# Eski Türk Edebiyatına Giriş: Biçim ve Ölçü

> Anadolu Üniversitesi Felsefe programının Eski Türk Edebiyatına Giriş: Biçim ve Ölçü dersi için Açık Öğretim Portal çalışma sayfasının özeti. Bütün sorular, doğru cevaplar ve açıklamalar ders sayfasındadır.

- Üniversite: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
- Bölüm: Felsefe, Türk Dili ve Edebiyatı (Lisans)
- Ders kodu: EDB103U
- Dönem: 1
- Soru: 385 (25 çıkmış soru, 360 alıştırma)
- Sınav yılları: 2023
- Ders sayfası: https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/
- Materyaller: https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/materyaller/
- Resmî ders sayfası: https://abp.anadolu.edu.tr/tr/ders/tanitim/264716/47/2

## Üniteler

### Ünite 1: EDB103U Kitap Ünite 01

60 soru · https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#unite-1

### Ünite 2: EDB103U Kitap Ünite 02

70 soru · https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#unite-2

### Ünite 3: EDB103U Kitap Ünite 03

81 soru · https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#unite-3

### Ünite 4: EDB103U Kitap Ünite 04

76 soru · https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#unite-4

### Ünite 5: EDB103U Kitap Ünite 05

78 soru · https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#unite-5

### Ünitesi belirlenmemiş sorular

20 soru · https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#unite-0

## Örnek sorular

Bu dosyada en sık sorulan 3 soru örnek olarak yer alır; geri kalanı için ders sayfasını açın.

1. Çeşmânı siyeh-mest-i sitem kâkülü pür-ham Ebrûları pür-çîn Benzer ki bu dildâr-ı cefakâr senindir Bî-şübhe Nedîmâ Yukarıdaki şiirin nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? (ünitesi belirlenmemiş, çıkmış soru)
   - A) Tuyuğ
   - B) Müstezad
   - C) Gazel
   - D) Rûbâ’î
   - E) Nazım
   - Doğru cevap: B
   - Açıklama: Dizelere bakıldığında, uzun bir mısranın hemen ardından aynı veznin son cüzleriyle uyumlu “çok kısa (ziyade/ek)” bir mısra (Ebrûları pür-çîn / Bî-şübhe Nedîmâ) gelmektedir. Divan edebiyatında bir uzun + bir kısa (ziyade) mısralardan oluşan (ve gazelden türeyen) bu özel nazım biçimine “Müstezad” adı verilir.
   - Bağlantı: https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#question-0-0

2. Bestelenmeye uygun olarak yazılmış murabbalara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir? (Ünite 3, çıkmış soru)
   - A) Terbi
   - B) Rubâ’î
   - C) Şarkı
   - D) Miyân
   - E) Mu’aşşer
   - Doğru cevap: C
   - Açıklama: Dört dizelik bentlerden oluşan Murabbaların, Türkler tarafından bestelenmek amacıyla (musikiyle uyumlu, nakaratlı ve genellikle daha sade bir dille) özel olarak tasarlanıp geliştirilmiş olan milli/yerel formuna “Şarkı” adı verilir. (Şarkı edebiyatımızda murabbadan doğmuştur).
   - Bağlantı: https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#question-3-76

3. Işkın odına gönül pervânedür Tâkatüm yoh bilmezem pervâ nedür Fursat olınca gönül sen yanadur Âşıkun âyîni budur ya nedür Seyyid Nesimi Yukarıdaki şiirin nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? (Ünite 2, çıkmış soru)
   - A) Rûba'î
   - B) Kıt'a-i kebire
   - C) Tuyuğ
   - D) Gazel
   - E) Nazım
   - Doğru cevap: C
   - Açıklama: Şiir 4 dizeden (tek bir bentten) oluşmaktadır ve kafiye şeması “a a x a” (pervânedür, nedür, yanadur, nedür) şeklindedir. Rubai ve Tuyuğ bu formdadır. Ancak Seyyid Nesimi (ve Kadı Burhaneddin) edebiyatımızda, aruzun sadece “Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün” kalıbıyla yazılan ve Türklerin icat ettiği bir tür olan “Tuyuğ” ustasıdır. (Hece ölçüsüne yakın olan aruz kalıbı, cinaslı kafiyesi ve şairin…
   - Bağlantı: https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/#question-2-69

## Atıf

Açık Öğretim Portal, Eski Türk Edebiyatına Giriş: Biçim ve Ölçü (Anadolu Üniversitesi), https://acik-ogretim.github.io/anadolu-aof/turk-dili-ve-edebiyati/eski-turk-edebiyatina-giris-bicim-ve-olcu/. İçerik lisansı CC BY-NC-SA 4.0; sınav sorularının hakları ilgili üniversiteye aittir.
