Halk Hikayeleri - Türk Dili ve Edebiyatı

Soru 78

Yazılı yada sözlü kaynaktan alınan halk hikayeleri kaç temel bölümden oluşmaktadır?

Açıklama:

Halk Hikayelerinin Bölümleri
Halk hikâyeleri ister yazılı, ister sözlü kaynaktan alınsın, iki temel kısımdan oluşur:

Manzum kısımlar
Mensur Kısımlar

Doğru Cevap: A

Soru 79

Hangisi konusu sevgi olan halk hikayeleri arasında yer almaz?

Kerem ile Aslı

Arzu ile Kamber

Tahir ile Zühre

Hançerli Hanım

Ercişli Emrah ile Selvi Han

Açıklama:

Halk Hikayelerinin Sınıflandırılması
Hançerli Hanım gerçekçi hikayeler grubunda yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Saz meclislerinde âşığın kendi şiirlerini okumadan önce yahut bir hikâyeyi anlatmaya başlamadan önce fikrî, mistik hatta didaktik tarzda söylediği manzum ürüne ne ad verilir?

Peşrov

Şiir

Selçuk

Karavelli

Duvaggapma

Açıklama:

Halk Hikayesi nedir?
Saz meclislerinde âşığın kendi şiirlerini okumadan önce yahut bir hikâyeyi anlatmaya başlamadan önce fikrî, mistik hatta didaktik tarzda söylediği manzum ürüne "Selçuk" adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi halk hikâyelerinin özelliklerinden biri değildir?

Nazım-nesir karşımı anlatımlardır.

Manzum parçalar büyük ölçüde hece vezniyle söylenir.

Daha çok Doğu Anadolu bölgesinde anlatılır.

Hikâylerdeki tasvirler nesir olarak anlatılır.

Halk hikâylerinde kalıplaşmış sözlere hiç yer verilmez.

Açıklama:

Halk hikâylerinde kalıplaşmış sözlere az da olsa yer verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Saz meclislerinde âşıkların kendi şiirlerini okumadan önce yahut bir hikâyeyi anlatmaya başlamadan önce fikrî, mistik hatta didaktik tarzda söylediği manzum ürüne verilen isim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Selçuk

Peşrov

Karavelli

Duvaggapma

Fıkra

Açıklama:

Saz meclislerinde âşıkların kendi şiirlerini okumadan önce yahut bir hikâyeyi anlatmaya
başlamadan önce fikrî, mistik hatta didaktik tarzda söylediği manzum ürüne verilen isim "selçuk"tur.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Halk hikâyelerinin anlatıldığı hikâyeler arasında yer verdiği kısa, mensur, ibret verici veya güldürücü hikâyeye verilen isim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Fıkra

Karavell

Duvaggapma

Selçuk

Peşrov

Açıklama:

Halk hikâyelerinin anlatıldığı hikâyeler arasında yer verdiği kısa, mensur, ibret verici veya güldürücü hikâyeye verilen isim karavelldir.

Doğru Cevap: B

İdeolojik Halkbilimi Yöntemi

Açıklama:

Bağlam Merkezli Halk Bilimi Yöntemi

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yapısal halk bilimi kuramlarından biri değildir?

Claude Levi-Strauss’ın yapısal çözümleme yöntemi

Josep Campel’in kahramanın sonsuz yolculuğu

Lord Raglan’ın geleneksel kahraman kalıbı

Wolfram Eberhard’ın motif merkezli yöntemi

Vladimir Propp’un yapısalcılık yöntemi

Açıklama:

Wolfram Eberhard’ın motif merkezli yöntemi

Doğru Cevap: D

Soru 20

Halk anlatmalarında bir metnin farklı anlatmalarına ne ad verilir?

Epizot

Motif

Bölüm

Varyant

Kısım

Açıklama:

Varyant: Halk anlatmalarında bir metnin farklı anlatmalarına verilen ad; eş metin.

Doğru Cevap: D

Lord Raglan’ın Geleneksel Kahraman Kalıbı en fazla kaç başlıkta anlatılır?

Açıklama:

Kurama göre bir kahramanının yaşamı en fazla 22 başlıkta anlatılır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Lord Raglan'ın kuramındaki kahramanların özelliklerini Türk Destanlarında 22 başlıkta değil 7 başlıkta değerlendirmiştir?

Özkul Çobanoğlu

M. Öcal Oğuz

İsmet Çetin

Umay Günay

İlhan Başgöz

Açıklama:

Oğuz, daha sonra da Türk hikâyeleri için bu yöntemin yeterli olmadığını
ancak metodik araştırmalarda değerlendirilebileceğini belirtmiştir. İsmet
Çetin de bu yöntemi Türk destanlarına uyguladıktan sonra destan kahramanlarının özelliklerini yedi başlık altında değerlendirmiştir. Nerin Köse Kurmanbek ve Kococaş destanlarında aynı yöntemi uygulamıştır

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi, Vladimir Propp’a göre masallardaki işlevleri üstlenen 7 kişi arasında yer almayan kişilik aşağıdakilerden hangisidir?

Saldırgan

Haberci

Kahraman

Düzmece kahraman

Gönderen

Açıklama:

Halk hikâyeleri ile ilgili çalışma yapanları tanıyabileceksiniz.

Rus masal araştırıcısı Propp (1895-1970) masalların değişen değerlerinin kişi adları ve kişilerin nitelikleri olduğunu, değişmeyen yönlerinin ise kişilerin eylemleri ile işlevleri olduğunu saptamıştır. Rus peri masallarının olay akışına uygun olarak inceleyen Propp, tüm masallar için geçerli olan bir kalıp oluşturur. Buna göre bir masal da kişiler en fazla 31 işleve sahiptir ve bu işlevler 7 kişi (saldırgan, bağışçı, yardımcı, prenses, gönderen, kahraman, düzmece kahraman) tarafından üstlenilir.

Halk hikâyeleri ile ilgili çalışma yapanları tanıyabileceksiniz.

Rus masal araştırıcısı Propp (1895-1970) masalların değişen değerlerinin kişi adları ve kişilerin nitelikleri olduğunu, değişmeyen yönlerinin ise kişilerin eylemleri ile işlevleri olduğunu saptamıştır. Rus peri masallarının olay akışına uygun olarak inceleyen Propp, tüm masallar için geçerli olan bir kalıp oluşturur. Buna göre bir masal da kişiler en fazla 31 işleve sahiptir ve bu işlevler 7 kişi (saldırgan, bağışçı, yardımcı, prenses, gönderen, kahraman, düzmece kahraman) tarafından üstlenilir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi, Ali Berat Alptekin’in Türk halk hikâyeciliğine yaptığı akademik katkılar arasında bulunmamaktadır?

Kirmanşah hikâyesinin mukayeseli araştırılması

Halk hikâyelerinin motif yapısının belirlenmesi

Behçet Mahir’den hikâye derleme yapanlardan biri olması

Çıldırlı Âşık Şenlik Divanın hazırlayanlardan biri olması

Halk hikâyelerinde düş motifi zincirini belirlemesi

Açıklama:

Halk hikâyeleri ile ilgili çalışma yapanları tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Bir masal metninin ilk biçimine yani ur-formuna ulaşmak, aşağıdaki kuramlardan hangisinin amaçlarından biridir?

Coğrafya Kuramı

İdeolojik halk bilimi kuramı

Fin folklor kuramı

Tarihi Kuram

Yapısalcı halk bilimi yöntemleri

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi yapısal halkbilimi kuramlarından birisidir?

Wolfram Eberhard’ın motif merkezli yöntemi

Julius Krohn’un karşılaştırmalı yöntemi

Lord Raglan’ın geleneksel kahraman kalıbı

Milman Parry’nin tema ve formulası

Albert Lord’un sözlü kompozisyon teorisi

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Tarihi-Coğrafi Fin Yönteminde epizotlara göre inceleme yapılırken aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Kahramanın ailesi

Kahramanlara ad verilmesi

Kahramanın sevgilisiyle karşılaşması

Kahramanın memleketine dönüşü

Kahramanın bir başka kadınla evlenmek istemesi

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Halk hikâyeleriyle ilgili yöntemleri altında toplayan başlıklardan olmayan hangisidir?

Tarihi - Coğrafi Fin Yöntemi

Yapısalcı Halk Bilimi Yöntemleri

ideolojik Halk Bilimi Kuramı

Bağlam Merkezli Halk Bilimi Kuramları

Düş Motifi Zinciri

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.
Düş motifi zinciri İlhan Başgözün makalesinde bahsettiği bir yöntemdir. Tek başına altında diğer araştırma yöntemlerini kapsayacak bir metod değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdaki araştırma yöntemlerinin hangisinde birbiriyle karşılaştırılarak, ilk metne ulaşmaya çalışılır?

Tarihi-Coğrafi Fin Yöntemi

Yapısalcı Halk Bilimi Yöntemi

İdeolojik Halk Bilimi Kuramı

Bağlam Merkezli Halk Bilimi Kuramları

hiçbiri

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.
Julius Krohn ve oğlu Kaarle Krohn tarafından geliştirilen metot

Doğru Cevap: A

Soru 68

Türkiye’de ilk defa Umay Günay’ın 70 masal’a uyguladığı ve masalda en fazla kişilerin 31 işleve sahip olduğu yöntem hangisidir?

Vladimir Propp’un Yapısalcılık Yöntemi

Lord Raglan’ın Geleneksel Kahraman Kalıbı

İlhan Başgöz’ün Yapısalcılık Yöntemi

Claude Levi-Strauss’un Yapısalcı Yöntemi

Joseph Campel'in Yöntemi

Açıklama:

Halk hikâyeleri ile ilgili çalışma yapanları tanıyabileceksiniz.
Propp'un methodu bir masalda kişilerin en fazla 31 işleve sahip olabildiğini söyler.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Lord Raglan’ın kuramına göre aşağıdakilerden hangisi bir kahramanın yaşamının anlatıldığı 22 başlıktan değildir?

Kahramanın annesi soylu bir bakiredir.

Kahramanın babası bir kraldır

Baba çoğunlukla anneyi önceden tanımamaktadır.

Kahramanın ana rahmine düşmesi uygunsuz bir ilişki sonucudur.

Kahraman aynı zamanda bir Tanrı’nın oğlu olarak kabul edilir.

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.
"Baba çoğunlukla anneyi önceden tanımamaktadır." seçeneği yerine, üçüncü madde olan "Baba çoğunlukla annenin yakın akrabasıdır" olmalıydı. Diğer doğru bilgi aktaran seçenekler Raglan'ın 1., 2. ve 4. maddeleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Masalların değişen değerlerinin kişi adları ve kişilerin nitelikleri olduğunu, değişmeyen yönlerinin ise kişilerin eylemleri ile işlevleri olduğunu saptayan bilimsel araştırma metodunun sahibi kimdir?

Lord Raglan

Vladimir Propp

Stith Thopmson

Julius Krohn

Kaarle Krohn

Açıklama:

Halk hikâyeleri ile ilgili çalışma yapanları tanıyabileceksiniz.
Propp, masalda kişilerin yerlerinin değiştiğini ancak eylem ve işlevlerinin değişmediğini söylemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Seyfi Karabaş’ın karşıt yansımalı yapı diye adlandırdığı “Olayların içeriği de benzerdir ama içeriğin metnin gelişimine etkisi ters yöndedir,” diye açıkladığı kurama göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

merkez anlatım birimi öncesinde geçen her olay karmaşanın artmasına yol açar.

merkez anlatım birimi sonrasında geçen her olay karmaşanın artmasına yol açar.

merkez anlatım birimi öncesinde geçen her olay karmaşanın azalmasına yol açar.

merkez anlatım birimi sonrasında geçen her olay karmaşanın azalmasına yol açar

merkez anlatım biriminin öncesinde ve sonrasındaki olay sayısı eşit değildir

Açıklama:

Halk hikâyeleri ile ilgili çalışma yapanları tanıyabileceksiniz.
Seyfi Karabaş’ın karşıt yansımalı yapı diye adlandırdığı yöntemdir

Doğru Cevap: A

Soru 72

Türkiye’de Tuba Saltık Özkan’ın Bey Böyrek hikâyesine uyguladığı metod hangisidir?

Halk anlatılarının yapılarının aynı olması konusunu öne süren Joseph Campel’ın metodu

Propp gibi toplumsal öğeleri anlamak için tek araç olan toplumsal yapı modellerini arayan C. Levi-Strauss'un metodu

Masalların değişen değerlerinin kişi adları ve kişilerin nitelikleri olduğunu, değişmeyen yönlerinin ise kişilerin eylemleri ile işlevleri olduğunu saptayan Propp'un metodu

Batı kültür tarihine kaynaklık eden uygarlıkların (Antik Yunan ve Yahudi mitolojisi) destan ve mitlerindeki kahramanların ortak nitelikleri olduğunu saptayan Raglan metodu

Hiçbiri

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.
Campel'in metodu Bey Böyrek hikayesine uygulanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşıkların yetişme evrelerini belirleyerek usta âşık olmada epik şiirin veznine uygun doğaçlama yapma becerisinin kazanılması gerektiğini ileri süren kuram hangisidir?

Propp Metodu

Fin Metodu

Ulusal Halk Bilimi Kuramı

Sözlü Kompozisyon Teorisi

Hiçbiri

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.
Sözlü kompozisyon teorisi daha çok sözlü anlatımlardan yola çıkar. Dolayısı ile Aşıklar ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Hangi metinler yazılı kaynaklar arasında sayılamaz?

Tahir ile Zühre

Aşık Garip

Kerem ile Aslı

Ferhat ile Şirin

Aldar Köse

Açıklama:

Halk hikâyelerini inceleme yöntemlerini tanımlayabileceksiniz.
Yazılı kaynaklar yazılı metinler ve sözlü metinleri içerir. Aldar Köse bir fıkra kahramanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Halk hikayelerini inceleme yöntemleri kaç başlık altında toplanabilir?

Açıklama:

Halk hikayelerini inceleme yöntemleri
Diğer halk edebiyatı ve folklor ürünlerinde olduğu gibi halk hikâyeleriyle ilgili yöntemleri de dört başlık altında toplayabiliriz:

Tarihi - Coğrafi Fin Yöntemi
Yapısalcı Halk Bilimi Yöntemleri
İdeolojik Halk Bilimi Kuramı
Bağlam Merkezli Halk Bilimi Kuramları

Doğru Cevap: B

Soru 76

Türkiye’de 1966 yılından sonra yapılan araştırmalarda en çok başvurulan hikaye inceleme yöntemi hangisidir?

Tarihi - Coğrafi Fin Yöntemi

Yapısalcı Halk Bilimi Yöntemleri

İdeolojik Halk Bilimi Kuramı

Bağlam Merkezli Halk Bilimi Kuramları

Göstergebilim Yöntemi

Açıklama:

Türkiye’de 1966 yılından sonra yapılan araştırmalarda en çok başvurulan hikaye inceleme yöntemi "Tarihi - Coğrafi Fin Yöntemi"dir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Kahramanın annesi soylu bir bakiredir. Kahramanın babası bir kraldır. Baba çoğunlukla annenin yakın akrabasıdır. Kahraman aynı zamanda bir Tanrı’nın oğlu olarak kabul edilir.
Yukarıdaki ifadelere hangi hikaye inceleme yönteminde rastlanır?

Fin Folklor Kuramı

İdeolojik Halk Bilimi Kuramı

Bağlam Merkezli Halk Bilimi Kuramları

Karşılaştırmalı Folklor Kuramı

Lord Raglan’ın Geleneksel Kahraman Kalıbı

Açıklama:

Lord Raglan’ın Geleneksel Kahraman Kalıbı
Kurama göre bir kahramanının yaşamı en fazla 22 başlıkta anlatılır.

Kahramanın annesi soylu bir bakiredir.
Kahramanın babası bir kraldır.
Baba çoğunlukla annenin yakın akrabasıdır.
Kahramanın ana rahmine düşmesi uygunsuz bir ilişki sonucudur.
Kahraman aynı zamanda bir Tanrı’nın oğlu olarak kabul edilir.
Kahraman, uygunsuz bir ilişkinin ürünü olduğu için, çoğunlukla doğunca, babası veya dedesi tarafından öldürülmek istenir.
Kahraman gizlice bir yere gönderilir.
Kahraman doğduğu yerden uzak bir yerde kendini bulan bir aile tarafından evlat edinilir ve büyütülür.
Kahramanın çocukluğu hakkında bir şey anlatılmaz.
Kahraman yetişkin olduğunda, gelecekte kral olacağı yere gider.

Kahraman; bir kral, dev veya yırtıcı hayvana karşı zafer kazanır.
Kahraman, çoğunlukla yerine geçtiği kralın kızıyla evlenir.
Kahraman kral olur.
Kahraman, bir süre sükûnet içinde hüküm sürer.
Kahraman, yeni yasalar koyar.
Kahraman, yasaları nedeniyle tanrılar ve halkın gözünden düşer.
Kahraman, tahttan indirilir ve krallık yaptığı şehirden sürülür.
Kahraman esrarengiz bir zaman ve yerde ölümle karşılaşır.
Kahraman, çoğunlukla bir tepenin üzerinde ölür.
Kahramanın, eğer varsa, çocukları onun yerine tahta geçmez.
Kahramanın vücudu gömülmez (çünkü bulunamamıştır.)
Kahramanın gömülü olduğu kabul edilen bir veya daha çok kutsal yer vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

“Akrabalığın Temel Yapıları” adlı araştırmasında “ensest ilişki” üzerinde duran sosyal antropolog ve halk bilimci kimdir?

İlhan Başgöz

Propp

C. Levi-Strauss

Lord Raglan

Stith Thompson

Açıklama:

“Akrabalığın Temel Yapıları” adlı araştırmasında “ensest ilişki” üzerinde duran sosyal antropolog ve halk bilimci C. Levi-Strauss'dur.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Milman Parry ve Albert Lord (1991, 2000) tarafından biçimlendirilen ve eski Yugoslavya’daki çoğunlukla Boşnak âşıkların müzik eşliğinde anlattıkları Homeros’un eserlerini incelenmesiyle ortaya çıkan kuram hangisidir?

Performans Teori

Ulusal halk bilimi kuramı

Göstergebilim Yöntemi

Yapısalcılık Yöntemi

Sözlü Kompozisyon Teorisi

Açıklama:

Sözlü Kompozisyon Teorisi, Milman Parry ve Albert Lord (1991, 2000) tarafından biçimlendirilen ve eski Yugoslavya’daki çoğunlukla Boşnak âşıkların müzik eşliğinde anlattıkları Homeros’un eserlerini incelenmesiyle ortaya çıkan kuramdır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Türkiye’de halk hikâyelerini bilimsel yöntemlerle ele alıp değerlendiren araştırıcıların başında hangisi gelmektedir?

Pertev Naili Boratav

İlhan Başgöz

Muhan Bali

Fikret Türkmen

Ensar Aslan

Açıklama:

Türkiye’de halk hikâyelerini bilimsel yöntemlerle ele alıp değerlendiren araştırıcıların başında Pertev Naili Boratav gelir. Boratav, 1931 yılında bir lisans tezi olarak hazırladığı Köroğlu Destanı adlı çalışmasında, kahramanlık hikâyesi olarak değerlendirdiği Köroğlu’nun Paris, Özbek, İstanbul, Tobol, Urfa, Azeri gibi çeşitli varyantlarını inceler. (1931, 1984). Pertev Naili Boratav ile Halil Vedat Fıratlı’nın birlikte hazırladıkları İzahlı Halk şiiri Antolojisi’nde Dede Korkut ve Köroğlu kollarının yanı sıra Kirmanşah, Emrah ile Selvi, Kerem ile Aslı, Tahir ile Zühre, Âşık Garip, Şah İsmail ve Beyböyrek hikâyeleri yer almaktadır (1943).

Doğru Cevap: A

Soru 81

Halk hikâyelerinin ilk örnekleri ne zaman görülmeye başlanmıştır?

XII. yüzyıl başları

XIII. yüzyıl sonları

XV. yüzyıl ortaları

XVI. yüzyıl sonları

XVIII. yüzyıl başı

Açıklama:

Halk hikâyelerinin ilk örnekleri XVI. yüzyılın sonlarında görülmeye başlanmıştır. Yaşamış ve yaşadığı sanılan âşıkların hayat hikâyeleri bu türün ortaya çıkmasında etkili olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Hazırlıksız olarak saz eşliğinde şiir söyleyen halk şairine verilen ad hangisidir?

Ozan

Âşık

Kıssahan

Kuklabaz

Karagözcü

Açıklama:

Âşık hazırlıksız olarak saz eşliğinde şiir söyleyen halk şairine verilen addır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Şiirlerini saz (kopuz) eşliğinde söyleyen halk şairine verilen ad hangisidir?

Kuklabaz

Karagözcü

Kıssahan

Ozan

Âşık

Açıklama:

Şiirlerini saz (kopuz) eşliğinde söyleyen halk şairine verilen ad "Ozan"dır.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Filiz Kırbaşoğlu tarafından “Köroğlu Destanı’nın Özbek Varyantları Üzerine Bir Araştırma” adlı çalışmasına uygulanan hikaye inceleme yöntemi hangisidir?

Greimas’ın Göstergebilim Yöntemi

Sözlü Kompozisyon Teorisi

Performans Teori

İdeolojik Halk Bilimi Kuramı

Joseph Campel’in Kahramanın Sonsuz Yolculuğu

Açıklama:

Greimas’ın Göstergebilim Yöntemi Filiz Kırbaşoğlu tarafından “Köroğlu Destanı’nın Özbek Varyantları Üzerine Bir Araştırma” adlı çalışmasına uygulanan hikaye inceleme yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi halk hikâyeleri inceleme yöntemlerinden biri değildir?

Tarihi - Coğrafi Fin Yöntemi

Yapısalcı Halk Bilimi Yöntemleri

İdeolojik Halk Bilimi Kuramı

Bağlam Merkezli Halk Bilimi Kuramları

Uygulamalı Edebiyat Tarihi Yöntemi

Açıklama:

Diğer halk edebiyatı ve folklor ürünlerinde olduğu gibi halk hikâyeleriyle ilgili
yöntemleri de dört başlık altında toplayabiliriz:
• Tarihi - Coğrafi Fin Yöntemi
• Yapısalcı Halk Bilimi Yöntemleri
• İdeolojik Halk Bilimi Kuramı
• Bağlam Merkezli Halk Bilimi Kuramları

Doğru Cevap: E

Soru 86

"Halk anlatmalarında bir metnin farklı anlatmalarına verilen ad; eş metin."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Folklor

Varyant

Epizot

Mitoloji

Mistik

Açıklama:

"Halk anlatmalarında bir metnin farklı anlatmalarına verilen ad; eş metin." tanımı varyant kavramına aittir.

Doğru Cevap: B

Köroğlu hikâyesinin Tacikistan’daki kol sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Köroğlu Hikâyesinin Kol Sayısı: Köroğlu hikâyesinin kol sayısı anlatıldığı coğrafyaya göre değişiklik göstermektedir. Hatta bu kolların sayısında sınırlama bile yoktur. Zaman zaman da Köroğlu ile ilgili yeni kollar bile tespit edilebilmektedir. Daha öncede belirttiğimiz gibi kol sayısındaki değişikliğin ana sebebi anlatıcıyla ilgilidir. Kol sayıları aşağıdaki gibidir: Türkiye-Azerbaycan: 14-24; Özbekistan: 47; Türkmenistan: 14; Kazakistan: 65; Tacikistan: 50. Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Köroğlu’nun ideolojisini yansıtır?

İnsanları incitmeme

Çiftçiden baç alma

Bezirgânların mallarını koruma

Bezirgânların hamisi olma

Gariplere yardım etme

Açıklama:

Köroğlu’nun ideolojisini vurgulamada halk hikâyesi anlatıcıları ve araştırmacıların şu noktalar üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir:
-”Fakiri, fukarayı incitmeme.”
-”Zenginden alıp fakirlere dağıtma.”
-”Köroğlu arşını ile bezirgânların mallarını dağıtma.”
-”Çiftçilerin hamisi olma.”
-”Gariplere yardım etme.”
Aslında ne Osmanlı Devleti, ne de başka bir devlet yol kesen, bezirgânlardan zorla baç alan bir insana ödün vermezdi. Çünkü ödünün verilmesi demek başka Çamlıbellerin, başka Köroğluların ortaya çıkarılmasına çanak tutmak demektir. Hikâye meclislerinde anlatıcı ve dinleyici kesimi her zaman Köroğlu’ndan yanadır. Bunu da normal karşılıyoruz. Çünkü hikâye / destan anlatıcıları Köroğlu’na biçtikleri bu kimlikte kendi isteklerini dile getirmektedirler. Çünkü meddahların / hekâtçıların / âşıkların kazanç noktaları Köroğlu’nun başarısıyla veya başarısızlığıyla orantılıdır.
Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Kirmanşah hikâyesinin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Köroğlu hikâyesi

Binbir Gece Masalları

Tanrıça Kibele

Kral Midas

Şaman hikâyeleri

Açıklama:

Kirmanşah hikâyesinin kaynağı Binbir Gece Masaları’dır. Doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdaki karakterlerden hangisi Kirmanşah hikâyesini destansı kılmıştır?

