II. Abdülhamit Dönemi Türk Edebiyatı - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Muallim Naci’nin edebiyat sayfasını yönettiği ve Divan edebiyatı tarzında şiirler yayımladığı gazete aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hürriyet
B
Tercüman-ı Ahvâl
C
Tercüman-ı Hakîkat
D
Sabah
E
Tasvir-i Efkâr
Açıklama:
Bu şartlar altında edebi gruplaşmaları sıralayabileceksiniz.
Soru 2
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Edebiyat-ı Cedîde topluluğuna mensup değildir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Ali Ekrem
C
Rıza Tevfik
D
Hüseyin Siret
E
Faik Âli
Açıklama:
Bu şartlar altında edebi gruplaşmaları sıralayabileceksiniz.
Soru 3
Edebiyat-ı Cedîdecileri dekadanlıkla suçlayan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Ahmet Midhat
C
Ali Ekrem
D
Rıza Tevfik
E
Mehmet Âkif
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide’yi oluşturan toplumsal ve siyasal zemini tartışabileceksiniz.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedîde’nin sanat anlayışının doğmasında ve oluşumunda etkili olmamıştır?
Seçenekler
A
Tanzimat’ın II. kuşağına mensup Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’in bireyci sanat anlayışı
B
II. Abdülhamit dönemindeki baskı ve sansür
C
Edebiyat-ı Cedîde şairlerinin içe dönük ve karamsar mizaçları
D
Muallim Naci ile Recaizade Mahmut Ekrem arasında meydana gelen edebî tartışmalar
E
Tanzimat’ın I. kuşağının toplumcu sanat anlayışı
Açıklama:
Sultan II. Abdülhamit Döneminin kültür ve sanat hayatı için önemli sonuçlar doğuran şartlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Edebiyatımızda ‘abes-muktebes’ tartışmasının çıkmasına neden olan şiir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zemzeme
B
Burhân-ı Kudret
C
Demdeme
D
Hasta Çocuk
E
Takdîr-i Elhân
Açıklama:
Bu şartlar altında edebi gruplaşmaları sıralayabileceksiniz.
Soru 6
Genç Kalemler dergisinde Edebiyat-ı Cedidecileri sade Türkçe’den, milli hayattan uzaklaştırmak ve Batıyı taklit etmekle eleştiren yazar kimdir?
Seçenekler
A
Ömer Seyfettin
B
İsmail Safa
C
Hüseyin Siret
D
Hüseyin Cahit
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Genç Kalemler dergisinde Edebiyat-ı Cedidecileri sade Türkçe’den, milli hayattan uzaklaştırmak ve Batıyı taklit etmekle eleştiren yazar Ömer Seyfettin'dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi 1898 yılında, Güney Afrika’daki Transval’da sömürgeci İngilizler'le yerli halk Boerler arasında çıkan savaşta bazı Edebiyat-ı Cedidecilerin İngilizlerin galibiyetini temenni eden bir metin hazırlaması ve bunu dönemin İngiliz büyükelçisi Sir Nicolas O'Conor'a sunması neticesinde sürgüne gönderilmiştir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Hüseyin Siret
C
Hüseyin Cahit
D
Tevfik Fikret
E
Ali Ekrem
Açıklama:
1898 yılında, Güney Afrika’daki Transval’da sömürgeci İngilizlerle yerli halk Boerler arasında çıkan savaşta bazı Edebiyat-ı Cedidecilerin İngilizlerin galibiyetini temenni eden bir metin hazırlaması ve bunu dönemin İngiliz büyükelçisi Sir Nicolas O'Conor'a sunması neticesinde İsmail Safa ve Hüseyin Siret sürgüne gönderilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Tevfik Fikret kaç tarihinde Servet-i Fünun dergisi yazı işleri müdürlüğüne atanmıştır?
Seçenekler
A
27 Aralık 1891
B
07 Şubat 1896
C
27 Aralık 1900
D
16 Ekim 1901
E
05 Aralık 1901
Açıklama:
Tevfik Fikret 07 Şubat 1896 tarihinde Servet-i Fünun dergisi yazı işleri müdürlüğüne atanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi 7 Haziran 1900 tarihli Servet-i Fünun’daki “Son Yazılar” başlıklı yazısında, Edebiyat-ı Cedide’yi yalnızca bireysel temaları ve aşk konusunu işlemekle suçlamıştır?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Cenap Şahabettin
C
Ali Ekrem
D
Ahmet Şuayp
E
Süleyman Nesip
Açıklama:
Ahmet Şuayp 7 Haziran 1900 tarihli Servet-i Fünun’daki “Son Yazılar” başlıklı yazısında, Edebiyat-ı Cedide’yi yalnızca bireysel temaları ve aşk konusunu işlemekle suçlamıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Hüseyin Cahit, 16 Ekim 1901 yılında Servet-i Fünun dergisinde yayınladığı “Edebiyat ve Hukuk” başlıklı makaleyi hangi dilden çevirmiştir?
Seçenekler
A
İngilizce
B
İtalyanca
C
Almanca
D
İspanyolca
E
Fransızca
Açıklama:
Hüseyin Cahit, 16 Ekim 1901 yılında Servet-i Fünun dergisinde yayınladığı “Edebiyat ve Hukuk” başlıklı makaleyi Fransızca'dan çevirmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Bir şiirde, cümle veya anlatımın bir dize veya beyitte değil de, onu izleyen dizelerde tamamlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anjambman
B
Sone
C
Terzarima
D
Müstezat
E
Vezin
Açıklama:
Bir şiirde, cümle veya anlatımın bir dize veya beyitte değil de, onu izleyen dizelerde tamamlanmasına Anjambman denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in şiirde etkilendiği kişilerden birisidir?
Seçenekler
A
Stendhal
B
Balzac
C
Alfred de Musset
D
Goncourt kardeşler
E
Paul Bourget
Açıklama:
Şiirde Tevfik Fikret, Alfred de Musset, François Coppée ve Sully Prudhomme’dan etkilenmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 13
Servet-i Fünun hangi yıldan itibaren Servet gazetesinin haftalık edebi eki olarak çıkmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1890
B
1891
C
1896
D
1897
E
1898
Açıklama:
Servet-i Fünun 1891 yılından itibaren Servet gazetesinin haftalık edebi eki olarak çıkmaya başlamıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 14
Edebiyat tarihlerinde “Edebiyat-ı Cedide” adıyla bilinen hareket kimin Servet-i Fünun dergisinin başına geçmesiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Ahmet İhsan Tokgöz
C
Tevfik Fikret
D
Cenap Şahabettin
E
Halit Ziya
Açıklama:
Edebiyat tarihlerinde “Edebiyat-ı Cedide” adıyla bilinen hareket Tevfik Fikret'in Servet-i Fünun dergisinin başına geçmesiyle başlamıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat’ın II. kuşağında ağırlığı hissedilen şair ve/veya yazarlardan birisidir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Namık Kemal
C
Ziya Paşa
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Ahmet Midhat
Açıklama:
Tanzimat sonrası Türk edebiyatı, kendi içinde iki döneme ayrılır. 1860-1876 arasındaki ilk döneme Tanzimat’ın I. kuşağına mensup Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa ve Ahmet Midhat gibi şair ve yazarlar damgasını vurmuştur. II. Abdülhamit tahta geçtikten sonra (1876) edebiyatta yeni bir dönem açılır. Bu dönemde, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit ve Samipaşazade Sezai gibi Tanzimat’ın II. kuşağına mensup şair ve yazarların ağırlığı hissedilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
I. Recaizade Mahmut Ekrem II. Abdülhak Hamit III. Namık Kemal IV. Ahmet Mithat Yukarıdakilerden isimlerden hangisi/hangileri Tanzimat'ın II. kuşağına, yani yazar Mehmet Kaplan'ın "Ferdiyetçilik, Büyük ihtiraslar ve Izdıraplar Devri" adını verdiği döneme mensup şair ve yazarlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Tanzimat sonrası Türk edebiyatı, kendi içinde iki döneme ayrılır. 1860-1876 arasındaki ilk döneme Tanzimat’ın I. kuşağına mensup Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa ve Ahmet Midhat gibi şair ve yazarlar damgasını vurmuştur. Bu dönem, yaklaşık olarak II. Abdülhamit’in tahta çıktığı yıllara kadar sürer. II. Abdülhamit tahta geçtikten sonra edebiyatta yeni bir dönem açılır. Bu dönemde, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit ve Samipaşazade Sezai gibi Tanzimat’ın II. kuşağına mensup şair ve yazarların ağırlığı hissedilir. Mehmet Kaplan bu döneme de “Ferdiyetçilik, Büyük İhtiraslar ve Iztıraplar Devri” adını vermiştir.
Soru 17
I. ŞinasiI II. Ziya Paşa III. Samipaşazade Sezai IV. Recaizade Mahmut Ekrem Yukarıdakilerden isimlerden hangisi/hangileri Tanzimat'ın I. kuşağına, yani yazar Mehmet Kaplan'ın “Sosyal ve Politik Fikirler Devri” adını verdiği döneme mensup şair ve yazarlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Tanzimat sonrası Türk edebiyatı, kendi içinde iki döneme ayrılır. 1860-1876 arasındaki ilk döneme Tanzimat’ın I. kuşağına mensup Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa ve Ahmet Midhat gibi şair ve yazarlar damgasını vurmuştur. Mehmet Kaplan bu döneme “Sosyal ve Politik Fikirler Devri” adını verir. Bu dönem, yaklaşık olarak II. Abdülhamit’in tahta çıktığı yıllara kadar sürer. Abdülhamit tahta geçtikten sonra edebiyatta yeni bir dönem açılır. Bu dönemde, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit ve Samipaşazade Sezai gibi Tanzimat’ın II. kuşağına mensup şair ve yazarların ağırlığı hissedilir.
Soru 18
Tanzimat’ın I. kuşağına mensup şair ve yazarlar, eserlerinde ........... konulara yer verip, halkı eğitmeyi ve bilinçlendirmeyi amaçlamışlardır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Toplumsal
B
Aşkla ilgili
C
Doğayla ilgili
D
Ölümle ilgili
E
Felsefi
Açıklama:
Tanzimat’ın I. kuşağına mensup şair ve yazarlar, eserlerinde toplumsal ve siyasal konulara yer verip, halkı eğitmeyi ve bilinçlendirmeyi amaçlarken; ikinci kuşağa mensup edebiyatçılar, gerek dönemin siyasal koşulları, gerekse özel hayatlarında karşılaştıkları acı olaylar ve içe kapalı, duygusal mizaçları nedeniyle ölüm, aşk ve doğa gibi bireysel temalara eğilmişlerdir. Bu sebeple doğru cevap A'dır.
Soru 19
I. Saadet II. İmdâdü’l-midâd III. Teâvün-ı Aklâm IV. Risalei Hafî 1884’ten sonra Türk edebiyatı, Muallim Naci ve Recaizade Mahmut Ekrem ekseninde, yeni ve eski edebiyat taraftarları olmak üzere iki gruba ayrılır. Eski edebiyatın temsilcilerinden olan Muallim Naci'nin, Tercüman-ı Hakîkat adlı gazetede yazmaya başlamasıyla, kısa zamanda etrafında bir halka oluşmuş, gazetenin edebiyat kısmı eski tarzdaki nazirelerle dolmuştur. Bu eski tarz şiirlerden dolayı Tercüman-ı Hakikat’ten uzaklaştırılan Muallim Naci yanlıları, farklı gazete ve dergilerde toplanmaya başlamıştır. Buna göre, yukarıdakilerden hangisi/hangileri Muallim Naci yanlılarının toplandığı gazete ve dergilerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Muallim Naci, Ahmet Midhat'ın daveti üzerine Tercüman-ı Hakîkat adlı gazetede yazamaya başlamıştır. Muallim Naci, Tercüman-ı Hakîkat’te çalışmaya başlayınca, kısa zamanda etrafında bir halka oluşmuş, gazetenin edebiyat kısmı, Mehmet Salahî ve Muallim Feyzî gibi şairlerin eski tarzdaki nazireleriyle dolmuştur. Ancak Ahmet Midhat Efendi, gazetesinde yayımlanan bu eski tarz şiirlerden hoşlanmaz ve Muallim Naci’yi Tercüman-ı Hakikat’ten uzaklaştırır. Böylece Muallim Naci ve Ahmet Midhat arasında başlayan tartışma genişler. Naci yanlıları ve Ekrem yanlıları farklı dergilerde toplanmaya başlar. Böylece Recaizade Mahmut Ekrem ile Mualim Naci arasında başlayan tartışma genişler. Naci yanlıları Saadet, İmdâdü’l-midâd ve daha sonra Teâvün-ı Aklâm gibi gazete ve dergilerde toplanırlar. Ekrem yanlıları ise, Gülşen, Gayret, Sebat, Risalei Hafî gibi dergilerde yer almışlardır.
Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 20
............; gerileme, yıkılma, çökme anlamına gelen bir Fransızca kelimedir. Bu terim, 19. yüzyılın sonlarında, Fransa'da, şiirde alışılmış uslûbun dışına çıkan, yeni ve anlaşılmaz imgeler kullanan bazı sembolist şairler için kullanılmıştır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sone
B
Terzarima
C
Anjambman
D
Dekadan
E
Müstezat
Açıklama:
Anjambman; bir şiirde, cümle veya anlamın bir dize veya beyitte değil de, onu izleyen dizelerde tamamlanmasıdır. Müstezat; sözlük anlamı artmış, çoğalmış demektir. Bir Divan şiiri nazım biçimidir. Terzarima; ilk kez İtalyan edebiyatında kullanılan bir nazım biçimidir ve 3 dizeli bentlerden oluşur. Sone; önce İtalyan, sonra da Fransız edebiyatında kullanılan 14 dizelik bir nazım biçimidir. Dekadan ise; gerileme, yıkılma, çökme anlamına gelen bir Fransızca kelimedir. Bu terim, 19. yüzyılın sonlarında, Fransa'da, şiirde alışılmış uslûbun dışına çıkan, yeni ve anlaşılmaz imgeler kullanan bazı sembolist şairler için kullanılmıştır.
Dolayısıyla, doğru cevap D'dir.
Dolayısıyla, doğru cevap D'dir.
Soru 21
I. Dilin, daha sanatkârane bir hale dönüşmesi.
II. Edebi dilde Fransız etkisinin görülmesi.
III. Yalnızca bireysel konuların işlenmesi.
IV. Sade bir dille yazma anlayışının kesintiye uğraması.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Edebiyat-ı Cedide topluluğunun edebiyat anlayışını yansıtmaktadır?
II. Edebi dilde Fransız etkisinin görülmesi.
III. Yalnızca bireysel konuların işlenmesi.
IV. Sade bir dille yazma anlayışının kesintiye uğraması.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Edebiyat-ı Cedide topluluğunun edebiyat anlayışını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Türk Edebiyatı tarihine geçen Edebiyat-ı Cedide şair ve yazarları, edebiyatımızın Batılılaşması yolunda önemli eserler vermişlerdir. Türk Edebiyatı, onlarla birlikte, Divan Edebiyatından, şekil ve öz itibariyle daha da uzaklaşmış, roman ve hikâyedeki geleneksel izler daha bir silinmiş, dil ağırlaşmakla beraber, daha sanatkârane bir hale dönüşmüştür. Bu olumlu gelişmelerle beraber, edebî dilde bir yapaylık ve Fransız etkisi de kendini gösterir. Tanzimat’la başlayan halka yönelme ve sade bir dille yazma anlayışının kesintiye uğraması, yerli hayattan uzak kalınması, yalnızca bireysel konuların işlenmesi de Edebiyat-ı Cedide’nin eksikleri arasında sayılabilir.
Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 22
I. Bireysel temalara ağırlık verilmiştir. II. Anlatıcının araya girip okurla sohbet ettiği eserler artmıştır. III. Dil sadeleşmiştir. IV. "ki ve evet" gibi edatlarla, "oh, of, ey, âh" gibi aşırı duygusallık ifade eden ünlemler sıkça kullanılmıştır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Edebiyat-ı Cedide sanat anlayışının özellikleri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
- Edebiyat-ı Cedide topluluğunda ağırlıklı olarak bireysel temalar işlenmiştir.
- Roman ve hikâyede, Tanzimat döneminde görülen, anlatıcının araya girip okurla sohbet etmesi, bilgiler aktarması, gerçeği zorlayan tesadüfler ve kişilerin idealize edilmesi gibi kusurlar, Edebiyat-ı Cedide romanında oldukça azalmıştır.
- Servet-i Fünûn yazarları, eserlerinde Tanzimat kuşağına göre daha soyut ve ağır bir dil kullanmışlardır.
- Eserlerinde “ki ve evet” gibi edatlarla, “oh, of, ey, âh” gibi aşırı duygusallık ifade eden ünlemleri sıkça kullanmışlardır.
Dolayısıyla, doğru cevap C'dir.
Soru 23
Bir şiirde, cümle veya anlamın bir dize veya beyitte değil de, onu izleyen dizelerde tamamlanması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Dekadan
B
Sone
C
Terzarima
D
Müstezat
E
Anjambman
Açıklama:
Dekadan; uslûbun dışına çıkan, yeni ve anlaşılmaz imgeler kullanan bazı sembolist şairler için kullanılmıştır. Sone; önce İtalyan, sonra da Fransız edebiyatında kullanılan 14 dizelik bir nazım biçimidir. Müstezat; sözlük anlamı artmış, çoğalmış demektir. Bir Divan şiiri nazım biçimidir. Terzarima; ilk kez İtalyan edebiyatında kullanılan bir nazım biçimidir ve 3 dizeli bentlerden oluşur. Anjambman ise; bir şiirde, cümle veya anlamın bir dize veya beyitte değil de, onu izleyen dizelerde tamamlanmasıdır.
Dolayısıyla doğru cevap E' dir.
Dolayısıyla doğru cevap E' dir.
Soru 24
Edebiyat tarihlerinde “Edebiyat-ı Cedîde” (veya bazı kaynaklarda Servet-i Fünûn) adıyla bilinen hareket, aşağıdaki hangi ismin Servet-i Fünûn dergisinin başına geçmesiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Tevfik Fikret
C
Mehmet Rauf
D
Ahmet İhsan
E
Süleyman Nazif
Açıklama:
Edebiyat tarihlerinde “Edebiyat-ı Cedîde” (veya bazı kaynaklarda Servet-i Fünûn) adıyla bilinen hareket, Tevfik Fikret'in Servet-i Fünûn dergisinin başına geçmesiyle başlamıştır. A, C, D ve E şıklarındaki isimler, Tevfik Fikret'in derginin idaresini ele almasından sonra derginin kadrosuna dahil olmuşlardır.
Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 25
I. Halit Ziya Uşaklıgil - Maî ve Siyah II. Hüseyin Cahit - Hayal İçinde III. Mehmet Rauf - Eylül IV. Tevfik Fikret - Timsâl-i Cehâlet Servet-i Fünûn dergisinde şiirin yanı sıra, roman ve hikâye türünde eserlere de yer verilmiştir. Yukarıda yazarlarıyla birlikte verilen eserlerden hangisi/hangileri dergide yayınlanan romanlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Servet-i Fünûn dergisinde şiirin yanı sıra, roman ve hikâye türünde eserlere de yer verildi. Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası, Halit Ziya’nın Maî ve Siyah, Aşk-ı Memnû ve Kırık Hayatlar; Mehmet Rauf’un Eylül; Hüseyin Cahit’in Hayal İçinde adlı romanları, Servet-i Fünûn’da tefrika edildi ve çeşitli hikâyeleri yayımlandı. Buna karşın Tevfik Fikret, "Timsâl-i Cehâlet" başlıklı şiirini, Ahmet Mithat'ın “Dekadanlar” başlıklı eleştiri makalesine yanıt olarak yazmıştır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Muallim Naci’nin yanında yer alan şairlerdendir?
Seçenekler
A
Menemenlizade Tahir
B
Ali Ferruh
C
Abdülhalim Memduh
D
Halil Edip
E
Mehmet Rüşti
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem ile Muallim Naci arasında başlayan tartışmaların genişlemesi ile edebiyatımız 2 ana kutba ayrılmıştır. Seçeneklerden Halil Edip, Muallim Naci yanında yer alan şairlerden biridir, diğerleri ise Mahmut Ekrem’in yanında yer alan şairlerdendir.
Soru 27
Genç Kalemler dergisinde Edebiyat-ı Cedidecileri batıyı taklit etmekle eleştiren yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Ömer Seyfettin
C
Ali Ekrem
D
Ahmet Mithat
E
Samipaşazade Sezai
Açıklama:
Muallim Naci’nin eleştirileri çoğunlukla Recaizade Mahmut Ekrem’e yöneliktir. C ve E şıkları Servet-i Fünun dergisinden ayrılıp Malumat dergisine geçen yazarlardır. Ahmet Mithat’ın ise eleştirileri Dekadanlar başlığıyla Sabah’ta yayımlanmıştır. Genç Kalemler’de yazan, Ömer Seyfettin’dir.
Soru 28
"Edebiyat-ı Cedide topluluğu (1896-1901), .................. döneminde ortaya çıkmış bir edebî harekettir." cümlesindeki boşluğa aşağıdaki isimlerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
II. Abdülhamit
B
I. Abdülhamit
C
Abdülmecid
D
Mehmed Reşad
E
IV. Murad
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu (1896-1901), II. Abdülhamit döneminde ortaya çıkmış bir edebî harekettir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit dönemi edebiyatı için doğru bir yargı değildir?
Seçenekler
A
Sadece Edebiyat-ı Cedide olarak bilinir.
B
Aynı dönemde edebiyat ve sanat anlayışı sahipleri de bulunur.
C
Devrin baskın edebî anlayışı Servet-i Fünun dergisi etrafında bir araya gelmiştir.
D
II. Meşrutiyet dönemine kadar sürmüştür.
E
Yazar ve şairler, toplumsal konulardan uzak durup bireysel temalara yönelmiştir.
Açıklama:
II. Abdülhamit Dönemi edebiyatı -baskın anlayış olsa bile- sadece Edebiyat-ı Cedide’ye indirgenemez.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit döneminde yaşanmamıştır?
Seçenekler
A
Kanûn-ı Esasî’nin yürürlüğe girmesi.
B
Osmanlı-Rus Savaşı
C
Osmanlı Millet Meclisi'nin kapatılması.
D
Anadolu ve Rumeli demir yollarının büyük bir bölümünün tamamlanması
E
Tanzimat Fermanı
Açıklama:
Tanzimat Fermanı 1839'da Sultan Abdülmecid devrinde ilan edilmiştir.
Soru 31
“Zerre-i nûrundan iken muktebes / Mihr ü mehe etmek işâret abes” beytinde tartışma konusu olan harfler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
sâd ve sin
B
sâd ve peltek se
C
sin ve peltek se
D
sâd ve dâd
E
sin ve nûn
Açıklama:
Sin ve peltek se'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünun dergisiyle ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
1890 yılında İzmir'de çıkarılmaya başlanmıştır.
B
Başlangıçta fen bilimlerine ağırlık veriliyordu.
C
Derginin idarecisi Muallim Naci olmuştur.
D
Edebi eleştiriye yer verilmemiştir.
E
Abes-muktebes tartışmalarının yaşandığı dergidir.
Açıklama:
Servet, 1890 yılında İstanbul’da çıkarılan bir gazetedir. Servet-i Fünûn, önce 27 Mart 1891’den itibaren bu gazetenin haftalık edebî eki olarak çıkmaya başlar. Derginin idarecisi Recaizade Mahmut Ekrem’in Mekteb-i Mülkiye’den öğrencisi Ahmet İhsan Tokgöz’dür. Başlangıçta fen bilimlerine ağırlık veren Servet-i Fünûn dergisinde, kısmen edebî yazılar da yayımlanıyordu. Ancak Recaizade Mahmut Ekrem, Ahmet İhsan’la görüşerek dergiyi yenilik edebiyatının yayın organı yapmak istediğini bildirdi. Şubat 1896’da bir başka öğrencisi Tevfik Fikret’i Ahmet İhsan’la tanıştırdı. Bu görüşme sonucunda, Tevfik Fikret, 7 Şubat 1896’da çıkan 256. sayıdan itibaren Servet-i Fünûn dergisinin başına geçti. Böylece Servet-i Fünûn dergisi, Recaizade Mahmut Ekrem’in aracılığı ve öncülüğüyle, edebiyatta yenilik yanlısı şair ve yazarların yayın organı hâline geldi. Edebiyat tarihlerinde “Edebiyat-ı Cedîde” (veya bazı kaynaklarda Servet-i Fünûn) adıyla bilinen hareket de Tevfik Fikret’in derginin başına geçmesiyle başladı. Servet-i Fünûn dergisindeki bu edebî faaliyet sonucunda, saydığımız yazar ve şairler, ortak bir duyuş ve söyleyiş tarzı etrafında, yeni bir edebiyat oluşturmuşlardır. İşte Servet-i Fünûn dergisinde 1896 yılından sonra şiir, roman, hikâye, mensur şiir ve eleştiri türünde verilen eserler sonucu oluşan bu edebî harekete Edebiyat-ı Cedîde adı verilir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide topluluğunun tercih ettiği biçimsel özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Bireysel temaların işlenmesi
B
Hayal-gerçek çatışmasına yer verilmesi
C
Alışılmamış yeni tamlama ve imgelere yer verilmesi
D
Serbest müstezadı kullanmaları
E
Sanat yapmayı ve güzelliği yansıtmayı amaçlamaları
Açıklama:
Divan edebiyatındaki müstezat nazım biçimini, farklı vezinler kullanarak şiire uygulamışlar; serbest tarzda müstezatlar kaleme almışlardır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide topluluğunun sanat ve edebiyat anlayışının ortak özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Edebiyatı, toplumu eğitme ve bilinçlendirme aracı olarak görmeleri
B
Toplumsal konulara ağırlık vermeleri
C
Dilde sadeleşme hareketini kesintisiz devam ettirmeleri
D
Aruzu hiç tercih etmemeleri
E
Aşırı duygusallık ifade eden ünlemler kullanmaları
Açıklama:
Servet-i Fünun'un melankolik şairleri ruh hâllerini daha iyi ifade için aşırı duygusallık ifade eden ünlemleri sıkça kullanmışlardır.
Soru 35
Aşağıdaki isimlerden hangisi Edebiyat-ı Cedide topluluğundan değildir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Cenap Şahabaettin
C
Halit Ziya Uşaklıgl
D
Menemenlizade Mehmet Tahir
E
Namık Kemal
Açıklama:
Namık Kemal, Tanzimat Dönemi sanatçılarındandır.
Soru 36
19. yüzyılın sonlarında, Fransa’da, şiirde alışılmış üslûbun dışına çıkan, yeni ve anlaşılmaz imgeler kullanan bazı sembolist şairler için kullanılan isimlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sembolistler
B
Dekandanlar
C
Romantikler
D
Dadaistler
E
Post-modernistler
Açıklama:
19. yüzyılın sonlarında, Fransa’da, şiirde alışılmış üslûbun dışına çıkan, yeni ve anlaşılmaz imgeler kullanan bazı sembolist şairler için kullanılan isimlendirme "dekadanlar"dır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide'ye yöneltilen eleştirilerden biridir?
Seçenekler
A
İmgelerin sıradanlığı
B
Sürekli toplumsal konuların işlenmesi
C
Dilin ağırlaşması
D
Öz Türkçeci olmaları
E
Edebi dilde doğallık
Açıklama:
Kuşkusuz, getirdikleri yeni uslûp, alışılmamış imgeler, ağır dil ve sürekli bireysel temaları ele almaları yadırganmış, zaman zaman eleştirilmişlerdir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide sanat anlayışının başlıca özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sanat yapmak ve güzelliği yansıtmak amaçlanmıştır.
B
Dilde sadeleşme hareketi kesintiye uğramıştır.
C
Anlatıcının araya girip okurla sohbet etmesi, bilgiler aktarması, kişilerin idealize edilmesi bu dönem roman ve hikayesinin temel özellikleridir.
D
Şiirde aruz ustalıkla kullanılmıştır.
E
Şiiri giderek düzyazıya yaklaşmıştır.
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunun ortak özellikleri arasında toplumu eğitme ve bilinçlendirmeden ziyade, sanat yapma ve güzellikleri yansıtma amacı taşıma; Tanzimat döneminde başlayan dilde sadeleşme hareketinin kesintiye uğratılması; şiirde aruzun ustalıkla kullanılması; 7-8 dizeye kadar yayılan cümlelerle şiirin düzyazıya yaklaşması bulunmaktadır. Bununla birlikte, roman ve hikayede, Tanzimat döneminde görülen, anlatıcının araya girip okurla sohbet etmesi, bilgiler aktarması, gerçeği zorlayan tesadüfler ve kişilerin idealize edilmesi gibi kusurlar, Edebiyat-ı Cedide romanında oldukça azalmış, olay örgüsü, karakterlerin canlandırılması ve çevre tasvirleri bakımından, daha sağlam, daha gerçekçi ve Batı tarzına uygun eserler kaleme alınmıştır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 39
Edebiyat-ı Cedide topluluğu hangi padişah döneminde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
III. Selim
B
II. Mahmut
C
Abdulaziz
D
II. Abdulhamit
E
Mehmet Reşat
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu (1896-1901), II. Abdülhamit döneminde ortaya çıkmış bir edebî harekettir.
Soru 40
Edebiyat-ı Cedide topluluğu hangi dergi etrafında toplanmıştır?
Seçenekler
A
Tasvir-i Efkâr
B
Tercüman-ı Ahvâl
C
Servet-i Fünûn
D
Sebilürreşâd
E
Cerîde-i Havâdis
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu devrin baskın edebî anlayışını yansıtan Servet-i Fünun dergisi etrafında toplanmışlardır.
Soru 41
Farsça bir tamlama olan “Edebiyat-ı Cedide” ifadesinin Türkçe tam karşılığı nedir?
Seçenekler
A
ciddi edebiyatı
B
yeni edebiyat
C
yenilikçi edebiyat
D
öncü edebiyat
E
Batıcı edebiyat
Açıklama:
Yeni Edebiyat ifadesi Farsça bir tamlama olan Edebiyat-ı Cedide ifadesinin Türkçe tam karşılığıdır.
Soru 42
Muhalif cephede yer aldığı için önce Suriye valiliğine atanan ardından 17 Mayıs 1880’de Adana’da vefat eden Tanzimat döneminin ünlü şair hangisidir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Namık Kemal
C
Şinasi
D
Abdülhak Hâmit
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Tanzimat döneminin ünlü şairlerinden Ziya Paşa Suriye valiliğine atanır, 17 Mayıs 1880’de Adana’da vefat eder.
Soru 43
Muhalefeti nedeniyle 6 Şubat 1877’de tutuklanıp beş ay hapis yattıktan sonra, zorunlu ikametle Midilli Adası’na gönderilen ve 2 Aralık 1888’de Sakız’da ölen Tanzimat döneminin ünlü şairi hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Midhat
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Namık Kemal
D
Şinasi
E
Abdülhak Hâmit
Açıklama:
Tanzimat döneminin ünlü şairlerinden Namık Kemal, muhalefeti nedeniyle 6 Şubat 1877’de tutuklanıp beş ay hapis yattıktan sonra, zorunlu ikametle Midilli Adası’na gönderilir, 2 Aralık 1888’de Sakız’da ölür.
Soru 44
Hangisi Tanzimat’ın I. kuşağına mensup değildir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Namık Kemal
C
Ziya Paşa
D
Ahmet Midhat
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Tanzimat sonrası Türk edebiyatı, kendi içinde iki döneme ayrılır. 1860-1876 arasındaki ilk döneme Tanzimat’ın I. kuşağına mensup Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa ve Ahmet Midhat gibi şair ve yazarlar damgasını vurmuştur. Onlardan sonra, edebiyatımızın yenileşmesindeki en etkili iki isim, Tanzimat’ın II. kuşağına mensup olan Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’tir.
Soru 45
Recaizade Mahmut Ekrem, Edebiyat-ı Cedide’nin doğuşunu hazırlayan etkenler arasında sayılması gereken tartışmasını kiminle yapmıştır?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmit
B
Ahmet Midhat
C
Samipaşazade Sezai
D
Muallim Naci
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
1880’li yıllardan itibaren özellikle Recaizade Mahmut Ekrem ile Muallim Naci arasında meydana gelen edebî tartışmalar sonucunda ortaya çıkan gruplaşmalar da Edebiyat-ı Cedide’nin doğuşunu hazırlayan etkenler arasında sayılmalıdır.
Soru 46
II. Abdülhamit Dönemi başlarındaki edebi hareketlilik, konuyla ilgili kaynaklarda aşağıdaki isimlerden hangisiyle anılmaktaydı?
Seçenekler
A
Edebiyat-ı Cedide Topluluğu
B
Edebiyat-ı Fünun Hareketi
C
Tanzimat'ın Birinci Devresi
D
Tanzimat'ın İkinci Devresi
E
Tanzimat Sonrası Edebiyat
Açıklama:
Öyle ise dönemi adlandırırken bu durumu dikkate alarak “II. Abdülhamit Dönemi” ifadesini kullanmak lazımdır. Söz konusu dönemin başlarındaki edebî hareketlilik, uzun yıllardır, konuyla ilgili kaynaklarda, “Tanzimat’ın ikinci devresi” adı altında verilmektedir.
Soru 47
Edebiyat-ı Cedide oluşumunun bazı araştırmacılar tarafından kendi adıyla değil de Servet-i Fünun Edebiyatı adıyla anılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edebiyat-ı Cedide'nin siyasi bir oluşum olması
B
Servet-i Fünun hareketine paralellik göstermesi
C
İki ifadenin kelime anlamlarının aynı olması
D
Tanzimat Dönemi Edebiyatı'nın da başlangıçta aynı adla anılması
E
Padişah'ın ilgili topluluğu Servet-i Fünun yakıştırmasıyla anmış olması
Açıklama:
Bu harekete katılanlar, içinde bulundukları topluluğu “Edebiyat-ı Cedide” adı ile anmışlar ve daha sonra edebiyat tarihleri de genellikle bu adı benimsemişlerdir. Ancak, Tanzimat dönemi edebiyatı da bafllangıçta “yeni edebiyat” anlamında aynı adla anıldığı için bazı araştırmacılar, Sultan II. Abdülhamit dönemindeki bu edebî oluşumu, etrafında birleştikleri derginin adına izafeten “Servet-i Fünûn Edebiyatı” adıyla tanıtmıştır.
Soru 48
Edebiyat-ı Cedide döneminin Servet-i Fünun Edebiyatı olarak anılmasının eğitim-öğretim açısından kabul edilebilir olmamasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir dönemin bir dergi adıyla anılmasının uygun olmaması
B
Servet-i Fünun Edebiyatıyla farklı özellikler barındırıyor olması
C
Süreç içerisinde edebi bakış açısında değişiklikler yaşamış olması
D
Servet-i Fünun Edebiyatı'nın siyasi bir oluşumda beslenmesi
E
Farsça temelli bir ismin yerine Arapça temelli bir ismin kabul edilememesi
Açıklama:
Bu oluşumdan önceki dönem Tanzimat Dönemi Edebiyatı, sonrakilerse II. Meşrutiyet Dönemi Edebiyatı ve Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı diye tanıtılırken sadece bu oluşumun hatta dönemin bir derginin adı ile anılması, eğitim öğretim açısından uygun görülmemektedir.
Soru 49
Muallim Naci’nin etrafında toplanarak Saadet gazetesinde nazireler yazan şairler topluluğuna verilen ad hangisidir?
Seçenekler
A
Ukâz-ı Ümmet
B
Ukâz-ı Millî
C
Ukâz-ı Şubbân
D
Ukâz-ı Şuârâ
E
Ukâz-ı Osmânî
Açıklama:
Kimi şairler, Naci’nin etrafında Ukâz-ı Osmânî adı altında toplanıp Saadet gazetesinde birbirlerine nazireler yazmışlardır.
Soru 50
Servet-i Fünun edebiyatının kurulması sürecinde “Burhân-ı Kudret” başlıklı şiirde kafiye için hangi kelimelerin kullanılması büyük tartışmaya yol açmıştır?
Seçenekler
A
muktebes - abes
B
nâr - kar
C
bulut - unut
D
aşk - eşk
E
tezâd - âzâd
Açıklama:
Servet-i Fünûn Edebiyatının kurulmasına zemin hazırlayan bir başka edebî olayda, Hasan Âsâf adlı bir genç şairin Musavver Malûmat’ta yayımlanan “Burhân-ı Kudret” (7 Kasım 1895) başlıklı şiiri dolayısıyla çıkan tartışmalardır. Bu tartışma edebiyatımızda ‘abes-muktebes’ tartışması olarak da bilinir. Tartışmalara neden olan şiirdeki beyit şöyledir:
“Zerre-i nûrundan iken muktebes
Mihr ü mehe etmek işâret abes”
Bu beyitte kafiye oluşturan ‘muktebes’ kelimesinin sonu harfiyle, ‘abes’ kelimesinin sonu ise ile biter. Divan edebiyatı kafiye geleneğine göre, yazılışları farklı olduklarından bu iki harf kafiye olamaz. O nedenle Mehmet Tahir Efendi, ‘muktebes’ ve ‘abes’ kelimelerinin kafiye olamayacağını ileri sürer. Tartışma, kafiye kulak için midir, göz için mi sınırını aşıp, Recaizade Mahmut Ekrem’i de içine alan bir yenilikçi-gelenekçi tartışmasına dönüşür.
“Zerre-i nûrundan iken muktebes
Mihr ü mehe etmek işâret abes”
Bu beyitte kafiye oluşturan ‘muktebes’ kelimesinin sonu harfiyle, ‘abes’ kelimesinin sonu ise ile biter. Divan edebiyatı kafiye geleneğine göre, yazılışları farklı olduklarından bu iki harf kafiye olamaz. O nedenle Mehmet Tahir Efendi, ‘muktebes’ ve ‘abes’ kelimelerinin kafiye olamayacağını ileri sürer. Tartışma, kafiye kulak için midir, göz için mi sınırını aşıp, Recaizade Mahmut Ekrem’i de içine alan bir yenilikçi-gelenekçi tartışmasına dönüşür.
Soru 51
Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılmasın sürecinde, Güney Afrika’daki Transval’da sömürgecilerle yerli halk arasındaki savaşta sömürgecilerden taraf olan Servet-i Fünûnculardan bir kısmının böyle yaparak hangi ülkenin sempatisini kazanma çabaları olduğu düşüncesi vardır?
Seçenekler
A
Rusya
B
Fransa
C
Almanya
D
İngiltere
E
Amerika
Açıklama:
Bazı kaynaklar, Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılmasına yol açan bir başka neden olarak, Servet-i Fünûnculardan bir kısmının adlarının, Abdülhamit karşıtı siyasî bir olaya karışmalarını gösterir. Buna göre, 1898 yılında, Güney Afrika’daki Transval’da sömürgeci İngilizlerle yerli halk Boerler arasında savaş çıkar. Abdülhamit karşıtı bazı aydınlar ve bir rivayete göre Hüseyin Cahit dışındaki Edebiyat-ı Cedideciler, bu savaşta İngilizlerin galibiyetini temenni eden bir metin hazırlarlar. Metin, dönemin İngiliz Büyükelçisi Sir Nicolas O’Conor’a sunulur. Bundan amaç, Sultan Abdülhamit’e karşı İngiltere’nin sempatisini kazanmaktır. Sonuçta, sarayın bu olaydan haberi olur. Metne imza atan bazı Servet-i Fünûn yazarları sorguya alınır. İsmail Safa ve Hüseyin Siret sürgüne gönderilir (1900). Kuşkusuz bu siyasi olay da, Edebiyat-ı Cedideciler üzerinde olumsuz etki yapmış, topluluğun dağılmasında rol oynamıştır.
Soru 52
Osmanlı Devleti'nin Londra Protokolü'nü reddetmesinin nedeni aşağıdakilerden hangsidir?
Seçenekler
A
Boğazların uluslararası bir yönetime devredilmesini talep etmesi
B
Edebi yayınların Batı kontrolünde basılmasının kabulüne zorlaması
C
Batı Avrupa'dan Osmanlı'nın çekilmesini istemesi
D
Hilafet'in kaldırılması yönünde maddeler içermesi
E
Şark Meselesi konulu ağır maddeler barındırması
Açıklama:
Şark Meselesi’ni Londra Konferansı’nda tekrar gündeme getirerek, ağır şartlar taşıyan Londra Protokolü’nü haırladılar (31 Mart 1877). Osmanlı Meclis’i, Londra Protokolü’nü de reddetti (12 Nisan 1877). Bunun üzerine Rusya, 24 Nisan 1877’de Osmanlı Devleti’ne savaş açtı.
Soru 53
Tanzimat Dönemi'nin siyasi idaresini eleştirdiği için tutuklanıp, 5 ay hapis yattıktan sonra zorunlu ikametle Midilli Adası'na gönderilen edebi kişilik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Namık Kemal
C
Nazım Hikmet Ran
D
Ziya Paşa
E
Abdülhak Hamit
Açıklama:
Namık Kemal, muhalefeti nedeniyle 6 Şubat 1877’de tutuklanıp beş ay hapis yattıktan sonra, zorunlu ikametle Midilli Adası’na gönderilir, 2 Aralık 1888’de Sakız’da ölür.
Soru 54
- Nazım Hikmet Ran
- Recaizade Mahmut Ekrem
- Ziya Paşa
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Edebiyatımızın yenileşmesindeki en etkili iki isim, Tanzimat’ın II. kuşağına mensup olan Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’tir.
Soru 55
Mekke’nin yakınında bulunan ve Arapların her yıl bir ay boyunca eğlenip alış veriş
yaptıkları, karşılıklı şiir okudukları pazar yerine ne ad verilir?
yaptıkları, karşılıklı şiir okudukları pazar yerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hasdal
B
Ulak
C
Uğrak
D
Ukaz
E
Bazar
Açıklama:
Mekke’nin yakınında bulunan ve Arapların her yıl bir ay boyunca eğlenip alış veriş
yaptıkları, karşılıklı şiir okudukları pazar yerine ukaz adı verilir.
yaptıkları, karşılıklı şiir okudukları pazar yerine ukaz adı verilir.
Soru 56
Edebiyat-ı Cedide adıyla bilinen hareketin aşağıdaki olaylardan hangisi ile başladığı kabul edilir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret’in derginin başına geçmesiyle
B
Cenap Şahabettin’in şiirlerinde yeni tamlama ve imgeler kullanmasıyla
C
Bir gazetenin haftalık eki olarak ilgili şiirlerin basılmasıyla
D
Topluluğun şiirlerini bir kitapta toplayarak bastırmasıyla
E
Roman ve Hikaye türü şiirlere yer verilmeye başlanmasıyla
Açıklama:
Edebiyat tarihlerinde “Edebiyat-ı Cedîde” (veya bazı kaynaklarda Servet-i Fünûn) adıyla bilinen hareket de Tevfik Fikret’in derginin başına geçmesiyle başladı.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide sanat anlayışının başlıca özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Sanat yapmayı ve güzelliği yansıtmayı amaçlamışlardır.
B
Dilde sadeleşme hareketi, Edebiyat-ı Cedide ile kesintiye uğramıştır.
C
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda ağırlıklı olarak toplumsal temalar işlenmiştir.
D
Alışılmamış yeni tamlama ve imgelere yer verilmiştir.
E
Şiiirde aruzu ustalıkla kullanmışlardır.
Açıklama:
Tanzimat’ın ilk dönemindeki eserlerde toplumsal konulara ağırlık verilmesine karşılık Edebiyat-ı Cedide topluluğunda ağırlıklı olarak bireysel temalar işlenmiştir.
Soru 58
"Araba Sevdası" "Maî ve Siyah" ve "Eylül" adlı eserler aşağıdaki edebi türlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Şiir
B
Roman
C
Hikaye
D
Kaside
E
Tercüme
Açıklama:
İlgili eserler roman örnekleridir.
Soru 59
Kanuni Esasi’yi hangi padişah yürürlüğe koymuştur?
Seçenekler
A
II.Abdulhamit
B
Sultan Vahdettin
C
Kanuni Sultan Süleyman
D
Yavuz Sultan Selim
E
IV Murat
Açıklama:
II. Abdülhamit, tahta çıktıktan hemen sonra Kanûni Esasi’yi yürürlüğe koydu (23 Aralık 1876)
Soru 60
Meclis-i Mebûsân(Millet Meclisi) ne zaman açılmıştır?
Seçenekler
A
31 Ağustos 1876
B
27 Haziran 1878
C
19 Mart 1877
D
21 Mart 1876
E
17 Nisan 1877
Açıklama:
II. Abdülhamit, 31 Ağustos 1876’da tahta çıktı. Tahta çıktıktan hemen sonra Kanûn-i Esasi’yi yürürlüğe koydu (23 Aralık 1876), Ardından seçimlerin yapılmasını sağlayıp Meclis-i Mebûsân (Millet Meclisi) açtı (19 Mart 1877).
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Kaplan’ın “Sosyal ve Politik Fikirler Devri” adını verdiği döneme damgasını vuranlardan değildir.
Seçenekler
A
Şinasi
B
Abdülhak Hamit
C
Namık Kemal
D
Ziya Paşa
E
Ahmet Midhat
Açıklama:
Tanzimatın I.kuşağına mensup Şinasi,Namık Kemal ,ZiyaPaşa ve Ahmed Mıdhat gibi şair ve yazarlar damgasını vurmuştur.Mehmet Kaplanbu döneme “Sosyal ve Politik Fikirler Devri” adını verir.
Soru 62
Recaîzade Mahmut Ekrem yanlısı birtakım genç şair ve yazarların, Muallim Naci yanlılarına karşı kendileri için kullandıkları ‘genç şairler panayırı anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ukâz-ı Osmânî
B
Zemzeme
C
Takdiri Elhan
D
İmdâdü’l-midâd
E
Ukâz-ı Şubbân
Açıklama:
Ukâz-ı Şubbân: Recaîzade Mahmut Ekrem yanlısı birtakım genç şair ve yazarların, Muallim Naci yanlılarına karşı kendileri için kullandıkları ‘genç şairler panayırı anlamına gelen bir terim.
Soru 63
Aşağıdakilerden Recaizade Ekrem yanlılarının yer aldığı dergilerden değildir?
Seçenekler
A
Gülşen
B
Gayret
C
Sebat
D
Saadet
E
Risalei Hafi
Açıklama:
Recaizade Ekrem yanlıları Gülşen, Gayret, Sebat, Risalei Hafîgibi dergilerde yer almışlardır.
Soru 64
Servet-i Fünûn Edebiyatının kurulmasına zemin hazırlayan, edebiyatımızda Abes Muktebes tartışmasına sebep olan Burhan-ı Kudret şiiri aşağdakilerden kime aittir?
Seçenekler
A
Hasan Âsâf
B
Cenap Şehabettin
C
Halit Ziya
D
Tevfik Fikret
E
Celal Sahir
Açıklama:
Servet-i Fünûn Edebiyatının kurulmasına zemin hazırlayan Hasan Âsâf adlı bir genç şairin Musavver Malûmat’ta yayımlanan “Burhân-ı Kudret”başlıklı şiiri dolayısıyla çıkan tartışmalardır. Bu tartışma edebiyatımızda ‘abes-muktebes’ tartışması olarak da bilinir.
Soru 65
Servet-i Fünûndergisinde 1896 yılından sonra şiir, roman, hikâye, mensur şiir ve eleştiri türünde verilen eserler sonucu oluşan edebî hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edebiyat-ı Cedîde
B
Musahabe-i Edebiye
C
Dekadan
D
Hazine-iFünûn
E
Teslîm-i Hakîkat
Açıklama:
Servet-i Fünûndergisinde 1896 yılından sonra şiir, roman, hikâye, mensur şiir ve eleştiri türünde verilen eserler sonucu oluşan edebî harekete Edebiyat-ı Cedîde adı verilir.
Soru 66
Servet-i Fünûndergisinin edebiyatta yenilik yanlısı şair ve yazarların yayın organı hâline gelmesine aracılık ve öncülük eden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Halit Ziya
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Mehmet Rauf
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Servet-i Fünûndergisi, Recaizade Mahmut Ekrem’in aracılığıyla ve öncülüğüyle, edebiyatta yenilik yanlısı şair ve yazarların yayın organı hâline geldi.
Soru 67
Edebiyat tarihlerinde “Edebiyat-ı Cedîde” bilinen hareket derginin başınakimin geçmesiyle başladı?
Seçenekler
A
Cenab Şahabettin
B
Recaizade Ekrem
C
Halit Ziya
D
Ali Ekrem
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Edebiyat tarihlerinde “Edebiyat-ı Cedîde” (veya bazı kaynaklarda Servet-i Fünûn) adıyla bilinen hareket de Tevfik Fikret’in derginin başına geçmesiyle başladı.
Soru 68
Edebiyat-ı Cedide’de asıl sarsılma ve kopuşa sebep olan “şiirimiz” başlıklı dizi yazısı aşağıdakilerden kime aittir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Cenab Şahabettin
C
Halit Ziya
D
Ali Ekrem
E
Faik Ali
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide’de asıl sarsılma ve kopuşa Ali Ekrem (Ayn Nadir)’in “şiirimiz” başlıklı dizi yazısıyla başlar.
Ünite 2
Soru 1
Tevfik Fikret’in “Âveng-i Şühûr” başlıklı şiirleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
“Âveng-i Şuhûr”, Sully Prudhomme’un “Les Mois” (Aylar)sının etkisiyle yazılmıştır.
B
Tevfik Fikret, “Âveng-i Şuhûr” başlıklı dizi şiirde Mart’tan Şubat’a kadar yılın aylarının doğal manzaralarını tasvir etmiştir.
C
Tevfik Fikret, “Âveng-i Şühûr”da kimi şair ve yazarların portrelerini tasvir etmiştir.
D
Tevfik Fikret, “Âveng-i Şühûr”da istibdat dönemini eleştirmiştir.
E
Tevfik Fikret, “Âveng-i Şühûr”da hakikatten kaçıp hayale sığınma temini işlemiştir.
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide’nin şair kadrosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 2
Tevfik Fikret’in “Gayyâ-yı Vücûd” adlı şiirinin ana teması nedir?
Seçenekler
A
Hayâl-hakikat çatışması
B
Tabiat
C
Ölüm
D
Kötümserlik
E
İstibdat
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide ile Türk şiirine getirilen yenilikleri ayırt edebileceksiniz.
Soru 3
Tevfik Fikret’in Osmanlı tarihini ve İslâm dinini eleştirdiği için Mehmet Âkif tarafından eleştirilere konu olan eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rübâb-ı Şikeste
B
Şermin
C
Tarih-i Kadîm
D
Halûk’un Defteri
E
Rübabın Cevabı
Açıklama:
Dönemin Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Ali Ekrem, Hüseyin Siret, Fâik Âli, Celâl Sahir gibi önde gelen isimlerinin sanat hayatı ve şiirlerindeki gelişimi saptayabileceksiniz.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in istibdadı eleştiren şiirlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sis
B
Balıkçılar
C
Sabah Olursa
D
Mâzi Âti
E
Bir Lâhza-i Taahhür
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide’nin şair kadrosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in şiirlerinin başlıca özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şiirlerinde sade bir dil kullanmıştır.
B
Şiirde, Divan şiirinin temel birimi olan beyit hâkimiyetini kırmış, anlamı ve cümleyi beytin dışına taşımıştır.
C
Diyaloglara yer vererek ve müstezatı daha serbest bir hâle sokarak, şiiri düzyazıya yaklaştırmıştır.
D
Kafiye düzeninde klâsik biçimlerin dışına çıkmıştır.
E
Şiirde konu ile aruz kalıpları arasında bir uygunluk aramış ve bunu uygulamaya çalışmıştır.
Açıklama:
Dönemin Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Ali Ekrem, Hüseyin Siret, Fâik Âli, Celâl Sahir gibi önde gelen isimlerinin sanat hayatı ve şiirlerindeki gelişimi saptayabileceksiniz.
Soru 6
Beyaz Gölgeler şiir kitabı hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Celâl Sahir
B
Tevfik Fikret
C
Ali Ekrem
D
Hüseyin Suat
E
Cenap Şehabettin
Açıklama:
Beyaz Gölgeler şiir kitabı Celâl Sahir'in yazdığı şiir kitabıdır. Kitapta şairin 1898-1900 yılları arasında yazdığı ve büyük bir bölümü Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanmış 93 şiir vardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Celâl Sahir’in eserlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Muhabbet
B
Gönüllü Türküsü
C
Doksanbeşe Doğru
D
Menekşe
E
Kırmızı Fesler
Açıklama:
"Muhabbet" Faik Âli'ye, "Gönüllü Türküsü" Celâl Sahir'e, "Doksanbeşe Doğru" Tevfik Fikret'e, "Menekşe" Süleyman Nazif'e ve "Kırmızı Fesler" Ali Ekrem'e ait eserlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Fâik Âli “Şâir-i Âzâm’a Mektup” adlı eserini kimin için yazmıştır?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Cenap Şehabettin
C
Abdülhak Hâmit
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Fâik Âli “Şâir-i Âzâm’a Mektup” adlı manzum eserini Abdülhak Hâmit için yazmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Hüseyin Sîret’in ilk kitabı olan “Leyâl-i Girîzân” 1904 yılında nerede basılmıştır?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Londra
C
Paris
D
Selanik
E
Kahire
Açıklama:
Hüseyin Sîret’in ilk kitabı olan “Leyâl-i Girîzân” 1904 yılında Paris'te basılmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Hüseyin Sîret’in “Boğaziçi Notları”, “Kır Çiçekleri” ve “Divan Yolunda” başlıklı üç bölümden oluşan eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağbozumu
B
Kargalar
C
İki Kaside
D
Üstâdın Şiiri
E
Kıvılcımlı Kül
Açıklama:
Hüseyin Sîret’in “Boğaziçi Notları”, “Kır Çiçekleri” ve “Divan Yolunda” başlıklı üç bölümden oluşan eseri 1937 yılında basılan Kıvılcımlı Kül'dür. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
1897’den itibaren Servet-i Fünûn dergisinde “İbrahim Cehdi” takma adını kullanarak yazılar kaleme alan şair kimdir?
Seçenekler
A
Süleyman Nazif
B
Ali Ekrem
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Namık Kemal
Açıklama:
Süleyman Nazif1897’den itibaren Servet-i Fünûn dergisinde “İbrahim Cehdi” takma adını kullanarak yazılar kaleme almıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Hüseyin Suat’ın hangi eserinde tabiata kaçma, tabiatta sevgilisiyle beraber her şeyden uzakta sonsuza dek yaşama arzusu dile getirilmiştir?
Seçenekler
A
Makberi Dildâr
B
Kelebekler, Margeritler
C
Leyl-i Şitâ
D
Şeydâ-yı Melâl
E
Hilâl-i Nev
Açıklama:
"Makberi Dildâr" ölüm temalı, "Leyl-i Şitâ","Şeydâ-yı Melâl" ve "Hilâl-i Nev" gece ve akşam manzara temalı eserlerdir. Yazarın "Kelebekler, Margeritler" eserinde ise tabiata kaçma, tabiatta sevgilisiyle beraber her şeyden uzakta sonsuza dek yaşama arzusu dile getirilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
1918’de basılan, Birinci Dünya Savaşı yıllarında orduya moral vermeyi, askerlerimize dini ve milli bilgiler öğretmeyi amaçlayan şiir ve yazıların yer aldığı “Ordunun Defteri” kitabının yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Abdülhak Hâmit
C
Namık Kemal
D
Ali Ekrem
E
Cenap Şehabettin
Açıklama:
1918’de basılan, Birinci Dünya Savaşı yıllarında orduya moral vermeyi, askerlerimize dini ve milli bilgiler öğretmeyi amaçlayan şiir ve yazıların yer aldığı “Ordunun Defteri” kitabının yazarı Ali Ekrem'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Ali Ekrem’in Servet-i Fünûn dergisinde kullandığı takma ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nazmi
B
Dahhâk-ı Mazlûm
C
Gâve-i Zâlim
D
Ayn Nadir
E
Ömer Senih
Açıklama:
Ali Ekrem’in Servet-i Fünûn dergisinde "Ayn Nadir (A. Nadir)" takma adını kullanmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 15
Mehmet Akif’in “Süleymaniye Kürsüsü” adlı eserinde şiddetle eleştirdiği Tevfik Fikret’in eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halûk’un Defteri
B
Millet Şarkısı
C
Promete
D
Gökten Yere
E
Tarih-i Kadîm
Açıklama:
Mehmet Akif’in “Süleymaniye Kürsüsü” eserinde şiddetle eleştirdiği Tevfik Fikret’in 1905'te yazdığı manzumesi Tarih-i Kadîm'dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilân edilmesiyle Tevfik Fikret’in Hüseyin Cahit ve Hüseyin Kâzım’la birlikte çıkarmaya başladıkları dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Servet-i Fünun
B
Tanin
C
Mektep
D
Mirsad
E
Malûmat
Açıklama:
Tevfik Fikret, 1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilânıyla umutlandı, Hüseyin Cahit ve Hüseyin Kâzım’la birlikte Tanin dergisini çıkarmaya başladı.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in 1891’den itibaren Mirsad dergisinde yayımladığı şiirlerinden biridir?
Seçenekler
A
Tebrik-i Velâdet
B
Tahassür
C
Ey Yâr-ı Nagamkâr
D
Güzelsin
E
Hüsnün
Açıklama:
Tevfik Fikret şiirlerini 1891’den itibaren Mirsad dergisinde yayımlamıştır. O, bu dergide “Bahar”, “Ulviyyattan”, “Ah, Bilsen Ne Âfet Olmuşsun”, “Hüsnün”, “Uzletgeh-i Mâderi Ziyâret” gibi eda bakımdan yeni şiirler yayımlamış; hatta tevhit konulu şiir yarışmasında birinci olarak edebiyat dünyasında adını duyurmuştur.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in Olgunluk döneminde şiirlerini yayımladığı dergilerden biridir?
Seçenekler
A
Tanin
B
Mirsad
C
Tercümân-ı Hakîkat
D
Servet-i Fünun
E
Malûmat
Açıklama:
Tevfik Fikret, hocası Recaizade Mahmut Ekrem’in aracılığı ile 7 Şubat 1896 tarihli 256. sayısından itibaren Servet-i Fünun dergisinin yazı işlerini üzerine almıştır. Bundan sonra, yenilik yanlısı yazar ve şairler bu dergide bir araya gelmiş ve Edebiyat-ı Cedîde’yi oluşturmuşlardır. Fikret’in şiiri de, asıl bu dergide olgunluk evresine ulaşır. O, bu dönemde, Servet-i Fünun’dan başka, Mektep, Maarif ve Mütâlâa gibi dergilerde de şiirler yayımlamıştır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in aşk temasını işlediği şiirlerinden biridir?
Seçenekler
A
Hayran
B
Bir Yaz Levhası
C
İkinci Tesadüf
D
Sahaif-i Hayâtımdan
E
Hazan Yaprakları
Açıklama:
Tevfik Fikret’in “Eşâr-ı Muhabetten”, “Birlikte”, “Sen Olmasan”, “Şekvâ-yı Firâk”, “Firâk ve Telâkî”, “Belki Hayır”, “Fırsat Yolunda”, “Tesadüf”,“İkinci Tesadüf”, “Son Tesadüf” başlıklı şiirlerinde aşk teması işlenir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in Fransız şairi François Coppeé’den etkilendiğini gösteren şiiridir?
Seçenekler
A
Musset İçin
B
Halûk’un Sesi
C
Hasta Çocuk
D
Seza
E
Hayran
Açıklama:
Tevfik Fikret’in şiirlerinde, yoksul, kimsesiz, zavallı kişilere merhamet duygusu geniş bir yer tutar. Bu şiirler, esas itibariyle, şairin birtakım toplumsal sorunlara duyarlı olduğunun da işaretidir ve kimilerinde Fransız şairi François Coppeé’nin etkileri görülür. Örneğin Servet-i Fünun dergisinin başına geçtiği sırada dergide yayımlanan ve tartışmalara neden olan “Hasta Çocuk” manzumesi Coppeé etkisiyle yazılmış, hasta, zavallı bir çocuğa ve ıstırap çeken annesine acıma duygusunu işleyen bir şiirdir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Cenap Şehabettin’in Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan ilk şiiridir?
Seçenekler
A
İnkisâr-ı Bâziçe
B
Leyâl-i Zâhire
C
Teşne-i Teb
D
Şi’r-i Mahzûn
E
Ağlasam
Açıklama:
Cenap Şehabettin’in Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan ilk şiiri “İnkisâr-ı Bâziçe” başlığını taşır. Bu şiir, dergide 4 Nisan 1312/1896 tarihinde basılmıştır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi ünlü şairi Namık Kemal’in oğludur?
Seçenekler
A
Cenap Şehabettin
B
Tevfik Fikret
C
Ali Ekrem Bolayır
D
Hüseyin Suat Yalçın
E
Süleyman Nazif
Açıklama:
Ali Ekrem, Tanzimat döneminin ünlü şairi Namık Kemal’in oğludur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Ali Ekrem Bolayır’ın ilk yazdığı şiirdir?
Seçenekler
A
Yâd-ı Cânân
B
Senin
C
Eyliyor
D
Güzelsin
E
Kumru
Açıklama:
Ali Ekrem Bolayır’ın “Kumru” adlı ilk şiiri 9 Mayıs 1307/1891 tarihli Mirsad dergisinde çıkmıştır.
Soru 24
Aşağıda Hüseyin Suat’a ait verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İkinci Meşrutiyet’ten sonra dönemin toplumsal ve tarihsel olaylarını konu edinen eserler vermeye başlamıştır.
B
1908’den sonra ağırlıklı olarak mizaha yönelmiştir.
C
Şiirleri, “Edebiyât-ı Cedîde Öncesi”, “Edebiyat-ı Cedîde Evresi” ve “İkinci Meşrûtiyet Sonrası” olmak üzere üç dönemde incelenebilir.
D
Edebiyat-ı Cedide yıllarında genellikle aşk, tabiat ve ölüm gibi bireysel temaları işlemiştir.
E
“Gâve-i Zâlim” takma adını kullanmıştır.
Açıklama:
Hüseyin Suat'a dair verilen bilgilerden A, B, D, E seçenekleri doğrudur. Fakat C seçeneği Hüseyin Suat'a ait deği Süleyman Nazif'e aittir. Süleyman Nazif’in şiirleri “Edebiyât-ı Cedîde Öncesi”, “Edebiyat-ı Cedîde Evresi” ve “İkinci Meşrûtiyet Sonrası” olmak üzere üç dönemde incelenmektedir.
Soru 25
“Bağbozumu” şiir kitabı aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hüseyin Sîret
B
Süleyman Nazif
C
Celâl Sahir
D
Ali Ekrem
E
Fâik Âli
Açıklama:
Bağbozumu, Hüseyin Sîret’in şiir kitabıdır. 16 şiirin yer aldığı bu eser, “Bağbozumu”, “Yıkık Yuva” ve “Ankâ-yı Bayabân” başlıklarıyla üç bölüme ayrılmıştır. Şair bu şiirlerin hemen hepsini gurbette kaleme aldığından, vatana ve ailesine duyduğu özlemi dile getirmiştir.
Soru 26
- Mehmet Rauf
- Tevfik Fikret
- Faik Ali
- Halit Ziya Uşaklıgil
- Süleyman Nazif
Yukarıdaki şairlerden hangileri Edebiyat-ı Cedide şairleri kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, III ve V
B
II, III ve V
C
I,II ve IV
D
II, III
E
I, IV ve V
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedîde’nin en ünlü şairleri Tevfik Fikret ve Cenap Şehabettin’dir. Ali Ekrem, Hüseyin Sîret, Fâik Âli, Celâl Sahir, Süleyman Nazif, Süleyman Nesip ve Hüseyin Suat da Edebiyat-ı Cedîde topluluğunun diğer önemli şairlerindendir. Mehmet Rauf ve Halit Ziya Uşaklıgil ise Edebiyat-ı Cedîde hikâye yazarlarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
- Sancak-ı Şerif Huzurunda
- Nazire-i Gazel-i Muallim
- Şermin
- Tarih-i Kadim
- Bir Dağdan İnerken
Yukarıdaki şiirlerden hangileri Tevfik Fikret’in eserleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
II, III
B
III, IV
C
I,II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, IV
Açıklama:
Tevfik Fikret 1905’te Tarih-i Kadim adlı şiirini yazmıştır. 1914’te Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesine Sancak-ı Şerif Huzurunda adlı şiiriyle karşı çıkmıştır. Çocuklar için kaleme aldığı şiirlerini Şermin adıyla bastırmıştır. Nazire-i Gazel-i Muallim ve Bir Dağdan İnerken şiirleri ise Cenap Şehabettin’e ait eserlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Tevfik Fikret ilk şiirlerini, 1884’ te Muallim Naci halkasının toplandığı Tercüman-ı Hakikat’te yayımlamış ve Nazmî takma adını kullanmıştır. Şairliğinin ilk döneminde Muallim Naci halkasında yer alan genç şair, özellikle Naci ile Recaizade Mahmut Ekrem arasında cereyan eden edebî tartışmalardan sonra, Naci etkisinden kurtularak Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’in şiir anlayışına yakın durur. Şair, 1891-1895 yılları arasında, Divan şiiri edasından sıyrılmış, yeni bir söyleyiş, dil ve biçim aramaya başlamıştır. Şiirlerinde esas itibariyle iyimser bir ruh hali hakimdir. Batı edebiyatıyla; özellikle Fransız şiiriyle yakından ilgilenmeye başlamıştır.Aşağıdaki şiirlerden hangisi Tevfik Fikret’in “Muallim Naci Halkasından Kopup Yeni Şiire Doğru” geçiş dönemine örnek teşkil etmektedir?
Seçenekler
A
Bahar
B
Resim Yaparken
C
Dinle Ruhum
D
La DanseSerpantine
E
Ukde-i Hayât
Açıklama:
Tevfik Fikret Muallim Naci etkisinden kurtularak Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit’in şiir anlayışına yakın durur. Şair, 1891-1895 yılları arasında, Divan şiiri edasından sıyrılmış, yeni bir söyleyiş, dil ve biçim aramaya başlamıştır. Şiirlerinde esas itibariyle iyimser bir ruh hâli hâkimdir. Batı edebiyatıyla; özellikle Fransız şiiriyle yakından ilgilenmeye başlamıştır. Fikret’in Naci etkisinden kurtulduğunu gösteren asıl şiirler, 1891’den itibaren Mirsad dergisinde yayımladıklarıdır. Bu dergide “Bahar”, “Ulviyyattan”, “Ah, Bilsen Ne Âfet Olmuşsun”, “Hüsnün”, “Uzletgeh-i Mâderi Ziyâret” gibi eda bakımdan yeni şiirler yayımlamıştır. Diğer şıklardaki eserler Tevfik Fikret’in Olgunluk Dönemi: Edebiyat-ı Cedîde Yıllarında (1896-1901) yazdığı şiirlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 29
Tevfik Fikret’in olgunluk dönemi şiirlerinde, yoksul, kimsesiz, zavallı kişilere merhamet duygusu geniş bir yer tutar. Bu şiirler, esas itibariyle, şairin birtakım toplumsal sorunlara duyarlı olduğunun da işaretidir. Bu açıklamaya göre yazarın yazdığı şiirlerden hangisinin temasına en uygundur?
Seçenekler
A
Vatan Konulu Şiirler
B
Tabiat Şiirleri
C
Merhamet Şiirleri
D
Kötümserlik Temasını İşleyen Şiirleri
E
Hayal Şiirleri
Açıklama:
Tevfik Fikret’in olgunluk dönemi şiirlerinde, merhamet şiirleri; yoksul, kimsesiz, zavallı kişilere merhamet duygusu geniş bir yer tutar. Bu şiirler, esas itibariyle, şairin birtakım toplumsal sorunlara duyarlı olduğunun da işaretidir. Vatan konulu şiirlerde o dönemde pek çok şairin şiirine konu olmuş Türk-Yunan Savaşı ele alınmıştır. Şair de bu savaş nedeniyle vatanı, askerliği ve kahramanlığı konu edinmiştir. Tabiat şiirleri resim altına şiir yazma modasıyla yaygınlaşmış ve Fikret, o dönemde çeşitli resimlere uygun birçok şiir kaleme almıştır. Şairin kimi tabiat şiirlerinde su, deniz, göl ve yağmur unsuru dikkati çeker. Kötümserlik temasını işleyen şiirleri Tevfik Fikret’in 1896’dan sonra hayata bakışı karamsar olduğu içindir. Hayal temalı şiirlerinde de, gerçeklerden kaçıp hayale sığınma temi geniş yer tutar. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
- Tevfik Fikret’in aruzu ustalıkla kullanması
- Tevfik Fikret’in kafiye düzeninde yenilikler yapmış olması
- Tevfik Fikret’in diyaloglarla şiiri düz yazıya yaklaştırmış olması
Yukarıdaki koşullar dikkate alındığında Tevfik Fikret ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Müstezatı daralttığı
B
Şairin Edebiyat-ı Cedide döneminde etkilerden sıyrılamadığını
C
Yeni imgeler kullanmaktan sakındığı
D
Mizacında hayale sığınma eğilimi olduğu
E
Şairin kendine özgü şiir bulduğu
Açıklama:
Tevfik Fikret, Edebiyat-ı Cedîde döneminde, artık tüm etkilerden sıyrılmış, yeni, kendine özgü bir şiir bulmuştur. Aruzu ustalıkla kullanmakla beraber, kafiye düzeninde yenilikler yapmış, müstezatı genişletmiş, anjambman ve diyaloglarla şiiri düz yazıya yaklaştırmış ve yeni imgeler kullanmaya başlamıştır. Bu şiirlerde bireysel temalar ağırlıktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Paris’e gönderilen Cenap Şehabettin 1893’e kadar burada kalır ve çağdaş Batı şiirini yakından tanıma imkânı bulur. Kendisi, Fransa’da kaldığı dönemde hangi şair ve yazarlarla münasebette bulunduğuna ilişkin şu bilgileri verir: “O zaman bir taraftan Fransa’da natüralistlerin modası idi. Bir taraftan da Verlaine, Mallarmé modası idi. Mallermé’yi çok iyi anlayamıyordum. Verlaine’i çok sevmiştim. Fransız şairlerinin genç yaşlılarıyla münasebette bulundum. Ezcümle Charles Guérin ile çok beraber bulundum. Sonra Türkiye’ye avdet ettim.”Yukarıdaki duruma göre Cenap Şehabettin ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Şair şiirlerinde Batı tarzında toplumsal temaları işler
B
Fransa’da iken şiirde empresyonist ve sembolist şairleri okumuştur
C
Batı kültüründeki şiirleri benimseyememiştir
D
Şairin şiir anlayışında divan şiiri tarzına yöneldiği görülür
E
Alışılmamış kelime ve imgelerle şiirlerinden övgüyle bahsettirebilmiştir
Açıklama:
Cenap Şehabettin Fransa’da iken şiirde empresyonist ve sembolist şairleri; özellikle Verlaine ve Mallarmé’yi okuduğunu göstermektedir. Bu okumalar ve temaslar sonucunda, Cenap, Paris’ten yepyeni bir şiir anlayışıyla döner. Şair, Avrupa’dan değişik bir tabiat görüşüyle dönmüş ve bunu şiirlerine yansıtmıştır. Şiirde resim ve müziğe ayrı bir önem verdiği, tabiatı farklı bir gözle tasvir ettiği, değişik sözcük ve imgeler kullandığı dikkati çeker. Kuşkusuz bu yeni bakış, edâ, vokabüler ve imge tarzı bir süre sonra yadırganmış; hatta bazı şiirleri Fransızcadan çeviri sanılmıştır. Cenap Şehabettin şiirlerinde, çoğu Edebiyat-ı Cedîde şairi gibi bireysel temaları işler. Doğru cevap B'dir.
Soru 32
Cenap Şehabettin, Avrupa’dan değişik bir tabiat görüşüyle dönmüş ve bunu şiirlerine yansıtmıştır. O, çoğu şiirinde tabiatı güzel bir tablo olarak ele alır. Bunun yanı sıra, kendi duyguları ile tabiat arasında bir münasebet arar. Onda tabiat, ölü bir manzara değil, ruhu ve duyguları olan bir canlı gibidir. Bu tür tabiat şiirlerinde akşam ve gece manzaraları dikkati çeker.Aşağıdakilerden hangisi şairin bu tür şiirleri kapsamında örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Hyde Park’tan Geçerken
B
Ağlasam
C
Teşne-i Teb
D
Terâne-i Mehtâb
E
İnkisâr-ı Bâziçe
Açıklama:
Cenap Şehabettin, Avrupa’dan değişik bir tabiat görüşüyle dönmüş ve bunu şiirlerine yansıtmıştır. O, çoğu şiirinde tabiatı güzel bir tablo olarak ele alır. Bunun yanı sıra, kendi duyguları ile tabiat arasında bir münasebet arar. Onda tabiat, ölü bir manzara değil, ruhu ve duyguları olan bir canlı gibidir. Bu tür tabiat şiirlerinde akşam ve gece manzaraları dikkati çeker. Aks-i Mâh, Meşcere-i Saâdet, Leyâl-i Zâhire, Terâne-i Mehtâb, Temâşâ-yı Leyâl akşam ve gece tasvirleriyle öne çıkan mazumelerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 33
- Kabristan, Tabut gibi şiirleri işlemesi
- Ölen bir kişinin ardından duyulan üzüntüyü dile getirmesi
- Ölümün insanda uyandırdığı duygu ve düşünceleri daha derinlemesine tasvir etmesi
Yukarıdaki koşullar dikkate alındığında Ali Ekrem’in şiirleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Şair millî duyguları dile getiren manzumelere yer verir
B
Şairin ölüm temalı şiirlerinde felsefi derinlik ve ıstırap yoğundur
C
Toplumdaki zavallı, kimsesiz, yoksul kimselere merhamet duygusunu dile getirir
D
Divan şiirinin etkisi altındadır
E
Ölüm temalı şiirler işlemesi
Açıklama:
Ali Ekrem’in şiirlerinde işlediği bir başka tema da ölümdür. Kabristan, Kitâbe-i Seng-i Mezâr, Tabut, bu tür şiirlerdendir. Şair bunların bir kısmında ölen bir kişinin ardından duyulan üzüntüyü dile getirir. Ancak özellikle Kabristan ve Tabut, ölümün insanda uyandırdığı duygu ve düşünceleri daha derinlemesine tasvir etmesiyle dikkati çeker. Bununla beraber Ali Ekrem’in ölüm temalı şiirlerinde, Hâmit’teki felsefî derinlik ve ıstırap yoktur. Doğru cevap E'dir.
Soru 34
Hüseyin Suat, Edebiyat-ı Cedide yıllarında genellikle aşk, tabiat ve ölüm gibi bireysel temaları işlemiştir. Şair, tabiat şiirlerinde ise, genellikle Edebiyat-ı Cedîde’nin tarzını sürdürür. Şiirlerinde hayalî bir tabiat tasvir eder. Şairin bu şekilde şiir yazmasındaki amaca aşağıdakilerden hangisi en uygundur?
Seçenekler
A
Tabiat aracılığı ile kendi duygu ve düşüncelerini dile getirmek
B
Divan şiiri tarzında gazeller yazmak
C
Bir yakının ardından duyulan ferdî ıstırapları dile getirmek
D
Bir melâl şairi olarak tanınmak
E
Şekil ve dil itibariyle kuşağının anlayışını sürdürmek
Açıklama:
Hüseyin Suat, Edebiyat-ı Cedide yıllarında genellikle aşk, tabiat ve ölüm gibi bireysel temaları işlemiştir. Aşk onun şiirlerinde, romantik olmaktan çok cinsel yönüyle öne çıkar. Şair, tabiat şiirlerinde ise, genellikle Edebiyat-ı Cedîde’nin tarzını sürdürür. Şiirlerinde hayalî bir tabiat tasvir eder. Bunlarda amaç, salt tabiatı tasvir değil, tabiat aracılığı ile kendi duygu ve düşüncelerini dile getirmektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 35
Celâl Sahir, Servet-i Fünûn’un en genç şairlerindendir. Şair, 1908’den sonra Fecr-i Âtî topluluğuna katılmış, ardından Millî Edebiyat anlayışını benimsemiş, Yeni Lisan hareketini desteklemiş, Türkçü düşünceyi savunmuştur. Bu bilgilere göre şair ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Divan şiirinin etkisi altındadır
B
Şair sade bir dille ve hece vezniyle manzumeler yazmıştır
C
Şekil ve dil itibariyle kuşağının anlayışını sürdürmektedir
D
Bütünüyle bireyci bir sanat anlayışına uymuştur
E
Batı şiirinden etkilenmiştir
Açıklama:
Celâl Sahir, Servet-i Fünûn’un en genç şairlerindendir. Şair, 1908’den sonra Fecr-i Âtî topluluğuna katılmış, ardından Millî Edebiyat anlayışını benimsemiş, Yeni Lisan hareketini desteklemiş, Türkçü düşünceyi savunmuştur. Bu anlayış doğrultusunda Mehmet Emin’in etkisinde, sade bir dille ve hece vezniyle manzumeler yazmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
Aşağıdaki isimlerden hangisi Edebiyat-ı Cedide topluluğunun şairlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Faik Ali
B
Hüseyin Siret
C
Cenap Şehabettin
D
Ali Ekrem
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedîde’nin en ünlü şairleri Tevfik Fikret ve Cenap Şehabettin’dir. Ali Ekrem, Hüseyin Sîret, Fâik Âli, Celâl Sahir, Süleyman Nazif, Süleyman Nesip ve Hüseyin Suat da Edebiyat-ı Cedîde topluluğunun diğer önemli şairlerindendir. Recaizade Mahmut Ekrem bu topluluğun şairleri arasında yer almaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Tevfik Fikret ilk şiirlerini aşağıdaki isimlerden hangisinin etkisi altında yazmıştır?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Ahmet Mithat
D
Abdulhak Hamit
E
Muallim Feyzi
Açıklama:
Tevfik Fikret, ilk şiirlerini 1884 yılından itibaren Tercüman-ı Hakîkat gazetesinde yayımlar. Şairin 1884-1891 yılları arasında yazdığı bu manzumeler, Muallim Naci etkisinde kaleme alınmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret'in sanatla ilgili yazdığı şiirlerden biridir?
Seçenekler
A
Aşiyan-ı Dil
B
Nadim-i Hayat
C
Firak ve Telak
D
Aşiyane-i Lal
E
Dinle Ruhum
Açıklama:
Aşiyan-ı Dil, şairin hayal şiirleri arasında yer alır. Nadim-i Hayat kötümserlik, Firak ve Telaki aşk, Aşiyane-i Lal ise tabiat temalıdır. Dinle Ruhum sanat temalı bir şiirdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Cenap Şehabettin'in ilk şiirlerini yayımladığı dergi ve gazetelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Peyam-ı Sabah
B
Saadet
C
Muhit
D
Sebat
E
Gülşen
Açıklama:
Cenap Şehabettin ilk şiirlerini 1885’ten itibaren İmdâdü’l-Mîdâd, Saâdet, Muhît, Sebat, Gülşen gibi dergi ve gazetelerde yayımlamıştır. 1920’de Ali Kemal’in çıkardığı Peyam-ı Sabah gazetesinde Milli Mücadele aleyhine yazılar yazmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 40
Aşağıdaki Edebiyat-ı Cedide şairlerinden hangisi için edebiyat "sözün ve lisanın musikisi"dir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Cenap Şehabettin
C
Ali Ekrem
D
Hüseyin Suat
E
Süleyman Nazif
Açıklama:
Cenap Şehabettin şiirin kelimelerle resim yapma sanatı olduğu düşüncesindedir ve bu doğrultuda şiirle tablo yapmayı hedeflemiştir. Şair bir sözün şiir olabilmesi için “en şedîd ihtiyacı[n] âhenk” olduğunu söyler. Hatta ona göre “edebiyat bir musikidir, sözün ve lisanın musikisi”dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Cenap Şehabettin'in İttihatçıları eleştirdiği gazetedir?
Seçenekler
A
Hürriyet
B
İçtihat ve Hak
C
Hadisat
D
Kalem
E
Tanin
Açıklama:
Cenap Şehabettin 1918’de Süleyman Nazif’le beraber Hadisat gazetesini çıkarır. Gazetede, İttihatçıları şiddetle eleştirir. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Ali Ekrem'in milli duyguları dile getiren manzumelerindendir?
Seçenekler
A
Gül On Para
B
Serçe
C
Vasiyet
D
Veda
E
Kanaryacığım
Açıklama:
Ali Ekrem'in Servet-i Fünun’da çıkan “Asker Şarkısı” ve “Vasiyet” başlıklı şiirleri 1897 yılında patlak veren Osmanlı-Yunan Savaşı üzerine yazılmış millî duyguları dile getiren manzumelerdendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Ali Ekrem'in diğerlerinden farklı bir temada yazdığı bir şiirdir?
Seçenekler
A
Kuhsar
B
Kayıkçı
C
Fırın Önünde
D
Hamal
E
Küfeci Çocuk
Açıklama:
Kuhsar dağ konulu bir şiirdir. Diğer seçeneklerdeki şiirler, şairin zavallı, kimsesiz, yoksul kişilere merhamet duygusunu dile getirdiği şiirleridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 44
Aşağıdaki eserlerden hangisi Hüseyin Suat'a aittir?
Seçenekler
A
Senden Sonra
B
Nigah-ı Canan
C
İstanbul'da Bir Ramazan
D
Nisyan-ı Muğfel
E
Şermin
Açıklama:
Nigah-ı Canan (Ali Ekrem), İstanbul'da Bir Ramazan (Cenap Şehabettin), Nisyan-ı Muğfel (Süleyman Nazif), Şermin (Tevfik Fikret). Doğru cevap A'dır.
Soru 45
Türk edebiyatında özlem ve gurbet şairi olarak tanınan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faik Ali
B
Tevfik Fikret
C
Hüseyin Siret
D
Süleyman Nazif
E
Ali Ekrem
Açıklama:
Hüseyin Sîret, Türk edebiyatında daha çok bir ‘özlem ve gurbet’ şairi olarak tanınır. Çünkü ömrünün 15 yılını vatandan ve yakınlarından ayrı, gurbette geçirmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
Tevfik Fikret'in verilen şiirlerinden hangisi aşk şiiri değildir?
Seçenekler
A
Eşâr-ı Muhabetten
B
Sen Olmasan
C
Peri-i Hazân
D
Tesadüf
E
Fırsat Yolunda
Açıklama:
Yanlış soruyu sistem üzerinde de değiştirdim.
Peri-i Hazân şairin tabiat şiirlerindendir.
Peri-i Hazân şairin tabiat şiirlerindendir.
Soru 47
1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra, çoğu şair gibi, bireyci sanat anlayışından koparak eserlerinde istibdat, hürriyet, vatan sevgisi ve savaş gibi temaları işlemeye başlayıp bu yolda ilk olarak Midhat Paşa ve Elhan-ı Vatan adlı eserlerini kaleme almıştır. Bunların dışında Abdülhak Hamit için yazdığı Şair-i Azama Mektup adlı bir manzum eseri bulunmaktadır. Bir ara Fecr-i Ati topluluğuna katılmış ve bu topluluğa bir süre başkanlık etmiş şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faik Ali Ozansoy
B
Celal Sahir Erozan
C
Hüseyin Siret Özsever
D
Süleyman Nazif
E
Hüseyin Suat Yalçın
Açıklama:
Faik Ali, 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra, çoğu şair gibi, bireyci sanat anlayışından koparak eserlerinde istibdat, hürriyet, vatan sevgisi ve savaş gibi temaları işlemeye başlayıp bu yolda ilk olarak Midhat Paşa ve Elhan-ı Vatan adlı eserlerini kaleme almıştır. Bunların dışında Abdülhak Hamit için yazdığı Şair-i Azama Mektup adlı bir manzum eseri bulunmaktadır. Şair, bir ara Fecr-i Ati topluluğuna katılmış ve bu topluluğa bir süre başkanlık etmiştir. 1896'dan 1950'ye değin pek çok şiir yazmasına rağmen başta Abdülhak Hâmit olmak üzere, dönemin ünlü şairleri Tevfik Fikret ve Cenap’ın gölgesinde kalmaktan kurtulamamıştır.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 48
Tevfik Fikret'in 1912'de Meclis-i Mebusan'ın kapatılması üzerine yazdığı şiir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doksanbeşe Doğru
B
Sancak-ı Şerif Huzurunda
C
Ulviyattan
D
Bahar
E
Hüsnün
Açıklama:
Tevfik Fikret, İttihat ve Terakki Hükümetince kapatılan Meclis-i Mebusan ile ilgili Doksanbeşe Doğru adlı şiirini yazmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Tevfik Fikret ilk şiirlerini aşağıdakilerden hangisinde yayımlamıştır?
Seçenekler
A
Mektep Dergisi
B
Maarif Dergisi
C
Mütalaa Dergisi
D
Malumat Dergisi
E
Tercüman-ı Hakikat Gazetesi
Açıklama:
Tevfik Fikret ilk şiirlerini, 1884’te Muallim Naci halkasının toplandığı Tercümanı Hakikat’te yayımlamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 50
Cenap Şehabettin'in 1896'da Mektep'te yayımlanan hangi şiiri edebiyatımızda "Dekadanlar" adıyla bilinen tartışmaya yol açmıştır?
Seçenekler
A
Terane-i Mehtab
B
Ağlasam
C
Berk-i Hazan
D
Leyal-i Zahire
E
Murg-ı Şikeste
Açıklama:
Cenap Şehabettin 1896’nın Haziran’ında Mektep’te yayımlanan “Terâne-i Mehtâb” şiiriyle edebiyatımızda “Dekadanlar” adıyla bilinen bir tartışmaya yol açar. Doğru cevap A'dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Cenap Şehabettin'in şiirlerinde en çok işlediği konulardan biridir?
Seçenekler
A
Aşk
B
Kahramanlık
C
Vatan sevgisi
D
Din
E
Eğitim
Açıklama:
Cenap Şehabettin şiirlerinde, çoğu Edebiyat-ı Cedîde şairi gibi, bireysel temaları işler. Aşk ve tabiat, işlediği başlıca temalardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisini Ali Ekrem yazmamıştır?
Seçenekler
A
Kırmızı Fesler
B
Kaside-i Askeriye
C
Ordunun Defteri
D
Ana Vatan
E
Evrak-ı Leyal
Açıklama:
"Evrak-ı Leyal" Cenap Şehabettin'in hayattayken şiirlerini toplamak istediği kitaptır (ancak bunu yapamamıştır). Doğru cevap E'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Suat'ın tabiat temalı şiirlerinden biridir?
Seçenekler
A
Hilal-i Nev
B
Tedfin
C
Şiir Yazarken
D
Makber-i Dildar
E
Hayat-ı Mecruh
Açıklama:
Hilal-i Nev, şairin tabiat temalı şiirlerindendir. Diğerleri ölüm temalı şiirlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Süleyman Nazif'in aşk temalı şiirlerine egemen olan konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Melal
B
Hüzün
C
Gözyaşı
D
Özlem
E
Kavuşma
Açıklama:
Şair, aşk temini işlediği şiirlerinde genellikle ayrılık ıstırabını dile getirir, sevgiliyle geçirdiği günleri anar, hayalî bir sevgiliye duyduğu özlemi ifade eder. Bu şiirlerin çoğuna, hüzün, gözyaşı ve melâl egemendir. Kavuşma bu temalar arasında yer almaz.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Hüseyin Siret Türk edebiyatında daha çok bir ______________ ve __________ şairi olarak tanınır.
Aşağıdaki ifadelerden hangileri boşlukları tamamlamaktadır?
Aşağıdaki ifadelerden hangileri boşlukları tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Özlem-Gurbet
B
Aşk-Tabiat
C
Ölüm-Izdırap
D
Hüzün-Gözyaşı
E
Kahramanlık-Vatan
Açıklama:
Hüseyin Siret ömrünün 15 yılını vatandan ve yakınlarından ayrı gurbette geçirdiği için özlem ve gurbet şairi olarak tanınır. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
-1876'da Diyarbakır'da doğmuştur.
-İlk şiiri Muhabbet'tir
-İlk kitabı Fani Teselliler'dir
-Bazı şiirlerinde metafizik dünyaya açılmaya çalışmıştır.
-Abdülhak Hamit için manzum bir eser yazmıştır
Yukarıda bazı özellikleri verilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
-İlk şiiri Muhabbet'tir
-İlk kitabı Fani Teselliler'dir
-Bazı şiirlerinde metafizik dünyaya açılmaya çalışmıştır.
-Abdülhak Hamit için manzum bir eser yazmıştır
Yukarıda bazı özellikleri verilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faik Ali
B
Tevfik Fikret
C
Cenap Şehabettin
D
Hüseyin Suat
E
Celal Sahir
Açıklama:
Bahsedilen özellikler Faik Ali'ye aittir. Doğru cevap A'dır.
Soru 57
Celâl Sahir ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Toplum için sanat düşüncesine bağlı kalmıştır.
B
Beyaz Gölgeler adlı şiir kitabının yazarıdır.
C
Servet-i Fünun'un en genç şairlerindendir.
D
Tabiat şiirlerinde akşam ve gece manzaraları dikkati çeker.
E
1908'den sonra Fecr-i Ati topluluğuna katılmıştır.
Açıklama:
Şair, sanat için sanat ilkesine bağlı kalmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 58
Tevfik Fikret, 1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilanından sonra Hüseyin Cahit ve Hüseyin Kâzım’la birlikte aşağıdakilerden hangisini çıkarmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Servet-i Fünûn
B
Tanin
C
Tercümân-ı Hakîkat
D
Mirsad
E
Malûmat
Açıklama:
Tevfik Fikret, 1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilânıyla umutlandı, Hüseyin Cahit ve Hüseyin Kâzım’la birlikte Tanin’i çıkarmaya başladı. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Tevfik Fikret’in Servet-i Fünun dergisinin yazı işleri müdürlüğünü üstlenmesi kimin önerisiyle gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Recaîzade Mahmut Ekrem
B
Cenap Şehabettin
C
Celâl Sahir
D
Süleyman Nazif
E
Süleyman Nesip
Açıklama:
Tevfik Fikret, 1896’da Recaîzade Mahmut Ekrem’in önerisiyle Servet-i Fünun dergisinin yazı işleri müdürlüğünü üstlendi. Doğru cevap A'dır.
Soru 60
Tevfik Fikret “Doksanbeşe Doğru” şiirini aşağıdaki olaylardan hangisinin üzerine yazmıştır?
Seçenekler
A
1876’da I. Meşrutiyet’in ilanı
B
1896’da Servet-i Fünun dergisinin yazı işleri müdürlüğünü üstlenmesi
C
1908’de II. Meşrutiyet'in ilanı
D
1912’de Meclis-i Mebusân’ın İttihat ve Terakkî hükûmetince kapatılması
E
1914’te Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesi
Açıklama:
Tevfik Fikret, 1912’de Meclis-i Mebusân’ın İttihat ve Terakkî hükûmetince kapatılması üzerine “Doksanbeşe Doğru” şiirini yazdı. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Mehmet Akif Ersoy aşağıdaki eserlerinden hangisinde Tevfik Fikret’in “Sancak-ı Şerif Huzurunda” ve “Tarih-i Kadim”e şiirlerine sert eleştirilerde bulunmuştur?
Seçenekler
A
Çanakkale Şehitleri
B
Hakkın Sesleri
C
Fatih Kürsüsünde
D
Asım
E
Süleymaniye Kürsüsü
Açıklama:
Mehmet Akif Ersoy, Süleymaniye Kürsüsü adlı manzum eserinde Tevfik Fikret’in “Sancak-ı Şerif Huzurunda” ve “Tarih-i Kadim” şiirlerine sert eleştirilerde bulundu. Doğru cevap E'dir.
Soru 62
Edebiyat-ı Cedîde topluluğu kaç yılında dağılmıştır?
Seçenekler
A
1889
B
1901
C
1905
D
1908
E
1912
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedîde topluluğu 1901’de dağılmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Tevfik Fikret, eski tarzda kaleme aldığı ilk şiirlerinde hangi takma adı kullanmıştır?
Seçenekler
A
Nazmî
B
Nizamî
C
Surûrî
D
Gaybî
E
Şâhî
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedîde zümresinin önde gelen şairlerinden Tevfik Fikret, şiir yazmaya Galatasaray Lisesi’nde öğrenciyken Farsça hocası, şair Muallim Feyzî’nin teşvikleriyle başladı. Muallim Feyzî Efendi, Muallim Naci, Tercüman-ı Hakikat’in kısm-ı edebî sütununu idare etmeye başladığı yıllarda, bu gazetede eski tarzda şiirler yayımlıyordu. Naci’ye yakınlığı nedeniyle, öğrencisi Tevfik Fikret’in şiirlerini de Tercümân-ı Hakîkat’e gönderdi. Bundan dolayı Fikret ilk şiirlerini, 1884’te Muallim Naci halkasının toplandığı Tercüman-ı Hakikat’te yayımlamış ve Nazmî takma adını kullanmıştır (Bilgegil, 1980, 249-281).
Soru 64
Tevfik Fikret’in II. Abdülhamit döneminde istibdat aleyhinde yazdığı şiirlerden en ünlüsü, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ‘Abdülhamit döneminin romanı’ olarak değerlendirdiği şiiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halûk’un Bayramı
B
Sabah-ı Iyd
C
Verin Zavallılara
D
Sis
E
Ömr-i Muhayyel
Açıklama:
Tevfik Fikret’in II. Abdülhamit döneminde istibdat aleyhinde yazdığı şiirlerden en ünlüsü, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ‘Abdülhamit döneminin romanı’ olarak değerlendirdiği “Sis”tir. Doğru cevap D'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in Osmanlı tarihini ve İslâm dinini kıyasıya eleştirdiği önemli şiirlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Tarih-i Kadîm
B
Asker Geçerken
C
Sabah Ezanında
D
Eski Şeyler
E
Krizantem
Açıklama:
Tevfik Fikret’in Türk edebiyatında derin yankılar uyandıran bir başka şiiri “Tarih-i Kadîm”dir. Şair, bu manzumesinde “Sis”teki olumsuz bakışını sürdürür; Osmanlı tarihini ve İslâm dinini kıyasıya eleştirir. Doğru cevap A'dır.
Soru 66
Ali Ekrem (Bolayır) kimin oğludur?
Seçenekler
A
Şinasî
B
Ziya Paşa
C
Namık Kemal
D
Samipaşazade Sezai
E
Recaizade Ekrem
Açıklama:
Ali Ekrem (Bolayır) (1867-1937), Tanzimat döneminin ünlü şairi Namık Kemal’in oğludur.
Soru 67
Edebiyat-ı Cedîde dönemi şairlerinde Süleyman Nazif nereden doğmuştur?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Edirne
C
Bursa
D
Diyarbakır
E
Adana
Açıklama:
Süleyman Nazif, 17 Kânûn-ı sâni 1284/1869 tarihinde Diyarbakır’da doğdu. Babası Diyarbakırlı Mehmet Sait Paşa’dır.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünûn romancılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Safveti Ziya
B
Hüseyin Cahit
C
Mehmet Rauf
D
Halit Ziya
E
Peyami Safa
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanını temsil eden Halit Ziya (Uşaklıgil), Mehmet Rauf, Hüseyin Cahit (Yalçın) gibi yazarların romanları ve roman anlayışları hakkında tartışabileceksiniz.
Peyami Safa Cumhuriyet dönemi yazarıdır.
Peyami Safa Cumhuriyet dönemi yazarıdır.
Soru 2
- Tevfik Fikret
- Mehmet Rauf
- Hüseyin Cahit
- Faik Ali
- Halit Ziya Uşaklıgil
Yukarıdaki yazarlardan hangileri Edebiyat-ı Cedide romanlarını temsil edenler kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, III ve V
B
II, III ve V
C
I,II ve IV
D
II, III
E
I, IV ve V
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedîde Romanının ilkelerini belirleyen Halit Ziya Uşaklıgil’dir. Ayrıca Mehmet Rauf ve Hüseyin Cahit de Edebiyat-ı Cedîde Romanını temsil eden yazarlar arasındadır. Tevfik Fikret, Fâik Âli ise Edebiyat-ı Cedîde Şiirleri yazan şairlerimizdendir. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
- Batı’daki roman ve hikâyeyi esas alır geleneksel anlatı türlerini de göz ardı etmemeleri
- Dinlemeye alışmış kitleyi okumaya alıştırmak amaçlanması
- Hikâye ve romanlarda vakaya önem verilmesi
Yukarıdaki koşullar dikkate alındığında Tanzimat Dönemi Türk popülist roman ve hikâyeciler ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Doğrudan aydın kesime hitap ettikleri
B
Eserlerinde sanatkârane söyleyişe yöneldikleri
C
Yeni imgeler kullanmaktan sakındıkları
D
İnsan psikolojisini öne çıkardıkları
E
Halkın bilgi ve kültürünü arttırmayı hedefledikleri
Açıklama:
Tanzimat dönemi Türk roman ve hikâyesinin iki çizgide geliştiğini iddia ederler. Bunlardan birincisi Ahmet Midhat Efendi’nin başını çektiği, daha sonra Ahmet Rasim ve Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın sürdürdüğü popülist roman ve hikâyedir. Bu çizgi temelde Batı’daki roman ve hikâyeyi esas almakta birlikte, geleneksel anlatı türlerini de göz ardı etmez. Amaç, o zamana kadar çoğunlukla dinlemeye alışmış kitleyi okumaya alıştırmaktır. İkincisi ise Namık Kemal’in İntibah romanıyla başlatılan ve edebîliğin öne çıkarıldığı çizgidir. Birincilerin halkın bilgi ve kültürünü arttırmaya yönelik tavrına karşılık ikinciler geleneğe çok fazla bağlı kalmadan doğrudan aydın kesime hitap etmişlerdir. Birincilerin vakaya büyük önem vermelerine karşılık ikincilerin insan psikolojisini de öne çıkardıkları, dil olarak da daha sanatkârane bir söyleyişe yöneldikleri görülür. Doğru cevap'dir.
Soru 4
- Sami Paşazade Sezai
- Namık Kemal(-)
- Nabizade Nazım
- Recaizade Mahmut Ekrem
- Şemsettin Sami(-)
Yukarıdaki yazarlardan hangileri Realist ve Natüralist tarzda roman ve hikâyeler yazan Edebiyat-ı Cedide topluluğu yazarları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
II, III
B
III, IV
C
I,II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, IV
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu ile ilgili bir diğer husus, roman ve hikâyecilerin bağlı olduğu edebî akımlarla ilgilidir. Tanzimat’ın birinci neslini temsil eden Ahmet Midhat Efendi, Namık Kemal, Şemsettin Sami ve ikinci nesilden Mizancı Mehmet Murat, romantizmin etkisinde eserler vermişlerdir. Buna karşılık ikinci nesilden Sami Paşazade Sezai, Recaizade Mahmut Ekrem, Ara Nesil’den Nabizade Nazım realist ve natüralist tarzda roman ve hikâyeler yazmışlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Edebiyat-ı Cedide romanının ilkelerini belirleyen Halit Ziya Uşaklıgil’dir. Halit Ziya yazı hayatı süresince sadece roman yazmakla yetinmemiş, aynı zamanda bir tür olarak roman konusunda kafa yormuştur. Halit Ziya, Batı’da ve bizde romanın tarihini verir. Daha sonra “Hayaliyyun” adını verdiği romantik romanın temsilcileri ile “Hakikiyyun” adını verdiği realist romanın temsilcilerini ve eserlerini karşılaştırır. Bunlara ilave olarak “Masalcılar” olarak nitelendirdiği popülist romancılara yer verir. Halit Ziya romantik romanı eleştirirken realist romanı yüceltir ve kendisinin de realist romandan yana olduğunu söyler.Yukarıdaki duruma göre Halit Ziya Uşaklıgil ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yazar sadece roman yazmayıp Batı tarzında şiirler de yazmıştır
B
Realizme bağlı kalmış bir yazardır
C
Popülist romancıların Türk roman ve hikâyelerine olumlu katkıları olduğunu savunur
D
Yazar, Tanzimat dönemi yazarları gibi kendi görüşlerini belli etmekten çekinmez
E
Romanlarında alışılmamış kelime ve imgeler kullanmıştır
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanının ilkelerini belirleyen Halit Ziya Uşaklıgil’dir. Halit Ziya yazı hayatı süresince sadece roman yazmakla yetinmemiş, aynı zamanda bir tür olarak roman konusunda kafa yormuştur. Halit Ziya, Batı’da ve bizde romanın tarihini verir. Daha sonra “Hayaliyyun” adını verdiği romantik romanın temsilcileri ile “Hakikiyyun” adını verdiği realist romanın temsilcilerini ve eserlerini karşılaştırır. Bunlara ilave olarak “Masalcılar” olarak nitelendirdiği popülist romancılara yer verir. Bunların sanat yapmak gibi bir amacı olmadığından, bütün gayelerinin para kazanmak olduğundan söz eder. Halit Ziya romantik romanı eleştirirken realist romanı yüceltir ve kendisinin de realist romandan yana olduğunu söyler. Halit Ziya realizme bağlı kalmış ve roman ve hikâyelerini bu anlayış dâhilinde verme çabası içinde olmuştur. Halit Ziya, olayların gidişatında kendilerini hissettiren, görüşlerini belli etmekten çekinmeyen Tanzimat dönemi yazarlarının aksine, realistler gibi kendi varlıklarını silmeye çalışır. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
- Olayların ve kişilerin geçmişini anlatması
- Eserlerindeki olayların kronolojik olmaması
- Olay örgüsü tipini eserlerinde ele alması
Yukarıdaki koşullar dikkate alındığında Halit Ziya Uşaklıgil’in eserleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Olay merkezli romanlar yazdığı
B
Romanlarında tasvir ve tahlillere yer verdiği
C
Eserlerinde yazarın kendi varlığını ön plana çıkardığı
D
Yansıtıcı bilinç yöntemini kullandığını
E
Romanlarında geriye dönüş metodunu kullandığı
Açıklama:
Halit Ziya’nın romanlarında kullandığı realist tekniklerden biri, olayların gidişatını keserek geriye dönüş metodunu kullanmasıdır. Geriye Dönüş Tekniği; olay örgüsü tipidir. Anlatı türü eserlerdeki olayın kronolojik değil, geriye dönüşlerle anlatılması söz konusudur. Böylece olayların ve kişilerin geçmişini anlatarak yaşanan zamandaki olayların sebepleri ortaya konur ki, bu realizmin en önemli ilkelerinden biri olan determinizmin ifadesidir. Diğer seçenekteki bilgiler yazarın eserlerindeki diğer özellikleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Realizmin en önemli özelliklerinden biri olan ayrıntılı mekân tasvirleri, Halit Ziya’nın romanlarında sıklıkla karşılaştığımız unsurlardan birisidir. Yazar bu tasvirleri belli bir işlevi yerine getirmek için yapmaktadır. Bu tasvirler ya yaşanan olaylar hakkında okuyucuya bir şeyler sezdirmeyi ya da roman kişilerinin iç dünyalarını tanıtmayı amaçlayan tasvirlerdir. Bu açıdan Halit Ziya’nın romanlarında insan-mekân, insan-eşya ilişkisi çoğunlukla vardır.Aşağıdaki romanlardan hangisi Halit Ziya Uşaklıgil’in “ayrıntılı mekân tasviri” özelliği kullandığı eserlerine örnek teşkil etmektedir?
Seçenekler
A
Sefile
B
Mai ve Siyah
C
Eylül
D
Bir Ölünün Defteri
E
Nemide
Açıklama:
Realizmin en önemli özelliklerinden biri olan ayrıntılı mekân tasvirleri, Halit Ziya’nın romanlarında sıklıkla karşılaştığımız unsurlardan birisidir. Yazar bu tasvirleri belli bir işlevi yerine getirmek için yapmaktadır. Bu tasvirler ya yaşanan olaylar hakkında okuyucuya bir şeyler sezdirmeyi ya da roman kişilerinin iç dünyalarını tanıtmayı amaçlayan tasvirlerdir. Bu açıdan Halit Ziya’nın romanlarında insan-mekân, insan-eşya ilişkisi çoğunlukla vardır. ilk romanı olan Sefile bu türe örnektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Halit Ziya Uşaklıgil’in Bir Ölünün Defteri romanında; kahramanın hayatı ölümle son bulduğu için romanın başında ve sonunda yazar-anlatıcı devreye girerek bir çerçeve oluşturur. Geri kalan kısımda ise sadece kahramanın sesi duyulur. Bu açıklamaya göre yazarın bu romanında kullandığı teknik aşağıdakilerden hangisine en uygundur?
Seçenekler
A
Yansıtıcı Bilinç
B
Geriye Dönüş Tekniği
C
Kahraman Anlatıcının Bakış Açısı
D
Ayrıntılı Mekân Tasviri
E
Üçlü Aşk Kalıbı
Açıklama:
Realistler yazarın varlığını silmek için zaman zaman kahraman anlatıcıya ait bakış açısından da faydalanmışlardır. Kahraman Anlatıcının Bakış Açısı; anlatılarda eserin şahıslarından birinin anlatıcı konumunda olmasıdır. Bunun için de mektup ve hatırat tarzında eserlerde sık sık başvururlar. Bir Ölünün Defteri bunun tipik bir örneğidir. Kahramanın hayatı ölümle son bulduğu için romanın başında ve sonunda yazar-anlatıcı devreye girerek bir çerçeve oluşturur. Geri kalan kısımda ise sadece kahramanın sesi duyulur. Halit Ziya’nın bir tek kişinin bakış açısıyla sınırlı olan kahraman anlatıcıyı sadece bu romanında kullanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Edebiyat-ı Cedide romanında ortak temalardandır ve Fransız romantiklerinin sıkça işledikleri temalardan birisidir. Yaşadıkları hayattan ve ortamdan şikâyetçi olan romantikler, hayalî mekânlara, tabiata ve tarihe sığınma ihtiyacı duyarlar. Bu bilgilere göre Edebiyat-ı Cedide romancılarının kullandığı tema ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygundur?
Seçenekler
A
Yansıtıcı Bilinç Yöntemi
B
Kaçış Teması
C
Ayrıntılı Mekân Tasviri
D
Geriye Dönüş Metodu
E
Üçlü Aşk Teması
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanında gördüğümüz ortak temaların en başında kaçış teması vardır. Edebiyat-ı Cedide sanatçıları yaşadıkları ortamdan ve zamandan memnun olmayarak başka ve muhayyel dünyalara kaçmak ve bu arzularını eserlerine de yansıtmak isterlerdi. Kaçış temi Fransız romantiklerinin sıkça işledikleri temalardan biridir. Yaşadıkları hayattan ve ortamdan şikâyetçi olan romantikler, hayalî mekânlara, tabiata ve tarihe sığınma ihtiyacı duyarlar.
Edebiyat-ı Cedide romanında gördüğümüz ortak temaların en başında kaçış teması vardır. Edebiyat-ı Cedide sanatçıları yaşadıkları ortamdan ve zamandan memnun olmayarak başka ve muhayyel dünyalara kaçmak ve bu arzularını eserlerine de yansıtmak isterlerdi. Kaçış teması Fransız romantiklerinin sıkça işledikleri temalardan biridir. Yaşadıkları hayattan ve ortamdan şikâyetçi olan romantikler, hayalî mekânlara, tabiata ve tarihe sığınma ihtiyacı duyarlar. Doğru cevap B'dir.
Edebiyat-ı Cedide romanında gördüğümüz ortak temaların en başında kaçış teması vardır. Edebiyat-ı Cedide sanatçıları yaşadıkları ortamdan ve zamandan memnun olmayarak başka ve muhayyel dünyalara kaçmak ve bu arzularını eserlerine de yansıtmak isterlerdi. Kaçış teması Fransız romantiklerinin sıkça işledikleri temalardan biridir. Yaşadıkları hayattan ve ortamdan şikâyetçi olan romantikler, hayalî mekânlara, tabiata ve tarihe sığınma ihtiyacı duyarlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 10
Edebiyat-ı Cedide romancılarından olan Mehmet Rauf’un eserlerinden hangisi Edebiyat-ı Cedide döneminde yazılmış eser olarak örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Bir Aşkın Tarihi
B
Menekşe
C
Define
D
Eylül
E
Böğürtlen
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanının diğer önemli ismi Mehmet Rauf’tur. Mehmet Rauf, sanat hayatı boyunca on üç roman kaleme almıştır: Eylül (1901), Bir Zambak’ın Hikâyesi (1910), Genç Kız Kalbi (1912), Bir Aşkın Tarihi (1912), Menekşe (1913), Karanfil ve Yasemin (1924), Böğürtlen (1924), Define (1927), Kan Damlası (1928), Son Yıldız (1927), Halas (1929), Harabeler (1927), Kâbus (1928). Romanların yazılış tarihlerinden anlaşılacağı gibi, Mehmet Rauf, ilk iki romanını Edebiyat-ı Cedide döneminde kaleme almıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Mehmet Rauf’un Eylül eserinde yasak aşkın iki kahramanı Suat ve Necip’in iç dünyaları romanın değişik yerlerinde başarılı bir şekilde verilmiştir. İkisi arasında aşk kıvılcımlarının oluşması, müzik ve gezinti gibi ortak zevkler, Necip’in yalıdan ayrı kaldığı zamanlar, kıskançlıklar, Suat’ın çekingenlikleri ve bunların kahramanların iç dünyalarına etkileri iç konuşmalardan anlaşılır.Yukarıdaki koşullar dikkate alındığında Mehmet Rauf’un eseri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Psikolojik Tahlil Romanı olduğu
B
Kaçış Temasının işlendiği
C
Kahraman Anlatıcının Bakış Açısının kullanıldığı
D
Geriye Dönüş Metodunun kullanıldığı
E
Yansıtıcı Bilinç yönteminin kullanıldığı
Açıklama:
Mehmet Rauf’un Eylül eseri üzerine kaleme alınan bütün kaynaklar bu eserin psikolojik tahlil romanı olduğunu göstermektedir. Eserdeki yasak aşkın iki kahramanı Suat ve Necip’in iç dünyaları romanın değişik yerlerinde başarılı bir şekilde verilmiştir. İkisi arasında aşk kıvılcımlarının oluşması, müzik ve gezinti gibi ortak zevkler, Necip’in yalıdan ayrı kaldığı zamanlar, kıskançlıklar, Suat’ın çekingenlikleri ve bunların kahramanların iç dünyalarına etkileri iç konuşmalardan veya psikolojik tahlillerden anlaşılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Aşağıda verilen edebî akım-yazar eşleşmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem- Romantizm
B
Namık Kemal- Realizm
C
Şemsettin Sami- Romantizm
D
Nabızade Nazım- Romantizm
E
Mizancı Mehmet Murat- Realizm
Açıklama:
Tanzimat’ın birinci neslini temsil eden Ahmet Midhat Efendi, Namık Kemal, Şemsettin Sami ve ikinci nesilden Mizancı Mehmet Murat, romantizmin etkisinde eserler vermişlerdir. Buna karşılık ikinci nesilden Sami Paşazade Sezai, Recaizade Mahmut Ekrem, Ara Nesil’den Nabizade Nazım realist ve natüralist tarzda roman ve hikâyeler yazmışlardır.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 13
Servet-i Fünûn edebiyatının oluşmasına büyük katkı sağlayan, yenilik yanlısı, edebiyatçıların "üstad" olarak olarak nitelendirdiği "Araba Sevdası" adlı romanın yazarı olan edebiyatçımız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Tevfik Fikret
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Mehmet Rauf
E
Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem, öğrencisi Tevfik Fikret’i yanına alarak, yine eski öğrencisi Ahmet İhsan’ın çıkardığı Servet-i Fünun’u yenilikçi gençlerin dergisi haline getirmiştir. Daha da önemlisi Ekrem, bununla da kalmamış yıllar önce kaleme aldığı ve çok ses getirecek romanı Araba Sevdası’nı burada tefrika ettirmiştir. Böylece yenilik yanlısı edebiyatçıların lideri konumundaki bir “üstad”, bir “hoca” olarak bu gençleri desteklediğini ortaya koymuştur.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 14
Osman Vecdi küçük yaşta annesini kaybeder ve babası onu halasına emanet ederek uzaklara gider. Hala da kızı Nigâr’la yaşamaktadır. Nigâr’la büyüyen Osman Vecdi Galatasaray Lisesi’nde okumaya başlar. Okuldaki en iyi arkadaşı Hüsam’ı hafta sonları halasının evine götürür. Daha sonra Vecdi doktor, Hüsam gazeteci olur. Hala, Vecdi ile Nigâr’ı evlendirmek ister. Ancak bu geliş ve gidişler sırasında Hüsam ile Nigâr arasında duygusal bir bağ oluşmuştur. Nigâr annesinin talebine karşı çıkar. Nigâr ve Hüsam’ın birbirini sevdiğini anlayan Osman Vecdi, aşkını kalbine gömerek aradan çekilir ve evlenmeleri için elinden geleni yapar. Artık Osman Vecdi, yaşama şevkini kaybetmiştir ve savaşa gönüllü olarak katılır. Savaşta ölmek için çok çaba gösterse de ancak kolunun birini kaybederek geri döner ve herkesten uzak bir inziva hayatı yaşamaya başlar.Bu arada sağlığına dikkat etmemektedir. Bir gece evine çağırttığı Hüsam’a hatıra defterini teslim ederek çok beklediği ölüme kavuşur.
Yukarıda özeti verilen Halit Ziya Uşaklıgil'e ait roman aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özeti verilen Halit Ziya Uşaklıgil'e ait roman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nemide
B
Bir Ölünün Defteri
C
Maî ve Siyah
D
Kırık Hayatlar
E
Sefile
Açıklama:
Osman Vecdi küçük yaşta annesini kaybeder ve babası onu halasına emanet ederek uzaklara gider. Hala da kızı Nigâr’la yaşamaktadır. Nigâr’la büyüyen Osman Vecdi Galatasaray Lisesi’nde okumaya başlar. Okuldaki en iyi arkadaşı Hüsam’ı hafta sonları halasının evine götürür. Daha sonra Vecdi doktor, Hüsam gazeteci olur. Hala, Vecdi ile Nigâr’ı evlendirmek ister. Ancak bu geliş ve gidişler sırasında Hüsam ile Nigâr arasında duygusal bir bağ oluşmuştur. Nigâr annesinin talebine karşı çıkar. Nigâr ve Hüsam’ın birbirini sevdiğini anlayan Osman Vecdi, aşkını kalbine gömerek aradan çekilir ve evlenmeleri için elinden geleni yapar. Artık Osman Vecdi, yaşama şevkini kaybetmiştir ve savaşa gönüllü olarak katılır. Savaşta ölmek için çok çaba gösterse de ancak kolunun birini kaybederek geri döner ve herkesten uzak bir inziva hayatı yaşamaya başlar.Bu arada sağlığına dikkat etmemektedir. Bir gece evine çağırttığı Hüsam’a hatıra defterini teslim ederek çok beklediği ölüme kavuşur.
Yukarıda özeti verilen roman "Bir Ölünün Defteri"dir. Doğru cevap B'dir.
Yukarıda özeti verilen roman "Bir Ölünün Defteri"dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 15
Halit Ziya’nın romanlarındaki realist tekniklerden biri, olayların gidişatını keserek ....................... metodunu kullanmasıdır. Böylece olayların ve kişilerin geçmişini anlatarak yaşanan zamandaki olayların sebepleri ortaya konur ki, bu realizmin en önemli ilkelerinden biri olan determinizmin ifadesidir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Leitmotiv
B
Bilinç Akışı
C
Monolog
D
Geriye Dönüş
E
Montaj
Açıklama:
Halit Ziya’nın romanlarında kullandığı realist tekniklerden biri, olayların gidişatını keserek geriye dönüş metodunu kullanmasıdır. Böylece olayların ve kişilerin geçmişini anlatarak yaşanan zamandaki olayların sebepleri ortaya konur ki, bu realizmin en önemli ilkelerinden biri olan determinizmin ifadesidir.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 16
Halit Ziya’nın ilk romanlarından itibaren kişilerin psikolojilerini -yazarın varlığını arka plana atarak- derinlemesine ortaya koymak için kullandığı ve roman boyunca süreklilik kazandırdığı bir yöntemdir.
Halit Ziya'nın kullandığı III. şahıs anlatıcının roman karakterinin içinden geçenleri aktardığı anlatım yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Halit Ziya'nın kullandığı III. şahıs anlatıcının roman karakterinin içinden geçenleri aktardığı anlatım yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilinç Akışı
B
Monolog
C
Diyalog
D
Yansıtıcı Bilinç
E
Leitmotiv
Açıklama:
Halit Ziya'nın da kullandığı III. şahıs anlatıcının roman karakterinin içinden geçenleri aktardığı anlatım yöntem yansıtıcı bilinçtir.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 17
Halit Ziya romanlarını kurgularken en fazla üçlü aşk kalıbını kullanmıştır. Ya bir kadın ve iki erkek ya da iki kadın bir erkek şeklindeki bu üçlü aşk kalıbı bir romanı hariç tüm romanlarında mevcuttur.
Halit Ziya aşağıdaki romanlardan hangisinde üçlü aşk kalıbını kullanmamıştır?
Halit Ziya aşağıdaki romanlardan hangisinde üçlü aşk kalıbını kullanmamıştır?
Seçenekler
A
Mai ve Siyah
B
Kırık Hayatlar
C
Sefile
D
Nemide
E
Bir Ölünün Defteri
Açıklama:
Halit Ziya romanlarını kurgularken en fazla üçlü aşk kalıbını kullanmıştır. Ya bir kadın ve iki erkek ya da iki kadın bir erkek şeklindeki bu üçlü aşk kalıbı Mai ve Siyah hariç tüm romanlarında mevcuttur. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
Hüseyin Cahit, sanat hayatı boyunca birbirinden tamamen farklı ve zıt anlayışlarda iki roman yazmıştır. Bunlardan biri Ahmet Mithat efendi etkisinde diğeri Edebiyat-ı Cedide etkisi altında yazılmıştır.
Hüseyin Cahit Yalçın'a ait bu iki roman aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Hüseyin Cahit Yalçın'a ait bu iki roman aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kırık Hayatlar-Hakikat Pençesi
B
Nadide-Hayal İçinde
C
Hayal İçinde-Olduğu Gibi
D
Olduğu Gibi-Nadide
E
Nadide-Hakikat Pençesi
Açıklama:
Hüseyin Cahit, sanat hayatı boyunca birbirinden tamamen farklı ve zıt anlayışlarda iki roman yazmıştır: Nadide (1891) ve Hayal İçinde (1898). Bunlardan birincisi Ahmet Midhat Efendinin etkisinde, diğeri de Edebiyat-ı Cedide anlayışı çerçevesinde kaleme alınmışlardır.
Doğru cevap B'dir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Aşağıdaki yazarlardan hangisi "Edebiyat-ı Cedide" romancılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Hüseyin Cahit
E
Safveti Ziya
Açıklama:
Recazide Mahmut Ekrem Tanzimat II. dönem santçısıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan Salon Köşelerinde adlı romanıyla tanınan, orijinal bir üsluba sahip olmaktan çok Halit Ziya'yı taklitten öte gidemeyen ve ikinci sınıf bir romancı olarak nitelendiren yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Hüseyin Cahit Yalçın
C
Ahmet Mithat Efendi
D
Tevfik Fikret
E
Safveti Ziya
Açıklama:
Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan Salon Köşelerinde adlı romanıyla tanınan orijinal bir üsluba sahip olmaktan çok Halit Ziya'yı taklitten öte gidemeyen ve ikinci sınıf bir romancı olarak nitelendiren yazarımız Savfeti Ziya'dır.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 21
Mehmet Rauf tarafından “ilk eserim son üstadıma” ifadesiyle Halit Ziya’ya ithaf edilmiştir. Halit Ziya’nın olgunluk dönemi romanlarından sonra, Edebiyat-ı Cedide romanını en iyi temsil eden eserler arasında yer alması bakımından edebiyat tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Hatta bu romana, yazarına şöhret kazandırmış bir eser olarak da bakabiliriz.
Yukarıda bahsi geçen Mehmet Rauf'un en ünlü romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsi geçen Mehmet Rauf'un en ünlü romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halas
B
Harabeler
C
Eylül
D
Define
E
Kan Damlası
Açıklama:
Eylül romanı Mehmet Rauf tarafından “ilk eserim son üstadıma” ifadesiyle Halit Ziya’ya ithaf edilmiştir. Halit Ziya’nın olgunluk dönemi romanlarından sonra, Edebiyatı Cedide romanını en iyi temsil eden eserler arasında yer alması bakımından edebiyat tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Hatta bu romana, yazarına şöhret kazandırmış bir eser olarak da bakabiliriz.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide dönemi romancılarının hocası sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Ahmet Midhat Efendi
B
Ahmet Rasim
C
Recaizade Mahmud Ekrem
D
Şemsettin Sami
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Tanzimat’ın ikinci kuşağı ile Ara Nesil’in, Edebiyat-ı Cedide topluluğunun oluşmasında bir zemin oluşturdukları bilinmektedir. Bu iki kuşağın faaliyetleri, verdikleri eserler ve edebiyat anlayışları, Edebiyat-ı Cedideciler üzerinde etkili olmuştur. Nitekim bu noktada Recaizade Mahmut Ekrem’in Edebiyat-ı Cedidecilerin büyük Edebiyat-ı Cedide Romanı çoğunluğunun hocası olduğu da hatırlanmalıdır. Recaizade Mahmut Ekrem, öğrencisi Tevfik Fikret’i yanına alarak, yine eski öğrencisi Ahmet İhsan’ın çıkardığı Servet-i Fünun’u yenilikçi gençlerin dergisi haline getirmiştir. Daha da önemlisi Ekrem, bununla da kalmamış yıllar önce kaleme aldığı ve çok ses getirecek romanı Araba Sevdası’nı burada tefrika ettirmiştir. Böylece yenilik yanlısı edebiyatçıların lideri konumundaki bir “üstad”, bir “hoca” olarak bu gençleri desteklediğini ortaya koymuştur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide romanının ilkelerini belirlemiştir?
Seçenekler
A
Cenap Şahabeddin
B
Hüseyin Rahmi Gürpınar
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide şiirinin ilkelerini ortaya koyan sanatçı nasıl Cenap Şahabettin ise bu topluluk romanının ilkelerini belirleyen de Halit Ziya Uşaklıgil (1867-1945)’dir. Çünkü Halit Ziya yazı hayatı süresince sadece roman yazmakla yetinmemiş, aynı zamanda bir tür olarak roman konusunda kafa yormuştur.
Soru 24
- Sefile
- Mai ve Siyah
- Eylül
- Bir Aşkın Tarihi
- Nesl-i Ahir
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve V
C
II, III ve IV
D
II, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Sefile, Mai ve Siyah ve Nesl-i Ahir romanları Halit Ziya Uşaklıgil'e; Eylül ve Bir Aşkın Tarihi romanları ise Mehmet Rauf'a aittir.
Soru 25
Halit Ziya Uşaklıgil romanında hangi akımın etkisi yoğun bir biçimde görülür?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Populizm
C
Parnasizm
D
Sembolizm
E
Realizm
Açıklama:
Halit Ziya Uşaklıgil romanda realizme bağlı kalmış ve romanları ile hikâyelerini bu anlayış dahilinde verme çabası içinde olmuştur. Bazı acemilikler içerse de ilk romanlarından itibaren realist teknikleri eserlerinde kullanmıştır.
Soru 26
"Sözgelimi Sefile romanında olay yağmurlu bir havada, Bayezıt Meydanı’nda bir köşeye sığınmış çaresiz Mazlume’nin tanıtılmasıyla başlar. Daha sonra geriye dönüşlerle Mazlume’nin yaşadığı felaketler, önce babasının, sonra da annesinin ölümü ve Mazlume’nin annesine benzeyen içe kapalı hassas mizacı üzerinde durulur. Öyle ki bu meydanda aç ve sefil vaziyette bekleyen Mazlume’nin bir süre sonra hiç tanımadığı bir kadının peşinden gitmesini okuyucu yadırgamaz. Benzer bir durum yine Mai ve Siyah romanında babasının ölümüyle hayatının akışı tersine dönen Ahmet Cemil için de geçerlidir. Yine Nemide romanına adını veren Nemide’nin hırçın ve asabi olma sebebini ortaya koymak için geriye dönüş tekniğiyle annesinin doğum sırasında ölüşünden öncesi anlatılır ve böylece Nemide’nin bazı mizaç özelliklerinin annesinden geçtiği sezdirilir." Yukarıda Halit Ziya Uşaklıgil'in "geriye dönüş metodu"nu kullanım tarzı anlatılmıştır. "Geriye dönüş metodu" hakkındaki bilgilerinizi ve yukarıdaki pasaja ele aldığınızda Halit Ziya Romanına ilişkin olarak aşağıda verilen önermelerden hangisi doğru olacaktır?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil, romanlarında olayların birbirleri üzerindeki deterministik etkilerini göstermeye çalışmıştır.
B
Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarında geçmişe duyulan özlem romanın üzerine kurulduğu asıl tema niteliğindedir.
C
Halit Ziya Uşaklıgil özellikle kalıtımsal özelliklerin insan karakterine etkisi üzerine çalışmaktadır.
D
Halit Ziya Uşaklıgil okuyucunun yadırgayacağı fikirleri romana taşımaktan çekinmiştir.
E
Halit Ziya Uşaklıgil romanlarında gerçeklik, bir mesaj iletme kaygısı içerisinde yazar tarafından yeniden inşa edilmektedir.
Açıklama:
Halit Ziya’nın romanlarında kullandığı realist tekniklerden biri, olayların gidişatını keserek geriye dönüş metodunu kullanmasıdır. Böylece olayların ve kişilerin geçmişini anlatarak yaşanan zamandaki olayların sebepleri ortaya konur ki, bu realizmin en önemli ilkelerinden biri olan determinizmin ifadesidir
Soru 27
Mehmet Rauf'un Eylül adlı eseri ilk olarak hangi süreli yayın organında tefrika edilmiştir?
Seçenekler
A
Takvim-i Vekayi
B
Tercüman-ı Ahval
C
Servet-i Fünun
D
Şura-yı Ümmet
E
Tanin
Açıklama:
Mehmet Rauf’un Eylül adlı eseri ilk olarak Servet-i Fünun dergisinde (nr.482-522; 7 Haziran 1900-14 Mart 1901) tefrika edilmiş, daha sonra kitap olarak basılmıştır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf'un Halas adlı romanının o güne kadarki diğer romanlarından farklı oluşunu doğru bir biçimde açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Romanda vatan sevgisi tematik olarak aşkın önündedir.
B
Roman Servet-i Fünun romancılarından biçem düzeyinde bir kopuşa tekabül etmektedir.
C
Romanda halk edebiyatının yapılarına yönelik bir eğilim mevcuttur.
D
Roman üslup düzeyinde divan edebiyatına bir öykünme içermektedir.
E
Romanda kurgu, diğer romanlara nazaran zayıf kalmaktadır.
Açıklama:
Halas, Mehmet Rauf’un konu bakımından diğerlerinden farklı bir romanıdır. Bu eserine kadar sadece aşk ve kadını konu alan romanlar yazan Mehmet Rauf, bu eserinde aşka da yer vermiş olmakla beraber vatan sevgisini daha fazla öne çıkarmıştır.
Soru 29
Hüseyin Cahit Yalçın aşağıda verilen romanlardan hangisini yazarak, eserlerinde kendisini gösteren Ahmet Midhat etkisinden ve romantizmden sıyrılıp realizme yönelmiştir?
Seçenekler
A
Nadide
B
Hakikat Pençesinde
C
Hayal İçinde
D
Olduğu Gibi
E
Salon Köşelerinde
Açıklama:
Hüseyin Cahit, Nadide’den sekiz yıl sonra yazdığı Hayal İçinde romanında tamamen farklı bir anlayışla çıkar okuyucusunun karşısına. Ahmet Midhat etkisinden tamamen sıyrılmış, romantik tarzdan realist anlayışa dönmüştür. Teknik bakımdan ilk romanından çok öndedir.
Soru 30
Aşağıdaki önermelerden hangisi Edebiyat-ı Cedide yazarlarının roman ve hikayeye verdikleri önemin nedenini doğru olarak açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Roman türünü Türk edebiyatına onlar kazandırmışlardır.
B
Dönemin atmosferi roman yazmayı teşvik eder niteliktedir.
C
Edebiyat-ı Cedide içerisinde şiir ikinci sınıf bir sanat olarak kabul edilmektedir.
D
Edebiyat-ı Cedideciler ekol olarak realist ve naturalistlere bağlıdırlar
E
Edebiyat-ı Cedide döneminde Roman şiirin önüne geçen bir daldır.
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide yazarları ekol olarak realist ve natüralistlere bağlı oldukları için roman ve hikâyeye önem vermişler ve bu akımların özelliklerini eserlerinde başarılı bir şekilde uygulamışlardır. Başta Halit Ziya olmak üzere, Edebiyat-ı Cedide yazarları tarafından roman ve hikâyede gerçeklik duygusu önemsenmiş, mekân tasvirleri ve eşyalar daha anlamlı bir şekilde kullanılmış, yeni bazı teknikler bizim roman ve hikâyemize taşınmıştır. Daha açık ifadeyle Edebiyat-ı Cedide topluluğuyla birlikte o zamana kadar emekleyen Türk roman ve hikâyesi ayağa kalkıp yürümeye başlamıştır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Halit Ziya Uşaklıgil'in en başarılı romanı olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Nemide
B
Aşk-ı Memnu
C
Mai ve Siyah
D
Bir Ölünün Defteri
E
Ferdi ve Şürekası
Açıklama:
Halit Ziya Uşaklıgil'in yazdığı romanlar arasında en başarılı kabul edileni Aşk-ı Memnu'dur.
Soru 32
- Ahmet Midhat Efendi
- Şemsettin Sami
- Sami Paşazade Sezai
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tanzimatın birinci dönemini temsil eden yazarlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Tanzimat’ın birinci neslinin önemli yazarları arasında Ahmet Midhat Efendi, Namık Kemal ve Şemsettin Sami yer almaktadır. İkinci dönem yazarları ise Sami Paşazade Sezai ve Recaizade Mahmut Ekrem'dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 33
Edebiyat-ı Cedide'cilerin büyük çoğunluğunun hocası olarak bilinen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Ziya Paşa
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Namık Kemal
E
Ahmet İhsan
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem Edebiyat-ı Cedidecilerin büyük çoğunluğunun hocası olduğu da hatırlanmalıdır.
Soru 34
Edebiyat-ı Cedide dönemi romanının ilkelerini belirleyen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Ahmet İhsan
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanının ilkelerini belirleyen de Halit Ziya Uşaklıgil (1867- 1945)’dir. Çünkü Halit Ziya yazı hayatı süresince sadece roman yazmakla yetinmemiş, aynı zamanda bir tür olarak roman konusunda kafa yormuştur.
Doğru cevap B'dir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 35
Halit Ziya Uşaklıgil'in realist romanla romantik romanın temsilcilerini ve eserlerini karşılaştırdığı eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hizmet
B
Masalcı
C
Roman'ın Hakikati
D
Hayaliyyun
E
Hikâye
Açıklama:
Halit Ziya, Hikâye adlı eserinde önce Batı’da ve bizde romanın tarihini verir. Daha sonra “Hayaliyyun” adını verdiği romantik romanın temsilcileri ile “Hakikiyyun” adını verdiği realist romanın temsilcilerini ve eserlerini karşılaştırır.
Soru 36
"Küçük yaşta önce babasını ardından da annesini kaybeden Mazlume, bir süre komşularına sığınırsa da daha sonra sokakta kalır."
Bu şekilde başlayan roman aşağıdakilerden hangisidir?
Bu şekilde başlayan roman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nemide
B
Bir Ölünün Defteri
C
Sefile
D
Kırık Kanatlar
E
Nesl-i Ahir
Açıklama:
Sefile romanında küçük yaşta önce babasını ardından da annesini kaybeden Mazlume, bir süre komşularına sığınırsa da daha sonra sokakta kalır.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 37
Romanlarda yer alan kişilerin psikolojilerinin III. tekil şahıs diliyle aktarılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geriye Dönüş Metodu
B
Yansıtıcı Bilinç
C
Kahraman Anlatıcı
D
Kaçış Teması
E
Nesil Romanı
Açıklama:
Yansıtıcı Bilinç: III. şahıs anlatıcının roman karakterinin bilincinden geçenleri aktarmasıdır.
Soru 38
Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası adlı eserinde baş karakterlerden birisi, aynı zamanda eserin anlatıcısı durumundadır. Bu durum eserin aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinden yararlandığını göstermektedir?
Seçenekler
A
Yansıtıcı Bilince Başvurmak
B
Geçmişe Dönüşler Yapma Metodu Kullanmak
C
Kahraman Anlatıcıdan Yararlanmak
D
Realist Hikayelere Yer Vermek
E
Kaçış Temasına Yer Vermek
Açıklama:
Kahraman Anlatıcının Bakış Açısı: Anlatılarda eserin şahıslarından birinin anlatıcı konumunda olmasıdır.
Soru 39
Mehmet Rauf, "Eylül" adlı eserini, "ilk eserim son üstadıma" ifadesiyle aşağıdakilerden hangisine ithaf etmiştir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hamit Tarhan
B
Melih Cevdet Anday
C
Peyami Safa
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Eylül, Mehmet Rauf tarafından “ilk eserim son üstadıma” ifadesiyle Halit Ziya’ya ithaf edilmiştir.
Soru 40
Mehmet Rauf'un "Bir Zambak'ın Hikayesi" adlı eseri aşağıdakilerden hangisini barındırmakla suçlanmış ve yazarının hapis yatmasına ve askerlikten atılmasına sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Siyasi içerikli mesajlar vermek
B
Topluma aykırı sapkın aşk ilişkileri barındırmak
C
Pornografik içerik barındırmak
D
Dini değerleri reddeden ateist fikirler barındırmak
E
Azınlıkları rencide eden ifadeleri barındırmak
Açıklama:
Bir Zambak’ın Hikâyesi, yayımlandığı dönemde pornografik olmakla suçlanmış, bu yüzden de yazarının hapiste yatmasına ve askerlikten atılmasına sebep olmuştur.
Soru 41
Mehmet Rauf'un Vatan Sevgisi temasını ön plana çıkardığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eylül
B
Son Yıldız
C
Böğürtlen
D
Define
E
Halas
Açıklama:
Halas, Mehmet Rauf’un konu bakımından diğerlerinden farklı bir romanıdır. Bu eserine kadar sadece aşk ve kadını konu alan romanlar yazan Mehmet Rauf, bu eserinde aşka da yer vermiş olmakla beraber vatan sevgisini daha fazla öne çıkarmıştır.
Soru 42
Hangisi Batı Edebiyatıyla tanışına kadar Türk okuyucusunun roman ve hikâye ihtiyacını karşılayan türlerden birisidir?
Seçenekler
A
tezkiretü’ş-şuara
B
tezkiretü’l-evliyâ
C
mesnevî
D
gazel
E
muhammes
Açıklama:
Bilindiği gibi roman ve hikâye Türk Edebiyatı’na Tanzimat Edebiyatıyla giren türlerden ikisidir. O döneme kadar Türk okuyucusunun roman ve hikâye ihtiyacını karşılayan halk hikâyeleri ve mesneviler vardır.
Soru 43
Tanzimat döneminde Batı’daki roman ve hikâyeyi esas almakla birlikte geleneksel anlatı türlerini de göz ardı etmeyen çizginin başında kim vardır?
Seçenekler
A
Ahmet Midhat Efendi
B
Namık Kemal
C
Kemal Tahir
D
Ömer Seyfettin
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Çeşitli araştırmalar Tanzimat dönemi Türk roman ve hikâyesinin iki çizgide geliştiğini iddia ederler. Bunlardan birincisi Ahmet Midhat Efendi’nin başını çektiği, daha sonra Ahmet Rasim ve Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın sürdürdüğü popülist roman ve hikâyedir. Bu çizgi temelde Batı’daki roman ve hikâyeyi esas almakta birlikte, geleneksel anlatı türlerini de göz ardı etmez. Amaç, o zamana kadar çoğunlukla “dinleme”ye alışmış kitleyi “okuma”ya alıştırmaktır.
Soru 44
Hangisi Tanzimat’ın birinci neslinden olup romantizmin etkisinde eserler vermiştir?
Seçenekler
A
Sami Paşazade Sezai
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Nabizade Nazım
D
Şemsettin Sami
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu ile ilgili söyleyeceğimiz bir diğer husus, roman ve hikâyecilerin bağlı olduğu edebî akımlarla ilgilidir. Tanzimat’ın birinci neslini temsil eden Ahmet Midhat Efendi, Namık Kemal, Şemsettin Sami ve ikinci nesilden Mizancı Mehmet Murat, romantizmin etkisinde eserler vermişlerdir.
D seçeneğindeki Şemsettin Sami hem Tanzimat’ın birinci neslindendir hem de romantizmin etkisinde eserler vermiştir. E seçeneğindeki Mizancı Mehmet Murat da romantizmin etkisinde eserler vermiştir; ancak o Tanzimat’ın ikinci neslindendir. Dolayısıyla D doğru seçenektir.
D seçeneğindeki Şemsettin Sami hem Tanzimat’ın birinci neslindendir hem de romantizmin etkisinde eserler vermiştir. E seçeneğindeki Mizancı Mehmet Murat da romantizmin etkisinde eserler vermiştir; ancak o Tanzimat’ın ikinci neslindendir. Dolayısıyla D doğru seçenektir.
Soru 45
Hangisi Tanzimat’ın ikinci neslinden olup realist ve natüralist tarzda eser vermiştir?
Seçenekler
A
Ahmet Midhat Efendi
B
Namık Kemal
C
Şemsettin Sami
D
Mizancı Mehmet Murat
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu ile ilgili söyleyeceğimiz bir diğer husus, roman ve hikâyecilerin bağlı olduğu edebî akımlarla ilgilidir. Tanzimat’ın birinci neslini temsil eden Ahmet Midhat Efendi, Namık Kemal, Şemsettin Sami ve ikinci nesilden Mizancı Mehmet Murat, romantizmin etkisinde eserler vermişlerdir. Buna karşılık ikinci nesilden Sami Paşazade Sezai, Recaizade Mahmut Ekrem, Ara Nesil’den Nabizade Nazım realist ve natüralist tarzda roman ve hikâyeler yazmışlardır.
İlk üç seçenekteki kişiler birinci döneme aittirler. D seçeneğideki Mizancı Mehmet Murat ikinci nesildendir ancak romantizmin etkisinde eserler vermiştir. İkinci nesilden olup da realist ve natüralist tarzda eser veren ise yalnızc Sami Paşazade Sezaidir.
İlk üç seçenekteki kişiler birinci döneme aittirler. D seçeneğideki Mizancı Mehmet Murat ikinci nesildendir ancak romantizmin etkisinde eserler vermiştir. İkinci nesilden olup da realist ve natüralist tarzda eser veren ise yalnızc Sami Paşazade Sezaidir.
Soru 46
Recaizade Mahmut Ekrem, Araba Sevdası adlı romanını hangi dergide tefrika ettirmiştir?
Seçenekler
A
Servet-i Fünûn
B
Genç Kalemler
C
Ceride-i Havadis
D
Tasvîr-i Efkâr
E
Tercüman-ı Ahvâl
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem, öğrencisi Tevfik Fikret’i yanına alarak, yine eski öğrencisi Ahmet İhsan’ın çıkardığı Servet-i Fünun’u yenilikçi gençlerin dergisi haline getirmiştir. Daha da önemlisi Ekrem, bununla da kalmamış yıllar önce kaleme aldığı ve çok ses getirecek romanı Araba Sevdası’nı burada tefrika ettirmiştir.
Soru 47
Hangisi Edebiyat-ı Cedide romanının ilkelerini ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Mizancı Murat
E
Namık Kemal
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide şiirinin ilkelerini ortaya koyan sanatçı nasıl Cenap Şahabettin ise bu topluluk romanının ilkelerini belirleyen de Halit Ziya Uşaklıgil (1867-1945)’dir.
Soru 48
Hangisi Halit Ziya’ya ait değildir?
Seçenekler
A
Bir Ölünün Defteri
B
Kırık Hayatlar
C
Nemide
D
Sefile
E
Salon Köşelerinde
Açıklama:
Halit Ziya sanat hayatı boyunca dördü İzmir’de, dördü İstanbul’da olmak üzere sekiz roman yazmıştır. Bunlardan Sefile, Nemide, Bir Ölünün Defteri, Ferdi ve Şürekâsı İzmir döneminde, Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar, Nesl-i Ahir İstanbul döneminde yazılmıştır.
İlk dört seçenekteki romanlar Halit Ziya'ya, E seçeneğindeki Salon Köşelerinde romanı ise Safveti Ziya'ya aittir.
İlk dört seçenekteki romanlar Halit Ziya'ya, E seçeneğindeki Salon Köşelerinde romanı ise Safveti Ziya'ya aittir.
Soru 49
Edebiyat-ı Cedide romanının önemli isimlerinden Mehmet Rauf’un en başarılı olarak değerlendirilen eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Eylül
B
Genç Kız Kalbi
C
Kâbus
D
Menekşe
E
Son Yıldız
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanının diğer önemli ismi Mehmet Rauf (1875-1931)’tur. Mehmet Rauf, sanat hayatı boyunca on üç roman kaleme almıştır: Eylül (1901), Bir Zambak’ın Hikâyesi (1910), Genç Kız Kalbi (1912), Bir Aşkın Tarihi (1912), Menekşe (1913), Karanfil ve Yasemin (1924), Böğürtlen (1924), Define (1927), Kan Damlası (1928), Son Yıldız (1927), Halas (1929), Harabeler (1927), Kâbus (1928).
Romanların yazılış tarihlerinden anlaşılacağı gibi, Mehmet Rauf, ilk iki romanını Edebiyat-ı Cedide döneminde kaleme almış ve üçüncü eserini yaklaşık dokuz yıl sonra II. Meşrutiyet döneminde vermiştir. Bu romanların büyük çoğunluğu aşk hikâyesidir ve ne yazık ki Eylül’ün dışında hiçbiri başarıya ulaşamamıştır.
Romanların yazılış tarihlerinden anlaşılacağı gibi, Mehmet Rauf, ilk iki romanını Edebiyat-ı Cedide döneminde kaleme almış ve üçüncü eserini yaklaşık dokuz yıl sonra II. Meşrutiyet döneminde vermiştir. Bu romanların büyük çoğunluğu aşk hikâyesidir ve ne yazık ki Eylül’ün dışında hiçbiri başarıya ulaşamamıştır.
Soru 50
Mehmet Rauf, Eylül romanını kitap olarak basılmadan önce hangi dergide tefrika ettirmiştir?
Seçenekler
A
Ceride-i Havadis
B
Genç Kalemler
C
Servet-i Fünûn
D
Tasvîr-i Efkâr
E
Tercüman-ı Ahvâl
Açıklama:
Mehmet Rauf’un Eylül romanı ilk olarak topluluğun yayın organı durumundaki Servet-i Fünun dergisinde (nr.482-522; 7 Haziran 1900-14 Mart 1901) tefrika edilmiş, daha sonra kitap olarak basılmıştı.
Soru 51
Mehmet Rauf, Eylül romanını kime ithaf etmiştir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Namık Kemal
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Şemsettin Sami
E
Şinasi
Açıklama:
Eylül, Mehmet Rauf tarafından “ilk eserim son üstadıma” ifadesiyle Halit Ziya’ya ithaf edilmiştir.
Soru 52
Edebiyat-ı Cedide romanının ilkelerini belirleyen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Cenap Şehabettin
C
Ahmet İhsan
D
Mehmet Rauf
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanının ana ilkelerini belirleyen Halit Ziya Uşaklıgil'dir. Cevap A şıkkıdır
Soru 53
Halit Ziya Uşaklıgil'in kurgu bakımından en karmaşık romanı olarak kabul edilen eser hangisidir?
Seçenekler
A
Aşk-ı Memnu
B
Sefile
C
Bir Ölünün Defteri
D
Mai ve Siyah
E
Kırık Hayatlar
Açıklama:
Kurgu bakımından dediği için cevap e şıkkıdır.
Soru 54
Halit Ziya Uşaklıgil'in üçlü aşk kalıbının olmadığı tek romanı hangisidir?
Seçenekler
A
Mai ve Siyah
B
Aşk-ı Memnu
C
Kırık Hayatlar
D
Sefile
E
Nemide
Açıklama:
Diğerlerinde vardır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 55
Hangi eser Mehmet Rauf'a aittir?
Seçenekler
A
Genç Kız Kalbi
B
Sefile
C
Nemide
D
Mai ve Siyah
E
Bir Ölünün Defteri
Açıklama:
Diğerleri Halit Ziya Uşaklıgil'e aittir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 56
Mehmet Rauf'un "ilk eserim son üstadım" diyerek Halit Zİya Uşaklıgil'e ithaf ettiği eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Eylül
B
Bir Zambak'ın Hikayesi
C
Menekşe
D
Böğürtlen
E
Genç Kız Kalbi
Açıklama:
Diğerleri de Mehmet Rauf'a aittir ama sadece Eylül başarıya ulaşmış ve yukarıdaki sözü söylemiştir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 57
-Yazarı Hüseyin Cahit'tir
-Realist tarzda yazılmıştır
-Bir Rum kızına aşık olan Nüzhet'in uğradığı değişim anlatılır
-Teknik bakımdan yazarın ilk romanından daha iyidir
-Yazar bu eserinde Ahmet Mithat Efendi'nin etkisinden tamamen sıyrılmıştır
Yukarıda bazı özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
-Realist tarzda yazılmıştır
-Bir Rum kızına aşık olan Nüzhet'in uğradığı değişim anlatılır
-Teknik bakımdan yazarın ilk romanından daha iyidir
-Yazar bu eserinde Ahmet Mithat Efendi'nin etkisinden tamamen sıyrılmıştır
Yukarıda bazı özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hayal İçinde
B
Define
C
Son Yıldız
D
Halas
E
Kan Damlası
Açıklama:
Diğerleri Mehmet Rauf'a aittir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 58
Yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf-Son Yıldız
B
Halit Ziya Uşaklıgil-Halas
C
Mehmet Rauf-Kırık Hayatlar
D
Hüseyin Cahit-Nemide
E
Halit Ziya Uşaklıgil-Hayal İçinde
Açıklama:
Diğerleri yanlıştır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 59
Hangisi Tanzimat'ın birinci neslini temsil eden isimlerden biridir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Namık Kemal
C
Sami Paşazade Sezai
D
Nabizade Nazım
E
Mizancı Mehmet Murat
Açıklama:
Diğerleri ikinci ve ara nesile ait isimlerdir. Cevap B şıkkıdır.
Soru 60
Tanzimat Dönemi Türk edebiyatı ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Popülist roman ve hikaye olarak iki çizgide gelişir
B
Eserlerde geleneksel anlatı türleri göz ardı edilmez
C
Amaç insanları okumaya alıştırmaktır
D
Batı'daki roman ve hikaye esas alınır
E
İkinci çizgide yer alan sanatçılar aydın kesime hitap etmişlerdir
Açıklama:
İki çizgide gelişir ama bu çizgilerin biri popülist roman ve hikaye, diğeri Namık Kemal'in ön plana çıkardığı çizgidir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 61
Edebiyat-ı Cedide yazarları ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Ekol olarak romantiklere bağlı kalmışlardır
B
Roman ve hikâyeye önem vermişlerdir.
C
Edebiyatımıza yeni bazı teknikler getirmişlerdir.
D
Türk roman ve hikâyesini olgunlaştırmışlardır.
E
Mekan tasvirlerine önem vermişlerdir.
Açıklama:
Realist ve naturalistlere bağlı kalmışlardır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 62
I. Cenap Şehabettin
II. Tevfik Fikret
III. Halit Ziya Uşaklıgil
Yukarıdaki isimlerden hangisi ya da hangileri Edebiyat-ı Cedide'nin ilkelerini ortaya koyan yazarlardır?
II. Tevfik Fikret
III. Halit Ziya Uşaklıgil
Yukarıdaki isimlerden hangisi ya da hangileri Edebiyat-ı Cedide'nin ilkelerini ortaya koyan yazarlardır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide şiirinin ilkelerini ortaya koyan sanatçı nasıl Cenap Şahabet-tin ise bu topluluk romanının ilkelerini belirleyen de Halit Ziya Uşaklıgil (1867- 1945)’dir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Halit Ziya'nın romanlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Aşk-ı Memnu
B
Mai ve Siyah
C
Araba Sevdası
D
Kırık Hayatlar
E
Nesl-i Ahir
Açıklama:
Araba Sevdası Recaizade Mahmut Ekrem'in eseridir.
Soru 64
Bu romanda küçük yaşta önce babasını ardından da annesini kaybeden Mazlume, bir süre komşularına sığınırsa da daha sonra sokakta kalır. Kızı İkbal ile yaşayan Mihriban isimli bir kadın onu meydanda görür ve kendisiyle evine gelmesini teklif eder. Mazlume tereddüt ederse de sığınacak bir kapısı olmadığından onunla gitmeye mecbur olur. Mihriban ve İkbal kötü yola düşmüş iki kadındır ve bu yolla evin geçimini sağlayan İkbal vereme yakalanmıştır. İkbal’in İhsan adlı bir âşığı vardır. Mazlume durumu anladığında oradan uzaklaşmak isterse de gidecek yeri olmadığından bir şey yapamaz. Bir süre sonra İhsan, Mazlume’yi zorla elde eder. Bu durum İkbal’in hastalığının ilerlemesine ve ölümüne sebep olur...
Söz edilen olaylar hangi yazarın hangi romanında geçmektedir?
Söz edilen olaylar hangi yazarın hangi romanında geçmektedir?
Seçenekler
A
Halit Ziya-Sefile
B
Yakup Kadri-Kiralık Konak
C
Ömer Seyfettin-Yalnız Efe
D
Ömer Seyfettin-Yüksek Ökçeler
E
Halit Ziya-Nemide
Açıklama:
Söz konusu edilen konu Halit Ziya'nın Sefile eserinde geçer. Doğru seçenek A'dır.
Soru 65
Halit Ziya'nın en başarılı romanı olarak kabul edilen eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nemide
B
Sefile
C
Aşk-ı Memnu
D
Hikaye
E
Mai ve Siyah
Açıklama:
Söz konusu eser Aşk-ı Memnu'dur.
Soru 66
Halit Ziya Uşaklıgil'in İstanbul dönemine ait ilk eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mai ve Siyah
B
Sefile
C
Aşk-ı Memnu
D
Nemide
E
Bir Ölünün Defteri
Açıklama:
Söz konusu eser Mai ve Siyah'tır.
Soru 67
I. Geriye dönüş metodu kullanır.
II. Tasvir ve tahlile çok yer verir.
III. Ayrıntılı mekan tasviri yapılır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarının özelliklerindendir?
II. Tasvir ve tahlile çok yer verir.
III. Ayrıntılı mekan tasviri yapılır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
I, II, III
D
Yalnız III
E
II, III
Açıklama:
Söz konusu maddelerde sıralanan tüm özellikleri kullanır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 68
I. Tanzimat'ın pratik ve faydacı aydın tipinden farklı karakterdedir.
II. Türk edebiyatının ilk 'tutunamayanı' olarak düşünülebilir.
III. Edebiyat-ı Cedide sanat anlayışına karşıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ahmet Cemil hakkında söylenebilir?
II. Türk edebiyatının ilk 'tutunamayanı' olarak düşünülebilir.
III. Edebiyat-ı Cedide sanat anlayışına karşıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ahmet Cemil hakkında söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Ahmet Cemil, Tanzimat’ın pratik, faydacı aydın tipinden farklı özelliklere sahiptir. O, gerek yetişme tarzı, aldığı eğitim, mizaç özellikleri gerekse dönemin baskıcı yönetiminin etkisiyle topluma entegre olamamış, hayat karşısında pasif bir aydın tipidir. Maî ve Siyah, yukarıda da değinildiği gibi bir nesil romanıdır. Edebiyat-ı Cedide neslinin yapısını karakteristik olarak yansıtır. Böyle bir fonksiyonu şiirde “Süha ve Pervin” şiiriyle Tevfik Fikret yerine getirmiştir. Bu şiirdeki Süha ile romandaki Ahmet Cemil mizaç bakımından bir birlerine çok benzerler. Yani Edebiyat-ı Cedidecilerin çok bilinen teması olan “gerçek-hayal çatışması” bu kahramanlarda görülen bir özelliktir. Bu özellikleri bakımından Ahmet Cemil, Türk edebiyatının ilk “Tutunamayan”ı olarak düşünülebilir. Bu romanı bir nesil romanı yapan bir başka husus, Edebiyat-ı Cedidecilerin genel olarak sanat ve özel olarak edebiyat konusundaki görüşlerine yer veren bir eser olmasıdır. Şiir, eski edebiyat, dil, kafiye, vezin, tenkit ve tercüme konuların da topluluğun sanat anlayışına yer verilir ve bu görüşlerin savunucusu da Ahmet Cemil’dir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 69
"III. Şahıs anlatıcının roman karakterinin aklından geçenleri aktarmasıdır."
Söz edilen teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Söz edilen teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kahraman anlatıcının bakış açısı
B
Geriye dönüş tekniği
C
Yansıtıcı bilinç
D
Tahlil
E
Tasvir
Açıklama:
Yansıtıcı Bilinç: III. Şahıs anlatıcının roman karakterinin bilincinden geçenleri aktarmasıdır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 70
Halit Ziya bu tekniği yalnızca Bir Ölünün Defteri adlı eserde kullanmıştır. Söz konusu teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yansıtıcı bilinç
B
Kahraman anlatıcı
C
Tasvir
D
Tahlil
E
Geriye dönüş tekniği
Açıklama:
Realistler yazarın varlığını silmek için zaman zaman kahraman anlatıcıya ait bakış açısından da faydalanmışlardır. Bunun için de mektup ve hatırat tarzında eserlere sık sık başvururlar. Bir Ölünün Defteri bunun tipik bir örneğidir. Kahramanın hayatı ölümle son bulduğu için romanın başında ve sonunda yazar-anlatıcı devreye girerek bir çerçeve oluşturur. Geri kalan kısımda ise sadece kahramanın sesi duyulur. Halit Ziya’nın bir tek kişinin bakış açısıyla sınırlı olan kahraman anlatıcıyı sadece bu romanında kullanması ve daha çok yazar anlatıcıyla birlikte yansıtıcı bilinci tercih etmesi dikkat çekicidir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 71
Romanlarda başvurulan kaçış teması nasıl işlenir?
Seçenekler
A
Karakterler, hayali mekanları ve dünyayı kurgular.
B
Karakterler, istenmeyen duygulardan arınır.
C
Karakterler, bir başka karakterin gözüyle olayları yeniden kurgular.
D
Karakterler, geriye dönüş yaparak olayları kurgular.
E
Karakterler, emellerini gerçekleştirmek için mücadele eder.
Açıklama:
Kaçış temi Fransız romantiklerinin sıkça işledikleri temalardan
biridir. Yaşadıkları hayattan ve ortamdan şikâyetçi olan romantikler, hayalî mekânlara, tabiata ve tarihe sığınma ihtiyacı duyarlar. Doğru seçenek A'dır.
biridir. Yaşadıkları hayattan ve ortamdan şikâyetçi olan romantikler, hayalî mekânlara, tabiata ve tarihe sığınma ihtiyacı duyarlar. Doğru seçenek A'dır.
Soru 72
Eserleri ve çalışmalarıyla Edebiyat-ı Cedide romanının ilkelerini belirleyen kişi kimdir?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Halit Ziya
C
Tevfik Fikret
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Sami Paşazade Sezai
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide şiirinin ilkelerini ortaya koyan sanatçı nasıl Cenap Şahabettin ise bu topluluk romanının ilkelerini belirleyen de Halit Ziya Uşaklıgil (1867-1945)’dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Halit Ziya sanat hayatı boyunca dördü İzmir’de, dördü İstanbul’da olmak üzere sekiz roman yazmıştır. Aşağıdakilerden hangisi İzmir döneminde yazdığı romanlardan biridir?
Seçenekler
A
Bir Ölünün Defteri
B
Nesl-i Ahir
C
Kırık Hayatlar
D
Aşk-ı Memnu
E
Mai ve Siyah
Açıklama:
Halit Ziya sanat hayatı boyunca dördü İzmir’de, dördü İstanbul’da olmak üzere sekiz roman yazmıştır. Bunlardan Sefile, Nemide, Bir Ölünün Defteri, Ferdi ve Şürekâsı, İzmir döneminde, Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar, Nesl-i Ahir, İstanbul döneminde yazılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 74
Halit Ziya'nın İstanbul dönemine ait, babasının ölümüyle bir baht dönüşümü yaşayan Ahmet Cemil’in hikâyesini konu edinen ilk romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nemide
B
Aşk-ı Memnu
C
Maî ve Siyah
D
Nesl-i Ahir
E
Sefile
Açıklama:
Yazarın İstanbul dönemine ait ilk romanı olan Maî ve Siyah’ta babasının ölümüyle bir baht dönüşümü yaşayan Ahmet Cemil’in hikâyesi vardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 75
Adnan Beyin yaşça kendisinden oldukça küçük, genç ve güzel eşi Bihter ile yeğeni Behlül arasındaki evlilik dışı ilişki konu edilen Halit Ziya romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kırık Hayatlar
B
Ferdi ve Şürekâsı
C
Maî ve Siyah
D
Aşk-ı Memnu
E
Bir Ölünün Defteri
Açıklama:
Halit Ziya’nın en başarılı romanı olarak kabul edilen Aşk-ı Memnu romanında, Adnan Beyin yaşça kendisinden oldukça küçük, genç ve güzel eşi Bihter ile yeğeni Behlül arasındaki evlilik dışı ilişki konu edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 76
I. Halit Ziya’nın romanlarında kullandığı realist tekniklerden biri, olayların gidişatını keserek geriye dönüş metodunu kullanmasıdır. II. Halit Ziya, romanlarında olaydan çok tasvir ve tahlillere yer vermiştir. III. Ayrıntılı mekân tasvirleri, Halit Ziya’nın romanlarında sıklıkla karşılaşılan bir unsurdur. Yukarıda Halit Ziya'nın romanları hakkında verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I. ve II.
C
I. ve III.
D
II. ve III.
E
I. II. ve III.
Açıklama:
Üç maddede de Halit Ziya'nın romanları hakkında verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 77
Anlatılarda eserin şahıslarından birinin anlatıcı konumunda olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geriye Dönüş Tekniği
B
Kahraman Anlatıcının Bakış Açısı
C
Yansıtıcı Bilinç
D
Nesil Romanı
E
Tasvir
Açıklama:
Kahraman Anlatıcının Bakış Açısı: Anlatılarda eserin şahıslarından birinin anlatıcı konumunda olmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf tarafından yazılmamıştır?
Seçenekler
A
Bir Zambak’ın Hikâyesi
B
Genç Kız Kalbi
C
Bir Aşkın Tarihi
D
Kan Damlası
E
Araba Sevdası
Açıklama:
E şıkkında verilen Araba Sevdası adlı eser, Mehmet Rauf tarafından değil, Recaizade Mahmut Ekrem tarafından yazılmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 79
Mehmet Rauf on üç roman kaleme almıştır. Ancak bunlardan yalnızca biri başarıya ulaşmış ve yazarına şöhret kazandırmıştır. Söz konusu eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eylül
B
Harabeler
C
Kabus
D
Böğürtlen
E
Define
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanının diğer önemli ismi Mehmet Rauf (1875-1931)’tur. Mehmet Rauf, sanat hayatı boyunca on üç roman kaleme almıştır: Eylül (1901), Bir Zambak’ın Hikâyesi (1910), Genç Kız Kalbi (1912), Bir Aşkın Tarihi (1912), Menekşe (1913), Karanfil ve Yasemin (1924), Böğürtlen (1924), Define (1927), Kan Damlası (1928), Son Yıldız (1927), Halas (1929), Harabeler (1927), Kâbus (1928). Bu romanların büyük çoğunluğu aşk hikâyesidir ve Eylül’ün dışında hiçbiri başarıya ulaşamamıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Batılı tarzda yetiştirilmiş, Batı musikisini bilen, piyano çalan ve sürekli okuyan eğitimli bir kız olan Pervin’in hikâyesini konu edinen Mehmet Rauf romanıdır?
Seçenekler
A
Bir Zambak’ın Hikâyesi
B
Menekşe
C
Bir Aşkın Tarihi
D
Genç Kız Kalbi
E
Böğürtlen
Açıklama:
Genç Kız Kalbi, Batılı tarzda yetiştirilmiş, Batı musikisini bilen, piyano çalan ve sürekli okuyan eğitimli bir kız olan Pervin’in hikâyesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 81
Edebiyat-ı Cedide yazarları içinde “en alafranga” olduğu ifade edilen, devrinin salon hayatını ve bu çevredeki insan ilişkilerini ayrıntılı bir şekilde romanlarında yansıtan ve Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan Salon Köşelerinde (1910) adlı romanıyla bilinen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şemsettin Sami
B
Safveti Ziya
C
Hüseyin Cahit
D
Tevfik Fikret
E
Namık Kemal
Açıklama:
Safveti Ziya, Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan Salon Köşelerinde (1910) adlı romanıyla bilinmektedir. Bu eserde Avrupa’dan gelen yabancı bir kıza (Lidia) âşık olan Şekip adlı bir gencin hikâyesi anlatılır. Bunun dışında Bir Safha-i Kalp (1911), Hanım Mektupları (1912) ve Kadın Ruhu (1912) adlı üç romanı daha vardır. Edebiyat-ı Cedide yazarları içinde “en alafranga” olduğu ifade edilen Safvet-i Ziya, devrinin salon hayatını ve bu çevredeki insan ilişkilerini ayrıntılı bir şekilde romanlarına yansıtmıştır. Orijinal bir usluba sahip olmaktan çok Halit Ziya'yı taklit eden ikinci sınıf bir romancı olduğu söylenebilir. Doğru cevap B'dir.
Ünite 4
Soru 1
Letaif-i Rivayat adlı eserde aşağıdaki yazarlardan hangisinin uzun hikâyeleri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ahmet Midhat Efendi
B
Sami Paşazade Sezai
C
Memduh Şevket Esendal
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide hikâyecilerinin kullandığı teknikler ve işlediği temaları açıklayabileceksiniz.
Eser Ahmet Mithat Efendi'ye aittir.
Eser Ahmet Mithat Efendi'ye aittir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Halit Ziya Uşaklıgil’in hikâyelerinin tasnif edildiği alt kategorilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aile Hikâyeleri
B
Aşk Hikâyeleri
C
Töre Hikâyeleri
D
Mizahî Hikâyeler
E
Hayvan Sevgisi Hikâyeleri
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide hikâyecilerinin kullandığı teknikler ve işlediği temaları açıklayabileceksiniz.
Halit Ziya mizahi hikâye yazmamıştır.
Halit Ziya mizahi hikâye yazmamıştır.
Soru 3
“Halit Ziya’nın uzun hikâyelerinin en önemli özelliği acıklı bir atmosfere sahip olmasıdır.” Aşağıdaki eserlerden hangisi bu yargıya uymayıp, bir istisna teşkil eder?
Seçenekler
A
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
B
Heyhat
C
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
D
Bu muydu
E
Üç Mektup
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide hikâyesini temsil eden Halit Ziya (Uşaklıgil), Mehmet Ra- uf, Hüseyin Cahit (Yalçın), Müftüoğlu Ahmet Hikmet gibi yazarların hikâyeleri hakkında yorumlayabilecek siniz.
Soru 4
Servet-i Fünûn döneminin ilk uzun hikâye yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sami Paşazade Sezai
B
Memduh Şevket Esendal
C
Suut Kemal Yetkin
D
Mehmet Rauf
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide hikâyesini temsil eden Halit Ziya (Uşaklıgil), Mehmet Ra- uf, Hüseyin Cahit (Yalçın), Müftüoğlu Ahmet Hikmet gibi yazarların hikâyeleri hakkında yorumlayabilecek siniz.
Soru 5
Kısa hikâyeyi gerçek kimliğine kavuşturan, Küçük Şeyler adlı kitabında bir araya getirdiği kısa hikâyelerle bu türün önünü açan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sami Paşazade Sezai
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Mehmet Rauf
D
Hüseyin Cahit Yalçın
E
Suut Kemal
Açıklama:
Tanzimat hikâyesi ile Edebiyat-ı Cedide hikâyesi arasındaki farkları ayırt edebileceksiniz.
Soru 6
Halit Ziya’ya ait aşağıdaki eserlerden hangisi yazarın kendisi tarafından “küçük roman” olarak adlandırılmıştır?
Seçenekler
A
Sefile
B
Solgun Demet
C
Hayat-ı Hakikiye Sahneleri
D
Üç Mektup
E
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide hikâyesini temsil eden Halit Ziya (Uşaklıgil), Mehmet Ra- uf, Hüseyin Cahit (Yalçın), Müftüoğlu Ahmet Hikmet gibi yazarların hikâyeleri hakkında yorumlayabilecek siniz.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi "küçük roman" sayılamaz?
Seçenekler
A
Bahtiyarlık
B
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
C
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
D
Bu muydu?
E
Bir Yazın Tarihi
Açıklama:
Bahtiyarlık, romandır.
Soru 8
"Hatıra defteri kurgusuyla yazılmış bir hikâyede, İhsan iznini geçirmek üzere bir akrabasının yalısına gider. Orada öksüz ve veremli olan Meliha’ya ilgi duyar. Meliha ise ona olan ilgisini ancak ölürken ortaya koyar." Yukarıda bahsedilen uzun hikaye aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
B
Bir Yazın Tarihi
C
Heyhat
D
Deli
E
Aşk-ı Memnu
Açıklama:
Bir Yazın Tarihi de hatıra defteri kurgusuyla yazılmış bir hikâyedir. İhsan iznini geçirmek üzere bir akrabasının yalısına gider. Orada öksüz ve veremli olan Meliha’ya ilgi duyar. Meliha ise ona olan ilgisini ancak ölürken ortaya koyar.
Soru 9
Esasını bir münzevînin macerasının oluşturduğu uzun hikaye aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
B
Bu muydu?
C
Heyula
D
Felsefe-i Zenan
E
Levayih-i Hayat
Açıklama:
Hikâyenin esasını bir münzevînin macerasının oluşturduğu uzun hikaye Heyula'dır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Macit ile Sermet'in aşklarının geleceğinden korkup intihar ettiklerinin anlatıldığı uzun hikayedir?
Seçenekler
A
Şemsa
B
Valide Mektupları
C
Garam-ı Şebab
D
Ferda-yı Garam
E
Serap
Açıklama:
Macit ile Sermet'in aşklarının geleceğinden korkup intihar ettiklerinin anlatıldığı uzun hikaye Ferda-yı Garam'dır.
Soru 11
"Türk edebiyatında küçük hikâye, ........................’nin yazdığı hikâyelerle gerçek kimliğine kavuşmuştur." cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangi isim getirilmelidir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Ahmet Midhat Efendi
C
Şinasi
D
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
E
Samipaşazade Sezai
Açıklama:
Türk edebiyatında küçük hikâye, Samipaşazade Sezai’nin yazdığı hikâyelerle gerçek kimliğine kavuşmuştur.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Halit Ziya Uşaklıgil'in kısa hikayelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zevrak ile Ebru
B
Zerrin’in Hikâyesi
C
Ali’nin Arabası
D
Köy Hatırası
E
Balıkçılar
Açıklama:
Balıkçılar, Tevfik Fikret'in bir şiiridir.
Soru 13
Mehmet Rauf'un Tarabya’da vapur iskelesinde gördüğü iki kadını anlattığı hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zehirlerim
B
Ana Kız
C
Bir Hayat
D
Ayşe Kadın
E
Eylül
Açıklama:
Mehmet Rauf'un Tarabya’da vapur iskelesinde gördüğü iki kadını anlattığı hikaye "Zehirlerim" adlı eseridir.
Soru 14
"...........................hikâyesinde bir gencin medeniyetten uzakta, bir adada köy kurma hayali anlatılır." cümlesindeki boşluğa aşağıdaki eser isimlerinden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Bir Yiğit
B
Girdap
C
“Hayat-ı Muhayyel”
D
Hayat-ı Hakikiye Sahneleri
E
Niçin Aldatırlarmış
Açıklama:
“Hayat-ı Muhayyel” hikâyesinde bir gencin medeniyetten uzakta, bir adada köy kurma hayali anlatılır.
Soru 15
Kadın ve erkeğin birbirini bütünlediğini anlatan, şiirsel üslubun hâkim olduğu “Haristan ve Gülistan” adlı hikâyeyi aşağıdaki isimlerden hangisi kaleme almıştır?
Seçenekler
A
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
B
Faruk Nafiz Çamlıbel
C
Mehmet Rauf
D
Hüseyin Cahit Yalçın
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Haristan ve Gülistan, Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun eseridir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Cahit için söylenemez?
Seçenekler
A
Fenerci ve Ayna adlı hikayelerinde yasak aşkı anlatır.
B
Hikayelerini II. Meşrutiyet öncesi yazmıştır.
C
Hikayelerini Malta sürgünü sonrası yazmıştır.
D
Gazetecilikle uğraşmıştır.
E
İyi bir gözlemcidir.
Açıklama:
Fenerci ve Ayna adlı eserler, Mehmet Rauf'a aittir.
Soru 17
Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk uzun hikayeler -geçiş dönemi eserleri bir tarafa bırakılırsa- aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Ahmet Midhat Efendi
C
Ahmet Rasim
D
Halit Ziya Uşakligil
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk uzun hikayeler -geçiş dönemi eserleri bir tarafa bırakılırsa- Ahmet Midhat Efendi tarafından kaleme alınmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
"Muhsin Bey" ve "Şemsa" adlı eserler aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Ahmet Mithat Efendi
C
Cenap Şahabettin
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
"Muhsin Bey" ve "Şemsa" adlı uzun hikayeler Recaizade Mahmut Ekrem'indir. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikaye yazan ilk isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Cenap Şahabettin
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Mehmet Rauf
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikaye yazan ilk ismin Halit Ziya olduğu görülür. Halit Ziya’nın uzun hikaye olarak adlandırabileceğimiz altı eseri vardır: Bir Muhtıranın Son Yaprakları (1888), Bir İzdivacın Tarih-i Muaflakası (1888), Deli (1888), Bu muydu? (1896), Heyhat (1897), Bir Yazın Tarihi (1898). Valide Mektupları (1909). Bunlardan Deli, yarım kalmış bir hikayedir. Halit Ziya bu eserlerinin bazıları için “küçük roman” tabirini kullanır.
Soru 20
"Anlatılarda yer alan kişilerin kendi kendilerine sessiz bir şekilde konuşması" olarak tanımlanan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Benzetme
B
Diyalog
C
Bilinç akışı
D
İç monolog
E
Leitmotiv
Açıklama:
İç monolog: Eserde yer alan kişilerin iç dünyalarını ortaya koymada kullanılan tekniklerden biridir. Anlatılarda yer alan kişilerin kendi kendilerine sessiz bir şekilde konuşmasıdır.
Soru 21
Halit Ziya’nın uzun hikayelerinin en önemli özelliği neredeyse hepsinin acıklı bir atmosfere sahip olmasıdır. Aşağıdaki eserlerinden hangisi iyimser bir atmosfere sahip olması bakımından bir istisna teşkil etmektedir?
Seçenekler
A
Bu muydu?
B
Bir Yazın Tarihi
C
Deli
D
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
E
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
Açıklama:
Halit Ziya’nın uzun hikayelerinin en önemli özelliği hepsinin acıklı bir atmosfere sahip olmasıdır. Bu açıdan Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası iyimser bir atmosfere sahip olması bakımından bir istisna teşkil eder. Hikaye esas olarak birbirini seven evli iki gencin evlenmeden önce birbirlerine yazdıkları mektupları yıllar sonra tekrar birbirlerine okumalarından oluşur.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 22
Bu hikâye, genç bir adamın iç çatışmalarını uzun ve ayrıntılı vermesi bakımından dikkat çekicidir. Hikâyenin bütününe bir karamsarlık hakimdir. Nitekim genç adam da hikâyenin bir yerinde genel olarak karamsar bir ruh haline sahip olduğunu, bu halden çıkmayı bir türlü başaramadığını söyler. Diğer Edebiyat-ı Cedide anlatılarında olduğu gibi eserdeki başkişinin kendisiyle yüzleşmesi noktasında “ayna” önemli bir işlev görmektedir. Ancak kahramanın aynaya bakmaya karar verip aynaya gitmesi sürecinin on beş sayfaya yayılması okuyucunun tahammülünü zorlamaktadır.
Mehmet Rauf'un yukarıda bahsedilen eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Mehmet Rauf'un yukarıda bahsedilen eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eylül
B
Serap
C
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
D
Garam-ı Şebab
E
Ferda-yı Garam
Açıklama:
Söz konusu eser "Serap"tır. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Türk edebiyatında kısa hikayeyi, yazdığı hikayelerle gerçek kimliğine kavuşturan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Mithat Efendi
B
Ahmet Rasim
C
Mehmet Rauf
D
Samipaşazade Sezai
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Türk edebiyatında kısa hikayeyi, Samipaşazade Sezai’nin yazdığı hikayelerle gerçek kimliğine kavuşmuştur.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedidecilerin hikayelerine taşıdıkları özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Romantizm ağır basar.
B
Kişileri, ferdî özelliklerinden ziyade hülyaları, maceraları ile ele alırlar.
C
Realist bir tavrı esas almışlardır.
D
Kişilerin hemen tamamı gençlerden ibarettir.
E
Olay örgüsünün geçtiği mekan genellikle İstanbul'dur.
Açıklama:
- Romanda olduğu gibi, hikayede de realist bir tavrı esas almışlardır.
- Romantizmin etkisi yer yer kendini göstermektedir.
- Ancak hikaye kişilerini genelde kendilerine benzeyen insanlardan ve yaşadıkları muhitlerden seçmekle gerçekçi bir yaklaşım içinde olmuşlardır.
- Olay örgüsünün geçtiği mekan genellikle İstanbul'dur.
- Hayallerle dolu, zevk ve neşe içinde yaşamak isteyen kişileri anlatmak onların en büyük zaafıdır. Bu psikolojiyle dolu kişilerin ümitsizlikleri, hayal kırıklıkları, pişmanlıkları maceralarının eksenini teşkil eder.
- Dolayısıyla kişilerin hemen tamamı gençlerden ibarettir.
- Onlar kişileri, ferdî özelliklerinden ziyade hülyaları, maceraları ile ele alırlar.
Romantizm yer yer kullanılsa da hakim olan akım realizmdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Ömer Faruk Huyugüzel, Halit Ziya’nın hikayelerinin temalarını beş başlık altında inceler. Aşağıdakilerden hangisi bu başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Saray hikayeleri
B
Aile hikayeleri
C
Töre hikayeleri
D
Aşk hikayeleri
E
Hayvan sevgisini anlatan hikayeler
Açıklama:
Ömer Faruk Huyugüzel, Halit Ziya’nın hikayelerini aile hikayeleri, aşk hikayeleri, fakir ve mahrum insanların hayatına ait hikayeler, hayvan sevgisini anlatan hikayeler, töre hikayeleri başlıkları altında beş bölümde inceler.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf tarafından yazılmış bir eser değildir?
Seçenekler
A
Son Emel
B
Hanımlar Arasında
C
Balıkçılar
D
Kadın İsterse
E
Safo ile Karmen
Açıklama:
"Balıkçılar”, Tevfik Fikret’in fakir bir gencin ekmek parası uğruna fırtınalı bir havada balık tutmak için denize açılmasını ve ölümünü anlatan manzum hikaye tarzındaki şiiridir.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat döneminde yazılmış uzun hikayelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Şemsa
B
Araba Sevdası
C
Muhsin Bey
D
Letaif-i Rivayat
E
Kırk Yıl
Açıklama:
Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk uzun hikâyeler Ahmet Midhat Efendi tarafından kaleme alınmıştır. Onun uzun hikâyeleri Letaif-i Rivayat adlı seride yer alan 25 kitap içindeki 27 hikâye ve üç romandan meydana gelmiştir. Ahmet Midhat’ın ardından uzun hikâye yazan ikinci isim Recaizâde Mahmut Ekrem’dir. Muhsin Bey ve Şemsa adlı uzun hikâyeleri yazan Ekrem bizzat Araba Sevdası’nın önsözünde kendisinin de belirttiği gibi başarı kazanamamış eserlerdir. Doğru cevap E’dir.
Soru 28
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda ilk uzun hikâye yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hüseyin Cahit
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Mehmet Rauf
D
Samipaşazade Sezai
E
Recaizâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikâye yazan ilk ismin Halit Ziya olduğu görülür. Halit Ziya’nın uzun hikâye olarak adlandırabileceğimiz altı eseri vardır: Bir Muhtıranın Son Yaprakları, Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası, Deli, Bu muydu?, Heyhat, Bir Yazın Tarihi, Valide Mektupları. Bunlardan Deli, yarım kalmış bir hikâyedir. Halit Ziya bu eserlerinin bazıları için “küçük roman” tabirini kullanır. Doğru cevap B’dir.
Soru 29
Halit Ziya’nın hikayelerin geçtiği atmosfer açısından diğerlerinden farklı olan tek eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Valide Mektupları
B
Deli
C
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
D
Muhtıranın Son Yaprakları
E
Heyhat
Açıklama:
Halit Ziya’nın uzun hikâyelerinin en önemli özelliği hepsinin acıklı bir atmosfere sahip olmasıdır. Bu açıdan Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası iyimser bir atmosfere sahip olması bakımından bir istisna teşkil eder. Hikâye esas olarak birbirini seven evli iki gencin evlenmeden önce birbirlerine yazdıkları mektupları yıllar sonra tekrar birbirlerine okumalarından oluşur. Doğru cevap C’dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide hikayelerinde mutlaka bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Aşk acısı
B
Köy yaşamı
C
Evlilik hayatı
D
Tabiat tasvirleri
E
Aile yaşamı
Açıklama:
Garam-ı Şebab, Mehmet Rauf’un Edebiyat-ı Cedide öncesi kaleme aldığı ilk uzun hikâyesidir. Realist anlayışa uygun olarak olaylar kahraman anlatıcı Memduh’un gözünden verilmiştir. Edebiyat-ı Cedide anlayışına uygun olarak hikâyede tabiat tasvirlerine yer verilmiştir. Ancak bu tasvirler daha çok idealize edilmiş tasvirlerdir. Doğru cevap D’dir.
Soru 31
Türk edebiyatında kısa hikayeler kimin eserleriyle ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Tevfik Fikret
D
Tevfik Nevzat
E
Samipaşazade Sezai
Açıklama:
Türk edebiyatında küçük hikâye, Samipaşazade Sezai’nin yazdığı hikâyelerle gerçek kimliğine kavuşmuştur. Samipaşazade Küçük Şeyler adlı kitabında bir araya getirdiği kısa hikâyelerle bu türün önünü açmış; tür, Edebiyat-ı Cedide topluluğuna mensup yazarlar tarafından daha da geliştirilmiştir. Edebiyat-ı Cedide sanatçılarının hikâye türünü bu derece geliştirmelerinin sebepleri arasında bu sanatçıların batılı eserleri orijinalinden okuyacak kadar yabancı dil bilmeleri ve Ara Nesil mensuplarınca yapılan bu türe ait tercümelerdir. Doğru cevap E’dir.
Soru 32
Halit Ziya’nın kısa hikayeleri uzun hikayelerinden hangi açıdan farklılaşmaktadır?
Seçenekler
A
Kendi başından geçen olayları anlatması
B
Töre hikayelerinin en çok kullandığı konu olması
C
Kadın haklarını savunan hikayelerinin çoğunlukta olması
D
Orta ve alt tabakanın yaşantısını daha fazla işlemesi
E
Aile sorunlarının çözümlerine odaklanması
Açıklama:
Roman ve uzun hikâyedeki teknik özelliklerini kısa hikâyede de sürdüren Halit Ziya Uşaklıgil, onlardan farklı olarak orta ve alt tabakanın yaşantısını daha fazla işlemiştir. Bu hikâyelerin büyük bir kısmı da Halit Ziya’nın tanıdığı kişilerin ya da şahit olduğu olayların hikâyesidir. Bu hikâyelerde yazarın gözlemci kişiliğinin öne çıktığı görülür. Hatta Halit Ziya bazen bizzat yaşadığı olayları da hikâyeleştirme yoluna gitmiştir. Doğru cevap D’dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret’in şiirlerinde kullandığı konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kaçış
B
Tensel ilişkiler
C
Trajik hayatlar
D
Fakir insanlar
E
Merhamet
Açıklama:
Tevfik Fikret’in Edebiyat-ı Cedide yıllarında yazdığı şiirlerin önemli bir toplamını merhamet şiirleri teşkil etmektedir. Fikret daha ziyade Fransız şair François Coppée’den etkilenerek yazdığı bu şiirlerde fakir insanların sıkıntılarını, trajik hayatını kaleme alan şiirler yazmıştır. Fikret’in şiirde yaptığını hikâyede Edebiyat-ı Cedide hikâyecilerinin yaptığı söylenebilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 34
Mehmet Rauf’un ilk hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küçük Levha
B
Düşmüş
C
Niçin Aldatırlarmış
D
Eylül
E
Bir Yiğit
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide hikâyesinin önemli isimlerinden bir diğeri Mehmet Rauf’tur. Mehmet Rauf’un ilk hikâyesi Halit Ziya’nın Tevfik Nevzat’la İzmir’de çıkardığı Hizmet gazetesinde “Düşmüş” başlığıyla ve Rauf Vicdanî takma adıyla yayımlanır. Mehmet Rauf, kocası tarafından terk edilen bir kadının, kocasının kendisine dönme beklentisinin gerçekleşmemesi ve bunun yarattığı hayal kırıklığıyla intihar etmesini anlatan bir hikâyeyi, üstadı saydığı Halit Ziya’ya gönderir. O da hikâyeyi beğenir ve yazarına haber vermeden Hizmet’te yayımlar. Doğru cevap B’dir.
Soru 35
Hüseyin Cahit Yalçın yazarlık dışında hangi meslekle ilgilenmiştir?
Seçenekler
A
Siyaset
B
Esnaflık
C
Öğretmenlik
D
Devlet memurluğu
E
Hakim
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunun diğer bir ismi Hüseyin Cahit (Yalçın), hikâyelerini iki dönemde yazmıştır. II. Meşrutiyet öncesi ve Malta sürgünü sonrası. Bu aralıkta siyaset ve gazetecilikle uğraşan Hüseyin Cahit’in edebiyatla hemen hemen hiç ilişkisi yok gibidir. Ancak bu uzun aralığa rağmen onun iki dönemdeki hikâyeleri muhteva ve yapı bakımından pek fazla değişikliğe uğramamıştır. Hüseyin Cahit hikâyelerini üç kitapta toplamıştır: Hayat-ı Muhayyel, Hayat-ı Hakikiye Sahneleri, Niçin Aldatırlarmış. Doğru cevap A’dir.
Soru 36
Edebiyat-ı Cedide tarzıyla yazdığı tek eseri “Haristan ve Gülistan” olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbrahim Hilmi Çığıraçan
B
Mehmet Rauf
C
Müftüoğlu Ahmet Hikmet
D
Hüseyin Cahit Yalçın
E
Ahmet Midhat Efendi
Açıklama:
Önemli yazarlardan biri de Müftüoğlu Ahmet Hikmet’tir. Onun Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı tek eseri Haristan ve Gülistan’dır. Kitaba adını veren “Haristan ve Gülistan”, kadın ve erkeğin birbirini bütünlediğini anlatan şiirsel üslubun hâkim olduğu bir hikâyedir. Diğer hikâyelerin büyük bir çoğunluğunda kadın, aşk ve evlilik ön plandadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 37
Halit Ziya’nın hangi hikâyesinde iki kız arkadaşın çeşitli olaylar yaşadıktan sonra birbirlerinin mutsuz olduklarını öğrenmeleri anlatılmaktadır?
Seçenekler
A
Bu Muydu?
B
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
C
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
D
Heyhat
E
Bir Yazın Tarihi
Açıklama:
Halit Ziya’nın Bu muydu? hikâyesi, iki kız arkadaşın çeşitli olaylar yaşadıktan sonra birbirlerinin mutsuz olduklarını öğrenmelerini anlatan bir hikâyedir.
Soru 38
Hangisi Halid Ziya’nın yazdığı ve eserin isminden dolayı yarım kalan hikâyesidir?
Seçenekler
A
Kırk Yıl
B
Deli
C
Bir Yazın Tarihi
D
Bu muydu?
E
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
Açıklama:
Halit Ziya’nın Deli adlı hikâyesinde birtakım vehimleri olan bir kişi anlatılmaktadır. Halit Ziya Kırk Yıl adlı hatıratında Şem’i Bey isimli bir hat komiserinin uyarısıyla Hizmet gazetesinde tefrika edilen bu eseri, yarıda bıraktığını söyler. Uyarı şöyledir: “-Deli isminden ürkmüyor musunuz? Bunun ismi sarahaten gösteriyor ki mevzuu da cinnete dair olacak. Bir kere bu kelime Türk lehçesinden silinmiştir. Sultan Murat’ın deli diye hall’olunduğunu ve Abdülhamit’in bu kelimeden korktuğunu bilirsiniz. O halde... İsmi değiştirmek de kâfi değil. Madem ki mevzu cinnettir.” Bu uyarı üzerine Halit Ziya tefrikayı yarıda keser.
Soru 39
Halit Ziya’nın diğer eserleri dikkate alındığında iyimser bir atmosfere sahip olması yönüyle bir istisna teşkil eden uzun hikâyesi hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Yazın Tarihi
B
Bu muydu?
C
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
D
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
E
Valide Mektupları
Açıklama:
Halit Ziya’nın uzun hikâyelerinin en önemli özelliği hepsinin acıklı bir atmosfere sahip olmasıdır. Bu açıdan “Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası” iyimser bir atmosfere sahip olması bakımından bir istisna teşkil eder.
Soru 40
Hangisi Mehmet Rauf’un Edebiyat-ı Cedide öncesi kaleme aldığı ilk uzun hikâyesidir?
Seçenekler
A
Garam-ı Şebab
B
Ferda-yı Garam
C
Serap
D
Son Emel
E
Bir Aşkın Tarihi
Açıklama:
Garam-ı Şebab, Mehmet Rauf’un Edebiyat-ı Cedide öncesi kaleme aldığı ilk
uzun hikâyesidir.
uzun hikâyesidir.
Soru 41
Mehmet Rauf’un Ferda-yı Garam kitap olarak neşrinden önce hangi dergide tefrika edilmiştir?
Seçenekler
A
Hazîne-i Fünûn
B
Mazbutatü'l-Fünûn
C
Mecmua-i Fünûn
D
Servet-i Fünûn
E
Ceride-i Havadis
Açıklama:
Ferda-yı Garam, Servet-i Fünun’da tefrika edildikten sonra kitaplaşmış bir hikâyedir.
Soru 42
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Türk edebiyatında küçük hikâyenin gerçek kimliğine kavuşmasında önemli rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Halid Ziya
B
Mehmet Rauf
C
Hüseyin Cahit
D
Samipaşazade Sezai
E
Hüseyin Rahmi
Açıklama:
Türk edebiyatında küçük hikâye, Samipaşazade Sezai’nin yazdığı hikâyelerle gerçek kimliğine kavuşmuştur.
Soru 43
Halit Ziya’nın hangi romanı adeta aile sorunlarını ortaya koymak için yazılmış gibidir?
Seçenekler
A
Nemide
B
Bir Ölünün Defteri
C
Aşk-ı Memnu
D
Şıpsevdi
E
Kırık Hayatlar
Açıklama:
Bilindiği gibi Halit Ziya’nın romanlarında da ailenin özel bir yeri vardır. Özellikle Kırık Hayatlar aile konusunun en fazla irdelendiği romandır. Bu roman, adeta aile sorunlarını ortaya koymak için yazılmış gibidir. Bunu kısmen yazarın diğer romanları için de söylemek mümkündür (Nemide, Bir Ölünün Defteri, Aşk-ı Memnu gibi)
Soru 44
Halit Ziya’nın aile sorunlarını ele aldığı hikâyelerinde kadınların mağduriyetinin çoğu zaman sebebi olarak aşağıdakilerden hangisi görülür?
Seçenekler
A
kocalar ve çocuklar
B
kocalar ve kaynanalar
C
kardeşler ve çocuklar
D
anne ve baba
E
mahalle
Açıklama:
Halit Ziya’nın romanlarında da ailenin özel bir yeri vardır. Özellikle Kırık Hayatlar aile konusunun en fazla irdelendiği romandır. Bu roman, adeta aile sorunlarını ortaya koymak için yazılmış gibidir. Bunu kısmen yazarın diğer romanları için de söylemek mümkündür (Nemide, Bir Ölünün Defteri, Aşk-ı Memnu gibi). Bu aile hikâyelerinde genellikle mağdur kadınların öne çıktığı görülmektedir. Bu mağduriyete çok zaman kocalar ve kaynanalar sebep olmaktadırlar.
Soru 45
Hangisi Mehmet Rauf’un vatanseverlik ve kahramanlık konularını ele alan hikâyelerinden biridir?
Seçenekler
A
Fenerci
B
Ayna
C
Halil Hoca
D
Hep Onlar İçin
E
Ayşe Kadın
Açıklama:
Mehmet Rauf’un II. Meşrutiyet sonrası hikâyelerinde I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı’nın etkisiyle vatanseverlik ve kahramanlık konularını ele alan “Halil Hoca”, “Bir Yiğit” gibi hikâyeler de yazdığı gözlemlenmektedir ki, bu hikâyeler Mehmet Rauf’un genel olarak işlediği temalardan oldukça farklıdır.
Soru 46
Ahmet Hikmet Müftüoğlu’nun alafrangalığın eleştirisi konumundaki hikâyesi hangisidir?
Seçenekler
A
Yeğenim
B
Nakiye Hala
C
Gönül Hanım
D
Üç Mektup
E
Çağlayanlar
Açıklama:
Ahmet Hikmet Müftüoğlu’nun alafrangalığın eleştirisi konumundaki “Üç Mektup” adlı hikâyesi de Edebiyat-ı Cedide zümresinin hikâyelerinden farklı özellikleriyle bu kitapta yer almaktadır.
Soru 47
Türk edebiyatında ilk hikâyeler aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Ahmet Mithat Efendi
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Samipaşazade Sezai
D
Mehmet Rauf
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk uzun hikâyeler -geçiş dönemi eserleri bir tarafa bırakılırsa- Ahmet Midhat Efendi tarafından kaleme alınmıştır.
Soru 48
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikâye yazan ilk isim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Ahmet Mithat Efendi
D
Mehmet Rauf
E
Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikâye yazan ilk ismin Halit Ziya olduğu
görülür.
görülür.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Halit Ziya Uşaklıgil'in uzun hikâylerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
B
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
C
Hac Yolunda
D
Bir Yazın Tarihi
E
Valide Mektupları
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikâye yazan ilk ismin Halit Ziya olduğu
görülür. Halit Ziya’nın uzun hikâye olarak adlandırabileceğimiz altı eseri vardır:
Bir Muhtıranın Son Yaprakları (1888), Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası (1888), Deli
(1888), Bu muydu? (1896), Heyhat (1897), Bir Yazın Tarihi (1898). Valide Mektupları (1909). Bunlardan Deli, yarım kalmış bir hikâyedir. Halit Ziya bu eserlerinin
bazıları için “küçük roman” tabirini kullanır.
görülür. Halit Ziya’nın uzun hikâye olarak adlandırabileceğimiz altı eseri vardır:
Bir Muhtıranın Son Yaprakları (1888), Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası (1888), Deli
(1888), Bu muydu? (1896), Heyhat (1897), Bir Yazın Tarihi (1898). Valide Mektupları (1909). Bunlardan Deli, yarım kalmış bir hikâyedir. Halit Ziya bu eserlerinin
bazıları için “küçük roman” tabirini kullanır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf’un uzun hikâye olarak nitelendirebileceğimiz eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Valide Mektupları
B
Bir Yazın Tarihi
C
Bu muydu?
D
Garam-ı Şebab
E
Heyhat
Açıklama:
Mehmet Rauf ’un uzun hikâye olarak nitelendirebileceğimiz eserleri
şunlardır: Garam-ı Şebab (1896), Ferda-yı Garam (1897), Serap (1909).
şunlardır: Garam-ı Şebab (1896), Ferda-yı Garam (1897), Serap (1909).
Soru 51
Türk edebiyatında küçük hikâye aşağıdakilerden hangisiyle gerçek kimliğine kavuşmuştur?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Hüseyin Cahit Yalçın
D
Mehmet Rauf
E
Samipaşazade Sezai
Açıklama:
Türk edebiyatında küçük hikâye, Samipaşazade Sezai’nin yazdığı hikâyelerle gerçek kimliğine kavuşmuştur
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Halit Ziya Uşaklıgil'in hikâyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mai ve Siyah
B
Aşka Dair
C
Solgun Demet
D
Hepsinden Acı
E
Kadın Pençesi
Açıklama:
Mai ve Siyah bir romandır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf'un hikâyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hanımlar Arasında
B
Aşka Dair
C
Üç Hikâye
D
Aşk Kadını
E
Gözlerin Aşkı
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide hikâyesinin önemli isimlerinden bir diğeri Mehmet Rauf ’tur.
Rahim Tarım’ın tespitiyle Mehmet Rauf, yazı hayatı boyunca yüz otuz iki (kırk
altısı II. Meşrutiyet’ten önce, seksen altısı II. Meşrutiyet’ten sonra) hikâye yazmış
ve bunları on iki hikâye kitabında bir araya getirmiştir (Tarım, 1998, 85). İhtizar
(1909), Âşıkane (1909), Son Emel (1913), Hanımlar Arasında (1914), Üç Hikâye
(1919), Kadın İsterse (1919), Pervaneler Gibi (1920), İlk Temas İlk Zevk (1922),
Aşk Kadını (1923), Gözlerin Aşkı (1924), Eski Aşk Geceleri (1927), Safo ile Karmen
(1920) adlı hikâye kitapları bulunan yazarın ayrıca diğer bazı kitapları içinde de
hikâyeleri yer almaktadır.
Rahim Tarım’ın tespitiyle Mehmet Rauf, yazı hayatı boyunca yüz otuz iki (kırk
altısı II. Meşrutiyet’ten önce, seksen altısı II. Meşrutiyet’ten sonra) hikâye yazmış
ve bunları on iki hikâye kitabında bir araya getirmiştir (Tarım, 1998, 85). İhtizar
(1909), Âşıkane (1909), Son Emel (1913), Hanımlar Arasında (1914), Üç Hikâye
(1919), Kadın İsterse (1919), Pervaneler Gibi (1920), İlk Temas İlk Zevk (1922),
Aşk Kadını (1923), Gözlerin Aşkı (1924), Eski Aşk Geceleri (1927), Safo ile Karmen
(1920) adlı hikâye kitapları bulunan yazarın ayrıca diğer bazı kitapları içinde de
hikâyeleri yer almaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Cahit Yalçın'ın hikâyelerinden biridir?
Seçenekler
A
Mai ve Siyah
B
Aşk-ı Memnu
C
Hayat-ı Muhayyel
D
Hac Yolunda
E
Ömr-i Muhayyel
Açıklama:
Hüseyin Cahit hikâyelerini üç kitapta toplamıştır: Hayat-ı Muhayyel (1899), Hayat-ı
Hakikiye Sahneleri (1910), Niçin Aldatırlarmış (1922).
Hakikiye Sahneleri (1910), Niçin Aldatırlarmış (1922).
Soru 55
Edebiyat-ı Cedîde döneminde ismi anılacak bir diğer isim Müftüoğlu Ahmet Hikmet’tir. Onun Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı tek eser aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Çağlayanlar
B
Gönül Hanım
C
Letaif-i Rivayat
D
Haristan ve Gülistan
E
Küçük Şeyler
Açıklama:
Bu dönemde ismi anılacak bir diğer isim Müftüoğlu Ahmet Hikmet’tir. Onun
Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı tek eseri Haristan
ve Gülistan’dır.
Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı tek eseri Haristan
ve Gülistan’dır.
Soru 56
Hüseyin Cahit Yalçın'ın gözlemci yönünü ortaya koyan hikâyelerinden biri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hayat-ı Muhayyel
B
Hayat-ı Hakikiye Sahneleri
C
Niçin Aldatırlarmış
D
Aşka Dair
E
Köy Düğünü
Açıklama:
Bunun dışında Hüseyin Cahit oldukça iyi bir gözlemcidir. Çeşitli toplum kesimlerini gözlemlemiş ve bu gözlemlerini hikâyelerinde işlemiştir. Onun gözlemci
yanını en iyi ortaya koyan “Görücü” ve “Köy Düğünü” hikâyeleri yerli hayatı en iyi
yansıttığı hikâyeleridir.
yanını en iyi ortaya koyan “Görücü” ve “Köy Düğünü” hikâyeleri yerli hayatı en iyi
yansıttığı hikâyeleridir.
Soru 57
Halit Ziya Uşaklıgil'in aşağıdaki eserlerinden hangisi yarım kalmış bir hikâyedir?
Seçenekler
A
Bir Muhtiranın Son Yaprakları
B
Deli
C
Heyhat
D
Valide Mektupları
E
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
Açıklama:
Halit Ziya’nın uzun hikâye olarak adlandırabileceğimiz altı eseri vardır: Bir Muhtıranın Son Yaprakları , Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası, Deli, Bu muydu?, Heyhat, Bir Yazın Tarihi. Valide
Mektupları. BunlardanDeli,yarım kalmış bir hikâyedir.
Mektupları. BunlardanDeli,yarım kalmış bir hikâyedir.
Soru 58
Mehmet Rauf'un Macit ve Sermet karakterleri arasındaki aşkı anlattığı uzun hikâye türündeki eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Garam-ı Şebab
B
Serap
C
Ferda-yı Garam
D
Eylül
E
Gözlerin Aşkı
Açıklama:
Mehmet Rauf'un Macit ve Sermet karakterleri arasındaki aşkı anlattığı uzun hikâye türündeki eserinin ismi Ferda-yı Garam'dir. Babasının memuriyeti yüzünden amcasının yanına bırakılan Macit amcasının aynı yaştaki kızı Sermet ile birlikte büyür. Çocuk yaştaki geçimsizlik zaman içerisinde sevgiye dönüşür. Ferda-yı Garam bu iki gencin aşkını anlatan uzun hikâye türünde bir eserdir.
Soru 59
Küçük Şeyler adlı kitabında bir araya getirdiği hikayelerle bu türün önünü açan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halid Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Samipaşazade Sezai
D
Receizade Ekrem
E
Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Türk edebiyatında küçük hikâye, Samipaşazade Sezai’nin yazdığı hikâyelerle gerçek kimliğine kavuşmuştur. Samipaşazade Küçük Şeyler adlı kitabında bir araya getirdiği kısa hikâyelerle bu türün önünü açmış; tür, Edebiyat-ı Cedide topluluğuna mensup yazarlar tarafından daha da geliştirilmiştir.
Soru 60
Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk uzun hikayeler hangi yazar tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Ahmet Midhat Efendi
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Mehmet Rauf
E
Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk uzun hikayeler -geçiş dönemi eserleri bir tarafa bırakılırsa- Ahmet Midhat Efendi tarafından kaleme alınmıştır.
Soru 61
"Letaif-i Rivayat" adı verilen ve 25 kitap içindeki 27 hikaye ile üç romandan oluşan eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Ahmet Midhat Efendi
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk uzun hikâyeler -geçiş dönemi eserleri bir tarafa bırakılırsa- Ahmet Midhat Efendi tarafından kaleme alınmıştır. Onun uzun hikâyeleri Letaif-i Rivayat adlı seride yer alan 25 kitap içindeki 27 hikâye ve üç romandan (Yeniçeriler, Çingene, Bahtiyarlık) meydana gelmiştir. Seri, önce üç kitaplık bir çalışma olarak düşünülmüşse de bunların gördüğü ilgi üzerine yazar, daha sonra yazacağı eserleri de bu ana başlık altında neşretme yoluna gitmiştir.
Soru 62
"Muhsin Bey" ve "Şemsa" adlı uzun hikayeleri kaleme alan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Namık Kemal
D
Mehmet Rauf
E
Ahmet Midhat
Açıklama:
"Muhsin Bey" ve "Şemsa" adlı uzun hikayeleri yazan Recaizade Mahmut Ekrem’dir.
Soru 63
Yazarının 40 yaşına kadar olan hatıralarını içeren ve devrin sanat hayatını anlatması bakımından çok önemli bir eser olan "Kırk Yıl" aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Peyami Safa
B
Ahmet Midhat
C
Mehmet Rauf
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Namık Kemal
Açıklama:
Kırk Yıl: Halit Ziya Uşaklıgil’in 40 yaşına kadar olan hatıralarını içeren kitabıdır. Bu eser, Halit Ziya’nın bu hayat dilimini anlatmasının yanı sıra devrin sanat hayatını anlatması bakımından çok önemli bir eserdir.
Soru 64
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikaye yazan ilk isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Peyami Safa
B
Ahmet Midhat
C
Namık Kemal
D
Mehmet Rauf
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikaye yazan ilk isim Halit Ziya Uşaklıgil'dir.
Soru 65
Halit Ziya’nın uzun hikayelerinin en önemli özelliği neredeyse hepsinin acıklı bir atmosfere sahip olmasıdır. Yazarın, iyimser bir atmosfere sahip olması sebebiyle bu açıdan bir istisna teşkil eden uzun hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
B
Bu muydu?
C
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
D
Heyhat
E
Valide Mektupları
Açıklama:
Halit Ziya’nın uzun hikayelerinin en önemli özelliği neredeyse hepsinin acıklı bir atmosfere sahip olmasıdır. Bu açıdan Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası iyimser bir atmosfere sahip olması bakımından bir istisna teşkil eder. Hikaye esas olarak birbirini seven evli iki gencin evlenmeden önce birbirlerine yazdıkları mektupları yıllar sonra tekrar birbirlerine okumalarından oluşur.
Soru 66
Mehmet Rauf'un, Servet-i Fünun'da tefrika edildikten sonra kitaplaştırılan, kendisinin Edebiyat-ı Cedide özelliklerini belirgin bir şekilde yansıtan ve "intihar" ile "kaçış" temalarını barındıran eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süha ve Pervin
B
Garam-ı Şebab
C
Serap
D
Bir Muhtıranın Son Yaprakları
E
Ferda-yı Garam
Açıklama:
"Ferda-yı Garam" Servet-i Fünun’da tefrika edildikten sonra kitaplaşmış bir hikayedir. Bu hikaye, yazarın Edebiyat-ı Cedide özelliklerini belirgin bir şekilde yansıtan eseridir. Aşkı muhayyilede yaşama fikrinin Edebiyat-ı Cedide şiirinde de (Sözgelimi, Tevfik Fikret’in “Süha ve Pervin”i) karşılığı vardır. Yine bu eserde Edebiyat-ı Cedide’nin asli temlerinden olan intihar ve kaçış da vardır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide grubunun hikayelerinde görülen özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Realist tavrı esas almışlardır.
B
Romantizme yer verilmemiştir.
C
Hikaye kişilerini genelde kendilerine benzeyen insanlardan seçmişlerdir.
D
Hikayelerin geçtiği mekan İstanbul ile sınırlıdır.
E
Hayallerle dolu, zevk ve neşe içinde yaşamak isteyen kişileri anlatmışlardır.
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedideciler romanlarındaki özellikleri büyük ölçüde hikâyelerine de taşımışlardır. Bu özellikler Mehmet Törenek tarafından şu şekilde tespit edilmiştir:
“Romanda olduğu gibi, hikâyede de realist bir tavrı esas almış, yaşadıkları bir hayatı aksettirmeye gayret etmişlerdir. Romantik hisler, ilişkiler ve tabiata yaklaşım açısından romantizmin etkisi yer yer kendini göstermektedir. Ancak hikâye kişilerini genelde kendilerine benzeyen insanlardan ve yaşadıkları muhitlerden seçmekle gerçekçi bir yaklaşım içinde olmuşlardır. Hemen çoğunu İstanbul zevk ve eğlence âlemlerinin müdavimlerini oluşturan hikâye kişileri yanında, mekânı da bu şehirle sınırlandırmışlardır. Onlar bir İstanbul hikâyecisidirler. Hayallerle dolu, zevk ve neşe içinde yaşamak isteyen kişileri anlatmak onların en büyük zaafıdır. Bu psikolojiyle dolu kişilerin ümitsizlikleri, hayal kırıklıkları, pişmanlıkları maceraların eksenini teşkil eder. Dolayısıyla kişilerin hemen tamamı gençlerden ibarettir. Onlar kişileri, ferdî özelliklerinden ziyade hülyaları, maceraları ile ele alırlar. Maceralar gençler çevresinde teşekkül ettirilir. Şahısların fizikî özellikleri geniş bir şekilde tasvir edilmemiş, daha çok psikolojilerinin verilmesine çalışılmıştır” (Törenek, 1999, 426).
“Romanda olduğu gibi, hikâyede de realist bir tavrı esas almış, yaşadıkları bir hayatı aksettirmeye gayret etmişlerdir. Romantik hisler, ilişkiler ve tabiata yaklaşım açısından romantizmin etkisi yer yer kendini göstermektedir. Ancak hikâye kişilerini genelde kendilerine benzeyen insanlardan ve yaşadıkları muhitlerden seçmekle gerçekçi bir yaklaşım içinde olmuşlardır. Hemen çoğunu İstanbul zevk ve eğlence âlemlerinin müdavimlerini oluşturan hikâye kişileri yanında, mekânı da bu şehirle sınırlandırmışlardır. Onlar bir İstanbul hikâyecisidirler. Hayallerle dolu, zevk ve neşe içinde yaşamak isteyen kişileri anlatmak onların en büyük zaafıdır. Bu psikolojiyle dolu kişilerin ümitsizlikleri, hayal kırıklıkları, pişmanlıkları maceraların eksenini teşkil eder. Dolayısıyla kişilerin hemen tamamı gençlerden ibarettir. Onlar kişileri, ferdî özelliklerinden ziyade hülyaları, maceraları ile ele alırlar. Maceralar gençler çevresinde teşekkül ettirilir. Şahısların fizikî özellikleri geniş bir şekilde tasvir edilmemiş, daha çok psikolojilerinin verilmesine çalışılmıştır” (Törenek, 1999, 426).
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf'a ait bir kısa hikaye değildir?
Seçenekler
A
Solgun Demet
B
İhtizar
C
Aşıkane
D
Son Emel
E
Hanımlar Arasında
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide hikayesinin önemli isimlerinden bir diğeri Mehmet Rauf ’tur. Rahim Tarım’ın tespitiyle Mehmet Rauf, yazı hayatı boyunca yüz otuz iki (kırk altısı II. Meşrutiyet’ten önce, seksen altısı II. Meşrutiyet’ten sonra) hikaye yazmış ve bunları on iki hikaye kitabında bir araya getirmiştir (Tarım, 1998, 85). İhtizar (1909), Aşıkane (1909), Son Emel (1913), Hanımlar Arasında (1914), Üç Hikaye (1919), Kadın İsterse (1919), Pervaneler Gibi (1920), İlk Temas İlk Zevk (1922), Aşk Kadını (1923), Gözlerin Aşkı (1924), Eski Aşk Geceleri (1927), Safo ile Karmen (1920) adlı hikaye kitapları bulunan yazarın ayrıca diğer bazı kitapları içinde de hikayeleri yer almaktadır.
"Solgun Demet" Halit Ziya Uşaklıgil'e ait bir eserdir.
"Solgun Demet" Halit Ziya Uşaklıgil'e ait bir eserdir.
Soru 69
"Haristan ve Gülistan" adlı eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Peyami Safa
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Bu dönemde ismi anılacak bir diğer isim Müftüoğlu Ahmet Hikmet’tir. Onun Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı tek eseri Haristan ve Gülistan’dır. Kitaba adını veren “Haristan ve Gülistan”, kadın ve erkeğin birbirini bütünlediğini anlatan şiirsel üslubun hakim olduğu bir hikayedir.
Soru 70
Muhsin Bey ve Şemsa adlı uzun hikâyeleri aşağıdakilerden hangisi yazmıştır?
Seçenekler
A
Ahmet Mithad Efendi
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Halit Ziya
D
Mehmet Rauf
E
Hüseyin Cahit
Açıklama:
Muhsin Bey ve Şemsa adlı uzun hikâyeleri Recaizade Mahmut Ekrem yazmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 71
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikâye yazan ilk isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Hüseyin Cahit
D
Ahmet Hikmet
E
Mehmet Rauf
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunda uzun hikâye yazan ilk ismin Halit Ziya olduğu görülür. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
I. Bir Muhtıranın Son Yaprakları II. Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası III. Heyhat.
Halit Ziya’nın uzun hikâye olarak adlandırabileceğimiz altı eseri vardır. Yukarıdakilerden hangileri bu altı eser arasındadır?
Halit Ziya’nın uzun hikâye olarak adlandırabileceğimiz altı eseri vardır. Yukarıdakilerden hangileri bu altı eser arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I. ve II.
C
I. ve III.
D
II. ve III.
E
I. II. ve III.
Açıklama:
Üç maddede de verilen eserlerin hepsi Halit Ziya'nın kaleme aldığı altı uzun hikayenin arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 73
"Defterin sahibi İhsan, iznini geçirmek üzere bir akrabasının yalısına gider. Orada kendisinden başka akrabalarından beş kız daha vardır. İhsan defterine bu kızlarla ilgili izlenimlerini yazar. Ancak bu kızların içinde öksüz ve veremli olan Meliha’ya ilgi duyar. Meliha ise ona olan ilgisini ancak ölürken ortaya koyar. "
Yukarıda Halit Ziya'nın hatıra defteri kurgusuyla yazdığı bir hikâyenin konusuna yer verilmiştir. İlgili hikaye aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda Halit Ziya'nın hatıra defteri kurgusuyla yazdığı bir hikâyenin konusuna yer verilmiştir. İlgili hikaye aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deli
B
Üç Mektup
C
Bir Yazın Tarihi
D
Heyhat
E
Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası
Açıklama:
Bir Yazın Tarihi hatıra defteri kurgusuyla yazılmış bir hikâyedir. Defterin sahibi İhsan, iznini geçirmek üzere bir akrabasının yalısına gider. Orada kendisinden başka akrabalarından beş kız daha vardır. İhsan defterine bu kızlarla ilgili izlenimlerini yazar. Ancak bu kızların içinde öksüz ve veremli olan Meliha’ya ilgi duyar. Meliha ise ona olan ilgisini ancak ölürken ortaya koyar. Doğru cevap C'dir.
Soru 74
Mehmet Rauf ’un Edebiyat-ı Cedide öncesi kaleme aldığı ilk uzun hikâyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süha ve Pervin
B
Valide Mektupları
C
Serap
D
Garam-ı Şebab
E
Ferda-yı Garam
Açıklama:
Garam-ı Şebab, Mehmet Rauf ’un Edebiyat-ı Cedide öncesi kaleme aldığı ilk uzun hikâyesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 75
Küçük Şeyler adlı kitabında bir araya getirdiği kısa hikâyelerle küçük hikaye türünün önünü açan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Samipaşazade Sezai
C
Mehmet Rauf
D
Hüseyin Cahit
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Türk edebiyatında küçük hikâye, Samipaşazade Sezai’nin yazdığı hikâyelerle gerçek kimliğine kavuşmuştur. Samipaşazade Küçük Şeyler adlı kitabında bir araya getirdiği kısa hikâyelerle bu türün önünü açmış; tür, Edebiyat-ı Cedide topluluğuna mensup yazarlar tarafından daha da geliştirilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 76
Halit Ziya’nın romanlarında ailenin özel bir yeri vardır. Aşağıdakilerden hangisi aile konusunun en fazla irdelendiği Halit Ziya romanıdır?
Seçenekler
A
Bir Hikâye-i Sevda
B
Bir Şiir-i Hayal
C
Kırık Hayatlar
D
İhtiyar Dost
E
Solgun Demet
Açıklama:
Halit Ziya’nın romanlarında ailenin özel bir yeri vardır. Özellikle Kırık Hayatlar aile konusunun en fazla irdelendiği romandır. Bu roman, adeta aile sorunlarını ortaya koymak için yazılmıştır. Bunu kısmen yazarın diğer romanları için de söylemek mümkündür (Nemide, Bir Ölünün Defteri, Aşk-ı Memnu gibi). Doğru cevap C'dir.
Soru 77
Tevfik Fikret’in fakir bir gencin ekmek parası uğruna fırtınalı bir havada balık tutmak için denize açılmasını ve ölümünü anlatan manzum hikâye tarzındaki şiiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Niçin Aldatırlarmış
B
Hayat-ı Muhayyel
C
Yeşil Yurt
D
Süha ve Pervin
E
Balıkçılar
Açıklama:
“Balıkçılar”: Tevfik Fikret’in fakir bir gencin ekmek parası uğruna fırtınalı bir havada balık tutmak için denize açılmasını ve ölümünü anlatan manzum hikâye tarzındaki şiiridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Cahit tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Hayat-ı Hakikiye Sahneleri
B
Haristan ve Gülistan
C
Korku
D
Âşıkane
E
Hanımlar Arasında
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunun diğer bir ismi Hüseyin Cahit (Yalçın), hikâyelerini iki dönemde yazmıştır. II. Meşrutiyet öncesi ve Malta sürgünü sonrası. Bu aralıkta siyaset ve gazetecilikle uğraşan Hüseyin Cahit’in edebiyatla hemen hemen hiç ilişkisi yok gibidir. Ancak bu uzun aralığa rağmen onun iki dönemdeki hikâyeleri muhteva ve yapı bakımından pek fazla değişikliğe uğramamıştır. Hüseyin Cahit hikâyelerini üç kitapta toplamıştır: Hayat-ı Muhayyel (1899), Hayat-ı Hakikiye Sahneleri (1910), Niçin Aldatırlarmış (1922). Doğru cevap A'dır.
Soru 79
Ahmet Hikmet'in Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı ve kadın ve erkeğin birbirini bütünlediğini anlatan şiirsel üslubun hâkim olduğu tek hikayesi-eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Niçin Aldatırlarmış
B
Haristan ve Gülistan
C
Gözlerin Aşkı
D
Safo ile Karmen
E
İhtizar
Açıklama:
Ahmet Hikmet'in Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı tek eseri Haristan ve Gülistan’dır. Kitaba adını veren “Haristan ve Gülistan”, kadın ve erkeğin birbirini bütünlediğini anlatan şiirsel üslubun hâkim olduğu bir hikâyedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 80
Mehmet Rauf'un ilk hikayesi hangi adla yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
Üç Hikaye
B
Düşmüş
C
Son Emel
D
Gözlerin Hatırası
E
İhtizâr
Açıklama:
Mehmet Rauf ’un ilk hikâyesi Halit Ziya’nın Tevfik Nevzat’la İzmir’de çıkardığı
Hizmet gazetesinde “Düşmüş” başlığıyla ve Rauf Vicdanî takma adıyla yayımlanır. Üç Hikâye, Son Emel, Gözlerin Hatırası, İhtizar ise yazarın hikâyelerinin toplandığı eserleridir.
Hizmet gazetesinde “Düşmüş” başlığıyla ve Rauf Vicdanî takma adıyla yayımlanır. Üç Hikâye, Son Emel, Gözlerin Hatırası, İhtizar ise yazarın hikâyelerinin toplandığı eserleridir.
Soru 81
Kayınvalide baskısı ve kadınla erkek arasındaki kültür farkının kadın karakterin yasak aşkta teselli aramasını anlatan "İhtizar" öyküsü hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Hüseyin Cahit Yalçın
D
Müftüoğlu Ahmet Hikmet
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Tıpkı Halit Ziya’da olduğu gibi, Mehmet Rauf hikâyelerinde de işlenen evlilik kurumu, bazı istisnaların dışında insanlara, özellikle de kadınlara mutluluk vermemektedir. Özellikle kocaların ve kayınvalidelerin baskısı, kadın ve erkek arasındaki kültür farkı evliliklerin bitmesine ya da kadın ya da erkeğin yasak aşklarda teselli aramasına yol açar. Mehmet Rauf'un ilk hikâyelerinden olan “İhtizar” bütün bu özellikleri bünyesinde barındıran karakteristik bir hikâyedir.
Soru 82
Aşağıdaki eserlerden hangisi Mehmet Rauf'a ait değildir?
Seçenekler
A
Eylül
B
Âşıkane
C
Pervaneler Gibi
D
Kadın Pençesi
E
Safo İle Karmen
Açıklama:
Eylül Mehmet Rauf'un en meşhur romanıdır. Âşıkane, Safo İle Karmen, Pervaneler Gibi eserleri ise Mehmet Rauf'un hikayelerini bir araya getirdiği eserleridir. Kadın Pençesi eseri ise Mehmet Rauf'a değil Halit Ziya Uşaklıgil'e aittir.
Soru 83
Halit Ziya'nın hangi hikayesi Tevfik Fikret’in Balıkçılar şiirini anımsatmaktadır?
Seçenekler
A
Korkudan Sonra
B
Acı Sadaka
C
Köy Hatırası
D
Kırık Hayatlar
E
Ele Geçmiş
Açıklama:
“Balıkçılar” Tevfik Fikret’in fakir bir gencin ekmek parası uğruna fırtınalı bir havada balık tutmak için denize açılmasını ve ölümünü anlatan manzum hikâye tarzındaki şiiridir. Halit Ziya'nın hikâyelerden “Köy Hatırası”, Tevfik Fikret’in “Balıkçılar” şiirini kısmen hatırlatmaktadır. Yalnızlık ihtiyacıyla on beş gündür bir sahil köyüne sığınan anlatıcının gözünde, fırtınalı bir havada sahile dönmesi beklenen balıkçıların öyküsü anlatılmaktadır.
Soru 84
Hüseyin Cahit Yalçın'a dair aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eserlerini Meşrutiyet öncesi ve Malta Sürgünü sonrası yazmıştır.
B
Geçimini verdiği edebi eserlerin geliriyle sağlamaktadır.
C
Hikayelerini üç kitapta toplamıştır.
D
Kaçış temalı hikayeleri yoğunluktadır.
E
Çeşitli toplum kesimlerine dair gözlemlerini hikâyeleştirmiştir.
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğunun diğer bir ismi Hüseyin Cahit (Yalçın), hikâyelerini iki dönemde yazmıştır. II. Meşrutiyet öncesi ve Malta sürgünü sonrası. Bu aralıkta siyaset ve gazetecilikle uğraşan Hüseyin Cahit’in edebiyatla hemen hemen hiç ilişkisi yok gibidir.
Soru 85
Bir gencin medeniyetten uzakta, bir adada köy kurma hayalini anlatan Hüseyin Cahit Yalçın hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeşil Yurt
B
Sahra
C
Hayat-ı Muhayyel
D
Ayastafanos Hikâyeleri
E
Köy Düğünü
Açıklama:
Hüseyin Cahit'in Hayat-ı Muhayyel hikayesi Edebiyat-ı Cedide topluluğunda görülen kaçış temini işlemektedir. Bu hikâyede, bir gencin medeniyetten uzakta bir adada dostlarıyla ideal bir dünya kurma arzusunu anlatmaktadır. Bu hikâye, aynı zamanda Edebiyat-ı Cedide topluluğunun İstanbul’u terk edip Yeni Zelanda’da bir köy kurmak ve orada yaşamak özlemiyle paralellik arz etmektedir.
Soru 86
Ahmet Hikmet’tir. Onun Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı tek eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Leyla yahut Bir Mecnun’un İntikamı
B
Çağlayanlar
C
Gönül Hanım
D
Haristan ve Gülistan
E
Üç Mektup
Açıklama:
Bu dönemde ismi anılacak bir diğer isim Müftüoğlu Ahmet Hikmet’tir. Onun Edebiyat-ı Cedide zevkiyle ve kelime kadrosuyla kaleme aldığı tek eseri Haristan ve Gülistan’dır. Kitaba adını veren “Haristan ve Gülistan”, kadın ve erkeğin birbirini bütünlediğini anlatan şiirsel üslubun hâkim olduğu bir hikâyedir. Diğer hikâyelerin büyük bir çoğunluğunda kadın, aşk ve evlilik ön plandadır.
Ünite 5
Soru 1
“Organik şiir” ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Organik şiirde mutlaka hece ölçüsü kullanılır.
B
Organik şiirlerde kafiye şemaları “a,a,a,b” şeklindedir.
C
Organik şiirde birimler iç içe girerek birbirini tamamlar.
D
Organik şiirlerin şairi belli değildir.
E
Organik şiirlerde hep aşk teması işlenir.
Açıklama:
Bu zümrenin şairlerinden seçilmiş metinlerin ışığında dönemin şiir anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Organik şiir, bir duygu ve düşünce halini, bir görünüşü, belli bir noktadan alıp, doğal gelişimini bir bütün içinde anlatan, baştan sona birbirini anlam, ses ve söyleyiş bakımlarından tamamlayan birimlerden oluşan şiire verilen addır.
Organik şiir, bir duygu ve düşünce halini, bir görünüşü, belli bir noktadan alıp, doğal gelişimini bir bütün içinde anlatan, baştan sona birbirini anlam, ses ve söyleyiş bakımlarından tamamlayan birimlerden oluşan şiire verilen addır.
Soru 2
Sembolizm akımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Şiir yerine hikâye ve roman yazmak esastır.
B
Açık ve anlaşılır bir anlatıma çok önem verilir.
C
Rasyonalizmden etkilenilmiştir.
D
Varlığa ve dış dünyaya sezgiler aracılığıyla yaklaşılır.
E
Dış dünya, müdahale edilmeden, olduğu gibi anlatılır.
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide şiirinin Batı edebiyatının hangi akımlarından yararlandığını açıklayabilececeksiniz.
Sembolizm, realizmin şiirdeki yansıması olarak görülebilecek Parnasçılığa bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan bir akımdır. Tabiat ve dış dünya olduğu gibi değil; kişinin kendi duygularını nesnelere vermesiyle anlatılır.
Sembolizm, realizmin şiirdeki yansıması olarak görülebilecek Parnasçılığa bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan bir akımdır. Tabiat ve dış dünya olduğu gibi değil; kişinin kendi duygularını nesnelere vermesiyle anlatılır.
Soru 3
Tevfik Fikret'in "Sahaif-i Hayatımdan" adlı şiirinin merkezini aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Doğa
B
Ben
C
Tabiat
D
İnsan
E
Aşk
Açıklama:
Bu zümrenin şairlerinden seçilmiş metinlerin ışığında dönemin şiir anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 4
"Doğanın bir ruha sahip olduğunu kabul etme, onunla bütünleşme isteği" zihniyetini yansıtan şiir hangi şairimize aittir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Celal Sahir Erozan
C
Faik Âli Ozansoy
D
Ahmet Reşit Rey
E
Cenap Şehabettin
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide dönemi şiirinin özelliklerini ve önemini, seçilen şiirlerin çözümlenmesi yardımıyla belirleyebileceksiniz.
"Doğanın bir ruha sahip olduğunu kabul etme, onunla bütünleşme isteği" Cenap Şehabettin'in sahip olduğu bir fikirdir.
"Doğanın bir ruha sahip olduğunu kabul etme, onunla bütünleşme isteği" Cenap Şehabettin'in sahip olduğu bir fikirdir.
Soru 5
Aşağıdaki şairlerden hangisi Parnas okulundaki ilk ve önemli temsilcimizdir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Cenap Şehabettin
C
Süleyman Nâzif
D
Ali Ekrem Bolayı
E
Hüseyin Sîret
Açıklama:
Bu zümrenin şairlerinden seçilmiş metinlerin ışığında dönemin şiir anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Parnasizmin etkileri ilk olarak belirgin şekilde Tevfik Fikret'in şiirlerinde görülmüştür.
Parnasizmin etkileri ilk olarak belirgin şekilde Tevfik Fikret'in şiirlerinde görülmüştür.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Tevfik Fikret'in "yoksul ve kimsesiz çocuklara merhamet duygusuyla yaklaşma" teması ile yazdığı şiirdir?
Seçenekler
A
Sahaif-i Hayatımdan
B
Haluk'un Bayramı
C
Temaşa-yı Hazan
D
Bahar-ı Münkesir
E
Sabah Ezanında
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide dönemi şiirinin özelliklerini ve önemini, seçilen şiirlerin çözümlenmesi yardımıyla belirleyebileceksiniz.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide şiirinin etkisi altında kaldığı akımları gösterir?
Seçenekler
A
Parnasizm - Naturalizm
B
Naturalizm - Realizm
C
Parnasizm - Sembolizm
D
Sembolizm - Realizm
E
Sembolizm - Naturalizm
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide şiirinin Batı edebiyatının hangi akımlarından yararlandığını açıklayabilececeksiniz.
Edebiyat-ı Cedide şiiri parnasizm ve sembolizm akımlarından etkilenmiştir.
Edebiyat-ı Cedide şiiri parnasizm ve sembolizm akımlarından etkilenmiştir.
Soru 8
Şiirde ahenge önem veren şairler hangi akıma aittir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Naturalizm
C
Realizm
D
Parnasizm
E
Klasizm
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide şiirinin Batı edebiyatının hangi akımlarından yararlandığını açıklayabilececeksiniz.
Sembolizm akımında şiirde ahenk ve müzik önemli bir özelliktir.
Sembolizm akımında şiirde ahenk ve müzik önemli bir özelliktir.
Soru 9
Tevfik Fikret’in 1895-1901 yılları arasında yazdığı şiirlerin en önemli özelliğini aşağıdaki ifadelerden hangisi dile getirmektedir?
Seçenekler
A
Toplumsal değerler
B
Tarihi olaylar
C
Toplumsal eleştiri
D
Bireysel duyarlılıklar
E
Kahramanlık
Açıklama:
Bu zümrenin şairlerinden seçilmiş metinlerin ışığında dönemin şiir anlayışını değerlendirebileceksiniz.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi "tabiat ve dış dünya olduğu gibi değil; kişinin kendi duygularını nesnelere verme" anlayışı olan "einfuhlung" kelimesinin karşılığıdır?
Seçenekler
A
Zihniyet
B
Yapı
C
Çözümleme
D
Şiir
E
Özdeşleyim
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide dönemi şiirinin özelliklerini ve önemini, seçilen şiirlerin çözümlenmesi yardımıyla belirleyebileceksiniz.
Einfuhlung teriminin karşılığı "özdeşleyim"dir.
Einfuhlung teriminin karşılığı "özdeşleyim"dir.
Soru 11
"Edebiyat-ı Cedide şiiri ................... tesiri altında dönemin Türkçesinin imkân verdiği duyarlılıkla vücut bulmuştur." cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
parnasizm ve sembolizm
B
fütürizm ve parnasizim
C
milliyetçilik ve sembolizm
D
gerçekçilik ve romantizm
E
sürrealizm ve dadaizm
Açıklama:
"Edebiyat-ı Cedide şiiri parnasizm ve sembolizm tesiri altında dönemin Türkçesinin imkân verdiği duyarlılıkla vücut bulmuştur."
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide hakkında söylenemez?
Seçenekler
A
1895-1901 yılları arasındaki döneme verilen addır.
B
Parnasizm ve sembolizmin tesiri görülür.
C
Bu dönemde şiir, organik bütünlüğe sahiptir.
D
Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin başlıca şairleridir.
E
Bu dönemde örnek alınan ülke İngiltere'dir.
Açıklama:
Bu dönemde örnek alınan ülke Fransa'dır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi "Sahaif-i Hayatımdan" adlı şiir hakkında söylenebilir?
Seçenekler
A
Şair, kendi ruh halinden toplumun ruh durumuna geçiş yapar.
B
Bu şiirin merkezinde “ben” vardır.
C
Hece vezniyle yazılmıştır.
D
Mecazlı anlatım yoktur.
E
Cenap Şahabettin'e aittir.
Açıklama:
Bu şiirin merkezinde “ben” vardır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi "Halûk’un Bayramı” adlı şiiriyle ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bir bayram şiiridir.
B
Bu şiir, Milli Edebiyat döneminde yazılmıştır.
C
Toplum eleştirisi baskındır.
D
Müstezad tarzında kaleme alınmıştır.
E
Aruzla yazılmamıştır.
Açıklama:
Müstezad tarzında kaleme alınmıştır.
Soru 15
Cenab Şahabettin'in "Temaşa-yı Hazan" adlı şiirinin zihniyetini aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Gerçekçilik
C
Aynîleşme
D
Toplumsal eleştiri
E
Parnasizim
Açıklama:
Doğanın bir ruha sahip olduğunu kabul etme, onunla bütünleşme ve aynîleşme isteği bu metnin zihniyetini meydana getirir.
Soru 16
Bu soluk mevsim-i küdûretten
Dağılır bir vedâ-ı bî-kelimât,
Pek hayalî, rakîk bir “heyhât!”
Yukarıdaki şiirin vezni aşağıdakilerden hangisidir?
Dağılır bir vedâ-ı bî-kelimât,
Pek hayalî, rakîk bir “heyhât!”
Yukarıdaki şiirin vezni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
fe'ilâtün/mefâ'ilün/fe'ilün
B
fe'ilâtün/fe'ilâtün/fe'ilün
C
fâ'ilâtün/fâ'ilâtün/fâ'ilün
D
müstef'ilâtün/müstef'ilâtün
E
mef'ûlü/fâ'ilâtü/mefâ'îlü/fâ'ilün
Açıklama:
Şiirin vezni fe'ilâtün/mefâ'ilün/fe'ilün'dür. İlk tefilede fâ'ilâtün, son tefilede fa'lün kullanımı da vardır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi "Bahar-ı Münkesir" adlı şiir için söylenemez?
Seçenekler
A
Süleyman Nazif'e aittir.
B
Dörtlük ve üçlüklerle yazılmıştır.
C
İyimser bir ruh haliyle tabiati değerlendirir.
D
Aruzla yazılmıştır.
E
"e, l, d, i, a, r” sesleri daha sık kullanılmıştır.
Açıklama:
Metnin teması hakkında birçok şey söylenebilir. Birimlerin ortak paydasının kısa
ve kesin ifadesini tema olarak kabul eden bir dikkat, kötümser bir ruh halinin tabiatı algılayışı ve değerlendirişi üzerinde durur.
ve kesin ifadesini tema olarak kabul eden bir dikkat, kötümser bir ruh halinin tabiatı algılayışı ve değerlendirişi üzerinde durur.
Soru 18
"Bahar-ı Münkesir" şiirini yazdıran zihniyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merhametli bir babanın duygusu ve düşüncesi
B
Toplumun geleceğinden endişe etme
C
Tutkuyla bağlanılan bir eşin özlemi
D
Doğal varlık ve görünüşlerde insana özgü ruhî özellikler görme
E
Kişinin kendi ruh halini problemli görmesi
Açıklama:
Bu şiir, doğal varlık ve görünüşlerde insana özgü ruhî özellikleri görmeye, düşünmeye imkân veren bir zevk ve anlayışın ürünüdür. Sözü edilen zevk ve anlayış da şiirin yazılmasına izin veren zihniyettir.
Soru 19
Âh, o dallardaki fütûr-ı derûn,
Onların tavr-ı serzeniş-kârı
Onların mâderâne ekdârı!...
Cenap Şahabettin yukarıdaki mısraları aşağıdaki hangi şiir anlayışıyla kaleme almıştır?
Onların tavr-ı serzeniş-kârı
Onların mâderâne ekdârı!...
Cenap Şahabettin yukarıdaki mısraları aşağıdaki hangi şiir anlayışıyla kaleme almıştır?
Seçenekler
A
Gerçekçilik
B
Sembolizm
C
Dadaizm
D
Parnasizm
E
Romantizm
Açıklama:
Yukarıdaki mısralarda ses ve söyleyiş, söyleyicinin hüznünü, daha yerinde bir ifadeyle ruh halini hissettirmektedir. Cenap da, şiir diline özgü ahengi eserleriyle sezdirmek veya ortaya koymak arzusundadır. Şiirde ahenge bu ölçüde önem verenler, sembolist şairlerdir. Edebiyatımıza sembolist şiire özgü ahengi ve ifade tarzını getirmeye gayret gösterenlerin başında Cenap Şahabettin gelmektedir.
Soru 20
Şiir çözümlemesinde "zihniyet" terimi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Şairin toplumla olan bağı
B
Şiirin yapısı
C
Tema
D
Ahenk unsurları
E
Metnin kaleme alındığı dönemde geçerli olan zevk ve anlayış
Açıklama:
Zihniyet, metnin yazıldığı dönemde geçerli her türlü güçten, yani iktisadi, siyasi,
askerî, dinî faaliyetlerden, insani ilişkilerden hareketle oluşan ve bunların hiçbirine indirgenemeyen zevk ve anlayışa verilen addır.
askerî, dinî faaliyetlerden, insani ilişkilerden hareketle oluşan ve bunların hiçbirine indirgenemeyen zevk ve anlayışa verilen addır.
Soru 21
Tevfik Fikret hangi şiir akımının, Türk Şiirindeki ilk ve en önemli temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
Parnasizm
E
Romantizm
Açıklama:
Parnasizme bağlı şairler “betimlemelere uzun yer verip, şiir tabloları çizmeleriyle tanınırlar. Dizeyi kuyumcu gibi işleyen bu şairler ne var ki soğuk bir plastik güzellik yaratmaktan öteye gidememişlerdir. Parnasyen şiirleri, dışı özene bezene işlenmiş değerli taşlarla süslü; ama içi boş bir mücevher kutusuna benzer. Parnas okulu, bir sanat akımı değil; romantizm ile sembolizm arasında bir süreçtir. Bizde bu okulun ilk ve önemli temsilcisi ise Tevfik Fikret’tir.
Soru 22
" Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan bir akımdır. Tabiat ve dış dünya olduğu gibi değil; kişinin kendi duygularını nesnelere vermesiyle anlatılır. Bu anlayış, özdeşleyim (einfuhlung) terimi ile ifade edilir. Bu akımda, imgeler ve semboller yardımıyla, kelimelerin geniş bir çağrışım değeri kazanması sağlanır. Bu akıma mensup şairler, şiirde musikîye ve ahenge önem verirler. Doğrudan anlatmak yerine; hissettirmek, duyurmak, sezdirmek esastır."
Yukarıda özellikleri verilen ve Edebiyat-ı Cedide şiiriyle Türk edebiyatına girmeye başlayan edebiyat duyarlıkları arasında olan şiir akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen ve Edebiyat-ı Cedide şiiriyle Türk edebiyatına girmeye başlayan edebiyat duyarlıkları arasında olan şiir akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Naturalizm
B
Parnasizm
C
Sürrealizm
D
Sembolizm
E
Romantizm
Açıklama:
Soru kökünde sayılan özellikler sembolist şiire aittir. Dolayısıyla sözü edilen şiir duyarlığı sembolizmdir.
Soru 23
"Bunu Şiirimde söylüyor belki
Ben hakîkatten ihtirâz ederim;
Âsümân füshat-ı kebûduyla,
Deniz emvâc-ı pür-sürûduyla,
Gece esrâr-ı bî-hudûduyla
Beni terhîb eder; o füshattan
Sıkılır sanki rûh-ı pür-hazerim,"
Yukarıda Tevfik Fikret'in Sahaif-i Hayatımdan adlı şiirinden bir bölüm verilmiştir. Yukarıda verilen alıntıya dayanılarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
Ben hakîkatten ihtirâz ederim;
Âsümân füshat-ı kebûduyla,
Deniz emvâc-ı pür-sürûduyla,
Gece esrâr-ı bî-hudûduyla
Beni terhîb eder; o füshattan
Sıkılır sanki rûh-ı pür-hazerim,"
Yukarıda Tevfik Fikret'in Sahaif-i Hayatımdan adlı şiirinden bir bölüm verilmiştir. Yukarıda verilen alıntıya dayanılarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
Seçenekler
A
Şair, dönemin sosyal meselelerini ele almıştır.
B
Şair, dilde sadeleşme yanlısı bir tutum benimsemiştir.
C
Şair, kendi varoluşuna dair meseleleri dile getirmektedir.
D
Şair, romantizm akımı içerisinde hareket etmektedir.
E
Şairin dikkati dış dünyaya yönelmiştir.
Açıklama:
Bu Şiirin merkezinde “ben” vardır. Bu “ben” yaşadığı ruh hâlinin bilincindedir, en azından onu bilinciyle kavramak ve anlatmak ister. Bu metnin zihniyetini bulmak için metindeki bazı söz gruplarından hareket etmek gerekir: Bu ruh hâlinin mahiyetini “Ben hakîkatten ihtiraz ederim”, “Asüman... deniz... gece”, “beni terhîb eder” (Gök, deniz ve gece beni korkutur), “o füshattan sıkılır ruh-ı pür-hazerim” (genişlikten çekingen ruhum sıkılır), gibi, kendi hâlini daha canlı anlatmak için verdiği örnekler de ortaya koymaktadır. Yani bu metinde, kişi kendi ruh hâlini problem olarak ele almıştır. “Ben”, yaşadıklarından hareketle kendi iç dünyasının bazı özelliklerini şiirin imkânlarıyla ifade etmektedir. Bu demektir ki bu metin, insanın ruh hâlinin problem olarak ele alındığı bir dönemde ve yerde kaleme alınmıştır. Dikkat dışa değil, “ben”in iç dünyasına yöneliktir. “Ben”in de kötümser olduğu sözlerinden anlaşılmakta ve sesten sezilmektedir. Buradaki “ben”in, daha yerinde bir ifadeyle insanın, daha önceki dönemlerde şiirlerde söz edilenden farklılığı, zihniyetten kaynaklanmaktadır. Artık yaşayan insanın kişisel problemleri ve dikkatleri üzerinde duran bir zihniyet, varlığını sanat eserinde hissettirmektedir.
Soru 24
Tevfik Fikret'in Sahaif-i Hayatımdan ve Haluk'un Bayramı adlı şiirlerini birlikte ele aldığımızda aşağıdakilerden hangisi doğru olacaktır.
Seçenekler
A
Tevfik Fikret şiirinde bireysel izlenimler baskın bir niteliktedir.
B
Tevfik Fikret şiirinde toplumsal meseleler canlı bir dille ele alınmaktadır.
C
Tevfik Fikret şiirinde yalnızca kişinin iç dünyası konu edilmektedir.
D
Tevfik Fikret şiirinde dünyaya halkın gözünden bakılmaktadır.
E
Tevfik Fikret şiirinde katı bir gerçekçilik benimsenmiştir.
Açıklama:
Soruda bahsedilen ilk şiir olan Sahaif-i Hayatımdan şiirinde şair, kendi bireysel varoluşuna mündemiç sıkıntıyı (ki bu sıkıntı o dönem şiirinde yaygın bir temadır) bireysel izlenim ve tecrübeyi vurgulayarak dile getirmektedir. İkinci şiir olan Haluk'un Bayramı'nda ise bu kez toplumsal bir mesele dile getirilmektedir; fakat bu toplumsal meseleyi dile getiriş esnasında da baskın olan bireysel izlenimlerdir.
Soru 25
"Gel bugün de, sükut ile, güzelim
İhtizâr-ı hazânı seyredelim:
Ey benim, ey hazân-likâ güzelim,
Bir dimağî vedâd ü ref’etle
Kalalım ser-be-ser tabîatle;
Elem-i arza ifltirâk edelim;
Mevsimin kâinat-ı ye’sinden
Olalım biz de bir gam-ı zinde..."
Yukarıda Cenap Şahabeddin'in Temaşa-yı Hazan şiirinden bir parça alınmıştır. Alıntılanan parça ışığında aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilecektir?
İhtizâr-ı hazânı seyredelim:
Ey benim, ey hazân-likâ güzelim,
Bir dimağî vedâd ü ref’etle
Kalalım ser-be-ser tabîatle;
Elem-i arza ifltirâk edelim;
Mevsimin kâinat-ı ye’sinden
Olalım biz de bir gam-ı zinde..."
Yukarıda Cenap Şahabeddin'in Temaşa-yı Hazan şiirinden bir parça alınmıştır. Alıntılanan parça ışığında aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilecektir?
Seçenekler
A
Şair, şiirinin merkezinde toplumun tecrübe ettiği sorunları koymuştur.
B
Şair, şiirinde can çekişen tabiatı nasıl seyretmek istediğini işlemiştir.
C
Şair şiirini varoluşuna ait bireysel meseleler etrafına inşa etmiştir.
D
Şair şiirinde benimsediği tavırla dönemin şiir anlayışını terk etmiştir.
E
Şair şiirini yazarken naturalizmin biçem ve temalarını benimsemiştir.
Açıklama:
“...sükût ile...ihtizâr-ı hâli seyredelim”, “Bir dimağî vedâd ü ref’etle / Kalalım serbe-ser tabiatte”, “Elem-i arza ifltirâk edelim; / Mevsimin kainat-ı ye’sinden / ... olalım gam-ı zinde” söz gruplarıyla şair, can çekişen tabiatı hangi duygu ve düşünceyle seyretmek istediğini dile getirirken, metnin bütününün oluşmasına imkân sağlayan zihniyeti de ifade etmiştir. O, yanındaki sonbahar yüzlü kadına doğanın güzelliklerini dıştan seyretmeyi değil; can çekiştiğini belirttiği sonbahar ile zihinlerinden doğan dostluk ve acıma hissiyle bütünleşmelerini teklif ediyor. Bu, sonbahar karşısında alışılmışın dışında çok farklı bir tavır olarak düşünülmelidir. Gözlemlenen, daha yerinde bir ifade ile varlığıyla bütünleşilen doğadaki üzüntü hâli, metnin yalnız temasını değil; sesini ve dil malzemesini de belirlemektedir. Bu doğa-insan birlikteliği, metinde dikkatlere sunulan tablonun oluşmasını da sağlar.
Soru 26
Edebiyat-ı Cedide şiirinde karşımıza çıkan çağrışım ve telkine zemin hazırlayan duygu hallerinin ifadesi olgusunun Edebiyat-ı Cedide'nin şiir diline yönelik etkileri aşağıdaki önermelerden hangisinde doğru tarif edilmiştir?
Seçenekler
A
Edebiyat-ı Cedide şiiri, dilde sadeleşme ve halk diline yaklaşma yanlısı bir eğilim benimsemiştir.
B
Edebiyat-ı cedide şiirinde dil sesler üzerinden düşünülmüştür.
C
Edebiyat-ı Cedide şiirinde yeni terkiplere, kelimelere ve ifade kalıplarına ihtiyaç duyulmuştur.
D
Edebiyat-ı Cedide şiirinde dil, içe kapanık ve melankolik bir ritme sahiptir.
E
Edebiyat-ı Cedide şiirinde divan edebiyatının dil geleneğine geri dönülmüştür.
Açıklama:
Tema, dilini beraberinde getirir. Çağrışım ve telkine zemin hazırlayan duygu hallerinin ifadesi, kabul görmüş ve alışılmış dille gerçekleşmez. Bu yüzden Edebiyat-ı Cedide’de özellikle de Cenap Şahabettin’de sanat dili kelime serveti ve ses bakımından farklı bir görünüm kazanmıştır. Dil; öğretme, gösterme, açıklama aracı olmanın yanında; duyurma, telkin etme, çağrıştırma vasotasıdır. Öyleyse yeni terkiplere, kelimelere ve ifade kalıplarına ihtiyaç duyulmuştur.
Soru 27
Süleyman Nazif'in Bahar-ı Münkesir şiirinin birimlerinin kesiştiği ortak paydanın şiirin temasındaki tezahürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yurtseverlik duygularının dışa vurumu
B
Bireysel bunalımların çözümlemesi
C
Can keşin doğaya şahitlik
D
kötümser bir ruh halinin tabiatı algılayışı ve değerlendirişi.
E
Halkın sorunlarının dışa vurumu
Açıklama:
Metnin teması hakkında birçok şey söylenebilir. Birimlerin ortak paydasının kısa ve kesin ifadesini tema olarak kabul eden bir dikkat, kötümser bir ruh halinin tabiatı algılayışı ve değerlendirişi üzerinde durur.
Soru 28
Edebiyat-ı Cedide ile birlikte Türk şiirine giren ve bizde o dönemdeki en önemli temsilcisi Cenab Şahabeddin olan sembolizm akımı hangi edebi yaklaşıma bir tepki olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Sürrealizm
B
Romantizm
C
Realizm
D
Lettrizm
E
Parnasizm
Açıklama:
Sembolizm, realizmin şiirdeki yansıması olarak görülebilecek Parnasçılığa bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan bir akımdır.
Soru 29
Edebiyat-ı Cedide şiirinin tanıtıcı taraflarından biri olan bu şiir yaklaşımı, bir duygu ve düşünce halini, bir görünüşü, belli bir noktadan alıp, doğal gelişimini bir bütün içinde anlatan, baştan sona birbirini anlam, ses ve söyleyiş bakımlarından tamamlayan birimlerden oluşan şiire verilen addır. Türk edebiyatı bu tarz şiiri Edebiyat-ı Cedide döneminde tanır.
yukarıda verilen metinde hangi şiir yaklaşımından bahsedilmektedir?
yukarıda verilen metinde hangi şiir yaklaşımından bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Halk şiiri
B
Divan şiiri
C
Gerçekçi şiir
D
Organik şiir
E
Gerçeküstücü şiir
Açıklama:
"Edebiyat-ı Cedide şiirinin tanıtıcı taraflarından biri olan bu şiir yaklaşımı, bir duygu ve düşünce halini, bir görünüşü, belli bir noktadan alıp, doğal gelişimini bir bütün içinde anlatan, baştan sona birbirini anlam, ses ve söyleyiş bakımlarından tamamlayan birimlerden oluşan şiire verilen addır. Türk edebiyatı bu tarz şiiri Edebiyat-ı Cedide döneminde tanır."
verilen pasajda anlatılan şiir yaklaşımı organik şiir olarak adlandırılmaktadır.
verilen pasajda anlatılan şiir yaklaşımı organik şiir olarak adlandırılmaktadır.
Soru 30
Aşağıdaki şairlerden hangisi, Edebiyat-ı Cedide akımı içerisine öncü rolündedir?
Seçenekler
A
Ali Ekrem Bolayır
B
Tevfik Fikret
C
Süleyman Nazif
D
Celal Sahir Erozan
E
Faik Ali Ozansoy
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide 1895-1901 yılları arasındaki döneme verilen addır. Bu dönemde şiir yazan şairler ise başta Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin olmak üzere şöyle sıralanır: Süleyman Nâzif, Ali Ekrem Bolayır, Hüseyin Sîret, Celal Sahir Erozan, Faik Âli Ozansoy, Ahmet Reşit Rey. Şiirde yeniliği Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin’in eserlerinde aramak yerinde olur. İsmi geçen diğer şairler genellikle bunların getirdikleri yeniliklere bağlı kalmışlardır.
Soru 31
Tanzimat Dönemi’nin başından itibaren, gerek devlet işlerinin düzenlenmesinde gerekse de kültür ve sanat faaliyetlerinde Osmanlı İmparatorluğu’nun örnek aldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Rusya
C
Avusturya
D
Macaristan
E
Almanya
Açıklama:
Tanzimat Dönemi’nin başından itibaren, gerek devlet işlerinin düzenlenmesinde gerekse de kültür ve sanat faaliyetlerinde Osmanlı İmparatorluğu’nun örnek aldığı ülke Fransa'dır.
Soru 32
Realizmin şiirdeki yansıması olarak görülebilecek Parnasçılığa bir tepki olarak ortaya çıkan edebi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Akmeizm
C
Fütürizm
D
Sentimentalizm
E
Gerçekçilik
Açıklama:
Realizmin şiirdeki yansıması olarak görülebilecek Parnasçılığa bir tepki olarak ortaya çıkan edebi akım sembolizmdir.
Soru 33
Edebiyat-ı Cedide’nin Avrupa edebiyatını en iyi tanıyan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Tevfik Fikret
C
Faik Âli Ozansoy
D
Süleyman Nâzif
E
Ali Ekrem Bolayır
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide’nin Avrupa Edebiyatını en iyi tanıyan şairi, Cenap Şahabettin'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide döneminde tanınan şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Süleyman Nâzif
B
Ali Ekrem Bolayır
C
Hüseyin Sîret
D
Celal Sahir Erozan
E
Nazım Hikmet
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide döneminde tanınan şairlerden biri olmayan Nazım Hikmet'tir.
Soru 35
Türk edebiyatında Parnas okulunun ilk ve önemli temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Faik Âli Ozansoy
C
Ahmet Reşit Rey
D
Hüseyin Sîret
E
Celal Sahir Erozan
Açıklama:
Türk edebiyatında Parnas okulunun ilk ve önemli temsilcisi, Tevfik Fikret'tir.
Soru 36
Servet-i Fünûn şiirinin diğer bir ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik şiir
B
Yapay şiir
C
Katkısız şiir
D
Süslü şiir
E
Bağımsız şiir
Açıklama:
Tevfik Fikret’in şiirinde, Türk şiiri bir duygu hâlini, bir görünüşü bütün hâlinde verme ve anlatma başarısına kavuşmuştur. Bu başarı şiirimizde köklü bir değişikliğin ifadesidir. Bunun için Servet-i Fünûn şiiri, şiir tarihimizde özellikle yenileşme döneminde son derece önemlidir. Bu tarz şiire de organik şiir denir.
Soru 37
Özdeş (Alm. Identisch), (Fra.Identique), (İng. Identical), (Lat. Identicus = aynı olan),(Es. T. Aynî) kelimesinden hareketle oluşturulan Einfühlung teriminin kelime anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İçten duyma
B
Benimseme
C
Hak etme
D
Takdir etme
E
İnsanlık hali
Açıklama:
Özdeş (Alm. Identisch), (Fra.Identique), (İng. Identical), (Lat. Identicus = aynı olan),(Es. T. Aynî) kelimesinden hareketle oluşturulan Einfühlung teriminin kelime anlamı içten duyma manasına gelir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi şiir çözümlenmesinde dikkat edilmesi gereken unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Zihniyet
B
Mantık
C
Sağduyu
D
Özveri
E
Empati
Açıklama:
Şiir çözümlenmesinde dikkat edilmesi gereken unsurlar zihniyet, şiir dili, yapı, tema, ahenkdir.
Soru 39
Metnin kaleme alındığı dönemde geçerli olan zevk ve anlayışı ifade etmek için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zihniyet
B
Şiir dili
C
Ahenk
D
Tema
E
Yapı
Açıklama:
Metnin kaleme alındığı dönemde geçerli olan zevk ve anlayışı ifade etmek için kullanılan terim zihniyettir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Parnas okulunun önemli şairlerinden biridir?
Seçenekler
A
José Maria de Hérédia
B
Gustave Flaubert
C
Emile Zola
D
Franz Kafka
E
Henrik Ibsen
Açıklama:
Parnas okulunun önemli şairleri şunlardır: Théophile Gautier (1811-1872),
Leconte de Lisle (1818-1894), José Maria de Hérédia (1842-1905).
Leconte de Lisle (1818-1894), José Maria de Hérédia (1842-1905).
Soru 41
Hangisi Parnas okulundan çıkmış şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Théophile Gautier
C
Arthur Rimbaud
D
William Shakespeare
E
José Maria de Hérédia
Açıklama:
Parnas okulunun önemli şairleri şunlardır: Théophile Gautier (1811-1872), Leconte de Lisle (1818-1894), José Maria de Hérédia (1842-1905). Sembolizmin öncüleri olan Baudelaire, Verlaine, Rimbaud ve Mallarme de bu okulun ve romantizm döneminin şairleri arasından çıkmıştır.
Soru 42
Türk edebiyatında Parnas okulunun ilk ve önemli temsilcisi kimdir?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Tevfik Fikret
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Ahmet Haşim
E
Abdülhak Hamit Tarhan
Açıklama:
Türk edebiyatında Parnas okulunun ilk ve önemli temsilcisi Tevfik Fikret’tir.
Soru 43
Sembolizm aşağıdakilerden hangisine bir tepki olarak çıkmıştır?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Modernizm
C
Parnasçılık
D
Klasisizm
E
Natüralizm
Açıklama:
Sembolizm, realizmin şiirdeki yansıması olarak görülebilecek Parnasçılığa bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 44
Tanzimat Dönemi’nin başlarından itibaren, gerek devlet işlerinin düzenlenmesinde gerekse de kültür ve sanat faaliyetlerinde Osmanlı İmparatorluğu’nun örnek aldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
İngiltere
E
İspanya
Açıklama:
Tanzimat Dönemi’nin başlarından itibaren, gerek devlet işlerinin düzenlenmesinde gerekse de kültür ve sanat faaliyetlerinde Osmanlı İmparatorluğu’nun örnek aldığı ülke Fransa'dır.
Soru 45
Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan, tabiat ve dış dünyayı olduğu gibi değil, kişinin kendi duygularını nesnelere vermesiyle anlatan akım hangisidir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Realizm
C
Natüralizm
D
Romantizm
E
Klasisizm
Açıklama:
Sembolizm, şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan bir akımdır. Tabiat ve dış dünya olduğu gibi değil; kişinin kendi duygularını nesnelere vermesiyle anlatılır.
Soru 46
Parnasizme bağlı şairlerin şiirleri aşağıdakilerden hangisine benzetilir?
Seçenekler
A
Dışı süslü-içi boş
B
Süsten uzak
C
İçi dolu
D
İçi süslü
E
Anlamsız
Açıklama:
Şiirleri, dışı özene bezene işlenmiş değerli taşlarla süslü; ama içi boş
bir mücevher kutusuna benzer.
bir mücevher kutusuna benzer.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Sembolizm'in dört öncülerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Verlaine,
B
Baudelaire
C
Gautier
D
Rimbaud
E
Mallarme
Açıklama:
Nitekim büyük bir akım olan sembolizmin dört öncüsü, Baudelaire, Verlaine, Rimbaud ve Mallarme bu okulun ve romantizm döneminin şairleri arasından çıktı.
Soru 48
Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Sembolizm
C
Romantizm
D
Parnasizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan bir akımdır.
Soru 49
Organik şiir, Türk edebiyatında esas olarak hangi dönemde tanınmıştır?
Seçenekler
A
Divan Edebiyatı
B
Fecr-i Ati
C
Beş Hececiler
D
Edebiyat-ı Cedide
E
Tanzimat Edebiyatı
Açıklama:
Türk edebiyatı, organik şiiri Edebiyat-ı Cedide döneminde tanır. Daha önce de bazı denemeler vardır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Sembolizmin Almancası olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
Einfuhlung
B
Erfahrung
C
Empfehlen
D
Einwarnen
E
Einführen
Açıklama:
Bu anlayış, özdeşleyim (einfuhlung) terimi ile ifade edilir.
Soru 51
Edebiyat-ı Cedide dönemi hangi yıllar arasını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
1850-1875
B
1870-1880
C
1878-1890
D
1880-1900
E
1895-1901
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide dönemi, 1895-1901 yılları arasını kapsamaktadır.
Soru 52
Edebiyat-ı Cedide’nin Avrupa Edebiyatını en iyi tanıyan ve sembolizmi benimseyen şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Ali Ekrem Bolayır
C
Hüseyin Siret
D
Cenap Şahabettin
E
Süleyman Nazif
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide’nin Avrupa Edebiyatını en iyi tanıyan şairi Cenap Şahabettin, sembolizmi benimsemişti.
Soru 53
Tevfik Fikret’in 1895-1901 yılları arasında yazdığı şiirlerin en önemli özelliğini aşağıdaki ifadelerden hangisi dile getirmektedir?
Seçenekler
A
Bireysel Duyarlılıklar
B
Kahramanlık
C
Hayat dair dikkatler
D
Tarihi olaylar
E
Toplumsal değerler
Açıklama:
Bu şiirin merkezinde “ben” vardır.
Soru 54
Temâşâ-yı Hazân şiirini Cenap Şahabettin hangi akımın etkisi altında yazmıştır?
Seçenekler
A
Hayallerini ifade etmek
B
Kendi problemlerini ifade etmek
C
Toplum problemlerini ifade etmek
D
Gözlemlerini ifade etmek
E
Dış dünyayı tasvir etmek
Açıklama:
Burada her şey sonbaharın ruhu etrafında birleşir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisinin etkisi Tevfik Fikret’in şiirlerinde daha ön plandadır?
Seçenekler
A
Varoluşçuluk
B
Sembolizm
C
Mistisizm
D
Parnasizm
E
Naturalizm
Açıklama:
Bizde bu okulun ilk ve önemli temsilcisi Tevfik Fikret’tir.
Soru 56
"Bunu şiirimde söylüyor belki
Ben hakîkatten ihtirâz ederim;
Âsümân füshat-ı kebûduyla,
Deniz emvâc-ı pür-sürûduyla,
Gece esrâr-ı bî-hudûduyla
Beni terhîb eder; o füshattan
Sıkılır sanki rûh-ı pür-hazerim"
Yukarıda bir bölümünü okuduğunuz Sahaif-i Hayatımdan şiirinde Tevfik Fikret, neyi ele almıştır?
Ben hakîkatten ihtirâz ederim;
Âsümân füshat-ı kebûduyla,
Deniz emvâc-ı pür-sürûduyla,
Gece esrâr-ı bî-hudûduyla
Beni terhîb eder; o füshattan
Sıkılır sanki rûh-ı pür-hazerim"
Yukarıda bir bölümünü okuduğunuz Sahaif-i Hayatımdan şiirinde Tevfik Fikret, neyi ele almıştır?
Seçenekler
A
Kendi ruh hâlini
B
Toplumsal sorunları
C
Çevre sorunlarını
D
Yoksul insanları
E
Müziği
Açıklama:
Bu ruh hâlinin mahiyetini “Ben hakîkatten ihtiraz ederim”, “Asüman... deniz... gece”, “beni terhîb eder” (Gök, deniz ve gece beni korkutur), “o füshattan sıkılır ruh-ı pür-hazerim” (genişlikten çekingen ruhum sıkılır) söz gruplarının sezdirdiği gibi, kendi hâlini daha canlı anlatmak için verdiği örnek de ortaya koymaktadır. Yani bu metinde, şair kendi ruh hâlini problem olarak ele almıştır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Cenap Şahabettin'in şiirimize getirdiği yeniliktir?
Seçenekler
A
Klasik şiir zevki
B
Sembolist şiir zevki
C
Zaman içinde insanın gelişimi
D
Romantik tavır
E
Görünüşleri açıkça anlatma
Açıklama:
Edebiyatımıza sembolist şiire özgü ahengi ve ifade tarzını getirmeye gayret gösterenlerin başında Cenap Şahabettin gelmektedir.
Soru 58
"Baban diyor ki: “Meserret çocukların, yalnız
Çocukların payıdır! Ey güzel çocuk dinle:
Fakat sevincinde
Neler düşündürüyorsun, bilir misin?...Babasız,
Ümidsiz ne kadar yavrucakların şimdi Siyâh-ı mâteme benzer terâne-i ıydi!"
Yukarıda bir bölümünü okuduğunuz Halûk'un Bayramı isimli şiirinde Tevfik Fikret, hangi konudan bahsetmektedir?
Çocukların payıdır! Ey güzel çocuk dinle:
Fakat sevincinde
Neler düşündürüyorsun, bilir misin?...Babasız,
Ümidsiz ne kadar yavrucakların şimdi Siyâh-ı mâteme benzer terâne-i ıydi!"
Yukarıda bir bölümünü okuduğunuz Halûk'un Bayramı isimli şiirinde Tevfik Fikret, hangi konudan bahsetmektedir?
Seçenekler
A
Bayram sevincini yaşayanlardan
B
Babasız çocuklara karşı duyduğu merhametten
C
Yoksullara karşı duyduğu üzüntüden
D
Oğlu Halûk ile olan ilişkisinden
E
Günlük hayatta yaşanan olaylardan
Açıklama:
“Halûk’un Bayramı”, bir bayram şiiri değil, babasız, ümitsiz çocuklara karşı duyulan merhameti ifade eden bir metindir. Burada kendi çocuğuyla kimsesiz bir çocuğun bayramdaki hâlini gözlemleyen ve karşılaştıran merhametli bir babanın duygusu ve düşüncesi şiir dili ve söyleyişi ile dikkatlere sunulmaktadır.
Soru 59
"Onun şiirinde, Türk şiiri bir duygu hâlini, bir görünüşü bütün hâlinde verme ve anlatma
başarısına kavuşmuştur. Bu başarı şiirimizde köklü bir değişikliğin ifadesidir."
Bu sözler, aşağıdaki edebiyatçılardan hangisi için söylenmiş olabilir?
başarısına kavuşmuştur. Bu başarı şiirimizde köklü bir değişikliğin ifadesidir."
Bu sözler, aşağıdaki edebiyatçılardan hangisi için söylenmiş olabilir?
Seçenekler
A
Yakup Kadri
B
Mehmet Fuat
C
Tevfik Fikret
D
Refik Halit
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Tevfik Fikret'in şiirinde, Türk şiiri bir duygu hâlini, bir görünüşü bütün hâlinde verme ve anlatma başarısına kavuşmuştur. Bu başarı şiirimizde köklü bir değişikliğin ifadesidir.
Diğer seçeneklerde verilen edebiyatçılar, Fecr-i Ati edebiyatına mensupturlar.
Diğer seçeneklerde verilen edebiyatçılar, Fecr-i Ati edebiyatına mensupturlar.
Soru 60
"Müteverrim gibi bu yerde bahar
Eriyor pür melâl, bî-hande
Hüzn-i vahşetle ağlayan dağlar
Müncemid bir figâna benzemede"
Yukarıda Süleyman Nazif'in Bahar-ı Münkesir şiirinden okuduğunuz dörtlükte, aşağıdakilerden hangisi görülmektedir?
Eriyor pür melâl, bî-hande
Hüzn-i vahşetle ağlayan dağlar
Müncemid bir figâna benzemede"
Yukarıda Süleyman Nazif'in Bahar-ı Münkesir şiirinden okuduğunuz dörtlükte, aşağıdakilerden hangisi görülmektedir?
Seçenekler
A
Doğal varlık ve görünüşlere insan hâli verilmesi
B
Doğanın karşısında duyulan korku
C
Şiir yazmanın verdiği sevinç
D
Sevgiliye duyulan özlemin doğa olaylarıyla anlatılması
E
Mevsimin değişmesinden duyulan sevinç
Açıklama:
Müteverrim gibi bu yerde bahar”, “Eriyor pür-melâl”, “bî-hande”, “Hüzn-i vahşetle ağlayan dağlar”, “Müncemid bir figâna benzemede” gibi söz gruplarının ortak özelliği,
doğal varlık ve görünüşlere insan hâli verilmesi, onlarda insana özgü hâl ve davranışların ifade edilmesidir.
doğal varlık ve görünüşlere insan hâli verilmesi, onlarda insana özgü hâl ve davranışların ifade edilmesidir.
Soru 61
Tanzimat döneminin başından itibaren kültür ve sanat faaliyetlerinde Osmanlı İmparatorluğu hangi ülkeyi örnek almıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
İngiltere
D
Rusya
E
Almanya
Açıklama:
Tanzimat Dönemi’nin başından itibaren, gerek devlet işlerinin düzenlenmesinde gerekse de kültür ve sanat faaliyetlerinde Osmanlı İmparatorluğu’nun örnek aldığı ülke Fransa’dır.
Soru 62
Sembolizmle ilgili olarak hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Parnasçılığı pekiştirmek amacıyla ortaya çıkmıştır.
B
Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana çıkarmaktan yanadır.
C
Tabiat ve dış dünya olduğu gibi değil; kişinin kendi duygularını nesnelere vermesiyle anlatılır.
D
Bu anlayış, özdeşleyim (einfuhlung) terimi ile ifade edilir.
E
Sembolist şairler, şiirde musikîye ve ahenge önem verirler.
Açıklama:
Sembolizm, realizmin şiirdeki yansıması olarak görülebilecek Parnasçılığa bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Şiirde bireysel duyarlılığı ön plana alan bir akımdır. Tabiat ve dış dünya olduğu gibi değil; kişinin kendi duygularını nesnelere vermesiyle anlatılır. Bu anlayış, özdeşleyim (einfuhlung) terimi ile ifade edilir. Sembolist şiirde, imgeler ve semboller yardımıyla, kelimelerin geniş bir çağrışım değeri kazanması sağlanır. Sembolist şairler, şiirde musikîye ve ahenge önem verirler. Doğrudan anlatmak yerine; hissettirmek, duyurmak, sezdirmek esastır.
Soru 63
Edebiyat-ı Cedide hangi yıllar arasındaki döneme verilen addır?
Seçenekler
A
1860-1878
B
1878-1895
C
1895-1901
D
1901-1908
E
1908-1914
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide 1895-1901 yılları arasındaki döneme verilen addır.
Soru 64
Bir duygu ve düşünce halini, bir görünüşü, belli bir noktadan alıp, doğal gelişimini bir bütün içinde anlatan, baştan sona birbirini anlam, ses ve söyleyiş bakımlarından tamamlayan birimlerden oluşan şiire ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yek-ahenk şiir
B
Organik şiir
C
Epik şiir
D
Pastoral şiir
E
Satirik şiir
Açıklama:
Organik şiir, bir duygu ve düşünce halini, bir görünüşü, belli bir noktadan alıp, doğal gelişimini bir bütün içinde anlatan, baştan sona birbirini anlam, ses ve söyleyiş bakımlarından tamamlayan birimlerden oluşan şiire verilen addır.
Soru 65
Edebiyat-ı Cedide döneminde şiirde yeniliği Tevfik Fikret yanında özellikle hangi şairin eserlerinde aramak yerinde olur?
Seçenekler
A
Süleyman Nâzif
B
Ali Ekrem Bolayır
C
Hüseyin Sîret
D
Celal Sahir Erozan
E
Cenap Şahabettin
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide 1895-1901 yılları arasındaki döneme verilen addır. Bu dönemde şiir yazan şairler ise başta Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin olmak üzere şöyle sıralanır: Süleyman Nâzif, Ali Ekrem Bolayır, Hüseyin Sîret, Celal Sahir Erozan, Faik Âli Ozansoy, Ahmet Reşit Rey. Şiirde yeniliği Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin’in eserlerinde aramak yerinde olur. İsmi geçen diğer şairler genellikle bunların getirdikleri yeniliklere bağlı kalmışlardır.
Soru 66
Parnas okulu hangi akımlar arasında bir süreç olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Klasisizm - Realizm
B
Realizm - Romantizm
C
Romantizm - Sembolizm
D
Sembolizm - Sürrealizm
E
Sürrealizm - Ekspresyonizm
Açıklama:
Parnas okulu romantizm ile sembolizm arasında bir süreç olarak kabul edilebilir.
Soru 67
Edebiyat-ı Cedide topluluğu hangi padişah döneminde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
I. Abdülhamid
B
III. Selim
C
II. Mahmud
D
II. Abdülhamid
E
Mehmed Reşad
Açıklama:
Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı’nın ikinci kuşak sanatçılarının hazırladıkları zevk ve kültür ortamı içinde yetişen Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünun) topluluğu şairleri, Türk şiir dili ve anlayışının gelişmesinde önemli bir role sahiptirler. Sultan II. Abdülhamit döneminin toplumsal şartları içinde edebî hayatına başlayan Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin gibi şairler, Türk şiirinin özellikle Fransız şiiri olmak üzere batı şiiri tesirinde gelişip değişmesine hizmet etmişlerdir.
Soru 68
Tevfik Fikret’in Sahaif-i Hayatımdan adlı şiirinin merkezinden hangisi vardır?


Seçenekler
A
ben
B
sevgili
C
vatan
D
yenileşme
E
cehalet
Açıklama:
Bu şiirin merkezinde “ben” vardır. Bu “ben” yaşadığı ruh hâlinin bilincindedir, en azından onu bilinciyle kavramak ve anlatmak ister. Bu metnin zihniyetini bulmak için metindeki bazı söz gruplarından hareket etmek gerekir: Bu ruh hâlinin mahiyetini “Ben hakîkatten ihtiraz ederim”, “Asüman... deniz... gece”, “beni terhîb eder” (Gök, deniz ve gece beni korkutur), “o füshattan sıkılır ruh-ı pür-hazerim” (genişlikten çekingen ruhum sıkılır), “mükedder mizâç-ahvel”, “görerek boş hayat-ı pürcûşu”, “beni gafil yaşattı hilkatten, tuttu âvâre her saadetten”, “şu hazin fıtrat-ı garibem” söz gruplarının sezdirdiği gibi, kendi hâlini daha canlı anlatmak için verdiği örnek de ortaya koymaktadır. Yani bu metinde, kişi kendi ruh hâlini problem olarak ele almıştır. “Ben”, yaşadıklarından hareketle kendi iç dünyasının bazı özelliklerini şiirin imkânlarıyla ifade etmektedir.
Soru 69
Tevfik Fikret’in Halûk’un Bayramı adlı şiirinde hangisi anlatılmaktadır?


Seçenekler
A
Tevfik Fikret’in oğlu Halûk’a duyduğu sevgi
B
çocuk gözüyle bayram
C
ebeveynlerin çocuklara karşı bayramda yapması gerekenler hazırlıklar
D
babasız, ümitsiz çocuklara karşı duyulan merhamet
E
bayramın toplumun geneline getirdiği sevinç duygusu
Açıklama:
“Halûk’un Bayramı”, bir bayram şiiri değil, babasız, ümitsiz çocuklara karşı duyulan merhameti ifade eden bir metindir.
Soru 70
Tevfik Fikret’in Halûk’un Bayramı şiirinde geçen söz gruplarından hangisinde soyut kavramları nesnelerde görülen sıfatlarla birlikte kullanarak ifadeyi somutlaştırma söz konusudur? 

Seçenekler
A
ey güzel çocuk
B
şu öksüz
C
çocukların payı
D
senin sevincin
E
rû-yı zerd-i sefâlet
Açıklama:
Metinde “siyah-ı mâtem”, “rû-yı zerd-i sefâlet” söz gruplarında olduğu gibi, soyut kavramları nesnelerde görülen sıfatlarla birlikte kullanarak ifadeyi somutlaştırma gayreti de bu dönem şiirinin dil özelikleri arasında sayılmaktadır.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf’un romanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aşk-ı Memnu
B
Eylül
C
Ferda-yı Garam
D
Halas
E
Define
Açıklama:
Metin çözümlemesinden elde edilen sonuçlardan hareketle söz konusu dönemin ve yazarların temel özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 2
Maupassant tarzı hikâyenin Türk edebiyatına girmesini aşağıdaki isimlerden hangisi sağlamıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Hüseyin Cahit
C
Safvetî Ziya
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Açıklama:
Metin çözümlemesinden elde edilen sonuçlardan hareketle söz konusu dönemin ve yazarların temel özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Maupassant tarzı hikâyenin Türk edebiyatına girmesini aşağıdaki isimlerden hangisi Halit Ziya sağlamıştır.
Maupassant tarzı hikâyenin Türk edebiyatına girmesini aşağıdaki isimlerden hangisi Halit Ziya sağlamıştır.
Soru 3
Servet-i Fünûn dönemi romanlarının en çok aşağıdaki akımlardan hangisinin etkisi altında kaldığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Sürrealizm
C
Realizm
D
Modernizm
E
Varoluşçuluk
Açıklama:
Metin çözümlemesinden elde edilen sonuçlardan hareketle söz konusu dönemin ve yazarların temel özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Servet-i Fünûn dönemi romanlarında realizm etkisi ön plandadır.
Servet-i Fünûn dönemi romanlarında realizm etkisi ön plandadır.
Soru 4
Mai ve Siyah'taki olayların ve onları yaşayan şahıslar dünyasının merkezinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Raci
B
Hüseyin Nazmi
C
Ahmet Cemil
D
Lamia
E
İkbal
Açıklama:
Mai ve Siyahtaki olayların ve onları yaşayan şahıslar dünyasının merkezinde Ahmet Cemil bulunmaktadır.
Soru 5
Edebiyatımıza roman tarzının yerleşmesinde büyük rolü olan eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eylül
B
Mai Siyah
C
Sinekli Bakkal
D
Aşk-ı Memnu
E
Mai Yalı
Açıklama:
Aşk-ı Memnu hakkında birçok şey söylenmiştir, söylenecektir de. Çünkü edebiyatımızda roman tarzının yerleşmesinde büyük rolü olan bir eserdir.
Soru 6
Bir kadının, birey olarak kendisini duygularıyla ifade etmesi, kadınlığa ait istek ve arzularını dile getirmesi, edebiyatımızda ilk defa aşağıdakilerden hangi karakterle idrak edilmiştir?
Seçenekler
A
Nihal
B
Suat
C
İkbal
D
Hacer
E
Bihter
Açıklama:
Bir kadının, birey olarak kendisini duygularıyla ifade etmesi, kadınlığa ait istek ve arzularını dile getirmesi, edebiyatımızda ilk defa Bihter vasıtasıyla idrak edilmiştir.
Soru 7
Aşkı Memnu'nun teması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel olanla sosyolojik olanın çatışması
B
Yaşlı bir adamın uygun olmayan evliliği
C
Bihter’in Nihal’i sevmek ve kendisine bağlamak için gayretleri
D
Kıskanç ve babasına düşkün bir genç kız
E
Dünyevi zevklere düşkün yeni bir tipin anlatılması
Açıklama:
Metnin teması, toplum içinde yaşayan her insanın karşılaşacağı “bireysel olanla sosyolojik olanın çatışması”dır.
Soru 8
Mehmet Rauf, “ilk eserim son üstadıma” diyerek Eylül romanını aşağıdakilerden hangisine adamıştır?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Tevfik Fikret
C
Hüseyin Cahit Yalçın
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
Mehmet Rauf, “ilk eserim son üstadıma” diyerek Eylül'ü Halid Ziya’ya adamıştır.
Soru 9
Eylül romanında Suat ve Necip arasındaki yakınlığın gelişmesini sağlayan en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Denizdeki gezintiler
B
Müzik
C
Süreyya’nın Suat’a yakınlık göstermemesi
D
Necib'in hastalığı
E
Suat'ın yalnızlığı
Açıklama:
Eylül romanın da Suat ve Necip arasındaki yakınlığın gelişmesini sağlayan en önemli unsur müziktir.
Soru 10
Eylül romanının teması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süreyya'nın iç sıkıntıları
B
Aşkın dışa vurmayan acısı ve bu ruh hâlini hazırlayan ortamın anlatılması
C
Osmanlının Batı medeniyetiyle yakınlaşmaya başladığı Tanzimat devrinde ortaya çıkan mirasyedi tipleri
D
Baba-oğul çatışması
E
Toplumun kabul ettiği kıymet hükümleriyle bireysel arzu ve isteklerin karşılaşması ve çatışması
Açıklama:
Eylül romanında tema, toplumun kabul ettiği kıymet hükümleriyle bireysel arzu ve isteklerin karşılaşılması ve çatışmasıdır.
Soru 11
Yirminci yüzyılda Türk hikâyeciliğinin gelişmesinde önemli rolü olan Maupassant tarzı hikâye aşağıdakilerden hangisi ile edebiyatımıza gelmiştir?
Seçenekler
A
Halid Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Tevfik Fikret
D
Cenab Şahabettin
E
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Açıklama:
Yirminci yüzyılda Türk Hikâyeciliğinin gelişmesinde önemli rolü olan Maupassant tarz hikâye, Halit Ziya Uşaklıgil ile edebiyatımıza gelmiştir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide zümresinde hikâye ve roman türlerinde eser veren sanatkârlardan değildir?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Hüseyin Cahit Yalçın
D
Tevfik Fikret
E
Safvetî Ziya
Açıklama:
Edebiyatı Cedide zümresinde hikâye ve roman türlerinde eser veren sanatkârlar şunlardır: Halit Ziya Uşlaklıgil, Mehmet Rauf, Hüseyin Cahit Yalçın, Müftüoğlu Ahmet Hikmet ve Safvetî Ziya
Soru 13
Eylül romanında ruh dünyası en ayrıntılı şekilde tahlil edilen kahraman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Necip
B
Suat
C
Süreyya
D
Hacer
E
Beyefendi
Açıklama:
Romanın ruh dünyası en ayrıntılı şekilde tahlil edilen kahramanı Necip’tir.
Soru 14
Halit Ziya Uşaklıgil'in Mai ve Siyah adlı eserindeki Ahmet Cemil'in gerçekleştirmek istediği en büyük hayali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Herkesçe tanınan, şöhret sahibi, yeniyi temsil eden bir yazar olmak
B
Fabrikalar kurarak çok zengin olmak
C
Yurt dışına çıkmak
D
Çocuk sahibi olmak
E
Bir arabaya sahip olmak
Açıklama:
Herkesçe tanınan, şöhret sahibi, yeniyi temsil eden bir yazar olmak.
Soru 15
Halit Ziya Uşaklıgil'in Mâi ve Siyah adlı romanında Ahmet Cemil'in kız kardeşi İkbal karakterinin ölümüne aşağıdakilerden hangisi sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Hüseyin Nazmi
B
Vehbi Bey
C
Lamia
D
Ali Şekip
E
Raci
Açıklama:
Vehbi Bey
Soru 16
Mâi ve Siyah romanı aşağıdakilerden hangi bakış açılı anlatıcı türüyle yazılmıştır?
Seçenekler
A
Kahraman bakış açılı
B
Gözlemci bakış açılı
C
Çoğulcu bakış açılı
D
Mizahî bakış açılı
E
İlahi bakış açılı
Açıklama:
İlahi bakış açılı
Soru 17
Edebiyat-ı Cedide'nin nesir dilini temsil ettiği söylenen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araba Sevdası
B
Mâi ve Siyah
C
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
D
İnce Memed
E
Tutunamayanlar
Açıklama:
Mâi ve Siyah
Soru 18
Flaubert, Stendhal, Concourt Kardeşler gibi yazarların kullandıkları teknik ve bakış tarzları Türk edebiyatında aşağıdakilerden hangi hareketi etkilemiştir?
Seçenekler
A
İkinci Yeni
B
Garip Akımı
C
Edebiyat-ı Cedide
D
Milli Edebiyat
E
Fecr-i Ati
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide romanının başarılı temsilcilerinden olan Mehmet Rauf'a ait eserlerden biridir?
Seçenekler
A
Mâi ve Siyah
B
Aşk-ı Memnu
C
Çalıkuşu
D
Eylül
E
Araba Sevdası
Açıklama:
Eylül
Soru 20
Mehmet Rauf ''ilk eserim son üstadıma'' diyerek Eylül romanını kime adamıştır?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Tevfik Fikret
C
Cenap Şahabettin
D
Hüseyin Cahit Yalçın
E
Süleyman Nazif
Açıklama:
Halit Ziya Uşaklıgil
Soru 21
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Maupassant tarzı hikayeciliği Türk hikayeciliğine kazandıran ilk isimlerdendir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Mehmet Rauf
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Namık Kemal
E
Nazım Hikmet
Açıklama:
Halit Ziya Uşaklıgil
Soru 22
Aşağıdaki eserlerden hangisi psikolojik veya ruh çözümlemesi romanı olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Çalıkuşu
B
Araba Sevdası
C
Aşk-ı Memnu
D
Mâi ve Siyah
E
Eylül
Açıklama:
Eylül
Soru 23
Aşağıdaki isimlerden hangisi Edebiyat-ı Cedide zümresinde hikaye ve roman türlerinde eser veren sanatkârlardan değildir?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Hüseyin Cahit Yalçın
D
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
E
Safvetî Ziya
Açıklama:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Soru 24
Halit Ziya Uşaklıgil'in ''Mai ve Siyah' adlı romanının başkahramanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Cemil
B
Bihter
C
Adnan Bey
D
Suat
E
Süreyya
Açıklama:
Ahmet Cemil
Soru 25
''Mai ve Siyah' romanı dil ve anlatım bakımından ne tür bir bakış açısıyla kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Kahraman bakış açısı
B
İlahi (hakim) bakış açısı
C
Gözlemci bakış açısı
D
Çoğulcu (çoklu) bakış açısı
E
Otobiyografik karakterli bakış açısı
Açıklama:
İlahi (hakim) bakış açısı
Soru 26
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Edebiyat-ı Cedide romanlarının etkilendiği isimlerdendir?
Seçenekler
A
F. Dostoyevski
B
A. Camus
C
Flaubert
D
M. Bulgakov
E
G. Orwell
Açıklama:
Flaubert
Soru 27
Aşağıdaki kurgusal karakterlerden hangisi ''Aşk-ı Memnu'' romanında geçmemektedir?
Seçenekler
A
Bihter
B
Firdevs Hanım
C
Adnan Bey
D
Ahmet Cemil
E
Nihal
Açıklama:
Ahmet Cemil
Soru 28
Edebiyat-ı Cedide romanları büyük ölçüde hangi edebiyat akımından yararlanılarak yazılmıştır?
Seçenekler
A
Sürrealizm
B
Post-modernizm
C
Yapısökümcülük
D
Fütürizm
E
Realizm
Açıklama:
Realizm
Soru 29
Mehmet Rauf'un ''ilk eserim son üstadıma'' diyerek "Eylül" romanını adadığı yazar kimdir?
Seçenekler
A
Halid Ziya Uşaklıgil
B
Tevfik Fikret
C
Hüseyin Cahit Yalçın
D
Cenap Şahabettin
E
Namık Kemal
Açıklama:
Halid Ziya Uşaklıgil
Soru 30
Psikolojik ya da ruh çözümlemesi romanı olarak adlandırılan eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mavi Yalı
B
Eylül
C
Aşk-ı Memnu
D
Mai ve Siyah
E
Araba Sevdası
Açıklama:
Eylül
Soru 31
''Eylül'' romanında kültür ve zevk bakımından uyuşan Suat ve Necip hangi sanat dalı üzerine sohbet etmektedir?
Seçenekler
A
Resim
B
Mimarlık
C
Müzik
D
Sinema
E
Heykel
Açıklama:
Müzik
Soru 32
Yirminci yüzyılda Türk Hikayeciliği'nin gelişmesinde önemli rolü olan Maupassant tarzı hikayenin edebiyatımıza girmesini sağlayan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Hüseyin Cahit Yalçın
B
Safvetî Ziya
C
Müftüoğlu Ahmet Hikmet
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Mehmed Rauf
Açıklama:
Halit Ziya Uşaklıgil
Soru 33
Aşağıdaki isimlerden hangisi Edebiyat-ı Cedide zümresinde hikaye ve roman türlerinde eser veren sanatkarlardan değildir?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Hüseyin Cahit Yalçın
D
Safvetî Ziya
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
Ömer Seyfettin
Soru 34
Mai ve Siyah romanını aşağıdakilerden hangisi yazmıştır?
Seçenekler
A
Hüseyin Nazmi
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Ahmet Cemil
D
Hüseyin Baba
E
Ahmet Şevki
Açıklama:
HALİT ZİYA’NIN MÂÎ VE SİYAH ROMANININ ÇÖZÜMLEMESİ
Soru 35
Mai ve Siyah romanının aşağıdaki kahramanlarından hangisi Ahmet Cemil’in Mülkiye Mektebi’nden arkadaşı ve Gencine-yi Edeb dergisinin yazarı ve sahibidir?
Seçenekler
A
Hüseyin Nazmi
B
Ahmet Kamil
C
Ahmet Şevki
D
Osman Tayfur
E
Vehbi Bey
Açıklama:
Ahmet Cemil’in Mülkiye Mektebi’nden arkadaşı olan Gencine-yi Edeb’in yazarı ve sahibi Hüseyin Nazmi'dir.
Soru 36
Türk romancılığının yerleşmesinde büyük rol oynayan, Edebiyat-ı Cedide yazar kadrosu içinde yer alan, yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cenap Şahabettin
B
Hüseyin Siret
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Hüseyin Cahit Yalçın
E
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanının Halit Ziya’dan sonra, en başarılı temsilcisi olan Mehmet Rauf’un...
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Halit Ziya'nın romanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İnce Memet
B
Mai Ve Siyah
C
Sefile
D
Aşk-ı Memnu
E
Kırık Hayatlar
Açıklama:
Mai ve Siyah roman›nda XIX. yüzy›l sonunda ‹stanbul’da sürdürülen hayat çeflitli yönleriyle hareket noktas› al›nm›flt›r.
Soru 38
Aşağıdaki edebiyat akımlarından hangisinin etkisi Aşk-ı Memnu romanında görülür?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Pozitivizm
C
Realizm
D
Romantizm
E
Naturalizm
Açıklama:
Mai ve Siyah’taki dil ve anlatım özelliklerinin devam ettiğini, orada varlığından söz ettiğimiz roman dilinin geliştirilerek Aşk-ı Memnu’da kullanıldığını söylemek mümkündür.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi "Eylül" romanında Suad ve Necip'in yakınlaşmalarını sağlayan etkinliktir?
Seçenekler
A
Dans
B
Edebiyat
C
Spor
D
Resim
E
Müzik
Açıklama:
Süreyya’nın denize açıldığı günlerde Suat’la Necip müzik üzerine konuşurlar.
Soru 40
Eylül romanında Suad aşağıdakilerden hangi çalgıyı çalardı
Seçenekler
A
Zurna
B
Flüt
C
Keman
D
Piyano
E
Tanbur
Açıklama:
Suat piyano çalar, Necip de dinler.
Soru 41
Eylül romanındaki Necip, aşağıdakilerden hangi hastalığa yakalanmıştır?
Seçenekler
A
Verem
B
Kanser
C
Tifo
D
Humma
E
Lösemi
Açıklama:
Bir gün Necip’in tifoya yakalandığını ve bağ evinde hasta yattığını öğrenen Suat, ...
Soru 42
Eylül romanında yer alan Necip, Suat ve Süreyya aşağıdakilerden hangi karakterdedirler?
Seçenekler
A
Neşeli
B
Karamsar
C
Maceracı
D
Çılgın
E
Silik
Açıklama:
Romanda Necip, Suat ve Süreyya Edebiyat-ı Cedide romanlarında yer alan pek çok karakter gibi iç sıkıntısı duyan, umutsuz, karamsar kişilerdir.
Soru 43
Eylül romanının üçüncü biriminde Suat ve Süreyya, aşağıdaki semtlerin hangisinde yalı kiralamışlardır?
Seçenekler
A
Boğaziçi
B
Fatih
C
Emirgân
D
Kadıköy
E
Üsküdar
Açıklama:
Üçüncü birimde Suat ve Süreyya, Boğaziçi’nde kiraladıkları yalıya yerleşirler.
Soru 44
Mai ve Siyah romanında Mirat-ı Şuûn Gazetesi yazı heyetinde yeniyi temsil eden kimdir?
Seçenekler
A
Ali Şekip
B
Ahmet Cemil
C
Hüseyin Baha
D
Ahmet Şevki
E
Raci
Açıklama:
Miratı Şuûn Gazetesi yazı heyetine verilen ziyafette bir araya gelen gazetenin imtiyaz sahibi Hüseyin Baha, başyazarı Ali Şekip, yazarları Saip, Sait, Raci Ahmet Cemil ve idare memuru Ahmet Şevki’dir. Bir tarafa “yeni”yi temsil eden Ahmet Cemil vardır. Karşısında ise Raci bulunmaktadır. Hüseyin Baha ve Ali Şekip, Ahmet Cemil’e daha yakındır. Ahmet Cemil’in Mülkiye Mektebi’nden arkadaşı olan Gencineyi Edeb’in yazarı ve sahibi Hüseyin Nazmi de “yeni şiir” taraftarıdır.
Soru 45
Mai ve Siyah romanında Mirat-ı Şuûn Gazetesi yazı heyetinde yeniyi temsil eden Ahmet Cemil’in karşısında kim vardır?
Seçenekler
A
Ali Şekip
B
Hüseyin Nazmi
C
Hüseyin Baha
D
Ahmet Şevki
E
Raci
Açıklama:
Mirat-ı Şuûn Gazetesi yazı heyetine verilen ziyafette bir araya gelen gazetenin imtiyaz sahibi Hüseyin Baha, başyazarı Ali Şekip, yazarları Saip, Sait, Raci Ahmet Cemil ve idare memuru Ahmet Şevki’dir. Bir tarafa “yeni”yi temsil eden Ahmet Cemil vardır. Karşısında ise Raci bulunmaktadır. Hüseyin Baha ve Ali Şekip, Ahmet Cemil’e daha yakındır. Ahmet Cemil’in Mülkiye Mektebi’nden arkadaşı olan Gencine-yi Edeb’in yazarı ve sahibi Hüseyin Nazmi de “yeni şiir” taraftarıdır.
Soru 46
Mai ve Siyah romanında Ahmet Cemil’in babasından kalan Süleymaniye’deki küçük ve mütevazı evi neyin mekânıdır?
Seçenekler
A
mutluluk
B
huzur
C
çekişme
D
başarısızlık
E
hayal kırıklığı
Açıklama:
Mai ve Siyah romanında Ahmet Cemil’in babasından kalan Süleymaniye’deki küçük ve mütevazı ev huzurun mekânıdır. Bu evde sürdürülen hayat, karşılıklı anlayış üzerine kurulmuştur. Görevler ve sorumluluklar bellidir. Ahmet Cemil bu sorumluluğu adeta babasından devralmıştır. Evini yönetecektir.
Soru 47
Mai ve Siyah romanında Raci karakteri ile tanıtılan mekan neresidir?
Seçenekler
A
Fatih
B
Tepebaşı
C
Beyoğlu
D
Kadıköy
E
Sultanahmet
Açıklama:
Mai ve Siyah romanında bir başka mekânı Raci münasebeti ile tanırız. Bu da eğlence muhiti olan Beyoğlu çevresidir. Beyoğlu çevresindeki insanların yaşama tarzlarının dikkatlere sunulduğu bu satırlarda Ahmet Cemil ile Raci arasındaki farklılık hissettirilmiştir.
Soru 48
Mai ve Siyah romanında işlenen temaların tamamı aslında hangi temanın hangi tema üzerine kurulmuştur?
Seçenekler
A
hayâl - hakikat çatışması
B
maddî imkân-imkânsızlık çatışması
C
XIX. yüzyıl sonlarında basın hayatının problemleri
D
toplumdaki yenicilik - eskiye bağlılık
E
kadın - erkek ilişkisi
Açıklama:
Esere Ahmet Cemil’i ön plana alarak baktığımızda bu romanın hayal-hakikat çatışması üzerine kurulduğu söylenebilir. Ancak eser yalnız Ahmet Cemil’i anlatmakla kalmaz. Sürdürülen hayatı da eleştirel gerçekçi bir dikkatle dile getirir. Hüseyin Nazmi ile Ahmet Cemil birlikte düşünüldüğünde, metnin “maddî imkân-imkânsızlık çatışması” üzerine kurulduğu ileri sürülebilir. Ahmet Cemil ile Raci ilişkisi Ahmet Cemil’in idealize edilmiş bir tip olduğunu düşündürecek cinstendir. Matbaa çevresini merkezî mekân alarak esere baktığımızda, metnin XIX. yüzyıl sonlarında basın hayatının problemlerini konu alan bir eser olduğu ileri sürülebilir. Eserde insan başarısında maddi imkânın son derece önemli olduğu dikkatlere sunulmuştur. Kişilerin hemen hepsinde maddi imkân aramada ve temin etmede ortaklık hissedilmekte ve hatta hayal-hakikat çatışmasının arkasında bile sözü edilen maddi imkân-imkânsızlık karşılaşmasının varlığı dikkati çekmektedir.
Soru 49
Aşk-ı Memnu romanında birimleri iki grupta ele alınmasını sağlayan olay hangisidir?
Seçenekler
A
Adnan Bey’in Bihter’le evliliği
B
Bihter’in Behlül’le tanışması
C
Bihter’in annesinin Behlül’e yazdığı mektup
D
Göksu gezisi
E
Nihal ile Bülent’in adaya gönderilmesi
Açıklama:
Yedinci bölümde, düğünden bir yıl sonra gerçekleşen Göksu’deki ziyafet anlatılmaktadır. Bu bölüm, eser içinde ayrı bir öneme sahiptir. Romandaki birimler Göksu’daki ziyafetten önce ve sonra olmak üzere iki grupta ele alınabilir. Yani romanın yapısında sözü edilen ziyafet bir değişme noktasıdır.
Soru 50
Aşk-ı Memnu romanında Göksu dönüşü Bihter’in “sevmek, sevmek” istediğini kendi kendisine dile getirmesi ve böylece elde ettiğiyle yetinmeyen bir Bihter olarak karşımıza çıkması bize hangi romanı düşündürmektedir?
Seçenekler
A
Madam Bovary
B
Vadideki Zambak
C
Bir Aşk Sayfası
D
Altın Gözlü Kız
E
Goriot Baba
Açıklama:
Romanda Göksu dönüşü Bihter odasında kendi kendisine “muhabbet değil, aşk” istediğini söyler. Üvey analıkla savaşacağı yolunda karar alır. Bihter “sevmek, sevmek” istediğini kendi kendisine dile getirir. Böylece elde ettiğiyle yetinmeyen bir Bihter karşımıza çıkar. O, başka şeyler istemektedir. Bu, bize Madam Bovary’nin Emma’sını düşündürür.
Soru 51
Aşk-ı Memnu romanında kişileri hangi karakterlerin çevresinde gruplanırlar?
Seçenekler
A
Adnan ve Behlül
B
Behlül ve Bihter
C
Adnan ve Bihter
D
Bihter ve Nihal
E
Behlül ve Nihal
Açıklama:
Aşk-ı Memnu kişileri Bihter ve Nihal çevresinde birleşenler olmak üzere iki gruba ayırmak ve bunlar arasındaki ilişkilerde yüklendikleri işlevlere göre değerlendirmek isabetli olur.
Soru 52
Aşk-ı Memnu romanındaki diğer olayların oluşmasına sebep olan temel olay hangisidir?
Seçenekler
A
Adnan’ın eşinin ölmesi
B
Adnan’ın Bihter’le evlenmesi
C
Bihter’in Behlül’e âşık olması
D
Behlül’ün Nihal’le nişanlanması
E
Firdevs Hanım’ın yalıya gelmesi
Açıklama:
Aşk-ı Memnu romanı baştan sona Adnan ve Bihter’in evliliğinin yalıda sebep olduğu farklı halleri anlatan bölümlerden oluşmuştur denilebilir.
Soru 53
Mehmet Rauf Eylül romanını kime adamıştır?
Seçenekler
A
Halid Ziya
B
Tevfik Fikret
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Süleyman Nazif
E
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Açıklama:
Mehmet Rauf, “ilk eserim son üstadıma” diyerek Eylül’ü Halid Ziya’ya adamıştır.
Soru 54
Mai ve Siyah'ta ruh tahlilleri ve tasvirler ................. edebiyattan gelen hazmedilmiş bir tesirle gerçekleştirilmiştir.
Boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Realist
B
Naturalist
C
Romantik
D
Sembolist
E
Pozitivist
Açıklama:
Realist edebiyattan gelen bir tesirle gerçekleştirilmiştir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 55
Mai ve Siyah adlı romana "Ahmet Cemil" ön plana alınarak bakıldığında roman hangi konu üzerine kurulmuştur?
Seçenekler
A
Hayal-hakikat çatışması
B
Maddi imkan-imkansızlık çatışması
C
Basın hayatının problemleri
D
Adalet-adaletsizlik çatışması
E
Kahramanlık
Açıklama:
Söz konusu Ahmet Cemil ise hayal-hakikat çatışması üzerine kurulmuştur. Cevap A şıkkıdır.
Soru 56
Kadının kendi cinsiyeti ile varlığını ifade etmesi edebiyatımızda ilk defa hangi karakter vasıtasıyla idrak edilmiştir?
Seçenekler
A
Aşk-ı Memnu-Bihter
B
Eylül-Suat
C
Aşk-ı Memnu-Nihal
D
Eylül-Hacer
E
Mavi Yalı-Kaptan'ın annesi
Açıklama:
Aşk-ı Memnudaki Bihter karakteri ile gerçekleşmiştir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 57
Aşk-ı Memnu ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Edebiyatımızda hikaye tarzının yerleşmesinde büyük rolü vardır
B
Topluma dönük bir eserdir
C
Aynı seviye ve yaratılışta insanların sürdürdükleri hayatın sebep olabileceği hususlar anlatılır
D
Eserin hareket noktası insanlar arasındaki ilişkiyi bireylerni kişiliklerinin belirlediği düşüncedir
E
Toplum adına konuşan kişilerin sanat eserlerinde işlenebileceğini ifade eder
Açıklama:
Diğer ifadeler yanlıştır. Cevap D şıkkıdır.
Soru 58
Hangisi Eylül adlı romanda işlenen konulardır?
Seçenekler
A
Musiki-Şiir-Aşk
B
Kavga-Tutku-Güzellik
C
Kahramanlık-Cinayet-Şiir
D
Kahramanlık-Musiki-Kötü söz
E
Aşk-Cinayet-tutku
Açıklama:
Ele alınan konular: Aşk,tutku, güzellik,musiki ve şiirdir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 59
Eylül adlı romanda "eylül ayı" hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Yas
B
Aşk
C
Huzur
D
Gizem
E
Umut
Açıklama:
Eylül ayı, yas, hüzün, yılgınlık ve ölümsüzlük duymayı ifade eder. Cevap a şıkkıdır.
Soru 60
Hangisi Edebiyat-ı Cedide döneminde yazılan eserlerde en çok görülen çatışma unsurlarıdır?
Seçenekler
A
Cesaret-korkaklık
B
Hayal-hakikat
C
Zengin-fakir
D
İyi-kötü
E
Mutluluk-Mutsuzluk
Açıklama:
Hayal ve hakikat çatışması görülür en çok. Cevap B şıkkıdır.
Soru 61
I-Metnin yapısal açıdan çözümlenmesi
II-Zihniyet belirlenmesi
III-Metnin dil ve anlatım özelliklerini belirlemek
IV-Temayı bulup özelliklerini ve değerini açıklamak
Yukarıda metin çözümleme aşamaları karışık olarak verilmiştir. Buna göre doğru sıralama hangisidir?
II-Zihniyet belirlenmesi
III-Metnin dil ve anlatım özelliklerini belirlemek
IV-Temayı bulup özelliklerini ve değerini açıklamak
Yukarıda metin çözümleme aşamaları karışık olarak verilmiştir. Buna göre doğru sıralama hangisidir?
Seçenekler
A
II-I-IV-III
B
I-II-III-IV
C
II-III-I-IV
D
IV-I-III-II
E
III-II-I-IV
Açıklama:
Doğru sıralama a şıkkıdır.
Soru 62
Mavi Yalı ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Dili çok ağırdır
B
Tema hayal-hakikat çatışmasıdır
C
Hikayede tek kişiden söz edilir
D
Maupassant tarzı hikaye görülür
E
Sıradan bir insanın yaşam tarzı anlatılır
Açıklama:
Halit Ziya'nın dili romanlara göre daha sadedir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 63
Mai ve Siyah ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
İlahi bakış açısı ile kaleme alınmıştır
B
Olaylar okuyucuda gerçeklik duygusu oluşturacak şekilde anlatılır
C
Eserin hareket noktası İstanbul'da sürdürülen hayattır
D
Yapı bakımından Sergüzeşt romanlarını hatırlatır
E
Birimler zaman akışı içinde belli bir noktada başlayıp biter
Açıklama:
Birimler zaman akışı içinde belli bir noktada başlayıp bitmez; birbirini tamamlayan ve iç içe geçmiş olaylarla hayatın gerçekliğini, okuyucuda gerçeklik duygusu uyandıracak şekilde anlatılır
Soru 64
Bir eserde yapı çözümlemesine aşağıdakilerden hangisi ile başlamak yerinde olur?
Seçenekler
A
Mekan
B
Zaman
C
Edebi sanatlar
D
Olay örgüsü
E
Kişiler
Açıklama:
Anlatma esasına bağlı metinlerde, yani masal, destan, mesnevi, halk hikâyesi, Avrupaî hikâye ve romanda, yapı çözümlemesi; eseri oluşturan olay örgüsü, kişiler, zaman, mekândan oluşmaktadır. Olay örgüsü, bir düzenlemedir. Olayların metinde gerçekleştirilmek istenen gayeye, yaratılmak istenen estetik beğeniye göre düzenlenmesi sonucu oluşur. Denilebilir ki olay örgüsü, söz konusu metinlerin iskeleti durumundadır. Bu cümlelerden anlaşılacağı üzere olay örgüsü, olay parçalarının birbirleriyle ilişkili olarak düzenlenmesi sonucu ortaya çıkar. Olay ise birlikte bulunmak zorunda olan; ancak kişisel farklılıklar sebebiyle çatışan veya karşılaşan insanlar veya onları temsil eden diğer varlıklar arasında ortaya çıkar. Bunun için yapı çözümlemesine olay örgüsü ile başlamak yerinde olur. Metinde mekân ve kişilerin, olay örgüsünde yüklendikleri rol ve değer üzerinde de durmak gerekir.
Soru 65
"Birlikte bulunmak zorunda olan; ancak kişisel farklılıklar sebebiyle çatışan veya karşılaşan insanlar veya onları temsil eden diğer varlıklar arasında ortaya çıkar."
Yukarıdaki şekilde tanımlanan aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki şekilde tanımlanan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişiler
B
Olay örgüsü
C
Mekan
D
Zaman
E
Olay
Açıklama:
Olay örgüsü, olay parçalarının birbirleriyle ilişkili olarak düzenlenmesi sonucu ortaya çıkar. Olay ise birlikte bulunmak zorunda olan; ancak kişisel farklılıklar sebebiyle çatışan veya karşılaşan insanlar veya onları temsil eden diğer varlıklar arasında ortaya çıkar.
Soru 66
"Mai ve Siyah" olay örgüsü bakımından kaç birime ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Eser dört birime ayrılmaktadır.
Soru 67
Yapı bakımından sergüzeşt romanlarını düşündürmekte olan "Mai ve Siyah" romanında merkezde yer alan karakter aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Cemil
B
Lamia
C
Hüseyin Nazmi
D
Vehbi Bey
E
İkbal
Açıklama:
Eser, yapı bakımından sergüzeşt romanlarını düşündürmektedir. Merkezde Ahmet Cemil vardır. Romanda anlatılan olay ve çevreler, bu ruh haline ve anlayışa göre düzenlenmiştir.
Soru 68
Mai ve Siyah'ta, insana ait yüce değerlerden yoksun olarak tasvir edilen karakter aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Cemil
B
Lamia
C
Vehbi Bey
D
Raci
E
Ahmet Şevki
Açıklama:
Mai ve Siyah’taki olayların ve onları yaşayan şahıslar dünyasının merkezinde Ahmet Cemil bulunmaktadır. Ahmet Cemil’in çevresindeki kişileri, ailesi ile ilgili olanlar, sanat anlayışı ve zevk birlikteliği ile ilgili olanlar, matbaa çevresi ile ilgili olanlar diye gruplandırmak yerinde olur. Olay örgüsü, sözünü ettiğimiz birimler dahilinde bu kişilerin ilişkilerinin ifadesi olarak karşımıza çıkar. O, yeniliği temsil eden, gazetede çalışan bir şair hüviyeti ile karşımıza çıkar. Bu yönüyle Hüseyin Nazmi ile ilişki içerisindedir. Gazeteci olarak, Ahmet Şevki’nin, Ali Şekip’in arkadaşıdır. Raci ile ilişkisi eski - yeni karşılaşmasını ortaya koymaya hizmet eder. Ahmet Cemil hep hoşgörülüdür. Raci ise kindardır. Ahmet Cemil’de insani değerlerin yüceliği, Raci’de ise bu değerlerin bulunmayışı dikkati çekmektedir.
Soru 69
Mai ve Siyah'ta hakim olan bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değişken bakış açısı
B
Çoğulcu bakış açısı
C
Gözlemci bakış açısı
D
Kahraman bakış açısı
E
İlahi bakış açısı
Açıklama:
Bu metin, ilahi bakış açısından hareketle yazılmıştır. İlahi bakış açısında anlatıcı, eserle ilgili olarak kahramanlardan çok fazla şey bilir. Her birinin geçmişini, zihinlerinden geçirdiklerini, yaşadıkları olayı bilir ve anlatır. Bu bakış açısıyla anlatan kişi, yazarın dilini kullanmaktadır. Başka bir ifadeyle bu bakış açısına yazar-anlatıcı denilmektedir ve “o” zamiri ile gösterilir. “O” her şeyi bilen anlatıcıdır.
Soru 70
"Aşk-ı Memnu" romanındaki zihniyet üzerine aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İnsanlar arası ilişkiyi, bireylerin kişilikleri belirler düşüncesi hakimdir.
B
Birbirine denk olmayan insanların evliliğinden ortaya çıkan trajediyi dile getirir.
C
Topluma dönük bir romandır.
D
Dönemin yüksek zümresinin aşk hayatını anlatır.
E
Bireyi ve bireyler arası ilişkileri ele alır.
Açıklama:
Aşk-ı Memnu hakkında birçok şey söylenmiştir, söylenecektir de. Çünkü edebiyatımızda roman tarzının yerleşmesinde büyük rolü olan bir eserdir. Dönemin yüksek zümresinin aşk hayatını anlatan bir eser olduğunu, birbirine denk olmayan insanların evliliğinden ortaya çıkan trajediyi dile getirdiğini ifade edenler vardır. Ancak eserde asıl olan kendi başına hareket edebilen, kendi duyguları, arzuları ve istekleriyle hayatını düzenleyen insanların dar bir mekânda yaşadıkları anda farklılıklarıyla hayatı nasıl şekillendireceklerini ortaya koymasıdır. “Aşk-ı Memnu topluma değil, bireye ve bireyler arası ilişkiye dönük romanlardandır” (Moran, 1998, 70).
Soru 71
Aşk-ı Memnu kaç bölüm halinde yazılmıştır?
Seçenekler
A
21
B
22
C
23
D
24
E
25
Açıklama:
Roman, 22 ayrı bölüm halinde yazılmıştır. Bu bölümlerin her birine bir birim gözüyle bakmak aldanmamıza sebep olur. Çünkü bazı bölümler daha önceki bölümlerde tanıtılan kişilerin ruh hallerini ifadeyle vazifelidir. Bu da eserdeki yapının, alışılmışın sınırlarını zorladığını düşündürür Bu bölümleri aşağıda dört birimde toplamak mümkün görünmektedir.
Soru 72
Edebiyat-ı Cedide romanları hangi akımdan etkilenerek yazılmıştır?
Seçenekler
A
Ekspresyonizm
B
Naturalizm
C
Romantizm
D
Realizm
E
İmpresyonizm
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide romanları Fransız realist yazarlarının eserlerinden geniş ölçüde yararlanarak kaleme alınmıştır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi "Maupassantvari" hikayeye bir örnektir?
Seçenekler
A
Huzur
B
Eylül
C
Aşk-ı Memnu
D
Mai ve Siyah
E
Mavi yalı
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Halit Ziya’nın bu hikayesinde hayatını sürdürmenin dışında iddiası olmayan küçük insanın yaşama tarzı model olarak alınmıştır. Öyleyse zihniyet, sıradan insanların yaşama tarzını, zihni meşguliyetlerini, insanlarla ilişkilerini edebî metnin dünyasında dile getirmeye izin veren bir zevk ve anlayıştır. Bu zevk ve anlayışın temelinde Maupassantvari hikayenin olduğunu söylemek isabetli olur; çünkü Maupassantvari hikaye geniş kitlenin yaşama tarzını ve bu kitle içerisinde yer alan insanlar arasındaki ilişkileri aksettirmektedir.
Halit Ziya’nın bu hikayesinde hayatını sürdürmenin dışında iddiası olmayan küçük insanın yaşama tarzı model olarak alınmıştır. Öyleyse zihniyet, sıradan insanların yaşama tarzını, zihni meşguliyetlerini, insanlarla ilişkilerini edebî metnin dünyasında dile getirmeye izin veren bir zevk ve anlayıştır. Bu zevk ve anlayışın temelinde Maupassantvari hikayenin olduğunu söylemek isabetli olur; çünkü Maupassantvari hikaye geniş kitlenin yaşama tarzını ve bu kitle içerisinde yer alan insanlar arasındaki ilişkileri aksettirmektedir.
Soru 74
Mai ve Siyah'taki Ahmel Cemil karakterinin en büyük hayali nedir?
Seçenekler
A
Zengin olmak
B
Herkesçe tanınan bir yazar olmak
C
Farklı bir ülkede yaşamak
D
Kendi gazetesini çıkarmak
E
Devlet idaresinde önemli makamlara gelmek
Açıklama:
Mai ve Siyah'ın ana karakteri yirmi iki yaşındaki Ahmet Cemil’in gerçekleştirmek istediği en büyük hayal herkesçe tanınan, şöhret sahibi, yeniyi temsil eden bir yazar olmaktır.
Soru 75
Mai ve Siyah romanının sonunda Ahmet Cemil karakterine ne olmuştur?
Seçenekler
A
Sevdiği kızla evlenmiştir.
B
Avrupa'ya gitmiştir.
C
Çok tanınan bir şair olmuştur.
D
Annesiyle birlikte Arabistan'a gider.
E
Yakalandığı hastalık neticesinde hayatını kaybetmiştir.
Açıklama:
Ahmet Cemal karekteri kitabın sonunda annesine "Seninle uzaklara gidelim, o kadar uzaklara ki! Nefsimizi orada tanıyalım, kendimize başka bir cihanda, başka bir hayatta, başka mahlûklar nazarıyla bakabilelim” diyerek İstanbul’dan ayrılmak mecburiyetinde olduğunu ifade eder. Bu, kişinin kendi kendisini sürgün etmesidir. Böylece Ahmet Cemil, annesi ve yanlarındaki hizmetçi olan Seher ile birlikte Arabistan’da bilinmeyen bir yere gitmek durumunda kalır.
Soru 76
Aşk-ı Memnu kimin eseridir?
Seçenekler
A
Hüseyin Rahmi Gürpınar
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Mehmet Rauf
D
Reşat Nuri Güntekin
E
Ahmet Hamdi Tanpınar
Açıklama:
Aşk-ı Memnu Halit Ziya Uşaklıgil'in romanıdır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Aşk-ı Memnu romanındaki karakterlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Adnan Bey
B
Bihter
C
Peyker
D
Behlül
E
Nazmi Bey
Açıklama:
Aşk-ı Memnu'nun başlıca karakterleri Adnan Bey, onunla evli olan Bihter, Bihter'in kızkardeşi Peyker ve Adnan Bey'in yeğeni Behlül'dür. Nazmi Bey bu romanın karakterinden biri değildir.
Soru 78
Bir kadının, birey olarak kendisini duygularıyla ifade etmesi, kadınlığa ait istek ve arzularını dile getirmesi, edebiyatımızda ilk defa hangi karakterle idrak edilmiştir?
Seçenekler
A
Lamia
B
Bihter
C
Firdevs Hanım
D
Suat
E
Nihal
Açıklama:
Bir kadının, birey olarak kendisini duygularıyla ifade etmesi, kadınlığa ait istek ve arzularını dile getirmesi, edebiyatımızda ilk defa Bihter vasıtasıyla idrak edilmiştir. Bir başka söyleyişle Bihterin romandaki fonksiyonu, kadının kendi cinsiyetiyle varlığını ifade etmesidir.
Soru 79
Eylül romanı aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Halid Ziya Uşaklıgil
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Mehmet Rauf
E
Reşat Nuri Güntekin
Açıklama:
Eylül Mehmet Rauf'un eseridir.
Soru 80
Eylül romanında hangi iki karakter arasında yasak bir aşk söz konudur?
Seçenekler
A
Suat ve Süreyya
B
Suat ve Necip
C
Necip ve Hacer
D
Süreyya ve Hacer
E
Hacer ve Fatih
Açıklama:
Romanın birinci derece kahramanlarından Suat kadın, Süreyya erkektir. Necip karakteri ise Süreyya'nın halasının oğludur ve sık sık Suat ve Süreyya'nın evlerine misafir olmaktadır. Roman Suat ve Necip arasındaki yasak aşkı anlatmaktadır.
Soru 81
Maupassant tarzı hikâye Türk Edebiyatında nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Durum hikayesi
B
Olay hikayesi
C
Aşk hikayesi
D
Uzun hikaye
E
Kısa hikaye
Açıklama:
Maupassant tarzı hikâye, seçilmiş olay ve kişiler arasında gerilimi esas alan ve okuyucularda gerçeklik duygusu uyandıran, şaşırtıcı bir sonla sonuçlanan ve bizim edebiyatımızda “olay hikâyesi” olarak adlandırılan bir hikâye tarzıdır
Soru 82
Maupassant tarzı hikâye hangi isimle edebiyatımıza girmiştir?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Halid Ziya Uşaklıgil
C
Hüseyin Rahmi Gürpınar
D
Reşat Nuri Güntekin
E
Memduh Şevket Esendal
Açıklama:
Halit Ziya Uşaklıgil’in “Nakil” adlı kitabında Maupassant’tan tercüme ettiği hikâyeler bulunmaktadır. O, Flaubert’i tanıdığı gibi Guy de Maupassant’ı da eserleriyle çok iyi tanımaktadır. Yirminci yüzyılda Türk Hikâyeciliği’nin gelişmesinde önemli rolü olan bu tarz hikâye, Halit Ziya Uşaklıgil ile edebiyatımıza gelmiştir.
Soru 83
Halit Ziya'nın Mavi Yalı hikayesindeki ana karakter hangi mesleği icra etmektedir?
Seçenekler
A
Öğretmen
B
Memur
C
Kaptan
D
Tüccar
E
Asker
Açıklama:
Halid Ziya Uşaklıgil'in Mavi Yalı öyküsünde tek bir karakter vardır ve bu karakter kaptanlık yaparak hayatını sürdürmektedir.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünun Dönemi’nde mensur şiirin konu ve temaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Acıma
B
Kahramanlık
C
Merhamet
D
Yalnızlık
E
Ölüm
Açıklama:
Mensur şiir türünde eser veren yazarlarımızı, ele aldıkları konuları ve üslup özelliklerini ayırt edebileceksiniz.
Bu dönemde kahramanlık temasına rastlanmaz.
Bu dönemde kahramanlık temasına rastlanmaz.
Soru 2
Türk edebiyatında mensur şiirin ilk örneklerine aşağıdaki dönemlerden hangisinde rastlanır?
Seçenekler
A
Klâsik Türk Edebiyatı
B
Millî Edebiyat
C
Tanzimat Edebiyatı
D
Ara Nesil
E
Servet-i Fünûn
Açıklama:
Mensur şiirin Türk edebiyatına girişini, gelişimini ve Edebiyat-ı Cedide topluluğundaki görünüşünü tanımlayabileceksiniz.
Mensur şiir edebiyatımıza Tanzimatın ikinci kuşağını takip eden ara nesille girmiştir.
Mensur şiir edebiyatımıza Tanzimatın ikinci kuşağını takip eden ara nesille girmiştir.
Soru 3
Gençlerin mensur şiire yönelmelerinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenemez?
Seçenekler
A
Mensur şiirin kafiyesiz olması
B
Mensur şiirin ölçüsüz olması
C
Mensur şiirin şiirden daha üstün bir tür olarak kabul edilmesi
D
Mensur şiirin, şiir gibi belirli bir şekle bağlı olmaması
E
Mensur şiirin, şiir gibi teknik özelliklerinin olmaması
Açıklama:
Mensur şiirin Türk edebiyatına girişini, gelişimini ve Edebiyat-ı Cedide topluluğundaki görünüşünü tanımlayabileceksiniz.
Soru 4
Edebiyatımızda mensur şiir kavramını ilk kullanan sanatçı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Cenap Şahabettin
C
Mehmet Rauf
D
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Mensur Şiir Kavramı ve Adlandırılması
Mensur şiir, bir başka söyleyişle düzyazı şiir, şiire has bir duygu yahut olgunun düzyazı formunda varlık kazanması kavram alanıyla karşı karşıya getirir. Bu da şiirin ya da şiire has özün, geleneğin belirlediği şiir formundan başka bir şekilde ortaya konduğu fikrine götürür. Bu alanda ilk örnekleri veren ve türe adını veren Halit Ziya Uşaklıgil’dir.
Mensur şiir, bir başka söyleyişle düzyazı şiir, şiire has bir duygu yahut olgunun düzyazı formunda varlık kazanması kavram alanıyla karşı karşıya getirir. Bu da şiirin ya da şiire has özün, geleneğin belirlediği şiir formundan başka bir şekilde ortaya konduğu fikrine götürür. Bu alanda ilk örnekleri veren ve türe adını veren Halit Ziya Uşaklıgil’dir.
Soru 5
Mensur şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Belirli bir konu veya tema üzerine kurulurlar.
B
Mensur şiirler sanatsal söyleyiş özelliği taşımalıdır.
C
Başlangıcı ve sonu olan bağımsız bir türdür.
D
Mensur şiir, Batı edebiyatından edebiyatımıza geçmiştir.
E
Romanlardaki sanatlı söyleyişler mensur şiirin dışındadır.
Açıklama:
Mensur Şiirin ortaya çıkışı
Dünyada ilk kez Fransız edebiyatında kullanılan mensur şiir, Klasik Türk edebiyatında şairane yazı yahut sanatkârane düzyazı şeklinde adlandırılan sanatlı söyleyişler içinde değerlendirilmektedir. Ancak bunları mensur şiir olarak nitelendirmek doğru olmaz. Ayrıca romanlarda yer alan sanatlı söyleyişler de mensur şiir dışındadır. Bunun yanında her mensur şiirin sanatlı söyleyişe sahip olması gerekmemektedir.
Dünyada ilk kez Fransız edebiyatında kullanılan mensur şiir, Klasik Türk edebiyatında şairane yazı yahut sanatkârane düzyazı şeklinde adlandırılan sanatlı söyleyişler içinde değerlendirilmektedir. Ancak bunları mensur şiir olarak nitelendirmek doğru olmaz. Ayrıca romanlarda yer alan sanatlı söyleyişler de mensur şiir dışındadır. Bunun yanında her mensur şiirin sanatlı söyleyişe sahip olması gerekmemektedir.
Soru 6
"Mensur şiirde önemli olan şiire ait özü düzyazı formu içinde verebilmektir" görüşünü benimseyen sanatçı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oktay Rıfat Horozcu
B
Mehmet Rauf
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Melih Cevdet Anday
Açıklama:
Mensur Şiirin Tanımı ve Özellikleri
Mensur şiirin birçok sanatçı ve araştırmacı tarafından özellikleri üzerinde durulmuş, tanımı yapılmıştır. Oktay Rıfat da bir röportaja verdiği cevapta; düzyazı ve şiir ayrımının bir vezin ve kafiye işi olmadığını, şiire ait özü, içeriği düzyazıyla da vermenin mümkün olduğunu belirtmiştir.
Mensur şiirin birçok sanatçı ve araştırmacı tarafından özellikleri üzerinde durulmuş, tanımı yapılmıştır. Oktay Rıfat da bir röportaja verdiği cevapta; düzyazı ve şiir ayrımının bir vezin ve kafiye işi olmadığını, şiire ait özü, içeriği düzyazıyla da vermenin mümkün olduğunu belirtmiştir.
Soru 7
Mensur şiirin serbest şiirden ayrıldığı en önemli yönü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Noktalama işaretlerinin kullanılması
B
Vezin ve uyaklarının olmayışı
C
Ses tekrarlarına sıkça yer verilmesi
D
Düzyazı şeklinde yazılmaları
E
Betimlemelere çokça yer verilmesi
Açıklama:
Mensur Şiirin Tanımı ve Özellikleri
Mısraları alt alta dizilen, ölçüsüz ve kafiyesiz yazılan serbest şiirden düzyazı
şeklinde yazılışlarıyla ayrılırlar.
Mısraları alt alta dizilen, ölçüsüz ve kafiyesiz yazılan serbest şiirden düzyazı
şeklinde yazılışlarıyla ayrılırlar.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi mensur şiirlerin dil ve anlatımla ilgili özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tasvir ve taklit önemsendiği için uzun cümle yapısı tercih edilir.
B
Ünlemler çokça kullanıldığı gibi ünlemlerle başlayan cümleler oldukça yaygındır.
C
Devrik ve bitmemiş cümle, kelime tekrarları, bağlaçları kullanma gibi üslup uygulamaları vardır.
D
İç ahengi sürekli kılmak için ses ve kelime tekrarları, birbirine bağlanan cümle parçaları kullanılmaktadır.
E
Ölçülü ve kafiyeli olmadığı için şairane söyleyişe sahip değildir.
Açıklama:
Mensur Şiirin Tanımı ve Özellikleri
Şiirdeki arayışlardan doğmuştur. Ancak, şiir değildir. Şairâne söyleyişe sahip olmasına rağmen ölçülü ve kafiyeli değildir.
Şiirdeki arayışlardan doğmuştur. Ancak, şiir değildir. Şairâne söyleyişe sahip olmasına rağmen ölçülü ve kafiyeli değildir.
Soru 9
Türk edebiyatında yayımlanan ilk mensur şiir ve sanatçısı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Gözyaşları - Mustafa Reşit
B
Aşkımın Mezarı - Halit Ziya Uşaklıgil
C
Takdir-i Elhan - Recaizade Mahmut Ekrem
D
Elvâh-ı Şairâne - Mehmet Celal
E
Samimi Teessürler - Hüseyin Cahit Yalçın
Açıklama:
Mensur Şiirin Türk Edebiyatına Girişi
Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayımlanan Halit Ziya’nın ‘’Aşkımın Mezarı’’ başlıklı mensur şiiri, edebiyatımızdaki ilk mensur şiirdir.
Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayımlanan Halit Ziya’nın ‘’Aşkımın Mezarı’’ başlıklı mensur şiiri, edebiyatımızdaki ilk mensur şiirdir.
Soru 10
Batı edebiyatından yapılan şiir çevirilerinin düzyazı biçiminde oluşunun "kötü bir çığır" olarak mensur şiire yol açtığını belirten edebiyat araştırmacısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Nihat Özön
B
Ahmet Hamdi Tanpınar
C
Mehmet Kaplan
D
Hülya Argunşah
E
M. Fâtih Andı
Açıklama:
Mensur Şiirin Türk Edebiyatına Girişi
Türk edebiyatında mensur şiirin edebi bir tür olarak ortaya çıkışında batı edebiyatlarından yapılan çeviriler önemli rol oynamıştır. Batı edebiyatlarından yapılan şiir çevirilerini konu alan bir makalesinde Mustafa Nihat Özön, düzyazı şeklinde yapılan şiir çevirilerinin ‘’kötü bir çığır’’ olarak gördüğü mensur şiir akımına yol açtığını belirterek eleştirir.
Türk edebiyatında mensur şiirin edebi bir tür olarak ortaya çıkışında batı edebiyatlarından yapılan çeviriler önemli rol oynamıştır. Batı edebiyatlarından yapılan şiir çevirilerini konu alan bir makalesinde Mustafa Nihat Özön, düzyazı şeklinde yapılan şiir çevirilerinin ‘’kötü bir çığır’’ olarak gördüğü mensur şiir akımına yol açtığını belirterek eleştirir.
Soru 11
Aşağıdaki sanatçılardan hangileri romanlarında mensur şiire benzer söyleyişler kullanmışlardır?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem - Muallim Naci
B
Ahmet Hikmet Müftüoğlu - Süleyman Nazif
C
Mehmet Rauf - Halit Ziya Uşaklıgil
D
Cenap Şahabettin - Mustafa Reşit
E
Ali Nusret - Celâl Sahir
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) Topluluğunda Mensur Şiir
Mehmet Rauf ‘’Eylül’’ romanında, Halit Ziya da ‘’Maî ve Siyah’’ romanında mensur şiire benzer söyleyişler kullanmışlardır.
Mehmet Rauf ‘’Eylül’’ romanında, Halit Ziya da ‘’Maî ve Siyah’’ romanında mensur şiire benzer söyleyişler kullanmışlardır.
Soru 12
Aşağıda verilen eser - sanatçı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Siyah İnciler - Mehmet Rauf
B
Mezardan Sesler - Halit Ziya Uşaklıgil
C
Buhran - Celâl Sahir Erozan
D
Makber - Abdülhak Hamit Tarhan
E
Samimi Teessürler - Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Açıklama:
(Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) Topluluğunda Mensur Şiir
Samimi Teessürler adlı eser Hüseyin Cahit Yalçın’a aittir.
Samimi Teessürler adlı eser Hüseyin Cahit Yalçın’a aittir.
Soru 13
Mensur şiirin döneminde moda olmasında aşağıda verilenlerden en çok hangisinin etkisi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Sanatçılarda önemli ölçüde yer eden içe dönük duygusal hayat
B
Anlatımda betimlemelerin ve benzetmelerin çokça kullanılması
C
Edebiyatla müziğin iç içe olmasının gerekliliği
D
Ölüm, kaybetme korkusuyla yaşanan çelişkiler
E
Eşitlik, adalet, özgürlük gibi kavramları daha iyi anlatabilme
Açıklama:
(Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) Topluluğunda Mensur Şiir
Mensur şiirin moda haline gelmesinde Mehmet Rauf’un Servet-i Fünûn dergisinde çıkan bu yoldaki yazılarının önemli bir payı vardır. Ayrıca dönemin içe dönük duygusal hayatı da mensur şiirin yaygınlık kazanmasında etkili olmuştur.
Mensur şiirin moda haline gelmesinde Mehmet Rauf’un Servet-i Fünûn dergisinde çıkan bu yoldaki yazılarının önemli bir payı vardır. Ayrıca dönemin içe dönük duygusal hayatı da mensur şiirin yaygınlık kazanmasında etkili olmuştur.
Soru 14
- Organik Şiir
- Yazı Şiirler
- Düz Şiir
- Sembolist Şiir
- Şairâne Nesir
Servet-i Fünûn ve II. Meşrutiyet yıllarında mensur şiir olarak bilinen şiirler için Cumhuriyet Döneminde yukarıdaki ifadelerden hangileri kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
I, III ve V
B
II, III ve V
C
I,II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, IV ve V
Açıklama:
Servet-i Fünûn ve II. Meşrutiyet yıllarında daha çok “mensûr şiir” kelime grubu tercih edilir ve böylece bir türün adı olarak bu adlandırma yaygınlaşır. Cumhuriyet döneminde ise uzun yıllar kullanılan bu kelime grubunun yanında, yakın yıllarda bazı yazarların kaleminde onun yerine şairâne nesir, düzyazı şiir, yazı şiirler, düzanlatım şiiri, düz şiir, şiirsel düzyazı, şiirsel metin gibi çeşitli adlandırmalar kullanılır.
Soru 15
- Mensur şiirler bağımsız, başlıklı, bir türün içinde parça olmayan, kendi bütünlüğüne sahip metinlerdir.
- Mensur şiirler ölçülü ve kafiyeli söyleşiye sahiptir.
- Bireysel duygulanmaların ifade edildiği şairâne yazılmış bir yazı türüdür.
- Tasvir ve taklidi önemsedikleri için uzun cümle yapısını tercih ederler.
- Mensur şiirlerde noktalama işaretleri olabildiğince az kullanılmaktadır.
Yukarıdaki maddelerden hangileri mensur şiirin özellikleri kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
II, III
B
III, IV
C
I,II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, IV
Açıklama:
Mensur şiirin özelliklerini şöyle sıralanabilir:
- Mensur şiirler bağımsız, başlıklı, bir türün içinde parça olmayan, kendi bütünlüğüne sahip metinlerdir
- Mensur şiirler şairâne söyleyişe sahip olmasına rağmen ölçülü ve kafiyeli değildir
- Bireysel duygulanmaların ifade edildiği şairâne yazılmış bir yazı türüdür. Sanatçılar, ıstıraplarını, sevinçlerini, sızlanışlarını, kederlerini dile getirirler
- Tasvir ve taklidi önemsedikleri için uzun cümle yapısını tercih ederler
- Servet-i Fünûn edebiyatında, özellikle şiirde, noktalama işaretlerinin şaşırtıcı bir yoğunlukta kullanılması durumu mensur şiirde de dikkati çeker
Soru 16
Recaizade Mahmut Ekrem'in şiirde vezin ve kafiyenin varlığını hafifletmek isteyenlere karşı Takdir-i Elhan’da "Bendenizce kafiyesiz şiir yazmaktansa nesr-i muhayyel yolunda tasvir-i merâm etmek evlâ ve efdaldir." şeklinde düşüncelerini ifade etmesi, aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Divan şiirlerine yöneldiği
B
Şiir ile romanı birleştirdiği
C
Mensur şiirin yolunu açtığı
D
Şiirde tasvirin önemsiz olduğunu vurguladığı
E
Hayale yaslanan şiirleri önemsediği
Açıklama:
Ahmet Hamdi Tanpınar’a göre mensur şiirin yolunu Recaizade Mahmut Ekrem açmıştır. Recaizade Mahmut Ekrem şiirde vezin ve kafiyenin varlığını hafifletmek isteyenlere karşı Takdir-i Elhan’da ‘Bendenizce kafiyesiz şiir yazmaktansa nesr-i muhayyel yolunda tasvir-i merâm etmek evlâ ve efdaldir. Nesr-i muhayyel ise mevzun değil iken, âdeta tavr-ı şi’ri alabiliyor’ şeklinde düşüncelerini ifade etmesi, mensur şiirin yolunu açtığını ve gençlerin bu yola yönelmesini sağladığını göstermektedir.
Soru 17
Günlük yaşayışı içerisinde tesadüfen karşılaştığı küçük hayat sahnelerini konu edinen, metni genellikle çarpıcı bir sonla bitiren, çevreye ve tabiat varlıklarına duyarlı yaklaşımıyla lirik söyleyişe ulaşan, şairâne söyleyişin yerini küçük hikâyeyi hatırlatan anlatım tekniği kullanan mensur şiir şairlerine örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Mustafa Reşit
B
Halit Ziya
C
Ali Nusret
D
Mustafa Fehmi
E
İsmail Safa
Açıklama:
Bu mensur şiirlerini Gözyaşları adlı kitapta toplayan Mustafa Reşit, günlük yaşayışı içerisinde tesadüfen karşılaştığı küçük hayat sahnelerini konu edinir. Kısa cümlelerden kurulu, kısa zaman dilimlerinin üzerinde toplanan dikkatiyle metni genellikle çarpıcı bir sonla bitirir. Gözyaşları’nda aşk, öne çıkan tema durumundadır. Yazar, çevreye ve tabiat varlıklarına duyarlı yaklaşımıyla lirik söyleyişe ulaşır. Bazen şairâne söyleyişin yerini küçük hikâyeyi hatırlatan anlatım tekniği alır.
Soru 18
- Mensur şiirde çiçek olmak üzere çeşitli bitkilerin ve nesnelerin yazarın iç dünyasını yansıtması
- Çiçeğe, ulaşılamayan, uzak bir yerlerdeki sevgiliyi ve aşkı temsil edecek şekilde anlam yüklenmesi
- Tabiatın gerçekliği aşırı santimantal duyarlılıkla bozulması
Seçenekler
A
Müstezatı daraltır
B
Mensur şiirlerin kafiyeli söyleşilere sahiptir
C
Mensur şiirde bireysel duygulanmaların ifadesinin sınırlıdır
D
Mensur şiirde tasvir önemsizdir
E
Mensur şiirlerde tabiat varlıkları kendi gerçekliğiyle değil, ona bakanın ruh hâliyle görünürlük kazanır
Açıklama:
Mensur şiirde yazar, duygu ve düşüncelerini, kimi zaman acılarını tabiat güzelliklerinin aracılığıyla ifadeye yönelir. Başta çiçek olmak üzere çeşitli bitkiler ve nesneler yazarın iç dünyasının yansıtılmasında rol oynar. Özellikle çiçeğe, ulaşılamayan, uzak bir yerlerdeki sevgiliyi ve aşkı temsil edecek şekilde anlam yüklenir. Çoğu kez tabiatın gerçekliği aşırı santimantal duyarlılıkla bozulur. Tabiat varlıkları kendi gerçekliğiyle değil, ona bakanın ruh hâliyle görünürlük kazanır.
Soru 19
Edebiyat-ı Cedide topluluğu sanat merkezli bir anlayış çerçevesinde insan ruhunun dalgalanışlarını edebî metnin dünyasına taşımak isterler. Nazmı mutlak unsur olarak görmemeleri, duyguların ifadesine ağırlık vermeleri durumuna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Servet-i Fünûn edebiyatında, özellikle şiirde en çok mensur şiirlerin tercih edilmesini sağlar
B
Mensur şiir tarzının ortaya çıkmasında rol oynar
C
Mensur şiirde tasvirin önem arz etmeyen bir unsur olduğu
D
Mensur şiirin olumsuz eleştirilmesine neden olur
E
Mensur şiirlerin divan şiirlerinin Türk edebiyatındaki öneminin azalmasına neden olduğu
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) topluluğu sanat merkezli bir anlayış çerçevesinde insan ruhunun dalgalanışlarını edebî metnin dünyasına taşımak isterler. Düzyazıyla sanatkârane söyleyişe yönelirler. Nazmı mutlak unsur olarak görmemeleri, duyguların ifadesine ağırlık vermeleri, pratikte mensur şiir tarzının ortaya çıkmasında rol oynar.
Soru 20
Halit Ziya’nın mensur şiirlerinde tasvir önemli yer tutar. Bakan kişinin ruh hâline göre anlam kazanan tabiat, gerçekçi bir yaklaşımla değil daha çok resim fikriyle belirir. Bu da yapılan tasvirin ve buna bağlı olarak manzaranın yapmacıklı yapı kazanmasına yol açar.
Şairin bu şekilde şiir yazmasına çıkarılacak en uygun sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Şairin bu şekilde şiir yazmasına çıkarılacak en uygun sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bazı mensur şiirlerini adeta sadece tasvir için yazmış izlenimi uyandırır
B
Divan şiiri tarzında gazeller yazmayı tercih ettiği
C
Şiirlerinin belirli bir düşünce üzerine kurulduğu
D
Bir melâl şairi olarak tanınmaya çalıştığı
E
Şekil ve dil itibariyle kuşağının anlayışını sürdürdüğü
Açıklama:
Halit Ziya’nın mensur şiirlerinde tasvir önemli yer tutar. Bakan kişinin ruh hâline göre anlam kazanan tabiat, gerçekçi bir yaklaşımla değil daha çok resim fikriyle belirir. Bu da yapılan tasvirin ve buna bağlı olarak manzaranın yapmacıklı yapı kazanmasına yol açar. Yazar, bazı mensur şiirlerini âdeta sadece tasvir için yazmış izlenimi uyandırır.
Soru 21
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirin başarılı örneklerini Mehmet Rauf verir. Son derece hassas bir dünyaya ve ince duygulara sahip yazar bu yazılarında romantik ve şairane bir edaya sahiptir. Kırılgan, hassas ruh haliyle mensur şiirlerinde daha çok duygulanmaların, enstantanelerin ve ayrıntıda kalan inceliklerin ressamıdır. Mehmet Rauf’un mensur şiirlerinin tematik dünyasını aşk, bedbinlik/kötümserlik, yalnızlık, kaçış, ölüm, zavallılara acıma ve tabiat örer.
Aşağıdakilerden hangisi şairin mensur şiirleri kapsamında örnek teşkil eder?
Aşağıdakilerden hangisi şairin mensur şiirleri kapsamında örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Mezardan Sesler
B
Adem Kasidesi
C
Terci Bend
D
Siyah İnciler
E
Makber
Açıklama:
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirin başarılı örneklerini Mehmet Rauf verir. Son derece hassas bir dünyaya ve ince duygulara sahip yazar bu yazılarında romantik ve şairane bir edaya sahiptir. Kırılgan, hassas ruh haliyle mensur şiirlerinde daha çok duygulanmaların, enstantanelerin ve ayrıntıda kalan inceliklerin ressamıdır. Yazar beş yıl süren mensur şiirlerini Siyah İnciler adıyla bir kitapta toplar.
Soru 22
Hüseyin Cahit’in mensur şiirlerinde
- Dil ve yapı bakımından hikâyelere ve küçük fıkralara yaklaşması
- Yazarın ferdî duygu ve düşüncelerini hikâyelerinden daha kuvvetli ifade eden şairâne yazılar olması
- Metnin temelinde anlatılacak olaylar dizisinin bulunması
Seçenekler
A
- Bu yazılarında romantik ve şairane bir edaya sahip olması
B
Şairin ölüm temalı şiirlerinde felsefi derinlik ve ıstırabın yoğun olduğu
C
Toplumdaki kişilerin duygusunu dile getiriyor olması
D
Divan şiirinin etkisi altında olduğu
E
Bu şiirlerinin kuruluş ve işleyiş bakımından başka türde hikâye sanatının devamı gibi olması
Açıklama:
Hüseyin Cahit’in mensur şiirlerinde dil ve yapı bakımından hikâyelere ve küçük fıkralara yaklaşması, yazarın bu şiirlerinin ferdî duygu ve düşüncelerini hikâyelerinden daha kuvvetli ifade eden şairâne yazılar olması, metnin temelinde anlatılacak olaylar dizisinin bulunması mensur şiirlerinin kuruluş ve işleyiş bakımından başka türde hikâye sanatının devamı gibi olduğunu gösterir.
Soru 23
Edebiyat-ı Cedide topluluğu mensuplarının yazdığı mensur şiirlerde aşk, sevme ve sevilme arzusu, aşkta mutluluk arayışı, aşkta mutsuzluk, kaçış, intihar, yalnızlık ve ölüm öne çıkar. Bu bilgilere göre Edebiyat-ı Cedide topluluğu mensuplarının yazdığı mensur şiirler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Divan şiirinin etkilerinin sürdüğü görülmektedir
B
Şiir sanatında olduğu gibi, daha çok ferdi duygulanmalar konu olarak işlenmiştir
C
Konu bakımından toplumsal hikâyelere yaklaştığı
D
Bütünüyle toplumsal bir sanat anlayışına uyması
E
Şiirlerin belirli bir düşünce üzerine kurulduğu
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu mensuplarının yazdığı mensur şiirlerde şiir sanatında olduğu gibi, daha çok ferdi duygulanmalar konu olarak işlenmiştir. Bu konular arasında aşk, sevme ve sevilme arzusu, aşkta mutluluk arayışı, aşkta mutsuzluk, kaçış, intihar, yalnızlık ve ölüm öne çıkar.
Soru 24
Le Spleen de Paris (Paris Sıkıntısı) kim tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Stéphane Mallarmé
C
Paul Claudel
D
Andre Gide
E
Arthur Rimbaud
Açıklama:
Le Spleen de Paris (Paris Sıkıntısı), Charles Baudelaire tarafından yazılmıştır.
Soru 25
Recaizade Mahmut Ekrem, "mensur şiir" için aşağıdaki tamlamalardan hangisini kullanmıştır?
Seçenekler
A
nesr-i şairâne
B
nesr-i şi’r-âmiz
C
nesr-i muhayyel
D
nesr-i hayalî
E
nesr-i nazm-âmiz
Açıklama:
Recaizade Mahmut Ekrem, "mensur şiir" için “nesr-i muhayyel” tamlamasını kullanmıştır.
Soru 26
Günlük yaşayışı içinde tesadüfen karşılaştığı küçük hayat sahnelerini ana tema olarak Gözyaşları isimli eserde kullanan şair kimdir?
Seçenekler
A
Ali Nadir
B
Mustafa Reşit
C
Mehmet Celâl
D
Ali Nusret
E
Mustafa Fehmi
Açıklama:
Mensur şiirlerini Gözyaşları (1884) adlı kitapta toplayan Mustafa Reşit, günlük yaşayışı içinde tesadüfen karşılaştığı küçük hayat sahnelerini konu edinir.
Soru 27
Mezardan Sesler isimli kitap hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Abdülhak Hâmit
C
Halit Ziya
D
Tevfik Fikret
E
Recâizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Mezardan Sesler isimli kitap, Halit Ziya tarafından yazılmıştır
Soru 28
Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan mensur şliirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)’ta toplayan edebiyatçı kimdir?
Seçenekler
A
Hüseyin Cahit
B
Halit Ziya
C
Tevfik Fikret
D
Mehmet Rauf
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Celâl Sahir, Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan mensur şliirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)’ta toplamıştır.
Soru 29
Servet-i Fünûn Dergisi hangi yıla kadar varlık göstermiştir?
Seçenekler
A
1880
B
1901
C
1915
D
1925
E
1940
Açıklama:
Servet-i Fünûn Dergisi, 1901’de kapatılmıştır.
Soru 30
Aşağıdakilerden eserlerden hangisi ölüm temasını ele almamıştır?
Seçenekler
A
Mezardan Sesler
B
Adem Kasidesi
C
Makber
D
Tercî-bend
E
Gözyaşları
Açıklama:
Mustafa Reşit'in yazdığı Gözyaşları'nda aşk, öne çıkan temadır. Diğer eserler ise ölüm teması etrafında birleşmiştir.
Soru 31
Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini 1901’de Siyah İnciler adıyla bir kitapta toplayan edebiyatçı kimdir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Mehmet Rauf
C
Âkif Paşa
D
Abdülhak Hâmit
E
Hüseyin Cahit
Açıklama:
Mehmet Rauf, Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini 1901’de Siyah İnciler adıyla bir kitapta toplamıştır.
Soru 32
Edebiyat-ı Cedide topluluğu mensuplarının yazdığı mensur şiirlerde, hangi konu sınırlı olarak ele alınmıştır?
Seçenekler
A
Sevme ve sevilme arzusu
B
Aşkta mutluluk arayışı
C
Yalnızlık
D
Sosyal konular
E
Ölüm
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu mensuplarının yazdığı mensur şiirlerde daha çok ferdi duygulanmalar işlenmiştir. Bu konular arasında aşk, sevme ve sevilme arzusu, aşkta mutluluk arayışı, aşkta mutsuzluk, kaçış, intihar, yalnızlık ve ölüm öne çıkar. Sosyal konular da bu mensur şiirlerde sınırlı olarak yer bulur.
Soru 33
Aşağıdaki eserlerden hangisi Hüseyin Cahit'e aittir?
Seçenekler
A
Siyah İnciler
B
Mai ve Siyah
C
Buhran
D
Samimî Teessürler
E
Siyah Kitap
Açıklama:
Samimî Teessürler, Hüseyin Cahit tarafından yazılmıştır.
Soru 34
“Mensûr fliir” adı edebiyatımızda ilk defa, hangi yazar tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Tevfik Fikret
E
Cenap Şehabettin
Açıklama:
Mensûr fliir” ad›, edebiyat›m›zda ilk defa, Halit Ziya’n›n 1886’da Hizmet gazetesinde
yayımlanan ve daha sonra Mensur şiiirler başlığı altında toplayacağı metinlerde görülür.
yayımlanan ve daha sonra Mensur şiiirler başlığı altında toplayacağı metinlerde görülür.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Hülya Argunşah'a göre mensur şiirin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mensur şiirler, bir paragraftan birkaç paragrafa kadar genişleyen küçük, yoğun yazılardır.
B
Mensur şiirler bağımsız, başlıksız, bir türün içinde parça olan, kendi bütünlüğüne sahip metinlerdir.
C
Şiirdeki arayışlardan doğmuştur. Ancak, şiir değildir.
D
Bireysel duygulanmaların ifade edildiği şairâne yazılmış bir yazı türüdür.
E
Mensur şiirler, bazı üslup uygulamalar›na da yol açmıştır.
Açıklama:
Mensur şiirler bağımsız, başlıklı, bir türün içinde parça olmayan, kendi bütünlüğüne sahip metinlerdir.
Soru 36
Ahmet Hamdi Tanpınar’a göre mensur şiirin yolunu aşağıdakilerden hangisi açmıştır?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Mehmet Rauf
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Cenap Şahabettin
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Ahmet Hamdi Tanpınar’a göre mensur şiirin yolunu Recaizade Mahmut Ekrem
açmıştır.
açmıştır.
Soru 37
"Servet-i Fünûn topluluğu kurulmadan önce Halit Ziya’nın 1886-1887 yılları arasında Hizmet gazetesinde mensur fliirleri yayımlanır. Bu mensur fliirler önce hoş karşılanmaz ve eleştirilir. Recaizade Mahmut Ekrem’in onun mensur şiirleri hakkında olumlu görüşler içeren bir yazısının yayımlanması üzerine eleştiriler kesilir. Halit Ziya, daha sonra bu yazılarını 1891’de Mensûr şiirler adıyla kitaplaştırır. Annesinin ölümü üzerine yazdıklarını da aynı yıl kitap hâlinde ............. adıyla yayımlar."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Mai ve Siyah
B
Eylül
C
Afak-ı Irak
D
Mezardan Sesler
E
Bir Ölünün Defteri
Açıklama:
Servet-i Fünûn topluluğu kurulmadan önce Halit Ziya’nın 1886-1887 yılları arasında Hizmet gazetesinde mensur fliirleri yayımlanır. Bu mensur fliirler önce hoş karşılanmaz ve eleştirilir. Recaizade Mahmut Ekrem’in onun mensur şiirleri hakkında olumlu görüşler içeren bir yazısının yayımlanması üzerine eleştiriler kesilir. Halit Ziya, daha sonra bu yazılarını 1891’de Mensûr şiirler adıyla kitaplaştırır. Annesinin ölümü üzerine yazdıklarını da aynı yıl kitap hâlinde Mezardan Sesler adıyla yayımlar.
Soru 38
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirin başarılı örneklerini aşağıdakilerden hangisi vermiştir?
Seçenekler
A
Halit Ziya Uşaklıgil
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Tevfik Fikret
D
Mehmet Rauf
E
Cenap Şahabettin
Açıklama:
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirinin başarılı örneklerini Mehmet Rauf verir.
Soru 39
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirin başarılı örneklerini Mehmet Rauf verir. Eylülyazarı, Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini topladığı kitap aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Siyah İnciler
B
Mezardan Sesler
C
Mensur Şiirler
D
Kırık Hayatlar
E
Bir Ölünün Defteri
Açıklama:
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirin başarılı örneklerini Mehmet Rauf verir. Eylülyazarı, Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini topladığı kitap Siyah İnciler'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Rauf'un mensur şiirlerinde ele aldığı temalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aşk
B
Bedbinlik
C
İyimserlik
D
Yalnızlık
E
Ölüm
Açıklama:
Mehmet Rauf’un mensur şiirlerinin tematik dünyasını aşk, bedbinlik/kötümserlik, yalnızlık, kaçış, ölüm, zavallılara acıma ve tabiat örer.
Soru 41
Aşağıdaki yazarlardan hangisi mensur şiir türünde eser vermemiştir?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Namık Kemal
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Hüseyin Cahit Yalçın
E
Celal Sahir
Açıklama:
Namık Kemal mensur şiir türünde eser vermemiştir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Celal Sahir'e ait bir mensur şiir kitabıdır?
Seçenekler
A
Mensur Şiirler
B
Mezardan Sesler
C
Kırık Saz
D
Buhran
E
Siyah İnciler
Açıklama:
Edebiyat-› Cedide mensuplar› arasında mensur şiir yazarlarından diğeri Celâl
Sahir [Erozan]’dir. O, Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan mensur şiirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)’ta toplamıştır.
Sahir [Erozan]’dir. O, Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan mensur şiirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)’ta toplamıştır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat-ı Cedide topluluğu mensuplarının yazdığı mensur şiirlerin konularından biri değildir?
Seçenekler
A
İntihar
B
Ölüm
C
Yalnızlık
D
Aşk
E
Sevinç
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu mensuplarının yazdığı mensur şiirlerde, şiir sanatında olduğu gibi, daha çok ferdi duygulanmalar konu olarak işlenmiştir. Bu konular arasında aşk, sevme ve sevilme arzusu, aşkta mutluluk arayışı, aşkta mutsuzluk,
kaçış, intihar, yalnızlık ve ölüm öne çıkar.
kaçış, intihar, yalnızlık ve ölüm öne çıkar.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi edebi bir tür olarak mensur şiirin Fransız edebiyatında yayılmasını sağlayan şairler arasında değildir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Arthur Rimbaud
C
Mallarme
D
Comte de Lautreamont
E
Victor Hugo
Açıklama:
Victor Hugo
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Fransızcası "poeme en prose" olan "mensûr şiir" ifadesinin Türkçe karşılıklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Şairane nesir
B
Düzyazı şiir
C
Yazı şiirler
D
Düzanlatım şiiri
E
Somut şiir
Açıklama:
Somut şiir
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi mensur şiirin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Mensur şiirler, bir paragraftan birkaç paragrafa kadar genişleyen küçük, yoğun yazılardır.
B
Mensur şiirler bağımsız, başlıklı, bir türün içinde parça olmayan, kendi bütünlüğüne sahip metinlerdir.
C
Bireysel duygulanmaların ifade edildiği şairane yazılmış bir yazı türüdür. Sanatçılar, ıstıraplarını, sevinçlerini, sızlanışlarını, kederlerini dile getirirler.
D
Nazım birimi olarak ağırlıklı olarak beyit tercih edilir, beyte göre az da olsa dörtlük kullanılır.
E
Şairane söyleyişe sahip olmasına rağmen ölçülü ve kafiyeli değildir.
Açıklama:
Nazım birimi olarak ağırlıklı olarak beyit tercih edilir, beyte göre az da olsa dörtlük kullanılır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi edebi bir tür olarak mensur şiirin Türk edebiyatına yerleşmesini sağlayanlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Orhan Veli Kanık
C
Mehmet Rauf
D
Hüseyin Cahit
E
Celal Sahîr
Açıklama:
Orhan Veli Kanık
Soru 48
Mehmet Rauf'un, Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünun dergisinde, yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini 1901'de topladığı kitabının adı nedir?
Seçenekler
A
Mensur Şiirler
B
Mezardan Sesler
C
Siyah İnciler
D
Mai ve Siyah
E
Huzur
Açıklama:
Siyah İnciler
Soru 49
Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan mensur şiirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)'ta toplayan, Edebiyat-ı Cedide mensupları arasında mensur şiir yazarlarından olan şahsiyet kimdir?
Seçenekler
A
Ahmet Hikmet (Müftüoğlu)
B
Mustafa Reşit
C
Mehmet Rauf
D
Celâl Sahir (Erozan)
E
Halit Ziya
Açıklama:
Celâl Sahir (Erozan)
Soru 50
Türk edebiyatında mensur şiirin ilk örneğini kimin verdiği yaygın şekilde kabul edilir?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Halit Ziya
C
Mustafa Reşit
D
Nazım Hikmet
E
Cahit Sıtkı Tarancı
Açıklama:
Halit Ziya
Soru 51
Cümle yapısı ve ahenk gibi şiire has özellikler taşıdığı halde vezne ve kafiyeye bağlı olmayan, şairane bir konuyu, his, hayal ve düşünceyi kısa bir hacimde ve yoğun bir şekilde süslü bir üslupla anlatan düz yazılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lirik şiir
B
Epik şiir
C
Mensur şiir
D
Didaktik şiir
E
Pastoral şiir
Açıklama:
Mensur şiir
Soru 52
Muhteva, dil ve yapı bakımından hikayelere ve küçük fıkralara yaklaşan mensur şiirler ve kötümser bir hayat görüşüyle yazılan şairane yazılardan oluşan "Samimi Teessürler" eseri kime aittir?
Seçenekler
A
Hüseyin Cahit Yalçın
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Mehmet Rauf
D
Mustafa Reşit
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Hüseyin Cahit Yalçın
Soru 53
Yeni bir edebi tür olan mensur şiire ilk defa hangi ülkenin edebiyatında rastlanır?
Seçenekler
A
İngiliz
B
Fransız
C
İspanyol
D
Rus
E
Alman
Açıklama:
Fransız
Soru 54
Mensur şiirin ilk örneklerine nerede rastlanır?
Seçenekler
A
İran edebiyatı
B
Rus edebiyatı
C
Amerikan edebiyatı
D
Fransız edebiyatı
E
Osmanlı edebiyatı
Açıklama:
Mensur şiire ilk defa Fransız edebiyatında rastlanır. Fransız edebiyatında sanatkârane düzyazı anlamına gelen “prose poétique” adıyla anılan bazı eserler kaleme alınır. Edebî bir tür olarak mensur şiirin ilk örneklerine “poème en prose” adıyla Aloysius Bertrand (1807-1841)’ın 1842’de yayımlanan Gaspard de la Nuit (Gecelerin Gaspard’ı) başlıklı eserinden itibaren rastlanmaya başlanır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 55
Mensur şiirle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
"Düzyazı şiir" anlamına da gelir.
B
Bir iki paragraftan birkaç sayfaya kadar süren kısa yazılardır
C
Sanatlı söylenmiş düzyazıdır.
D
Belirli bir konu veya tema üzerine kurulurlar.
E
Diğer edebî türler gibi başlangıcı ve sonu olan bağımsız bir türdür.
Açıklama:
Mensur şiir için sanatlı söylenmiş düzyazı olmak yetmez. Ayrıca her mensur şiirin sanatlı söylenmiş olması şartı da yoktur. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 56
“Mensûr şiir” adı edebiyatımızda ilk defa "Mensur Şiirler" başlığı altında toplanan metinlerde görülür. Bu metinler hangi yazarımıza aittir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Mehmet Rauf
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Ömer Seyfettin
E
Nazım Hikmet
Açıklama:
“Mensûr şiir” adı, edebiyatımızda ilk defa, Halit Ziya’nın 1886’da Hizmet gazetesinde yayımlanan ve
daha sonra Mensur Şiirler başlığı altında toplayacağı metinlerde görülür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
daha sonra Mensur Şiirler başlığı altında toplayacağı metinlerde görülür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi mensur şiirin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şairâne söyleyişe sahip olmasına rağmen ölçülü ve kafiyeli değildir.
B
Devrik cümle, kelime tekrarları, bitmemiş cümle, “ve” edatına sıkça başvurma gibi bazı üslup uygulamalarına yol açmıştır.
C
Ses tekrarları, kelime tekrarları, virgüllerle devam eden birbirine bağlanan cümle parçaları, ve ikili üçlü tamlamalar metinlerdeki ahengi ve kurulan ahengin sürekliliğini sağlar.
D
Ah!, ey!, oh!, of! gibi ünlemlerin kullanıldığı ya da bunlarla başlayan cümleler oldukça yaygındır. Bunlar yazarın samimiyet iddiasını yansıtırlar.
E
Kısa cümle yapısını tercih ederler.
Açıklama:
Mensur şiirde tasvir ve taklidi önemsedikleri için uzun cümle yapısını tercih ederler. Ayrıca ki’ler, ve’ler ve virgüllerle uzayan cümleler uzun süren müzikal intibaları taklit eder. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 58
Mensur şiire çok sayıda genç sanatkârın rağbet etmesinin altında yatan temel sebep nedir?
Seçenekler
A
Batı edebiyatından dilimize çok sayıda mensur şiir çevrilmiş olması
B
Şiirin kafiye, ölçü ve şekil gibi teknik özellikleriyle bu yeni türde başa çıkmak zorunda olmamaları
C
Ses tekrarlarıyla bir ahenk yakalamanın mümkün olması
D
Uzun cümle yapısını kullanmak istemeleri
E
Tanzimat’ın ilk yıllarında terk edilmeye çalışılan ikili üçlü tamlamaları edebiyatta yeniden kullanmak istemeleri
Açıklama:
Dönem içerisinde mensur şiire her ne kadar karşı çıkan, bazı ağır eleştirilerde bulunanlar çıkarsa da mensur şiir bir süre sonra çok sayıda genç sanatkârın rağbet ettiği bir tür olarak belirir. Gençlerin mensur şiire yönelmelerinde şiirin kafiye, ölçü ve şekil gibi teknik özellikleriyle bu yeni türde başa çıkmak zorunda olmayışları etkili olur. Düzyazının rahat ifade imkânı iç dünyalarını genişçe yansıtabilecekleri bir ortam hazırlar. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 59
I. Belirli bir düşünce veya duygunun üzerine kurulur.
II. Bu yazılarda tasvir önemli yer tutar. Bakan kişinin ruh hâline göre anlam kazanan tabiat, gerçekçi bir yaklaşımla değil daha çok resim fikriyle belirir.
III. Düşünce, mensur şiirde öne çıkan ögedir.
Halit Ziya'nın mensur şiir yaklaşımı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri söylenebilir?
II. Bu yazılarda tasvir önemli yer tutar. Bakan kişinin ruh hâline göre anlam kazanan tabiat, gerçekçi bir yaklaşımla değil daha çok resim fikriyle belirir.
III. Düşünce, mensur şiirde öne çıkan ögedir.
Halit Ziya'nın mensur şiir yaklaşımı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı Halit Ziya'nın mensur şiir yaklaşımını ortaya koyar. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 60
Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini 1317/1901’de "Siyah İnciler" adıyla bir kitapta toplayan yazarımız kimdir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Mehmet Rauf
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Hüseyin Cahit
E
Celâl Sahir
Açıklama:
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirin başarılı örneklerini Mehmet Rauf verir. Eylül yazarı, Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini 1317/1901’de Siyah İnciler adıyla bir kitapta toplar. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 61
Hüseyin Cahit'in mensur şiirleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İyimser bir hayat görüşüyle yazılmıştır.
B
Yazarın hayatından kuvvetli izler taşır.
C
Konuları ne olursa olsun bunların hepsinde de yazar, ele aldığı konu ile kendi beni arasında sıkı bir münasebet kurmuştur.
D
Yazar mensur şiirlerinde hayal-hakikat tezadına, aşka, dine ve sosyal konulara yer verir.
E
Eserlerinin bir kısmını Samimî Teessürler başlığı altında yayınlanmıştır.
Açıklama:
Hüseyin Cahit'in mensur şiirleri kötümser duygularla kaleme alınmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 62
Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan mensur şiirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)’ta toplayan yazarımız kimdir?
Seçenekler
A
Celâl Sahir
B
Süleyman Nazif
C
Faik Ali
D
Ahmet Hamdi Tanpınar
E
Hüseyin Cahit
Açıklama:
Celâl Sahir [Erozan] Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan mensur şiirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)’ta toplamıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 63
I. Nazmı mutlak unsur olarak görmemeleri,
II. duyguların ifadesine ağırlık vermeleri,
III. Şiirin cümle yapısını düzyazının cümle yapısına yaklaştırmaya çalışmaları
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) topluluğunun mensur şiir tarzını benimsemelerinde etkilidir?
II. duyguların ifadesine ağırlık vermeleri,
III. Şiirin cümle yapısını düzyazının cümle yapısına yaklaştırmaya çalışmaları
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) topluluğunun mensur şiir tarzını benimsemelerinde etkilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) topluluğunun mensur şiir tarzını benimsemelerinde etkilidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 64
I. İlk örneklerine Fransa'da rastlanmıştır.
II. Gecelerin Gaspard'ı ilk mensur şiiri içinde barındıran bir eserdir.
III. Mensur şiirleri başlıksızdır.
Mensur şiirleri ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Gecelerin Gaspard'ı ilk mensur şiiri içinde barındıran bir eserdir.
III. Mensur şiirleri başlıksızdır.
Mensur şiirleri ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Mensur şiir, yeni bir edebî türdür. Mensur şiire ilk defa Fransız edebiyatında rast lanır. Fransız edebiyatında sanatkârane düzyazı anlamına gelen “prose poétique” adıyla anılan bazı eserler kaleme alınır. Edebî bir tür olarak mensur şiirin ilk ör neklerine “poème en prose” adıyla Aloysius Bertrand (18071841)’ın 1842’de yayımlanan Gaspard de la Nuit (Gecelerin Gaspard’ı) başlıklı eserinden itibaren rastlanmaya başlanır.
Mensur şiirler, bir iki paragraftan birkaç sayfaya kadar süren kısa yazılardır. Belirli bir konu veya tema üzerine kurulurlar. Diğer edebî türler gibi başlangıcı ve sonu olan bağımsız bir türdür. Genellikle başlıkları bulunur.
Doğru seçenek D'dir.
Mensur şiirler, bir iki paragraftan birkaç sayfaya kadar süren kısa yazılardır. Belirli bir konu veya tema üzerine kurulurlar. Diğer edebî türler gibi başlangıcı ve sonu olan bağımsız bir türdür. Genellikle başlıkları bulunur.
Doğru seçenek D'dir.
Soru 65
“Mensur şiir; cümle yapısı ve âhenk gibi şiire has özellikler taşıdığı hâlde vezne ve kafiyeye bağlı olmayan, şairane bir konuyu, his, hayal ve düşünceyi kısa bir hacimde ve yoğun bir şekilde süslü bir üslupla anlatan düz yazılardır” (Argunşah, 2002, XII). Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Mensur şiir düz yazı özelliklerini taşır.
B
Klasik cümle yapılarında olabileceği gibi devrik cümlelerle de oluşturulabilir.
C
Klasik Türk edebiyatından etkilenmiştir.
D
Mensur şiirde önemli olan ahenk değil içeriktir.
E
Her ne kadar kafiye ve uyak aranmasada iç ahenge sahiptir.
Açıklama:
Mensur şiir yapısının klasik türk edebiyatından etkilendiği söylenemez. Doğru seçenek C'dir.
Soru 66
İlk mensur şiiri aşağıdaki mecmualardan hangisinde yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
Nevruz gazetesi
B
Tercüman-ı Hakikat
C
Envar-ı Zeka
D
Şark
E
Takdir-i Elhan
Açıklama:
Türk edebiyatında mensur şiirin ilk örneğini İzmir’de çıkan Nevruz gazetesin de (1 Mart 1307/14 Mart 1884) Halit Ziya’nın verdiği görüşü yaygın şekilde kabul edilir.
Soru 67
Mensur şiiri “Mezarda aşk aramak, meyyitte can aramaya benzer” cümlesiyle eleştiren şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Ahmet Hamdi Tanpınar
C
Muallim Naci
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
İsmail Safa
Açıklama:
Türk edebiyatında mensur şiirin ilk örneğini İzmir’de çıkan Nevruz gazetesin de (1 Mart 1307/14 Mart 1884) Halit Ziya’nın verdiği görüşü yaygın şekilde kabul edilir. Onun daha önce “Aşkımın Mezarı” başlıklı mensur şiiri Tercümanı Hakikat gazetesinde yayımlanmıştır. Bu mensur şiir, Tercüman-ı Hakikat gazetesinin ede biyat sütununu yöneten Muallim Nâci tarafından “Mezarda aşk aramak, meyyitte can aramaya benzer” eleştirisiyle birlikte Tercüman-ı Hakikat’te yayımlanmıştır (23 Nisan 1883).
Soru 68
"Türk edebiyatında mensur şiirin edebî bir tür olarak ortaya çıkışında Batı edebiyatlarından yapılan çeviriler önemli rol oynamıştır." Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Batıya ilgi duymak edebiyatımıza zarar vermiştir.
B
Batının sanat anlayışı ile Türk sanat anlayışı birebir zıttır.
C
Türk edebiyatı yeniliklere direnmiş ve kabullenmemiştir.
D
Yeni edebi türlerin ortaya çıkmasında yurt dışında eğitim gören yazarlar etkili olmuştur.
E
Edebiyatın oluşumu doğal gelişir.
Açıklama:
Söz konusu ifadelere göre D seçeneğindeki yer alan cümle ifade edilebilir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 69
I. Aşk,
II. Bedbinlik
III. Yalnızlık
IV. Acıma
Mehmet Rauf'un mensur şiirlerinin tematik konusu yukarıdakilerden hangileridir?
II. Bedbinlik
III. Yalnızlık
IV. Acıma
Mehmet Rauf'un mensur şiirlerinin tematik konusu yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
III ve IV
D
II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Mehmet Rauf ’un mensur şiirlerinin tematik dünyasını aşk, bedbinlik/kötümserlik, yalnızlık, kaçış, ölüm, zavallılara acıma ve tabiat örer. Doğru seçenek E'dir.
Soru 70
Aşağıdaki eserlerin hangisinde mensur şiir örneğine rastlanmaz?
Seçenekler
A
Mai ve Siyah
B
Mezardan Sesler
C
Gözyaşları
D
Garip
E
Siyah İnciler
Açıklama:
Orhan Veli'nin Garip kitabında mensur şiirlere rastlanmaz
Soru 71
I. Mensur şiirler, bir paragraftan birkaç paragrafa kadar genişleyen küçük,
yoğun yazılardır.
II. Mensur şiirler bağımsız, başlıklı, bir türün içinde parça olmayan, kendi bü
tünlüğüne sahip metinlerdir.
III. Mısraları alt alta dizilen, ölçüsüz ve kafiyesiz yazılan serbest şiirden düzyazı şeklinde yazılışlarıyla ayrılırlar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mensur şiirler için söylenebilir?
yoğun yazılardır.
II. Mensur şiirler bağımsız, başlıklı, bir türün içinde parça olmayan, kendi bü
tünlüğüne sahip metinlerdir.
III. Mısraları alt alta dizilen, ölçüsüz ve kafiyesiz yazılan serbest şiirden düzyazı şeklinde yazılışlarıyla ayrılırlar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mensur şiirler için söylenebilir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I, II
E
I, II, III
Açıklama:
Söz edilen ifadelerin tümü mensur şiir özelliklerindendir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 72
Mensur şiirlerde; Ah!, ey!, oh!, of! gibi ünlemlerin kullanıldığı ya da bunlarla başlayan cümleler oldukça yaygındır. Bunlar yazarın samimiyet iddiasını yansıtırlar. Çünkü yazar âdeta okuyucunun önünde içinde bulunduğu duygu, düşünce, heyecan ve ıstırap hâlini yaşar. Buna bağlı olarak bu nidaları kullanır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Mensur şiirlerde duygusal motifler anlaşılamaz.
B
Mensur şiirlerde içsel bir ahenkle duygular hissettirilir.
C
Mensur şiir serbest şiirin bir türüdür.
D
Mensur şiir kafiyeye gerek duysa da kullanmaz.
E
Mensur şiirde öncelik akıldır.
Açıklama:
Mensur şiirle duygular ahenkli ifadelerle belirtilebilir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 73
Mensur şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Şiirdeki arayışlardan doğmuştur.
B
Ölçülü ve kafiyeli değildir.
C
Ahenkli ve şairane olması şiir oluşunu sağlar.
D
Devrik cümlelere sıklıklıkla başvurulur.
E
Taklid ve tasviri önemser.
Açıklama:
Ahenkli ve şairane oluşu şiir olmasına yetmemektedir.
Soru 74
Mensur şiire ilk defa aşağıdakilerden hangisinde rastlanır?
Seçenekler
A
Türk edebiyatı
B
Fransız edebiyatı
C
Rus edebiyatı
D
İngiliz edebiyatı
E
Alman edebiyatı
Açıklama:
Mensur şiire ilk defa Fransız edebiyatında rastlanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 75
Edebi bir tür olarak mensur şiirin ilk örneklerine “poème en prose” adıyla Aloysius Bertrand'ın Gaspard de la Nuit (Gecelerin Gaspard’ı) başlıklı eserinden itibaren rastlanmaya başlanmıştır. İlgili eser hangi yılda yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1842
B
1843
C
1844
D
1845
E
1846
Açıklama:
Edebî bir tür olarak mensur şiirin ilk örneklerine “poème en prose” adıyla Aloysius Bertrand (1807-1841)’ın 1842’de yayımlanan Gaspard de la Nuit (Gecelerin Gaspard’ı) başlıklı eserinden itibaren rastlanmaya başlanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
Rus edebiyatında Senilia-Stichotvorenija v proze [Eşik-Mensur Şiirler] adlı eseriyle mensur şiirin öncüsü olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dostoyevski
B
Turgenyev
C
Çehov
D
Tolstoy
E
Lermontov
Açıklama:
M. Fâtih Andı’nın (Andı, 1997, 27) da belirttiği gibi 19. yüzyılın sonlarında mensur şiir, diğer Batı edebiyatlarında gittikçe yaygınlık kazanır. İngiltere’de The English Mail Coach [İngiliz Posta Arabası] (1849) isimli eseriyle Thomas De Quincey (1785-1859); Alman edebiyatında Hölderlin (1770-1843), Stefan George (1868-1933) ve Rainer-Maria Rilke (1876-1926); İspanya’da G. Adolfo Becquer (1836-1870); Danimarka’da Jens P. Jacobsen (1847-1885); Amerika’da Edgar Allan Poe (1809-1849) ve Rus edebiyatında Senilia-Stichotvorenija v proze [Eşik-Mensur Şiirler] adlı eseriyle Turgenyev (1818-1883) bu yeni edebi türün öncüleri olur.
Soru 77
Türk Dil Kurumu’nun çıkardığı Türkçe Sözlük’ün yeni baskısında ‘mensur şiir’in tarifi yapıldıktan sonra mensur şiire karşılık olarak aşağıdaki kelimelerden hangisi kaydedilir?
Seçenekler
A
Düzanlatım şiiri
B
Düzyazı şiir
C
Şiirce
D
Şiirsel düzyazı
E
Şairane nesir
Açıklama:
Türk Dil Kurumu’nun çıkardığı Türkçe Sözlük’ün yeni baskısında ‘mensur şiir’in tarifi yapıldıktan sonra mensur şiire karşılık olarak “şiirce” kelimesi kaydedilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 78
I. Mensur şiirler, bir paragraftan birkaç paragrafa kadar genişleyen küçük, yoğun yazılardır.
II. Mensur şiirler bağımsız, başlıklı, bir türün içinde parça olmayan, kendi bütünlüğüne sahip metinlerdir.
III. Bireysel duygulanmaların ifade edildiği şairane yazılmış bir yazı türüdür.
Yukarıdakilerden hangileri mensur şiirin özellikleri arasındadır?
II. Mensur şiirler bağımsız, başlıklı, bir türün içinde parça olmayan, kendi bütünlüğüne sahip metinlerdir.
III. Bireysel duygulanmaların ifade edildiği şairane yazılmış bir yazı türüdür.
Yukarıdakilerden hangileri mensur şiirin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I. ve II.
C
I. ve III.
D
II. ve III.
E
I. II. ve III.
Açıklama:
3 maddede de mensur şiirin özelliklerine dair verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 79
Ahmet Hamdi Tanpınar’a göre mensur şiirin yolunu aşağıda verilen yazarlardan hangisi açmıştır?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Muallim Naci
C
Mustafa Reşit
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
İsmail Safa
Açıklama:
Ahmet Hamdi Tanpınar’a göre mensur şiirin yolunu Recaizade Mahmut Ekrem açmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 80
Elvâh-ı Şairâne adlı eseri kim yazmıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Celal
B
Halit Ziya
C
Mustafa Reşit
D
Ali Nadir
E
Ali Nusret
Açıklama:
Elvâh-ı Şairâne(1895) adlı kitabı Mehmet Celal yazmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 81
I. Mensur şiirin moda hâline gelmesinde Mehmet Rauf’un Servet-i Fünûn dergisinde çıkan bu yoldaki kalem tecrübelerinin önemli bir payı vardır.
II. Servet-i Fünûn topluluğu kurulmadan önce Halit Ziya’nın 1886-1887 yılları arasında Hizmet gazetesinde mensur şiirleri yayımlanır.
III. 1896’da Tevfik Fikret’in Servet-i Fünûn dergisinin başına geçmesiyle Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) topluluğu kurulmuş olur.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri yanlıştır?
II. Servet-i Fünûn topluluğu kurulmadan önce Halit Ziya’nın 1886-1887 yılları arasında Hizmet gazetesinde mensur şiirleri yayımlanır.
III. 1896’da Tevfik Fikret’in Servet-i Fünûn dergisinin başına geçmesiyle Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) topluluğu kurulmuş olur.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Hiçbiri
B
Yalnız I.
C
Yalnız II.
D
I. ve II.
E
II. ve III.
Açıklama:
3 maddede de Servet-i Fünûn dergisi ve topluluğu hakkında verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 82
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirin başarılı örneklerini Mehmet Rauf verir. Eylül yazarı, Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini 1901'de hangi kitapta toplar?
Seçenekler
A
Mezardan Sesler
B
Mai ve Siyah
C
Siyah İnciler
D
Mensur Şiirler
E
Aşkımın Mezarı
Açıklama:
Mehmet Rauf, Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini 1901’de Siyah İnciler adıyla bir kitapta toplar. Doğru cevap C'dir.
Soru 83
Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan mensur şiirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)’ta toplayan mensur şiir yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Hüseyin Cahit
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Celal Sahir
E
Abdülhak Hamit
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide mensupları arasında mensur şiir yazarlarından diğeri Celâl Sahir [Erozan]’dir. O, Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanan mensur şiirlerini daha sonra Buhran (1909) ve Siyah Kitap (1912)’ta toplamıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 84
Mensur şiire ilk defa hangi edebiyatta rastlanır?
Seçenekler
A
Rus
B
İngiliz
C
Alman
D
Fransız
E
İtalyan
Açıklama:
Mensur şiir, yeni bir edebî türdür. Mensur şiire ilk defa Fransız edebiyatında rastlanır. Fransız edebiyatında sanatkârane düzyazı anlamına gelen “prose poétique” adıyla anılan bazı eserler kaleme alınır.
Soru 85
Mensur şiirin Amerikan şiirindeki öncüsü kimdir?
Seçenekler
A
Thomas De Quincey
B
Edgar Allan Poe
C
Stefan George
D
Rainer-Maria Rilke
E
Jens P. Jacobsen
Açıklama:
- Fâtih Andı’nın (Andı, 1997, 27) da belirttiği gibi 19. yüzyılın sonlarında mensur şiir, diğer Batı edebiyatlarında gittikçe yaygınlık kazanır. İngiltere’de The English Mail Coach [İngiliz Posta Arabası] (1849) isimli eseriyle Thomas De Quincey (1785-1859); Alman edebiyatında Hölderlin (1770-1843), Stefan George (1868-1933) ve Rainer-Maria Rilke (1876-1926); İspanya’da G. Adolfo Becquer (1836-1870); Danimarka’da Jens P. Jacobsen (1847-1885); Amerika’da Edgar Allan Poe (1809-1849) ve Rus edebiyatında Senilia-Stichotvorenija v proze [Eşik-Mensur Şiirler] adlı eseriyle Turgenyev (1818-1883) bu yeni edebî türün öncüleri olur.
Soru 86
Ülkesi Fransa’da geç anlaşılan mensur şiir şairi kimdir?
Seçenekler
A
Baudelaire
B
Rimbaud
C
Mallarmé
D
Jens P. Jacobsen
E
Hölderlin
Açıklama:
Baudelaire, Rimbaud ve Mallarmé gibi Fransız şairlerinin eserlerinin 19. yüzyılın sonlarına doğru Türk sanatkârları tarafından tanınıp okunduğu bilinmektedir. Başta ülkesi Fransa’da geç anlaşılan Baudelaire olmak üzere Rimbaud ve Mallarmé’nin Türk edebiyatı üzerindeki asıl etkisi Servet-i Fünûn döneminde şiir alanında başlar. Bu sanatkârların mensur şiir türünde eserleriyle de Servet-i Fünûn dönemi üzerinde sınırlı etkisinden söz edilebilir.
Soru 87
Edebiyatımızda mensur şiir türüne bu adı veren ve bu yolda ilk örnekleri ortaya koyan kimdir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Mehmet Rauf
C
Recaizade Ekrem
D
İsmail Safa
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
Mensur şiir, bir başka söyleyişle düzyazı şiir, her şeyden önce bu söz gruplarını oluşturan kelimelerin anlamlarıyla bakıldığında bizi, şiire has bir duygu yahut olgunun düzyazı formunda varlık kazanması kavram alanıyla karşı karşıya getirir. Bu da şiirin ya da şiire has özün, geleneğin belirlediği şiir formundan başka bir şekilde ortaya konduğu veya konabileceği fikrine götürür. Nitekim bu yolda ilk örnekleri ortaya koymanın yanında türe adını veren Halit Ziya da kendi mensur şiirleri hakkında, “Bu makaleleri tevlîd eden fikirler şairâne olduğu için onlara mensûr şiirler nâmını vermek istedim.” (Uşaklıgil, 1891, 3) demektedir.
Soru 88
Türk Dili Kurumu’nun çıkardığı Türkçe Sözlük’te ‘mensur şiir’ için hangi karşılık kaydedilmiştir?
Seçenekler
A
düz şiir
B
yazı şiir
C
düzanlatım şiir
D
şiirsel düzyazı
E
şiirce
Açıklama:
Türk Dil Kurumu’nun çıkardığı Türkçe Sözlük’ün yeni baskısında ‘mensur şiir’in tarifi yapıldıktan sonra mensur şiire karşılık olarak “şiirce” kelimesi kaydedilir.
Soru 89
Halit Ziya’nın “Aşkımın Mezarı” başlıklı mensur şiiri, Tercüman-ı Hakikat gazetesinde kim tarafından “Mezarda aşk aramak, meyyitte can aramaya benzer” eleştirisiyle birlikte yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret
B
Muallim Nâci
C
Recaizade Mahmut Ekrem
D
Mehmet Reşit
E
Mehmet Celal
Açıklama:
Türk edebiyatında mensur şiirin ilk örneğini İzmir’de çıkan Nevruz gazetesinde (1 Mart 1307/14 Mart 1884) Halit Ziya’nın verdiği görüşü yaygın şekilde kabul edilir. Onun daha önce “Aşkımın Mezarı” başlıklı mensur şiiri Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayımlanmıştır. Bu mensur şiir, Tercüman-ı Hakikat gazetesinin edebiyat sütununu yöneten Muallim Nâci tarafından “Mezarda aşk aramak, meyyitte can aramaya benzer” eleştirisiyle birlikte Tercüman-ı Hakikat’te yayımlanmıştır (23 Nisan 1883).
Soru 90
Ahmet Hamdi Tanpınar’a göre mensur şiirin yolunu kim açmıştır?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Mehmet Celâl
C
İsmail Safa
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Mustafa Fehmi
Açıklama:
Ahmet Hamdi Tanpınar’a göre mensur şiirin yolunu Recaizade Mahmut Ekrem açmıştır.
Soru 91
Envâr-ı Zekâ ve Şark dergilerinde yayımlanan mensur şiirlerini Gözyaşları (1884) adlı kitapta toplayan şair kimdir?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Hüseyin Cahit
C
Celâl Sâhir
D
Faik Ali
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
Envâr-ı Zekâ ve Şark dergilerinde Halit Ziya ile yakın tarihlerde Mustafa Reşit’in mensur şiirleri de yayımlanır. Bu mensur şiirlerini Gözyaşları (1884) adlı kitapta toplayan Mustafa Reşit, günlük yaşayışı içerisinde tesadüfen karşılaştığı küçük hayat sahnelerini konu edinir.
Soru 92
Halit Ziya’nın Mezardan Sesler adlı kitabı hangi olay üzerine yazdıklarından oluşmaktadır?
Seçenekler
A
I. Meşrutiyet’in ilanı
B
II. Meclis-i Mebusan’ın kapatılması
C
Servet-i Fünûn dergisinin kapatılması
D
annesinin ölümü
E
babasının ölümü
Açıklama:
Servet-i Fünûn topluluğu kurulmadan önce Halit Ziya’nın 1886-1887 yılları arasında Hizmet gazetesinde mensur şiirleri yayımlanır. Bu mensur şiirler önce hoş karşılanmaz ve eleştirilir. Recaizade Mahmut Ekrem’in onun mensur şiirleri hakkında olumlu görüşler içeren bir yazısının yayımlanması üzerine eleştiriler kesilir. Halit Ziya, daha sonra bu yazılarını 1891’de Mensûr Şiirler adıyla kitaplaştırır. Annesinin ölümü üzerine yazdıklarını da aynı yıl kitap hâlinde Mezardan Sesler adıyla yayımlar.
Soru 93
Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini Siyah İnciler adıyla bir kitapta toplayan şair kimdir?
Seçenekler
A
Mehmet Rauf
B
Âkif Paşa
C
Ziya Paşa
D
Abdülhak Hâmit
E
Recaîzâde Mahmut Ekrem
Açıklama:
Halit Ziya’dan sonra mensur şiirin başarılı örneklerini Mehmet Rauf verir. Eylül yazarı, Mekteb dergisinden başlayarak Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanması beş yıl süren mensur şiirlerini 1317/1901’de Siyah İnciler adıyla bir kitapta toplar.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisinde “alafranga” bir tipi ele alan eser ve yazarı bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Aheng-i Şebab - Tevfik Nevzat
B
Cani mi Masum mu - Selanikli Fazlı Necip
C
İntibah - Namık Kemal
D
Muharrir, Şair, Edip - Ahmet Rasim
E
Şık - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Açıklama:
Servet-i Fünûn dışı Türk edebiyatının önemli temsilcilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 2
Modernleşme devri Türk edebiyatı tarihinin “ara nesil” (mutavassıtın) olarak bilinen dönemi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Küçük ve gündelik hassasiyetler anlatılmıştır.
B
Bu dönemde elliye yakın süreli yayın neşredilmiştir.
C
Bu dönemde eser veren yazarların hemen hepsi siyasi konuları ele almıştır.
D
Ara neslin yayın faaliyeti Servet-i Fünun’un hazırlanmasında etkili olmuştur.
E
Ara neslin yoğun bir çeviri faaliyeti vardır.
Açıklama:
Servet-i Fünûn dışı Türk edebiyatının estetik özelliklerinin neler olduğunu açıklayabileceksiniz.
m
m
Soru 3
Kalıtım (ırsiyet) konusu aşağıdaki roman türlerinden hangisinin belirleyici özelliğidir?
Seçenekler
A
Romantik
B
Natüralist
C
Klasik
D
Realist
E
Sürrealist
Açıklama:
Servet-i Fünûn dışı Türk edebiyatının estetik özelliklerinin neler olduğunu açıklayabileceksiniz.
m
m
Soru 4
Halit Ziya, Bıçakcızade Hakkı Bey ve Tevfik Nevzat’ın birlikte çıkardıkları İzmir’in ilk edebi-fenni dergisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Servet-i Fünun
B
Envar-ı Zeka
C
İkdam
D
Hizmet
E
Nevruz
Açıklama:
Servet-i Fünûn dışı Türk edebiyatının önemli temsilcilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın aşağıda verilen romanlarından hangisi, onun Ahmet Mithat Efendi’yle tanışmasında önemli rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Mürebbiye
B
Şık
C
Tesadüf
D
Nimetşinas
E
Mutalleka
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Hüseyin rahmi Gürpınar, Ahmet Mithat Efendi çevresinde yetişmiş yazarlarımızdandır. Ahmet Mithat Efendi’yle tanışmasına vesile olan ve böylelikle Tercüman-ı Hakikat gazetesinde çalışmaya başlamasında etken olan ‘’Şık’’ romanıdır.
Hüseyin rahmi Gürpınar, Ahmet Mithat Efendi çevresinde yetişmiş yazarlarımızdandır. Ahmet Mithat Efendi’yle tanışmasına vesile olan ve böylelikle Tercüman-ı Hakikat gazetesinde çalışmaya başlamasında etken olan ‘’Şık’’ romanıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın eserlerindeki dil ve anlatım özelliklerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
Günlük konuşma dilini, sokağın dilini eserlerinde kullanmıştır.
B
Halk deyimlerine, argoya, mizaha geniş yer vermiştir.
C
Eserlerinde batılılaşmanın yanlış anlaşılması, mahalle hayatı, toplumdaki aksaklıklar ve milli mücadele gibi konuları işlemiştir.
D
Eserlerinde karakterlerin birbirleriyle diyaloglarına sıkça yer verir.
E
Realist - natüralist bir anlayışla eserlerini kaleme almıştır.
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Servet-i Fünun Döneminde eser vermeye başlayan sanatçı, gerek Milli Edebiyat Döneminde gerekse Cumhuriyet Döneminde eser vermesine karşın, eserlerinde milli mücadeleyi hiç işlememiştir. Toplumun aksak yönlerini ele alarak halkı aydınlatmayı amaçlamıştır.
Servet-i Fünun Döneminde eser vermeye başlayan sanatçı, gerek Milli Edebiyat Döneminde gerekse Cumhuriyet Döneminde eser vermesine karşın, eserlerinde milli mücadeleyi hiç işlememiştir. Toplumun aksak yönlerini ele alarak halkı aydınlatmayı amaçlamıştır.
Soru 7
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın aşağıdaki eserlerinden hangisi, toplumda gördüğü aksaklıklardan olan din konusundaki yanlış bilgi ve inançlar ve bunların neden olduğu yersiz davranışları konu almaz?
Seçenekler
A
Efsuncu Baba
B
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç
C
Ben Deli miyim?
D
Muhabbet Tılsımı
E
Utanmaz Adam
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Hüseyin Rahmi Gürpınar, toplumda görülen aksaklıkları mizahi bir dille sergiler. Bu aksaklıklardan biri de din konusundaki yanlış bilgi ve boş inançlar ile bunların sebep olduğu yersiz davranışlardır. Bunları mizahi bir üslupla ele alır ve sergiler. Dini inanç ve düşünceyi değil, dini değer ve tavırların yanlış yorumlanışını, saplantıları ve dini kimliğe bürünmüş geleneksel bazı davranış ve düşünce biçimlerini eleştirir. Batıl inançlardan doğan komik sonuçlar aracılığıyla, batıl inançların akıl dışılığını göstermeye çalışan sanatçı, bunu güçlü mizah yeteneğiyle başarır.Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Muhabbet Tılsımı, Efsuncu Baba, Dirilen İskelet gibi romanlarında batıl inançlardan doğan durumları ele alan Hüseyin Rahmi, halkın din ve inançlar konusunda aydınlanmasını amaçlar.
Hüseyin Rahmi Gürpınar, toplumda görülen aksaklıkları mizahi bir dille sergiler. Bu aksaklıklardan biri de din konusundaki yanlış bilgi ve boş inançlar ile bunların sebep olduğu yersiz davranışlardır. Bunları mizahi bir üslupla ele alır ve sergiler. Dini inanç ve düşünceyi değil, dini değer ve tavırların yanlış yorumlanışını, saplantıları ve dini kimliğe bürünmüş geleneksel bazı davranış ve düşünce biçimlerini eleştirir. Batıl inançlardan doğan komik sonuçlar aracılığıyla, batıl inançların akıl dışılığını göstermeye çalışan sanatçı, bunu güçlü mizah yeteneğiyle başarır.Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Muhabbet Tılsımı, Efsuncu Baba, Dirilen İskelet gibi romanlarında batıl inançlardan doğan durumları ele alan Hüseyin Rahmi, halkın din ve inançlar konusunda aydınlanmasını amaçlar.
Soru 8
Ahmet Mithat Efendi gibi roman yoluyla topluma faydalı olmak için yazan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Selanikli Fazlı Necib
B
Mustafa Reşit Bey
C
Mehmet Celal
D
Hüseyin Rahmi Gürpınar
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tanzimat döneminde Ahmet Mithat Efendi, edebiyat aracılığıyla halkı eğitmeyi amaçlamıştır. Ahmet Mithat Efendi gibi Hüseyin Rahmi Gürpınar da aynı şekilde roman yoluyla geri kalmış Osmanlı toplumuna faydalı olmak amacıyla romanlarını kaleme almıştır. Toplumdaki aksaklıkları, yanlışları mizahi bir anlayışla ele alarak insanların doğruyu görmelerine katkıda bulunmuştur.
Tanzimat döneminde Ahmet Mithat Efendi, edebiyat aracılığıyla halkı eğitmeyi amaçlamıştır. Ahmet Mithat Efendi gibi Hüseyin Rahmi Gürpınar da aynı şekilde roman yoluyla geri kalmış Osmanlı toplumuna faydalı olmak amacıyla romanlarını kaleme almıştır. Toplumdaki aksaklıkları, yanlışları mizahi bir anlayışla ele alarak insanların doğruyu görmelerine katkıda bulunmuştur.
Soru 9
Hüseyin Rahmi Gürpınar aşağıda verilen hangi edebi akımların etkisinde romanlarını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Romantizm - Klasizm
B
Realizm - Natüralizm
C
Romantizm - Realizm
D
Sürrealizm - Fütürizm
E
Empresyonizm - Dadaizm
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Hüseyin Rahmi Gürpınar, batılı ve gözleme dayalı roman anlayışını benimsemiştir. Onun romanlarında görülen realist ve natüralist etkiler, batılı sanat akımlarından gelir.
Hüseyin Rahmi Gürpınar, batılı ve gözleme dayalı roman anlayışını benimsemiştir. Onun romanlarında görülen realist ve natüralist etkiler, batılı sanat akımlarından gelir.
Soru 10
Mizah edebiyatının kurucu isimlerinden olan Hüseyin Rahmi’nin Ahmet Rasim’le birlikte çıkardığı mizah gazetelerinin adları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boşboğaz - Güllabi
B
İkdam - Enderun
C
Leylek - Şehir
D
Çanta - Hakikat
E
Sohbet - Yolcu
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Hüseyin Rahmi Gürpınar
Mizah edebiyatımızın da kurucu isimlerinden biri olan Hüseyin Rahmi, Ahmet Rasim’le birlikte Boşboğaz ve Güllabi adlı mizah gazeteleri çıkarır. Uzun soluklu olmayan bu yayınlar kısa bir süre sonra kapanır.
Mizah edebiyatımızın da kurucu isimlerinden biri olan Hüseyin Rahmi, Ahmet Rasim’le birlikte Boşboğaz ve Güllabi adlı mizah gazeteleri çıkarır. Uzun soluklu olmayan bu yayınlar kısa bir süre sonra kapanır.
Soru 11
İstanbul’u her yönüyle anlattığı için "şehir tarihçisi" diye de adlandırılan sanatçı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hüseyin Rahmi
B
Ali Kemal
C
Tevfik Nevzat
D
Mehmet Celal
E
Ahmet Rasim
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Ahmet Rasim
Mahalle hayatını, şehri bütün yönleriyle anlatması, içinde yaşadığı mekanı zenginleştirmesi ve derinleştirmesi, geçmişe ve kendi zamanına dair bilgi ve gözlemlerde bulunması Ahmet Rasim’in şehir tarihçisi olarak anılmasına neden olmuştur.
Mahalle hayatını, şehri bütün yönleriyle anlatması, içinde yaşadığı mekanı zenginleştirmesi ve derinleştirmesi, geçmişe ve kendi zamanına dair bilgi ve gözlemlerde bulunması Ahmet Rasim’in şehir tarihçisi olarak anılmasına neden olmuştur.
Soru 12
İstanbul’un gizli kalmış köşelerindeki zengin ve renkli hayatı anlatan "Şehir Mektupları" adlı eser aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Hüseyin Rahmi
C
Mehmet Celal
D
Fazlı Necib
E
Tevfik Nevzat
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Ahmet Rasim
İstanbul’un gizli kalmış köşelerindeki zengin ve renkli hayatı samimi, eğlenceli ve mizahi bir dille anlatan eserin yazarı Ahmet Rasim’dir.
İstanbul’un gizli kalmış köşelerindeki zengin ve renkli hayatı samimi, eğlenceli ve mizahi bir dille anlatan eserin yazarı Ahmet Rasim’dir.
Soru 13
Aşağıda verilenlerden hangisi Mehmet Celal’in eserlerinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Hikayeleri konu bakımından devrin sosyal hayatına ilişkin işaretler içermekle beraber teknik bakımdan güçlü değildir.
B
Şiirleri lirik, içli fakat basittir; edebi değeri yoktur.
C
Klasik şiir ile batı tarzı şiiri birleştirmek amacını taşıyan bir edebiyat görüşü benimsemiştir.
D
Şiirlerinde ve nesirlerinde ağır bir dil kullanması ancak anlatımının basit olması eserlerinin en önemli özelliklerinden biridir.
E
Eserlerinde hüzün, gözyaşı, ölüm, acı çekmek, terk ediliş gibi konuların sürekli işlenmesi Mehmet Celal’in romantik-santimantalist olduğunu gösterir.
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Mehmet Celal
Mehmet Celal şiirlerini ve nesirlerini sade dille basit biçimde yazmıştır. Eserlerinde gereksiz duygusallık bulunmakta; eserleri edebi değer taşımamakta ve teknik yönden zayıftır.
Mehmet Celal şiirlerini ve nesirlerini sade dille basit biçimde yazmıştır. Eserlerinde gereksiz duygusallık bulunmakta; eserleri edebi değer taşımamakta ve teknik yönden zayıftır.
Soru 14
Türk siyasi tarihinde "hain" olarak tanınmasına yol açan faaliyetleri ve Kuva-yı Milliye’ye, İstiklâl Savaşı’na karşı çıkışları nedeniyle linç edilerek öldürülen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevfik Nevzat
B
Ali Kemal
C
Fazlı Necib
D
Mustafa Reşit
E
Mehmet Celal
Açıklama:
Önemli Temsilciler ve Eserlerinin Genel Özellikleri - Ali Kemal
Ali Kemal, Muallim Naci’nin etkisinde kalmış, Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nca kurulan hükümette dahiliye nazırlığı yaparken hain olarak tanınmasına yol açan faaliyetleri, Kuva-yı Milliye hareketine karşı çıkardığı genelgelerle dikkati çeken sanatçı, İstiklâl Savaşı’nı Ankara hükümetinin kazanması üzerine 1922 yılında İzmit’te linç edilerek öldürülmüştür.
Ali Kemal, Muallim Naci’nin etkisinde kalmış, Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nca kurulan hükümette dahiliye nazırlığı yaparken hain olarak tanınmasına yol açan faaliyetleri, Kuva-yı Milliye hareketine karşı çıkardığı genelgelerle dikkati çeken sanatçı, İstiklâl Savaşı’nı Ankara hükümetinin kazanması üzerine 1922 yılında İzmit’te linç edilerek öldürülmüştür.
Soru 15
- Hüseyin Siret
- Hüseyin Rahmi Gürpınar
- Nigar Hanım
- Ali Ekrem
- Tevfik Nevzat
Yukarıdaki sanatçılardan hangileri Servet-i Fünûn edebiyatı dışında eser veren isimler kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, III ve V
B
II, III ve V
C
I,II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, IV ve V
Açıklama:
Edebiyat-ı Cedide topluluğu edebiyatı mensuplarının eser verdiği senelerde, Servet-i Fünûn edebiyatı dışında eser veren yazarlarda mevcuttur. Bu şair ve romancıların bazıları ara nesil başlığı altında tanımlanan yıllarda eser vermiş olmakla beraber bazıları, ilk eserlerini Servet-i Fünûn’un en güçlü olduğu senelerde vermişler ve Edebiyat-ı Cedide topluluğunun edebi görüşlerine iştirak etmemişlerdir. Servet-i Fünûn Dışı Türk Edebiyatında Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı, Ahmet Rasim’i, Mehmet Celal’i, Şair Nigar Hanım’ı, Ali Kemal’i, Selanikli Fazlı Necib’i, Tevfik Nevzat’ı ve Mustafa Reşit Bey’i görmek mümkündür. Diğer iki şair Edebiyat-ı Cedide topluluğuna mensuptur.
Edebiyat-ı Cedide topluluğu edebiyatı mensuplarının eser verdiği senelerde, Servet-i Fünûn edebiyatı dışında eser veren yazarlar da mevcuttur. Bu şair ve romancıların bazıları ara nesil başlığı altında tanımlanan yıllarda eser vermiş olmakla beraber bazıları, ilk eserlerini Servet-i Fünûn’un en güçlü olduğu senelerde vermişler ve Edebiyat-ı Cedide topluluğunun edebi görüşlerine iştirak etmemişlerdir. Servet-i Fünûn Dışı Türk Edebiyatında Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı, Ahmet Rasim’i, Mehmet Celal’i, Şair Nigar Hanım’ı, Ali Kemal’i, Selanikli Fazlı Necib’i, Tevfik Nevzat’ı ve Mustafa Reşit Bey’i görmek mümkündür. Diğer iki şair Edebiyat-ı Cedide topluluğuna mensuptur.
Edebiyat-ı Cedide topluluğu edebiyatı mensuplarının eser verdiği senelerde, Servet-i Fünûn edebiyatı dışında eser veren yazarlar da mevcuttur. Bu şair ve romancıların bazıları ara nesil başlığı altında tanımlanan yıllarda eser vermiş olmakla beraber bazıları, ilk eserlerini Servet-i Fünûn’un en güçlü olduğu senelerde vermişler ve Edebiyat-ı Cedide topluluğunun edebi görüşlerine iştirak etmemişlerdir. Servet-i Fünûn Dışı Türk Edebiyatında Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı, Ahmet Rasim’i, Mehmet Celal’i, Şair Nigar Hanım’ı, Ali Kemal’i, Selanikli Fazlı Necib’i, Tevfik Nevzat’ı ve Mustafa Reşit Bey’i görmek mümkündür. Diğer iki şair Edebiyat-ı Cedide topluluğuna mensuptur.
Soru 16
Edebiyat tarihimize hikâye, roman, şiir, hatıra, makale, sohbet, gezi yazısı, tarih ve okul kitapları gibi türlerde yazdığı eserleri ile katkıda bulunan Ahmet Rasim’in eserlerine aşağıdakilerden hangisi örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Fonograf
B
İffet
C
Mutalleka
D
Mürebbiye
E
Tesadüf
Açıklama:
Edebiyat tarihimize hikâye, roman, şiir, hatıra, makale, sohbet, gezi yazısı, tarih ve okul kitapları gibi türlerde yazdığı eserleri ile katkıda bulunan Ahmet Rasim’in Fonograf adlı ilk kitapçığı Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayınlanmıştır. Şıklardaki diğer eserler ise Hüseyin Rahmi Gürpınar’a ait eserlerdir.
Soru 17
- Romanlarında halkın anlayacağı bir dil kullanması
- Tanzimat sonrası Türkçesindeki değişimi eserlerinde de yansıtması
- Roman sanatının, Batı'dan gelmiş bir tür olarak farklı bir dil gerektirdiğini düşünmesi
Yukarıdaki koşullar dikkate alındığında Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın eserleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Servet-i Fũnun edebiyatının dilini benimsediği
B
Eserlerinde argoya ve halk ağzına yer vermediği
C
Sanat merkezli bir anlayış ile eser yazdığı
D
Konu bakımından bireysel hikâyelere yaklaştığı
E
Eserlerinin en önemli yanının dili olduğu
Açıklama:
Romanlarının konularını genellikle doğu-batı meselesi üzerine bina eden Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın eserlerinin en önemli yanı dilidir. Tanzimat sonrası Türkçesindeki değişim Hüseyin Rahmi ile roman dili olma yolunda yeni bir aşamaya girmiştir. Çünkü roman sanatı, batıdan gelmiş bir tür olarak farklı bir dil gerektirmektedir. Batı tarzı roman ve hikâyenin dilinin günlük ve konuşma dili olması gerekmektedir. Hüseyin Rahmi, halkın anlayacağı bir dil kullanarak, okuyucunun severek ve beğenerek okuyabileceği romanlar yazan, halk deyimlerine ve argoya da geniş yer vermiş bir yazardır.
Soru 18
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Batılı hayat tarzı ile yerli hayat tarzını mukayese etmiş ve hangisinin ne derece benimsenmesi konusunda kararını vermiş anlatıcı tipleri, roman kahramanlarına yönelik bakış açısının olması durumuna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Roman kahramanlarının batı özentisi tarzına sahip oldukları
B
Anlatıcıların konumları bakımından sübjektif konumu benimsemiştir
C
Romanlarındaki realist etkiler Servet-i Fũnun edebiyatından gelir
D
Tamamen batıya dönük edebiyat anlayışının olduğu
E
Romantik edebiyatın hayal mahsulü kurgu tarzını tercih etmiştir
Açıklama:
Tanzimat’ın sosyal faydacı edebiyat anlayışına bağlı olan Hüseyin Rahmi, tamamen batıya dönük edebiyata sosyal fayda gerekçesiyle karşı çıkmıştır. Edebiyat-ı Cedide’nin sanat anlayışı edebiyatı karşısında Hüseyin Rahmi tepki gösterir. Türk romanındaki yozlaşmış roman kahramanlarının temel özelliği, bilhassa Tanzimat dönemi romanları söz konusu olduğunda, yarım yamalak Fransızca bilmeleri, batı özentisi giyim tarzına sahip olmaları Hüseyin Rahminin eleştirdiği ve yazarın romanlarındaki anlatıcıların konumları bakımından sübjektif konumu benimseyen romancılar olduğu görülür. Yazar batılı hayat tarzı ile yerli hayat tarzını mukayese etmiş ve hangisinin ne derece benimsenmesi konusunda kararını vermiş anlatıcı tipleri, roman kahramanlarına yönelik bakış açılarını da buna göre sergilerler. Hüseyin Rahmi, batılı ve gözleme dayalı roman anlayışlarını benimsemiştir. Onun romanlarında gördüğümüz realist ve natüralist etkiler, batılı sanat akımlarından gelir.
Soru 19
Ahmet Rasim, kullandığı dil itibariyle Milli Edebiyat’ın dilini hazırlayan kalemlerdendir. Türk edebiyatına katkısı, sadece dil seviyesinde olmayıp aynı zamanda, yerli hayatı konu edinmesi ile de gündelik hayatın tarihi diyebileceğimiz metinleri ile Milli edebiyatın yerlilik konusundaki hassasiyetine de katkıda bulunmuştur. Yazar Tanzimat’ın sosyal faydacı anlayışına bağlı kalır.
Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Rasim ile ilgili söylenebileceklere en uygundur?
Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Rasim ile ilgili söylenebileceklere en uygundur?
Seçenekler
A
Eserlerinde edebi sanatsal dili tercih ettiği
B
Sadece klasik edebiyat ile ilgilendiği
C
Yazı faaliyetlerinin halkı eğitmek amacıyla olduğu
D
Sanat merkezli bir anlayış ile eser yazdığı
E
Yazılarında standart karakter ve hayat şekillerini ele aldığı
Açıklama:
Ahmet Rasim yazı faaliyeti boyunca, çok çeşitli alanlardaki gözlemlerini, hafızasındaki bilgi ile birleştirmiştir. Bir yandan sokağın dilini keşfetmiş, doğal ve renkli bir Türkçe ile yazılar kaleme almıştır. Yazarın edebi faaliyeti, onun hem klasik edebiyat ve klasik zevke, hem de batı edebiyatına aşina olduğunu göstermektedir. İstanbul’un eğlence yerleri, mahalleler, basın hayatı, yankesiciler, dolandırıcılar, meyhaneler gibi çok farklı kesimlerden tipler ve hayat şekilleri bütün zenginliği ile onun yazılarında bulunabilir. Yazar Tanzimat’ın sosyal faydacı anlayışına bağlı kalır. Ahmet Rasim’in yazı faaliyetinin tamamını halkı eğitmek amacıyla yapılanmıştır. Onun fıkralar, makaleler, sohbetler, hatıralar, tarih ve seyahat yazıları vasıtasıyla bilgilendirmek amaçlı, ansiklopedist bir tavrının olduğu açıktır.
Soru 20
Ahmet Rasim ile ilgili:
- Çocukluğundan beri halk arasında yaşamış olması
- Eserlerinde kullandığı dilin samimi ve doğal olması
- Bizzat benimsediği ve sevdiği mekânlarda, benimsediği ve sevdiği insanların hayatına iştirak etmesi
- Kendisini herhangi bir felsefi inanışın emrine vermemiş olması
Seçenekler
A
Yazarın edebi ekolün prensipleri peşinde koşuyor olması
B
Yazılarında standart karakter ve hayat şekillerini ele aldığı
C
Metinlerindeki kahramanlara bakış açısı ve dilinin aşağılayıcı, onları aydınlatmayı esas alması
D
Divan edebiyatının etkisi altında olduğu
E
Yazarın gözlemci, anlattıklarını bizzat samimi olarak yaşadığı
Açıklama:
Ahmet Rasim çocukluğundan beri halk arasında yaşamış bir yazardır. Hüseyin Rahmi Bey’in edebi metinlerinde ele aldığı kahramanlara bakış açısı ve dili aşağılayıcı,kahramanları aydınlatmayı esas alan bir dil iken, Ahmet Rasim’in dili daha samimi ve doğaldır. Bizzat benimsediği ve sevdiği mekânlarda, benimsediği ve sevdiği insanların hayatına iştirak eder, yaşar ve anlatır. Edebi ekolün prensipleriyle büyük toplumsal projelerin peşinde olmamıştır. Kendisini herhangi bir felsefi inanışın emrine vermemiştir. Onun gözlemci ve aynı zamanda anlattıklarını bizzat yaşayan bir yazar olmasında gazeteciliğinin etkisi vardır.
Soru 21
- Ara nesil adıyla bilinen yazar ve şair grubundandır
- Hikâyeleri teknik bakımdan oldukça güçlüdür
- İrticalen şiir söyleme yeteneği ile tanınır
- Şiirleri edebi kıymet bakımından zayıftır
- Divan şiiri tarzında gazeller yazmayı tercih etmediği
Seçenekler
A
II, III
B
III, IV
C
I,II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, IV
Açıklama:
Mehmet Celal Türk edebiyatı tarihinde ara nesil adıyla bilinen yazar ve şair grubunun tanınmış isimlerindendir. İrticalen şiir söyleme yeteneği ile tanınır. Mehmet Celal kolay yazan ediplerimizdendir. Bu yüzden şiirleri edebi kıymet bakımından zayıftır. Hikâyeleri konu bakımından devrin sosyal hayatına ilişkin işaretler içermekle beraber teknik bakımdan zayıftır.
Soru 22
Mehmet Celal, bir takım temleri ve konuları eserlerinde, belki ilk olarak değil ama ısrarla işleyerek, bunların edebiyatımızda kalıcı olarak yer almasını sağlamıştır. Yazarın bu şekilde eserler yazmasından çıkarılacak en uygun sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bu özelliği Türk edebiyatı için bir zenginlik olmuştur
B
Divan şiiri nazım şekillerini kullanmayı tercih ettiği
C
Şiirlerinde ve nesirlerinde dili sabit ve basit olmuştur
D
Edebi ekolün prensipleri peşinde koşuyor olduğu
E
Bir melâl şairi olarak tanınmaya çalıştığı
Açıklama:
Mehmet Celal, bir takım temleri ve konuları eserlerinde, belki ilk olarak değil ama ısrarla işleyerek, bunların edebiyatımızda kalıcı olarak yer almasını sağlamıştır. Bu özelliği Türk edebiyatı için bir zenginlik olmuştur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi modern edebiyatımızın ilk dönemindeki “şiirin beni” ile “şairin beni” arasında olması gereken mesafeyi koruyamayan şairlerimize örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Süleyman Nazif
B
Mehmet Celal
C
Faik Ali
D
Şair Nigar Hanım
E
Cenap Şehabettin
Açıklama:
Nigar Hanım yaşantısıyla eserleri arasındaki çizgiyi netleştiremeyen bütün romantikler gibi günlüğünün sahifeleri arasından eser çıkarmaktan adeta zevk almıştır. Modern edebiyatımızın ilk dönemindeki “şiirin beni” ile “şairin beni” arasında olması gereken mesafeyi koruyamayan şairlerimizdendir. Nigar Hanım’ın sadece nesirlerinde değil, bir kısım şiirlerinde de teknik, yaşanmışın şiirleştirilmesi şeklinde zuhur eder. Çok defa günlükteki anıların şiir hali ile birleştiği görülür.
Soru 24
Modernleşme devri Türk edebiyatı tarihinden söz eden kaynakların birçoğunda “Aranesil” mensuplarının edebi eserlerinde daha ziyade küçük ve günlük hassasiyetleri ifade ettikleri görüşü hâkimdir. Bu devrin dikkate değer özelliklerinden birisi, I. Meşrutiyet’in ilanı ile Edebiyat-ı Cedide topluluğunun başlangıç senesi olarak alınan 1896 yılı arasında, elliye yakın süreli yayın neşredilmiş olmasıdır. Şüphesiz bu süreli yayınlarda neşredilen edebi eserlerin, Servet-i Fünûn’u hazırlamak açısından büyük etkisi olmuştur.
Yukarıdaki duruma göre “Aranesil” mensupları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Yukarıdaki duruma göre “Aranesil” mensupları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Romantizm akımından etkilendikleri
B
Bu nesil bireysel bir takım meselelerin etrafında sosyal konulara da işaret ederler
C
Bütünüyle toplumsal bir sanat anlayışını benimsedikleri
D
Bu neslin eserlerinin belirli bir düşünce üzerine kurulduğu
E
Sadece klasik edebiyat ile ilgilendikleri
Açıklama:
Modernleşme devri Türk edebiyatı tarihinden söz eden kaynakların birçoğunda “Aranesil” mensuplarının edebi eserlerinde daha ziyade küçük ve günlük hassasiyetleri ifade ettikleri görüşü hâkimdir. Bu devrin dikkate değer özelliklerinden birisi, I. Meşrutiyet’in ilanı ile Edebiyat-ı Cedide topluluğunun başlangıç senesi olarak alınan 1896 yılı arasında, elliye yakın süreli yayın neşredilmiş olmasıdır. Şüphesiz bu süreli yayınlarda neşredilen edebi eserlerin, Servet-i Fünûn’u hazırlamak açısından büyük etkisi olmuştur. Bu nesil siyasî konulara değinmese bile, bireysel bir takım meselelerin etrafında sosyal konulara da işaret eder.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın İkdam gazetesinde çıkan ilk romanıdır?
Seçenekler
A
Şık
B
İffet
C
Mutalleka
D
Mürebbiye
E
Şıpsevdi
Açıklama:
: Hüseyin Rahmi Gürpınar, 1894 yılında, Tercüman-ı Hakikat’ten ayrılarak İkdam gazetesinde yazmaya başlar. İkdam gazetesinin sahibi ise Ahmet Cevdet’tir. Bu gazetede yayımlanan ilk romanı İffet, o senelerin modası olan bir üslupla kaleme alınmıştır.
Soru 26
Romanlarının konularını çoğunlukla doğu-batı meselesi üzerine bina eden yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hüseyin Rahmi Gürpınar
B
Ahmet Rasim
C
Mehmet Celal
D
Şair Nigar Hanım
E
Ali Kemal
Açıklama:
Romanlarının konularını genellikle doğu-batı meselesi üzerine bina eden Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın eserlerinin en önemli yanı şüphesiz dilidir.
Soru 27
Toplumun farklı kesimlerinde kullanılan argo ifadeleri, deyimleri ve irticalen söylenmiş ve anonimleşmiş manzumeleri romanlarında kullanan ve kullandığı samimi dil ile tanınan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Cemal
B
Ali Kemal
C
Şair Nigar Hanım
D
Ahmet Rasim
E
Selanikli Fazlı Necip
Açıklama:
Ahmet Rasim’in öne çıkan özelliklerinden biri de dil tercihidir. Kullandığı içeriğe bağlı olarak dili de sokak dilidir. Toplumun değişik kesimlerinde kullanılan argo ifadeler, deyimler, hatta irticalen söylenmiş ve anonimleşmiş manzumelerle çok renkli bir dil oluşturmuştur.
Soru 28
1887’de yayımlanan manzume ve mensurelerden oluşan Efsus eseri aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Selanikli Fazlı Necip
C
Şair Nigar Hanım
D
Mehmet Cemal
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
Nigar Hanım’ın ilk eseri 1887’de yayımladığı manzume ve mensurelerden oluşan Efsus’tur. Yayımlandığı devirde büyük gürültüler koparan bu eser genç bir Müslüman hanıma ait aşk şiirleri olması bakımından önemlidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Ali Kemal’in tenkit alanındaki eseridir?
Seçenekler
A
Sorbonne Darülfünûnun’da Edebiyat-i Hakikiye Dersleri
B
Müverrih mi Şair mi?
C
Paris Musahabeleri
D
İki Hemşire
E
Çölde Bir Sergüzeşt
Açıklama:
Ali Kemal’in tenkit alanında Müverrih mi Şair mi? (1917) ve Yıldız Hatırat-ı Elimesi (1910), Bir Safha-yı Şebab-Bir Safhai Tarih (1913), Rical-i İhtilal: Condorcet, Saint-Just, Danton, Roberspierre 1913, Fetret (1913) Tarih-i Siyasi (1918), İlm-i Ahlak (1914), Tarih-i Siyasi (1918) tarihi ve toplumsal gerçeklikler gözetilerek yazılmış çeşitli türlerde eserleri vardır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi İzmir’in ilk edebi-fenni dergisi olan Nevruz’u yayımlamıştır?
Seçenekler
A
Selanikli Fazlı Necip
B
Mustafa Reşit
C
Ali kemal
D
Şair Nigar Hanım
E
Tevfik Nevzat
Açıklama:
Bıçakçızade Hakkı Bey, Halit Ziya ve Tevfik Nevzat 1884 yılında İzmir’in ilk edebi-fenni dergisi Nevruz’u yayımlarlar.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Selanikli Fazlı Necip’in yayımladığı dergidir?
Seçenekler
A
Gonce-i Edeb
B
Nevruz
C
Gülşen
D
Çanta
E
Tarik
Açıklama:
Selanikli Fazlı Necip’in yayımladığı dergi Gonce-i Edeb’dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Selanikli Fazlı Necip’in ilk romanının tefrikasıdır?
Seçenekler
A
Dilaver
B
Cani mi Masum mu?
C
Bir Gençliğin Güzarı
D
Sevda-yı Medfun
E
Dört Mevsim
Açıklama:
Fazıl Necip’in ilk roman tefrikasının başlığı, Bir Gençliğin Güzarı’dır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Reşit’in eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tezkir-i Mazi
B
Saraylarda Mecnunlar
C
Ye’is Yahut Bir Cürm-i Meşhud
D
Bir Çiçek Demeti
E
Fiora
Açıklama:
Saraylarda Mecnunlar Mustafa Reşit’in değil, Selanikli Fazlı Necip’in eseridir.
Soru 34
Aşağıdaki hangisi aile baskısıyla yapılan bir evliliğin kötü sonucunu anlatan Selanikli Fazlı Necip’in eseridir?
Seçenekler
A
Dört mevsim
B
Pervin
C
Türk Kızı
D
Ah, Anne!
E
Menfa
Açıklama:
Türk Hayatı’nda tefrika edilen “Ah, Anne!” adlı eser, aile baskısıyla yapılan bir evliliğin kötü sonucunu anlatmaktadır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın roman tarzının oluşmasında etkili olmuş batılı yazardır?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Montaigne
C
Emile Zola
D
Albert Camus
E
Daniel Defoe
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın etkilendiği Batılı yazar Fransız edebiyatında natüralist çizgide roman yazan Emile Zola'dır. Hüseyin Rahmi Gürpınar, romanlarını Emile Zola'nın romanlarına benzetmeye çalışmış ve natüralizmin etkisinde kalmıştır. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın güçlü mizahi yeteneği ile Batıl inançlardan kaynaklanan komiklikleri anlattığı romanının adıdır?
Seçenekler
A
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç
B
Şık
C
İffet
D
Mürebbiye
E
Metres
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın, din ve inanç konusunda gördüğü yanlışları mizahi bir dille yazdığı romanlarından biri de "Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç"tır. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Celal için söylenemez?
Seçenekler
A
Dili sade ve basittir.
B
Divan şiiri nazım şekilleri ile Batı tarzı nazım şekillerini kullanmıştır.
C
Eserlerinde karamsarlık göze çarpar.
D
Eserleri edebi açıdan güçlüdür.
E
Hikaye ve şiirlerinde temel duyuş tarzı romantizmdir.
Açıklama:
Mehmet Celal'in hikaye ve şiirlerinde dil ve anlatım teknik yönden zayıftır. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 38
Şair Nigar Hanım için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Şiirde vezin ve kafiye her zaman gerekli değildir, görüşündedir.
B
Aks-i Seda adında bir şiir kitabı vardır.
C
Romantizmin etkisinde kalmıştır.
D
Şiirlerinde Tanzimat edebiyatının izleri görülür.
E
Şiirleri teknik açıdan başarılıdır.
Açıklama:
Nigar Hanımın şiirlerinde duygular, yüzeysel bir şekilde terennüm edilmiş,anlatımda bir derinlik sağlanamamıştır. Dolayısıyla şiirleri teknik yönden başarılı değildir. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Ali Kemal'in Avrupa realizminin esaslarını anlattığı bir eseridir?
Seçenekler
A
Çölde Bir Sergüzeşt
B
Sarbonne Darülfunûn'da Edebiyat-ı Hakikiye Dersleri
C
Paris Musahabeleri
D
İki Hemşire
E
Tarih-i Siyasi
Açıklama:
"Sarbonne Darülfunûn'da Edebiyat-ı Hakikiye Dersleri" adlı eser, Ali Kemal'in Avrupa realizminin esaslarını anlattığı bir çalışmasıdır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın roman tarihimizin sosyal ve kültürel yönden bağını ortaya koyduğu en önemli romanlarından biridir?
Seçenekler
A
Mürebbiye
B
Nimetşinas
C
Şıpsevdi
D
Sevda Peşinde
E
Gulyabanî
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın roman tarihimizin sosyal ve kültürel yönden bağını ortaya koyduğu en önemli romanı Mürebbiye'dir. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Rasim'in eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şehir Mektupları
B
Muhabbet Tılsımı
C
Yine Gecelerim
D
Ömr-i Edebi
E
Osmanlı Tarihi
Açıklama:
Muhabbet Tılsımı adlı romanı Hüseyin Rahmi Gürpınar yazmıştır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 42
Selanikli Fazlı Necip tercümelerini hangi batılı yazardan yapmıştır?
Seçenekler
A
Charles Dickens
B
Goethe
C
Dostoyevski
D
Victor Hugo
E
Mark Twain
Açıklama:
Selanikli Fazlı Necip, tercümelerini Victor Hugo'nun eserlerinden yapmıştır. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 43
Edebiyatımızda genç şair ve yazarların yetişmesinde önemli bir yere sahip olan "Envar-ı Zeka" adlı edebiyat dergisini, aşağıdaki yazarlardan hangisi çıkarmıştır?
Seçenekler
A
Hüseyin Rahmi Gürpınar
B
Ahmet Rasim
C
Nigar Hanım
D
Fazlı Necip
E
Mustafa Reşit
Açıklama:
Edebiyatımızda genç şair ve yazarların yetişmesinde önemli bir yere sahip olan "Envar-ı Zeka" adlı edebiyat dergisini, Mustafa Reşit çıkarmıştır. Doğru yanıt: E'dir
Soru 44
1884 yılında İzmir'in ilk edebi-fenni dergisini yayımlayan aynı zamanda hukukçu olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Tevfik Nevzat
C
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Ali Kemal
E
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Açıklama:
Tevfik Nevzat, 1884 yılında İzmir'in ilk edebi-fenni dergisini yayımlayan yazardır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 45
Şık romanı onun Ahmet Mithat Efendi ile tanışmasına vesiledir. Böylece Tercüman-ı Hakikat yazarlarından biri olmuştur. 1894 yılında, Tercüman-ı Hakikat’ten ayrılarak İkdam gazetesinde yazmaya başlar. İkdam gazetesinin sahibi ise Ahmet Cevdet’tir. Bu gazetede yayımlanan ilk romanı İffet, o senelerin modası olan bir üslupla kaleme alınmıştır.
Yukarıda hakkında bilgi verilen yazarımız aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Yukarıda hakkında bilgi verilen yazarımız aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hüseyin Rahmi Gürpınar
B
Reşat Nuri Güntekin
C
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D
Refik Halit Karay
E
Halide Edip Adıvar
Açıklama:
Şık romanı onun Ahmet Mithat Efendi ile tanışmasına vesiledir. Böylece Tercüman-ı Hakikat yazarlarından biri olmuştur. 1894 yılında, Tercüman-ı Hakikat’ten ayrılarak İkdam gazetesinde yazmaya başlar. İkdam gazetesinin sahibi ise Ahmet Cevdet’tir. Bu gazetede yayımlanan ilk romanı İffet, o senelerin modası olan bir üslupla kaleme alınmıştır.
Yukarıda hakkında bilgi verilen yazarımız Hüseyin Rahmi Gürpınar'dır.
Yukarıda hakkında bilgi verilen yazarımız Hüseyin Rahmi Gürpınar'dır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Muhabbet Tılsımı
B
Efruz Bey
C
Dirilen İskelet
D
Efsuncu Baba
E
İffet
Açıklama:
Efruz Bey Ömer Seyfettin'in romanıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Rasim'in eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şehir Mektupları
B
Gecelerim
C
Çocukluğum
D
Muharrir
E
Şair Edip
Açıklama:
Çocukluğum Ahmet Rasim'in eserlerinden biri değildir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Rasim'in öğretici türde yazılmış bir eseridir?
Seçenekler
A
Ömr-i Edebi
B
Şair Edip
C
Muharrir
D
İki Hatıra Üç Şahsiyet
E
Gecelerim
Açıklama:
İki Hatıra Üç Şahsiyet Ahmet Rasim'in öğretici türde kaleme aldığı bir eserdir.
Soru 49
Mehmet Celal çok sayıda şiir ve roman kaleme alınmış bir de antoloji hazırlamıştır. Mehmet Celal bu şiirlerinde tesiri altında kaldığı şair aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Recaizade Mahmut Ekrem
B
Namık Kemal
C
Ziya Paşa
D
Namık Kemal
E
Muallim Naci
Açıklama:
Mehmet Celal Muallim Naci'nin tesiri altında kalmıştır.
Soru 50
Tanzimat'la başlayan modern edebiyatın ilk kadın şairi olan aynı zamanda evinin salonunu kadın, erkek, genç, yaşlı bütün edebiyatseverlere açan isim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Şair Nigar Hanım
B
Şair Figen Hanım
C
Şair Nermin Hanım
D
Şair Halide Hanım
E
Şair Nedime Hanım
Açıklama:
Tanzimat'la başlayan modern edebiyatın ilk kadın şairi olan aynı zamanda evinin salonunu kadın, erkek, genç, yaşlı bütün edebiyatseverlere açan isim Şair Nigar Hanım'dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Şair Nigar Hanım'ın eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Niran
B
İffet
C
Aks-i Seda
D
Sefahat-ı Kalb
E
Elhan-ı Vatan
Açıklama:
İffet şair Nigar Hanım'ın eserlerinden biri değildir.
Soru 52
Eserleri arasında ilk dikkati çeken Sorbonne Darülfünûnun’da Edebiyat-i Hakikiye Dersleri adlı metin olan yazar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ziya Paşa
C
Ali Kemal
D
Şinasi
E
Muallim Naci
Açıklama:
Eserleri arasında ilk dikkati çeken Sorbonne Darülfünûnun’da Edebiyat-i Hakikiye Dersleri adlı metin olan yazar Ali Kemal'dir.
Soru 53
İzmir'in ilk Türk avukatı olan Aheng-i Şebab adlı eseri yazan şair aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal
B
Ali Kemal
C
Muallim Naci
D
Tevfik Nevzat
E
Hüseyin Cahit
Açıklama:
İzmir'in ilk Türk avukatı olan Aheng-i Şebab adlı eseri yazan şair Tevfik Nevzat'tır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Selanikli Fazlı Necip'in eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir Gençliğin Güzarı
B
Dilaver
C
Dört Mevsim
D
Yine Orada
E
Handan
Açıklama:
Handan Halide Edip Adıvar'ın eserlerinden biridir.
Soru 55
Hangisi bir Ara Nesil sanatçısı değildir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Halit Ziya Uşaklıgil
C
Şair Nigar Hanım
D
Ali Kemal
E
H. Rahmi Gürpınar
Açıklama:
Halit Ziya Uşaklıgil
Soru 56
Hüseyin Rahmi Gürpınar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Romanlarının konularını genellikle doğu-batı meselesi üzerine bina eder.
B
Halit Ziya ile birlikte salon edebiyatının oluşmasında önemli rol oynamıştır.
C
Günlük konuşma dilini romana sokmuştur.
D
Halk deyimlerine ve argoya geniş yer vermiştir.
E
Mahalle hayatı eserlerde geniş yer bulur.
Açıklama:
Halit Ziya ile birlikte salon edebiyatının oluşmasında önemli rol oynamıştır.
Soru 57
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları düşünüldüğünde bu romanların hangi Batı edebiyat akımlarının etkisiyle kaleme alındığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Klasizm-Romantizm
B
Romantizm-Sembolizm
C
Realizm-Natüralizm
D
Parnasizm-Sembolizm
E
Modernizm-Postmodernizm
Açıklama:
Realizm-Natüralizm
Soru 58
Ahmet Rasim için aşağıdakilerden hangisi söylenemez ?
Seçenekler
A
Günlük konuşma dilini kullanarak dilde sadeleşmenin yolunu açmıştır.
B
Milli edebiyatın yerlilik konusundaki hassasiyetine katkıda bulunmuştur.
C
Tanzimat’ın sosyal faydacı anlayışına bağlıdır.
D
Tüm yazılarında halkı eğitmeyi amaçlar.
E
Dilin sadece yazı formunu kullanarak bilimsel bir dil oluşmasını sağlamıştır.
Açıklama:
Dilin sadece yazı formunu kullanarak bilimsel bir dil oluşmasını sağlamıştır.
Soru 59
Mehmet Celal için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Deneme ve eleştiri yazılarında titiz bir işçilik vardır.
B
Şiirlerinde Cenap Şahabettin’in mükemmeliyetçi sembolizm etkisi görülür.
C
Hikâyeleri devrin sosyal hayatından izler taşımasına rağmen teknik olarak zayıftır.
D
Romanlarında Ahmet Mithat geleneğini devam ettirir.
E
Recaizade’nin Avrupai şiir ekolünü devam ettirmek
Açıklama:
Hikâyeleri devrin sosyal hayatından izler taşımasına rağmen teknik olarak zayıftır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Şair Nigar Hanım’ın kitaplarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aks-i Seda
B
Niran
C
Efsus
D
Sefahat-ı Kalb
E
Elhan-ı Şita
Açıklama:
Elhan-ı Şita
Soru 61
Hangisi Fazlı Necip’in romanlarında görülen konu ve temalardan değildir?
Seçenekler
A
Doğu-batı ya da alafrangalık-alaturkalık meselesi
B
Tarihi ve cinai konular
C
Modernleşmenin telkin ve teklif edilmesi
D
Milli mücadelenin belirli safhaları
E
Sosyal davalar
Açıklama:
Milli mücadelenin belirli safhaları
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Fazlı Necip’in romanlarından birisidir?
Seçenekler
A
Külhani Edipler
B
Bir Çiçek Demeti
C
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç
D
Sefahat-ı Kalb
E
Elhan-ı Vatan
Açıklama:
Külhani Edipler
Soru 63
Edebiyat tarihimizde mektup tarzında ilk roman sayılabilecek Mutalleka kimin eseridir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Selanikli Fazlı Necip
C
Ali Kemal
D
Hüseyin Rahmi Gürpınar
E
Tevfik Nevzat
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Soru 64
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın sokak hayatına, eğlence yerleri, mahalleler, basın hayatı, yankesiciler, dolandırıcılar ve meyhaneleri de katarak şehir hayatını da romana dahil eden bir yanıyla şehir tarihçisi de sayılabilecek yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Selanikli Fazlı Necip
B
Ahmet Reşid Rey
C
Ali Kemal
D
Ahmet Rasim
E
Mehmet Celal
Açıklama:
Ahmet Rasim
Soru 65
Mizah edebiyatımızın da kurucu isimlerinden biri olan ve "Boşboğaz" ile "Güllabi" adlı mizah gazeteleri de çıkaran yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hüseyin Rahmi Gürpınar
B
Ahmet Hamdi Tanpınar
C
Ahmet Rasim
D
Namık Kemal
E
Tevfik Nevzat
Açıklama:
Mizah edebiyatımızın da kurucu isimlerinden biri olan ve "Boşboğaz" ile "Güllabi" adlı mizah gazeteleri de çıkaran yazar Hüseyin Rahmi Gürpınar'dır.
Soru 66
"Şık" adlı romanı kaleme alan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Mithat
B
Tevfik Fikret
C
Hüseyin Rahmi Gürpınar
D
Peyami Safa
E
Ömer Seyfettin
Açıklama:
"Şık" adlı romanı kaleme alan yazar Hüseyin Rahmi Gürpınar'dır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında ilk mektup romanlarından biridir?
Seçenekler
A
Şık
B
Mutallaka
C
İffet
D
İntibah
E
Alafranga
Açıklama:
Edebiyat tarihimizin mektup tarzındaki ilk romanı sayılması gereken "Mutallaka", Tanzimat senelerinden itibaren romanımızın ana mevzularından olan aile meselelerini ele alması ve Hüseyin Rahmi’nin sonraki romanlarında göreceğimiz bazı tiplerin ipuçlarını vermesi bakımından önemlidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın eserlerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Konularını genellikle doğu-batı meselesi üzerine bina etmiştir.
B
Eserlerinde halk deyimlerine ve argoya geniş yer vermiştir.
C
Tanzimat'tan sonra sosyal hayatta meydana gelen değişiklikleri eserlerine taşımıştır.
D
Romanlarında, mahalle hayatını ve kişilerin birbirleri ile olan dialoglarını büyük bir samimiyetle canlandırır.
E
Kullandığı dil konuşma dilinden oldukça uzak bir Türkçedir.
Açıklama:
Romanlarının konularını genellikle doğu-batı meselesi üzerine bina eden Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın eserlerinin en önemli yanı şüphesiz dilidir. Tanzimat sonrası Türkçesindeki değişim Hüseyin Rahmi ile roman dili olma yolunda yeni bir aşamaya girmiştir. Çünkü roman sanatı, batıdan gelmiş bir tür olarak farklı bir dil gerektirmektedir. Batı tarzı roman ve hikâyenin dilinin günlük ve konuşma dili olması gerekmekte iken bilhassa Tanzimat dönemi yazarları ve onları takip eden ara nesil ve Servet-i Fünûn edebiyatının dili konuşma dilinden uzak bir Türkçeydi. Ahmet Hamdi Tanpınar, Hüseyin Rahmi Gürpınar için “sokağın dilini edebiyatımıza getiren adamdır” der.
Soru 69
Hüseyin Rahmi Gürpınar, "Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç", "Muhabbet Tılsımı", "Efsuncu Baba", "Dirilen İskelet" gibi romanlarında hangi temayı ele almıştır?
Seçenekler
A
Ölüm
B
Aşk
C
Batıl inançlar
D
Cinayet
E
Sosyal adalet
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar, "Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç", "Muhabbet Tılsımı", "Efsuncu Baba", "Dirilen İskelet" gibi romanlarında batıl inançlardan doğan durumları ele almış ve halkın din ve inançlar konusunda aydınlanmasını amaçlamıştır.
Soru 70
Kendi devrindeki İstanbul hayatını bütün yönleriyle vermeye çalışan, Türkçenin anlam alanını genişleterek yazı diline konuşma dilinin ayrıntılarını kazandıran ve böylece, sonraki devirlerin zengin Türkçesinin hazırlanmasına katkıda bulunan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Hüseyin Rahmi Gürpınar
C
Ahmet Hamdi Tanpınar
D
Tevfik Fikret
E
Namık Kemal
Açıklama:
Kendi devrindeki İstanbul hayatını bütün yönleriyle vermeye çalışan, Türkçenin anlam alanını genişleterek yazı diline konuşma dilinin ayrıntılarını kazandıran ve böylece, sonraki devirlerin zengin Türkçesinin hazırlanmasına katkıda bulunan yazar Ahmet Rasim'dir.
Soru 71
İstanbul'un gizli kalmış köşelerindeki zengin ve renkli hayatı anlatan "Şehir Mektupları" aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Celal
B
Ahmet Rasim
C
Hüseyin Rahmi Gürpınar
D
Peyami Safa
E
Namık Kemal
Açıklama:
"Şehir Mektupları" adlı eser Ahmet Rasim'e aittir.
Soru 72
Tanzimat'la başlayan modern edebiyatın ilk kadın aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Makbule Leman
B
Leyla Saz
C
Mihri Hatun
D
Nigar Hanım
E
Şükufe Nihal
Açıklama:
Şair Nigar Hanım Tanzimat'la başlayan modern edebiyatın ilk kadın şairi olması ve evinin salonunu kadın erkek, genç yaşlı bütün edebiyat severlere açması bakımından önemlidir.
Soru 73
"Aks-i Seda" adlı şiir kitabı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Nigar Hanım
C
Namık Kemal
D
Nazım Hikmet
E
Mehmet Celal
Açıklama:
Söz konusu eser Nigar Hanım'a aittir.
Soru 74
İstiklal Harbi’ni, Kuva-yı Milliye’nin organize ettiği Ankara hükümetinin kazanması üzerine 1922 senesinde İzmit’te linç edilerek öldürülen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ali Kemal
B
Ahmet Rasim
C
Nigar Hanım
D
Mehmet Celal
E
Namık Kemal
Açıklama:
Ali Kemal, İstiklal Harbi’ni, Kuva-yı Milliye’nin organize ettiği Ankara hükümetinin kazanması üzerine 1922 senesinde, İzmit’te linç edilerek öldürülmüştür.
Soru 75
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın, Ahmet Mithat Efendi ile tanışmasına vesile olan romanı hangisidir?
Seçenekler
A
Metres
B
Nimetşinas
C
Mutalleka
D
İffet
E
Şık
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın, Ahmet Mithat Efendi ile tanışmasına vesile olan romanı "Şık"tır.
Soru 76
"Sokağın dilini edebiyatımıza getiren adamdır” tanımı hangi roman yazarımız için yapılmıştır?
Seçenekler
A
Ahmet Rasim
B
Fazlı Necip
C
Ahmet Mithat Efendi
D
Hüseyin Rahmi Gürpınar
E
Ahmet Hamdi Tanpınar
Açıklama:
"Sokağın dilini edebiyatımıza getiren adamdır” tanımı Hüseyin Rahmi Gürpınar için yapılmıştır.
Soru 77
Ahmet Rasim'in yayınlanan ilk kitabının adı nedir?
Seçenekler
A
Şair
B
Tercuman-ı Hakikat
C
Fonograf
D
Edip
E
Muharrir
Açıklama:
Ahmet Rasim'in Tercüman-ı Hakikat'te geçtiğinde yayınlanan ilk kitabının adı "Fonograf"tır.
Soru 78
Kendi devrindeki İstanbul hayatını bütün yönleriyle vermeye çalışan _________, Türkçenin anlam alanını genişletmiş, yazı diline konuşma dilinin ayrıntılarını kazandırmış ve böylece, sonraki devirlerin zengin Türkçesinin hazırlanmasına katkıda bulunmuştur.
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ahmet Rasim
C
Ziya Paşa
D
Abdülhak Hamit
E
Ahmet Mithat
Açıklama:
Kendi devrindeki İstanbul hayatını bütün yönleriyle vermeye çalışan Ahmet Rasim, Türkçenin anlam alanını genişletmiş, yazı diline konuşma dilinin ayrıntılarını kazandırmış ve böylece, sonraki devirlerin zengin Türkçesinin hazırlanmasına katkıda bulunmuştur.
Soru 79
Mehmet Cemal'in şiirleri kimin tesiri altındadır?
Seçenekler
A
Muallim Naci
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Agah Sırrı Levend
D
Ahmet Rasim
E
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Açıklama:
Mehmet Celal çok sayıda şiir ve roman kaleme almış bir de antoloji hazırlamıştır. Daha çok Muallim Naci’nin edebi görüşlerini benimseyen şairin şiirleri de Naci’nin tesiri altındadır.
Soru 80
"Manzume ve mensurelerden oluşan ve 1887'de yayımlandığı devirde büyük ilgi uyandıran Efsus adlı eser aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Şair Nigar Hanım
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Şinasi
D
Muallim Naci
E
Osman Paşa
Açıklama:
Manzume ve mensurelerden oluşan ve 1887'de yayımlandığı devirde büyük gürültüler koparan eser Şair Nigar Hanım'a aittir.
Soru 81
"İkinci Abdülhamit’e karşı yürütülen muhalefet hareketlerine katılır. Ancak kısa bir süre sonra tutuklanarak Halep’e sürülür. Bu tarihten itibaren yazarın hayatı değişik sebeplerle yurt dışında geçer. Onun yeniden yurda dönüşü, 1912 yılındaki iktidar değişikliğinden sonradır." yukarıda bahsi geçen edebiyatçımız kimdir?
Seçenekler
A
Ali Kemal
B
Recaizade Mahmut Ekrem
C
Muallim Naci
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Şair Nigar Hanım
Açıklama:
"İkinci Abdülhamit’e karşı yürütülen muhalefet hareketlerine katılır. Ancak kısa bir süre sonra tutuklanarak Halep’e sürülür. Bu tarihten itibaren yazarın hayatı değişik sebeplerle yurt dışında geçer. Onun yeniden yurda dönüşü, 1912 yılındaki iktidar değişikliğinden sonradır." yukarıda bahsi geçen edebiyatçımız Ali Kemal'dir.
Soru 82
İzmir'in ilk edebi dergisi olan "Nevruz" u çıkaran ve aynı zamanda İzmir'in ilk Türk avukatı olma ünvanını taşıyan edebiyatçımız kimdir?
Seçenekler
A
Halit Ziya
B
Bıçakçızade Hakkı Efendi
C
Tevfik Nevzat
D
Abdülhak Hamit
E
Ali Kemal
Açıklama:
İzmir'in ilk edebi dergisi olan "Nevruz" u çıkaran ve aynı zamanda İzmir'in ilk Türk avukatı olma ünvanını taşıyan edebiyatçımız Tevfik Nevzat'tır
Soru 83
İlk romanı "Bir Gençliğin Güzarı" olan ve eserlerinde Victor Hugo'dan gelen romantik tesir olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beşir Fuad
B
Tevfik Nevzat
C
Ali Kemal
D
Fazlı Necip
E
Beşir Fuat
Açıklama:
İlk romanı "Bir Gençliğin Güzarı" olan ve eserlerinde Victor Hugo'dan gelen romantik tesir olan yazar Selanikli Fazlı Necip'tir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Reşit'in eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir Çiçek Demeti
B
Son Salon
C
Fiora
D
Tezkir-i Mazi
E
Envar-ı Zeka
Açıklama:
Envar-ı Zeka Mustafa Reşit'in yazıların yayınlandığı dönemin önde gelen dergilerden olup yazarın kendi eserlerinden biri değildir.
Soru 85
Hüseyin Rahmi Gürpınar kimin çevresinde yetişmiş yazarlardandır?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Şinasi
C
Tevfik Fikret
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Mehmet Akif
Açıklama:
(1864-1944) İstanbul doğumlu olan Hüseyin Rahmi Gürpınar, Ahmet Mithat Efendi çevresinde yetişmiş yazarlarımızdandır.
Soru 86
Hüseyin Rahmi Gürpınar için “sokağın dilini edebiyatımıza getiren adamdır” diyen kimdir?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Mehmet Kaplan
C
Agâh Sırrı Levend
D
Berna Moran
E
Kenan Akyüz
Açıklama:
Ahmet Hamdi Tanpınar, Hüseyin Rahmi Gürpınar için “sokağın dilini edebiyatımıza getiren adamdır” der.
Soru 87
Hüseyin Rahmi’nin romancılığında asıl mühim eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Şıpsevdi
B
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç
C
Mürebbiye
D
Sevda Peşinde
E
Gulyabani
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Bey’in romancılığında asıl mühim eser Mürebbiye’dir.
Soru 88
Mürebbiye, hangi yönüyle Hüseyin Rahmi’nin romancılığında asıl mühim eseridir?
Seçenekler
A
Sokağın dilin yansıtmaktadır.
B
Roman tarihimizin sosyal ve kültürel tarihimizle de bağını göstermektedir.
C
İstanbul’daki sosyal hayatı anlatmaktadır.
D
Mektup tarzında kaleme alınmıştır.
E
Aile meselelerini ele almaktadır.
Açıklama:
Hüseyin Rahmi Bey’in romancılığında asıl mühim eser Mürebbiye’dir. Roman tarihimizin sosyal ve kültürel tarihimizle de bağını gösteren bu roman, Hüseyin Rahmi romancılığının esas metinlerinden biridir.
Soru 89
Ahmet Mithat Efendi ve Recaizade Ekrem’in romanları ile belirginleşen alaturka-alafranga hayat ve ona bağlı tipler Hüseyin Rahmi’de hangi romanından itibaren görülür?
Seçenekler
A
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç
B
Şık
C
Sevda Peşinde
D
Muhabbet Tılsımı
E
Dirilen İskelet
Açıklama:
Türk romanında daha İntibah’ta ipuçlarını gördüğümüz ve Ahmet Mithat Efendi ve Recaizade Ekrem’in romanları ile belirginleşen alaturka-alafranga hayat ve ona bağlı tipler Hüseyin Rahmi’de Şık’tan itibaren görülür. Alafranga (1901) adlı romanı da aynı mevzu etrafında döner.
Soru 90
Ahmet Rasim için hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
İstanbul’un yazıya dökülmemiş zengin dünyasının bizzat içine girerek yaşamış ve kaleme almıştır.
B
Tanzimat’ın sosyal faydacı anlayışına bağlıdır.
C
Kullandığı içeriğe bağlı olarak dili de sokak dilidir.
D
Kendisini herhangi bir felsefi inanışın emrine vermemiştir.
E
Ahmet Rasim Türk edebiyatının önde gelen büyük şair ve romancısıdır.
Açıklama:
Biyografisi onun bu başarısındaki en önemli etkendir. Çünkü çocukluğundan beri halk arasında yaşamış olan Ahmet Rasim, gençlik senelerinde İstanbul’un yazıya dökülmemiş zengin dünyasının bizzat içine girerek yaşamış ve kaleme almıştır. Hüseyin Rahmi Bey’in edebi metinlerinde ele aldığı kahramanlara bakış açısı ve bakış açısını yansıtan dil, aşağılayıcı, aydınlatmayı esas alan bir dil iken, Ahmet Rasim’in dili daha samimi ve elbette doğaldır. Çünkü Ahmet Rasim İstanbul’daki gizli kalmış hayatı gözlem yoluyla ve samimi bir dille anlatır (Ercilasun, 1990, 257). O anlattığı hayata iştirak eden ve samimi olarak yaşayan yazardır. Bizzat benimsediği ve sevdiği mekânlarda, benimsediği ve sevdiği insanların hayatına iştirak eder, yaşar ve anlatır. Onun Şehir Mektupları adlı eseri, İstanbul’un gizli kalmış köşelerindeki zengin ve renkli hayatını anlatır. Yine Gecelerim, Ömr-i Edebi, Eski Maceralardan Fuhş-i Atik, Matbuat Hatıralarından, Muharrir, Şair, Edip başlıklarıyla yayımlanan kitapları, daima, samimi bir dille kaleme alınmış renkli figürlerle donanmış eserlerdir.
Ahmet Rasim, Ahmet Mithat Efendi’den gelen tesirle ve Hüseyin Rahmi örneği ile hareket ederek, Tanzimat’ın sosyal faydacı anlayışına bağlı kalır. Ahmet Rasim’in yazı faaliyetinin tamamını halkı eğitmek amacıyla yapılanmıştır. Onun fıkralar, makaleler, sohbetler, hatıralar, tarih ve seyahat yazıları vasıtasıyla bilgilendirmek amaçlı, ansiklopedist bir tavrının olduğu açıktır.
Ahmet Rasim’in öne çıkan özelliklerinden biri de dil tercihidir. Kullandığı içeriğe bağlı olarak dili de sokak dilidir. Toplumun değişik kesimlerinde kullanılan argo ifadeler, deyimler, hatta irticalen söylenmiş ve anonimleşmiş manzumelerle çok renkli bir dil oluşturmuştur. Ahmet Rasim ne büyük bir şair, ne büyük bir romancıdır ama kelimenin tam anlamıyla bir sohbet adamıdır
Hiçbir zaman Hüseyin Rahmi Bey gibi şu ya da bu edebi ekolün prensipleriyle büyük toplumsal projelerin peşinde olmamıştır. Kendisini herhangi bir felsefi inanışın emrine vermemiştir. Zevk aldığı ve çoğu zaman özlediği bir hayatı anlatmıştır.
Ahmet Rasim, Ahmet Mithat Efendi’den gelen tesirle ve Hüseyin Rahmi örneği ile hareket ederek, Tanzimat’ın sosyal faydacı anlayışına bağlı kalır. Ahmet Rasim’in yazı faaliyetinin tamamını halkı eğitmek amacıyla yapılanmıştır. Onun fıkralar, makaleler, sohbetler, hatıralar, tarih ve seyahat yazıları vasıtasıyla bilgilendirmek amaçlı, ansiklopedist bir tavrının olduğu açıktır.
Ahmet Rasim’in öne çıkan özelliklerinden biri de dil tercihidir. Kullandığı içeriğe bağlı olarak dili de sokak dilidir. Toplumun değişik kesimlerinde kullanılan argo ifadeler, deyimler, hatta irticalen söylenmiş ve anonimleşmiş manzumelerle çok renkli bir dil oluşturmuştur. Ahmet Rasim ne büyük bir şair, ne büyük bir romancıdır ama kelimenin tam anlamıyla bir sohbet adamıdır
Hiçbir zaman Hüseyin Rahmi Bey gibi şu ya da bu edebi ekolün prensipleriyle büyük toplumsal projelerin peşinde olmamıştır. Kendisini herhangi bir felsefi inanışın emrine vermemiştir. Zevk aldığı ve çoğu zaman özlediği bir hayatı anlatmıştır.
Soru 91
Mehmet Celal daha çok kimin edebi görüşlerini benimsemiştir?
Seçenekler
A
Şinasi
B
Namık Kemal
C
Muallim Naci
D
Ahmet Mithat Efendi
E
Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Mehmet Celal çok sayıda şiir ve roman kaleme almış bir de antoloji hazırlamıştır. Daha çok Muallim Naci’nin edebi görüşlerini benimseyen şairin şiirleri de Naci’nin tesiri altındadır.
Soru 92
Şair Nigar Hanım’ın en güçlü şiirlerinin yer aldığı kitabı hangisidir?
Seçenekler
A
Efsus
B
Niran
C
Sefahat-ı Kalb
D
Elhan-ı Vatan
E
Aks-i Seda
Açıklama:
Şair Nigar Hanım’ın en güçlü şiirlerini içeren kitabı 1899 yılında yayımlanan Aks-i Seda’dır.
Soru 93
Şair Nigar Hanım’ın yayımlandığı devirde genç bir Müslüman hanıma ait aşk şiirleri olması bakımından önem taşıyan ve büyük gürültüler koparan eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Efsus
B
Niran
C
Sefahat-ı Kalb
D
Elhan-ı Vatan
E
Aks-i Seda
Açıklama:
Şair Nigar Hanım’ın ilk eseri 1887’de yayımladığı manzume ve mensurelerden oluşan Efsus’tur. Yayımlandığı devirde büyük gürültüler koparan bu eser genç bir Müslüman hanıma ait aşk şiirleri olması bakımından önemlidir.
Soru 94
Tevfik Nevzat’ın Bıçakçızade Hakkı Bey ve Halit Ziya ile 1884’te yayımladıkları İzmir’in ilk edebi-fenni dergisi hangisidir?
Seçenekler
A
Nevruz
B
Ahenk
C
Aheng-i Şebab
D
Hikmet
E
Gonce-i Edeb
Açıklama:
Tevfik Nevzat 1865 yılında, İzmir’de doğmuş, 1905 yılında Adana’da sürgün sebebiyle bulunduğu Piyaz kalesinde ölmüştür. Tahsili ilk mektep seviyesinde olan Tevfik Nevzat’ın Bıçakçızade Hakkı Efendi ve Halit Ziya ile yakın münasebeti vardır. Bıçakçızade Hakkı Bey, Halit Ziya ve Tevfik Nevzat 1884 yılında İzmir’in ilk edebi-fenni dergisi Nevruz’u yayımlarlar.