Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri - Türk Dili ve Edebiyatı

Ünite 1

Soru 1

"........ Arapça z k r kökünden türemiş, tefile vezninde bir kelimedir; hatırlamaya vesile olan şey anlamına gelir." Cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Taykıra,

Tezkire,

Mecailsü,

Makrıbe,

Mukkadime,

Açıklama:

Tezkire, Arapça z k r kökünden türemiş, tefile vezninde bir kelimedir; hatırlamaya vesile olan şey anlamına gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Türk edebiyatında tezkire türüne ilk örnek hangi eserdir?

Tezkire-i Nevai

Nevayî-Devletşah

Camî, Devletşah

Tezkire-i Devletşah

Mecalisü’n-nefais

Açıklama:

Türkçe’deki pek çok türde ilk çalışmanın sahibi olan Ali Şir Nevayî’ye (1441-l50l) ait Mecalisü’n-nefais (y.1491) adlı Çağatay Türkçesi’yle yazılmış eser, Türk edebiyatında tezkire türüne ilk örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Anadolu sahasındaki ilk şairler tezkiresi kim tarafından kaleme alınmıştır?

Âşık Çelebi,

Latifî,

Sehî Bey,

Ali Şir Nevayî,

Nevayî,

Açıklama:

Anadolu sahasındaki ilk şairler tezkiresi Sehî Bey tarafından kaleme alındı.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Tezkirlerde mukaddimeden sonra hangi bölümlere geçilir.

latifilere,

tesvirlere,

edebi durumlara,

biyografilere,

içeriklere,

Açıklama:

Mukaddimeden sonra biyografilere geçilir. Bu bölüm de kendi arasında bir kaç kısma ayrılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Timurlulardan Şahruh, Miranşah ve Ebu Said’in tahtlık görevini yaptığı Herat en görkemli devrini kimin döneminde yaşamıştır?

Ali Zaid Baykara döneminde (1469-1506)

Hüseyin Baykara döneminde (1469-1506)

Ahmet Aykara döneminde (1467-1504)

Hüseyin Ali Bontas döneminde (1465-1506)

Hüseyin Tali cankara döneminde (1462-1508)

Açıklama:

Bugün Afganistan sınırları içerisinde bulunan Herat şehri Timurlular döneminde önemli bir kültür merkeziydi. Timurlulardan Şahruh, Miranşah ve Ebu Said’e tahtlık görevi de yapan Herat en görkemli devrini Hüseyin Baykara döneminde (1469-1506) yaşar.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Farsça Divan’ı ve Mecalisü’n-nefais adlı tezkiresiyle İran edebiyatında çok üstün bir yeri olan şair kimdir?

Sultan Baykara,

Ahmet Hamdi,

Ali Şir Nevayî,

Sehî Bey,

Hüseyin Baykara,

Açıklama:

Ali Şir Nevayî manzum ve mensur eserleriyle sadece Çağatay edebiyatının değil bütün edebiyatımızın önde gelen isimlerindendir. Özellikle Farsça Divan’ı ve Mecalisü’n-nefais adlı tezkiresiyle de İran edebiyatında çok üstün bir yeri vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

"Tezkirenin her tabakası başında o tabaka için Türkçe açıklama ve her tabaka sonunda-sekizinci tabaka hariç-ise yine .......... kısmı bulunmaktadır." Cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Türkçe tetimme,

Türkçe ravza,

Farsça ravza,

Türkçe tezkire,

Farsça tezkire,

Açıklama:

Tezkirenin her tabakası başında o tabaka için Türkçe açıklama ve her tabaka sonunda-sekizinci tabaka hariç-ise yine Türkçe tetimme kısmı bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Türkçe’de yeni bir türü, şairler tezkiresi geleneğini başlatmış ve Türkçe yazılmış ilk şairler biyografisinin adı nedir?

Nevayî- tezkiresinde

Mecalisü’nnefais

Zü’l-kâfiyeteynd

divan-kâtibiül

Tezkire-i Sehî

Açıklama:

Ama Mecalisü’nnefais’in asıl değeri Türkçe’de yeni bir türü, şairler tezkiresi geleneğini başlatmış olmasıdır. Çünkü bu eser Türkçe’de yazılmış ilk şairler biyografisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kanunî, padişah olunca Sehî Bey, önce hangi göreve atandı?

Firdevs-i alâ görevine atandı.

Divan Katibi görevine atandı.

Manisa Valiliği görevine atandı.

Edirne Valiliği görevine atandı.

Kapıkulu sipahi bölüğüne atandı.

Açıklama:

Kanunî, padişah olunca Sehî Bey, önce kapıkulu sipahi bölüğüne atandı.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Heşt Behişt’in en önemli tarafı nedir?

Osmanlı Devleti sınırları içinde yetişen mimarları ilk kez bir tezkire halinde toplaması ve böylece birçok mimarı unutulmaktan kurtarmasıdır.

Osmanlı Devleti sınırları içinde yetişen şairler ile Arabistan şairlerini aynı tezkire altında toplamasıdır.

Osmanlı Devletinde yetişen sanatkarları ilk kez bir çatıda toplaması ve böylece zanaatkarları unutulmaktan kurtarmasıdır.

Osmanlı Devleti sınırları içinde yetişen şairleri ilk kez bir tezkire halinde toplaması ve böylece birçok şairi unutulmaktan kurtarmasıdır.

Osmanlı Devleti yetişen askerleri bir ordu halinde toplamasıdır.

Açıklama:

Heşt Behişt’in en önemli tarafı, Osmanlı Devleti sınırları içinde yetişen şairleri ilk kez bir tezkire halinde toplaması ve böylece birçok şairi unutulmaktan kurtarmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Hatırlatmaya vesile olan şey anlamına gelir. Dilimizde Küçük mektup, pusula; bir iş için izin verildiğini bildiren veya bir hususu ispata yarayan resmî belge; askerlik görevinin bittiğini bildiren belge; aynı şehirdeki resmî daireler arasındaki yazışma pusulası, makamlar arasında gidip gelen kısa yazı” şeklinde tanımlanabilecek yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Biyografi

Tezkire

Herat

Tabakat

Ravza

Açıklama:

Tezkire, Arapça z k r kökünden türemiş, tefile vezninde bir kelimedir; hatırlamaya vesile olan şey anlamına gelir. Bu haliyle sözcük, dilimizde çeşitli manalarda kullanılmıştır. Bunlar: Küçük mektup, pusula; bir iş için izin verildiğini bildiren veya bir hususu ispata yarayan resmî belge; askerlik görevinin bittiğini bildiren belge; aynı şehirdeki resmî daireler arasındaki yazışma pusulası, makamlar arasında gidip gelen kısa yazı.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Tezkire türünün kökeni aşağıda verilenlerden hangisine dayandırılabilir.

Herat

Tabakat

Ravza

Mecalisü’n-nefais

Şuara

Açıklama:

Arap edebiyatındaki biyografik çalışmalar, tabakat kitaplarında toplanmaktaydı. İşte, tezkire türünün kökeni bu kitaplara dayandırılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Türk edebiyatında tezkire türünün ilk örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Baharistan

Tezkire-i Devletşah

Mecalisü’n-nefais

Nefahatü’l-üns’

Tezkiretü’ş-şuara

Açıklama:

Türkçe’deki pek çok türde ilk çalışmanın sahibi olan Ali Şir Nevayî’ye (1441- l50l) ait Mecalisü’n-nefais (y.1491) adlı Çağatay Türkçesi’yle yazılmış eser, Türk edebiyatında tezkire türüne ilk örnektir

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıda verilenlerden hangisi 18 YY’da yazılmış tezkirelerden birisidir?

Âdab-ı Zurefa

Mecalisü’n-nefais

Heşt Behişt

Tezkiretü’ş-Şuara

Gülşen-i Şuara

Açıklama:

Âdab-ı Zurefa (y.1784) Râmiz (ö.1784) tarafından 18. Yy da yazılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi tezkirecinin eserini yazarken karşılaştığı sıkıntıları anlattığı, eserini başarılı kılması için Tanrı’ya yakardığı, okuyandan ve yazandan beklentilerini sıraladığı tezkire bölümdür?

Hatime

Poetika

Herat

Tabakat

Şuara

Açıklama:

Tezkirelerin sonunda hatime adı verilen bir sonuç bölümü yer alır. Bu kısımda da tezkireci, eserini yazarken karşılaştığı sıkıntıları anlatır, eserini başarılı kılması için Tanrı’ya yakarır, okuyandan ve yazandan beklentilerini sıralar.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisinde tezkire ve yazarları arasındaki eşleştirme doğru yapılmamıştır.

Ârif Hikmet - Tezkiretü’ş-şuara

Mehmet Tevfik - Kafile-i Şuara

İbnülemin Mahmut Kemal İnal - Son Asır Türk Şairleri

Ârif Hikmet - Tezkiretü’ş-şuara

Ali Şir Nevayî - Heşt Behişt

Açıklama:

Türkçe yazılmış ilk şairler tezkiresi Ali Şir Nevayî (ö.1501)’nin Mecalisü’n-nefais (y.1491) adlı eseridir

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıda verilenlerden hangisi eski Türk edebiyatının kaynakları arasında ayrıcalıklı yeri bulunan Mecalisü’n-nefais’i doğru ifade etmemektedir.

Bir ön söz ve sekiz tabakadan oluşmaktadır.

Şairlerle ilgili verilen bilgilerde belirli bir tertip ve düzen bulunmamaktadır

Yedinci Meclis, Semerkand’a yaşayan 31 ulu kişiden bahseder

Tezkirede şairlerin doğum tarihlerine rastlanmaz

Tezkirede yalın fakat estetik bir dil kullanmıştır.

Açıklama:

Yedinci Meclis, sultanlar ve şehzadelerden meydana gelir. Bunlardan bazıları şairdir, bazıları da güzel şiir okurlar. Bu meclis, 22 kişiden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Sehî Beyin Heşt Behişt tezkiresine ilişkin aşağıda verilenlerden hangisi doğruyu yansıtmamaktadır

Tezkirede şairler hakkında çok detaylı bilgilere yer vermiştir.

Osmanlı Devleti sınırları içinde yetişen şairlere yer vermiştir

Yer verilen 241 şair hakkında fazla bilgi verilmemiştir

Model olarak Ali Şir Nevayî’nin Mecalisü’nnefais’ini almıştır

Osmanlının ilk şairleri hakkında bilgi veren tek kaynaktır.

Açıklama:

Heşt Behişt’te bulunan 241 şair hakkında fazla bilgi verilmemiş; hayatları kısaca anlatıldıktan sonra, şiirleri ve sanatları konusunda birkaç söz söylenmiş ve örnek olarak şiirlerinden bir ya da birkaç beyit alınmıştır. Şairlerin sanatları ve şiir özellikleri hakkında Sehî Bey’in değerlendirmeleri çoğu kez yüzeyde kalmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Edirneli bir kadının kuludur. Bu kadın Şevkî’yi küçüklüğünden itibaren koruyup gözeterek öğrenim görmesini sağlamıştır. Kâtiplik mesleğinin önde geleni ve bütün hattatların içinde eşsiz biriydi. Osmanlı devletinin her yanında güzel yazısı ile öne çıkmış, Arapça, Farsça ve Türkçe şiiri ile tanınmış biriydi. Bilgin şairlerdendir. Son derece yetenekli, hassas, neşeli, yemeyi içmeyi seven rahat biriydi.
Bu ifadeler aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Silahdarzade Mehmet Emin

Seyrekzade Asım

Ali Şir Nevayî

Mevlana Kâtip Şevkî

Sehî Bey

Açıklama:

Mevlana Kâtip Şevkî: İsmi Yusuf olup Edirneli bir kadının kuludur. Bu kadın Şevkî’yi küçüklüğünden itibaren koruyup gözeterek öğrenim görmesini sağlamıştır. Kâtiplik mesleğinin önde geleni ve bütün hattatların içinde eşsiz biriydi. Gerçek şu ki rik’a yazısını ünlü hattat Yakut’tan daha güzel yazardı. Osmanlı devletinin her yanında güzel yazısı ile öne çıkmış, Arapça, Farsça ve Türkçe şiiri ile tanınmış biriydi. Bilgin şairlerdendir. Son derece yetenekli, hassas, neşeli, yemeyi içmeyi seven rahat biriydi.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıda verilenlerden hangisi Divan edebiyatı geleneği içinde yazılan eserlerde bölümleri ifade etmek için kullanılan bir kavramdır?

Ravza

Tetimme

Tard u aks

Tevliyet

Tabakat

Açıklama:

Ravza: Bahçe, cennet bahçesi. Divan edebiyatı geleneği içinde yazılan eserlerde bölümleri ifade etmek için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Arapça z k r kökünden türemiş, tefiler vezninde bir kelimedir?

mukaddime

Tezkire

Tabakat

Nevayî

Tercüme

Açıklama:

Tezkire, Arapça z k r kökünden türemiş, tefile vezninde bir kelimedir. Bundan dolayı doğru yanıt B dir, diğer şıklar uygun değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi bir sanat dalı üzerine üretilen düşünce ve teoriler bütünü anlamına gelmektedir?

Mecma

Teracim

Şuara

Mukaddime

Poetika

Açıklama:

Poetika: Bir sanat dalı üzerine üretilen düşünce ve teoriler bütünü anlamına gelir. E şıkkı doğrudur, diğerleri bu bağlamda uygun değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Divan edebiyatı geleneği içinde yazılan eserlerde bölümleri ifade etmek için aşağıdakilerden hangisikullanılır?

Ravza

Tard u aks

Nefais

Nevayî’

Tetimme

Açıklama:

Ravza: Bahçe, cennet bahçesi. aynı zamanda Divan edebiyatı geleneği içinde yazılan eserlerde
bölümleri ifade etmek için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerin hangisi bir mısranın iki cüzunü metatez ile başka bir mısra oluşturma ve bu şekilde bir beyit teşkil etmedir?

Tezkiretü’ş-şuara

Tevliyet

(Mecalisü’n

Tetimme

Tard u aks

Açıklama:

Tard u aks: Bir mısranın iki cüzunü metatez ile başka bir mısra oluşturma ve bu şekilde bir beyit teşkil etme anlamına gelir. E şıkkı doğru,diğer şıklar uygun değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Divan sahibi olmasına rağmen daha çok tezkiresiyle tanınan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Ömer Bey

Beyanî

Sehî Bey

Hasan Çelebi

Mîrzâ Big

Açıklama:

Sehî Bey, divan sahibi bir şair olmasına rağmen daha çok tezkiresiyle tanınır ve doğru şık C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Türk edebiyatında tezkire türüne ilk örnek aşağıdakilerden hangisidir?

Gülşen-i Şuara

Baharistan

Mecalisü’n-nefais

Tezkire-i Devletşah

Kulubi’l-müşahidin

Açıklama:

Ali Şir Nevayî’ye (1441-l50l) ait Mecalisü’n-nefais (y.1491) adlı Çağatay Türkçesi’yle yazılmış eser, Türk edebiyatında tezkire türüne ilk örnektir. Doğru yanıt C şıkkıdır. Diğer ıklar bu kapsamda uygun değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Türk tezkirecilik geleneği aşağıdaki şehirlerin hangisinde başlar?

Azerbaycan

Herat

İstanbul

Horasan

Konya

Açıklama:

Türk tezkirecilik geleneği de Herat’ta başlar.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Tezkirenin her tabakası başında o tabaka için Türkçe açıklama ve her tabaka sonunda-sekizinci tabaka hariç-ise yine Türkçe ...... kısmı bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu tamamlayan uygun ifadedir?

Ravza

Tetimme

Râmiz

Mucib

Latifî

Açıklama:

Tezkirenin her tabakası başında o tabaka için Türkçe açıklama ve her tabaka
sonunda-sekizinci tabaka hariç-ise yine Türkçe tetimme kısmı bulunmaktadır. Doğru yanı B dir. Diğer şıklar uygun değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aağıdakilerden hangisi tertip tarzının kullanışsızlığı ve ortaya koyduğu geniş biyografi yapısı, çok özel yeteneklere ihtiyaç gösterdiğinden kendisinden sonra pek takipçi bulamamıştır?

Âşık Çelebi

Esat Efendi

Ârif Hikmet

Fatin

Mehmet Tevfîk

Açıklama:

Âşık Çelebi, tertip tarzının kullanışsızlığı ve ortaya koyduğu geniş biyografi yapısı, çok özel yeteneklere ihtiyaç gösterdiğinden kendisinden sonra pek takipçi bulamamıştır. Doğru yanıt A şıkkıdır; diğer şıklar bu bağlamda uygun değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdaki hangi Yüzyıl kendinden önceki döneme bir tepki ve 16. yüzyılın mükemmel
örneklerine bir özentidir?

17.yüzyıl

18.yüzyıl

19.yüzyıl

20.yüzyıl

21.yy.

Açıklama:

18. yüzyıl ise kendinden önceki döneme bir tepki ve 16. yüzyılın mükemmel
örneklerine bir özentidir. Dolayısıyla B şıkkı doğru, diğer şıklardaki ifadeler uygun değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Tezkire hangi dilde bir kelimedir ve ne anlama gelir?

Arapça, hatırlamaya vesile olan şey

Arapça, örnek olay

Farsça, hatırlatıcı şey

Farsça, şiir derlemeleri

Arapça, şiir kayıtlarının tutulduğu defter

Açıklama:

Tezkire, Arapça z k r kökünden türemiş, tefile vezninde bir kelimedir; hatırlamaya vesile olan şey anlamına gelir.
Arapça, hatırlamaya vesile olan şey

Doğru Cevap: A

Soru 32

Sıra halinde üst üste konulmuş şeyler, zümre, sınıf, nesil ve kuşaklar, aynı bilim dalıyla uğraşmış kişilerin biyografilerinin anlatıldığı eserlerin genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Tabakat

Siyer

Tezkire

Herat

Megazi

Açıklama:

Tabakat: Sıra halinde üst üste konulmuş şeyler; zümre, sınıf, nesil ve kuşaklar. Aynı çağda yaşamış, aynı bilim dalıyla uğraşmış, kişilerin biyografilerinin anlatıldığı eserlerin genel adı.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Türk edebiyatında tezkire türünün ilk örneği aşağıdakilerden hangisi tarafından kaleme alınmıştır?

Ali Şir Nevayi

Latifi

Safayi

Gufti

Safvet

Açıklama:

Türkçe’deki pek çok türde ilk çalışmanın sahibi olan Ali Şir Nevayî’ye (1441- l50l) ait Mecalisü’n-nefais (y.1491) adlı Çağatay Türkçesi’yle yazılmış eser, Türk edebiyatında tezkire türüne ilk örnektir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Türk edebiyatındaki ilk tezkire örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Mecalisü’n-nefais

Zeyl-i Zübdetü’l-eşar

Nuhbetü’l-asar li Zeyli Zübdeti’leş’ar

Mir’at-i Şi’r

Kafile-i Şuara

Açıklama:

Türkçe’deki pek çok türde ilk çalışmanın sahibi olan Ali Şir Nevayî’ye (1441- l50l) ait Mecalisü’n-nefais (y.1491) adlı Çağatay Türkçesi’yle yazılmış eser, Türk edebiyatında tezkire türüne ilk örnektir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Şairler tezkiresi olarak anılan ilk örneğin yazarı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sehi Bey

Ahdi

Âşık Çelebi

Hasan Çelebi

Latifî

Açıklama:

Şairler tezkiresi olarak ilk örnek ise Sehî Bey tarafından kaleme alındı.
Sehi Bey, Anadolu sahasında Türkçe kaleme alınmış ilk tezkiredir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Manzum tezkire yazan ilk isim aşağıdakilerden hangisidir?

Güfti

Aşık Çelebi

Tevfik

Fatin

Esad Efendi

Açıklama:

Biyografiye yönelik bu bilgiler tezkire yazarının imkânlarına, şaire zaman ve çevre olarak yakınlığı ya da uzaklığına, ayrıca yazarın bakış açısına bağlı olarak uzayıp kısalmaktadır. Âşık Çelebi’de son derece ayrıntılı ve uzun biyografi tarzı, Faizî’de sadece şairin adı, işi ve ölüm tarihinden ibaret bir şekle dönüşür. Güftî ise manzum tezkire yazan tek isimdir.
Güfti

Doğru Cevap: A

Soru 37

Türk tezkirecilik geleneği aşağıdakilerden hangisinde başlar?

Herat

Taşkent

Semerkand

Aşkaabad

İstanbul

Açıklama:

Herat'taki kültürel birikim Osmanlı sultanlarının da dikkatini çeker. Türk tezkirecilik geleneği de Herat’ta başlar. Türkçe yazılmış ilk şairler tezkiresi Ali Şir Nevayî (ö.1501)’nin Mecalisü’n-nefais (y.1491) adlı eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Divan edebiyatı geleneği içinde yazılan eserlerde bölümleri ifade etmek için kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Ravza

Tetimme

Tevliyet

Mütevelli

Meclis

Açıklama:

Ravza: Bahçe, cennet bahçesi. Divan edebiyatı geleneği içinde yazılan eserlerde bölümleri ifade etmek için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Bir mısranın iki cüzünü matatez ile başka bir mısra oluşturma ve bu şekilde bir beyit teşkil etmeye ne ad verilir?

Tard-u aks

Tetimme

Tevliye

Mütevelli

Matla

Açıklama:

Tard u aks: Bir mısranın iki cüzunü metatez ile başka bir mısra oluşturma ve bu şekilde bir beyit teşkil etme.
Tard-u aks

Doğru Cevap: A

Soru 40

Anadolu sahasında şairler tezkiresi yazma geleneği aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?

Sehi Bey

Fatin

Safayi

Mucib

Ramiz

Açıklama:

Heşt Behişt (y.1538): Anadolu sahasında şairler tezkiresi yazma geleneği, Sehî Bey’in 1538 yılında Edirne’de tamamladığı Tezkire-i Sehî olarak da bilinen Heşt Behişt ile başlar.
Sehi Bey

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi 16. yüzyıl tezkirelerinin özelliklerinden biri değildir?

Bu dönem eserleri taklit değil, özgün eserlerdir.

Tezkirelerin ele aldığı şairlerin çoğu önceki dönemlerde yaşamıştır.

Tezkirelerde şairler hakkında verilen bilgiler kısadır.

Bu dönemdeki tezkireler sosyal ve kültürel tarihimizle ilgili önemli bilgileri içerir.

Tezkirelerde gündelik yaşantı ile ilgili bilgiler bulunmaktadır.

Açıklama:

16. yüzyıl tezkireleri hakkında değerlendirmeler yapabileceksiniz.
16. yüzyıl tezkirelerinde şairlerin hayat hikayeleri uzun ve detaylı verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Latifî’nin eserlerinden biri değildir?

Füsul-i Erbaa

Nazmü’l-Cevahir

Subhatü’l-Uşşak

Dîvânçe

Tabsıratü’n-Nuzema

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Latifi'nin Divançe'si yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Tezkirelerde mensur kısımlarında li-muharririhi veya li-mü’ellifihi ifadelerinin kullanılmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Şairin eserlerinin adlarını vermek

Başka bir bölüme geçmek

Tezkirede ele alınan şairin şiirine yer vermek

Tezkire yazarının şiirlerini eklemek

Süslü üsluba geçmek

Açıklama:

Örnek metinleri okuyup çözümleyerek tezkire türünün gelişim çizgisini izleyebileceksiniz.
Doğru yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Tezkirelerin biyografi bölümünde ayn ve mim harflerinin kullanılmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Tezkirenin hatime bölümüne geçmek

Ele alınan şairin biyografisinin tamamlamak

Şairlerin ölüm ve doğum tarihlerini bildirmek

Şairlerin mısralarından örnek vermek

Başka bir şairden bahsetmek

Açıklama:

Örnek metinleri okuyup çözümleyerek tezkire türünün gelişim çizgisini izleyebileceksiniz.
Doğru yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Ahdî tarafından yazılan tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

Tezkiretü’ş-Şuara

Gülşen-i Şuara

Heşt Behişt

Baharistan

Mecalisü’n-Nefais

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Gülşen-i Şuara Ahdi'nin eseridir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Daha önceki devirlerde yaşamış eski şairleri kadrosu dışında tutup yalnız kendisinin çağdaşı olan şairleri ele alan tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Sehi Bey

Ahdi

Latifi

Camii

Ali Şir Nevayi

Açıklama:

16. yüzyıl tezkireleri hakkında değerlendirmeler yapabileceksiniz.
Ahdi'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi tezkirelerinde ele aldığı şairleri alfabetik olarak sıralamıştır?

Sehi Bey

Aşık Çelebi

Latifi

Lamii Çelebi

Ahdi

Açıklama:

16. yüzyıl tezkireleri hakkında değerlendirmeler yapabileceksiniz.
Latifi, şairleri alfabetik olarak sıralamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisinde Latifi'nin eserini nasıl ve hangi ölçülere göre tasnif ettiğini belirttiği bölüm yer almaktadır?

Tetimme

Hamdele

Fasıl

Hatime

Mukaddime

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Latifi, mukaddime bölümünde tezkiresinin tertibi konusunda bilgi verir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Latifi Tezkiretü'ş Şuara adıyla bilinen tezkiresini tamamladıktan sonra hangi padişaha sunmuştur?

Kanuni Sultan Süleyman

III. Selim

IV. Murat

II. Mahmut

Yavuz Sultan Selim

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Kanunî Sultan Süleyman'a sunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Gülşen-i Şuara kimin adına yazılmıştır?

IV. Murat

Kanuni Sultan Süleyman

Ali Şir Nevayi

Şehzade Sultan Selim

Aşık Çelebi

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Şehzade Sultan Selim adına yazılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Latifi, tezkiresini yazmadan önce en çok kimden etkilenmiştir?

Sehi Bey

Lamii Çelebi

Aşık Çelebi

Ahdi

Sadıki

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Latifi, Sehi Bey'den etkilenmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisinde Ahdi'nin tezkiresindeki bölümler doğru olarak sıralanmıştır?

Üç ravza-Mukaddime-Hatime

Mukaddime-Hatime- Dört Ravza

Hatime-Mukaddime- Üç Ravza

Mukaddime-Dört Ravza- Hatime

Dört Ravza-Hatime-Mukaddime

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Latifi'nin tezkiresini yazarken kendisine model olarak aldığı aşağıdaki yazar ve eser adlarından hangi eşleşme yanlıştır?

Ali Şir Nevayi- Mecalisü'n-Nefais

Sehi Bey- Heşt Behişt

Camii- Gülşen-i Şuara

Devletşah- Tezkire-i Devletşah

Lamii-Nefahatü'l-üns

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Latifi'nin eserlerinden değildir?

Füsul-i Erbaa

Subhatü’l-uşşak

Heşt Behişt

Nazmül-cevahir

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Açıklama:

Tezkire türünün 16. yüzyıl Türk edebiyatındaki örneklerini ve yazarlarını tanıyabileceksiniz.
Heşt-Behişt Sehi Bey'in eseridir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

16. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına kadar devam eden tezkire türü, geniş zaman dilimi içinde farklı biçimsel görünümlerle karşımıza çıkar. Bu tezkireler aşağıdaki ekollerden hangisini kendilerine örnek almışlardır?

Belh

Merv

Herat

Kaşgar

Semerkant

Açıklama:

16. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına kadar devam eden tezkire türü, geniş zaman dilimi içinde farklı biçimsel görünümlerle karşımıza çıkar. Bu eserler Herat ekolü tezkirelerini kendilerine örnek almışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Herat tezkireleri tasniflerini tabaka üzerine kurarken bizde bu yöntemi aşağıdaki tezkirecilerden hangisi çok pratik bir şekle dönüştürmüş ve şairleri alfabetik olarak sıralamaya başlamıştır?

Latifi

Adli

Aşık Çelebi

Nevayi

Sadıki

Açıklama:

Herat tezkireleri tasniflerini tabaka üzerine kurarken bizde bu yöntemi Latifî çok pratik bir şekle dönüştürmüş ve şairleri alfabetik olarak sıralamaya başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki tezkirecilerden hangisi 16. Yüzyıl tezkirecilerindendir?

Ali Şir Nevayi

Sehi Bey

Sadıki

Riyazi

Safayi

Açıklama:

Sehi Bey 16. Yüzyıl tezkirecilerindendir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Türkçe şair biyografisi yazma geleneği Doğu Türkçesi’nde başlamış olmakla birlikte bu yazı dilinde gelişimini sürdürememiştir. Türün, hayatını devam ettirebilmiş olmasının sebebi, uzun ve istikrarlı bir devletin varlığı ile mümkün olabilmiştir. Bu devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Memlükler Devleti

Akkoyunlular Devleti

Safaviler Devleti

Timur Devleti

Osmanlı Devleti

Açıklama:

Türkçe şair biyografisi yazma geleneği Doğu Türkçesi’nde başlamış olmakla birlikte bu yazı dilinde gelişimini sürdürememiş, Nevayî’den sonra ancak Sadıkî ile ikinci bir örnek verebilmiştir. Türün bu coğrafya yerine Osmanlı Devleti içinde hayatını devam ettirebilmiş olmasının sebebi, uzun ve istikrarlı bir devletin varlığı ile mümkün olabilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Türkçe şair biyografisi yazma geleneği Doğu Türkçesi’nde başlamış olmakla birlikte bu yazı dilinde gelişimini sürdürememiş, Nevayî’den sonra ancak aşağıdaki tezkirecilerden hangisi ikinci bir örnek verebilmiştir?

Beyani

Riyazi

Faizi

Sadıki

Güfti

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Kastamonu’da doğdu. Kastamonu’da başladığı ilköğrenimini yarım bırakarak İstanbul’a geldi ve burada kâtip oldu. Kâtiplik mesleğine girdikten sonra, devrin önemli şahsiyetlerinden defterdar İskender Çelebi’ye Bahariyye kasidesini sundu. Bu tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Aşık Çelebi

Hasan Çelebi

Latifi

Silahtarzade

Güfti

Açıklama:

Latifî (1491-1582), Kastamonu’da doğdu. Latifî, Kastamonu’da başladığı ilköğrenimini yarım bırakarak İstanbul’a geldi ve burada kâtip oldu. Latifî, kâtiplik mesleğine girdikten sonra, devrin önemli şahsiyetlerinden defterdar İskender Çelebi’ye Bahariyye kasidesini sundu.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Anadolu sahasında ilk tezkire örneğI aşağıdakilerden hangisidir?

Heşt-Behişt

Mecalisü’nnefais

Tezkire-i Şuara

Adab-ı Zurafa

Mir’at-ı Şi’r

Açıklama:

Anadolu sahasında ilk tezkire örneği olan Sehî Bey’in Heşt-Behişt adlı eseri henüz tamamlanmış ve bu eser edebiyat çevrelerinde büyük ilgiyle karşılanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Latifî, şair Zaifî’nin teşvik ve ısrarı üzerine Âşık Çelebi’nin görüşlerinden de faydalanarak eserini yazmaya başladı. Latifî, kendisine haklı bir şöhret kazandıran tezkiresini 1546’da tamamladı ve aşağıdaki padişahlardan hangisine sundu?

I. Selim

I. Süleyman

II. Selim

III.Murat

II.Bayezid

Açıklama:

Şair Zaifî’nin teşvik ve ısrarı üzerine Âşık Çelebi’nin görüşlerinden de faydalanarak eserini yazmaya başladı. Latifî, kendisine haklı bir şöhret kazandıran tezkiresini 1546’da tamamladı ve devrin padişahı Kanunî Sultan Süleyman’a sundu.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Nazmül-cevahir

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Subhatü’l-uşşak

Füsul-i Erbaa

Tezkiretü’ş-şuara

Açıklama:

Füsul-i Erbaa, Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı bir eserdir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Ahdînin büyük çoğunluğu Osmanlı İmparatorluğu’nun doğu bölgesindeki şairleri ihtiva eden ve bunlar hakkında ilk ve tek kaynak durumunda olan eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Mir’at-ı Şi’r

Mecalisü’n nefais

Tezkire-i Şuara

Adab-ı Zurafa

Gülşen-i şuara

Açıklama:

Gülşen-i şuara’nın en önemli tarafı, büyük çoğunluğu Osmanlı İmparatorluğu’nun doğu bölgesindeki şairleri ihtiva etmesi ve bunlar hakkında ilk ve tek kaynak durumunda olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Latifî, tezkiresini yazarken örnek aldığı eserler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Gülşen-i Şu’ara, Baharistan ve Heşt Behişt

Baharistan, Mecalisü’n-nefais ve Heşt Behişt

Mecmau’l-havas ve Mecalisü’n-nefais

Teşrifatü’ş-şuara ve Heşt Behişt

Baharistan ve Teşrifatü’ş-şuara

Açıklama:

Latifî, tezkiresini yazarken Camî’nin Baharistan, Ali Şir Nevayî’nin Mecalisü’n-nefais ve Sehî Bey’in Heşt Behişt adlı eserlerini model almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Latifi Tezkiresi’nin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

Füsul-i Erbaa

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Subhatü’l-uşşak

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Nazmül-cevahir

Açıklama:

Layifi’nin 1546’da tamamlayıp Kanuni Sultan Süleyman’a sunduğu eser olan Latifi Tezkiresi’nin diğer adı Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Latifi Tezkiresi’nin farklı nüshalarında farklı şair sayıları ortaya çıkmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Yazarın eseri bitirdikten sonra gelen eleştirilere göre tezkireyi tekrar ele alması

Bazı sayfaların kaybolması

Eserin hiç okunmaması

Heşt Behişt’in Latifi Tezkiresi’den üstün görülmesi

Tezkirede alfabetik usulün kullanılması

Açıklama:

Latifi Tezkiresi, devrinde çok okunmuş bir eser olup Heşt Behişt’ten üstün görülmüştür. Tezkirede alfabetik usulün kullanılmasının da farklı şair sayıları ortaya çıkmasıyla ilgisi yoktur. Yazar, eseri bitirdikten sonra gelen eleştirilere göre tezkireyi tekrar ele aldığı için Latifi Tezkiresi’nin farklı nüshalarında farklı şair sayıları ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Farklı nüshaları bulunan yazma veya matbu eserlerin aralarındaki farklıkları tespit ederek aslına en uygun metne ulaşmaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

ravza

matla

mukaddime

poetika

edisyon kritik

Açıklama:

Farklı nüshaları bulunan yazma veya matbu eserlerin aralarındaki farklıkları tespit ederek aslına en uygun metne ulaşmaya edisyon kritik denir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Latifi Tezkiresi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Dili sadedir.

Seci bulunmaktadır.

Cümleler uzundur.

Üslubu akıcıdır.

Yer yer alaycıdır.

Açıklama:

Latifi Tezkiresi’nin dili sadedir, seci bulunmaktadır, üslubu akıcıdır, yer yer alaycıdır, ahenklidir. Fakat cümleler kısadır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

“Tezkirelerde biyografisi yazılan şairler …………. ile değil, …………. ile bu kaynaklara girerler. Ahmet Paşa gibi az sayıda şair istisnadır.” Boş bırakılan yerlere getirilecek en uygun cevap aşağıdakilerden hangisidir?

hayatlarındaki önemli değişiklikler - eserlerinden örnekler

memleketleri - defnedildikleri yer

eğitim bilgileri - ölüm tarihleri

meslekleri - başlıca hocaları

asıl isimleri - mahlasları

Açıklama:

Tezkirelerde biyografisi yazılan şairler asıl isimleri ile değil, mahlaslarıyla bu kaynaklara girerler. Ahmet Paşa gibi az sayıda şair şiirde kendi adını kullanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tezkirelerin dili hiçbir zaman süslü ve ağdalı olmamıştır.

Tezkireciler, ele aldıkları kişinin sosyal statüsüne göre üsluplarını oluşturmuşlar.

Şairlerin babaları eğer önemli biri ise çoğunlukla belirtilmiştir.

Mahlastan sonra verilen bilgi doğum yeridir.

Tezkireciler, ele aldıkları kişi artık hayatta değilse mahlastan sonra ona rahmet dileyen bir dua cümlesi eklemişler.

Açıklama:

Şairlerin babaları eğer önemli biri ise çoğunlukla belirtilmiştir. Mahlastan sonra verilen bilgi doğum yeridir. Tezkireciler, ele aldıkları kişi artık hayatta değilse mahlastan sonra ona rahmet dileyen bir dua cümlesi eklemişler. Tezkireciler, ele aldıkları kişinin sosyal statüsüne göre üsluplarını oluşturmuşlar. Buna bağlı olarak bazı tezkirelerin dili süslü ve ağdalı olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Tezkirelerde “cevher” kelimesinin kullanımının önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Dili sadelikten kurtarmak için kullanılmıştır.

Kulağa hoş geldiği için kullanılmıştır.

Şairin kabiliyetini vurgulamak açısından kullanılmıştır.

Zenginliği göstermek için kullanılmıştır.

İlgi çektiği için kullanılmıştır.

Açıklama:

Tezkirelerde “cevher” kelimesi şairin kabiliyetini vurgulamak açısından kullanılmıştır. Şiirin asli maddesi ya da asıl şiir anlamında olmak üzere bu kelime tezkirelerde sık sık geçer. Diğer seçeneklerin durum üzerinde herhangi bir etkisi yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Bir şairin diğer bir şairin şiirinden bir parçayı kendi şiirinin içinde zikretmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

tazmin

matla

beyit

poetika

anekdot

Açıklama:

Bir şairin diğer bir şairin şiirinden bir parçayı kendi şiirinin içinde zikretmesine tazmin denilmektedir. Tazmin edilen şiirin sahibi kolayca bilinen tanınmış biri olmalıdır, bilinmiyorsa şairin ismi belirtilir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Anadolu sahasında Sehî ve Latifî tezkirelerinden sonra kaleme alınan üçüncü tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

Ahdi tezkiresi

Tezkireti’ş-şuara

Kafile-i Şuara

Yümni tezkiresi

Güfti tezkiresi

Açıklama:

Anadolu sahasında Sehî ve Latifî tezkirelerinden sonra kaleme alınan üçüncü tezkire Ahdi tezkiresi yani Gülşen-i Şuara’dır

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdaki tezkirecilerden hangisi Türk tezkireciliğinde tasnif yönünden yeni bir usul gelişmiştir?

Aşık Çelebi

Latifî

Arif Hikmet

Ramiz

Sehi Bey

Açıklama:

Latifî şairleri alfabetik olarak sıralamaya başlamıştır. Latifî’den sonra bu çağdaş usul, küçük istisnaları dışında Türk tezkireciliğinin vazgeçilmez tertip tarzı olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Latifî’nin tanınıp bilinmesini sağlayan ilk eseri hangisidir?

Bahariyye kasidesi

Heşt Behişt

Nazmül-cevahir

Suhhat’ül Uşşak

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Açıklama:

Heşt Behişt Sehi Bey’in eseridir. Diğerleri Latifi’nin en bilinen eserleri olmakla birlikte kendisinin tanınırlığını sağlayan ilk eser Bahariyye kasidesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Latifî’nin hangi eseri yüz hadisin kıtalar halinde Türkçe tercümesidir?

Füsul-i Erbaa

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Subhatü’l-uşşak

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Nazmül-cevahir

Açıklama:

Füsul-i Erbaa, Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı bir eserdir. Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul, İstanbul hakkında yazılmış bu eserdir ve önce Kanunî’ye daha sonra mukaddimesi değiştirilerek III. Murat’a sunulmuştur. Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema, Anadolu’da, Sehî Bey’in Heşt-Behişt adlı eserinden sekiz yıl sonra yazılmış ikinci tezkiredir. Nazmül-cevahir, Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercümesidir. Subhatü’l-uşşak ise yüz hadisin kıtalar hâlinde Türkçe tercümesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Latifî kendisine haklı bir ün kazandıran tezkiresini hangi Osmanlı padişahına sunmuştur?

II.Murat

Yıldırım Beyazıt

Kanuni Sultan Süleyman

Fatih Sultan Mehmet

Yavuz Sultan Selim

Açıklama:

Latifî, kendisine haklı bir şöhret kazandıran
tezkiresini 1546’da tamamladı ve devrin padişahı Kanunî Sultan Süleyman’a sundu. Bu eserine karşılık padişah, Latifî’yi, Taşlıcalı Yahya Bey’in mütevellisi bulunduğu
Ebu Eyyub-i Ensarî Vakfı’na kâtip tayin etti.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Anadolu sahasında Sehi ve Latifi tezkirelerinden sonra yazılan üçüncü tezkire kime aittir?

Aşık Çelebi

Riyazi

Ali Şir Nevayi

Ahdi

Zaifî

Açıklama:

Anadolu sahasında yazılan ilk tezkireler Sehi ve Latifi tezkireleri iken bunlara Bağdat ve çevresini de dahil eden Ahdi tezkiresi bu coğrafyada yazılmış üçüncü tezkiredir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Ahdî tarafından kaleme alınan Gülşen-i Şuara kim adına yazılmıştır?

II. Murat

Şehzade Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

Şehzade Beyazid

Şehzade Cem

Açıklama:

Gülşen-i Şuara şehzade Sultan Selim adına yazılmıştır. Diğer seçeneklerdeki şehzadeler farklı devirlerde yaşamış şehzadelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Ahdî Tezkiresi olarak da bilinen Gülşen-i Şuara kaç razvadan oluşmaktadır?

Açıklama:

Ahdi tezkiresini ilk olarak bir mukaddime, üç razva ve bir hatime hâlinde düzenlenmiş olmakla birlikte Ahdî, eserine sonradan sancak beyleri ve defterdar şairleri içeren bir bölüm ekleyerek dört ravzaya çıkarmış, diğer ravzalara da bazı şairleri eklemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdaki tezkirelerden hangisi daha önceki devirlerde yaşamış eski şairleri kadrosu dışında tutup yalnız kendisinin çağdaşı olan şairleri alması bakımından farklılık arz eder?

Heşt Behişt

Tezkiretü’ş-Şuara

Gülşen-i Şuara

Tezkire-i Şuara

Devletşah Tezkiresi

Açıklama:

Gülşen-i Şuara, daha önceki devirlerde yaşamış eski şairleri kadrosu dışında tutup yalnız kendisinin çağdaşı olan şairleri alması bakımından farklılık arz eder. Bu asrın diğer tezkireleri, zamanca çerçevelerini 14. yüzyılın sonlarına kadar çıkarırlarken Ahdî eserini sadece kendi yaşadığı çağ ile hatta ilk tertibinde Kanunî Sultan Süleyman devri ile sınırlandırmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

I. Tasniflerini tabaka üzerine kurması
II. Şairleri alfabetik olarak sıralaması
III. Biyografiye ivme kazandırması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Latifî’nin Türk tezkireciliğine katkılarındandır.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Tasniflerini tabaka üzerine kuranlar herat tezkireleridir. Latifi bu yöntemi çok pratik bir şekle dönüştürmüş ve şairleri alfabetik olarak sıralamaya başlamıştır. Latifî sadece tertip tarzıyla değil, biyografiye kazandırdığı ivme ile artık klasik biyografinin sınırlarını da çizmiş, kendinden sonraki biyografi yazarları da büyük ölçüde onu izlemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Türkçe şair biyografisi türünün Osmanlı Devleti içinde hayatını devam ettirebilmesinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kullanılan dilin öz bir Türkçe olması

Devletin istikrarlı olması

Kültürel devamlılığın olması

Şiir geleneğinin yerleşmiş olması

Osmanlı bürokrasisinin şair biyografisine önem vermesi

Açıklama:

Türkçe şair biyografisi yazma geleneği Doğu Türkçesi’nde başlamış ancak gelişimini bu yazı dilinde sürdürememiş, Nevayî’den sonra ancak Sadıkî ile ikinci bir örnek verebilmiştir. Türün bu coğrafya yerine Osmanlı Devleti içinde hayatını devam ettirebilmiş olmasının sebebi ise uzun ve istikrarlı bir devletin varlığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Latifî’nin İskender Çelebi’ye sunduğu eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Heşt-Behişt

Füsul-i Erbaa

Bahariyye Kasidesi

Subbatü’l-uşşak

Nazmül-cevahir

Açıklama:

Latifî, kâtiplik mesleğine girdikten sonra, devrin önemli kişilerinden defterdar İskender Çelebi’ye Baharriye kasidesini sunmuştur. Bu kaside aracılığıyla hem tanınmış hem de karşılık olarak Belgrad imaret kâtipliğine atanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Latifî’nin Hz. Ali’nin 207 sözünü kıtalar halinde tercüme ettiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Nazmül-cevahir

Füsul-i Erbaa

Subbatü’l-uşşak

Bahariyye Kasidesi

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Açıklama:

Latifî’nin Hz Ali’nin sözlerini kıtalar halinde tercüme ettiği eseri Nazmül-cevahirdir. Füsul-i Erbaa’da; dört mevsimin özelliklerini, Subbatü’l-uşak’da yüz hadisin kıtalar halinde tercümesini yapmıştır. Bahariyye Kasidesi İskender Çelebi’ye sunduğu eseridir. Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema ise Kanunî Sultan Süleyman’a sunduğu Tezkire’sidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Latifî Tezkiresi’nin Mukaddime’sinde yer almaz?

Şairlerin hangi ölçülere göre seçildiği

Şairlerin seçiminde karşılaşılan güçlükler

Eserin nasıl tasnif edildiği

Tasnif sırasında hangi ölçünün esas alındığı

Osmanlı ülkesinde şiir söyleyen yedi sultan şairin isimleri

Açıklama:

Mukaddimede Latifî, tezkiresine aldığı şairleri hangi ölçülere göre seçtiğini, bunları seçerken karşılaştığı güçlükleri, eserini nasıl ve hangi ölçülere göre tasnif ettiğini belirtmiştir. Osmanlı ülkesinde şiir söyleyen yedi sultan şair ise üç fasıldan oluşan eserinin ikinci faslında ele alınmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Latifî’nin tezkiresinin sonuç bölümünde yakındığı konular arasında yer almaz?

Döneminde şiire ve inşaya itibar kalmadığı

Şiir yazımında Türkçe’nin giderek önemini yitirdiği

Zamane halkının sanatkârın gerçek değerini anlamaktan uzak olduğu

Dünya arzularının insanı sarhoş ettiği

Hırsın insanların başını döndürdüğü

Açıklama:

Latifî tezkiresinin hatime yani sonuç bölümünde pek çok eleştiri yapmıştır. Ancak bu eleştiriler arasında şiir yazımında Türkçe’nin önemini yitirdiği ile ilgili bir yorum yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 49

I. Dilinin sade olması
II. Akıcı ve ahenkli bir üslup benimsemesi
III. Yer yer alaycı ifadelere yer vermesi
Yukarıdakilerden hangisi Latifî Tezkiresi’nin dil ve üslup özelliklerindendir.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Latifî Tezkiresi’nin dili sade, cümleleri kısa ve seçilidir. Üslubu akıcı, ahenkli ve yer yer alaycıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Biyografi yazarlarının ele aldıkları kişi eğer hayatta değilse mahlastan sonra yer verdikleri cümle ne ile ilgilidir?

Şairin hangi makamları işgal ettiği

Dua

Şairin yeteneği

Övgü

Başlıca şiiri

Açıklama:

Biyografi yazarları eğer ele aldıkları kişi artık hayatta değilse mahlastan sonra ona rahmet dileyen bir dua cümlesi eklerler. Bu dua cümlesi genellikle şairin adı veya mevkii ile ilgili kelimelerden seçilir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Sultanın baş danışmanıdır?

Rumeli Kazaskeri

Anadolu Kazaskeri

Kadı

Hâce-i Padişahî

Divan Kâtibi

Açıklama:

Kazasker Osmanlı devletinde kadıların başı konumunda olan kişinin unvanıdır. Devletin kuruluş yıllarında tek olan kazasker Fatih Sultan Mehmet devrinde Anadolu ve Rumeli adı altında ikiye çıkarılmıştır. Divan kâtibi ise vezir veya amirlerin mektupçuluk vazifesini gören memurdur. Hâce-i Padişahî Padişah hocasıdır. Padişahın baş danışmanıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Lafızları meydana getiren harflerin cinsi, sayısı, harekesi ve sırasında tam bir benzerlik söz konusu olmasına ne denir?

Tecnis-i tam

Cinas

Tenasüp

Telfik

Mütenâsib

Açıklama:

Manzum ve mensur bir metinde manaları farklı lafızlar arasındaki yazılış ve telaffuz benzerliğine cinas denir. Lafızları meydana getiren harflerin cinsi, sayısı, harekesi ve sırasında tam benzerlik var ise buna Tecnis-i tam denir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Tertip tarzının kullanışsızlığı ve ortaya koyduğu geniş biyografi yapısı, çok özel yeteneklere ihtiyaç gösterdiğinden kendisinden sonra pek takipçi bulamayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Ahdi

Bahdi

Fahdi

Aşık Çelebi

Latifi

Açıklama:

Aşık Çelebi

Doğru Cevap: D

Soru 54

Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercümesinin yapıldığı eserin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Nazmül-cevahir

Subhatü’l-uşşak

Tezkiretü’ş-şuara

Tabsıratü’n-nuzema

Açıklama:

Nazmül-cevahir

Doğru Cevap: A

Soru 55

Latifî, 1546 yılında tezkiresini tamamladıktan sonra devrin sultanına sunmuştur. Devrin sultanı kimdir?

Fatih Sultan Mehmed

Sultan Ahmed

Sultan İbrahim

Sultan Süleyman

Osman Bey

Açıklama:

Sultan Süleyman

Doğru Cevap: D

Soru 56

Latifi'nin tezkiresindeki şair sayısı kaçtır?

667

223

334

445

556

Açıklama:

334

Doğru Cevap: C

Soru 57

Latifî, alfabe sırasına göre hangi sultanın devrinden 1546 senesine gelinceye kadar Osmanlı ülkesindeki şairleri tezkiresine almıştır?

Sultan II. Abdülhamit

Sultan II. Murat

Sultan Abdülmecit

Sultan II. Selim

Sultan VI. Mehmed

Açıklama:

Sultan II. Murat

Doğru Cevap: B

Soru 58

Klasik Doğu biyografisi geleneğinde mahlastan sonra verilen bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

hüviyeti

baba adı

yazıldığı yer

doğum yeri

yaşı

Açıklama:

doğum yeri

Doğru Cevap: D

Soru 59

Hangi sözcük 16. yüzyıla kadar umumi olarak Anadolu anlamında kullanılmıştır?

Rum

Diyar

Eretna

Kayser

Bizans

Açıklama:

Rum

Doğru Cevap: A

Soru 60

Gülşen-i Şuara Anadolu'da yazılan kaçıncı tezkiredir?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 61

Ahdî, hangi kısımda kusurlarının bağışlanması için temennilerde bulunur ve eserini övdüğü bir şiire yer verir.

hatime

haşiye

hıfziyye

mukaddime

alkalimat ahiri

Açıklama:

hatime

Doğru Cevap: A

Soru 62

Derviş yaratılışlı, devrin bütün ilimlerine vakıf, iyi huylu olan ve Tasavvufa meyl edip Mısır’da bulunan Şeyh İbrahim hazretlerine hizmet için intisab eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Buhari

Bahdi

Cehdi

Muhdi

Usuli

Açıklama:

Usuli

Doğru Cevap: E

Soru 63

Latifî, tezkiresini devrin hangi padişahına sunmuştur ?

Yıldırım Bayezid

Fatih Sultan Mehmet

Yavus Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

III. Murat

Açıklama:

Latifî, kendisine haklı bir şöhret kazandıran tezkiresini 1546’da tamamladı ve devrin padişahı Kanunî Sultan Süleyman’a
sundu. Bu eserine karşılık padişah, Latifî’yi, Taşlıcalı Yahya Bey’in mütevellisi bulunduğu Ebu Eyyub-i Ensarî Vakfı’na kâtip tayin etti.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Latifî'nin eserlerinden değildir ?

Nazmül-cevahir

Subhatü’l-uşşak

Heşt-Behişt

Füsul-i Erbaa

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Açıklama:

Füsul-i Erbaa: Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı bir eserdir.
Nazmül-cevahir: Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercümesidir.
Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul: İstanbul hakkında yazılmış bu eser, önce
Kanunî’ye daha sonra mukaddimesi değiştirilerek III. Murat’a sunulmuştur.
Subhatü’l-uşşak: Yüz hadisin kıtalar hâlinde Türkçe tercümesidir.
Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema (y.1546): Anadolu’da, Sehî Bey’in
Heşt-Behişt adlı eserinden sekiz yıl sonra yazılmış ikinci tezkire, Latifî Tezkiresi veya Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema olarak bilinen eserdir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Latifî tarafından yazılan tezkire aşağıdakilerden hangisidir ?

Gülşen-i Şuara

Mecalisü’n-nefais

Heşt Behişt

Lisanü’l-nazm

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Açıklama:

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema (y.1546): Anadolu’da, Sehî Bey’in
Heşt-Behişt adlı eserinden sekiz yıl sonra yazılmış ikinci tezkire, Latifî Tezkiresi veya Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema olarak bilinen eserdir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı eseri aşağıdakilerden hangisidir ?

Füsul-i Erbaa

Nazmül-cevahir

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Subhatü’l-uşşak

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Açıklama:

Füsul-i Erbaa: Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı bir eserdir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Latifî’nin,Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercüme eseri aşağıdakilerden hangisidir ?

Füsul-i Erbaa

Nazmül-cevahir

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Subhatü’l-uşşak

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Açıklama:

Nazmül-cevahir: Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercümesidir

Doğru Cevap: B

Soru 68

Latifî, hangi eserini önce Kanunî’ye daha sonra da mukaddimesini değiştirerek III. Murat’a sunmuştur ?

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Nazmül-cevahir

Subhatü’l-uşşak

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Füsul-i Erbaa

Açıklama:

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul: İstanbul hakkında yazılmış bu eser, önce
Kanunî’ye daha sonra mukaddimesi değiştirilerek III. Murat’a sunulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Latifî'nin hangi eseri yüz hadisin kıtalar hâlindeki Türkçe tercümesidir ?

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Nazmül-cevahir

Füsul-i Erbaa

Subhatü’l-uşşak

Açıklama:

Subhatü’l-uşşak: Yüz hadisin kıtalar hâlinde Türkçe tercümesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Latifî'ye tezkire yazma fikri veren ve bu konuda ona ısrarda bulunan şair kimdir ?

Lamiî

Ahdî

Riyazî

Usûlî

Zaifî

Açıklama:

Tezkirenin yazılış sebebi şu şekilde anlatılır: O güne kadar on iki adet kitap
ve risale kaleme aldığı hâlde Latifî’nin aklında böyle bir eser yazma düşüncesi
yoktur. Böyle bir fikri dostu Zaifî vermiştir. Bir gün elinde Camî’nin Baharistan
ve Ali Şir Nevayî’nin Mecalisü’n-nefais adlı eseriyle yanına geldiğini ve kendisinin
de Anadolu şairleri için böyle bir eser meydana getirmesini istediğini belirtir. Her
ne kadar yazar, yapamam diye ısrar etse de sonunda kabul etmek zorunda kalır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Gülşen-i Şuara adlı eser kime aittir ?

Camî

Nevayî

Ahdî

Latifî

Gülşenî

Açıklama:

Ahdî Tezkiresi olarak da bilinen Gülşen-i Şuara, ilk olarak bir mukaddime,
ravza adı verilen üç bölüm ve bir hatime hâlinde düzenlenmiş olmakla birlikte Ahdî, eserine sonradan sancak beyleri ve defterdar şairleri içeren bir bölüm
ekleyerek dört ravzaya çıkarmış, diğer ravzalara da bazı şairleri eklemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Ahdî, Gülşen-i Şuara adlı tezkiresini kimin adına yazmıştır ?

Fatih Sultan Mehmet

Yavus Sultan Selim

Kanuni Suştan Süleyman

Şehzade Sultan Selim

Şehzade Sultan Murad

Açıklama:

Şehzade Sultan Selim adına yazılmış olan Gülşen-i Şuara, Anadolu sahasında Sehî ve Latifî tezkirelerinden sonra kaleme alınan üçüncü tezkiredir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

"Kastamonu’da doğdu. Asıl adı Abdüllatif ’tir. Hatibzadeler diye anılan köklü bir aileye mensuptur. Atası, Fatih dönemi şairlerinden Hamdî Çelebi’dir. Kastamonu’da başladığı ilköğrenimini yarım bırakarak İstanbul’a geldi ve burada kâtip oldu. Gördüğü eğitimin süresi ve seviyesi hakkında bilgi yoktur. Ancak, şiir ve inşa alanında iyi bir alt yapı ile kendini yetiştirdiği bir gerçektir."
Yukarıda bilgileri verilen tezkire şairi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Latifî

Ahdî

Nevayî

Sadıkî

Sehî

Açıklama:

Latifî (1491-1582), Kastamonu’da doğdu. Asıl adı Abdüllatif ’tir. Hatibzadeler diye anılan köklü bir aileye mensuptur. Latifî’nin atası, Fatih dönemi şairlerinden Hamdî Çelebi’dir. Latifî, Kastamonu’da başladığı ilköğrenimini yarım bırakarak İstanbul’a geldi ve burada kâtip oldu. Gördüğü eğitimin süresi ve seviyesi hakkında bilgi yoktur. Ancak, şiir ve inşa alanında iyi bir alt yapı ile kendini yetiştirdiği bir gerçektir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Latifî, tanınmasına ve Belgrad imaret katipliğine tayin edilmesine vesile olan Bahariyye kasidesini hangi devlet adamına sunmuştur?

Pargalı İbrahim Paşa

İskender Çelebi

Kanuni Sultan Süleyman

Ayas Paşa

Lütfü Paşa

Açıklama:

Latifî, kâtiplik mesleğine girdikten sonra, devrin önemli şahsiyetlerinden defterdar İskender Çelebi’ye Bahariyye kasidesini sundu. Bu kaside vasıtasıyla hem tanındı hem de karşılık olarak Belgrad imaret kâtipliğine tayin edildi.
Buy bilgiler doğrultusunda doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Anadolu sahasında kaleme alınan tezkirelerin ilk örneği olan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Gülşen-i Şuara

Tezkiretü'ş-şuara

Heşt Behişt

Tebsıratü'n-nuzema

Meşairü'ş-şuara

Açıklama:

Latifî’nin İstanbul’a geldiği yıllarda Anadolu sahasında ilk tezkire örneği olan Sehî Bey’in Heşt-Behişt adlı eseri henüz tamamlanmış ve bu eser edebiyat çevrelerinde büyük ilgiyle karşılanmıştı.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Tezkiretü'ş-şuara ve Tabsıratü'n-nuzema

Nazmü'l-cevahir

Füsul-i Erbaa

Subhatü'l-uşşak

Açıklama:

Füsul-i Erbaa: Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı bir eserdir.
Nazmül-cevahir: Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercümesidir.
Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul: İstanbul hakkında yazılmış bu eser, önce Kanunî’ye daha sonra mukaddimesi değiştirilerek III. Murat’a sunulmuştur.
Subhatü’l-uşşak: Yüz hadisin kıtalar hâlinde Türkçe tercümesidir.
Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema (y.1546): Anadolu’da, Sehî Bey’in Heşt-Behişt adlı eserinden sekiz yıl sonra yazılmış ikinci tezkire, Latifî Tezkiresi veya Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema olarak bilinen eserdir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Hz. Ali'nin 207 sözünün kıtalar halinde tercümesi olan Latifî eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Füsul-i Erbaa

Subhatü'l-uşşak

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Tezkiretü'ş-şuara ve Tabsıratü'n-nuzema

Nazmü'l-cevahir

Açıklama:

Füsul-i Erbaa: Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı bir eserdir.
Nazmül-cevahir: Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercümesidir.
Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul: İstanbul hakkında yazılmış bu eser, önce Kanunî’ye daha sonra mukaddimesi değiştirilerek III. Murat’a sunulmuştur.
Subhatü’l-uşşak: Yüz hadisin kıtalar hâlinde Türkçe tercümesidir.
Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema (y.1546): Anadolu’da, Sehî Bey’in Heşt-Behişt adlı eserinden sekiz yıl sonra yazılmış ikinci tezkire, Latifî Tezkiresi veya Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema olarak bilinen eserdir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Latifî tarafından önce Kanunî'ye, daha sonra mukaddimesi değiştirilerek III. Murad'a sunulan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Füsul-i Erbaa

Nazmü'l-cevahir

Subhatü'l-uşşak

Tezkiretü'ş-şuara ve Tabsıratü'n-nuzema

Açıklama:

Füsul-i Erbaa: Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı bir eserdir.
Nazmül-cevahir: Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercümesidir.
Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul: İstanbul hakkında yazılmış bu eser, önce Kanunî’ye daha sonra mukaddimesi değiştirilerek III. Murat’a sunulmuştur.
Subhatü’l-uşşak: Yüz hadisin kıtalar hâlinde Türkçe tercümesidir.
Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema (y.1546): Anadolu’da, Sehî Bey’in Heşt-Behişt adlı eserinden sekiz yıl sonra yazılmış ikinci tezkire, Latifî Tezkiresi veya Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema olarak bilinen eserdir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Yüz hadisin kıtalar halinde Türkçe tercümesinden ibaret olan Latifî eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Nazmü'l-cevahir

Subhatü'l-uşşak

Füsul-i Erbaa

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Tezkiretü'ş-şuara ve Tabsıratü'n-nuzema

Açıklama:

Füsul-i Erbaa: Latifî’nin dört mevsimin özelliklerini sanatlı bir dille anlattığı nazım nesir karışımı bir eserdir.
Nazmül-cevahir: Hz. Ali’nin 207 sözünün kıtalar hâlinde tercümesidir.
Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul: İstanbul hakkında yazılmış bu eser, önce Kanunî’ye daha sonra mukaddimesi değiştirilerek III. Murat’a sunulmuştur.
Subhatü’l-uşşak: Yüz hadisin kıtalar hâlinde Türkçe tercümesidir.
Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema (y.1546): Anadolu’da, Sehî Bey’in Heşt-Behişt adlı eserinden sekiz yıl sonra yazılmış ikinci tezkire, Latifî Tezkiresi veya Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema olarak bilinen eserdir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Latifî tezkiresi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bir mukaddime, üç fasıl, bir hatimeden meydana gelmiştir.

Tezkire 1546 yılında tamamlamıştır.

Tezkiredeki toplam şair sayısı 434'tür.

Dönemin sultanı Kanunî Sultan Süleyman'a sunulmuştur.

Sehî Bey'in Heşt Behişt'i örnek alınarak yazılmıştır.

Açıklama:

Latifî Tezkiresi, bir mukaddime, üç fasıl ve bir hatimeden meydana gelmiştir. Latifî, 1546 yılında tezkiresini tamamladıktan sonra devrin sultanı, Kanunî Sultan Süleyman’a sunmuştur. Tezkiredeki toplam şair sayısı 334’tür. Latifî, tezkiresini yazarken Camî’nin Baharistan’ı, Ali Şir Nevayî’nin Mecalisü’nnefais’i ve Sehî Bey’in Heşt Behişt’’ini model almakla birlikte onların kronolojik tasnifine karşılık, alfabetik sırayı tercih etmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

"Bağdat’ta doğdu. Asıl adı Âşık Çelebi ve Riyazî’ye göre Mehdî, Âlî’ye göre Ahmet’tir. Şemsî mahlasıyla şiirler söyleyen Şemseddin adında birinin oğludur. Öğrenimini tamamladıktan sonra Husrev adlı şair arkadaşıyla birlikte 1552 tarihinde Osmanlı ülkesine gitmek üzere Bağdat’tan yola çıktı."
Yukarıda bahsi geçen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Zaifî

Latifî

Sehî

Ahdî

Camî

Açıklama:

Ahdî, Bağdat’ta doğdu. Asıl adı Âşık Çelebi ve Riyazî’ye göre Mehdî, Âlî’ye göre Ahmet’tir. Edebiyatımızda, Ahdî-i Bağdadî olarak tanındı. Şemsî mahlasıyla şiirler söyleyen Şemseddin adında birinin oğludur. Öğrenimini tamamladıktan sonra Husrev adlı şair arkadaşıyla birlikte 1552 tarihinde Osmanlı ülkesine gitmek üzere Bağdat’tan yola çıktı.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Ahdî'nin Gülşen-i Şuara'sı hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Şehzade Sultan Selim adına yazılmıştır.

Anadolu sahasında Sehî ve Latifî tezkirelerinden sonra kaleme alınan üçüncü tezkiredir.

İlk yazıldığında bir mukaddime, üç ravza ve bir hatimeden meydana gelmiştir.

Sonradan sancak beyleri ve defterdar şairler de esere eklenmiştir.

Eser son haliyle bir mukaddime, beş ravza ve bir hatimeden meydana gelmiştir.

Açıklama:

Gülşen-i Şuara: Şehzade Sultan Selim adına yazılmış olan Gülşen-i Şuara, Anadolu sahasında Sehî ve Latifî tezkirelerinden sonra kaleme alınan üçüncü tezkiredir. Ahdî Tezkiresi olarak da bilinen Gülşen-i Şuara, ilk olarak bir mukaddime, ravza adı verilen üç bölüm ve bir hatime hâlinde düzenlenmiş olmakla birlikte Ahdî, eserine sonradan sancak beyleri ve defterdar şairleri içeren bir bölüm ekleyerek dört ravzaya çıkarmış, diğer ravzalara da bazı şairleri eklemiştir. Böylece Ahdî, eserinin ilk tertibini yaptıktan sonra ölümüne kadar geçen otuz yılı boş geçirmemiş ve eserinde bazı değişiklikler yapmıştır. Bu bakımdan Gülşen-i Şuara’nın yazılış tarihini Ahdî’nin ölümüne kadar uzatmak gerekir. Eser, son şekliyle bir mukaddime, dört ravza ve bir hatimeden meydana gelmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Şairleri alfabetik olarak sıralamaya başlayan sadece tertip tarzıyla değil, biyografiye kazandırdığı ivme ile klasik biyografinin sınırlarını çizmiş olan tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Âşık Çelebi

Latifî

Sehî

Ahdî

Sadıkî

Açıklama:

Herat tezkireleri tasniflerini tabaka üzerine kurarken bizde bu yöntemi Latifî çok pratik bir şekle dönüştürmüş ve şairleri alfabetik olarak sıralamaya başlamıştır. Latifî’den sonra bu çağdaş usul, küçük istisnaları dışında Türk tezkireciliğinin vazgeçilmez tertip tarzı olmuştur. Latifî sadece tertip tarzıyla değil, biyografiye kazandırdığı ivme ile artık klasik biyografinin sınırlarını çizmiş, Âşık Çelebi ve antoloji tipi tezkireler hariç kendinden sonraki biyografi yazarları büyük ölçüde onu izlemişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

1546’da tamamladığı tezkiresini devrin padişahı Kanunî Sultan Süleyman’a
sunan ve sunduğu bu eserine karşılık padişahın, Taşlıcalı Yahya Bey’in mütevellisi bulunduğu Ebu Eyyub-i Ensarî Vakfı’na kâtip tayin ettiği tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Ahdî

Sehî

Âşık Çelebi

Sadıkî

Latifî

Açıklama:

Latifî, kendisine haklı bir şöhret kazandıran tezkiresini 1546’da tamamladı ve devrin padişahı Kanunî Sultan Süleyman’a sundu. Bu eserine karşılık padişah, Latifî’yi, Taşlıcalı Yahya Bey’in mütevellisi bulunduğu Ebu Eyyub-i Ensarî Vakfı’na kâtip tayin etti.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Latifî'nin eserlerinden biri değildir?

Nazmül-cevahir

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Subhatü’l-uşşak

Heşt-Behişt

Latifî Tezkiresi

Açıklama:

Füsul-i Erbaa
Nazmül-cevahir
Subhatü’l-uşşak
Latifî Tezkiresi veya Tezkiretü’ş-şuara ve Tabsıratü’n-nuzema

Doğru Cevap: D

Soru 86

Latifî'nin I. fasılda Osmanlı ülkesinde yetişmiş veya buraya gelip Anadolulukla şöhret kazanmış 13 şeyh şair; II. fasılda Osmanlı ülkesinde şiir söyleyen 7 sultan şair; III. fasılda yine Osmanlı ülkesi içinde şöhret kazanan 314 şairin hayatı, eserleri ve şiirlerine yönelik bilgi ve değerlendirmelerin yer aldığı eserin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Nazmül-cevahir

Füsul-i Erbaa

Latifî Tezkiresi

Risale-i Tarif-i Evsaf-ı İstanbul

Subhatü’l-uşşak

Açıklama:

Latifî Tezkiresi'nin bundan sonraki kısımları üç fasıl hâlinde şairlere ayrılmıştır. I. fasılda
Osmanlı ülkesinde yetişmiş veya buraya gelip Anadolulukla şöhret kazanmış 13
şeyh şair; II. fasılda Osmanlı ülkesinde şiir söyleyen 7 sultan şair; III. fasılda yine
Osmanlı ülkesi içinde şöhret kazanan 314 şairin hayatı, eserleri ve şiirlerine yönelik bilgi ve değerlendirmeler bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Şimdiye kadar Latifî Tezkiresi’ne yöneltilen en büyük eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

Birçok şairin Kastamonulu olarak gösterilmesidir.

Heşt Behişt'in taklidi olmasıdır.

Dil ve üslubunu nağır olmasıdır.

Dönemin en ünlü şairlerinin göz ardı edilmiş olmasıdır.

Kanuni Sultan Süleyman'ın hicvedilmesidir.

Açıklama:

Şimdiye kadar Latifî Tezkiresi’ne yöneltilen en büyük eleştiri ise birçok şairi
Kastamonulu olarak göstermesidir. Oysa bu eleştiride ona haksızlık yapılmaktadır.
Tezkirenin dili sade, cümleleri kısa ve secilidir. Üslubu akıcı, ahenkli ve yer yer
alaycıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıda yer alan Latifî Tezkiresi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Eser tek bir nüsha olarak kaleme alınmıştır.

Eserin sonuç bölümünde dönemindeki insanların sanata ve sanatçıya değer verdiğinden bahsetmiştir.

Heşt Behişt’tin birçok yönden gölgesinde kalmış bir eserdir

Tezkirenin dili sade, cümleleri kısa ve secilidir.

Üslubu ağır, ahenkli ve yer yer ciddi özellikler taşır.

Açıklama:

Eserin hatime yani sonuç bölümünde Latifî, 953 tarihinde tezkiresini tamamladığını, devrinde şiir ve inşaya itibar kalmadığını, zamane halkının sanatkârın gerçek değerini anlamaktan uzak olduğunu, hırs ve dünya arzularının insanları sarhoş ettiğini, çeşitli sebeplerle tezkiresini istediği gibi yazamadığını belirtir ve okuyucunun dualarını beklediğini söyleyerek eserini tamamlar. Yazar, eserini bitirdikten sonra ortaya çıkan
eleştirilere göre tezkireyi tekrar ele almış ve böylece farklı nüshalarda farklı şair
sayıları ortaya çıkmıştır. Latifî Tezkiresi, daha önce yazılan Heşt Behişt’ten birçok yönden üstün bir eserdir. Tezkirenin dili sade, cümleleri kısa ve secilidir. Üslubu akıcı, ahenkli ve yer yer alaycıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Divan şiirinin önemli isimlerinden biri olduğu için tezkirecinin onun biyografisine başlarken pek çok övücü sıfata yer verdiği ve böylece onun önemini daha başlangıçta vurguladığı şair kimdir?

Ahmet Paşa

Âşık Çelebi

Sehî

Ahdî

Latifî

Açıklama:

Ahmet Paşa vezirlik makamına kadar yükselmiş önemli bir bürokrat ve Divan şiirinin önemli isimlerinden biri olduğu için tezkireci daha onun biyografisine başlarken pek çok övücü sıfata yer vermiş ve böylece onun önemini daha başlangıçta vurgulamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Latifi Tezkiresi'nde yer alan Ahmet Paşa maddesi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Tezkirelerde biyografisi yazılan Ahmet Paşa mahlas yerine kendi adıyla tezkirede yer almıştır.

Tezkirede Ahmet Paşa'nın şairlik konumu yanında onun sosyal statüsü de dikkate alınmıştır.

Biyografide Ahmet Paşa'nın doğum yeri ile ilgili bilgi verilmiştir.

Ahmet Paşa'nın aldığı eğitimle ilgili bilgiler verilmemiş, buna karşılık önemli görevleri ifade edilmiştir.

Ahmet Paşa'nın biyografisi ile ilgili bilgiler kısa ve sade bir üslupla verilmiştir.

Açıklama:

Tezkirelerde biyografisi yazılan şairler, asıl isimleriyle değil, mahlaslarıyla bu kaynaklara girerler. Ahmet Paşa gibi az sayıda şair ayrıca bir mahlas almaksızın
şiirde kendi adını kullanmıştır. Tezkireciler ele aldıkları kişinin şairlik konumu yanında onun sosyal statüsünü de dikkate alarak üsluplarını oluştururlar. Klasik Doğu biyografisi geleneğinde mahlastan sonra verilen bilgi doğum yeridir. Ahmet Paşa’nın biyografisinde de tezkireci onun Bursalı olduğunu bildiriyor. Bu bilgiyi şairin soyu sopu ile ilgili bölümler izler. Yine Ahmet Paşa’nın hem edebiyat hem bilim hem de bürokrasi tarihinde önemli bir isim olmasından dolayı bu konuyla ilgili bilgiler uzun tamlamalar ve süslü bir üslupla verilmiştir. Ahmet Paşa'nın aldığı eğitimle ilgili bilgiler verilmemiş, buna karşılık önemli görevleri ifade edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Şemsî mahlasıyla şiirler söyleyen Şemseddin adında birinin oğlu olan tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Sehî Bey

Ahdî-i Bağdadî

Latifî

Âşık Çelebi

Ahmet Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 92

Ahdî’nin Şehzade Sultan Selim adına yazdığı tezkiresi aşağıdakilerden hangisidir?

Divançe

Nazmül-cevahir

Gülşen-i Şuara

Heşt Behişt

Mecalisü’n-nefais

Açıklama:

Gülşen-i Şuara: Şehzade Sultan Selim adına yazılmış olan Gülşen-i Şuara, Anadolu sahasında Sehî ve Latifî tezkirelerinden sonra kaleme alınan üçüncü tezkiredir.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

I- Meşâ'irü'ş-şuarâ
II- Mihr ü Mâh
III- Ravzatü'ş-şühedâ
IV- Dürer ü Gurer
V- Mecmu'a-i Sukuk
Yukarıdaki eserlerden hangileri Âşık Çelebi tarafında yazılmıştır?

I, III, V

I, IV, V

II, III, IV

III, IV, V

I, II, III

Açıklama:

Âşık Çelebi'ye ait eserler, Meşa'irü'ş-şuara, Mecmua-i Sukuk ve Ravzatü'ş-şüheda'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Ebr gibi kanlu yaş dökdükçe uşşâkun gözi
Gülşen-i hüsn içre gül gibi olasun şâd sen
beytinin sadeleştirilmiş metin olarak doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Âşıkların gözü bulut gibi kanlı yaş döktükçe sen güzellik gül bahçesinde gül gibi mutlu olasın.

Bulut, âşıkların gözü gibi kanlı yaş döktükçe sen güzellik gül bahçesinde gül gibi mutlu olasın.

Âşıkların gözü bulut gibi kanlı yaş döktükçe sen gül bahçesinin güzelliğinde gül gibi mutlu olasın.

Âşıkların gözü kanlı yaş döktükçe sen güzellik gül bahçesinde bulut gibi mutlu olasın.

Bulut gibi kanlı yaş döken âşıkların gözü, senin gül bahçende gül gibi mutlu olsun.

Açıklama:

Beytin eksiksiz sadeleştirilmiş şekli budur: Âşıkların gözü bulut gibi kanlı yaş döktükçe sen güzellik gül bahçesinde gül gibi mutlu olasın.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Hasan Çelebi Tezkiresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hasan Çelebi Tezkiresi'nin üçüncü bölümünde yer alan şairler "ebced" sistemine göre sıralanmıştır.

Hasan Çelebi Tezkiresi, bir mukaddime ve üç fasıldan (bölüm) meydana gelmiştir.

Hasan Çelebi Tezkiresi'nin birinci bölümünde şair Osmanlı padişahlarına yer verilmiştir.

Hasan Çelebi Tezkiresi'nin ikinci bölümünde şiir yazan şehzadelere yer verilmiştir.

Hasan Çelebi, eserine çoğunlukla ilmiye sınıfına mensup şairleri dâhil etmiştir.

Açıklama:

Hasan Çelebi Tezkiresi'nin üçüncü bölümünde yer alan şairler ebced sistemine göre değil alfabetik olarak sıralanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Beyani Tezkiresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Beyanî Tezkiresi’nde süs ve özentiden uzak sade ve açık bir dil kullanılmıştır.

Beyani Tezkiresi, Âşık Çelebi’nin Meşâ’irü’ş-şuarâ’sının özeti mahiyetindedir

Beyanî Tezkiresi’nde toplam 640 şaire yer verilmiştir.

Beyanî Tezkiresi Anadolu’da yazılan ilk şair tezkiresidir.

Beyanî Tezkiresi “ravza” adı verilen sekiz bölümden oluşmaktadır.

Açıklama:

Beyanî Tezkiresi’nde süs ve özentiden uzak sade ve açık bir dil kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdaki eser yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Gül-i Sad-Berg - Gelibolulu Âlî

Mihr ü Vefâ - Beyanî

Heşt-Behişt - Hasan Çelebi

Subhatü’l-abdal - Âşık Çelebi

Riyazü’s-salikîn - Hasan Çelebi

Açıklama:

Gül-i Sad-berg, Gelibolulu Âlî'nin bir eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdaki eserlerden hangisi Gelibolulu Âlî’nin yazdığı tarihî eserlerden biri değildir?

Tuhfetü’l-uşşak

Fursatname

Heft-Meclis

Mirkatü’l-cihad

Nâdirü’l-meharib

Açıklama:

Tuhfetü'l-uşşâk, Gelibolulu Âlî'nin edebi eserleri arasında yer alan bir mesnevidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Gelibolulu Âlî’nin hat tarihinden, ünlü hattatlar, nakkaşlar, ve mücellitlerden bahseden kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Menâkıb-ı Hünerveran

Mehâsinü’l-âdâb

Mevâ’idü’n-nefâyis

Mecma’u’l-bahreyn

Hilyetü’r-ricâl

Açıklama:

Menakıb-ı Hünervan, hat tarihinden, ünlü hattatlar, nakkaşlardan bahseden bir eserdir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

"Şeyh İbrâhîm Gülşenî’nün iştihâr-ı tâmmını işitmegin bî-ihtiyâr olup mürşid-i muhtârum anlar olacakdur diyü diyâr-ı Mısr’a gitmiş ."
Cümlesinin eksiksiz sadeleştirilmiş şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Şeyh İbrahim Gülşenî’nin büyük şöhretini duyunca elinde olmaksızın benim seçkin mürşidim onlar olacaktır diye Mısır’a gitmiş.

Gülşenî’nin büyük şöhretini Şeyh İbrahim duyunca yaşlanmadan benim seçkin mürşidim onlar olacaktır diye Mısır’a gitmiş.

Şeyh İbrahim, Gülşenî’nin büyük şöhretini duymayınca elinde olmaksızın benim mürşidimin muhtarı onlar olacaktır diye Mısır’a gitmiş.

Şeyh İbrahim Gülşenî’nin büyük şöhretini duyunca yaşlanmadan benim seçkin mürşidim onlar olacaktır diye Mısır’a gitmiş.

Şeyh İbrahim büyük şöhretini duyunca Gülşeni'nin elinde olmaksızın benim seçkin mürşidim onlar olacaktır diye Mısır’a gitmiş.

Açıklama:

cümlenin eksiksiz sadeleştirilmiş şekli şu şekildedir: Şeyh İbrahim Gülşenî’nin büyük şöhretini duyunca elinde olmaksızın benim seçkin mürşidim onlar olacaktır diye Mısır’a gitmiş.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Âşık Çelebi’nin en önemli eseri olan .............................. 1568 yılında tamamlanmış ve devrin padişahı ...............’e takdim edilmiştir.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisini getirilirse cümle doğru bir anlam kazanır?

Meşâ'irü'ş-şuarâ - II. Selim

Heşt-Behişt - I. Selim

Künhü'l-ahbâr - II.Selim

Meşâ'irü'ş-şuarâ - I. Selim

Künhü'l-ahbâr - I. Selim

Açıklama:

Âşık Çelebi’nin en önemli eseri olan Meşâ'irü'ş-şuarâ, 1568 yılında tamamlanmış ve devrin padişahı II. Selim’e takdim edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

..................... biyografik malumat açısından asıl zengin ve farklı tarafını eserde yer alan şairler meydana getirir. Bunların sayısı müstakil biyografi olarak 290’dır. Ayrıca 15 şair hakkında da başka vesilelerle tam bir biyografi örneğine yakın bilgiler verilmiştir. Bu tarz bilgiler ya müşterek mahlas taşıyan daha önemsiz şairler, ya da yakın akrabalar hakkında verilir. Sözü edilen bu 15 kişi ile birlikte .............................. biyografilerin sayısı, ......... ulaşmaktadır.
Yukarıdaki cümlenin anlam ve bilgi bakımından doğru olması için boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Künhü'l-ahbâr'ın - Künhü'l-ahbâr'daki - 305'e

Beyanî Tezkiresi'nin - Beyanî Tezkiresi'ndeki - 305'e

Heşt-Behişt'in - Heşt-Behişt'teki - 310'a

Meşâ'irü'ş-şuarâ'nın - Meşâ'irü'ş-şuarâ'daki - 305'e

Hasan Çelebi Tezkiresi'nin - Hasan Çelebi Tezkiresi'ndeki - 310'a

Açıklama:

Boşluklar sırasıyla "Künhü'l-ahbâr'ın", "Künhü'l-ahbâr'daki" ve "305'e" ibareleri getirilirse cümle anlam ve bilgi açısından doğru hâle döner.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Çözüldüğü zaman herhangi bir varlığın ismi ortaya çıkan manzum bilmeceye ne ad verilir?

Muamma

Mübalağa

Hiciv

Methiye

Öykü

Açıklama:

Çözüldüğü zaman herhangi bir varlığın ismi ortaya çıkan manzum bilmecelere muamma denir.
Muamma: Çözüldüğü zaman herhangi bir varlığın
ismi ortaya çıkan manzum bilmecedir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Âşık Çelebi’nin en önemli eseri olarak görülen, 1568 yılında tamamlanmış ve devrin padişahı II. Selim’e takdim edilmiş tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

Tezkiretü’ş-şuara

Meşairü’ş-şuara

Künhü’l-ahbar

Dürer ü Gurer

Envârü’t-tenzil

Açıklama:

Meşairü’ş-şuara: (Âşık Çelebi Tezkiresi): Âşık Çelebi’nin en önemli eseridir. 1568 yılında tamamlanmış ve devrin padişahı II. Selim’e takdim edilmiştir. Tezkire, bir giriş ve şair biyografileri olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir.
Meşairü’ş-şuara: (Âşık Çelebi Tezkiresi): Âşık Çelebi’nin en önemli eseridir. 1568 yılında tamamlanmış ve devrin padişahı II. Selim’e takdim edilmiştir. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Meşairü’ş-şuara", "Zeyl-i Şakâyık", "Mecmu’a-i Sukuk", "Mi’râcu’l-ayâle vü Minhâcül-adale", "Ravzatü’ş-şühedâ" adlı eserler hangi tanınmış Türk şair/yazara aittir?

Hasan Çelebi

Beyanî

Âşık Çelebi

Gelibolulu Âlî

Nef-î

Açıklama:

"Meşairü’ş-şuara", "Zeyl-i Şakâyık", "Mecmu’a-i Sukuk", "Mi’râcu’l-ayâle vü Minhâcül-adale", "Ravzatü’ş-şühedâ" adlı eserler Aşık Çelebi'ye aittir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Bir metnin altına ya da kenarına konuyla ilgili yazılan açıklayıcı bilgiye ne ad verilir?

Tezkire

Matla

Gazel

Haşiye

Talik

Açıklama:

Bir metnin altına ya da kenarına konuyla ilgili yazılan açıklayıcı bilgiye haşiye nedir.
Haşiye: Bir metnin altına ya da kenarına konuyla ilgili yazılan açıklayıcı bilgi. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

"Dürer ü Gurer", "Envârü’t-tenzil", "Mutavvel" ve "Tezkiretü’ş-şuara" adlı eserler hangi şair/yazara aittir?

Aşık Çelebi

Nef-î

Gelibolulu Âlî

Beyanî

Hasan Çelebi

Açıklama:

Hasan Çelebi'nin Eserleri:
Dürer ü Gurer: Hasan Çelebi’nin hukuk alanında yazdığı haşiyelerdir.
Envârü’t-tenzil: Kur’an’ın şerhine dair Arapça bir eserdir.
Mutavvel: Belagat ilmine dair yazılan Arapça bir eserin şerhidir.
Tezkiretü’ş-şuara (y.1585-86): Hasan Çelebi, 1586 yılında Kınalızade Hasan Çelebi Tezkiresi veya Tezkiretü’ş-şuara olarak bilinen eserini, 16. yüzyılın beşinci tezkiresi olarak Sehî, Latîfi, Ahdî ve Âşık Çelebi Tezkireleri’nden sonra kaleme almıştır.
"Dürer ü Gurer", "Envârü’t-tenzil", "Mutavvel" ve "Tezkiretü’ş-şuara" adlı eserler Hasan Çelebi'ye aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi güzel yazı yazma sanatı olarak tanımlanabilecek olan hat sanatında kullanılan yazı çeşitlerinden birine verilen addır?

Talik

Matla

Gazel

Tezkire

Methiye

Açıklama:

Talik: Güzel yazı yazma sanatı olarak tanımlanabilecek olan
hat sanatında kullanılan yazı çeşitlerinden biri. Talik icazeti ise bu yazı çeşidinde uzmanlaştığını gösteren diploma anlamına gelmektedir.
Talik: Güzel yazı yazma sanatı olarak tanımlanabilecek olan hat sanatında kullanılan yazı çeşitlerinden biri.

Doğru Cevap: A

Soru 17

"Künhü’l-ahbar", "Câmi’ü’l-buhûr der Mecalis-i Sûr", "Menakıb-ı Hünerveran", "Hilyetü’r-rical", "Nusretname", "Fusulü’l-hallü Ve’l-akd" ve "Mihr ü Mâh" adlı eserler hangi şair/yazara aittir?

Aşık Çelebi

Hasan Çelebi

Gelibolulu Âlî

Beyanî

Nef-î

Açıklama:

Künhü’l-ahbar (y.1600): Gelibolulu Mustafa Âlî, çeşitli alanlarda pek çok eser vermiş olmakla birlikte onun eserleri değerlendirildiğinde tarihçiliğinin, tarihçilik içinde de biyografi tarafının ön plana çıktığı görülür. Âlî bu anlamda üç müstakil eser kaleme almıştır: Menakıb-ı Hünerveran, Hilyetü’r-rical ve Künhü’l-ahbar.
Câmi’ü’l-buhûr der Mecalis-i Sûr: III. Murat’ın oğlu Şehzade Mehmet’in düğününü tasvir eden bir mesnevidir.
Nusretname: Lala Mustafa Paşa’nın Gürcistan, Azerbaycan ve Şirvan fetihlerini anlatır.
Fusulü’l-hallü Ve’l-akd: İslam devletlerinin yükseliş ve batış sebepleri anlatılır.
Mihr ü Mâh: 1174 beyitlik bir mesnevidir
"Künhü’l-ahbar", "Câmi’ü’l-buhûr der Mecalis-i Sûr", "Menakıb-ı Hünerveran", "Hilyetü’r-rical", "Nusretname", "Fusulü’l-hallü Ve’l-akd" ve "Mihr ü Mâh" adlı eserler Gelibolulu Âlî'ye aittir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi 16. yüzyıl şair/yazarlarından birisi değildir?

Aşık Çelebi

Hasan Çelebi

Beyanî

Gelibolulu Âlî

Dadaloğlu

Açıklama:

Aşık Çelebi, Hasan Çelebi, Beyanî ve Gelibolulu Âlî 16. yüzyıl şairlerindendir. Dadaloğlu ise 19. yüzyıl şairlerindendir.
Aşık Çelebi, Hasan Çelebi, Beyanî ve Gelibolulu Âlî 16. yüzyıl şairlerindendir. Dadaloğlu ise 19. yüzyıl şairleri arasındadır. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdaki tezkirelerden hangisi toplam 640 biyografi içeren Kınalızade Hasan Çelebi Tezkiresi'nin özeti mahiyetindedir?

Beyanî tezkiresi - Tezkire-i Şuara

Aşık Çelebi - Meşairü'ş - Şuara

Gelibolulu Âlî - Künhü'l-Ahbar

Gelibolulu Âli - Câmi’ü’l-buhûr der Mecalis-i Sûr

Âşık Çelebi Divan'ı

Açıklama:

Tezkiretü-ş Şuara: Beyanî, kendi adıyla veya Tezkiretü’ş-şuara olarak bilinen eserini, 16. yüzyılın en son tezkiresi olarak 1597-1598 yılında kaleme almıştır. Beyanî Tezkiresi, toplam 640 biyografi içeren Kınalızade Hasan Çelebi Tezkiresi’nin özeti mahiyetindedir.
Tezkiretü'ş- Şuara: Beyanî, kendi adıyla veya Tezkiretü’ş-şuara olarak bilinen eserini, 16. yüzyılın en son tezkiresi olarak 1597-1598 yılında kaleme almıştır. Beyanî Tezkiresi, toplam 640 biyografi içeren Kınalızade Hasan Çelebi Tezkiresi’nin özeti mahiyetindedir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

"Mecmu’a-i Sukuk: Âşık Çelebi’nin mahkeme kâtipliği ve kadılıklarda kaleme aldığı edebî kıymeti olan ilâmlardır."
Yukarıdaki tanımlamada geçen "ilâm" ifadesi ne anlama gelmektedir?

Güzel yazı yazma sanatı olarak tanımlanabilecek olan
hat sanatından kullanılan yazı çeşitlerinden biri.

Bir metnin altına ya da kenarına konuyla ilgili yazılan açıklayıcı bilgi.

Osmanlı döneminde emekli olan ya da görevinden
alınan memurlara maaş karşılığı olarak verilen şey.

Bir davanın mahkemece nasıl bir hüküm ve karara
bağlandığını gösteren resmî belge.

Çözüldüğü zaman herhangi bir varlığın
ismi ortaya çıkan manzum bilmece.

Açıklama:

Bir davanın mahkemece nasıl bir hüküm ve karara
bağlandığını gösteren resmî belgeye ilâm adı verilir.
İlâm: Bir davanın mahkemece nasıl bir hüküm ve karara bağlandığını gösteren resmî belge. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

"Çözüldüğü zaman herhangi bir varlığın ismi ortaya çıkan manzum bilmece" şeklinde tanımlanabilecek edebî tür aşağıdakilerden hangisidir?

muamma

muhammes

tuyuğ

latife

murabba'

Açıklama:

Muamma: Çözüldüğü zaman herhangi bir varlığın ismi ortaya çıkan manzum bilmecedir.
Tanımı verilen tür muammadır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Tanınmış Türk şair ve yazarlarındandır. Asıl adı Pir Mehmet'tir. Bugünkü Kosova topraklarında yer alan Prizren şehrinde dünyaya geldi. Babası Seyyid Ali çeşitli yerlerde kadılık yapmış özellikle muamma yazmada ve tarih düşürmede usta bir kişidir. Dünya nimetlerine düşkün, gezmeyi, eğlenmeyi seven, güzellere ve şaraba meyilli, neşeli, açık sözlü, rint tabiatlı ve cömert bir insandı."

Âşık Çelebi

Latîfî

Ahdî

Kınalızâde Hasan Çelebi

Riyâzî

Açıklama:

Âşık Çelebi, tanınmış Türk şair ve yazarlarındandır. Asıl adı Pir Mehmet'tir. Bugünkü Kosova topraklarında yer alan Prizren şehrinde dünyaya geldi. Babası Seyyid Ali çeşitli yerlerde kadılık yapmış özellikle muamma yazmada ve tarih düşürmede usta bir kişidir. Dünya nimetlerine düşkün, gezmeyi, eğlenmeyi seven, güzellere ve şaraba meyilli, neşeli, açık sözlü, rint tabiatlı ve cömert bir insandı. Âşık mahlasını alması da bu özelliklerinin bir delilidir.
Nitelikleri sıralanan isim Âşık Çelebi'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. Mecmu'a-i Sukuk
II. Ravzatu'ş-şühedâ
III. Ravzu'l-ahyâr
IV. Sigetvarname
V. Envârü't-tenzil
Yukarıdaki eserlerden hangisi veya hangileri Âşık Çelebi'ye aittir?

I, II, III ve IV

I, II ve V

III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Yalnız V

Açıklama:

Mecmu'a-i Sukuk, Ravzatu'ş-şühedâ, Ravzu'l-ahyâr ve Sigetvarname Âşık Çelebi'nin eserleridir. Envârü't-tenzil ise Hasan Çelebi'nin eseridir.
Öncüllerde verilen eserlerden I, II, III ve IV numarada yer alanlar Âşık Çelebi'ye aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

1568 yılında tamamlanarak devrin padişahı II. Selim'e sunulan ve esas metin kısmında 426 şaire yer verilen şairler tezkiresi aşağıdakilerden hangisidir?

Meşairü'ş-şuara

Tezkire-i Şuara

Künhü'l-ahbar

Heşt-behişt

Mecmau'l-havas

Açıklama:

Meşairü’ş-şuara: (Âşık Çelebi Tezkiresi): Âşık Çelebi’nin en önemli eseridir. 1568 yılında tamamlanmış ve devrin padişahı II. Selim’e takdim edilmiştir. Tezkire, bir giriş ve şair biyografileri olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir. Girişte, sözden hareketle şiirin manası, iç ve dış unsurları, Araplarda ve Osmanlıdaki tarihî gelişimi başka kaynaklardan alınan bilgilerle, Arapça, Farsça şiirlerle, ayet, hadis ve kelamlarla desteklenerek anlatılır. Tezkirenin yazılış tarihine kadar tahta geçmiş Osmanlı sultanlarının şairlik yönleri ve edebiyata gösterdikleri ilgi üzerinde durulur. Mukaddime bu şekliyle özellikle şiir ve şiir tarihiyle uğraşanlar için büyük önem arz etmektedir. Mukaddimede, Âşık Çelebi, kendi hayatından, tezkiresini yazarken dikkat ettiği noktalardan bahseder ve birkaç şiirini de zikreder. Esas metin kısmında 426 şaire yer verilmiştir ki eser bu hâliyle en hacimli tezkirelerdendir.
1568 yılında tamamlanarak devrin padişahı II. Selim'e sunulan ve esas metin kısmında 426 şaire yer verilen şairler tezkiresi Âşık Çelebi'nin Meşairü'ş-şuara'sıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

"Tezkirenin en önemli tarafı tezkire yazarının bizzat şairinden öğrendiği veya yakınlarından duyduğu en doğru ve geniş bilgiyi vermesi, bir psikolog gibi şairleri ve olayları tahlil etmesidir. Bu yönüyle eser bir edebiyat tarihinden çok hikâye hatta roman havası taşımakta ve türünün tek örneğini teşkil etmektedir. Bu uzun biyografilerde sadece kişi tasvirleri ve ruhi tahliller yapılmamış, çevre, mekân anlatımına, devrin sosyal yapısına gelenek ve göreneklerine dair bilgiler de verilmiştir."
Yukarıda öneminden bahsedilerek tanıtılan şairler tezkiresi aşağıdakilerden hangisidir?

Meşairü'ş-şuara

Künhü'l-ahbar

Tezkiretü'ş-şuara

Mecma'u'l-havas

Zübdetü'l-eş'ar

Açıklama:

Âşık Çelebi edebiyat tarihimizde esas olarak tezkiresiyle yani nesir yazarlığıyla tanınır. Kendine has orijinal üslubuyla kaleme aldığı tezkiresi edebiyat, kültür ve dil tarihimiz açısından çok önemlidir. Kısa biyografilerde verilen bilgiler diğer tezkirelerden pek farklı değildir. Çelebi’nin kendine has canlı, samimi, esprili üslubu, esas onun tanıdığı şairleri anlatırken ortaya çıkar. Tezkirenin en önemli tarafı Âşık Çelebi’nin bizzat şairinden öğrendiği veya yakınlarından duyduğu en doğru ve geniş bilgiyi vermesi, bir psikolog gibi şairleri ve olayları tahlil etmesidir. Bu yönüyle eser bir edebiyat tarihinden çok hikâye hatta roman havası taşımakta ve türünün tek örneğini teşkil etmektedir. Bu uzun biyografilerde sadece kişi tasvirleri ve ruhi tahliller yapılmamış, çevre, mekân anlatımına, devrin sosyal yapısına gelenek ve göreneklerine dair bilgiler de verilmiştir.
Özellikleri zikredilen eser Âşık Çelebi'nin Meşairü'ş-şuara'sıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

"...niçe zemân şeyh-i mezkûrun huzûrında tekmîl-i nefs ü tehzîb-i ahlâk içün mücâhede idüp yine Rûma gelüp gâh Yenice’de gâh Evrenos Beg oğlı Abdî Beg yanında sancaklarda bile olup âhir fevt olmışdur. Şeyh İbrâhîmîlere isnâd olınan ilhâd tohmın Rûmda ol ekmişdür ve Nesîmiyyât türrehâtından getürdügi nihâl-i nihâd-ı dalâli ol dikmişdür. Niçe onup bitmeyecekler gelüp ol tohmı ekmege başlamışlar ve niçe ber-hurdâr olmayacaklar ol nihâle budaklar aşlamışlardur."
Usûlî hakkında verilen yukarıdaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yanında nefsini köreltip ahlâkını düzelttiği şeyhi öldükten sonra yanından ayrılmıştır.

Rumeli'de sancaklarda bulunmuştur.

Şeyh İbrahimîler Tanrı tanımazlıkla itham edilmektedir.

Şeyh İbrahimîlerinin fikirlerini Balkanlarda yaymıştır.

Nesimîlik etkisiyle saçma sapan sözler ve sapkın fikirler ortaya koymuştur.

Açıklama:

İfadenin günümüz Türkçesiyle karşılığı şöyledir: "...uzun zaman adı geçen şeyhin huzurunda nefsini köreltme ve ahlakını düzeltmek için mücadele etmiştir. Daha sonra tekrar Rumeli’ye dönüp bazen Evranos bey oğlu Abdî Bey yanında sancaklarda bulunup daha sonra ölmüştür. Şeyh İbrahimîlere isnat edilen Tanrı tanımazlık tohumunu Balkanlarda o ekmiş ve Nesimîliğe ait saçma sapan sözlerden getirdiği sapkınlık huyunun fidanını o dikmiştir. Birçok onup bitmeyecekler gelip o tohumu ekmeye başlamışlar ve yine birçok onmayacaklar o fidana budaklar aşılamışlardır."
Verilen ifadeye bakıldığı zaman Usûlî'nin şeyhi öldükten sonra yanından ayrıldığına dair bir ifade bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

"Osmanlı döneminde emekli olan ya da görevinden alınan memurlara maaş karşılığı olarak verilen şeydir."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Arpalık

Haşiye

İltizam

Caize

Zeâmet

Açıklama:

Arpalık: Osmanlı döneminde emekli olan ya da görevinden alınan memurlara maaş karşılığı olarak verilen şey.
Tanımı yapılan kavram Arpalık'tır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hasan Çelebi'nin hukuk alanında yazdığı haşiyelerden oluşan eserinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Dürer ü Gurer

Envârü't-tenzil

Mutavvel

Mecmu'a-i Sukuk

Ravzu'l-ahyâr

Açıklama:

Seçeneklerde doğru olan ifade Dürer ü Gurer'dir. Bunlardan Envârü’t-tenzil, Kur’an’ın şerhine dair Arapça bir eserdir. Mutavvel ise belagat ilmine dair yazılan Arapça bir eserin şerhidir. Son iki seçenekteki eserler ise Hasan Çelebi'ye ait değildir.
Hasan Çelebi'nin hukuk alanında yazdığı haşiyelerden oluşan eserinin adı Dürer ü Gurer'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Tezkireci, şairlerin doğum ve yerleşim yerlerini takdim ederken şehir ve kasabaların sahip oldukları sosyo-kültürel zenginliği ve canlılığı, coğrafi güzelliği ve imkânları hakkında doğrudan veya dolaylı tanıtma ve tasvirlere diğer tezkirelere göre daha fazla yer vermiştir. Böylece tezkireci, şairlerin doğum ve yerleşim yerleriyle ilgili yaptığı tarif ve tavsiflerle 16. yüzyıl Osmanlı devletinin kültür ve sanat coğrafyasını gözler önüne serer. Tezkireyi diğer tezkirelerden ayıran en önemli özelliklerden biri budur."
Yukarıda öneminden bahsedilen şairler tezkiresi aşağıdakilerden hangisidir?

Tezkiretü'ş-şuara

Riyâzü'ş-şuara

Zübdetü'l-eşar

Teşrifatü'ş-şuara

Nuhbetü'l-asar

Açıklama:

Hasan Çelebi, Tezkiretü'ş-şuara adlı şairler tezkiresinde, şairlerin doğum ve yerleşim yerlerini takdim ederken şehir ve kasabaların sahip oldukları sosyo-kültürel zenginliği ve canlılığı, coğrafi güzelliği ve imkânları hakkında doğrudan veya dolaylı tanıtma ve tasvirlere diğer tezkirelere göre daha fazla yer vermiştir. Böylece Hasan Çelebi, şairlerin doğum ve yerleşim yerleriyle ilgili yaptığı tarif ve tavsiflerle 16. yüzyıl Osmanlı devletinin kültür ve sanat coğrafyasını gözler önüne serer. Tezkireyi diğer tezkirelerden ayıran en önemli özelliklerden biri budur.
Soruda öneminden bahsedilen eser Hasan Çelebi'nin Tezkiretü'ş-şuara'sıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

640 şair biyografisi ile tezkire geleneğinin en hacimli örneklerinden ve edebiyat tarihimizde en çok istinsah edilen eserlerden biri olan Hasan Çelebi Tezkiresi, daha sonra hangi isim tarafından telhis edilmiş, yani kısaltılmıştır?

Beyanî

Ahdî

Âsım

Yümnî

Faizî

Açıklama:

640 şair biyografisi ile tezkire geleneğinin en hacimli örneklerinden ve edebiyat tarihimizde en çok istinsah edilen eserlerden biri olan Hasan Çelebi Tezkiresi, daha sonra Beyânî tarafından 1597-1598 yılında telsih edilmiş, yani kısaltılmıştır.
640 şair biyografisi ile tezkire geleneğinin en hacimli örneklerinden ve edebiyat tarihimizde en çok istinsah edilen eserlerden biri olan Hasan Çelebi Tezkiresi, daha sonra Beyanî tarafından telhis edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Âşık Çelebi ile ilgili olarak hangisi söylenemez?

Bugünkü Kosova topraklarında yer alan Prizren şehrinde dünyaya geldi.

Babası Seyyid Ali çeşitli yerlerde kadılık yapmış özellikle muamma yazmada ve tarih düşürmede usta bir kişidir.

Anne tarafı hakkında bilgi yoktur.

1541’de Bursa’ya geldi ve şair Sayî ile mahkeme kâtipliği yaptı.

Bir ara Ebussuud Efendi’nin fetva kâtipliğini de yaptı.

Açıklama:

Âşık Çelebi (1520-1572), tanınmış Türk şair ve yazarlarındandır. Asıl adı Pir Mehmet olup şiirlerinde Âşık mahlasını kullandı.
Bugünkü Kosova topraklarında yer alan Prizren şehrinde dünyaya geldi.
Babası Seyyid Ali çeşitli yerlerde kadılık yapmış özellikle muamma yazmada ve tarih düşürmede usta bir kişidir.
Âşık Çelebi anne tarafından da meşhur ve nüfuzlu bir sülaleden gelmektedir. Annesi, silsilesi Ebu İshak Kazurunî’ye çıkan ve II. Bayezit devrinde büyük bir nüfuz sahibi olan şair ve âlim II. Bayezit’in kazaskerlerinden Müeyyedzade’nin kızıdır. Âşık Çelebi tezkiresinde Müeyyedzade’yi kullandığı Hâtemî mahlasıyla biyografi sırasına dâhil eder ve onun başta ilminin yüceliği olmak üzere şiiri hakkında anekdotlarla bilgi verir.
Âşık Çelebi 1541’de Bursa’ya geldi ve şair Sayî ile mahkeme kâtipliği yaptı. Ardından Emir Sultan vakıflarına mütevelli tayin edildi. Bursa’da iken Bursa güzelleri hakkında bugün elimizde olmayan şehrengizini yazdı.
Daha sonra İstanbul mahkemesinde kâtip oldu. Âşık Çelebi bundan sonra bir ara Ebussuud Efendi’nin fetva kâtipliğini de yaptı.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Hangisi Âşık Çelebi’nin konusu Hazret-i Hüseyin’in Kerbela’da şehit edilmesi olan Farsça’dan tercüme eseridir?

Mi’râcu’l-ayâle vü Minhâcül-adale

Ravzatü’ş-şühedâ

Ravzu’l-ahyar

Tercüme-i Tıbrü’l-mesbûk

Şakâyıku’n-numaniyye

Açıklama:

Ravzatü’ş-şühedâ: Konusu Hazret-i Hüseyin’in Kerbela’da şehit edilmesi olan eser Farsça’dan tercümedir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Âşık Çelebi’nin ismi bilinen ancak bugün mevcut olmayan eseri hangisidir?

Ravzu’l-ahyar

Sigetvarname

Şakâyıku’n-numaniyye

Şehrengiz-i Bursa

Şerh-i Hadis-i Erbain

Açıklama:

Şehrengiz-i Bursa: Bursa güzellerini anlatan manzum bir risaledir.1541’de yazılan mesnevi bugün için mevcut değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Âşık Çelebi’nin en önemli eseri hangisidir?

Tercüme-i Tıbrü’l-mesbûk

Mecmu’a-i Sukuk

Ravzu’l-ahyar

Zeyl-i Şakâyık

Meşairü’ş-şuara

Açıklama:

Meşairü’ş-şuara: (Âşık Çelebi Tezkiresi): Âşık Çelebi’nin en önemli eseridir. 1568 yılında tamamlanmış ve devrin padişahı II. Selim’e takdim edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Hangisi Aşık Çelebi’nin hazırladığı Taşköprizade’nin aynı adlı eserinin Arapça tercümesidir?

Ravzu’l-ahyar

Şakâyıku’n-numaniyye

Mecmu’a-i Sukuk

Şehrengiz-i Bursa

Sigetvarname

Açıklama:

Şakâyıku’n-numaniyye: Taşköprizade’nin aynı adlı eserinin Arapça tercümesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Hangisi Hasan Çelebi’nin belagat ilmine dair yazılan Arapça bir eserin şerhidir?

Mutavvel

Meşairü’ş-şuara

Şakâyıku’n-numaniyye

Riyazü’s-salikîn

Tuhfetü’l-uşşak

Açıklama:

Mutavvel: Belagat ilmine dair yazılan Arapça bir eserin şerhidir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Hangisi Hasan Çelebi’nin hukuk alanında yazdığı haşiyelerdir?

Envârü’t-tenzil

Mihr ü Mâh

Subhatü’l-abdâl

Dürer ü Gurer

Tuhfetü’l-uşşak

Açıklama:

Dürer ü Gurer: Hasan Çelebi’nin hukuk alanında yazdığı haşiyelerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Gelibolulu Âlî’nin henüz tamamı ele geçmeyen 7000 beyitlik mesnevisi hangisidir?

Gül-i Sad-Berg

Mihr ü Mâh

Mihr ü Vefâ

Sadef-i Sad-Güher

Subhatü’l-abdâl

Açıklama:

Mihr ü Vefâ: Henüz tamamı ele geçmeyen bu eser, 7000 beyitlik mesnevidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Hangisi Gelibolulu Âlî’nin edebiyat alanında yazılmış eseridir?

Gelibolu Şehrengizi

Hakayıku’l-ekâlim

Heft-Meclis

Münşeat

Nâdirü’l-meharib

Açıklama:

Gelibolulu Âlî’nin edebî eserleri şunlardır:
Câmi’ü’l-buhûr der Mecalis-i Sûr: III. Murat’ın oğlu Şehzade Mehmet’in düğününü tasvir eden bir mesnevidir.
Divanlar: Âlî’nin dördü Türkçe biri Farsça olmak üzere beş divanı vardır.
Gelibolu Şehrengizi: Şairin Gelibolu’nun güzellerini övdüğü manzumesinin adıdır.
Gül-i Sad-Berg: Divanlarından seçilmiş yüz matlayı ihtiva eder.
Mihr ü Mâh: 1174 beyitlik bir mesnevidir.
Mihr ü Vefâ: Henüz tamamı ele geçmeyen bu eser, 7000 beyitlik mesnevidir.
Riyazü’s-salikîn: Dinî, tasavvufi ve ahlaki bir mesnevidir.
Sadef-i Sad-Güher: Divanlarından seçilmiş 100 gazeli ihtiva eder.
Subhatü’l-abdâl: Kerbelâ mersiyelerinden oluşur.
Tuhfetü’l-uşşak: Husrev-i Dehlevî’nin Matla’ü’l-Envar adlı eserine nazire olarak kaleme alınan bir mesnevidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Gelibolulu Âlî’nin Hâfız’a nazirelerini topladığı bir eseri hangisidir?

Menakıb-ı Hünerveran

Nushatü’s-selatin

Mecmau’l-bahreyn

Tuhfetü’s-suleha

Künhü’l-ahbar

Açıklama:

Mecmau’l-bahreyn: Gelibolulu Âlî'nin Hâfız’a nazirelerini topladığı bir eseridir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşık Çelebi'nin tezkiresi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tezkirede şairler ebced hesabına göre sıralandığı için kullanımı daha işlevsel olmuştur.

Tezkire, bir giriş ve şair biyografileri olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir.

Âşık Çelebi’nin bizzat şairinden öğrendiği veya yakınlarından duyduğu en
doğru ve geniş bilgiyi vermesi, bir psikolog gibi şairleri ve olayları tahlil etmesidir.

Tezkirede çevre, mekân anlatımına, devrin sosyal yapısına gelenek ve göreneklerine dair bilgiler de verilmiştir.

Eserde Farsça, Arapça kelime ve tamlamalar yanında Türkçe deyim ve atasözleri de çok kullanılmış ve Türkçe kelimelerle de seciler yapılmıştır.

Açıklama:

Tezkirenin olumsuzluk olarak değerlendirilebilecek tek yanı ebced sistemine göre tasnif edilmesidir. Bu tasnif tarzı eserin rahatça kullanılmasını engellemektedir

Doğru Cevap: A

Soru 42

Beyani Tezkiresi aşağıdaki tezkirelerden hangisinin özeti mahiyetindedir?

Âşık Çelebi-Meşairü’ş-şuar

Hasan Çelebi-Tezkiretü’ş-şuara

Gelibolulu Ali-Künhü'l-Ahbar

Ahdi-Gülşenü'ş-Şuara

Latifi-Tezkiretü'ş-Şuara

Açıklama:

Beyanî Tezkiresi, toplam 640 biyografi içeren Kınalızade Hasan Çelebi Tezkiresi’nin özeti mahiyetindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdaki tezkirelerin hangisinde şairler alfabetik olarak sıralanmamıştır?

Hasan Çelebi-Tezkiretü'ş-Şuara

Beyani-Tezkire-i Şuara

Aşık Çelebi-Meşairü'ş-Şuara

Gelibolulu Ali-Künhü'l-Ahbar

Latifi-Tezkiretü'ş-Şuara

Açıklama:

Aşık Çelebi tezkiresi ebced hesabına göre sıralanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

16. yüzyıl tezkireleri içinde sayı bakımından en fazla şair biyografisine yer veren tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

Aşık Çelebi-Meşairü'ş-Şuara

Beyani-Tezkire-i Şuara

ALi-Künhü'l-Ahbar

Hasan Çelebi-Tezkiretü'ş-Şuara

Sehi Bey-Heşt Behişt

Açıklama:

640 şair biyografisi ile tezkire geleneğinin en hacimli örneklerinden ve edebiyat tarihimizde en çok istinsah edilen eserlerden biri olan Hasan Çelebi Tezkiresidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

''Yazar, şairlerle ilgili bölümlerin arasına şiir dışı konuların girmesine izin vermemiştir. Eserin tamamı bir genel tarih olduğundan, başka özellikleriyle dikkat çeken kişiler, kendileriyle ilgili bölümlerde ayrıca ele alınmışlardır. Yazar, bu kısımları birde şairlerle ilgili bölümde vererek tekrara düşmek istememiştir. Böyle bir zorunlulukla karşılaştığında da tafsili mahallinde mesturdur diyerek başka bölümlere göndermeler
yapmıştır.''
Yukarıda özelliği anlatılan tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

Hasan Çelebi-Tezkiretü'ş-Şuara

Beyani-Tezkire-i Şuara

Aşık Çelebi-Meşairü'ş-Şuara

Sehi Bey-Heşt Behişt

Ali-Künhü'l-Ahbar

Açıklama:

Parçada anlatılan eser Ali'nin Künhü'l-Ahbar adlı tezkiresidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Beyani tezkiresini önemli kılan en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Hasan Çelebi Tezkiresi’nde olmayan dört şairi (Hakanî, Hızrî, Muidî
ve Meylî) eserine ilave etmiş olması.

Beyanî’nin dili, süs ve özentiden uzak, sade ve açık olması.

Eserindeki biyografileri kısa tutarken bir biyografide olması
gereken bilgileri (doğum yeri, isim, unvan vs) özenle vermeye çalışması.

Tezkirede padişah ve şehzadelere yer verilmesi.

Eserde sadece meşhur olan şairlere yer vermesi

Açıklama:

Beyanî, Hasan Çelebi Tezkiresi’nde olmayan dört şairi (Hakanî, Hızrî, Muidî ve Meylî) eserine ilave etmiş; ancak bu yeni isimler hakkında kayda değer bilgiler vermemiştir. Buna rağmen, ilave etmiş olduğu şairlerden söz eden ilk eser olması bakımından önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Gelibolulu Ali'nin Künhü'l-Ahbar isimli eserinde şair biyografileri hangi rükn'de yer almaktadır.

1. Rükn

2. Rükn

3. Rükn

4. Rükn

Mukaddime

Açıklama:

Künhü’l-ahbar, uzun bir mukaddime ve yazarın Rükn adını verdiği dört bölümden meydana gelir:
1. Rükn’de: Dünyanın yaradılışından, Hz. Âdem’in ortaya çıkışına kadar geçen
zaman; bütün yaratıkların ortaya çıkması, hayvanlar, dağlar, denizler, nehirler,
göller, adalar ve iklimler ele alınmıştır.
2. Rükn’de: Hz. Âdem’den başlayarak peygamberler, Arap ırkı, Hz. Peygamber,
mucizeleri, Emevîler, Abbasîler, Arap emirleri, bilginleri, şeyhleri anlatılır.
3. Rükn: Türk ve Tatar kavimleri ile hakanlarından söz edebilir.
4. Rükn: Osmanlıların ortaya çıkışından 1007 (1598-99) yılına kadar olup biten olaylardan, devrin devlet adamlarından, bilginlerden, şeyhlerden ve şairlerden bahsedilir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

''Yazar, eserine çoğunlukla ilmiye sınıfına mensup şairleri dâhil etmiş;
meşhur şairlerin ve bizzat tanışıp görüştüğü şairlerin biyografilerini uzun tutmuş; yeni yetişmekte olan veya çok meşhur olmayanların biyografilerini ise kısaca ele almıştır. Şairlerin genel yaratılış hâli, sanatkâr mizaç ve kabiliyetleri, sanat faaliyetleri ve özellikleri üzerinde durarak çeşitli değerlendirmeler yapmıştır.''
Yukarıda bazı özellikleri verilen tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

Beyani-Tezkire-i Şuara

Hasan Çelebi-Tezkiretü'ş-Şuara

Ali-Künhü'l-Ahbar

Aşık Çelebi-Meşairü'ş-Şuara

Ahdi-Gülşen-i Şuara

Açıklama:

Özellikleri anşatılan eser Hasan Çelebi Tezkiresidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Kronolojik olarak 16. yüzyılın son tezkiresi aşağıdakilerden hangisidir?

Hasan Çelebi-Tezkiretü'ş-Şuara

Beyani-Tezkire-i Şuara

Sehî-Heşt-Behişt

Aşık Çelebi-Meşairü'ş-Şuara

Latifi-Tezkiretü'ş-Şuara

Açıklama:

Yüzyılın son tezkiresi Beyanî Tezkiresi'dir Yazılış tarihi (1597-1598)

Doğru Cevap: B

Soru 50

Tezkiresi dışında başka bir eseri olmayan tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Hasan Çelebi

Aşık Çelebi

Latifi

Gelibolulu Ali

Beyani

Açıklama:

Beyani'nin tezkiresi dışında başka eseri yoktur.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi antoloji tipi tezkirelerden bahsedildiğinde yanlış bilgi olarak karşımıza çıkmaktadır?

İlk defa 17. yüzyılda görülmüştür

Kısa biyografik bilgiler yer almaktadır

Şiir ön plana çıkmıştır

Şiir değerlendirmelerine çok fazla yer verilmiştir

Şiir sayısı ve miktarı büyük oranda artmıştır

Açıklama:

17. yüzyıldan itibaren tezkirecilik tarihimizde adına antoloji tipi tezkireler diyebileceğimiz farklı yapıda eserler verilmeye başlanmıştır. Bu eserlerde şiir örnekleri yanında kısa da olsa biyografik bilgiler de bulunmaktadır. Antoloji tipi tezkireler gelenek içinde biyografiden çok şiiri ön plana çıkartmış, verilen şiir sayısı ve miktarını büyük oranda arttırmıştır. Ancak bu yapılırken şiir değerlendirmelerine çok az yer verilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

I-Harezm Türkçesi
II-Çağatay Türkçesi
III-Azerî Türkçesi
IV-Osmanlı Türkçesi
Yukarıda verilenlerden hangileri Sadikî'nin şiirlerinde kullandığı lehçelerdendir?

I ve II

I ve IV

I-II ve III

II-III ve IV

I-II-III ve IV

Açıklama:

Sadikî, Çağatay Türkçesi, Azerî Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi ile şiirler kaleme aldı. Onun bize kadar gelen şiirleri, bu üç lehçeyi rahat kullanan bir şair olduğunu göstermektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Sadıkî’nin en önemli eseri olarak görülmektedir?

Baharistân

Mecâlisü’n-nefais

Tezkire-i Devletşah

Mecmau’l-havas

Tuhfe-i Samî

Açıklama:

Sadıkî’nin kuşkusuz en önemli eseri Mecmau’l-havas adlı tezkiresidir. Doğu Türkçesi geleneğinin ikinci tezkire örneği olan Mecmaü’l-havas, I. Şah İsmail devrinden yazıldığı döneme kadarki devre içerisinde yer alan İran ve Türk asıllı şairleri kapsamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Divan nüshaları içinde bulunan, 1052 beyitlik bir mesnevi olan ve Riyazî tarafından kaleme alınan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Sâkiname

Düsturu’l-amel

Riyâzü’ş-şuara

Keşfü’l-hicab an vechi’l- savab

Siyer

Açıklama:

Riyazî'nin Sâkinamesi divan nüshaları içinde bulunan 1052 beyitlik bir mesnevidir. Doğeu cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Riyazî'nin "Riyâzü’ş-şuara" adlı eserini yazarken tuttuğu yoldan ve tezkirenin özelliklerinden birisi değildir?

Okuyanlar sıkılmasın diye kısa tutulmuştur

Tezkirede yer alan şairlere karşı tarafsız davranılmıştır

Eserde ezberden kitap yazma yoluna gidilmiştir

İçinde yer alan şairlerin defter ve divanları incelenmiştir

Tezkirede fazla sözden kaçınılmıştır

Açıklama:

Tezkire, yazanlar ve okuyanlar sıkılmasın diye kısa tutulmuş, fazla sözden kaçınılmış, 400 kadar şairi yazıp, iyi olmayan şairleri eserine almamıştır. Şairlerden çoğunun defter ve divanları görülüp incelenmiş, öteki tezkireciler gibi ezberden kitap yazma yoluna gidilmemiştir. Tarafsız davranılmış, bazı şairleri yalnızca övme, bazılarını da yerme yoluna gidilmemiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Leyla vü Mecnun mesnevisi tamamlayamamış, divanı ve sakinamesi olan, antoloji niteliğindeki ilk tezkirenin yazarıdır?

Faizî

Riyazî

Sadıkî

Yümnî

Âsım

Açıklama:

Faizî'nin yarım kalmış bir Leyla vü Mecnun mesnevisi, divanı ve sakinamesi vardır. En önemli eseri Zübdetü’l-eşar tezkiresidir. Antoloji niteliğindeki ilk tezkiredir. Tezkirede 15. yüzyıl ortalarından yazıldığı 1621 yılına kadar yaşamış 14’ü kadın olmak üzere 515 şair alfabe sırasına göre verilmiştir. Bu şairlerden 57 tanesi sadece Zübdetü’l-eşar’da zikredilmiş olup başka hiçbir tezkirede bu şairler hakkında bir bilgiye rastlanmamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdaki hangi seçenekte Rıza'nın "Tezkire-i Şuara" adlı eserinde, hakkında bilgi verilmiş olan şair sayısı doğru olarak verilmektedir?

259

269

400

515

600

Açıklama:

İkinci bölümde alfabe sırasıyla 1591-1640 yılları arasında yetişen 259 şair hakkında bilgi verilmiştir. Padişahlarla birlikte tezkirenin toplam şair sayısı 269’dur.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Şeyhülislam merhûm Zekeriyyâ Efendi hazretlerinün ferzend-i fazîletmendidür. İlm ü fazîlet ile ârâste ve kemâl-i ma’ârif ile pîrâste vücûd-ı şerîfi pür-sehâ ve zât-ı sütûde-hısâllerine sultânü’ş-şu’ara denilse revâdur. Merreten ba’de uhrâ üç def ’a Rûm ili kâzî-askeri ve üç defâ müftî olmışlardur.
Yukarıda verilmiş olan satırlar hangi yazarımıza ait bir tezkireden alınmıştır?

Faizî

Riyazî

Sadıkî

Rıza

Yümnî

Açıklama:

Yukarıda verilmiş olan örnek Rıza-Tezkire-i Şuarasından alınmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

İsmi Ahmed’dür. Hâce-zâdeden mülâzımdur. Rûm kuzâtından iken bir çengî dilberine mâ’il olup tarîki terk idüp remmâl olmuşdur. Bin altmış hudûdunda fevt olmışdur.
Yukarıda verilmiş olan bilgi Yümnî’nin tezkiresinde bulunan hangi şaire aittir?

Hamdî

Ebyât

Dânişî

Usûlî

Hümâyûn

Açıklama:

Dânişî: İsmi Ahmet’tir. Hâcezade’den yetişmiştir. Osmanlı kadılarından iken bir oyuncu kıza (çengiye) hayran olmuştur. Kadılık yolunu terk edip kum falına bakmaya başlamıştır. 1060 yılı sonunda ölmüştür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıda verilmiş olan bilgilerden hangisi Seyrekzade Mehmet Âsım' a ait değildir?

Edirne'de doğmuştur

Rumeli kazaskerlerinden Abdurrahman Efendi’nin oğludur

Başarılı bir şair değildir

1675 yılında İstanbul’da vebadan ölmüştür

Şeyhülislam Esirî Mehmet Efendi’den mülazım olmuştur

Açıklama:

Seyrekzade Mehmet Âsım, İstanbul’da doğdu. Rumeli kazaskerlerinden Abdurrah- man Efendi’nin oğludur. Medrese öğrenimini bitirerek Şeyhülislam Esirî Mehmet Efendi’den mülazım oldu. İstanbul ve Rumeli illerinin birçok medresesinde hocalık yaptıktan sonra Siyavuş Paşa müderrisi iken 1675 yılında İstanbul’da vebadan öldü. Mürettep divanı olduğu bazı kaynaklarda söylense de ele geçmemiştir. Şiir mecmualarında şiirleri olmasına rağmen başarılı bir şair değildir. Daha çok tezkiresiyle tanınır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

17. yüzyıl şair tezkireleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Daha kapsamlı biyografilere yer verilmiştir.

Antoloji niteliğinde tezkireler yazılmıştır.

Dönemin tezkirecileri tarafından ağırlıklı olarak çağdaşı şairler yazılmıştır.

Şiir değerlendirmelerine çok az yer verilmiştir.

Seçilen örnek şiir sayısı artmıştır.

Açıklama:

17. YÜZYIL ŞAİR TEZKİRELERİ
17. yüzyıl şair tezkireleri ile ilgili ifadelerden A seçeneği yanlıştır. Bu dönemde daha kapsamlı biyografiler yerine, söylenen şeyler bilineni tekrarlamaktan öteye gidemediği için biyografiler kısalmış, buna karşılık seçilen örnek şiir sayısı artmıştır. Şekildeki bu değişiklikler içeriğe de yansımış ve 17. yüzyıldan itibaren tezkirecilik tarihinde, antoloji tipi tezkireler denilen farklı yapıda eserler verilmeye başlanmıştır. Bu eserlerde şiir örnekleri yanında kısa da olsa biyografik bilgiler de bulunmaktadır. Antoloji tipi tezkireler gelenek içinde biyografiden çok şiiri ön plana çıkartmış, verilen şiir sayısı ve miktarını büyük oranda arttırmıştır. Ancak bu yapılırken şiir değerlendirmelerine çok az yer verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Doğu Türkçesi geleneğinin ikinci tezkire örneği olan ......., I. Şah İsmail devrinden yazıldığı döneme kadarki devre içerisinde yer alan İran ve Türk asıllı şairleri kapsar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Riyazü’ş-şuara

Mecmaü’l-havas

Zübdetü’l-eşar

Tezkire-i Şuara

Teşrifatü’ş-şuara

Açıklama:

SADIKÎ-MECMAU’L-HAVAS
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri "Mecmaü’l-havas" doğru olarak tamamlar. Sadıkî’nin tezkiresi olan Mecmau’l-havas, Doğu Türkçesi geleneğinin ikinci tezkire örneğidir. I. Şah İsmail devrinden yazıldığı döneme kadarki devre içerisinde yer alan İran ve Türk asıllı şairleri kapsar.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Tezkiresinde, Türk dilinin mevcut üç edebî şivesi olan Çağatay Türkçesi, Osmanlı Türkçesi ve Azerî Türkçesi ile şiir söyleyen şairleri tanıtıp onların eserlerinden örnekler veren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Riyazî

Faizî

Rıza

Sadikî

Yümnî

Açıklama:

SADIKÎ-MECMAU’L-HAVAS
Tezkiresinde, Türk dilinin mevcut üç edebî şivesi olan Çağatay Türkçesi, Osmanlı Türkçesi ve Azerî Türkçesi ile şiir söyleyen şairleri tanıtıp onların eserlerinden örnekler veren yazar, Sadikî'dir. Sadikî, "Mecmau’l-havas" adlı eserinde,siyasî hudutlar ve sülaleler arasındaki ihtilâfları bir tarafa bırakarak Türk dili ve edebiyatını bir bütün hâlinde ele almış ve Türk dilinin mevcut üç edebî şivesi (Çağatay Türkçesi-Osmanlı Türkçesi-Azerî Türkçesi) ile şiir söyleyen şairleri tanıtıp onların eserlerinden örnekler vermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Tezkire
a. Mecmau’l-havas
b. Riyâzü’ş-şuara
c. Teşrifatü’ş-şuara
d. Zübdetü’l-eşar
e. Zeyl-i Zübdetü’l-eşar
Tanım

Bir ön söz, sekiz tabaka ve bir hatimeden oluşur, ne zaman yazıldığı kesin olarak bilinmemektedir.

Bir ön söz ve ravza adı verilen iki bölümden meydana gelir,1607'de yazılmaya başlanıp 1609'da bitirildiği, eserin sonuna düşürülen iki tarihten anlaşılır.

Fe’ilâtün mefâ’ilün fe’ilün kalıbıyla ve mesnevi nazım şekliyle yazılan eser 2400 beyitten oluşur, yazılış tarihi ne eserde ne de başka kaynaklarda belirtilmiştir.

Yukarıda 17. yüzyıl şair tezkireleri ile ilgili verilen tezkire ve tanımların doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

1-a, 2-b, 3-c

1-c, 2-d, 3-a

1-b, 2-e, 3-c

1-e, 2-a, 3-b

1-b, 2-c, 3-a

Açıklama:

SADIKÎ-MECMAU’L-HAVAS, RİYAZÎ-RİYAZÜ’Ş-ŞUARA,GÜFTÎ-TEŞRİFATÜ’Ş-ŞUARA
17.yüzyıl şair tezkireleri ile ilgili verilen tezkire ve tanımların doğru eşleştirmesi A seçeneğinde verilmiştir. Sadıkî’nin Mecmau’l-havas tezkiresinin ne zaman yazıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Mecmau’l-havas, bir ön söz, sekiz tabaka ve bir hatimeden oluşmaktadır.: Riyazî’nin en önemli eseri olan Riyâzü’ş-şuara tezkiresinin ise 1607 yılında yazılmaya başlanıp 1018 yılı Receb ayında (1609) bitirildiği eserin sonuna düşürülen iki tarihten anlaşılmaktadır. Riyâzü’ş-şuara, bir ön söz ve ravza adı verilen iki bölümden meydana gelir. Fe’ilâtün mefâ’ilün fe’ilün kalıbıyla ve mesnevi nazım şekliyle yazılan 2400 beyitten oluşan tezkire ise Güftî''ye ait olan Teşrifatü’ş-şuara'dır. bu eserin yazılış tarihi ne eserde ne de başka kaynaklarda belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Sadıkî’nin Mecmau’l-havas tezkiresinde yer alan "şehzade şairler" hangi kategori altında toplanmıştır?

Evvelki Mecma

İkinci Mecma

Üçüncü Mecma

Dördüncü Mecma

Beşinci Mecma

Açıklama:

SADIKÎ-MECMAU’L-HAVAS
Sadıkî’nin Mecmâu’l-havas’ındaki her tabaka 8 kategori altında toplanmaktadır. Tezkirede yer alan "şehzade şairler" İkinci Mecma kategorisinde toplanmıştır. Şehzade şairler. 7 kişiden oluşmaktadır. Tabakanın birinci şairi Behram Mirza, sonuncu şairi sultan Mustafa Mirza’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Riyazî'nin Riyâzü’ş-şuara tezkiresinde dile getirdiği şiirin mana anlayışlarından biri değildir?

Manada yaratıcılık

Manada anlaşılırlık

Önceki manaya yeni bir mana katma

Önceki manayı güzel bir söyleyişle yeniden söyleme

Önceki manayı başka manalarla aktarma

Açıklama:

RİYAZÎ-RİYAZÜ’Ş-ŞUARA
Manada anlaşılırlık, Riyazî'nin Riyâzü’ş-şuara tezkiresinde dile getirdiği, şiirin mana anlayışlarından biri değildir. Riyazî genel olarak şiir görüşünü tezkiresinin ön sözünde dile getirmiştir. Şiiri mana anlayışı etrafında dört türde ele almıştır. Bunlar;
1. Manada yaratıcılık,
2. Önceki manaya yeni bir mana katma,
3. Önceki manayı güzel bir söyleyişle yeniden söyleme,
4. Önceki manayı başka manalarla aktarmak. Bunu yaparken, öncekinden iyi
yapanlar makbul görülür, eşit seviyede yapanlar reddedilmezler. Fakat öncekilerden aşağı bir seviyede söylenenleri de makbul görmez.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Antoloji niteliğindeki ilk tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

Riyazü’ş-şuara

Zeyl-i Zübdetü’l-eşar

Teşrifatü’ş-şuara

Mecmaü’l-havas

Zübdetü’l-eşar

Açıklama:

FAİZÎ-ZÜBDETÜ’L-EŞAR
Antoloji niteliğindeki ilk tezkire, Faizî tarafından yazılmış olan Zübdetü’l-eşar'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Antoloji niteliğindeki tezkireler içinde en az bilgi veren ve en çok örnek gösteren tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

Güftî / Teşrifatü’ş-şuara

Riyazî / Riyazü’ş-şuara

Faizî / Zübdetü’l-eşar

Yümnî / Tezkire-i Şuara

Âsım / Zeyl-i Zübdetü’l-eşar

Açıklama:

ÂSIM-ZEYL-İ ZÜBDETÜ’L-EŞAR
Antoloji niteliğindeki tezkireler içinde en az bilgi veren ve en çok örnek gösteren tezkire Âsım'ın Zeyl-i Zübdetü’l-eşar tezkiresidir. En tanınmış şairler hakkında bile verdiği bilgi iki üç satırı geçmez. Pek çok şairin de yalnızca adını anmış ve haklarında hiçbir bilgi vermemiştir. Bu arada şairlerin birçoğunun ölüm tarihini söylemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Güftî'nin eserlerinden biri değildir?

Gamname

Şah u Derviş

Zafername

Sâkiname

Zellename

Açıklama:

GÜFTÎ-TEŞRİFATÜ’Ş-ŞUARA
Sâkiname, Güftî'nin eserlerinden biri değil, Riyazî'nin eserlerinden biridir.
Güftî'nin Eserleri; Divan, Gamname, Hilye-i Güfti, Şah u Derviş, Zafername, Zellename ve Teşrifatü’ş-şuara'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Riyazî'nin Riyâzü’ş-şuara tezkiresinin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Hemen hemen bütün şairlerin ölüm tarihlerinin belirtilmiş olması

Hasan Çelebi’den sonraki 25 yıl içinde yetişen şairler hakkında araştırmaya dayanan önemli bilgiler vermesi

16 yüzyılın şairleri hakkında geniş bilgi verip eserlerinden çok fazla örnek vermemesi

Dilinin genellikle anlaşılır ve sade olması

Bazı şairlerde makamına ve sosyal durumuna göre daha süslü ve daha ağır bir dil kullanması

Açıklama:

RİYAZÎ-RİYAZÜ’Ş-ŞUARA
Riyazî'nin Riyâzü’ş-şuara tezkiresinin en önemli özelliği, hemen bütün şairlerin ölüm tarihlerinin belirtilmiş olmasıdır. Riyazî, verdiği ölüm tarihlerini çoğunlukla tarih beyitleri söyleyerek doğrulamak istemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

I- Beyanî II- Ahdi III- Faizî IV- Sadıkî V- Riyazî
Yukarıdaki yazarlardan hangileri 17. yüzyıl tezkire yazarlarından biri değildir?

I, II

II, III

III, IV

I, IV

I, V

Açıklama:

Beyanî ve Ahdî 16. yüzyıl tezkire yazarlarındandır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki yazar eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Kafzade Faizî - Zübdetü'l-eşar

Yümnî - Teşrifatü'ş-şu'ara

Seyrekzade Âsım - Zübdetü'l-eşar

Riyazî - Mecma'u'l-havas

Sadıkî - Zeyl-i Zübdetü'l-eşar

Açıklama:

Zübdetü'l-eşar, Faizi'nin kaleme aldığı biri tezkiredir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Sadıkî’nin Mecmâu’l-havas’ındaki İkinci Mecma tabakası kimlerden oluşmaktadır?

Şehzade şairler

Türk şairler

Türk saltanat büyüğü olan şairler

Sadattan olan şairler

İran saltanat büyüğü olan şairler

Açıklama:

Mecmau’l-havas, bir ön söz, sekiz tabaka ve bir hatimeden oluşmaktadır. Sadıkî, eserinin her tabakasına mecma ismini vermiştir. İkinci (İkimci) Mecma: Şehzade şairler. 7 kişiden oluşmaktadırlar. Tabakanın birinci şairi Behram Mirza, sonuncu şairi sultan Mustafa Mirza’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Sadıkî tezkiresi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Biyografiler, örneklere oranla daha geniş tutulmuştur.

Şairlerin doğum ve ölüm tarihlerini verilmiştir.

Yalın fakat estetik bir dil kullanılmıştır.

Şairlerin eğitim durumu ve meslek bilgisi belirtilmemiştir.

Kendi şiirlerine yer verilmemiştir.

Açıklama:

Eser, sonunda yer alan Hatime ile tamamlanmaktadır. Hatimede kendisinin de eserinde zikrettiği şairlerin dışında kalmasını uygun görmediğini dile getiren Sadıkî, şiirlerinin erbab-ı nazma (şairlere) ulaşması için bu kısımda onlardan bazı bölümler ile beyitler zikreder. Sadıkî, şairler hakkında bilgi verirken, biyografiye şairin adıyla başlar. Daha sonra aile ve doğum yeri ile ilgili bilgilerle eğitim durumu ve meslek bilgisi belirtilir. Tezkirede şairlerin doğum ve ölüm tarihlerine rastlanmaz. Şiirlerinden örneklerle biyografi tamamlanır. Örnekler, biyografilere oranla daha geniş tutulmuştur. Sâdikî, tezkiresinde yalın fakat estetik bir dil kullanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

1586 yılında yazılan Hasan Çelebi tezkiresinde 600 kadar şairden söz edilirken, Riyazi, 1609 yılında bitirdiği Riyâzü’ş-şuara’da 400 kadar şaire yer vermesini nasıl açıklamıştır?

Tezkireyi, yazanlar ve okuyanlar sıkılmasın diye kısa tutmaya çalışmıştır.

Hasan Çelebi tezkiresinden sonra yetişen şairlere yer vermiştir.

Fatih Sultan Mehmet devri şairlerine yer vermemiştir.

Hasan Çelebi’nin aksine, iyi olmayan şairleri eserine almamıştır.

Bir hayli eleştirdiği, eski tezkirelerden yararlanmak istememiştir.

Açıklama:

Riyazî eserini hazırlarken daha önceki tezkirelerden de yararlanmış, 1586 yılında yazılan Hasan Çelebi Tezkiresi’nden sonra yetişen şairleri de kendi topladığı bilgilere dayanarak yazmıştır. Son tezkireci olan Hasan Çelebi 600 kadar şairden söz etmiş, ama gerçek şairi müteşairden ayıramamıştır. Kendisi 400 kadar şairi yazıp, iyi olmayan şairleri eserine almamıştır. II. Ravza: Fatih Sultan Mehmet devrinden eserin yazıldığı tarihe kadar Osmanlı ülkesinde yetişmiş çeşitli nüshalarda farklı olmak kaydıyla toplam 417 şair anlatılır. Her şairin hayatı, şairliği ve varsa eserleri hakkında bilgi verilmiş ve hemen hepsinin ölüm tarihleri gösterilmiştir. Riyazî şairler hakkında kısa bilgiler vermiş, buna karşı şiirlerinden daha çok örnek almıştır. Riyazî daha önceki tezkireleri bir hayli eleştirdiği hâlde, bu bölümdeki şairleri yazarken onlardan da çok yararlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Antoloji niteliğindeki ilk tezkire hangisidir?

Faizî-Zübdetü’l-eşar

Riyâzü’ş-şuara

Rıza-Tezkiretü’ş-şuara

Yümnî-Tezkiretü’ş-şuara

Sadıkî-Mecmau’l-havas

Açıklama:

Faizî’nin Zübdetü’l-eşar adlı eseri Antoloji niteliğindeki ilk tezkiredir. Tezkirede 15. yüzyıl ortalarından yazıldığı 1621 yılına kadar yaşamış 14’ü kadın olmak üzere 515 şair alfabe sırasına göre verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

On şair padişahın yer aldığı birinci bölümü, Zikr-i Şuara-yı Selatin-i Maziyye başlığını taşıyan tezkire hangisidir?

Riyâzü’ş-şuara

Sadıkî- Mecmau’l-havas

Hasan Çelebi Tezkiresi

Rıza- Tezkiretü’ş-şuara

Güftî-Teşrifatü’ş-şuara

Açıklama:

Rıza Tezkiresinin Zikr-i Şuara-yı Selatin-i Maziyye başlığını taşıyan birinci bölümünde on şair padişaha yer verilmiştir. Bunlar, II. Murat, Fatih Sultan Mehmet, Sultan II. Bayezit, Yavuz Sultan Selim, Kanunî Sultan Süleyman, Sultan II. Selim, Sultan III. Murat, Sultan III. Mehmet, Sultan I. Ahmet ve Sultan IV. Murat’tır. Her birinin mahlası söylenmiş, saltanat tarihleri ve süreleri belirtilmiş, şiirlerinden iki üç beyit örnek verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Âsım tezkiresi için söylenebilir?

Türk edebiyatının nazımla kaleme alınmış ilk tezkiresidir.

Asım’ın ölümüyle beraber tezkire yarım kalmıştır.

Yüzyılın en dikkate değer tezkiresidir.

Çağdaşı olan 29 şair hakkında kısa bilgiler vermiştir.

Şairler hakkında en az bilgi veren ve en çok örnek gösteren tezkiredir.

Açıklama:

Antoloji niteliğindeki tezkireler içinde en az bilgi veren ve en çok örnek gösteren Âsım tezkiresidir. En tanınmış şairler hakkında bile verdiği bilgi iki üç satırı geçmez. Pek çok şairin de yalnızca adını anmış ve haklarında hiçbir bilgi vermemiştir. Bu arada şairlerin birçoğunun ölüm tarihini söylemiştir. (s.74)
Teşrifatü’ş-şuara: Türk edebiyatının nazımla kaleme alınmış ilk tezkiresidir (s.75)
Yümnî’nin tek eseri tezkiresidir. Faizî’nin tezkiresine zeyl olarak yazılmıştır. Zübdetü’l-eş’âr’ın kaldığı 1621 yılından sonra yaşayan şairlerle başlayan tezkire, yazarının 1622 yılında ölümüyle yarım kalmıştır. (s.72)
Riyâzü’ş-şuara, yüzyılın en dikkate değer tezkiresidir. (s.67)
Yümnî, çağdaşı olan 29 şair hakkında kısa bilgiler vermiştir. (s.72)

Doğru Cevap: E

Soru 29

Ezberci tezkirecilerin aksine çoğu şairin divanını inceleyip yeni söyleyişleri yazdığını ifade eden ve tezkiresinin önsözünde şiiri mana anlayışı etrafında dört türde ele alarak açıklayan şair kimdir?

Faizî

Riyazî

Güftî

Neşatî

Yümnî

Açıklama:

Riyazî genel olarak şiir görüşünü tezkiresinin ön sözünde dile getirmiştir. Şiiri mana anlayışı etrafında dört türde ele alır. Şairlerden çoğunun defter ve divanları görülüp incelenmiş, öteki tezkireciler gibi ezberden kitap yazma yoluna gidilmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Tek eseri olan tezkirede çağdaşı olan 29 şair hakkında kısa bilgiler vermiştir. Şairler hakkında bir iki satırlık çok az bilgi vermiş ve şiirlerinden iki beyitle üç gazel arasında örnek seçmiştir. Tezkiredeki 29 şairden 13’ü Safayî Tezkiresi’nde, 5’i de Şeyhî’nin Vekayî-i Fudala’sında vardır. Öteki kaynaklarda bulunmayan 11 şair hakkında bilgi veren tezkire ölümüyle yarım kalmış, eser daha sonra Ali Emirî tarafından temize çekilerek bugün elde bulunan tezkire meydana getirilmiştir.
Burada hangi tezkireden söz edilmiştir?

Faizî-Zübdetü’l-eşar

Yümnî-Tezkiretü’ş-şuara

Riyazî-Riyazü’ş-şuara

Güftî-Teşrifatü’ş-şuara

Sadıkî-Mecmau’l-havas

Açıklama:

Yümnî’nin tek eseri tezkiresidir. Faizî’nin tezkiresine zeyl olarak yazılmıştır. Zübdetü’l-eş’âr’ın kaldığı 1621 yılından sonra yaşayan şairlerle başlayan tezkire, yazarının 1622 yılında ölümüyle yarım kalmıştır. Yümnî, çağdaşı olan 29 şair hakkında kısa bilgiler vermiştir. Eser daha sonra Ali Emirî tarafından temize çekilerek (1905) bugün elde bulunan tezkire meydana getirilmiştir. Tezkirenin öteki nüshaları bu nüshadan çoğaltılmıştır. Ayrıca kitabın sonuna Şeyhî’nin Yümnî hakkında verdiği kısa bilgi de eklenmiştir. Yümnî, şairler hakkında bir iki satırlık çok az bilgi vermiş ve şiirlerinden iki beyitle üç gazel arasında örnek seçmiştir. Tezkiredeki 29 şairden 13’ü Safayî Tezkiresi’nde, 5’i de Şeyhî’nin Vekayî-i Fudala’sında vardır. Öteki kaynaklarda bulunmayan 11 şair hakkında bilgi veren bu tezkire basılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Kafzade Faizî’nin Zübdetü’l-eşar eserini tanımlar?

Bir ön söz, sekiz tabaka ve bir hatimeden oluşan tezkirede toplam 332 şair yer alır.

Bir ön söz ve ravza adı verilen iki bölümden meydana gelen tezkirenin ikinci bölümünde toplam 417 şair anlatılır.

Kısa bir ön söz ve iki bölümden oluşan tezkirede anlatılan şair sayısı 269’dur.

Mesnevi nazım şekliyle yazılan 2400 beyitten oluşan tezkirede 106 şair anlatılmıştır.

Seçilen şiirler açısından önem taşıyan tezkirede 14’ü kadın olmak üzere 515 şair alfabe sırasına göre verilmiştir.

Açıklama:

Tezkirede 15. yüzyıl ortalarından yazıldığı 1621 yılına kadar yaşamış 14’ü kadın olmak üzere 515 şair alfabe sırasına göre verilmiştir. Bu şairlerden 57 tanesi sadece Zübdetü’l-eşar’da zikredilmiş olup başka hiçbir tezkirede bu şairler hakkında bir bilgiye rastlanmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Hiciv türünde bir mesnevi olan Zellename kimin eseridir?

Yümnî

Âsım

Güftî

Riyazî

Sadıkî

Açıklama:

Eserine aldığı şairleri alaylı bir dille bazen aşırıya kaçan bir hicivle anlatan Güfti’nin eseri Zellename hiciv türünde küçük bir mesnevidir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Sadıki'nin Mecmau'l-havas adlı tezkiresinin kaynaklarından biri değildir?

Heşt-Behişt

Baharistân

Mecâlisü’n-nefais

Tezkire-i Devletşah

Tuhfe-i Sami

Açıklama:

Sehi Bey'in Heşt-Behişt adlı tezkiresi Sadıki2nin kaynaklarından biri değildir?

Doğru Cevap: A

Soru 34

Şîvesiz kadd-i yârı n’eyleyeyin
Mîve vermez çınârı n’eyleyeyin
Yukarıdaki beytin günümüz Türkçesine eksiksiz ve düzgün çevirisi aşağıdakilerden hangisidir

Nazlı nazlı yürümeyi bilmeyen sevgilinin boyunu ne yapayım? Meyve
vermeyen çınar neye yarar?

Sevgilinin boyu meyve verip çınar gibi nazlı nazlı yürüyemezse, sevgilinin boyunu ne yapayım? Çınarı ne yapayım?

Çınar meyve vermeyince sevgili boyu nazlı nazlı yürüyemez. O zaman ne yapayım çınarı? Neye yarar sevgilinin boyu?

Nazlı nazlı yürümeyi bilmeyen, sevgilinin çınar gibi boyu meyve vermezse ne yapayım? (O zaman) sevgilinin boyu neye yarar?

Nazlı nazlı yürümeyi bilmeyen çınar, sevgilinin boyunu ne yapsın? Çünkü sevgilinin boyu meyve vermez

Açıklama:

Beytin düzgün çevirisi "Nazlı nazlı yürümeyi bilmeyen sevgilinin boyunu ne yapayım? Meyve
vermeyen çınar neye yarar?" şeklindedir

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Rıza Tezkiresi’nin “Zikr-i Şuara-yı Selatin-i Maziyye”adlı giriş bölümünde yer verilen şair Osmanlı padişahlarından birdir?

IV. Murat

III. Selim

II. Süleyman

II. Mustafa

III. Ahmet

Açıklama:

Rıza Tezkiresi’nin “Zikr-i Şuara-yı Selatin-i Maziyye”adlı giriş bölümünde yer verilen şair Osmanlı padişahlarından biri IV. Murat'tır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Riyazü’ş-Şuara adlı tezkire ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Antoloji tarzında yazılan ilk tezkiredir.

Riyazi tarafndan kaleme alınmıştır.

Ravza adlı iki bölümü vardır.

Eser I. Ahmet’e sunulmuştur.

Hasan Çelebi Tezkiresi’nden sonra yetişen şairlere de yer verilmiştir.

Açıklama:

Antoloji tarzında yazılan ilk tezkire Züdbetü'l-eşar'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Kafzade Faizi’nin Zübdetü’l-eşar’ına zeyl olarak tezkire yazmış yazarlardan biridir?

Yümnî

Rıza

Riyazî

Salim

Sadıkî

Açıklama:

Kafzade Faizi’nin Zübdetü’l-eşar’ına zeyl olarak tezkire yazmış yazarlardan biri Yümnî'dir

Doğru Cevap: A

Soru 38

Güftî’nin eserleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Zellename: Varadin fethi münasebetiyle yazdığı 646 beyitlik bir manzume olup başında otuz dört beyitlik bir nat vardır.

Gamname: Varadin kadısı iken yazdığı 2000 beyitlik bir mesnevidir. Devriyle ilgili bir şikâyetnamedir.

Hilye-i Güftî: Nüshası tespit edilemeyen ve bazı kaynaklarda Düvazdeh İmam adıyla da zikredilen bu manzum eserde Hz. Hasan ve Hüseyin ile aşere-i mübeşşerenin hikâyelerinin yer aldığı belirtilmektedir.

Şah u Derviş: Güftî’nin Şeyhülislam Bahâyî Mehmed Efendi adına başlayıp tamamlayamadığı bir mesnevi tercümesidir.

Teşrifatü’ş-şuara: Türk edebiyatının nazımla kaleme alınmış ilk tezkiredir.

Açıklama:

Güfti'in eserlerinden olan Zellename hiciv türünden kısa bir mesnevidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde 17. yüzyıl tezkireleri birlikte verilmiştir?

Riyazü'ş-şuara - zübdetü'l-eş'ar, Teşrifatü'ş-şuara

Meşairü'ş-şuara - Tabsıratü'n-nuzema-mecalisü'n-nefais

Rıza Tezkiresi - Seyrekzade Asım Tezkiresi -Fatin Tezkiresi

Riyazü'ş-şuara - Heşt-Behişt- Mecmau'l-havas

Teşrifatü'ş-şuara-Hasan Çelebi Tezkiresi-Zeyl-i Zübdetü'l-eşar

Açıklama:

17. yüzyıl tezkireleri Riyazü'ş-şuara - zübdetü'l-eş'ar, Teşrifatü'ş-şuara'dır

Doğru Cevap: A

Soru 40

Ne bu feryâd Neşâtî ney-i hâmende yine
Sîneden hasretle yohsa şikâyet mi kopar
beytinin tam ve düzgün gününüz Türkçesine çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Neşatî, kaleminin kamışında bu feryat yine nedir? Yoksa hasretle gönülden şikâyet mi çıkar?

Neşatî, bu feryat edeb kaleminin kamışının gönlünden feryatla beraber şikayet mi çıkar.

Neşati, kalemden kamış gibi feryat ettiğinde onun gönülden şikayet mi çıkar.

Neşati kamış kalem gibi feryat edince onun gönlünden şikayet feryadı çıkar.

Neşati'nin şikayet dolu gönlünden kamış kalem gibi feryatlar çıkmaya başlar.

Açıklama:

Beytin günümüz Türkçesi ile düzgün çevirisi "Neşatî, kaleminin kamışında bu feryat yine nedir? Yoksa hasretle gönülden
şikâyet mi çıkar?" biçimindedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Bir önsöz, on sekiz takriz ve alfabe sırasıyla 476 şairden meydana gelen, tamamlandıktan sonra devrin sadrazamı Damat İbrahim Paşaya sunulan ve Lale Devri'nde yaşayan şairler hakkında önemli bilgiler veren eser hangisidir?

Nuhbetü'l-asar min-Fevaidi'l-eş'ar

Tezkire-i Mucib

Tezkire-i Salim

Ikdü'l-cuman fi Tarihi Ehli'z-zaman

Bursa Şehrengizi

Açıklama:

Bahsedilen eser Safayi'nin eseridir ve cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Eserine IV. Murat'ın biyografisiyle başlayan, dili süs ve özentiden uzak, sade ve açık olan, diğer tezkirelerden farklı olarak övgüye ve yergiye fazla yer vermeyen, daha önce yazılan tezkirelerde bulunmayan 11 şairi anlatan yazar hangisidir?

Mucib

Safayi

Salim

Beliğ

Ramiz

Açıklama:

Bahsedilen özellikler Mucib'e aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Ayni'nin "Ikdü'l-cuman fi Tarihi" adlı eserinin on bir cüzünü Türkçe'ye çeviren yazar hangisidir?

Salim

Mucib

Safayi

Ramiz

Beliğ

Açıklama:

Bahsedilen yazar A şıkkındaki Salim'dir. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

"Bursa Şehrengizi" adlı eser hangisine aittir?

Beliğ

Salim

Mucib

Ramiz

Safayi

Açıklama:

A şıkkında yer alan Beliğ'e aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Hangisi Beliğ'e ait değildir?

Bursa Şehrengizi

Divan

Genc-i Şaygan

Seba-i Seyyare

Zahirü'l- Hukkam

Açıklama:

E şıkkı Ramiz'e aittir. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Hangisi Akif'e aittir?

Keşfüz-zünun Zeyli

Zahirü'l- hukkam

Zübdetü'l-vakı'at

Adab-ı Zurefa

Mir'at-ı Şi'r

Açıklama:

Diğerleri Ramiz'e aittir. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Bütün mevlevi şairleri biraraya toplayan tezkire hangisidir?

Esrar Dede Tezkiresi

Enderunlu Akif Bey Tezkiresi

Safayi Tezkiresi

Silahdarzade Tezkiresi

Ramiz Tezkiresi

Açıklama:

Esrar Dede'nin yazdığı, Esrar Dede Tezkiresi olarak de bilinen Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye bütün mevlevi şairlerini bir araya toplayan tezkiredir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

"Mir'at-i Şi'r" ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?

24 şair hakkında bilgi verilmiştir

1797 yılına kadar yaşayan mevlevi şairlerini içerir

İçindeki şiirleri Şeyh Galip seçmiştir

Divan sahibi ve üstad olan şairler anlatılmıştır

İki ayda tamamlanmıştır

Açıklama:

Diğerleri Esrar Dede tezkiresine ait ifadelerdir. Cevap a şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 9

Beliğ Tezkiresi'nin Zeyli durumunda olan, örnek şiirler seçilirken fazla ölçülü davranılmayan, aynı değerdeki şairlerden birinde sadece bir örnekle yetinilirken diğerinde on gazelden fazla örnek verilmeyen ve bu ölçüsüzlük nedeniyle de Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olmayan, antoloji niteliği taşıyan eser hangisidir?

Silahdarzade Tezkiresi

Mir'at-ı Şi'r

Zahirü'l-hukkam

Hamiletü'l-kübra Zeyli

Devhatü'l-Meşayih Zeyli

Açıklama:

Bahsedilen eser Silahdarzade Mehmet Emin'e ait olan Silahdarzade Tezkiresidir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Hangisi Ramiz'e ait değildir?

Zübdetü'l-vakı'at

Zahirü'l-hukkam

Adab-ı Zurefa

Keşfü'z-zünun Zeyli

Vekayi-i Fudala

Açıklama:

E şıkkı Şeyhi'ye aittir. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. 18. yüzyılda yazılan tezkirelerde 17. yüzyıla karşı gelişen bir tepki vardır.
II. 18. yüzyıl tezkireleri bu türün çok önemli ve güzel tezkirelerinin yazıldığı 16. yüzyıl eserlerine özenen, onları taklit eden eserlerdir..
III. 18. yüzyıl tezkirelerinin 16. yüzyıl tezkirelerini taklit etmesinin nedeni, 16. yüzyıl tezkirelerinin kısa biyografilere ve uzun şiir örneklerine yer vermesidir.
IV. 18. yüzyılda daha önceki tezkirelerde görülmeyen zümre tezkireleri yazılmaya başlamıştır.
18. yüzyıl şair tezkireleriyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve III

II ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Kitabımızın 83. sayfasında 18. yüzyıl şair tezkireleri ile ilgili verilen bilgiler dikkatle okunduğunda, I, II ve IV numaralı seçeneklerin doğru olduğu görülecektir. III numaralı ifadede verilen bilgiler doğru değildir. Çünkü 16. yüzyıl tezkirelerinin uzun biyografilere ve kısa şiir örneklerine yer vermiş olduğu ve bu nedenle 18. yüzyıl tezkirelerinde örnek alındığı görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Mustafa Mucib Efendi'nin Tezkire-i Mucib adlı eseri hangi bakımdan önemlidir?

Kendisinden önceki tezkireciler gibi sultanları, belli meslek sahiplerini bir sınıflandırmaya tabi tutmadan sadece çağdaşı olan şairleri alfabetik sırayla vermesi.

Giriş kısmında Rıza Tezkiresi’ni incelediğini belirtmesi.

Tezkire, Riyazî ve Rıza Tezkireleri’nden seçilmiş bazı şairlerin özetlenerek verilmiş olması.

Daha önce yazılan tezkirelerde bulunmayan on bir şairi (Esat, Bahşî Efendi, Hıbrî, Devrî, Debî, Rezmî, Selamî, Şuaî, Iydî, İlmî ve Alimî) ihtiva etmesi.

Şairlerin sanatları ve şiir özellikleri hakkında değerlendirmelerde bulunması.

Açıklama:

Kitabımızın 84. sayfasında Tezkire-i Mucib adlı eserin daha önceki tezkirelerde geçmeyen on bir şaire yer vermesi bakımından önemli olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

I. Safayi tezkiresi bir önsöz, on sekiz takriz ve alfabe sırasıyla 476 şairden meydana gelmiştir.
II. Tezkire Sultan IV. Mehmet'e sunulmuştur.
III. Eser 1640 yılında kaleme alınan Rıza tezkiresine zeyl olarak yazılmıştır.
IV. Eserin dili oldukça yalın ve konuşma diline yakındır.
Safayi'nin Nuhbetü'l-Asar Min-Feva'idi'l-Eşar adlı tezkiresiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

Kitabımızın 85. sayfasında yer alan bilgiler dikkatle okunduğunda, II ve IV numaralı ifadelerin doğru olmadığı anlaşılacaktır. Çünkü eser Sultan IV. Mehmet'e değil, sadrazam Damat İbrahim Paşa'ya sunulmuştur. Ayrıca eserin dili yalın değil, oldukça süslü ve ağırdır. Buna göre sorunun çözümü B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

İsmail Beliğ’in tezkiresinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Nuhbetü’l-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar

Güldeste-i Riyaz-ı İrfan ve Vefeyat-ı Danişveran-ı Nadiredan

Sergüzeşt-name-i Fakır Be-azimeti Tokat

Gül-i Sad-berg

Seb’a-i Seyyare

Açıklama:

Kitabımızın 91. sayfasında İsmail Beliğ’in eserlerinin adları ve kısaca içerikleri tanıtılmaktadır. Burada verilen bilgilere göre, Nuhbetü’l-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar adlı eserin İsmail Beliğ’in tezkiresi olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre sorunun çözümü A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

I. Eserin diğer adı Esrar Dede tezkiresidir.
II. Eser 16. yüzyılın başına kadar yaşayan Bektaşi şairlerini ihtiva eder.
III. Eserdeki şiirlerin seçimi Şeyh Galib'e aittir.
IV. Esere yalnızca divan sahibi ve üstad olan şairler dahil edilmiştir.
V. Eserin dili oldukça yalındır.
Tezkire-i Şuarayı Mevleviyye ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

II, III ve IV

II, III ve V

I, IV ve V

I, III ve IV

Açıklama:

Kitabımızın 96. ve 97. sayfasında verilen bilgiler dikkatle okunduğunda, I, III ve IV numaralı seçeneklerin doğru olduğu görülecektir. Buna göre yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Mucib'in Tezkire-i Şuara'sında Neşati ile ilgili olarak "Edirnevî Mustafâ Çelebî’dir. Mukaddemâ mahlası Semendî idi. Şu’arâ-yı zevi’l-i’tibârdan olup pey-rev-i Nef ’î olmagla eş’ârı selîs ve kulûb-i ehl-i irfâna enîsdir. " bilgisine yer verilmektedir. Bu bilgiye göre, aşağıda Neşati ile ilgili verilen hangi ifade doğrudur?

Neşati'nin babası Edirneli Mustafa Çelebi'dir.

Neşati'nin önceki mahlası Semendi'dir.

Neşati, Nef'i'den önce yaşamıştır.

Neşati'nin itibar sahibi bir şair olmadığı belirtilmektedir.

Neşati'nin şiir dili akıcı değildir.

Açıklama:

Mucib'in Neşati ile ilgili verdiği bilginin günümüz Türkçesine çevirisi şu şekildedir:
"Edirneli Mustafa Çelebi’dir. Önce mahlası Semendî idi. İtibar sahibi şairlerdendir. Nef ’î’nin ardından giden şairlerden olduğu için şiirleri akıcı ve irfan sahibi kalplerin dostudur." Bu bilgiye göre, B seçeneğinde verilen bilginin doğru olduğu anlaşılmaktadır. Neşati, Nef'i'nin izinden giden bir şair olduğuna göre, Nef'i'den önce yaşamış olması mümkün değildir. Bu nedenle C seçeneğindeki bilgi de yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Safayi’nin Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eş’ar adlı tezkiresinde Nedim ile ilgili olarak “Nâmı Ahmed’dür. Gevher-i girân-mâye-i vücûdı kân-ı Sitanbul’dan zuhûr itmişdür. Evâhir-i saltanat-ı Sultân İbrâhîm Han’da Rûmili kâzî-askeri olan Mustafâ Efendi’nün nebîresidür. Vâlidesi tarafından nesebleri târîh sâhibi Kara Çelebi-zâde Abdü’l-azîz Efendi’ye müntehîdür.” açıklaması yapılmıştır. Bu açıklamada aşağıdaki bilgilerden hangisi yer almamaktadır?

Nedim’in adı Ahmet’tir.

Nedim İstanbul’da dünyaya gelmiştir.

Nedim’in dedesi Rumeli Kazaskeri Mustafa Efendi’dir.

Nedim’in anne tarafından soyu Kara Çelebizade Abdülaziz Efendi’ye dayanır.

Nedim annesini genç yaşta kaybetmiştir.

Açıklama:

Safayi'nin Nedim ile ilgili açıklamasının günümüz Türkçesine çevirisi şu şekildedir:
“Adı Ahmet’tir. Kıymetli vücudu İstanbul şehrinde dünyaya gelmiştir. Sultan İbrâhim Han’ın saltanatının ilk yıllarında Rumeli Kazaskeri olan Mustafa Efendi’nin torunudur. Anne tarafından soyları tarih sahibi Kara Çelebizade Abdülazîz Efendi’ye dayanır.” Bu açıklamada, Nedim’in annesini genç yaşta kaybettiğine dair bir bilgi yer almamaktadır. Bu nedenle sorunun çözümü E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Salim’in Tezkire-i Şuara’sında Sıdki Kadın ile ilgili olarak “Bunlar dahı hânedân-ı ma’ârifin yadigârlarından beyne’n-nisvân Emetu’llah Kadın demekle meşhûr-ı cihân olan zen-i merdâne-revişdir ki bir defa bin seksen üç târîhinde ve bir def ’a dahı yetmiş tokuz târîhinde kerreten ba’de merre kâdiyyü’l-beled olan Kâmetî-zâde merhûmun duhter-i pâkîze-ahteridir. Müretteb Dîvân sahibi ve bir zen-i ma’rifet-iktidâr ve Bayrâmî tarîkından Şeyh Himmet Efendi merhûmdan isâbet-keş olmuş bir merre-i merdâne-reftârdır. Bin yüz beş târîhinde intikâl ve dâr-ı visâlde gılmân-ı cinân ile âsûde-hâl olmuşlardır.” açıklamasına yer verilmektedir. Bu açıklamaya göre Sıdki Kadın ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılamaz?

Şairin doğum tarihine

Şairin cinsiyetinin ne olduğuna

Şairin söyleyiş üslubuna

Şairin babasının hangi tarihlerde kadılık yaptığına

Şairin hangi tarikata mensup olduğuna

Açıklama:

Salim’in Sıdki Kadın hakkında verdiği açıklamanın günümüz Türkçesine çevirisi şu şekildedir: “Emetullah Kadın demekle tanınmış olan marifet hanedanının yadigarlarından mertçe söyleyişli bir kadındır. 1083 ve 1079 tarihlerinde şehrin kadısı olan merhum Kametizade’nin yıldızı parlak kızıdır. Mürettep divan sahibi marifetli bir kadındır. Bayramî tarikatinden merhum Şeyh Himmet Efendi’ye intisab etmiş mert biridir. 1105 tarihinde vefat etmiş ve kavuşma yerinde cennetteki gılmanlarla arzusuna ulaşmıştır (cennete kavuşmuştur).” Açıklamada şairin doğum yılına dair herhangi bir bilgi verilmediği görülmektedir. Bu nedenle sorunun çözümü A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Nigehüm âl-i ruh-ı dîde-i bâdâma düşer
Hevesüm la’l-i leb-i yâr-i gül-endâma düşer
Mübtela-sından ider ni’met-i vaslını dirîğ
Hân-ı vaslı o mehün düşmen-i bed-kâma düşer
Şöyle bir mâhveşe olmayalum dil-dâde
Ki anun meyl-i ruhı rind-i mey-âşâma düşer
Bezm-i agyâra varursa o meh-i ‘işve-nümâ
Rakibâ cümle hemân dâm-ı dil-ârâma düşer
Gazel-i Âkif ’i tanzîr ideyüm dirse Elif
Za’f-ı efyûn ile desti ditirer hâme düşer
Yukarıda Silahdarzade Tezkiresi’nden bir gazele yer verilmiştir. Bu gazelin şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Silahdarzade Mehmet Emin

Safvet

Elif Ahmet Dede

Akif

Esrar Dede

Açıklama:

Kitabımızın 95. sayfasında verilen bu gazelin son beytinin günümüz Türkçesine çevirisi “Elif, Âkif’in gazelini tanzir edeyim derse, afyonun verdiği zayıflıkla eli titrer, kalemi düşer.” şeklindedir. Buradaki “Elif”, Elif Ahmet Dede’yi ifade etmektedir. Bu nedenle sorunun çözümü C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Safvet’in Nuhbetü’l-asar min-Fevaidi’l-eşar adlı tezkiresinde şair Ânî ile ilgili olarak “Tâ’ife-i zenândan Âl-i Sübhândan Fâtıma kadın dinilmekle meşhûr-ı hass u âm olup bir şâire-i sâhire-i sâhib-ismetdir. Tertîb-i dîvân etmişdir. Emir Aga nâm kimesnenin bânû-yı şebistânı ana vâcib olmagla bir püser-i necâbet-eseri zuhûr idüp ba’de zamânin püser-i mezkûr Yenişehîr kâdîsi iken Ânî anda vefât etmişdir.” açıklamasına yer verilmektedir. Bu açıklamaya göre şair Ânî ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Şair Ânî’nin soyu İbrahim Peygamber’e dayanmaktadır.

Şair Ânî erkek şairlerden biridir.

Şair Ânî’nin annesinin adı Fâtıma kadın’dır.

Şair Ânî, Emir Ağa’nın eşidir.

Şair Ani’nin eşi Emir Ağa Yenişehir kadısıdır.

Açıklama:

Safvet’in Nuhbetü’l-asar min-Fevaidi’l-eşar adlı tezkiresinde şair Ânî ile ilgili verilen açıklamanın günümüz Türkçesine çevirisi şu şekildedir: “Hanım şairlerden olup Hz. Peygamber soyundandır. Halk arasında Fatma Hanım denilmekle meşhur namus sahibi etkileyici bir şairedir. Divan tertip etmiştir. Emir Ağa isimli kimsenin eşi olup ondan değerli bir çocuk dünyaya getirdi. Daha sonra bahsi geçen çocuk Yenişehir kadısı iken Ânî orada vefat etmiştir.” Bu açıklamaya göre, Şair Ânî’nin, Emir Ağa’nın eşi olduğu bilgisi gerçeği yansıttığı için sorunun çözümü D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Tezkire-i Mucib ile ilgili bir bilgi içermektedir?

Bir ön söz, on sekiz takriz ve alfabe sırasıyla 476 şairden meydana gelmiştir.

Tezkire 16. yy sonlarından başlayarak yazarın çağdaşı olan şairlerden seçtiği 107 biyografiyi ihtiva etmektedir.

Tezkirenin dili oldukça süslü ve ağırdır.

Yümnî’nin biyografisiyle biten eserde toplam 414 şair bulunmaktadır.

Eser bütün Mevlevi şairleri bir araya toplaması bakımından önemlidir.

Açıklama:

Tezkire-i Mucib 16. yy sonlarından başlayarak yazarın çağdaşı olan şairlerden seçtiği 107 biyografiyi ihtiva etmektedir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdaki şairlerden hangisi mürettep bir Divan sahibidir?

Ramiz

Mucib

Silahdarzade Mehmet Emin

Safayî

Esrar Dede

Açıklama:

Safayî mürettep bir Divan sahibidir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Salim'in Tezkire-i Şuara adlı eseri için kullanılabilir?

Yabancı kelimeler, zincirleme tamlamalar ve secili, uzun cümlelerle sanatlı bir inşa örneği verilmiştir.

Dili, süs ve özentiden uzak, sade ve açıktır.

Eser yalnızca Enderun şairlerini kapsamaktadır.

Eserde, bazı hâl tercümeleri daha sonra tamamlanmak üzere boş bırakılmıştır.

Tezkire dört bölüme ayrılmıştır.

Açıklama:

Yabancı kelimeler, zincirleme tamlamalar ve secili, uzun cümlelerle sanatlı bir inşa örneği verilmiştir. Diğer seçenekler başka tezkirelerin özelliğidir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Mir’at-i Şi’r - Âkif

Tezkire-i Şuara - Salim

Nubhetü’l Asar li Zeyli Zübdeti’l-eşar - Beliğ

Adab-ı Zurefa - Ramiz

Nuhbetu’l-asar min-Fevaidi’l-eşar - Esrar Dede

Açıklama:

Nuhbetü’l-asar min-Feva'idi’l-eşar, Safayî'nin eseridir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Beliğ’in Bursa şehrinin güzellerinden ve güzelliklerinden bahseden 269 beyitlik eserinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Gül-i Sad-berg

Seb'a-i Seyyare

Âyine-i Huban

Nuhbetül-asar li- Zeyli Zübdeti’l eşar

Güldeste-i Riyaz-ı İrfan ve Vefeyat-ı Danişveran-ı Nadiredan

Açıklama:

Beliğ’in Bursa şehrinin güzellerinden ve güzelliklerinden bahseden 269 beyitlik eserinin adı Âyine-i Huban'dır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

1720 ile 1784 tarihleri arasındaki 64 sene içinde yetişmiş 375 şairin biyografisine yer veren tezkire, aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

Ramiz

Beliğ

Safayî

Salim

Mucib

Açıklama:

1720 ile 1784 tarihleri arasındaki 64 sene içinde yetişmiş 375 şairin biyografisine yer veren tezkire, Ramiz'in Âdab-ı Zurefa (Ramiz Tezkiresi) adlı eseridir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Silahdarzade Mehmet Emin’in Tezkire-i Şuara’sı için aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Bir tertip fikrine bağlı olmadan 1751-1790 yılları arasında yaşayan 60 şairin biyografisini ihtiva eder.

Antoloji niteliğinde olan bu eser, Beliğ Tezkiresi’nin zeyli durumundadır.

Örnek şiirleri seçerken fazla ölçülü davranmamıştır.

Tezkireci, eserine aldığı şairler hakkında, uzun ve açıklayıcı bilgiler vermiştir.

Bazı şairlerin ölüm tarihlerini kaydederken şiirlerinden çok sayıda örnek vermeyi tercih etmiştir.

Açıklama:

Tezkireci, eserine aldığı şairler hakkında çok kısa bilgi verirken bazen sadece onların isimlerini belirtmekle yetinmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Esrar Dede’nin kaleme aldığı Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye eseri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birinci bölümde devrin padişahı Sultan Ahmet ve Sultan Mustafa’dan söz etmiştir.

İlmiyye mesleğinden ve hattat olduğu için kendi mesleğinden olan şairlere daha çok yer ayırmıştır.

Yalnızca divan sahibi ve üstat olan şairleri içerir.

Daha önceki tezkirelerde bulunmayan 11 şaire ilk defa yer verilmiştir.

Eser hamdele ve salveleyle başlar.

Açıklama:

Esrar Dede’nin kaleme aldığı Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye, yalnızca divan sahibi ve üstat olan şairleri içerir. Diğer seçenekler dönemin diğer tezkirelerine ait bilgileri içermektedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdaki eserlerden hangisi Beliğ’e ait değildir?

Âyine-i Huban

Sefine-i Nefise-i Mevleviye

Genc-i Şaygan

Gül-i Sad-berg

Seb'a-i Seyyare

Açıklama:

Sefine-i Nefise-i Mevleviye, Sakıb Dede'ye aittir. Diğer seçeneklerdeki eserler Beliğ'in eserleridir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Ramiz’in bir tarih kitabı olan eseridir?

Hadikatü’l vüzara Zeyli

Devhatül-meşayih Zeyli

Hamiletü’l-kübra Zeyli

Zahirü’l-hukkam

Zübdetü’l-vakı’at

Açıklama:

Zübdetü’l-vakı’at, Hüseyin Ramiz’in bir tarih kitabı olan eseridir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl şair tezkirelerinin özelliklerinden biri değildir?

17. yüzyıl tezkirelerine tepki vardır.

Uzun şiir örneklerine yer verilmiştir.

16. yüzyıl tezkirelerine duyulan hayranlık vardır.

Uzun ve ayrıntılı biyografiler göze çarpar.

Zümre tezkireleri yazılmıştır.

Açıklama:

18. yüzyıl tezkirelerinde uzun olmayan kısa şiir örneklerine yer verilmiştir. Doğru yanıt: B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Mucip Efendi'nin "Tezkire-i Mucip" eserinin bir özelliği değildir?

Dili süslüdür; dil açık ve sade değildir.

Tezkire IV. Murat'ın biyografisiyle başlar.

Çağdaşı olan şairler alfabetik sırayla verilmiştir.

Tezkirede 107 şairin biyografisi vardır.

Şairler hakkındaki değerlendirmeler yüzeyseldir.

Açıklama:

"Tezkire-i Mucip" eserinin dili açık ve sadedir. Şair, bu eserinde süslü bir dil kullanmamıştır. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Şiirlerinde "Racih, Kemalî" mahlaslarını kullanan tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Safayi

Salim

Ramiz

Beliğ

Mustafa Mucib

Açıklama:

Şiirlerinde "Racih, Kemalî" mahlaslarını kullanan tezkireci "Mustafa Mucib"dir. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Lale Devri'nde yaşayan şairlere yer verdiği "Nuhbetü'l-asar min Feva'idil-eşar" adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Mucib

Nedim

Safayî

Salim

Beliğ

Açıklama:

Lale Devri'nde yaşayan şairlere yer verdiği "Nuhbetü'l-asar min Feva'idil-eşar" adlı eserin yazarı "Safayi"dir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Çok ünlü olan "Gidelim serv-i revânım yürü Sâdâbâd'e mısrası aşağıdaki şairlerden hangisidir?

Beliğ

Ramiz

Silahdarzade Mehmet Emin

Nedim

Mustafa Mucib

Açıklama:

"Gidelim serv-i revânım yürü Sâdâbâd'e mısrası "Nedim"e aittir. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Salim'in tezkiresinin özelliklerinden biri değildir?

Tezkire uzun bir girişle başlar.

Dönemin sultanı, sadrazamı ve şeyhülislamı için güzel sözler vardır.

Toplam dört yüz yirmi sekiz şaire yer verilmiştir.

Dili açık ve sadedir.

Şeyhi'nin eserinden yararlanılmıştır.

Açıklama:

Salim'in tezkiresinde kullandığı dil açık ve sade değildir, tam tersi süslü ve ağır bir dil kullanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl tezkirelerinden biri değildir?

Esat Efendi

Beliğ

Ramiz

Silahdarzade Mehmet Emin

Mustafa Mucib

Açıklama:

Esat Efendi 18. yüzyıl değil, 19. yüzyıl tezkirecisidir. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Esrar Dede'nin kaleme aldığı "Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye" adlı tezkiredeki şiir seçimini aşağıdaki şairlerden hangisi yapmıştır?

Sümbülzade Vehbi

Sururi

Şeyh Galip

Fitnat Hanım

Haşmet

Açıklama:

Esrar Dede'nin kaleme aldığı "Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye" adlı tezkiredeki şiir seçimini "Şeyh Galip" yapmıştır. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi "Ramiz"in eserlerinden biri değildir?

Devhatül-meşayh Zeyli

Genci Şaygon

Hadikatü'l-vüzera Zeyli

Hamiletü'l-kübra Zeyli

Zahirü'l-hukkam

Açıklama:

"Genci Şaygon" adlı eser Ramiz'in değil, Beliğ'in bir eseridir. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

"Enderunlu Âkif"in yazmış olduğu "Âkif Tezkiresi"nin aşağıdakilerden hangisi özelliklerinden biri değildir?

Özenli bir dil kullanılmıştır.

Zincirleme tamlamalar ve seciler ustaca kullanılmıştır.

Tezkire dört bölümden oluşmaktadır.

Tezkire, devrin padişahı Sultan Selim'e sunulmuştur.

Tezkirede otuz şair hakkında bilgi verilmiştir.

Açıklama:

Tezkirede hakkında bilgi verilen şair sayısı otuz değil, yirmi dörttür. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl tezkirelerinin özelliklerinden biri değildir?

18. yüzyılda yazılan tezkirelerde 17. yüzyıla karşı gelişen bir tepki vardır.

İlk manzum tezkire bu asırda yazılmıştır.

18. yüzyılda tezkire türünün önemli örneklerinin verildiği 16. yüzyıl eserlerine özenen ve onları taklit eden eserler vardır.

Tezkirelerde uzun ve ayrıntılı biyografiler ve kısa şiir örnekleri vardır.

İlk zümre tezkireleri bu asırda yazılmıştır.

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Âdab-ı Zurefa, Hadikatü’l-Vüzera Zeyli, Hamiletü’l-Kübra Zeyli, Keşfü’z-Zünun Zeyli adlı eserlerin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Sâlim

Ramiz

Âkif

Safayî

Mucib

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir zümrenin şairlerine yer verilen ilktezkiredir?

Tezkire-i Şu’arâ

Nuhbetü’l-Asar Fi Fevaidi’l-eş’ar

Âdâb-ı Zurefâ

Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye

Mir’at-i Şi’r

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye adlı tezkirenin özelliklerinden değildir?

Yalnızca divan sahibi ve üstat olan mevlevi şairleri içerir.

Akif tarafından yazılmıştır.

Şairler hakkında oldukça geniş ve ayrıntılı bilgi verilmiştir.

Bütün şairler hakkında olumlu ve övücü ifadeler kullanılmıştır.

Eserin dili, oldukça ağırdır.

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi İsmail Beliğ'in eserlerinden biri değildir?

Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar

Bursa Şehrengizi

Genc-i Şaygan

Gül-i Sad-berg

Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eş’ar

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Enderunlu şairleri bir tezkire içinde toplayan yazar ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Ramiz: Âdab-ı Zurefâ

Esrar Dede: Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye

Âkif: Mir’at-ı Şi’r

Silahdarzade Mehmet Emin: Tezkire-i Şuara

Safvet: Nuhbetü’l-asar fi Fevaidi’l-eşar

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Devrinde hiç kimseyi beğenmeyen, gururlu, kibirli bir kişi olarak tanınan ve Aynî Tarihi’ni Türkçeye çevirmek üzere kurulan komisyona seçilen yazar aşağıdakilerden hangisisdir?

Ramiz

Safvet

Beliğ

Salim

Mucib

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Safayî Tezkiresi’ni özetleyen ve bu tezkirenin yanlışlıklarını da düzelten eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Ramiz: Adab-ı Zurefa

Silahdarzade Mehmet Emin: Tezkire-i Şuara

Safvet: Nuhbetü’l-asar fi Fevaidi’l-eşar

Beliğ: Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar

Esrar Dede: Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Ramiz'in Âdab-ı Zurefâ adlı tezkiresisnin özelliklerindne değildir?

Tezkire’nin dili oldukça sade ve gösterişsizdir.

Şairler hakkında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Şairlerin ölüm tarihleri belirtilmeye çalışılmıştır.

Bazı şairlerin yalnızca adları yazılmış ve eksik bilgi verilmiştir.

Şairlerin bir ile on bir arasında değişen sayıda şiirlerinen yer verilmiştir.

Açıklama:

18. yüzyıl Türk edebiyatında oluşturulan tezkireleri ve bunların yazarlarını tanıyabileceksiniz.
doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Mustafa Mucib Efendi hangi yüzyılda doğmuştur?

16. yy

17. yy

18. yy

19. yy

15. yy

Açıklama:

Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdaki şairlerden hangileri Tezkire-i Mucib'de yer almamaktadır?

Esat

Bahşî Efendi

Hıbrî

Devrî

Seyranî

Açıklama:

Seyranî 19.yy'da doğmuştur. Bu nedenle 1710 yılında kaleme alınan eserde yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Tezkire-i Mucib'e göre Neşâtî'nin önceki mahlası nedir?

Semendî

Ahmed

Nef ’î

Rezmî

Selamî

Açıklama:

Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Safayî'nin asıl adı nedir?

Murad

Mustafa

Ahmed

Neşatî

Esat

Açıklama:

Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Bir eserin olumlu taraflarını belirtmek üzere başkası tarafından yazılan ve ilgili eserin baş tarafına konulan yazıya ne ad verilir?

Takrir

Tariz

Takriz

Takrib

Tarh

Açıklama:

Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Safayî’nin 1720 yılında tamamladığı Tezkire-i Şuara olarak da bilinen Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eşar'da kaç şairden söz edilmektedir?

216

287

345

389

476

Açıklama:

Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Nuhbetü’l-asar min-Feva’idil-eşar'a göre Nedim'in asıl adı nedir?

Ahmed

Nedim

Nasuh

Mustafa

İbrahim

Açıklama:

Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Eserini tamamladıktan sonra çağının tanınmış on sekiz şair ve bilim adamına gösterip onlardan birer takriz yazmalarını isteyen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Mucib

Salim

Beliğ

Ramiz

Safayî

Açıklama:

Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdaki tezkirelerin hangisinde sadece Enderunda yetişen şairlerin biyografilerine yer verilmiştir?

Âdab-ı Zurefa

Silahdarzade Tezkiresi

Mir’at-ı Şi’r

Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye

Ramiz Tezkiresi

Açıklama:

Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Ramiz’in vefatından sonra Ramiz Tezkiresi’ni aşağıdaki yazarlardan hangisi tamamlamıştır?

Ali Suavi

Ahmet Hamdi Efendi

Ulvî Çelebi

Mustakimzade Süleyman Sadettin Efendi

Danişî Çelebi

Açıklama:

Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Mucib'in Tezkire-i Şuara adlı eseri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tezkire IV. Murat'ın biyografisiyle başlar.

107 biyografiden oluşur.

Dil ve anlatım süslü ve ağırdır.

Riyazi Tezkiresi'ne zeyl olarak yazılmıştır.

Daha önceki tezkirelerde bulunmayan 11 şaire yer verilmiştir.

Açıklama:

Mucib'in eserinin dili sade ve süslü değildir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

"Nuhbetü'l -asar min-Feva'i l-eşar" eseri aşağıdakilerden hangi tezkireye zeyl olarak yazılmıştır?

Salim Tezkiresi

Meşairü'ş-Şuara

Tezkire-i Mucib

Rıza Tezkiresi

Mevaidü'n Nefais

Açıklama:

"Nuhbetü'l -asar min-Feva'i l-eşar" eseri "Rıza Tezkiresi"ne zeyl olarak yazılmıştır. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

"Nuhbetü'l-asar min-Feva'idi'l-esar" tezkiresinin şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Ramiz

Safayî

Beliğ

Mucib

Salim

Açıklama:

"Nuhbetü'l-asar min-Feva'idi'l-esar" tezkiresinin şairi "Safayî"dir. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

"Nuhbetü'l-asar min-Feva'idi'l-esar" tezkiresi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1640 yılında yazılmıştır.

Eserin başında 18 şairin tezkiresi vardır.

Salim tezkiresine zeyl olarak yazılmıştır..

Tezkirede şairlerin adları sıraya göre verilmiştir.

Dil süslü ve ağırdır.

Açıklama:

"Nuhbetü'l-asar min-Feva'idi'l-esar" tezkiresi, "Rıza tezkiresi"ne zeyl olarak yazılmıştır. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Mir’at-ı Şi’r'in içeriği nedir?

Mevlevi şairlerin hayatları

Şairlerin biyografileri yer almaktadır.

Osmanlı sultanlarının başarıları

Enderunda yetişen şairlerin biyografileri

Devlet adamlarının hayatları

Açıklama:

Mir’at-ı Şi’r (y. 1797): Enderunlu Âkif Bey Tezkiresi diye de bilinen Mir’at-i Şi’r, bir ön söz, dört bölüm ve bir hatimeden meydana gelmiştir. Âkif, kitabın hacmine göre oldukça uzun ön sözünde, şiir yazmak istediğini fakat yeteneğinin olmadığını anlayınca çağdaşı olan Enderunlu şairleri bir tezkire hâlinde yazmayı tasarladığını belirtmiş; devrin padişahı Sultan Selim için bir övgü kıtası ile küçük bir mesnevi yazmış ve eserini ona sunmuştur

Doğru Cevap: D

Soru 65

Esrar Dede’nin Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye’si'nin içeriği nedir?

Osmanlı sultanlarının seferlerini içerir

Mevlevî şairleri içeren bir zümre tezkiresidir.

Şairlerin hayatlarını içerir

Enderun'lu şairlerin hayatlarını içerir

Devlet adamlarının hayatlarını içerir

Açıklama:

Esrar Dede’nin Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye’si sadece Mevlevî şairleri içeren bir zümre tezkiresidir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdaki tezkirelerden hangisi ilk zümre tezkiresidir?

Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eşar

Adab-ı Zurefa

Tezkire-i Şuara

Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye

Meşairü’ş-şuara

Açıklama:

Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye (y.1797): Esrar Dede’nin kaleme aldığı Esrar Dede Tezkiresi diye de bilinen Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye, 1797 yılına kadar yaşayan Mevlevî şairleri ihtiva eder. Esrar Dede, eserinin başında Şeyh Galib’in Mevlana’dan (d. 1207-ö. 1273) başlayarak tanınmış mevlevi şairlerin beğendiği şiirlerini seçerek bir defterde topladığını, sonra bunu seçtiği şiirlerin şairleri hakkında bilgi toplaması ve bir tezkire yapması için kendisine verdiğini belirtir. Böylece eserini yazma sebebini açıklayan Esrar Dede, şeyhin isteği üzerine şiirleri düzenleyerek şairler hakkında bilgi toplamış ve alfabe sırasına dizerek bir Mevlevî şairleri tezkiresi meydana getirmiştir. Bu bakımdan Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye’deki şairler hakkında bilgiler Esrar Dede’ye, şiirlerin seçimi de Şeyh Galib’e aittir

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdaki şairlerden hangisinin isteği üzerine Esrar Dede Mevlevî şairlerle ilgili tezkiresini yazmıştır?

Sakıb Dede

Enis Dede

Şeyh Galib

Nahifî

Hoca Neşet

Açıklama:

şayan Mevlevî şairleri ihtiva eder. Esrar Dede, eserinin başında Şeyh Galib’in Mevlana’dan (d. 1207-ö. 1273) başlayarak tanınmış mevlevi şairlerin beğendiği şiirlerini seçerek bir defterde topladığını, sonra bunu seçtiği şiirlerin şairleri hakkında bilgi toplaması ve bir tezkire yapması için kendisine verdiğini belirtir. Böylece eserini yazma sebebini açıklayan Esrar Dede, şeyhin isteği üzerine şiirleri düzenleyerek şairler hakkında bilgi toplamış ve alfabe sırasına dizerek bir Mevlevî şairleri tezkiresi meydana getirmiştir. Bu bakımdan Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye’deki şairler hakkında bilgiler Esrar Dede’ye, şiirlerin seçimi de Şeyh Galib’e aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Eserini tamamladıktan sonra tanınmış şair ve bilim adamına gösterip onlardan birer takriz yazmalarını isteyen tezkire yazarı kimdir?

Salim

Beliğ

Ramiz

Mucib

Safayî

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Beliğ Tezkiresi'nin zeyli durmundadır?

Tezkire-i Şuara

Meşairü’ş-şuara

Mecalisü’n-nefais

Nuhbetü’l-asar min-Fevâ’idi’l-eş’ar

Tezkire-i Mucib

Açıklama:

Tezkire-i Şuara (y.1790): Tezkire-i Şuara olarak da bilinen Silahdarzade Tezkiresi, bir tertip fikrine bağlı olmadan 1751-1790 yılları arasında yaşayan 60 şair biyografisini ihtiva eder. Antoloji niteliğinde olan bu eser, Beliğ Tezkiresi’nin zeyli durumundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi 1640 tarihinde kaleme alınan Rıza Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılmıştır?

Adab-ı Zurefa

Nuhbetü'l-Asar Li-Zeyli Zübdeti'l-Eşar

Tezkire-i Şuara

Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eşar

Tezkire-i Mucib

Açıklama:

Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eşar, 1640 tarihinde kaleme alınan Rıza Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Ramiz- Adab-ı Zurefa

Belîğ- Nuhbetü'l-Asar Li-Zeyli Zübdeti'l-Eşar

Salim- Tezkire-i Şuara

Safayî- Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eş’ar

Mucib- Mir’at-ı Şi’r

Açıklama:

ÂKİF-MİR’AT-İ Şİ’R İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mehmet olup Enderunlu Âkif diye tanındı. Enderunlu Âkif, Sultan III. Mustafa’nın damadı vezir Koca Bekir Paşa’nın torunu ve hassa emiri Elhac Mehmet Bey’in oğludur. İlköğrenimini babasından alan Enderunlu Âkif, 1779 tarihinde kiler-i hassa koğuşuna girdi ve uzun yıllar sarayda çalıştı. Bu görevdeyken tezkiresini yazdı. Hayatı hakkında kaynaklarında bir bilgi bulunmayan Enderunlu Âkif, devrinde şiirle de uğraşmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Ramiz’in ölümü üzerine tezkiresini kim tamamlamıştır?

Ahmet Hamdi Efendi

Mustakimzade Süleyman Sadettin Efendi

Ali Suavi

Danişî Çelebi

Ulvî Çelebi

Açıklama:

Eserde, bazı hâl tercümelerinin daha sonra tamamlanmak üzere boş bırakıldığı, bazı şairlerin yalnızca adlarının yazıldığı ya da eksik bilgi verildiği, bazı cümlelerin birbirine bağlanmadığı, yarım bırakıldığı görülmekte yer yer de anlatım bozukluklarına rastlanmaktadır. Bunlara bakınca Râmiz’in tezkiresini tamamlayıp son biçimini veremediği ve temize çekemediği anlaşılmaktadır. Bu yüzden herhalde ölümünden sonra Râmiz’in el yazısı ile ve karalama hâlinde olan nüshayı iyi dostu olan Müstakimzade Süleyman Sadeddin Efendi gözden geçirerek, kenarlara yaptığı çıkmalarla, bilgi yanlışları, anlatımı, hatta imlâsına kadar düzeltmiş, bazı eklemelerde bulunmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Salim'in Tezkire-i Şuara adlı eseri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

1722 yılında yazılmıştır.

Uzun bir girişi vardır.

Eser, Damat İbrahim Paşa'ya yazılmıştır.

Eserde, devrin padişahlarına ve ileri gelenlerine kasideler vardır.

Tezkirede, toplam 448 şairin biyografisi vardır.

Açıklama:

Salim'in Tezkire-i Şuara adlı eserinde toplam 428 şairin biyografisi vardır. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi "Beliğ Tezkiresi"nin (Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar) özelliklerinden biri değildir?

Eser, Kafzade Fa’izî’nin (y.1622) Zübdetü’l-eşar’ına zeyl olarak yazılmıştır.

Sultan III. Ahmet’den sonra 413 şair, alfabetik olarak sıralanmıştır.

Osmanlı sultanları ve şehzadelerinden bilgi verir.

Tezkirede şiir örnekleri biyografik bilgiye oranla daha çok yer tutar.

Eserin dil ve anlatımı kusursuzdur.

Açıklama:

"Beliğ Tezkiresi" (Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar) dil ve anlatım yönünden kusurludur. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Devrinde bilim adamı, tarihçi ve şair olarak tanınan tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Beliğ

Silahdarzade Mehmet Emin

Safvet

Ramiz

Akif

Açıklama:

Devrinde bilim adamı, tarihçi ve şair olarak tanınan tezkireci "Ramiz"dir. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi "Akif Tezkiresi" özelliklerinden biri değildir?

Tezkirenin önsözü oldukça kısadır.

Tezkirede, diğer şairlerin şiirleri aşırı övülmüştür.

Tezkirede, değerlendirmeler gerçekçi değildir.

Çok aranan ve yararlanılan bir tezkire değildir.

Özentili bir dili vardır.

Açıklama:

Tezkirenin önsözü kısa değil; oldukça uzundur. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Türk edebiyatında zümre tezkireleri kaçıncı yüzyıldan itibaren yazılmaya başlanmıştır?

15. yüzyıl

16. yüzyıl

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

Açıklama:

Türk edebiyatında zümre tezkireleri 18. yy'da 1797 tarihli, Esrar Dede'nin Mevlevi şairlerin ve Âkif'in enderun şairlerinin biyografilerine yer verdikleri tezkirelerinden itibaren yazılmaya başlanmıştır. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

I. Âşık Çelebi II. Hasan Çelebi III. Latifî IV. Riyazi Safayi yukarıdaki tezkirecilerin hangilerinden etkilenmiştir?

I-III

II-IV

I-II-III

I-II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Safayi, tezkiresinin ön sözünde Âşık Çelebi, Hasan Çelebi ve Latifî gibi tezkirecilere özenerek tezkire yazmak istediğini ifade etmiştir. Ancak Riyazi'den etkilendiğine dair herhangi bir göstergeden bahsetmek güçtür. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

1722 yılında tezkiresini sunduğu Sadrazam Damat Ferit Paşa tarafından tekrar İstanbul Kadılığına atanan tezkire yazarı kimdir?

Salim

Mucib

Safayi

Beliğ

Ramiz

Açıklama:

1722 yılında Tezkire-i Şuara'sını sunduğu Sadrazam Damat Ferit Paşa tarafından tekrar İstanbul Kadılığına atanan tezkire yazarı Salim'dir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdaki eserlerden hangisi İsmail Beliğ’in, Hanifzade Tahir Ahmed’in Asar-ı Nev’indeki hadisleri birer beyitle tercüme ettiği eseridir?

Âyine-i Huban

Gül-i Sad-berg

Seb’a-i Seyyare

Genc-i Şaygan

Divan

Açıklama:

İsmail Beliğ’in, Hanifzade Tahir Ahmed’in Asar-ı Nev’indeki 100 hadisi birer beyitle tercüme ettiği eseri Gül-i Sad-berg'tir. Âyine-i Huban Bursa'yı konu edinir, Seb’a-i Seyyare 7 na'tı içerir, Şaygan ve Divan ise henüz ele geçmemiştir. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Beliğ’in, Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar adlı eserinin özelliklerinden biri değildir?

Eserin girişinde Sultan III. Ahmed ile Sadrazam Damat İbrahim Paşa’ya övgü yer alır.

Eser şiir antolojisi niteliği taşımaktadır.

Eserde toplam 414 şair bulunmaktadır.

Şairler hakkında şahsi ve abartılı hükümler verilmiştir.

Eserde her şaire değeriyle aynı düzeyde yer verilmiştir.

Açıklama:

Beliğ’in, Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar adlı eserinin girişinde Sultan III. Ahmed ile Sadrazam Damat İbrahim Paşa’ya övgü yer alır. Eser şiir antolojisi niteliği taşımakta ve toplam 414 şair bulunmaktadır. Ayrıca eserde her şaire değeriyle aynı düzeyde yer verilmiştir. Ancak şairler hakkında şahsi ve abartılı hükümler vermek yerine kısa bilgilerle şairler tanıtılıp hüküm, verilen örneklerle okuyucuya bırakılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdaki eserlerden hangisi Ramiz’e ait değildir?

Zahirü’l-hukkam

Hadikatü’l-vüzera Zeyli

Zübdetü’l-vakıat

Hamiletü’l-kübra Zeyli

Vekâyî-i Fudalâ

Açıklama:

Zahirü’l-hukkam, Hadikatü’l-vüzera Zeyli, Zübdetü’l-vakıat ve Hamiletü’l-kübra Zeyli Ramiz'e ait eserlerken Vekâyî-i Fudalâ, Şeyhi'nin Şakayık zeyli olan eseridir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdaki şairlerden hangisi Mevlevi olmadığı hâlde, Esrar Dede’nin Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye eserinde Mevlevi olarak gösterilen şairlerdendir?

Nedim

Bağdatlı Ruhi

Nefi

Şeyh Galib

Fuzuli

Açıklama:

Bağdatlı Ruhî Mevlevi olmadığı hâlde, Esrar Dede’nin Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye eserinde Mevlevi olarak gösterilmiştir. Bu durum da ciddi eleştirilere neden olmuştur. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Esrar Dede’nin Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye eseri hangi açıdan önemlidir?

Çok sayıda şiir örneği vermesi

Şairler hakkındaki değerlendirmelerin özgün olması

Belli bir grubu ele alması

Sözlü kaynaklara fazlaca yer vermesi

Çok sayıda eserden faydalanması

Açıklama:

Esrar Dede’nin Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye eseri ilk defa bir grubu (Mevlevi şairler) ele alan tezkire olması açısından önemlidir. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Lale Devri’nde Salim ve Safayî tezkirelerine giremeyen ya da sonrasında ünlenen şairlere ilişkin bilgilere erişilebilecek tek tezkire kime aittir?

Ramiz

Esrar Dede

Mucib

Âkif

Beliğ

Açıklama:

Lale Devri’nde Salim ve Safayî tezkirelerine giremeyen ya da sonrasında ünlenen şairlere ilişkin bilgilere erişilebilecek tek tezkire Ramiz'e aittir. Böyle olunca da sık başvurulan bir kaynak niteliğindedir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Enderunlu Âkif Bey Tezkiresi olarak bilinen Mir’at-i Şi’r hangi padişaha sunulmuştur?

III. Ahmet

I. Mustafa

IV. Murat

IV. Mehmet

III. Selim

Açıklama:

Enderunlu Âkif Bey Tezkiresi olarak bilinen Mir’at-i Şi’r devrin padişahı III. Selim'e sunulmuştur. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

18.yüzyıl şair tezkireleri ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?

Zümre tezkireleri yazılmaya başlamıştır

16. yüzyıla bir tepki vardır

17. yüzyıl eserleri taklit edilmiştir

Kısalan biyografiler yazılmıştır

Uzun şiir örnekleri verilmiştir

Açıklama:

17. yüzyıla tepki vardır; 16.yüzyıl eserleri taklit edilmiştir; uzun biyografiler yazılmıştır; kısa şiir örnekleri verilmiştir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

-Adı Nuhbetü'l-asar min-Feva'idi'l eşar'dır
-25 yılda tamamlanmıştır
-Rıza tezkiresine zeyl olarak yazılmıştır
-Dili süslü ve ağırdır
-Lale devri şairleri ile ilgili önemli bilgiler verimiştir
Yukarıda bazı özellikleri verilen tezkirenin yazarı hangisidir?

Safayi

Salim

Beliğ

Ramiz

Safvet

Açıklama:

Bahsedilen yazar Safayi'dir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Beliğ'e ait olan, edebiyat, hal tercümesi ve fıkıh meselelerinden bahseden ama henüz ele geçmemiş olan eser hangisidir?

Bursa Şehrengizi

Divan

Genc-i Şaygan

Seb'a-i Seyyare

Gül-i Sad-berg

Açıklama:

Diğerleri de Beliğ'e aittir ama bahsedilen özellikler Genc-i Şaygan'a aittir. Cevap c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Hangi eser Ramiz' e aittir?

Adab-ı Zurefa

Divan

Bursa Şehrengizi

Seb'a-i Seyyare

Gül-i Sad-berg

Açıklama:

Diğerleri Beliğ'e aittir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Tezkirecisinin örnek şiirleri seçerken fazla ölçülü davranmadığı bu yönleriyle de edebiyatımızda fazla önemli bir yere sahip olmayan tezkire hangisidir?

Silahdarzade Tezkiresi

Tezkire-i Mucib

Tezkire-i Salim

Safayi Tezkiresi

Esra Dede Tezkiresi

Açıklama:

Silahdarzade aynı değerdeki şairlerden birinde sadece bir örnekle ytinirken diğerinde 10 gazelden fazla örnek vermiştir ve bu yönüyle de fazla önemli değildir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Esrar Dede tezkiresi ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?

Mevlevi şairleri anlatılır

Şiirlerin seçimi Şeyh Galib'e aittir

Belli bir meslekten oluşan şair tezkirelerinin ilkidir

Dili oldukça basittir

Bilgi verdiği şairlerin bir kısmı için tek kaynaktır

Açıklama:

Dili ağırdır. Cevap d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Mir'at-i Şi'r ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?

Beş bölümden oluşur

Yazarı Enderunlu Akif Bey'dir

Dili özentilidir

Aranan ve yararlanılan bir tezkire değildir

Yirmi dört şair hakkında bilgi verilmiştir

Açıklama:

4 bölümden oluşur. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Şair-eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Akif-Mir'at-i Şi'r

Esrar Dede-Genc-i Şaygan

Beliğ-Adab-ı Zurefa

Salim-Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye

Safayi-Bursa Şehrengizi

Açıklama:

Diğerlerinin yazarları ve eserleri farklıdır. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Hangisi Riyazi Tezkiresi'ne zeyl olarak yazılmıştır?

Tezkire-i Mucib

Tezkire-i Salim

Esrar Dede Tezkiresi

Silahdarzade Tezkiresi

Safayi Tezkiresi

Açıklama:

Mucib Rıza Tezkiresindeki şairler arasından seçim yaparak eserini Riyazi'ye zeyl olarak yazdığını söyler. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Salim'in Tezkire- Şuarasıyla ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?

Üç bölümden oluşur

Hamdele ve Salvele ile başlar

426 şaire yer verilir

Dili basittir

Yazımında Esrar Dede'den yararlanılmıştır

Açıklama:

2 bölümden oluşur; 428 şair anlatılır; dili ağırdır. Şeyhi'den yararlanılmıştır. Cevap b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Kendisinden önce yazılan tezkirelerde bulunmayan on bir şaire eserinde yer veren tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Ramiz

Mucib

Salim

Beliğ

Safayî

Açıklama:

Kendisinden önce yazılan tezkirelerde bulunmayan on bir şaire (Esat, Bahşî Efendi, Hıbrî, Devrî, Debî, Rezmî, Selamî, Şuaî, Iydî, İlmî ve Alimî) eserinde yer veren tezkire yazarı Mucib'dir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Safayî Tezkiresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Eser, bir önsöz, on sekiz takriz ve 476 şairden meydana gelmiştir.

Tezkiredeki şairler adlarının üçüncü harfine kadar alfabetik olarak sıralanmıştır

Aynı adı taşıyanların dizilişinde ölüm tarihleri göz önünde bulundurulmuştur.

Riyazi Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılmıştır.

İnşa tarzının bütün özelliklerini taşıyan oldukça süslü ve ağır bir dil ve üslup kullanılmıştır.

Açıklama:

Eserini Riyazî’ye zeyil olarak yazan sanatçı Safayi değil Mucip'tir.
Safayi eserini Rıza Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılmıştır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Riyazi Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 99

“Yazar İlmiyye mesleğinden ve hattat olduğu için kendi mesleğinden olan şairlere eserinde daha çok yer ayırmış, daha ayrıntılı bilgiler vermiş ve onları aşırı derecede övmüştür. Ayrıca yazar eserini yazarken yabancı kelimeler, zincirleme tamlamalar ve secili, uzun cümlelerle sanatlı bir inşa örneği vermiş bu da verdiği değerli bilgilerin söz kalabalığı arasında kaybolup gitmesine yol açmıştır.”
Yukarıda eseri hakkında bilgiler verilen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Salim

Riyazî

Mucib

Ramiz

Esrar Dede

Açıklama:

Soru kökünde eseri hakkında bilgi verilen sanatçı Salim'dir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 100

İsmail Beliğ'in, Hanifzade Tahir Ahmed’in "Asar-ı Nev"indeki 100 hadisini birer beyitle tercüme ettiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Sergüzeşt-name-i Fakır Be-azimeti Tokat

Genc-i Şaygan

Gül-i Sad-berg

Seb’a-i Seyyare:

Güldeste-i Riyaz-ı İrfan ve Vefeyat-ı Danişveran-ı Nadiredan

Açıklama:

İsmail Beliğ, Hanifzade Tahir Ahmed’in "Asar-ı Nev"indeki 100 hadisini birer beyitle "Gül-i Sad-berg" adlı eserinde tercüme etmiştir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Beliğ, Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar adlı eserini aşağıdaki yazarlardan hangisinin eserine zeyl olarak yazmıştır?

Hasan Çelebi

Rıza

Latifî

Kafzade Fa’izî

Riyazî

Açıklama:

Beliğ, Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar adlı eserini Kafzade Fa’izî'nin "Zübdetü’l-eşar"ına zeyl olarak yazılmıştır. Beliğ’in bu eseri, Faizî’nin tezkiresi gibi şiir antolojisi niteliği taşımaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Mirzazade Mehmet Salim Efendi’nin Tezkiretü’ş-şuara’sına zeyl olarak yazılan eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Esrar Dede -Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye

Âkif - Mir’at-i Şi’r

Ramiz - Âdab-ı Zurefa

Salim - Tezkire-i Şuara

Mucib - Tezkire-i Şuara

Açıklama:

Mirzazade Mehmet Salim Efendi’nin Tezkiretü’ş-şuara’sına zeyl olarak yazılan eser Âdab-ı Zurefa, yazarı ise Ramiz'dir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Ramiz - Âdab-ı Zurefa

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Silahdarzade Mehmet Emin tezkiresinin özelliklerinden biri değildir?

Antoloji niteliğinde taşıması

Beliğ Tezkiresi’nin zeyli durumunda olması

Şairler hakkında çok kısa bilgi vermesi

Bazen eserine aldığı şairlerin sadece isimlerini belirtmekle yetinmesi

Aynı değerdeki şairlerin şiirlerini seçerken eşit ve ölçülü davranması

Açıklama:

A,B,C,D seçeneklerindeki özellikler Silahdarzade Mehmet Emin tezkiresinin özelliklerindendir. Fakat E seçeneğindeki bilgi yanlıştır. Yazar örnek şiirleri seçerken fazla ölçülü davranmamıştır. Aynı değerdeki şairlerden birinde sadece bir örnekle yetinirken diğerinde on gazelden fazla örnek vermiştir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Aynı değerdeki şairlerin şiirlerini seçerken eşit ve ölçülü davranması

Doğru Cevap: E

Soru 104

Mustafa Safvet Efendi’nin Nuhbetü’l-asar min-Fevaidi’l-eşar adlı tezkiresi aşağıdakilerden hangisinin özeti niteliğindedir?

Safayî Tezkiresi

Silahdarzâde Tezkiresi

Riyazi Tezkiresi

Salim-Tezkire-i Şuara

Ramiz Tezkiresi

Açıklama:

Nuhbetü’l-asar min-Fevaidi’l-eşar (y.1783): Mustafa Safvet Efendi, 1720 yılında
yazılan Safayî Tezkiresi’ni özetleyerek 1783 tarihinde eserini kaleme almıştır. Eser,
Safayî Tezkiresi’nin başındaki takrizlerin kısaltılmış şekillerinden, seçilmiş 326
şairden ve sona koyulmuş Tezyilü’l-kitab kısmından meydana gelmiştir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Esrar Dede, kaleme aldığı Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye adlı eseriyle ilgili aşağıdakilerin hangisinden dolayı eleştirilere maruz kalmıştır.

Mevlevî dedelerinin hayatlarının anlatımında ve övgülerde daha süslü ve zor anlaşılır bir dil kullanması

Bağdatlı Ruhî gibi şairleri olmadıkları hâlde Mevlevî olarak göstermesi

Mevlevî şeyhlerini aşırı sözlerle överek hepsini büyük şair olarak göstermesi

Şairleri yalnızca Mevlevîlik bakımından ele alırken sanatlarını değerlendirmede tarafsız kalamaması

Şairlerin hayatlarını iyi inceleyemediği ve sözlü kaynaklara fazlaca yer verdiği için eksiklik ve yanlışlıklara düşmüş olması

Açıklama:

Esrar Dede, Bağdatlı Ruhî gibi şairlerin olmadıkları hâlde Mevlevî gösterilmesinden dolayı eleştirilere maruz kalmıştır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Bağdatlı Ruhî gibi şairleri olmadıkları hâlde Mevlevî olarak göstermesi

Doğru Cevap: B

Soru 106

Enderunlu Âkif Bey’in bir ön söz, dört bölüm ve bir hatimeden meydana gelen ve Enderunlu şairleri bir araya topladığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Meşairü’ş-şuara

Mecalisü’n-nefais

Nuhbetü’l-asar min-Fevâ’idi’l-eş’ar

İcmâl-i Terceme-i Fakîr

Mir’at-i Şi’r

Açıklama:

Enderunlu Âkif Bey’in bir ön söz, dört bölüm ve bir hatimeden meydana gelen ve Enderunlu şairleri bir araya topladığı eseri Mir’at-i Şi’r 'dir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Mir’at-i Şi’r

Doğru Cevap: E

Soru 107

Şeyh Galib’in isteği üzerine şiirleri düzenleyerek şairler hakkında bilgi toplayan ve alfabe sırasına dizerek ilk zümre tezkiresini meydana getiren tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Akif

Ramiz

Salim

Esrar Dede

Silahdarzade

Açıklama:

Esrar Dede, eserinin başında Şeyh Galib’in Mevlana’dan başlayarak tanınmış mevlevi şairlerin beğendiği şiirlerini seçerek bir defterde topladığını, sonra bunu seçtiği şiirlerin şairleri hakkında bilgi toplaması ve bir tezkire yapması için kendisine verdiğini belirtir. Böylece eserini yazma sebebini açıklayan Esrar Dede, şeyhin isteği üzerine şiirleri düzenleyerek şairler hakkında bilgi toplamış ve alfabe sırasına dizerek bir Mevlevî şairleri tezkiresi meydana getirmiştir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Lâle Devri diye anılan, kültür ve edebiyatın çok geliştiği ve yüzlerce şairin yetiştiği bir devirde Safayî ve Salim Tezkireleri’ne giremeyen şairleri ve bu devirden sonra üne kavuşan şairleri yalnızca bu tezkirede bulmak mümkündür. Bu bakımdan devri için sık sık başvurulan tek kaynak sayılır. Ayrıca eser, verdiği etraflı, tenkitli ve isabetli bilgiler bakımından da önemlidir.

Salim - Tezkire-i şuara

Âkif - Mir’at-i Şi’r

Ramiz Tezkiresi

Mucib Tezkire-i Şuara

Safayî Tezkiresi

Açıklama:

Lâle Devri diye anılan, kültür ve edebiyatın çok geliştiği ve yüzlerce şairin yetiştiği bir devirde Safayî ve Salim Tezkireleri’ne giremeyen şairleri ve bu devirden sonra üne kavuşan şairleri yalnızca Ramiz Tezkiresi’nde bulmak mümkündür. Bu bakımdan devri için sık sık başvurulan tek kaynak sayılır. Ayrıca eser, verdiği etraflı, tenkitli ve isabetli bilgiler bakımından da önemlidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl şair tezkireleri arasında sayılamaz?

Tezkire-i Şuara-yı Kalenderiyye

Mir’at-i Şi’r

Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eşar

Nuhbetü’l-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar

Âdab-ı Zurefa

Açıklama:

18. YÜZYIL ŞAİR TEZKİRELERİ
• MUCİB-TEZKİRE-İ ŞUARA
• SAFAYÎ-NUHBETÜ’L-ASAR MİNFEVA’İDİ’L-EŞAR
• SALİM - TEZKİRE-İ ŞUARA
• BELİĞ-NUHBETÜ’L-ASAR Lİ-ZEYLİ
ZÜBDETİ’L-EŞAR
• RAMİZ-ADAB-I ZUREFA
• SİLAHDARZADE MEHMET EMİNTEZKİRE-İ ŞUARA
• SAFVET-NUHBETÜ’L-ASAR Fİ
FEVA’İDİ’L-EŞAR
• ESRAR DEDE -TEZKİRE-İ ŞUARA-YI
MEVLEVİYYE
• ÂKİF-MİR’AT-İ Şİ’R
A şıkkında adı geçen eser var olan bir eser değildir. Bu nedenle yanlıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdaki tezkire yazarlarından hangisi 18. yüzyıl tezkire yazarları arasında sayılamaz?

Mucib

Latifi

Safayi

Salim

Ramiz

Açıklama:

18. YÜZYIL ŞAİR TEZKİRELERİ
• MUCİB-TEZKİRE-İ ŞUARA
• SAFAYÎ-NUHBETÜ’L-ASAR MİNFEVA’İDİ’L-EŞAR
• SALİM - TEZKİRE-İ ŞUARA
• BELİĞ-NUHBETÜ’L-ASAR Lİ-ZEYLİ
ZÜBDETİ’L-EŞAR
• RAMİZ-ADAB-I ZUREFA
• SİLAHDARZADE MEHMET EMİNTEZKİRE-İ ŞUARA
• SAFVET-NUHBETÜ’L-ASAR Fİ
FEVA’İDİ’L-EŞAR
• ESRAR DEDE -TEZKİRE-İ ŞUARA-YI
MEVLEVİYYE
• ÂKİF-MİR’AT-İ Şİ’R
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 111

"Diyarbakır’da doğdu. Asıl adı Mustafa olup Mansurizade sanıyla tanındı. Babası Diyarbakırlı fetva emini Ahmet Efendi’dir. Babasından ve ilin tanınmış bilginlerinden ders alan şair, hattat Hafız Ahmet-i Semerkandî’den hat öğrendi. 1725 yılında Halep müderrisliğine, 1727’de Şam mevleviyetine atanan şair, aynı yıl içinde Şam’da öldü. Devrinde ilminin yanı sıra şairliğiyle de tanınan şair, şiirlerinde asıl mahlasından başka Racih, Kemalî mahlaslarını da kullandı."
Yukarıda bahsi geçen 18. yüzyıl tezkire şairi kimdir?

Akif

Beliğ

Mucib

Ramiz

Safvet

Açıklama:

Mucib (1672-1727), Diyarbakır’da doğdu. Asıl adı Mustafa Mucib olup Mansurizade sanıyla tanındı. Babası Diyarbakırlı fetva emini Ahmet Efendi’dir. Babasından ve ilin tanınmış bilginlerinden ders alan Mucib Efendi, hattat Hafız Ahmet-i Semerkandî’den hat öğrendi. İstanbul’da öğrenimine devam eden Mucib Efendi, 1688 yılında mülâzım ve müderris oldu. 1725 yılında Halep müderrisliğine, 1727’de Şam mevleviyetine atanan Mucib Efendi, aynı yıl içinde Şam’da öldü. Devrinde ilminin yanı sıra şairliğiyle de tanınan Mustafa Mucib Efendi, şiirlerinde Racih, Kemalî ve Mucib mahlaslarını kullandı.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 112

"Tezkiresine kısa bir giriş ve devrin sultanı IV. Murat’ın biyografisiyle başlayan yazar, kendisinden önceki tezkireciler gibi sultanları, belli meslek sahiplerini bir sınıflandırmaya tabi tutmadan sadece çağdaşı olan şairleri alfabetik sırayla verir. Rıza Tezkiresi’ndeki şairler arasında bir seçim yaparak eserini Riyazî’ye zeyil olarak yazdığını belirtir."
Yukarıda bilgileri verilen tezkire yazarı ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Safayî - Nuhbetü'l-asar min-Feva'idi'l-eşar

Salim - Tezkire-i Şuara

Ramiz - Adab-ı Zürefa

Mucib - Tezkire-i Şuara

Akif - Mir'at-ı Şi'r

Açıklama:

Tezkire-i Mucib (1710): Mustafa Mucib Efendi, gençliğinde görüşüp tanıştığı şairlerden topladığı şiirlerle oluşturduğu mecmuayı, daha sonra genişleterek 1710 yılında Tezkire-i Mucib adındaki eserini kaleme almıştır. Tezkiresine kısa bir giriş ve devrin sultanı IV. Murat’ın biyografisiyle başlayan Mucib Efendi, kendisinden önceki tezkireciler gibi sultanları, belli meslek sahiplerini bir sınıflandırmaya tabi tutmadan sadece çağdaşı olan şairleri alfabetik sırayla verir. Mucib Efendi, giriş kısmında Rıza Tezkiresi’ni incelediğini, Rıza’nın Hasan Çelebi ve Riyazî Tezkireleri’nden bazı şairleri aldığını, buna karşılık kendisinin sadece Rıza Tezkiresi’ndeki şairler arasında bir seçim yaparak eserini Riyazî’ye zeyil olarak yazdığını belirtir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 113

"İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mustafa’dır. Öğrenimini tamamladıktan sonra Sultan IV. Mehmet’in sadrazamlarından Elmas Mehmet Paşa tarafından korundu ve çavuş, kâtip, mektupçu ve defteremini oldu. Elmas Mehmet Paşa’ya yakınlığı yüzünden düşman kazandı. Paşa’nın Nemçe seferinde ölmesi üzerine görevden alındı. Bir süre sonra maliye tezkirecisi olarak görev yaptıysa da burada da fazla kalamadı. Bu arada çok maddî sıkıntı çekti. Yirmi beş yıl önce yazmaya başladığı tezkiresini 1720 yılında tamamladı ve sadrazam Damat İbrahim Paşa’ya sundu. Damat İbrahim Paşa da onu şıkk-ı sânî defterdarlığı görevine atadı. Ölünceye kadar bu görevde kaldı ve bundan sonra rahat bir ömür sürdü. 1726 yılında İstanbul’da vefat etti."
Yukarıda bahsi geçen 18. yüzyıl tezkire yazarı kimdir?

Akif

Mucib

Safvet

Ramiz

Safayî

Açıklama:

Safayî, İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mustafa’dır. Öğrenimini tamamladıktan sonra Sultan IV. Mehmet’in sadrazamlarından Elmas Mehmet Paşa tarafından korundu ve çavuş, kâtip, mektupçu ve defteremini oldu. Mustafa Safayî, Elmas Mehmet Paşa’ya yakınlığı yüzünden düşman kazandı. Paşa’nın Nemçe seferinde ölmesi üzerine Mustafa Safayî görevden alındı. Bir süre sonra maliye tezkirecisi olarak görev yaptıysa da burada da fazla kalamadı. Bu arada çok maddî sıkıntı çekti. Safayî, yirmi beş yıl önce yazmaya başladığı tezkiresini 1720 yılında tamamladı ve sadrazam Damat İbrahim Paşa’ya sundu. Damat İbrahim Paşa da onu şıkk-ı sânî defterdarlığı görevine atadı. Safayî, ölünceye kadar bu görevde kaldı ve bundan sonra rahat bir ömür sürdü. Mustafa Safayî, 1726 yılında İstanbul’da vefat etti.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 114

"1720 yılında tamamlanan tezkire, bir ön söz, on sekiz takriz ve alfabe sırasıyla 476 şairden meydana gelmiştir. Tezkire tamamladıktan sonra devrin sadrazamı Damat İbrahim Paşa’ya sunulmuştur. Tezkire yazarı tezkiresinin özentili bir inşa örneği olan ön sözünde, Latifî, Âşık Çelebi ve Hasan Çelebi gibi büyük biyografi ustalarına özenerek tezkire yazmak istediğini, Elmas Mehmet Paşa’nın yanında iken bu işe başladığını, ama bir türlü zaman bulup topladığı bilgileri bir araya getiremediğini ve Damat İbrahim Paşa devrinde tamamlayabildiğini belirtir."
Yukarıda hakkında bilgiler verilen tezkire ve yazarı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Safayî - Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eş’ar

Mucib - Tezkire-i Şuara

Ramiz - Adab-ı Zurefa

Esrar Dede - Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye

Akif - Mir'at-ı Şi'r

Açıklama:

Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eş’ar (y.1720): Safayî’nin 1720 yılında tamamladığı Tezkire-i Şuara olarak da bilinen Nuhbetü’l-asar min-Feva’idi’l-eşar, bir ön söz, on sekiz takriz ve alfabe sırasıyla 476 şairden meydana gelmiştir. Safayî, eserini tamamladıktan sonra devrin sadrazamı Damat İbrahim Paşa’ya sunmuştur. Safayî, tezkiresinin özentili bir inşa örneği olan ön sözünde, Latifî, Âşık Çelebi ve Hasan Çelebi gibi büyük biyografi ustalarına özenerek tezkire yazmak istediğini, Elmas Mehmet Paşa’nın yanında iken bu işe başladığını, ama bir türlü zaman bulup topladığı bilgileri biraraya getiremediğini ve Damat İbrahim Paşa devrinde tamamlayabildiğini belirtir. Böylece hayatı boyunca şairlerle yakın ilişkiler içinde olan Safayî, yazmayı tasarladığı tezkiresi için uzun bir süre bilgi toplamış ve yirmi beş yıl içinde eserini meydana getirmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 115

"İstanbul’da doğdu. Asıl adı, Mehmet Emin olup Mirzazade sanıyla tanındı. Babası, Şeyhülislam Mirza Mustafa Efendi’dir. Babasının ilmiye sınıfına mensup olmasından dolayı henüz beş yaşında iken mülazım sayıldı (1693). Babasından ve devrin tanınmış bilginlerinden ders alan şair, 1704 yılında on altı yaşında Eyüp Siyavuş Paşa Medresesi’ne müderris oldu. İstanbul’un çeşitli medreselerinde görev yaptıktan sonra Süleymaniye müderrisliğine kadar yükseldi. Selanik, Serez ve İstanbul’da kadılık yaptı. Şeyhülislam olan babası görevden alınınca birlikte Trabzon’a sürüldüler. Trabzon’da bir buçuk yıl kaldıktan sonra İstanbul’a döndüler. Ancak yedi yıl gibi bir süre hiçbir görevde çalışamadı."
Yukarıda bahsi geçen 18. yüzyıl tezkire şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Beliğ

Salim

Mucib

Akif

Safvet

Açıklama:

Salim (1688-1743), İstanbul’da doğdu. Asıl adı, Mehmet Emin olup Mirzazade sanıyla tanındı. Babası, Şeyhülislam Mirza Mustafa Efendi’dir. Babasının ilmiye sınıfına mensup olmasından dolayı Salim, henüz beş yaşında iken mülazım sayıldı (1693). Babasından ve devrin tanınmış bilginlerinden ders alan Salim, 1704 yılında onaltı yaşında Eyüp Siyavuş Paşa Medresesi’ne müderris oldu. İstanbul’un çeşitli medreselerinde görev yaptıktan sonra Süleymaniye müderrisliğine kadar yükseldi. Selanik, Serez ve İstanbul’da kadılık yaptı. Şeyhülislam olan babası görevden alınınca birlikte Trabzon’a sürüldüler. Trabzon’da bir buçuk yıl kaldıktan sonra İstanbul’a döndüler. Ancak yedi yıl gibi bir süre hiçbir görevde çalışamadı.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 116

"1722 yılında tamamlanan eser, uzun bir girişle biri padişahlara, diğeri asıl şairlere ait olmak üzere iki bölüm hâlinde düzenlenmiştir. Eser tamamlandıktan sonra devrin sadrazamı Damat İbrahim Paşa’ya sunulmuştur. Esere hamdele ve salveleyle başlandıktan sonra devrin sultanı, sadrazamı ve şeyhülislamı için söylenmiş övgü dolu kasidelere yer verilmiş; daha sonra Latifî, Âşık Çelebi, Hasan Çelebi ve Riyazî gibi tezkirecilerin yolundan yürünerek şairin doğum tarihi olan 1688 yılının esas alınarak tezkirenin yazılmaya başlandığı belirtilmiştir."
Yukarıda hakkında bilgiler verilen tezkire şairi ve tezkiresi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Mucib - Tezkire-i Şuara

Ramiz - Adab-ı Zurefa

Salim - tezkire-i Şuara

Akif - Mir'at-ı Şi'r

Safvet - Nuhbetü'l-Asar fi Feva'idi'l-Eşar

Açıklama:

Tezkire-i Şuara: Sâlim’in 1722 yılında tamamladığı Tezkire-i Şuara olarak da bilinen Tezkire-i Salim, uzun bir girişle biri padişahlara, diğeri asıl şairlere ait olmak üzere iki bölüm hâlinde düzenlenmiştir. Salim, eserini tamamladıktan sonra devrin sadrazamı Damat İbrahim Paşa’ya sunmuştur. Salim, eserine hamdele ve salveleyle başladıktan sonra devrin sultanı, sadrazamı ve şeyhülislamı için söylenmiş övgü dolu kasidelere yer vermiş; daha sonra Latifî, Âşık Çelebi, Hasan Çelebi ve Riyazî gibi tezkirecilerin yolundan yürüyerek kendi doğum tarihi olan 1688 yılını esas alarak tezkire yazmaya başladığını, İstanbul’dan uzakta bulunduğu zamanlarda ise çalışamadığını belirtmiş ve İstanbul’a döndüğünde Safayî’nin tezkire yazdığını öğrenince çok üzüldüğünü, bunun üzerine tezkiresini tamamladığını, ama Safayî gibi basit bir dille değil, eserini sanatlı bir inşa örneği göstererek yazdığını ifade etmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 117

"1668'de Bursa’da doğdu. Asıl adı İsmaildir. Dedesi, Seyyid Mehmet Şahin Efendi, babası Şahin Emirzade sanıyla bilinen Mantıcı Mescidi imamı İbrahim Efendi’dir. Bursa’da yetişen şair, ilk olarak babasından ve daha sonra da Bursa’nın tanınmış bilginlerinden ders aldı. Arapça ve Farsçayı, dinî ve edebî bilimleri iyi öğrenen şair, babasının ölümünden sonra aynı mescide imam oldu. Kısa süreli yaptığı Tokat mahkemesi naibliği görevi hariç tutulursa bütün ömrü Bursa’da geçti."
Yukarıda bahsi geçen 18. yüzyıl tezkire şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Akif

Salim

Safvet

Beliğ

Ramiz

Açıklama:

Belîğ (1668-1729), Bursa’da doğdu. Asıl adı İsmail olup Bursalı İsmail Belîğ olarak tanındı. Dedesi, Seyyid Mehmet Şahin Efendi, babası Şahin Emirzade sanıyla bilinen Mantıcı Mescidi imamı İbrahim Efendi’dir. Bursa’da yetişen İsmail Beliğ, ilk olarak babasından ve daha sonra da Bursa’nın tanınmış bilginlerinden ders aldı. Arapça ve Farsçayı, dinî ve edebî bilimleri iyi öğrenen İsmail Beliğ, babasının ölümünden sonra aynı mescide imam oldu. İsmail Beliğ’in kısa süreli yaptığı Tokat mahkemesi naibliği görevi hariç tutulursa bütün ömrü Bursa’da geçti. Ayrıca İsmail Beliğ, Bursa’da Evkaf-ı Haremeyn mahkemesinde müfettiş kâtipliği, Hazret-i Emir imareti ile Yeşil imarette önce kâtiplik, bir ara Hazret-i Emir imareti Gaile naibliği ve her iki imarette de imaret müdürlüğü yaptı. Devrinde şair, tarihçi ve bilim adamı olarak tanınan İsmail Beliğ, 10 Nisan 1729 (22 Ramazan 1142) yılında Bursa’da öldü.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 118

Aşağıdaki eserlerden hangisi 18. yüzyıl tezkire şairlerinden olan Beliğ'in eserleri arasında sayılamaz?

Genc-i Şaygan

Âyine-i Huban

Gül-i Sad-berg

Seb’a-i Seyyare

Zahirü’l-hukkam

Açıklama:

Bursa Şehrengizi (Âyine-i Huban): Bursa şehrinin güzellerinden ve güzelliklerinden bahseden 269 beyitlik bir eserdir.
Divan: Bu eser bugün için elimizde değildir.
Genc-i Şaygan: Edebiyat, hâl tercümesi ve fıkıh meselelerinden bahseden bu eser, henüz ele geçmemiştir.
Güldeste-i Riyaz-ı İrfan ve Vefeyat-ı Danişveran-ı Nadiredan: Eserde, Bursa’nın Osmanlı devletine katılmasından başlayarak zamanına kadar burada doğan, yetişen ya da görev yapan, orada ölen Osmanlı sultan ve şehzadeleri, devlet adamları, şeyh, bilgin, şair, doktor, hattat ve meddah gibi tanınmış kişileri (495 kişi) hakkında bilgi verilmektedir.
Gül-i Sad-berg: İsmail Beliğ’in Hanifzade Tahir Ahmed’in Asar-ı Nev’indeki 100 hadisini birer beyitle tercüme ettiği eseridir.
Seb’a-i Seyyare: İsmail Beliğ’in yedi na’tından ibaret bir eserdir.
Sergüzeşt-name-i Fakır Be-azimeti Tokat: İsmail Beliğ’in Tokat’a giderken yolda başından geçen olaylarla, Tokat’taki hayatını ve devlet memurlarının yolsuzluklarını anlatan 151 beyitten oluşan bir mesnevidir.
Nuhbetül-asar li-Zeyli Zübdeti’l-eşar (y.1727): Eser, Kafzade Fa’izî’nin (y.1622) Zübdetü’l-eşar’ına zeyl olarak yazılmıştır. Beliğ’in bu eseri, Faizî’nin tezkiresi gibi şiir antolojisi niteliği taşımaktadır.
Bu bilgiler doğrultusunda E şıkkındaki eserin kendisine ait olmadığı ortadadır. E şıkkındaki eser Ramiz'e aittir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyıl tezkirelerinin özelliklerinden biri değildir?

Şairlerle ilgili biyografik bilgilerin çok kısa bir biçimde verilmesi

Kişilerin biyografilerinin epeyce uzun tutulması

Daha önce hiç denenmemiş bir biçimde biyografiye örnek şiirle başlanması

Şairlerin şiirlerinden verilen örneklerin azaltılması

Birkaçı dışında sade bir dil kullanılarak antoloji tipi tezkireciliğin sürdürülmesi

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri
19. yüzyılda 17. yüzyıldakine benzer biçimde biyografik bilgiler çok az yer tutar. Hatta kimi zaman hiçbir bilgi verilmeden söz konusu şairin şiiri ile yetinilir. Verilen şiir örneklerinde de azaltmaya gidilmiştir. Antoloji tipi tezkirecilik uygulamasında oldukça sade bir dil ve üslup kullanılmış olup yeni bir uygulama olarak biyografiye örnek bir şiirle başlanmıştır. Kişilerin biyografileri uzun değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

19. Yüzyılda antoloji tipi tezkireciliği kullanmayan sanatçı ve eseri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Esat Efendi - Bağçe-i Safa-enduz

Mehmet Tevfik - Kafile-i Şuara

Şefkat Seyyid - Tezkiretü’ş-şuara

Fatîn - Hatimetü’l-eş’âr

Tevfik - Mecmuatü’t-teracim

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri
19. yüzyılda 17. yüzyıldakine benzer bir biçimde antoloji tipi tezkirecilik yaygınken Esat Efendi , Bağçe-i Safa-enduz adlı tezkiresinde bunun dışında bir anlayış sergilemiş ve biyografileri uzun tutmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Divan şairi olmasının yanında, yazmış olduğu tezkiresiyle de tanınmıştır. Nerelerde yaşadığı, ne derece öğrenim gördüğü konusunda tam bir bilgi yoktur. Ancak onun Kırım hanlarının yanında, Eflak ve Boğdan beylerinin kâtipliğinde bulunduğu belirtilir. Emekliye ayrılıp yerleştiği İstanbul’da ilim ve edebiyatla uğraşmış, tezkiresini de burada yazmıştır. Tezkiresini yazarken Silahdarzade Tezkiresi’nden yararlanmıştır. Divançe, Siyer-i Nebevî, Hadikatü’l-vüzerâ, Tezkiretü’ş-şuara eserleridir. Tezkiresi edebiyat tarihimizde kendi adıyla da anılmaktadır.
Burada tanıtılan 19. yüzyıl tezkirecisi aşağıdakilerden hangisidir?

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Mehmet Tevfik

Fatin

Şefkat-i Bağdadî

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri - Şevkat - Tezkire-i Şuara
Tam adı Şefkat Seyyid Abdulfettah olan sanatçı, Bağdatlı olduğu için Şefkat-i Bağdadi olarak da anılır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Esat Efendi’nin tercüme eserinin adıdır?

Delailü Nübüvveti Nebiyyina

Mehasin-i Mecidiyye

Kevkebü’l-mesud fi kevkebeti’l-cünud

Şahid-i Müverrihîn

Sefername-i Hayr

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri - Esat Efendi - Bağçe-i Safa-Enduz
Kevkebü’l-mesud fi kevkebeti’l-cünud, II. Mahmud’un askeri alanda yaptığıyeniliklerin akla ve dine uygunluğunu ortaya koyan tercüme eserdir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Esat Efendi’ye ait aşağıdaki eserlerin hangisinin ele aldığı konu yanlış verilmiştir?

Üss-i Zafer - Yeniçeri ocağının kaldırılması

Delailü Nübüvveti Nebiyyina - Tevrat ve İncil’de Hz. Muhammed’e dair işaretler

Pendname - İman ve amel ilişkisinin ele alınması

Teşrifat-ı Kadime - Osmanlı Devletinin resmi protokolü

Şahid-i Müverrihîn - Dilimizdeki imlâ, tarih düşürme kuralları

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri - Esat Efendi - Bağçe-i Safa-Enduz
Pendname, çocuklar için yazılmış manzum bir öğüt kitabıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

(Hüsnüne yüz vech ile telkin olur âyîneden / Bir nazar kıl kendine tebyîn olur âyîneden) Ârif Hikmet’in Tezkiretü’ş-Şuara’sında yer alan gazellerden alınan bu beytin bugünkü dile çevrilmiş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Her gece, yârin güzellik mehtabının görünmesiyle yeryüzü gümüş su olur, ayna da yastık.

O peri güzelim, güzelliğine o kadar düşkün ki aynada aksini gördüğünde şaşakalır.

Akıllı kişiler ondan feyiz alarak gönlünü aydınlatırken cihanın yeni gelini aynada süslenir.

O kendini beğenmiş nazlı sevgilii güzelliğine pek güvenmesin. O kafir, karanlık, saçı gibi aynada dinsiz, kara görünür.

Güzelliğin, aynadaki yüz görüntüsüyle akılda kalır. Bir bak kendine aynadan kendini gösterir.

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri - Ârif Hikmet - Tezkiretü’ş-Şuara
Ârif Hikmet’in Tezkiretü’ş-Şuara’sında Aynî Antepli Hasan’a ait olan gazelden alınan beytin dil içi çevirisi şöyledir: Güzelliğin, aynadaki yüz görüntüsüyle akılda kalır. Bir bak kendine aynadan kendini gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Ben yârin ayrılık derdi ile ağlayıp inledikçe, zayıf düştükçe, yer gök benim haykırışlarımla doldu.
Yukarıda dil içi çevirisi verilen beyit aşağıdakilerden hangisidir?

Gül ruhun eyler arak-rîz eşk-bâr oldukça ben
Hüsnüne revnak verir âteş-nisâr oldukça ben

Âteş-i seyyâleye berk-i arakla fer verip
Yandırır ol mest-i nâzum pür-humâr oldukça ben

Velvele-sâz-ı füsûs oldu zemîn ü âsmân
Derd-i hecr-i yâr ile zâr u nizâr oldukça ben

Halka-i fitrâk-i zülfün pâyıma zancîr eder
Vahşetimden âzim-i sayd u şikâr oldukça ben

Çeşm-i mihre tûtyâ eyler felek her zerremi
Ol mehin tâ reh-güzârında gubâr oldukça ben

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri - Ârif Hikmet - Tezkiretü’ş-Şuara
Velvele-sâz-ı füsûs oldu zemîn ü âsmân
Derd-i hecr-i yâr ile zâr u nizâr oldukça ben

Doğru Cevap: C

Soru 8

Diğer tezkirelerden farklı olarak şairin biyografisinden önce şiirinin örnek verilmesi aşağıdaki eserlerden hangisinde görülmektedir?

Mecmuatü’t-teracim

Kafile-i Şuara

Tezkiretü’ş-şuara

Hatimetü’l-eşar

Bağçe-i Safa-enduz

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri - Fatin - Hatimetü’l-eşar
Fatin’in en önemli eseri olan ve 672 şairin hayatından söz eden Türk edebiyatının en hacimli şair tezkiresi olan Hatimetü’l-eşar’ da, şairin şiir örneğiyle başlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Tevfik’in Mecmua-i Terâcim adlı eseriyle ilgili bir özellik değildir?

Tevfik’in seyyit ve Mevlevi şeyhi olması nedeniyle eserde Mevlevi şairlerin hayatları ve şiirleri bulunmaktadır

Hacı Tevfik Efendi olarak tanınan sanatçının tek eseridir.

Eserde bir sıra ve düzen yoktur.

1595-1860 yılları arasında yetişen 542 kişinin hayatları kısaca belirtilmiştir.

Şairler yanında şair olmayanlara, hatta bazı Arap ve Acem şairlerine de yer verilmiştir.

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri - Tevfik - Mecmua-i Terâcim
Hacı Tevfik Efendi’nin Mevlevi şeyhi olduğu, mesnevihanlık yaptığı bilgisi doğru olmakla birlikte eserinde sadece Mevlevi şairlerin olduğu bilgisi yanlıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Özellikle çıkarmış olduğu mizahi gazete olan Çaylak ile tanınan sanatçı, güldürü yazılarının yanında makaleleri ve Letaif-i İnşa, Yadigâr-ı Macaristan-Asr-ı Abdülhamit Han, Bu Âdem, Tahrîc-i Harabat gibi birçok kitabı bulunmaktadır. Nasrettin Hoca fıkralarını bulup çıkartmış ve bir kitapta toplamıştır. Ayrıca Kafile-i Şuara adlı bir tezkiresi de bulunmaktadır.
Burada sözü edilen sanatçı, aşağıdakilerden hangisidir?

Esat Efendi

Mehmet Tevfik

Şefkat Bağdadi

Ârif Hikmet

Fatin

Açıklama:

19. Yüzyıl Şair Tezkireleri Mehmet Tevfik - Kafile-i Şuara
Mehmet Tevfik.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Şefkat Seyyid Abdulfettah'ın eserlerinden biridir?

Ahvâl-i Tunus

Divançe

Âyâtü’l-hayr

El-Ahkâmü’l-meriyye

Mecmuatü’t-teracim

Açıklama:

Divançe:Şefkat Seyyid Abdulfettah'ın şiirlerini topladığı eseridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Şefkat Seyyid Abdulfettah'ın "Hadikatü’l-vüzerâ" adlı eserinin içeriği aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. peygamberin, din büyüklerinin, halifelerin hayatlarını anlatan bir eserdir

Şiirlerini topladığı eseridir

1730’dan 1814’e kadar gelen 125 şair alfabetik olarak dizilmiştir

Ziyaeddin Yusuf Ziya Paşa’nın 1705’te ilk sadrazamlığından Alemdar Mustafa Paşa’nın sadrazamlığına kadar gelen sadrazamları anlatır

II. Mahmut’un 1837’de Tuna vilayetine yaptığı geziyi anlatan eserdir

Açıklama:

Hadikatü’l-vüzerâ: Ziyaeddin Yusuf Ziya Paşa’nın 1705’te ilk sadrazamlığından Alemdar Mustafa Paşa’nın sadrazamlığına kadar gelen sadrazamları anlatır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Şefkat Seyyid Abdulfettah'ın en önemli eseri olan Tezkiretü’ş-şuara hangi yıl yazılmıştır?

1806

1810

1814

1818

1822

Açıklama:

Şefkat Seyyid Abdulfettah'ın en önemli eseri olan tezkiresi "Tezkiretü’ş-şuara" 1814 yılında yazılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Esat Efendi'nin eserlerinden biri değildir?

Ahvâl-i Tunus

Âyâtü’l-hayr

Delailü Nübüvveti Nebiyyina

Mehasin-i Mecidiyye

Mecmuatü’t-teracim

Açıklama:

Mecmuatü’t-teracim: Tezkiretüş-şuara adlı tezkiresinden sonra yazılmış bu Arapça biyografik eser Arif Hikmet'in eseridir. Doğru cevap E'ir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Arif Hikmet'in "El-Ahkâmü’l-meriyye" eserinin içeriği aşağıdakilerden hangisidir?

Zamanının tapu düzenlemesini içerir

Ârif Hikmet Bey’in babası İsmet Bey’in Osmanlı Devleti adına katıldığı uluslararası antlaşmaları içerir

Tezkiretüş-şuara adlı tezkiresinden sonra yazılmış Arapça biyografik bir eserdir

1592-1837 yılları arasında yetişen 203 şairin hayatı anlatılmıştır

Salim Tezkiresi’nin bıraktığı 1721’den 1853’e kadar Osmanlı ülkesinde yetişen şairler hakkında bilgi içerir

Açıklama:

El-Ahkâmü’l-meriyye: Zamanının tapu düzenlemesini içeren bir eserdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi tek eseri olan Hacı Tevfik Efendi’nin eseridir?

Delailü Nübüvveti Nebiyyina

Mecmuatü’t-teracim

Kafile-i Şuara

Hulâsatü’1-makâlât

Âyâtü’l-hayr

Açıklama:

Hacı Tevfik Efendi’nin tek eseri Mecmuatü’t-teracim’dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Çaylak Tevfîk ya da Çopur Tevfîk diye de anılan Mehmet Tevfîk hangi yıllar arasında yaşamıştır?

1820-1852

1833-1892

1833-1872

1843-1892

1843-1872

Açıklama:

Çaylak Tevfîk ya da Çopur Tevfîk diye de anılan Mehmet Tevfîk (1843-1892), İstanbul’da doğmuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

"Âsar-ı Perişan, Nevadirü’z-zaraif, Letaif-i Nasreddin, Bu Âdem, Hazine-i Letaif, Tahrîc-i Harabat" aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?

Mehmet Tevfîk

Fatîn

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Şefkat Seyyid Abdulfettah

Açıklama:

Sayısız makaleleri, güldürü yazılarından başka Letaif-i İnşa, Nizamü’l- âlem li-Cenabi Akhisarî, Kafile-i Şuara, İstanbul’da Bir Sene, Letaif-i Hikayat ve Garaib-i Rivayat, Âsar-ı Perişan, Nevadirü’z-zaraif, Letaif-i Nasreddin, Bu Âdem, Hazine-i Letaif, Tahrîc-i Harabat, Meşahir-i Osmaniyye Teracim-i Ahval-i Kapudan-ı Derya Meşhur Gazi Hayreddin Paşa Barbaros, Tarih veya Sene 1171 Cinayetleri, Yadigâr-ı Macaristan-Asr-ı Abdülhamit Han, Usul-i İnşa ve Kitabet ve Levamiü’n-nur adlarıyla yayınlanmış kitapları vardır. DOğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Mehmet Tevfîk'in tamamlanamamış eseri Kâfile-i Şuara kalan müsveddeleri de kaybolmasından sonra "Meşahir-i şuara-yı Osmaniyye’nin teracim-i ahvaliyle ba‘zı asar-ı şi‘riyyelerini cami’dir" alt başlığıyla hangi yıl yayımlanmıştır?

1843

1853

1863

1873

1883

Açıklama:

Kâfile-i Şuara, tanınmış tezkireler gibi herhangi bir devir şairlerini tanıtan bir tezkire değildir. Verdiği bilgiler önceki tezkirelerden alınmıştır. Ancak eseri tamamlanamamış ve D harfi ortalarına kadar olan kısmı basılabilmiştir. Kalan müsveddeleri de kaybolup gitmiştir Kafile-i Şuara İstanbul’da 1873 yılında Meşahir-i şuara-yı Osmaniyye’nin teracim-i ahvaliyle ba‘zı asar-ı şi‘riyyelerini cami’dir alt başlığıyla yayımlanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Fatîn’in en önemli eseri olan ve 672 şairin hayatından söz eden eser aşağıdakilerden hangisidir?

Mecmuatü’t-teracim

El-Ahkâmü’l-meriyye

Hatimetü’l-eşar

Tezkiretü’ş-şuara

Nasrun Aziz

Açıklama:

Hatimetü’l-eşar: Fatîn’in en önemli eseridir. 672 şairin hayatından söz eden tezkire, bu hâliyle Türk edebiyatının en hacimli şair tezkirelerindendir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

19.yüzyılda Fatin, bu yüzyılda daha önce hiç denenmemiş hangi yöntemi uygulamıştır ?

Şairle alakalı fazla bilgiye yer verilmeden doğrudan şairin şiirine yer verilmesi

Biyografiye önce örnek bir şiirle başlaması

Şiirlerinde biyografiye hiç yer vermemesi

Kendi otobiyografisine yer vermesi

Şiirlerin içerisinde şairlerin otobiyografisine de yer vermesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 22

Şefkat'in en önemli eseri aşağıdakilerden hangisidir ?

Siyer-i Nebevî

Divançe

Tezkire-i şuara

Hadikatü'l vüzerâ

Pendname

Açıklama:

Tezkire-i şuara (1814): Şefkat’in en önemli eseri tezkiresidir. Eserde 1730’dan
1814’e kadar gelen 125 şair alfabetik olarak dizilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Esad Efendi'nin eselerinden hangisi Tevrat ve İncilde Hz. Peygamber (SAV)'e dair işaretlerin üzerinde durduğu bir eseridir ?

Şahid-i Müverrihin

Delail-ü Nübüvvet-i Nebiyyina

Mehasin-i Mecdiye

Ayatü'l hayr

Beyanü-s Sıfati's Sübütiyetillahi

Açıklama:

Delailü Nübüvveti Nebiyyina: Tevrat ve İncil’de Hz. Peygambere dair işaretler
üzerinde durmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Şiirlerinde Nâbî, Nefî ve Nedim'in etkileri görülen şair aynı zamanda Namık Kemal'in onun için II. Mahmut devrinin en gözde şairlerinden biri olduğunu belirtmesi ve Cevdet Paşa'nıın Ziya Paşa'dan beğeniyle bahsettirdiği yazarımız aşağıdakilerden hangisidir ?

Arif Hikmet Bey

Esad Efendi

Şefkat Seyyid Abdülfettah

Fatin

Mekmet Tevfik

Açıklama:

Şiirlerinde Nefî, Nâbî ve Nedim’in etkileri görülen Ârif Hikmet Bey, eski
şiirin son temsilcilerinden biridir. Namık Kemal onun II. Mahmut devrinin
en gözde şairlerinden biri olduğunu belirtmektedir. Üç dilde yazdığı şiirlerini
topladığı divanından takdirle bahseden Cevdet Paşa ise Arapça şiirlerini beğenir. Onun ilmî ve edebî şahsiyetinden övgüyle söz eden bir başka kişi ise Ziya
Paşa’dır. Ârif Hikmet, geniş bilgisi, okumaya ve kitaba düşkünlüğü, nadide kitaplara sahip kütüphanesi ve cömertliği yanında konağını devrin bilgin, şair ve
diğer sanatçıların toplandığı bir merkez hâline getirmesiyle tanınmış ve birçok
sanatçı, bilim adamı ve şairle yakın dostluklar kurmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Arif Hikmet Bey'in aşağıdaki eserlerinden hangisi zamanının tapu düzenlemesini içeren bir eseridir ?

Mecmuatü't Teracim

Rumeli Teftiş Defteri

Tezkiretü'ş Şuara

El-Ahkâmü'l-meriyye

Pendname

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Fatîn'in hayatından söz eden ve en önemli eseridir ?

Divan

Hatimetü'l-Eşar

Fatin Tezkiresi

Pendname

Tezkiretü'ş Şuara

Açıklama:

Hatimetü’l-eşar: Fatîn’in en önemli eseridir. 672 şairin hayatından söz eden
tezkire, bu hâliyle Türk edebiyatının en hacimli şair tezkirelerindendir. Eser, Salim Tezkiresi’nin bıraktığı 1721’den 1853’e kadar Osmanlı ülkesinde yetişen şairler
hakkında bilgi içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Antoloji tipi tezkirelerin ilk örneğini aşağıdaki şairlerden hangisi vermiştir ?

Mehmet Tevfik

Kafzade Faizi

Hasan Aynî Efendi

Arif Hikmet

Fatîn

Açıklama:

Antoloji tipi tezkirelerin ilk örneğini aynı zamanda şair olan Kafzade Faizî vermiştir. Faizî, eserine aldığı şiir örneklerini büyük bir incelik ve titizlikle seçerken 19. yüzyılda bu
geleneği sürdüren tezkire yazarları, örnek seçiminde Faizî kadar özenli davranmazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Esad Efendi Bağçe-i Safa-enduz adlı tezkiresini, aşağıdaki hangi tezkireye zeyl olarak yazmıştır ?

Şefkat tezkiresi

Tezkiretü'ş- şuara

Kafzade tezkiresi

Arif Hikmet Bey tezkiresi

Salim Tezkiresi

Açıklama:

Esat Efendi Bağçe-i Safa-enduz adlı tezkiresini
Salim Tezkiresi’ne zeyl olarak yazmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 29

Devlet memurluğu yanında gazateciğili ile tanınan özellikle çıkarmış olduğu mizahi gazatesi Çaylak ile adından söz ettiren sayısız makaleleri ve güldürü yazıları olan yazar aşağıdakilerden hangisidir ?

Fatîn

Arif Hikmet Bey

Hasan Aynî Efendi

Mehmet Tevfik

Esad Efendi

Açıklama:

Özellikle çıkarmış olduğu mizahî gazete olan Çaylak ile tanınan Tevfik, düzenli bir eğitim görmedi, gazetelerde çalışarak yetişti. Tevfîk Bey, devlet memurluğu yanında gazeteciliğiyle tanındı. Bursa’da Hüdevendigâr, İstanbul’da Muhbir, Asır, Terakki ve Letaif-i Âsar gazetelerinde çalıştı. Girişken, şakacı ve renkli bir kişiliği vardı.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Esad Efendi'nin Bağçe-i safa-enduz ile Arif Hikmet'in Tezkiretü'ş-şuara adlı eserleri hangi özellikleri bakımından diğer tezkirelerden ayrılır ?

Şairler hakkındaki değerlendirmelerin tutarlı olması

Süslü bir dil ve üslupla biyografi kullanılması

Biyografinin sade ve anlaşılır bir dille yazılması

Tezkirelerde şiir örneklerine yer verilmesi

Tezkirelerin antoloji tipinde olması

Açıklama:

sıra süslü bir dil ve üslupla biyografi kaleme alma bakımından Esat
Efendi’nin, Bağçe-i Safa-enduz’u, Ârif Hikmet’in, Tezkiretü’ş- şuara’sı bu yüzyılda yazılmış olan diğer tezkirelerden ayrılır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi "Tezkiretü'ş-Şuara adlı eserin şairidir?

Tevfik Efendi

Şefkat

Esat Efendi

Arif Hikmet

Fatin

Açıklama:

"Tezkiretü'ş-Şuara adlı eserin şairi "Arif Hikmet"tir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi "Esat Efendi'ye ait olmayan bir eserdir?

Ahvâli Tunus

Âyâtü'l-hayr

Siyer-i Nebevî

Mehasın-i Mecidiyye

Pendname

Açıklama:

"Siyer-i Nebevî" adlı tezkire Esat Efendi'ye ait değildir. Bu tezkireyi yazan kişi Şefkat'tır. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Şiirlerinde Nefi, Nâbi ve Nedim'in etkileri görülen eski şiirin son temsilcisidir. El-Ahkâmü'l-meriyye, Hulâsatü'l-makâlât eserlerinden bazılarıdır.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Arif Hikmet

Şefkat

Esat Efendi

Arif Hikmet

Fatin

Açıklama:

Şiirlerinde Nefi, Nâbi ve Nedim'in etkileri görülen eski şiirin son temsilcisidir. El-Ahkâmü'l-meriyye, Hulâsatü'l-makâlât gibi eserlerin yazarı "Arif Hikmet"tir. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Fatin, Türk edebiyatının en hacimli tezkiresini yazan kişidir. Bu eserinde 672 şairden söz eder.
Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

El-Ahkâmü'l-meriyye

Hulâsatü'l makâlât

Divan

Hatimetü'l-esar

Fatin tezkiresi

Açıklama:

Fatin, Türk edebiyatının en hacimli tezkiresini yazan kişidir. Yazar "Hatimetü'l-esar" adlı bu eserinde 672 şairden söz eder.Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Döneminde çıkardığı "Çaylak" adlı mizahi gazete ile tanınmış olan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Arif Hikmet

Esat Efendi

Şefkat

Fatin

Tevfik Efendi

Açıklama:

"Çaylak" adlı mizahi gazete ile tanınmış olan şair Tevfik Efendi'dir. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 19.yüzyıl tezkirelerinin özelliklerinden biri değildir?

Şiir örneklerinin az olması

Biyografik bilgilerin kısa olması

Tezkire yönteminin önceki dönemlerde yazılan tezkirelerle aynı olması

Biyografiye bir şiirle başlanması

Antoloji tipi tezkire özelliğinde olması

Açıklama:

19.yüzyıl tezkirelerinin yöntemi, önceki dönemlerde yazılan tezkirelerle aynı değildir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi medrese öğrenimini bitirenlerin sınavı için hazırlanmış bir eserln adıdır?

Esile ve Evcibe

Bağce-i Safa-enduz

Mecmuatü't-teracim

Mecmua-ı Eşar

Tezkiretü'ş şuara

Açıklama:

Esile ve Evcibe adlı eserler medrese öğrenimini bitirenlerin sınavı için hazırlanmış eserin adıdır. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi "Arif Hikmet"in bir eseri olan "Mecmatü't-teracim"in konusudur?

Dönemin tapu düzenlemesini içermektedir.

Ulema, tarikat şeyhleri ve şairlerin hayatları anlatılmıştır.

Osmanlı Devleti'nin katıldığı anlaşmalar konu edilmiştir.

Eğitim kurumlarının işleyişi hakkındadır.

İnsanların komik hallerini anlatan bir mizahi eserdir.

Açıklama:

"Arif Hikmet"in bir eseri olan "Mecmatü't-teracim"in konusu; ulema, tarikat şeyhleri ve şairlerin hayatlarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi "Mehmet Tevfik"in eserlerinden biri değildir?

Letaif-i İnşa

İstanbul'da Bir Sene

Âsarı Perişan

Letaif-i Nasreddin

Mecmuatü't-teracim

Açıklama:

Mecmuatü't-teracim "Mehmet Tevfik"in eserlerinden biri değildir. Bu kitabın yazarı Tevfik Efendi'dir. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi 19 yüzyıl tezkirecilerden biri değildir?

Şefkat

Esat Efendi

Adnî

Fatin

Arif Hikmet

Açıklama:

Adnî, 19 yüzyıl tezkirecilerden biri değildir. Adnî 15. yüzyıl tezkirecilerindendir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi 19.yüzyıl tezkirelerinden biri değildir?

Mecalisü'n-Nefais

Mecmua-i Teracim

Tezkire-i Şuara

Kafile-i Şuara

Bağçe-i Safa-enduz

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi 19.yüzyılda yazılmış antoloji tipi tezkirelerden biridir?

Bağçe-i Safa-enduz

Mecmua-i Teracim

Tezkiretü’ş- şuara

Hest-Behişt

Mecalisü'n Nefais

Açıklama:

Verilen şiir
örneklerinde de kesintiye gidilir. Bu yüzyıl tezkire yazarlarından Şefkat, Tezkire-i
Şuara, Tevfik, Mecmua-i Teracim, Mehmet Tevfik, Kafile-i Şuara adlı eserleriyle
daha önceki ünitelerde geçen antoloji tipi tezkirelerin özelliklerini sürdürürler.

Doğru Cevap: B

Soru 43

"Kendi adıyla anılan tezkiresinde, 1592-1837 yılları arasında yetişen 203 şairin hayatı anlatılmış ve şiirlerinden örnekler verilmiştir. Alfabe sırasıyla düzenlenen tezkirede yer alan şairlerin bir kısmının hayatı, eserleri ve sanat anlayışları hakkında oldukça geniş bilgiler bulunurken, bazılarından ancak bir iki satırla söz edilmesi eserin tamamlanamadığını göstermektedir. Ali Emirî Efendi, bazı şairler hakkında tezyil notuyla esere ilavelerde bulunmuştur. Tezkirenin fihristinde yer alan şairlerden yedi kadarına da içeride yer verilmediği görülmektedir."
Yukarıda bahsedilen tezkire ve yazarı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Şefkat-Tezkire-iŞuara,

Tevfik-Mecmua-i Teracim

Ârif Hikmet-Tezkiretü’ş-şuara

Mehmet Tevfik-Kafile-i Şuara

Esat Efendi- Bağçe-i Safa-enduz

Açıklama:

Tezkiretü’ş-şuara: Ârif Hikmet Bey’in önemli eserlerinden biri tezkiresidir.
Kendi adıyla anılan tezkiresinde, 1592-1837 yılları arasında yetişen 203 şairin
hayatı anlatılmış ve şiirlerinden örnekler verilmiştir. Alfabe sırasıyla düzenlenen tezkirede yer alan şairlerin bir kısmının hayatı, eserleri ve sanat anlayışları
hakkında oldukça geniş bilgiler bulunurken, bazılarından ancak bir iki satırla
söz edilmesi eserin tamamlanamadığını göstermektedir. Ali Emirî Efendi, bazı
şairler hakkında tezyil notuyla esere ilavelerde bulunmuştur. Tezkirenin fihristinde yer alan şairlerden yedi kadarına da içeride yer verilmediği görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Fatîn’in en önemli eseridir. 672 şairin hayatından söz eden tezkire, bu hâliyle Türk edebiyatının en hacimli şair tezkirelerindendir. Eser, Salim Tezkiresi’nin bıraktığı 1721’den 1853’e kadar Osmanlı ülkesinde yetişen şairler hakkında bilgi içerir.
Yukarıda bahsi geçen tezkirenin adı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Fatin Tezkiresi

Salim Tezkiresi

Mecmuatü’t-teracim

Hatimetü’l-eşar

Letaif-i İnşa

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 45

Tek eseri Mecmuatü’t-teracim’dir. Tek nüshası bulunan eserde 1595 yılından başlayarak, yazıldığı 1859-60 yılına kadar yetişen 542 kişinin hayatları hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Eserde bir sıra ve düzen yoktur. Şairler yanında şair olmayanlara, hatta bazı Arap ve Acem şairlerine de yer verilmiştir.
Yukarıda bahsi geçen eserin yazarı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Esat Efendi

Ârif Hikmet

Fatîn

Mehmet Tevfîk

Hacı Tevfik Efendi

Açıklama:

Hacı Tevfik Efendi’nin tek eseri Mecmuatü’t-teracim’dir. Tek nüshası bulunan
eserde 1595 yılından başlayarak, yazıldığı 1859-60 yılına kadar yetişen 542 kişinin
hayatları hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Eserde bir sıra ve düzen yoktur. Şairler
yanında şair olmayanlara, hatta bazı Arap ve Acem şairlerine de yer verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Tevfik'in eserlerinden biri değildir?

Mecmuatü’t-teracim

Letaif-i İnşa

Kafile-i Şuara

İstanbul’da Bir Sene

Letaif-i Hikayat

Açıklama:

Sayısız makaleleri, güldürü yazılarından başka Letaif-i İnşa, Nizamü’lâlem li-Cenabi Akhisarî, Kafile-i Şuara, İstanbul’da Bir Sene, Letaif-i Hikayat
ve Garaib-i Rivayat, Âsar-ı Perişan, Nevadirü’z-zaraif, Letaif-i Nasreddin, Bu
Âdem, Hazine-i Letaif, Tahrîc-i Harabat, Meşahir-i Osmaniyye Teracim-i Ahval-i
Kapudan-ı Derya Meşhur Gazi Hayreddin Paşa Barbaros, Tarih veya Sene 1171
Cinayetleri, Yadigâr-ı Macaristan-Asr-ı Abdülhamit Han, Usul-i İnşa ve Kitabet
ve Levamiü’n-nur adlarıyla yayınlanmış kitapları vardır. Pek çok Nasreddin
hoca fıkrasını ortaya çıkartarak tanıttı.

Doğru Cevap: A

Soru 47

"Osmanlı devletinin kuruluşundan başlayarak 1873 tarihine kadar yaşayan şairleri bir araya getirmek üzere yazılmış olan son devir tezkirelerindendir. Tevfîk Bey, eserinin ön sözünde Tanzifat müdürlüğü sırasında gazeteciliği bırakarak araştırmacılığa yöneldiğini ve öteden beri yazmayı düşündüğü bu eser üzerinde çalışmaya başladığını anlatmıştır. Eski tezkireleri tarayıp tanınmış şairleri seçmiş, onların verdikleri bilgileri karşılaştırıp bazılarını özetleyerek tezkiresine almış ve şiirlerinden örnekler vermiştir."
Yukarıda bahsi geçen tezkire aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İstanbul’da Bir Sene

Kâfile-i Şuara

Tahrîc-i Harabat

Hazine-i Letaif

Letaif-i İnşa

Açıklama:

Kâfile-i Şuara: Osmanlı devletinin kuruluşundan başlayarak 1873 tarihine
kadar yaşayan şairleri bir araya getirmek üzere yazılmış olan son devir tezkirelerindendir. Tevfîk Bey, eserinin ön sözünde Tanzifat müdürlüğü sırasında
gazeteciliği bırakarak araştırmacılığa yöneldiğini ve öteden beri yazmayı düşündüğü bu eser üzerinde çalışmaya başladığını anlatmıştır. Eski tezkireleri tarayıp tanınmış şairleri seçmiş, onların verdikleri bilgileri karşılaştırıp bazılarını
özetleyerek tezkiresine almış ve şiirlerinden örnekler vermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Esat Efendi’nin en tanımış eserlerinden biridir. Esat Efendi Tezkiresi diye de tanınan bu eserin adı ebcedle yazılış tarihi olan 1835 yılını verir. Salim Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılmıştır. Eserde 1722-1835 yılları arasında yaşayan 209 şair hakkında bilgi verilmiştir. Esat Efendi şairler hakkında söylediklerini üst üste karalayıp düzeltmiştir. Kitapta yeni şairler ve şiirler için yerler ayrılmıştır. Verilen bilgilerin de bir kısmı eksik ve yanlıştır. Bu görünümüyle Esat Efendi Tezkiresi’nin tamamlanmadığı ve yazarının el yazısı ile karalama halinde kaldığı anlaşılmaktadır. Örnekler de büyük ölçüde Salim ve Fatin tezkirelerinden alınmıştır.
Yukarıda bahsi geçen tezkirenin adı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Mesh-i Ricl ve Mesh-i Huf

Nasrun Aziz

Bâğçe-i Safa-enduz

Pendname

Teşrifat-ı Kadime

Açıklama:

Bâğçe-i Safa-enduz: Esat Efendi’nin en tanımış eserlerinden biridir. Esat Efendi
Tezkiresi diye de tanınan bu eserin adı ebcedle yazılış tarihi olan 1835 yılını verir.
Salim Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılmıştır. Eserde 1722-1835 yılları arasında yaşayan 209 şair hakkında bilgi verilmiştir. Esat Efendi şairler hakkında söylediklerini
üst üste karalayıp düzeltmiştir. Kitapta yeni şairler ve şiirler için yerler ayrılmıştır. Verilen bilgilerin de bir kısmı eksik ve yanlıştır. Bu görünümüyle Esat Efendi
Tezkiresi’nin tamamlanmadığı ve yazarının el yazısı ile karalama halinde kaldığı anlaşılmaktadır. Örnekler de büyük ölçüde Salim ve Fatin tezkirelerinden alınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

19. yüzyıl şair tezkireleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

19. yüzyılda 17. yüzyıldakine benzer biçimde biyografik bilgiler oldukça azalır.

Bazen hiçbir bilgi verilmeden söz konusu şairin şiiri ile yetinilir

Verilen şiir örneklerinde de kesintiye gidilir.

Bu yüzyıl tezkire yazarlarından Şefkat antoloji tipi tezkirelerin özelliklerini sürdürür.

Fatin, daha önceki yüzyıllarda görüldüğü gibi biyografiye önce örnek şiirle başlar.

Açıklama:

19. yüzyılda 17. yüzyıldakine benzer biçimde biyografik bilgiler oldukça azalır.
Hatta bazen hiçbir bilgi verilmeden söz konusu şairin şiiri ile yetinilir. Verilen şiir
örneklerinde de kesintiye gidilir. Bu yüzyıl tezkire yazarlarından Şefkat, Tezkire-i
Şuara, Tevfik, Mecmua-i Teracim, Mehmet Tevfik, Kafile-i Şuara adlı eserleriyle
daha önceki ünitelerde geçen antoloji tipi tezkirelerin özelliklerini sürdürürler.
Bunların yanı sıra süslü bir dil ve üslupla biyografi kaleme alma bakımından Esat
Efendi’nin, Bağçe-i Safa-enduz’u, Ârif Hikmet’in, Tezkiretü’ş- şuara’sı bu yüzyılda yazılmış olan diğer tezkirelerden ayrılır. Fatin, bu yüzyılda daha önce hiç denenmemiş bir yöntemi uygulamaya koyarak biyografiye önce örnek şiirle başlar.
Ayrıca zamanın makam sahiplerini eserine almak ve onların pek değeri olmayan
şiirlerine yer vermekle itham edilir. Bazen de aynı mahlası kullanan şairlerin şiirlerini birbirine karıştırmıştır. Bu zaaflarına karşın çağının pek çok şairi için tek
kaynak olduğu için önemli bir tezkiredir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi bir tezkire yazarı olan Ârif Hikmet'in eserlerinden biri değildir?

Mecmuatü’t-teracim

Divan

Rumeli Teftiş Defter

Bağçe-i Safa-enduz

Tezkiretü’ş-şuara

Açıklama:

Divan: Divan edebiyatı’nın son dönemdeki en önemli temsilcilerindendir. Divanda Türkçe şiirlerinin yanı sıra Arapça ve Farsça şiirleri de bulunmaktadır.
El-Ahkâmü’l-meriyye: Zamanının tapu düzenlemesini içeren bir eserdir.
Hulâsatü’1-makâlât: Ârif Hikmet Bey’in babası İsmet Bey’in Osmanlı Devleti adına katıldığı uluslararası antlaşmaları ve bu antlaşmaların maddelerini içermektedir.
Mecmuatü’t-teracim: Tezkiretüş-şuara adlı tezkiresinden sonra yazılmış Arapça biyografik bir eserdir. Alfabetik sıra ile ulema, tarikat şeyhleri ve şairlerin hayatlarının anlatıldığı biyografik bir eserdir.
Rumeli Teftiş Defteri ile Mecmua-ı Eşar ve kısa bazı bilgileri ihtiva eden bir
hatıra defteri bulunmaktadır.
Tezkiretü’ş-şuara: Ârif Hikmet Bey’in önemli eserlerinden biri tezkiresidir.
Kendi adıyla anılan tezkiresinde, 1592-1837 yılları arasında yetişen 203 şairin
hayatı anlatılmış ve şiirlerinden örnekler verilmiştir. Alfabe sırasıyla düzenlenen tezkirede yer alan şairlerin bir kısmının hayatı, eserleri ve sanat anlayışları
hakkında oldukça geniş bilgiler bulunurken, bazılarından ancak bir iki satırla
söz edilmesi eserin tamamlanamadığını göstermektedir. Ali Emirî Efendi, bazı
şairler hakkında tezyil notuyla esere ilavelerde bulunmuştur. Tezkirenin fihristinde yer alan şairlerden yedi kadarına da içeride yer verilmediği görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyıl tezkire yazarlarından Şefkat'in tezkirelerinden biri değildir?

Divançe

Siyer-i Nebevî

Hadikatü’l-vüzerâ

Tezkiretü’ş-şuara

Bağçe-i Safa-enduz

Açıklama:

Bunların yanı sıra süslü bir dil ve üslupla biyografi kaleme alma bakımından Esat
Efendi’nin, Bağçe-i Safa-enduz’u, Ârif Hikmet’in, Tezkiretü’ş- şuara’sı bu yüzyılda yazılmış olan diğer tezkirelerden ayrılır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Arap alfabesindeki harflerin sayısal değerleri esas alınarak yapılan hesaplama ile bir kelime ya da ibarenin bir sayıya ya da tarihe karşılık gelmesine ne ad verilir?

Tezkire

Ebced hesabı

Hiyeroglif

Mısra

Nazmü’l-cevâhir

Açıklama:

Verilen tanım ebced hesabını tarif etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

1722-1835 yılları arasında yaşayan 209 şair hakkında bilgi verilen, Esat Efendi
Tezkiresi diye de tanınan eserin adı nedir?

Bâğçe-i Safa-enduz

Esile ve Ecvibe

Teşrifat-ı Kadime

Sefername-i Hayr

Mehasin-i Mecidiyye

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 54

Mecmuatü’t-teracim aşağıdakilerden hangisinin eseridir?

Şefkat

Raif İsmail Paşa

Arif Hikmet

Esat Efendi

II. Mahmut

Açıklama:

Verilen eser Arif Hikmet indir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Fatîn’in en önemli eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Sakiname

Nazmü’l-cevahir

Veliyyüddinzade

Hatimetü’l-eşar

Aruz

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 56

Hayatına dair, seyyit ve Mevlevî şeyhi olduğu, mesnevihanlık yaptığı ve 1868’de öldüğünden başka bilgi olmayan 19. yüzyıl tezkire yazarı kimdir?

Tevfik

Fatin

Şefkat

Arif Hikmet

Abdül Efendi

Açıklama:

Tevfik’in hayatına dair bilgilerimiz, seyyit ve Mevlevî şeyhi olduğu, mesnevihanlık yaptığı ve 1868’de öldüğünden ibarettir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Özellikle çıkarmış olduğu mizahî gazete olan Çaylak ile tanınan, 1892'de ölen ve Kafile-i Şuara'nın yazarı olan kişi kimdir?

Arif Hikmet

Şefkat

Fatin

Esat Efendi

Mehmet Tevfik

Açıklama:

Çaylak Tevfîk ya da Çopur Tevfîk diye de anılan Mehmet Tevfîk (1843-1892),
İstanbul’da doğdu. Özellikle çıkarmış olduğu mizahî gazete olan Çaylak ile tanınan Tevfik, düzenli bir eğitim görmedi, gazetelerde çalışarak yetişti. Kâfile-i Şuara: Osmanlı devletinin kuruluşundan başlayarak 1873 tarihine
kadar yaşayan şairleri bir araya getirmek üzere yazılmış olan son devir tezkirelerindendir. Tevfîk Bey, eserinin ön sözünde Tanzifat müdürlüğü sırasında
gazeteciliği bırakarak araştırmacılığa yöneldiğini ve öteden beri yazmayı düşündüğü bu eser üzerinde çalışmaya başladığını anlatmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

1876’da Osmanlı gazetesini çıkaran ve Macaristan’a gitti ve dönüşünde Yadigâr-ı Macaristan kitabını yayınlayan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Şefkat

Esat Efendi

Celaleddin

Arif Hikmet

Mehmet Tevfik

Açıklama:

Çaylak Tevfîk ya da Çopur Tevfîk diye de anılan Mehmet Tevfîk (1843-1892),
İstanbul’da doğdu. Özellikle çıkarmış olduğu mizahî gazete olan Çaylak ile tanınan Tevfik, düzenli bir eğitim görmedi, gazetelerde çalışarak yetişti. Bu arada
Hazinei Hassa Mektubî Odası’nda, Ticarethane-i Âmire’de, 1872 yılında İstanbul
Tanzifat Müdürlüğü’nde çalıştı. Bir süre Bursa ve Bosna vilayetlerinde kaldı. 1875
yılında Çaylak Tevfîk adıyla anılmaya başlandı. 1876’da Osmanlı gazetesini çıkardı. Bir ara Macaristan’a gitti ve dönüşünde Yadigâr-ı Macaristan kitabını yayınladı. Mehmet Tevfîk İstanbul’da öldü ve vasiyeti üzerine Çamlıca’ya gömüldü.
Tevfîk Bey, devlet memurluğu yanında gazeteciliğiyle tanındı. Bursa’da
Hüdevendigâr, İstanbul’da Muhbir, Asır, Terakki ve Letaif-i Âsar gazetelerinde çalıştı. Girişken, şakacı ve renkli bir kişiliği vardı.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Bâğçe-i Safa-enduz, aşağıdaki eserlerden hangisine zeyl olarak yazılmıştır?

Salim Tezkiresi

Esat Tezkiresi

Fatin Tezkeresi

Medhuş-şey’ü Dunehû

Nazmü’l-cevâhir

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

Şefkat'e ait "Tezkiretü'ş-şuara" ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?

100 şair alfabetik olarak dizilmiştir

Edebiyat tarihimizde Şefkat Teskiresi olarak tanınır

Şekil ve muhteva açısından türünün diğer örneklerine benzer

Dili basittir

İkinci en önemli eseridir

Açıklama:

Diğerleri yanlıştır. Cevap b şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 61

Yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Esat Efendi-Ahval-i Tunus

Şefkat-Kafile-i Şuara

Arif Hikmet- Tezkire-i Şuara

Mehmet Tevfik-Hatimetü'l-eşar

Tevfik-Bahçe-i Safa-enduz

Açıklama:

Diğerleri yanlıştır. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Esat Efendi'nin yeniçeri ocağının kaldırılmasını anlatan eserinin adı nedir?

Üss-i Zafer

Münşeat

Nasrun Aziz

Pendame

Ayatü'l-hayr

Açıklama:

b şıkkı, kendisi ve ailesi hakkında; c şıkkı,iman ve amel hakkında; d şıkkı, çocuklar için; e şıkkı, II. Mahmut hakkında yazılmıştır. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

-Şiirlerinde Nefi, Nabi ve Nedim'in etkileri görülür
-Eski şiirin son temsilcilerindendir
-Kadılık, Kazaskerlik, Şeyhülislamlık yapmıştır
-Son dönem Osmanlı alimleri arasında önemli bir yeri vardır
-5000 ciltlik nadir eser kütüphanesini Mescid-i Nebevi'de yaptırdığı kütüphaneye vakfetmiştir
Yukarıda bazı özellikleri verilen tezkire yazarı hangisidir?

Arif Hikmet

Şefkat

Esat Efendi

Tevfik

Mehmet Tevfik

Açıklama:

Bahsedilen özellikler Arif hikmet'e aittir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Hangisi Arif Hikmet'e ait değildir?

Divan

El-Ahkamü'l-meriyye

Hulasatü'l-makalat

Mecmua-ı Eşar

Münşeat

Açıklama:

E şıkkı Esat Efendi'ye aittir. Cevap e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Arif Hikmet'e ait olan Teskiretü-ş-şuara ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?

203 şairin hayatı ve şiirleri anlatılır

Eser tamamlanamamıştır

Ali Emiri Efendi bazı katkılarda bulunmuştur

Alfabe sırasıyla düzenlenmiştir

Anadolu dışındaki şairlere yer verilmemiştir.

Açıklama:

Yer verilmiştir. Cevap e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

-Fatin'in en önemli eseridir
-672 şair anlatılır
-Türk edebiyatının en önemli şair tekirelerindendir
-Osmanlı ülkesinde yetişen şairler anlatılır
-Salim tezkiresine zeyl olarak hazırlanmıştır
Yukarıda bazı özellikleri verilen eser hangisidir?

Hatimetü'l-eşar

Tezkiretü'ş-şuara

Mecmuatü't-teracim

Hulasatü'l-makalat

El-Ahkamü'l-meriyye

Açıklama:

Diğerleri Arif Hikmet'e aittir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Mecmuatü't-teracim hangisine aittir?

Tevfik

Mehmet Tevfik

Şefkat

Arif Hikmet

Fatin

Açıklama:

Tevfik'e aittir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Pek çok Nasreddin Hoca fıkrasını ortaya çıkararak tanıtan tezkireci yazar hangisidir?

Mehmet Tevfik

Tevfik

Şefkat

Arif Hikmet

Fatin

Açıklama:

Bahsedilen yazar Mehmet Tevfik'tir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Şefkat'in şiirlerini topladığı eserinin adı nedir?

Divançe

Siyer-i Nebevi

Hadikatü'l-vüzera

Tezkiretü'ş -şuara

Silahdarzade Tezkiresi

Açıklama:

B şıkkında Hz. Peygamber'i; c şıkkında, sadrazamları; d şıkkında yazarları anlatır; e şıkkı Şefkat'e ait değildir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi 19.yy tezkirelerin özelliklerinden biri değildir?

Biyografik bilgiler azdır.

Antoloji tipi tezkirelerin özellikleri söz konusudur.

Bu dönem tezkirelerin hepsi yalın bir dil ve üslupla kaleme alınmıştır.

Verilen şiir örneklerinde kesintiye gidilmiştir.

Biyografiye önce örnek bir şiirle de başlanabilir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 71

"Eserde 1730’dan 1814’e kadar gelen 125 şair alfabetik olarak dizilmiştir. Antoloji tipi tezkirelerde görülmeyecek kadar uzun mukaddimesiyle farklılık arz eder. Tezkirenin dili ağır ve özentilidir."
Yukarıda hakkında bilgi verilen tezkire aşağıdakilerden hangisidir?

El-Ahkâmü’l-meriyye

Divan

Âyâtü’l-hayr

Ahvâl-i Tunus

Tezkiretü’ş-şuara

Açıklama:

Şefkat’in en önemli eseri tezkiresidir. Eserde 1730’dan 1814’e kadar gelen 125 şair alfabetik olarak dizilmiştir. Şefkat, Enderunlu İbrahim Nâşit’in Müntehabât-ı Eşâr adlı şiir mecmuasını hizmetinde bulunduğu Yahya Paşazade Ali Bey’in isteği üzerine tezkire haline getirmiş ve Tezkire-i Şuara olarak isimlendirmiştir. Tezkire, biyografilerde bilginin verilme şekli, hemen bütün şairlerin vefat tarihlerinin kaydedilmesi, şair ve eser değerlendirmelerinde kullanılan kavramlar ve bunların kullanılma sıklıkları açısından diğer antoloji tipi tezkirelerle benzerlik gösterir. Ancak antoloji tipi tezkirelerde görülmeyecek kadar uzun mukaddimesiyle farklılık arz eder. Tezkirenin dili ağır ve özentilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

İstanbul’da doğdu. Ailesi Malatya’nın Arapkir kazasına bağlı Nerdübanlı köyündendir. Kendisinin seyyid olduğunu söylemektedir. Aile 1738’de İstanbul’a göç etmiş, babası Ahmet Efendi sahaflar şeyhi olmuştur. Müderrislik, naiblik, kâtiplik, vakanüvislik, kadılık, gazete başyazarlığı, kazaskerlik, elçilik, nazırlık vb. olmak üzere çok sayıda
farklı görevlerde bulunmuştur.
Yukarıda bilgileri verilen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Fatîn

Mehmet Tevfîk

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Şefkat-i Bağdadî

Açıklama:

Esat Efendi (1789-1848), İstanbul’da doğdu. Ailesi Malatya’nın Arapkir kazasına bağlı Nerdübanlı köyündendir. Esat Efendi, kendisinin seyyid olduğunu söylemektedir. Aile 1738’de İstanbul’a göç etmiş, babası Ahmet Efendi sahaflar şeyhi olmuştur. Esat Efendi, Sahaflar Şeyhizade diye şöhret buldu. Babasının Kudüs ve Mısır kadılıkları sırasında yanında bulunup Arapça öğrenen Esat Efendi, İstanbul’da Halet Efendi’ye intisap ederek tahsilini sürdürdü. Tahsilini tamamladıktan sonra müderrislik, naiblik, kâtiplik, vakanüvislik, kadılık, gazete başyazarlığı, kazaskerlik, elçilik, nazırlık vb. olmak üzere çok sayıda farklı görevlerde bulundu.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Esat Efendi'nin eserlerinden biridir?

Mecmuatü’t-teracim

Şahid-i Müverrihîn

Divan

Hatimetü’l-eşar

Rumeli Teftiş Defteri

Açıklama:

Şahid-i Müverrihîn: Türkçe’de kullanılan bazı kelimelerin imlâsını, tarih düşürmenin kurallarını ve bu alanda eser veren bazı şairlerin kısa biyografilerini
anlatan bir eserdir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Şiirlerinde Nefî, Nâbî ve Nedim’in etkileri görülür. Eski şiirin son temsilcilerinden biridir. Namık Kemal onun II. Mahmut devrinin en gözde şairlerinden biri olduğunu belirtmektedir."
Yukarıda hakkında bilgi verilen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Fatin Davut

Mehmet Tevfik

Şefkat

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 75

"Fatîn’in en önemli eseridir. 672 şairin hayatından söz eden tezkire, bu hâliyle Türk edebiyatının en hacimli şair tezkirelerindendir. Eser, Salim Tezkiresi’nin bıraktığı 1721’den 1853’e kadar Osmanlı ülkesinde yetişen şairler hakkında bilgi içerir."
Yukarıda hakkında bilgi verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

Divan

Hatimetü’l-eşar

Fatin Tezkiresi

Salim Tezkiresi

Mecmuatü’t-teracim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Şefkat-i Bağdadî'nin eserlerinden biri değildir?

Ahvâl-i Tunus

Divançe

Siyer-i Nebevî

Hadikatü’l-vüzerâ

Tezkiretü’ş-şuara

Açıklama:

Tam adı Şefkat Seyyid Abdulfettah’tır. Eserleri:
Divançe, Siyer-i Nebevî, Hadikatü’l-vüzerâ, Tezkiretü’ş-şuara

Doğru Cevap: A

Soru 77

"Türkçe’de kullanılan bazı kelimelerin imlâsını, tarih düşürmenin kurallarını ve bu alanda eser veren bazı şairlerin kısa biyografilerini anlatan bir eserdir."
Esat Efendi'nin yukarıda bilgileri verilen eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Pendname

Beyanü’s-sıfati’s-sübutiyetillahi Teala

Delailü Nübüvveti Nebiyyina

Âyâtü’l-hayr

Şahid-i Müverrihîn

Açıklama:

Şahid-i Müverrihîn: Türkçe’de kullanılan bazı kelimelerin imlâsını, tarih düşürmenin kurallarını ve bu alanda eser veren bazı şairlerin kısa biyografilerini anlatan bir eserdir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Esat Efendi'nin tercümelerinden biri değildir?

Esile ve Ecvibe

İman-ı Ebeveyn

Mecmua-ı Eşar

Kevkebü’l-mesud fi-kevkebeti’l-cünud

Tevarih

Açıklama:

Esile ve Ecvibe, İman-ı Ebeveyn, Kevkebü’l-mesud fi-kevkebeti’l-cünud, Mahmudü’l-eser fitercemeti’l-mustazrafi’l-müsteser, Ziba-yıTevarih, Bâğçe-i Safa-enduz

Doğru Cevap: C

Soru 79

"İstanbul’da doğdu. Özellikle çıkarmış olduğu mizahî gazete olan Çaylak ile tanınan sanatçı, düzenli bir eğitim görmedi, gazetelerde çalışarak yetişti. Bu arada Hazinei Hassa Mektubî Odası’nda, Ticarethane-i Âmire’de, 1872 yılında İstanbul Tanzifat Müdürlüğü’nde çalıştı. Bir süre Bursa ve Bosna vilayetlerinde kaldı. 1876’da Osmanlı gazetesini çıkardı. Bir ara Macaristan’a gitti ve dönüşünde Yadigâr-ı Macaristan kitabını yayınladı. İstanbul’da öldü ve vasiyeti üzerine Çamlıca’ya gömüldü."
Yukarıda hakkında bilgi verilen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Fatin Davut

Mehmet Tevfik

Şefkat

Açıklama:

"İstanbul’da doğdu. Özellikle çıkarmış olduğu mizahî gazete olan Çaylak ile tanınan Mehmet Tevfik, düzenli bir eğitim görmedi, gazetelerde çalışarak yetişti. Bu arada Hazinei Hassa Mektubî Odası’nda, Ticarethane-i Âmire’de, 1872 yılında İstanbul Tanzifat Müdürlüğü’nde çalıştı. Bir süre Bursa ve Bosna vilayetlerinde kaldı. 1876’da Osmanlı gazetesini çıkardı. Bir ara Macaristan’a gitti ve dönüşünde Yadigâr-ı Macaristan kitabını yayınladı. İstanbul’da öldü ve vasiyeti üzerine Çamlıca’ya gömüldü."

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Şefkat'in "Tezkire-i Şuara" eserinin özelliklerinden biri değildir?

Eserde 125 şair alfabetik olarak dizilmiştir.

Eser edebiyatımızda "şefkat Tezkiresi" olarak tanınmaktadır.

Eserin yazımında "Silahdarzade Tezkiresi"nden yararlanılmıştır.

Eser diğer Antolojik tipi tezkirelere benzerlik göstermez.

Eserin dili ağır ve süslüdür.

Açıklama:

Şefkat'in "Tezkire-i Şuara" eserinin bir özelliği de diğer antoloji tipi tezkirelere benzerlik göstermemesidir. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Esat Efendi'nin medrese tahsilini bitirenlerden birinin sınavında sorulan soruları ve cevapları içine alan eserinin adıdır?

Ahvâl-ı Tunus

Âyâtü'l-hayr

Münşeat

Pendname

Esile ve Ecvibe

Açıklama:

Esat Efendi'nin medrese tahsilini bitirenlerden birinin sınavında sorulan soruları ve cevapları içine alan eserinin adı "Esile ve Ecvibe'dir. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

II. Mahmut döneminin en gözde şairidir. Aynı zamanda Namık Kemal, Cevdet Paşa ve Ziya Paşa'nın değer verdiği bir alimdir. "El-Ahkâmü'l- Meriyye, Hulâsatü'l-Makâlât" eserlerinin yazarıdır.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Arif Hikmet

Esat Efendi

Şefkat

Fatin

Mehmet Tevfik

Açıklama:

Arif Hikmet, II. Mahmut döneminin en gözde şairidir. Aynı zamanda Namık Kemal, Cevdet Paşa ve Ziya Paşa'nın değer verdiği bir alimdir. "El-Ahkâmü'l- Meriyye, Hulâsatü'l-Makâlât" eserlerinin yazarıdır. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Fatin'in "Hatimetü'l -eşar" tezkiresinin özelliklerinden biri değildir?

Tezkirede 672 şairden söz edilmiştir.

Türk edebiyatının en hacimli tezkirelerindendir.

Eser, Riyazi Tezkiresi'ne zeyl olarak hazırlanmıştır.

Eserde 1721'den 1853'e kadar yetişen şairler hakkında bilgiler vardır.

Şairlerin doğum ve ölüm tarihleri ile memuriyetleri hakkında bilgiler vardır.

Açıklama:

Fatin'in "Hatimetü'l -eşar" tezkiresi, Riyazi Tezkiresi'ne değil, Salim Tezkiresi'ne zeyl olarak hazırlanmıştır. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdaki tezkireci ve eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Şefkat-Divançe

Hacı Tevfik Efendi-Kafile-i Şuara

Esat Efendi-Bağçe-i Safâ-Endûz

Arif Hikmet-Tezkiretü'ş-Şuara

Fatin-Hatimetü'l Eşar

Açıklama:

"Kafile-i Şuara" tezkiresinin şairi Hacı Tevfik Efendi değil, Mehmet Tevfik'tir. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi 19 yüzyıl tezkirecilerinin ortak özelliklerinden biri değildir?

Biyografik bilgiler azdır.

Antoloji tipi tezkirelere benzemez.

Verilen şiir örneklerinden kesintiye gidilmiştir.

Biyografiye önce örnek şiirle başlanır.

Süslü bir dil ve üslup kullanılmıştır.

Açıklama:

19 yüzyıl tezkirecilerinin ortak özelliklerinden biri de birbirlerine benziyor olmasıdır. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Hacı Tevfik Efendi'nin eseridir?

Sefername-i Hayr

Şahid-ı Müverrihin

Münşeat

Mecmuatü't-teracim

Nasrun Aziz

Açıklama:

Pendname, Hacı Tevfik Efendi'nin eseridir. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Özellikle çıkarmış olduğu mizahi gazete "Çaylak"la tanınmış tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmed Tevfik

Hacı Tevfik Efendi

Esat Efendi

Arif Hikmet

Fatin

Açıklama:

Mizahi gazete olan "Çaylak"la tanınmış tezkireci Mehmed Tevfik'tir. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Hacı Tevfik Efendi'nin eseridir?

Letaif-i İnşa

Hatimetü'l-eşar

Mecmuatü'l-teracim

El-Ahkâmü'l-meriyye

Rumeli Teftiş Defteri

Açıklama:

Mecmuatü'l-teracim, Hacı Tevfik Efendi'nin eseridir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Osmanlı coğrafyasında yakın yerlerde yaşayan Azeri, İranlı ve Buharalı şairlere eserlerinde yer veren tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Hacı Tevfik Efendi

Fatin

Esat Efendi

Şefkat

Arif Hikmet Bey

Açıklama:

Arif Hikmet Bey, Osmanlı coğrafyasında yakın yerlerde yaşayan Azeri, İranlı ve Buharalı şairlere eserlerinde yer veren bir tezkirecidir. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

19. yüzyılda daha önce hiç denenmemiş bir yöntemi uygulamaya koyarak biyografiye önce örnek şiirle başlayan şair aşağıdakilerden hangisidir ?

Şefkat

Mehmet Tevfik

Ârif Hikmet

Fatin

Esat Efendi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 91

Şefkat Seyyid Abdulfettah'ın, Hz. peygamberin, din büyüklerinin, halifelerin hayatlarını anlatan eseri aşağıdakilerden hangisidir ?

Siyer-i Nebevî

Hadikatü’l-vüzerâ

Tezkiretü’ş-şuara

Müntehabât-ı Eşâr

Bağçe-i Safa-enduz

Açıklama:

Siyer-i Nebevî: Hz. peygamberin, din büyüklerinin, halifelerin hayatlarını anlatan bir eserdir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi Esat Efendi'ye ait eserlerden biri değildir ?

Ahvâl-i Tunus

Âyâtü’l-hayr:

Delailü Nübüvveti Nebiyyina:

Hadikatü’l-vüzerâ

Pendname

Açıklama:

Hadikatü’l-vüzerâ: Ziyaeddin Yusuf Ziya Paşa’nın 1705’te ilk sadrazamlığından Alemdar Mustafa Paşa’nın sadrazamlığına kadar gelen sadrazamları anlatır.
Şefkat'e aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Esat Efendi’nin en tanımış eserlerinden biri olan ve Salim Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılan eser aşağıdakilerden hangisidir ?

Bâğçe-i Safa-enduz

Mehasin-i Mecidiyye

Münşeat

Şahid-i Müverrihîn

Delailü Nübüvveti Nebiyyina

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 94

Şiirlerinde Nefî, Nâbî ve Nedim’in etkileri görülen şair, eski şiirin son temsilcilerinden biridir. Namık Kemal onun II. Mahmut devrinin en gözde şairlerinden biri olduğunu belirtmektedir. Üç dilde yazdığı şiirlerini topladığı divanından takdirle bahseden Cevdet Paşa ise Arapça şiirlerini beğenir.
Yukarıda bahsi geçen şair aşağıdakilerden hangisidir ?

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Fatin Davut

Mehmet Tevfik

Şefkat

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 95

Türk edebiyatının en hacimli şair tezkirelerinden olan Hatimetü’l-eşar'ın müellifi kimdir ?

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Fatin

Mehmet Tevfik

Şefkat

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 96

Osmanlı devletinin kuruluşundan başlayarak 1873 tarihine kadar yaşayan şairleri bir araya getirmek üzere yazılmış olan ve son devir tezkirelerinden olan "Kâfile-i Şuara"'nın müellifi kimdir ?

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Fatin

Mehmet Tevfik

Şefkat

Açıklama:

Kâfile-i Şuara: Osmanlı devletinin kuruluşundan başlayarak 1873 tarihine
kadar yaşayan şairleri bir araya getirmek üzere yazılmış olan son devir tezkirelerindendir. Mehmet Tevfîk Bey, eserinin ön sözünde Tanzifat müdürlüğü sırasında
gazeteciliği bırakarak araştırmacılığa yöneldiğini ve öteden beri yazmayı düşündüğü bu eser üzerinde çalışmaya başladığını anlatmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıda verilenlerden hangisi Hacı Tevfik Efendi'ye ait olup, şairin müellifi olduğu tek eseridir ?

Mecmua-i teracim

Kâfile-i Şuara

Rumeli Teftiş Defteri

Hulâsatü’1-makâlât

El-Ahkâmü’l-meriyye

Açıklama:

Hacı Tevfik Efendi’nin tek eseri Mecmua-i teracim’dir. Tek nüshası bulunan
eserde 1595 yılından başlayarak, yazıldığı 1859-60 yılına kadar yetişen 542 kişinin
hayatları hakkında kısaca bilgi verilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 98

Esat Efendi'nin, Dönemin padişahı Abdülmecit’e itaat ve dua, sahip olunması gereken güzel ahlak, sakınılması gereken kötü huylar ve insan haklarıyla ilgili yazdığı risalesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir ?

Mehasin-i Mecidiyye

Ahvâl-i Mecidiyye

Sefername-i Mecidiyye

Pendname

Şahid-i Müverrihîn

Açıklama:

Mehasin-i Mecidiyye: Dönemin padişahı Abdülmecit’e itaat ve dua, sahip olunması gereken güzel ahlak, sakınılması gereken kötü huylar ve insan haklarıyla ilgili bir risaledir

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyıl tezkirelerindendir ?

Esam-i Mecidiyye

Tuhve-i Naîlî

Teracim-i Ahvâl

Camiü'l İber

Kafile-i Şuara

Açıklama:

19. yüzyıl tezkire yazarlarından Şefkat, Tezkire-i Şuara, Tevfik, Mecmua-i Teracim, Mehmet Tevfik, Kafile-i Şuara adlı eserleriyle daha önceki ünitelerde geçen antoloji tipi tezkirelerin özelliklerini sürdürürler. Bunların yanı sıra süslü bir dil ve üslupla biyografi kaleme alma bakımından Esat Efendi’nin, Bağçe-i Safa-enduz’u, Ârif Hikmet’in, Tezkiretü’ş- şuara’sı bu yüzyılda yazılmış olan diğer tezkirelerden ayrılır.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Şefkat'in eserlerinden biri değildir ?

Divançe

Hadikatü’l-vüzerâ

Tezkiretü’ş-şuara

Siyer-i Nebevî

Pendname

Açıklama:

108-109
Pendname: Çocuklar için yazılmış manzum bir öğüt kitabıdır. Esat Efendi'ye aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi Salim Tezkiresi'ne zeyl olarak yazılmıştır ?

Tezkire-i Şuara

Bâğçe-i Safa-enduz

Mecmuatü’t-teracim

Tevfik-Kâfile-i Şuara

Tezkiretü’ş-şuara

Açıklama:

Bâğçe-i Safa-enduz: Esat Efendi’nin en tanımış eserlerinden biridir. Esat Efendi
Tezkiresi diye de tanınan bu eserin adı ebcedle yazılış tarihi olan 1835 yılını verir.
Salim Tezkiresi’ne zeyl olarak yazılmıştır. Eserde 1722-1835 yılları arasında yaşayan 209 şair hakkında bilgi verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi Esat Efendi'nin, Yeniçeri ocağının kaldırılmasını anlattığı eseridir ?

Sefername-i Hayr

Şahid-i Müverrihîn

Teşrifat-ı Kadime

Mehasin-i Mecidiyye

Üss-i Zafer

Açıklama:

Üss-i Zafer: Yeniçeri ocağının kaldırılmasını anlatan bir eserdir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Ahdî’den başka Anadolu ve Rumeli dışına pek çıkmayan Osmanlı tezkirecilerinden farklı olarak tezkiresinde bu bölgeler dışındaki şairlere de yer verip, geniş bir coğrafyada yetişen 132 Azerî, İranlı ve Buharalı şairi unutulmaktan kurtularak kültür tarihine katkı sağlayan tezkireci aşağıdakilerden hangisidir ?

Ârif Hikmet Bey

Esat Efendi

Şefkat

Mehmet Tevfik

Fatin

Açıklama:

Ârif Hikmet Bey konağı devrin sanatçılarının toplandığı bir merkezdir. Ârif
Hikmet Bey, konağındaki toplantılarda birçok bilim adamı ve şairle tanışıp yakın
dostluklar kurmuş ve onlarla ilgili bilgileri eserlerine aktarmıştır. Kaleme aldığı
tezkiresinin önemli bir özelliği, Ahdî’den başka Anadolu ve Rumeli dışına pek çıkmayan Osmanlı tezkirecilerinden farklı olarak Ârif Hikmet Bey’in tezkiresinde bu
bölgeler dışındaki şairlere de yer vermiş olmasıdır. Geniş bir coğrafyada yetişen
132 Azerî, İranlı ve Buharalı şair onun sayesinde unutulmaktan kurtularak kültür
tarihinde yer almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Çaylak Tevfik’in Kafile-i Şuara’da en çok yararlandığı kaynak aşağıdakilerden hangisidir ?

Ârif Hikmet Bey-Tezkiretü’ş-şuara

Esat Efendi-Bâğçe-i Safa-enduz

Şefkat-Tezkire-i Şuara

Tevfik-Mecmuatü’t-teracim

Fatin-Hatimetü’l-eşar

Açıklama:

Çaylak Tevfik’in Kafile-i Şuara’da en çok yararlandığı kaynak Fatin’in
Hatimetü’l-eşar isimli tezkiresidir. Ayrıca Hasan Çelebi, Riyazî, Safâyî, Latifî, Rıza,
Âşık Çelebi tezkireleri de Tevfik’in başvurduğu kaynaklardandır. Mehmet Tevfik,
eserinde Sefîne-i Kapudan-ı Derya, Şakayıkun-numaniyye gibi önemli biyografik
kaynaklardan da yararlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Tezkiresinde daha önce hiç denenmemiş bir yöntemi uygulamaya koyarak biyografiye önce örnek şiirle başlayan, ayrıca zamanın makam sahiplerini eserine almak ve onların pek değeri olmayan şiirlerine yer vermekle itham edilien ve bazen de aynı mahlası kullanan şairlerin şiirlerini birbirine karıştırmasına karşın çağının pek çok şairi için tek
kaynak olan tezkireci aşağıdakileden hangisidir ?

Ârif Hikmet

Esat Efendi

Fatin Davut

Mehmet Tevfik

Şefkat

Açıklama:

Fatin, bu yüzyılda daha önce hiç denenmemiş bir yöntemi uygulamaya koyarak biyografiye önce örnek şiirle başlar.
Ayrıca zamanın makam sahiplerini eserine almak ve onların pek değeri olmayan
şiirlerine yer vermekle itham edilir. Bazen de aynı mahlası kullanan şairlerin şiirlerini birbirine karıştırmıştır. Bu zaaflarına karşın çağının pek çok şairi için tek
kaynak olduğu için önemli bir tezkiredir.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi Ârif Hikmet Bey'in eserlerinden biri değildir ?

El-Ahkâmü’l-meriyye

Hulâsatü’1-makâlât

Mecmuatü’t-teracim

Tezkiretü’ş-şuara

Sefername-i Hayr

Açıklama:

Sefername-i Hayr: II. Mahmut’un 1831’de Çanakkale Boğazı’na ve Edirne’ye
yaptığı gezinin anlatıldığı bir eserdir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Osmanlı devletinin kuruluşundan başlayarak 1873 tarihine kadar yaşayan şairleri bir araya getirmek üzere yazılmış olan, İstanbul’da 1873 yılında Meşahir-i şuara-yı Osmaniyye’nin teracim-i ahvaliyle ba‘zı asar-ı şi‘riyyelerini cami’dir alt başlığıyla yayımlanan tezkire ve sahibi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir ?

Tezkiretü’ş-şuara-Ârif Hikmet Bey

Bâğçe-i Safa-enduz-Esat Efendi

Kâfile-i Şuara-Mehmet Tevfik

Tezkire-i Şuara-Şefkat

Mecmuatü’t-teracim-Tevfik

Açıklama:

Kâfile-i Şuara: Osmanlı devletinin kuruluşundan başlayarak 1873 tarihine
kadar yaşayan şairleri bir araya getirmek üzere yazılmış olan son devir tezkirelerindendir.Eser, tanınmış tezkireler gibi herhangi bir devir şairlerini tanıtan bir tezkire değildir. Verdiği bilgiler önceki tezkirelerden alınmıştır. Ancak eseri tamamlanamamış ve D harfi ortalarına kadar olan kısmı basılabilmiştir. Kalan müsveddeleri de kaybolup gitmiştir Kafile-i Şuara İstanbul’da 1873 yılında Meşahir-i şuara-yı Osmaniyye’nin teracim-i ahvaliyle ba‘zı asar-ı şi‘riyyelerini cami’dir alt başlığıyla yayımlanmıştır. Metin, mensur bir mukaddimeyle başlamaktadır ve daha sonra sultan
şairler yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Dârü’l-maarif, Mekteb-i Maarif-i Adliyye, Bayezit Rüşdiyesi gibi devrin yeni eğitim kurumlarından yetişmiş seçkinleri gösteren kayıtları ile yenileşme dönemi maarif tarihimize dair malzeme veren tezkire aşağıdakilerden hangisidir ?

Hatimetü’l-eşar

Bağçe-i Safa-enduz

Kafile-i Şuara

Mecmua-i Teracim

Tezkire-i Şuara

Açıklama:

Hatimetü’l-eşar, Salim Tezkiresi’ne zeyl olarak hazırlanmıştır. Fatin, Salim’den
aldığı kimi şairlerin hayatında, bu tezkirenin yazılışından sonra meydana gelen
değişmelere ayrıca değinmiştir.
Fatin Tezkiresi, Dârü’l-maarif, Mekteb-i Maarif-i Adliyye, Bayezit Rüşdiyesi
gibi devrin yeni eğitim kurumlarından yetişmiş seçkinleri gösteren kayıtları ile
yenileşme dönemi maarif tarihimize dair malzeme vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Müellifinin seyyit ve Mevlevî şeyhi olduğu bilinen, tek nüshası bulunan eserde 1595 yılından başlayarak, yazıldığı 1859-60 yılına kadar yetişen 542 kişinin hayatları hakkında kısaca bilgi verilen, şairler yanında şair olmayanlara, hatta bazı Arap ve Acem şairlerine de yer verilen tezkire aşağıdakilerden hangisidir ?

Mecmuatü’t-teracim

Bağçe-i Safa-endûz

Hatimetü’l-eşâr

Kafile-i Şuara

Tezkiretü’ş-şuara

Açıklama:

Hacı Tevfik’in hayatına dair bilgilerimiz, seyyit ve Mevlevî şeyhi olduğu, mesnevihanlık yaptığı ve 1868’de öldüğünden ibarettir.
Hacı Tevfik Efendi’nin tek eseri Mecmuatü’t-teracim’dir. Tek nüshası bulunan
eserde 1595 yılından başlayarak, yazıldığı 1859-60 yılına kadar yetişen 542 kişinin hayatları hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Eserde bir sıra ve düzen yoktur. Şairler yanında şair olmayanlara, hatta bazı Arap ve Acem şairlerine de yer verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

20.yüzyıl tezkire geleneğini en iyi temsil eden eser hangisidir?

Esami-i Şuara-yı Amid

Tuhfe-i Naili

Teracim-i Ahval

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Tercim-i Ahval-i Meşair

Açıklama:

Bu yüzyılı Ali Emiri'nin A şıkkındaki eseri en iyi temsil eden eserdir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Hangisi Mehmet Siraceddin' e aittir?

Teracim-i Ahval

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba

Cemiü'l İber

Gencine-i Letaif

Hikaye-i Aristonous

Açıklama:

Diğerleri Faik Reşat'a aittir. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Hnagisi tefrika şeklinde yayınlanmıştır?

Teracim-i Ahval-i Meşair

Teracim-i Ahval

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Camiü'l -İber

Gencine-i Letaif

Açıklama:

Hepsi Faik Reşat'a ait bu eserler içinde tefrika şeklinde yayınlanan eser a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Mehmet Siraceddin-Eslaf

Faik Reşat- Esami-i Şuara-yı Amid

Ali Emiri-Cevahirü'l - müluk

İbnülemin Mahmut Kemal İnal-Lügat-ı Tarihiye

Nail tuman-Hulasa-i Ziraat

Açıklama:

Diğerleri yanlıştır. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Kaşgarlı Mahmut'un Divanu Lügati't-Türk adlı eserini bulan ve bilim aleminin hizmetine sunan şair hangisidir?

Ali Emiri

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Nail Tuman

Mehmet Sİraceddin

Faik Reşat

Açıklama:

Soruda bahsedilen hizmeti sunan Ali Emiri'dir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Hangisi İbnülemin Mahmut Kemal İnal'e ait eserlerden biri değildir?

Kemalü'l-İsmet

Osmanlı Devrinde Son Sadrazamlar

Hoş Sada

Tuhfe-i Naili

Bir Yetimin Sergüzeşti

Açıklama:

D şıkkı Nail Tuman'a aittir. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Hangisi Nail Tuman'a şöhreti getiren eseridir?

Tuhfe-i Naili

Lügat-ı Tarihiye

Türk Musikişinasları Tarihi

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Kataloğu

Eslaf

Açıklama:

E şıkkı Faik Reşat'a aittir. Diğerleri içinde a şıkkı ona ünü getiren eseridir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Diyarbakır'da doğdu. Mardin'de bazı müderrislerden dersler aldı. 1875'te telgrafçı oldu. Vakıflar nezaretine uzun vicdannameler yazdı.
Yukarıda kısaca özellikleri belirtilen yazar hangisidir?

Ali Emiri

Mehmet Siraceddin

Nail Tuman

Faik Reşat

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Açıklama:

Bahsedilen kişi A şıkkında yer alan Ali Emiri'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

İçinde "Büyük Adamlarımız" başlığı altında tarihi kişilikleri tanıtıcı parçalarla birçok metnin yer aldığı ve son cildinde de Fuzuli, Baki, Nedim, Şinasi gibi kişiliklerin edebi portrelerinin çizildiği eser hangisidir?

Camiül'i İber

Tarz-ı Nevin-i Kıraat

Yeni Letaif-i İnşa

Gencine-i Letaif

Külliyat-ı Letaif

Açıklama:

Soruda özellikleri yer alan eser b şıkkındaki Tarz-ı Nevin-i Kıraattır. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Hammer'in "Cami-i Mehasin fi-Teracim-i Şuara-yı Devlet-i Al-i Osman" adlı eserini inceleyip tercüme eden yazar hangisidir?

Mehmet Siraceddin

Ali Emiri

Nail Tuman

Faik Reşat

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Açıklama:

Bahsedilen yazar A şıkkındaki Mehmet Siraceddin'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Alfabetik sıraya uymadan şairleri bir araya getirdiği için tezkire geleneğinden ayrılan Faik Reşat’ın _____ adlı eseri, yazarın Hazine-i Fünun mecmuasında çıkan yazı serisinin kitaplaştırılmış şeklidir.
Yukarıdaki boşluğu gelecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Eslaf

Feyz-i Cevat

İzzü’l-kemal

Mecma-ı Şuara

Tuhfe-i Nailî

Açıklama:

Alfabetik sıraya uymadan şairleri bir araya getirdiği için tezkire geleneğinden ayrılan Faik Reşat’ın Eslaf adlı eseri, yazarın Hazine-i Fünun mecmuasında çıkan yazı serisinin kitaplaştırılmış şeklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

20. yüzyıl, Türk edebiyatında 15. yüzyıldan, Anadolu’da ise 16. yüzyıldan itibaren süregelen tezkirecilik geleneğinin son örneklerinin verildiği bir dönemdir. Bu dönemde tezkirecilik geleneği yerini modern _____ bırakmıştır.

anıya

biyografiye

eleştiriye

gezi yazısına

söyleşiye

Açıklama:

20. yüzyıl, Türk edebiyatında 15. yüzyıldan, Anadolu’da ise 16. yüzyıldan
itibaren süregelen tezkirecilik geleneğinin son örneklerinin verildiği bir dönemdir. Bu dönemde tezkirecilik geleneği yerini modern biyografiye bırakmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

20.yüzyılda tezkire geleneğini en iyi temsil eden eser olan Esami-i Şuara-yı Amid aşağıdakilerden hangisine aittir?

Ali Emiri

Faik Reşat

İbnülemin M. Kemal İnal

Mehmet Siraceddin

Nail Tuman

Açıklama:

20.yüzyılda tezkire geleneğini en iyi temsil eden eser olan Esami-i Şuara-yı Amid Ali Emiri'ye aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Altı hâl tercümesinden ibaret olan Teracim-i Ahval-i Meşahir ______ şeklinde yayınlanmıştır.

kıraat

kitabete

mektup

röportaj

tefrika

Açıklama:

Altı hâl tercümesinden ibaret olan Teracim-i Ahval-i Meşahir tefrika şeklinde yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Almancasını ilerletmek için Hammer’in “Cami-i Mehasin fi-Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman” adlı eserini incelemiş ve tercüme etmiş olan aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Emiri

Faik Reşat

İbnülemin M. Kemal İnal

Mehmet Siraceddin

Nail Tuman

Açıklama:

Mehmet Siraceddin Almancasını ilerletmek için Hammer’in “Cami-i Mehasin fi-Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman” adlı eserini incelemiş ve tercüme etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

I. Seyyit Mehmet Şerif Efendi’nin oğludur.
II. Vakıflar Nezareti’ne uzun vicdannameler yazmıştır.
III. 1924'te vefat etmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ali Emirî için doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Ali Emirî, Seyyit Mehmet Şerif Efendi’nin oğludur. Vakıflar Nezareti’ne uzun vicdannameler yazmıştır. 1924'te vefat etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulan ve bilim âleminin hizmetine sunan aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Emirî

Faik Reşat

İbnülemin M. Kemal İnal

Mehmet Siraceddin

Nail Tuman

Açıklama:

Ali Emirî’nin önemli hizmetlerinden biri de Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulması ve bilim âleminin hizmetine sunmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi İbnülemin Mahmut Kemal İnal'ın eserlerinden biri değildir?

Cevahirü’l-müluk

Hulasa-i Ziraat

Kemalü’l-ismet

Menafius-savm

Teracim-i Ahval-i Nüzzar

Açıklama:

Cevahirü’l-müluk, Ali Emirî tarafından yazılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu ve Türk Musikişinasları Tarihi eserlerini yazan aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Emiri

Faik Reşat

İbnülemin M. Kemal İnal

Mehmet Siraceddin

Nail Tuman

Açıklama:

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu ve Türk Musikişinasları Tarihi eserlerini yazan Nail Tuman'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Nail Tuman’ın asıl şöhretini sağlayan eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Hulasa-i Ziraat

Lügat-ı Tarihiye

Nadi-i Şuarâ

Tuhfe-i Nailî

Vesaikü’l-asar

Açıklama:

Nail Tuman’ın asıl şöhretini sağlayan eseri Tuhfe-i Nailî’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdaki kişilerden hangisi 20. yüzyılda modern biyografiye geçişin en güçlü örneklerinden birini kaleme almıştır?

Ali Emiri

Faik Reşat

Mehmet Siraceddin

İbnülemin Mahmud Kemal İnal

Ali Şir Nevayî

Açıklama:

Bu yüzyılda modern biyografiye geçişin son ve en güçlü örnekleri, İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın Son Asır Türk Şairleri ile Nail Tuman’ın Tuhfe-i Nailî adlı eseridir. İbnülemin kendinden önce gelenlerden farklı olarak, zaman zaman kaynaklara başvurur, onlardan alıntılar yapar, belgelere işaret eder. Bu tavrı ile modern tarihçilere yaklaştığı söylenebilir. Bu objektif olma gayretlerine rağmen İbnülemin’in tam anlamı ile neslinin son temsilcisi olduğuna, ele aldığı şahıslar hakkındaki değerlendirmeleri tanıktır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Nail Tuman'ın Tuhfe-i Nailî adlı eseri için söylenemez?

75 kaynak eserdeki bilgileri taranarak, şairlerin biyografileri alfabetik sıra ile ve sistematik olarak özetlenmiştir.

Biyografik kaynaklarda zikredilmeyen, fakat kütüphanelerde yazar tarafından tespit edilen şairler de esere alınmıştır.

Tezkirelerden elde edilen bilgiler, eleştirel bir yaklaşımla karşılaştırmalı olarak sunulmuş ve doğru olan kaydedilmiştir.

Şairlerin şiirlerinden örnek beyitlerin verilmesinin ardından, şairlerle ilgili bilgilerin alındığı kaynaklar, cilt ve sayfa numaraları belirtilerek gösterilmiştir.

Biyografilerde şairlerin meslek ve görevleri, doğum-ölüm yerleri belirtilmemiştir.

Açıklama:

Nail Tuman, Tuhfe-i Nailî adlı eserinde şuara tezkireleri başta olmak üzere, 75 kaynak eserdeki bilgileri tarayarak, şairlerin biyografilerini alfabetik sıra ile ve sistematik olarak özetlemiştir. Biyografilerde özellikle şairlerin ad, lakap ve mahlaslarını, meslek ve görevlerini, eserlerini, doğum ve ölüm tarihleri ile yerlerini belirtmeye özen göstermiş, biyografik kaynaklarda zikredilmeyen, fakat kütüphanelerde kendisinin tespit ettiği şairleri de eserine almıştır. Tuman, tezkire geleneğinde olmayan modern biyografi anlayışının yansıması olarak tezkirelerden elde ettiği bilgileri, eleştirel bir yaklaşımla karşılaştırmalı olarak sunmuş ve doğru olanı kaydetmiştir. Şairlerin şiirlerinden örnek beyitler zikrettikten sonra, şairlerle ilgili bilgileri aldığı kaynakları, cilt ve sayfa numaralarını belirterek göstermiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıda verilen Faik Reşad’a ait eserlerden hangisi hal tercümesi alanında yazılmıştır?

Teracim-i Ahval-i Meşahir

Nümune-i Şiir ve İnşa

Tarz-ı Nevîn-i Kıraat

Külliyat-ı Letâif

Güldeste Mecmua-i Âsâr-ı Reşat

Açıklama:

Seçeneklerde verilen eserlerden Teracim-i Ahval-i Meşahir hal tercümesi alanındadır. Altı hâl tercümesinden ibaret olan bu kitapçık, çok defa küçülmüş bir çerçevede Eslaf ’ı devam ettiren son kısımdır. Eser, tefrika şeklinde yayınlanmıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Siraceddin’in kaleme aldığı tek eserdir?

Netice-i Sefalet ve Sergüzeşt-i Hulusî

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba

Güldeste Mecmua-i Âsâr-ı Reşat

Teracim-i Ahval

Nümune-i Şiir ve İnşa

Açıklama:

Mehmet Siraceddin’in hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. 1930 yılından önce vefat etmiştir. Eserinin ön sözünde anlattığına göre çok iyi derecede Almanca bilmektedir. Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba tek eseridir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdaki kişilerden hangisi Hammer’in “Cami-i Mehasin fi-Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman” adlı eserini incelemiş ve tercüme etmiştir?

Faik Reşat

İbnülemin Mahmut Kemal

Mehmet Siraceddin

Nail Tuman

Ali Emirî

Açıklama:

Mehmet Siraceddin, eserinin ön sözünde anlattığına göre çok iyi derecede Almanca bilmektedir. Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba tek eseridir. Almancasını ilerletmek için Hammer’in “Cami-i Mehasin fi-Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman” adlı eserini incelemiş ve tercüme etmiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdaki kişilerden hangisi Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulup, bilim âleminin hizmetine sunmuştur?

Faik Reşat

Mehmet Siraceddin

İbnülemin Mahmut Kemal

Ali Emirî

Nail Tuman

Açıklama:

Kaleme aldığı eserler, yaptığı görevler,kendi kurduğu Millet Kütüphanesi’ne bağışladığı eserlerin yanında; Ali Emirî’nin önemli hizmetlerinden biri Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulması ve bilim âleminin hizmetine sunmasıdır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdaki eserlerden hangisi Diyarbakır’da yetişen iki yüz on bir şairin biyografisini içermektedir?

Eslaf

Mecma-ı Şuara

Esami-i Şuara-yı Amid

Cevahirü’l-müluk

Ezhar-ı Hakikat

Açıklama:

Esami-i Şuara-yı Amid, Miratü’l-fevaid adlı tezkiresinin, sadece şairleri kapsa- yan bir özetidir. Diyarbakır’da yetişen şairlerin biyografisini ihtiva eden bu eserde iki yüz on bir şair yer alır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Nail Tuman’ın eserlerinden biri değildir?

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu

Tuhfe-i Hattatin

Türk Musikişinasları Tarihi

Lügat-ı Tarihiye

Tuhfe-i Nailî

Açıklama:

Nail Tuman’ın şimdiye kadar ikisi yayınlanmış dört eseri vardır. Bu biyografi ve bibliyografi çalışmaları şunlardır: İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu, Türk Musikişinasları Tarihi, Lügat-ı Tarihiye ve Tuhfe-i Nailî’dir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi İbnülemin Mahmut Kemal İnal’ın hal tercümesi eserlerinden biri değildir?

Kemalü’l- hikme

Kemalü’l-ismet

Kemalü’l- meşahir (Meşahir-i Mechule)

Tarihçe-i Evkaf ve Teracim-i Ahval-i Nüzzar

Ravzatü’l-kemal

Açıklama:

İbnülemin Mahmut Kemal İnal, edebiyat, hal tercümesi, kitabiyat, tarih konularında pek çok araştırma yaptı, bazı konuları aydınlığa çıkaran makale ve kitaplar yazdı. Hal tercümelerinden Kemalü’l- hikme; Hersekli Ârif Hikmet’in hayatını anlatır. Kemalü’l-ismet; Sultan II. Abdülhamit’in kitapçılarından İsmet Efendi’nin hayatına dair bir eserdir. Kemalü’l- meşahir (Meşahir-i Mechule); çeşitli mesleklere dair bazı kişilerin hayatlarını anlatır. Tarihçe-i Evkaf ve Teracim-i Ahval-i Nüzzar; Evkaf nezareti ve nazırları hakkında bir çalışmadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Nail Tuman’ın asıl şöhretini sağlayan eserinin adıdır?

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu

Türk Musikişinasları Tarihi

Lügat-ı Tarihiye

Tuhfe-i Nailî

Son Asır Türk Şairleri

Açıklama:

Nail Tuman, popüler bir edebiyatçı olmadığı için geniş kitlelerce tanınmasa da yazdığı kaynak kitaplarla edebiyat tarihçilerimiz ve akademisyenler tarafından çok iyi bilinen önemli bir bibliyografya ve biyografi yazarıdır. Onun şimdiye kadar ikisi yayınlanmış dört eseri vardır. Nail Tuman’ın asıl şöhretini sağlayan eseri Tuhfe-i Nailî’dir. Eser, 1949’da tamamlanmıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

16. yüzyılın sonuna kadar devam eden tezkirecilik geleneğinin yerini hangi edebiyat türü almıştır?

Hikaye

Roman

Modern biyografi

Deneme

Eleştiri

Açıklama:

16. yüzyılın sonuna kadar devam eden tezkirecilik geleneğinin yerini "Modern biyografi" türü almıştır. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Tuhfe-i Naîlî adlı eserinde şuara tezkireleri başta olmak üzere yetmiş beş kaynak eserdeki bilgileri tarayarak şairlerin biyografilerini alfabetik sıra ile sistematik olarak özetlemiştir.
Yukarıda sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Faik Reşat

Celâl Bey

Mehmet Siraceddin

Nail Tuman

Fennî

Açıklama:

"Tuhfe-i Naîlî" eserin yazarı Nail Tuman'dır. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Faik Reşat'ın eserlerinden biri değildir?

Tercim-i Ahval

Cevahirü'l Müluk

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Kemal ile Muharebemiz

Tarih-i Matbuât-ı Osmaniyye

Açıklama:

"Cevahirü'l Müluk" adlı eser Faik Reşat'ın bir eseri değildir. Adı geçen bu eseri "Ali Emiri" yazmıştır. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Vecizeler ile hikmetli sözleri alfabe sırasıyla bir araya getirerek "Lamiü'l İber" adlı eseri yazmıştır.
Yukarıda sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Faik Reşat

Celâl Bey

Mehmet Siraceddin

Fennî

Ali Emirî

Açıklama:

Vecizeler ile hikmetli sözleri alfabe sırasıyla bir araya getirerek "Lamiü'l İber" adlı eseri "Faik Reşat" yazmıştır. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Daima yapı işiyle meşgul olmuş ve tabiatıyla her zaman yıkıp yapmaya meyilli bir sanatçıdır. Onun kişiliğini şu beyit çok güzel yansıtır.
"Züht hanesini yıkıp temelinden harap ettim
Yıkarak şaraphaneyi tamir ettim"
Yukarıda sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Emirî

Faik Reşat

Mehmet Siraceddin

Celâl Bey

Fennî

Açıklama:

Yapı işleriyle ilgilenmiş yıkarak yenisini yapmak gibi bir özelliği bulunan bu sanatçı "Fennî"dir. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Yazarı Ali Emirî olan ve dönemin sultanı Abdülhamit'e ve diğer padişahlara övgülerde bulunduğu bu eserin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Hakikat

Vilayeti Şarkiyesi

İşkodra Vilayeti

Musahabe-i Edebiyat

Cevahirü'l Müluk

Açıklama:

Yazarı Ali Emirî olan ve dönemin sultanı Abdülhamit'e ve diğer padişahlara övgülerde bulunduğu bu eserin adı "Cevahirü'l Müluk" tür. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

20. yüzyıl şairidir. Hukuk öğrenimi gördü. İslam eserleri müzesini kurdu. Yurt dışından ülke başkanlarından ödüller aldı. Edebiyat, hal tercümesi ve tarih konularında araştırmaları vardır. Kemalüş Şuara, Meşahir-i Mechule... eserlerinden bazılarıdır.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Ordulu Tıflî

Nail Tuman

Mehmet Siraceddin

İbnülemin Mehmet Kemal İnal

Faik Reşat

Açıklama:

Kemalüş Şuara, Meşahir-i Mechule eserlerin yazarı İbnülemin "Mehmet Kemal İnal"dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Lebibzade Refî ile mahlasları karışmasın diye kendi mahlasını Gayûr olarak değiştirmiş olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Siraceddin

Fennî

Refî Mehmet Emin Kâlâyî

İbnülemin Mehmet Kemal İnal

Celâl Bey

Açıklama:

Lebibzade Refî ile mahlasları karışmasın diye kendi mahlasını Gayûr olarak değiştirmiş olan sanatçı "Refî Mehmet Emin Kâlâyî"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk'ü bularak ve bu eseri bilim âleminin hizmetine sunmuş olan bu yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Faik Reşat

Ali Emirî

Nail Tuman

Refî Mehmet Emin Kâlâyî

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Açıklama:

Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk'ü bularak ve bu eseri bilim âleminin hizmetine sunmuş olan bu yazar "Ali Emirî"dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Faik Reşat'ın yazdığı "Ümit yahut Bir Katilin Âkibeti" adlı eserin konusudur?

Bir aşk hikayesi

Sürgün yaşamın zorluğu

Sanatın toplum için önemi

Kin ve nefretin getirdiği kötülükler

Suçun toplumun değer yargılarıyla ilişkisi

Açıklama:

Faik Reşat'ın yazdığı "Ümit yahut Bir Katilin Âkibeti" adlı eserin konusu "Bir aşk hikayesidir." Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba adlı eserini Hammer’den tercüme eden yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Faik Reşat

Mehmet Siraceddin

Ali Emiri

İbnülemin Mahmud Kemal İnal

Nail Tuman

Açıklama:

Faik Reşat’ın Eslaf adlı eseri, yazarın Hazine-i Fünun mecmuasında çıkan yazı serisinin kitaplaştırılmış şeklidir. Yazar, eserini tezkire olarak adlandırsa da alfabetik sıraya uymadan şairleri bir araya getirdiği için Eslaf, tezkire geleneğinden ayrılır. Mehmet Siraceddin Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba adlı eserini Hammer’den tercüme etmiştir. Bu yüzyılda tezkire geleneğini en iyi temsil eden eser, Ali Emiri’nin Esami-i Şuara-yı Amid adlı eseridir. Bu yüzyılda modern biyografiye geçişin son ve en güçlü örnekleri, İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın Son Asır Türk Şairleri ile Nail Tuman’ın Tuhfe-i Nailî adlı eseridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Faik Reşat'ın fıkra derlemelerinden biridir?

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Nümune-i Kitabet ve Fenn-i İnşa

Camiü’l-iber

Külliyat-ı Letâif

Talim-i Kitabet Rehber-i Esma-yı Türkiyye

Açıklama:

Külliyat-ı Letâif: Derlediği fıkraları konularına ve söz konusu kişilerin meslekî ve sosyal tabakalarına göre yirmi yedi grupta toplamıştır. Faik Reşat, kitabının önsözünde fıkraların kültürümüz içinde değerini belirtirken Batı’ya ait sanılan birçok fıkranın esas kaynağının bizden geldiğine dikkat çeker. Bu arada eski ve yeni meşhur edebiyatçı ve yazarlarımızla ilgili fıkralara geniş ölçüde yer verir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Faik Reşat'ın Ali Nazima ile birlikte yazdığı eserdir?

Talim-i Kitabet Rehber-i Esma-yı Türkiyye

Letaif-i İnşa

Muhtasar Osmanlı Tarihi ve Resimli Lügat

Netice-i Sefalet ve Sergüzeşt-i Hulusî

Gencine-i Letâif

Açıklama:

Faik Reşat divan şiiriyle yeni şairlerden seçme metinlere de yer yer verir. Talim-i Kitabet Rehber-i Esma-yı Türkiyye (Ali Nazimâ ile birlikte). Talim-i Kitabet, İmla ve Galatat (Rehber-i İmla) adıyla eserleri de vardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Saim Seyyit Emirî Çelebi’nin torunlarından Seyyit Mehmet Şerif Efendi’nin oğlu olan ve Cevahirü’l-müluk adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Emiri

Mehmet Siraceddin

Faik Reşat

Muallim Naci

Recaizade Ekrem

Açıklama:

Ali Emirî, Diyarbakır’da doğdu. Şair Saim Seyyit Emirî Çelebi’nin torunlarından Seyyit Mehmet Şerif Efendi’nin oğludur. Ali Emirî, Cevahirü’l-müluk'un yazarıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Kemalü’l- meşahir, Tarihçe-i Evkaf ve Teracim-i Ahval-i Nüzzar kitaplarının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Yusuf Kâmil Paşa

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Nail Tuman

Ali Emirî

Ârif Hikmet

Açıklama:

Kemalü’l- meşahir, Tarihçe-i Evkaf ve Teracim-i Ahval-i Nüzzar kitaplarının yazarı İbnülemin Mahmut Kemal İnaldır. Kemalü’l-ismet: Sultan II. Abdülhamit’in kitapçılarından İsmet Efendi’nin hayatına dair bir eserdir. Kemalü’l- meşahir (Meşahir-i Mechule): Çeşitli mesleklere dair bazı kişilerin hayatlarını anlatır.Tarihçe-i Evkaf ve Teracim-i Ahval-i Nüzzar: Evkaf nezareti ve nazırları hakkında bir çalışmadır. Osmanlı Devrinde Son Sadrazamlar (Kemalüs-südur): Hadîkatü’l- vüzerâ’nın zeyli olan Verdü’l-hadayık’ın zeylidir. Son Hattatlar (Kemalü’l-hattatin)Süleyman Saadettin Efendi’nin hattatları anlattığı Tuhfe-i Hattatin adlı eserine ektir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Şeyhülislâm Yahya’nın hayatı ve şiirleri ile ilgili olan İbnülemin Mahmut Kemal İnal'ın eserinin adı nedir?

Divan-ı Yahya

Divan-ı Hikmet

Cezmî

Bir Yeti- min Sergüzeşti

Menakıb-ı Hünerveran

Açıklama:

Hikâye: Sabih: Namık Kemal’in Cezmî adlı romanının taklidi bir eserdir. Bir Yetimin Sergüzeşti: Selanik’te Mütelaa gazetesinde tefrikadır. Neşirleri: Divan-ı Yahya: Şeyhülislâm Yahya’nın hayatı ve şiirleri ile ilgili eserdir. Divan-ı Hikmet: Hersekli Ârif Hikmet’in hayatı ve şiirleri hakkında bilgileri içerir. Divan-ı Galib: Leskofça- lı Galib’in hayatı ve şiirlerine dair bilgiler verir: Menakıb-ı Hünerveran: Gelibolulu Mustafa Âlî’nin hayatını ve Menakıb-ı Hünerveran adlı eserini konu edinen önemli bir eserdir. Tuhfe-i Hattatin: Müellifi Müstakimzade Efendi’nin hayatı ve gözden geçirilmiş metni ihtiva eder. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Mehmet Nail Tuman’ın Tuhfe-i Nailî’ye benzer bir tertiple kaleme aldığı eser aşağıdakilerden hangisidir?

Türk Musikişinasları Tarihi

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu

Lügat-ı Tarihiye

Hulasa-i Ziraat

Ravzatü’l-kemal

Açıklama:

Türk Musikişinasları Tarihi: Mehmet Nail Tuman’ın Tuhfe-i Nailî’ye benzer bir tertiple kaleme aldığı eserdir. Musikişinaslarımızın biyografileri ile ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Faik Reşat'ın kitabete dair eserlerinden biridir?

Teracim-i Ahva

Teracim-i Ahval-i Meşahir

Amelî ve Nazarî Talim-i Kitabet yahut Mükemmel İnşa

Camiü’l-iber

Külliyat-ı Letâif

Açıklama:

Amelî ve Nazarî Talim-i Kitabet yahut Mükemmel İnşa: Dilbilgisi ve düzyazı yazma sanatı hakkında bilgi veren bir eserdir. Fenn-i İnşa: Eser, mektup örnekleriyle ifadede dikkat edilmesi gereken hususları gösterir. İlâve-i Nümune-i Kitabet: Yazı yazma sanatı hakkında bir eserdir. Nümune-i Kitabet ve Fenn-i İnşa: Yazı yazma sanatı hakkında bir eserdir. Nümune-i Şiir ve İnşa: Yazı yazma sanatı ve şiir hakkında teknik bilgiler veren bir eserdir. Divan şiiriyle yeni şairlerden seçme metinlere de yer yer verir. Talim-i Kitabet Rehber-i Esma-yı Türkiyye (Ali Nazimâ ile birlikte). Talim-i Kitabet, İmla ve Galatat (Rehber-i İmla) adıyla eserleri de Faik Reşat'ın kitabete dair eserleridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

I. Dünya Savaşı’ndan sonra evi işgal edilerek değerli yazma ve basma eserleri tahrip edilen, yıkılan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Yusuf Kemal Paşa

Mehmet Akif Ersoy

Muallim Naci

Recaizade Ekrem

Açıklama:

İbnülemin Mahmut Kemal İnal (1870- 1957), edebiyat tarihçisi, hâl tercümesi yazarı, araştırıcı. Yusuf Kâmil Paşa’nın mühürdarlarından Emin Paşa’nın oğludur. İlk öğrenimini babasından ve Mehmet Âkif Ersoy’un babası İpekli Tahir Efendi’den yaptı. Hattatlık icazeti aldı. Hukuk tahsil etti. Tefsir, hadis ve Farsça dersleri aldı. Musikî ile ilgilendi. Arapça ve Fransızca öğrendi. Babasının memuriyeti dolayısıyla Adana, Sivas, Elazığ, Ankara, İzmir ve Adaları gezdi. Çeşitli memuriyetlerde bulundu.
I. Dünya Savaşı’ndan sonra evi işgal edilerek değerli yazma ve basma eserleri tahrip edildi, yakıldı, alındı, satıldı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Mehmet Nâil Tuman'ın divan şairlerinin muhtasar biyografilerini ortaya koymak amacıyla hazırladığı, şöhret olmasını sağlayan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Lügat-ı Tarihiye

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdebâ

Esamî-i Şuara-yı Amid

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu

Tuhfe-i Nailî

Açıklama:

Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe’yi, Divan şairlerinin muhtasar biyografilerini ortaya koymak amacıyla hazırlamıştır. Nail Tuman’ın asıl şöhretini sağlayan eseri Tuhfe-i Nailî’dir. Eser, 1949’da tamamlanmıştır. Tuman Tuhfe’de, şuara tezkireleri başta olmak üzere, 75 kaynak eserdeki bilgileri tarayarak, şairlerin biyografilerini alfabetik sıra ile ve sistematik olarak özetlemiş, biyografik kaynaklarda zikredilmeyen, fakat kütüphanelerde kendisinin tespit ettiği şairleri de eserine almıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

20.yüzyılda tezkire geleneğini "en iyi" temsil eden örnek hangisidir?

Esami-i Şuara-yı Amid

Son Asır Türk Şairleri

Tuhfe-i Naili

Eslaf

Teracim-i Ahval

Açıklama:

En iyi diye sorulduğundan cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Hangi eser Faik Reşat'a aittir?

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Udeba

Cevahirü'l-müluk

Divan

Durub-ı Emsal

Açıklama:

B şıkkı, Mehmet Siraceddin; diğer şıklar Ali Emiri'ye aittir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Faik Reşat'ın vecizeler ile hikmetli sözleri alfabe sırasıyla bir araya getirdiği eserinin adı nedir?

Camiü'l-iber

Kıraat

Fenn-i İnşa

İlave-i Nümune-i Kitabet

Nümune-i Şiir ve İnşa

Açıklama:

Bahsedilen konular a şıkkı için geçerlidir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Hangisi Mehmet Siraceddin'e ait olan tek eserdir?

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba

Kemalü'l-ismet

Son Hattatlar

Bir Yetimin Sergüzeşti

Hoş Sada

Açıklama:

Diğerleri İbnülemin Mahmut Kemal İnal'a aittir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

-Hacı Bektaş Veli Dergahını tamir ettirmiştir
-Paha biçilmez değerdeki kütüphanesini Fatih'te kendi kurduğu Millet Kütüphanesi'ne bağışlamıştır
-Kaşgarlı Mahmut'un Divanu Lügati't-Türk adlı eserini bulup bilim aleminin hizmetine sunmuştur
-Biyografi ve tezkire türünde birçok eser yazmıştır
-Bazı eski eserleri Nevadir-i Eslaf adı altında haşiyelerle yeniden yayınlamıştır
Yukarıda hakkında bilgi verilen şair hangisidir?

Ali Emiri Efendi

Hammer

Mehmet Siraceddin

Faik Reşat

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Açıklama:

Bahsedilen özellikler A şıkkına aittir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Ali Emiri'nin Diyarbakır'ın yetiştirdiği meşhurları anlattığı eseri hangisidir?

Mir'atül-fevaid

Cevahiü'l Müluk

Divan

Ezhar-ı Hakikat

Yemen Hatıratı

Açıklama:

B şıkkında, padişah ve şehzadeleri anlatır; c şıkkı şiirlerini topladığı eser; d şıkkı nasihat kitabı ve e şıkkı Yemen'i anlattığı eserdir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Osmanlı Şuara tezkireciliğinin son örneği olan Son Asır Türk Şairleri adlı eser kime aittir?

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Ali Emiri

Hammer

Mehmed Siraceddin

Faik Reşat

Açıklama:

A şıkkına aittir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Hangisi İbnülemin Mahmut Kemal'e ait bir eser değildir?

Lügat-ı Tarihiye

Divan-ı Galib

Kemalü'l-ismet

Son Hattatlar

Hoş Sada

Açıklama:

A şıkkı, Nail Tuman'a aittir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Hangisi Nail Tuman'a ait değildir?

Cevahirü'l Müluk

Tuhfe-i Naili

Lügat-ı Tarihiye

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Kataloğu

Türk Musikişinasları Tarihi

Açıklama:

A şıkkı Ali Emir Efendi'ye aittir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Nail Tuman'ın Divan şairlerinin muhtasar biyografilerini ortaya koymak amacıyla yazdığı eser hangisidir?

Tuhfe-i Naili

Lügat-ı Tarihiye

Türk Musikişinasları Tarihi

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Kataloğu

Hoş Sada

Açıklama:

e şıkkı ona ait değildir. Soruda bahsedilen konu da a şıkkında anlatılır. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi 20.yy tezkirelerinin özelliklerinden biri değildir?

Tezkirecilik geleneğinin son örneklerinin verildiği bir dönemdir.

Bu dönemde tezkirecilik geleneği yerini modern biyografiye bırakmıştır.

Eserlerin hazırlanış yönteminde, şekil ve içerik özelliklerinde bazı farklılıklar görülür.

Bu yüzyılda modern biyografiye geçişin son ve en güçlü örnekleri, Faik Reşat Eslaf’ın Teracim-i Ahvaladlı eseridir.

Bu yüzyılda tezkire geleneğini en iyi temsil eden eser, Ali Emiri’nin Esami-i Şuara-yı Amid adlı eseridir.

Açıklama:

20. yüzyıl, Türk edebiyatında 15. yüzyıldan, Anadolu’da ise 16. yüzyıldan itibaren itibaren süregelen tezkirecilik geleneğinin son örneklerinin verildiği bir dönemdir. Bu dönemde tezkirecilik geleneği yerini modern biyografiye bırakmıştır. Bu çerçevede eserlerin hazırlanış yönteminde, şekil ve içerik özelliklerinde bazı farklılıklar görülür. Faik Reşat’ın Eslaf adlı eseri, yazarın Hazine-i Fünun mecmuasında çıkan yazı serisinin kitaplaştırılmış şeklidir. Yazar, eserini tezkire olarak adlandırsa da alfabetik sıraya uymadan şairleri bir araya getirdiği için Eslaf, tezkire geleneğinden ayrılır. Mehmet Siraceddin Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba adlı eserini Hammer’den tercüme etmiştir. Bu yüzyılda tezkire geleneğini en iyi temsil eden eser, Ali Emiri’nin Esami-i Şuara-yı Amid adlı eseridir. Bu yüzyılda modern biyografiye geçişin son ve en güçlü örnekleri, İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın Son Asır Türk Şairleri ile Nail Tuman’ın Tuhfe-i Nailî adlı eseridir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın sanat anlayışının özelliklerinden biridir?

Ele aldığı sanatçıların hayat hikayelerine yer vermez.

Geleneksel tezkire anlayışını devam ettirir.

Övgüsünü açıkça ifade eder.

Ele aldığı sanatçılar hakkında nükte yapmaz, özelliklerini olduğu gibi yansıtır.

Şairler hakkında bilgi toplamak için yeri geldiğinde şairlerle iletişim kurar, mektuplarla bilgi toplar.

Açıklama:

İbnülemin kendinden önce gelenlerden farklı olarak, zaman zaman kaynaklara başvurur, onlardan alıntılar yapar, belgelere işaret eder. Bu tavrı ile modern tarihçilere yaklaştığı söylenebilir. Bu objektif olma gayretlerine rağmen İbnülemin’in tam anlamı ile neslinin son temsilcisi olduğuna, ele aldığı şahıslar hakkındaki değerlendirmeleri tanıktır. Bu kişilerden bazılarının hayat hikâyelerini en küçük ayrıntılarıyla verirken, bazılarına özen göstermez. Kimseyi tam olarak övmez. Hakkında bilgi verdiği kişiler ölmüş olsalar bile onlarla konuşuyormuş gibi dipnotlar düşer, onlara hücumlarda bulunur, nükteler yapar. Maddeleri süsler, hikmetler ve beyitlerle donatır. Bununla da yetinmez geleneğe uygun olarak bahis mevzusu olan kişi hakkındaki nükte ve fıkraları sıralar. Şiirlerinden bol bol örnekler verir. Eserlerinin isimlerini sayar. Bunlar arasında dikkate değer olanları bilhassa öne çıkarır. Şairler hakkında bilgi toplamak için eski tezkirecilik geleneğinde de görülen bir yönteme başvurarak, zamanındaki sanatçılardan mektupla bilgi ister ve elde ettiği bilgileri eserine dâhil eder. Onun modern biyografiye geçişin diğer temsilcisi sayabileceğimiz Nail Tuman’dan bir farkı, kendi zamanında yaşamış sanatçıları da eserine alarak unutulmaktan kurtarmış olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

"Tezkire geleneğinde olmayan modern biyografi anlayışının yansıması olarak tezkirelerden elde ettiği bilgileri, eleştirel bir yaklaşımla karşılaştırmalı olarak sunmuş ve doğru olanı kaydetmiştir. Şairlerin şiirlerinden örnek beyitler zikrettikten sonra, şairlerle ilgili bilgileri aldığı kaynakları, cilt ve sayfa numaralarını belirterek göstermiştir."
Yukarıda hakkında bilgi verilen tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Nail Tuman

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Ali Emirî

Arif Hikmet

Fatin

Açıklama:

Nail Tuman, tezkire geleneğinde olmayan modern biyografi anlayışının yansıması olarak tezkirelerden elde ettiği bilgileri, eleştirel bir yaklaşımla karşılaştırmalı olarak sunmuş ve doğru olanı kaydetmiştir. Şairlerin şiirlerinden örnek beyitler zikrettikten sonra, şairlerle ilgili bilgileri aldığı kaynakları, cilt ve sayfa numaralarını belirterek göstermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Faik Reşat'ın eserlerinden biri değildir?

Teracim-i Ahval

Teracim-i Ahval-i Meşahir

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Kemal ile Muharebemiz

Açıklama:

Eserleri:
Teracim-i Ahval, Teracim-i Ahval-i Meşahir, Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye, Kemal ile Muharebemiz, Tarih-i Matbuât-ı Osmaniyye, Divançe-i Vecdî,

Doğru Cevap: C

Soru 65

"Hammer’in eserindeki gibi kronolojik sıralama esas alınmıştır. Ancak Mehmet Siraceddin, biyografik bilgi ve örnek şiir bakımından birtakım eklemeler yapmıştır. Her padişahın döneminde yaşayan şairlerin kısa hal tercümesini ve şiirlerinden örnekler vermiştir. Hammer, tezkiresini 1834 senesinde tamamlamış ve II. Mahmut’a takdim etmiştir. Mehmet Siraceddin 1852 senesine kadar yaşayan şairleri de Fatin tezkiresinden yararlanarak ve kendi tespit ettiği şairleri ekleyerek genişletmiştir."
Yukarıda hakkında bilgi verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Müellifleri

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba

Tuhfe-i Nâilî

Kafile-i Şuara

Eslaf

Açıklama:

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba’nın tertibinde, Hammer’in eserindeki gibi
kronolojik sıralama esas alınmıştır. Hammer’in eserindeki gibi kronolojik sıralama esas alınmıştır. Ancak Mehmet Siraceddin, biyografik bilgi ve örnek şiir bakımından birtakım eklemeler yapmıştır. Her padişahın döneminde yaşayan şairlerin kısa hal tercümesini ve şiirlerinden örnekler vermiştir. Hammer, tezkiresini 1834 senesinde tamamlamış ve II. Mahmut’a takdim etmiştir. Mehmet Siraceddin 1852 senesine kadar yaşayan şairleri de Fatin tezkiresinden yararlanarak ve kendi tespit ettiği şairleri ekleyerek genişletmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

"Orta seviyede bir şair, usta bir münekkit olan sanatçının, asıl büyük yanı, hayatı boyunca toplamış olduğu paha biçilmez değerde kitaplardan oluşan kütüphanesini, Fatih’te kendi kurduğu Millet Kütüphanesi’ne bağışlamasıdır. Bu kütüphaneye çoğu nadir ve tek nüsha olan 16.000 cilt eser vakfetmiş; ölümüne kadar da bu müessesenin
müdürlüğünü yapmıştır.Önemli hizmetlerinden biri de Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulması ve bilim âleminin hizmetine sunmasıdır. Bütün bu faaliyetleri arasında biyografi ve tezkire türünde birçok eser kaleme almış, bazı eski eserleri de Nevadir-i Eslaf adı altında haşiyelerle yeniden yayımlamıştır."
Yukarıda hakkında bilgi verilen tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Nail Tuman

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Ali Emirî

Fatin

Arif Hikmet

Açıklama:

Orta seviyede bir şair, usta bir münekkit olan Ali Emirî Efendi’nin asıl büyük yanı, hayatı boyunca toplamış olduğu paha biçilmez değerde kitaplardan oluşan kütüphanesini, Fatih’te kendi kurduğu Millet Kütüphanesi’ne bağışlamasıdır. Bu kütüphaneye çoğu nadir ve tek nüsha olan 16.000 cilt eser vakfetmiş; ölümüne kadar da bu müessesenin müdürlüğünü yapmıştır. Ali Emirî’nin önemli hizmetlerinden biri de Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulması ve bilim âleminin hizmetine sunmasıdır. Bütün bu faaliyetleri arasında biyografi ve tezkire türünde birçok eser kaleme almış, bazı eski eserleri de Nevadir-i Eslaf adı altında haşiyelerle yeniden yayımlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi İbnülemin Mahmut Kemal İnal'ın eserlerinden biri değildir?

Cevahirü’l-müluk

Kemalü’l-ismet

Kemalü’l meşahir

Tarihçe-i Evkaf ve Teracim-i Ahval-i Nüzzar

Bir Yetimin Sergüzeşti

Açıklama:

Eserleri:
Kemalü’l hikme, Kemalü’l-ismet, Kemalü’l meşahir, Tarihçe-i Evkaf ve Teracim-i Ahval-i Nüzzar, Osmanlı Devrinde Son Sadrazamlar, Son Hattatlar, Hoş Sada, Hikâye Sabih, Bir Yetimin Sergüzeşti,

Doğru Cevap: A

Soru 68

"Sanatçının asıl şöhretini sağlayan eseri Tuhfe-i Nailî’dir. Eser, 1949’da tamamlanmıştır. Tuman Tuhfe’de, şuara tezkireleri başta olmak üzere, 75 kaynak eserdeki bilgileri tarayarak, şairlerin biyografilerini alfabetik sıra ile ve sistematik olarak özetlemiş, biyografik kaynaklarda zikredilmeyen, fakat kütüphanelerde kendisinin tespit ettiği şairleri de eserine almıştır."
Yukarıda hakkında bilgi verilen tezkireci aşağıdakilerden hangisidir?

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Ali Emirî

Arif Hikmet

Mehmet Nail Tuman

Fatin

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

Ali Emirî'nin başta devrin sultanı Abdülhamit’e olmak üzere, Osmanlı padişahlarına yazılmış övgüler ile Osmanlı padişahlarının, bazı şehzadelerin Türkçe, Arapça ve Farsça bazı şiirlerini ve tarihlerden örnekler topladığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevahirü’l-müluk

Divan

Durub-ı Emsal

Hakikat

Ezhar-ı Hakikat

Açıklama:

Cevahirü’l-müluk: Başta devrin sultanı Abdülhamit’e olmak üzere, Osmanlı padişahlarına yazılmış övgüler ile Osmanlı padişahlarının, bazı şehzadelerin Türkçe, Arapça ve Farsça bazı şiirlerini ve tarihlerden örnekler topladığı eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Faik Reşat'ın derlediği fıkraları konularına ve söz konusu kişilerin meslekî ve sosyal tabakalarına göre yirmi yedi grupta topladığı, kitabının ön sözünde fıkraların kültürümüz içinde değerini belirtirken Batı’ya ait sanılan birçok fıkranın esas kaynağının bizden geldiğine dikkat çektiği, bu arada eski ve yeni meşhur edebiyatçı ve yazarlarımızla ilgili fıkralara geniş ölçüde yer verdiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Mecmua-i Letâif Zeyl-i Gencine-i Letâif

Gencine-i Letâif

Hikâye-i Aristonous

Eslaf

Külliyat-ı Letâif

Açıklama:

Külliyat-ı Letâif: Derlediği fıkraları konularına ve söz konusu kişilerin meslekî
ve sosyal tabakalarına göre yirmi yedi grupta toplamıştır. Faik Reşat, kitabının
önsözünde fıkraların kültürümüz içinde değerini belirtirken Batı’ya ait sanılan
birçok fıkranın esas kaynağının bizden geldiğine dikkat çeker. Bu arada eski ve
yeni meşhur edebiyatçı ve yazarlarımızla ilgili fıkralara geniş ölçüde yer verir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi 20. Yüzyıl Türk edebiyatında tezkire yazan sanatçılardan biri değildir?

Faik Reşat

Ali Şir Nevaî

İbnülemin Mahmud Kemal İnal

Ali Emiri

Mehmet Siraceddin

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği
Ali Şir Nevaî, 15. Yüzyılda Çağatay edebiyatının güçlü temsilcisidir. ‘’Mecalisü’n Nefais’’ adlı eseri tezkire türünün en önemli eserlerinden sayılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Tezkire türünün günümüzdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Biyografi

Deneme

Gezi yazısı

Günlük

Hatıra

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği
Tezkire, daha önceki dönemlerde edebiyatçıların ve önemli kişilerin hayatlarını anlatan ve eserlerinden örnekler veren düzyazı türüdür. Bugün tezkire yerine biyografi (yaşam öyküsü) karşılığı kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda bölümler halinde ve birbirini tamamlayıcı nitelikte yayımlanan yazı dizisine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Tebeddül

Teberru

Tefrişat

Tefrika

Tebelleş

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği - Faik Reşat - Eslaf
Gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda bölümler halinde ve birbirini tamamlayıcı nitelikte yayımlanan yazı dizisine ‘’tefrika’’ denir. Tebeddülat değişme anlamındadır. Teberru bağışlama, tefrişat döşeme düzenleme, tebelleş rahatsız etme anlamındadır. Faik Reşat, ‘’Teracim-i Ahval-i Meşahir adlı eserini tefrika halinde yayınlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdaki eserlerden hangisi Faik Reşat’ın fıkraları konularına ve sosyal tabakalara göre düzenleyerek oluşturduğu eserinin adıdır?

Eslaf

Fenn-i İnşa

Camiü’l-iber

Muharrerat-ı Nadire

Külliyat-ı Letâif

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği - Faik Reşat - Eserleri
Eslaf; Osmanlı şair ve alimlerinin hal tercümelerini ve eserlerinden örnekler içerir. Fenn-i İnşa; mektup örnekleriyle ifadede dikkat edilmesi gereken hususları kapsar. Camiü’l-iber; vecizeler ile hikmetli sözleri alfabe sırasıyla bir araya getiren eserdir. Muharrerat-ı Nadire; yenileşme dönemindeki yazarların ve eserlerinin, batılı yazarlardan tercümelerinin bulunduğu eserdir. Külliyat-ı Letâif; fıkraların kültürümüz açısından önemini belirtmek adına düzenlediği eserdir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Bulunduğun yerde âşıklarını bir bir öldürdün. Ey taze güle benzeyen sevgili, dikkat et! Can denilen, gül bahçesinde yetişmiyor.
Bugünkü Türkçesi verilen yukarıdaki açıklama aşağıdaki beyitlerin hangisine aittir?

Müddeî yolunda ölmez der imiş benden için
Meded öldür beni bu sözleri gûş etmeyeyim

Hallâk-ı cihân âleme kıldıkta tecellî
Her şahsı birer hâl ile etmiş müteselli

Bir bir işin bitirdin kûyunda ehl-i aşkın
Âgâh ol ey gül-i ter cân bostanda bitmez

Îd-i vasla tek irişmekliğe imkân olsun
Bir başım var o dahi yoluna kurbân olsun

Hâne-i zühdi yıkıp etdim esâsından harâb
Nakzı ile hâne-i hammârı ta’mîr eyledim

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği - Faik Reşat - Edebi Eserleri - Eslaf
Bir bir işin bitirdin kûyunda ehl-i aşkın
Âgâh ol ey gül-i ter cân bostanda bitmez

Doğru Cevap: C

Soru 76

Avusturyalı yazar Joseph von Hammer’in Osmanlı tarihini konu edinen 10 ciltlik ‘’Cami-i Mehasin fi- Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman’’ adlı eserini inceleyip ‘’Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba’’ adıyla tercüme eden sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Faik Reşat

Ali Emiri

Mehmet Siraceddin

İbnülemin Mahmud Kemal

Nail Tuman

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği - Mehmet Siraceddin - Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba
Mehmet Siraceddin Almancasını ilerletmek için Hammer’in eserini incelemiş ve tercüme etmiştir. Bu onun yazdığı tek eserdir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Âşık ki vuzû eylemeye çeşm-i teriyle
Sâ’id olamaz kıble-i maksûda yeriyle
Mehmet Siraceddin’in ‘’Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba’’ adlı eserinde yer alan şairlerden Fennî’ye ait yukarıdaki beyitin dil içi çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Yarin yanağına o yeni bitmiş ayva tüyü zarar verir sanma. O, güzellik doğanına yeniden kol kanat verir.

Gönlüm, iki yanağa sarkan saçının yüz örtüsü âleminde eğlenir. Tekrar güzel yüzüne bakamam, utanırım.

Bu aşk değirmenini ya bir taş yürekli sevgili çevirir ya da sırayla zamanın derdini çeken çevirir.

O şuh, ağlayan Fennî’yi görünce dudağını sundu. İstek kadehini sadık dostların zahmetini çeken içer.

Gözünün yaşıyla abdest almayan âşık, maksat kıblesine hakkıyla ulaşamaz.

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği - Mehmet Siraceddin - Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba
Gözünün yaşıyla abdest almayan âşık, maksat kıblesine hakkıyla ulaşamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Kaşgarlı Mahmut’un ünlü eseri ‘’Divanu Lügati’t-Türk’’ ü bularak bilimin hizmetine sunan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Emiri

Mehmet Siraceddin

Nail Tuman.

Faik Reşat

İbnülemin Mahmut Kemal

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği - Ali Emiri

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi İbnülemin Mahmut Kemal İnal’ın eserlerinden biri değildir?

Kemalü’l-ismet

Tuhfe-i Hattatin

Menafius-savm

Esamî-i Şuara-yı Amid

Meşahir-i Mechule

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği - İbnülemin Mahmut Kemal İnal
Esamî-i Şuara-yı Amid, Ali Emiri’nin eseridir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdaki eserlerden hangisi Nail Tuman’a aittir?

Ravzatü’l-Kemal

Tuhfe-i Nailî

Ezhar-ı Hakikat.

Teracim-i Ahval

Kafile-i Şuara

Açıklama:

20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Tezkire Geleneği - Nail Tuman - Tuhfe-i Nailî
Nail Tuman’ın tezkire geleneği çerçevesinde yazdığı eseri, Tuhfe-i Nailî’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

yüzyıl Türk edebiyatında tezkire geleneği ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bu dönemde tezkirecilik geleneği yerini modern biyografiye bırakmıştır.

Bu yüzyılda tezkire geleneğini en iyi temsil eden eser, Faik Reşat’ın Esami-i Şuara-yı Amid adlı eseridir.

Bu yüzyılda modern biyografiye geçişin son ve en güçlü örnekleri, İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın Son Asır Türk Şairleri ile Nail Tuman’ın Tuhfe-i Nailî adlı eseridir.

Bu dönemde İbnülemin kendinden önce gelenlerden farklı olarak, zaman zaman kaynaklara başvurur, onlardan alıntılar yapar, belgelere işaret eder.

Açıklama:

Bu dönemde tezkirecilik geleneği yerini modern biyografiye bırakmıştır. Bu çerçevede eserlerin hazırlanış yönteminde, şekil ve içerik özelliklerinde bazı farklılıklar görülür. Faik Reşat’ın Eslaf adlı eseri, yazarın Hazine-i Fünun mecmuasında çıkan yazı serisinin kitaplaştırılmış şeklidir. Yazar, eserini tezkire olarak adlandırsa da alfabetik sıraya uymadan şairleri bir araya getirdiği için Eslaf, tezkire geleneğinden ayrılır. Mehmet Siraceddin Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba adlı eserini Hammer’den tercüme etmiştir. Bu yüzyılda tezkire geleneğini en iyi temsil eden eser, Ali Emiri’nin Esami-i Şuara-yı Amid adlı eseridir. Bu yüzyılda modern biyografiye geçişin son ve en güçlü örnekleri, İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın Son Asır Türk Şairleri ile Nail Tuman’ın Tuhfe-i Nailî adlı eseridir. İbnülemin kendinden önce gelenlerden farklı olarak, zaman zaman kaynaklara başvurur, onlardan alıntılar yapar, belgelere işaret eder. Bu tavrı ile modern tarihçilere yaklaştığı söylenebilir. Bu objektif olma gayretlerine rağmen İbnülemin’in tam anlamı ile neslinin son temsilcisi olduğuna, ele aldığı şahıslar hakkındaki değerlendirmeleri tanıktır. Nail Tuman, Tuhfe-i Nailî adlı eserinde şuara tezkireleri başta olmak üzere, 75 kaynak eserdeki bilgileri tarayarak, şairlerin biyografilerini alfabetik sıra ile ve sistematik olarak özetlemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Faik Reşat’ın altı hal tercümesinden oluşan, Eslaf’ı devamı niteliğinde görülen ve tefrika şeklinde yayınlanan eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Kemal ile Muharebemiz

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Tarih-i Matbuat-ı Osmaniyye

Terecim-i Ahval

Terecim-i Ahval-i Meşahir

Açıklama:

Teracim-i Ahval-i Meşahir (İstanbul 1313): Altı hâl tercümesinden ibaret olan bu kitapçık, çok defa küçülmüş bir çerçevede Eslaf ’ı devam ettiren son kısımdır. Eser, tefrika şeklinde yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Külliyat-ı Letaif
Nümune-i Şiir ve İnşa
Yeni Lataif-i İnşa
Fenn-i İnşa
İlave-i Nümune-i Kitabet

Yukarıdakilerden hangisi/leri Faik Reşat’ın kitabete dair kaleme aldığı eserler arasında yer alır?

II-IV-V

I-II-III

II-III-V

I-II-IV

I-III-V

Açıklama:

Faik Reşat’ın kitabete dair kaleme aldığı eserler; Amelî ve Nazarî Talim-i Kitabet yahut Mükemmel İnşa: Dilbilgisi ve düzyazı yazma sanatı hakkında bilgi veren bir eserdir. Fenn-i İnşa: Eser, mektup örnekleriyle ifadede dikkat edilmesi gereken hususları gösterir. İlâve-i Nümune-i Kitabet: Yazı yazma sanatı hakkında bir eserdir. Nümune-i Kitabet ve Fenn-i İnşa: Yazı yazma sanatı hakkında bir eserdir. Nümune-i Şiir ve İnşa: Yazı yazma sanatı ve şiir hakkında teknik bilgiler veren bir eserdir. Divan şiiriyle yeni şairlerden seçme metinlere de yer yer verir. Talim-i Kitabet Rehber-i Esma-yı Türkiyye (Ali Nazimâ ile birlikte). Talim-i Kitabet, İmla ve Galatat (Rehber-i İmla) adıyla eserleri de vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Mehmet Siraceddin ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba’nın tertibinde, Hammer’in eserindeki gibi kronolojik sıralama esas alınmıştır.

Her padişahın döneminde yaşayan şairlerin kısa hal tercümesini ve şiirlerinden örnekler vermiştir.

Mehmet Siraceddin, Âkif, Şefkat, Ârif Hikmet, Fatin tezkirelerinden yararlanarak ve bunlarda olmayan bazı şairleri de eklemek suretiyle Hammer’in üçüncü cildinin başlangıcı olan 1701 tarihinden itibaren tezkiresini yazmıştır.

Almancasını ilerletmek için Hammer’in “Cami-i Mehasin fi-Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman” adlı eserini incelemiş ve tercüme etmiştir.

Mehmet Siraceddin 1852 senesine kadar yaşayan şairleri de Fatin tezkiresinden yararlanarak ve kendi tespit ettiği şairleri ekleyerek genişletmiştir.

Açıklama:

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba tek eseridir. Almancasını ilerletmek için Hammer’in “Cami-i Mehasin fi-Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman” adlı eserini incelemiş ve tercüme etmiştir. Hammer’in adı geçen eserinde Osmanlı devletinin kuruluşundan 1834 senesine kadar 550 yıl zarfında yetişen 2.200 Osmanlı şairinin hâl tercümesi ve şiirlerinden örnekler bulunmaktadır. Eserin dördüncü cildi, isimler ve eserler itibariyle 517 şairi ihtiva ettiği hâlde 300’den fazla şairin hâl tercümeleri ve vefatları eksiktir. Ayrıca bazı şairler mükerrer yazılmış, bazı şairler hakkında da yanlış bilgiler verilmiştir. Mehmet Siraceddin, Âkif, Şefkat, Ârif Hikmet, Fatin tezkirelerinden yararlanarak ve bunlarda olmayan bazı şairleri de eklemek suretiyle Hammer’in dördüncü cildinin başlangıcı olan 1701 tarihinden itibaren tezkiresini yazmıştır. Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba’nın tertibinde, Hammer’in eserindeki gibi kronolojik sıralama esas alınmıştır. Ancak Mehmet Siraceddin, biyografik bilgi ve örnek şiir bakımından birtakım eklemeler yapmıştır. Her padişahın döneminde yaşayan şairlerin kısa hal tercümesini ve şiirlerinden örnekler vermiştir. Hammer, tezkiresini 1834 senesinde tamamlamış ve II. Mahmut’a takdim etmiştir. Mehmet Siraceddin 1852 senesine kadar yaşayan şairleri de Fatin tezkiresinden yararlanarak ve kendi tespit ettiği şairleri ekleyerek genişletmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

İlk tahsilini Diyarbakır’da tamamladıktan sonra Mardin’e gitti.
1852’de telgrafçılık kurslarına katılarak telgrafçı oldu.
Hayatı boyunca gittiği her yerde kitap toplayan Ali Emirî Efendi, bilimsel ve edebî faaliyetlerini emekliliğinden sonra daha da hızlandırmıştır.
Usta bir şair ve münekkit olan Ali Emirî Efendi’nin asıl büyük yanı, hayatı boyunca toplamış olduğu paha biçilmez değerde kitaplardan oluşan kütüphanesini, Fatih’te kendi kurduğu Millet Kütüphanesi’ne bağışlamasıdır.
Ali Emirî’nin önemli hizmetlerinden biri de Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulması ve bilim âleminin hizmetine sunmasıdır.

Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/leri Ali Emiri’nin hayatı ile ilgili söylenebilir?

II-IV-V

I-II-III

II-III-V

I-II-IV

I-III-V

Açıklama:

Ali Emirî, Diyarbakır’da doğdu. Şair Saim Seyyit Emirî Çelebi’nin torunlarından Seyyit Mehmet Şerif Efendi’nin oğludur. İlk tahsilini Diyarbakır’da tamamladıktan sonra Mardin’e gitti. Burada bazı müderrislerden üç yıl kadar çeşitli dersler aldı ve kısa zamanda Arapça ve Farsçasını ilerletti. Bu arada eski tarzda şiirler yazmaya başladı. 1875’te telgrafçılık kurslarına katılarak telgrafçı oldu. Devletin çeşitli kademelerinde çeşitli vilayetlerde görev yaptı. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Dairesi Tasnif Komisyonu’nun başında bulunduğu sırada da kendi adına izafe edilen Ali Emirî Tasnifini meydana getirdi. Aynı zamanda Vakıflar Nezareti’ne uzun vicdannameler yazdı; eski eserlerin bakımsızlık ve ihmalini dile getirerek kamu vicdanını temsil etti. 23 Ocak 1924’te öldü. Hayatı boyunca gittiği her yerde kitap toplayan Ali Emirî Efendi, bilimsel ve edebî faaliyetlerini emekliliğinden sonra daha da hızlandırmıştır. Bir ara, eski Oğuz şehri olan Cend’e kadar giderek birçok değerli eser ve vesika toplamış, Kırşehir muhasebecisi iken de masrafları kendisinden, işçiliği dervişlerince karşılanmak üzere Hacı Bektaş Velî Dergâhı’nı tamir ettirmiştir. Orta seviyede bir şair, usta bir münekkit olan Ali Emirî Efendi’nin asıl büyük yanı, hayatı boyunca toplamış olduğu paha biçilmez değerde kitaplardan oluşan kütüphanesini, Fatih’te kendi kurduğu Millet Kütüphanesi’ne bağışlamasıdır. Bu kütüphaneye çoğu nadir ve tek nüsha olan 16.000 cilt eser vakfetmiş; ölümüne kadar da bu müessesenin müdürlüğünü yapmıştır. Ali Emirî’nin önemli hizmetlerinden biri de Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulması ve bilim âleminin hizmetine sunmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Ali Emirî’nin ilkönce Osmanlı şairlerinin nazirelerinden birer ikişer beyit toplamaya başladığı ve sonra nazire olmayan eserlerden de örnekler alıp yayınlamağa başladığı eser aşağıdakilerden hangisidir?

Cevahirü’l-müluk

Durub-ı Emsal

Ezhar-ı Hakikat

Esami-i Şuara-yı Amid

Vesaikü’l-asar

Açıklama:

Vesaikü’l-asar: Ali Emirî’nin ilkönce Osmanlı şairlerinin nazirelerinden birer ikişer beyit toplamaya başladığı ve sonra nazire olmayan eserlerden de örnekler alıp yayınlamağa başladığı eserdir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

İbnülemin Mahmut Kemal İnal il ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Edebiyat tarihçisi, hâl tercümesi yazarı, araştırmacı olarak bilinmektedir.

I.Dünya Savaşı’ndan sonra evi işgal edilerek değerli yazma ve basma eserleri tahrip edildi, yakıldı, alındı, satıldı.

Evkaf nâzırı Hayri Efendi’nin teklifi ile Evkâf-ı İslâmiye Müzesi (İslâm Eserleri Müzesi)’ni kurdu.

Çocukluğundan beri topladığı koleksiyonunu İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’ne bağışladı.

Çocukluğunda arkadaşı Hersekli Arif Hikmet ile şiir söylemeye başladı, yazı hayatına atıldı.

Açıklama:

İbnülemin Mahmut Kemal İnal (1870- 1957), edebiyat tarihçisi, hâl tercümesi yazarı, araştırıcı. Yusuf Kâmil Paşa’nın mühürdarlarından Emin Paşa’nın oğludur. İlk öğrenimini babasından ve Mehmet Âkif Ersoy’un babası İpekli Tahir Efendi’den yaptı. Hattatlık icazeti aldı. Hukuk tahsil etti. Tefsir, hadis ve Farsça dersleri aldı. Musikî ile ilgilendi. Arapça ve Fransızca öğrendi. Babasının memuriyeti dolayısıyla Adana, Sivas, Elazığ, Ankara, İzmir ve Adaları gezdi. Çeşitli memuriyetlerde bulundu. I. Dünya Savaşı’ndan sonra evi işgal edilerek değerli yazma ve basma eserleri tahrip edildi, yakıldı, alındı, satıldı. Evkaf nâzırı Hayri Efendi’nin teklifi ile Evkâf-ı İslâmiye Müzesi (İslâm Eserleri Müzesi)’ni kurdu (1914). Çeşitli çalışmalarından dolayı Alman İmparatoru II. Wilhelm, Avusturya-Macaristan Kralı Şarl, İran şahı Ahmet tarafından nişanlar verildi. Maarif vekili Hasan Âlî Yücel tarafından Kütüphaneler Tasnif İşleri İlmî Müşavirliği’ne getirildi. 87 yaşında öldü. Kabri Merkez Efendi Mezarlığı’ndadır. Çocukluğunda arkadaşı Mehmet Âkif ile şiir söylemeye başladı, yazı hayatına atıldı. Çeşitli gazetelerde yazılar yazdı. Mahmut Celâleddin Paşa, Hersekli Ârif Hikmet, Musa Kâzım’ın yardımı, Mehmet Âkif, Yenişehirfenerli Hüseyin Hâşim, kendi kardeşi Ahmet Tevfîk, Halîl Edip ve Ispartalı Ağlarcazade Hakkı’nın ortaklığı ile Resimli Gazete’yi çıkardı. Çocukluğundan beri topladığı koleksiyonunu İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’ne bağışladı.

Doğru Cevap: E

Soru 88

İbnülemin Mahmut Kemal İnal’in Selanik’te Mütelaa gazetesinde bir tefrika olarak yayınlanan eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Bir Yetimin Sergüzeşti

Kemalü’l-ismet

Son Hattatlar

Tuhfe-i Hattatin

Hoş Sada

Açıklama:

Bir Yetimin Sergüzeşti, İbnülemin Mahmut Kemal İnal’in Selanik’te Mütelaa gazetesinde tefrikadır

Doğru Cevap: A

Soru 89

Asıl adı Kemalüş-şuara’dır.
Osmanlı şuara tezkireciliğinin son örneğidir.
Giriş kısmında hattatlar hakkında bilgiler verilmektedir.
Son Asır Türk Şairleri içinde 594 kişi yer almaktadır.
1853 tarihinden eserin basıldığı yıla kadar gelinmiştir.

Yukarıda Son Asır Türk Şairleri isimli eser ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/leri doğrudur?

II-IV-V

I-II-III

III-IV-V

I-II-V

I-III-IV

Açıklama:

Son Asır Türk Şairleri: Asıl adı Kemalüş-şuara olan Son Asır Türk şairleri, Osmanlı şuara tezkireciliğinin son örneğidir. Giriş kısmında tezkire geleneğimiz hakkında bilgiler verilmektedir. Yazar, tezkireciliğin hattatlar ile ilgili kolunda Son Hattatlar, musikişinaslar ile ilgili kolunda Hoş Sada; sadrazamlar ile ilgili kolunda Son Sadrazamlar adlı kitapları neşretmiş; Son Asır Türk Şairleri de bu çalışmanın bir başka tarafını tamamlamıştır. “Son” kelimesinin eserlerinin başında yer alması esasen bir devrin ve bir geleneğin de sona erdiğine işaret etmektedir. Fatin Tezkiresi zeyli olan Son Asır Türk Şairleri içinde 574 kişi yer almaktadır. 1853 tarihinden eserin basıldığı yıla kadar gelinmiştir. Ali Şir Nevayî’nin Mecalisü’n-nefais’i ile başlayan şuara tezkireciliği geleneğinin Son Asır Türk Şairleri ile son örneği verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Nail Tuman’ın 1949 yılında tamamladığı ve şairlerin biyografik bilgilerini alfabetik olarak sırladığı eser aşağıdakilerden hangisidir?

Türk Musikişinasları Tarihi

Tuhfe-i Nailî

Lügat-ı Tarihiye

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Kataloğu

Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü

Açıklama:

Tuhfe-i Nailî: Nail Tuman’ın asıl şöhretini sağlayan eseri Tuhfe-i Nailî’dir. Eser, 1949’da tamamlanmıştır. Tuman Tuhfe’de, şuara tezkireleri başta olmak üzere, 75 kaynak eserdeki bilgileri tarayarak, şairlerin biyografilerini alfabetik sıra ile ve sistematik olarak özetlemiş, biyografik kaynaklarda zikredilmeyen, fakat kütüphanelerde kendisinin tespit ettiği şairleri de eserine almıştır. Biyografilerde özellikle şairlerin ad, lakap ve mahlaslarını, meslek ve görevlerini, eserlerini, doğum ve ölüm tarihleri ile yerlerini belirtmeye özen göstermiş, bu konuda çelişen bilgilere dikkat çekmiş, doğru olanı kaydetmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba adlı eserini aşağıdakilerden hangisi Hammer’den tercüme etmiştir?

Mehmet Siraceddin

Mehmet Tevşeddin

Mehmet Rengüddin

Mehmet Nureddin

Mehmet Şecaaddin

Açıklama:

Mehmet Siraceddin

Doğru Cevap: A

Soru 92

Teracim-i Ahval-i Meşahir'de kaç tane hâl tercümesi vardır?

Açıklama:

altı

Doğru Cevap: C

Soru 93

Faik Reşat'ın hangi eseri Âşık Paşa ile Şeyhülislâm Yahya Efendi arasındaki devreyi içine almıştır?

İhyâ-yı Âsâr

Nakş-ı Hayâl

Teracim-i Ahval

Teracim-i Ahval-i Meşahir

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Açıklama:

Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye

Doğru Cevap: E

Soru 94

Faik Reşat'ın derlediği fıkraları konularına ve söz konusu kişilerin meslekî ve sosyal tabakalarına göre yirmi yedi grupta topladığı eserin adı nedir?

Ümit yahut Bir Katilin Âkıbeti

Külliyat-ı Letâif

Netice-i Sefalet ve Sergüzeşt-i Hulusî

Hazine-i Fünun

Gencine-i Letâif

Açıklama:

Külliyat-ı Letâif

Doğru Cevap: B

Soru 95

Hammer’in “Cami-i Mehasin fi-Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman eserinde Osmanlı devletinin kuruluşundan 1834 senesine kadar 550 yıl zarfında yetişen kaç Osmanlı şairinin hâl tercümesi ve şiirlerinden örnekler bulunmaktadır?

2.200

2.500

3200

3500

5000

Açıklama:

2.200

Doğru Cevap: A

Soru 96

Hammer, tezkiresini 1834 senesinde tamamlamış ve kime takdim etmiştir?

Sultan III. Ahmed

Sultan III. Osman

Sultan II. Mahmut

Sultan I. Abdülhamit

Sultan IV. Mustafa

Açıklama:

Sultan II. Mahmut

Doğru Cevap: C

Soru 97

Fennî mahlasını kullanan kişinin adı nedir?

Ahmed

Mehmed

Muhammed

Hamid

Murad

Açıklama:

Mehmed

Doğru Cevap: B

Soru 98

Kaşgarlı Mahmut’un bir türlü bulunamayan meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini aşağıdakilerden hangisi bulmuştur?

İbnülemin Mahmut Kemal

Faik Reşat

Siraceddin

Fenni

Ali Emirî

Açıklama:

Ali Emirî

Doğru Cevap: E

Soru 99

Ali Emiri'nin atasözlerini topladığı eserinin adı nedir?

Durub-ı Emsal

Cevahirü’l-müluk

Divan

Ezhar-ı Hakikat

Musahabe-i Edebiyye

Açıklama:

Durub-ı Emsal

Doğru Cevap: A

Soru 100

İbnülemin Mahmut Kemal'in musiki ustalarının hayatı ve eserlerini kaleme aldığı eserinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Son Hattatlar

Divan-ı Yahya

Hoş Sada

Kemalü’l- meşahir

Kemalüs-südur

Açıklama:

Hoş Sada

Doğru Cevap: C

Soru 101

Faik Reşat Eslaf'ın eserleri ve konuları ile ilgili verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Nümune-i Kitabet ve Fenn-i İnşa - Yazı yazma sanatı ve şiir hakkında teknik bilgiler

Fenn-i İnşa - Mektup örnekleriyle ifadede dikkat edilmesi gereken hususlar

Nümune-i Şiir ve İnşa - Yeni şairlerden seçme metinler

İlâve-i Nümune-i Kitabet - Dilbilgisi ve düzyazı yazma sanatı

Amelî ve Nazarî Talim-i Kitabet yahut Mükemmel İnşa - Yazı yazma sanatı

Açıklama:

Amelî ve Nazarî Talim-i Kitabet yahut Mükemmel İnşa: Dilbilgisi ve düzyazı yaz- ma sanatı hakkında bilgi veren bir eserdir.
Fenn-i İnşa: Eser, mektup örnekleriyle ifadede dikkat edilmesi gereken hususları gösterir.
İlâve-i Nümune-i Kitabet: Yazı yazma sanatı hakkında bir eserdir.
Nümune-i Kitabet ve Fenn-i İnşa: Yazı yazma sanatı hakkında bir eserdir.
Nümune-i Şiir ve İnşa: Yazı yazma sanatı ve şiir hakkında teknik bilgiler veren bir eserdir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

I. Gencine-i Letâif
II. Hikâye-i Aristonous
III. Külliyat-ı Letâif
IV. Güldeste Mecmua-i Âsâr-ı Reşat
V. Mecmua-i Letâif Zeyl-i Gencine-i Letâif
Verilenlerden hangileri Faik Reşat Eslaf'ın fıkra derlemelerindendir?

I ve II

II ve IV

I, III ve V

II, III ve IV

III ve V

Açıklama:

Hikâye-i Aristonous ve Güldeste Mecmua-i Âsâr-ı Reşat Faik Reşat Eslaf'ın edebi eserleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda bölümler halinde ve birbirini tamamlayıcı nitelikte yayımlanan yazı dizisi aşağıdakilerden hangisidir?

Hal tercümesi

Rehber-i İmla

Tefrika

Kitabet

Mecmua

Açıklama:

Tefrika, gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda bölümler halinde ve birbirini tamamlayıcı nitelikte yayımlanan yazı dizisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Tek eseri Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Celâl Bey

Ahmet Reşat

Fennî

Mehmet Siraceddin

Gayûr

Açıklama:

Mehmet Siraceddin'in tek eseri Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulup bilim âleminin hizmetine sunan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Emirî

Fennî

Seyyit Mehmet Şerif Efendi

Refî-i Kâlâyî

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Açıklama:

Ali Emirî, Kaşgarlı Mahmut’un o zamana kadar ele geçmeyen meşhur Divanu Lügati’t-Türk adlı eserini bulmuş ve bilim âleminin hizmetine sunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi İbnülemin Mahmut Kemal İnal'ın eserlerinden biri değildir?

Hoş Sada

Divan-ı Yahya

Bir Yetimin Sergüzeşti

Divan-ı Galib

Cezmî

Açıklama:

Cezmi Namık Kemal'in romanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 107

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu, Tuhfe-i Nailî ve Lügat-ı Tarihiye eserlerinin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Refî Mehmet Emin Kâlâyî

İbnülemin Mahmut Kemal İnal

Ali Şir Nevayî

Nail Tuman

Hasan Tahsin Tıflî

Açıklama:

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Hamseler Katalogu, Tuhfe-i Nailî ve Lügat-ı Tarihiye eserlerinin yazarı Nail Tuman'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Verilen yazar - eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Nail Tuman - Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü

İbnülemin Mahmut Kemal İnal - Hikâye: Sabih

Mehmet Zeki Pakalın - Lügat-ı Tarihiye

Ali Emirî - Mecalisü’n-nefais

Ali Şir Nevayî - İşkodra Vilayeti Osmanlı Şairleri

Açıklama:

Nail Tuman - Lügat-ı Tarihiye
İbnülemin Mahmut Kemal İnal - Hikâye: Sabih
Mehmet Zeki Pakalın’ın Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü
Ali Şir Nevayî’nin Mecalisü’n-nefais
Ali Emirî - İşkodra Vilayeti Osmanlı Şairleri

Doğru Cevap: B

Soru 109

Osmanlı tarihini konu edinen 10 ciltlik eseriyle ünlenmiş tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Siraceddin

Neville John Clark

Joseph von Hammer- Purgstall

Recaîzade Ekrem

Christoph H. Benedikter

Açıklama:

Joseph von Hammer- Purgstall (d. 9 Haziran 1774, Graz - ö. 23 Kasım 1856, Viyana): Osmanlı tarihini konu edinen 10 ciltlik eseriyle ünlenmiş Avusturyalı bir tarihçidir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Ali Emirî'nin başta devrin sultanı Abdülhamit’e olmak üzere, Osmanlı padişahlarına yazılmış övgüler ile Osmanlı padişahlarının, bazı şehzadelerin Türkçe, Arapça ve Farsça bazı şiirlerini ve tarihlerden örnekler topladığı eser aşağıdakilerden hangisidir?

Nevadir-i Eslaf

Cevahirü’l-müluk

Yemen Hatıratı

Vesaikü’l-asar

Vilayet-i Şarkiyesi

Açıklama:

Cevahirü’l-müluk: Başta devrin sultanı Abdülhamit’e olmak üzere, Osmanlı padişah- larına yazılmış övgüler ile Osmanlı padişahlarının, bazı şehzadelerin Türkçe, Arap- ça ve Farsça bazı şiirlerini ve tarihlerden örnekler topladığı eseridir.

Doğru Cevap: B

Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler