in İttihat ve Terakki toplantısı için Selanik’te bulunması
D
Ali Canip’in 1902’den itibaren Selanik’te yaşıyor olması
E
İstanbul’da hiçbir matbaanın Yeni Lisan hareketinin yazarlarının eserlerini yayımlamak istememesi
Açıklama:
1908 Meşrutiyetinden sonra İstanbul’un siyasi ve sosyal manzarasına bir karmaşa hâkim olmuştur ve Yeni Lisan gibi geniş kitleleri kavrayıcı hareketlere uygun bir ortam değildir. Ziya Gökalp’in İttihat ve Terakki toplantısı için Selanik’te bulunmaktadır. Ali Canip’in 1902’den itibaren Selanik’te yaşamaktadır. Ömer Seyfettin 1910’da askerliği bırakarak Selanik’e yerleşmiştir. Fakat İstanbul’daki matbaaların Yeni Lisan hareketinin eserlerini yayımlaması konusunda bir bilgi bulunmamaktadır.

Soru 86

“Yeni Lisan” hareketinin prensiplerini ortaya koyan Yeni Lisan başlığıyla kaleme alınan beyanname niteliği taşıyan ilk makalenin sonunda imza yerine “?” işareti olmasının sebebi nedir?

Seçenekler

A
Osmanlı İmparatorluğu’nda basına uygulanan sansür ve baskı
B
Tenkitçiler karşısında daha kalabalık görünme arzusu
C
Derginin yazar kadrosunun ne denli ortak bir tavır içerisinde olduğunu göstermek
D
“Yeni Lisan” anlayışının tek bir kişiye mal edilmesine engel olmak
E
Okuyucuda merak uyandırmak
Açıklama:
“Yeni Lisan” hareketinin prensiplerini ortaya koyan Yeni Lisan başlığıyla kaleme alınan beyanname niteliği taşıyan ilk makalenin sonunda imza yerine “?” işareti vardır. Ali Canip, bu fikrin “Yeni Lisan” anlayışının tek bir kişiye mal edilmesine engel olmak gerekçesiyle yapıldığını kaydetmektedir.

Soru 87

Seçeneklerde verilen “Yeni Lisan” hareketine yapılan itirazlar ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Terkîplerin dilden atılması dilde yoksullaşmaya sebep olacaktır.
B
Yeni Lisanın savunduğu dil, ancak bir bilim dili olabilir, bu dille sanat eserleri üretilemez.
C
Yeni Lisancı gençlerin yaptığı sınırlı bir grubun dile müdahalesidir ve siyasi kaynaklıdır.
D
Dile dışarıdan müdahale edilemez, oysa Yeni Lisancılar dile müdahale etmişlerdir.
E
Dildeki sadeleşmeler ancak yapay bir şekilde gerçekleşebilir.
Açıklama:
Yeni Lisana yapılan itirazlardan bir tanesi; dildeki sadeleşmeler ancak tabii bir şekilde gerçekleşebilirdir. Yani yapay değildir.

Soru 88

Seçeneklerde verilen “Türk Ocağı” ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Derneğin resmen kuruluşu, nizamnamesinin hazırlanmasından sonra Ziya Gökalp’in de katıldığı 25 Mart tarihindeki toplantıyladır.
B
Türk Ocaklarının ilk başkanı Mehmet Ali Tevfik Bey’dir.
C
Balkan Savaşları ve maddi imkânsızlıklar gibi sebeplerle kapanma tehlikesi geçirmiştir.
D
20 Haziran 1911 tarihinde fiilen kurulmuştur.
E
Kuruluşunda Askeri Tıbbiye öğrencilerinin girişimlerinin önemli bir yeri vardır.
Açıklama:
Türk Ocaklarının ilk başkanı Ahmet Ferit Bey’dir.

Soru 89

Seçeneklerden hangisini Şairler Derneği kendilerine yayın organı olarak seçmişlerdir?

Seçenekler

A
Servet-i Fünûn
B
Bilgi Mecmuası
C
Genç Kalemler
D
Yeni Hayat
E
Halka Doğru
Açıklama:
Şairler Derneği üyeleri kendilerine yayın organı olarak Servet-i Fünûn’u tayin ederler.

Soru 90

Seçeneklerdeki yayın organlarının hangisi Millî edebiyat döneminde oluşmuş olan “Beş Hececiler ”’in tanınması için önemli bir zemin oluşturmuştur?

Seçenekler

A
Halka Doğru
B
Yeni Hayat
C
Şair
D
Yeni Mecmua
E
Dergâh
Açıklama:
“Yeni Mecmua” Millî edebiyat döneminde oluşmuş olan “Beş Hececiler ”’in tanınması için önemli bir zemin oluşturmuştur.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi milli edebiyatın özünü oluşturur?

Seçenekler

A
Sade Türkçe ve hece vezni
B
Aruz vezni ve hece vezni
C
Osmanlıca ve aruz vezni
D
Sade Türkçe ve aruz vezni
E
Osmanlıca ve hece vezni
Açıklama:
Milli edebiyatın özünde sade Türkçe ve hece ölçüsü vardır.

Soru 92

I. 19. yy Türkoloji çalışmaları
II. 19. yy Osmanlı savaşları
III. Birinci Dünya Savaşı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Milli Edebiyat akımına yol açan sebeplerdendir?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Üç seçenek de Milli Edebiyatın doğuşuna kaynaklık etmiştir.

Soru 93

Yeni Lisan ve Yeni Hayat’ın fikir babası kimdir?

Seçenekler

A
Şemsettin Sami
B
Ziya Gökalp
C
Ömer Seyfeddin
D
Ömer Naci
E
Mehmet Emin
Açıklama:
Yeni Lisan ve Yeni Hayat’ın fikir babası Ziya Gökalp’tir.

Soru 94

Türk Milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulan ilk dernek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Derneği
B
Sırat-ı Müstakim
C
Beyanname
D
Genç Kalemler
E
Yeni Lisan
Açıklama:
Türk Derneği, Türk milliyetçiliği etrafında kurulan ilk dernektir.

Soru 95

Türk Derneği Dergisi kaç sayı yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
3
B
5
C
7
D
9
E
11
Açıklama:
Türk Derneği Dergisi ancak 7 sayı boyunca yayınlanabilmiştir.

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisinde Yeni Lisan Hareketinin öncüleri doğru bir biçimde verilmiştir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp-Ali Canip-Namık Kemal
B
Ömer Seyfeddin-Ziya Gökalp-Namık Kemal
C
Ömer Seyfeddin-Ali Canip-Halide Edip
D
Ziya Gökalp-Ömer Seyfeddin-Ali Canip
E
Ziya Gökalp- Ömer Seyfeddin-Halide Edip
Açıklama:
Yeni Lisan hareketinin öncüleri D seçeneğinde doğru olarak verilmiştir.

Soru 97

Yeni Lisan hareketiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Dili sadeleştirmeyi savunur.
B
Çok yönlü ilmi, fikri ve siyasi boyutları vardır.
C
İstanbul’da ortaya çıkmıştır.
D
Fikir babası Ziya Gökalp’tir.
E
Yayın organı Genç Kalemler’dir.
Açıklama:
Yeni Lisan hareketi Selanik’te ortaya çıkmıştır.

Soru 98

Genç Kalemler dergisinin başmakaleleri kimin kaleminden çıkmıştır?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ömer Seyfeddin
C
Namık Kemal
D
Halide Edip
E
Ali Canip
Açıklama:
Derginin başmakaleleri Ali Canip’e aittir.

Soru 99

Genç Kalemler dergisinin önceki adı nedir?

Seçenekler

A
Yeni Lisan
B
Yeni Hayat
C
Türk Derneği Dergisi
D
Hüsn ve Şiir
E
Türk Yurdu
Açıklama:
Genç Kalemler dergisi, önceden Hüsn ve Şiir adıyla yayınlanmaktaydı.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi “Türk Derneği” Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk derneğin kurucularından biri değildir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Emrullah Efendi
C
Bursalı Mehmet Tahir
D
Ahmet Haşim
E
Akçuraoğlu Yusuf
Açıklama:
25 Kânunıevvel 1908’de kurulanTürk Derneği, Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk dernektir.Kurucuları Ahmet Mithat Efendi, Emrullah Efendi, Necip Asım, Bursalı MehmetTahir, Veled Çelebi, Akçuraoğlu Yusuf, Agop Boyacıyan Efendi, Arif Bey, Akyiğitoğlu Musa Bey, Fuad Raif Bey, Rıza Tevfik Bey, Ferid Bey ve Celal Beydir. Daha sonra derneğin çalışmalarına bazı Türkologlar da katılmışlardır.

Soru 101

Türk Derneği Dergisi hangi tarihte yayın hayatına başlamıştır?

Seçenekler

A
1909
B
1910
C
1911
D
1912
E
1913
Açıklama:
Türk Derneği, etki alanını bir süreli yayınla genişletmek ister. Başlangıçta o yıllarda çıkmakta olan Sırat-ı Müstakim dergisini kendisine yayın organı olarak seçersede 1911 yılında Türk Derneği dergisini çıkarmaya başlar. Aylık yayımlanan bu dergi ancak 7 sayı çıkabilir.

Soru 102

I.Rusçuk
II.İzmir
III. Budapeşte
Yukarıdaki şehirlerden hangi veya hangilerinde Türk Derneği şube açmıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Türk Derneği’nin çabaları“Yeni Lisan”ın önünde önemli bir birikim ve son deneyimdir. Dernek Rusçuk,İzmir, Kastamonu ve Budapeşte’de açılan şubeleriyle iyi niyetli çalışmalar yapmıştır.

Soru 103

Genç Kalemler dergisi , ilk 13 sayısı boyunca başlığının altında aşağıdaki hangi cümleyle başlayarak yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
Yeni lisan ve yeni hayat müdafiidir
B
Yeni lisanın tamimine hizmet eder
C
Yeni lisanın tamimine hizmetkârdır.
D
Yeni lisan ve yeni hayat taraftarıdır.
E
Yeni lisan ve yeni hayat yanlısıdır.
Açıklama:
‘Yeni Lisan’ dil, edebiyat ve hayat anlayışını anlatmak üzere Selanik’te çıkan Genç Kalemler, ilk 13 sayısı boyunca başlığının altında “Yeni lisanın tamimine hizmet eder” cümlesiyle yayımlanmıştır.

Soru 104

Genç Kalemler dergisi 5. sayısından itibaren başyazılarını hangi isimle yayımlamıştır.?

Seçenekler

A
Genç Kalemler Tahrir Heyeti
B
Genç Kalemler Heyeti
C
Genç Kalemler Lisan Heyeti
D
Genç Kalemler Türk Heyeti
E
Genç Kalemler Selanik Heyeti
Açıklama:
Başyazıların bazılarının Ömer Seyfettin, bazılarının Ali Canip, bazılarının da Ziya Gökalp da dahil olmak üzere yazı heyeti tarafından ortaklaşa yazıldığı ve 5.sayıdan itibaren de başyazıların “Genç Kalemler Tahrir Heyeti” imzasını taşıdığı görülmektedir.

Soru 105

Yeni Lisancıların kendi yazdıkları şiirlerle Servet-i Fünûn ve Fecr-i Âti sanatçılarının şiirlerinden seçtikleri örnekleri yan yana koyarak kendilerini anlatma konusunda yazdıkları yazıları hangi başlık altında kaleme almışlardır?

Seçenekler

A
Dün-Bugün
B
Dünden Yarına
C
Dün ve Şimdi
D
Düne Bakış
E
Dünümüz
Açıklama:
Yeni Lisancıların ‘Dün-Bugün’ başlığı altında kendi yazdıkları şiirlerle Servet-iFünûn ve Fecr-i Âti sanatçılarının şiirlerinden seçtikleri örnekleri yan yana koymaları kendilerini anlatma konusunda seçtikleri çarpıcı bir uygulamadır.

Soru 106

I.Trablusgarp
II.Balkan Savaşları
III.Çanakkale Savaşları
Yukarıdaki savaşlardan hangisi veya hangileri Genç Kalemler dergisinin yayım hayatını olumsuz etkilemiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Trablusgarp ve onu takip eden Balkan Savaşları millî bir dil ve edebiyatı yaratmak isteyen gençleri derinden sarsar. Genç Kalemler’in yazar kadrosu Balkan Savaşlarına katılmak arzusuyla yazı hareketlerine ara verirler.

Soru 107

I.Genç Kalemler
II.Yeni Mecmua
III.Küçük Mecmua
Yukarıdaki dergi veya dergilerden hangisi 20. y.y. başları döneminde Türklüğü savunucu yayımlar yapmıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
20. y.y. başları döneminde Genç Kalemler, Türk Yurdu, Yeni Mecmua, Küçük Mecmua gibi dergiler Türk tarihi, dili, edebiyatı, sanatı, ahlakı, kültürü, folkloru gibi konulardaki ilmî araştırmalara geniş yer vererek Türklük düşünce ve bilincinin daha çabuk uyanmasına ve daha hızlı şekilde yayılmasına katkılarda bulunmuşlardır.

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Türk Ocağı derneğinin ilk yönetim kurulu üyelerinden değildir?

Seçenekler

A
Ahmet Ferit(Tek)
B
Yusuf Akçura
C
Mehmet Ali Tevfik
D
Ziya Gökalp
E
Fuat Sabit
Açıklama:
Derneğin resmen kuruluşu,nizamnamesinin hazırlanmasından sonra Ziya Gökalp’ın da katıldığı 25 Mart1912 tarihindeki toplantıyladır. İlk yönetim kurulu üyeleri Ahmet Ferit (Tek), Yusuf Akçura, Mehmet Ali Tevfik ve Dr. Fuad Sabit’tir. Türk Ocaklarının ilk başkanı Ahmet Ferit Bey’dir (Sarınay, 1994, 127).

Soru 109

1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan yazarları arasında Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Yakup Kadri, Halide Edip, Falih Rıfkı, Ruşen Eşref, İsmayıl Hakkı, Abdülhak Şinasi, Mehmet Halid, Fuad Köprülü, Necmeddin Halil, Ali Mümtaz, Ahmet Kutsi, Nurullah Ata’nın yer aldığı millî edebiyat anlayışını savunan dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dergah Mecmuası
B
Yeni Mecmua
C
Küçük Mecmua
D
Genç Kalemler
E
Halka Doğru
Açıklama:
1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan Dergâh, millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip önemli bir dergidir. Dergâh’ın yazarları arasında Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Yakup Kadri, Halide Edip, Falih Rıfkı, Ruşen Eşref, İsmayıl Hakkı, Abdülhak Şinasi, Mehmet Halid, Fuad Köprülü, Necmeddin Halil, Ali Mümtaz, Ahmet Kutsi, Nurullah Ata yer alır.

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Türk Derneği kurucuları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Tevfik Fikret
B
Ziya Gökalp
C
Ömer Seyfettin
D
Mehmet Emin Yurdakul
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
25 Kânunıevvel 1908'de ku¬rulan Türk Derneği, Türk milliyetçiliği düşüncesi etrafında oluşturulmuş ilk der-nektir. Kurucuları Ahmet Mithat Efendi, Emrullah Efendi, Necip Asım, Bursalı Meh¬met Tahir, Veled Çelebi, Akçuraoğlu Yusuf, Agop Boyacıyan Efendi, Arif Bey, Ak-yiğitoğlu Musa Bey, Fuad Raif Bey, Rıza Tevfik Bey, Ferid Bey ve Celal Beydir.

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi Türk Derneği’nin amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Türk dili ve imlasını ıslah
B
Türk gramerini tanzim etmek
C
Terimlerini tespit, kelimeleri toplamak
D
Osmanlıca eserler vermek
E
Sözlük meydana getirmek
Açıklama:
Derneğin özellikle ısrarcı olduğu mesele ise Namık Kemal'den itibaren üzerin¬de durulan "... Türk dili ve imlasını ıslah, gramerini tanzim, terimlerini tespit, ke-limeleri toplamak ve bir sözlük meydana getirmek gibi vazifeleri başarmak ..."tır.

Soru 112

Hüsn ve Şiir dergisi, yayın hayatına hangi yıllar arasında devam etmiştir?

Seçenekler

A
1909-1914
B
1909-1910
C
1910-1914
D
1910-1911
E
1914-1915
Açıklama:
1909-1910 yılları arasında 8 sayı olarak neş¬redilmiş olan Hüsn ve Şiir dergisi, adından da anlaşılabileceği gibi gerçekten bir sa¬nat ve edebiyat dergisidir.

Soru 113

Yeni Lisan makalesinde Türkçe’yle ilgili kurallardan değildir?

Seçenekler

A
Doğu Türkçesine dönüşün kabulü
B
Konuşma ve yazı dilinin birleştirilmesi gerektiği
C
İlmi ıstıhlar denilen bilimsel kavramlar konusunda nasıl bir yol izleneceği
D
İsim sıfat ve tamlamaların Türkçedeki meselesi
E
Arapça ve Farsça gramer kurallarının kullanılmaması
Açıklama:
Yeni Lisan başta olmak üzere Türkçenin bütün düzenleme çalışmaları içinde ortak olan bir kaç ana başlık belirlenebilir. Bunlardan biri Türkçede konuşma ve yazı dilinin ayrı olduğu, bunların konuşma dili esas alınarak birleştirilmesinin ge¬rekliliğidir. İkinci mesele ilmî ıstılahlar denilen bilimsel kavramlar konusunda na¬sıl bir yol takip edileceğidir. Üçüncü konu isim ve sıfat tamlamalarıyla çoğul edat¬ları ve son olarak başka dillerden kelime alınması ve buna bağlı olarak eşanlamlı kelimelerin durumu Türkçenin meseleleri olarak görülmüştür. "Yeni Lisan" maka¬lesinde de yine bunlarla ilgili öneriler yer almaktadır. Bilimsel kavramların aynen kullanımına devam edileceğinin belirtildiği makalede Arapça’nın ve Farsça’nın gra¬mer kurallarıyla yapılmış terkiplerle bu dillere ait çoğul edatlarının ve yine bu dil¬ dillere ait diğer edatların kullanılmaması, dilden atılması ve yerine Türkçelerinin yer¬leştirilmesi istenir.

Soru 114

“Yeni Hayat” kelimesinin fikir babası kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Nazım Hikmet
C
Ahmet Haşim
D
Mehmet Rauf
E
Ali Canip
Açıklama:
Yeni Hayat sonraki yıllarda Yeni Lisan’ın fikir babası Ziya Gökalp tarafından yapılmış bir adlandırmadır. Prensipleri de bizzat onun tarafından belirlenir.

Soru 115

Türk Bilgi Derneği kaç şubeden oluşur?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Emrullah Efendi'nin başkanlığında bir akademi gibi çalışmak üzere 1913'te kurulmuştur. Türkiyat, Hayatiyat, İçtimaiyat, Türkçülük gibi 6 şubesi olan Bilgi Derneğinin Türkiyat şubesinde Yusuf Akçura, Abdullah Cevdet, Bursalı Tahir, Ziya, Köprülüzade Mehmet Fuad; Türkçülük şubesinde Celal Sahir, Ömer Seyfettin; lisan şubesinde Ziya, Mehmet Emin gibi isimlere rastlanmaktadır.

Soru 116

Türk Bilgi Derneği Türkiyat şubesindeki yazarlarındandır?

Seçenekler

A
Celal Sahir,
B
Ömer Seyfettin
C
Yusuf Ziya
D
Mehmet Emin
E
Abdullah Cevdet
Açıklama:
Emrullah Efendi'nin başkanlığında bir akademi gibi çalışmak üzere 1913'te kurul¬muştur. Türkiyat, Hayatiyat, İçtimaiyat, Türkçülük gibi 6 şubesi olan Bilgi Derne¬ğinin Türkiyat şubesinde Yusuf Akçura, Abdullah Cevdet, Bursalı Tahir, Ziya, Köp¬rülüzade Mehmet Fuad; Türkçülük şubesinde Celal Sahir, Ömer Seyfettin; lisan şu-besinde Ziya, Mehmet Emin gibi isimlere rastlanmaktadır.

Soru 117

Sade Türkçeyle aruz vezninin kullanıldığı şiirler yazılmak¬tadır. Kendisi de işlenmemiş bir musiki aleti olan hece ile ahenksiz şiirler yazmaktansa aruzu seçeceğin söyleyen şair kimdir?

Seçenekler

A
Halit Fahri
B
Yusuf Ziya
C
Ömer Seyfettin
D
Fuat Köprülü
E
Halide Edip Adıvar
Açıklama:
Halit Fahri'ye göre artık sade Türkçeyle aruz vezninin kullanıldığı şiirler yazılmak¬tadır. Kendisi de işlenmemiş bir musiki aleti olan hece ile ahenksiz şiirler yazmaktansa aruzu seçeceğini söyler

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi Dergah Mecmuası yazarları arasında yeralmaz?

Seçenekler

A
Necmeddin Halil
B
Mehmet Halid,
C
Ahmet Kutsi
D
Ahmet Haşim
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan Dergâh, millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sa¬natçı kadrosuna sahip önemli bir dergidir. Dergâh'ın yazarları arasında Yahya Ke¬mal, Ahmet Haşim, Yakup Kadri, Halide Edip, Falih Rıfkı, Ruşen Eşref, İsmayıl Hakkı, Abdülhak Şinasi, Mehmet Halid, Fuad Köprülü, Necmeddin Halil, Ali Müm¬taz, Ahmet Kutsi, Nurullah Ata yer alır.

Soru 119

Yeni Lisan hareketi hangi dergi ile başlar?

Seçenekler

A
Türk Ocağı ve Türk Yurdu Dergisi
B
Türk Yurdu Cemiyeti ve Türk Yurdu Dergisi
C
Genç kalemler Dergisi
D
Sırat-ı Müstakim
E
Servet-i Fünûn Dergisi
Açıklama:
Çözüm: Yeni Lisan' hareketi 1911'de Selanik'te çıkmakta olan Genç Kalemler dergisinde başlar. Sadece dil ve edebiyat odaklıymış gibi görünmesine rağmen çalışmalarına, uzun yıllar boyunca farklı yayın organlarındaki devamlılığına ve yansımalarına bakılırsa aslında çok yönlü ilmî, fikrî ve siyasi boyutları olan bir harekettir

Soru 120

I- Tanzimat yıllarında Türklük hakkındaki bilimsel çalışmalar.
II- Mehmet Emin Yurdakul’un Türkçe Şiirler’i.
III- 1905’te Çocuk Bahçesi dergisindeki edebî tartışmalar.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan etkenler arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketinin köklerini ta Tanzimat yıllarında Türklük hakkındaki bilimsel çalışmalara kadar götürmek mümkündür. Daha sonra Mehmet Emin Yurdakul’un Türkçe Şiirler’i aynı ruhu beslemiş, 1905’te Çocuk Bahçesi dergisindeki edebî tartışmalar da Millî Edebiyat Hareketinin yolunu açan oluşumlardandır. Doğru cevap E’dir.

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi 1909-1910 yılları arasında 8 sayı olarak neşredilmiş olan Hüsn ve Şiir dergisinin adının Genç Kalemler olarak değiştirilmesinin ardından, dergide gerçekleşen en büyük değişimdir?

Seçenekler

A
Sanat ve edebiyat dergisi olarak yayınlanmaya başlaması.
B
Millî bilinç oluşturacak dil anlayışından uzaklaşması.
C
Sanat ve şiirin yanında ilmî yazılara da yer verilmesi.
D
Fecri Âti paraleline geçmesi.
E
Daha çok düz yazıya yer verilmesi.
Açıklama:
Hüsn ve Şiir dergisi, adından da anlaşılabileceği gibi gerçekten bir sanat ve edebiyat dergisidir. Anlayış olarak da İstanbul’da sürmekte olan Fecri Âti paralelindedir. Dolayısıyla etrafında bir millî bilinç oluşturacak dil anlayışına sahip değildir. Sayfalarında daha çok şiir ve mensur şiirler yer alır. Bir süre sonra Ali Canip’in teklifiyle derginin adı Genç Kalemler olarak değiştirilir. Derginin yeni bir adla yayımlanan ilk sayısında okuyuculara bu değişikliğin gerekçeleri hakkında da açıklama yapılır. Artık dergi sadece sanat ve şiirle meşgul olmayacak sayfalarında ilmî yazılara da yer verilecektir. Böylece Hüsn ve Şiir sadece ismini değiştirmemiş aynı zamanda çizgisini de değiştirmiş görülür. Doğru cevap C’dir.

Soru 122

Genç Kalemler dergisinde,imza yerine ‘?’ işareti konularak basılan dil hareketinin prensiplerini ortaya koyan beyanname niteliğindeki ilk makale aşağıdakilerden hangisi tarafından kaleme alınmıştır?

Seçenekler

A
Ali Canip
B
Ömer Seyfettin
C
Ziya Gökalp
D
Mehmet Necip Bey
E
Yusuf Akçura
Açıklama:
Dil hareketinin prensiplerini ortaya koyan beyanname niteliğindeki ilk makale, Ömer Seyfettin tarafından “Yeni Lisan” başlığıyla kaleme alınmıştır. Makalenin sonunda imza yerine ‘?’ işareti vardır. Ali Canip bu fikrin, Ömer Seyfettin’e ait olduğunu ve Yeni Lisan anlayışının tek bir kişiye mal edilmesine engel olmak gerekçesiyle yapıldığını kaydetmektedir. Doğru cevap B’dir.

Soru 123

I- Dilde sadeleşme özendirilmeye çalışılmıştır.
II- Türkçenin bilim ve sanat dili olarak yeterliliği ve güzelliği ispatlanmaya çalışılmıştır.
III- Bu dilin etrafında bir edebiyat anlayışı oluşturulmaya çalışılmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri “Yeni Lisan” makalesinin esasını oluşturmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
“Yeni Lisan” başlıklı yazılarda dilde sadeleşme özendirilmeye, sadeleşmenin prensipleri belirlenmeye ve Türkçenin bilim ve sanat dili olarak yeterliliği ve güzelliği ispatlanmaya, bu dilin etrafında bir edebiyat anlayışı oluşturulmaya çalışılmıştır. Millî dil ve millî edebiyat şeklinde iki ana başlık etrafında toplanabilecek olan bütün bu fikirler “Yeni Lisan” makalesinin esasını oluşturmaktadır. Doğru cevap E’dir.

Soru 124

I- Türkçede konuşma ve yazı dilinin ayrı olduğu, bunların konuşma dili esas alınarak birleştirilmesinin gerekliliği,
II- İlmî ıstılahlar denilen bilimsel kavramlar konusunda nasıl bir yol takip edileceği,
III- İsim ve sıfat tamlamalarıyla çoğul edatları ve son olarak başka dillerden kelime alınması ve buna bağlı olarak eşanlamlı kelimelerin durumu,
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Yeni Lisan başta olmak üzere Türkçenin bütün düzenleme çalışmaları içinde ortak olan bir kaç ana başlık arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Yeni Lisan başta olmak üzere Türkçenin bütün düzenleme çalışmaları içinde ortak olan bir kaç ana başlık belirlenebilir. Bunlardan biri Türkçede konuşma ve yazı dilinin ayrı olduğu, bunların konuşma dili esas alınarak birleştirilmesinin gerekliliğidir. İkinci mesele ilmî ıstılahlar denilen bilimsel kavramlar konusunda nasıl bir yol takip edileceğidir. Üçüncü konu isim ve sıfat tamlamalarıyla çoğul edatları ve son olarak başka dillerden kelime alınması ve buna bağlı olarak eşanlamlı kelimelerin durumu Türkçenin meseleleri olarak görülmüştür. Doğru cevap E’dir.

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisana itiraz edilen noktalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Terkiplerin dilden atılmasının dilde bir yoksullaşmaya sebep olacağı
B
Yeni Lisanın savunduğu dilin ancak bir sanat dili olduğu, bu dille bilim eserleri üretilemeyeceği
C
Yeni Lisancılar dile müdahale ettiği
D
Yeni Lisancı gençlerin sınırlı bir grup oluşu
E
Yeni Lisan fikrinin siyasal kaynaklı oluşu.
Açıklama:
Yeni Lisana yapılan itirazlar şu noktalarda toplanabilir: Terkiplerin dilden atılması dilde bir yoksullaşmaya sebep olacaktır. Yeni Lisanın savunduğu dil, ancak bir bilim dili olabilir, bu dille sanat eserleri üretilemez. Dildeki sadeleşmeler ancak tabii bir şekilde gerçekleşebilir. Dile dışarıdan müdahale edilemez, oysa Yeni Lisancılar dile müdahale etmişlerdir. Yeni Lisancı gençlerin yaptığı sınırlı bir grubun dile müdahalesidir ve siyasal kaynaklıdır. Yeni Lisancılar tasfiyecidirler ve Türkçeyi tarihî dönemlerine döndürmek istemektedirler. Doğru cevap B’dir.

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi ‘ibdaî edebiyat’ ile ilgili olarak söylenemez?

Seçenekler

A
Taklitten kaçınmaktadır.
B
Batının sanat, felsefe ve ilminden beslenmektedir.
C
Yaratıcıdır.
D
Aruz vezni kullanır.
E
Cumhuriyet edebiyatının temeli olacaktır.
Açıklama:
‘İbdaî edebiyat’la taklitten kaçınan, fakat batının sanat, felsefe ve ilminden beslenen yaratıcı bir edebiyat anlatılmak istenmektedir. Bu anlayış sonraki yılların Cumhuriyet edebiyatının da temeli olacaktır. Doğru cevap D’dir.

Soru 127

1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan, millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip önemli dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dergâh Mecmuası
B
Bilgi Mecmuası
C
Türk Yurdu Dergisi
D
Halka Doğru
E
Türk Sözü
Açıklama:
1921-1923 tarihleri arasında 42 sayı çıkan Dergâh Mecmuası, millî edebiyat anlayışını Millî Mücadele günlerinde müdafaa eden ve değişik yaş gruplarından kalabalık bir sanatçı kadrosuna sahip önemli bir dergidir. Doğru cevap A’dır.

Soru 128

‘Yeni Lisan’ bir edebiyat hareketi olmanın ötesine geçerek daha geniş bir etki alanı oluşturması ile yeni bir yaşama biçimi ortaya çıkarmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu yaşama biçimine ‘Yeni Hayat’ adını vermiştir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ali Canip
C
Ömer Seyfettin
D
Ömer Naci
E
Mehmet Emin
Açıklama:
‘Yeni Hayat’ sonraki yıllarda Yeni Lisan’ın fikir babası Ziya Gökalp tarafından yapılmış bir adlandırmadır. Prensipleri de bizzat onun tarafından belirlenir. Doğru cevap A’dır.

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi Türk Bilgi Derneği ve Bilgi Mecmuası ile ilgili olarak söylenemez?

Seçenekler

A
Dernek, Emrullah Efendi’nin başkanlığında bir akademi gibi çalışmak üzere 1913’te kurulmuştur.
B
Derneğin Türkiyat, Hayatiyat, İçtimaiyat, Türkçülük gibi 6 şubesi vardır.
C
Bilgi Mecmuası, Türklük bilimi çalışmalarının en olgun ürünü olarak değerlendirilmektedir.
D
Derneğin yayın organı, altı aylık olarak çıkmaktadır.
E
Bilgi Mecmuası 7 sayı yayımlanabilmiştir.
Açıklama:
Türk Bilgi Derneği, Emrullah Efendi’nin başkanlığında bir akademi gibi çalışmak üzere 1913’te kurulmuştur. Türkiyat, Hayatiyat, İçtimaiyat, Türkçülük gibi 6 şubesi olan Bilgi Derneğinin Türkiyat şubesinde Yusuf Akçura, Abdullah Cevdet, Bursalı Tahir, Ziya, Köprülüzade Mehmet Fuad; Türkçülük şubesinde Celal Sahir, Ömer Seyfettin; lisan şubesinde Ziya, Mehmet Emin gibi isimlere rastlanmaktadır. Derneğin yayın organı, aylık olarak çıkan Bilgi Mecmuası’dır. Sadece 7 sayı yayımlanabilmiştir. Ancak bu görünüşüyle bile dergi 19. asrın sonlarından Birinci Dünya Savaşı başlangıcına kadarki Türklük bilimi çalışmalarının en olgun ürünü olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap D’dir.

Ünite 7

Soru 1

Millî Edebiyat hareketi aşağıdaki makalelerden hangisinin genç kalemler dergisinde yayımlanması ile başlamıştır?

Seçenekler

A
Yeni Edebiyat
B
Safahat
C
Kendi Gök Kubbemiz
D
Yeni Lisan
E
Han Duvarları
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketi Nisan 1911’de Millî Edebiyatın beyannamesi sayılan “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımlanmasıyla başlar ve 1922 sonlarında İstiklal Savaşının bitimiyle tamamlanır. Buna göre cevap “D” seçeneğidir.

Soru 2

I-Sade Türkçe
II-Hece Vezni
III-İşlenmiş Türkçe
Yeni Lisancıların edebiyat anlayışında yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangilerinin önemi vurgulanmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Yeni Lisancıların edebiyatta ileri sürdükleri anlayıış ‘sade Türkçe - hece vezni’ni vurgulamaktadır. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.

Soru 3

I-Mehmet Emin
II-Yahya Kemal
III-Mehmet Akif
Yukarıda verilen sanatçılardan hangisi ya da hangileri Millî Edebiyatın dil ve vezin kullanımındaki prensiplere uymamalarına rağmen Millî Edebiyat sanatçısı olarak gösterilmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Millî edebiyatın belirleyici unsurlarının vezin ve dil kullanımı kadar aktarılmak istenen ruhta olduğu kolayca söylenebilir. Dolayısıyla her ne kadar dönemin hâkim edebiyat anlayışı sade Türkçe ve hece vezninden yana bir tavır koyarsa da aruz veznini kullandıkları için Mehmet Âkif ve Yahya Kemal’i millî edebiyatın dışında değerlendirmek mümkün değildir. Her iki isim de hece vezni ve sade Türkçe’ye karşılık aruz vezni ve daha işlenmiş bir Türkçe kullanımını benimserler, ancak düşünceleriyle millîleşme dönemini şekillendirirler. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.

Soru 4

Yeni Lisan Milli Edebiyat Hareketi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Yeni Lisan hareketindeki başlangıç noktası ve hedeflerden dolayı dönemin eğilimlerinde dil ve dilin kullanımı öncelikli konudur.
B
Millî Edebiyat hareketinde değerler bütünü oluşturma sürecinde roman ve hikâye daha etkin olarak kullanılmıştır.
C
Önemli olan diğer konu, millet bilinci oluşturmak gayesiyle gidilen tarih ve sanat gibi millî kültürü oluşturan diğer birikimlerdir.
D
Edebiyat milletin şuuraltı denilebilecek bu birikimini bulur, kendisine malzeme yapar ve bu sayede harekete geçirerek etrafında buluşulacak bir değerler bütünü oluşturur. Burada tarihe hatta özellikle de destanlara açık bir yönelişin olduğu görülür.
E
Yeni Lisancıların edebiyatta ileri sürdükleri anlayıış ‘sade Türkçe - hece vezni’ni vurgulamaktadır.
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketinde değerler bütünü oluşturma sürecinin roman ve hikâyeye göre özellikle şiir üzerinden daha etkin bir yol olarak kullanıldığı söylenebilir. Bu durum, şiirin yoğunlaşma sanatı olması, daha az bir hacimde daha çok şeyi etkili biçimde anlatabilme kabiliyetinden kaynaklanmaktadır. Öte yandan ezberlenerek aktarılabilmesi başka yerlere -cephe gibi- taşınabilmesi imkânını da getirdiğinden şiir bu yılların daha çok ilgi gösterilen edebî türü olmuştur. Buna göre cevap “B” seçeneği yanlıştır.

Soru 5

Millî edebiyat şiirinin erken sesi olarak tanınan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Rıza Tevfik
C
Ziya Gökalp
D
Ömer Seyfettin
E
Ali Canip
Açıklama:
Mehmet Emin (Yurdakul, 1869-1944), millî edebiyat şiirinin erken sesidir. Çünkü 1898’de yayımladığı Türkçe Şiirler adlı şiir mecmuasıyla 10 yıldan daha öncesinde millî şiir ahenginin öncülüğünü yapmıştır. Buna göre cevap “A” seçeneğidir.

Soru 6

1911-1922 dönemine fikirleriyle yön veren, dönemin fikir babası olarak görülen ve bir edebiyatçı/sanatçı olmaktan çok bir fikir adamı ve sosyolog olarak bilenen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Ziya Gökalp
C
Ömer Seyfettin
D
Ali Canip
E
Rıza Tevfik
Açıklama:
1911-1922 dönemine fikirleriyle yön veren Ziya Gökalp (1876-1924)’tır. Dönemin fikir babası bunun için edebiyata da öncü olur. Çünkü dönem edebiyatını etkileyen aslında dil ya da edebiyattan çok düşünce dünyasında meydana gelen değişikliklerdir. Gökalp ise bir edebiyatçı/sanatçı olmaktan çok bir fikir adamı ve sosyologdur. Buna göre cevap “B” seçeneğidir.

Soru 7

Yeni Lisan hareketinin öncüsü ve teorisyenlerinden biri olan, yazmaya şiir ile başlayan ancak daha çok Türk edebiyatı tarihinde hikâye yazarı olarak önemli bir yeri olan, ilk şiiri, 14 yaşındayken yayımlandığı anlaşılan 1898 tarihli “Lane-i Garam olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Mehmet Emin
C
Ömer Seyfettin
D
Ali Canip
E
Rıza Tevfik
Açıklama:
Türk edebiyatı tarihinde hikâye yazarı olarak önemli bir yeri olan Ömer Seyfettin, yazmaya şiirle başlar. Sonraki yıllarda sanatının asıl faaliyet alanı olarak hikâyeyi seçince daha az sayıda şiir yazacaktır. Sanatçının şimdilik tespit edilebilen ilk şiiri, 14 yaşındayken yayımlandığı anlaşılan 1898 tarihli “Lane-i Garam”dır. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.

Soru 8

Muallim Naci tesirleriyle yazılmış ilk şiirleri gazel tarzında olan, Gurup”, “Gecelere Doğru”, “Yağmurdan Sonra”, “Gözlerin”, “Nedamet” gibi şiirler gibi eserlerin yazarı olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Orhan Seyfi
B
Mehmet Emin
C
Yahya Kemal
D
Ali Canip
E
Rıza Tevfik
Açıklama:
Ali Canip’in Muallim Naci tesirleriyle yazılmış ilk şiirleri gazel tarzındadır. Sonraki yıllarda edebiyatın baskın sesi Servet-i Fünûn’un etkisine giren sanatçı, Muallim Naci’den getirdiği dildeki sadelik fikrini dönemin sanat anlayışı ile birleştirir ve Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin tesirinde şiirler yazar. Aruz vezni ve sade dille yazdığı şiirlerde dönemin edebiyatına katkılarda bulunur. “Gurup”, “Gecelere Doğru”, “Yağmurdan Sonra”, “Gözlerin”, “Nedamet” gibi şiirler bu yıllardadır. Buna göre cevap “D” seçeneğidir.

Soru 9

İlk gençlik yıllarında Millî Edebiyatın şiirini Servet-i Fünûn ve Fecri Âti şiiriyle birlikte alsa da sonraki yıllarda millî şiiri seçen, Cumhuriyet edebiyatının Beş Hececiler adlı ilk şiir grubunun kadrosunda yer alan ve İlk şiir kitabı Şarkın Sultanları olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Faruk Nafiz
B
Mehmet Emin
C
Ömer Seyfettin
D
Ali Canip
E
Rıza Tevfik
Açıklama:
Faruk Nafiz ilk gençlik yıllarında Millî Edebiyatın şiirini Servet-i Fünûn ve Fecri Âti şiiriyle birlikte alsa da sonraki yıllarda millî şiiri seçmiştir. Millî Edebiyattan Cumhuriyet edebiyatına geçen en iyi şairlerden biridir. İlk şiirlerinde o da aruz veznini kullanmış, Fikret ve Cenap’ın tesir dairesinde ferdî duygulanışlarını anlattığı şiirler yazmıştır. Gökalp’ın tesir dairesindeyken bile sanatçının yine aruz veznini kullandığı görülmektedir. İlk şiir kitabı Şarkın Sultanları (1918) bu etkileri yansıtmaktadır. Buna göre cevap “A” seçeneğidir.

Soru 10

Şairler Derneği’nin kurucularından olan, Şair adlı dergiyi çıkaran ve Akından Akına (1916), Cenk Ufukları (1917), Âşıklar Yolu (1919), Şen Kitap (1919), Şairin Duası (1919) isimli şiir kitaplarının yazarı olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Orhan Seyfi
B
Yusuf Ziya
C
Yahya Kemal
D
Ali Canip
E
Rıza Tevfik
Açıklama:
Ziya Gökalp’la tanıştıktan sonra ondan etkilenerek heceye geçen dönemin bir başka genç şairi de Yusuf Ziya’dır. Şairler Derneği’nin kurucularından olan sanatçı hece veznini kullanan şairlere kapısını açan Şair adlı dergiyi de çıkarmıştır. aha sonra mizaha yönelen Yusuf Ziya’nın bu yıllarda yayımlanan şiir kitapları Akından Akına (1916), Cenk Ufukları (1917), Âşıklar Yolu (1919), Şen Kitap (1919), Şairin Duası (1919)’dır. Buna göre cevap “B” seçeneğidir.

Soru 11

Aşağıdaki şairlerden hangisi milli edebiyat şiirinin öncüsü olarak kabul edilebilir?

Seçenekler

A
Recaizade M. Ekrem
B
Abdülhak Hamit
C
Şemsettin Sami
D
Necip Fazıl
E
Mehmet Emin
Açıklama:
Mehmet Emin (Yurdakul, 1869-1944), millî edebiyat şiirinin erken sesidir. Çünkü 1898’de yayımladığı Türkçe Şiirler adlı şiir mecmuasıyla 10 yıldan daha öncesinde millî şiir ahenginin öncülüğünü yapmıştır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Emin Yurdakul’un eserlerinden biridir?

Seçenekler

A
Şarkın Sultanları
B
Diyorlar ki
C
Türkçülüğün Esasları
D
Fazilet ve Asalet
E
Kiralık Konak
Açıklama:
Mehmet Emin [Yurdakul]’in eserleri şunlardır: Fazilet ve Asalet (1890), Türkçe Şiirler (1898), Türk Sazı (1914), Ey Türk Uyan (1914), Tan Sesleri (1915), Ordunun Destanı (1916), Dicle Önünde (1916), Hasta Bakıcı Hanımlar (1917), Turan’a Doğru (1918), Zafer Yolunda (1918), İsyan ve Dua (1919), Aydın Kızları (1921), Ankara (1939).

Soru 13

“1905 Edebi Hareketi” olarak adlandırılan tartışmayı başlatan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Recaizde M. Ekrem
B
Mehmet Emin
C
Rıza Tevfik
D
Necip Fazıl
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Rıza Tevfik Bölükbaşı Çocuk Bahçesi dergisinde yayımladığı bir açık mektupla Mehmet Emin’in şiirini beğendiğini, kendisinin de artık böyle şiirler yazacağını açıklar. Bilindiği gibi bu mektup ‘1905 Edebî Hareketi’ diye bilinen tartışmaya yol açmıştır.

Soru 14

Rıza Tevfik’in şiirlerindeki belirleyici nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sone
B
Koşma
C
Gazel
D
Serbest müstezat
E
Manzum hikaye
Açıklama:
Rıza Tevfik, şiirdeki ahenk eksikliğinin şekil ve estetik bakımdan tekke ve halk şiiri geleneğine bağlı şiir yazarak çözümleneceğine inanmaktadır. Bu anlamda koşma ve nefeslerden faydalanarak ve hece veznine Mehmet Emin’in kaldırdığı durakların yeniden yerleştirilmesiyle ahengin tamamlanacağını düşünmektedir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Yusuf Ziya tarafından çıkarılan dergidir?

Seçenekler

A
Şair
B
Zeka
C
Genç Kalemler
D
Çocuk Bahçesi
E
Sırat-ı Müstakim
Açıklama:
Ziya Gökalp’la tanıştıktan sonra ondan etkilenerek heceye geçen dönemin bir başka genç şairi de Yusuf Ziya’dır. Şairler Derneği’nin kurucularından olan sanatçı hece veznini kullanan şairlere kapısını açan "Şair" adlı dergiyi de çıkarmıştır.

Soru 16

Aşağıdaki şairlerden hangisi Milli Edebiyat Hareketi’nin “Türklük şuuru” oluşturma düşüncesini eleştirmiştir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Ziya Gökalp
C
Ömer Seyfettin
D
Mehmet Akif
E
Ali Canip
Açıklama:
Mehmet Âkif İslam’ın kavmiyete karşı olduğunu Türkçülerinse kavmiyetçi olduklarını belirterek Türkçü anlayıştan ayrılır.

Soru 17

Şiirlerinde devrin insanlarının sıradan meselelerine yönelik tespitlerin yanı sıra çözüm önerileri de sunan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Yahya Kemal
C
Mehmet Akif
D
Rıza Tevfik
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Mehmet Âkif toplumla ilgili duyarlılıkları olan bir şairdir. İçinde yaşadığı toplumun değerler dünyası ve meseleleri onu çok ilgilendirir ve bunları edebî eserinin konusu haline getirir. Fakat o sadece tespitler yapmakla kalmaz aynı zamanda kurtuluş önerilerinde de bulunur. Ona göre çözüm İslamın özünün batının fenniyle birleşmesidir. Batının tenkitçi düşünceye tabi tutulmadan kabullenilmesi ya da reddedilmesi gibi yaklaşımların dışında olan bu görüşü gerçekçidir ve devri için de yol göstericidir.

Soru 18

Şiirlerinde özellikle tarih bilincini vurgulayan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yahya Kemal
B
Ziya Gökalp
C
Ömer Seyfettin
D
Rıza Tevfik
E
Ali Canip
Açıklama:
Yahya Kemal’in zihnini sürekli meşgul eden, şiirinin ve özellikle de nesrinin etrafında döndüğü, adeta bir aşk hâlinde bağlı olduğu konudur. Şaire göre 20. yüzyılın başında milletçe içine düşülen felaketlerin sebebi, milletin tarih bilmezliği ile bizzat kendi tarihine olan kayıtsızlıkta yatmaktadır.

Soru 19

Aşağıdaki şairlerden hangisi milli içerik kullanmasına rağmen şiirlerinde yoğun olarak sade Türkçe-hece vezni yerine aruz veznini kullanmıştır?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Ziya Gökalp
C
Ömer Seyfettin
D
Ali Canip
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Yahya Kemal, bir Millî Edebiyat sanatçısı olmasına rağmen bütün şiirlerini aruz vezniyle yazmıştır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Yahya Kemal şiirlerinde vurgulanan temel unsurdur?

Seçenekler

A
İslamcılık
B
Ses
C
Sade Türkçe
D
Hece vezni
E
Sosyal meseleler
Açıklama:
Yahya Kemal’in şiirde aradığı sestir, bu sesi de aruzda bulduğuna inanır: “Şiir bir nağmedir. ... Bu nağmeyi ifade etmek için vezin ve lisan ancak ve ancak alettir. Şiir de nefes ve ses iki unsurdur. Mısraın ayakları yerden kopmazsa yahut en hafif kulağı bir ses gibi doldurmazsa halis şiir değildir.

Soru 21

Aşağıda Mehmet Âkif ve onun şiiri ile ilgili olarak verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Toplumun daha sıradan meselelerine de yönelmiştir.
B
Vezin olarak genellikle hece ölçüsünü kullanmıştır.
C
Sokaklar, insanlar, aileler, kadınlar ve çocuklar onun şiirinde kendilerine en geniş yeri bulurlar.
D
Bizzat kendisinin yaygınlaştırdığı manzum hikâye türüyle toplumla ilgili manzaralar çizer.
E
Türk milletinin değerler dünyasını anlatmıştır.
Açıklama:
Özellikle millî edebiyatın vezni olarak hecenin gösterildiği ancak bir taraftan da bu veznin ahenksizliği konusunda tartışmaların sürdüğü bir zamanda Âkif ’in çıkışı önemli ve dikkat çekicidir. Bütün şiirlerinde aruz veznini kullanarak Millî Edebiyatın belirlediği prensiplerin dışına çıkan şair, Türk milletinin değerler dünyasını anlatan, yerli hayatın izlerini taşıyan ve son derece sağlam gözlemlere dayanan şiirleriyle dönemin şiirine önemli bir yorum katmıştır.
Mehmet Âkif tüm şiirlerinde aruz veznini kullanarak Milli Edebiyat prensiplerinin dışına çıkmıştır.

Soru 22

Millî Edebiyat hareketinin başlangıcı sayılan ve Genç Kalemler dergisinde yayımlanan makale aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Lisan
B
Dergâh
C
Genç Kalemler
D
Millî Edebiyat
E
Türk Yurdu
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketi Nisan 1911’de Millî Edebiyatın beyannamesi sayılan “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımlanmasıyla başlar ve 1922 sonlarında İstiklal Savaşının bitimiyle tamamlanır.
Millî Edebiyat hareketinin başlangıcı sayılan ve Genç Kalemler dergisinde yayımlanan makale Yeni Lisan'dır.

Soru 23

Milli Edebiyat akımıyla ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Millî Edebiyat hareketi, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının baskın edebî yönelişlerinden biridir.
B
Millî Edebiyat hareketi şiirinin temel prensiplerini sade Türkçe ile hece vezninin kullanımı oluşturur.
C
Millî Edebiyat hareketi şiirini asıl yönlendiren anlayış Yeni Lisan’dır.
D
Millî Edebiyat hareketi şiirinde destana ve tarihe ciddi bir yöneliş vardır.
E
Destanlar ve tarihî portreler aracılığıyla dönemin insanına rol model sunulur.
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketi, II. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatının baskın edebî yönelişlerinden biridir. “Yeni Lisan” makalesiyle ortaya çıkan ve millî bir edebiyatı başlatan sanatçılar dönem insanının arayış ve ihtiyaçlarını hem içerik olarak hem de dil ve diğer teknik malzemenin kullanımında tatmin edebilirler.

Soru 24

Fransız şiirinin kendini yenileme yollarını Türk şiirine uygulamaya çalışan ve şiirlerinde Türk'ün tarihteki yerini çokça öne çıkaran, Millî Edebiyat döneminin müstakil şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Âkif
B
Yahya Kemal
C
Halit Fahri
D
Yusuf Ziya
E
Faruk Nafiz
Açıklama:
Yahya Kemal (Beyatlı, 1884-1958), edebiyat sanatındaki en iyi eserlerini sonraki yıllarda verdiği ve bu anlamda asıl tesirlerini daha çok Cumhuriyet yıllarında yaptığı için Cumhuriyet devri sanatçılarından sayılabilir. Fakat sanat görüşü, Millî Edebiyat yıllarında etkili bir şekilde yönlendirdiği fikir ve sanat hareketleri içerisinde olgunlaşmıştır. Meşrutiyet sonrasında Fransa’dan dönerken Fransız şiirinin kendini yenileme yollarını Türk şiirine uygulama konusunda zihninde birtakım birikimler de getiren Yahya Kemal, bir yandan da tarihin içinde Türk’ün yerini aramakla meşguldür.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Yahya Kemal'in sanat ve düşünce dünyasının özünü oluşturan düşünürlerden biridir?

Seçenekler

A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Ahmet Haşim
C
Max Weber
D
Alber Sorel
E
J. P. Sartre
Açıklama:
1912’de Türkiye’ye dönen Yahya Kemal’in sanat ve düşünce dünyasının özünü Albert Sorel ve Camille Julian’ın düşünceleri oluşturmaktadır. Sorel’in “Dünyada henüz keşfedilmemiş iki şey vardır: Coğrafyada kutup ve tarihte Türklük” cümlesiyle Julian’ın toprağa bağlı milliyetçilik görüşünü ifade eden “Fransız toprağı bin yılda Fransız milletini yarattı” cümlesi, Yahya Kemal’in düşüncesinin temellerini oluşturur.

Soru 26

Edebiyat dünyasının beklentilerine rağmen şiirlerini çok zor yayımlayan, şiirlerinin kitaplaşması ise ancak ölümünden sonra mümkün olan Millî Edebiyat döneminin müstakil şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tevfik Fikret
B
Mehmet Akif
C
Orhan Seyfi
D
Cemaleddin Efgani
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Yahya Kemal, edebiyat dünyasının beklentilerine rağmen şiirlerini çok zor yayımlar. Şiirlerinin kitaplaşması ise ancak ölümünden sonra olabilir. Bunun sebebi şiirlerin parnasizm ve sembolizmden alınan mükemmeliyetçi anlayışla çok uzun yıllar içerisinde tamamlanabilmesidir.

Soru 27

Yahya Kemal'in şiirlerinin, döneminde çok zor yayımlamasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Maddi imkânsızlıklar
B
Şiirlerinin, döneminde beğenilmemesi
C
Parnasizm ve sembolizmden alınan mükemmeliyetçi anlayışla çok uzun yıllar içerisinde tamamlanabilmesi
D
Kendisinin, döneminde fazla tanınmaması
E
Şiirlerinin birer kültür şiiri olması
Açıklama:
Yahya Kemal, edebiyat dünyasının beklentilerine rağmen şiirlerini çok zor yayımlar. Şiirlerinin kitaplaşması ise ancak ölümünden sonra olabilir. Bunun sebebi şiirlerin parnasizm ve sembolizmden alınan mükemmeliyetçi anlayışla çok uzun yıllar içerisinde tamamlanabilmesidir. Ona göre şiir, bir ‘istif ’ ya da ‘külçeleştirme’ sanatıdır.

Soru 28

Aruz, Muallim Naci’yle birlikte Türkçeleştirilmeye başlamıştır. Buna göre Milli Edebiyat döneminin hangi şairiyle birlikte aruz sokakta konuşulan Türkçeyle birleştirilip milli bir kimlik kazanmıştır?

Seçenekler

A
Cenap Şehabettin
B
Mehmet Akif
C
Halit Fahri
D
Namık Kemal
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Mehmet Âkif ’in şiirinin önemli özelliklerinden biri aruz vezninin sokakta konuşulan Türkçeyle birleştirilerek ona millî bir kimlik kazandırılmasıdır. Böylece Muallim Naci’yle başlatılan aruzun Türkçeleştirilmesi yolu bir anlamda gerçekleştirilmiş olur. Özellikle millî edebiyatın vezni olarak hecenin gösterildiği ancak bir taraftan da bu veznin ahenksizliği konusunda tartışmaların sürdüğü bir zamanda Âkif ’in çıkışı önemli ve dikkat çekicidir.

Soru 29

1926'da yazılan Sanat şiiriyle millî edebiyat anlayışının poetikası sayılabilecek metni ortaya koyan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Faruk Nafiz
B
Yahya Kemal
C
Ziya Gökalp
D
Mehmet Âkif
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Faruk Nafiz, 1926 yılında yazdığı “Sanat” şiiriyle de millî edebiyat anlayışının poetikası sayılabilecek metni ortaya koyar. “Han Duvarları” ve “Sanat” şiirleri onu Cumhuriyet edebiyatının iyi şairleri arasına yerleştirir. Sanatının asıl iyi örneklerini de zaten Cumhuriyet yıllarında ortaya koyduğu eserleriyle verecektir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi, ‘Yeni Lisan’ hareketinin fikir babası, teorisyeni ve uygulayıcıları olarak yazdıkları eserlerle ileri sürdükleri dil ve edebiyat anlayışının yaygınlaşması konusunda samimi bir çaba sarf etmiş ancak şair olmayan şahsiyetlerden biridir?

Seçenekler

A
Cemaleddin Efgani
B
Tevfik Fikret
C
Mehmed Âkif
D
Peyami Safa
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Ali Canip, ‘Yeni Lisan’ hareketinin fikir babası, teorisyeni ve uygulayıcıları olarak yazdıkları eserlerle ileri sürdükleri dil ve edebiyat anlayışının yaygınlaşması konusunda samimi bir çaba sarf etmişlerdir. Ancak onlar şair değillerdir. Eserleri arasında iyi bir şair olduklarını gösterecek örnekler de yoktur. Sonraki yıllarda Ziya Gökalp bir fikir adamı, Ömer Seyfettin bir hikâye yazarı Ali Canip’se edebiyat araştırmaları yapan bir kalem olarak yazı hayatlarına devam etmişlerdir.
Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Ali Canip, ‘Yeni Lisan’ hareketinin fikir babası, teorisyeni ve uygulayıcıları olarak yazdıkları eserlerle ileri sürdükleri dil ve edebiyat
anlayışının yaygınlaşması konusunda samimi bir çaba sarf etmişlerdir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi milli edebiyat şiirinin erken sesi olarak nitelendirilmektedir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Rıza Tevfik
C
Ziya Gökalp
D
Ömer Seyfettin
E
Ali Canip
Açıklama:
Mehmet Emin (Yurdakul, 1869-1944), millî edebiyat şiirinin erken sesidir. Bu sebeple cevap A seçeneğidir.

Soru 32

Rıza Tevfik, eski ve yeni anlayışıyla yazdığı şiirlerini hangi kitapta toplamıştır?

Seçenekler

A
Genç Kalemler
B
Serab-ı Ömrüm
C
Tan Sesleri
D
Dergâh
E
Gölgeler
Açıklama:
Rıza Tevfik , eski ve yeni anlayışıyla yazdığı şiirlerini Serab-ı Ömrüm (1934) adlı bir kitapta toplar. Bu sebeple cevap B seçeneğidir.

Soru 33

"1911’den 1915’e kadar yazdığı şiirlerinin içeriğini uzak Türk tarihi ve Türk mitolojisi oluşturur. “Alageyik”te sembolik bir anlatımla çocuklara, “Kızılelma”da ise gençlere Turancılığın esaslarını anlatır." yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini en iyi şekilde tanımlar?

Seçenekler

A
Enis Behiç
B
Halit Fahri
C
Mehmet Akif
D
Yahya Kemal
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Ziya Gökalp, 1911’den 1915’e kadar yazdığı şiirlerinin içeriğini uzak Türk tarihi
ve Türk mitolojisi oluşturur. “Alageyik”te sembolik bir anlatımla çocuklara, “Kızılelma”da ise gençlere Turancılığın esaslarını anlatır. Bu sebeple cevap E seçeneğidir.

Soru 34

Aşağıdaki yazar-eser eşlendirmelerinden hangisi yanlış verilmiştir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin - Lane-i Garam
B
Ziya Gökalp - Altın Işık
C
Mehmet Emin - Ordunun Destanı
D
Mehmet Âkif - Fazilet ve Asalet
E
Ali Canip - Kaval
Açıklama:
Fazilet ve Asalet eseri Mehmet Emin'e aittir. Bu sebeple cevap D seçeneğidir.

Soru 35

"1913 tarihli .............., Safahat’ın üçüncü kitabıdır. Kitapta sekiz ayet ve bir hadisin manzum şekilde açıklaması yapılmaktadır." ifadesinin doğru olması için boşluk hangi kelime ile tamamlanmalıdır?

Seçenekler

A
Hatıralar
B
Süleymaniye Kürsüsünde
C
Hakkın Sesleri
D
Gölgeler
E
Fatih Kürsüsünde
Açıklama:
1913 tarihli Hakkın Sesleri, Safahat’ın üçüncü kitabıdır. Kitapta sekiz ayet ve bir hadisin manzum şekilde açıklaması yapılmaktadır. Bu sebeple cevap C seçeneğidir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet edebiyatının Beş Hececiler adlı ilk şiir grubunun kadrosunu oluşturan şairlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ali Canip
B
Faruk Nafiz
C
Orhan Seyfi
D
Yusuf Ziya
E
Halit Fahri
Açıklama:
Beş Hececiler adlı ilk şiir grubunun kadrosunu Faruk Nafiz (Çamlıbel, 1898-1973), Orhan Seyfi (Orhon, 1890-1972), Yusuf Ziya (Ortaç, 18961967) Halit Fahri (Ozansoy, 1891-1971) ve Enis Behiç (Koryürek, 1893/1949) oluşturmaktadır. Bu sebeple cevap A seçeneğidir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Yusuf Ziya'nın eserlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Akından Akına
B
Cenk Ufukları
C
Âşıklar Yolu
D
Şen Kitap
E
Şarkın Sultanları
Açıklama:
Yusuf Ziya’nın yayımlanan şiir kitapları Akından Akına (1916), Cenk Ufukları (1917), Âşıklar Yolu (1919), Şen Kitap (1919), Şairin Duası (1919)’dır. Şarkın Sultanları, Faruk Nafiz'e aittir. Bu sebeple cevap E seçeneğidir.

Soru 38

Yahya Kemal bir Milli Edebiyat sanatçısı olmasına rağmen bütün şiirlerini aruz vezniyle yazmıştır. Onun hece vezniyle yazılmış bir tek şiiri vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu şiirin adıdır?

Seçenekler

A
Ok
B
Türkçe Şiirler
C
Han Duvarlar
D
Sanat
E
Safahat
Açıklama:
Yahya Kemal bir Milli Edebiyat sanatçısı olmasına rağmen bütün şiirlerini aruz vezniyle yazmıştır. Onun hece vezniyle yazılmış bir tek şiiri vardır. Bu şiirin adı Ok'tur. Bu sebeple cevap A seçeneğidir.

Soru 39

"1908’den sonra yayına başlayan İslamcı bir dergidir ve başyazarı Âkif’tir. Sonraki yıllarda dergi Sebilü’r-Reşat olarak yayın hayatına devam edecektir. " yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini en iyi şekilde tanımlar?

Seçenekler

A
Nedim
B
Sırat-ı Müstakim
C
Dergâh
D
Yeni Lisan
E
İsyan ve Dua
Açıklama:
Sırat-ı Müstakim 1908’den sonra yayına başlayan İslamcı bir dergidir ve başyazarı Âkif’tir. Sonraki yıllarda dergi Sebilü’r-Reşat olarak yayın hayatına devam edecektir. Bu sebeple cevap B seçeneğidir.

Soru 40

"Gönülden Sesler’e yazdığı ön söz yazısında Ziya Gökalp etkisiyle Millî Edebiyata geçişinden söz eden............. de ilk şiir kitabı Fırtına ve Kar’da aruz veznini kullanmıştır." ifadesinin doğru olması için boşluk hangi kelime ile tamamlanmalıdır?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Yahya Kemal
C
Mehmet Âkif
D
Orhan Seyfi
E
Halit Fahri
Açıklama:
Gönülden Sesler’e yazdığı ön söz yazısında Ziya Gökalp etkisiyle Millî Edebiyata geçişinden söz eden Orhan Seyfi de ilk şiir kitabı Fırtına ve Kar’da aruz veznini
kullanmıştır. Bu sebeple cevap D seçeneğidir.

Soru 41

Milli Edebiyat hareketi hangi tarihler arasını kapsar?

Seçenekler

A
1911-1921
B
1911-1922
C
1913-1922
D
1915-1923
E
1919-1923
Açıklama:
Milli Edebiyat hareketi Nisan 1911’de Milli Edebiyatın beyannamesi sayılan “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımlanmasıyla başlar ve 1922
sonlarında İstiklal Savaşının bitimiyle tamamlanır. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 42

"İlk kitabı Fazilet ve Asalet’ten sonra yayımladığı Türkçe Şiirler’le modern Türk edebiyatında hece vezni ve sade Türkçe ile yazılmış şiirin öncülüğünü yapar."
Yukarıda bahsedilen edebiyatçı kimdir?

Seçenekler

A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Tevfik Fikret
C
Mehmet Emin Yurdakul
D
Ziya Gökalp
E
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama:
Mehmet Emin, ilk kitabı Fazilet ve Asalet’ten (1890) sonra yayımladığı Türkçe Şiirler’le modern Türk edebiyatında hece vezni ve sade Türkçe ile yazılmış şiirin öncülüğünü yapar. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 43

"Şiirdeki ahenk eksikliğinin şekil ve estetik bakımdan tekke ve halk şiiri geleneğine bağlı şiir yazarak çözümleneceğine inanmaktadır. Bu anlamda koşma ve nefeslerden faydalanarak ve hece veznine Mehmet Emin’in kaldırdığı durakların yeniden yerleştirilmesiyle ahengin tamamlanacağını düşünmektedir. 1911’de yayımladığı “Divan” adlı şiiriyle de bu şiirin ilk örneğini verir."
Yukarıda bahsedilen edebiyatçı kimdir?

Seçenekler

A
Rıza Tevfik Bölükbaşı
B
Tevfik Fikret
C
Aziz Nesin
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 44

Sanatçının tespit edilebilen ilk şiiri, 14 yaşındayken yayımlandığı anlaşılan 1898 tarihli “Lane-i Garam”dır. “Yeni Gün-Ergenekon’dan Çıkış”, “Altun Destan” adlı eserleri de bulunan şair ve yazar kimdir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Mehmet Emin Yurdakul
C
Rıza Tevfik Bölükbaşı
D
Ömer Seyfettin
E
Peyami Safa
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 45

Muallim Naci tesirleriyle yazılmış ilk şiirleri gazel tarzındadır. Sonraki yıllarda edebiyatın baskın sesi Servet-i Fünûn’un etkisine giren sanatçı, Muallim Naci’den getirdiği dildeki sadelik fikrini dönemin sanat anlayışı ile birleştirir ve Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin tesirinde şiirler yazar. Aruz vezni ve sade dille yazdığı şiirlerde dönemin edebiyatına katkılarda bulunur. “Gurup”, “Gecelere Doğru”, “Yağmurdan Sonra”, “Gözlerin”, “Nedamet” gibi şiirler bu yıllardadır.
Yukarıda bahsedilen edebiyatçı kimdir?

Seçenekler

A
Yusuf Ziya Ortaç
B
Orhan Seyfi Orhon
C
Ömer Seyfettin
D
Zİya Gökalp
E
Ali Canip
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi cumhuriyet edebiyatında "Beş Hececiler" olarak bilinen kişilerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Orhan Seyfi Orhon
C
Yusuf Ziya Ortaç
D
Halit Fahri Ozansoy
E
Enis Behiç Koryürek
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır. Diğer şıklarda ki edebiyatçılarla birlikte Faruk Nafiz Çamlıbel beş hececiler arasında yer almaktadır.

Soru 47

Milli Edebiyat döneminde Türkçe-hece vezni prensibine uymayan güçlü sesler de vardır. aşağıdakilerden hangileri bu edebiyatçılardandır?
  1. Mehmet Akif Ersoy
  2. Ziya Gökalp
  3. Yahya Kemal Beyatlı

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Milli Edebiyat döneminde Türkçe-hece vezni prensibine uymayan güçlü sesler de vardır. Bunlar Mehmet Akif ve Yahya Kemal’dirler. Her ikisi de içinde yaşanan sosyal dönemi düşünceleriyle de derinden etkilerler. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 48

Millî Edebiyat hareketi şiirinin temel prensipleri arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır?
  1. Sade Türkçe
  2. Türkçe ve Osmanlıca birlikte kullanım
  3. Hece vezni
  4. Aruz vezni

Seçenekler

A
I
B
I,II
C
I,III
D
II,IV
E
II,III,IV
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketi şiirinin temel prensiplerini sade Türkçe ile hece vezninin kullanımı oluşturur. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 49

Milli Edebiyat dönemi edebiyatçılarının, tarihe hatta özellikle de destanlara açık bir yönelişin olduğu görülür. Aşağıdakilerden hangisi/hangileri buna örnek olarak gösterilebilir?
  1. Namık Kemal’in Evrak-ı Perişan’ının yeniden okunmaya başlaması
  2. Ömer Seyfettin’in tarihi hikayeler yazması
  3. Ziya Gökalp'in “Altun Destan” ı yazması

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
II,III
E
I,II,III
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 50

Milli Edebiyat şiirinin belirleyici özelikleri arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır?
  1. Hece vezni
  2. Türkçe dil kullanımı
  3. İçeriğin yerli olması

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
II,III
E
I,II,III
Açıklama:
Millî Edebiyat şiirinin belirleyici üç özelliği vezin ve dil kullanımı ile içerikte yerliliktir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi 1898’de yayımladığı Türkçe Şiirler adlı şiir mecmuasıyla 10 yıldan daha öncesinde millî şiir ahenginin öncülüğünü yapmıştır?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Rıza Tevfik
C
Ali Canip
D
Ziya Gökalp
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Mehmet Emin: Millî Şiirin Erken Sesi
Mehmet Emin (Yurdakul, 1869-1944), millî edebiyat şiirinin erken sesidir. Çünkü 1898’de yayımladığı Türkçe Şiirler adlı şiir mecmuasıyla 10 yıldan daha öncesinde millî şiir ahenginin öncülüğünü yapmıştır.

Soru 52

Mehmet Emin'in yayımladığı ilk kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yunan Sınırını Geçerken
B
Fazilet ve Asalet
C
Şehit Yahut Osman’ın Yüreği
D
Yetim Çocuk Yahut Ahmet’in Kaygusu
E
İyilik ve Güzellik Karşısında
Açıklama:
Yetişme yıllarından getirdikleri, çocukluktan itibaren okudukları ve Cemalettin Efgani’nin sohbetlerinden aldığı etkilerle sanatçı kimliğini oluşturan Mehmet Emin, ilk kitabı Fazilet ve Asalet’ten (1890) sonra yayımladığı Türkçe Şiirler’le modern Türk edebiyatında hece vezni ve sade Türkçeyle yazılmış şiirin öncülüğünü yapar.

Soru 53

Rıza Tevfik koşma ve nefeslerden faydalanarak ve hece veznine Mehmet Emin’in kaldırdığı durakların yeniden yerleştirilmesiyle ahengin tamamlanacağını düşünerek 1911’de yayımladığı ilk örnek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Altun destan
B
Çocuk Bahçesi
C
Divan
D
Turan
E
Yeni hayat
Açıklama:
Bu anlamda koşma ve nefeslerden faydalanarak ve hece veznine Mehmet Emin’in kaldırdığı durakların yeniden yerleştirilmesiyle ahengin tamamlanacağını düşünmektedir. 1911’de yayımladığı “Divan” adlı şiiriyle de bu şiirin ilk örneğini verir.

Soru 54

Genç Kalemler dergisinde yayımlanan “Yeni Lisan” makalesiyle başlayan akım hangi yılda başlamıştır?

Seçenekler

A
1908
B
1909
C
1910
D
1911
E
1912
Açıklama:
MİLLÎ EDEBİYAT HAREKETİ: YENİ LİSAN HAREKETİ
Genç Kalemler dergisinde yayımlanan “Yeni Lisan” makalesiyle Nisan 1911’de Türk edebiyatında yeni bir anlayış başlar. Başlığından da anlaşılabileceği gibi asıl dille ilgili teklifleri olan hareket, doğal olarak bu anlayışı edebiyat sanatı içinde örneklendirmek durumundadır.

Soru 55

Ziya Gökalp ilk şiirlerini aruz vezniyle yazmış olsa da sonraki yıllarda hece vezninin yaygınlaşması için çaba harcamıştır, bu anlamda 1910 tarihli dönüm noktası olan manzume aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Hayat
B
Divan
C
Şiir ve İnşa
D
Turan
E
Yeni lisan
Açıklama:
Gökalp millî edebiyatın vezninin hece olduğu inancındadır. İlk şiirlerini aruz vezniyle yazmış olsa da sonraki yıllarda hece vezninin yaygınlaşması için çaba harcar. 1910 tarihli “Turan” manzumesi bu anlamda bir dönüm noktasıdır. Çünkü “Turan”, Türkçülük düşüncesini anlatan ve fikrî bir edebiyata yönelişin başladığı bir şiirdir.

Soru 56

Ömer Seyfettin'in 14 yaşındayken yayımlandığı ilk şiiri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yağmurdan Sonra
B
Nedamet
C
Millî Şiirler
D
Rübab-ı Şikeste
E
Lane-i Garam
Açıklama:
Türk edebiyatı tarihinde hikâye yazarı olarak önemli bir yeri olan Ömer Seyfettin, yazmaya şiirle başlar. Sonraki yıllarda sanatının asıl faaliyet alanı olarak hikâyeyi seçince daha az sayıda şiir yazacaktır. Sanatçının şimdilik tespit edilebilen ilk şiiri, 14 yaşındayken yayımlandığı anlaşılan 1898 tarihli “Lane-i Garam” dır.

Soru 57

Ali Canip’in hece veznini ilk başarılı kullandığı şiir aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaval
B
Turan
C
Divan
D
Nedamet
E
Gecelere Doğru
Açıklama:
1913 sonrasında Ali Canip’in kendini daha çok ilmî çalışmalara verdiği ve giderek şiir yazmayı bıraktığı görülür. Fakat yine de kaynaklar onun 1913 yılında yayımlanan “Kaval” adlı şiirini hece vezninin ilk başarılı kullanıldığı şiir olarak göstermektedirler.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi 1908 sonrası gelişen fikir hareketleri içerisinde İslamcılık anlayışının temsilcisi olarak da önemli bir rol oynar?

Seçenekler

A
Mehmet Emin
B
Rıza Tevfik
C
Ömer Seyfettin
D
Ali Canip
E
Mehmet Akif
Açıklama:
Mehmet Âkif (Ersoy, 1873-1936), şiirlerinden başka 1908 sonrası gelişen fikir hareketleri içerisinde İslamcılık anlayışının temsilcisi olarak da önemli bir rol oynar. Çünkü o, etki alanı olarak sadece nesri değil aynı zamanda, hatta daha fazla, şiiri kullanmaktadır.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi meşrutiyet sonrasında Fransa’dan dönerken Fransız şiirinin kendini yenileme yollarını Türk şiirine uygulama konusunda düşüncelere sahiptir?

Seçenekler

A
Mehmet Akif
B
Mehmet Emin
C
Yahya Kemal
D
Ziya Gökalp
E
Ali Tevfik
Açıklama:
Meşrutiyet sonrasında Fransa’dan dönerken Fransız şiirinin kendini yenileme yollarını Türk şiirine uygulama konusunda zihninde birtakım birikimler de getiren Yahya Kemal, bir yandan da tarihin içinde Türk’ün yerini aramakla meşguldür.

Soru 60

“Fransız toprağı bin yılda Fransız milletini yarattı” cümlesi kime aittir?

Seçenekler

A
Ali Tevfik
B
Yahya Kemal
C
Mehmet Emin
D
Ziya Gökalp
E
Mehmet Akif
Açıklama:
Sorel’in “Dünyada henüz keşfedilmemiş iki şey vardır: Coğrafyada kutup ve tarihte Türklük” cümlesiyle Julian’ın toprağa bağlı milliyetçilik görüşünü ifade eden “Fransız toprağı bin yılda Fransız milletini yarattı” cümlesi, Yahya Kemal’in düşüncesinin temellerini

Soru 61

Millî Edebiyat hareketi aşağıda verilen hangi tarihler arasında başlamış ve sona ermiştir?

Seçenekler

A
1906-1916
B
1908-1919
C
1911-1922
D
1913-1924
E
1915-1928
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketi Nisan 1911’de Millî Edebiyatın beyannamesi sayılan “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımlanmasıyla başlar ve 1922 sonlarında İstiklal Savaşının bitimiyle tamamlanır. Doğru cevap B'dir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Emin’in Türkçe Şiirler’inde yer alan ve Türklük şuurunu daha geniş kitlelere ulaştıran şiiridir?

Seçenekler

A
Bırak Beni Haykırayım
B
Demirci
C
Vur
D
Benim Ömrüm
E
Cenge Giderken
Açıklama:
Mehmet Emin’in Türkçe Şiirler’inde yer alan ve Türklük şuurunu daha
geniş kitlelere ulaştıran “Anadolu’dan Bir Ses Yahut Cenge Giderken”
şiiriyle olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisinde Yakup Kadri Karaosmanoğlu Fecr-i Âti sanat anlayışından Millî Edebiyatın yazarı olmaya geçiş sürecini anlatır?

Seçenekler

A
Hüküm Gecesi
B
Panorama
C
Bir Sürgün
D
Kiralık Konak
E
Sodom ve Gomore
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu Kiralık Konak’ta Fecr-i Âti sanat anlayışından Millî Edebiyatın yazarı olmaya geçiş sürecini anlatır. Millî
Edebiyatın doğduğu yıllardaki diğer şiir anlayışlarını ve onların şairlerini de bu vesileyle tenkit eder. Doğru cevap D'dir.

Soru 64

Ziya Gökalp’ın dönem insanının dünyasına kazandırdığı, neredeyse sihirli sayılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mefkûre
B
Mahbube
C
Mahinev
D
Mahpeyker
E
Maksud
Açıklama:
‘Mefkûre’ Ziya Gökalp’ın dönem insanının dünyasına kazandırdığı, neredeyse sihirli kelimedir. Geleceğe güvenini yitirmiş idealsiz kalmış insana kendine ve milletine, milletinin geçmişine güven duygusu bu kelimenin etrafında kazandırılır. Doğru cevap A'dır.

Soru 65

1868 tarihli “Şiir ve İnşa” makalesinde ‘Türklerin bir şiir ve nesri var mıdır, varsa bu nasıldır?’ sorusunu soran şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Ömer Seyfettin
C
Ziya Paşa
D
Mehmet Emin Yurdakul
E
Recaizade M. Ekrem
Açıklama:
Ziya Paşa 1868 tarihli “Şiir ve İnşa” makalesinde ‘Türklerin bir şiir ve nesri var mıdır, varsa bu nasıldır?’ şeklinde devri için çok önemli ve uyarıcı olan bir soru sorar. Makalenin devamında dildeki ve edebiyattaki bu olumsuz durumun Türklerin kendi dil ve edebiyatlarının üzerinde düşünmemeleri ve başka edebiyatlara özenerek taklit etmelerinden kaynaklandığını söyler. Ona göre çözüm tabii olana geri dönmektir. Doğru cevap C'dir.

Soru 66

Aşağıda verilen hangi şairin fikrî ya da edebî bütün kalem faaliyeti Türkleri yükseltmek içindir?

Seçenekler

A
Ali Canip
B
Ziya Gökalp
C
Orhan Seyfi Orhon
D
Enis Behiç
E
Mehmet Akif
Açıklama:
Gökalp ise bir edebiyatçı/ sanatçı olmaktan çok bir fikir adamı ve sosyologdur. Denilebilir ki onun fikrî ya da edebî bütün kalem faaliyeti
Türkleri yükseltmek içindir. Doğru cevap B'dir.

Soru 67

I. Halk şairlerinden farklı hece kalıpları kullanmıştır. II. Hece ölçüsünü kullanması halk şiirinin sesini yakalamasını sağlamıştır. III. Hece veznini Batı’dan gelen yeni nazım şekilleriyle kullanmıştır. IV. Bireysel sıkıntı ve üzüntülerini dile getirdiği şiirleri nispeten azdır. Mehmet Emin Yurdakul şiiri ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-IV
D
I-II-III
E
II-III-IV
Açıklama:
Millî Edebiyat'ın öncü ismi Mehmet Emin Yurdakul, halk şairlerinden farklı olarak ilk kez kullanılan 15, 16, 18, 19'lu hece kalıplarını kullanmıştır. Ayrıca hece veznini Batı’dan gelen yeni nazım şekilleriyle (sone gibi) birleştirerek kullanmıştır. Ancak hece ölçüsünü kullanmasına rağmen halk şiirinin sesini yakaladığı söylenemez. Yanı sıra Yurdakul, bireysel sıkıntı ve üzüntülerini dile getirdiği hiçbir şiir yazmamıştır. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Soru 68

I. Sadece halka dönük şiirler yazmaları II. Estetik konusunda yetersiz eserler kaleme almaları III. Yabancı unsurlardan arınmış, sade Türkçeyle yazacaklarını öne sürmeleri Yukarıdakilerden hangileri Millî Edebiyat şiirine yöneltilen eleştirilerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Sadece halka dönük şiirler yazmaları, estetik konusunda yetersiz eserler kaleme almalarının yanında yabancı sözcüklerden arınmış Türkçeyle yazma iddiaları başarılı olamayacağı düşünüldüğü için hareket üyeleri eleştirilere maruz kalmışlardır. Ancak daha sonra bu anlamda eserler vererek bu eleştirilere karşılık vermişlerdir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Soru 69

Ziya Gökalp’ın Turancılık ideali hangi yıldan itibaren Türkiye Türkçülüğüne dönüşür?

Seçenekler

A
1909
B
1911
C
1915
D
1917
E
1923
Açıklama:
Ziya Gökalp’ın Turancılık ideali 1917 yılındaki Kavm şiirinden itibaren Türkiye Türkçülüğüne dönüşür. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 70

Ömer Seyfettin şiirlerinin yarısından fazlasını hangi nazım biçimiyle kaleme almıştır?

Seçenekler

A
terza-rima
B
sone
C
koşma
D
gazel
E
kaside
Açıklama:
Ömer Seyfettin, şiirlerinin yarısından fazlasını (86 şiirinden 53'ünü) sone nazım biçimiyle kaleme almıştır. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Soru 71

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Ali Canip’in etkilendiği şairler doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Namık Kemal- A. Hamit Tarhan- Tevfik Fikret
B
Muallim Naci- Namık Kemal- Tevfik Fikret
C
Muallim Naci- Cenap Şahabettin- Tevfik Fikret
D
Namık Kemal- A. Hamit Tarhan-Cenap Şahabettin
E
A. Hamit Tarhan- Cenap Şahabettin- Tevfik Fikret
Açıklama:
Ali Canip, Muallim Naci etkisiyle gazel tarzında yazdığı ilk şiirlerinden sonra Servet-i Fünûn etkisine girince Cenap Şahabettin - Tevfik Fikret etkisinde şiirler yazmaya başlar. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 72

Aşağıdaki şairlerden hangisi Şairler Derneğinin üyelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Enis Behiç
B
Yahya Saim
C
Hasan Zeki
D
Safi Necip
E
Salih Zeki
Açıklama:
1917'de taklitçi değil yerli ve yaratıcı bir edebiyat iddiasıyla bir grup genç tarafından kurulan Şairler Derneğinin Yahya Saim, Hasan Zeki, Safi Necip, Salih Zeki, Orhan Seyfi, Hakkı Tahsin, Selâhattin Enis, Ömer Seyfettin, Faruk Nafiz, Yusuf Ziya gibi üyeleri vardır. Enis Behiç ise bu isimler arasında değildir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Soru 73

Yusuf Ziya’nın aşağıdaki eserlerinden hangisi diğerlerinden farklı türde yazılmış bir eserdir?

Seçenekler

A
Âşıklar Yolu
B
Şen Kitap
C
Akından Akına
D
Binnaz
E
Şairin Duası
Açıklama:
Âşıklar Yolu, Şen Kitap, Akından Akına ve Şairin Duası Yusuf Ziya’nın şiir türündeki eserleri iken Binnaz, heceyle yazdığı üç perdelik manzum tiyatro türündeki eseridir. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 74

Mehmet Âkif Türkçü anlayıştan farklı bir çizgide olmasına gerekçe olarak Türklerin hangi yönünü gösterir?

Seçenekler

A
Savaşçı ve mücadeleci oluşları
B
Soylarını öncelemeleri
C
Batıcı oluşları
D
Gelenekten uzaklaşmaları
E
Aşırı idealist olmaları
Açıklama:
Mehmet Âkif Türkçü anlayıştan farklı bir çizgide olmasına gerekçe olarak İslamiyet'in kavmiyete karşı olmasına karşın Türklerin kavmiyetçi/soy sopçu olduklarını, böyle olunca da Türkçü anlayışı benimsemediğini ifade eder. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Soru 75

Aşağıdaki eserlerden hangisi Ömer Seyfettin'in Türk destanlarını nazma çekme denemelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yeni Gün-Ergenekon’dan Çıkış
B
Altun Destan
C
Kırkkız Destanı
D
Köroğlu Kimdi?
E
Lane-i Garam
Açıklama:
Ziya Gökalp gibi Ömer Seyfettin de Türk destanlarını nazma çekme denemeleri yapmıştır. “Yeni Gün-Ergenekon’dan Çıkış”, “Altun Destan”, “Kırkkız Destanı”, “Köroğlu Kimdi?” onun bu türden deneyimlerindendir. Doğru cevap E'dir

Soru 76

“Türkler, tarihi yapan ama yazmayan millettir.” sözü kime aittir?

Seçenekler

A
Yahya Kemal
B
Mehmet Âkif
C
Refik Halit Karay
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Namık Kemal
Açıklama:
Türkler, tarihi yapan ama yazmayan millettir.” sözü Yahya Kemal'e aittir. Yahya Kemal Türklerin tarih, hatıra yazımına uzak bir toplum olduğunu eleştirerek bunun kolektif bilinç yani ortak hafıza oluşturmayı güçleştirdiğini ifade eder. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Soru 77

I. Şiirde mükemmeliyetin peşinde olmaları II. Sembolizm ve parnasizmden etkilenmeleri III. Şiirlerinde fikirsel ve kültürel içeriklerin yer alması IV. Şiirlerinde sosyal konulara yer vermemeleri Yukarıdakilerden hangileri Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in şiir anlayışlarındaki ortak noktalardandır?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
I-II-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Şiirde mükemmeliyetin peşinde olmaları, sembolizm ve parnasizmden etkilenmeleri ve şiirlerinde sosyal konulara yer vermemeleri iki şairin ortak noktalarındandır. Ancak Yahya Kemal şiirlerinde fikirsel ve kültürel içeriklerin yer almasına karşın Ahmet Haşim öz şiirin dışına çıkmamış ve şiirde fikirsel ve kültürel içeriklere yer vermemiştir. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Abdülhamid’in faydalandığı din adamlarından biridir ve Osmanlı aydınları üzerinde yaptığı sohbetlerle etkili bir yönlendiricidir?

Seçenekler

A
Hoca Muhittin Efendi
B
Cemaleddin Efganî
C
Ahmet Hulusi Efendi
D
Şehbenderzade
E
Said Halim Paşa
Açıklama:
Cemaleddin Efganî, Abdülhamid’in faydalandığı din adamlarından biridir ve Osmanlı aydınları üzerinde yaptığı sohbetlerle etkili bir yönlendiricidir. Efganî her ne kadar Abdülhamid’den farklı olarak “İslam birliğinin gerçekleşmesi için her Müslüman milletin ayrı ayrı uyanması ve millî şuuru kazanması lâzımdır,” görüşünde olsa da özellikle Türkçü aydınları etrafında toplamış ve etkilemiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 79

1908’den sonra yayına başlayan ve başyazarı Âkif olan İslamcı dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sırat-ı Müstakim
B
Şuura-i Ümmet
C
Mecmua-i Fünun
D
Beşer ve Tabiat
E
Halka Doğru
Açıklama:
Sırat-ı Müstakim 1908’den sonra yayına başlayan İslamcı bir dergidir ve başyazarı Âkif’tir. Sonraki yıllarda dergi Sebilü’r-Reşat olarak yayın hayatına devam edecektir. Doğru cevap A'dır.

Soru 80

İlk şiirlerini 1918’den itibaren Yeni Mecmua’da “Bulunmuş Sahifeler” başlığı altında yayımlamaya başlayan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mehmet Akif
B
Ziya Gökalp
C
Orhan Seyfi Orhon
D
Yahya Kemal
E
Ali Canip Yöntem
Açıklama:
Yahya Kemal ilk şiirlerini 1918’den itibaren Yeni Mecmua’da “Bulunmuş Sahifeler” başlığı altında yayımlamaya başlar. Doğru cevap D'dir.

Soru 81

Milli edebiyat ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Millî Edebiyat hareketi Mart 1915’te Millî Edebiyatın beyannamesi sayılan “Yeni Lisan” makalesinin Yeni Kalemler dergisinde yayımlanmasıyla başlar.
B
Millet olma bilincinin uyandırılması, millî kimliğin inşası ve millî devlete geçiş sürecinin olguları bu edebiyat anlayışının estetik değerler bütününü de şekillendirir.
C
Yeni Lisancıların edebiyatta ileri sürdükleri ‘sade Türkçe - hece vezni’ vurgulaması kadar yüzyıllar boyunca kullanılarak millete özgü estetik değerler bütününe eklemlenmiş aruz vezni ve ‘Osmanlıca’ denilen işlenmiş dile de bu yılların edebiyat dünyasının kullanımları arasında rastlanır.
D
Millî edebiyatın belirleyici unsurlarının vezin ve dil kullanımı kadar aktarılmak istenen ruhta olduğu söylenebilir.
E
Yeni Lisan hareketindeki başlangıç noktası ve hedeflerden dolayı dönemin eğilimlerinde dil ve dilin kullanımı öncelikli konu olsa da en az bunun kadar önemli olan diğer konu, millet bilinci oluşturmak gayesiyle gidilen tarih ve sanat gibi millî kültürü oluşturan diğer birikimlerdir.
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketi Nisan 1911’de Millî Edebiyatın beyannamesi sayılan “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımlanmasıyla başlar ve 1922 sonlarında İstiklal Savaşının bitimiyle tamamlanır. Bundan sonraki Türk edebiyatı da dönemin ihtiyaç ve yönlendirmelerinden dolayı aynı edebiyat anlayışını benimseyerek sürdürdüğünden aslında Millî Edebiyatın bir devamı sayılabilir. 1911 ve sonrasındaki 10 yılı aşkın zaman imparatorluktan millî devlete geçiş sürecinin idrak edildiği, Türk insanının kendi millî kimliğine ulaşmak ve millet olmak için sorular sorduğu, bunların etrafında bir değerler bütününü kurmaya çalıştığı süredir. Millet olma bilincinin uyandırılması, millî kimliğin inşası ve millî devlete geçiş sürecinin olguları bu edebiyat anlayışının estetik değerler bütününü de şekillendirir. Bu sebeple Yeni Lisancıların edebiyatta ileri sürdükleri ‘sade Türkçe - hece vezni’ vurgulaması kadar yüzyıllar boyunca kullanılarak millete özgü estetik değerler bütününe eklemlenmiş aruz vezni ve ‘Osmanlıca’ denilen işlenmiş dile de bu yılların edebiyat dünyasının kullanımları arasında rastlanır. Öte yandan 1911 öncesi edebiyatını temsil eden kalemlerin halen hayatta oldukları ve yazmaya devam ederek etki alanlarını kısmen de olsa canlı tuttukları düşünülürse başka renklerin varlığından haberdar olunur. Buna göre 1911-1922 arası edebiyatının baskın sesi, her ne kadar milliyetçilik düşüncesinin etrafında gelişen ve Yeni Lisan hareketinin şekillendirdiği bir anlayış olursa da milleti yapan dinamiklerin ortaya koyduğu başka edebiyat anlayışlarından da söz etmek gerekir. Millî edebiyatın belirleyici unsurlarının vezin ve dil kullanımı kadar aktarılmak istenen ruhta olduğu kolayca söylenebilir. Dolayısıyla her ne kadar dönemin hâkim edebiyat anlayışı sade Türkçe ve hece vezninden yana bir tavır koyarsa da aruz veznini kullandıkları için Mehmet Âkif ve Yahya Kemal’i millî edebiyatın dışında değerlendirmek mümkün değildir. Yeni Lisan hareketindeki başlangıç noktası ve hedeflerden dolayı dönemin eğilimlerinde dil ve dilin kullanımı öncelikli konudur. Ancak en az bunun kadar önemli olan diğer konu, millet bilinci oluşturmak gayesiyle gidilen tarih ve sanat gibi millî kültürü oluşturan diğer birikimlerdir.

Soru 82

  1. Mehmet Emin (Yurdakul, 1869-1944), millî edebiyat şiirinin erken sesidir.
  2. Yetişme yıllarından getirdikleri, çocukluktan itibaren okudukları ve Şemsettin Sami’nin sohbetlerinden aldığı etkilerle sanatçı kimliğini oluşturan Mehmet Emin’in ilk kitabı Fazilet ve Asalet’tir.
  3. 1898’de yayımladığı Türkçe Şiirler adlı şiir mecmuasıyla 10 yıldan daha öncesinde millî şiir ahenginin öncülüğünü yapmıştır.
  4. Divan, Kızılelma kaleme aldığı eserlerden bazılarıdır.
  5. Servet-i Fünûn şairlerinin karşısına yıllardır kullanılmayan ve ‘parmak hesabı’ diyerek küçümsenen hece veznini getirir.
Yukarıdakilerden hangisi/leri Mehmet Emin ile ilgili söylenebilir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
II-IV-V
C
I-III-V
D
II-III-V
E
I-IV-V
Açıklama:
Mehmet Emin (Yurdakul, 1869-1944), millî edebiyat şiirinin erken sesidir. Çünkü 1898’de yayımladığı Türkçe Şiirler adlı şiir mecmuasıyla 10 yıldan daha öncesinde millî şiir ahenginin öncülüğünü yapmıştır. Üstelik bu kitabın Servet-i Fünûn şiirinin en iyi eserlerinin yazıldığı sırada yayımlanmış olması önemlidir. Sanatın amaç olduğu yıllarda taşıdığı sosyal içerikle halkın gönlüne giren bu şiirler, dönemin edebiyat konusundaki başka arayışlarının da göstergesi olurlar. Yetişme yıllarından getirdikleri, çocukluktan itibaren okudukları ve Cemalettin Efgani’nin sohbetlerinden aldığı etkilerle sanatçı kimliğini oluşturan Mehmet Emin, ilk kitabı Fazilet ve Asalet’ten (1890) sonra yayımladığı Türkçe Şiirler’le modern Türk edebiyatında hece vezni ve sade Türkçeyle yazılmış şiirin öncülüğünü yapar. “Anadolu’dan Bir Ses Yahut Cenge Giderken”, “Yunan Sınırını Geçerken”, “Tırhala Kalesine Bayrak Dikildikten Sonra”, “Şehit Yahut Osman’ın Yüreği”, “Yetim Çocuk Yahut Ahmet’in Kaygusu”, “Ah Analık Yahut Zeynep’in Duası”, “İyilik ve Güzellik Karşısında”, “Kuran-ı Kerim”, “Biz Nasıl Şiir İsteriz?” başlıklı dokuz şiirin toplandığı bu küçük kitap, şiirde iddialı bir yaklaşımı benimseyen Servet-i Fünûn şairlerinin karşısına yıllardır kullanılmayan ve ‘parmak hesabı’ diyerek küçümsenen hece veznini getirir.

Soru 83

Millî şiir ahenginin oluşturulması sırasında ilk önemli ve dikkat çekici çıkış olan ve Mehmet Emin’in Türkçe Şiirler’inde yer alan, Türklük şuurunu daha geniş kitlelere ulaştıran eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Biz Nasıl Şiir İsteriz?
B
Anadolu’dan Bir Ses Yahut Cenge Giderken
C
Büyük Sanatkâr
D
Şair
E
Anlamayanlara
Açıklama:
Millî şiir ahenginin oluşturulması sırasında ilk önemli ve dikkat çekici çıkış, Mehmet Emin’in Türkçe Şiirler’inde yer alan ve Türklük şuurunu daha geniş kitlelere ulaştıran “Anadolu’dan Bir Ses Yahut Cenge Giderken” şiiriyle olmuştur. Aynı kitapta yer alan “Biz Nasıl Şiir İsteriz?” ise bir anlamda Millî Edebiyatın ‘erken poetikası’ niteliğini taşır. Bu şiirle Millî Edebiyatın halk için bir edebiyat olması fikri ortaya konmuştur. Fakat kitap bütünüyle bir uyanışın ve kendi kimliğini arama arzusunun da ifadesi olur. Millî meseleler konusunda çok duyarlı olan Mehmet Emin zaman zaman diğer kitaplarında yer alan bazı parçalarla bu şiir anlayışını anlatmak ve savunmak zorunluluğu hissetmiş olmalıdır. “Şâir”, “Şiirimin Perisine”, “Benim Şiirlerim”, “Büyük Sanatkâr”, “Anlamayanlara”, “Benim Ömrüm” sanatçının bu içerikteki şiirlerindendir.

Soru 84

Milli Edebiyat şiiri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Millî Edebiyat şiirinin belirleyici üç özelliği vezin ve dil kullanımı ile içerikte yerliliktir.
B
1905 Edebî tartışmasından sonra hece vezni ve sade Türkçe kullanımı artık belirginleşmiştir.
C
Özellikle hecenin kullanımı Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Ali Canip gibi öncü isimlerin bizzat kendi şiirlerinde bu geçişi gerçekleştirmeleriyle mümkün olur.
D
Türklük şuuru uyandırma arzusu dönem şiirinin fikrî bir içerik taşımasını da getirmiştir.
E
Milli edebiyat şiirinin doğuşunun en büyük amili 1918 Meşrutiyeti sonrasında açık bir söyleme ulaşan Türk milliyetçiliği fikridir.
Açıklama:
Millî Edebiyat şiirinin belirleyici üç özelliği vezin ve dil kullanımı ile içerikte yerliliktir. 1905 Edebî tartışmasından sonra aslında hece vezni ve sade Türkçe kullanımı artık belirginleşmiştir. Fakat özellikle de hecenin kullanımı Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Ali Canip gibi öncü isimlerin bizzat kendi şiirlerinde bu geçişi gerçekleştirmeleriyle mümkün olur. Şiir, yaşanan savaşlar, savaşın getirdiği felaketler ve insan hayatında açtığı yoksunluklarla diğer sosyal olaylardan etkilenir ve onları anlatır. Diğer yandan edebiyatla millî bilinç oluşturma, Türklük şuuru uyandırma arzusu dönem şiirinin fikrî bir içerik taşımasını da getirmiştir. Hemen bu paralelde vatan, millet ve kahramanlık duygularını anlatan şiirlerle yeni değerler dünyası oluşturulmaya çalışılır. Destanlardan ve tarihten çıkarılmış portrelere yapılan göndermelerle veya onların doğrudan anlatılmasıyla kahramanlık duygusu oluşturulmaya ve dönem insanına rol modeller sunulmaya çalışılır. Milli Edebiyat anlayışı, halkla edebiyatın buluştuğu, edebiyatın halka ulaştığı, halkı anlatan ve eğiten bir edebiyat yönelişidir. Doğuşunun en büyük amili ise 1908 Meşrutiyeti sonrasında açık bir söyleme ulaşan Türk milliyetçiliği fikridir.

Soru 85


  1. Milli Edebiyat dönemine fikirleriyle yön veren Ziya Gökalp’tır.

  2. Gökalp bir fikir adamı ve sosyolog olmaktan çok bir edebiyatçı/sanatçıdır.

  3. Gökalp şiiri tam anlamıyla bir düşünce şiiridir.

  4. Gökalp millî edebiyatın vezninin hece olduğu inancındadır.

  5. “Turan” şiiri, Türkçülük düşüncesini anlatan ve fikrî bir edebiyata yönelişin başladığı bir şiirdir.


Ziya Gökalp ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi geçerli değildir?

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
1911-1922 dönemine fikirleriyle yön veren Ziya Gökalp (1876-1924)’tır. Dönemin fikir babası bunun için edebiyata da öncü olur. Çünkü dönem edebiyatını etkileyen aslında dil ya da edebiyattan çok düşünce dünyasında meydana gelen değişikliklerdir. Gökalp ise bir edebiyatçı/sanatçı olmaktan çok bir fikir adamı ve sosyologdur. Denilebilir ki onun fikrî ya da edebî bütün kalem faaliyeti Türkleri yükseltmek içindir. Edebiyatı düşüncelerini geniş kitlelere ulaştırmak için araç olarak kullanmıştır. Onun şiiri tam anlamıyla bir düşünce şiiridir. Gökalp millî edebiyatın vezninin hece olduğu inancındadır. İlk şiirlerini aruz vezniyle yazmış olsa da sonraki yıllarda hece vezninin yaygınlaşması için çaba harcar. 1910 tarihli “Turan” manzumesi bu anlamda bir dönüm noktasıdır. Çünkü “Turan”, Türkçülük düşüncesini anlatan ve fikrî bir edebiyata yönelişin başladığı bir şiirdir.

Soru 86

Aşağıdaki eserlerden hangisi Ziya Gökalp’in Türk masallarını manzum şekilde düzenleyerek sunduğu eserdir?

Seçenekler

A
Kızıl Elma
B
Altın Işık
C
Altın Yurt
D
Alageyik
E
Millet
Açıklama:
Altın Işık (1923) Türk masallarının manzum şekilde yeniden düzenlenerek sunulduğu bir eserdir.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Ziya Gökalp’ın kaleme aldığı eserlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Şaki İbrahim Destanı
B
Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muasırlaşmak
C
Çobanla Bülbül
D
Köroğlu Kimdir?
E
Doğru Yol
Açıklama:
Yeni Hayat’taki “Vatan” ve “Çobanla Bülbül” şiirlerinde ise vatan fikri oldukça değişmiştir. Vatanla artık dönemin fikrî ve sosyal yönelişlerine uygun olarak sınırları belirsiz, müphem bir toprak parçası değil daha belirgin, adı konulmuş bir coğrafya kastedilir. Bu son dönem şiirlerinde Turan ideali, kültür milliyetçiliği/Türkçülüğü haline gelmiştir. Eserleri şunlardır: Şaki İbrahim Destanı (1908), Kızıl Elma (1904), Yeni Hayat (1918), Altın Işık (1923), Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muasırlaşmak (1918), Türkçülüğün Esasları (1923), Türk Töresi (1923), Doğru Yol (1923), Türk Medeniyeti Tarihi (1926).

Soru 88

Aşağıdaki şiirlerden hangisi Ömer Seyfettin'in Edebiyat-ı Cedide zevkiyle yazıp 14 yaşındayken yayımladığı ilk şiiridir?

Seçenekler

A
Lane-i Garam
B
Ferda-yı Garam
C
Garam
D
Ferda
E
Krizantem
Açıklama:
Türk edebiyatı tarihinde hikâye yazarı olarak önemli bir yeri olan Ömer Seyfettin, yazmaya şiirle başlar. Sonraki yıllarda sanatının asıl faaliyet alanı olarak hikâyeyi seçince daha az sayıda şiir yazacaktır. Sanatçının şimdilik tespit edilebilen ilk şiiri, 14 yaşındayken yayımlandığı anlaşılan 1898 tarihli “Lane-i Garam”dır.

Soru 89

Ali Canip’in yedili, on birli, on beşli hece vezniyle yazılmış ve hece şiirinin gelişmesinde önemli bir mahle olarak görülen şiiri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaval
B
Nedamet
C
Gurup
D
Yağmurdan Sonra
E
Gözlerin
Açıklama:
1913 sonrasında Ali Canip’in kendini daha çok ilmî çalışmalara verdiği ve giderek şiir yazmayı bıraktığı görülür. Fakat yine de kaynaklar onun 1913 yılında yayımlanan “Kaval” adlı şiirini hece vezninin ilk başarılı kullanıldığı şiir olarak göstermektedirler. “‘Kaval’ şiiri hece vezninin yedili, on birli, on beşli kalıplarıyla yazılmış değişik vezinli bir manzumedir ve bu yönüyle de hece şiirinin gelişmesinde önemli bir merhaledir. Şair, bu şiirinde Selanik’in kaybedilmesinden duyduğu ıstırabı dile getirmiştir.”

Soru 90

Aşağıda verilen sanatçı eser eşlemelerinden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Hakkın Sesleri- Yahya Kemal
B
Eski Şiirin Rüzgarıyla- Yusuf Ziya
C
Fırtına ve Kar- Orhan Seyfi
D
Akından Akına- Faruk Nafiz
E
Sanat- Mehmet Akif Ersoy
Açıklama:
Faruk Nafiz ilk gençlik yıllarında Millî Edebiyatın şiirini Servet-i Fünûn ve Fecri Âti şiiriyle birlikte alsa da sonraki yıllarda millî şiiri seçmiştir. Millî Edebiyattan Cumhuriyet edebiyatına geçen en iyi şairlerden biridir. İlk şiirlerinde o da aruz veznini kullanmış, Fikret ve Cenap’ın tesir dairesinde ferdî duygulanışlarını anlattığı şiirler yazmıştır. Faruk Nafiz, 1926 yılında yazdığı “Sanat” şiiriyle de millî edebiyat anlayışının poetikası sayılabilecek metni ortaya koyar. “Han Duvarları” ve “Sanat” şiirleri onu Cumhuriyet edebiyatının iyi şairleri arasına yerleştirir. Sanatının asıl iyi örneklerini de zaten Cumhuriyet yıllarında ortaya koyduğu eserleriyle verecektir. Şairin Millî Edebiyat sınırları içerisinde yayımlamış olduğu şiir kitapları üç tanedir: Şarkın Sultanları (1918), Dinle Neyden (1919) ve Gönülden Gönüle (1919). Ziya Gökalp’la tanıştıktan sonra ondan etkilenerek heceye geçen dönemin bir başka genç şairi de Yusuf Ziya’dır. Şairler Derneği’nin kurucularından olan sanatçı hece veznini kullanan şairlere kapısını açan Şair adlı dergiyi de çıkarmıştır. Daha sonra mizaha yönelen Yusuf Ziya’nın bu yıllarda yayımlanan şiir kitapları Akından Akına (1916), Cenk Ufukları (1917), Âşıklar Yolu (1919), Şen Kitap (1919), Şairin Duası (1919)’dır. Yazarın baştan sona heceyle yazdığı Binnaz (1917) adlı üç perdelik manzum tiyatro eseri, hecenin başarısını göstermesi bakımından dikkate değer görünmektedir. Gönülden Sesler’e yazdığı ön söz yazısında Ziya Gökalp etkisiyle Millî Edebiyata geçişinden söz eden Orhan Seyfi de ilk şiir kitabı Fırtına ve Kar’da aruz veznini kullanmıştır. Ancak ikinci şiir kitabı Peri Kızıyla Çoban Hikâyesi hece vezniyle yazılmıştır. Mehmet Âkif, şiirlerini yedi kitaptan meydana gelmiş olan Safahat’ta toplamıştır. 1911 tarihli birinci kitap Safahat başlığını taşır. Sadece ismiyle değil aynı zamanda içindeki şiirlerle de Safahat’ın bütününü işaret eder. Kitabın başında şairin şiir görüşünü ifade eden bir poetik metinden sonra yer alan “Tevhid yahud Feryad”, “Fatih Camii” ve “Hasta” Âkif ’in bundan sonra üzerinde duracağı konuları müjdeler. “Fatih Camii” ve “Hasta” şiirleriyle sosyal içerikli bir şiirin “Tevhid yahud Feryad”la da şiirde İslamcı bir yaklaşımın ilk haberleri vardır. Batı hayranlığı ile dine karşı bir kavmiyet anlayışının tenkidi 1912 tarihli ilk kitap Süleymaniye Kürsüsünde’nin ana temasını oluşturmaktadır. 1913 tarihli Hakkın Sesleri, Safahat’ın üçüncü kitabıdır. Kitapta sekiz ayet ve bir hadisin manzum şekilde açıklaması yapılmaktadır. Balkan Savaşlarının olumsuz sonuçlarından bahsedilerek Süleymaniye Kürsüsünde’de olduğu gibi İslam dünyası bir uyanışa çağrılır. Yahya Kemal (Beyatlı, 1884-1958), edebiyat sanatındaki en iyi eserlerini sonraki yıllarda verdiği ve bu anlamda asıl tesirlerini daha çok Cumhuriyet yıllarında yaptığı için Cumhuriyet devri sanatçılarından sayılabilir. Fakat sanat görüşü, Millî Edebiyat yıllarında etkili bir şekilde yönlendirdiği fikir ve sanat hareketleri içerisinde olgunlaşmıştır. Ona göre şiir, bir ‘istif ’ ya da ‘külçeleştirme’ sanatıdır. Eski Şiirin Rüzgârıyla ve Kendi Gök Kubbemiz başlıklı kitaplarda yer alan şiirleri, bu istif/külçeleştirme sanatının her bakımdan en güzel örneklerini sunarlar.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangileri aruz vezni ve Osmanlıca kullandıkları halde Milli Edebiyat sanatçıları arasında gösterilirler?

Seçenekler

A
Yahya Kemal-Ziya Gökalp
B
Yahya Kemal-Ali Canip
C
Mehmet Akif-Yahya Kemal
D
Mehmet Akif-Ziya Gökalp
E
Mehmet Akif-Ali Canip
Açıklama:
Seçenekler arasında aruz vezni ve Osmanlıca kullanan şairler Mehmet Akif ve Yahya Kemal’dir.

Soru 92

Milli Edebiyat şiirinin en erken dönem eserleri kim tarafından verilmiştir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Mehmet Emin
C
Ali Canip
D
Mehmet Akif
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Milli Edebiyatın en erken şiir eserleri Mehmet Emin Yurdakul’a aittir.

Soru 93

Milli şiirin öncülüğünü yapan dergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkçe Şiirler
B
Hüsn ve Şiir
C
Genç Kalemler
D
Yeni Hayat
E
Yeni Lisan
Açıklama:
Milli şiirin öncülüğünü Mehmet Emin’in çıkardığı Türkçe Şiirler dergisi yapmıştır.

Soru 94

II. Meşrutiyet döneminde ilk kez hece veznini ve sone gibi Batılı şiir tarzlarını benimseyen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Faruk Nafiz
C
Yahya Kemal
D
Mehmet Emin
E
Rıza Tevfik
Açıklama:
İlgili dönemde ilk kez hece veznini kullanan ve sone tarzını şiirine yansıtan şair Mehmet Emin’dir.

Soru 95

I. Vezin
II. Dil kullanımı
III. İçerikte yeterlilik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Milli Edebiyat şiirinin belirleyici özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Tüm seçenekler Milli Edebiyat şiirinin özelliklerindendir.

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi Turancılık akımının etkisinin görüldüğü bir eser değildir?

Seçenekler

A
Kızıl Elma
B
Ah Analık yahud Zeyneb’in Duası
C
Altın Yurt
D
Altın Işık
E
Türkçülüğün Esasları
Açıklama:
Ah Analık yahud Zeyneb’in Duası, daha çok sosyal konuları ele alan bir eserdir.

Soru 97

Ömer Seyfeddin’in ilk dönem şiirlerinin asli konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bireysel duygular
B
Toplumsal olaylar
C
Savaşlar
D
Milliyetçilik
E
Sosyal sorunlar
Açıklama:
Ömer Seyfeddin’in ilk dönem şiirleri bireysel duygulara odaklanmaktadır.

Soru 98

Yahya Kemal, Milli Edebiyatı aşağıdaki alanlardan hangisindeki görüşleriyle etkilemiştir?

Seçenekler

A
Dili sadeleştirme
B
Hece vezni
C
Batılılaşma
D
Islam
E
Şiiri ve tarih
Açıklama:
Yahya Kemal’in şiirleri sade bir dilden uzak ve aruz vezniyle yazılmıştır. Batılılaşma ve İslam temaları ise şiirlerinde yer bulmamaktadır.

Soru 99

Milli edebiyat hareketi ne zaman başlar?

Seçenekler

A
Nisan 1910
B
Nisan 1911
C
Nisan 1912
D
Nisan 1913
E
Nisan 1914
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketi Nisan 1911'de Millî Edebiyatın beyannamesi sayılan "Yeni Lisan" makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımlanmasıyla başlar ve 1922 son¬larında İstiklal Savaşının bitimiyle tamamlanır.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi 1911-1922 yılları arasında Türk edebiyattaki fikrî oluşumlar içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Türkçülük
B
Osmanlıcılık
C
Batıcılık
D
İslamcılık
E
Doğuculuk
Açıklama:
1911-1922 arasının edebiyattaki arayışlarının aslında sosyal hayattaki arayış ve buluşların bir yansıması olduğu söylenebilir. Çünkü bu arayış ve buluşların her biri, milletin ta¬rih içindeki yolculuğu müddetince oluşturduğu, inandığı ve kendine ait kıldığı de¬ğerler dünyasından kaynaklanmaktadır. Bu arayış ve buluşların en üst katmanın¬da birer fikrî oluşum olarak Türkçülük, İslamcılık, Batıcılık ve hatta Osmanlıcılık durmaktadır.

Soru 101

Milli Edebiyat hareketinde şiirin roman ve hikayeden daha etkin kullanılma sebeplerinden değildir?

Seçenekler

A
Şiirin yoğunlaşma sanatı olması
B
Ezberlenilerek aktarılması
C
Uzun süren savaşlarda roman okumaya ve yazmaya zaman ayrılmaması
D
Roman ve hikaye’nin daha az sevilmesi
E
Az hacimde çok şey anlatması
Açıklama:
Millî Edebiyat hareketinde değerler bütünü oluşturma sürecinin roman ve hikâyeye göre özellikle şiir üzerinden daha etkin bir yol olarak kullanıldığı söylenebilir. Bu durum, şiirin yoğunlaşma sanatı olması, daha az bir hacimde daha çok şeyi etkili biçimde anlatabilme kabiliyetinden kaynaklanmaktadır. Öte yandan ezberlenerek aktarılabilmesi başka yerlere -cephe gibi- taşınabilmesi imkânını da getirdiğinden şiir bu yılların daha çok ilgi gösterilen edebî türü olmuştur. Hatırda tutulması gereken bir konu da uzun süren savaşlar ve bu savaşların getirdiği yoksunluklar nedeniyle insanların yazılması ve okunması zaman alacak türlere yeterince vakit ayıramamalarıdır.

Soru 102

‘Türk sazı’ adlı şiirleriyle halkının acılarını, sıkın-tılarını, dertlerini anlatan şairimiz kimdir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Namık Kemal
C
Ziya Gökalp
D
Ali Canip
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Şiiri, 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başı meselelerinin içinde şekillenmiş olan Meh¬met Emin, sosyal hayatı anlatmaktadır. Şair kendi beniyle ilgili hiçbir şiir yazmamış¬tır. Daha sonra Gökalp'ın da yapacağı gibi halkının acılarını, sıkıntılarını, dertlerini anlatmak üzere şiiri seçmiş, şiir yazmak onda bütün bunları aktaran bir araç halini almıştır. Sanatçının bu yolda yazdığı asıl olgun şiirleri Türk Sazı’nda (1914) toplan¬mıştır.

Soru 103

"... aruzu atıp Mehmet Emin Beyin hecaî vezinlerini hiçbir şair kabul etmez" diyen, ancak kısa bir süre içinde o da hece veznini millî şiir ahenginin belirleyici unsuru olarak kabul ederek makalelerinde anlatmaya ve bizzat kendi şiirinde de kullanmaya başlayan yazar ve şairimiz kimdir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Namık Kemal
C
Ömer Seyfettin
D
Ziya Gökalp
E
Ali Canip
Açıklama:
Ömer Seyfettin "Yeni Lisan" makalesinde dil gibi vezinde de katı olmadıklarını anlatmak için "... aruzu atıp Mehmet Emin Beyin hecaî vezinlerini hiçbir şair kabul etmez" der, ancak kısa bir süre içinde o da hece veznini millî şiir ahenginin belirleyici unsuru olarak kabul ederek makalelerinde anlatmaya ve bizzat kendi şiirinde de kullanmaya başlar.

Soru 104

"Rıza Tevfik, yeni tarz şiirlerini yayımlamaya başladığı yıllarda bir taraftan da, iyice unutulmuş ve devrin aydınlarınca hakir görülen folklor, eski halk ve tekke şiirini tanıtıcı mahiyette çeşitli makaleler yazmak suretiyle şiir estetiğini gelenek içinde bazı temellere oturtur. Eski ve yeni anlayışıyla yazdığı şiirlerini hangi kitapta toplamıştır?

Seçenekler

A
Divan
B
Serab-ı Ömrüm
C
Kızıl elma
D
Kırık kız
E
Niyazi
Açıklama:
Sanatçı 1911-1921 arasında en mükem¬mel şiirlerini yazar. Eski ve yeni anlayışıyla yazdığı şiirlerini Serab-ı Ömrüm (1934) adlı bir kitapta toplar.

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi Ziya Gökalp hakkında yayımlanmış kitaplarından değildir?

Seçenekler

A
Kızıl Elma
B
Âşıklar Yolu
C
Yeni hayat
D
Altın Işık
E
Doğru Yol
Açıklama:
Eserleri şunlardır: Şaki İbrahim Destanı (1908), Kızıl Elma (1904), Yeni Hayat (1918), Altın Işık (1923), Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muasırlaşmak (1918), Türkçülüğün Esasları (1923), Türk Töresi (1923), Doğru Yol (1923), Türk Medeniyeti Tarihi (1926).

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi aruzu hem Arap ve İran kökenli olması, hem de Türkçenin yapısına uymaması sebebiyle 'gayr-i millî' adledilmiştir?

Seçenekler

A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Namık Kemal
C
Ziya Gökalp
D
Ali Canip
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Aruzu hem Arap ve İran kökenli olması, hem de Türkçenin yapısına uymama¬sı sebebiyle 'gayr-i millî' addeden sanatçıdaki bu değişim ilk olarak 12 Mart 1914'te Zekâ dergisinde yayımlanan "Millî Şiirler" başlıklı yazıda ortaya çıkar. Fakat şiirde kullanılan dil ve vezinde yerli bir duruşu benimseyen Ömer Seyfettin'in nazım şe-killeri konusunda aynı kararlılığı göstermediği ve 'asrî neviler'i kullanmayı tercih ettiği görülmektedir. Çünkü şiirlerinde en çok kullandığı nazım şekli sonedir. . "Türklük", Ali Canip'in Türk tarihine karşı duyduğu hayranlığı, "Kış Duası" ise Asya Türklüğünün ıstıraplarını ifade eder.

Soru 107

Ömer Seyfettin'in 11 Nisan 1911'den sonra sosyal konularda yoğunlaştığı, şiirlerinden değildir?

Seçenekler

A
Kaşgar/Türk Dünyası
B
Koşma-1
C
Nişanlı
D
Dul
E
Kırk Kız
Açıklama:
Ömer Seyfettin'in 11 Nisan 1911'den sonraki şiirlerinin açık bir şekilde sosyal konularda yoğunlaştığı, Türkçü/milliyetçi düşünce paralelinde yazıldığı görülmektedir. Örneğin "Kaşgar/Türk Dünyası", "Koşma-1", "Koşma-2", "Koşma-4", "Koşma-5"te Türk dünyasının olumsuz durumu, "Koşma-6"da ise milletler için mefkurenin önemi üzerinde durularak idealizm duygusu verilmeye çalışılır. "Dul" ve "Nişanlı" şiirleri ise içinde yaşanılan savaş dönemiyle yakından ilgilidirler. Yeni Gün"de Ergenekon'dan çıkışı; "Kırk Kız"da Kırgızların var oluşları; "Köroğlu Kimdi?"de Köroğlu'nun gerçek kimliği anlatılır. Bu şiirler aynı zamanda Türk destanlarının modern bir bakış açısı ve modern şiirin imkânlarıyla bugüne taşınması deneyimini yansıtması bakımından önemlidirler.

Soru 108

Ali Canip’in , "Kış Duası” isimli şiirinde ne anlatılmaktadır?

Seçenekler

A
Türk tarihine karşı duyduğu hayranlık
B
Hece vezni ve Türkçenin kullanımı
C
Edebiyat meseleleri konusunda
D
Sanat halk içindir tezini savunmak
E
Orta Asya Türklüğünü savunmak
Açıklama:
"Türklük", Ali Canip'in Türk tarihine karşı duyduğu hayranlığı, "Kış Duası" ise Asya Türklüğünün ıstıraplarını ifade eder.

Soru 109

Millî Edebiyat Hareketi ile ilgili olarak seçeneklerde verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Millî Edebiyat Hareketi 1911’de Millî Edebiyatın beyannamesi sayılan “Yeni Lisan” makalesinin Genç Kalemler dergisinde yayımlanmasıyla başlar.
B
Millî Edebiyat döneminden sonra yepyeni bir edebiyat anlayışı benimsenmiştir.
C
Millet olma bilincinin uyandırılması, millî kimliğin inşası ve millî devlete geçiş sürecinin olguları bu edebiyat anlayışının estetik değerler bütününü de şekillendirir.
D
Dönemin hâkim Edebiyat anlayışı sade Türkçe ve hece vezninden yanadır.
E
Dönemin eğilimlerinde dil ve dilin kullanımı öncelikli konudur.
Açıklama:
Millî Edebiyat döneminden sonraki Türk Edebiyatı da dönemin ihtiyaç ve yönlendirmelerinden dolayı aynı edebiyat anlayışını benimseyerek sürdürdüğünden aslında Millî Edebiyatın bir devamı sayılabilir.

Soru 110

1898’de yayımladığı Türkçe Şiirler adlı şiir mecmuasıyla 10 yıldan daha öncesinde millî şiir ahenginin öncülüğünü yapmış olan Millî Edebiyat dönemi şairi kimdir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Mehmet Emin Yurdakul
D
Ali Canip
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Mehmet Emin Yurdakul, 1898’de yayımladığı Türkçe Şiirler adlı şiir mecmuasıyla 10 yıldan daha öncesinde millî şiir ahenginin öncülüğünü yapmıştır.

Soru 111

Seçeneklerdeki hangisi Millî Edebiyat Hareketi’nin öncülerinden olan Mehmet Emin Yurdakul’un ilk kitabıdır?

Seçenekler

A
Türk Sazı
B
Tan Sesleri
C
Ey Türk Uyan
D
Fazilet ve Asalet
E
Zafer Yolunda
Açıklama:
Millî Edebiyat Hareketi’nin öncülerinden olan Mehmet Emin Yurdakul’un ilk kitabı Fazilet ve Asalettir.

Soru 112

Mehmet Emin Yurdakul hangi eserinde Balkan Savaşının yarattığı felaketleri ele almıştır?

Seçenekler

A
Ey Türk Uyan
B
Ordunun Destanı
C
Tan Sesleri
D
İsyan ve Dua
E
Türk Sazı
Açıklama:
Mehmet Emin Yurdakul “Ey Türk Uyan” adlı eserinde Balkan Savaşının yarattığı felaketleri ele almıştır.

Soru 113

Seçeneklerde verilen Ziya Gökalp ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Edebiyatı düşüncelerini geniş kitlelere ulaştırmak için araç olarak kullanmıştır.
B
İlk şiirlerini hece vezniyle yazmış olsa da sonraki yıllarda aruz vezninin yaygınlaşması için çaba harcamıştır.
C
Bir edebiyatçı/sanatçı olmaktan çok bir fikir adamı ve sosyologdur.
D
İyi bir şair değildir ancak iyi bir düşünce şairidir.
E
“Yeni Hayat"ın prensiplerini ortaya koymuştur.
Açıklama:
Ziya Gökalp, ilk şiirlerini aruz vezniyle yazmış olsa da sonraki yıllarda hece vezninin yaygınlaşması için çaba harcamıştır.

Soru 114

Ziya Gökalp hangi şiirinde gençlere Turancılığın esaslarını anlatmıştır?

Seçenekler

A
Alageyik
B
Lisan
C
Kavm
D
Vatan
E
Kızılelma
Açıklama:
Ziya Gökalp “Kızılelma” adlı şiirinde gençlere Turancılığın esaslarını anlatmıştır.

Soru 115

Seçeneklerden hangisi Ömer Seyfettin’e ait olan bir şiir değildir?

Seçenekler

A
Yeni Gün
B
Köroğlu Kimdi?
C
Çobanla Bülbül
D
Fecir
E
Güneş
Açıklama:
“Çobanla Bülbül” Ziya Gökalp’e ait bir şiirdir.

Soru 116

Seçeneklerdeki şairlerden hangisi “Beş Hececiler” adlı şiir grubunun üyelerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Enis Behiç Koryürek
B
Orhan Seyfi Orhon
C
Faruk Nafiz Çamlıbel
D
Mehmet Emin Yurdakul
E
Yusuf Ziya Ortaç
Açıklama:
Mehmet Emin Yurdakul “Beş Hececiler” grubu üyesi değildir. A, B, C ve E seçeneklerinin dışındaki beşinci üye Halit Fahri Ozansoy ’dur.

Soru 117

Seçeneklerde verilen Mehmet Âkif Ersoy ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Halkalı Baytar Mektebinden mezundur.
B
Anadolu’da cami kürsülerinden verdiği vaazlarla millî mücadele şuurunu uyandırmıştır.
C
İslamcılık anlayışının temsilcisi olarak önemli bir rol oynar.
D
Onun şiirinin önemli özelliklerinden biri hece vezninin sokakta konuşulan Türkçeyle birleştirilerek ona millî bir kimlik kazandırılmasıdır.
E
Ona göre çözüm İslam’ın özünün Batının fenniyle birleşmesidir.
Açıklama:
Mehmet Âkif’in şiirinin önemli özelliklerinden biri hece değil aruz vezninin sokakta konuşulan Türkçeyle birleştirilerek ona millî bir kimlik kazandırılmasıdır.

Soru 118

Yahya Kemal Milli Edebiyat sanatçısı olmasına rağmen bütün şiirlerini aruz vezniyle yazmıştır. Yahya Kemal’in hece vezniyle yazmış olduğu tek şiir hangisidir?

Seçenekler

A
Ok
B
Sessiz Gemi
C
Hazan Bahçeleri
D
Endülüs’te Raks
E
Açık Deniz
Açıklama:
Yahya Kemal’in hece vezniyle yazmış olduğu tek şiir “Ok” tur.

Soru 119

Aşağıdakiler hangisi aruz veznini kullanan Milli Edebiyat şairlerindendir?

Seçenekler

A
Yahya Kemal
B
Mehmet Emin Yurdakul
C
Rıza Tevfik
D
Ömer Seyfettin
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Millî edebiyatın belirleyici unsurlarının vezin ve dil kullanımı kadar aktarılmak istenen ruhta olduğu kolayca söylenebilir. Dolayısıyla her ne kadar dönemin hâkim edebiyat anlayışı sade Türkçe ve hece vezninden yana bir tavır koyarsa da aruz veznini kullandıkları için Mehmet Âkif ve Yahya Kemal’i millî edebiyatın dışında değerlendirmek mümkün değildir. Her iki isim de hece vezni ve sade Türkçe’ye karşılık aruz vezni ve daha işlenmiş bir Türkçe kullanımını benimserler, ancak düşünceleriyle millîleşme dönemini şekillendirirler.

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi Ziya Gökalp'in eserlerindendir?

Seçenekler

A
Yunan Sınırını Geçerken
B
Şaki İbrahim Destanı
C
“Anadolu’dan Bir Ses Yahut Cenge Giderken
D
Tırhala Kalesine Bayrak Dikildikten Sonra
E
Fazilet ve Asalet
Açıklama:
Şaki İbrahim Destanı Ziya Gökalp'in şiirlerindendir. Serab-ı Ömrüm Tevfik Fikret'in; diğer seçeneklerde verilenler ise Mehmet Emin Yurdakul'un eserleridir.

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi Ömer Seyfettin'in yazdığı ilk şiirdir?

Seçenekler

A
Yeni Gün-Ergenekon’dan Çıkış
B
Altun Destan
C
Lane-i Garam
D
Kırkkız Destanı
E
Köroğlu Kimdi?
Açıklama:
Sanatçının şimdilik tespit edilebilen ilk şiiri, 14 yaşındayken yayımlandığı anlaşılan 1898 tarihli “Lane-i Garam”dır.

Soru 122

  1. Ziya Gökalp
  2. Ömer Seyfettin
  3. Orhan Seyfi Orhon
  4. Ali Canip
  5. Yusuf Ziya
Yukarıda verilenlerden hangileri Yeni Lisan Hareketinin fikir babalarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III IV ve V
Açıklama:
Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Ali Canip, ‘Yeni Lisan’ hareketinin fikir babasıdır.

Soru 123

Yeni Lisan makalesi hangi kaç yılında ve hangi dergide yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
1932 Kültür Haftası
B
1922 Varlık
C
Çınaraltı 1941
D
1936 Kültür Haftası
E
1911 Genç Kalemler
Açıklama:
“Yeni Lisan” makalesi Genç Kalemler dergisinde Nisan 1911’de yayımlanmıştır.

Soru 124

Mehmet Akif ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Şiirlerinde hece veznini kullanır.
B
İslamcılık hareketinin temsilcilerindendir.
C
Sırat-ı Müstakim dergisinde İslam’ı modernleşmeyle uzlaştıran görüşlerini dile getirir.
D
Manzum hikâye türüyle toplumla ilgili manzaralar çizer.
E
Mehmet Âkif, şiirlerini yedi kitaptan meydana gelmiş olan Safahat’ta toplamıştır.
Açıklama:
Bütün şiirlerinde aruz veznini kullanarak Millî Edebiyatın belirlediği prensiplerin dışına çıkan şair, Türk milletinin değerler
dünyasını anlatan, yerli hayatın izlerini taşıyan ve son derece sağlam gözlemlere dayanan şiirleriyle dönemin şiirine önemli bir yorum katmıştır.

Soru 125

Yahya Kemal ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Fransa’da bulunduğu yıllarda etkilendiği toprağa bağlı milliyetçilik fikrini sohbetleri ve yazıları aracılığıyla yayar.
B
Yahya Kemal ilk şiirlerini 1911'den itibaren Genç Kalemler Dergisinde yayımlamaya başlar.
C
Şiirleri parnasizm ve sembolizmden alınan mükemmeliyetçi anlayışla çok uzun yıllar içerisinde tamamlanmıştır.
D
Şiirlerini, yaşlılık, ölüm ve aşk gibi çok bireysel görünen konularda yazar.
E
Kendi Gök Kubbemiz, Eski Şiirin Rüzgârıyla eserlerinden bazılarıdır.
Açıklama:
Yahya Kemal ilk şiirlerini 1918’den itibaren Yeni Mecmua’da “Bulunmuş Sahifeler” başlığı altında yayımlamaya başlar.

Soru 126

Dinle Neyden isimli eser aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Enis Behiç
B
Halit Fahri
C
Yusuf Ziya
D
Faruk Nafiz
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı yıllarından itibaren daha etkin bir şekilde hissedilen millî şiir anlayışı Faruk Nafiz’i de etkilemiştir. Dinle Neyden isimli kitabının şiirlerini oluşturacak olan hece vezniyle yazılmış şiirler bu etki altında yazılmıştır.

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi Beş Hececilerden biri değildir?

Seçenekler

A
Faruk Nafiz
B
Orhan Seyfi
C
Yusuf Ziya
D
Halit Fahri
E
Ali Canip
Açıklama:
Cumhuriyet edebiyatının Beş Hececiler adlı ilk şiir grubunun kadrosunu oluşturan Faruk Nafiz (Çamlıbel, 1898-1973), Orhan Seyfi (Orhon, 1890-1972), Yusuf Ziya (Ortaç, 18961967) Halit Fahri (Ozansoy, 1891-1971) ve Enis Behiç (Koryürek, 1893/1949)'tir.

Soru 128

Binnaz isimli tiyatro eseri aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ali Canip
B
Enis Behiç
C
Yusuf Ziya
D
Ziya Gökalp
E
Orhan Seyfi
Açıklama:
Binnaz (1917) adlı üç perdelik manzum tiyatro eseri Yusuf Ziya tarafından yazılmıştır.

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat, Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyedeki temsilcilerindendir?

Seçenekler

A
Salahattin Enis
B
Hüseyin Rahmi
C
Halide Edip
D
Ömer Seyfettin
E
Ahmet Mithat Efendi
Açıklama:
Tanzimat, Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyedeki temsilcileri: Ahmet Mithat Efendi, Halit Ziya, Mehmet Rauf, Fazlı Necip, Cemil Süleyman, Selami İzzet, İzzet Melih. Yeni Lisan Hareketinin Roman ve Hikâyedeki Temsilcileri: Ömer Seyfettin, Halide Edip, Yakup Kadri, Reşat Nuri, Refik Halit, Ahmet Hikmet Müf¬tüoğlu, Müfide Ferit. Bağımsızlar: Hüseyin Rahmi, Aka Gündüz, Memduh Şevket, Moralızade Vassaf Kadri, Fahri Celalettin, Salahattin Enis, Şehbenderzade Ahmet Hilmi ve Ebubekir Hazım dönemin diğer roman ve hikâye yazarlarıdırlar.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan Hareketinin Roman ve Hikâyedeki Temsilcilerindendir?

Seçenekler

A
İzzet Melih
B
Mehmet Rauf
C
Ahmet Mithat Efendi
D
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
E
Salahattin Enis
Açıklama:
Tanzimat, Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyedeki temsilcileri: Ahmet Mithat Efendi, Halit Ziya, Mehmet Rauf, Fazlı Necip, Cemil Süleyman, Selami İzzet, İzzet Melih. Yeni Lisan Hareketinin Roman ve Hikâyedeki Temsilcileri: Ömer Seyfettin, Halide Edip, Yakup Kadri, Reşat Nuri, Refik Halit, Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Müfide Ferit. Bağımsızlar: Hüseyin Rahmi, Aka Gündüz, Memduh Şevket, Moralızade Vassaf Kadri, Fahri Celalettin, Salahattin Enis, Şehbenderzade Ahmet Hilmi ve Ebubekir Hazım dönemin diğer roman ve hikâye yazarlarıdırlar.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Bağımsızlar ekolünün yazarlarındandır?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Halit Ziya
C
Fahri Celalettin
D
Ömer Seyfettin
E
Müfide Ferit
Açıklama:
Tanzimat, Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyedeki temsilcileri: Ahmet Mithat Efendi, Halit Ziya, Mehmet Rauf, Fazlı Necip, Cemil Süleyman, Selami İzzet, İzzet Melih. Yeni Lisan Hareketinin Roman ve Hikâyedeki Temsilcileri: Ömer Seyfettin, Halide Edip, Yakup Kadri, Reşat Nuri, Refik Halit, Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Müfide Ferit. Bağımsızlar: Hüseyin Rahmi, Aka Gündüz, Memduh Şevket, Moralızade Vassaf Kadri, Fahri Celalettin, Salahattin Enis, Şehbenderzade Ahmet Hilmi ve Ebubekir Hazım dönemin diğer roman ve hikâye yazarlarıdırlar.

Soru 4

Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
  1. Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanını Ahmet Mithat Efendi yazmıştır.
  2. Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı Esrar-ı Cinayat’tır.
  3. Romanın alt başlıklarından olan polisiye roman Türk edebiyatında çok ilgi görmemiştir.
  4. Hiçbir zaman aşk romanları kadar büyük ilgi çekmez.
  5. Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı 1880 tarihinde yazılmıştır.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı 1885 tarihli Esrar-ı Cinayat’tır. Romanın alt başlıklarından olan polisiye roman Türk edebiyatında çok ilgi görmese de bütün popüler edebiyat ürünleri gibi varlığını geri planda sürdürür. Ancak hiçbir zaman aşk romanları kadar büyük ilgi çekmez.

Soru 5

Hakkı Celis aşağıdaki yazarlardan hangisinin yarattığı bir karakterdir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Halit Ziya
D
Mehmet Rauf
E
Fazlı Necip
Açıklama:
Yakup Kadri kendisinde ‘benden bize’ doğru olan bu değişimi, ilk romanı olan Kiralık Konak’ın kahramanı Hakkı Celis üzerinden anlatır.Hakkı Celis bir anlamda yazarın kendi biyografisinden hareketle yarattığı kimliğidir.

Soru 6

Aşağıdaki eserlerden hangisi Ömer Seyfettin'e ait değildir?

Seçenekler

A
Ferman
B
Vire
C
Kütük
D
Başını Vermeyen Şehit
E
Handan
Açıklama:
Konusunu tarihten alan “Başını Vermeyen Şehit”, “Kütük”, “Vire”, “Ferman”, “Pembe İncili Kaftan”, “Teke Tek”, “Topuz”, “Kızılelma Neresi?” gibi Ömer Seyfettin hikâyeleri, bir taraftan devrin destan arayışlarını tatmin ederken bir taraftan da savaşın devam ettiği sırada ruhen bir çöküntü yaşayan insana tarihten getirdiği portrelerle kendine
inanma, yeniden doğma arzusunu vermekte ve onun maneviyatını yükseltmektedir.

Soru 7

  1. Handan dairesi
  2. Ateşten Gömlek
  3. Sinekli Bakkal
Yukarıdaki romanlar hangi yazara aittir?

Seçenekler

A
Hüseyin Cahit
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Ömer Seyfettin
E
Halide Edip Adıvar
Açıklama:
Halide Edip’in romanları “Ferdiyetçi ve psikolojik romanlar: Handan dairesi;Millî/Toplumsal romanlar: Ateşten Gömlek dairesi ve Töre romanları: Sinekli Bakkal dairesi” olmak üzere üç devre etrafında değerlendirilebilir.

Soru 8

Çalıkuşu romanı ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
  1. Çalıkuşu, İstanbul Kızı adlı bir tiyatro eseri olarak yazıldıktan sonra roman haline getirilmiştir.
  2. Çalıkuşu kitabı yaz tefrikası tamamlandıktan sonra bizzat yazarı tarafından gözden geçirilerek kitaplaştırılmıştır.
  3. Eserin tiyatro oyunu olarak yazılmasından itibaren beğeni toplaması yazarın bu eser üzerinden devirle ilgili tezleri anlatmasına vesile olmuştur.
  4. Reşat Nuri tarafından yazılmıştır.
  5. Halide Edip Adıvar tarafından yazılmıştır.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Çalıkuşu, İstanbul Kızı adlı bir tiyatro eseri olarak yazıldıktan sonra roman haline getirilmiş, tefrikası tamamlandıktan sonra bizzat yazarı tarafından gözden geçirilerek kitaplaştırılmıştır. Eserin tiyatro oyunu olarak yazılmasından itibaren beğeni toplaması yazarın bu eser üzerinden devirle ilgili tezleri anlatmasına vesile olmuştur. Reşat Nuri bir popüler edebiyat yazarıdır. Daha sonra yazdığı roman ve hikâyelerinde de bu özelliğini kullanarak Cumhuriyet ideolojisinin yerleşmesine zemin hazırlar. Kadın veya erkek yarattığı tiplemeler üzerinden devrin okuyucusuna Anadolu coğrafyasının ve insanının manzaralarını sunar. Ancak daima ince bir sosyal tenkit bu eserlerin devam eden bir damarı olur.

Soru 9

Ahmet Hikmet Müftüoğlu'na Millî Edebiyat içindeki yerini asıl kazandıran eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gulyabani
B
Pervaneler
C
Turhan Nasıl Çıldırdı?
D
Haristan ve Gülistan
E
Gönül Hanım
Açıklama:
Ahmet Hikmet’e Millî Edebiyat içindeki yerini asıl kazandıran eseri, 1920 yılında tefrika edildikten çok uzun yıllar sonra (1971) kitaplaştırılan Gönül Hanım’dır.

Soru 10

Popüler/avam edebiyatı ile ilgili aşağıdkilereden hangileri doğrudur?
  1. Popüler/avam edebiyatı geniş halk kitleleri için yazılmış eserlerin oluşturduğu bir edebiyat anlayışıdır.
  2. Bu edebiyat yolunu seçmiş sanatçıların eserlerinde derin bir sanat kaygısı yoktur
  3. .Daha çok okunmak hedefiyle yazılmış bu eserler çok zaman sürükleyici bir macera etrafında şekillenirler.
  4. Genel olarak hayatını kalemiyle kazanan yazarların popüler/avam edebiyatın yazarı oldukları görülür.
  5. Onların geçim kaygısı gibi sebeplerle seri olarak yazdıkları eserlerde önemli olan kurgusal yenilik ve arayışlardır.

Seçenekler

A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Popüler/avam edebiyatı geniş halk kitleleri için yazılmış eserlerin oluşturduğu bir edebiyat anlayışıdır. Bu edebiyat yolunu seçmiş sanatçıların eserlerinde derin bir sanat kaygısı yoktur.Daha çok okunmak hedefiyle yazılmış bu eserler çok zaman sürükleyici bir macera etrafında şekillenirler. Genel olarak hayatını kalemiyle kazanan yazarların popüler/avam edebiyatın yazarı oldukları görülür. Onların geçim kaygısı gibi sebeplerle seri olarak yazdıkları eserlerde önemli olan kurgusal yenilik ya da arayışlar değil, çok kişi tarafından âdeta bağlılıkla beğenilmek ve okunmaktadır.

Soru 11

Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yolpalas Cinayeti
B
Esrar-ı Cinayat
C
Kan ve Gül
D
Cingöz Recai-Kaybolan Adam
E
Bir Cinayet Romanı
Açıklama:
Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı 1885 tarihli Esrar-ı Cinayat’tır. Bu nedenle B şıkkı doğru cevaptır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi 1911-1922 tarihleri arasında Yeni Lisan Hareketinin temsilcilerindendir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Halit Ziya
C
Fazlı Necip
D
Reşat Nuri
E
Hüseyin Rahmi
Açıklama:
1911-1922 arasındaki Millî Edebiyat Hareketi ilkelerine bağlı yazarlar yanında başka sanat anlayışlarının temsilcisi olmuş kimseler de eser vermişlerdir. Söz konusu tarihler arasında roman ve hikâyede şöyle bir sınıflamaya gidilmesi mümkün olabilir:
1. Tanzimat, Edebiyat-ı Cedide ve Fecri Âti edebiyatının roman ve hikâyesinin temsilcileri: Ahmet Mithat Efendi, Halit Ziya (Uşaklıgil), Mehmet Rauf, Ahmet Hikmet (Müftüoğlu), Fazlı Necip, Cemil Süleyman, Selami İzzet, İzzet Melih, Refik Ha it (Karay), YakupKadri (Karaosmanoğlu).
2. Yeni Lisan Hareketinin roman ve hikâyedeki temsilcileri: Ömer Seyfettin, Müfide Ferit (Tek), Reşat Nuri (Güntekin), Aka Gündüz
3. Bağımsızlar: Hüseyin Rahmi, Selahattin Enis, Ebubekir Hazım
Bunedenle D şıkkı doğru cevaptır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf'a ait bir eser değildir?

Seçenekler

A
Nesl-i Ahir
B
Eylül
C
İhtizar
D
Menekşe
E
Hanımlar Arasında
Açıklama:
Eylül, İhtizar, Âşıkane, Genç Kız Kalbi, Son Emel, Menekşe, Hanımlar Arasında, Bir Aşkın Tarihi Mehmet Rauf'a ait eserlerdir. Nesl-i Ahir ise Halit Ziya'nın bir eseridir. Bu nedenle A şıkkı doğru cevaptır.

Soru 14

“Sanat, o hikâyeyi, romanı çıkardığım ehemmiyetsiz şey değil, benim o şey etrafında canlandırdığım hayattır” cümleleriyle kendisinin de belirttiği üzere hikaye yazmasının asıl sebebi hayatın içine tezler yerleştirmek olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Halide Edip
B
Müfide Ferit
C
Ömer Seyfettin
D
Yakup Kadri
E
Refik Halit
Açıklama:
Ömer Seyfettin tezleri olan yazardır:“Sanat, o hikâyeyi, romanı çıkardığım ehemmiyetsiz şey değil, benim o şey etrafında canlandırdığım hayattır” cümlelerin de söylediği gibi, onun hikâye yazmasının asıl sebebi hayatın içine tezlerini yerleştirmek ve onların savunmasını yapmaktır. Bu nedenle C şıkkı doğru cevaptır.

Soru 15

I. Handan
II. Ateşten Gömlek
III. Türk'ün Ateşle İmtihanı
IV. Seviyye Talip
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Halide Edip'in kadın meselesi ve çocuk eğitimi konusu üzerine yazdığı eserlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve IV
E
I,II ve III
Açıklama:
Halide Edip, Handan (1912) romanı etrafında toplanan Raik’in Annesi (1908), Heyulâ (1909), Seviye Talip (1910) gibi ilk dönem romanlarında kadın meselesi ve çocuk eğitimi konusu üzerinde ısrarla durur. Bu nedenle D şıkkı doğru cevaptır.

Soru 16

Yakup Kadri'nin Bektaşi tekkesinin çöküşünü anlattığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kiralık Konak
B
Yaban
C
Sodom ve Gomore
D
Rahmet
E
Nur Baba
Açıklama:
Yakup Kadri'nin Nur Baba romanı, Türk kültür tarihi içinde önemli roller üstlenmiş ve bir kültür ocağı haline gelmiş Bektaşi tekkesinin çöküşünü anlatmaktadır. Bu nedenle E şıkkı doğru cevaptır.

Soru 17

Reşat Nuri'nin aşağıdaki eserlerinden hangisinde karakter Anadolu'ya öğretmen olarak hizmet etmek için gitmemiştir?

Seçenekler

A
Acımak
B
Yeşil Gece
C
Kan Davası
D
Çalıkuşu
E
Kavak Yelleri
Açıklama:
Acımak’ta (1928) Zehra, Yeşil Gece’de (1928) Şahin, Kan Davası’nda Ömer, Çalıkuşu'nda Feride öğretmen olarak Anadolu’ya idealizm dolu olarak gelir ve hizmet ederler. Reşat Nuri bazı eserlerinde Anadolu’da hizmet edenler kadrosunu öğretmenlerin dışına da çıkarır. Örneğin Kavak Yelleri’nde Anadolu’nun ihtiyaç duyduğu doktor tipleri anlatır. Bu nedenle E şıkkı doğru cevaptır.

Soru 18

Hikayenin intihar eden ana karakterinin cebinden Yavuz Sultan Selim'e hitaben yazılmış bir mektup çıkan ve Türklüğün uyanması ve tarihsel kökenlerine giderek kendini bulması duygusunu meydana getirmek amacıyla yazılan Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Turhan Nasıl Çıldırdı?
B
Haristan ve Gülistan
C
Altınordu
D
Gönül Hanım
E
Memleket Hikayeleri
Açıklama:
Turhan Nasıl Çıldırdı? adlı hikayede Turhan karakteri Türklüğün uyanarak kendine gelmesi ve yükselmesi için temelleri yine Türklük düşüncesine dayandırılmış bir eğitime ihtiyaç olduğuna inanır. Okullar açmak ister. Ancak Turhan bu emelini de gerçekleştiremez. Nihayet bu heyecanlar içerisinde çıldırır ve intihar eder. Cebinden Yavuz Sultan Selim’e hitaben yazılmış bir mektup çıkar. Oldukça ilgi çekici olan bu hikâye okuyucuyu sarsarak Türklüğün uyanması ve tarihsel kökenlerine giderek kendini bulması duygusunu meydana getirmek ister. Bu nedenle A şıkkı doğru cevaptır.

Soru 19

"Şık" aşağıdaki yazarlardan hangisinin romanıdır?

Seçenekler

A
Refik Halit
B
Hüseyin Rahmi
C
Yakup Kadri
D
Ömer Seyfettin
E
Halide Edip
Açıklama:
1888 tarihli yanlış Batılılaşmayı tenkit amaçlı yazılmış olan Şık romanı, Hüseyin Rahmi'nin şöhretini kazandığı ilk eseridir. Bu nedenle B şıkkı doğru cevaptır.

Soru 20

"Küçük Paşa" aşağıdaki yazarlardan hangisinin romanıdır?

Seçenekler

A
Ahmet Hilmi
B
Selahattin Enis
C
Ebubekir Hazım
D
Ömer Seyfettin
E
Refik Halit
Açıklama:
Küçük Paşa romanıyla Ebubekir Hazım dönemin diğer roman ve hikâye yazarlarındandır. Bu nedenle C şıkkı doğru cevaptır.

Soru 21

I. Kurgusal bir dünya üzerinden sosyal hayatla ilgili mesajlar vermek
II. Türkçülük, İslamcılık, Osmanlıcılık ve Batıcılık gibi şekillerde yönlendirmeler yapmak
III. Sanatsal bir iddiadan çok iletmek istedikleri dünya anlayışlarıyla varlık göstermek
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Millî Edebiyat Hareketi roman ve hikâyesi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı Millî Edebiyat Hareketi roman ve hikâyesi ile ilgilidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 22

Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı olan Esrar-ı Cinayat hangi yazarımız tarafından kaleme alınmıştır?

Seçenekler

A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Ömer Seyfettin
D
Halid Ziya Uşaklıgil
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı 1885 tarihli Esrar-ı Cinayat’tır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 23

Hangi Osmanlı padişahının polisiye roman türüne duyduğu ilgi bu türün ilerleme kaydetmesini sağlamıştır?

Seçenekler

A
Abdülaziz
B
V. Murat
C
II. Abdülhamit
D
Mehmed Reşat
E
Mehmet Vahdettin
Açıklama:
Polisiye romanla daha önceki yıllarda başlamış olan tanışıkl devrin padişahı II. Abdülhamit’in ilgisi yüzünden önemli bir ilerleme kaydetmiştir. tercüme ve telif olarak popüler romanın diğer türleri gibi bu roman türüne de açık bir yönelişin olduğu görülmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 24

Edebiyat dünyasının ilk olarak açık bir kadın imzasıyla tanışmasını sağlayan yazarımız kimdir?

Seçenekler

A
Fatma Aliye Hanım
B
Halide Edip
C
Şükûfe Nihal
D
Emine Semiye
E
Güzide Sabri
Açıklama:
II. Meşrutiyeti takip eden yıllar ve 19. yüzyılın son çeyreğinde başlayan çabalar sayesinde kadın yazarların birden bire çoğaldığı ve kadınlıkla ilgili konuların bizzat bu yazarlar eliyle en yoğun biçimiyle edebiyatın gündemine taşındığı dönemdir. 1890’ların başından itibaren edebiyat
dünyasının ilk olarak açık bir kadın imzasıyla tanışmasını sağlayan yazarımız Fatma Aliye Hanım'dır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 25

Milli Edebiyat Hareketi edebiyatıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Türklük bilincinin uyandırılması çabasındadır.
B
Meşrutiyet öncesi uygulamaları çeşitli eserlere konu olur.
C
1911-1922 arası Türk edebiyatının baskın karakteri Yeni Lisan anlayışının etrafında şekillenir.
D
Yazarların bir kısmında tarihe yönelme ve tarihten ilham alarak yazma eğilimi görülür.
E
Batılılaşma bütün yazarlar tarafından benimsenmiştir.
Açıklama:
Milli Edebiyat Hareketi dönemi Türk edebiyatının en belirgin uğraşısı Türklük bilincinin uyandırılmasıdır. Buna rağmen batılılaşmanın bu dönemde de bazı yazarlar tarafından popüler edebiyatın konusu haline getirilmiştir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 26

I. Edebiyatta tekrar bir destani dönemin başlaması, İstiklal Savaşı ve Atatürk’ün anlatıldığı yeni destanların yazılması istenir.
II. Savaşa giden insanların yoklukları, asker daireleri, geride kalan kadın ve çocukların kimsesizlikleri ve sefaletleri gibi konular roman ve hikâyenin de temel konularından olur.
III. Artık geniş Osmanlı coğrafyası geride bırakılmış ve Anadolu’nun Türk yurdu olduğu fikri anlatılmaya başlanmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri İstiklal Savaşının tamamlanmasından sonra Türk edebiyatı için doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı doğrudur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan Hareketinin roman ve hikâyedeki temsilcilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Müfide Ferit
C
Mehmed Rauf
D
Reşat Nuri Güntekin
E
Aka Gündüz
Açıklama:
Mehmet Rauf Edebiyat-ı Cedide’nin öncülerindendir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 28

I. Hayatı boyunca büyük bir roman yazmak istemesine hatta bu yolda zaman zaman denemeler de yapmış olmasına rağmen hikâye yazarıdır.
II. Maupassant tarzı denilen hikâyenin bizdeki en mühim temsilcisidir.
III. Kahramanları kimlik sahibidirler. Onların kimliğinin en belirgin özelliği de ait oldukları milletin değerlerini tanımak ve yaşamaktır.
Ömer Seyfettin ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı Ömer Seyfettin ile ilgili doğru bilgi vermektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Halide Edip Adıvar'ın eserlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Handan
B
Ateşten Gömlek
C
Sinekli Bakkal
D
Kiralık Konak
E
Vurun Kahpeye
Açıklama:
Kiralık Konak Yakup Kadri tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 30

I. Kadın veya erkek kahramanları Cumhuriyet sonrası Türkiyesinin ideal aydın tipleridirler.
II. Romantik bir yaklaşımla anlattığı Anadolu manzaraları ve bu manzaralar içine yerleştirdiği insanların hikâyelerinde devrin meselelerine yaklaşımlar getirmeye çalışır.
III. Çalıkuşu, İstanbul Kızı adlı bir tiyatro eseri olarak yazıldıktan sonra roman haline getirilmiştir.
Reşat Nuri edebiyatı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Reşat Nuri edebiyatı ile ilgili seçeneklerin tamamı doğrudur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 31

  • Hiç bir zaman aşk romanları kadar ilgi çekmemiş bir türdür.
  • 1885'te Ahmet Mithat Efendi tarafından yazılmıştır.
Yukarıda özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Esrar-ı Cinayat
B
Enin
C
Dağa Çıkan Kurt
D
Ahbar-ı Âsara Tamim-i Enzar
E
Kiralık Konak
Açıklama:
Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı 1885 tarihli Esrar-ı Cinayat’tır. Romanın alt başlıklarından olan polisiye roman Türk edebiyatında çok ilgi görmese de bütün popüler edebiyat ürünleri gibi varlığını geri planda sürdürür. Ancak hiçbir zaman aşk romanları kadar büyük ilgi çekmez.

Soru 32

Türk Ocağındaki çalışmaları ve Tanin gazetesindeki yazıları ile kadının sosyal hayattaki yerinin değişimine katkılar sağlayan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fatma Aliye Hanım
B
Emine Semiye Hanım
C
Şükûfe Nihal
D
Halide Edip
E
Müfide Ferit
Açıklama:
Fatma Aliye Hanım’ın kadınlara yönelik olarak verdiği konferanslar ve savaşın insanlar üzerindeki tahribini azaltmak için kurulmuş olan yardım derneklerinde yürüttüğü çalışmalar; Emine Semiye Hanım’ın bir kadın olarak İttihat ve Terakki Partisi içindeki çalışmaları; Halide Edip’in Türk Ocağındaki faaliyetleri, Tanin gazetesindeki yazıları ve millî eğitim sistemine katkıları; Mütareke günlerinde yine Halide Edip ve Şükûfe Nihal’in yazdıklarından başka İstanbul mitinglerindeki konuşmaları ve hatta Anadolu’ya geçerek Millî Mücadeleye katılmaları dönem kadınlarının sosyal hayatla ilgili duyarlıklarının birer görüntüsüdür

Soru 33

Yakup Kadri'nin bulundukları devrin havasından esinlenerek yazdığı ve “bu kitabı o devrin
hissî ve fikrî tarihine bir vesika teşkil eder ümidi ile çıkarıyorum” diyerek açıkladığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sodom ve Gomore
B
Bir Sürgün
C
Hüküm Gecesi
D
Ergenekon
E
Nur Baba
Açıklama:
Yakup Kadri de Millî Mücadele yıllarında İkdam gazetesinde yayımladığı yazılarını topladığı kitabına Ergenekon (1929) adını verir. Hatta kitap ilk baskısında Ziya Gökalp’tan “Börteçine kurdun adı/Ergenekon yurdun adı” alıntısıyla okuyucuya sunulmuştur. Ayrıca kitabın ilk baskısına yazdığı ön sözde bu yazıların o ateşli günlerin tesiriyle bir humma hâlinde yazıldıklarını belirten Yakup Kadri, onların kıymetini “o fevkalade devrin havasında” bulur ve “Ergenekon’u o devrin hissî ve fikrî tarihine bir vesika teşkil eder ümidi ile çıkarıyorum,” der.

Soru 34

Yakup Kadri'nin Kiralık Konak eseriyle paralel konuya sahip olan ve Ömer Seyfettin tarafından yazılan hikaye aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çanakkale'den Sonra
B
Ahbar-ı Âsara Tamim-i Enzar
C
Pembe İncili Kaftan
D
Yalnız Efe
E
Külah
Açıklama:
Pek çok yazarda olduğu gibi Ömer Seyfettin “Çanakkale’den Sonra” hikâyesinde ve Yakup Kadri Kiralık Konak romanında Çanakkale Savaşında elde edilen zaferin millet üzerinde gerçekleştirdiği uyanışı kahramanları üzerinden anlatırlar.

Soru 35

  1. Reşat Nuri
  2. Halit Ziya
  3. Hüseyin Rahmi
  4. Ömer Seyfettin
  5. Refik Halit
Yeni Lisan Hareketinin roman ve hikâyedeki temsilcileri arasında yukarıdaki isimlerden hangileri yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve V
D
I, III ve V
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yeni Lisan Hareketinin roman ve hikâyedeki temsilcileri:
  • Ömer Seyfettin,
  • Müfide Ferit (Tek),
  • Reşat Nuri (Güntekin),
  • Aka Gündüz

Soru 36

Tanzimat, Edebiyat-ı Cedide ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyesinin temsilcileri arasında aşağıdaki isimlerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Müfide Ferit
C
Mehmet Rauf
D
İzzet Melih
E
Fazlı Necip
Açıklama:
Tanzimat, Edebiyat-ı Cedide ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyesinin temsilcileri:
  • Ahmet Mithat Efendi,
  • Halit Ziya (Uşaklıgil),
  • Mehmet Rauf,
  • Ahmet Hikmet (Müftüoğlu),
  • Fazlı Necip,
  • Cemil Süleyman,
  • Selami İzzet,
  • İzzet Melih,
  • Refik Halit (Karay),
  • Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)

Soru 37

  • Ziya Gökalp tarafından Yeni Lisan edebiyat anlayışının en iyi kalemi olarak gösterilmiştir.
  • Gençlik ve Edebiyat Hatıraları adlı eseri yazmıştır.
Yukarıda özellikleri verilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Hikmet
B
Halit Ziya
C
Mehmet Rauf
D
Yakup Kadri
E
Hüseyin Rahmi
Açıklama:
Gençlik ve Edebiyat Hatıraları’nda yazdığına göre Yakup Kadri bizzat Ziya Gökalp tarafından Yeni Lisan edebiyat anlayışının en iyi kalemi olarak gösterilmiştir.

Soru 38

Yazdığı bir romanın kahramanı olan Hakkı Celis üzerinden kendibiyografisini de eserinde anlatan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Yakup Kadri
C
Refik Halit
D
İzzet Melih
E
Ahmet Hikmet
Açıklama:
Yakup Kadri kendisinde ‘benden bize’ doğru olan değişimi, ilk romanı olan Kiralık Konak’ın kahramanı Hakkı Celis üzerinden anlatır. Hakkı Celis bir anlamda yazarın kendi biyografisinden hareketle yarattığı kimliğidir

Soru 39

  1. Ateşten Gömlek
  2. Sinekli Bakkal
  3. Raik’in Annesi
  4. Seviye Talip
  5. Heyulâ
Halide Edip'in Handan romanı çevresinde toplanan eserleri arasında yukarıdakilerden hangileri yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve V
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
III, IV ve V
Açıklama:
Halide Edip, Handan (1912) romanı etrafında toplanan Raik’in Annesi (1908), Heyulâ (1909), Seviye Talip (1910) gibi ilk dönem romanlarında kadın meselesi ve çocuk eğitimi konusu üzerinde ısrarla durur

Soru 40

İstanbul Kızı adlı bir tiyatro eseri olarak yazıldıktan sonra roman haline getirilmiş olan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çalıkuşu
B
Vurun Kahpeye
C
Gönül Hanım
D
Şıpsevdi
E
Âmak-ı Hayal
Açıklama:
Çalıkuşu, İstanbul Kızı adlı bir tiyatro eseri olarak yazıldıktan sonra roman haline getirilmiş, tefrikası tamamlandıktan sonra bizzat yazarı tarafından gözden geçirilerek kitaplaştırılmıştır.

Soru 41

I. Roman ve hikâyede kurgusal bir dünya üzerinden sosyal hayatla ilgili mesajlar vermek ve yönlendirmeler yapmak isteyen bir yapı ortaya koyar.
II. Eserler sanatsal bir iddiadan çok iletmek istedikleri dünya anlayışlarıyla varlık gösterirler.
III. Roman ve hikâyelerdeki yönlendirmelerin kaynağı Rusya ve Balkanlardaki yaşam ve yönetsel süreçlerdir.
Milli Edebiyat Hareketi ile ilişkili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Nesre dayalı ve kurgusal bir düzleme oturtulmuş olan roman, hikâye ve tiyatro gibi türlerin (yazılması ve okunulması) sürdürülebilirliği kompozisyonlarındaki çatışmalarla sağlanabilmektedir. Roman ve hikâyede bu çatışma, olanla olması gereken arasına yerleştirilmiştir. Böylece roman ve hikâye bir yandan içinde yaşanmakta olan sosyal, siyasal, psikolojik vb. durumların tespitini yaparken bir yandan da olması gereken ideal durumun telkinini gerçekleştirir. Modern Türk edebiyatının ilk dönem roman ve hikâyeleri bu özelliği çok belirgin şekilde taşırlar. Bu durum edebiyatın sosyal hayatın gerçeklerine daha açık ya da yakın olduğu -Millî edebiyat hareketi gibi- zamanlarda varlığını daha baskın bir özellik olarak hissettirir. Millî Edebiyat Hareketi, roman ve hikâyesi kurgusal bir dünya üzerinden sosyal hayatla ilgili mesajlar vermek ve yönlendirmeler yapmak isteyen bir yapı ortaya koyar. Bu yönlendirmeler kaynağını toplumun kendi değerlerinden
alan -Türkçülük, İslamcılık, Osmanlıcılık ve Batıcılık gibi- şekillerdedir. Eserler sanatsal bir iddiadan çok iletmek istedikleri dünya anlayışlarıyla varlık gösterirler. Ancak yine de ülkedeki bütün sosyal, siyasal ve fikrî oluşumlara rağmen sanattan ödün vermemek konusunda ısrarcı olanlar da vardır. Cevap B şıkkıdır.

Soru 42

Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından yazılmıştır?

Seçenekler

A
Emine Semiye
B
Yahya Kemal
C
Ömer Seyfettin
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı 1885 tarihli Esrar-ı Cinayat’tır. Romanın alt başlıklarından olan polisiye roman Türk edebiyatında çok ilgi görmese de bütün popüler edebiyat ürünleri gibi varlığını geri planda sürdürür. Ancakhiçbir zaman aşk romanları
kadar büyük ilgi çekmez. Cevap D şıkkıdır.

Soru 43

  1. Ahbar-ı Âsara Tamim-i Enzar
  2. Enin
  3. Dağa çıkan Kurt
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri içinde yaşanılan oldukça zorlu şartlarla dolu zamanı bir "Ergenekon"a benzeten başka sanatçıların oluşturduğu eserlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
İçinde yaşanılan oldukça zorlu şartlarla dolu zamanı Ömer Seyfettin ve Gökalp gibi bir Ergenekon’a benzeten başka sanatçılar da yazı ve şiirlerinde bu motif etrafında dolaşırlarken Türklük bilinci ve yeniden doğma inancının oluşmasını hızlandırmak isterler. Halide Edip de aynı etkilenme sebebiyle Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında yaşananları, bunlar karşısındaki duygulanışlarını anlattığı hikâyelerini Dağa çıkan Kurt (1922) isimli kitabında bir araya getirmiştir. Benzer tesirlerle Yakup Kadri de Millî Mücadele yıllarında İkdam gazetesinde yayımladığı yazılarını topladığı kitabına Ergenekon (1929) adını verir. Hatta kitap ilk baskısında Ziya Gökalp’tan “Börteçine kurdun adı/Ergenekon yurdun adı” alıntısıyla okuyucuya sunulmuştur. Cevap B şıkkıdır.

Soru 44

Aşağıdaki yazarlardan hangisi daha sonraki yıllarda sanatla ilgili yaklaşımını değiştirerek Yeni Lisanın teklif ettiği anlayışı benimsemiştir?

Seçenekler

A
Selahattin Enis
B
Hüseyin Rahmi
C
Mehmet Rauf
D
Halit Ziya
E
Refik Halit
Açıklama:
Yazı hayatına Edebiyat-ı Cedide etrafında başlayan Ahmet Hikmet’in, “Fecr-i Âti Edebî Beyannamesi”nde imzalarına rastlanan Refik Halit ve Yakup Kadri’nin daha sonraki yıllarda sanatla
ilgili yaklaşımlarını değiştirerek Yeni Lisanın teklif ettiği anlayışı benimsedikleri ve bu doğrultuda eserler verdikleri görülmektedir. Öte yandan bütün değişmelere rağmen benimsediği sanat anlayışına sadık kalan Halit Ziya ve Mehmet Rauf gibi yazarlarla edebiyatta meydana gelen değişimlerin bütünüyle dışında kalan ve kendine özgü bir yol oluşturan Hüseyin Rahmi, Selahattin Enis gibi sanatçılar da bu yılların yazar kadrosunu oluştururlar. Onlar da günün edebiyatının çeşitliliğine katkıda bulunmalarına rağmen farklı bir yolun temsilcisi olmak durumundadırlar. Cevap E şıkkıdır.

Soru 45

Çağlayanlar’da (1922) toplanan küçük hikâyeleri ve Gönül Hanım (1920) romanı ile Türkçülük akımının önemli isimleri arasında yer alan ve iki farklı akımda yer alan yazar aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Safvetî Ziya
B
Yakup Kadri
C
Ahmet Hikmet
D
Cemil Süleyman
E
İzzet Melih
Açıklama:
Bir Edebiyat-ı Cedide sanatçısı olarak yazı hayatına başlayan ve dönemin başarılı küçük hikâye yazarlarından olan Ahmet Hikmet (Müftüoğlu, 1870-1927) sonraki yıllarda anlayış değiştirerek Yeni
Lisan Hareketinin arkasından gelişen edebiyatın yazarları arasına girer. Çağlayanlar’da (1922) toplanan küçük hikâyeleri ve Gönül Hanım (1920) romanı ile Türkçülük akımının önemli isimleri arasında yer alır. Cevap C şıkkıdır.

Soru 46

Edebiyata 20. yüzyıl başlarında ‘sanat şahsî ve muhteremdir’ prensibini samimiyetle savunan ancak zaman içerisinde sosyal içerikli bir yazar olmaya yönelen yazar aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri
B
Ömer Seyfettin
C
Halide Edip
D
Refik Halit
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Edebiyata 20. yüzyıl başlarında ‘sanat şahsî ve muhteremdir’ prensibini samimiyetle savunan bir sanatçı olarak başlayan Yakup Kadri’nin (Karaosmanoğlu, 1889- 1974) de bu noktadaki ısrarı çok uzun sürmez. Çünkü bütün Türk aydınları üzerinde geniş dalgalanmalara ve arayışlara sebep olan Trablus ve Balkan harplerinin Osmanlı Devletinin bünyesinde açtığı büyük yara, onu da derinden sarsmıştır. Birbiri ardınca gelen olaylar yazarın sanat anlayışı tamamen değiştirir. Bu devirdeki duygularını Rahmet’te (1914) anlatan Yakup Kadri, artık ferdin duygularını dile getiren bir yazar olmaktan çıkıp cemiyet meselelerini anlatan sosyal içeriklibir yazar olmaya doğru yönelir. Mütareke yılları ve İstiklal Savaşı Yakup Kadri’yi kendi cemiyetine daha da fazla yaklaştırır. Ziya Gökalp’ın da tesirleriyle yazılarında Türk milletini yakından ilgilendiren meselelere yer vermeye başlar. Cevap A şıkkıdır.

Soru 47

Yeni Lisan hareketinin roman ve hikayedeki temsilcileri arasında yer alan ve Maupassant tarzı denilen hikâyenin bizdeki en mühim temsilcisi olan yazar aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Yakup Kadri
C
Reşat Nuri
D
Refik Halit
E
Halide Edip
Açıklama:
Ömer Seyfettin (1884-1920), dilde başlayan ve genişleyerek bütün hayatı içerisine alan Yeni Lisan hareketinin başındaki üç isimden biridir. Ömer Seyfettin Maupassant tarzı denilen hikâyenin bizdeki en mühim temsilcisidir. Hikâyeleri genel olarak birinci tekil şahıs ağzından yazılmışlardır. Bunların
özellikle mizahî bir tonlama taşıyanları oldukça çarpıcı bir sona vararak okuyucu üzerinde açık bir etki oluştururlar. Bu etki, hikâyeler aracılığıyla çizilmeye çalışılan insan portresinin belirginleşmesine de yardımcı olur. Cevap A şıkkıdır.

Soru 48

Kötümser bir yazar olan ... ..., Maupassant’ın kötümserliğiyle de birleşerek Anadolu manzaraları ve içinde yaşayan insanın hayat sahnelerini anlatırken dönem yazarlarının aksine dikkatleri olumsuzluklara çeker. Yeninin içinde yer alan ve onu çürüten eskiyi, kuruluşun içindeki yıkılışı gören yazar, hikâyeleri gibi romanlarında da bu bakış açısını sürdürür.
Yukarıda bahsedilen Yeni Lisan yazarı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Halide Edip
B
Ömer Seyfettin
C
Reşat Nuri
D
Yakup Kadri
E
Refik Halit
Açıklama:
“Mekân insan ilişkisi ve hikâye kurma tekniğinde Maupassant’ı örnek alan yazarımız anlatma tekniği bakımından zaman zaman Daudet’yi hatırlatır”. Kötümser bir yazar olan Yakup Kadri, Maupassant’ın kötümserliğiyle de birleşerek Anadolu manzaraları ve içinde yaşayan insanın hayat sahnelerini anlatırken dönem yazarlarının aksine dikkatleri olumsuzluklara çeker. Yeninin içinde yer alan ve onu çürüten eskiyi, kuruluşun içindeki yıkılışı gören yazar, hikâyeleri gibi romanlarında da bu bakış açısını sürdürür. Bu, ilk roman Kiralık Konak’tan itibaren yazarın hiç değiştirmediği bir bakış açısıdır. Cevap D şıkkıdır.

Soru 49

Aşağıdaki eserlerden hangisi Yeni Lisan yazarlarından Müfide Ferit'e aittir?

Seçenekler

A
Gönül Hanım
B
Turhan Nasıl Çıldırdı
C
Aydemir
D
Kavak Yelleri
E
Seviye Talip
Açıklama:
Aydemir (1918) adlı romanıyla dönemde adını duyuran Müfide Ferit (Tek, 1892-1971), aslında roman konusunda sınırlı bir eser sayısına sahip Yeni Lisan yolunun önemli eserlerinden birini vermiştir. Roman Halide Edip’in Yeni Turan’ından (1913) sonra Türkçü düşünce etrafından yazılmış ikinci romandır. Her iki romanın da birer kadın yazar tarafından yazılmış olması, kadınların bu düşünce içindeki yerlerini belirtmesi açısından dikkat çekicidir. Halide Edip Yeni Turan’da Türkiye Türklüğü üzerinde dururken Müfide Ferit Aydemir’le Asya Türklüğüne açılır. Bu sebeple İstanbul’dan başlayarak Asya’daki Türk dünyasına açılan roman, o günlerin insanına Ahmet Hikmet’in Gönül Hanım’ından daha önce Orta Asya Türklüğünü tanıştırır. Ancak “Döneminin birçok meselesine dokunan Aydemir uyandırdığı heyecana rağmen, tezli olmasından kaynaklanan kusurlar dolayısıyla
da hayli hırpalanmıştır”. Cevap C şıkkıdır.

Soru 50

Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Meş’um Yakut
B
Esrar-ı Cinayat
C
Ankara Ekspresi
D
Erikler Çiçek Açtı
E
Kesik Baş
Açıklama:
Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı 1885 tarihli Esrar-ı Cinayat’tır.

Soru 51

Enin adlı roman aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından yazılmıştır?

Seçenekler

A
Halide Edip Adıvar
B
Güzide Sabri
C
Emine Semiye
D
Şükûfe Nihal
E
Fatma Aliye Hanım
Açıklama:
''Eniye'' Fatma Aliye Hanım tarafından yazılmıştır.

Soru 52

1911-1922 arası Türk edebiyatının baskın karakterini Yeni Lisan anlayışının da etrafında meydana geldiği düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türk Milliyetçiliği
B
Osmanlıcılık
C
Batıcılık
D
İslamcılık
E
Muhafazakarlık
Açıklama:
1911-1922 arası Türk edebiyatının baskın karakterini Yeni Lisan anlayışının da etrafında meydana geldiği Türk milliyetçiliği düşüncesi oluşturmaktadır.

Soru 53

''Dağa çıkan Kurt'' isimli kitap aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından yazılmıştır?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Halide Edib Adıvar
C
Reşat Nuri Güntekin
D
Peyami Sefa
E
Ayşe Leman Karaosmanoğlu
Açıklama:
Halide Edip de aynı etkilenme sebebiyle Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında yaşananları, bunlar karşısındaki duygulanışlarını anlattığı hikâyelerini Dağa çıkan Kurt (1922) isimli kitabında bir araya getirmiştir.

Soru 54

Çanakkale Savaşında elde edilen zaferin millet üzerinde gerçekleştirdiği uyanışı kahramanları üzerinden anlatan '' Kiralık Konak'' adlı eseri yazan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Ömer Seyfettin
C
Halide Edip Adıvar
D
Fatma Aliye Hanım
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Yakup Kadri, Kiralık Konak romanında Çanakkale Savaşında elde edilen zaferin millet üzerinde
gerçekleştirdiği uyanışı kahramanları üzerinden anlatır.

Soru 55

Sanatı kendilerine gerçekten samimi bir uğraşı olarak seçen Edebiyat-ı Cedide sanatçıları sadece eserleriyle değil aynı zamanda yazdıkları ya da çevirdikleri teorik makale ve kitaplarla
da bu türlerin Türk edebiyatında önemli bir aşama kaydetmesine yardımcı olmuşlardır. Aşağıdaki Edebiyat-ı Cedide yazarlarından hangisi ''hikâye'' adlı eseri yazmıştır?

Seçenekler

A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Ömer Seyfettin
C
Cenap Şahabettin
D
Hüseyin Cahit Yalçın
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Halit Ziya Uşaklıgil ''hikaye'' adlı eseri yazmıştır.

Soru 56

Tanzimat, Edebiyat-ı Cedide ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyesinin temsilcileri aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin,Müfide Ferit (Tek), Reşat Nuri (Güntekin), Aka Gündüz
B
Reşat Nuri (Güntekin), Hüseyin Rahmi,Ahmet Mithat Efendi
C
Hüseyin Rahmi, Selahattin Enis, Ebubekir Hazım
D
Hüseyin Rahmi, Selahattin Enis, Halit Ziya (Uşaklıgil)
E
Ahmet Mithat Efendi, Halit Ziya (Uşaklıgil), Mehmet Rauf, Ahmet Hikmet (Müftüoğlu), Fazlı Necip, Cemil Süleyman, Selami İzzet, İzzet Melih, Refik Halit (Karay), Yakup Kadri (Karaosmanoğlu).
Açıklama:
Ahmet Mithat Efendi, Halit Ziya (Uşaklıgil), Mehmet Rauf, Ahmet Hikmet (Müftüoğlu), Fazlı Necip, Cemil Süleyman, Selami İzzet, İzzet Melih, Refik Halit (Karay), Yakup Kadri (Karaosmanoğlu) Tanzimat, Edebiyat-ı Cedide ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyesinin temsilcileridir.

Soru 57

Ziya Gökalp tarafından Yeni Lisan edebiyat anlayışının en iyi kalemi olarak gösterilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Tevfik Fikret
D
Halide Edip Adıvar
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Gençlik ve Edebiyat Hatıraları’nda yazdığına göre Yakup Kadri bizzat Ziya Gökalp tarafından Yeni Lisan edebiyat anlayışının en iyi kalemi olarak gösterilmiştir.

Soru 58

Edebiyat-ı Cedide’nin son öncülerinden sayılan ve kısa hikayelerini ''Hayat-ı Hakikiye Sahneleri’nde'' bir araya getiren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hüseyin Cahit Yalçın
B
Cenap Şahabettin
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Ahmet Rasim
E
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Açıklama:
Hüseyin Cahit Yalçın, kısa hikayelerini ''Hayat-ı Hakikiye Sahneleri’nde'' bir araya getiren yazardır.

Soru 59

Yakorit Sınır Bölüğü’ndeki görevi sırasında edindiği tecrübeleriyle “Beyaz Lâle”, “Bomba”ve “Nakarat” hikaleyerini yazan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ziya Gökalp
B
Ömer Seyfettin
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Yakup Kadri
E
Ali Canip Yöntem
Açıklama:
Yakorit Sınır Bölüğü’ndeki görevi sırasında edindiği tecrübeleriyle “Beyaz Lâle”, “Bomba”ve “Nakarat” hikaleyerini yazan yazar Ömer Seyfettin'dir.

Soru 60

Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanımın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Fatma Aliye Hanım
C
Yahya Kemal
D
Ziya Gökalp
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı 1885 tarihli Esrar-ı Cinayat’tır.

Soru 61

1911-1922 arasındaki Türk edebiyatında gözlenen belirgin tema aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sınıf bilincinin uyandırılması
B
Türklük bilincinin uyandırılması
C
Kadınların medeni hakları
D
Toplumsal yapının değişmesi
E
Savaşın yarattığı yıkım
Açıklama:
1911-1922 arasındaki Türk edebiyatının en belirgin uğraşısı da bu doğrultuda Türklük bilincinin uyandırılması olur. Türk insanı kendi millî kimliğine ulaşmak ve millet olmak için geçmişine ve kendine dönerek değerler dünyası oluşturmaya çalışır.

Soru 62

Aşağıdaki yazarlardan hangisi Yeni Lisan hareketinin temsilcilerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Müfide Ferit
C
Hüseyin Rahmi
D
Aka Gündüz
E
Reşat Nuri
Açıklama:
Yeni Lisan Hareketinin roman ve hikâyedeki temsilcileri: Ömer Seyfettin, Müfide Ferit (Tek), Reşat Nuri (Güntekin), Aka Gündüz

Soru 63

Memleket Hikâyeleri eseri ile Anadolu insanına yönelik tespitleri yapan yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Ziya Gökalp
D
Refik Halit Karay
E
Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Refik Halit (Karay, 18881965) Türkçü harekete uzak durmasına rağmen Memleket Hikâyeleri (1919)’nde
yer alan hikayeleri ile Anadolu insanına yönelik tespitleri yapan ilk yazarlardan biridir.

Soru 64

Aşağıdaki eserlerden hangisi Halide Edip Adıvar'a ait değildir?

Seçenekler

A
Ateşten Gömlek
B
Vurun Kahpeye
C
Dağa Çıkan Kurt
D
Handan
E
Rahmet
Açıklama:
Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye, Handan, ve Dağa Çıkan Kurt Halide Edip'in eserleridir.
Yakup Kadri'nin Mütareke yılları ve İstiklal Savaşı yıllarında yazdığı hikâyeleri Rahmet (1922) ve daha sonra bir araya getirilecek olan Millî Savaş Hikâyeleri (1947)’nde yer alır.

Soru 65

İç batı Anadolu’da Yunanlıların yaptıkları izdihamı tetkik ve tespit etmek üzere Tetkik- i Mezalim Heyetinde
görevlendirilen yazarlarımız aşağıdakilerden hangileridir?

Seçenekler

A
Halide Edip - Yakup Kadri
B
Yakup Kadri - Refik Halit
C
Refik Halit - Ziya Gökalp
D
Ziya Gökalp - Hüseyin Rahmi
E
Halide Edip - Yahya Kemal
Açıklama:
Yakup Kadri, Anadolu’ya geçtikten sonra Halide Edip’le birlikte iç batı Anadolu’da Yunanlıların yaptıkları izdihamı tetkik ve tespit etmek üzere Tetkik- i Mezalim Heyetinde görevlendirilir.

Soru 66

Aşağıdaki eserlerden hangileri Yakup Kadri Karaosmanoğluna aittir?
  1. Kiralık Konak
  2. Sodom ve Gomore
  3. Yaban
  4. Kan Davası

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kan Davası romanı Reşat Nuri Güntekin'e, ilk üç roman ise Yakup Kadri Karaosmanoğlu'na aittir.

Soru 67

İstiklal Savaşı yıllarında Anadolu’da öğretmenlik yapan Feride’nin hikayesinin anlatıldığı roman aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ateşten Gömlek
B
Handan
C
Sinekli Bakkal
D
Çalıkuşu
E
Yaban
Açıklama:
Çalıkuşu İstiklal Savaşı yıllarında Anadolu’da öğretmenlik yapan Feride’nin hikâyesidir. Feride özellikle de Batı Anadolu’da geçen macerasıyla devir insanına yeni bir mücadelenin ilk haberlerini verir gibidir

Soru 68

Ahmet Hikmet'e milli edebiyat içindeki yerini kazandıran eser aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aydemir
B
Gönül Hanım
C
Gulyabani
D
Hakka sığındık
E
Öksüz Turgut
Açıklama:
Ahmet Hikmet’e Millî Edebiyat içindeki yerini asıl kazandıran eseri, 1920 yılında tefrika edildikten çok uzun ıllar sonra (1971) kitaplaştırılan Gönül Hanım’dır.

Soru 69

Aydemir romanının yazarı kimdir?

Seçenekler

A
Hüseyin Rahmi
B
Ahmet Hikmet
C
Fahri Celalettin
D
Müfide Ferit
E
Ahmet Hilmi
Açıklama:
Aydemir (1918) adlı romanıyla dönemde adını duyuran Müfide Ferit (Tek, 1892 1971), aslında roman konusunda sınırlı bir eser sayısına sahip Yeni Lisan yolunun önemli eserlerinden birini vermiştir.

Soru 70

Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı ve yazarı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Esrar-ı Cinayat - Ahmet Mithat
B
Paris Faciaları - Ahmet Mithat
C
Cingöz Recai: Tiyatro Baskını - Peyami Safa
D
Meş’um Yakut- Necip Fazıl
E
Arsen Lüpen İstanbul’da - Peyami Safa
Açıklama:
Türk edebiyatının ilk polisiye roman Esrar-I Cinayat, Ahmet Mithat tarafından yazılmıştır.

Soru 71

Milli Edebiyat dönemi öyküsü için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Toplumsal sorunlara yer verilmiştir.
B
Gözleme büyük önem verilmiştir.
C
Çehov tarzı öyküler yazılmıştır.
D
Anadolu insanının yaşamı anlatılmıştır.
E
Bir memleket edebiyatı niteliği taşımaktadır.
Açıklama:
Milli Edebiyat döneminde Çehov tarzı öykülere rastlanmaz.

Soru 72

I. Toplumsal birer yara olan kölelik, cariyelik gibi konularda çözüm getiren bir yaklaşım içinde olunmuştur.
II. Bu dönemde bireysel yaşamdan toplumsal yaşama doğru geniş bir açılım vardır.
III. Özellikle mekân olarak ev içi verilmiş, Batı tarzı yaşamın eve yansımaları gösterilmiştir.
IV. Kişiler iyi ve kötü olarak tek yönlüdür ve iyiler ödüllendirilir, kötüler cezalandırılır.
V. Romanlarda ağır ve süslü bir dil kullanmanın yanı sıra Fransız cümle yapısı da görülür.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi Millî Edebiyat Dönemi roman ve hikâyesinin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Milli Edebiyat dönemi roman ve hikayesinde en ön plana çıkan özellik, toplumsal yaşama odaklanılmasıdır.

Soru 73

I. Mauppassant tekniğini benimseyerek geleneksel hikâye anlayışının ilkelerini başarıyla uygulamıştır.
II. Hikâyeleri için gereken malzemeyi hayatından, gözlemlerinden, halk fıkralarından, destanlardan almıştır.
III. Yergi ve güldürü unsurlarını kullanırken gerçeğe bağlı kalmış, olumlu ve olumsuz tipleri büyük bir başarıyla çizmiştir.
Yukarıda özellikleri verilen Millî Edebiyat Dönemi sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
B
Reşat Nuri Güntekin
C
Ömer Seyfeddin
D
Falih Rıfkı Atay
E
Refik Halit Karay
Açıklama:
Ömer Seyfeddin, geleneksel hikaye ilkelerini uygulamış, hikaye malzemelerini gerçek hayattan almış ve yergi ya da güldürüde gerçeğe bağlı kalmıştır.

Soru 74

Milli Edebiyat dönemi sanatçılarını en çok etkileyen Türk destanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yaratılış destanı
B
Bozkurt destanı
C
Türeyiş destanı
D
Ergenekon destanı
E
Oğuz Kağan destanı
Açıklama:
Özellikle zorluklar içinden yeniden doğma imgesini taşıyan Ergenekon Destanı sanatçıların çokça yöneldikleri bir destan olarak dönemi besler.

Soru 75

Çanakkale Savaşı’nda elde edilen zaferin millet üzerinde gerçekleştirdiği uyanışı kahramanları üzerinden anlatan roman aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vurun Kahpeye
B
İntibah
C
Kızıl Elma Neresi?
D
Vatan Yahut Silistre
E
Kiralık Konak
Açıklama:
Seçenekler arasında Çanakkale Savaşı’nın yarattığı uyanışı anlatan eser Kiralık Konak’tır.

Soru 76

Aşağıdaki eserlerden hangisi kadın meselesi ve çocuk eğitimi üzerinde durmaktadır?

Seçenekler

A
Seviye Talip
B
Sinekli Bakkal
C
Ateşten Gömlek
D
İzmir’den Bursa’ya
E
Dağa Çıkan Kurt
Açıklama:
Seçenekler arasında kadın ve çocuk eğitimi konularını vurgulayan eser HalideEdip tarafından yazılan Seviye Talip’dir.

Soru 77

İstiklal Savaşı yıllarında Anadolu’da öğretmenlik yapan Feride’nin başkahraman olduğu roman aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kiralık Konak
B
Çalıkuşu
C
Vurun Kahpeye
D
Sinekli Bakkal
E
Ateşten Gömlek
Açıklama:
Çalıkuşu romanının başkahramanı, Anadolu’da köylerde öğretmenlik yapan Feride’dir.

Soru 78

Ömer Seyfettin’in hikâyeleri, Halide Edip'in Yeni Turan ve Müfide Ferit'in Aydemir romanları tematik yapıları düşünüldüğünde aşağıdaki temalardan hangisinin öne çıktığı söylenebilir?

Seçenekler

A
Milli birlik düşüncesi
B
Aile sevgisi
C
Ekonomik zorluklar
D
Yaşam mücadelesi
E
Siyasal mücadele
Açıklama:
Millet olma ve millî devlete giden yolun prensipleri noktasında , Ömer Seyfettin’in hikâyeleri, Yeni Turan ve Aydemir romanları önemli edebî metinlerdir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat, Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyedeki temsilcilerinden değildir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Halid Ziya
C
Mehmet Rauf
D
Selami İzzet
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Tanzimat, Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyedeki temsilcileri; Ahmet Mithat Efendi, Halit Ziya, Mehmet Rauf, Fazlı Necip, Cemil Süleyman, Selami İzzet, İzzet Melih’tir. Ömer Seyfettin bunlar arasında yer almaz.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan Hareketinin edebiyatının roman ve hikâyedeki temsilcilerindendir?

Seçenekler

A
Hüseyin Rahmi
B
Fazlı Necip
C
Mehmet Rauf
D
Halide Edip
E
Fahri Celalettin
Açıklama:
Yeni Lisan Hareketinin Roman ve Hikâyedeki Temsilcileri; Ömer Seyfettin, Halide Edip, Yakup Kadri, Reşat Nuri, Refik Halit, Ahmet Hikmet Müftüoğlu ve Müfide Ferit’tir.

Soru 81

Popüler/avam edebiyatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
geniş halk kitleleri için yazılmış eserlerin oluşturduğu bir edebiyat anlayışı
B
Eserlerde derin bir sanat kaygısı olması
C
Daha çok okunmak hedefiyle yazılmış olması
D
çok zaman sürükleyici bir macera etrafında şekillenmesi
E
Hayatını kalemiyle kazanan yazarların popüler/avam edebiyatın yazarı olması
Açıklama:
Popüler/avam edebiyatı yolunu seçmiş sanatçıların eserlerinde derin bir sanat kaygısı yoktur.

Soru 82

Tanzimat yıllarında Ahmet Mithat’ın öncülüğünü yaptığı popüler edebiyat yolu Servet-i Fünun yıllarından itibaren kim ile temsil edilmeye başlar?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Halid Ziya
C
Hüseyin Rahmi
D
Selami İzzet
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Tanzimat yıllarında Ahmet Mithat’ın öncülüğünü yaptığı popüler edebiyat yolu Servet-i Fünun yıllarından itibaren Hüseyin Rahmi (Gürpınar, 1864-1844) ile temsil edilmeye başlar.

Soru 83

7. “Hikâyenin ana kişisi olan ve eski Türk tarihinden izler arayan Turhan, büyük bir heyecanla bütün Türk dünyasını ve Türklerin yaşadıkları bölgeleri gezmiş sonra çağdaş Türklüğün başkenti olarak gördüğü İstanbul’a büyük umutlarla gelmiştir. Fakat İstanbul’da Türklüklerini hissetmeden yaşayan insanları, ana ve babaların Türklük duygusundan uzak olduklarını, çocuklarını da bu bilinçle yetiştirmediklerini görünce Türklüğün geleceği konusunda büyük bir ümitsizliğe kapılır. Türklüğün uyanarak kendine gelmesi ve yükselmesi için temelleri yine Türklük düşüncesine dayandırılmış bir eğitime ihtiyaç olduğuna inanır. Okullar açmak ister. Ancak Turhan bu emelini de gerçekleştiremez. Nihayet bu heyecanlar içerisinde çıldırır ve intihar eder. Cebinden Yavuz Sultan Selim’e hitaben yazılmış bir mektup çıkar. Oldukça ilgi çekici olan bu hikâye okuyucuyu sarsarak Türklüğün uyanması ve tarihsel kökenlerine giderek kendini bulması duygusunu meydana getirmek ister.”
Yukarıda konusuna değinilen “Turhan nasıl çıldırdı?” adlı romanın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Ziya Gökalp
C
Mehmet Rauf
D
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
E
Reşat Nuri
Açıklama:
“Turhan nasıl çıldırdı?” adlı romanın yazarı Ahmet Hikmet Müftüoğlu’dur.

Soru 84

Maupassant tarzı hikâyelerde bazen ilgi çekici bir olayın anlatımı sürer, bazen de çarpıcı bir sonla tamamlanan sıradan olayın anlatımı gerçekleşir. Buradan yola çıkarak yazarın konularını günlük hayatın basit olaylarından aldığı söylenebilir. Bu tarzın Türk edebiyatındaki en önemli temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Refik Halit
C
Ziya Gökalp
D
Halit Ziya
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Ömer Seyfettin Maupassant tarzı denilen hikâyenin bizdeki en mühim temsilcisidir. Hikâyeleri genel olarak birinci tekil şahıs ağzından yazılmışlardır. Bunların özellikle mizahî bir tonlama taşıyanları oldukça çarpıcı bir sona vararak okuyucu üzerinde açık bir etki oluştururlar. Bu etki, hikâyeler aracılığıyla çizilmeye çalışılan insan portresinin belirginleşmesine de yardımcı olur.

Soru 85

II. Meşrutiyeti takip eden yıllar,19. yüzyılın son çeyreğinde başlayan çabalar sayesinde kadın yazarların birden bire çoğaldığı ve kadınlıkla ilgili konuların bizzat bu yazarlar eliyle en yoğun biçimiyle edebiyatın gündemine taşındığı dönemdir. 1890’ların başından itibaren yazdığı son romanı “Enin” ile edebiyat dünyasının ilk olarak açık bir kadın imzasıyla tanışmasını sağlayan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güzide Sabri
B
Emine Semiye
C
Şukufe Nihal
D
Fatma Aliye
E
Müfide Ferit
Açıklama:
1890’ların başından itibaren yazdığı son romanı Enin’i ile edebiyat dünyasının ilk olarak açık bir kadın imzasıyla tanışmasını sağlayan yazar Fatma Aliye Hanımdır.

Soru 86

İçinde yaşanılan oldukça zorlu şartlarla dolu zamanı Ömer Seyfettin ve Gökalp
gibi bir ‘Ergenekon’a benzeten başka sanatçılar da yazı ve şiirlerinde bu motif etrafında dolaşırlarken Türklük bilinci ve yeniden doğma inancının oluşmasını hızlandırmak isterler. Halide Edip de aynı etkilenme sebebiyle Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında yaşananları, bunlar karşısındaki duygulanışlarını anlattığı hikâyelerini hangi isimli kitabında bir araya getirmiştir?

Seçenekler

A
Dağa çıkan kurt
B
Ateşten gömlek
C
Sinekli bakkal
D
Vurun kahpeye
E
Kalp ağrısı
Açıklama:
Halide Edip’in bu kitabı 1922 yılında kaleme aldığı “Dağa çıkan kurt” adlı romanıdır.

Soru 87

Seçeneklerde verilen Millî Edebiyat Hareketi döneminde Roman ve Hikâye ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kurgusal bir dünya üzerinden hayatla ilgili mesajlar ve yönlendirmeler yapmak isteyen bir yapı ortaya koyar.
B
Yapmış olduğu yönlendirmeler kaynağını toplumun kendi değerlerinden alan -Türkçülük, İslamcılık, Osmanlıcılık ve Batıcılık gibi şekillerdedir.
C
Eserler sanatsal bir iddiadan çok iletmek istedikleri dünya anlayışıyla varlık gösterirler.
D
Devrin padişahı II. Abdülhamit’in Realist romana olan ilgisi yüzünden Realist romanda önemli bir ilerleme kaydedilmiştir.
E
Halide Edip Adıvar başta olmak üzere birçok kadın yazar rahat biçimde tecrübelerini yayımlamaya ve hayatın içerisinde etkin roller üstlenmeye başlamışlardır.
Açıklama:
II. Abdülhamit’in ilgisi Realist romana değil, Polisiye romana idi. Bu yüzden bu türde önemli ilerlemeler ve bu türe yönelişler olmuştur.

Soru 88

Seçeneklerdeki kişilerden hangisi Modern Türk Edebiyatının ilk polisiye romanı olan Esrar-ı Cinayet ’in yazarıdır?

Seçenekler

A
Ömer Seyfettin
B
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
C
Ahmet Mithat Efendi
D
Fatma Aliye Hanım
E
Reşat Nuri Güntekin
Açıklama:
Modern Türk Edebiyatının ilk polisiye romanı olan Esrar-ı Cinayetin yazarı Ahmet Mithat Efendi’dir.

Soru 89

Seçeneklerdeki Millî Edebiyat Hareketi dönemindeki Roman ve Hikâye ile ilgili özelliklerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Herkesin kolayca ulaşabileceği, anlayabileceği, zamanla inanabileceği bir değerler manzumesi sunarak etrafında giderek genişleyen bir inananlar topluluğu oluşturur.
B
Gayesini kendinde arayan bir sanat anlayışını hâkim kılmak iddiasındadır.
C
II. Meşrutiyet sonrasında bir kimlik oluşturmak ve kimlik arayışlarını cevaplamak için tarihe döner.
D
İçinde yaşanan sönük çağda kurgusal bir altın çağ oluşturulmaya çalışılmıştır.
E
Edebi eserlerde kaynak olarak tarih ve destanlar da kullanılmıştır.
Açıklama:
Gayesini kendinde arayan bir sanat anlayışını hâkim kılmak iddiası Fecr-i Âtî döneminin özelliklerinden birisidir.

Soru 90

Halide Edip Adıvar’ın Türklük bilinci ve yeniden doğma inancının oluşmasını hızlandırmak amacıyla, Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında yaşananları ve bunlar karşısında duygulanışlarını anlattığı hikâyelerini bir araya getirdiği kitabının adı nedir?

Seçenekler

A
Dağa Çıkan Kurt (1922)
B
Yeni Turan (1912)
C
Tatarcık (1939)
D
Türk’ün Ateşle İmtihanı (1928)
E
Ateşten Gömlek (1922)
Açıklama:
Halide Edip Adıvar’ın Türklük bilinci ve yeniden doğma inancının oluşmasını hızlandırmak amacıyla, Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında yaşananları ve bunlar karşısında duygulanışlarını anlattığı hikâyelerini bir araya getirdiği kitabının adı “Dağa Çıkan Kurt” dur.

Soru 91

Seçeneklerdeki eserlerden hangisi Mehmet Rauf’a ait değildir?

Seçenekler

A
Son Emel (1913)
B
İhtizar (1909)
C
Genç Kız Kalbi (1912)
D
Kadın Ruhu (1912)
E
Hanımlar Arasında (1914)
Açıklama:
“Kadı Ruhu” (1912) Hüseyin Cahit Yalçın’a ait bir eserdir.

Soru 92

Seçeneklerde verilen Ömer Seyfettin ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Hikâyelerinde insanların bireysellikleri ön plandadır.
B
Türk hikâyesi onun eseriyle olgunluk kazanarak Cumhuriyet devri hikâyesine bağlanır.
C
Bir bakıma kendi edebiyat tarihindeki yerini, edebî kimliğini feda ederek tezli eser yazarı olarak anılmayı göze almıştır.
D
Sanatın toplumu yönlendirici gücünü kullanarak Türklük şuurunun uyanması için çaba sarf etmiştir.
E
Maupassant tarzı denilen hikâyenin bizdeki en mühim temsilcisidir.
Açıklama:
Ömer Seyfettin’in hikâyelerinde insanların bireysellikleri neredeyse silinmiştir.

Soru 93

Ömer Seyfettin’in hangi hikâyesinin konusu batıl inançlar gibi insan yaşamını derinden etkileyen unsurlardır?

Seçenekler

A
Efruz Bey
B
Pembe İncili Kaftan
C
Primo Türk Çocuğu
D
Ashab-ı Kehfimiz
E
Tos
Açıklama:
Ömer Seyfettin’in “Tos” adlı hikâyesinin konusu batıl inançlar gibi insan yaşamını derinden etkileyen unsurlardır.

Soru 94

Seçeneklerdeki Halide Edip Adıvar’ın yazmış olduğu eserlerden hangisi Ferdiyetçi ve Psikolojik roman türüne örnek gösterilebilir?

Seçenekler

A
Ateşten Gömlek (1922)
B
Handan (1912)
C
Vurun Kahpeye (1923)
D
İzmir’den Bursa’ya (1923)
E
Dağa Çıkan Kurt (1922)
Açıklama:
Halide Edip Adıvar’ın yazmış olduğu “Handan” adlı roman Ferdiyetçi ve Psikolojik roman türüne örnek gösterilebilir?

Soru 95

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun bir nesil romanı olarak üç neslin hikâyesinin anlattığı ve başlıca kahramanları Naim Efendi, Servet bey ve yazarın kendi biyografisinden hareketle yarattığı Hakkı Celis olan eserinin adı nedir?

Seçenekler

A
Nur Baba (1922)
B
Yaban (1932)
C
Kiralık Konak (1922)
D
Ankara (1934)
E
Sodom ve Gomore (1928)
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun bir nesil romanı olarak üç neslin hikâyesinin anlatıldığı ve başlıca kahramanları Naim Efendi, Servet bey ve yazarın kendi biyografisinden hareketle yarattığı Hakkı Celis olan eserinin adı “Kiralık Konak”tır.

Soru 96

Seçeneklerdeki Reşat Nuri Güntekin eserlerinin hangisinde İstiklal Savaşı yıllarında Anadolu’da öğretmenlik yapan Feride’nin hikâyesi anlatılır?

Seçenekler

A
Acımak (1928)
B
Yaprak Dökümü (1930)
C
Dudaktan Kalbe (1943)
D
Çalıkuşu (1922)
E
Yeşil Gece (1928)
Açıklama:
Reşat Nuri Güntekin “Çalıkuşu” adlı eserinde İstiklal Savaşı yıllarında Anadolu’da öğretmenlik yapan Feride’nin hikâyesi anlatır.

Soru 97

Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı olan 1885 tarihli Esrar-ı Cinayet kimin eseridir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Fatma Aliye Hanım
C
Emine Semiye Hanım
D
Halide Edip Adıvar
E
Şükufe Nihal
Açıklama:
Modern Türk edebiyatının ilk polisiye romanı AhmetMithat Efendi’nin yazdığı1885 tarihli Esrar-I Cinayet’tır. Romanın altbaşlıklarından olan polisiye roman Türk edebiyatında çok ilgi görmese de bütün popüler edebiyat ürünlerigibi varlığını geri planda sürdürür. Ancak hiçbirzaman aşk romanları kadarbüyük ilgi çekmez.

Soru 98

1890’ların başından itibaren edebiyat dünyasının ilk olarak açık bir kadın imzasıyla tanışmasını sağlayan Fatma Aliye Hanım son roman’ı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Semiye
B
Nihal
C
Enin
D
Güzide
E
Edip
Açıklama:
1890’ların başından itibaren edebiyat dünyasının ilk olarak açık bir kadın imzasıyla tanışmasını sağlayan Fatma Aliye Hanım bu yıllarda artık son romanı Enin’i yazarsa da başta Halide Edip olmak üzere Güzide Sabri, Emine Semiye, Şükûfe Nihal hatta Müfide Ferit gibi birçok isim onun takipçisi olarak artık daha rahat biçimde kalem tecrübelerini yayımlamaya vehayatın içerisinde etkin roller üstlenmeye başlarlar.

Soru 99

Türklük bilinci ve yeniden doğma inancının oluşmasını hızlandırmak isteyen yazarlarımızdan . Halide Edip Adıvar’ın Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında yaşananları, bunlar karşısındaki duygulanışlarını anlattığı hikâyelerini topladığı kitabın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İkdam
B
Ergenekon
C
Başını Vermeyen Şehit
D
Dağa Çıkan Kurt
E
Evrak-ı Perişan
Açıklama:
Türklük bilinci ve yeniden doğma inancının oluşmasını hızlandırmak isteyen. Halide Edip Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında yaşananları, bunlar karşısındaki duygulanışlarını anlattığı hikâyelerini Dağa çıkan Kurt (1922) isimli kitabında bir araya getirmiştir

Soru 100

I.Başını Vermeyen Şehit
II.Kiralık Konak
III.Evrak-ı Perişan
Yukarıdaki Eserlerden hangisi veya hangileri Çanakkale Savaşında elde edilen zaferin millet üzerinde gerçekleştirdiği uyanış hakkında kaleme alınmıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Ömer Seyfettin’in “Çanakkale’den Sonra” hikâyesinde ve Yakup Kadri “Kiralık Konak” romanında Çanakkale Savaşında elde edilen zaferin millet üzerinde gerçekleştirdiği uyanışı kahramanları üzerinden anlatır.

Soru 101

Aşağıdaki isimlerden hangisi Tanzimat, Edebiyat-ı Cedide ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâye yazarı temsilcilerinden değildir?

Seçenekler

A
Ahmet Mithat Efendi
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
D
Refik Halit Karay
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Tanzimat, Edebiyat-ı Cedide ve Fecr-i Âti edebiyatının roman ve hikâyesinin temsilcileri: Ahmet Mithat Efendi, Halit Ziya (Uşaklıgil), Mehmet Rauf, AhmetHikmet (Müftüoğlu), Fazlı Necip, Cemil Süleyman, Selami İzzet, İzzetMelih, Refik Halit (Karay), Yakup Kadri (Karaosmanoğlu).

Soru 102

I. Reşat Nuri Güntekin
II. Aka Gündüz
III. Hüseyin Rahmi
Yukarıdaki isimlerden hangisi ve hangileri Yeni Lisan hareketinin roman ve hikâyedeki temsilcisi veya temsilcilerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Yeni Lisan Hareketinin roman ve hikâyedeki temsilcileri: Ömer Seyfettin, Müfide Ferit (Tek), Reşat Nuri (Güntekin), Aka Gündüz’dür.

Soru 103

Aşağıdaki hikaye ve romanlardan hangisi Mehmet Rauf ‘a ait değildir?

Seçenekler

A
Eylül
B
İntizar
C
Son Emel
D
Menekşe
E
Kadın Ruhu
Açıklama:
Eylül yazarı Mehmet Rauf (1875-1931), bu romanıyla kazandığı şöhretini sürdürmek arzusuyla daima bu değerde yeni bir eser yazmak üzere hareket eder. Ancak çoğu popüler edebiyatın aşk romanları içinde değerlendirilebilecek romanlarla biyografisinden hareketle hikâyeler yazmanın ötesine geçemez. İntizar (1909),Âşıkane (1909), Genç Kız Kalbi (1912), Son Emel (1913), Menekşe (1913), Hanımlar Arasında (1914), Bir Aşkın Tarihi (1915) gibi hikâye ve romanlarını yayımlar.

Soru 104

Edebiyat-ı Cedide’nin son öncülerinden sayılan ve kısa hikâyelerini “Hayat-ı Hakikiye Sahneleri’nde” biraraya getiren yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hüseyin Cahit Yalçın
B
Saffet Ziya
C
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
D
Fazlı Necip
E
Cemil Süleyman
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide’nin son öncülerinden sayılan Hüseyin Cahit (Yalçın, 1874-1957) kısa hikâyelerini Hayat-ı Hakikiye Sahneleri’nde (1909) bir araya getirir.

Soru 105

Günlüğünde yer alan notlarda da “Ben her şeyden, en ehemmiyetsiz bir fıkradan, bir cümleden bir hikâye, koca bir roman çıkarabilirim” diyen ünlü yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cemil Süleyman
B
Halide Edip Adıvar
C
Ömer Seyfettin
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Reşat Nuri Güntekin
Açıklama:
Yazar Maupassant tarzı denilen bazen ilgi çekici bir olayın anlatımı sürer bazen de çarpıcı bir sonla tamamlanan sıradan olayın anlatımı gerçekleştiren, günlük hayatın basit olaylarını ele alan.Günlüğünde yer alan notlarda da bunu belirleyecek şekilde “Ben her şeyden, en ehemmiyetsiz bir fıkradan, bir cümleden bir hikâye, koca bir roman çıkarabilirim”(Ömer Seyfettin, 2000, 264) diyen yazar, günlük hayatın ve sıradan insan tablolarının içinden hikâyesi için konu bulmakta zorluk çekmez.

Soru 106

“İstanbul Kızı” adlı bir tiyatro eseri olarak yazıldıktan sonra roman haline getirilmiş, tefrikası tamamlandıktan sonra bizzat yazarı tarafından gözden geçirilerek kitaplaştırılmıştır olan Reşat Nuri Güntekin eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çalıkuşu
B
Harabelerin Çiçeği
C
Acımak
D
Yeşil Gece
E
Kan Davası
Açıklama:
Çalıkuşu, İstanbul Kızı adlı bir tiyatro eseri olarak yazıldıktan sonra roman haline getirilmiş, tefrikası tamamlandıktan sonra bizzat yazarı tarafından gözden geçirilerek kitaplaştırılmıştır, Çalıkuşu İstiklal Savaşı yıllarında Anadolu’da öğretmenlik yapan Feride’nin hikâyesidir. Feride özellikle de Batı Anadolu’da geçen macerasıyla devir insanına yeni bir mücadelenin ilk haberlerini verir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.