Arapüzengi

Banu Çiçek

Koca Arap

Selcen Hatun

Battalgazi

Açıklama:

Kirmanşah hikâyesinde dikkatimizi çeken bir başka kahraman Koca Arap’tır. On dört bin atlı askeri olan Koca Arap bölgeye hâkim olan bir güçtür. Onun kalelerinin yakınından hiç kimse geçememektedir. Ayrıca onun Köroğlu’nun koçaklarından olması masal kaynaklı bir hikâyenin destan motifleriyle süslenmesinden başka bir şey değildir. Tüyü bitmemiş Kirmanşah’ın onu güreşte yenmesi ve ödül olarak atı Karakaytaz’ı alması hikâyedeki at kültürünün önemini göstermesi bakımından önemlidir. Hikâye bu yönüyle de destana yaklaşmaktadır. Türk destanlarında karşılaştığımız atlar (Manas: Akkula, Battalgazi: Aşkar, Hazreti Ali: Düldül) ile Karakaytaz arasında hiçbir fark yoktur. Kirmanşah’ı alplığa taşıyan unsur da bu atın sırtından geçmektedir. Doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Kirmanşah hikâyesinde yer alan Hurşut Şah kimdir?

Kirmanşah’ın dedesi

Kirmanşah’ ın rakibi

Yemen Sultanı

Kirmanşah’ın babası

Herat hükümdarı

Açıklama:

Tiflis hükümdarı Hurşut Şah’ın çocuğu olmaz. Yakınlarından bazıları bir sünnet merasimi için izin istemeye geldiği zaman Hurşut Şah, çocuğu olmadığı için üzülür. Üzüntüsünü gidermek isteyen Hurşut Şah, veziri ile beraber bir su kenarına gider. Burada onların yanına bir derviş gelir. Derviş, padişaha tavsiyesine uyulursa çocuklarının olacağını söyler, daha sonra da kaybolur. Padişah, dervişin tavsiyesine uyar ve zamanı gelince bir oğlu dünyaya gelir. Bu güçlü, kuvvetli bir çocuktur. Dört yaşına gelen çocuğun kuvvetinden bütün Tiflis halkı korkar. Çocuğun daha fazla “Atsız” olarak çağırılmasına razı olmayan vezirler, Hurşut Şah’ı sıkıştırırlar. Hurşut Şah ve meclis toplantı hâlinde iken derviş içeri girer ve çocuğa Kirmanşah adını verir. Kirmanşah yedi yaşına geldiğinde okula gönderilir. O, on dördüne girdiği zaman hocalarının öğreteceği hiçbir şey kalmamıştır. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Şah İsmail hikâyesinde aşağıdakilerden hangisi dikkat çeker?
I. Elma yenilerek çocuk sahibi olunması
II. Masal kaynaklı olması
III. Destanî özellikler taşıması
IV. Şah İsmail’in tek eşli olması

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız IV

I, II, III

Açıklama:

Hikâyede dikkatimizi çeken hususların başında elma yenilerek çocuk sahibi olma gelmektedir. Bu motif sevgi konulu halk hikâyelerinin tamamında karşımıza çıkar. Zaman zaman elmanın yerini nar (Asuman ile Zeycan) almaktadır. Bilindiği gibi elma Türk mitolojisinde olduğu gibi dünya mitolojilerinde de üremenin sembolüdür. Şah İsmail’in kapısı bacası olmayan kuleyi bir gürz darbesiyle yıkması, devlerle yapılan savaşı kazanması alp tipinin özelliğidir. Bu hikâyede karşımıza çıkan Arapüzengi tipinde insan başından kale yapılmıştır. Yüzlerce insan bu kızla yaptığı savaşı kaybetmişler ve öldürülmüşlerdir. Aslında güzel bir kız olan Arapüzengi’yi yenen de Şah İsmail’dir. Bütün bunlar da gösteriyor ki hikâye masal kaynaklı bile olsa kahraman alp tipinin özelikleriyle öne çıkmaktadır. Bu hususta metindeki destanî bir özelliktir. Yolculuk sırasında Arapüzengi ile baş başa kalan Şah İsmail’in aralarına kılıç koyarak yatmaları Kirmanşah hikâyesinde olduğu gibi bir ant şeklidir. Benzer motifler Dede Korkut hikâyeleri, Köroğlu gibi anlatmalarda da görülmektedir. Bu hikâyede dikkatimizi çeken bir başka özellik Şah İsmail’in birden fazla eşle evlenmesidir. Halk hikâyelerinde çok eşle evlilik yok denecek kadar azdır. Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Şah İsmail hikâyesinde görmeyen göz nasıl tedavi edilir?

Toprakla

Kanla

Kuş yardımıyla

Ejderha yardımıyla

Kaplan yardımıyla

Açıklama:

Görmeyen gözün tedavi edilmesi genelde toprak ve kanladır. Ancak burada babası tarafından gözleri çıkarılan Şah İsmail’in gözlerinin yerine konulması ve tekrar görmesinde bir kuş yardımcı olmaktadır. Gözlerin yerine konulması ve kuşların bıraktığı tüyün göze sürülmesiyle göz tekrar görmeye başlar. Doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Yaralı Mahmut hikâyesine konu olur?

Türkmen Beyi’nden kız isteme

Hindistan’a göç etme

Hazreti Hızır

Çamçırak taşları

Billur-i ezeme

Açıklama:

Yaralı Mahmut Hikâyesi: Hikâye, daha çok masallarda rastladığımız geceleyin ortaya çıkarıldığı zaman etrafı aydınlatan “çamçırak” taşlarının Bağdat’tan alınarak İstanbul’a getirilmesi konusu etrafında oluşmuştur. Şamşırak taşlarıyla verilen mesaj yine hayal dünyamızla ilgilidir. Günün birinde enerji sıkıntısı çekilmeye başlandığında küçük bir taş belki de dünyayı aydınlatacaktır. Zaten gününüz dünyasının bilim adamları bu teknolojiyi geliştirebilmek için geceli gündüzlü çalışmalarına devam etmektedirler. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Yaralı Mahmut hikâyesinin kahramanı hangi işleri yapmıştır?
I. çobanlık
II. vezirlik
III. güvenlik komutanı
IV. haramilik

Yalnız I, II

Yalnız II, III

Yalnız III, IV

Yalnız I, III

Yalnız I, IV

Açıklama:

Ali Bezirgân adlı zengin bir tüccarın Ahmet ve Mahmut adlarında iki oğlu vardır. Mahmut akıl sahibi, ailesine bağlı bir gençken Ahmet bunun tam tersidir. Baba Ali Bezirgân’ın ölümünden sonra bırakılan miras çok kısa bir sürede Ahmet tarafından bitirilir. Bu durumda Mahmut da annesi ve kendisinin geçimini sağlayabilmek için çobanlığa başlar (s. 82). Mahmut ve Mehbub ikilisi Erzincan’a gelince Mehbub çeyizsiz İstanbul’a gidemeyeceğini, bu sebepten para kazanmaları gerektiğini söyleyince bunlar haramiliğe başlarlar (s. 83). Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Köroğlu destanının halk ağzından ilk derlenmesi ilk ne zaman başlanmıştır?

15. yy.

16. yy.

17. yy.

18. yy.

19. yy.

Açıklama:

Köroğlu destanının halk ağzından ilk derlenmeleri, on dokuzuncu yüzyılda başlar. İ. Şopen XIX. yüzyılda Azerbaycanlı bir âşığın ağzından dinlediği destanını konusunu, Rusça’ya tercüme edip yayımlar. 1840’lı yıllarda A. Chodzko adlı Polonya asıllı bir Rus Azerbaycan ve Türkmen vadilerini dolaşarak on üç hikâyelik ilk önemli Köroğlu destanı metnini tespit eder ve Rusça’ya tercüme ederek bastırır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Köroğlu destanının ilk olarak hangi dile tercümesi yapılmıştır?

İngilizce

Almanca

Rusça

Fransızca

Çince

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 33

Köroğlu'nun esas adı nedir?

Ruşen Ali

Hasan Hüseyin

Mehmet Ali

Ravşan

Yusuf

Açıklama:

Köroğlu’nun Adı: Köroğlu’nun esas adı Ruşen Ali (Tobol rivayeti, Boratav 1984: 33); Ali veya Irışvan Ali (Maraş rivayeti, Boratav 1984: 45); Ali (Maraş Ağzı Köroğlu, Özturan 2009: 44-45); Ruşen (Güney Azerbaycan, Kafkasyalı 2002: 412); Rövşen (Kuzey Azerbaycan, Tehmasib 1975: 7); Ruşen Ali (Korkmaz 2003: 270); Uruşen Ali (Hekimoğlu-Öztürkmen 1996:4); Ali Ruşen/Ruşen Ali (Kaftancıoğlu 1979: VIII), Hürüşan (Türkmen-Cemiloğlu 2009)’dır.

Doğru Cevap: A

Köroğlu anlatılan hikayede hangi hayvanın davranışını kendine örnek alır ve eşkiyalara karşı savaşır?

Köpek

Kedi

Ayı

Kurt

Açıklama:

Bolu Beyi, eski seyisbaşınının gözlerine mil çektirmesine karşılık günlük yiyeceğinin mutfaktan verilmesini ister. Bu sebepten her gün Ali, Bolu Beyi’nin mutfağında pişen yemeklerden alır ve kendi evlerine götürür. Ali’nin kimsesizliğinden yararlanan sokak eşkıyaları da onun önünü keserler ve mutfaktan çıkan yemeklere zorla el korlar. Bu sebepten Ali evlerine çok az yemek götürür, ya da hiç götüremez. Yine böyle bir yolculuk sırasında tek bir köpeğe mahalledeki pek çok köpek saldırır. Ancak tek köpek üzerine saldıran bütün köpeklere karşı kor ve kendini korur. Köpeğin bu hareketinden ilham alan Ali de önlerini kesen sokak eşkıyasına saldırır ve onların tamamını döver. Böylece kör seyisin oğlu Ali, Köroğlu olur.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Köroğlu'nun yaşadığı ileri sürülen illerden hangisi yanlıştır?

Tokat

Bingöl

Kars

Sivas

Van

Açıklama:

Köroğlu’nun Memleketi: Köroğlu’na gerek Türkiye içinde gerekse, Türkiye dışında pek çok yer ev sahipliği yapmak istemektedir. Türkiye’de Bolu ilinin Dörtdivan ilçesi, Erzincan ilinin Kemah ilçesi, Van ilinin Muradiye ilçesi, Kars ilinin Sarıkamış ilçesi ile Tokat ve Bingöl illeri bunlardan birkaçıdır. Türkiye dışında ise yukarıda da belirttiğimiz gibi; Türkmenistan’ın Daşoğuz ilçesinin Göroğlu köyünü sayabiliriz

Doğru Cevap: D

Soru 39

Şah İsmail hikayesinin anlatılmadığı yer neresidir?

Türkiye

Kazakistan

Azerbaycan

Türkmenistan

Özbekistan

Açıklama:

Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Balkanlar ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bilinen hikâyenin sözlü ve yazılı kaynaklarda çok sayıda anlatması vardır. Gerek hikâyede görülen coğrafî saha (Hint, Yemen, vb.) gerekse bazı motifler yönünden (devlerle savaş, göze kuş tüyünün sürülmesiyle görmeye başlanılması, vb.) Şah İsmail hikâyesinin masal kaynaklı olduğunu söyleyebiliriz (Hikâyenin bir örneğin için bkz. Ek: Metin 8).

Doğru Cevap: B

Soru 40

Köroğlu hikayelerinde anlatılan sultan kimdir?

Sultan Süleyman

Sultan Murat

Sultan Mahmut

Sultan Mehmet

Sultan Vahdettin

Açıklama:

Sultan Murat, Köroğlu’na bir fermanlar bezirgânlardan “Kırkta bir bac” alma hakkı verir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Köroğlu hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Deli Yusuf Köroğlu' nun babasına Batı varyantlarında verilen isimlerden biridir.

Mezarda doğum Batı varyantlarında yer almaz.

Köroğlu Batı varyantlarında tek eşlidir.

Batı anlatmalarında, Köroğlu halk hikâyelerinin genelinde Köroğlu’nun Hasanadından bir çocuğu vardır.

Osman Paşa’nın komutasında sefere katılan ordu şairi Köroğlu ile halk hikâyesi kahramanı Köroğlu aynı kişidir.

Açıklama:

Başlangıçta Evliya Çelebi’nin, daha sonra da Fuad Köprülü’nün ortaya attığı, Özdemiroğlu Osman Paşa’nın komutasında sefere katılan ordu şairi Köroğlu ile destan / halk hikâyesi kahramanı Köroğlu aynı kişi değildir. Ordu şairi Köroğlu olsa olsa, gerçek Köroğlu’nun ününden yararlanmak isteyerek bu mahlası almış olabilir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Köroğlu' nun yaşadığı rivayet edilen ütopik memleket aşağıdakilerden hangisidir?

Kaf Dağı

Yemen

Tercan

Çamlıbel

Karaz

Açıklama:

Köroğlu' nun Çamlıbel adlı bir memlekette yaşadığı rivayet edilir, Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Köroğlu’nun Bolu Beyi Kolunda anlatıldığı üzere Bolu Beyi' ni hapisten kurtaran kimdir?

Köroğlu

Esebali

Kırk Haramiler

Keloğlan

Dönek Sultan

Açıklama:

Bolu Bey' ine Köroğlunu yakalayarak özgür kalabileceğini bildiren ve bu amaçla ona yardım eden Keloğlan' dır. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Köroğlu' nun koçaklarından olan aynı zamanda Kirmanşah hikâyesinde yer alan kahraman hangisidir?

Arapüzengi

Hurşut Şah

Koca Arap

Zaloğlu Rüstem

Kara Kaytaz

Açıklama:

Kirmanşah hikâyesinde dikkatimizi çeken bir başka kahraman Koca Arap’tır. On dört bin atlı askeri olan Koca Arap bölgeye hâkim olan bir güçtür. Köroğlu’nun koçaklarından olması masal kaynaklı bir hikâyenin destan motifleriyle süslenmesi amacını taşımaktadır. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

I. Köroğlu
II. Kirmanşah
III. Şah İsmail
IV. Yaralı Mahmut
Yukarıdaki hikayelerden hangisi/hangilerinde çocuksuzluk motifi bulunmaktadır?

I-II

II-III

III-IV

I-IV

I-III

Açıklama:

Kirmanşah ve Şah İsmail hikayelerinde çocuksuzluk motifi görülmektedir. Anlatmaların bir kısmında bir yaşlının bedduası sonucunda Köroğlu’nun da “zürriyetsiz” olduğundan söz edilir ancak Batı anlatmalarında, Köroğlu halk hikâyelerinin genelinde Köroğlu’nun Hasan adından bir çocuğu vardır. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Kirmanşah' ın aşık olduğu, Yemen Sultanı’ nın kızının ismi nedir?

Mahperi

Asuman

Zeycan

Gülizar

Gülperi

Açıklama:

Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Şah İsmail'in kör olan gözleri aşağıdaki hangi hayvan sayesinde açılmaktadır?

Kartal

Ayı

Güvercin

Kuzu

Açıklama:

Şah İsmail'in kör olan gözleri güvercin kanadını gözlerine sürmesi ile açılır. Dğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Yaralı Mahmut hikayesi aşağıda seçeneklerde verilen hangi coğrafi bölgemizde doğmuştur?

Ege Bölgesi

Karadeniz Bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi

İç Anadolu Bölgesi

Akdeniz Bölgesi

Açıklama:

Yaralı Mahmut Hikayesinin doğuş yeri olarak Doğu Anadolu Bölgesi gösterilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Yaralı Mahmut hikayesinde geçen çamçırak taşları aşağıdaki şehirlerin hangisinden getirilmektedir?

İstanbul

Erzincan

Tebriz

Bağdat

Şam

Açıklama:

Çamçırak taşları Bağtad'tan getirilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Köroğlu destanının halk ağzından ilk derlemeleri aşağıdaki seçeneklerde verilen dillerden hangisinde basılmıştır?

Fransızca

Rusça

İngilizce

Türkçe

Farsça

Açıklama:

Köroğlu destanının halk ağzından ilk derlemeleri, on dokuzuncu yüzyılda başlar. İ.Şopen XIX. yüzyılda Azerbaycanlı bir âşığınn ağzından dinlediği destanını konusunu, Rusça’ya tercüme edip yayımlar. 1840’lı yıllarda A. Chodzko adlı Polonya asıllı bir Rus Azerbaycan ve Türkmen vadilerini dolaşarak on üç hikâyelik ilk önemli Köroğlu destanı metnini tespit eder ve Rusça’ya tercüme ederek bastırır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdaki şıkların hangisinde Köroğlunun babasına batı varyantlarında verilen isimlerden birisi doğru olarak yer almıştır?

Hz Ali

Ravşan

Uruşan Baba

Revşenbek

Ravşenbek

Açıklama:

Batı varyantlarında Köroğlu’nun babası Uruşan (Rövşen, Ruşen) Baba; Yusuf, Deli Yusuf veya Ali’dir. Doğu varyantlarında ise Köroğlu’nun babası Ravşan (Kazakistan), Revşenbek (Türkmenistan), Ravşanbek (Özbekistan), Hazreti Ali (Doğu Türkistan), vb. adlarla bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdaki şıklardan hangisinde Köroğlu hikayesini Kahramanmaraş bölgesinde anlatan, anlatırken de en heyecanlı yerinde şapkasını çıkarıp para toplayan hikaye anlatıcısı doğru olarak verilmiştir?

Ökkeş Bilal

İshak Kemali

Aşık Şevki Halıcı

Aşık Murat Çobanoğlu

Nuh Osman

Açıklama:

Kahramanmaraş bölgesinde ise Köroğlu hikâyesini anlatanlar arasında Hamza Küçükkürtül, Ökkeş Bilal (Fırıldak Ökkeş), Hancı Ökkeş, Nuh Osman (Suboşaltan), Hacı Demirci, vb. sayılabilir. Fakat içlerinden “Ökkeş Bilal içmelerde, ılıcalarda, ramazan akşamlarında kahvelerde Köroğlu’nu anlatır, en heyecanlı yerinde şapkasını dolaştırarak izleyicilerden 25 kuruş,50 kuruş para toplarmış. O kadar sürükleyici anlatırmış ki izleyicileri sanki büyülermiş.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakişıklardan hangisinde Köroğlu’nun giydiği kıyafet ve nedenlerinden birisi yanlış olarak verilmiştir?

Derviş kılığına girerek hakkında yazılan fermanları toplar.

Seyis kılığına girerek Kırat’ı saklandığı yerden kurtarır.

Tabip kılığına girerek Kırat’ı saklandığı yerden kurtarır.

Aşık kılığına girerek keleşleri Kocabey ve Ayvaz’ı kurtarmaya gider.

Bey kılığına girerek etrafındakilere gözdağı verir.

Açıklama:

Meddah ve âşıkların anlattığı metinlerde Köroğlu’nun keleşleri (delileri, koçakları, batırları, yiğitleri) sıkıştıklarında, yardımlarına Köroğlu yetişir. Ancak Köroğlu karşısındaki güç ile baş edemeyeceğini çok iyi bilmektedir, bu sebepten farklı kıyafetlere girme ihtiyacını duyar ve böylece de koçaklarını daha kolay kurtarma fırsatını elde eder. “E” şıkkı dışındakiler Köroğlu’nun bu amaca hizmet eden büründüğü kıyafetlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdaki şıkların hangisinde Köroğlu’nun bilinen ideolojilerinden birisi yanlış olarak verilmiştir?

Zenginden alıp fakire dağıtma

Gariplere yardım etme

Fakiri, fukarayı incitmeme

Yerel otoritelere biad etme

Köroğlu arşını ile bezirgânların mallarını dağıtma

Açıklama:

Köroğlu’nun ideolojisini vurgulamada halk hikâyesi anlatıcıları ve araştırmacıların”D” seçeneği dışındaki seçenekler vb de yoğunlaştığı görülmektedir. Nitekim Köroğlu gibi bir karakterin birilerinin hamisine girmesi beklenemez.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Köroğlu’nun ortaya çıkışında Doğu varyantlarında anlatılan hikayelerdendir?

Sudan çıkan atla kısrağın birleşmesiyle doğan kır ve doru atlar

Atların ışık görmeyen bir ahıra konulması

Yemleri verildikten sonra yanında durulmaması

Hamile kadının öldükten sonra mezara gömülmesi, bebeğin mezarda dünyaya getirilmesi

Abıhayatın (üç köpük) içilmesi

Açıklama:

Hazar Denizi’nin batısındaki anlatmalarda karşılaştığımız, sudan çıkan atla kısrağın birleşmesiyle doğan kır ve doru atlar, doğu varyantlarında görülmemektedir. Yine atların ışık görmeyen bir ahıra konulması, yemleri verildikten sonra yanında durulmaması, atların ahırdan çıkarıldıktan sonra sınavdan geçirilmesi gibi hususlar da Batı varyantlarında karşımıza çıkan mitolojik unsurlardır. Köroğlu hikâyelerinin batı anlatmalarında gördüğümüz abıhayatın (üç köpük) içilmesi motifi de Doğu anlatmalarında görülmemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdaki şıkların hagisinde “Binbir Gece Masallarının kaynağı olan hikaye doğru olarak verilmiştir?

Köroğlu

Kirmanşah

Şah İsmail

Keloğlan

Yaralı Mahmut

Açıklama:

Kirmanşah hikâyesinin kaynağı Binbir Gece Masaları’dır. Hikâyede geçen yer adları (Yemen, Kaf Dağı) masal ülkesidir. Yine masal kahramanları arasında olan Ağ Dev Mahperi’yi Kaf Dağı’na kaçırmış ve mağarasına Mahperi’yi hapsetmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi halk hikayelerinden olan Şah İsmail’in evlendiği hanımlardandır?

Senem

Arapüzengi

Peri

Selvi Han

Mahperi

Açıklama:

Bilindiği gibi kavuşanların başında Âşık Garip ile Senem, Ercişli Emrah ile Selvi Han ve Şah İsmail ile Gülizar . gelmektedir. Bunlardan, Garip, Senem ile; Emrah, Selvi Han ve Selatin Peri ile; Şah İsmail ise, Gülizar, Gülperi ve Arapüzengi ile evlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Şah İsmail hikayesinin bilindiği ülkelerden değildir?

Azerbaycan

Rusya

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Özbekistan

Türkmenistan

Açıklama:

Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Balkanlar ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bilinen hikâyenin sözlü ve yazılı kaynaklarda çok sayıda anlatması vardır. Gerek hikâyede görülen coğrafî saha (Hint, Yemen vb.) gerekse bazı motifler yönünden (devlerle savaş, göze kuş tüyünün sürülmesiyle görmeye başlanılması vb.) Şah İsmail hikâyesinin masal kaynaklı olduğunu söyleyebiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Şah İsmail hikayesindeki Arapüzengi ile yolculukta yalnız kaldığı zaman aralarına kılıç koyup yatma motifi aşağıdaki hikayelerden hangisinde vardır?

Keloğlan

Yaralı Mahmut

Binbir Gece Masalları

Ali Baba ve Kırk Haramiler

Köroğlu

Açıklama:

Yolculuk sırasında Arapüzengi ile baş başa kalan Şah İsmail’in aralarına kılıç koyarak yatmaları Kirmanşah hikâyesinde olduğu gibi bir ant şeklidir. Benzer motifler Dede Korkut hikâyeleri, Köroğlu gibi anlatmalarda da görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdaki şıkların hangisinde Yaralı Mahmut hikayesinin simgesi haline gelen kıymetli taş doğru olarak verilmiştir?

Şamşırak

Elmas

Yakut

Zirkon

Kobalt

Açıklama:

Hikâye, daha çok masallarda rastladığımız geceleyin ortaya çıkarıldığı zaman etrafı aydınlatan “çamçırak” taşlarının Bağdat’tan alınarak İstanbul’a getirilmesi konusu etrafında oluşmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Hikayat-ı Gayvazhan adı ile Köroğlu Destanı’nı ilk kez Türkçe olarak kim yayınlamıştır?

Pertev Naili Boratav

A. Chodzko

Mir Babaoğlu Hasan Molla

İ. Şopen

Fikret Türkmen

Açıklama:

Köroğlu destanının halk arasından derlenmiş ilk Türkçe yayını Mir Babaoğlu Hasan Molla tarafından yapılmış, Hikâyat-ı Köroğlu Sultan ve Hikâyat-ı Gayvazhan adı ile Kazan’da yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Türkiye’de Köroğlu ile ilgili bilimsel çalışmaları ilk kez aşağıdaki isimlerden hangisi yapmıştır?

Pertev Naili Boratav

Ziya Gökalp

Zeki Velidi Togan

Faruk Kadri Timurtaş

Fikret Türkmen

Açıklama:

Türkiye’de Köroğlu ile ilgili ilk bilimsel çalışmayı yapan Pertev Naili Boratav başlangıçta onu millî bir kahraman olarak değerlendirirken, daha sonra ortaya çıkan belgeleri de göz önüne alarak onun bir eşkıya olduğu görüşünü ortaya atar.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Köroğlu’nun hikaye içinde girdiği kılıklardan bir tanesi değildir?

Seyis

Dilenci

Derviş

Padişah

Tabip

Açıklama:

Nedim Bakırcı (2009) tarafından hazırlanan bir bildiride Köroğlu’nun hangi kıyafetlere girdiği ve niçin kıyafet değiştirmek zorunda kaldığı on beş başlık altında değerlendirilmiştir. Bunlar arasında derviş, sağdıç, aşık, dilenci, tabip ve seyis kılığına girer.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Köroğlu’nun ideolojisini yansıtan ana noktalardan birisi değildir?

Zenginden alıp fakire verme

Fakiri fukarayı incitmeme

Çiftçilerin hamisi olma

Gariplere yardım etme

Yetimleri sahiplenmek

Açıklama:

Köroğlu’nun ideolojisini vurgulamada halk hikâyesi anlatıcıları ve araştırmacıların şu noktalar üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir:
*Fakiri, fukarayı incitmeme.
*Zenginden alıp fakirlere dağıtma.
*Köroğlu arşını ile bezirgânların mallarını dağıtma.
Çiftçilerin hamisi olma.” -”Gariplere yardım etme.”dir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi’nin doğusundaki anlatmalarda mezarda doğmuş olma anlamında Köroğlu’na verilen addır?

Baç

Gor

Selçuk

Nedim

Kirman

Açıklama:

Hazar Denizi’nin doğusundaki anlatmalarda hamile kadının öldükten mezara gömülmesi, bebeğin mezarda dünyaya getirilmesi, daha sonra kısrak veya keçi tarafından emzirilmesi gibi mitolojik motişer batı varyantlarında yoktur. Doğu varyantlarında çocuk kor (gör, kur, gor: mezar)da doğduğu için ‘mezarın oğlu’ anlamına Gor (Gör, Gur, Kor)oğlu denilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi bezirganlardan aldığı haracın karşılığı olan kelimedir?

Selçuk

Baç

Cülus

Yolkesti

Yağma

Açıklama:

Köroğlu bezirganlardan haraç vergi almıştır. Bunun adı da baç’tır. Ancak bu baç Köroğlu ile Osmanlı Devleti’ni karşı karşıya getiren durumdur.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Köroğlu’na ölümsüzlük, kahramanlık ve aşıklık meziyetlerini veren mitolojik öğedir?

Altın kılıç

Atı

Babasının duası

Üç köpük

Kıyafeti

Açıklama:

Köroğlu hikâyelerinin batı anlatmalarında gördüğümüz abıhayatın (üç köpük) içilmesi motifi de Doğu anlatmalarında görülmemektedir. Bugün sözü edilen abıhayatın Bingöl ilimiz sınırları içerisinde olduğuna inanılmaktadır. Hatta Bingöl ilimizin adına bağlı olarak anlatılan efsane Köroğlu ile ilişkilendirilmektedir. Üç köpüğün Köroğlu’na verdiği meziyetler, ölümsüzlük, kahramanlık ve âşıklıktır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıdaki şıkların hangisinde Köroğlu’nun babası Ruşen Ali Bolu Beyi’nin sarayında verdiği hizmet doğru olarak yer almıştır?

Aşçı

At bakıcısı

Marangoz

Demirci

Yazıcı

Açıklama:

Köroğlu’nuun babası Ruşen Ali (Ürüşan Baba), Bolu Beyi’nin yanında at bakıcısıdır. Hikaye de Beyin kendisinden özel atlar istemesiyle başlar.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Türk Edebiyatı’ndaki kahramanlık hikayelerinden değildir?

Köroğlu Hikayesi

Kirmanşah Hikayesi

Yaralı Mahmut Hikayesi

Şah İsmail Hikayesi

Keloğlan Hikayesi

Açıklama:

Köroğlu, Kirmanşah, Yaralı Mahmut ve Şah İsmail Hikayeleri kahramanlık hikayesi olup Keloğlan bir masal kahramanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Kaynağını Binbir Gece Masalları’ndan alan ve Arapüzengi, Koca Arap gibi karakterler içeren kahramanlık hikayesi aşağıdakilerden hangisidir?

Yaralı Mahmut Hikayesi

Keloğlan Hikayesi

Kirmanşah Hikayesi

Şah İsmail Hikayesi

Köroğlu Hikayesi

Açıklama:

Kirmanşah hikâyesinin kaynağı Binbir Gece Masaları’dır. Kirmanşah’ın Yemen yolculuğu sırasında Arapüzengi görünümündeki kahraman insan kafasından kale yapmıştır. Kirmanşah hikâyesinde dikkatimizi çeken bir başka kahraman Koca Arap’tır. Bu konuda lütfen kitabınızın 76. sayfasını okuyunuz.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Köroğlu destanının halk arasından derlenmiş ilk Türkçe yayını kim tarafından yapılmıştır?

Selahaddin Eyyüb

Köroğlu Hasan

Mir Babaoğlu

Piri Reis

Abdullah Seyrani

Açıklama:

Köroğlu destanının halk arasından derlenmiş ilk Türkçe yayını Mir Babaoğlu Hasan Molla tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi Köroğlu’nun Doğu varyantlarında geçen anne adlarından değildir?

Akanay

Bibi Hilal

Hilalay

Zulper Ayım

Tolunay

Açıklama:

Köroğlu Destanın Doğu varyantlarında anne Akanay (Kazakistan), Bibi Hilal (Türkmenistan), Hilalay (Özbekistan), Zulper Ayım (Doğu Türkistan), vb. adlarla bilinmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdaki şıkların hangisinde Köroğlu’nun Türkiye’deki memleketi olarak varsayılan yerlerden birisi doğru olarak yer almıştır?

Gaziantep/Nizip

Şanlıurfa/Birecik

Elazığ/Maden

Mardin/Midyat

Kars/Sarıkamış

Açıklama:

Köroğlu’na gerek Türkiye içinde gerekse, Türkiye dışında pek çok yer ev sahipliği yapmak istemektedir. Türkiye’de Bolu ilinin Dörtdivan ilçesi, Erzincan ilinin Kemah ilçesi, Van ilinin Muradiye ilçesi, Kars ilinin Sarıkamış ilçesi ile Tokat ve Bingöl illeri bunlardan birkaçıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Aşağıdaki şıklardan hangisinde Köroğlu’nun boyları ve boy sayıları doğru verilmiştir?

Kırgızistan: 10

Bulgaristan: 12

Türkmenistan: 14

Kazakistan: 5

İran: 20

Açıklama:

Köroğlu hikâyesinin kol sayısı anlatıldığı coğrafyaya göre değişiklik göstermektedir. Hatta bu kolların sayısında sınırlama bile yoktur. Zaman zaman da Köroğlu ile ilgili yeni kollar bile tespit edilebilmektedir. Daha öncede belirttiğimiz gibi kol sayısındaki değişikliğin ana sebebi anlatıcıyla ilgilidir. Kol sayıları; Türkiye-Azerbaycan: 14-24; Özbekistan: 47; Türkmenistan: 14; Kazakistan: 65; Tacikistan: 50.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Köroğlu’nun hangi kıyafetlere girdiği ve niçin kıyafet değiştirmek zorunda kaldığı konusunda bildirilenlere göre aşşağıdaki şıklardan hangisi doğrudur?

Tabip kılığına girerek sevdiğini kaşırır.

Asker kılığına girerek sefere gider.

Esir kılığına girerek bilgi toplar.

Derviş kılığına girerek Esabali’yi kaçırır.

Derviş kılığına girerek Kırat’ı kurtarır.

Açıklama:

Köroğlu, bir şey öğrenmek için, derviş kılığına girerek hakkında yazılan fermanları toplamada, derviş kılığına girerek Afganistan hükümdarının torunu Esebali’yi kaçırır iken, Döne Hatun ve Telli Nigâr’ı aramaya gider iken, esir olan koçakları hakkında bilgi toplarken, Cihanşah’a esir düşen oğlu Hüseyin’i kurtarmak için, derviş kılığına girerek Bolu Beyi’nden Kırat’ı kaçırırken, deli-derviş kılığına girerek Köse Kenan ve Hasan Bey’i esaretten kurtarırken, sağdıç kılığına girerek fiemsinur ve kırk kızın yanına giderken, âşık kılığına girerek keleşleri Kocabey ve Ayvaz’ı kurtarmaya giderken, dilenci kılığına girerek Kırat’ın saklandığı yere kadar girerken, tabip kılığına girerek Kırat’ı saklandığı yerden kurtarırken, seyis kılığına girerek Kırat’ı saklandığı yerden kurtarırken ve dua ile kıyafet değiştirir.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Köroğlu, Eric Hobsbawm’ın toplumsal eşkıya kalıbına göre değerlendirildiğinde Hobsbawm tarafından geliştirilmiş dokuz maddelik kalıp içerisinde hangisine uymaz?

Halk tarafından sevilmeyen bir eşkıyadır.

Yanlışları düzeltir.

Yoksula vermek için zenginden alır.

İhanet yüzünden ölür.

Görünmezdir, efsunlu olduğuna inanılır.

Açıklama:

Köroğlu, Eric Hobsbawm’ın toplumsal eşkıya kalıbına göre değerlendirildiğinde Hobsbawm tarafından geliştirilmiş dokuz maddelik kalıp şöyledir;
1.Soylu soyguncu kanun kaçaklığına adaletsizliğin olarak ya da otorite tarafından suç sayılan bir eylemde bulunmaktan dolayı zulüm görmekle başlar.
2.Yanlışları düzeltir.
3.Yoksula vermek için zenginden alır.
4.Yalnızca kendini savunmak ve intikam almak için adam öldürür.
5.Ömrü yeterse halkına şerefli bir adam olarak geri döner. Aslında topluluğunu fiilen terk etmez.
6.Halkı ona hayrandır, yardım eder, destekler.
7.İhanet yüzünden ölür.
8.Görünmez, efsunlu olduğuna inanılır.
9.Adaletin kaynağı kral ya da imparatorun değil, zalim yerel otorite sahiplerinin düşmanıdır

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıdaki şıkların hangisinde Köroğlu’nun mezarı doğru olarak verilmiştir?

Bursa

Mezarı yoktur

Kahramanmaraş

Sivas

Tokat

Açıklama:

Köroğlu’nun dünya üzerine mezarı yoktur. Bugün onun tipindeki kahramanlara pek çok yer ev sahipliği yapmak isterken Köroğlu için bunu söylememiz mümkün değildir. Köroğlu’nun kırklara karıştığı söylenir. Ölümsüzlük suyunu içen Köroğlu aramızda yaşamaya devam etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşşağıdaki şıkların hangisinde Kirmanşah hikayesinin konusunu aldığı eser doğru olarak verilmiştir?

Dede Korkut Masalları

Köroğlu Destanı

Binbir Gece Masalları

Manas Destanı

Gılgamış Destanı

Açıklama:

Kirmanşah hikâyesinin konusu, Doğu dünyasının ünlü masal külliyatı Binbir Gece Masallarından alınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Şah İsmail hikayesinde Şah İsmail’in görmeyen gözlerinin tekrar görmeye başlamasını sağlayan nedir?

Kuş tüyü

Toprak

Kan

Kil

Elma

Açıklama:

Hikayelerde görmeyen gözün tedavi edilmesi genelde toprak ve kanladır. Ancak bu hikayede babası tarafından gözleri çıkarılan Şah İsmail’in gözlerinin yerine konulması ve tekrar görmesinde bir kuş yardımcı olmaktadır. Gözlerin yerine konulması ve kuşların bıraktığı tüyün göze sürülmesiyle göz tekrar görmeye başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Çamçırak taşlarının Bağdat’tan alınarak İstanbul’a getirilmesini anlatan hikaye hangisidir?

Köroğlu Destanı

Şah İsmail

Yaralı Mahmut

Karacaoğlan

Binbir Gece Masalı

Açıklama:

Osmanlı Padişahı muhteşem bir saray yaptırıp ardından sarayı gören herkesin mükemmel olduğunu söylediği ancak şamşırak taşlarının getirilmesiyle daha da güzelleşeceğini söyledikleri hikaye Yaralı Mahmut hikayesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Hikayat-ı Gayvazhan adı ile Köroğlu Destanı’nı ilk kez Türkçe olarak kim yayınlamıştır?

Pertev Naili Boratav

A. Chodzko

Mir Babaoğlu Hasan Molla

İ. Şopen

Fikret Türkmen

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 102

Türkiye’de Köroğlu ile ilgili ilk bilimsel çalışmaları aşağıdaki isimlerden hangisi yapmıştır?

Pertev Naili Boratav

Ziya Gökalp

Zeki Velidi Togan

Faruk Kadri Timurtaş

Fikret Türkmen

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Aşağıdakilerden hangisi Köroğlu’na ölümsüzlük, kahramanlık ve aşıklık meziyetlerini veren mitolojik öğedir?

Altın kılıç

Atı

Babasının duası

Üç köpük

Kıyafeti

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 108

Köroğlu’nun babası Ruşen Ali Bolu Beyi’nin sarayında ne olarak hizmet vermektedir?

Aşçı

Seyis

Marangoz

Demirci

Yazıcı

Açıklama:

Köroğlu’nuun babası Ruşen Ali (Ürüşan Baba), Bolu Beyi’nin yanında at bakıcısıdır. Hikaye de Beyin kendisinden özel atlar istemesiyle başlar.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Türk Edebiyatı’ndaki kahramanlık hikayelerinden değildir?

Köroğlu Hikayesi

Kirmanşah Hikayesi

Yaralı Mahmut Hikayesi

Şah İsmail Hikayesi

Keloğlan Hikayesi

Açıklama:

Köroğlu, Kirmanşah, Yaralı Mahmut ve Şah İsmail Hikayeleri kahramanlık hikayesi olup Keloğlan bir masal kahramanıdır.

Doğru Cevap: E

Araştırmacılara göre Aşık Garip hikayesinin çıkış yeri neresidir?

Azerbaycan

Türkmenistan

Özbekistan

İran

Balkanlar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşık Garip hikayesi ile hangi Dede Korkut hikayesi arasında benzerlik bulunmaktadır?

Kampüre’nin Oğlu Bamsı Beyrek

Duha Koca Oğlu Deli Dumrul

Begil Oğlu Emren

Kanlı Koca Oğlu Kanturalı

Kazılık Koca Oğlu Yigenek

Açıklama:

Âşık Garip hikâyesi ile Dede Korkut hikâyelerinden Kampüre’nin Oğlu Bamsı Beyrek hikâyesi arasında büyük benzerlikler vardır. Bunların başında her iki anlatmada da görmeyen gözün tedavisi gelmektedir. Bamsı Beyrek hikâyesinde Beyrek’in babasının; Âşık Garip hikâyesinde ise Garip’in annesinin gözleri ağlamaktan dolayı kör olmuştur. Görmeyen gözün tedavi edilmesinde Bamsı Beyrek’te kanın mendille göze sürülmesi, Âşık Garip’te ise Hazreti Hızır’ın atının ayağının
altından alınan toprağın göze sürülmesi etkili olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 40

I- Rusça
II- İngilizce
III- Almanca
Yukarıdaki dillerden hangisi ya da hangileri Tahir ve Zühre hikayesinin çevrildiği dillerdendir?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

Yalnız II

Açıklama:

Tahir ile Zühre hikâyesi Rusça, İngilizce ve Almanca’ya da çevrilmiştir. Son yıllarda bir operanın konusu olmuş ve filmi de yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

I Selvi Han
II Allah
III Selâtin Peri
IV Üçler, beşler, yediler, kırklar
Emrah ilk bade içtiğinde kimlerin aşkına içmiştir?

I-II ve IV

I-II ve III

III ve IV

II-III ve IV

I ve II

Açıklama:

Hikâyede bade içme olayı iki defa görülmektedir. Birincisinde Pir, Emrah’a biri Allah’ın aşkına; biri üçler, beşler, yediler, kırklar aşkına; sonuncusu da Miroğlu Ahmet Bey’in kızı Selvi Han’ın aşkına olmak üzere yeşil fincanda üç bade sunar. Hazret-i Pir aynı anda Selvi Han’a da üç bade sunar. İkincisinde Emrah Selatin Peri için pir elinden bu iksiri içmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Ercişli Emrah ile Selvi Han hikayesinde Selâtin Peri’nin kurduğu viran bahçenin adıdır?

Isfahan

Şahlar Bağı

Sahat Çukuru

Veran Bağları

Selvi Han Bağı

Açıklama:

Emrah ve babası Selvi Han'ı ararken Selâtin Peri adlı genç bir kıza Pir Dede üç bade sunar. Bu badelerden üçüncüsü Emrah’ın aşkına içilmiştir. Pir Dede ertesi gün Selâtin Peri’nin rüyasına da girer ve viran yerde bir bahçe kurmasını, adını da “Veran Bağları” koymasını söyler. Selâtin Peri, yedi yıl bağların meyve vermesini bekleyecek; o zaman da Emrah gelecektir. Selâtin Peri aynı rüyayı ikinci kez görünce ertesi gün bahçenin dikimine başlar.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Smayıl’ın Karaca Oğlan adını almasını sağlayan özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

İlim sahibi olması

Mütevazi olması

Şiir söylemesi

Cömert olması

Kavga edeni barıştırması

Açıklama:

Bir gece rüyasında İsmikan Sultan’ı gören Smayıl kendisinden geçer ve şiir söylemeye başlar. Smayıl’ ın şiir söylemesi onun adının Karaca Oğlan olmasına sebep olmuştur. Karaca Oğlan hikâyede ilim sahibi, mütevazi, cömert birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. O, kavga edenleri barıştırmakta Hoca Ahmet Yesevî, Yunus Emre, Mevlâna ve Hacı Bektaş felsefesinin bir temsilcisi gibi anlatılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Kerem ile Aslı hikayesiyle Karaca Oğlan ve İsmikan hikayesinin ortak yönlerinden bir tanesidir?

Din farklılığı üzerine kurulmuş olması

Kırk gün kırk gece düğünle evlenmeleri

Hikayenin mutlu sonla bitmesi

Yaşlı bir kişinin elma vermesi

Uyuyan kişiye bade verilmesi

Açıklama:

İki hikaye de din farklılıkları üzerine kurulmuştur. B ve C seçeneklerinde verilen unsurlar Karaca Oğlan ve İsmikan hikayesinde, D ve E seçeneğinde verilenler ise Kerem ile Aslı hikayesinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Şükrü Elçin’in incelediği 1266 tarihli bir yazmada Kerem’in asıl ismi nedir?

Sofu

Şah Gülşen

Hızır

Adil

Keşiş

Açıklama:

Şükrü Elçin’in incelediği 1266 tarihli yazmada, Aslı’nın asıl adı Meryem, Kerem’in ise Şah Gülşen’dir. Sofu Kerem’in arkadaşı; Hazreti Hızır; Kerem ve Sofu’ya birçok yerde yardım eden kişi; Âdil Şah, Isfahan şehrinin Şahı, Keşiş ise hazinedarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Âşık Garip ve Dede Korkut hikayelerinden Kampüre’nin Oğlu Bamsı Beyrek arasındaki benzerliklerden biri değildir?

Anne ya da babanın kör olması

Kanlı gömleğin ölüm simgesi olması

Gözün görmeme nedeni

Hazreti Hızır’ın yardım etmesi

39. günde düğün evine gelinmesi

Açıklama:

Âşık Garip’te Hazreti Hızır, atının ayağının altından alınan toprakla Garip'in annesinin gözlerinin görmesine ve Garip'in zor engelleri aşıp sevdiğine kavuşmasına yardımı vardır. Bu konuda kitabınızın 101.-102. sayfalarına bakınız. Ancak Bamsı Beyrek hikayesinde Hızır karakteri yer almamaktadır. Dede korkut hikayelerinde yardımcı karakter olarak Dede Korkut öne çıkmaktadır. Bu konuda kitabınızın 6. ünitesini inceleyebilirsiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Bir operaya konu olan ve filmi yapılan hikaye hangisidir?

Kerem ile Aslı

Arzu ile Kamber

Hurşit ile Mahımihri

Erçişli Emrah ile Selvihan

Tahir ile Zühre

Açıklama:

Tahir ile Zühre hikâyesi Rusça, İngilizce ve Almanca’ya çevrilmiştir. Son yıllarda bir operanın konusu olmuş ve filmi de yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Tahir ile Zühre hikâyesini diğer halk hikâyelerinden ayıran en önemli özellik hangisidir?

Çocuksuzluk üzerine kurulu olması

Tahir’in sandıkta Nil nehrine atılması

Mezarların arasında kara çalı olması

Birbirlerini kardeş sanmaları

Hazreti Hızır’ın onlara yardımları

Açıklama:

Tahir ile Zühre hikâyesini diğer halk hikâyelerinden ayıran en önemli tarafı Tahir’in Nil'e atılmasıdır. Zühre’nin babası olan Padişahın askerleri onu sandığa koyarak Nil Nehri’ne atarlar, ama Tahir Göl Padişahı’nın kızları tarafından kurtarılır. Diğer seçeneklerde verilen özelliklere başka hikayelerde de rastlarız.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Arzu ile Kamber hikayesi göçebe hayatının hangi izini taşımamaktadır?

Kızların çeşmeden su doldurmaları

Kızın gelin giderken ata bindirilmesi

Koyunların köy çeşmesinden sulanması

Kahramanın koyun çobanı olması

Ocaklık taşı altına mektup bırakılması

Açıklama:

Arzu ile Kamber hikâyesi göçebe hayatın izlerini taşıması bakımından son derece önemli bir hikâyedir. Kamber’in koyun çobanı olması, koyunların köy çeşmesinden sulanması, kızların su doldurmak için çeşmeye gelmeleri, dayısının atları, Arzu’nun gelin giderken ata bindirilmesi gibi unsurlar göçebe hayatın izleridir. Göç sırasında ocaklık taşı altına mektup bırakılması, Hurşit ile Mahımihri’nin hikayesinde görülen göçebe hayatın bir izidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Hurşit’e Mahımihri’nin tasvirini gösteren kimdir?

Pir

Yaşlı kadın

Kırklar

Kara Han

Padişah

Açıklama:

Hurşit rüyasında Murat Tepesi’nde ona Mahımihri’nin tasvirini gösteren kırklarla karşılaşır. Hurşit’in aklı başından gider, bayılır. Kırklar kızın aşkına ona bir kadeh abıhayat verirler ve yedi ay sonra ona kavuşacağını ama onları gördüğünü kimseye anlatmamasını söylerler. Hurşit uyandığında yanında hiç kimseyi göremez ve o günden sonra Mahımihri’nin aşkıyla yanıp tutuşur.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Karacaoğlan ve İsmikan Sultan hikâyesinin tek anlatmasının bulunduğu eser ve eserin yazarı, aşağıdakilerden hangisidir?

Reşidüddin - Cami-üt Tevarih

Feridüddin Attar - Mantık-ut Tayr

Mevlana - Mesmevi

Radloff - Proben

Celaleddin-i Rumi - Fihi Ma-Fih

Açıklama:

Karaca Oğlan ile İsmikan Sultan’ı tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Kara Vezir hakkındaki aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Ercişli Emrah hikâyesinin kahramanlarından biridir.

Güçlü bir savaşçıdır.

Adaletsizliği temsil eden bir handır.

Şahoğlu Şah Abbas’ın kardeşidir.

Kandehar hanıdır.

Açıklama:

Sevda konulu halk hikâyelerinden, Ercişli Emrah ile Selvihan’ı tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Hurşit ile Mahımihri Hikâyesi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yerleşik hayatın izlerini üzerine kurulmuştur.

Konusunu Tahir ile Zühre’den alır.

Sevgililer çamçırak taşı altına mektup bırakarak haberleşirler.

Türkiye ve Balkanlar’ın dışındaki ülkelerde bilinmemektedir.

Sevgililer kavuşamaz, duaları kabul olarak can verirler.

Açıklama:

Hurşit ile Mahımihri’yi tanıyabileceksiniz.
Hurşit ile Mahımihri hikâyesi, göçebe hayatın izleri üzerine kurulmuş allegorik bir hikâyedir. Türkiye ve Balkanlar’ın dışındaki ülkelerde bilinmemektedir. Yaylaya göç sırasında Mahımihri ocaklık taşı altına mektup bırakarak yerini Hurşit'e bildirir. Hikaye sonunda sevgililer kavuşurlar, düğünleri yapılır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdaki isimlerden hangisi, Tahir ile Zühre Hikâyesini araştıran bilim adamlarından biri değildir?

Fikret Türkmen

Muhan Bali

Ensar Aslan

Esma Şimşek

Doğan Kaya

Açıklama:

Tahir ile Zühre’yi tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Kerem ile Aslı hikâyesine göre, âşık Kerem’in asıl adı aşağıdakilerden hangisidir?

Ahmet Mirza

Ruşen Ali

Smayıl

Sofu

Yakup Han

Açıklama:

Kerem ile Aslı’yı tanıyabileceksiniz.
Kimi varyantlarda Kerem'in adı Şah Gülşen'dir. Örneğin, Şükrü Elçin’in incelediği 1266 tarihli bir yazmada, Aslı’nın asıl adı Meryem, Kerem’in ise Şah Gülşen’dir. Ancak kimi varyantlarda, örneğin Ali Duymaz'ın incelediği bir varyantta, Şahın oğluna Ahmet Mirza, hazinedarın kızına da Kara Sultan adı verilir. Bu iki isim, hikayenin ilerleyen kısımlarında Kerem ve Aslı adını alacaktır.(s.99)

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdaki tanımlardan hangisi, hak aşığının özelliklerinden biri değildir?

Âşıklık yeteneği Allah tarafından verilmiştir.

Yığ törenleri düzenler.

Gaibi bilir.

Muamma çözmede ustadır.

İlm-i ledünü bilir.

Açıklama:

Sevda konulu halk hikâyelerinden, Ercişli Emrah ile Selvihan’ı tanıyabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Ercişli Emrah ile Selvihan hikayesi ile ilgili hangisi doğru değildir?

Hakkında Türkiye’de Muhan Bali (1973) tarafından hazırlanmış olan bir doktora tezi vardır

Hikâyenin bibliyografyası sadece Saim Sakaoğlu tarafından hazırlanmıştır.

Selvi’nin kendisine talip olanlara karşı Emrah’ı bekleme taktiği vardır.

Selvi’nin bir şaha bağ ektirerek süre istemesi; yedi yılda dokunacak olan halının bitmeden evlenmeyeceğini bildirmesi onun Emrah’a karşı olan sevgisinin ispatıdır

Gence Hanı olarak görülen Kara Vezir ise yalancılığın, ikiyüzlülüğün cezasını canıyla ödeyen bir tiptir.

Açıklama:

Sevda konulu halk hikâyelerinden, Ercişli Emrah ile Selvihan’ı tanıyabileceksiniz.
Hikâyenin bibliyografyası Saim Sakaoğlu ve Ali Berat Alptekin tarafından hazırlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Karacoğlan ve İsmikan Sultan ile ilgili hangi söylem doğru değildir?

Hikâyenin pek çok anlatması bulunmaktadır

Bu hikâye zaman zaman Türkiye Türkü araştırıcılar tarafından (Ali Berat Alptekin, Saim Sakaoğlu, Esma Şimşek, vb.) değerlendirilmiştir.

Smayil ihtiyar kadının bardağını kırınca “Çok güç bela çekesin de keç murat alasın” şeklinde beddua edilmekte olup hikâye âdeta bu cümle üzerine kurulmuş gibidir.

Karaca Oğlanın şiir söylemeye başlaması rüya motifine dayanmakta olup daha sonra rüyada görülen kızın aranmasıyla ve yeni maceralarla devam etmektedir.

Başlangıç itibariyle Türk ve dünya masalları arasında çok yaygın Üç Turunçlar’ın temel motifi olan “ihtiyar kadının testisinin kırılması” üzerine onun “üç turunçların hışmına uğrayasın” şeklindeki bedduasıyla başlamaktadır.

Açıklama:

Sevda konulu halk hikâyelerinden, Ercişli Emrah ile Selvihan’ı tanıyabileceksiniz.
Hikâyenin tek anlatması bulunmakta olup o da Radloff’un Proben adlı eserinin VII. cildindedir

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşık Garip hikayesi 1875 yılında ne harfleri kullanılarak Türkçe yayımlanmıştır?

Kürtçe

Çince

Azerbaycan Türkçesi

Yahudi harfleri

Ermeni harfleri

Açıklama:

Âşık Garip’i tanıyabileceksiniz.
Aşık Garip hikayesi 1875 yılında Ermeni harfleri kullanılarak Türkçe yayımlanmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 60

“Meh-Mah”, “Hurşit ile Mahımihri” gibi hikâyelerde olduğu gibi “astral” (gök cisimleriyle ilgili) eserlerin sonradan folklorlaşmış varyantları olan hangi hikâyedir?

Âşık Garip

Tahir ile Zühre

Karacaoğlan ve İsmikhan

Kerem ile Aslı

Hiçbiri

Açıklama:

Tahir ile Zühre’yi tanıyabileceksiniz.
Tahir ile Zühre de “Meh-Mah”, “Hurşit ile Mahımihri” adlı hikâyelerde olduğu gibi “astral” (gök cisimleriyle ilgili) eserlerin sonradan folklorlaşmış varyantları olan bir hikâyedir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Arzu ile Kamber hikâyesi Balkanlar dışında hangi ülkede bilinmektedir?

İran

Mısır

Suriye

Azerbaycan

Kırgızistan

Açıklama:

Arzu ile Kamber’i tanıyabileceksiniz.
Kitapta bahsedilen şehirler Musul ve Kerkük Suriye'de bulunmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 62

Yaylaya göçülmesi, göç sırasında ocaklık taşı altına mektup bırakılması, av sırasında bırakılan şahinin çadıra girmesi gibi konuların işlendiği hikaye hangisidir?

Tahir ile Zühre

Aşık Garip

Kerem ile Aslı

Karacaoğlan ve İsmikhan

Hurşit il Mahımihri

Açıklama:

Hurşit ile Mahımihri’yi tanıyabileceksiniz.
Yaylaya göçülmesi, göç sırasında ocaklık taşı altına mektup bırakılması, av sırasında bırakılan şahinin Mahımihri’nin çadırına girmesi gibi konuların işlendiği hikaye Hurşit il Mahımihridir

Doğru Cevap: E

Soru 63

Din farklılığı üzerine kurulmuş hikaye hangisidir?

Kerem ile Aslı

Tahir ile Zühre

Aşık Garip

Karacaoğlan ve İsmikhan

Hurşit ile Mahımihri

Açıklama:

Kerem ile Aslı’yı tanıyabileceksiniz.
Tebrizli olan Hoca Maksud’un bir oğlu olan Aşık Garip, Tiflisli Hoca Sinan’ın kızı Şah Senem’e de âşık olur.
Karaca Oğlan Belgratlı, İsmikan Sultan’ın babası ise Tunalıdır. Din farklılığı, İsmikan'ı seven Prikaşçik ile söz konusudur.
Tahir ile Zühre hikâyesinin kitabınızda verilen örneğinde biri padişah, diğeri ise Lala'nın çocuğu olup aralarında bu sınıfsal fark dışında bir bilgi verilmez
Hurşit ile Mahımihri hikâyesinin kitabınızda verilen örneğinde biri padişah, diğeri bir bey çocuğudur. Aralarında göçerlik dışında başka bir fark belirtilmez.
Kerem ile Aslı din farklılığı üzerine kurulmuş bir hikayedir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Büyü ile bildiklerini unutturma ve ölen sevgililierin mezarı üzerinde gül bitmesi motifleri ile özelleşmekte olan hikaye hangisidir?

Aşık Garip

Tahir ile Zühre

Karacaoğlan ve İsmikhan

Kerem ile Aslı

Hurşit il Mahımihri

Açıklama:

Tahir ile Zühre’yi tanıyabileceksiniz.
Tahir ile Zühre büyü ile bildiklerini unutturma ve ölen sevgililierin mezarı üzerinde gül bitmesi motifleri ile özelleşen bir hikayedir

Doğru Cevap: B

Soru 65

Hurşit ile Mahımihri hikayesi hakkında hangisi yanlıştır?

Hikâye, Türkiye’nin ve Balkanlar’ın dışındaki Türk devletlerinde bilinmemektedir.

Türkiye’de hikâyenin değişik bölgelerden derlenen çok sayıda sözlü metni öğrenciler tarafından tespit edilerek yazıya aktarılmıştır

Öğrenci tezlerinin dışında Hurşit ile Mahımihri hikâyesi üzerinde Saim Sakaoğlu ve Ali Duymaz tarafından hazırlanan ve YÖK yayınları arasında yer alan bir kitap vardır

Bu çalışmada hikâyenin yazılı metinleri ve anlatmaları çeşitli yönleriyle (motif, şiir, epizot vb.) değerlendirilmiştir.

Ayrıca halk hikâyeleri üzerinde çalışanlar (Türkmen, Bali, Şimşek, Koçak, Duymaz, Cemiloğlu, Alptekin bu hikâyeyi çeşitli açılardan değerlendirmişlerdir.

Açıklama:

Hurşit ile Mahımihri’yi tanıyabileceksiniz.
e Saim Sakaoğlu ve Ali Duymaz tarafından hazırlanan kitap Kültür Bakamlığı yayınıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Ercişli Emrah ile Selvi Han hikâyesi, Türkiye’nin dışında hangi ülkelerde de bilinmektedir?

İran, Suriye, Ürdün

Azerbaycan, Türkmenistan, Balkanlar

Makedonya, Yunanistan, Kıbrıs

Almanya, Fransa, İtalya

Rusya, Gürcistan, Ermenistan

Açıklama:

Ercişli Emrah ile Selvi Han hikâyesi, Türkiye’nin dışında; Azerbaycan, Türkmenistan ve Balkanlarda da bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Türk halk hikâyelerinde adaletsizliği, haksızlığı temsil eden ve genellikle Gence’de oturan kişilik hangisidir?

Kara Vezir

Gence Hanı

Yakup Han

Şah Abbas

Ercişli Emrah

Açıklama:

Türk halk hikâyelerinde adaletsizliği, haksızlığı temsil eden ve genellikle Gence’de oturan kişilik Kara Vezir'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Türk halk hikâyelerinde hakkı, adaleti, doğruluğu temsil eden kişilik hangisidir?

Yakup Han

Gence Hanı

Selvi Han

Şahoğlu Şah Abbas

Kara Vezir

Açıklama:

Türk halk hikâyelerinde hakkı, adaleti, doğruluğu temsil eden kişilik İran Şahı Şahoğlu Şah Abbas'tır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Karaca Oğlan hangisinin aşkı ile yollara düşmüş, dağlar aşmış, ilim sahibi, mütevazi, cömert bir tip olarak tanımlanmıştır?

Selvihan

Zühre

İsmikan

Aslı

Arzu

Açıklama:

Karaca Oğlan, İsmikan'ın aşkı ile yollara düşmüş, dağlar aşmış, ilim sahibi, mütevazi, cömert bir tip olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Tahir ile Zühre hikâyesi aşağıdaki dillerden hangisine çevrilmiştir?

Almanca

Bulgarca

Fransızca

Makedonca

Yunanca

Açıklama:

Tahir ile Zühre hikâyesi Almancaya çevrilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Bamsı Beyrek adlı Dede Korkut hikâyesi ile aralarında konu benzerliği olan halk hikâyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Hurşit ile Mahımihri

Arzu ile Kamber

Ferhat ile Şirin

Köroğlu

Âşık Garip

Açıklama:

Bamsı Beyrek adlı Dede Korkut hikâyesi ile aralarında konu benzerliği olan halk hikâyesi Âşık Garip'tir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Türkiye ile Balkanlar dışındaki coğrafyalarda bilinmeyen, göçebe hayatının izlerini taşıyan, kadın kahramanının yedi erkek kardeşe sahip olduğu hikâye aşağıdakilerden hangisidir?

Ferhat ile Şirin

Arzu ile Kamber

Kerem ile Aslı

Aşık Garip

Hurşit ile Mahımihri

Açıklama:

Türkiye ile Balkanlar dışındaki coğrafyalarda bilinmeyen, göçebe hayatının izlerini taşıyan, kadın kahramanının yedi erkek kardeşe sahip olduğu hikâye Hurşit ile Mahımihri'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Âşık Garip ve Tahir ile Zühre’yi bilimsel yöntemlerle inceleyen araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Fikret Türkmen

Muhan Bali

Saim Sakaoğlu

Ali Berat Alptekin

Nerin Köse

Açıklama:

Âşık Garip ve Tahir ile Zühre’yi bilimsel yöntemlerle inceleyen araştırmacı Fikret Türkmen'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Karaca Oğlan ile İsmikan Sultan üzerine çalışmamıştır?

Wilhelm Radloff

Ali Berat Alptekin

Saim Sakaoğlu

Esma Şimşek

Bilge Seyidoğlu

Açıklama:

Hikâyenin tek anlatması bulunmakta olup o da Radloff ’un Proben adlı eserinin VII. cildindedir. Bu hikâye zaman zaman Türkiye Türkü araştırıcılar tarafından da (Ali Berat Alptekin, Saim Sakaoğlu, Esma Şimşek, vb.) değerlendirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Hangisi Dede Korkut hikayelerindendir?

Arzu ile Kamber

Ferhat ile Şirin

Kerem ile Aslı

Bamsı Beyrek

Aşık Garip

Açıklama:

Bamsı Beyrek, Dede Korkut hikayeleri içinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Dirse Han Oğlu Boğaç hikâyesinde Hanlar Hanı Bayındır Han’ın düzenlediği toy sırasında oğlu veya kızı olmayanları hangi renk çadıra oturtmaktadır?

Kara Çadır

Ak Çadır

Kırmızı Çadır

Mavi Çadır

Sarı Çadır

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 38

I- Arap Nedim
II- Harman Danası
III- Şekerci Salih
Yukarıdaki isimlerden hangisi ya da hangileri önemli meddahlardandır?

I, II, III

I, III

II, III

I, II

Yalnız III

Açıklama:

Arap Nedim, Ahmedî, Aşkî Efendi, Ayvazoğlu, Balaban Lâl, Borazan Tevfik, Camcı İsmail, Çok Yedi Reis, Derviş, Derviş Hasan Efendi, Derviş Kâmilî-i Mevlevî, Derviş Mehmet, Eğlence, Emin, Firuz, Hacı Kıssahan, Hacı Müezzin, Hacı Sadi, Hakkı ve Tahsin, Halil, Hamdi, Hamza-i Bâ-Safâ, Harman Danası, Hayalî, Hekim Ali, Kandilli-Oğlu, Kasap Kürt, Kız Ahmet, Kör Hafız, Kör Hasan, Küçük Ali Çelebi, Küpeli Çavuş, La’lin Kaba, Meddah Eğlence, Muhsin Bey, Mustafa Çelebi, Musahip Hatif Efendi, Nakkaş Hasan, Oruç (Batıl Oruç), Ömer, Pertevî, Ramazan, Saçaklı Zade, Sait ve Abdi Beyler, Sururi, Şair Hamdi, Şekerci Salih, Şerif Çelebi, Şirvanlı Nutki, Tesbihçi Oğlu Nuri, Tıflî Ahmet, Veysi Çelebi, Yağcı İzzet, Yusufî, Zülüflü İbrahim önemli meddahlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Tayyarzade, Cevri Çelebi, Sansar Mustafa, Hançerli Hanım, Tıflî ile İki Biraderlerin Hikâyesi adlarıyla bilinen hikâyeler hangi padişah döneminde oluşmuştur?

IV. Murad

II. Mahmud

III. Ahmed

III. Selim

II. Osman

Açıklama:

Tayyarzade, Cevri Çelebi, Sansar Mustafa, Hançerli Hanım, Tıflî ile İki Biraderlerin Hikâyesi adlarıyla bilinen hikâyelerin tamamı IV. Murat döneminde İstanbul’da oluşmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Hançerli Hanım hikayesinin kahramanı Süleyman kimin ölümünden sonra parasını har vurup harman saçmıştır?

Bedestanî Halil Efendi

Danişment Baba

Cevrî Çelebi

Yusuf Çavuş

Bayezid döneminde yaşayan meddahlık geleneğinin bilinen ilk temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kör Hasan

Kör Hafız

Nakkaş Hasan

Derviş Mehmet

Hasan Efendi

Açıklama:

Kör Hasan

Doğru Cevap: A

Soru 57

Fütüvvetnâme’de meddahlar kaça ayrılır?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Kitabi Mensur Realist İstanbul hikâyelerinden biri değildir?

Sansar Mustafa

Tilki Selim

Tayyarzâde

Hançerli Hanım

Cevri Çelebi

Açıklama:

Tilki Selim

Doğru Cevap: B

Soru 59

Kitabî Mensur Realist İstanbul hikâyelerinde olaylar hangi Osmanlı Padişahının döneminde geçer?

Mahmud

IV. Murad

III. Mehmed

II. Mahmud

III. Murad

Açıklama:

IV. Murad

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi kitabî mensur realist İstanbul hikâyeleri üzerinde çalışma yapan araştırmacılardan biri değildir?

Özdemir Nutku

Mustafa Cemiloğlu

Saim Sakaoğlu

Şükrü Elçin

Aşağıdakilerden hangisi Meddah hikayelerinin özelliklerinden biridir?

Bu tür hikâyelerin konusu hayalî ve fantastiktir.

Anlatılanlarda süsleyici tasvirler vardır.

Hikâyeler genelde iki kahraman etrafında gelişir.

Mitolojinin izleri yok denecek kadar azdır.

Anlatıcının aksesuarı sazıdır.

Açıklama:

Meddah Hikâyesi	Halk Hikâyesi
1. Bu tür hikâyelerin konusu gerçekçidir.	1. Bu tür hikâyelerin konusu hayalî ve fantastiktir.
2. Anlatıcıları profesyonel birer sanatçı gibidir.	2. Ozanlar ve kopuzcuların dışında, halk hikâyecisi, meddah, hekâtçı dediğimiz kişiler tarafından anlatılır.
3. Anlatmalarda süs unsuru yok denecek kadar azdır.	3. Anlatılanlarda süsleyici tasvirler vardır.
4. Hikâyelerin geniş bir kahraman kadro su vardır.	4. Hikâyeler genelde iki kahraman etra fında gelişir.
5. Hikâyelerde şehir kültürünün ağırlığı vardır.	5. Anlatmalarda daha çok halk kültürü nün ağırlığı vardır.
6. Mitolojinin izleri yok denecek kadar azdır.	6. Mitolojik yönden zengindirler.
7. Meddahın aksesuarı mendili ve sopa sıdır.	7. Halk hikâyecisinin aksesuarı sazıdır.
8. Meddah hikâyeleri genelde şiirsizdir.	8. Halk Hikâyeleri büyük ölçüde nazım nesir karışımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi günümüz meddahlarından biri sayılabilir?

Arap Nedim

Borazan Tevfik

Kız Ahmet

Ferhan Şensoy

Mustafa Çelebi

Açıklama:

XXI. yüzyılda teknolojinin ilerlemesiyle birlikte meddahlık kendisine yeni alanlar bulmakta ve televizyonlar aracılığıyla çok geniş kitlelere ulaşabilmektedir. Günümüzde bu işi yapanlar arasında; Cem Yılmaz, Şahan Gökbakar, Beyazıt Öz türk, Ata Demirer, Yılmaz Erdoğan, Ferhan Şensoy, vb. sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Dede Korkut hikayelerinden değildir ?

Salur Kazan’ın Evinin Yağmalanması

Kam Püre Oğlu Bamsı Beyrek

Kazan Bey’in Oğlu Uruz Bey’in Esir Düşmesi

Kanlı Koca Oğlu Kan Turalı

Satuk Buğra Han Destanı

Açıklama:

Satuk Buğra Han destanı Dede Korkut hikayelerinden değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Türkiye’de hangi il Dede Korkut’a ev sahipliği yapmak istemektedir ?

Van

Bayburt

Osmaniye

Mardin

Ardahan

Açıklama:

Türkiye’de Bayburt ili de Dede Korkut’a ev sahipliği yapmak istemektedir. Bayburt sadece Dede Korkut’a değil aynı zamanda Bamsı Beyrek ve Tepegöz’e de sahip çıkmaktadır. Bu ilin sınırları içerisinde Bamsı Beyrek’in mezarının dışında Salhana Kayaları da bulunmaktadır. Dede Korkut’a ait olduğu ileri sürülen mezar da yine bu ilimizin sınırları içerisindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi realist İstanbul hikâyelerinden biri değildir?

Tayyarzade

Cevri Çelebi

Sansar Mustafa

Hançerli Hanım

Salur Kazan’ın Evinin Yağmalanması

Açıklama:

Tayyarzade, Cevri Çelebi, Sansar Mustafa, Hançerli Hanım, Tıflî ile İki Biraderlerin Hikâyesi adlarıyla bilinen hikâyelerin tamamı IV. Murat döneminde İstanbul’da oluşmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Dede Korkut hikâyelerinde hangi Türk Han'ı en üst mevkidedir ?

Bilge Kağan

Bayındır Han

Salur Kazan

Mete Han

Kül Tigin

Açıklama:

Dede Korkut hikâyelerinde Hanlar Hanı Bayındır Han en üst mevkidedir. Ondan sonra Salur Kazan gelir. Her beyin bir divanı bulunmaktadır. Beylerin çocuklarına av avlayıp, kuş kuşladıktan ve baş kestikten sonra beylik verilir. Yine
av avlamayan, kuş kuşlamayan ve baş kesmeyen çocuğa ad verilmez. Hikâyelerde
beylerin yanında 300, çocuklarının yanında ise 40 yiğit vardır. Hatunların yanında da 40 ince belli kız bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Dede Korkut hikayelerinin tek yalancı karakteri aşağıdakilerden hangisidir ?

Kan Turalı

Bamsı Beyrek

Yaltacuk

Deli Karçar

Parasar

Açıklama:

Dede Korkut hikâyelerinde iki yüzlülük yoktur. Bütün beyler ve kadınlar merttirler. Yalan söylemezler, hikâyelerin tek yalancısı Yalancıoğlu Yaltacuk ise konu gereği Bamsı Beyrek hikâyesinde karşımıza çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 76

İçerisinde Dede Korkut hikâyeleri ile ilgili bir Oğuznâme ve Tepegöz hikâyesinden söz edilen "Dürerü’t-ticân" adlı eserin yazarı kimdir ?

Ebû Bekr b. Abdullah b. Aybek ed-Devâdârî

Reşidüddin

Yazıcıoğlu Ali

Tebrizli Hasan b. Mahmud Bayatî

Ali Şir Nevâî

Açıklama:

Dürerü’t-ticân: Mısırlı tarihçi Ebû Bekr b. Abdullah b. Aybek ed-Devâdârî, Dede
Korkut hikâyeleri ile ilgili bir Oğuznâme ve Tepegöz hikâyesinden söz etmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 77

"Nesâimü’l-mahabbe" adlı eserinde Dede Korkut’un Oğuzlar arasındaki ününden, kehânetlerinden ve veciz sözlerinden söz eden yazar kimdir ?

Ali Şir Nevâî

Bayburtlu Osman

Ebû Bekr b. Abdullah b. Aybek ed-Devâdârî

Reşidüddin

Hafız Derviş Ali Çengî

Açıklama:

Nesâimü’l-mahabbe: “Ali Şir Nevâî’nin Câmî’nin Nefahatü’l-üns’den çevirme ve
tamamlama yolu ile yazdığı” eserinde Dede Korkut’un Oğuzlar arasındaki ününden, kehanetlerinden ve veciz sözlerinden söz edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Dede Korkut'un, “Mecusiler hakîmi ve rahipleri olan bakşıların peygamberi” olarak gösterildiği eser aşağıdakilerden hangisidir ?

Câmiü’t-tevârih

Dürerü’t-ticân

Selçuknâme

Tevârih-i cedîd-i mir’at-i cihan

Târih-i Dost Sultan

Açıklama:

Târih-i Dost Sultan: Bu eserde Dede Korkut, “Mecusiler hakîmi ve rahipleri olan bakşıların peygamberi” olarak gösterilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Dede Korkut hikâyelerinde hikâye karşılığı olarak kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir ?

Ağıt

Boy

Kopuz

Türkü

Soy

Açıklama:

Boy:: Dede Korkut hikâyelerinde hikâye karşılığı olarak kullanılmıştır.
Dede Korkut hikâyelerinde nesirden nazma geçilirken bu boy... olsun kalıp ifadeleri kullanılmıştır. Burada boy kelimesiyle anlatılmak istenen hikâyedir

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi meddah hikayelerinin özelliklerinden değildir ?

Bu tür hikâyelerin konusu gerçekçidir.

Anlatıcıları profesyonel birer sanatçı gibidir.

Anlatmalarda süs unsuru yok denecek kadar azdır.

Hikâyelerin geniş bir kahraman kadrosu vardır.

Mitolojik yönden zengindirler.

Açıklama:

Mitolojik yönden zenginlik Halk hikayelerinin bir özelliğidir. Meddah hikayelerinde mitolojinin izleri yok denecek kadar
azdır.

Doğru Cevap: E

Halk Hikayeleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler