Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Edebiyat faaliyetlerinin odak noktasını oluşturan Millî Edebiyat Akımı hangi tarihler arasını kapsar?
Seçenekler
A
1923-1938
B
1916-18
C
1939-1945
D
1920-1940
E
1910-1923
Açıklama:
Cumhuriyet’in kuruluşunu hazırlayan tarihsel zemini, Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e kadarki süreçteki olayları ana hatlarıyla açıklayabileceksiniz.
1923-1938 Yapılan pek çok yasal, toplumsal ve kurumsal düzenlemenin sayılabileceği, 1916-1918 I. Dünya Savaşı, 1939-1945 II. Dünya Savaşının öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk şiiri tarih aralığıdır
1923-1938 Yapılan pek çok yasal, toplumsal ve kurumsal düzenlemenin sayılabileceği, 1916-1918 I. Dünya Savaşı, 1939-1945 II. Dünya Savaşının öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk şiiri tarih aralığıdır
Soru 2
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesi, Meşrutiyetten itibaren belirginlik kazanan üç ana çizginin üzerinde gelişmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?
Seçenekler
A
Memleketçilik
B
Halkçılık
C
Türkçülük
D
Anadoluculuk
E
Halkçılık
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesi, Meşrutiyet’ten itibaren belirginlik kazanan üç ana çizginin üzerinde akmştır. Türkçülük, islamcılık, Batıcılık akımları başlangıçta salt siyasal bir nitelik, devletin çöküşünü durdurmak gibi pragmatist bir amaç taşı- makla birlikte, Cumhuriyet döneminde bir medeniyet görüşü, ahlak anlyışı, insan ve değer tasarımısunan bu akımların siyasal, felsefî, sosyolojik, psikolojik, dinî iz- düşümmleri görüllmektedir. Memleketçilik, Halkçılık, Anadoluculuk ise toplumun geleceğini belirleyecek kimlik önerileridir
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesi, Meşrutiyet’ten itibaren belirginlik kazanan üç ana çizginin üzerinde akmştır. Türkçülük, islamcılık, Batıcılık akımları başlangıçta salt siyasal bir nitelik, devletin çöküşünü durdurmak gibi pragmatist bir amaç taşı- makla birlikte, Cumhuriyet döneminde bir medeniyet görüşü, ahlak anlyışı, insan ve değer tasarımısunan bu akımların siyasal, felsefî, sosyolojik, psikolojik, dinî iz- düşümmleri görüllmektedir. Memleketçilik, Halkçılık, Anadoluculuk ise toplumun geleceğini belirleyecek kimlik önerileridir
Soru 3
Türk Dili Tetkik Cemiyeti hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
12 Nisan 1931
B
12 Temmuz 1932
C
1 Kasım 1928
D
24 Temmuz 1923
E
29 Ekim 1923
Açıklama:
Cumhuriyet’in kuruluşu ve gelişmesi ile şiirin oluştuğu sosyal, ekonomik ve politik ortamı tanımlayabileceksiniz.
12 Temmuz 1932’de Türk Dili Tetkik Cemiyeti kurulur 12Nisan 1931’de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti kurulur 1 Kasım 1928’de Latin alfabesinin kabul edilmesi 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşmasıyla 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in kuruluşu
12 Temmuz 1932’de Türk Dili Tetkik Cemiyeti kurulur 12Nisan 1931’de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti kurulur 1 Kasım 1928’de Latin alfabesinin kabul edilmesi 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşmasıyla 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in kuruluşu
Soru 4
“Sırat-ı Müstakim” ve “Sebilü’r-Reşad” adlı dergiler aşağıdaki akımlardan hangisinin en önemli yayın organı olmuştur?
Seçenekler
A
İslamcılık
B
Marksizm
C
Türkçülük
D
Batıcılık
E
Osmanlıcık
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bireysel anlayışın Cumhuriyet’ten sonra da en önemli temsilcisidir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet
B
Mehmet Emin Yurdakul
C
Ahmet Haşim
D
Ziya Gökalp
E
Mehmet Âkif Ersoy
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’ten önceki süreçte Batıcılık düşüncesinin savunucusudur?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Abdullah Cevdet
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Yusuf Ziya Ortaç
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’ten önce ortaya çıkan düşünce akımlarının ortak özelliği değildir?
Seçenekler
A
Zaman zaman devletin politikası haline gelmeleri
B
Bazen iç içe geçmiş olmaları
C
Faydacılık esasına dayanmaları
D
Osmanlı Devleti’nin yıkılışını önleme arzusunun neticesi olmaları
E
Akılcılık esasına dayanmaları
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 8
Aşağıda belirtilen tarih aralıklarından hangisi Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı’nın ilk devrini oluşturur?
Seçenekler
A
1839-1908
B
1901-1908
C
1911-1914
D
1923-1938
E
1939-1945
Açıklama:
Cumhuriyet’in özellikle ilk on beş-yirmi yılında etkisini sürdüren biçimsel ve içerikteki değişmeleri tartışabileceksiniz.
Soru 9
“Milli Edebiyat” kavramı aşağıdaki ilke ve yaklaşımlardan hangisine dayanır?
Seçenekler
A
Osmanlıcılık düşüncesini benimseyen bir edebiyat anlayışı
B
Osmanlı hanedanlığıyla ilgili konuların ele alınması
C
Aruz vezninin vazgeçilmez olduğu anlayışı
D
Dilde sadeleşmeyi ve halka dönüşü ilke edinen anlayış
E
Toplumsal konuların edebiyat için uygun olmadığı anlayışı
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 10
“Anayasa” sözü aşağıdakilerden hangisinin karşılığı olarak kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Ticaret Yasası
B
Meşrutiyet
C
Kanun-i Esasi
D
Meclis-i Mebusan
E
Kapitülasyon
Açıklama:
Cumhuriyet’in kuruluşunu hazırlayan tarihsel zemini, Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e kadarki süreçteki olayları ana hatlarıyla açıklayabileceksiniz.
Soru 11
Edebiyatta “İslamcılık” ideolojisinin en önemli temsilcisi olarak kabul edilen yazar aşağıdaki hangisidir?
Seçenekler
A
Ziya Gökalp
B
Şinasi
C
Mehmed Akif Ersoy
D
Fazıl Hüsnü Dağlarca
E
Cahit Sıtkı Tarancı
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 12
Aşağıdaki eserlerden hangisi Türkçülük akımını bir düşünce sistemi olarak ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Genç Kalemler
B
Türkçe Şiirler
C
Yeni Lisan
D
Türkçülüğün Esasları
E
Türkün Ateşle İmtihanı
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 13
İlk önce Arnavutların, ardından da I. Dünya Savaşı sırasında Arapların ayrılıkçı tutumu hangi düşünce akımının etkisini azaltmıştır?
Seçenekler
A
Batıcılık
B
Türkçülük
C
İslamcılık
D
Osmanlıcılık
E
Halkçılık
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 14
Edebiyatta Türkçülük ideolojisinin en önemli temsilcisi olarak kabul edilen yazar aşağıdaki hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmed Akif Ersoy
B
Ziya Gökalp
C
Nazım Hikmet
D
Cemaleddin Efgani
E
Muhammed Abduh
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Soru 15
23 Temmuz 1908 günü ilan edilen ve kimi araştırmacılar tarafından I. Dünya Savaşını sonlandıran Mondros Mütarekesi’ne (1918) kadarki on yıllık süreyi; kimi araştırmacılar tarafından ise Cumhuriyet’in kurulduğu 1923 tarihine kadarki on beş yıllık süreyi belirten dönemin adı nedir?
Seçenekler
A
II. Meşrutiyet dönemi
B
I. Meşrutiyet dönemi
C
İstibdat Dönemi
D
Lale Devri
E
Çöküş Dönemi
Açıklama:
II. MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE TOPLUMSAL, POLİTİK VE EKONOMİK DURUM
23 Temmuz 1908 günü ilan edilen ve kimi araştırmacılar tarafından I. Dünya Savaşı’nı sonlandıran Mondros Mütarekesi’ne (1918) kadarki on yıllık süreyi; kimi araştırmacılar tarafından ise Cumhuriyet’in kurulduğu 1923 tarihine kadarki on beş yıllık süreyi belirtmek üzere kullanılan “II. Meşrutiyet dönemi” ifadesi Türk tarihinin belki en kısa, fakat en karmaşık süreçlerinden birisini anlatır.
23 Temmuz 1908 günü ilan edilen ve kimi araştırmacılar tarafından I. Dünya Savaşı’nı sonlandıran Mondros Mütarekesi’ne (1918) kadarki on yıllık süreyi; kimi araştırmacılar tarafından ise Cumhuriyet’in kurulduğu 1923 tarihine kadarki on beş yıllık süreyi belirtmek üzere kullanılan “II. Meşrutiyet dönemi” ifadesi Türk tarihinin belki en kısa, fakat en karmaşık süreçlerinden birisini anlatır.
Soru 16
Meşrutiyet’in ilk yıllarında nicelik olarak fazla sayıda olmasına karşın, nitelik olarak değeri tartışmalı birçok eser dönemin karmaşık ortamında yayınlanmıştır. Bu eserlerde toplumun en çok ilgisini çeken sloganlar nelerdir?
Seçenekler
A
istiklal, istikbal, hürriyet sloganlarıdır
B
İstikbal, hürriyet, boykot sloganlarıdır
C
Hürriyet, müsavat, adalet, uhuvvet sloganlarıdır
D
Adalet, özgürlük, istikbal sloganlarıdır
E
Müsaade, istikbal, ati sloganlarıdır
Açıklama:
II. MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE TOPLUMSAL, POLİTİK VE EKONOMİK DURUM
Meşrutiyet’in ilk yıllarında nicelik olarak fazla sayıda olmasına karşın, nitelik olarak değeri tartışmalı eserler dönemin sansasyonel ortamında yayın alanını doldurmuştur. Toplum, “hürriyet, müsavat, adalet, uhuvvet” sloganları ile bu coşkuya ortak olmuştur.
Meşrutiyet’in ilk yıllarında nicelik olarak fazla sayıda olmasına karşın, nitelik olarak değeri tartışmalı eserler dönemin sansasyonel ortamında yayın alanını doldurmuştur. Toplum, “hürriyet, müsavat, adalet, uhuvvet” sloganları ile bu coşkuya ortak olmuştur.
Soru 17
Temel hedefi parçalanmayı önlemek için Osmanlı İmparatorluğundaki bütün unsurların din, dil, ırk ayırımı gözetmeksizin eşitliğini sağlamak olan akım hangisidir?
Seçenekler
A
Milliyetçilik
B
Batıcılık
C
Türkçülük
D
Osmanlıcılık
E
İslamcılık
Açıklama:
MEŞRUTİYET’TEN İTİBAREN GELİŞEN İDEOLOJİLER: TÜRKÇÜLÜK- İSLAMCILIK-BATICILIK
Osmanlıcılık akımının temel hedefi parçalanmayı önlemek için Osmanlı İmparatorluğundaki bütün unsurların din, dil, ırk ayırımı gözetmeksizin eşitliğini sağlamaktır.
Osmanlıcılık akımının temel hedefi parçalanmayı önlemek için Osmanlı İmparatorluğundaki bütün unsurların din, dil, ırk ayırımı gözetmeksizin eşitliğini sağlamaktır.
Soru 18
Osmanlıcılık ve İslâmcılık akımlarının tersine edebiyat alanında ortaya çıkıp daha sonra siyasal bir nitelik kazanan Türkçülük akımının önderlerinden olan edebiyatçılar aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Cemaleddin Efgani, Nazım Paşa
B
Fuad Paşa, Enver Paşa
C
Şemseddin Sami, Ahmed Vefik Paşa
D
Mehmet Akif, Muhammed Abduh
E
Talat Paşa, Memduh Cevdet
Açıklama:
II. MEŞRUTİYET’TEN İTİBAREN GELİŞEN İDEOLOJİLER: TÜRKÇÜLÜK- İSLÂMCILIK-BATICILIK
Dönemin en etkili hareketi Türkçülük akımıdır. Üstelik Türkçülük ideolojisi, Osmanlıcılık ve İslâmcılık akımlarının tersine edebiyat alanında ortaya çıkıp daha sonra siyasal bir nitelik kazanmıştır. Tanzimat’ın ilk kuşağında görülen edebiyatın dilinin sade Türkçe olması gerektiği yolundaki görüşler ve Şemseddin Sami, Ahmed Vefik Paşa gibi edebiyatçıların Türk dili üzerinde yaptığı çalışmalar Türkçülüğün bireysel ve bilimsel öncülleri arasında sayılır. II. Merutiyet’ten sonra gerek İttihat ve Terakki iktidarının desteği, gerekse tarihsel koşullar Türkçülüğün bir ideoloji olarak gelişmesini sağlamıştır. Türkçülük düşüncesinin iki temel yönü bulunmaktadır. Bir yandan “bütün Türkleri birleştirmek” amacını, öte yandan da “halka dönüş” eğilimini birlikte içeren bir nitelik taşır.
Dönemin en etkili hareketi Türkçülük akımıdır. Üstelik Türkçülük ideolojisi, Osmanlıcılık ve İslâmcılık akımlarının tersine edebiyat alanında ortaya çıkıp daha sonra siyasal bir nitelik kazanmıştır. Tanzimat’ın ilk kuşağında görülen edebiyatın dilinin sade Türkçe olması gerektiği yolundaki görüşler ve Şemseddin Sami, Ahmed Vefik Paşa gibi edebiyatçıların Türk dili üzerinde yaptığı çalışmalar Türkçülüğün bireysel ve bilimsel öncülleri arasında sayılır. II. Merutiyet’ten sonra gerek İttihat ve Terakki iktidarının desteği, gerekse tarihsel koşullar Türkçülüğün bir ideoloji olarak gelişmesini sağlamıştır. Türkçülük düşüncesinin iki temel yönü bulunmaktadır. Bir yandan “bütün Türkleri birleştirmek” amacını, öte yandan da “halka dönüş” eğilimini birlikte içeren bir nitelik taşır.
Soru 19
Öncülüğünü Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’ın yaptığı, “Yeni Lisan” makale dizisine dayanılarak söylenen “Yeni Lisan Hareketi”nin geliştiği, aynı zamanda millî edebiyat akımının başladığı derginin adı nedir?
Seçenekler
A
Divan-ı Lügat it Türk
B
Edebiyat-ı Cedide
C
Fecr-i Ati
D
Genç Kalemler
E
Akbaba
Açıklama:
MEŞRUTİYET’TEN SONRA EDEBİYATTAKİ DEĞİŞMELER: BİÇİM VE DİL SORUNLARI
Öncülüğünü Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’ın yaptığı Genç Kalemler dergisinde yayımlanan “Yeni Lisan” makale dizisine dayanılarak söylenen “Yeni Lisan Hareketi”, aynı zamanda millî edebiyat akımının bu ilk dönemdeki özel adı gibidir. İlerlemenin millî bir edebiyat oluşturmakla, millî edebiyatın ise millî bir dil ile mümkün olabileceğini savunan “Yeni Lisan” yazıları özellikle yazı dilinde sadeleşmenin, yazı ve konuşma dilini birleştirmenin çabası içerisinde olmuştur.
Öncülüğünü Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’ın yaptığı Genç Kalemler dergisinde yayımlanan “Yeni Lisan” makale dizisine dayanılarak söylenen “Yeni Lisan Hareketi”, aynı zamanda millî edebiyat akımının bu ilk dönemdeki özel adı gibidir. İlerlemenin millî bir edebiyat oluşturmakla, millî edebiyatın ise millî bir dil ile mümkün olabileceğini savunan “Yeni Lisan” yazıları özellikle yazı dilinde sadeleşmenin, yazı ve konuşma dilini birleştirmenin çabası içerisinde olmuştur.
Soru 20
Meşrutiyet’ten sonraki Türk şiirinde pek çok sosyal konunun işlendiği görülmektedir. Bu dönemde Tevfik Fikret ve Abdullah Cevdet’in şiirleriyle hangi düşünce Türk edebiyatında yansımasını bulmuştur?
Seçenekler
A
İslamcılık
B
Türkçülük
C
Halkçılık
D
Cumhuriyetçilik
E
Batıcılık
Açıklama:
II. Meşrutiyet’ten Sonra Edebiyattaki Değişmeler: Temalardaki Değişmeler Bir Ütopya Olarak Anadolu ve Tarih
Meşrutiyet’ten sonraki Türk şiirinde pek çok sosyal konunun işlendiği de görülmektedir. “Mehmed Âkif’in şiirleriyle İslâmcılık, Tevfik Fikret ve Abdullah Cevdet’in şiirleriyle Batıcılık düşünceleri de bu dönem edebiyatında yansımasını bulmuştur.
Meşrutiyet’ten sonraki Türk şiirinde pek çok sosyal konunun işlendiği de görülmektedir. “Mehmed Âkif’in şiirleriyle İslâmcılık, Tevfik Fikret ve Abdullah Cevdet’in şiirleriyle Batıcılık düşünceleri de bu dönem edebiyatında yansımasını bulmuştur.
Soru 21
1923-1938 arasındaki dönemde Türk toplumunu “Muasır medeniyetler seviyesine” çıkaracak bir idealin oluştuğu Cumhuriyet Devri Türk edebiyatına Mehmet Kaplan hangi adı vermiştir?
Seçenekler
A
Cumhuriyet edebiyatı
B
Atatürk devri edebiyatı
C
Savaş edebiyatı
D
Divan edebiyatı
E
Halk edebiyatı
Açıklama:
Cumhuriyet Döneminde Ekonomik, Siyasal, Toplumsal Durum
Yapılan pek çok yasal, toplumsal ve kurumsal düzenlemenin sayılabileceği 1923-1938 arasındaki dönem Türk toplumunun en dinamik süreçlerinden birisidir. Türk toplumunu “muasır medeniyetler seviyesine” çıkaracak, hatta daha da ileriye götürecek kolektif bir ideal yaratılmak istenmiştir. Atatürk’ün ölümüne kadarki bu dönem Cumhuriyet Devri Türk edebiyatının da ilk dönemini oluşturur. Bu dönemde edebiyat ve elbette şiir de yeni oluşumun heyecanıyla biçimlenir. Mehmet Kaplan’ın “Atatürk devri edebiyatı” olarak adlandırdığı Cumhuriyet’in bu ilk dönemi edebiyatı tam anlamıyla “destanî ruh” taşır
Yapılan pek çok yasal, toplumsal ve kurumsal düzenlemenin sayılabileceği 1923-1938 arasındaki dönem Türk toplumunun en dinamik süreçlerinden birisidir. Türk toplumunu “muasır medeniyetler seviyesine” çıkaracak, hatta daha da ileriye götürecek kolektif bir ideal yaratılmak istenmiştir. Atatürk’ün ölümüne kadarki bu dönem Cumhuriyet Devri Türk edebiyatının da ilk dönemini oluşturur. Bu dönemde edebiyat ve elbette şiir de yeni oluşumun heyecanıyla biçimlenir. Mehmet Kaplan’ın “Atatürk devri edebiyatı” olarak adlandırdığı Cumhuriyet’in bu ilk dönemi edebiyatı tam anlamıyla “destanî ruh” taşır
Soru 22
Mehmed Emin’in “Cenge Giderken” şiirinden beri edebiyatımızda yansıması görülen Türkçülük anlayışı, kimin, hangi manzumesiyle Türkiye dışındaki Türkleri de kapsayan bir hedefe yönelmiştir?
Seçenekler
A
Süleyman Nesib’in “Altın Ordu”
B
Ömer Seyfeddin’in “Altın Destan”
C
Ziya Gökalp’in “Turan”
D
Emin Bülend’in “Bir Destandan”
E
Orhan Seyfi’nin “Peri Kızı ile Çoban”
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi Boyunca Gelişen Değişen Düşünce Hareketleri
Mehmed Emin’in “Cenge Giderken” şiirinden beri edebiyatımızda yansıması görülen Türkçülük anlayışı, Ziya Gökalp’in “Turan” (1911) manzumesiyle Türkiye dışındaki Türkleri de kapsayan bir hedefe yönelir.
Mehmed Emin’in “Cenge Giderken” şiirinden beri edebiyatımızda yansıması görülen Türkçülük anlayışı, Ziya Gökalp’in “Turan” (1911) manzumesiyle Türkiye dışındaki Türkleri de kapsayan bir hedefe yönelir.
Soru 23
Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde hem yönetimin dayanağı olmak bakımından hem de “sınıfsız kaynaşmış” bir kitle anlamını da içeren millet kavramı ile yakın bir anlam alanı içerisinde kullanılan edebiyat akımı olan ”Milli Edebiyat” ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türkçülük akımını içeren bir edebiyat oluşu
B
Milliyetçi bir edebiyat oluşu
C
Sade bir dil ile yazılması
D
Toplumsal konular dışında bir edebiyat oluşu
E
Tanzimat'tan sonraki en etkili akımlardan birisi oluşu
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi Boyunca Gelişen Değişen Düşünce Hareketleri
Tanzimat döneminin başından itibaren edebiyat ve yazı hayatında giderek artan bir sıklıkla görülmeye başlanan ve daha çok memleket sorunları konusunda söz söyleme hakkına, seçme (ve seçilme) yeteneğine sahip nitelikli kitle anlamlarında kullanılan “halk” kavramı, bu dönemde içerik değiştirmeye başlamıştır. Milli edebiyat, halkı yalnızca parlamenter yönetimin dayanağı olarak görmekle kalmıyor, aynı zamanda aydınların ve devletin her türlü faaliyetinin kaynağı olarak yönelinmesi gereken bir potansiyel değer biçiminde algılıyordu. Yani güncel politik ihtiyaçları karşılayan bir kavram olmaktan ulusu oluşturan değerlerin kaynağı biçimine dönüşmekte, böylece millet kavramının oluşmasına zemin hazırlamaktaydı. Cumhuriyet’ten sonra kavram hem yönetimin dayanağı olmak bakımından hem de “sınıfsız kaynaşmış” bir kitle anlamını da içeren millet kavramı ile yakın bir anlam alanı içerisinde sıklıkla kullanılacaktır.
Tanzimat döneminin başından itibaren edebiyat ve yazı hayatında giderek artan bir sıklıkla görülmeye başlanan ve daha çok memleket sorunları konusunda söz söyleme hakkına, seçme (ve seçilme) yeteneğine sahip nitelikli kitle anlamlarında kullanılan “halk” kavramı, bu dönemde içerik değiştirmeye başlamıştır. Milli edebiyat, halkı yalnızca parlamenter yönetimin dayanağı olarak görmekle kalmıyor, aynı zamanda aydınların ve devletin her türlü faaliyetinin kaynağı olarak yönelinmesi gereken bir potansiyel değer biçiminde algılıyordu. Yani güncel politik ihtiyaçları karşılayan bir kavram olmaktan ulusu oluşturan değerlerin kaynağı biçimine dönüşmekte, böylece millet kavramının oluşmasına zemin hazırlamaktaydı. Cumhuriyet’ten sonra kavram hem yönetimin dayanağı olmak bakımından hem de “sınıfsız kaynaşmış” bir kitle anlamını da içeren millet kavramı ile yakın bir anlam alanı içerisinde sıklıkla kullanılacaktır.
Soru 24
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesinde, Meşrutiyet’ten itibaren belirginlik kazanan üç ana edebi düşünce akımı hangileridir?
Seçenekler
A
Devletçilik, Adem-i Merkeziyetçilik
B
Liberalizm, Sosyalizm
C
İdealizm, Enerjetizm
D
Pozitivizm, Bergsonizm
E
Türkçülük, İslâmcılık, Batıcılık
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi Boyunca Gelişen Değişen Düşünce Hareketleri
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesi, Meşrutiyet’ten itibaren belirginlik kazanan üç ana çizginin üzerinde akmıştır. Türkçülük, İslâmcılık, Batıcılık akımları başlangıçta salt siyasal bir nitelik, devletin çöküşünü durdurmak gibi pragmatist bir amaç taşımakla birlikte, Cumhuriyet döneminde bir medeniyet görüşü, ahlâk anlayışı, insan ve değer tasarımı sunan bu akımların siyasal, felsefî, sosyolojik, psikolojik, dinî izdüşümleri görülmektedir. Bu ana akımların aynı zamanda birbirine geçişi sağlayan arakesitlerinden söz etmek de mümkündür.
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesi, Meşrutiyet’ten itibaren belirginlik kazanan üç ana çizginin üzerinde akmıştır. Türkçülük, İslâmcılık, Batıcılık akımları başlangıçta salt siyasal bir nitelik, devletin çöküşünü durdurmak gibi pragmatist bir amaç taşımakla birlikte, Cumhuriyet döneminde bir medeniyet görüşü, ahlâk anlayışı, insan ve değer tasarımı sunan bu akımların siyasal, felsefî, sosyolojik, psikolojik, dinî izdüşümleri görülmektedir. Bu ana akımların aynı zamanda birbirine geçişi sağlayan arakesitlerinden söz etmek de mümkündür.
Soru 25
1909 sonrası birçok örgütün kurulma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yapılan anayasal değişiklikle örgütlenme ve gösteri hakkının teminat altına alınması
B
II. Meşrutiyet’in ilanı
C
II. Abdülhamit’in tahttan indirilmesi
D
31 Mart Vakası
E
Ekonomik canlılık
Açıklama:
Bu dönemde toplumda bir siyasallaşma eğilimi, örgütlü bir topluma dönüşme girişimi dikkati çeker. 1909’da anayasada yapılan bir değişiklikle her türlü örgütlenme ve gösteri hakkı teminat altına alınmıştır. Böylece kısa sürede siyasal partilerden azınlık derneklerine, meslek örgütlerinden ticari cemiyetlere, fikir kulüplerinden kadın hakları derneklerine kadar çok çeşitli yüzlerce örgüt kurulmuştur.
Soru 26
- Dinamik politika deneyimleri
- İstikrarsız politika deneyimleri
- Örgütlenme ve siyasal gelişmelere ilgili bir kamuoyu
- Dışa açılmaya çalışan ekonomik girişim
Seçenekler
A
Yalnızca IV
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Cumhuriyet, Osmanlı’nın bu son döneminden dinamik ama istikrarsız politika deneyimlerini, buna karşılık örgütlenmeye ve siyasal gelişmelere ilgi duyan bir kamuoyunu, dışa açılmaya çalışan ekonomik girişimleri devralmıştır.
Soru 27
- Batıcılık
- Türkçülük
- İslamcılık
- Osmanlıcılık
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
II ve IV
D
Yalnızca II
E
Hepsi
Açıklama:
Cumhuriyet’i hazırlayan süreçte Türk aydınlarının en çok ilgilendikleri düşünce akımları aynı zamanda Cumhuriyet’ten sonra da etkisini sürdüren Türkçülük, İslâmcılık ve Batıcılık akımları olmuştur. Bunlar Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde de değişik biçimde etkileri görülecek kaynaklar arasında sayılabilir. Bunlara ayrıca Tanzimat döneminde başlayıp II. Meşrutiyet döneminin ilk yıllarında da etkili olan Osmanlıcılık akımını eklemek gerekir.
Soru 28
- Parçalanmayı önlemek için Osmanlı İmparatorluğu’ndaki bütün unsurların din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin eşitliğini sağlamak
- Müslümanların birleşmesi, güçlenmesi ve böylece Batı karşısında geri kalıştan kurtulmak
- Bütün Türkleri birleştirmek ve halka dönüş eğilimi
- Batı tarzı bir devlet yapısı ve toplumsal değişimi sağlamak
Seçenekler
A
- Batıcılık
- Osmanlıcılık
- İslamcılık
- Türkçülük
B
- Osmanlıcılık
- Batıcılık
- İslamcılık
- Türkçülük
C
- İslamcılık
- Türkçülük
- Batıcılık
- Osmanlıcılık
D
- Osmanlıcılık
- İslamcılık
- Türkçülük
- Batıcılık
E
- Türkçülük
- İslamcılık
- Osmanlıcılık
- Batıcılık
Açıklama:
Müslümanların birleşmesi, güçlenmesi ve böylece Batı karşısında geri kalıştan kurtulmak İslamcılık akımının temel amacıdır. Osmanlıcılık akımının temel hedefi parçalanmayı önlemek için Osmanlı İmparatorluğu’ndaki bütün unsurların din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin eşitliğini sağlamaktır. Bu dönemde Türkçülük düşüncesinin iki temel yönü bulunmaktadır. Bunlar bütün Türkleri birleştirmek ve halka dönüş eğilimidir. Batıcılık akımı ile Batı tarzı bir devlet yapısı ve toplumsal değişimi sağlamak hedeflenmiştir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Türkçülük akımının edebiyat üzerindeki etkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Edebiyat dilinin konuşulan Türkçeye dayandırılması
B
Hece vezninin şiirin asıl ölçüsü olmasının sağlanması
C
Edebiyat dilinin edebi Türkçeye dayandırılması
D
Milli konuların işlenmesi
E
Tarihi konuların işlenmesi
Açıklama:
Başta edebiyat dilinin konuşulan Türkçeye dayandırılması, hece vezninin şiirin asıl ölçüsü olmasının sağlanması ve millî, tarihî konuların işlenmesinin çoğalması Türkçülük akımının edebiyattaki en önemli etkileridir.
Soru 30
Cumhuriyete uzanan süreçte edebiyat savaşlardan nasıl etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Edebiyata ulus inşası kavramı yansımış ve edebiyatın tematik niteliği etkilenmiştir.
B
Savaşlar neticesinde edebi eserlerin ortaya çıkması sekteye uğramıştır.
C
Yazar ve şairlerin savaşa dahil olması sebebi ile yalnızca savaş metinleri ortaya çıkmıştır.
D
Edebi eserlerde Osmanlı çöküşü ele alınmıştır.
E
Yazar ve şairler savaş ortamından uzaklaşarak göç etmiştir.
Açıklama:
Yarım yüzyıldan fazla zamandır Kafkaslardan, Balkanlar’dan Anadolu’ya yapılan kitlesel göçlere bu savaşlar sırasında ve sonrasında daha büyük ölçekte yenilerinin eklendiği görülür. Ulus kimliğinin yeniden inşası ve milliyetçi duyguların yükselmesine zemin hazırlayan bu göçler ve göçler sırasında yaşanan saldırılar, acılar edebiyatımızın tematik niteliğini de belirleyen öğeler arasındadır. 93 Harbi’nden beri artan bir eğilimle edebiyatımıza yansıyan ulus inşası kavramı, kaynağını yaşanılan zamanın içerisinde gözlemlenebilen bir destanı, ilk defa Çanakkale zaferi dolayısıyla geniş bir şekilde işleme imkânına kavuşur.
Soru 31
II. Meşrutiyet sonrası edebiyatta meydana gelen biçim ve dil sorunları göz önüne alındığı zaman, aşağıdaki ifadelerden hangisi uygun değildir?
Seçenekler
A
Türk şiiri aruzdan heceye doğru eğilim göstermiştir.
B
Edebiyat-ı Cedide şairlerinin serbest müstezada dönüştürdükleri, uzunlu-kısalı dize uygulamaları Fecr-i Âti şairlerince de aruz vezinlerinde genişletilerek sürdürülmüştür.
C
Manzum hikaye formu yaygınlık kazanmıştır.
D
Nazım biçimi olarak yalnızca Batı edebiyatından alınan sone kullanılmıştır.
E
Düzensiz olarak kıtaların farklı yerlerine dağılan kafiye denemeleri vardır.
Açıklama:
1910-23 arası süreçte Türk şiirinin genel eğilimi aruzdan heceye doğru olmuştur. Bu dönem şiirinin bir başka özelliği ise Edebiyat-ı Cedide şairlerinin serbest müstezada dönüştürdükleri, uzunlu-kısalı dize uygulamalarının Fecr-i Âti şairlerince de aruz vezinlerinde genişletilerek sürdürülmesinin yanı sıra heceyle yazan Mehmed Emin, Rıza Tevfik, Yusuf Ziya, Celâl Sahir gibi şairler tarafından hece veznine de uygulanmış olmasıdır. Bu dönem şiirinde ayrıca manzum hikâye formunun yaygınlık kazandığı da dikkati çekmektedir. Düzensiz bir biçimde, kıtaların değişik dizelerine dağıtılan kafiye denemeleri dikkati çeker. Nazım biçimleri konusunda ise bu dönem Türk şiirinin ses arayışlarının boyutları Batı edebiyatından alınma soneden, Divan şiiri, halk ve tekke şiiri nazım biçimlerine kadar uzanan genişliktedir.
Soru 32
- Çocuk şiirlerinde artma meydana gelmiştir.
- Tabiata ilişkin temalar işlenmiştir.
- Zenginlik teması işlenmiştir.
- Anadolu teması işlenmiştir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Meşrutiyet’ten sonraki Türk şiirinde pek çok sosyal konunun işlendiği de görülmektedir. Tanzimat’la birlikte giderek gelişen kadının toplumsal bir figür olarak ele alınması bu dönemde daha da hızlanmıştır. Aynı şekilde çocuk şiirlerinde de büyük bir artış olduğu gözlenmektedir. Fakirlik teması ve merhamet duygusu bu dönem şiirlerinde sık karşılaşılan içerik öğeleri arasındadır. Son olarak bu dönemde tabiata ilişkin temaların hem öznel hem de gerçekçi tasvirlerle yoğun bir biçimde işlendiğini; özellikle Anadolu’ya önce romantik ve mitleştiren bir bakışla, giderek gerçekçi ve duygusal bir yaklaşımla yönelmenin başladığını da belirtmek gerekir.
Soru 33
Bu dönemde Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti ve Türk Dili Tetkik Cemiyeti kurulmuştur. Halk, millet, memleket, vatan, çağdaş medeniyet kavramları dönem edebiyatında sıklıkla ele alınan konular olmuştur. Yunan, Latin ve İslam klasikleri tercüme ettirilip, yayımlatılmıştır.
Yukarıda özellikleri verilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I. Meşrutiyet Dönemi
B
II. Meşrutiyet Dönemi
C
Osmanlı Dönemi
D
II. Meşrutiyet Sonrası
E
Cumhuriyet Dönemi
Açıklama:
1 Kasım 1928’de Latin alfabesinin kabul edilmesi ve 12 Nisan 1931’de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti’nin, 12 Temmuz 1932’de Türk Dili Tetkik Cemiyeti’nin kurulması kültür ve edebiyatın karakterini belirleyecek türden girişimler olarak dikkati çeker. Ankara’nın başkent olmasıyla dikkatler Anadolu’ya yönelir. Anadolu coğrafyası ve Anadolu insanı edebiyatın temel konuları arasına girer. Halk, millet, memleket, vatan, çağdaş medeniyet kavramları dönem edebiyatının en çok ele alınan konuları arasına girer. Bu dönemde 1940 yılından itibaren Milli Eğitim Bakanlığı’nın Yunan, Latin ve İslâm klasiklerini tercüme ettirip yayımlamaya başlaması ve Tercüme Dergisi’nin çıkarılması, düşünce ve edebiyat yaşamına etkisi bakımından dikkate değer etkinlikler arasındadır.
Soru 34
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının etkilendiği ana akımlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Liberalizm/Türkçülük/Sosyalizm
B
Kapitalizm/Devletçilik/Adem-i Merkeziyetçilik
C
Türkçülük/İslamcılık/Batıcılık
D
Toplumculuk/Hümanizm/Turancılık
E
Yerlilik/Memleketçilik/Anadoluculuk
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesi, Meşrutiyet’ten itibaren belirginlik kazanan üç ana çizginin üzerinde akmıştır. Türkçülük, İslâmcılık, Batıcılık akımları başlangıçta salt siyasal bir nitelik, devletin çöküşünü durdurmak gibi pragmatist bir amaç taşımakla birlikte, Cumhuriyet döneminde bir medeniyet görüşü, ahlâk anlayışı, insan ve değer tasarımı sunan bu akımların siyasal, felsefî, sosyolojik, psikolojik, dinî izdüşümleri görülmektedir.
Soru 35
- Safahat
- İslamlaşmak
- Türkleşmek
- Muasırlaşmak
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak ve Türkçülüğün Esasları adlı kitaplar Ziya Gökalp’e aittir. Safahat, Mehmet Akif Ersoy’a aittir.
Soru 36
- Edebiyat dilinin konuşulan Türkçeye dayandırılması
- Hece vezninin şiirin asıl ölçüsü olmasının sağlanması
- Millî, tarihî konuların işlenmesi
- Sınıf mücadelesinin aracı olması
Seçenekler
A
Yalnız III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Başta edebiyat dilinin konuşulan Türkçeye dayandırılması, hece vezninin şiirin asıl ölçüsü olmasının sağlanması ve millî, tarihî konuların işlenmesinin çoğalması Türkçülük akımının edebiyattaki en önemli etkileridir. IV. madde, toplumcu gerçekçi şiir anlayışının bir özelliğidir.
Soru 37
- Toprak kayıpları
- Barış ortamı
- Örgütlü toplum olma çabaları
- Sosyoekonomik krizler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
II. Meşrutiyet döneminde art arda yaşanılan savaşlar, toprak kayıpları, parlamenter bir yönetim biçimine geçmiş olmanın getirdiği coşku ve gerilimler, örgütlü toplum olma çabaları, aydınların kurtuluş reçetesi olmak üzere savundukları ideolojiler, tartışmalar, sosyoekonomik krizler bu dönemin içerdiği karmaşayı oluşturur. Yani bu dönemde bir barış ortamından pek söz edilemez.
Soru 38
II. Meşrutiyet döneminin toplumsal özellikleri arasında en dikkat çekici motif nedir?
Seçenekler
A
Örgütlü bir topluma dönüşme girişimi
B
Sermaye
C
Barış Ortamı
D
Ekonomik kazanımlar
E
Kamuoyu
Açıklama:
1909’da anayasada yapılan bir değişiklikle
her türlü örgütlenme ve gösteri hakkı teminat altına alınmıştır. Böylece kısa sürede siyasal partilerden azınlık derneklerine, meslek örgütlerinden ticari cemiyetlere, fikir kulüplerinden kadın hakları derneklerine kadar çok çeşitli yüzlerce örgüt kurulmuştur.
her türlü örgütlenme ve gösteri hakkı teminat altına alınmıştır. Böylece kısa sürede siyasal partilerden azınlık derneklerine, meslek örgütlerinden ticari cemiyetlere, fikir kulüplerinden kadın hakları derneklerine kadar çok çeşitli yüzlerce örgüt kurulmuştur.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi, Anadolu’nun masalsı bir mekân algısıyla işlendiği eserlerden değildir?
Seçenekler
A
Cenge Giderken
B
Altın Ordu
C
Yeni Gün
D
Bir Destandan
E
Peri Kızı ile Çoban
Açıklama:
Mehmed Emin’in “Cenge Giderken” şiirinde Türkçülük anlayışı hakimdir. Oysa ki, Süleyman Nesib’in “Altın Ordu”, Ömer Seyfeddin’in “Yeni Gün”, “Altın Destan”, Emin Bülend’in “Bir Destandan”, Orhan Seyfi’nin “Peri Kızı ile Çoban” başlıklı şiirleri Anadolu’nun masalsı bir mekân algısıyla işlenmesi eğilimin örneklerindendir.
Soru 40
Dilde sadeleşme anlayışı Cumhuriyet’ten hemen önce hedefine ulaşmış görünür ve örnekler verir. Aşağıdakilerden hangi yazar, hikâye ve romanda bu örneklerden birini vermemiştir?
Seçenekler
A
Ömer Seyfettin
B
Refik Halit
C
Ali Canip
D
Halide Edip
E
Reşat Nuri
Açıklama:
Ömer Seyfettin, Refik Halit, Yakup Kadri, Halide Edip ve Reşat Nuri’nin eserleriyle Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatına konuşma diline yakın bir edebiyat dili ile girilmiş oldu. Ali Canip de Milli Edebiyat akımının temsilcilerinden biridir, ancak o şiir alanında verdiği ürünlerle edebiyat diline katkı sağlamıştır.
Soru 41
- Yazı dili ile edebiyat dilinin birleştirilmesi
- Hece vezninin Türk şiirinde genel kabul görmesi
- Milli, tarihi konuların işlenmesi
- Toplumu muasır medeniyetler seviyesine çıkarması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yeni Lisan Hareketi’nin en önemli başarıları yazı dili ile edebiyat dilinin birleştirilmesi ve hece vezninin Türk şiirinde genel kabul görür hale gelmesidir.
Soru 42
Aşağıdaki hangi şair-eser eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ali Ekrem - Ordunun Defteri
B
Abdülhak Hâmid - İlhâm-ı Vatan
C
Fâik Âli - Elhân-ı Vatan
D
Halid Fahri- Ordunun Destanı
E
Mehmed Ali Tevfik - Turanlı’nın Defteri
Açıklama:
Halid Fahri, Cenk Duyguları eserinin şairidir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi düşüncesi içerisindeki mücadeleleriyle edebiyat üzerinde belirleyici olgular gösteren felsefi doktrinlerden değildir?
Seçenekler
A
Anarşizm
B
Liberalizm
C
Sosyalizm
D
Pozitivizm
E
Adem-i Merkeziyetçilik
Açıklama:
Liberalizm, Sosyalizm, Kapitalizm, Devletçilik, Adem-i Merkeziyetçilik gibi ekonomik, siyasal; Materyalizm, Pozitivizm, Bergsonizm, İdealizm, Enerjetizm gibi felsefi doktrinleri de Cumhuriyet dönemi düşüncesi içerisindeki mücadeleleriyle edebiyat üzerinde belirleyici olgular arasında görüyoruz.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde bir medeniyet görüşlerinin izdüşümlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Siyaset
B
Sosyoloji
C
İdealizm
D
Psikoloji
E
Felsefe
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesi, Meşrutiyet’ten itibaren belirginlik kazanan üç ana çizginin üzerinde akmıştır. Türkçülük, İslâmcılık, Batıcılık akımları başlangıçta salt siyasal bir nitelik, devletin çöküşünü durdurmak gibi pragmatist bir amaç taşmakla birlikte, Cumhuriyet döneminde bir medeniyet görüşü, ahlâk anlayışı, insan ve değer tasarımı sunan bu akımların siyasal, felsefî, sosyolojik, psikolojik, dinî izdüşümleri görülmektedir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi akımlarından Servet-i Fünun akımının diğer bir adıdır?
Seçenekler
A
Adab-ı Muaşeret
B
Edebiyatı-ı Cedide
C
Aruz Vezni
D
Beş Hececiler
E
Batıcılık
Açıklama:
Servet-i Fünun’un eş anlamlısı Edebiyat-ı Cedide’dir.
Soru 46
Hece vezninin şiirin asıl ölçüsü olması, milli ve tarihi konuların işlenmesinin çoğalması hangi akımın edebiyattaki önemli etkileridir?
Seçenekler
A
Türkçülük
B
Osmanlıcılık
C
Batıcılık
D
Sürrealizm
E
Modernizm
Açıklama:
Hece vezninin şiirin asıl ölçüsü olması, milli ve tarihi konuların işlenmesinin çoğalması Türkçülük akımının edebiyattaki önemli etkileridir.
Soru 47
Siyasal bakımdan 1839 yılında başlayan Tanzimat Döneminin edebi bakımdan ne zaman başladığı kabul edilir?
Seçenekler
A
1860
B
1865
C
1902
D
1906
E
1903
Açıklama:
Siyasal bakımdan Tanzimat dönemi, 1839’dan II. Meşrutiyet adıyla anılan 1908 tarihine kadarki dönemi ifade eder. Edebî bakımdan ise Şinasi’nin eserlerinin yayın tarihi dikkate alınarak genellikle 1860 tarihinde başlatılır. Tanzimat’ın 2. Kuşağı, Ara Nesil ve Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn) oluşumları eski edebiyattan derece derece kopuşun ve Batı tarzı edebiyatın kökleşmesinin aşamalarını oluşturur.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet dönemi karmaşasına sebep olan durumlar arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Art arda yaşanılan savaşlar.
B
Yaşanan toprak kayıpları.
C
Sosyo-ekonomik krizler.
D
Örgütlü toplum olma çabaları.
E
Ülkede yaşanan eğitim yetersizliği.
Açıklama:
23 Temmuz 1908 günü ilan edilen ve kimi araştırmacılar tarafından I. Dünya Savaşı’nı sonlandıran Mondros Mütarekesi’ne (1918) kadarki on yıllık süreyi; kimi araştırmacılar tarafından ise Cumhuriyet’in kurulduğu 1923 tarihine kadarki on beş yıllık süreyi belirtmek üzere kullanılan “II. Meşrutiyet dönemi” ifadesi Türk tarihinin belki en kısa, fakat en karmaşık süreçlerinden birisini anlatır. Bu on beş yıllık süre içerisinde art arda yaşanılan savaşlar, toprak kayıpları, parlamenter bir yönetim biçimine geçmiş olmanın getirdiği coşku ve gerilimler, örgütlü toplum olma çabaları, aydınların kurtuluş reçetesi olmak üzere savundukları ideolojiler, tartışmalar, sosyo-ekonomik krizler bu dönemin içerdiği karmaşayı oluşturur.
Soru 49
II. Abdülhamid, daha önce yürürlükten kaldırdığı Kanûn-i Esâsî denilen anayasayı tekrar ilan etmek zorunda kaldı.Verilen olayın gerçekleştiği tarih aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1896
B
1899
C
1900
D
1908
E
1910
Açıklama:
23 Temmuz 1908’de merkezi Selanik’te bulunan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin
Balkanlar’daki III. ordunun desteğini alarak uyguladığı baskı sonucu II. Abdülhamid, daha önce yürürlükten kaldırdığı (1878) Kanûn-i Esâsî denilen anayasayı tekrar ilan etmek zorunda kaldı. II. Meşrutiyet’in bu biçimde, padişah ve hükümet tarafından isteyerek değil de ordunun baskısıyla ilan edilmesinin Türk siyasal tarihi açısından en önemli sakıncası, ordunun politikaya karışması ve bunun örnek oluşturması olmuştur. Meşrutiyet döneminden daha sonra da iktidar sık sık baskınlar, suikastlar yoluyla el değiştirmiştir.
Balkanlar’daki III. ordunun desteğini alarak uyguladığı baskı sonucu II. Abdülhamid, daha önce yürürlükten kaldırdığı (1878) Kanûn-i Esâsî denilen anayasayı tekrar ilan etmek zorunda kaldı. II. Meşrutiyet’in bu biçimde, padişah ve hükümet tarafından isteyerek değil de ordunun baskısıyla ilan edilmesinin Türk siyasal tarihi açısından en önemli sakıncası, ordunun politikaya karışması ve bunun örnek oluşturması olmuştur. Meşrutiyet döneminden daha sonra da iktidar sık sık baskınlar, suikastlar yoluyla el değiştirmiştir.
Soru 50
II. Meşrutiyet'ten itibaren gelişen bazı ideolojiler vardır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu dönem ideolojilerine örnek olarak gösterilemeyecek bir ideoloji verilmiştir?
Seçenekler
A
Türkçülük
B
Cumhuriyetçilik
C
İslamcılık
D
Batıcılık
E
Osmanlıcılık
Açıklama:
Cumhuriyet’i hazırlayan süreçte Türk aydınlarının en çok ilgilendikleri düşünce akımları aynı zamanda Cumhuriyet’ten sonra da etkisini sürdüren Türkçülük, İslâmcılık ve Batıcılık akımları olmuştur. Bunlar Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde de değişik biçimde etkileri görülecek kaynaklar arasında sayılabilir. Bunlara ayrıca Tanzimat döneminde başlayıp II. Meşrutiyet döneminin ilk yıllarında da etkili olan Osmanlıcılık akımını eklemek gerekir. Aslına bakılırsa Tanzimat Fermanı’nın ilanı, ardından gelen Islahat Fermanı ve özellikle I. Meşrutiyet’in Kanûn-i Esâsî’si, Osmanlıcılık düşünce akımının temel hedefi olan parçalanmayı önlemek için, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki bütün unsurların din, dil, ırk ayırımı gözetmeksizin eşitliğini sağlama girişimleriydi.
Soru 51
Müslümanları birleşmek, güçlendirmek ve böylece Batı karşısında geri kalıştan kurtulmak bu akımının temel amacıdır. Söz konusu akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlıcılık
B
Devletçilik
C
Milliyetçilik
D
İslamcılık
E
Türkçülük
Açıklama:
Müslümanların birleşmesi, güçlenmesi ve böylece Batı karşısında geri kalıştan kurtulmak İslâmcılık akımının temel amacıdır. Batı’nın bilim ve tekniğinden yararlanmak; İslâm toplumlarındaki artık işlevini kaybetmiş kurum ve davranış tarzlarının terk edilmesi bu amacın sağlanması için talep edilmiştir.
Soru 52
Türkçülük akımının yetiştirdiği etkili pek çok isim bulunmasına karşın bu yazar, özellikle Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muasırlaşmak (1918) ve Türkçülüğün Esasları (1923) adlı kitaplarıyla akımın düşünce sistemini temellendiren kişidir. Yukarıda bazı eserleri ve hakkında bazı bilgiler verilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ziya Gökalp
B
Sezai Karakoç
C
Cemil Meriç
D
Kemal Tahir
E
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Açıklama:
Türkçülük akımının yetiştirdiği etkili pek çok isim bulunmasına karşın Ziya Gökalp, özellikle Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muasırlaşmak (1918) ve Türkçülüğün Esasları (1923) adlı kitaplarıyla akımın düşünce sistemini temellendiren kişidir. Yaşadığı asrın uluslaşma dönemi olduğunun farkında olan Gökalp’in görüşleri aynı zamanda Cumhuriyet’in kurucu düşünceleri arasındadır. Türkçülüğün Esasları’nda sekiz başlık altında Türkçülüğün programını verir.
Soru 53
Türk Edebiyatı'nda ilk kez bir bildiri yayınlayarak edebiyat sahnesine çıkan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fecr-i Âtî
B
Servet-i Fünûn
C
Yeni Lisan
D
Yedi meşaleciler
E
Garipçiler
Açıklama:
Meşrutiyet döneminin ilk yıllarında ortaya çıkan ve Türk edebiyatında ilk defa bir bildiri ile ortaya çıkması bakımından dikkati çeken Fecr-i Âtî toplaşması, genellikle ve yanlış olmayan bir bakışla Servet-i Fünûn’un devamı olarak görülmüştür. Fecr-i Âtîciler, biçim ve dil konusunda oldu¤u kadar, içerik ve duyarlılık noktasındaki tercihleriyle de, Edebiyat-ı Cedide zevk ve anlayışından ayrılmayan bir görün nüm sunmuşlardır.
Soru 54
Öncülüğünü Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’ın yaptığı Türk edebiyat dergisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Servet-i Fünûn Dergisi
B
Dergah
C
Genç Kalemler
D
Uyanış
E
İnsan
Açıklama:
Öncülüğünü Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’ın yaptığı Genç Kalemler dergisinde yayımlanan “Yeni Lisan” makale dizisine dayanılarak söylenen “Yeni Lisan Hareketi”, aynı zamanda millî edebiyat akımının bu ilk dönemdeki özel adı gibidir. ilerlemenin millî bir edebiyat oluşturmakla, millî edebiyatın ise millî bir dil ile mümkün olabileceğini savunan “Yeni Lisan” yazıları özellikle yazı dilinde sadeleşmenin, yazı ve konuşma dilini birleştirmenin çabası içerisinde olmuştur.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemiyle birlikte gelişmeye başlayan siyasal düşünce hareketlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Kapitalizm
C
Devletçilik
D
Adem-i merkeziyetçilik
E
Batıclık
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesi, Meşrutiyet’ten itibaren belirginlik kazanan üç ana çizginin üzerinde akmıştır. Türkçülük, İslâmcılık, Batıcılık akımları başlangıçta salt siyasal bir nitelik, devletin çöküşünü durdurmak gibi pragmatist bir amaç taşımakla birlikte, Cumhuriyet döneminde bir medeniyet görüşü, ahlâk anlayışı, insan ve değer tasarımı sunan bu akımların siyasal, felsefî, sosyolojik, psikolojik, dinî izdüşümleri görülmektedir. Bu ana akımların aynı zamanda birbirine geçişi sağlayan arakesitlerinden söz etmek de mümkündür. Bunların yanı sıra Liberalizm, Sosyalizm, Kapitalizm, Devletçilik, Adem-i Merkeziyetçilik gibi ekonomik, siyasal; Materyalizm, Pozitivizm, Bergsonizm, İdealizm, Enerjetizm gibi felsefi doktrinleri de Cumhuriyet dönemi düşüncesi içerisindeki mücadeleleriyle edebiyat üzerinde belirleyici olgular arasında görüyoruz.
Soru 56
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in kuruluşu ile Türk tarihinde yeni bir dönem başlamıştır. Bu dönemin başlamasıyla birlikte Türkiye Cumhuriyeti devlet olarak birçok alanda yeniden yapılanmaya gitmiş ve bu yapılanmayı çok hızlı ve yoğun olarak yapmaya çalışmıştır. Bu yapılanmaların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti düzeyine gelmek.
B
Ülke olarak dışa bağımlı bir ülke haline gelmek.
C
Modern bir devlet ve yeni bir ulus bilincini oluşturmak.
D
Yeni bir eğitim sistemini kurmak.
E
Yaşanabilecek ekonomik krizleri önlemek.
Açıklama:
Cumhuriyet hem yenileşme çabaları içerisindeki Türk toplumunun vardığı bir ileri aşama; hem de zaman içerisinde yıpranmış çok uluslu, geniş bir coğrafyaya yayılmış, İslâm dinine dayalı bir devlet olan Osmanlı Devleti’nin yerine Trakya ve Anadolu toprakları üzerinde kurulan laik bir ulusdevlet anlamına geliyordu.Bu yeniden yapılanma hızlı ve yoğun bir biçimde, bir dizi projeyi hayata geçirdi. Bu projelerin temel amacı Batılı bir devlet oluşturmak, halkın modern yaşama tarzını benimsemesini sağlamaktı. Ekonomide devletçi, özel sektörün himaye gördüğü karma ekonomi anlayışları ile toparlanma çabalarına girişilir. Sanayi ve ticarette gelişmeler kaydedilir. Bu süreçte yapılan girişimlerin karakteristiğini ulus bilinci oluşturmak amacı belirler.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi II.Meşrutiyet dönemine ilişkin doğru bir tespit değildir?
Seçenekler
A
II. Abdülhamid’in özellikle 1901-1908 yılları arasında öncekine göre daha sıkı bir biçimde uyguladığı sansür ve baskı.
B
Türk edebiyatı tarihinde yoğunlukla işlenilen ilk eski-yeni dönem çatışması.
C
II. Abdülhamid'in birbirinden çok farklı, hatta zıt dünya görüşlerine sahip aydınların ortak eleştiri noktasını oluşturması.
D
Nicelik olarak fazla sayıda olmasına karşın, nitelik olarak değeri tartışmalı eserlerin yayın alanını doldurmuş olması.
E
Toplumun, “hürriyet, müsavat, adalet, uhuvvet” sloganları ile dönemin coşkusuna ortak olması.
Açıklama:
Bu dönemin başlangıçtaki ilk dikkati çeken özelliği, toplumsal coşku ve özgürlük duygusu olmuştur. II.Meşrutiyet, gerek Tanzimat’ın ilanı ile gerekse I.Meşrutiyet ile karşılaştırıldığında onlardan daha büyük bir sansasyon oluşturmuştur. Bunun önemli bir sebebi, II. Abdülhamid’in özellikle 1901-1908 yılları arasında öncekine göre daha sıkı bir biçimde uyguladığı sansür ve baskı yönetiminden kurtulmuş olmaktır. II. Abdülhamid, birbirinden çok farklı, hatta zıt dünya görüşlerine sahip aydınların ortak eleştiri noktasını oluşturan bir figür olduğu için, Meşrutiyet’in bu ilk yıllarında eski dönemin simgesi olarak edebiyatın en çok ele aldığı konulardan birisi haline gelmiştir. Bu, Türk edebiyatı tarihinde yoğunlukla işlenilen ilk eski-yeni dönem çatışması olarak da görülebilir. Türk edebiyatı ilk defa eski dönemin kötülenmesi ve yeni dönemin alkışlanması konusunda böylesine bir coşku göstermiştir. Sanat ve estetik endişesi taşımayan çok sayıda şiir, öykü, piyes geçmiş dönemin eleştirisini, yeni dönemin övgüsünü yapmak üzere piyasaya sunulmuştur.
Meşrutiyet’in ilk yıllarında nicelik olarak fazla sayıda olmasına karşın, nitelik olarak değeri tartışmalı eserler dönemin sansasyonel ortamında yayın alanını doldurmuştur. Toplum, “hürriyet, müsavat, adalet, uhuvvet” sloganları ile bu coşkuya ortak olmuştur.
Yani doğru seçenek A dır.
Meşrutiyet’in ilk yıllarında nicelik olarak fazla sayıda olmasına karşın, nitelik olarak değeri tartışmalı eserler dönemin sansasyonel ortamında yayın alanını doldurmuştur. Toplum, “hürriyet, müsavat, adalet, uhuvvet” sloganları ile bu coşkuya ortak olmuştur.
Yani doğru seçenek A dır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi II.Meşrutiyet dönemine ilişkin olumlu özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bu dönemde toplumda bir siyasallaşma eğiliminin olması.
B
Örgütlü bir topluma dönüşme girişimi.
C
Ekonomik canlılık.
D
Toplumsal coşku ve özgürlük duygusunun oluşması.
E
Otuza yakın siyasal parti kurulmuş ve beş defa seçim yapılmış olması.
Açıklama:
İlgili paragrafa bakıldığında ' Ne var ki bu durum, “31 Mart Vak’ası” olarak da bilinen ‘darbe’nin gerçekleşmesi ve II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesiyle sonuçlanmıştır (13 Nisan 1909). Bu tarihten sonra ittihat ve Terakki iktidarının yeni bir baskı dönemi başladı. II. Meşrutiyet dönemi boyunca otuza yakın siyasal parti kurulmuş, beş defa seçim yapılmıştır. Ortalama altı aylık hükümet süreleri, sıkıyönetim, ara rejim idareleri, iktidar-muhalefet ilişkilerinin gerilim yaratan niteliği, suikastlar, ayaklanmalar bu dönemin aynı zamanda yoğun bir devlet krizinin yaşandığı süreç oluşunu da göstermektedir.'
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’i hazırlayan süreçte Türk aydınlarının en çok ilgilendikleri düşünce akımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
Türkçülük
D
Oryantalizm
E
İslamcılık
Açıklama:
Cumhuriyet’i hazırlayan süreçte Türk aydınlarının en çok ilgilendikleri düşünce akımları aynı zamanda Cumhuriyet’ten sonra da etkisini sürdüren Türkçülük, İslâmcılık ve Batıcılık akımları olmuştur. Bunlar Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde de değişik biçimde etkileri görülecek kaynaklar arasında sayılabilir. Bunlara ayrıca Tanzimat döneminde başlayıp II. Meşrutiyet döneminin ilk yıllarında da etkili olan Osmanlıcılık akımını eklemek gerekir.
Soru 60
Parçalanmayı önlemek için Osmanlı imparatorluğu’ndaki bütün unsurların din, dil, ırk ayırımı gözetmeksizin eşitliğini sağlamayı hedefleyen akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batıcılık
B
Osmanlıcılık
C
Türkçülük
D
Oryantalizm
E
İslamcılık
Açıklama:
Osmanlıcılık akımının temel hedefi parçalanmayı önlemek için Osmanlı imparatorluğu’ndaki bütün unsurların din, dil, ırk ayırımı gözetmeksizin eşitliğini sağlamaktır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 61
Ulus inşâsı kavramı, kaynağını tarihin uzak sayfalarından ve mitlerden almayan, doğrudan yaşanılan zamanın içerisinde gözlemlenen bir tarihsel olayla edebiyatımızda ilk defa geniş bir şekilde işlenmiştir.
Söz konusu tarihsel olay aşağıdakilerden hangisidir?
Söz konusu tarihsel olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Trablusgarb savaşı
B
I. Balkan savaşı
C
II. Balkan savaşı
D
Çanakkale savaşı
E
1917 Rus ihtilali
Açıklama:
93 Harbi’nden beri artan bir eğilimle edebiyatımıza yansıyan ulus inşâsı kavramı, kaynağını yaşanılan zamanın içerisinde gözlemlenebilen bir destanı, ilk defa Çanakkale zaferi dolayısıyla geniş bir şekilde işleme imkânına kavuşur.
Cevap D olmalıdır.
Cevap D olmalıdır.
Soru 62
Meşrutiyet döneminin ilk yıllarında ortaya çıkan ve Türk edebiyatında ilk defa bir bildiri ile ortaya çıkması bakımından dikkati çeken akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fecr-i Âtî
B
Servet-i Fünûn
C
Edebiyat-ı Cedide
D
Yeni Lisan hareketi
E
Milli edebiyatçılar
Açıklama:
Meşrutiyet döneminin ilk yıllarında ortaya çıkan ve Türk edebiyatında ilk defa bir bildiri ile ortaya çıkması bakımından dikkati çeken Fecr-i Âtî toplaşması, genellikle ve yanlış olmayan bir bakışla Servet-i Fünûn’un devamı olarak görülmüştür. Fecr-i Âtîciler, biçim ve dil konusunda olduğu kadar, içerik ve duyarlılık noktasındaki tercihleriyle de, Edebiyat-ı Cedide zevk ve anlayışından ayrılmayan bir görünüm sunmuşlardır.
Doğru seçenek A şıkkıdır.
Doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 63
1910-23 arası süreçte Türk şiiri ve edebiyatına ilişkin aşağıdaki hangi ifade doğru değildir?
Seçenekler
A
1910-23 arası süreçte Türk şiirinin genel eğilimi heceden aruza doğru olmuştur.
B
Dönemin üç büyük şairi, Mehmed Âkif, Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’in aruzla yazmaya devam etmiştir.
C
1910-1923 yılları arasındaki edebiyat faaliyetlerinin odak noktasını Millî Edebiyat Akımı oluşturmuştur
D
Dilde sadeleşme anlayışı Cumhuriyet’ten hemen önce hedefine ulaşmış görünüyor.
E
Yeni Lisan Hareketi’nin en önemli başarıları yazı dili ile edebiyat dilinin birleştirilmesi
Açıklama:
Bütün bunlara karşın 1910-23 arası süreçte Türk şiirinin genel eğilimi aruzdan heceye doğru olmuştur. Dönemin üç büyük şairi, Mehmed Âkif, Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’in aruzla yazmaya devam etmesine, bir çok şairin hem aruzu hem heceyi birlikte kullanmasına karşın Cumhuriyet’e doğru yaklaştıkça edebiyat tarihlerinde beş hececiler, on hececiler gibi adlarla anılan hecenin ilk kuşağı diyebileceğimiz kuşağın şairleri hecenin Türk şiirinin bu dönemindeki yaygın ölçüsü olmasını sağlamışlardır.
Doğru cevap A dır.
Doğru cevap A dır.
Soru 64
1938-1950 sonrası 60 yıllık süreç için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Türkiye çoğulculuğa dayalı, dünyaya açık, demokratik bir sistemi kurumsallaştırma süreci içerisinde olmuştur
B
Demokratik bir sistemi kurumsallaştırma süreci içerisinde sık sık askeri müdahalelerle kesilen görünüm sergilemiştir
C
Ekonomik ve toplumsal bakımdan gelişmesini sürdüren bir görünüm sunar
D
Kültürel zenginlik genişlemiştir
E
Cumhuriyet’in bu ilk dönemi edebiyatı tam anlamıyla “destanî ruh” taşır.
Açıklama:
1938-1950 sonraki yaklaşık 60 yıl boyunca Türkiye çoğulculuğa dayalı, dünyaya açık, demokratik bir sistemi kurumsallaştırma süreci içerisinde sık sık askeri müdahalelerle kesilen, buna karşılık ekonomik ve toplumsal bakımdan gelişmesini sürdüren bir görünüm sunar. Kültürel zenginlik genişler. Edebiyatta Fransız edebiyatının dışındaki edebiyat örnekleri ve giderek bütün dünya edebiyatı ile ilişkiler kurulur. Oysa destani ruh ilk dönem için geçerlidir. Doğru cevap E dir
Soru 65
Türk toplumunu “muasır medeniyetler seviyesine” çıkaracak, hattâ daha da ileriye götürecek kolektif bir ideal yaratılmak istenen dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1938-1950
B
1908-1923
C
1923-1938
D
1876-1908
E
1950 sonrası
Açıklama:
Yapılan pek çok yasal, toplumsal ve kurumsal düzenlemenin sayılabileceği 1923-1938 arasındaki dönem Türk toplumunun en dinamik süreçlerinden birisidir. Türk toplumunu “muasır medeniyetler seviyesine” çıkaracak, hattâ daha da ileriye götürecek kolektif bir ideal yaratılmak istenmiştir.
Soru 66
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının ve özel olarak şiirin üzerine oturacağı düşünce zemininin karakteristiğini yeni bir oluşum içerisinde bulunan toplumun geleceğini belirleyecek ne tür öneriler getirmiştir?
Seçenekler
A
Ekonomik öneriler
B
Siyasi akım
C
Kimlik önerileri
D
Doğmatik öneriler
E
Sürrealist öneriler
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının ve özel olarak şiirin üzerine oturacağı düşünce zemininin karakteristiğini yeni bir oluşum içerisinde bulunan toplumun geleceğini belirleyecek kimlik önerileri oluşturur.
Doğru cevap C seçeneğdir.
Doğru cevap C seçeneğdir.
Soru 67
Meşrutiyet’in ilk yıllarında Türk edebiyatı ilk defa eski dönemin kötülenmesi ve yeni dönemin alkışlanması konusunda böylesine bir coşku göstermiştir. Bu durumun sebebi nedir?
Seçenekler
A
II. Abdülhamid’in sansür ve baskı yönetimi
B
I. Meşrutiyet'in ilanı
C
II. Meşrutiyet'in ilanı
D
Tanzimat'ın ilanı
E
Kanun-i Esasi'nin ilanı
Açıklama:
II. Abdülhamid’in özellikle 1901-1908 yılları arasında öncekine göre daha sıkı bir biçimde uyguladığı sansür ve baskı yönetiminden kurtulmuş olmaktır. II. Abdülhamid, birbirinden çok farklı, hatta zıt dünya görüşlerine sahip aydınların ortak eleştiri noktasını oluşturan bir figür olduğu için, Meşrutiyet’in bu ilk yıllarında eski dönemin simgesi olarak edebiyatın en çok ele aldığı konulardan birisi haline gelmiştir. Bu, Türk edebiyatı tarihinde yoğunlukla işlenilen ilk eski-yeni dönem çatışması olarak da görülebilir. Türk edebiyatı ilk defa eski dönemin kötülenmesi ve yeni dönemin alkışlanması konusunda böylesine bir coşku göstermiştir.
Soru 68
Türkiye'de örgütlü bir topluma dönüşme girişimi kaç yılından sonra gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1907
B
1908
C
1909
D
1910
E
1911
Açıklama:
Buna karşılık bu dönemde toplumda bir siyasallaşma eğilimi, örgütlü bir topluma dönüşme girişimi dikkati çeker. 1909’da anayasada yapılan bir değişiklikle
her türlü örgütlenme ve gösteri hakkı teminat altına alınmıştır.
her türlü örgütlenme ve gösteri hakkı teminat altına alınmıştır.
Soru 69
Sırat-ı Müstakim ve Sebilü’r-Reşad gibi dergiler hangi görüşü destekleyen yayınlardır?
Seçenekler
A
Osmanlıcılık - İslamcılık
B
İslamcılık
C
Türkçülük - Batıcılık
D
Batıcılık
E
Osmanlıcılık
Açıklama:
Yine imparatorluk içerisindeki Müslüman unsurların ayrılmasını önlemek,
bunları dış politikada bir etken olarak kullanmak amacıyla II. Abdülhamid tarafından kullanılmak istenilen İslâmcılık ideolojisi de özellikle 1908’den sonra edebiyatta da temsil edilen sosyal, siyasal bir akım olarak gelişme imkânı bulmuştur.
Bu görüşün en önemli yayın organları Sırat-ı Müstakim ve Sebilü’r-Reşad adlı
dergiler olmuştur
bunları dış politikada bir etken olarak kullanmak amacıyla II. Abdülhamid tarafından kullanılmak istenilen İslâmcılık ideolojisi de özellikle 1908’den sonra edebiyatta da temsil edilen sosyal, siyasal bir akım olarak gelişme imkânı bulmuştur.
Bu görüşün en önemli yayın organları Sırat-ı Müstakim ve Sebilü’r-Reşad adlı
dergiler olmuştur
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Türkçülüğün bireysel ve bilimsel öncülleri arasında sayılır?
Seçenekler
A
Cemaleddin Efganî
B
Mehmed Âkif Ersoy
C
Şemseddin Sami
D
Muhammed Abduh
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Tanzimat’ın ilk kuşağında görülen edebiyatın
dilinin sade Türkçe olması gerektiği yolundaki görüşler ve Şemseddin Sami, Ahmed Vefik Paşa gibi edebiyatçıların Türk dili üzerinde yaptığı çalışmalar Türkçülüğün bireysel ve bilimsel öncülleri arasında sayılır.
dilinin sade Türkçe olması gerektiği yolundaki görüşler ve Şemseddin Sami, Ahmed Vefik Paşa gibi edebiyatçıların Türk dili üzerinde yaptığı çalışmalar Türkçülüğün bireysel ve bilimsel öncülleri arasında sayılır.
Soru 71
Osmanlı Devleti için bir bakıma sona giden süreçteki ilk büyük darbe hangisidir?
Seçenekler
A
Edirne Antlaşması
B
93 Harbi
C
Trablusgarp Savaşı
D
Balkan Savaşları
E
Çanakkale Savaşı
Açıklama:
18 Ekim 1912’de başlayan ve yaklaşık 8 ay süren Balkan savaşları Osmanlı Devleti için bir bakıma sona giden süreçteki ilk büyük darbedir.
Soru 72
Türk ulusu hangi savaştaki direnişi ile kendisine güvenini yeniden kazanmıştır?
Seçenekler
A
93 Harbi
B
Çanakkale Savaşı
C
I. Dünya Savaşı
D
Trablusgarp Savaşı
E
Balkan Savaşları
Açıklama:
I. Dünya Savaşı içindeki Çanakkale cephesi savaşı, bunlar arasında pek çok
açıdan ilgi çekici bir nitelik taşır. Bu savaş, Türk ordusunun en parlak başarılarından birisi oldu. ......... Ancak en önemli sonuçları Türkler açısından olmuştur. Uzun zamandır
kaybeden Türk ulusu bu savaştaki direnişi ile kendisine güvenini yeniden kazanmıştır.
açıdan ilgi çekici bir nitelik taşır. Bu savaş, Türk ordusunun en parlak başarılarından birisi oldu. ......... Ancak en önemli sonuçları Türkler açısından olmuştur. Uzun zamandır
kaybeden Türk ulusu bu savaştaki direnişi ile kendisine güvenini yeniden kazanmıştır.
Soru 73
"Millî edebiyat” ifadesi Türk edebiyatında ilk defa kim tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Akif Ersoy
B
Ziya Gökalp
C
Ali Canib
D
Ömer Seyfettin
E
Halide Edip
Açıklama:
İlk defa Ali Canib’in 1911’deki yazılarında kullanılan “millî edebiyat” ifadesi, kavram olarak dönem sınırı taşıyan bir akıma ad olamayacak kadar geniş olmakla birlikte, Türkçülük düşüncesinin ve uluslaşma sürecinin ortaya çıkardığı bir edebiyat anlayışı olması bakımından dikkati çeker.
Soru 74
Türkçülük anlayışının, Türkiye dışındaki Türkleri de kapsayan bir hedefe yönelmesi hangi eserle gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
"Yeni Gün”
B
"Peri Kızı ile Çoban”
C
"Cenge Giderken”
D
"Altın Destan”
E
"Turan"
Açıklama:
Mehmed Emin’in “Cenge Giderken” şiirinden beri edebiyatımızda yansıması görülen Türkçülük anlayışı, Ziya Gökalp’in “Turan” (1911) manzumesiyle Türkiye dışındaki Türkleri de kapsayan bir hedefe yönelir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangileri mitolojik motiflerin şiire girişine örnektir?
I. “Peri Kızı ile Çoban"
II. "Bir Destandan"
III. "Yeni Gün”
IV. "Cenge Giderken”
I. “Peri Kızı ile Çoban"
II. "Bir Destandan"
III. "Yeni Gün”
IV. "Cenge Giderken”
Seçenekler
A
I - II
B
I- II - III
C
II- III - IV
D
I - III - IV
E
III- IV
Açıklama:
Aynı zamanda Osmanlı’nın çözülmesiyle doğru orantılı olarak tarihin masallaştırılması, mitolojik motiflerin şiire girişi, Anadolu’nun masalsı bir mekân algısıyla işlenmeye başlanması yaygın olarak görülmeye başlanır. Süleyman Nesib’in “Altın Ordu”, Ömer
Seyfeddin’in “Yeni Gün”, “Altın Destan”, Emin Bülend’in “Bir Destandan”, Orhan
Seyfi’nin “Peri Kızı ile Çoban” başlıklı şiirleri bu eğilimin yalnızca birkaç örneğidir.
Seyfeddin’in “Yeni Gün”, “Altın Destan”, Emin Bülend’in “Bir Destandan”, Orhan
Seyfi’nin “Peri Kızı ile Çoban” başlıklı şiirleri bu eğilimin yalnızca birkaç örneğidir.
Soru 76
Cumhuriyet Devri Türk edebiyatının ilk dönemi hangi yıllar arasındadır?
Seçenekler
A
1923-1938
B
1923-1945
C
1920-1938
D
1920-1935
E
1923-1940
Açıklama:
Yapılan pek çok yasal, toplumsal ve kurumsal düzenlemenin sayılabileceği
1923-1938 arasındaki dönem Türk toplumunun en dinamik süreçlerinden birisidir. Türk toplumunu “muasır medeniyetler seviyesine” çıkaracak, hattâ daha da
ileriye götürecek kolektif bir ideal yaratılmak istenmiştir. Atatürk’ün ölümüne kadarki bu dönem Cumhuriyet Devri Türk edebiyatının da ilk dönemini oluşturur.
1923-1938 arasındaki dönem Türk toplumunun en dinamik süreçlerinden birisidir. Türk toplumunu “muasır medeniyetler seviyesine” çıkaracak, hattâ daha da
ileriye götürecek kolektif bir ideal yaratılmak istenmiştir. Atatürk’ün ölümüne kadarki bu dönem Cumhuriyet Devri Türk edebiyatının da ilk dönemini oluşturur.
Soru 77
“Kanûn-i Esâsî” sözü aşağıdakilerden hangisinin karşılığı olarak kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Esaslı Kanun
B
Ticaret Yasası
C
Anayasa
D
Fransızlara verilen imtiyazlar
E
Meşrutiyet
Açıklama:
Anayasa
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet döneminin siyasal bakımdan en dikkat çekici özelliği sayılabilir?
Seçenekler
A
Baştan sona özgürlükçü bir ortamın varlığı
B
İttihat ve Terakki Fırkası’nın muhalefete karşı hoş görülü olması
C
Parlamentoda gayr-i müslim temsilcilerin bulunmaması
D
Çok partili ve örgütlü bir dönem deneyimi olması
E
Padişahın yönetimi bırakmaması
Açıklama:
Çok partili ve örgütlü bir dönem deneyimi olması
Soru 79
Hangi sebeple Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı,I. ve II. Meşrutiyet’in ilanı gibi olayların Osmanlıcılık akımının hedefi olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti’nin parçalanmasının önlenmesi amacı taşımaları
B
Padişahın yetkilerinin kısıtlanması
C
Müslüman olmayan halkların ikinci plana atılması
D
Türklerin yönetimde daha iyi temsil edilmesi
E
İstanbul’un başkent olması
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin parçalanmasının önlenmesi amacı taşımaları
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi İslâmcılık akımının Cumhuriyet’ten önceki dönemde etkisini azaltan olaylar arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Ziya Gökalp’ın Türkleşmek İslâmlaşmak Muasırlaşmak adlı eserini yazmış olması
B
Mehmed Âkif ’in Berlin’i gördükten sonra fikir değiştirmesi
C
İslâmcılar’ın milli mücadeleye destek vermemesi
D
I.Dünya Savaşı’nın Almanlar aleyhine sonuçlanması
E
Önce Arnavutların, I. Dünya Savaşı sırasında da Arapların ayrılıkçı tutum takınması
Açıklama:
Önce Arnavutların, I. Dünya Savaşı sırasında da Arapların ayrılıkçı tutum takınması
Soru 81
Aşağıdaki eserlerden hangisi Türkçülük akımının sistemini verdiği kadar Cumhuriyet’in kuruluş süreci düşüncelerinin de etkili kaynakları arasındadır?
Seçenekler
A
Türkün Ateşle İmtihanı
B
Türkçülüğün Esasları
C
Üç Tarz-ı Siyaset
D
Türkçe Şiirler
E
Genç Kalemler
Açıklama:
Türkçülüğün Esasları
Soru 82
Balkan Savaşları’ndan Kurtuluş Savaşı’na kadar geçen sürede yaşanan gelişmeler Türk aydınlarında ve toplumda hangi eğilimi güçlendirmiştir?
Seçenekler
A
Ulusçuluk
B
Batı hayranlığı
C
Emperyalizmle baş edilemeyeceği duygusu
D
Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşayan bütün ulusların dayanışma içinde olması
E
Başkentin taşınması ihtiyacı
Açıklama:
Ulusçuluk
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Çanakkale Savaşı’nın sonuçlarından birisi sayılamaz?
Seçenekler
A
Rusya’da Ekim Devrimi’nin gerçekleşmesi
B
- Dünya savaşının uzaması
C
Almanya’nın savaştan yenilgiyle çıkması
D
Türklerin kendisine güvenini tazelemesi
E
Edebiyatçıların bizzat gözlemledikleri bir destanı işleme imkânı bulması
Açıklama:
Almanya’nın savaştan yenilgiyle çıkması
Soru 84
“Millî edebiyat” terimi aşağıdaki anlamlardan hangisini içermez?
Seçenekler
A
Milliyetçi edebiyat
B
Dilde sadeleşmeyi ve halka dönüşü ilke edinen edebiyat akımı
C
Türkçülük düşüncesinin edebiyattaki yansıması
D
1911’den itibaren Türk edebiyatında etkinlik gösteren en etkili akım
E
Edebiyatta toplumsal konuların yeri olmadığına ileri süren anlayış
Açıklama:
Edebiyatta toplumsal konuların yeri olmadığına ileri süren anlayış
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi “Yeni Lisan” hareketinin Türk edebiyatına getirdiği özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yazı dili ile konuşma dilini yaklaştırmak
B
Hece vezninin yaygınlaşmasını sağlamak
C
Halka dönüş eğilimini geliştirmek
D
Aruzla yazmaya devam eden hiçbir şair kalmamasını sağlamak
E
Tarihsel konuların işlenmesini yaygınlaştırmak
Açıklama:
Aruzla yazmaya devam eden hiçbir şair kalmamasını sağlamak
Soru 86
Mehmet Kaplan’a göre Atatürk devri Türk edebiyatının özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı dönemine dönüş özlemi
B
Destanî ruh taşıması
C
Bütün Türkleri birleştirme hedefi taşıması
D
Gerçekçilik
E
Batı hayranlığı
Açıklama:
Destanî ruh taşıması
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Meşrutiyet dönemi Türk şiirinin bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Şiirlerde düşünce ağırlıklı bir içerik göze çarpmaktadır.
B
Şiirlerde aruz veznin terk edildiği görülmektedir.
C
Şiirlerde kadın toplumsal bir figür olarak ele alınmıştır.
D
Şiirlerde fakirlik teması ve merhamet duygusu sıklıkla işlenmiştir.
E
Şiirlerde sosyal konular yoğunluk kazanmıştır.
Açıklama:
Cumhuriyet’e geçilen süreçte ve Cumhuriyet döneminde şairlerimiz üzerinde etkili olan düşünce akımlarını tartışabileceksiniz.
Bu dönem şiirinin bir başka özelliği ise Edebiyat-ı Cedide şairlerinin serbest
müstezada dönüştürdükleri, uzunlu-kısalı dize uygulamalarının Fecr-i Âti şairlerince de aruz vezinlerinde genişletilerek sürdürülmesinin yanı sıra heceyle yazan
Mehmed Emin, Rıza Tevfik, Yusuf Ziya, Celâl Sahir gibi şairler tarafından hece
veznine de uygulanmış olmasıdır.
Meşrutiyet dönemi şiirinin ilk dikkati çeken yönü, düşünce ağırlıklı bir içerik taşımasıdır.
Öte yandan bu dönemde kimi kavramların nitelik değiştirmeye başladığı görülür. Tanzimat’la birlikte giderek gelişen kadının toplumsal bir figür olarak ele alınması bu dönemde daha da hızlanmıştır. Fakirlik teması ve merhamet duygusu bu dönem şiirlerinde sık karşılaşılan içerik öğeleri arasındadır. Meşrutiyet’ten sonraki Türk Şiirinde pek çok sosyal konunun işlendiği de görülmektedir.
Bu dönem şiirinin bir başka özelliği ise Edebiyat-ı Cedide şairlerinin serbest
müstezada dönüştürdükleri, uzunlu-kısalı dize uygulamalarının Fecr-i Âti şairlerince de aruz vezinlerinde genişletilerek sürdürülmesinin yanı sıra heceyle yazan
Mehmed Emin, Rıza Tevfik, Yusuf Ziya, Celâl Sahir gibi şairler tarafından hece
veznine de uygulanmış olmasıdır.
Meşrutiyet dönemi şiirinin ilk dikkati çeken yönü, düşünce ağırlıklı bir içerik taşımasıdır.
Öte yandan bu dönemde kimi kavramların nitelik değiştirmeye başladığı görülür. Tanzimat’la birlikte giderek gelişen kadının toplumsal bir figür olarak ele alınması bu dönemde daha da hızlanmıştır. Fakirlik teması ve merhamet duygusu bu dönem şiirlerinde sık karşılaşılan içerik öğeleri arasındadır. Meşrutiyet’ten sonraki Türk Şiirinde pek çok sosyal konunun işlendiği de görülmektedir.
Ünite 2
Soru 1
Şiiirlerinin ana özelliği gerçekçi ve toplumcu bir içerik taşıması olan ,yeni Türk edebiyatında Namık Kemal’den beri gelen hamasî, duygusal söyleyişin önemli temsilcisi hangi şairimizdir?
Seçenekler
A
Ahmet Haşim
B
Yahya Kemal
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Halil Nihat Boztepe
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Modern Türk Şiirinin kurucu şairleri olan Mehmet Akif, Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in eserleri ve kişilikleri hakkında açıklama yapabileceksiniz.
Şiiirlerinin ana özelliği gerçekçi ve toplumcu bir içerik taşıması olan Mehmet Akif yeni Türk edebiyatında Namık Kemal’den beri gelen hamasî, duygusal söyleyişin en önemli temsilcisidir.
Şiiirlerinin ana özelliği gerçekçi ve toplumcu bir içerik taşıması olan Mehmet Akif yeni Türk edebiyatında Namık Kemal’den beri gelen hamasî, duygusal söyleyişin en önemli temsilcisidir.
Soru 2
Türk edebiyatında 'saf şiirin' öncüsü hangi edebiyatçımızdır?
Seçenekler
A
Yahya Kemal Beyatlı
B
Mehmet Akif Ersoy
C
Sülayman Nazif
D
Rıza Tevfik
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Modern Türk Şiirinin kurucu şairleri olan Mehmet Akif, Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in eserleri ve kişilikleri hakkında açıklama yapabileceksiniz.
Orhan Okay, Ahmet Hâflim’in fliirinin kaynaklar›n› “1. fiairin ferdi hayat ve flahsiyetinden gelen unsurlar, 2. Türk fliir gelene¤inden gelen unsurlar, 3. Frans›z sembolizminden gelen unsurlar” olmak üzere üç noktada toplamaktad›r. Hâflim fliiri, bu üç kayna¤›n özgün bir bireflimi olarak yeni Türk edebiyat›nda saf fliirin öncüsü kabul edilmifltir. “Bir Günün Sonunda Arzu” bafll›kl› fliirinin yay›nlanmas›ndan sonra yap›lan elefltirileri cevaplamak üzere yazd›¤› ve daha sonradan Piyale kitab›n›n bafl›na “fiiir Hakk›nda Baz› Mülahazalar” bafll›¤› ile ald›¤› “fiiirde Mana ve Vuzuh” yaz›s› Türk fliirinin modernleflmesindeki temel tafllardan birisidir.
Orhan Okay, Ahmet Hâflim’in fliirinin kaynaklar›n› “1. fiairin ferdi hayat ve flahsiyetinden gelen unsurlar, 2. Türk fliir gelene¤inden gelen unsurlar, 3. Frans›z sembolizminden gelen unsurlar” olmak üzere üç noktada toplamaktad›r. Hâflim fliiri, bu üç kayna¤›n özgün bir bireflimi olarak yeni Türk edebiyat›nda saf fliirin öncüsü kabul edilmifltir. “Bir Günün Sonunda Arzu” bafll›kl› fliirinin yay›nlanmas›ndan sonra yap›lan elefltirileri cevaplamak üzere yazd›¤› ve daha sonradan Piyale kitab›n›n bafl›na “fiiir Hakk›nda Baz› Mülahazalar” bafll›¤› ile ald›¤› “fiiirde Mana ve Vuzuh” yaz›s› Türk fliirinin modernleflmesindeki temel tafllardan birisidir.
Soru 3
Ahmet Hâşim’in, “Şiir Hakkında Bazı Mülâhazalar” isimli yazısını kaleme almasına sebep olan şiiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir Günün Sonunda Arzu
B
Gece
C
Yollar
D
Aks-i Sada
E
O Belde
Açıklama:
Modern Türk Şiirinin kurucu şairleri olan Mehmet Akif, Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in eserleri ve kişilikleri hakkında açıklama yapabileceksiniz.
Soru 4
Aşağıdaki şairlerden hangisi Ahmet Hamdi Tanpınar’ı en fazla etkilemiştir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl
B
Ahmet Haşim
C
Cenap Şahabettin
D
Şinasi
E
Abdülhak Hâmid
Açıklama:
Dergâh dergisi, Beş Hececiler, On Hececiler ve II. Hece kuşağı şairlerini kıyaslayabileceksiniz.
Soru 5
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı içerisinde dil duyarlılığı bakımından dikkat çeken, hecenin son halkası olarak kabul edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orhan Seyfi Orhon
B
Ziya Osman Saba
C
Ahmet Kutsi Tecer
D
Ahmet Muhip Dıranas
E
Faruk Nafiz Çamlıbel
Açıklama:
Dergâh dergisi, Beş Hececiler, On Hececiler ve II. Hece kuşağı şairlerini kıyaslayabileceksiniz.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Memleket Edebiyatı'nı başlatan eser kabul edilir?
Seçenekler
A
Çoban Çeşmesi
B
Bir Bayrak Rüzgar Bekliyor
C
Bu Memleket Böyle Ağlar
D
Bursa'da Zaman
E
Bingöl Çobanları
Açıklama:
Memleket edebiyatı, Yedi Meşale ve Cumhuriyet sonrası Türk Şiirinin ilk dönemindeki ana yönelimler ile kaynak arayışlarını tartışabileceksiniz.
Soru 7
“Serâb-ı Ömrüm” adlı şiir kitabının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hüseyin Sîret
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Cenap Şahabettin
D
Mehmet Emin Yurdakul
E
Rıza Tevfik Bölükbaşı
Açıklama:
Modern Türk Şiirinin kurucu şairleri olan Mehmet Akif, Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in eserleri ve kişilikleri hakkında açıklama yapabileceksiniz.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Yedi Meşale toplaşmasının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Memleket edebiyatına karşı çıkmaları.
B
Ortak kitaptan başka şiir kitabı yayımlamamış olmaları.
C
Ziya Osman Saba’nın Türk şiirinde kendisine tek başına yer edinmesi.
D
Kısa süreli bir edebiyat etkinliği olması.
E
Fransız sembolistlerinden etkilenmeleri.
Açıklama:
Memleket edebiyatı, Yedi Meşale ve Cumhuriyet sonrası Türk Şiirinin ilk dönemindeki ana yönelimler ile kaynak arayışlarını tartışabileceksiniz.
Soru 9
1920-1940 Arası Cumhuriyet dönemi için aşağıdaki cümlelerden doğru olanı hangisidir?
Seçenekler
A
1920-1940 Arası Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde genel olarak Tanzimat dönemi ve edebiyat-ı Cedide anlayışı hakimdir
B
1920-1940 Arası Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde Milli mücadeleci şairlerin şiirleri hakimdir
C
1920-1940 Arası Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde Cumhuriyet döneminde şiire başlamış olan şairlerin şiirleri hakimdir
D
1920-1940 Arası Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde mütarike dönemi şairlerinin şiirleri hakimdir
E
1920-1940 Arası Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde Tanzimat ve Edebiyat-ı Cedideci, Mütareke dönemi şairleri ve Millî Mücadele süreci ile Cumhuriyet döneminde şiire başlamış şairlerin oluşturduğu bir kadro hakimdir.
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk şiiri
Bu dönem şiirine genel bir bakış, şiir zevki Tanzimat dönemi veya Edebiyat-ı Cedide anlayışı çerçevesinde oluşmuş şairlerin, Meşrutiyet, Mütareke dönemlerinde şiir dünyasına adım atmış şairlerin ve nihayet Millî Mücadele süreci ile Cumhuriyet döneminde şiire başlamış şairlerin oluşturduğu bir kadroyu karşımıza çıkarır. Bu kadro estetik anlayışlar bakımından şiirin tamamen kişisel duyarlılıkların yansıma alanı olarak görülmesinden, toplumu dönüştürecek bir araç olarak kabul edilmesine; tıpkı felsefe ve dinde olduğu gibi şiirin de metafizik gerçeklerin kavranması konusunda kendisine özgü bir yol olarak kabul edilişinden, sığ ve yüzeysel duyguların sanat gösterisi amacıyla yansıtılmasının yolu olarak kullanılmasına kadar geniş bir yelpazeye yayılmış durumdadır. Bütün bunların yanı sıra edebiyat dilinde ve biçimde de çeşitlenmenin başlangıcı olmuştur.
Bu dönem şiirine genel bir bakış, şiir zevki Tanzimat dönemi veya Edebiyat-ı Cedide anlayışı çerçevesinde oluşmuş şairlerin, Meşrutiyet, Mütareke dönemlerinde şiir dünyasına adım atmış şairlerin ve nihayet Millî Mücadele süreci ile Cumhuriyet döneminde şiire başlamış şairlerin oluşturduğu bir kadroyu karşımıza çıkarır. Bu kadro estetik anlayışlar bakımından şiirin tamamen kişisel duyarlılıkların yansıma alanı olarak görülmesinden, toplumu dönüştürecek bir araç olarak kabul edilmesine; tıpkı felsefe ve dinde olduğu gibi şiirin de metafizik gerçeklerin kavranması konusunda kendisine özgü bir yol olarak kabul edilişinden, sığ ve yüzeysel duyguların sanat gösterisi amacıyla yansıtılmasının yolu olarak kullanılmasına kadar geniş bir yelpazeye yayılmış durumdadır. Bütün bunların yanı sıra edebiyat dilinde ve biçimde de çeşitlenmenin başlangıcı olmuştur.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangileri Modern Türk şiirinin kurucu şairleridir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmid, Ali Ekrem ve Cenap Şahabettin
B
Hüseyin Sîret, Sâmih Rifat ve Faik Âli
C
Mehmet Akif, Yahya Kemal ve Ahmet Haşim
D
Süleyman Nazif ve Rıza Tevfik
E
Ziya Gökalp ve Celâl Sâhir
Açıklama:
Önceki dönemden gelen şairlerin etkinlikleri ve Mehmet Âkif, Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’in modern Türk Şiirindeki kurucu rolleri
Modern Türk şiirinin kurucu şairleri olan Mehmet Akif, Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in eserleri ve kişilikleri hakkında açıklama yapabilmek.
Modern Türk şiirinin kurucu şairleri olan Mehmet Akif, Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in eserleri ve kişilikleri hakkında açıklama yapabilmek.
Soru 11
Yaşadığı dönemde ''Şair-i azam'' olarak anılan ve dönemin pek çok şairini de etkileyen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Yahya Kemal Beyatlı
C
Ahmet Haşim
D
Abdülhak Hâmid Tarhan
E
Cenap Şahabettin
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk şiiri
Tanzimat’ın ikinci kuşak şairlerinden olan ve o dönemde yazdığı şiirlerle yenilikçi şiir çizgisine atılım yaptıran Abdülhak Hâmid, Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de yaşamış ve bütün bu süreçlerde yenilik yapma çabası içerisinde olmuştur. Bu dönemler içerisinde pek çok şairi etkilemiş ve yaşarken “şâir-i a’zam” ünvanıyla anılmış olan şair, şiirlerindeki metafizik duyarlılık bakımından başta Necip Fazıl olmak üzere Cumhuriyet şiirinin bu özelliği taşıyan şairleri üzerinde belirgin etkisi olsa da dilinin savrukluğu, disiplinsizlik gibi baştan beri şiirinde bulunan zaaflar, etkisinin oldukça sınırlı kalmasına yol açmıştır.
Tanzimat’ın ikinci kuşak şairlerinden olan ve o dönemde yazdığı şiirlerle yenilikçi şiir çizgisine atılım yaptıran Abdülhak Hâmid, Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de yaşamış ve bütün bu süreçlerde yenilik yapma çabası içerisinde olmuştur. Bu dönemler içerisinde pek çok şairi etkilemiş ve yaşarken “şâir-i a’zam” ünvanıyla anılmış olan şair, şiirlerindeki metafizik duyarlılık bakımından başta Necip Fazıl olmak üzere Cumhuriyet şiirinin bu özelliği taşıyan şairleri üzerinde belirgin etkisi olsa da dilinin savrukluğu, disiplinsizlik gibi baştan beri şiirinde bulunan zaaflar, etkisinin oldukça sınırlı kalmasına yol açmıştır.
Soru 12
Tekke şiiri özelliklerini taşıyan Serâb-ı Ömrüm şiiri gibi, şiirlerindeki mistik söyleyişiyle kendisinden sonra gelen şairler üzerinde etkili olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Neyzen Tevfik
B
Rıza Tevfik
C
Tevfik Fikret
D
Fikret Mualla
E
Fikret Hakan
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk şiiri
Serâb-ı Ömrüm şiiri Rıza Tevfik tarafından yazılmıştır. Şair, tekke şiiri özelliklerini taşıyan şiirlerindeki mistik söyleyişiyle kendisinden sonra gelen şairler üzerinde etkili olmuştur.
Serâb-ı Ömrüm şiiri Rıza Tevfik tarafından yazılmıştır. Şair, tekke şiiri özelliklerini taşıyan şiirlerindeki mistik söyleyişiyle kendisinden sonra gelen şairler üzerinde etkili olmuştur.
Soru 13
Mehmet Akif Ersoy’un şiirleri arasında destan niteliği taşıyan ve Altıncı Safahat Âsım başlıklı kitabında yer alan en önemli şiiri hangisidir?
Seçenekler
A
İstiklal Marşı
B
Bülbül
C
Çanakkale Şehitleri
D
Gölgeler
E
Hakkın Sesleri
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk Şiiri
Şiirlerinin ana özelliği gerçekçi ve toplumcu bir içerik taşıması olan Mehmet Âkif, yeni Türk edebiyatında Namık Kemal’den beri gelen hamasî, duygusal söyleyişin en önemli temsilcisidir. Onun gerek Meşrutiyet döneminde yazdığı merhamet duygusunu veren şiir-hikâyeleri, gerekse toplum eleştirisi yaptığı metinleri gerçekçi gözlem ve titiz anlatım teknikleriyle sunulduğu için etkili olmuştur. Sonraki yıllarda yazdığı Altıncı Safahat Âsım (1924) kitabındaki “Çanakkale Şehitleri’”nin anlatıldığı bölüm, işgal günlerinde yazdığı “Bülbül” ve nihayet yeni devletin milli marşı olmak üzere yazdığı “İstiklâl Marşı” gibi şiirleri, içinden geçilen dönemin destanı niteliğini taşıyan eserlerdir.
Şiirlerinin ana özelliği gerçekçi ve toplumcu bir içerik taşıması olan Mehmet Âkif, yeni Türk edebiyatında Namık Kemal’den beri gelen hamasî, duygusal söyleyişin en önemli temsilcisidir. Onun gerek Meşrutiyet döneminde yazdığı merhamet duygusunu veren şiir-hikâyeleri, gerekse toplum eleştirisi yaptığı metinleri gerçekçi gözlem ve titiz anlatım teknikleriyle sunulduğu için etkili olmuştur. Sonraki yıllarda yazdığı Altıncı Safahat Âsım (1924) kitabındaki “Çanakkale Şehitleri’”nin anlatıldığı bölüm, işgal günlerinde yazdığı “Bülbül” ve nihayet yeni devletin milli marşı olmak üzere yazdığı “İstiklâl Marşı” gibi şiirleri, içinden geçilen dönemin destanı niteliğini taşıyan eserlerdir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Akif’in şiirinin poetik özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Duygunun şiire katılmasındaki doğallık
B
Konuşma dili edasının ve yaşayan Türkçenin şiirde kullanılması
C
Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılması
D
Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması
E
Şiirlerini didaktik ve sürrealist biçimde yazması
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk Şiiri
Mehmet Âkif’in şiirinin poetik özelliklerini şu şekilde belirleyebiliriz:
Mehmet Âkif’in şiirinin poetik özelliklerini şu şekilde belirleyebiliriz:
- Duygunun şiire katılmasındaki doğallık,
- Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması,
- Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası,
- Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması. (Bu konuda Servet-i Fünûn şairlerince yaygınlaştırılmış olan şiirde diyalog tekniği ve anjambement, yani cümlenin birkaç dizeye yayılması konusunda, şiiri konuşma edasına yaklaştıran bir esnekliğe ulaşması ile şairin Türk şiir çizgisinde ileri bir hamle sağladığı genel olarak kabul edilmiştir). Ayrıca onu Nazım Hikmet’ten önce bir kafiye virtüözü saymamak için bir neden yoktur
Soru 15
Yahya Kemal’in şiir düşüncesinin anahtar kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Realizm
B
İmtidat
C
Romantizm
D
Hamaset
E
Didaktizm
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk Şiiri
Yahya Kemal düşüncesinin anahtar kavramı olan “imtidat”, Bergson felsefesindeki dureé kavramına benzer; süreklilik, “değişerek devam etmek, devam ederken değişmek” anlamına gelir.
Yahya Kemal düşüncesinin anahtar kavramı olan “imtidat”, Bergson felsefesindeki dureé kavramına benzer; süreklilik, “değişerek devam etmek, devam ederken değişmek” anlamına gelir.
Soru 16
1921 - 1923 yılları arasında yayınlanan Dergâh dergisinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milli mücadeleyi desteklemesi
B
Tasavvuf düşüncesini benimsemesi
C
Hamasi şiirler yayınlaması
D
Dinsel içerikli yazılara yer vermesi
E
Türk ve İslam düşüncesini benimsemesi
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk Şiiri
Dergâh dergisinin ilk göze çarpan özelliği Yahya Kemal’in düşüncelerinin belirlediği çerçevede yayın politikası izlemiş olmasıdır. İstanbul’dan Anadolu’daki Millî mücadeleyi destekleyen dergi Batı’nın maddeciliğine, pozitivizme ve mekanizme karşı bir tavır sergiler. Dergiye göre Müslüman Türk halkı, Anadolu’da düşmana karşı yürüttüğü ölüm kalım savaşında maddi bakımdan kendisinde çok üstün olan bir düşmanla çarpışıyor. Böyle bir durumda, ancak birer araç olarak değer taşıyan sayı, ölçü, pozitif bilim ve teknolojiden söz edilemez. Başarı ancak yeni bir hayat hamlesinden doğabilir ve o da niceliğe karşı niteliğin, mekanizme karşı yaratıcı hamlenin zaferi demektir.
Dergâh dergisinin ilk göze çarpan özelliği Yahya Kemal’in düşüncelerinin belirlediği çerçevede yayın politikası izlemiş olmasıdır. İstanbul’dan Anadolu’daki Millî mücadeleyi destekleyen dergi Batı’nın maddeciliğine, pozitivizme ve mekanizme karşı bir tavır sergiler. Dergiye göre Müslüman Türk halkı, Anadolu’da düşmana karşı yürüttüğü ölüm kalım savaşında maddi bakımdan kendisinde çok üstün olan bir düşmanla çarpışıyor. Böyle bir durumda, ancak birer araç olarak değer taşıyan sayı, ölçü, pozitif bilim ve teknolojiden söz edilemez. Başarı ancak yeni bir hayat hamlesinden doğabilir ve o da niceliğe karşı niteliğin, mekanizme karşı yaratıcı hamlenin zaferi demektir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Hecenin I. Kuşağı şairleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Orhan Seyfi Orhon
B
Yusuf Ziya Ortaç
C
Faruk Nafiz Çamlıbel
D
Şükufe Nihal Başarır
E
Halit Ziya Uşaklıgil
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk Şiiri
1890-1900 yılları arasında veya XX. Yüzyılın ilk yıllarında doğan ve Meşrutiyet’ten sonra edebiyat dünyasına adım atan şairler kuşağının ortak özelliği, hece veznini ve sade Türkçeyi Cumhuriyet’in hemen öncesinde Türk şiirinin hâkim vezni haline getirmiş olmalarıdır. Bunlar arasında Orhan Seyfi Orhon (1890-1972), Halit Fahri Ozansoy (1891- 1971), Enis Behiç Koryürek (1892-1949), Yusuf Ziya Ortaç (1895-1967), Faruk Nafiz Çamlıbel (1898-1973) “Hecenin Beş Şairi” veya daha yaygın olarak “Beş Hececiler” adlarıyla anılmaktadırlar. Bunlara öncekilerden Mehmet Emin ve Ziya Gökalp ile Şükufe Nihal Başarır (1896-1973), İbrahim Alâettin Gövsa (1899-1949) ve Halide Nusret Zorlutuna (1901-1984) da eklenerek “On Hececiler” de denilmiştir. Balkan Savaşları (1911-1912) sırasından itibaren şiirler yayımlamaya ve çoğu, asıl ürünlerini Mütareke ve Cumhuriyet döneminde vermeye başlayan bu şairler için “Hecenin I. Kuşağı” denebilir.
1890-1900 yılları arasında veya XX. Yüzyılın ilk yıllarında doğan ve Meşrutiyet’ten sonra edebiyat dünyasına adım atan şairler kuşağının ortak özelliği, hece veznini ve sade Türkçeyi Cumhuriyet’in hemen öncesinde Türk şiirinin hâkim vezni haline getirmiş olmalarıdır. Bunlar arasında Orhan Seyfi Orhon (1890-1972), Halit Fahri Ozansoy (1891- 1971), Enis Behiç Koryürek (1892-1949), Yusuf Ziya Ortaç (1895-1967), Faruk Nafiz Çamlıbel (1898-1973) “Hecenin Beş Şairi” veya daha yaygın olarak “Beş Hececiler” adlarıyla anılmaktadırlar. Bunlara öncekilerden Mehmet Emin ve Ziya Gökalp ile Şükufe Nihal Başarır (1896-1973), İbrahim Alâettin Gövsa (1899-1949) ve Halide Nusret Zorlutuna (1901-1984) da eklenerek “On Hececiler” de denilmiştir. Balkan Savaşları (1911-1912) sırasından itibaren şiirler yayımlamaya ve çoğu, asıl ürünlerini Mütareke ve Cumhuriyet döneminde vermeye başlayan bu şairler için “Hecenin I. Kuşağı” denebilir.
Soru 18
1930 - 1940’lı yıllardaki şiir anlayışının temel ögeleri ve beslenme kaynakları aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Mitolojik anlatılar, halk kültüründen gelen motifler, Fransız sembolistler.
B
Tarihsel kaynaklar ve hamaset
C
Milli ve dini duygular
D
Tasavvufi konular ve hümanizm
E
Gerçeküstücülük (sürrealizm) ve aydınlanmacılık
Açıklama:
Öncekiler ve Cumhuriyet Dönemindeki Şiirsel Etkinlikleri ve 1920-1940 Arası Türk Şiiri
Öncelikle yaşayan Türkçenin ve halk kültürünün fark edilişi noktasından şiire mal edilişi noktasında gelinmiştir. Bu özellikle Ahmet Kutsi Tecer’in etkinlikleriyle 1930-40 arasında şiir ortamında yaygın bir eğilim halini almıştır. Anadolu insanının hikâyesi, masal motifleri özellikle Memleket edebiyatı anlayışıyla yazılan şiirlerin malzemeleri arasındadır.
Ayrıntılarla çok çeşitlenen farklı yönelim ve beslenme arayışlarının üç temel ekseni bulunduğu; şiirlerde görülen mitolojik öğelerin ve halka yönelimin daha çok kimlik önerilerinin bir yansıması olarak değerlendirilmesi gerektiği; buna karşılık Fransız sembolistlerinin etkisinin modern Türk şiirinin gelişmesinde dönüştürücü bir rol oynadığı dikkati çekiyor.
Ayrıntılara inildiğinde geniş bir yelpazeye dağılan bu dönem şiirinin beslenme kaynakları üç gruba bağlanabilir: Mitolojik anlatılar, halk kültüründen gelen motifler, sembolistler.
Öncelikle yaşayan Türkçenin ve halk kültürünün fark edilişi noktasından şiire mal edilişi noktasında gelinmiştir. Bu özellikle Ahmet Kutsi Tecer’in etkinlikleriyle 1930-40 arasında şiir ortamında yaygın bir eğilim halini almıştır. Anadolu insanının hikâyesi, masal motifleri özellikle Memleket edebiyatı anlayışıyla yazılan şiirlerin malzemeleri arasındadır.
Ayrıntılarla çok çeşitlenen farklı yönelim ve beslenme arayışlarının üç temel ekseni bulunduğu; şiirlerde görülen mitolojik öğelerin ve halka yönelimin daha çok kimlik önerilerinin bir yansıması olarak değerlendirilmesi gerektiği; buna karşılık Fransız sembolistlerinin etkisinin modern Türk şiirinin gelişmesinde dönüştürücü bir rol oynadığı dikkati çekiyor.
Ayrıntılara inildiğinde geniş bir yelpazeye dağılan bu dönem şiirinin beslenme kaynakları üç gruba bağlanabilir: Mitolojik anlatılar, halk kültüründen gelen motifler, sembolistler.
Soru 19
- Batı şiiri ile Divan edebiyatı konusunda modern bir seçme ve sentez yapma bilinci taşıması
- Şairin şiirlerinin, onun kişisel yaşantıları ile Türk şiir geleneğinin ve sembolizmin kaynaşmasından oluşması
- Şairin eski kültürün metafizik ve kurumsal değerlerine olan tutkusu
Yukardakilerden hangileri Yahya Kemal şiiri’nin Türk edebiyatında önceki dönemlerde örneği görülmeyen, Cumhuriyet’ten sonra ise model oluşturan bir yapı taşı olmasının sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneğidir. Yahya Kemal’in şiiri Batı şiiri ile Divan edebiyatı konusunda modern bir seçme ve sentez yapma bilinci taşıdığı için Türk edebiyatında önceki dönemlerde örneği görülmeyen, Cumhuriyet’ten sonra ise model oluşturan bir yapı taşır. II. ve III. özellikler Ahmet Haşim’e aittir.
Soru 20
- Konuşma diliyle şiir dilinin yakınlaşması
- Şiirin teknik özelliklerindeki kısıtlanma
- Politik kavramların yerini yaşamın içerisinden gelen durum ve duyguların alması
- Konuların yerel olanla sınırlanması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
I. ve III. şıkların da Memleket Edebiyatının özelliklerinden olmasına karşın, sadece II. ve IV. şıklar Memleket Edebiyatının sonraki dönemlerde etkili olmasını engelleyen etkenler olarak kabul görmektedir.
Soru 21
- Duygunun şiire katılmasındaki doğallık
- Argodan arındırılmış, yalın bir dilin şiirde kullanılması
- Gerçekçi, gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası
- Şiirlerinde topluma mesajverme kaygısı taşımaması
Seçenekler
A
Yanlız III
B
I ve II
C
II ve IV
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mehmet Akif Ersoy’un şiirlerinin baskın niteliklerinden birisi topluma mesaj verme kaygısıdır. Ayrıca şair, konuşma dili edasını, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanmıştır.
Soru 22
- Kendi Gök Kubbemizden
- Eski Şiirin Rüzgarıyla
- Gölgeler
- Bitmemiş Şiir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Gölgeler Mehmet Akif Ersoy’un son kitabıdır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Dergah dergisinin yazı kadrosunda yer almamıştır?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Ahmet Haşim
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Abdülhak Şinasi
E
Yakup Kadri
Açıklama:
Yakup Kadri’nin (Karaosmanoğlu) Erenlerin Bağından adlı mensur şiirleri de önce Dergâh dergisinde yayımlanmıştır, fakat kadrosunda yer almaz.
Soru 24
Aşağıdakilerin hangisi 1. Kuşak şairler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Orhan Seyfi Orhon
B
Fahri Ozansoy
C
Enis Behiç Koryürek
D
Yusuf Ziya Ortaç
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Ortak özellikleri, hece veznini ve sade Türkçeyi Cumhuriyet’in hemen öncesinde Türk şiirinin hakim vezni haline getirmiş olan şairlerden, Orhan Seyfi Orhon, Halit Fahri Ozansoy, Enis Behiç Koryürek, Yusuf Ziya Ortaç, Faruk Nafiz Çamlıbel “Hecenin Beş şairi” veya daha yaygın olarak “Beş Hececiler” adlarıyla anılmaktadırlar.
Soru 25
- Mehmet Emin
- Ziya Gökalp
- Ali Ekrem
- Şükufe Nihal Başarır
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Servet-i Fünûn şairlerinden Ali Ekrem kendi şiir birikimine ne de Cumhuriyet dönemi Türk şiirine bir katkıda bulunur, ama “10 Hececiler’ arasında yer almaz.
Soru 26
Cumhuriyet’in kuruluşunun hemen öncesinden itibaren ise kimlik oluşturucu bir olgu olarak hangisi görülür?
Seçenekler
A
Anadoluculuk
B
İslamcılık
C
Turancılık
D
Osmanlıcılık
E
Batıcılık
Açıklama:
Cumhuriyet’in kuruluşunun hemen öncesinden itibaren ise kimlik oluşturucu bir olgu olarak Anadoluculuk; İslamcılık, Osmanlıcılık ve Turancılık anlayışlarına tepki biçimini almıştır. Buna göre Anadoluculuk, din ve soy etkenlerinin dışında Anadolu’nun maddî ve manevi gerçekliğini esas alan bir Ulusçuluk biçimidir.
Soru 27
Serâb-ı Ömrüm şiirini kaleme alan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Haşim
B
Rıza Tevfik
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Ziya Gökalp
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Serâb-ı Ömrüm şiirini Rıza Tevfik yazmıştır.
Soru 28
Mehmet Akif Ersoy’un şiirlerinin ana özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fantastik oluşu
B
Dramatik oluşu
C
Gerçekçi ve fantastik oluşu
D
Gerçekçi ve toplumcu oluşu
E
Sosyalist ideolojiyi yansıtması
Açıklama:
Mehmet Akif Ersoy’un şiirlerinin ana özelliği gerçekçi ve toplumcu oluşudur.
Soru 29
Mehmet Akif Ersoy’un ilk kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bülbül
B
Leyla
C
Sahafat
D
Gece
E
Gölgeler
Açıklama:
Mehmet Akif Ersoy’un ilk kitabı Sahafat’tır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Akif’in poetik özellikleri arasına girmez?
Seçenekler
A
Duygunun şiire katılmasındaki doğallık
B
Öğreticilik
C
Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası
D
Türkçenin geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması
E
Vezin ve kafiyede geleneğe bağlı kalma
Açıklama:
Mehmet Akif Ersoy vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşmıştır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Yahya Kemal’in ölümünden sonra çıkarılan şiir kitaplarından değildir?
Seçenekler
A
Kendi Gök Kubbemizden
B
Eski Şiirin Rüzgarıyla
C
Çamlar Altında Musahabe
D
Rübaîler ve Hayyam Rübaîlerini Türkçe Söyleyiş
E
Bitmemiş Şiirler
Açıklama:
Çamlar Altında Musahabe yaşarken kaleme aldığı çalışmalardandır.
Soru 32
Yârab ne müsâavâtı, ne hürriyeti verHattâ ne o yoldan gelecek şöhreti verHep neşve veren aşkı terennüm dilerim Yârab bana bir ses yaratan kudreti ver Yukarıda geçen dizeler hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Akif
B
Namık Kemal
C
Yahya Kemal
D
Rıza Tevfik
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Yukarıda geçen dizeler Yahya Kemal tarafından yazılmıştır.
Soru 33
Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in şiir anlayışları hangi noktada birleşir?
Seçenekler
A
Şiirde sosyalist ideolojiyi yansıtmaları
B
Geleneksele bağlı kalışları
C
Postmodern tarzda yazmaları
D
Şiiri müziğe yaklaşan bir alan olarak görmeleri
E
Halk edebiyatının değerlerini korumaları
Açıklama:
Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’in şiir anlayışları, özellikle, şiiri müziğe yaklaşan bir alan olarak görmeleri bakımından ve saf şiir noktasında birleşir.
Soru 34
Nasıl istersen öyle dinle bakın
Dalların zirvesindeyiz ancak
Yarı yoldan ziyade yerden uzak
Yarı yoldan ziyade mâha yakın
Yukarıda geçen dizeler hangi şaire aittir?
Dalların zirvesindeyiz ancak
Yarı yoldan ziyade yerden uzak
Yarı yoldan ziyade mâha yakın
Yukarıda geçen dizeler hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Akif
B
Namık Kemal
C
Yahya Kemal
D
Rıza Tevfik
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Yukarıda geçen dizeler Ahmet Haşim tarafından yazılmıştır.
Soru 35
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk kuşaklarını etkileyen yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık dergisi
B
Hisar dergisi
C
Dergah dergisi
D
And dergisi
E
Devrim dergisi
Açıklama:
1921-1923 yılları arasında İstanbul’da on beş günde bir olmak üzere 42 sayı olarak yayımlanan Dergâh dergisi Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk kuşaklarını etkileyen bir yayın organıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Hecenin II. Kuşağı şairlerinin ortak özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Didaktik ve epik söyleyiş ön plandadır
B
Derinlikli ve incelmiş bir duyarlılık asıl amaçtır
C
Şiirlerinde halk şiiri özellikleri ile birlikte özellikle Fransız sembolistlerinin belirgin bir etkisi vardır
D
Saf şiir anlayışına sahiptirler
E
Ses ve ahenk öğeleriyle, özgün imge ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir
Açıklama:
Hecenin II. Kuşağı şairleri İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisinde meşrutiyet döneminde şiirler yazmaya ve yayımlamaya başlamış olsalar da şiirlerinin niteliği, kendisinden sonrakilere yaptıkları etki bakımından Cumhuriyet dönemi şiirinin başlangıcında, kurucu şairler olarak ele alınması gereken isimler doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Mehmet Âkif, Yahya Kemal ve Yakup Kadri
B
Ahmet Hamdi Tanpınar, Mehmet Âkif ve Ahmet Hâşim
C
Mehmet Âkif, Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim
D
Yakup Kadri, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Ahmet Hâşim
E
Ahmet Hâşim, Ali Ekrem ve Neyzen Tevfik
Açıklama:
Mehmet Âkif, Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim, her ne kadar Meşrutiyet döneminde şiirler yazmaya ve yayımlamaya başlamış olsalar da şiirlerinin niteliği, kendisinden sonrakilere yaptıkları etki bakımından Cumhuriyet dönemi şiirinin başlangıcında, kurucu şairler olarak ele alınması gereken isimlerdir.
Soru 38
Cumhuriyet döneminin ilk edebiyat topluluğu olarak kabul edilen, memleket edebiyatı şiir anlayışına karşı çıkarak Yedi Meşale adı altında bir araya gelmiş şairlerden hangisi Bu grubun son temsilcisi olarak kalmıştır?
Seçenekler
A
Ziya Osman
B
Cevdet Kudret Solok
C
Yaşar Nabi Nayır
D
Sabri Esat Siyavuşgil
E
Vasfi Mahir Kocatürk
Açıklama:
1928 yılında Yedi Meşale adlı ortak bir kitap çıkararak yeni bir topluluk oluşturmak isteyen Muammer Lütfi ‘Bahşi’, (1907-1961), Sabri Esat Siyavuşgil (1907-1968), Yaşar Nabi Nayır (1908-1981), Vasfi Mahir Kocatürk (1907-1961), Cevdet Kudret Solok
(1907-1991) ve Ziya Osman Saba (1910-1957) ile hikâyeci Kenan Hulusi Koray (1906-1943), Cumhuriyet döneminin ilk edebiyat topluluğu olarak kabul edilirler. Memleket edebiyatı anlayışına bir tepki olarak ve “Ayşe, Fatma edebiyatından” bıktıklarını belirterek dikkatleri çeken bu genç şairlerin çıkışlarının bir gençlik hevesi olarak kaldığını belirtmek yerinde olur.
Yedi Meşaleden geriye de yalnızca Ziya Osman kalmıştır.
(1907-1991) ve Ziya Osman Saba (1910-1957) ile hikâyeci Kenan Hulusi Koray (1906-1943), Cumhuriyet döneminin ilk edebiyat topluluğu olarak kabul edilirler. Memleket edebiyatı anlayışına bir tepki olarak ve “Ayşe, Fatma edebiyatından” bıktıklarını belirterek dikkatleri çeken bu genç şairlerin çıkışlarının bir gençlik hevesi olarak kaldığını belirtmek yerinde olur.
Yedi Meşaleden geriye de yalnızca Ziya Osman kalmıştır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi şiir zevkini II. Meşrutiyet’ten sonra ve/veya özellikle Millî Edebiyat anlayışı çerçevesinde edinen şairlerdendir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmid Tarhan
B
Ali Ekrem Bolayır
C
Mehmet Emin Yurdakul
D
Cenap Şahabettin
E
Faik Âli Ozansoy
Açıklama:
Şiir zevkini 1900’den önce, yani Tanzimat ve Servet-i Fünûn süreçlerinde edinen Abdülhak Hâmid Tarhan (1852-1937), Ali Ekrem Bolayır (1867-1937), Cenap fiahabettin (1870-1934), Hüseyin Sîret Özsever (1872-1959), Sâmih Rifat (1874-1932), Faik Âli Ozansoy (1875-1950) gibi adları ilk gruba; şiir zevkini II. Meşrutiyet’ten sonra ve/veya özellikle Millî Edebiyat anlayışı çerçevesinde edinen Süleyman Nazif (1869-1927), Mehmet Emin Yurdakul (1869-1944), Rıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949), Ziya Gökalp (1876-1924) ve Celâl Sâhir Erozan’ı 1883-1835) ise ikinci gruba dahil etmek mümkündür.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Abdülhak Hâmid'e yönelik tahlillerden biri değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel şiirde ısrarcı olmuştur
B
Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de yaşamıştır
C
Pek çok şairi etkilemiş ve yaşarken “şâir-i a’zam” ünvanıyla anılmıştır
D
Şiirlerindeki metafizik duyarlılık bakımından Cumhuriyet dönemi şairlerini etkilemiştir
E
Dilinin savrukluğu, disiplinsizlik gibi baştan beri şiirinde bulunan zaaflar, etkisinin oldukça sınırlı kalmasına yol açmıştır
Açıklama:
Tanzimat’ın ikinci kuşak şairlerinden olan ve o dönemde yazdığı şiirlerle yenilikçi şiir çizgisine atılım yaptıran Abdülhak Hâmid, Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de yaşamış ve bütün bu süreçlerde yenilik yapma çabası içerisinde olmuştur. Bu dönemler içerisinde pek çok şairi etkilemiş ve yaşarken “şâir-i a’zam” ünvanıyla anılmış olan şair, şiirlerindeki metafizik duyarlılık bakımından başta Necip Fazıl olmak üzere Cumhuriyet şiirinin bu özelliği taşıyan şairleri üzerinde belirgin etkisi olsa da dilinin savrukluğu, disiplinsizlik gibi baştan beri şiirinde bulunan zaaflar, etkisinin oldukça sınırlı kalmasına yol açmıştır. Buna karşılık “Halk”, “Dâhi-i Teceddüt” vb., dönemin havasına uygun konuları işlediği şiirleriyle gündemde kalmaya çalışmıştır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi modern Türk şiirinin kurucu şairleri arasında sayılmıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Akif ERSOY
B
Ali Ekrem Bolayır
C
Mehmet Emin Yurdakul
D
Cenap Şahabettin
E
Faik Âli Ozansoy
Açıklama:
Cumhuriyet döneminin öncesinde şiire başlayan şairleri; şiir zevki Tanzimat ve Edebiyat-ı Cedide topluluğu süreçlerinde edinenler, II. Meşrutiyet’ten sonra ve özellikle Millî edebiyat anlayışı doğrultusunda şiir yazanlar ile Mehmet Âkif, Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’den oluşan kurucu kişiliklerin oluşturduğu üç öbekte toplamak mümkündür.
Soru 42
“Azab-ı Mukaddes” adlı şiir kitabının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Rıza Tevfik Bölükbaşı
D
Hüseyin Sîret
E
Neyzen Tevfik
Açıklama:
Birkaç defa basılan Azab-ı Mukaddes (1924, 1949, 1959) şairi Neyzen Tevfik (1879-1953) ile Âyine-i Devran1924), Mâhitâb (1924) ve Ağaç Kasidesi (1947) adlı kitaplarıyla Halil Nihat Boztepe (1882-1949)’yi hiciv türünün bu dönemdeki dikkati çeken şairleri olarak anmak gerekir.
Soru 43
1921-1923 yılları arasında yayımlanan Dergâh dergisi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Yahya Kemal’in düşüncelerinin belirlediği çerçevede yayın politikası izlemiştir
B
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin oluşumunda Batı Avrupa yönelen yeni bir kültür milliyetçiliği anlayışını telkin etmiştir.
C
Dergâh dergisi Kurtuluş Savaşı’nı destekleyen yayın politikasını izlemiştir
D
Anadolu Türklüğünün tarih içerisindeki macerasını, kültürel ve manevi değerlerini arayan bir milliyetçilik anlayışını kavramaya çalışmıştır.
E
Edebiyatta yaşayan dille, mistik-modern duyarlılığı taşıyan “saf şiir” (öz şiir) anlayışını savunmuştur.
Açıklama:
Dergâh dergisi Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin oluşumunda hem Anadolu’ya yönelen yeni bir kültür milliyetçiliği anlayışını telkin etmesi bakımından; hem Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’in “saf şiir” noktasında birleşen anlayışları bakımından, hem de modern-mistik duyuş tarzını besleyen felsefe çevirileri, tekke edebiyatı örnekleri bakımından “mektep” işlevi görmüş bir yayın organıdır.
Dergâh dergisi Kurtuluş Savaşı’nı destekleyen yayın politikasının yanı sıra düşüncede Anadolu Türklüğünün tarih içerisindeki macerasını, kültürel ve manevi değerlerini arayan bir milliyetçilik anlayışını; edebiyatta yaşayan dille, mistik-modern duyarlılığı taşıyan “saf şiir” (öz şiir) anlayışını savunmuştur.
Dergâh dergisi Kurtuluş Savaşı’nı destekleyen yayın politikasının yanı sıra düşüncede Anadolu Türklüğünün tarih içerisindeki macerasını, kültürel ve manevi değerlerini arayan bir milliyetçilik anlayışını; edebiyatta yaşayan dille, mistik-modern duyarlılığı taşıyan “saf şiir” (öz şiir) anlayışını savunmuştur.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi I.Hece Kuşağı şairleri için söylenemez.?
Seçenekler
A
Hece veznini Cumhuriyet’in hemen öncesinde Türk şiirinin hâkim vezni haline getirmişlerdir.
B
Sade Türkçenin edebiyat, şiir dili haline gelmesini sağlamışlardır
C
Hecenin bu ilk kuşağının konu dağarcığı çeşitlilik göstermesine karşın derinlik taşımaz
D
Dilin sadeleşmesi, nazım biçimlerindeki genişleme, temalardaki çeşitlilik onların güçlü bir akım veya grup oluşturdukları anlamına gelir.
E
Dörtlük gibi dize kümelenişlerine bağlı kalmadılar. Hatta görsel şiir denebilecek türden şiirlerin yanı sıra, beyitler halinde hikâye anlatan şiirler yazdılar.
Açıklama:
Hece veznini Cumhuriyet’in hemen öncesinde Türk şiirinin hâkim vezni haline getirmişlerdir.
Sade Türkçenin edebiyat, şiir dili haline gelmesini sağlamışlardır
Hecenin bu ilk kuşağının konu dağarcığı çeşitlilik göstermesine karşın derinlik taşımaz
Fakat dilin sadeleşmesi, nazım biçimlerindeki genişleme, temalardaki çeşitlilik onların güçlü bir akım veya grup oluşturdukları anlamına gelmez.
Dörtlük gibi dize kümelenişlerine bağlı kalmadılar. Hatta görsel şiir denebilecek türden şiirlerin yanı sıra, beyitler halinde hikâye anlatan şiirler yazdılar.
Sade Türkçenin edebiyat, şiir dili haline gelmesini sağlamışlardır
Hecenin bu ilk kuşağının konu dağarcığı çeşitlilik göstermesine karşın derinlik taşımaz
Fakat dilin sadeleşmesi, nazım biçimlerindeki genişleme, temalardaki çeşitlilik onların güçlü bir akım veya grup oluşturdukları anlamına gelmez.
Dörtlük gibi dize kümelenişlerine bağlı kalmadılar. Hatta görsel şiir denebilecek türden şiirlerin yanı sıra, beyitler halinde hikâye anlatan şiirler yazdılar.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Hece'nin II.Kuşağını oluşturan şairler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet
B
Ahmet Hamdi Tanpınar
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Ahmet Kutsi Tecer
E
Ahmet Muhip Dranas
Açıklama:
Hecenin II. Kuşağı diye adlandırılması gereken öbeğin en önemli temsilcileri Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962), Ahmet Kutsi Tecer (1901-1967), Necip Fazıl Kısakürek (1905-1983), Ahmet Muhip Dıranas (1908-1980), Cahit Sıtkı Tarancı’dır (1910-1956). İkinci öbek Memleket Edebiyatı başlığı adı altında ele alınacak olan şairler, üçüncü öbek ise Ercüment Behzat Lav (1903-1984) ve Nazım Hikmet gibi hem biçim bakımından yenilikler getiren hem de içerikte döneminin eğilimlerinden ayrılan şairlerden oluşur.
Soru 46
Aşağıdaki şairlerden hangisi Anadolu’yu Batı hümanizmasının kaynağı olarak gören bir başka Anadoluculuk düşüncesi olan “Mavi Anadoluculuk” adıyla anılan edebiyatın temsilcisidir?
Seçenekler
A
Halikarnas Balıkçısı
B
Hilmi Ziya Ülken
C
Ziyaettin Fahri
D
Nurettin Topçu
E
Remzi Oğuz Arık
Açıklama:
Cumhuriyet’in kuruluşunun hemen öncesinden itibaren ise kimlik oluşturucu bir olgu olarak, İslamcılık, Osmanlıcılık ve Turancılık anlayışlarına tepki biçimini almıştır. Buna göre Anadoluculuk, din ve soy etkenlerinin dışında Anadolu’nun maddî ve manevi gerçekliğini esas alan bir ulusçuluk biçimidir. I. Dünya Savaşı ve Mütareke dönemlerinde Hilmi Ziya Ülken tarafından savunulan bu düşünce az çok farklılıklarla Ziyaettin Fahri, Remzi Oğuz Arık ile sürdürülür. Nurettin Topçu ise Anadoluculuk düşüncesine felsefi ve mistik bir nitelik kazandırmıştır. Bu düşüncenin temsilcilerinden Arık, Topçu gibi düşünürlerin din ve ırk etkenlerinden birini veya ikisini birden Anadolu kavramının içeriğini oluşturan faktörlerin dışında görmemişlerdir. Bu görüşlerle ilgisi olmayan ve Anadolu’yu Batı hümanizmasının kaynağı olarak gören bir başka Anadoluculuk düşüncesi ise “Mavi Anadoluculuk” adıyla anılan ve edebiyatta Halikarnas Balıkçısı, Azra Erhat, A. Kadir gibi isimlerle temsil edilen anlayıştır.
Soru 47
Memleket edebiyatı şiir anlayışına karşı çıkarak bir araya gelen genç şairlerin oluşturduğu, kısa ömürlü edebiyat etkinliklerinden birisi olarak kalmış toplaşmanın adı nedir?
Seçenekler
A
Fecr-î Âti
B
Servet-i Fünûn
C
Yedi Meşale
D
Üç tepe
E
Milli edebiyatçılar
Açıklama:
Memleket edebiyatı şiir anlayışına karşı çıkarak bir araya gelen genç şairlerin oluşturduğu Yedi Meşale toplaşması kısa ömürlü edebiyat etkinliklerinden birisi olarak kalmıştır.
Soru 48
''Yedi Meşaleciler arasında yer alan, konuşma diliyle örtüşen üslubu ve huzur veren imgeleriyle topluluğun, çağdaş Türk şiirinde kendisine özgü yer edinebilen tek adıdır.'' Bu tanımlama aşağıdaki hangi şair için yapılmıştır?
Seçenekler
A
Muammer Lütfi ‘Bahşi’
B
Sabri Esat Siyavuşgil
C
Yaşar Nabi Nayır
D
Vasfi Mahir Kocatürk
E
Ziya Osman Saba
Açıklama:
Yedi Meşaleciler arasında yer alan Ziya Osman Saba, konuşma diliyle örtüşen üslubu ve huzur veren imgeleriyle topluluğun, çağdaş Türk şiirinde kendisine özgü yer edinebilen tek adıdır.
Soru 49
I. Modern estetik anlayışlarının çeşitlenerek yerleşmesi
II. Folklorik öğelerin bu yeni zevk ve estetik içerisinde yeniden yorumlanması
III. Eski şiir anlayışının geliştirilerek uygulanması
IV. Batı şiirinin geçtiği yolun daha yakından izlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Cumhuriyet’ten sonraki Türk şiirinin belirleyenleri arasında yer alır?
II. Folklorik öğelerin bu yeni zevk ve estetik içerisinde yeniden yorumlanması
III. Eski şiir anlayışının geliştirilerek uygulanması
IV. Batı şiirinin geçtiği yolun daha yakından izlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Cumhuriyet’ten sonraki Türk şiirinin belirleyenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Tanzimat’tan beri oluşa gelen bütün yeni edebiyat hareketleri gibi Cumhuriyet’ten sonraki Türk şiirinin ilk özelliği de, eskiyi reddederek yerine yeninin konulması çabaları olmuştur. Batı şiirinin geçtiği yolun daha yakından izlenmesi, modern estetik anlayışlarının çeşitlenerek yerleşmesi, yeninin içerisinde eskinin klasikleşmiş öğelerinden nelerin alınıp tekrar değerlendirilebileceği kaygıları, halk edebiyatının, folklorik öğelerin bu yeni zevk ve estetik içerisinde yeniden yorumlanması bu sürecin belirleyenleri olmuştur.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi şiir zevkini II. Meşrutiyet’ten sonra ve/veya özellikle Millî Edebiyatanlayışı çerçevesinde edinen şairler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Süleyman Nazif
B
Faik Âli Ozansoy
C
Cenap Şahabettin
D
Yahya Kemal Beyatlı
E
Ahmet Hâşim
Açıklama:
Cumhuriyet’ten önce şiir alanında yer edinmiş olup da bu dönemde de şiir yazmaya devam eden şairleri üç grupta ele almak mümkündür. Şiir zevkini 1900’den önce, yani Tanzimat ve Servet-i Fünûn süreçlerinde edinen Abdülhak Hâmid Tarhan (1852-1937), Ali Ekrem Bolayır (1867-1937), Cenap Şahabettin (1870-1934), Hüseyin Sîret Özsever (1872-1959), Sâmih Rifat (1874-1932), Faik Âli Ozansoy (1875-1950) gibi adları ilk gruba; şiir zevkini II. Meşrutiyet’ten sonra ve/veya özellikle Millî Edebiyat anlayışı çerçevesinde edinen Süleyman Nazif (1869-1927), Mehmet Emin Yurdakul (1869-1944), Rıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949), Ziya Gökalp (1876-1924) ve Celâl Sâhir Erozan’ı (1883-1835) ise ikinci gruba dahil etmek mümkündür. Üçüncü grubu ise şiir anlayışları, estetik tutumları birbirinden tamamen farklı olmakla birlikte Türk şiir çizgisi üzerinde oynadıkları rol bakımından Mehmet Âkif Ersoy (1873 1936), Yahya Kemal Beyatlı (1884-1958) ve Ahmet Hâşim (1887-1933) oluşturur.
Soru 51
Rıza Tevfik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Batı tarzı şiir anlayışının kökleşmesinde önemli bir işlev görmüştür.
B
Mistik söyleyiş ve tekke şiiri özellikleri ile hece veznini tercih eden şairler arasındadır.
C
Millî Mücadele sırasında takındığı karşıt tavır dolayısıyla döneminin dışında kalmıştır.
D
Şiirde tasvir ve “muhavere” (konuşma) tekniği bakımından örnek teşkil etmiştir.
E
Hiciv türünün kendi döneminde dikkati çeken şairleri arasındadır.
Açıklama:
Milli Mücadeleye karşı olduğu için 1922’de sürgüne gönderilen Rıza Tevfik Serab-ı Ömrüm (1934, 1943) adlı kitabında topladığı şiirlerindeki mistik söyleyiş ve tekke şiiri özellikleri ile hece veznini tercih eden şairler arasında kendisine özgü bir edaya ve küçümsenmeyecek bir etkiye sahip olmuştur.
Soru 52
I. Duyguyu dile, dili sese dönüştürecek “derûnî âhenk” ile içerikteki tarih bilinci
II. Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması
III. Duygunun şiire katılmasındaki doğallık
IV. Yaşayan Türkçenin, geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Mehmet Âkif Ersoy'un şiirinin poetik özelliklerindendir?
II. Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması
III. Duygunun şiire katılmasındaki doğallık
IV. Yaşayan Türkçenin, geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Mehmet Âkif Ersoy'un şiirinin poetik özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Mehmet Âkif ’in şiirinin poetik özelliklerini şu şekilde belirleyebiliriz:
1. Duygunun şiire katılmasındaki doğallık,
2. Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması,
3. Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası,
4. Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması. Ayrıca onu Nazım Hikmet’ten önce bir kafiye virtüözü saymamak için bir neden yoktur.
5. Öğreticilik. Onun şiirlerinin baskın niteliklerinden birisi de topluma mesaj verme kaygısıdır.
I. ifadedeki özellik Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirlerinin özelliklerindendir.
1. Duygunun şiire katılmasındaki doğallık,
2. Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması,
3. Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası,
4. Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması. Ayrıca onu Nazım Hikmet’ten önce bir kafiye virtüözü saymamak için bir neden yoktur.
5. Öğreticilik. Onun şiirlerinin baskın niteliklerinden birisi de topluma mesaj verme kaygısıdır.
I. ifadedeki özellik Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirlerinin özelliklerindendir.
Soru 53
Türk şiirinin modernleşmesindeki temel taşlardan birisi olan “Şiirde Mana ve Vuzuh” adlı yazı hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Emin
B
Ziya Gökalp
C
Mehmet Âkif Ersoy
D
Yahya Kemal Beyatlı
E
Ahmet Hâşim
Açıklama:
Ahmet Hâşim “Bir Günün Sonunda Arzu” başlıklı şiirinin yayınlanmasından sonra yapılan eleştirileri cevaplamak üzere yazdığı ve daha sonradan Piyale kitabının başına “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” başlığı ile aldığı “Şiirde Mana ve Vuzuh” yazısı Türk şiirinin modernleşmesindeki temel taşlardan birisidir.
Soru 54
Dergâh dergisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk kuşaklarını etkileyen bir yayın organıdır.
B
1921-1923 yılları arasında İstanbul’da on beş günde bir yayımlanmıştır.
C
Derginin ismini “İthaf ” şiirinin etkisiyle Ahmet Hâşim belirlemiştir.
D
Yahya Kemal’in ilk sayıda yayımlanan “Üç tepe” adlı yazısı, yeni edebiyatın yönünü belirler.
E
Mistik-modern duyarlılığı taşıyan “saf şiir” (öz şiir) anlayışını savunmuştur.
Açıklama:
Derginin yetiştirdiği gençlerden birisi olan Ahmet Hamdi Tanpınar, derginin adı konusunda Ahmet Hâşim’in “haşhaş” ismini önerdiğini, buna karşılık Yahya Kemal’in “İthaf ” şiirinin etkisiyle bu ad verildiğini belirtir ve iki şairin karşılaştırılması için bu iki sözcüğün bir zemin oluşturabileceğine dikkati çeker. Gerçekten de “haşhaş”, bir belirsizliği, hayal âlemini, Baudelaire, Rimbaud gibi Fransız sembolist şairlerini çağrıştırırken, “dergâh” ve onun ilhâm kaynağı olan “İthaf” şiiri eski kültürün, metafizik değerlerin simgesi olan bir kurumun adıdır. Bu sözcükler konusundaki tercihleri, iki şairin sadece şiire ve edebiyata değil, dünyaya bakışlarındaki farkı da gösterir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi “Beş Hececiler” arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Mustafa Şekip Tunç
B
Orhan Seyfi Orhon
C
İsmail Hakkı Baltacıoğlu
D
Ahmet Kutsi Tecer
E
Ali Mümtaz Arolat
Açıklama:
Bunlar arasında Orhan Seyfi Orhon (1890-1972), Halit Fahri Ozansoy (1891- 1971), Enis Behiç Koryürek (1892-1949), Yusuf Ziya Ortaç (1895-1967), Faruk Nafiz Çamlıbel (1898-1973) “Hecenin Beş Şairi” veya daha yaygın olarak “Beş Hececiler” adlarıyla anılmaktadırlar. Bunlara öncekilerden Mehmet Emin ve Ziya Gökalp ile Şükufe Nihal Başarır (1896-1973), İbrahim Alâettin Gövsa (1899- 1949) ve Halide Nusret Zorlutuna (1901-1984) da eklenerek “On Hececiler” de denilmiştir.
Soru 56
I. Şiirlerinde halk şiiri özellikleri ile birlikte özellikle Fransız sembolistlerinin belirgin bir etkisi vardır.
II. Şiirlerinde konu dağarcığı çeşitlilik göstermesine karşın derinlik taşımaz.
III. Şiirin amacı yine şiirin kendisidir. Yani saf şiir anlayışına sahiptirler.
IV. Bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Hecenin II. Kuşağını oluşturan şairlerin ortak özelliklerindendir?
II. Şiirlerinde konu dağarcığı çeşitlilik göstermesine karşın derinlik taşımaz.
III. Şiirin amacı yine şiirin kendisidir. Yani saf şiir anlayışına sahiptirler.
IV. Bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Hecenin II. Kuşağını oluşturan şairlerin ortak özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Hecenin II. Kuşağı şairlerinin Millî Edebiyat akımının başlattığı yalın Türkçe ve hece vezni mücadelesinin gerçek bir zaferi olduğu söylenebilir. Bu kuşağı oluşturan şairlerin şu ortak özelliklerde birleşebileceği görülüyor:
- Şiirlerinde halk şiiri özellikleri ile birlikte özellikle Fransız sembolistlerinin belirgin bir etkisi vardır.
- Biçimde ve özde bir titizlik göze çarpar. Ses ve ahenk öğeleriyle, özgün imge ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir.
- İster insanın bireysel duygu ve durumları konu edinilsin, ister başka temalar işlensin derinlikli ve incelmiş bir duyarlılık asıl amaçtır.
- Önceki hececilerde sık görülen kavramın şiire sokulması yerini anlamın sezdirilmesine bırakmıştır.
- İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
- Şiirin amacı yine şiirin kendisidir. Yani saf şiir anlayışına sahiptirler.
Soru 57
Memleket Edebiyatı olarak Anadoluculuk düşüncesinin şiirimizdeki başlangıç noktası hangi şairimizin kitabında görülür?
Seçenekler
A
Kemalettin Kamu
B
Ömer Bedrettin Uşaklı
C
Zeki Ömer Defne
D
Bedri Rahmi Eyüboğlu
E
Faruk Nafiz Çamlıbel
Açıklama:
Memleket Edebiyatı olarak Anadoluculuk düşüncesinin şiirimizdeki başlangıç noktasını Faruk Nafiz Çamlıbel’in Çoban Çeşmesi (1926) kitabında bulmak mümkündür. Bu kitapta yer alan “Sanat” adlı şiiri hem Faruk Nafiz’in hem de edebiyatımızdaki memleketçi şiirin bir poetikası gibidir, Anadolu’ya yönelişin dönüm noktasını oluşturur. Şair özellikle bu anlayışla yazdığı “Han Duvarları” şiiri ile, Memleket Edebiyatı’nın en tanınmış ürünlerinden birisini vermiştir. Bu şiirde bir yandan İstanbullu bir aydının Anadolu’nun sert yaşam koşulları ile karşılaşması hikâye edilirken, öte yandan da Maraşlı Şeyhoğlu tipi üzerinden Anadolu insanının hüznü işlenmiştir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminin ilk edebiyat topluluğu (Yedi Meşale) arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Vasfi Mahir Kocatürk
B
Ahmet Kutsi Tecer
C
Yaşar Nabi Nayır
D
Ziya Osman Saba
E
Cevdet Kudret Solok
Açıklama:
1928 yılında Yedi Meşale adlı ortak bir kitap çıkararak yeni bir topluluk oluşturmak isteyen Muammer Lütfi ‘Bahşi’, (1907-1961), Sabri Esat Siyavuşgil (1907- 1968), Yaşar Nabi Nayır (1908-1981), Vasfi Mahir Kocatürk (1907-1961), Cevdet Kudret Solok (1907-1991) ve Ziya Osman Saba (1910-1957) ile hikâyeci Kenan Hulusi Koray (1906-1943), Cumhuriyet döneminin ilk edebiyat topluluğu olarak kabul edilirler.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi üçüncü grup olarak da adlandırılabilen Millî edebiyat anlayışı doğrultusunda şiir yazanlardan biridir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmid Tarhan
B
Cenap Şahabettin
C
Mehmet Emin Yurdakul
D
Ziya Gökalp
E
Mehmet Âkif Ersoy
Açıklama:
Cumhuriyet döneminin öncesinde şiire başlayan şairleri; şiir zevki Tanzimat ve Edebiyat-ı Cedide topluluğu süreçlerinde edinenler, II. Meşrutiyet’ten sonra ve özellikle Millî edebiyat anlayışı doğrultusunda şiir yazanlar ile Mehmet Âkif, Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’den oluşan kurucu kişiliklerin oluşturduğu
üç öbekte toplamak mümkündür.
üç öbekte toplamak mümkündür.
Soru 60
Şâir-i a’zam” ünvanıyla anılmış olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmid
B
Necip Fazıl
C
Mehmet Âkif
D
Yahya Kemal
E
Ahmet Hâşim
Açıklama:
Tanzimat’ın ikinci kuşak şairlerinden olan ve o dönemde yazdığı şiirlerle yenilikçi şiir çizgisine atılım yaptıran Abdülhak Hâmid, Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de yaşamış ve bütün bu süreçlerde yenilik yapma çabası içerisinde olmuştur. Bu dönemler içerisinde pek çok şairi etkilemiş ve yaşarken “şâir-i a’zam” ünvanıyla anılmışdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Akif Ersoy'un şiirlerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Duygunun şiire katılmasındaki doğallık
B
Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine
kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması,
kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması,
C
Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası,
D
Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarzın kullanılmaması,
E
Öğreticilik
Açıklama:
Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması.
Soru 62
Sanat anlayışının temelinde şiirin tamamen kişisel bir alan olduğu
görüşüne sahip yazar aşağıdakilerden hangisidir?
görüşüne sahip yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Haşim
B
Yahya Kemal
C
Mehmet Akif
D
Yakup Kadri
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
Hâşim’in sanat anlayışının temelinde şiirin tamamen kişisel bir alan olduğu görüşü yatar. Öyle ki Çanakkale savaşına bizzat katılmış olmakla birlikte ne bu
savaşla, ne de herhangi bir tarihsel, toplumsal olayla ilgili tek bir dize yazmıştır.
savaşla, ne de herhangi bir tarihsel, toplumsal olayla ilgili tek bir dize yazmıştır.
Soru 63
1921-1923 yılları arasında İstanbul’da on beş günde bir olmak üzere 42 sayı olarak yayımlanan Dergâh dergisine ismini veren yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Ahmet Hâşim
C
Abdülhak Şinasi
D
Yakup Kadri
E
Ahmet Hamdi Tanpınar
Açıklama:
Derginin yetiştirdiği gençlerden birisi olan Ahmet Hamdi Tanpınar, derginin
adı konusunda Ahmet Hâşim’in “haşhaş” ismini önerdiğini, buna karşılık Yahya
Kemal’in “İthaf ” şiirinin etkisiyle bu ad verildiğini belirtir ve iki şairin karşılaştırılması için bu iki sözcüğün bir zemin oluşturabileceğine dikkati çeker. Gerçekten de “haşhaş”, bir belirsizliği, hayal âlemini, Baudelaire, Rimbaud gibi Fransız sembolist şairlerini çağrıştırırken, “dergâh” ve onun ilhâm kaynağı olan “İthaf ” şiiri eski kültürün, metafizik değerlerin simgesi olan bir kurumun adıdır. Bu sözcükler konusundaki tercihleri, iki şairin sadece şiire ve edebiyata değil, dünyaya bakışlarındaki farkı da gösterir.
adı konusunda Ahmet Hâşim’in “haşhaş” ismini önerdiğini, buna karşılık Yahya
Kemal’in “İthaf ” şiirinin etkisiyle bu ad verildiğini belirtir ve iki şairin karşılaştırılması için bu iki sözcüğün bir zemin oluşturabileceğine dikkati çeker. Gerçekten de “haşhaş”, bir belirsizliği, hayal âlemini, Baudelaire, Rimbaud gibi Fransız sembolist şairlerini çağrıştırırken, “dergâh” ve onun ilhâm kaynağı olan “İthaf ” şiiri eski kültürün, metafizik değerlerin simgesi olan bir kurumun adıdır. Bu sözcükler konusundaki tercihleri, iki şairin sadece şiire ve edebiyata değil, dünyaya bakışlarındaki farkı da gösterir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi II. Kuşağı şairlerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şiirlerinde halk şiiri özellikleri ile birlikte özellikle Fransız sembolistlerinin
belirgin bir etkisi vardır.
belirgin bir etkisi vardır.
B
Biçimde ve özde bir titizlik göze çarpar. Ses ve ahenk öğeleriyle, özgün imge
ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir
ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir
C
ster insanın bireysel duygu ve durumları konu edinilsin, ister başka temalar işlensin derinlikli ve incelmiş bir duyarlılık asıl amaçtır.
D
Önceki hececilerde sık görülen kavramın şiire sokulması yerini anlamın
sezdirilmesine bırakmıştır
sezdirilmesine bırakmıştır
E
Bu kuşak şairleri büyük ölçüde didaktik ve epik söyleyişin peşindedir
Açıklama:
İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir
Soru 65
Cumhuriyet’ten önce şiir alanında yer edinmiş olup da bu dönemde de şiir yazmaya devam eden şairlerden hangisi diğerlerinden farklı bir grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmid Tarhan
B
Ali Ekrem Bolayır
C
Cenap Şahabettin
D
Süleyman Nazif
E
Sâmih Rifat
Açıklama:
Şiir zevkini 1900’den önce, yani Tanzimat ve Servet-i Fünûn süreçlerinde edinen Abdülhak Hâmid Tarhan (1852-1937), Ali Ekrem Bolayır (1867-1937), Cenap Şahabettin (1870-1934), Hüseyin Sîret Özsever (1872-1959), Sâmih Rifat (1874-1932), Faik Âli Ozansoy (1875-1950) gibi adları ilk gruba; şiir zevkini II. Meşrutiyet’ten sonra ve/veya özellikle Millî Edebiyat anlayışı çerçevesinde edinen Süleyman Nazif (1869-1927), Mehmet Emin Yurdakul (1869-1944), Rıza Tevfik Bölükbaşı (1869-1949), Ziya Gökalp (1876-1924) ve Celâl Sâhir Erozan’ı (1883-1835) ise ikinci gruba dahil etmek mümkündür.
Soru 66
Cumhuriyet’ten önce şiir alanında yer edinmiş olup da bu dönemde de şiir yazmaya devam eden şairlerden üçüncü gruba dahil olanlar hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Mehmet Emin Yurdakul, Rıza Tevfik Bölükbaşı ve Ziya Gökalp
B
Mehmet Âkif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı ve Ahmet Hâşim
C
Yahya Kemal Beyatlı, Rıza Tevfik Bölükbaşı ve Ziya Gökalp
D
Ahmet Hâşim, Mehmet Emin Yurdakul ve Rıza Tevfik Bölükbaşı
E
Rıza Tevfik Bölükbaşı, Mehmet Âkif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Üçüncü grubu ise şiir anlayışları, estetik tutumları birbirinden tamamen farklı olmakla
birlikte Türk şiir çizgisi üzerinde oynadıkları rol bakımından Mehmet Âkif Ersoy (1873-1936), Yahya Kemal Beyatlı (1884-1958) ve Ahmet Hâşim (1887-1933)
oluşturur.
birlikte Türk şiir çizgisi üzerinde oynadıkları rol bakımından Mehmet Âkif Ersoy (1873-1936), Yahya Kemal Beyatlı (1884-1958) ve Ahmet Hâşim (1887-1933)
oluşturur.
Soru 67
Tanzimat’ın ikinci kuşak şairlerinden olan ve o dönemde yazdığı şiirlerle yenilikçi şiir çizgisine atılım yaptıran, Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de yaşamış ve bütün bu süreçlerde yenilik yapma çabası içerisinde olan “şâir-i a’zam” olarak anılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Ziya Gökalp
C
Abdülhak Hâmid Tarhan
D
Ahmet Haşim
E
Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Tanzimat’ın ikinci kuşak şairlerinden olan ve o dönemde yazdığı şiirlerle yenilikçi şiir çizgisine atılım yaptıran Abdülhak Hâmid, Servet-i Fünûn, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de yaşamış ve bütün bu süreçlerde yenilik yapma çabası içerisinde olmuştur. Bu dönemler içerisinde pek çok şairi etkilemiş ve yaşarken “şâir-i a’zam” ünvanıyla anılmış olan şair, şiirlerindeki metafizik duyarlılık bakımından başta Necip Fazıl olmak üzere Cumhuriyet şiirinin bu özelliği taşıyan şairleri üzerinde belirgin etkisi olsa da dilinin savrukluğu, disiplinsizlik gibi baştan beri şiirinde bulunan zaaflar, etkisinin oldukça sınırlı kalmasına yol açmıştır.
Soru 68
Mehmet Âkif ’in şiirinin poetik özelliklerinden hangisi öğreticilik ile örtüşmektedir?
Seçenekler
A
Duygunun şiire katılmasındaki doğallık,
B
Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası
C
Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması
D
Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması
E
Şiirlerinin baskın niteliklerinden birisi de topluma mesaj verme kaygısı taşıması
Açıklama:
Mehmet Âkif ’in şiirinin poetik özelliklerini şu şekilde belirleyebiliriz:
1. Duygunun şiire katılmasındaki doğallık,
2. Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması,
3. Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası,
4. Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması.
5. Öğreticilik. Onun şiirlerinin baskın niteliklerinden birisi de topluma mesaj verme kaygısıdır.
1. Duygunun şiire katılmasındaki doğallık,
2. Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması,
3. Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası,
4. Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması.
5. Öğreticilik. Onun şiirlerinin baskın niteliklerinden birisi de topluma mesaj verme kaygısıdır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Dergah dergisi için söylenemez?
Seçenekler
A
42 sayı olarak yayımlanmıştır.
B
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk kuşaklarını etkileyen bir yayın organıdır.
C
Mustafa Şekip Tunç, Bergson çevirileri ile dergiye katkı sağlamıştır.
D
Ahmet Haşim'in düşüncelerinin belirlediği çerçevede yayın politikası izlemiştir.
E
Yahya Kemal’in “İthaf” şiirinin etkisiyle bu adı almıştır.
Açıklama:
1921-1923 yılları arasında İstanbul’da on beş günde bir olmak üzere 42 sayı olarak
yayımlanan Dergâh dergisi Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk kuşaklarını etkileyen bir yayın organıdır. Âdeta bir okul niteliği taşıyan derginin yazı kadrosunda Yahya Kemal, Ahmet Hâşim, Abdülhak Şinasi, Yakup Kadri, Falih Rıfkı, Mustafa Şekip, İsmail Hakkı (Baltacıoğlu) gibi imzalar bulunmaktaydı. Derginin yetiştirdiği gençlerden birisi olan Ahmet Hamdi Tanpınar, derginin adı konusunda Ahmet Hâşim’in “haşhaş” ismini önerdiğini, buna karşılık Yahya Kemal’in “İthaf ” şiirinin etkisiyle bu ad verildiğini belirtir ve iki şairin karşılaştırılması için bu iki sözcüğün bir zemin oluşturabileceğine dikkati çeker Dergah dergisinin ilk göze çarpan özelliği Yahya Kemal’in düşüncelerinin belirlediği çerçevede yayın politikası izlemiş olmasıdır.
yayımlanan Dergâh dergisi Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk kuşaklarını etkileyen bir yayın organıdır. Âdeta bir okul niteliği taşıyan derginin yazı kadrosunda Yahya Kemal, Ahmet Hâşim, Abdülhak Şinasi, Yakup Kadri, Falih Rıfkı, Mustafa Şekip, İsmail Hakkı (Baltacıoğlu) gibi imzalar bulunmaktaydı. Derginin yetiştirdiği gençlerden birisi olan Ahmet Hamdi Tanpınar, derginin adı konusunda Ahmet Hâşim’in “haşhaş” ismini önerdiğini, buna karşılık Yahya Kemal’in “İthaf ” şiirinin etkisiyle bu ad verildiğini belirtir ve iki şairin karşılaştırılması için bu iki sözcüğün bir zemin oluşturabileceğine dikkati çeker Dergah dergisinin ilk göze çarpan özelliği Yahya Kemal’in düşüncelerinin belirlediği çerçevede yayın politikası izlemiş olmasıdır.
Soru 70
Hecenin II. Kuşağı'nın en önemli temsilcileri arasında yer alan ve adını ilk kez Altın Kitap dergisinde yayınlanan “Musul Akşamları” şiiriyle duyuran şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Muhip Dıranas
B
Ahmet Kutsi Tecer
C
Cahit Sıtkı Tarancı
D
Ahmet Hamdi Tanpınar
E
Necip Fazıl Kısakürek
Açıklama:
En önemli temsilcileri Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Kutsi Tecer, Necip Fazıl Kısakürek, Ahmet Muhip Dıranas ve Cahit Sıtkı Tarancı’dır. Adını ilk kez Altın Kitap dergisinde yayınlanan “Musul Akşamları” şiiriyle
duyuran Ahmet Hamdi Tanpınar, Dergâh, Milli Mecmua, Hayat, Görüş, Ülkü, Varlık, Oluş, Kültür Haftası ve Aile dergilerinde şiirlerini yayımladı.
duyuran Ahmet Hamdi Tanpınar, Dergâh, Milli Mecmua, Hayat, Görüş, Ülkü, Varlık, Oluş, Kültür Haftası ve Aile dergilerinde şiirlerini yayımladı.
Soru 71
Hecenin II. Kuşağı şairlerinin ortak özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Şiirlerinde halk şiiri özellikleri ile birlikte özellikle Fransız sembolistlerinin belirgin bir etkisi vardır.
B
Biçimde ve özde bir titizlik göze çarpar. Ses ve ahenk öğeleriyle, özgün imge ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir.
C
İster insanın bireysel duygu ve durumları konu edinilsin, ister başka temalar işlensin derinlikli ve incelmiş bir duyarlılık asıl amaçtır.
D
Önceki hececilerde sık görülen kavramın şiire sokulması yerini anlamın sezdirilmesine bırakmıştır.
E
Bu kuşak şairleri büyük ölçüde didaktik ve epik peşindedir.
Açıklama:
1. Şiirlerinde halk şiiri özellikleri ile birlikte özellikle Fransız sembolistlerinin
belirgin bir etkisi vardır.
2. Biçimde ve özde bir titizlik göze çarpar. Ses ve ahenk öğeleriyle, özgün imge
ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir.
3. İster insanın bireysel duygu ve durumları konu edinilsin, ister başka temalar işlensin derinlikli ve incelmiş bir duyarlılık asıl amaçtır.
4. Önceki hececilerde sık görülen kavramın şiire sokulması yerini anlamın
sezdirilmesine bırakmıştır.
5. İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
6. İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
belirgin bir etkisi vardır.
2. Biçimde ve özde bir titizlik göze çarpar. Ses ve ahenk öğeleriyle, özgün imge
ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir.
3. İster insanın bireysel duygu ve durumları konu edinilsin, ister başka temalar işlensin derinlikli ve incelmiş bir duyarlılık asıl amaçtır.
4. Önceki hececilerde sık görülen kavramın şiire sokulması yerini anlamın
sezdirilmesine bırakmıştır.
5. İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
6. İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
Soru 72
Bir İstanbul aydının Anadolu coğrafyası ve insanı ile karşılaşmasının lirik hikâyesini anlatan şiir ve şairi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Çoban Çeşmesi- Faruk Nafiz Çamlıbel
B
Han duvarları- Faruk Nafiz Çamlıbel
C
Deniz Sarhoşları- Ömer Bedrettin Uşaklı
D
Bu Memleket Böyle Ağlar- Zeki Ömer Defne
E
Karadut- Bedri Rahmi Eyüboğlu
Açıklama:
Faruk Nafiz Çamlıbel’in “Han Duvarları” adlı şiiri bir İstanbul aydının Anadolu coğrafyası ve insanı ile karşılaşmasının lirik hikâyesidir.
Soru 73
Kısa ömürlü edebiyat etkinliklerinden birisi olarak kalan Yedi Meşale'den geriye kalan şair hangisidir?
Seçenekler
A
Cevdet Kudret Solok
B
Yaşar Nabi Nayır
C
Vasfi Mahir Kocatürk
D
Ziya Osman Saba
E
Sabri Esat Siyavuşgil
Açıklama:
Tıpkı Fecr-i Âtî toplaşmasından geriye şair olarak bir tek Ahmet Hâşim’in kalışı gibi Yedi Meşaleden geriye de yalnızca Ziya Osman kalır.
Soru 74
Metafizik bir duyarlılık ile hayranlık ve merhamet duygularının etkileyici bir birleşiminin sergilendiği “Sebil ve Güvercinler” şiiri hangi Yedi Meşaleci şaire aittir?
Seçenekler
A
Kenan Hulusi Koray
B
Ziya Osman Saba
C
Yaşar Nabi Nayır
D
Muammer Lütfi Bahşi
E
Sabri Esat Siyavuşgil
Açıklama:
Ziya Osman Saba ise Sebil ve Güvercinler (1943), Geçen Zaman (1947) ve Nefes Almak (1957)
adlı kitaplarında topladığı şiirlerindeki dingin ruh hali ve iyimserlikle kendisine
özgü bir yer edinmiştir. Şiirlerinde önce hece veznini sonra serbest tarzı kullanan
şairin en önemli özelliklerinden birisi ev ve ev içi imgelerini sadelikle şiirleştirmiş
olmasıdır. Özellikle “Sebil ve Güvercinler” şiiri, metafizik bir duyarlılık ile hayranlık ve merhamet duygularının etkileyici bir bireşimini sergiler
adlı kitaplarında topladığı şiirlerindeki dingin ruh hali ve iyimserlikle kendisine
özgü bir yer edinmiştir. Şiirlerinde önce hece veznini sonra serbest tarzı kullanan
şairin en önemli özelliklerinden birisi ev ve ev içi imgelerini sadelikle şiirleştirmiş
olmasıdır. Özellikle “Sebil ve Güvercinler” şiiri, metafizik bir duyarlılık ile hayranlık ve merhamet duygularının etkileyici bir bireşimini sergiler
Soru 75
Memleket Edebiyatı olarak Anadoluculuk düşüncesinin şiirimizdeki başlangıç noktası hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Ömer Bedrettin Uşaklı
B
Bedri Rahmi Eyüboğlu
C
Faruk Nafiz Çamlıbel
D
Zeki Ömer Defne
E
Arif Nihat Asya
Açıklama:
Memleket Edebiyatı olarak Anadoluculuk düşüncesinin şiirimizdeki başlangıç noktasını Faruk Nafiz Çamlıbel’in Çoban Çeşmesi (1926) kitabında bulmak mümkündür. Bu kitapta yer alan “Sanat” adlı şiiri hem Faruk Nafiz’in hem de edebiyatımızdaki memleketçi şiirin bir poetikası gibidir.
Soru 76
I) Vezin ve dil konusunun artık kesin olarak çözümlenmesi
II) Türk mitolojisine yönelim ile şiir oluşturma
III) Lirik söyleyişte belli bir aşama kaydedilmiş olması
IV) Dizelerinde ince bir duyarlılığın olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Memleket Edebiyatı'nın özelliklerindendir?
II) Türk mitolojisine yönelim ile şiir oluşturma
III) Lirik söyleyişte belli bir aşama kaydedilmiş olması
IV) Dizelerinde ince bir duyarlılığın olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Memleket Edebiyatı'nın özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Buna karşılık şiirin teknik özelliklerindeki kısıtlanma ile konularının yerel olanla sınırlanması yüzünden Memleket Edebiyatı’nın, bu dönemden sonra gelişecek olan modern Türk şiiri üzerinde etkili olduğu söylenemez. Önceki kuşakta yapılan tartışmaların, vezin ve dil konusunun artık kesin olarak çözümlenmiş olması; lirik söyleyişte belli bir aşama kaydedilmiş olması bu edebiyat oluşumunun kazandırdığı önemli değerler olarak kaydedilmelidir.
Soru 77
"Şiirlerinde önce hece veznini sonra serbest tarzı kullanan şairin en önemli özelliklerinden birisi ev ve ev içi imgelerini sadelikle şiirleştirmiş" şair aşağıdakilerde hangisidir?
Seçenekler
A
Vasfi Mahir Kocatürk
B
Yaşar Nabi Nayır
C
Cevdet Kudret Solok
D
Kenan Hulusi Koray
E
Ziya Osman Saba
Açıklama:
Ziya Osman Saba ise Sebil ve Güvercinler (1943), Geçen Zaman (1947) ve Nefes Almak (1957) adlı kitaplarında topladığı şiirlerindeki dingin ruh hali ve iyimserlikle kendisine özgü bir yer edinmiştir. Şiirlerinde önce hece veznini sonra serbest tarzı kullanan şairin en önemli özelliklerinden birisi ev ve ev içi imgelerini sadelikle şiirleştirmiş olmasıdır.
Soru 78
"Şiir dili ile yaşayan dilin birbirine oldukça yaklaştığı, biçim bakımından belirgin bir disiplinin görüldüğü, özgün imge ve duyuşların ortaya çıktığı" dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Memleket Edebiyatı
B
Yedi Meşale
C
Cumhuriyet Sonrası
D
Beş Hececiler
E
On Hececiler
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk devresini oluşturan 1920-1940 arası çeşitliliğin, bir şair bolluğunun görüldüğü bir süreç olmuştur. Bu dönem şiiri, Şinasi’den beri yaşanan bütün tecrübelerin aşıldığı ve modern Türk şiirinin oluşması için hazırlık niteliğindeki bütün faaliyetlerin bir arada yaşandığı bir özellik taşır. Bu, kopuşun ve yeni atılım potansiyelinin iç içe yaşandığı bir süreçtir. Bu dönem, şiir dili ile yaşayan dilin birbirine oldukça yaklaştığı, biçim bakımından belirgin bir disiplinin görüldüğü, özgün imge ve duyuşların ortaya çıktığı bir dönemdir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi şiir zevkini 1900’den önce, yani Tanzimat ve Servet-i Fünûn süreçlerinde edinen şairlerden değildir?
Seçenekler
A
Abdülhak Hâmid Tarhan
B
Ahmet Hâşim
C
Ali Ekrem Bolayır
D
Cenap Şahabettin
E
Hüseyin Sîret Özsever
Açıklama:
Şiir zevkini 1900’den önce, yani Tanzimat ve Servet-i Fünûn süreçlerinde edinen Abdülhak Hâmid Tarhan (1852-1937), Ali Ekrem Bolayır (1867-1937), Cenap Şahabettin (1870-1934), Hüseyin Sîret Özsever (1872-1959), Sâmih Rifat (1874-1932), Faik Âli Ozansoy (1875-1950)
Soru 80
Aşağıda verilen kitapları yazarlarının hangisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
"Bağbozumu” Mehmet Behçet Yazar’ın
B
“Kıvılcımlı Kül” Hüseyin Sîret’in
C
“Malta Geceleri” Süleyman Nazif ’in
D
“Buhurdan” Mehmet Behçet Yazar’ın
E
“Kırpıntı” Fazıl Ahmet Aykaç’ın
Açıklama:
Yine bu dönemde Bağbozumu (1928) ve Kıvılcımlı Kül (1937) adlı kitaplarını yayımlayan Hüseyin Sîret’in, nesirleri ile şiirlerini içeren Malta Geceleri (1924) adlı kitabını yayımlayan Süleyman Nazif ’in, Buhurdan (1925) adlı kitabı ile Mehmet Behçet Yazar’ın, Kırpıntı (1924) adlı hicviyesiyle Fazıl Ahmet Aykaç’ın bu dönem etkinliklerinin hem kendi şiirlerine hem de dönem edebiyatına pek bir şey kattıkları söylenemez.
Soru 81
Mehmet Âkif ’in şiirinin poetik özelliklerinden hangisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Duygunun şiire katılmaması doğallığı kaybetmesi.
B
Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması.
C
Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanıl-masından oluşan imge dünyası.
D
Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması
E
Öğreticilik. Onun şiirlerinin baskın niteliklerinden birisi de topluma mesaj verme kaygısıdır.
Açıklama:
- Duygunun şiire katılmasındaki doğallık,
- Konuşma dili edasının, yaşayan Türkçenin, argodan deyim ve atasözlerine kadar geniş bir söz varlığı ile ve bütün özellikleriyle şiirde kullanılması,
- Gerçekçi gözleme dayalı tasvirlerle çarpıcı metaforların bir arada kullanılmasından oluşan imge dünyası,
- Vezin ve kafiye uygulamalarında kişisel bir tarza ulaşması. (Bu konuda Servet-i Fünûn şairlerince yaygınlaştırılmış olan şiirde diyalog tekniği ve anjambement, yani cümlenin birkaç dizeye yayılması konusunda, şiiri konuşma edasına yaklaştıran bir esnekliğe ulaşması ile şairin Türk şiir çizgisinde ileri bir hamle sağladığı genel olarak kabul edilmiştir). Ayrıca onu Nazım Hikmet’ten önce bir kafiye virtüözü saymamak için bir neden yoktur.
Soru 82
“Yaşarken şiirlerini kitaplaştırmamış olan ….. ….. …….’nın şiirlerinin büyük bir bölümü Cumhuriyet’ten sonra dergilerde yayımlanmıştır. Defterlere yazılıp dillerde dolaşmış bu şiirler kendisinin ölümünden sonra Kendi Gök Kubbemizden (1961), Eski Şiirin Rüzgârıyla (1962), Rübaîler ve Hayyam Rübaîlerini Türkçe Söyleyiş (1963), Bitmemiş Şiirler (1976) adlarıyla kitap olarak yayımlanmıştır.”
Yukarıdaki paragrafta bahsedilen şairimiz kimdir?
Yukarıdaki paragrafta bahsedilen şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Rıza Tevfik Bölükbaşı
C
Mehmet Âkif Ersoy
D
Ahmet Hâşim
E
Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Yaşarken şiirlerini kitaplaştırmamış olan Yahya Kemal Beyatlı’nın şiirlerinin büyük bir bölümü Cumhuriyet’ten sonra dergilerde yayımlanmıştır. Defterlere yazılıp dillerde dolaşmış bu şiirler kendisinin ölümünden sonra Kendi Gök Kubbemizden (1961), Eski Şiirin Rüzgârıyla (1962), Rübaîler ve Hayyam Rübaîlerini Türkçe Söyleyiş (1963), Bitmemiş Şiirler (1976) adlarıyla kitap olarak yayımlanmıştır.
Soru 83
Yaşarken Göl Saatleri (1921) ve Piyale (1926) kitapları aşağıdaki hangi şairimize aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Rıza Tevfik Bölükbaşı
C
Mehmet Âkif Ersoy
D
Ahmet Hâşim
E
Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi şiirinin üzerinde yükseleceği sacayağının üçüncüsü Ahmet Hâşim’dir. Yaşarken Göl Saatleri (1921) ve Piyale (1926) adlarıyla iki şiir kitabı çıkaran şairin bunların dışında kalanlarla birlikte bütün şiirleri daha sonraki yıllarda birçok defa basılmıştır.
Soru 84
“1921-1923 yılları arasında İstanbul’da on beş günde bir olmak üzere olarak yayımlanan Dergâh dergisi Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk kuşaklarını etkileyen bir yayın organıdır.”
Yukarıda verilen bilgiye göre Dergâh dergisi kaç sayı olarak yayınlanmıştır?
Yukarıda verilen bilgiye göre Dergâh dergisi kaç sayı olarak yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
32 sayı
B
38 sayı
C
42 sayı
D
52 sayı
E
60 sayı
Açıklama:
1921-1923 yılları arasında İstanbul’da on beş günde bir olmak üzere 42 sayı olarak yayımlanan Dergâh dergisi Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin ilk kuşaklarını etkileyen bir yayın organıdır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi “Hecenin Beş Şairi” veya daha yaygın olarak “Beş Hececiler” adlarıyla anılmakta olan şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Orhan Seyfi Orhon
B
Halit Fahri Ozansoy
C
Mehmet Emin Yurdakul
D
Enis Behiç Koryürek
E
Yusuf Ziya Ortaç
Açıklama:
Orhan Seyfi Orhon (1890-1972), Halit Fahri Ozansoy (1891- 1971), Enis Behiç Koryürek (1892-1949), Yusuf Ziya Ortaç (1895-1967), Faruk Nafiz Çamlıbel (1898-1973) “Hecenin Beş Şairi” veya daha yaygın olarak “Beş Hececiler” adlarıyla anılmaktadırlar.
Soru 86
“Adını ilk kez Altın Kitap dergisinde yayınlanan “Musul Akşamları” şiiriyle duyuran ….. ….. ……., Dergâh, Milli Mecmua, Hayat, Görüş, Ülkü, Varlık, Oluş, Kültür Haftası ve Aile dergilerinde şiirlerini yayımladı.”
Yukarıdaki verilen paragrafta hangi şairimizden bahsedilmektedir?
Yukarıdaki verilen paragrafta hangi şairimizden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Orhan Seyfi Orhon
C
Halit Fahri Ozansoy
D
Mehmet Emin Yurdakul
E
Enis Behiç Koryürek
Açıklama:
Adını ilk kez Altın Kitap dergisinde yayınlanan “Musul Akşamları” şiiriyle duyuran Ahmet Hamdi Tanpınar, Dergâh, Milli Mecmua, Hayat, Görüş, Ülkü, Varlık, Oluş, Kültür Haftası ve Aile dergilerinde şiirlerini yayımladı.
Soru 87
Popüler kültürde “Fahriye Abla” şiiriyle tanınıp sevilmiş olan, Türk şiirinde hecenin son halkası kabul edilen şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Ahmet Muhip Dıranas
C
Orhan Seyfi Orhon
D
Halit Fahri Ozansoy
E
Mehmet Emin Yurdakul
Açıklama:
Popüler kültürde “Fahriye Abla” şiiriyle tanınıp sevilmiş olan Ahmet Muhip Dıranas, Türk şiirinde hecenin son halkası kabul edilir.
Soru 88
Hecenin II. Kuşağı şairlerinin ortak özelliklerden hangisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Şiirlerinde halk şiiri özellikleri ile birlikte özellikle İtalyan sembolistlerinin belirgin bir etkisi vardır.
B
Biçimde ve özde bir titizlik göze çarpar. Ses ve ahenk öğeleriyle, özgün imge ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir.
C
Önceki hececilerde sık görülen kavramın şiire sokulması yerini anlamın sezdirilmesine bırakmıştır.
D
İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
E
Şiirin amacı yine şiirin kendisidir. Yani saf şiir anlayışına sahiptirler.
Açıklama:
1. Şiirlerinde halk şiiri özellikleri ile birlikte özellikle Fransız sembolistlerinin belirgin bir etkisi vardır.
- Biçimde ve özde bir titizlik göze çarpar. Ses ve ahenk öğeleriyle, özgün imge ve anlam öğeleri sıkı bir kaynaşma içerisindedir.
- İster insanın bireysel duygu ve durumları konu edinilsin, ister başka temalar işlensin derinlikli ve incelmiş bir duyarlılık asıl amaçtır.
- Önceki hececilerde sık görülen kavramın şiire sokulması yerini anlamın sezdirilmesine bırakmıştır.
- İlk kuşağın didaktik ve epik söyleyişine karşın bu kuşak şairleri büyük ölçüde lirizmin peşindedir.
- Şiirin amacı yine şiirin kendisidir. Yani saf şiir anlayışına sahiptirler.
Ünite 3
Soru 1
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde bir dönüşümün başlangıcı olan şiir akımına ne denir?
Seçenekler
A
garip kareketi
B
yedi meşale
C
memleket edebiyatı
D
hecenin II. kuşağı
E
hecenin I. kuşağı
Açıklama:
Garip Hareketi veya Birinci Yeni adlandırmasının sebeplerini açıklayabileceksiniz
Garip Hareketi veya Birinci Yeni fiiiri, Orhan Veli Kan›k (1914-1950), Oktay Rifat Horozcu (1914-1989) ve Melih Cevdet Anday (1915-2002)’›n birlikte bafllatt›klar› fliir ak›m›n›n ad›d›r. S›kl›kla “Orhan Veli ve arkadafllar›” ifadesinin bu hareket için kullan›ld›¤› da görülür ki, bu söyleyiflten Orhan Veli’nin bu yeni fliir anlay›fl›nda di- ¤er iki arkadafl›ndan daha çok hareketin öncüsü olarak görüldü¤ü sonucu ç›kar›- labilir. K›sacas›, ayn› yafllarda ve okul arkadafll›¤›yla bafllayan dostluklar›ndan ortak bir fliir, edebiyat anlay›fl› ortaya koymufl olan bu üç genç, Cumhuriyet dönemi Türk fliirinde bir dönüflümün bafllang›ç noktas›n› oluflturmufllard›r.
Garip Hareketi veya Birinci Yeni fiiiri, Orhan Veli Kan›k (1914-1950), Oktay Rifat Horozcu (1914-1989) ve Melih Cevdet Anday (1915-2002)’›n birlikte bafllatt›klar› fliir ak›m›n›n ad›d›r. S›kl›kla “Orhan Veli ve arkadafllar›” ifadesinin bu hareket için kullan›ld›¤› da görülür ki, bu söyleyiflten Orhan Veli’nin bu yeni fliir anlay›fl›nda di- ¤er iki arkadafl›ndan daha çok hareketin öncüsü olarak görüldü¤ü sonucu ç›kar›- labilir. K›sacas›, ayn› yafllarda ve okul arkadafll›¤›yla bafllayan dostluklar›ndan ortak bir fliir, edebiyat anlay›fl› ortaya koymufl olan bu üç genç, Cumhuriyet dönemi Türk fliirinde bir dönüflümün bafllang›ç noktas›n› oluflturmufllard›r.
Soru 2
Şiir üzerine yazdıkları yazılarda ve söyleşilerde“eskiye ait olan her şeye karşı çıkmak” ifadesi kimler için söylenmiştir
Seçenekler
A
Ahmet Kutsi Tecer ve arkadaşları
B
Orhan Veli ve arkadaşları
C
Mehmet Akif ve arkadaşları
D
Ziya Osman Saba ve arkadaşları
E
Nurettin Topçu ve arkadaşları
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşlarının şiir özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Orhan Veli ve arkadafllar›n›n bu tutumu yaln›zca içerikle s›n›rl› kalmad›. fiiir üzerine yazd›klar› yaz›larda ve söyleflilerde “eskiye ait olan her fleye karfl› ç›kmak” ifadesiyle özetlenebilecek bir tav›r tak›nd›lar.
Orhan Veli ve arkadafllar›n›n bu tutumu yaln›zca içerikle s›n›rl› kalmad›. fiiir üzerine yazd›klar› yaz›larda ve söyleflilerde “eskiye ait olan her fleye karfl› ç›kmak” ifadesiyle özetlenebilecek bir tav›r tak›nd›lar.
Soru 3
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde Garip hareketinin öncüsü sayılan şair kimdir?
Seçenekler
A
Sabri Esat Siyavuşgil
B
Yaşar Nabi Nayır
C
Orhan Veli Kanık
D
Ziya Osman Saba
E
Hulusi Koray
Açıklama:
Garip önsözünde belirtilen poetik görüşleri sınıflandırabileceksiniz.
S›kl›kla “Orhan Veli ve arkadafllar›” ifadesinin bu hareket için kullan›ld›¤› da görülür ki, bu söyleyiflten Orhan Veli’nin bu yeni fliir anlay›fl›nda di- ¤er iki arkadafl›ndan daha çok hareketin öncüsü olarak görüldü¤ü sonucu ç›kar›- labilir.
S›kl›kla “Orhan Veli ve arkadafllar›” ifadesinin bu hareket için kullan›ld›¤› da görülür ki, bu söyleyiflten Orhan Veli’nin bu yeni fliir anlay›fl›nda di- ¤er iki arkadafl›ndan daha çok hareketin öncüsü olarak görüldü¤ü sonucu ç›kar›- labilir.
Soru 4
“Kitabe-i Seng-i Mezar” isimli şiir kitabında sıradan bir insan tipi olan “Süleyman
Efendi”nin ve özellikle onun “nasır”ını konu edinen Şair kimdir?
Efendi”nin ve özellikle onun “nasır”ını konu edinen Şair kimdir?
Seçenekler
A
Oktay Rifat Horozcu
B
Melih Cevdet Anday
C
Ahmet Hamdi Tanpınar
D
Orhan Veli Kanık
E
Yahya Saim Ozanoğlu
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşlarının şiir özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Orhan Veli’nin 1938’de yay›mlad›¤› “Kitabe-i Seng-i Mezar” fliiri alayla karfl›lanan, elefltirilen bir metin olmufltur. Bu fliirde s›radan bir insan tipi olan “Süleyman Efendi”nin ve özellikle onun “nas›r”›n›n konu edinilmifl olmas› tuhaf karfl›lanm›flt› r.
Orhan Veli’nin 1938’de yay›mlad›¤› “Kitabe-i Seng-i Mezar” fliiri alayla karfl›lanan, elefltirilen bir metin olmufltur. Bu fliirde s›radan bir insan tipi olan “Süleyman Efendi”nin ve özellikle onun “nas›r”›n›n konu edinilmifl olmas› tuhaf karfl›lanm›flt› r.
Soru 5
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde, şiir dili ile günlük hayatın olağan ögelerini birleştiren harekete ne denir?
Seçenekler
A
dergah dergisi
B
hecenin I. kuşağı
C
hecenin II. kuşağı
D
memleket edebiyatı
E
garip hareketi
Açıklama:
Garip önsözünde belirtilen poetik görüşleri sınıflandırabileceksiniz.
Garipçiler “flairâne” olarak niteledikleri bu türden kelimelerden özellikle kaç›nm›fllar, fliirsel bir de¤er tafl› mayan, bu bak›mdan da fliir dili içerisinde y›pranmam›fl oldu¤unu düflündükleri kelimeleri fliirin malzemesi yapmaya çal›flm›fllard›r. Bunun ise birinci yolu olarak günlük konuflma dilinin söz varl›¤›na baflvurmak olmufltur. Böylece Türk fliirinde, fliir dili ile günlük hayat›n ola¤an ögeleri birlefltirilmifltir.
Garipçiler “flairâne” olarak niteledikleri bu türden kelimelerden özellikle kaç›nm›fllar, fliirsel bir de¤er tafl› mayan, bu bak›mdan da fliir dili içerisinde y›pranmam›fl oldu¤unu düflündükleri kelimeleri fliirin malzemesi yapmaya çal›flm›fllard›r. Bunun ise birinci yolu olarak günlük konuflma dilinin söz varl›¤›na baflvurmak olmufltur. Böylece Türk fliirinde, fliir dili ile günlük hayat›n ola¤an ögeleri birlefltirilmifltir.
Soru 6
Hececi şairlerin sözcük seçimi ve konuşma dilinden ayrı kitabî söz dizimini eleştirerek Türk şiirinin önüne açan yeni bir yol çizen hareketin adı nedir?
Seçenekler
A
yedi meşale
B
sembolizm
C
folklor
D
mitoloji
E
garip hareketi
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşlarının şiir özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Türk fliirinin önüne yeni bir yol açm›fl oldu. Hatta bir daha geri dönülemeyecek bir noktaya getirdi
Türk fliirinin önüne yeni bir yol açm›fl oldu. Hatta bir daha geri dönülemeyecek bir noktaya getirdi
Soru 7
Orhan Veli ve arkadaşları getirdikleri şiir anlayışı ile kendilerinden önce şiire başlayan şairleri etkiledikleri gibi, 1940-1950 arasında yazan kendi kuşaklarından şairler üzerinde de etkili olmuşlardır. Aşağıdakilerden hangi şair, bu kuşak şairlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cahit Sıtkı
B
Ziya Osman
C
Cahit Külebi
D
Mehmet Akif
E
NecatiCumalı
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşlarının şiir özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Orhan Veli ve arkadafllar› getirdikleri fliir anlay›fl› ile kendilerinden önce fliire bafllayan flairleri etkiledikleri gibi, 1940-1950 aras›nda yazan kendi kuflaklar›ndan flairler üzerinde de etkili olmufllard›r. Öncekilerden Garip etkisine girenler aras›nda özellikle heceden serbest fliire geçifl noktas›nda Cahit S›tk›, Ziya Osman, Tanp›nar gibi flairler gösterilebilir. Kendi kuflaklar›ndan Cahit Külebi, Sabahattin Kudret, Necati Cumal›, Rüfltü Onur, Muzaffer Tayyip Uslu; 40 Kufla¤› Toplumcu Gerçekçilerinden R›fat Ilgaz, Suat Tafler, Ömer Faruk, Garip fliir anlay›fl›ndan de¤iflen oranlarda etkilenmifl flairlerdir.
Orhan Veli ve arkadafllar› getirdikleri fliir anlay›fl› ile kendilerinden önce fliire bafllayan flairleri etkiledikleri gibi, 1940-1950 aras›nda yazan kendi kuflaklar›ndan flairler üzerinde de etkili olmufllard›r. Öncekilerden Garip etkisine girenler aras›nda özellikle heceden serbest fliire geçifl noktas›nda Cahit S›tk›, Ziya Osman, Tanp›nar gibi flairler gösterilebilir. Kendi kuflaklar›ndan Cahit Külebi, Sabahattin Kudret, Necati Cumal›, Rüfltü Onur, Muzaffer Tayyip Uslu; 40 Kufla¤› Toplumcu Gerçekçilerinden R›fat Ilgaz, Suat Tafler, Ömer Faruk, Garip fliir anlay›fl›ndan de¤iflen oranlarda etkilenmifl flairlerdir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisinde halk şiiri kafiye anlayışı ve söyleyiş özellikleri dikkat çekmez?
Seçenekler
A
İstanbul türküsü
B
Yol türküleri
C
Pireli şiir
D
Gelirli şiir
E
Küfe
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşlarının şiir özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 9
Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu ve Melih Cevdet Anday’ın birlikte başlattıkları şiir akımının adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni şiir
B
Garip hareketi
C
Toplumcu şiir
D
Divan şiiri
E
Halk şiiri
Açıklama:
Garip Hareketi Ya Da Birinci Yeni Şiiri
Garip Hareketi veya Birinci Yeni Şiiri, Orhan Veli Kanık (1914-1950), Oktay Rifat Horozcu (1914-1989) ve Melih Cevdet Anday (1915-2002)’ın birlikte başlattıkları şiir akımının adıdır. Sıklıkla “Orhan Veli ve arkadaşları” ifadesinin bu hareket için kullanıldığı da görülür ki, bu söyleyişten Orhan Veli’nin bu yeni şiir anlayışında diğer iki arkadaşından daha çok hareketin öncüsü olarak görüldüğü sonucu çıkarılabilir. Kısacası, aynı yaşlarda ve okul arkadaşlığıyla başlayan dostluklarından ortak bir şiir, edebiyat anlayışı ortaya koymuş olan bu üç genç, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde bir dönüşümün başlangıç noktasını oluşturmuşlardır.
Garip Hareketi veya Birinci Yeni Şiiri, Orhan Veli Kanık (1914-1950), Oktay Rifat Horozcu (1914-1989) ve Melih Cevdet Anday (1915-2002)’ın birlikte başlattıkları şiir akımının adıdır. Sıklıkla “Orhan Veli ve arkadaşları” ifadesinin bu hareket için kullanıldığı da görülür ki, bu söyleyişten Orhan Veli’nin bu yeni şiir anlayışında diğer iki arkadaşından daha çok hareketin öncüsü olarak görüldüğü sonucu çıkarılabilir. Kısacası, aynı yaşlarda ve okul arkadaşlığıyla başlayan dostluklarından ortak bir şiir, edebiyat anlayışı ortaya koymuş olan bu üç genç, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde bir dönüşümün başlangıç noktasını oluşturmuşlardır.
Soru 10
Orhan Veli’nin 1938’de yayımladığı ve alayla karşılanan, eleştirilen, sıradan bir insan tipi olan “Süleyman Efendi”nin ve özellikle onun “nasır”ını konu edinen şiirinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kitabe-i Seng-i Mezar
B
Aşk Resmi Geçidi
C
Beni Bu Havalar Mahvetti
D
İstanbul'u Dinliyorum
E
Kuş ve Bulut
Açıklama:
Garip Hareketi Ya Da Birinci Yeni Şiiri
Orhan Veli’nin 1938’de yayımladığı “Kitabe-i Seng-i Mezar” şiiri alayla karşılanan, eleştirilen bir metin olmuştur. Bu şiirde sıradan bir insan tipi olan “Süleyman Efendi”nin ve özellikle onun “nasır”ının konu edinilmiş olması tuhaf karşılanmıştır. Çünkü o güne kadar edebiyatın ve özellikle de şiirin konusu yapılan insan tipi, kahramanlaştırmaya, yüceltilmeye uygun düşen özellikler taşırdı. şiirde işlenen duygular ve konular bu yüceltilme işlemine uygun olmalıydı.
Orhan Veli’nin 1938’de yayımladığı “Kitabe-i Seng-i Mezar” şiiri alayla karşılanan, eleştirilen bir metin olmuştur. Bu şiirde sıradan bir insan tipi olan “Süleyman Efendi”nin ve özellikle onun “nasır”ının konu edinilmiş olması tuhaf karşılanmıştır. Çünkü o güne kadar edebiyatın ve özellikle de şiirin konusu yapılan insan tipi, kahramanlaştırmaya, yüceltilmeye uygun düşen özellikler taşırdı. şiirde işlenen duygular ve konular bu yüceltilme işlemine uygun olmalıydı.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Yeni şairlerinin, ilk dönemleri diyebileceğimiz 1937-1945 arasında yazmış oldukları şiirlerinde genellikle kurguladıkları yapısal tekniklerden değildir?
Seçenekler
A
Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak
B
Yinelemelere anlam vurgusunu oluşturan temel bir işlev yüklemek
C
Anlam simetri ve karşıtlıkları oluşturmak
D
İroni, parodi gibi mizah ögelerine şiirde asli bir yer vermek
E
Konuşma dilinin sözcüklerini, Divan şiirindeki anlam yapısı içerisinde kullanmak
Açıklama:
Garip şiirinin özellikleri
Birinci Yeni şairlerinin ürünleri, 1945 yılı dönüm noktası alınarak öncesi ve sonrası diye iki dönemde ele alınabilir. Buna göre ilk dönemleri diyebileceğimiz 1937-1945 arasında yazmış oldukları şiirlerinde yapıyı genellikle şu tekniklerle kurmaktadırlar:
Birinci Yeni şairlerinin ürünleri, 1945 yılı dönüm noktası alınarak öncesi ve sonrası diye iki dönemde ele alınabilir. Buna göre ilk dönemleri diyebileceğimiz 1937-1945 arasında yazmış oldukları şiirlerinde yapıyı genellikle şu tekniklerle kurmaktadırlar:
- Konuşma dilinin sözcüklerini, günlük dildeki anlam yapısı içerisinde kullanmak.
- Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak.
- Yinelemelere anlam vurgusunu oluşturan temel bir işlev yüklemek.
- Anlam simetri ve karşıtlıkları oluşturmak.
- İroni, parodi gibi mizah ögelerine şiirde asli bir yer vermek
- Öyküleme tekniğine başvurmak
- Duygusal söyleme yer vermek
Soru 12
Tevfik Fikret’in “Balıkçılar”, Mehmet Âkif’in “Küfe”, “Seyfi Baba” ve Orhan Veli’nin “Kitabe-i Seng-i Mezar”, “Montör Sabri” gibi manzumeleri Yeni Türk edebiyatında şiir içerisinde kullanılan hangi tekniklere örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Anlam simetri ve karşıtlıkları oluşturmak
B
Duygusal söyleme yer vermek
C
Öyküleme tekniğine başvurmak
D
Yinelemelere anlam vurgusu yüklemek
E
Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak
Açıklama:
Garip şiirinin özellikleri
Öyküleme (tahkiye, narration) şiir içerisinde bir olay veya durumu anlatma demektir. Yeni Türk edebiyatında hemen akla gelen şiir içerisinde öyküleme örnekleri olarak Tevfik Fikret’in “Balıkçılar”, Mehmet Âkif’in “Küfe”, “Seyfi Baba” gibi manzumeleri gösterilebilir. Şiirde öyküleme, anlatılan olay veya durumun ögelerini şiir dilinin gerekleri çerçevesinde titiz eksiltmelerle gerçekleştirilerek, öykü türünden uzaklaşır. Bu konuya Orhan Veli’nin “Kitabe-i Seng-i Mezar”, “Montör Sabri” gibi şiirleri örnek verilebilir.
Öyküleme (tahkiye, narration) şiir içerisinde bir olay veya durumu anlatma demektir. Yeni Türk edebiyatında hemen akla gelen şiir içerisinde öyküleme örnekleri olarak Tevfik Fikret’in “Balıkçılar”, Mehmet Âkif’in “Küfe”, “Seyfi Baba” gibi manzumeleri gösterilebilir. Şiirde öyküleme, anlatılan olay veya durumun ögelerini şiir dilinin gerekleri çerçevesinde titiz eksiltmelerle gerçekleştirilerek, öykü türünden uzaklaşır. Bu konuya Orhan Veli’nin “Kitabe-i Seng-i Mezar”, “Montör Sabri” gibi şiirleri örnek verilebilir.
Soru 13
Garip hareketinin dönüm noktası olarak kabul edilen, Orhan Veli'nin belirgin bir biçimde halk şiiri ögelerini kullanmaya başladığı şiiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yol Türküleri
B
İstanbul Türküsü
C
Gelirli şiir
D
Delikli şiir
E
Pireli şiir
Açıklama:
Modern şiire Doğru-Garip Hareketi
Orhan Veli’nin Şubat 1945 yılında yayımladığı Vazgeçemediğim kitabı, içinde bulunan “İstanbul Türküsü” başlıklı şiir dolayısıyla Garip hareketinin dönüm noktası kabul edilmiştir. Bu şiirden sonra Orhan Veli belirgin bir biçimde halk şiiri ögelerini kullanmaya başlamıştır. Nitekim 1946’da yayımladığı Destan Gibi kitabında bulunan “Yol Türküleri” başlıklı uzun şiirde kullanılan halk türküleri, daha sonra yazdığı “Pireli şiir”, “Gelirli şiir”, “Delikli şiir” gibi metinlerinde görülen halk şiiri kafiye anlayışları ve söyleyiş özellikleri dikkati çeker.
Orhan Veli’nin Şubat 1945 yılında yayımladığı Vazgeçemediğim kitabı, içinde bulunan “İstanbul Türküsü” başlıklı şiir dolayısıyla Garip hareketinin dönüm noktası kabul edilmiştir. Bu şiirden sonra Orhan Veli belirgin bir biçimde halk şiiri ögelerini kullanmaya başlamıştır. Nitekim 1946’da yayımladığı Destan Gibi kitabında bulunan “Yol Türküleri” başlıklı uzun şiirde kullanılan halk türküleri, daha sonra yazdığı “Pireli şiir”, “Gelirli şiir”, “Delikli şiir” gibi metinlerinde görülen halk şiiri kafiye anlayışları ve söyleyiş özellikleri dikkati çeker.
Soru 14
Garip Önsözü olarak da bilinen poetik yazının içerdiği görüşleri içeren maddeler arasında yer alan ancak ayrıldıkları birçok nokta da olan Batı'da dönemin en önemli düşünce ve sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kübizm
B
Realizm
C
Hümanizm
D
Sürrealizm
E
Klasizm
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiiri
Garip Önsözü olarak da bilinen poetik yazının içerdiği görüşleri şu maddeler halinde ele almak mümkündür: (…) Şiiri en saf, en basit halde bulmak için insan tahteşşuurunu karıştırma ameliyesi”nin Sembolistlerin kabul ettiği gibi içimizdeki bir takım gizli tellere dokunma ya da Valery’nin yaratıcı faaliyeti açıkladığı “gayri şuurda olma” görüşü ile karıştırılmaması gerekir. Bu konuda bizim arzumuza en çok yaklaşan sanat akımı Sürrealizm’dir. Otomatizm yöntemi sadece bir çıkış noktasıdır. Sanatçının ustalığı bilinçaltının doğallığını, saflığını kendi yetenek ve çabası ile taklit etmedeki başarısına bağlıdır.
Garip Önsözü olarak da bilinen poetik yazının içerdiği görüşleri şu maddeler halinde ele almak mümkündür: (…) Şiiri en saf, en basit halde bulmak için insan tahteşşuurunu karıştırma ameliyesi”nin Sembolistlerin kabul ettiği gibi içimizdeki bir takım gizli tellere dokunma ya da Valery’nin yaratıcı faaliyeti açıkladığı “gayri şuurda olma” görüşü ile karıştırılmaması gerekir. Bu konuda bizim arzumuza en çok yaklaşan sanat akımı Sürrealizm’dir. Otomatizm yöntemi sadece bir çıkış noktasıdır. Sanatçının ustalığı bilinçaltının doğallığını, saflığını kendi yetenek ve çabası ile taklit etmedeki başarısına bağlıdır.
Soru 15
Garip Önsözü'nde “şairâne”ye karşı çıkılarak kelime ya da mısranın güzelliğinden ziyade şiirin en önemli ögesi olarak görülen öge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biçim
B
Kafiye
C
Söyleyiş
D
Konu
E
Anlam
Açıklama:
Modern şiire doğru garip hareketi
Şiir, kelime ve mısralardan oluşan bir bütündür. Gerçekte güzel olan kelime ya da mısra değildir, sözcüklerin aralarında kurdukları anlamsal bağlantılar ve böylece oluşan organik bütünlüktür. Fakat ne yazık ki şiir geleneğinde kelimeler söyleniş tarzlarını, kullanılış şekillerini de beraberinde getirmektedir. Eski şiirin bir özelliği de kelimelerin belirli biçimlerde söylenebilmesi, kendi edalarını kendilerinin belirlemiş olmasıdır. Bunun adı ise “şairâne”dir. Söz konusu edayı getiren sözcüklerden oluşan sözlükten kurtulmadıkça şairâneden kurtulmaya da imkân yoktur.
Şiir, kelime ve mısralardan oluşan bir bütündür. Gerçekte güzel olan kelime ya da mısra değildir, sözcüklerin aralarında kurdukları anlamsal bağlantılar ve böylece oluşan organik bütünlüktür. Fakat ne yazık ki şiir geleneğinde kelimeler söyleniş tarzlarını, kullanılış şekillerini de beraberinde getirmektedir. Eski şiirin bir özelliği de kelimelerin belirli biçimlerde söylenebilmesi, kendi edalarını kendilerinin belirlemiş olmasıdır. Bunun adı ise “şairâne”dir. Söz konusu edayı getiren sözcüklerden oluşan sözlükten kurtulmadıkça şairâneden kurtulmaya da imkân yoktur.
Soru 16
Garip şairlerinin şiirlerinde en çok görülen ve sembolizm akımını izleyen, iki dünya savaşı arasındaki bunalım dönemlerine ait olan yirminci yüzyılın başlarındaki sanat akımı hangisidir?
Seçenekler
A
Modernizm
B
Oryantalizm
C
Klasizm
D
Romantizm
E
Natüralizm
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiiri
Yirminci yüzyıl modernizmin çağıdır. Kaynaklarda pek çok ve farklı özellikleri ile tanımlanan modernizmin sanat ve edebiyatta Sembolizm sonrası akımları karşılamak için kullanıldığı görülüyor. Dadaizm, Empresyonizm, Ekspresyonizm, Sürrealizm, Fütürizm vd. Sembolizm sonrası sanat akımlarının ilk belirgin özelliği ise genellikle iki dünya savaşı arasındaki bunalım dönemine ait olmanın getirdiği eleştirel tutumdur. Bunlar arasında yukarıda kısaca tanıttığımız Sürrealizm, Garipçilerle ilişkilendirilmiştir. Ancak Garip şairlerinin bütün şiirlerinde bu akımın bütün özelliklerini izledikleri söylenemez. Bununla birlikte özellikle ilk çıkışlarındaki geleneğe tümüyle karşı olan tavırları onları Türk edebiyatında modernist atılımın öncüsü yapmaktadır.
Yirminci yüzyıl modernizmin çağıdır. Kaynaklarda pek çok ve farklı özellikleri ile tanımlanan modernizmin sanat ve edebiyatta Sembolizm sonrası akımları karşılamak için kullanıldığı görülüyor. Dadaizm, Empresyonizm, Ekspresyonizm, Sürrealizm, Fütürizm vd. Sembolizm sonrası sanat akımlarının ilk belirgin özelliği ise genellikle iki dünya savaşı arasındaki bunalım dönemine ait olmanın getirdiği eleştirel tutumdur. Bunlar arasında yukarıda kısaca tanıttığımız Sürrealizm, Garipçilerle ilişkilendirilmiştir. Ancak Garip şairlerinin bütün şiirlerinde bu akımın bütün özelliklerini izledikleri söylenemez. Bununla birlikte özellikle ilk çıkışlarındaki geleneğe tümüyle karşı olan tavırları onları Türk edebiyatında modernist atılımın öncüsü yapmaktadır.
Soru 17
Garip akımının kitabî sözdizimini eleştirerek Türk şiirinin önünü açmasının yarattığı en önemli durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hececi şairlere katkı sağlamaları
B
Modernizmin öncüsü oluşu
C
Sürrealist şiir anlayışını geri getirmeleri
D
Türk şiirini geri dönülemeyecek bir noktaya getirmesi
E
Sembolist akımı takip etmeleri
Açıklama:
Modern şiire doğru Garip hareketi
Oldukça genç bir yaşta (36) ölen Orhan Veli ve Oktay Rifat ile Melih Cevdet, Türk şiirinin akışını değiştirmişlerdir. Bunu öncelikle Ahmet Hâşim ve Hececi şiir olmak üzere kendilerinden önceki şiir anlayışını yıpratarak gerçekleştirmişlerdir. Özellikle Orhan Veli gerek Garip Önsözü'nde gerekse şiirlerinde, Hâşim şiirinin parodisini yaparak, Hececi şairlerin sözcük seçimi ve konuşma dilinden ayrı, kitabî söz dizimini eleştirerek Türk şiirinin önüne yeni bir yol açmış oldu. Hatta bir daha geri dönülemeyecek bir noktaya getirdi. Şiirin ayrılmaz ögeleri olarak kabul edilen bütün sanatları reddetmesi, şiirin özü, gerçek şiirin ne olduğu konusu ile karşı karşıya bıraktı şiir ortamını. Bütün bunlar döneminde yarattığı tartışmalı ortamın dışında ve sonrasında Türk şiirinin akışına yön verecek çıkışlardı. Nitekim ne kendisinden önceki kuşağa mensup Hececi şairlerden Cahit Sıtkı, Ziya Osman, Tanpınar gibi şairlere yaptığı etki, ne de kendi kuşağından birçok şair üzerinde (özellikle 1940-1946 yılları arasında yazdıklarında açıkça görülen) etki o kadar önemlidir. Asıl 1950 sonrası yaşanacak açılım için meydanı temizlemesi önemlidir. Gerçekten de İkinci Yeni diye adlandırılacak şiir akımı varlığını büyük ölçüde Orhan Veli ve arkadaşlarının şiirine borçludur.
Oldukça genç bir yaşta (36) ölen Orhan Veli ve Oktay Rifat ile Melih Cevdet, Türk şiirinin akışını değiştirmişlerdir. Bunu öncelikle Ahmet Hâşim ve Hececi şiir olmak üzere kendilerinden önceki şiir anlayışını yıpratarak gerçekleştirmişlerdir. Özellikle Orhan Veli gerek Garip Önsözü'nde gerekse şiirlerinde, Hâşim şiirinin parodisini yaparak, Hececi şairlerin sözcük seçimi ve konuşma dilinden ayrı, kitabî söz dizimini eleştirerek Türk şiirinin önüne yeni bir yol açmış oldu. Hatta bir daha geri dönülemeyecek bir noktaya getirdi. Şiirin ayrılmaz ögeleri olarak kabul edilen bütün sanatları reddetmesi, şiirin özü, gerçek şiirin ne olduğu konusu ile karşı karşıya bıraktı şiir ortamını. Bütün bunlar döneminde yarattığı tartışmalı ortamın dışında ve sonrasında Türk şiirinin akışına yön verecek çıkışlardı. Nitekim ne kendisinden önceki kuşağa mensup Hececi şairlerden Cahit Sıtkı, Ziya Osman, Tanpınar gibi şairlere yaptığı etki, ne de kendi kuşağından birçok şair üzerinde (özellikle 1940-1946 yılları arasında yazdıklarında açıkça görülen) etki o kadar önemlidir. Asıl 1950 sonrası yaşanacak açılım için meydanı temizlemesi önemlidir. Gerçekten de İkinci Yeni diye adlandırılacak şiir akımı varlığını büyük ölçüde Orhan Veli ve arkadaşlarının şiirine borçludur.
Soru 18
Orhan Veli ve arkadaşları getirdikleri Garip şiiri anlayışı ile asıl kalıcı ve olumlu etkisini nasıl göstermiştir?
Seçenekler
A
Modernizm akımının ortaya çıkmasını sağlamışlardır.
B
İkinci Yeni şiir akımının ortaya çıkışına zemin hazırlamışlardır.
C
Kendilerinden önceki şairleri etkilemişlerdir.
D
Kendi kuşaklarındaki bütün şairleri etkilemişlerdir.
E
Hececilerin serbest şiir anlayışını benimsemelerini sağlamışlardır.
Açıklama:
Modern şiire doğru Garip hareketi
Orhan Veli ve arkadaşları getirdikleri şiir anlayışı ile kendilerinden önce şiire başlayan şairleri etkiledikleri gibi, 1940-1950 arasında yazan kendi kuşaklarından şairler üzerinde de etkili olmuşlardır. Öncekilerden Garip etkisine girenler arasında özellikle heceden serbest şiire geçiş noktasında Cahit Sıtkı, Ziya Osman, Tanpınar gibi şairler gösterilebilir. Kendi kuşaklarından Cahit Külebi, Sabahattin Kudret, Necati Cumalı, Rüştü Onur, Muzaffer Tayyip Uslu; 40 Kuşağı Toplumcu Gerçekçilerinden Rıfat Ilgaz, Suat Taşer, Ömer Faruk, Garip şiir anlayışından değişen oranlarda etkilenmiş şairlerdir. Üstelik bu etkinin dolaylı biçimde daha geniş bir çevreyi kuşattığını söylemek de aşırı bir iddia olmaz. Ayrıca asıl kalıcı ve olumlu etkisi, yukarıda belirtildiği gibi, İkinci Yeni şiir akımının ortaya çıkışına zemin hazırlamış olmaktır.
Orhan Veli ve arkadaşları getirdikleri şiir anlayışı ile kendilerinden önce şiire başlayan şairleri etkiledikleri gibi, 1940-1950 arasında yazan kendi kuşaklarından şairler üzerinde de etkili olmuşlardır. Öncekilerden Garip etkisine girenler arasında özellikle heceden serbest şiire geçiş noktasında Cahit Sıtkı, Ziya Osman, Tanpınar gibi şairler gösterilebilir. Kendi kuşaklarından Cahit Külebi, Sabahattin Kudret, Necati Cumalı, Rüştü Onur, Muzaffer Tayyip Uslu; 40 Kuşağı Toplumcu Gerçekçilerinden Rıfat Ilgaz, Suat Taşer, Ömer Faruk, Garip şiir anlayışından değişen oranlarda etkilenmiş şairlerdir. Üstelik bu etkinin dolaylı biçimde daha geniş bir çevreyi kuşattığını söylemek de aşırı bir iddia olmaz. Ayrıca asıl kalıcı ve olumlu etkisi, yukarıda belirtildiği gibi, İkinci Yeni şiir akımının ortaya çıkışına zemin hazırlamış olmaktır.
Soru 19
Garip Hareketi şiir akımı için kullanılan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orhan Veli ve arkadaşları
B
Orhan Veli ve Melih Cevdet Anday
C
Oktay Rifat Horozcu ve Orhan Veli
D
Melih Cevdet Anday ve arkadaşları
E
Oktay Rifat Horozcu ve arkadaşları
Açıklama:
Garip Hareketi veya Birinci Yeni Şiiri, Orhan Veli Kanık (1914-1950), Oktay Rifat Horozcu (1914-1989) ve Melih Cevdet Anday (1915-2002)’ın birlikte başlattıkları şiir akımının adıdır. Sıklıkla “Orhan Veli ve arkadaşları” ifadesinin bu hareket için kullanıldığı da görülür ki, bu söyleyişten Orhan Veli’nin bu yeni şiir anlayışında diğer iki arkadaşından daha çok hareketin öncüsü olarak görüldüğü sonucu çıkarılabilir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Yeni şairlerin şiirlerinde kullanılan tekniklerden değildir?
Seçenekler
A
Konuşma dilinin sözcüklerini, günlük dildeki anlam yapısı içerisinde kullanmak
B
Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak
C
Yinelemelere anlam vurgusunu oluşturan temel bir işlev yüklemek
D
İroni, parodi gibi mizah ögelerine şiirde asli bir yer vermek
E
Geleneksel tarza bağlı kalmak
Açıklama:
Birinci Yeni şairler şiirlerinde dizeyi geleneksel işlevden koparmayı amaçlamıştır.
Soru 21
Orhan Veli’nin Garip hareketinin dönüm noktası olarak kabul edilen şiiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pireli Şiir
B
Gelirli Şiir
C
Yol Türküleri
D
İstanbul Türküsü
E
Delikli Şiir
Açıklama:
Orhan Veli’nin Şubat 1945 yılında yayımladığı Vazgeçemediğim kitabı, içinde bulunan “İstanbul Türküsü” başlıklı şiir dolayısıyla Garip hareketinin dönüm noktası kabul edilmiştir.
Soru 22
Aşağıdaki şairlerden hangisi Garip akımı şairleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Orhan Veli Kanık
B
Mehmet Cevdet Anday
C
Oktay Rifat Horozcu
D
Mehmet Ali Sel
E
Turgut Uyar
Açıklama:
Turgut Uyar Garip akımı şairleri arasında yer almaz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Garip Önsözü olarak bilinen poetik yazının içerdiği görüşlerden değildir?
Seçenekler
A
Vezin ve kafiyenin şairin duygu ve düşüncelerini serbestçe ortaya koyabilmesine engel olduğu
B
Vezin ve kafiyenin oluşturduğu biçimsel yapının kalıp olduğu
C
Vezin ve kafiyenin şairin duygu ve düşüncelerini ifade etmesinde iyi bir araç olduğu
D
Şiirin edebi ekollerden ve akımlardan bağımsız olması gerektiği
E
Güzelliğin, şiiri oluşturan sözcükler ve dizelerde değil, aralarındaki anlamsal bağ ve organik bütünlükte bulunduğu
Açıklama:
Vezin ve kafiye bir yandan şairin duygu ve düşüncelerine hükmediyor, bir yandan da dilin doğal yapısında değişiklikler yapıyor. Dolayısıyla dilin doğal akışı içerisinde yazılmış şiirler yadırganıyor. Vezin ve kafiye şairin duygu ve düşüncelerini serbestçe ortaya koyabilmesine engel olduğu gibi, şiir dilinin doğallığını da bozuyor.
Soru 24
Orhan Veli'nin 1938 yılında yayımlanan ve Süleyman isimli sıradan bir insan tipinin işlendiği şiir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kitabe-i Seng-i Mezar
B
Kuş ve Bulut
C
Ağaç
D
Küfe
E
Seyfi Baba
Açıklama:
Orhan Veli’nin 1938’de yayımladığı “Kitabe-i Seng-i Mezar” şiiri alayla karşılanan, eleştirilen bir metin olmuştur. Bu şiirde sıradan bir insan tipi olan “Süleyman
Efendi”nin ve özellikle onun “nasır”ının konu edinilmiş olması tuhaf karşılanmıştır. Çünkü o güne kadar edebiyatın ve özellikle de şiirin konusu yapılan insan tipi, kahramanlaştırmaya, yüceltilmeye uygun düşen özellikler taşırdı. Şiirde işlenen duygular ve konular bu yüceltilme işlemine uygun olmalıydı.
Efendi”nin ve özellikle onun “nasır”ının konu edinilmiş olması tuhaf karşılanmıştır. Çünkü o güne kadar edebiyatın ve özellikle de şiirin konusu yapılan insan tipi, kahramanlaştırmaya, yüceltilmeye uygun düşen özellikler taşırdı. Şiirde işlenen duygular ve konular bu yüceltilme işlemine uygun olmalıydı.
Soru 25
Yunanca’da “söylenenin tam tersini kastetmek, lafı ters yüz etmek, alaya almak” anlamlarına gelen ve edebiyatta teknik olarak kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parodi
B
İroni
C
Nazire
D
Kinaye
E
Mübalağa
Açıklama:
“İronie” Yunanca’da “söylenenin tam tersini kastetmek, lafı ters yüz etmek, alaya almak” anlamlarına gelmektedir. Edebiyatta dolaylı ve alaylı bir anlatım sağlamak amacıyla, söylenenin tersini kastetme, neden-sonuç bağını kopararak olması gerekenden farklı bir sonuç yaratma, bilmezden gelme gibi ironi tanımına uygun uygulamalara sıkça başvurulmuştur.
Soru 26
Orhan Veli'nin hangi şiirinde Ahmet Haşim'in şiir anlayışı alaya alınmaktadır?
Seçenekler
A
Yol Türküleri
B
Destan Gibi
C
Eskiler Alıyorum
D
Delikli Şiir
E
Pireli Şiir
Açıklama:
Orhan Veli'nin "Eskiler Alıyorum" başlıklı şiiri Ahmet Hâşim’in şiir anlayışının ve şiirlerinin içini boşaltarak yıpratma amacı taşımaktadır. Şiiri, “sözle musıki arasında, sözden ziyade musıkiye yakın” bir ara dil alarak gören Ahmet Hâşim’in şiir görüşünü alaya almaktadır.
Soru 27
Garip önsözünde geçen “Mümkün olsa da ... lisanı bile atsak.” ifadesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geçmişin değerlerine bağlı kalmak
B
Gelenekselden kopmadan yeniyi kabul etmek
C
Modernizmle gelenekseli bir arada vermek
D
Şiirlerde saflık, basitlik ve doğallığı yakalamak
E
Şiirlerde abartı, gösteriş ve aşırılığı ön plana çıkarmak
Açıklama:
Garip önsözünde “Mümkün olsa da ... lisanı bile atsak.” ifadesiyle açıklanan saflık, basitlik, doğallık arzusunun bir sonucudur.
Soru 28
Aşağıdaki şairlerden hangisi heceden serbest şiire geçiş noktasında Garip etkisine girenler arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Cahit Sıtkı Tarancı
C
Sabahattin Kudret
D
Necati Cumalı
E
Ataol Behramoğlu
Açıklama:
Ataol Behramoğlu heceden serbest şiire geçiş noktasında Garip etkisine girenler arasında gösterilemez.
Soru 29
Garip Hareketi veya Birinci Yeni Şairleri'nin ilk ürünlerini yayımladıkları dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık
B
Sesimiz
C
Dergah
D
Yön
E
Türk Dili
Açıklama:
Onların Ankara Erkek Lisesi’ndeki arkadaşlıkları kısa zamanda edebiyat tutkusu ve şiir sevgisi çerçevesinde yoğunlaşarak bir harekete dönüşür. Lisedeki edebiyat öğretmenleri Halil Vedat (Fıratlı), Rıfkı Melûl (Meriç), Yahya Saim (Ozanoğlu) ve Ahmet Hamdi (Tanpınar) gibi isimlerin de bu gelişmede önemli rol oynadığı anlaşılıyor. Üçlü, önce bu lisenin yayın organı olan Sesimiz dergisinde ilk ürünlerini yayımlarlar, ardından da 1936’dan itibaren Varlık dergisinde görünürler. Yanıt bu bigiler ışığında B seçeneğidir.
Soru 30
Varlık dergisinde hangi tarihten itibaren Birinci Yeni'cilerin izlerine rastlanır?
Seçenekler
A
1937
B
1939
C
1936
D
1934
E
1945
Açıklama:
Onların Ankara Erkek Lisesi’ndeki arkadaşlıkları kısa zamanda edebiyat tutkusu ve şiir sevgisi çerçevesinde yoğunlaşarak bir harekete dönüşür. Lisedeki edebiyat öğretmenleri Halil Vedat (Fıratlı), Rıfkı Melûl (Meriç), Yahya Saim (Ozanoğlu) ve Ahmet Hamdi (Tanpınar) gibi isimlerin de bu gelişmede önemli rol oynadığı anlaşılıyor. Üçlü, önce bu lisenin yayın organı olan Sesimiz dergisinde ilk ürünlerini yayımlarlar, ardından da 1936’dan itibaren Varlık dergisinde görünürler
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Yeni şairlerinin birinci dönem ürünlerinde kullandıkları teknikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Konuşma dilinin sözcüklerini, günlük dildeki anlam yapısı içerisinde kullanmak
B
Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak
C
Yinelemeleri reddetmek
D
Anlam simetri ve karşıtlıkları oluşturmak
E
İroni, parodi gibi mizah ögelerine şiirde asli bir yer vermek
Açıklama:
Birinci Yeni şairlerinin ürünleri, 1945 yılı dönüm noktası alınarak öncesi ve sonrası diye iki dönemde ele alınabilir. Buna göre ilk dönemleri diyebileceğimiz 1937-1945 arasında yazmış oldukları şiirlerinde yapıyı genellikle şu tekniklerle kurmaktadırlar:
- Konuşma dilinin sözcüklerini, günlük dildeki anlam yapısı içerisinde kullanmak.
- Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak.
- Yinelemelere anlam vurgusunu oluşturan temel bir işlev yüklemek.
- Anlam simetri ve karşıtlıkları oluşturmak.
- İroni, parodi gibi mizah öğelerine şiirde asli bir yer vermek. Yani doğru cevabın C seçeneği olması gerekir.
Soru 32
Orhan Veli'nin 1937-1945 yılları arasında yazdığı şiirlerle ilgili yapılacak tahlilde aşağıdakilerin hangisi örtüşmez?
Seçenekler
A
Şiir dilinin yalınlaştırılması
B
Şiir lügatinin değiştirilmesi
C
Dizenin şiirdeki işlevinin değişmesi
D
Şiir bütününün simetri ve karşıtlık anlayışlarıyla kurulması
E
Eski şiir anlayışını koruması
Açıklama:
Kısacası Garip veya Birinci Yeni diye adlandırılan şairler ve özellikle onların lideri, sözcüsü konumunda olan Orhan Veli 1937-1945 yılları arasında yazdığı şiirlerle, eski şiir anlayışını yıpratmış, hatta hececi şiir anlayışını düşünerek söylersek bir daha geri dönülemeyecek biçimde yıkmıştır. Bu girişimin yapı öğeleri ise, şiir dilinin yalınlaştırılması, şiir lügatinin değiştirilmesi, konuşma dilinin sözcüklerinin şiire girmesi, dizenin şiirdeki işlevinin değişmesi, yinelemelere başvurulması, şiir bütününün simetri ve karşıtlık anlayışlarıyla kurulması, ironi ve parodi gibi mizahlı anlatım tekniklerinden yararlanılması, öyküleme, alıntılama ve duygusal söylemden oluşmasıdır.
Soru 33
Orhan Veli ve iki arkadaşı, şiir hakkındaki ilk görüşlerini ve bir bakıma Garip hareketinin başlangıcını oluşturan düşüncelerini ilk olarak hangi yayın organında açıklamıştır?
Seçenekler
A
Ulus gazetesi
B
Sesimiz dergisi
C
Dergah
D
Hakimiyeti Milliye
E
Tercüman
Açıklama:
Yeni tarzdaki ilk şiirlerini 15 Eylül 1937’de yayımlayan Orhan Veli, bundan birkaç ay sonra şiir hakkındaki ilk görüşlerini ve bir bakıma Garip hareketinin başlangıcını oluşturan düşüncelerini ilk olarak iki arkadaşı Melih Cevdet ve Oktay Rifat’la birlikte Ulus gazetesinin düzenlediği “Şiir Ölüyor mu?” isimli ankete verdikleri cevapla açıklamıştır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Garip önsözünde şiire yönelik ileri sürülen düşünceler ile bağdaşmaz?
Seçenekler
A
Garip önsözü, şiir dilinin doğallaşmasını savunur
B
Geleneksel bütün sanatların şiirden çıkarılması gerektiğini savunur
C
Şiirin kişisel sorunların ifade aracı olduğunu savunur
D
Şiirde bilinçaltını kültür, toplum, gelenek vb. her türlü baskıdan uzak bir biçimde aktarmak gerektiğini savunur
E
Şiirde önemli olanın kelime veya dize gibi parça güzelliği değil bütünün güzelliği olduğunu savunur
Açıklama:
Garip önsözü, şiir dilinin doğallaşmasını, bu sebeple geleneksel bütün sanatların şiirden çıkarılması gerektiğini; şiire özgü kelime seçimi ve söz dizimi olamayacağını; şiirin toplumsal sorunların ifade aracı olduğunu; şiirle diğer sanatların birbirine karıştırılmaması gerektiğini; şiirde bilinçaltını kültür, toplum, gelenek vb. her türlü baskıdan uzak bir biçimde aktarmak gerektiğini; şiirde önemli olanın kelime veya dize gibi parça güzelliği değil bütünün güzelliği olduğunu; şiirin özelliğinin anlamda olduğunu ileri sürmektedir. Doğru cevap C dir.
Soru 35
Kaynaklarda pek çok ve farklı özellikleri ile tanımlanan modernizmin sanat ve edebiyatta hangi akım sonrası ortaya çıkan akımları karşılamak için kullanıldığını söyleyebiliriz?
Seçenekler
A
Dadaizm
B
Empresyonizm
C
Ekspresyonizm
D
Sürrealizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Yirminci yüzyıl modernizmin çağıdır. Kaynaklarda pek çok ve farklı özellikleri ile tanımlanan modernizmin sanat ve edebiyatta Sembolizm sonrası akımları karşılamak için kullanıldığı görülüyor. Dadaizm, Empresyonizm, Ekspresyonizm, Sürrealizm, Fütürizm vd. Sembolizm sonrası sanat akımlarının ilk belirgin özelliği ise genellikle iki dünya savaşı arasındaki bunalım dönemine ait olmanın getirdiği eleştirel tutumdur.
Soru 36
Orhan Veli gerek Garip Önsözünde gerekse şiirlerinde, hangi şairin şiirinin parodisini yapmıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Akif
B
Tevfik Fikret
C
Nafi
D
Ahmet Haşim
E
Nabi
Açıklama:
Oldukça genç bir yaşta (36) ölen Orhan Veli ve Oktay Rifat ile Melih Cevdet, Türk şiirinin akışını değiştirmişlerdir. Bunu öncelikle Ahmet Hâşim ve Hececi şiir olmak üzere kendilerinden önceki şiir anlayışını yıpratarak gerçekleştirmişlerdir. Özellikle Orhan Veli gerek Garip Önsözünde gerekse şiirlerinde, Hâşim şiirinin parodisini yaparak, Hececi şairlerin sözcük seçimi ve konuşma dilinden ayrı, kitabî söz dizimini eleştirerek Türk şiirinin önüne yeni bir yol açmış oldu.
Soru 37
Mavi Hareketi çerçevesinde yaptığı eleştiriler ile Garipçileri “bobstil” olmakla, meselesizlikle suçlayan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atilla İlhan
B
Necip Fazıl
C
Cahit Sıtkı
D
Ziya Osman
E
Cahit Külebi
Açıklama:
Özellikle Attila İlhan’ın Mavi Hareketi çerçevesinde yaptığı eleştiriler; Garipçileri “bobstil” olmakla, meselesizlikle suçlaması etkili olmuştur. Doğru cevap A seçeneği olmalıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Garip hareketine yöneltilen eleştirilerden biri olamaz?
Seçenekler
A
Basit nüktelerle şiir yazılabileceği gibi bir sanı oluşmuştur
B
İmaja dayalı bir anlayış geliştirerek bir önceki akımın edebiyat üzerindeki etkisini ortadan kaldırmıştır
C
Genel insan trajedisini şiirden çıkarmış oldukları söylenmiştir
D
Garipçiler “bobstil” olmakla, meselesizlikle suçlanmıştır
E
Şairleri, genç olmakla ve şiirden anlamamakla suçlanmıştır
Açıklama:
Bu süreçte akımın kimi özellikleri eleştirilmiştir. Şiiirin bütün edebî sanatlardan uzaklaştırılmak istenmesi Garip esprinin öne çıkmasına yol açmış, özellikle öncü üçlüyü izleyenlerde basit nüktelerle şiir yazılabileceği gibi bir sanı oluşmuştur. Bu yeni bir şairâne olarak eleştirilmiştir. Ayrıca “küçük adam”ın şiirini yazmak isterken, şiirin bütün zamanlardaki ilgi merkezi olan genel insan trajedisini şiirden çıkarmış oldukları söylenmiştir. Özellikle Attila İlhan’ın Mavi Hareketi çerçevesinde yaptığı eleştiriler; Garipçileri “bobstil” olmakla, meselesizlikle suçlaması etkili olmuştur. Nihayet 1950’lerin ortalarında onların açtığı yoldan gelişen İkinci Yeni şairleri, Garip’in akla çok bağlı, düz anlatımlı şiirinin yerine imaja dayalı bir anlayış geliştirerek akımın edebiyat üzerindeki etkisini ortadan kaldırdı.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi "Garip Şiir Akımı"nın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şiirde dizeden çok bütünlük önemlidir.
B
Uyak, ölçü gibi biçimsel özellikler önemli değildir.
C
Konuşma dili şiire girmiştir.
D
Seçkin insanlar şiire konu olmuştur.
E
İroni, parodi gibi mizah ögeleri kullanılmıştır.
Açıklama:
"Garip Şiir Akımı"nın özelliklerinden biri de klasik şiirde yüceltilen, seçkin insanların yerine sıradan insanların şiire girmesidir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi "Garip Hareketi" (Şiir anlayışı) için söylenemez?
Seçenekler
A
Edebi sanatlara yer verilmelidir.
B
Sıradan insanlar şiirde yer alabilir.
C
Şiirin dili halkın anlayabileceği bir dil olmalıdır.
D
Şiirde hikayelere yer verilebilir.
E
Duygusal söylemler göze çarpar.
Açıklama:
"Garip Şiir Akımı"nın bir özelliği de klasik şiirde çok yer verilen edebi sanatları kullanmamış olmasıdır. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 41
"Garip Hareketi"nin en önemli temsilcisidir. "Kitabe-i Seng-i Mezar" şiiriyle aydın çevre tarafından alay konusu olmuştur.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Melih Cevdet Anday
B
Orhan Veli Kanık
C
Oktay Rıfat Horozcu
D
Ahmet Kutsi Tecer
E
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Açıklama:
Orhan Veli Kanık, sıradan bir insanın hayatını anlatır "Kitabe-i Seng-i Mezar" şiirinde. Aydın çevre tarafından bu nedenle eleştirilir. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerin hangisinde "Garip Şiir Akımı"nın temsilcileri bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Orhan Veli Kanık - Oktay Rıfat Horozcu - Faruk Nafiz Çamlıbel
B
Behçet Kemal Çağlar - Ahmet Kutsi Tecer - Melih Cevdet Anday
C
Orhan Veli Kanık - Melih Cevdet Anday - Oktay Rıfat Horozcu
D
Ülkü Tamer - Melih Cevdet Anday - Orhan Veli Kanık
E
Orhan Seyfi Orhun - Ahmet Muhip Dranas - Melih Cevdet Anday
Açıklama:
"Garip Şiir Akımı"nın temsilcileri; Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday ve Oktay Rıfat Horozcu'dur. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 43
Şiiri geleneksel konuların dışına çıkar. "Nasır, cımbız, Süleyman Efendi" gibi kavramları şiirde işler.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Muhip Dranas
B
Yahya Kemal Beyatlı
C
Behçet Kemal Çağlar
D
Ceyhun Atıf Kansu
E
Orhan Veli Kanık
Açıklama:
Orhan Veli Kanık, klasik şiirin hem biçim hem de konu yönünden dışına çıkmış bir şairdir. "Nasır, cımbız ve Süleyman Efendi" gibi kavramlar "Garip Hareketi" ile birlikte şiirde kullanılmaya başlanmıştır. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 44
"Halbuki mesele yeni telakkiler getirmek değil, telakkilere son vermek, sanatı insanlıkla baş başa bırakmaktan ibarettir." Melih Cevdet Anday
Aşağıdakilerin hangisinde Melih Cevdet Anday'ın bu sözlerine ve genel olarak şiir anlayışına ters düşen bir açıklama vardır?
Aşağıdakilerin hangisinde Melih Cevdet Anday'ın bu sözlerine ve genel olarak şiir anlayışına ters düşen bir açıklama vardır?
Seçenekler
A
Kökleşmiş sanat reddedilmelidir.
B
Dil aydın zümrenin dili olmalıdır.
C
Vezin ve kafiye şiirde kullanılmamalıdır.
D
Şairene söyleyişe son verilmelidir.
E
Sıradan insanlar da şiire girebilmelidir.
Açıklama:
Melih Cevdet Anday "Garip Şiir Akımı"nın temsilcilerindendir. Garip şiir akımının özelliklerinden biri de şiirin ölçüsüz ve uyaksız oluşudur. Orhan Veli’nin ve arkadaşlarının başlattığı hareketin bildirgesi niteliğindeki bu temel poetik metinde negatif bir söylem kullanılmaktadır. Metinde kendi öne rilerinden çok, var olan eski anlayışların eleştirilmesi ağırlıklı yer tutmaktadır. Melih Cevdet Anday’ın aynı yıl yayımlanan bir yazısındaki şu sözler de, onla rın bu durumu bilinçli olarak benimsediklerini göstermektedir: “Halbuki mesele yeni telâkkiler getirmek değil, telâkkilere son vermek, sanatı insanlıkla baş başa bırakmaktan ibarettir.” Amaçları öncelikle, alışılmış anlayışları yıkmaktır. Bu yüz den kökleşmiş, kanıksanmış sanat anlayışını kesin bir dille eleştirir ve reddeder ler. Nitekim onların bu eleştirileri Türk edebiyatında kendilerinden önce kökleş miş olan vezinli-kafiyeli, edebî sanatlara dayanan, “şairâne” söyleyişi benimsemiş anlayışın egemenliğine son vermiştir. Bu tarihten sonra Türk şiirinde vezinsiz şiir yaygın bir kullanım alanı bulacaktır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 45
Orhan Veli Kanık ve arkadaşlarının şiirde değişiklik yapmak istediklerini belirttikleri ve "Bu kitap, sizi alışılmış şeylerden şüpheye davet edecektir" dedikleri kitap, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Resimli Ay
B
Büyük Saat
C
835 Satır
D
Hasretinden Prangalar Eskittim
E
Garip
Açıklama:
Orhan Veli Kanık ve arkadaşlarının şiirde değişiklik yapmak istediklerini belirttikleri ve "Bu kitap, sizi alışılmış şeylerden şüpheye davet edecektir" dedikleri kitabın adı "Garip" tir. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 46
"Eskiler alıyorum
Alıp yıldız yapıyorum
Musiki ruhun gıdasıdır
Musikiye bayılıyorum."
Orhan Veli Kanık "Eskiler Alıyorum" şiirinde hangi şaire göndermede (alaysı eleştiri) bulunmuştur?
Alıp yıldız yapıyorum
Musiki ruhun gıdasıdır
Musikiye bayılıyorum."
Orhan Veli Kanık "Eskiler Alıyorum" şiirinde hangi şaire göndermede (alaysı eleştiri) bulunmuştur?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Ziya Osman Saba
C
Ahmet Haşim
D
Enis Behiç Koryürek
E
Ahmet Muhip Dranas
Açıklama:
Ahmet Haşim, şiirin musiki gibi ahenkli olması gerektiğini düşünür. Orhan Veli Kanık "Eskiler Alıyorum" şiirinde Ahmet Haşim'e bir göndermede bulunmuştur. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 47
"Garip Şiir Akımı" hangi edebiyat akımının çizgisine yakındır?
Seçenekler
A
Sürrealizm
B
Romantizm
C
Sembolizm
D
Realizm
E
Dadaizm
Açıklama:
Sürrealizm, biliçaltının dışa yansımasıdır. Garip şiir akımının da en önemli özelliği bilinçaltının dışavurumudur. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Orhan Veli Kanık'ın arkadaşlarından ayrı olarak kendi yazdığı kitabı adıdır?
Seçenekler
A
Sevda Sözleri
B
Ben Sana Mecburum
C
Büyük Saat
D
Vazgeçemediğim
E
Garip
Açıklama:
Orhan Veli Kanık arkadaşlarından ayrı olarak "Vazgeçemediğim" adlı kitabı yazmıştır. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 49
Orhan Veli ile birlikte Oktay Rifat ve Melih Cevdet’in şiirde değişiklik yapmak konusundaki tutumlarını kesin bir biçimde ortaya koydukları ve 1941 yılında yayınladıkları kitabın adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Garip
B
Sesimiz
C
Varlık
D
Kuş ve Bulut
E
Ağaç
Açıklama:
Orhan Veli ile birlikte Oktay Rifat ve Melih Cevdet, 1941 yılında yayınladıkları Garip adlı ortak kitapla ve bu kitabın Orhan Veli tarafından yazıldığı bilinen “Önsöz”üyle şiirde değişiklik yapmak konusundaki tutumlarını kesin bir biçimde ortaya koydular. B ve C seçeneklerindeki ifadeler üçlünün, lisede ve sonraski zamanlarında ilk ürünlerini yayımladıkları dergilerdir. D ve E seçeneklerindeki ifadeler şiir isimleridir. Garip adlı kitabın ilk şiiri “Kuş ve Bulut” ile son şiiri “Ağaç”, Orhan Veli ile Oktay Rifat tarafından ortaklaşa yazılmıştır (Sazyek, 1996:56). Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Garip hareketinin öncülerinden olan Orhan Veli, hangi yıldan sonra bu hareketin çıkış zamanlarındaki tavrını yumuşatmaya ve kafiye gibi geleneksel şiir araçlarını kullanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1944
B
1945
C
1946
D
1947
E
1948
Açıklama:
Orhan Veli 1945’ten sonra Garip hareketinin ilk çıkışlarındaki tavrı yumuşatmaya, halk şiiri özelliklerini ve kafiye gibi geleneksel şiir araçlarını kullanmaya başlayacak; Oktay Rifat ile Melih Cevdet ise özellikle Orhan Veli’nin ölümünden sonra Garip anlayışından uzaklaşarak kendi şiirlerini yazmayı sürdürecekler, bu arada Oktay Rifat, İkinci Yeni akımı içerisinde de anılacaktır. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi 1937-1945 yılları arasında Birinci Yeni şairlerinin benimsediği özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Şairâne olarak eleştirilen sözcük seçimlerinden kaçınmak
B
Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak
C
Geleneksel şiirin sahip olduğu estetik özellikleri benimsemek
D
İroni, parodi gibi mizah ögelerine şiirde asli bir yer vermek
E
Şiirde anlamı simetri ve karşıtlıklarla oluşturmak
Açıklama:
Orhan Veli şiiri, iki temel yapıya karşı çıkmıştır: Geleneksel şiirin sahip olduğu estetik özellikler ve bu özelliklerin bağlı bulunduğu sosyal değerler. Estetik özellikler bilindiği gibi şiirin yapısını oluşturan bütün ögeleri, sosyal değerler ise kendisinden önceki şiirde mevcut insan anlayışının temsil ettiği bütün değerleri kapsamaktadır. A, B, D ve E seçeneklerindeki ifadeler 1937-1945 yılları arasında Birinci Yeni şairlerinin benimsediği özelliklerdendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Orhan Veli'nin Ahmet Hâşim’in şiir anlayışının ve şiirlerinin içini boşaltarak yıpratma amacı taşıyan şiirinin adıdır?
Seçenekler
A
Bir Günün Sonunda Arzu
B
Kitabe-i Seng-i Mezar
C
Montör Sabri
D
Eskiler Alıyorum
E
Anlatamıyorum
Açıklama:
Orhan Veli'nin "Eskiler Alıyorum" adlı şiiri Ahmet Hâşim’in şiir anlayışının ve şiirlerinin içini boşaltarak yıpratma amacı taşımaktadır. şiiri, “sözle musıki arasında, sözden ziyade musıkiye yakın” bir ara dil alarak gören Ahmet Hâşim’in şiir görüşünü alaya almakta, “Bir Günün Sonunda Arzu” şiirinin “Göllerde bu dem bir kamış olsam!” biçimindeki son dizesi parodi tekniğiyle gülünçleştirilmektedir. B, C ve E seçeneklerindeki ifadeler de Orhan Veli şiirlerindendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Orhan Veli’nin Şubat 1945 yılında yayımladığı Vazgeçemediğim kitabındaki hangi şiir Garip hareketinin dönüm noktası kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Anlatamıyorum
B
Eskiler Alıyorum
C
Kitabe-i Seng-i Mezar
D
Montör Sabri
E
İstanbul Türküsü
Açıklama:
Orhan Veli’nin Şubat 1945 yılında yayımladığı Vazgeçemediğim kitabındaki “İstanbul Türküsü” başlıklı şiir Garip hareketinin dönüm noktası kabul edilmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Orhan Veli'nin şiir anlayışını temellendiren ve Varlık dergisinde Aralık 1939-Şubat 1940 tarihleri arasında yayımlanan seri yazılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Önsöz
B
Garip
C
Âhenk ve Tasvir
D
Taklit
E
Şairane
Açıklama:
Orhan Veli’nin şiir anlayışını asıl, 29.10.1938 tarihli Resimli Hayat’ta Emin Karakuş tarafından yapılan “Türk Edebiyatını İnkâr Eden Genç” başlıklı röportajda verdiği cevaplar ile Varlık dergisinin Aralık 1939-Şubat 1940 tarihleri arasındaki “Garip”, “Âhenk ve Tasvir”, “Taklit”, “Şairane” başlıklı seri yazılarında yer alan, Garip bildirgesinde de tekrarlanacak düşünceler temellendirmiştir. Nitekim bu yazılar, şair tarafından tek bir metin haline getirilerek Garip isimli ortak kitabın önsözü ve hareketin manifestosu olarak sunulmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Garip hareketi şairlerinin şiirlerindeki insan tipine yönelik yapılmış bir eleştiri ifadesidir?
Seçenekler
A
Devlet büyükleri
B
Küçük adam
C
Çocuklar
D
Sevgili
E
İşçi
Açıklama:
Orhan Veli, amaçlarının bir sınıfın savunmasını yapmak değil, sadece zevkini aramak, bulmak ve sanata hâkim kılmak olduğunu belirterek Marksist şair ve edebiyatçılarla arasına bir mesafe koymuştur. Aslına bakılırsa Orhan Veli sıradan, küçük insanın şiirini yazmak peşindedir. Asıl “garip” karşılanan, küçük adamın, küçük ve gündelik sıkıntılarının şiirin konusu olmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Garipçilerle ilişkilendirilmiş bir sanat akımıdır?
Seçenekler
A
Dadaizm
B
Empresyonizm
C
Sürrealizm
D
Ekspresyonizm
E
Fütürizm
Açıklama:
Yirminci yüzyıl modernizmin çağıdır. Kaynaklarda pek çok ve farklı özellikleri ile tanımlanan modernizmin sanat ve edebiyatta Sembolizm sonrası akımları karşılamak için kullanıldığı görülüyor. Dadaizm, Empresyonizm, Ekspresyonizm, Sürrealizm, Fütürizm vd. Sembolizm sonrası sanat akımlarının ilk belirgin özelliği ise genellikle iki dünya savaşı arasındaki bunalım dönemine ait olmanın getirdiği eleştirel tutumdur. Bunlar arasında yukarıda kısaca tanıttığımız Sürrealizm, Garipçilerle ilişkilendirilmiştir. Ancak Garip şairlerinin bütün şiirlerinde bu akımın bütün özelliklerini izledikleri söylenemez. Doğru cevap C'dir.
Soru 57
Orhan Veli gerek Garip Önsözünde gerekse şiirlerinde, ................ şiirinin parodisini yaparak, Hececi şairlerin sözcük seçimi ve konuşma dilinden ayrı, kitabî söz dizimini eleştirerek Türk şiirinin önüne yeni bir yol açmış oldu.
Yukarıda verilen boşluğa en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen boşluğa en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oktay Rifat
B
Melih Cevdet
C
Cahit Külebi
D
Ahmet Hâşim
E
Necati Cumalı
Açıklama:
Orhan Veli gerek Garip Önsözünde gerekse şiirlerinde, Ahmet Hâşim şiirinin parodisini yaparak, Hececi şairlerin sözcük seçimi ve konuşma dilinden ayrı, kitabî söz dizimini eleştirerek Türk şiirinin önüne yeni bir yol açmış oldu. Oktay Rifat ve Melih Cevdet Garip hareketinin kurucu şairlerindendir. Cahit Külebi ve Necati Cumalı Garipçilerin kendi kuşaklarından etkiledikleri şairlerdendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Orhan Veli ve arkadaşlarının getirdikleri şiir anlayışının Türk edebiyatı içerisindeki asıl kalıcı etkisi aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Şiirin bütün edebî sanatlardan uzaklaştırılması gerektiğini savunmaları
B
Heceden serbest şiire geçme anlayışı getirmeleri
C
40 Kuşağı Toplumcu Gerçekçi şairlerini etkilemeleri
D
Kendilerinden önce şiire başlamış olanları etkilemeleri
E
İkinci Yeni şiir akımının ortaya çıkışına zemin hazırlamaları
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşlarının getirdikleri şiir anlayışının Türk edebiyatı içerisindeki asıl kalıcı etkisi İkinci Yeni şiir akımının ortaya çıkışına zemin hazırlamaları olmuştur. A, B, C ve D seçeneklerindeki ifadeler de Garip hareketi ile gerçekleşmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 59
Garip Hareketi'nin öncülerinden biri olan Orhan Veli Kanık şiirlerinin bazılarında hangi takma ismi kullanmıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Ali Sel
B
Oktay Yaşar
C
Melih Canar
D
Ahmet Yazar
E
Yahya Üstün
Açıklama:
Bazı şiirlerinde Mehmet Ali Sel takma adını kullanan Orhan Veli özellikle 1936 1937 yıllarında yazdığı ilk şiirlerinde şekil, yapı ve muhteva bakımından başarılı bir hece şairi olarak görülmüştür (Okay, 1992:29). Fakat bu, kısa ve geçici bir devredir.
Soru 60
Garip Hareketi'nin öncülerinden olan Orhan Veli Kanık , Oktay Rifat Horozcu ve Melih Cevdet Anday'ın ilk ürünleri hangi dergide yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
Yükseliş
B
Sesimiz
C
Diriliş
D
Halkımız
E
Doğruluk
Açıklama:
Üçlü, önce bu lisenin (Ankara Erkek Lisesi) yayın organı olan Sesimiz dergisinde ilk ürünlerini yayımlarlar, ardından da 1936’dan itibaren Varlık dergisinde görünürler.
Soru 61
Garip veya Birinci Yeni diye adlandırılan şairlerin yapıtlarında aşağıdakilerden hangisi görülmez?
Seçenekler
A
Şiir dilinin yalınlaştırılması
B
Şiir lügatinin değiştirilmesi
C
Konuşma dilinin sözcüklerin kullanılması
D
İroni ve parodi gibi mizahlı anlatım tekniklerin kullanılması
E
Dizenin geleneksel işlevini korumak
Açıklama:
Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak, Garipçilere has bir özelliktir.
Soru 62
Garipçilerin şiirlerinde içerik olarak en belirgini aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küçük adam
B
Toplumsal eleştiri
C
Aşk-cinsellik
D
Yaşama sevinci
E
Boşluk duygusu
Açıklama:
Garipçilerin şiirlerinde başta bu “küçük adam” olmak üzere, toplumsal eleştiri,
aşk-cinsellik, çocukluk duygu ve bakış açısı, yaşama sevinci ve boşluk duygusu gibi içerik ögeleri dikkati çeker.
aşk-cinsellik, çocukluk duygu ve bakış açısı, yaşama sevinci ve boşluk duygusu gibi içerik ögeleri dikkati çeker.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Garipçilerin benimsediği görüşlerden biri olamaz?
Seçenekler
A
Şiirin konuşma dilinden ayrı bir söz dizimi ve sözcük dağarı olmaması gerektiği,
B
Vezin ve kafiyenin oluşturduğu biçimsel yapıya bağlı kalınması gerektiği,
C
Yeni şiirin dayanacağı zevk, azınlığı teşkil eden bu sınıfın değil, çoğunluğu oluşturan çalışan sınıfın zevkinin olması gerektiği,
D
Şiiri şiir yapan yalnızca edasındaki özellik ve o da manaya ait olduğu gerçekliği,
E
Akım, ekol gibi oluşumlar şiirin ilerleyişi önünde bir engel olduğu düşüncesi
Açıklama:
Gelenek, şiiri, ana ögelerini vezin ve kafiyenin oluşturduğu “nazım” olarak korumuş ve bu durum, ikisinin birbirine karıştırılmasına yol açmıştır. Oysa vezin ve kafiye sadece şiirin ezberlenmesi için yardımcı olan ögelerdir, estetik bir değer taşımazlar. Aynı şekilde ahenk kavramı da görünüşte bağlı olduğu sanılan vezin ve kafiyenin dışında ve onlara rağmen vardır. Vezin ve kafiye ile var olan ahenkten zevk duyabilmek safdillik, bunun dışında ahenge inanmaksa şiir için gereksiz ve zararlıdır.
Soru 64
Garipçilerin görüşleriyle en çok ilişkilendirilen akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dadaizm
B
Empresyonizm
C
Ekspresyonizm
D
Sürrealizm
E
Fütürizm
Açıklama:
Sürrealizm, Garipçilerle ilişkilendirilmiştir.
Soru 65
Aşağıdakiler hangisi Orhan Veli ve arkadaşlarının getirdikleri şiir anlayışı ile etkiledikleri, kendinden önce şiire başlamış şairlerden biridir?
Seçenekler
A
Cahit Sıtkı
B
Cahit Külebi
C
Sabahattin Kudret
D
Rıfat Ilgaz
E
Suat Taşer
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşları getirdikleri şiir anlayışı ile kendilerinden önce şiire başlayan şairleri etkiledikleri gibi, 1940-1950 arasında yazan kendi kuşaklarından şairler üzerinde de etkili olmuşlardır. Öncekilerden Garip etkisine girenler arasında özellikle heceden serbest şiire geçiş noktasında Cahit Sıtkı, Ziya Osman, Tanpınar gibi şairler gösterilebilir.
Soru 66
Garip kitabın yazarlarından biri olan Orhan Veli Kanık'a aşağıdakilerden hangisi eşlik eder?
Seçenekler
A
Halil Vedat
B
Rıfkı Melûl
C
Yahya Saim
D
Ahmet Hamdi
E
Oktay Rifat Horozcu
Açıklama:
Nitekim 1941 yılında yayınladıkları Garip adlı ortak kitapla ve bu kitabın Orhan Veli tarafından yazıldığı bilinen “Önsöz”üyle şiirde değişiklik yapmak konusundaki tutumlarını kesin bir biçimde ortaya koydular. İstanbul’da Resimli Ay Matbaası’nda basılan kitabın kapağında Orhan Veli, içinde ise Orhan Veli ile birlikte Oktay Rifat ve Melih Cevdet’in de isimleri bulunmaktadır. Kitabın kapağında ayrıca, “Bu kitap sizi alışılmış şeylerden şüpheye davet edecektir.” cümlesinin yazılı olduğu bir kuşak takılmıştır
Soru 67
Orhan Veli ve arkadaşları yeni tarzdaki şiirlerini ilk olarak ne zaman yayımlamaya başlarlar?
Seçenekler
A
1937
B
1929
C
1933
D
1935
E
1925
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşları, yukarıda da belirtildiği gibi, yeni tarzdaki şiirlerini ilk olarak 1937 Eylül’ünde yayımlamaya başlarlar.
Soru 68
Türkçede gerçeküstücülük olarak adlandırılan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dadaizm
B
Empresyonizm
C
Ekspresyonizm
D
Sürrealizm
E
Fütürizm
Açıklama:
Türkçede gerçeküstücülük olarak adlandırılan sürrealizm, Fransa’da Andre Breton tarafından 1924’te yayımlanan “Sürrealist Manifesto” ile ortaya çıkmış, 1930’a kadar güçlü bir şekilde etkinlik göstermiş sanat ve edebiyat akımıdır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Garip Akımı'nı başlatan şairlerimizdendir?
Seçenekler
A
Orhan Veli Kanık
B
Cemal Süreyya
C
Ahmed Arif
D
Attila İlhan
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
GARİP HAREKETİ YA DA BİRİNCİ YENİ ŞİİR
Garip Hareketi veya Birinci Yeni Şiiri, Orhan Veli Kanık (1914-1950), Oktay Rifat Horozcu (1914-1989) ve Melih Cevdet Anday (1915-2002)’ın birlikte başlattıkları şiir akımının adıdır.
Garip Hareketi veya Birinci Yeni Şiiri, Orhan Veli Kanık (1914-1950), Oktay Rifat Horozcu (1914-1989) ve Melih Cevdet Anday (1915-2002)’ın birlikte başlattıkları şiir akımının adıdır.
Soru 70
Orhan Veli ve arkadaşları, yeni tarzdaki şiirlerini ilk olarak hangi tarihte yayımlamaya başlamışlardır?
Seçenekler
A
1920 Ocak
B
1926 Nisan
C
1932 Kasım
D
1937 Eylül
E
1945 Aralık
Açıklama:
GARİP ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİ
Orhan Veli ve arkadaşları, yeni tarzdaki şiirlerini ilk olarak 1937 Eylül’ünde yayımlamaya başlamışlardır.
Orhan Veli ve arkadaşları, yeni tarzdaki şiirlerini ilk olarak 1937 Eylül’ünde yayımlamaya başlamışlardır.
Soru 71
Garip akımının lideri konumunda olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Haşim
B
Namık Kemal
C
Oktay Rifat Horozcu
D
Melih Cevdet Anday
E
Orhan Veli Kanık
Açıklama:
GARİP ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİ
Garip akımının lideri konumunda olan şair Orhan Veli Kanık'tır.
Garip akımının lideri konumunda olan şair Orhan Veli Kanık'tır.
Soru 72
Orhan Veli’nin “Eskiler Alıyorum” adlı şiirinde Ahmet Hâşim’in “Göllerde bu dem bir kamış olsam” dizesini “Bir de rakı şişesinde balık olsam” biçimine dönüştürmesi aşağıdakilerden hangi anlatım türüne uygundur?
Seçenekler
A
Etkilenme
B
Nazire
C
İktibas
D
İroni
E
Parodi
Açıklama:
GARİP ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİ
Bu şiir Ahmet Hâşim’in şiir anlayışının ve şiirlerinin içini boşaltarak yıpratma amacı taşımaktadır. Şiiri, “sözle musıki arasında, sözden ziyade musıkiye yakın” bir ara dil alarak gören Ahmet Hâşim’in şiir görüşünü alaya almakta, “Bir Günün Sonunda Arzu” şiirinin “Göllerde bu dem bir kamış olsam!” biçimindeki son di- zesi parodi tekniğiyle gülünçleştirilmektedir.
Bu şiir Ahmet Hâşim’in şiir anlayışının ve şiirlerinin içini boşaltarak yıpratma amacı taşımaktadır. Şiiri, “sözle musıki arasında, sözden ziyade musıkiye yakın” bir ara dil alarak gören Ahmet Hâşim’in şiir görüşünü alaya almakta, “Bir Günün Sonunda Arzu” şiirinin “Göllerde bu dem bir kamış olsam!” biçimindeki son di- zesi parodi tekniğiyle gülünçleştirilmektedir.
Soru 73
Aşağıdaki şairlerden hangisi İkinci Yeni Akım içerisinde de yer almıştır?
Seçenekler
A
Oktay Rifat
B
Orhan Veli
C
Melih Cevdet
D
Ahmet Haşim
E
Tevfik Fikret
Açıklama:
GARİP HAREKETİ YA DA BİRİNCİ YENİ ŞİİR
Oktay Rifat ile Melih Cevdet özellikle Orhan Veli’nin ölümünden sonra Garip anlayışından uzaklaşarak kendi şiirlerini yazmayı sürdürecekler, bu arada Oktay Rifat, İkinci Yeni akımı içerisinde de anılacaktır.
Oktay Rifat ile Melih Cevdet özellikle Orhan Veli’nin ölümünden sonra Garip anlayışından uzaklaşarak kendi şiirlerini yazmayı sürdürecekler, bu arada Oktay Rifat, İkinci Yeni akımı içerisinde de anılacaktır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Garip Hareketini başlatan şairlerin edebiyat hocalarındandır?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi
B
Namık Kemal
C
Falih Rıfkı
D
Ahmet Haşim
E
Necip Fazıl
Açıklama:
GARİP HAREKETİ YA DA BİRİNCİ YENİ ŞİİR
Lisedeki edebiyat öğretmenleri Halil Vedat (Fıratlı), Rıfkı Melûl (Meriç), Yahya Saim (Ozanoğlu) ve Ahmet Hamdi (Tanpınar)dır.
Lisedeki edebiyat öğretmenleri Halil Vedat (Fıratlı), Rıfkı Melûl (Meriç), Yahya Saim (Ozanoğlu) ve Ahmet Hamdi (Tanpınar)dır.
Soru 75
Garip adlı kitap hangi yılda yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1925
B
1932
C
1937
D
1941
E
1950
Açıklama:
GARİP HAREKETİ YA DA BİRİNCİ YENİ ŞİİR
Garip adındaki kitap 1941 yılında yayınlanmıştır.
Garip adındaki kitap 1941 yılında yayınlanmıştır.
Soru 76
Garip adlı ortak kitabın önsözü hangisi tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Melih Cevdet
B
Necip Fazıl
C
Oktay Rifat
D
Orhan Veli
E
Ahmet Hamdi
Açıklama:
GARİP HAREKETİ YA DA BİRİNCİ YENİ ŞİİR
Nitekim 1941 yılında yayınladıkları Garip adlı ortak kitapla ve bu kitabın Orhan Veli tarafından yazıldığı bilinen “Önsöz”üyle şiirde değişiklik yapmak konusundaki tutumlarını kesin bir biçimde ortaya koymuşlardır.
Nitekim 1941 yılında yayınladıkları Garip adlı ortak kitapla ve bu kitabın Orhan Veli tarafından yazıldığı bilinen “Önsöz”üyle şiirde değişiklik yapmak konusundaki tutumlarını kesin bir biçimde ortaya koymuşlardır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Orhan Veli ile Oktay Rifat tarafından ortak yazılmıştır?
Seçenekler
A
Kuş ve Bulut
B
Anlatamıyorum
C
Bedava
D
Vatan için
E
Aşk Resmi Geçidi
Açıklama:
GARİP HAREKETİ YA DA BİRİNCİ YENİ ŞİİR
“Kuş ve Bulut” ile “Ağaç”, Orhan Veli ile Oktay Rifat tarafından ortaklaşa yazılmıştır.
“Kuş ve Bulut” ile “Ağaç”, Orhan Veli ile Oktay Rifat tarafından ortaklaşa yazılmıştır.
Soru 78
Garip adlı şiir kitabında Orhan Veli'nin kaç şiiri bulunmaktadır?
Seçenekler
A
8
B
14
C
16
D
24
E
32
Açıklama:
GARİP HAREKETİ YA DA BİRİNCİ YENİ ŞİİR
Kitapta Melih Cevdet Anday’ın on altı, Oktay Rifat’ın yirmi bir ve Orhan Veli’nin yirmi dört şiiri bulunmaktadır.
Kitapta Melih Cevdet Anday’ın on altı, Oktay Rifat’ın yirmi bir ve Orhan Veli’nin yirmi dört şiiri bulunmaktadır.
Soru 79
Aşağıdaki şairlerden hangisi Garip akımının öncülerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal Beyatlı
B
Ahmet Haşim
C
Orhan Veli Kanık
D
Faruk Nafiz Çamlıbel
E
Necip Fazıl Kısakürek
Açıklama:
Garip Hareketi veya Birinci Yeni Şiiri, Orhan Veli Kanık (1914-1950), Oktay Rifat Horozcu (1914-1989) ve Melih Cevdet Anday (1915-2002)’ın birlikte başlattıkları şiir akımının adıdır.
Soru 80
Garip akımının bu ismi almasında etkili olan unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şiirlerinde karakterlerin kahramanlaştırılması
B
Öncülerinden birinin bu adlı bir şiir yazması
C
Alışılmış şiir tarzından farklılaşması
D
Halktan karakterlerin konu olarak seçilmesi
E
Kafiye kullanımına yer vermekten kaçınılması
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşlarının1941 yılında yayınladıkları Garip adlı ortak kitapla ve bu kitabın
Orhan Veli tarafından yazıldığı bilinen “Önsöz”üyle şiirde değişiklik yapmak konusundaki tutumlarını kesin bir biçimde ortaya koydular. İstanbul’da Resimli Ay Matbaası’nda basılan kitabın kapağında Orhan Veli, içinde ise Orhan Veli ile birlikte Oktay Rifat ve Melih Cevdet’in de isimleri bulunmaktadır. Kitabın kapağında ayrıca, “Bu kitap sizi alışılmış şeylerden şüpheye davet edecektir.” cümlesinin yazılı olduğu bir kuşak takılmıştır. Garip hareketinin adı da işte bu kitaptan kaynaklandı.
Orhan Veli tarafından yazıldığı bilinen “Önsöz”üyle şiirde değişiklik yapmak konusundaki tutumlarını kesin bir biçimde ortaya koydular. İstanbul’da Resimli Ay Matbaası’nda basılan kitabın kapağında Orhan Veli, içinde ise Orhan Veli ile birlikte Oktay Rifat ve Melih Cevdet’in de isimleri bulunmaktadır. Kitabın kapağında ayrıca, “Bu kitap sizi alışılmış şeylerden şüpheye davet edecektir.” cümlesinin yazılı olduğu bir kuşak takılmıştır. Garip hareketinin adı da işte bu kitaptan kaynaklandı.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Garip şiir akımının özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
1940 yılından sonra bu tarzda şiirler yazılmıştır.
B
Şairane kelimelere sıklıkla yer verilir.
C
Dizelerde uyaklardan sıklıkla yararlanılır.
D
Konuşma dilinin doğallığını şiire taşındığı görülür.
E
Şiirin taşıdığı sosyal değerler geleneksel olarak kalmıştır.
Açıklama:
Orhan Veli ve arkadaşları, yukarıda da belirtildiği gibi, yeni tarzdaki şiirlerini ilk olarak 1937 Eylül’ünde yayımlamaya başlarlar. Bu tarihten önce yazdıklarında genellikle dönemin şiir ortamının özelliklerini taşıyan ürünler kaleme almışlardır. 1937 sonrasında özellikle konuşma dilinin doğallığını şiire taşımak istedikleri görülür. Gerek söz dizimi bakımından, gerekse söz sanatlarının tamamen terk edilmesinden dolayı yalın bir dil ortaya çıkmıştır. Kendilerine gelene kadarki şiir anlayışında genel olarak, kendisinde önceden bir şiirsel değer bulunduğu düşünülen kelimeler, şiiri oluşturmakta önemli bir rol oynamaktaydı. Garipçiler “şairâne” olarak niteledikleri bu türden kelimelerden özellikle kaçınmışlar, şiirsel bir değer
taşımayan, bu bakımdan da şiir dili içerisinde yıpranmamış olduğunu düşündükleri kelimeleri şiirin malzemesi yapmaya çalışmışlardır. Orhan Veli şiiri, iki temel yapıya karşı çıkmıştır: Geleneksel şiirin sahip olduğu estetik özellikler ve bu özelliklerin bağlı bulunduğu sosyal değerler. Estetik özellikler bilindiği gibi şiirin yapısını oluşturan bütün ögeleri, sosyal değerler ise kendisinden önceki şiirde mevcut insan anlayışının temsil ettiği bütün değerleri kapsamaktadır.
taşımayan, bu bakımdan da şiir dili içerisinde yıpranmamış olduğunu düşündükleri kelimeleri şiirin malzemesi yapmaya çalışmışlardır. Orhan Veli şiiri, iki temel yapıya karşı çıkmıştır: Geleneksel şiirin sahip olduğu estetik özellikler ve bu özelliklerin bağlı bulunduğu sosyal değerler. Estetik özellikler bilindiği gibi şiirin yapısını oluşturan bütün ögeleri, sosyal değerler ise kendisinden önceki şiirde mevcut insan anlayışının temsil ettiği bütün değerleri kapsamaktadır.
Soru 82
Orhan Veli'nin, Ahmet Haşim'in “Bir Günün Sonunda Arzu” şiirinin “Göllerde bu dem bir kamış olsam!” biçimindeki ifadesini değiştirerek kullandığı teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öyküleme
B
Parodi
C
Duygusal söylem
D
İroni
E
Yineleme
Açıklama:
Orhan Veli, “Bir Günün Sonunda Arzu” şiirinin “Göllerde bu dem bir kamış olsam!” biçimindeki son dizesi parodi tekniğiyle gülünçleştirilmektedir.
Soru 83
Garip akımında doğallaşma süreci hangi poetik görüşte açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Vezin ve kafiye şairin duygu ve düşüncelerine hükmetmektedir.
B
Ahenk kavramının vezin ve kafiyeye bağlı olduğu sanılmıştır.
C
Gelenek, şiiri, ana ögelerini vezin ve kafiyenin oluşturduğu “nazım” olarak korumuştur.
D
Geleneksel şiirde karakterler hep kahramanlaştırılmıştır.
E
Gelenek, şiiri konuşma dilinden ayırmıştır.
Açıklama:
Gelenek, şiiri (söz söyleme sanatını) konuşma dilinden ayırmıştır ve bu durum kanıksanmış, buna alışılmıştır. Doğallaşma arzusu gösteren ürünler bu yüzden “garip” karşılanmakta, şaşırtıcı bulunmaktadır. Garipçilere göre şiirin konuşma dilinden ayrı bir söz dizimi ve sözcük dağarı olmamalıdır.
Soru 84
Garip akımının şiirlerindeki insan tipi hangi ifadeyle betimlenmiştir?
Seçenekler
A
Hasta İnsan
B
Yaşlı Adam
C
Kahraman
D
Küçük Adam
E
Köylü
Açıklama:
Garip şiirinin Türk edebiyatında yaptığı en önemli yenilik, şiirin konu sınırını ortadan kaldırmak olmuştur. Şiiri biçimiyle ve özüyle basitleştirmek isteyen Orhan Veli ve arkadaşları, bu anlayışa uygun olarak her şeyin şiirin konusu olabileceğini gösterdiler. Bunun yolu olarak da, şiirlerinin öznesi olan insanı, toplumun alt gelir gruplarında bulunan sıradan, alelâde, günlük geçiminin, küçük tasaların peşinde koşan küçük adamlardan seçmeyi gördüler. Böylece bu insana bağlı olarak işlenecek diğer konular da kendiliğinden basitleşti.
Soru 85
Garip akımı için hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Garip şairlerinin bütün şiirlerinde akımın özellikleri görülür.
B
Türk şiirinin akışını değiştirmişlerdir.
C
Sürrealizm, Garipçilerle ilişkilendirilmiştir.
D
Türk edebiyatında modernist atılımın öncüsü yapmaktadır.
E
Garipçilere Birinci Yeni adı İkinci Yeni şairlerinin çıkışından sonra verilmiştir.
Açıklama:
Garip şairlerinin bütün şiirlerinde bu akımın bütün özelliklerini izledikleri söylenemez.
Soru 86
Garip akımına karşı yapılan en önemli eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kafiye ve uyak kullanılmaması
B
İşlediği konular
C
Yeni bir tarz yaratılması
D
Şiire mizah katması
E
Geleneksel şiir anlayışını kötülemesi
Açıklama:
Garip esprinin öne çıkmasına yol açmış, özellikle öncü üçlüyü izleyenlerde basit nüktelerle şiir yazılabileceği gibi bir sanı oluşmuştur.
Soru 87
Garip önsözüne göre şiir için en önemli öge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anlam
B
Vezin ve uyak
C
Şairane kelimeler
D
Şiirin konusu
E
Şiirin etkileyiciliği
Açıklama:
Dizeyi geleneksel işlevinden koparmak. Bu uygulama ile Türk şiirinde öteden beri bağımsız bir değer olarak görülen, şiir içinde kendisine özerk bir alan oluşturmuş bulunan dize önemini kaybetmiş, sözcük ve/veya hece sayıları değişken dizeler bir dinamizm oluşturduğu gibi anlamın şiirin bütününe yayılmasını da sağlamıştır.
Soru 88
“Kitabe-i Seng-i Mezar” şiiri alayla karşılanan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Melih Cevdet Anday
B
Orhan Veli Kanık
C
Oktay Rifat Horozcu
D
Ahmet Hamdi Tanpınar
E
Mehmet Ali Sel
Açıklama:
Orhan Veli’nin 1938’de yayımladığı “Kitabe-i Seng-i Mezar” şiiri alayla karşılanan, eleştirilen bir metin olmuştur.
Ünite 4
Soru 1
Nâzım Hikmet’in yaşamını ve düşünce dünyasını etkileyen önemli olaylardan birisi 1921 yılında Millî Mücadele’ye katılmak üzere bir grup arkadaşıyla gittiği yer neresidir?
Seçenekler
A
İnebolu
B
Batum
C
Moskova
D
Ankara
E
Almanya
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabileceksiniz.
Nâz›m Hikmet’in yaflam›n› ve düflünce dünyas›n› etkileyen önemli olaylardan birisi 1921 y›l›nda Millî Mücadele’ye kat›lmak üzere bir grup arkadafl›yla birlikte geçtikleri ‹nebolu’da gerçekleflmifltir
Nâz›m Hikmet’in yaflam›n› ve düflünce dünyas›n› etkileyen önemli olaylardan birisi 1921 y›l›nda Millî Mücadele’ye kat›lmak üzere bir grup arkadafl›yla birlikte geçtikleri ‹nebolu’da gerçekleflmifltir
Soru 2
Nazım Hikmetin ilk şiir kitabı olan "Güneşi içenlerin Türküsü" nerede basılmıştır?
Seçenekler
A
Moskova
B
Bakü
C
Viyana
D
Ankara
E
Almanya
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabileceksiniz.
İlk Şiir kitab› Güneşi içenlerin Türküsü Bakü’de (1928) bas›l›r.
İlk Şiir kitab› Güneşi içenlerin Türküsü Bakü’de (1928) bas›l›r.
Soru 3
Nâzım Hikmet portresi üç ayrı algı çerçevesinde çizilmektedir. Birincisi sosyalist düşüncenin dünya çapında temsilini yapmış başarılı bir Türk şairi, ikincisi vatanına ihanet etmiş bir komünist, üçüncüsü ise aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
sosyalizm düşüncesinin propagandasıdır
B
yaşamı ve sanatını içine alan şiirlerdir
C
aşkları evlilikleri, memleket özlemi gibi motiflerle çizilen bir popüler kültür imgesidir.
D
yaşamını ve sanatını bu denli iç içe geçirmiş bir sanatçı olması
E
estetik değerleri üzerinde yoğunlaşmasıdır
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabileceksiniz.
Nâz›m Hikmet portresi üç ayr› alg› çerçevesinde çizilmektedir. Birincisi sosyalist düflüncenin dünya çap›nda temsilini yapm›fl baflar›l› bir Türk flairi, ikincisi vatan›na ihanet etmifl bir komünist, üçüncüsü ise aflklar›, evlilikleri, memleket özlemi gibi motiflerle çizilen bir popüler kültür imgesidir.
Nâz›m Hikmet portresi üç ayr› alg› çerçevesinde çizilmektedir. Birincisi sosyalist düflüncenin dünya çap›nda temsilini yapm›fl baflar›l› bir Türk flairi, ikincisi vatan›na ihanet etmifl bir komünist, üçüncüsü ise aflklar›, evlilikleri, memleket özlemi gibi motiflerle çizilen bir popüler kültür imgesidir.
Soru 4
Nazım Hikmeti'in 1922 yılında yazdığı ve özellikleri biçimiyle Türk edebiyatında bir yenilik öncüsü olan şiirinin adı nedir?
Seçenekler
A
Kuvayi milliye destanı
B
memleketimden insan manzaraları
C
saat 21-22 şiirleri
D
açların gözbebekleri
E
rubailer
Açıklama:
Nâzım Hikmet’in Şiirinin özelliklerini, Türk Şiiri içerisindeki yerini ve etkisini açıklayabileceksiniz.
1922’de yazd›¤› “Açlar›n Gözbebekleri” adl› bu fliir, özellikle biçimiyle Türk edebiyat›nda bir yenilik öncüsü olarak karfl›lanm›flt›r:
1922’de yazd›¤› “Açlar›n Gözbebekleri” adl› bu fliir, özellikle biçimiyle Türk edebiyat›nda bir yenilik öncüsü olarak karfl›lanm›flt›r:
Soru 5
Nazım Hikmetin şiirinin ana özelliklerini uymayan şık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şiirin görünüşünü özel bir dikkat ile örme
B
İçeriğe uygun bir ses düzeni oluşturma
C
3. Sinemotografik bir anlatımı benimseme
D
Şiir, roman, öykü, tiyatro, senaryo gibi edebiyat türlerinin birbirine zıt özellikler taşıyan ögelerini bir araya getirme; hem birimi , hemde bütünü gözeten, hem solo hem de orkestra oluşturmayı amaçlayan yapı
E
Şiirlerine tekil açından bakıldığında hem modernist, hem geleneksel ögeleri kullanmaktan kaçınma
Açıklama:
Nâzım Hikmet’in Şiirinin özelliklerini, Türk Şiiri içerisindeki yerini ve etkisini açıklayabileceksiniz.
Onun fliirinin ana özelliklerini flöyle belirtebiliriz: 1. fiiirin görünüflünü (basamakl› dizeler, büyük-küçük harfleri geleneksel anlay›fltan farkl› kullanma, ayn› sayfa ve fliirde farkl› puntolardaki harfleri bir arada kullanma) özel bir dikkat ile örme, 2. ‹çeri¤e uygun bir ses düzeni oluflturma (“Makinalaflmak” fliirindeki “trrrrrum/trrrrrum/trrrrum/trak tiki tak” gibi makine taklidi ses ö¤elerini kullanmas› ve daha baflka örnekler), 3. Sinemotografik bir anlat›m› benimseme (meselâ, “Salk›msö¤üt” fliirinde yerde kalan askerin atl›lar›n uzaklaflmas›n› izleyifli; “atl›lar atl›lar k›z›l atl›lar” dizesinin, her bir sat›rda k›salt›larak “at” sözcü¤üne kadar indirilmesi ile görüntü ve ses ögelerini birlikte kullanan bir sinema imgesi oluflturur ve bu anlat›m tarz›n› Memleketimden ‹nsan Manzaralar› kitab›ndaki fliirlerde de kullan› r.), 4. fiiir, roman, öykü, tiyatro, senaryo gibi edebiyat türlerinin birbirine z›t özellikler tafl›yan ö¤elerini bir araya getirme; hem birimi (m›sra-› bercesteyi), hem de bütünü gözeten, hem solo hem de orkestra oluflturmay› amaçlayan yap›, 5. fiiirlerinin bütünü aç›s›ndan bak›ld›¤›nda hem modernist, hem geleneksel ö¤eleri 4. Ünite - Nâz›m Hikmet ve Toplumcu Gerçekçi fiiir 67 kullanmaktan kaç›nmama, 6. Bütün bunlar› birlefltiren bir zemin olarak biçim ve içerikte Marksist dünya görüflünü fliir anlay›fl›n›n temeline oturtmak.
Onun fliirinin ana özelliklerini flöyle belirtebiliriz: 1. fiiirin görünüflünü (basamakl› dizeler, büyük-küçük harfleri geleneksel anlay›fltan farkl› kullanma, ayn› sayfa ve fliirde farkl› puntolardaki harfleri bir arada kullanma) özel bir dikkat ile örme, 2. ‹çeri¤e uygun bir ses düzeni oluflturma (“Makinalaflmak” fliirindeki “trrrrrum/trrrrrum/trrrrum/trak tiki tak” gibi makine taklidi ses ö¤elerini kullanmas› ve daha baflka örnekler), 3. Sinemotografik bir anlat›m› benimseme (meselâ, “Salk›msö¤üt” fliirinde yerde kalan askerin atl›lar›n uzaklaflmas›n› izleyifli; “atl›lar atl›lar k›z›l atl›lar” dizesinin, her bir sat›rda k›salt›larak “at” sözcü¤üne kadar indirilmesi ile görüntü ve ses ögelerini birlikte kullanan bir sinema imgesi oluflturur ve bu anlat›m tarz›n› Memleketimden ‹nsan Manzaralar› kitab›ndaki fliirlerde de kullan› r.), 4. fiiir, roman, öykü, tiyatro, senaryo gibi edebiyat türlerinin birbirine z›t özellikler tafl›yan ö¤elerini bir araya getirme; hem birimi (m›sra-› bercesteyi), hem de bütünü gözeten, hem solo hem de orkestra oluflturmay› amaçlayan yap›, 5. fiiirlerinin bütünü aç›s›ndan bak›ld›¤›nda hem modernist, hem geleneksel ö¤eleri 4. Ünite - Nâz›m Hikmet ve Toplumcu Gerçekçi fiiir 67 kullanmaktan kaç›nmama, 6. Bütün bunlar› birlefltiren bir zemin olarak biçim ve içerikte Marksist dünya görüflünü fliir anlay›fl›n›n temeline oturtmak.
Soru 6
“...
Benim şiirime ilham veren perimin omuzlarında açılan kanat: asma köprüerimin demir putrellerindendir!.
Dinlenir, dinlenmez değil bülbülün güle karşı feryatları..
Fakat asıl benim anladığım dil:-
Bakır, demir, tahta, kemik ve kirişlerle çalınan
Bethovenin sonatları..
Sen istediğin kadar tozu dumana katar sürebilirsin atını!.
Ben değişmem en halisüddem arap atına; saatte 110 kilometrelik sür’atini demir raylarda koşan demir beygirimin!.”
Bu şiir Nâzım Hikmet’in hangi eserine aittir?
Benim şiirime ilham veren perimin omuzlarında açılan kanat: asma köprüerimin demir putrellerindendir!.
Dinlenir, dinlenmez değil bülbülün güle karşı feryatları..
Fakat asıl benim anladığım dil:-
Bakır, demir, tahta, kemik ve kirişlerle çalınan
Bethovenin sonatları..
Sen istediğin kadar tozu dumana katar sürebilirsin atını!.
Ben değişmem en halisüddem arap atına; saatte 110 kilometrelik sür’atini demir raylarda koşan demir beygirimin!.”
Bu şiir Nâzım Hikmet’in hangi eserine aittir?
Seçenekler
A
Ferhat ile Şirin
B
Sabahat
C
Memleketimden insan manzaraları
D
Şeyh Bedrettin Destanı
E
San'at Telakkisi
Açıklama:
Nâzım Hikmet’in Şiirinin özelliklerini, Türk Şiiri içerisindeki yerini ve etkisini açıklayabileceksiniz.
Nâz›m Hikmet’in Türk edebiyat›ndaki yeri büyük ölçüde bu ideolojik tutumu esteti¤inin temeline koymas›d›r. “San’at Telakkisi” adl› fliirinde aç›klad›¤› flu görüfller onun fliir anlay›fl›n› da ortaya koymaktad›r: 66 Cumhuriyet Dönemi Türk fiiiri S O R U D ‹ K K A T SIRA S‹ZDE DÜfiÜNEL‹M SIRA S‹ZDE S O R U DÜfiÜNEL‹M D ‹ K K A T SIRA S‹ZDE SIRA S‹ZDE AMAÇLARIMIZN NAMAÇLARIMIZ K ‹ T A P T E L E V ‹ Z Y O N K ‹ T A P T E L E V ‹ Z Y O N ‹ N T E R N E T ‹ N T E R N E T MA K A L E MA K A L E 2 “... Benim fliirime ilham veren perimin omuzlar›nda aç›lan kanat: asma köprülerimin demir putrellerindendir!. Dinlenir, dinlenmez de¤il bülbülün güle karfl› feryatlar›.. Fakat as›l benim anlad›¤›m dil:- Bak›r, demir, tahta, kemik ve kirifllerle çal›nan Bethovenin sonatlar›.. Sen istedi¤in kadar tozu dumana katar sürebilirsin at›n›!. Ben de¤iflmem en halisüddem arap at›na; saatte 110 kilometrelik sür’atini demir raylarda koflan demir beygirimin!.”
Nâz›m Hikmet’in Türk edebiyat›ndaki yeri büyük ölçüde bu ideolojik tutumu esteti¤inin temeline koymas›d›r. “San’at Telakkisi” adl› fliirinde aç›klad›¤› flu görüfller onun fliir anlay›fl›n› da ortaya koymaktad›r: 66 Cumhuriyet Dönemi Türk fiiiri S O R U D ‹ K K A T SIRA S‹ZDE DÜfiÜNEL‹M SIRA S‹ZDE S O R U DÜfiÜNEL‹M D ‹ K K A T SIRA S‹ZDE SIRA S‹ZDE AMAÇLARIMIZN NAMAÇLARIMIZ K ‹ T A P T E L E V ‹ Z Y O N K ‹ T A P T E L E V ‹ Z Y O N ‹ N T E R N E T ‹ N T E R N E T MA K A L E MA K A L E 2 “... Benim fliirime ilham veren perimin omuzlar›nda aç›lan kanat: asma köprülerimin demir putrellerindendir!. Dinlenir, dinlenmez de¤il bülbülün güle karfl› feryatlar›.. Fakat as›l benim anlad›¤›m dil:- Bak›r, demir, tahta, kemik ve kirifllerle çal›nan Bethovenin sonatlar›.. Sen istedi¤in kadar tozu dumana katar sürebilirsin at›n›!. Ben de¤iflmem en halisüddem arap at›na; saatte 110 kilometrelik sür’atini demir raylarda koflan demir beygirimin!.”
Soru 7
Cumhuriyet dönemi şiiri içerisindeki Toplumcu gerçekçi anlayışın ilk ve en önemli temsilcisi kimdir?
Seçenekler
A
Cahit Irgat
B
Rıfat ilgaz
C
Nazım Hikmet
D
A.Kadir
E
Ömer Faruk Toprak
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının Türk Şiirindeki yerini tartışabileceksiniz.
fiimdi bu ilkeler çerçevesinde fliirini kuran flairlerin Cumhuriyet dönemi fliiri içerisindeki yerini belirlemeye çal›flal›m. Toplumcu gerçekçi anlay›fl›n ilk ve en önemli temsilcisi olan Nâz›m Hikmet’i yukar›da ayr›nt›l› olarak inceledik
fiimdi bu ilkeler çerçevesinde fliirini kuran flairlerin Cumhuriyet dönemi fliiri içerisindeki yerini belirlemeye çal›flal›m. Toplumcu gerçekçi anlay›fl›n ilk ve en önemli temsilcisi olan Nâz›m Hikmet’i yukar›da ayr›nt›l› olarak inceledik
Soru 8
NâzIm Hikmet’in Şiirlerinden ve düşüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kuşağı toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerin önde gelenleri aşağıdakilerden hangisi değildir
Seçenekler
A
Cahit Irgat
B
Mehmet Akif
C
M. Niyazi Akıncıoğlu
D
Ömer Faruk Toprak
E
Mehmet Kemal
Açıklama:
Nâzım Hikmet’in Şiirinin özelliklerini, Türk Şiiri içerisindeki yerini ve etkisini açıklayabileceksiniz.
Nâz›m Hikmet’in fliirlerinden ve düflüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kufla¤› toplumcu gerçekçileri olarak adland›r›lan flairlerin önde gelenleri R›fat Ilgaz (1911- 1993), Cahit Irgat (1916-1971), A. Kadir (‹brahim Abdülkadir Meriçboyu, 1917- 70 Cumhuriyet Dönemi Türk fiiiri 4 A M A Ç N 1985), M. Niyazi Ak›nc›o¤lu (1919-1979), Ömer Faruk Toprak (1920-1979), Enver Gökçe (1920-1981), Mehmet Kemal (Kurflunluo¤lu, 1920), Arif Damar (1925), Ahmet Arif (1927-1991), fiükran Kurdakul’dur (1927). Bunlara kimi kaynaklarda önceki kuflaktan Hasan ‹zzettin Dinamo ile afla¤›da Mavi Hareketi bafll›¤› alt›nda ayr› ca anlat›lacak olan Attila ‹lhan (1925-2005) da kat›l›r.
Nâz›m Hikmet’in fliirlerinden ve düflüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kufla¤› toplumcu gerçekçileri olarak adland›r›lan flairlerin önde gelenleri R›fat Ilgaz (1911- 1993), Cahit Irgat (1916-1971), A. Kadir (‹brahim Abdülkadir Meriçboyu, 1917- 70 Cumhuriyet Dönemi Türk fiiiri 4 A M A Ç N 1985), M. Niyazi Ak›nc›o¤lu (1919-1979), Ömer Faruk Toprak (1920-1979), Enver Gökçe (1920-1981), Mehmet Kemal (Kurflunluo¤lu, 1920), Arif Damar (1925), Ahmet Arif (1927-1991), fiükran Kurdakul’dur (1927). Bunlara kimi kaynaklarda önceki kuflaktan Hasan ‹zzettin Dinamo ile afla¤›da Mavi Hareketi bafll›¤› alt›nda ayr› ca anlat›lacak olan Attila ‹lhan (1925-2005) da kat›l›r.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi 1940 Kuşağı toplumcu-gerçekçi şiir anlayışını temsil eden şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Şükran Kurdakul
B
Arif Damar
C
Mehmet Kemal Kurşunluoğlu
D
Enver Gökçe
E
Cahit Sıtkı Tarancı
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının Türk Şiirindeki yerini tartışabileceksiniz.
Nâzım Hikmet’in şiirlerinden ve düşüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kuşağı toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerin önde gelenleri Rıfat Ilgaz (1911-1993), Cahit Irgat (1916-1971), A. Kadir (İbrahim Abdülkadir Meriçboyu, 1917-1985), M. Niyazi Akıncıoğlu (1919-1979), Ömer Faruk Toprak (1920-1979), EnverGökçe (1920-1981), Mehmet Kemal (Kurşunluoğlu, 1920), Arif Damar (1925), Ahmet Arif (1927-1991), Şükran Kurdakul’dur (1927). Bunlara kimi kaynaklarda önceki kuşaktan Hasan İzzettin Dinamo ile aşağıda Mavi Hareketi başlığı altında ayrıca anlatılacak olan Attila İlhan (1925-2005) da katılır.
Nâzım Hikmet’in şiirlerinden ve düşüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kuşağı toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerin önde gelenleri Rıfat Ilgaz (1911-1993), Cahit Irgat (1916-1971), A. Kadir (İbrahim Abdülkadir Meriçboyu, 1917-1985), M. Niyazi Akıncıoğlu (1919-1979), Ömer Faruk Toprak (1920-1979), EnverGökçe (1920-1981), Mehmet Kemal (Kurşunluoğlu, 1920), Arif Damar (1925), Ahmet Arif (1927-1991), Şükran Kurdakul’dur (1927). Bunlara kimi kaynaklarda önceki kuşaktan Hasan İzzettin Dinamo ile aşağıda Mavi Hareketi başlığı altında ayrıca anlatılacak olan Attila İlhan (1925-2005) da katılır.
Soru 10
Bu şehrin Çocukları (1945), Rüzgârlarım Konuşuyor (1947), Ortalık (1952) ve
Irgadın Türksü (1966) adlı kitaplarında topladığı şiirleriyle toplumcu gerçekçi şairler arasında yer alan şair kimdir?
Irgadın Türksü (1966) adlı kitaplarında topladığı şiirleriyle toplumcu gerçekçi şairler arasında yer alan şair kimdir?
Seçenekler
A
Cahit Irgat
B
Niyazi Akıncıoğlu
C
Ahmet Arif
D
Cahit Sıtkı
E
Tarık Dursun
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi şiir anlayışını temsil eden ve 1940 kuşağı olarak adlandırılan şairleri, şiirlerinin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Bu fiehrin Çocuklar› (1945), Rüzgârlar›m Konufluyor (1947), Ortal›k (1952) ve Irgad›n Türküsü (1966) adl› kitaplar›nda toplad›¤› fliirleriyle toplumcu gerçekçi flairler aras›nda yer alan Cahit Irgat da, toplumcu dünya görüflü ile Garip fliiri aras›nda gidip gelen ürünlere imza atm›flt›r.
Bu fiehrin Çocuklar› (1945), Rüzgârlar›m Konufluyor (1947), Ortal›k (1952) ve Irgad›n Türküsü (1966) adl› kitaplar›nda toplad›¤› fliirleriyle toplumcu gerçekçi flairler aras›nda yer alan Cahit Irgat da, toplumcu dünya görüflü ile Garip fliiri aras›nda gidip gelen ürünlere imza atm›flt›r.
Soru 11
Mavi hareketi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bütün eleştirmenlerce bir hareket olduğu kabul edilir.
B
İlk sayıdan itibaren etkili bir edebiyat ortamı oluşturmuştur.
C
İkinci Yeni akımına dâhildir.
D
Eleştirilerle Garip şiir hareketini yıpratmıştır.
E
Etkisi sonraki yıllarda da devam etmiştir.
Açıklama:
Mavi hareketi olarak adlandırılan edebiyat etkinliğinin şiire yansımasını, Türk Şiirindeki yerini, Attilâ ilhan ve Ahmet Oktay’ın şairliğini tartışabileceksiniz.
Soru 12
Mavi hareketi dönemin edebiyat ortamında özellikle aşağıdakilerden hangi yönüyle etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Eleştirel olma
B
Yenilik getiren şiirler
C
Sentezcilik
D
Önceki kuşağı takip etme
E
Marksizm
Açıklama:
Mavi hareketi olarak adlandırılan edebiyat etkinliğinin şiire yansımasını, Türk Şiirindeki yerini, Attilâ ilhan ve Ahmet Oktay’ın şairliğini tartışabileceksiniz.
Soru 13
1940 kuşağı toplumcu gerçekçi şairlerin Nâzım Hikmet şiirinden ayrılan yönü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdeolojik tutum tamamen terk edilmiştir.
B
Basamaklı dize anlayışının yerini öyküleme tekniği almaya başlamıştır.
C
Toplumsal sorunların yerine tamamen bireysel sorunlar işlenmiştir.
D
Yer yer hece ve aruzun ahenginden faydalanılmıştır.
E
Şiirde görselliğe daha çok önem verilmiştir.
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının Türk Şiirindeki yerini tartışabileceksiniz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Attila İlhan şiirinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İlk kaynaklarında Nâzım Hikmet vardır.
B
Şiir dilinde argo ve küfür bulunmaz.
C
Batı şiiri estetiği ile gelenek arasında sentez oluşturur.
D
Zengin benzetmeli, içli ve derindir.
E
Toplumcu gerçekçi anlayışla divan şiiri geleneğini birleştirmek ister.
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi şiir anlayışını temsil eden ve 1940 kuşağı olarak adlandırılan şairleri, şiirlerinin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Attila İlhan şiirinin özelliklerinden biri sayılamaz?
Seçenekler
A
İlk kaynaklarında Nâzım Hikmet vardır.
B
Gelenek ve moderni sentezler.
C
Şiir dilinde argo ve küfür bulunmaz.
D
Zengin benzetmeli, içli ve derindir.
E
Toplumcu gerçekçi anlayışla divan şiiri geleneğini birleştirmek ister.
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi şiir anlayışını temsil eden ve 1940 kuşağı olarak adlandırılan şairleri, şiirlerinin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 16
Mavi hareketi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İmgeyi öne çıkarması Garip şiir anlayışını yıpratmıştır.
B
Bütün eleştirmenlerce bir hareket olduğu kabul edilir.
C
İlk sayıdan itibaren etkili bir edebiyat ortamı oluşturmuştur.
D
İkinci Yeni akımına dâhildir.
E
Etkisi sonraki yıllarda da devam etmiştir.
Açıklama:
Mavi hareketi olarak adlandırılan edebiyat etkinliğinin şiire yansımasını, Türk Şiirindeki yerini, Attilâ ilhan ve Ahmet Oktay’ın şairliğini tartışabileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi 1940 kuşağı toplumcu gerçekçiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rıfat Ilgaz
B
Nâil V.
C
Cahit Irgat
D
A. Kadir
E
M. Niyazi Akıncıoğlu
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi şiir anlayışını temsil eden ve 1940 kuşağı olarak adlandırılan şairleri, şiirlerinin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Atilla İlhan'ın şiir kitaplarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sisler Bulvarı
B
Yağmur Kaçağı
C
Dr. Kalligari’nin Dönüşü
D
Ben Sana Mecburum
E
Bela Çiçeği
Açıklama:
Mavi hareketi olarak adlandırılan edebiyat etkinliğinin şiire yansımasını, Türk Şiirindeki yerini, Attilâ ilhan ve Ahmet Oktay’ın şairliğini tartışabileceksiniz.
Attilâ İlhan şiirine genel olarak üç dönem halinde yaklaşmak mümkündür:
Toplumcu gerçekçi dönem (Duvar ve Sisler Bulvarı kitapları), bireyselliğin varoluş içinde algılanılmaya çalışıldığı dönem (Yağmur Kaçağı, Ben Sana Mecburum,
Bela Çiçeği ve Yasak Sevişmek kitapları), Divan şiiri birikimine yöneldiği dönem
(Tutuklunun Günlüğü ve daha sonraki kitapları). Bütün bu şiirler toplamıyla
Attilâ İlhan, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde çağdaş kentli bireyin duygularını
yansıtan lirizmi ile ve gelenekten özellikle müzikal değerler bakımından kendine
özgü yararlanma tarzıyla özel bir yer edinmiştir.
İlk dönem şiirlerinde Ahmet Arif’ten etkilendiğini belirten Ahmet Oktay, 1960’tan
sonraki şiirlerinde İkinci Yeni şiir akımı ile toplumcu gerçekçi anlayışın etkisi altında
görünür. Oktay, Dr. Kalligari’nin Dönüşü (1966) ve Yol Üstündeki Semender (1987)
Attilâ İlhan şiirine genel olarak üç dönem halinde yaklaşmak mümkündür:
Toplumcu gerçekçi dönem (Duvar ve Sisler Bulvarı kitapları), bireyselliğin varoluş içinde algılanılmaya çalışıldığı dönem (Yağmur Kaçağı, Ben Sana Mecburum,
Bela Çiçeği ve Yasak Sevişmek kitapları), Divan şiiri birikimine yöneldiği dönem
(Tutuklunun Günlüğü ve daha sonraki kitapları). Bütün bu şiirler toplamıyla
Attilâ İlhan, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde çağdaş kentli bireyin duygularını
yansıtan lirizmi ile ve gelenekten özellikle müzikal değerler bakımından kendine
özgü yararlanma tarzıyla özel bir yer edinmiştir.
İlk dönem şiirlerinde Ahmet Arif’ten etkilendiğini belirten Ahmet Oktay, 1960’tan
sonraki şiirlerinde İkinci Yeni şiir akımı ile toplumcu gerçekçi anlayışın etkisi altında
görünür. Oktay, Dr. Kalligari’nin Dönüşü (1966) ve Yol Üstündeki Semender (1987)
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Mavi Hareketi’nin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Uzun ömürlü bir edebiyat hareketi olması
B
Atilla İlhan’ın öncülüğünde gelişmesi
C
1940 kuşağı toplumcu gerçekçilerin devamı olması
D
Garipçileri destekler nitelikte olması
E
Toplumcu gerçekçi anlayışı benimsememeleri
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının Türk Şiirindeki yerini tartışabileceksiniz.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi toplumcu gerçekçi şiir anlayışının özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Metafizik olana ilgi duyma
B
Bireyselliği savunma
C
Didaktik olamama
D
Yaşamın doğal alanla sınırlı olmaması
E
Tezli olma
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının Türk Şiirindeki yerini tartışabileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi 1940 kuşağı toplumcu gerçekçi şairlerinden değildir?
Seçenekler
A
Rıfat Ilgaz
B
Cahit Irgat
C
Niyazi Akıncıoğlu
D
Enver Gökçe
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının Türk Şiirindeki yerini tartışabileceksiniz.
Nâzım Hikmet’in şiirlerinden ve düşüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kuşağı
toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerin önde gelenleri Rıfat Ilgaz (1911-
1993), Cahit Irgat (1916-1971), A. Kadir (İbrahim Abdülkadir Meriçboyu, 1917-1985), M. Niyazi Akıncıoğlu (1919-1979), Ömer Faruk Toprak (1920-1979), Enver
Gökçe (1920-1981), Mehmet Kemal (Kurşunluoğlu, 1920), Arif Damar (1925),
Ahmet Arif (1927-1991), Şükran Kurdakul’dur (1927). Bunlara kimi kaynaklarda
önceki kuşaktan Hasan İzzettin Dinamo ile aşağıda Mavi Hareketi başlığı altında
ayrıca anlatılacak olan Attila İlhan (1925-2005) da katılır
Nâzım Hikmet’in şiirlerinden ve düşüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kuşağı
toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerin önde gelenleri Rıfat Ilgaz (1911-
1993), Cahit Irgat (1916-1971), A. Kadir (İbrahim Abdülkadir Meriçboyu, 1917-1985), M. Niyazi Akıncıoğlu (1919-1979), Ömer Faruk Toprak (1920-1979), Enver
Gökçe (1920-1981), Mehmet Kemal (Kurşunluoğlu, 1920), Arif Damar (1925),
Ahmet Arif (1927-1991), Şükran Kurdakul’dur (1927). Bunlara kimi kaynaklarda
önceki kuşaktan Hasan İzzettin Dinamo ile aşağıda Mavi Hareketi başlığı altında
ayrıca anlatılacak olan Attila İlhan (1925-2005) da katılır
Soru 22
Nazım Hikmet yenilik taşıyan ilk şiirlerini hangi sanat akımı etkisi altında yazmıştır?
Seçenekler
A
Realizm ve Konstrüktivizm
B
Empresyonizm ve Sürrealizm
C
Fütürizm ve Strüktüralizm
D
Halk Edebiyatı ve Divan Edebiyatı
E
Hece şiiri
Açıklama:
Nâzım Hikmet’in Şiirinin özelliklerini, Türk Şiiri içerisindeki yerini ve etkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Nazım Hikmet’in şiir kitaplarından birisidir?
Seçenekler
A
Kuvayı Milliye Destanı
B
Hasretin Prangalar Eskittim
C
Böyle Bir Sevmek
D
Yağmur Kaçağı
E
Yol Üstündeki Semender
Açıklama:
Nâzım Hikmet’in Şiirinin özelliklerini, Türk Şiiri içerisindeki yerini ve etkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi 1940 kuşağı şairlerin şiirlerinin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet şiirini geliştirmek ve sürdürmek
B
Kişisel dramlardan söz etmeleri
C
Duyarlılığın hakim olması
D
Toplumsal düşüncelere yer vermeme
E
Şiirlerinde düzyazıya yer vermeme
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının Türk Şiirindeki yerini tartışabileceksiniz.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Nazım Hikmet’in şiirlerinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Divan edebiyatından hiç yararlanmamış olması
B
Tek bir anlatım tekniği kullanması
C
İmgelere yer vermemesi
D
Sinemotografik anlatımı kullanmama
E
İdeolojik bir nitelik taşıması
Açıklama:
Nâzım Hikmet’in Şiirinin özelliklerini, Türk Şiiri içerisindeki yerini ve etkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi toplumcu gerçekçi şairlerden birisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Yahya Kemal
C
Sezai Karakoç
D
Ömer Faruk Toprak
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının Türk Şiirindeki yerini tartışabileceksiniz.
Soru 27
Nazım Hikmet’in 1921 yılında İnebolu’da tanıştığı ve düşüncelerini şekillendirdiği grubun adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fütüristler
B
Spartakistler
C
Konstrüktivistler
D
Dadaistler
E
Realistler
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
Nâzım Hikmet’in yaşamını ve düşünce dünyasını etkileyen önemli olaylardan birisi 1921 yılında Millî Mücadele’ye katılmak üzere bir grup arkadaşıyla birlikte geçtikleri İnebolu’da gerçekleşmiştir. Burada Ankara hükümetinin iznini beklerken Almanya’dan gelen Spartakistlerle tanışır. Bu grup içerisindeki Sadık Ahi’nin (Mehmet Eti) anlattığı Bolşevik Devrimi, Marks, Engels, sosyalizm, sınıf çatışmasına dair görüşlerden etkilendiği anlaşılan Nâzım Hikmet, kısa sürede bu düşünceleri benimsemiştir.
Nâzım Hikmet’in yaşamını ve düşünce dünyasını etkileyen önemli olaylardan birisi 1921 yılında Millî Mücadele’ye katılmak üzere bir grup arkadaşıyla birlikte geçtikleri İnebolu’da gerçekleşmiştir. Burada Ankara hükümetinin iznini beklerken Almanya’dan gelen Spartakistlerle tanışır. Bu grup içerisindeki Sadık Ahi’nin (Mehmet Eti) anlattığı Bolşevik Devrimi, Marks, Engels, sosyalizm, sınıf çatışmasına dair görüşlerden etkilendiği anlaşılan Nâzım Hikmet, kısa sürede bu düşünceleri benimsemiştir.
Soru 28
Nazım Hikmet’in 1924 yılında ilk çalışmaya başladığı derginin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aydınlık
B
Resimli Ay
C
Mavi
D
Dergâh
E
Akbaba
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
1924 sonlarında gizlice Türkiye’ye gelir. Aydınlık ve Orak-Çekiç dergilerinde çalışmaya başlar. Yasadışı Türkiye Komünist Partisi’ne üye olur. Parti üyelerinin tutuklanmaya başlaması üzerine Haziran 1925’te yeniden Moskova’ya gider. İstiklâl Mahkemesi tarafından gizli örgüt üyesi olmak suçlamasıyla gıyabında yargılanıp on beş yıl hapse mahkûm edilir. 1926’da Viyana’da Komünist Parti Kongresi’ne katılır. İlk şiir kitabı Güneşi İçenlerin Türküsü Bakü’de (1928) basılır. Aynı yıl Cumhuriyet’in beşinci yılı için çıkarılan aftan yararlanmak üzere gizlice Türkiye’ye giriş yapar. Hopa’da tutuklanır ve İstanbul üzerinden Ankara’ya götürülür. Üç ay hapse mahkum olur.
1924 sonlarında gizlice Türkiye’ye gelir. Aydınlık ve Orak-Çekiç dergilerinde çalışmaya başlar. Yasadışı Türkiye Komünist Partisi’ne üye olur. Parti üyelerinin tutuklanmaya başlaması üzerine Haziran 1925’te yeniden Moskova’ya gider. İstiklâl Mahkemesi tarafından gizli örgüt üyesi olmak suçlamasıyla gıyabında yargılanıp on beş yıl hapse mahkûm edilir. 1926’da Viyana’da Komünist Parti Kongresi’ne katılır. İlk şiir kitabı Güneşi İçenlerin Türküsü Bakü’de (1928) basılır. Aynı yıl Cumhuriyet’in beşinci yılı için çıkarılan aftan yararlanmak üzere gizlice Türkiye’ye giriş yapar. Hopa’da tutuklanır ve İstanbul üzerinden Ankara’ya götürülür. Üç ay hapse mahkum olur.
Soru 29
Nazım Hikmet’in şiirlerinde 1938’e kadarki şiirlerinde en ağır basan öğe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lirizm
B
Fütürizm
C
Öyküleme tekniği
D
Hitabet ögesi
E
Yapılandırmacılık
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
Şiirinin yapı özellikleri, içinde bulunduğu koşulların etkisine göre az çok değişkenlik gösterir. 1938’e kadarki şiirlerinde hitabet öğesi ağır basarken, hapiste bulunduğu 1950’ye kadarki yıllarda yazdığı şiirlerden bir kısmında öyküleme tekniğinin (Memleketimden İnsan Manzaraları gibi örneklerde), kiminde ise lirizmin ağır bastığı (Saat 21-22 şiirleri) görülür.
Şiirinin yapı özellikleri, içinde bulunduğu koşulların etkisine göre az çok değişkenlik gösterir. 1938’e kadarki şiirlerinde hitabet öğesi ağır basarken, hapiste bulunduğu 1950’ye kadarki yıllarda yazdığı şiirlerden bir kısmında öyküleme tekniğinin (Memleketimden İnsan Manzaraları gibi örneklerde), kiminde ise lirizmin ağır bastığı (Saat 21-22 şiirleri) görülür.
Soru 30
"...Benim şiirime ilham veren perimin omuzlarında açılan kanat: asma köprülerimin demir putrellerindendir!." dizeleri Nazım Hikmet’in şiir anlayışının temelini de ortaya koyan hangi şiirinden alınmıştır?
Seçenekler
A
San’at Telakkisi
B
Saat 21-22 Şiirleri
C
Memleketimden İnsan Manzaraları
D
Kuvai Milliye Destanı
E
Şeyh Bedrettin Destanı
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
Yani dünyaya, topluma ve bireye üretim tüketim ilişkileri, sınıf farkları çerçevesinde bakmak, realiteyi Marksizmin yorumladığı biçimiyle diyalektik maddecilikle ele almaktır asıl olan. Nâzım Hikmet’in Türk edebiyatındaki yeri büyük ölçüde bu ideolojik tutumu estetiğinin temeline koymasıdır. “San’at Telakkisi” adlı şiirinde açıkladığı şu görüşler onun şiir anlayışını da ortaya koymaktadır:
...
Benim
Şiirime ilham veren perimin
omuzlarında açılan kanat:
asma köprülerimin
demir putrellerindendir!.
Yani dünyaya, topluma ve bireye üretim tüketim ilişkileri, sınıf farkları çerçevesinde bakmak, realiteyi Marksizmin yorumladığı biçimiyle diyalektik maddecilikle ele almaktır asıl olan. Nâzım Hikmet’in Türk edebiyatındaki yeri büyük ölçüde bu ideolojik tutumu estetiğinin temeline koymasıdır. “San’at Telakkisi” adlı şiirinde açıkladığı şu görüşler onun şiir anlayışını da ortaya koymaktadır:
...
Benim
Şiirime ilham veren perimin
omuzlarında açılan kanat:
asma köprülerimin
demir putrellerindendir!.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Nazım Hikmet’in şiir anlayışının ana özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
İçeriğe uygun bir ses düzeni oluşturma
B
Şiirin görünüşünü özel bir dikkat ile örme
C
Sinemotografik bir anlatımı benimseme
D
Şiirlerini yalnızca Modernist bir yaklaşımla ele alma
E
Edebiyat türlerinİn zıt özelliklerini bir araya getirme
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
Onun şiirinin ana özelliklerini şöyle belirtebiliriz:
“trrrrrum/trrrrrum/trrrrum/trak tiki tak” gibi makine taklidi ses öğelerini kullanması ve daha başka örnekler),
Onun şiirinin ana özelliklerini şöyle belirtebiliriz:
- Şiirin görünüşünü (basamaklı dizeler, büyük-küçük harfleri geleneksel anlayıştan farklı kullanma, aynı sayfa ve şiirde farklı puntolardaki harfleri bir arada kullanma) özel bir dikkat ile örme,
- İçeriğe uygun bir ses düzeni oluşturma (“Makinalaşmak” şiirindeki
“trrrrrum/trrrrrum/trrrrum/trak tiki tak” gibi makine taklidi ses öğelerini kullanması ve daha başka örnekler),
- Sinemotografik bir anlatımı benimseme (meselâ, “Salkımsöğüt” şiirinde yerde kalan askerin atlıların uzaklaşmasını izleyişi; “atlılar atlılar kızıl atlılar” dizesinin, her bir satırda kısaltılarak “at” sözcüğüne kadar indirilmesi ile görüntü ve ses ögelerini birlikte kullanan bir sinema imgesi oluşturur ve bu anlatım tarzını Memleketimden İnsan Manzaraları kitabındaki şiirlerde de kullanır.),
- Şiir, roman, öykü, tiyatro, senaryo gibi edebiyat türlerinin birbirine zıt özellikler taşıyan öğelerini bir araya getirme; hem birimi (mısra-ı bercesteyi), hem de bütünü gözeten, hem solo hem de orkestra oluşturmayı amaçlayan yapı,
- Şiirlerinin bütünü açısından bakıldığında hem modernist, hem geleneksel öğeleri kullanmaktan kaçınmama,
- Bütün bunları birleştiren bir zemin olarak biçim ve içerikte Marksist dünya görüşünü şiir anlayışının temeline oturtmak.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi 1934 yılında Moskova’da toplanan Yazarlar Birliği Kongresi’nde, Maksim Gorki tarafından özetlenen toplumcu gerçekçiliğin ölçütlerinden değildir?
Seçenekler
A
Toplumcu gerçekçilik daha önceki eleştirel gerçekçilikten farklı olarak pragmatik bir edebiyattır ve bir tezi savunur.
B
“Sosyalist bireysellik ancak kolektif emek içinde gelişebilir.” Edebiyatta insanı belirleyen en temel öğe kolektivizmdir.
C
Yaşam mistik bir düşünce etrafında sürdürülmelidir. Edebiyat da bu çerçeve kapsamında ürünler yaratmalıdır.
D
"Yaşam eylemdir ve yaratmaktır. Yeryüzünde yaşayan insanın ulaşmak isteyeceği en son amaç yeryüzünde yaşamak mutluluğudur.”
E
“Sosyalist bireyselliğin geliştirilmesi bu edebiyatın ana amacıdır.” Toplumcu gerçekçilik didaktik bir amaç taşır.
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
1934’te Moskova’da toplanan Yazarlar Birliği Kongresi, Maksim Gorki tarafından özetlenen dört ilkeyle toplumcu gerçekçiliğin ölçütlerini ortaya koymuştur. Buna göre:
1934’te Moskova’da toplanan Yazarlar Birliği Kongresi, Maksim Gorki tarafından özetlenen dört ilkeyle toplumcu gerçekçiliğin ölçütlerini ortaya koymuştur. Buna göre:
- Toplumcu gerçekçilik daha önceki eleştirel gerçekçilikten farklı olarak pragmatik bir edebiyattır ve bir tezi savunur.
- “Sosyalist bireysellik ancak kolektif emek içinde gelişebilir.” Edebiyatta insanı belirleyen en temel öğe kolektivizmdir.
- “Yaşam eylemdir ve yaratmaktır. Yeryüzünde yaşayan insanın ulaşmak isteyeceği en son amaç yeryüzünde yaşamak mutluluğudur.” Yani yaşam, maddesel ve doğal olanla sınırlıdır.
- “Sosyalist bireyselliğin geliştirilmesi bu edebiyatın ana amacıdır.” Toplumcu gerçekçilik didaktik bir amaç taşır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangileri Nâzım Hikmet’in şiirlerinden ve düşüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kuşağı toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerin önde gelenlerindendir?
Seçenekler
A
Tevfik Fikret, Mehmet Emin, Mehmet Âkif
B
Rıfat Ilgaz, Cahit Irgat, Ahmet Arif
C
Ahmet Hâşim, Yakup Kadri, Nurullah Ataç
D
Ali Ekrem Bolayır, Cenap Şahabettin, Hüseyin Sîret Özsever
E
Rıza Tevfik Bölükbaşı, Ziya Gökalp, Celâl Sâhir Erozan
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
Nâzım Hikmet’in şiirlerinden ve düşüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kuşağı toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerin önde gelenleri Rıfat Ilgaz (1911-1993), Cahit Irgat (1916-1971), A. Kadir (İbrahim Abdülkadir Meriçboyu, 1917 1985), M. Niyazi Akıncıoğlu (1919-1979), Ömer Faruk Toprak (1920-1979), Enver Gökçe (1920-1981), Mehmet Kemal (Kurşunluoğlu, 1920), Arif Damar (1925), Ahmet Arif (1927-1991), Şükran Kurdakul’dur (1927). Bunlara kimi kaynaklarda önceki kuşaktan Hasan İzzettin Dinamo ile aşağıda Mavi Hareketi başlığı altında ayrıca anlatılacak olan Attila İlhan (1925-2005) da katılır.
Nâzım Hikmet’in şiirlerinden ve düşüncesinden etkilenerek yazan 1940 Kuşağı toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerin önde gelenleri Rıfat Ilgaz (1911-1993), Cahit Irgat (1916-1971), A. Kadir (İbrahim Abdülkadir Meriçboyu, 1917 1985), M. Niyazi Akıncıoğlu (1919-1979), Ömer Faruk Toprak (1920-1979), Enver Gökçe (1920-1981), Mehmet Kemal (Kurşunluoğlu, 1920), Arif Damar (1925), Ahmet Arif (1927-1991), Şükran Kurdakul’dur (1927). Bunlara kimi kaynaklarda önceki kuşaktan Hasan İzzettin Dinamo ile aşağıda Mavi Hareketi başlığı altında ayrıca anlatılacak olan Attila İlhan (1925-2005) da katılır.
Soru 34
Edebiyatımızda öykü türüne yaptığı katkılar bakımından önemli olan 1952 - 56 yılları arasında çıkarılan ve Atilla İlhan’ın dergiye katılmasıyla oluşan hareketin de adının konduğu dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mavi
B
Siyah
C
Tebliğ
D
Kaos
E
Aydınlık
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
Adını Kasım 1952-Nisan 1956 tarihleri arasında Ankara’da 32 sayı çıkan Mavi adlı dergiden alan hareketin, asıl 19. sayıdan itibaren Attilâ İlhan’ın dergiye katılması ile oluştuğu söylenebilir. Aslında edebiyatımızda daha çok Orhan Duru, Ferit Edgü, Tarık Dursun K., Tahsin Yücel, Demir Özlü gibi imzaların ortaya çıkmasını sağladığı için öykü türüne yaptığı katkı bakımından dikkati çeken derginin toplumcu gerçekçi bir yayın halini alması özellikle Attilâ İlhan ile Ahmet Oktay’ın yazıları ile gerçekleşmiştir. Attilâ İlhan “Sosyal Realizm Münasebetleri Yahut Başlangıç” adlı yazısında bir taraftan Garip Şairleri Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet’i; bir taraftan “aktif realizm taraflısı” diye nitelediği toplumcu gerçekçi şairleri; bir taraftan da Fazıl Hüsnü, Cahit Sıtkı, Cahit Külebi ve Behçet Necatigil gibi şairleri eleştirir.
Adını Kasım 1952-Nisan 1956 tarihleri arasında Ankara’da 32 sayı çıkan Mavi adlı dergiden alan hareketin, asıl 19. sayıdan itibaren Attilâ İlhan’ın dergiye katılması ile oluştuğu söylenebilir. Aslında edebiyatımızda daha çok Orhan Duru, Ferit Edgü, Tarık Dursun K., Tahsin Yücel, Demir Özlü gibi imzaların ortaya çıkmasını sağladığı için öykü türüne yaptığı katkı bakımından dikkati çeken derginin toplumcu gerçekçi bir yayın halini alması özellikle Attilâ İlhan ile Ahmet Oktay’ın yazıları ile gerçekleşmiştir. Attilâ İlhan “Sosyal Realizm Münasebetleri Yahut Başlangıç” adlı yazısında bir taraftan Garip Şairleri Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet’i; bir taraftan “aktif realizm taraflısı” diye nitelediği toplumcu gerçekçi şairleri; bir taraftan da Fazıl Hüsnü, Cahit Sıtkı, Cahit Külebi ve Behçet Necatigil gibi şairleri eleştirir.
Soru 35
Atilla İlhan’ın edebiyat ortamına girmesini sağlayan ve 1946 yılında CHP’nin açtığı şiir yarışmasında ikincilik kazanan şiiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çakır’ın Destanı
B
Otuzbeş Yaş
C
İnce Memed
D
Cebbar Oğlu Mehemmed
E
Ağrı Dağı Efsanesi
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
Attilâ İlhan 1946 yılında CHP şiir yarışmasında “Cebbar Oğlu Mehemmed” adlı şiiriyle ikincilik (birinci eser Cahit Sıtkı’nın “Otuzbeş Yaş”, üçüncü eser ise Fazıl Hüsnü’nün “Çakır’ın Destanı” adlı şiirleri olmuştur) kazanmış olmakla edebiyat ortamına adeta ünlü bir şair olarak giriş yapar. Aslında 1941’den beri toplumcu kuşak içerisinde ve o niteliği taşıyan şiirler yazmakta idi. Onun şiirinin ilk kaynaklarından birisi Nâzım Hikmet’tir. Bu yıllarda yazdığı şiirlerde folklordan gelen öğeleri sıklıkla kullanan, dizelerin ses özelliklerine dikkat eden öyküleyici bir anlatım biçimini benimsemiştir.
Attilâ İlhan 1946 yılında CHP şiir yarışmasında “Cebbar Oğlu Mehemmed” adlı şiiriyle ikincilik (birinci eser Cahit Sıtkı’nın “Otuzbeş Yaş”, üçüncü eser ise Fazıl Hüsnü’nün “Çakır’ın Destanı” adlı şiirleri olmuştur) kazanmış olmakla edebiyat ortamına adeta ünlü bir şair olarak giriş yapar. Aslında 1941’den beri toplumcu kuşak içerisinde ve o niteliği taşıyan şiirler yazmakta idi. Onun şiirinin ilk kaynaklarından birisi Nâzım Hikmet’tir. Bu yıllarda yazdığı şiirlerde folklordan gelen öğeleri sıklıkla kullanan, dizelerin ses özelliklerine dikkat eden öyküleyici bir anlatım biçimini benimsemiştir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Atilla İlhan’ın Divan şiiri birikimine yöneldiği döneminde yazdığı şiirlerdendir?
Seçenekler
A
Duvar
B
Sisler Bulvarı
C
Bela Çiçeği
D
Yağmur kaçağı
E
Tutuklunun Günlüğü
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde adı en çok tartışılan şairlerin başında gelen Nâzım Hikmet Ran’ın yaşamını, ideolojisini, tartışılan yönlerini açıklayabilmek
Attilâ İlhan şiirine genel olarak üç dönem halinde yaklaşmak mümkündür: Toplumcu gerçekçi dönem (Duvar ve Sisler Bulvarı kitaplar›), bireyselliğin varoluş içinde algılanılmaya çalışıldığı dönem (Yağmur Kaçağı, Ben Sana Mecburum, Bela Çiçeği ve Yasak Sevişmek kitapları), Divan şiiri birikimine yöneldiği dönem (Tutuklunun Günlüğü ve daha sonraki kitapları). Bütün bu şiirler toplamıyla Attilâ İlhan, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde çağdaş kentli bireyin duygularını yansıtan lirizmi ile ve gelenekten özellikle müzikal değerler bakımından kendine özgü yararlanma tarzıyla özel bir yer edinmiştir.
Attilâ İlhan şiirine genel olarak üç dönem halinde yaklaşmak mümkündür: Toplumcu gerçekçi dönem (Duvar ve Sisler Bulvarı kitaplar›), bireyselliğin varoluş içinde algılanılmaya çalışıldığı dönem (Yağmur Kaçağı, Ben Sana Mecburum, Bela Çiçeği ve Yasak Sevişmek kitapları), Divan şiiri birikimine yöneldiği dönem (Tutuklunun Günlüğü ve daha sonraki kitapları). Bütün bu şiirler toplamıyla Attilâ İlhan, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde çağdaş kentli bireyin duygularını yansıtan lirizmi ile ve gelenekten özellikle müzikal değerler bakımından kendine özgü yararlanma tarzıyla özel bir yer edinmiştir.
Soru 37
Adını M.Ö. 73 yılında Roma İmparatorluğu’na karşı ayaklanan kölelerin lideri Spartaküs’ten alan ve önderliğini Rosa Luxemburg ile Karl Liebknecht’in yaptığı Almanya’da kurulan Bolşevik örgütün adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Spartakistler
B
Bolşevikler
C
Sovyet
D
Devrim
E
Emekçi
Açıklama:
Spartakistler adını M.Ö. 73 yılında Roma İmparatorluğu’na karşı ayaklanan kölelerin lideri Spartaküs’ten alan ve önderliğini Rosa Luxemburg ile Karl Liebknecht’in yaptığı Almanya’da kurulan Bolşevik örgütten almıştır.
Soru 38
Nazım Hikmet Ran hangi şehirde dünyaya gelmiştir?
Seçenekler
A
Ankara
B
İstanbul
C
Selanik
D
Moskova
E
Petersburg
Açıklama:
Nazım Hikmet Ran Selanik'te dünyaya gelmiştir.
Soru 39
Nazım Hikmet'in ilk şiir kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sesini Kaybeden Şehir
B
Benerci Kendini Niçin Öldürdü
C
Gece Gelen Telgraf
D
Güneşi İçenlerin Türküsü
E
Kafatası
Açıklama:
Nazım Hikmet'in ilk şiir kitabı Güneşi İçenlerin Türküsü'dür.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi fütürizm akımının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Sanatta geleneksel değerleri reddeder
B
Mantıklı cümle kuruluşlarına karşı çıkar
C
Şiirde sokak dilinin kullanılmasını önerir
D
Yıkıcı olmakla kendisini niteleyen bir akımdır
E
Geçmişle geleceğin etkisi eşit derecede şiire yansır
Açıklama:
Fütürizmde geçmiş değerler, geleneksel değerler tamamen reddedilir.
Soru 41
Nazım Hikmet'in hayatını değiştiren olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim aldığı okulda öğretmeninin fikirlerinin etkilenmiş olamsı
B
Rusya'da Mayakovski ile tanışması
C
Almanya'dan gelen Spartakistlerle tanışması
D
Okuduğu kitapların onu Marksizme yönlendirmesi
E
Sosyalist ideolojiyi benimsemiş bir ailede büyümesi
Açıklama:
Nâzım Hikmet’in yaşamını ve düşünce dünyasını etkileyen önemli olaylardan birisi 1921 yılında Millî Mücadele’ye katılmak üzere bir grup arkadaşıyla birlikte geçtikleri İnebolu’da gerçekleşmiştir. Burada Ankara hükümetinin iznini beklerken Almanya’dan gelen Spartakistlerle tanışırr. Bu grup içerisindeki Sadık Ahi’nin (Mehmet Eti) anlattığı Bolşevik Devrimi, Marks, Engels, sosyalizm, sınıf çatışmasına dair görüşlerden etkilendiği anlaşılan Nâzım Hikmet, kısa sürede bu düşünceleri benimsemiştir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Nazım Hükmet'in şiirinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
İçeriğe uygun bir ses düzeni oluşturma
B
Sinemotografik bir anlatımı benimseme
C
Şiir, roman, öykü, tiyatro, senaryo gibi edebiyat türlerinin birbirine zıt özellikler taşıyan öğelerini bir araya getirme
D
Hem modernist hem geleneksel öğeleri kullanmaktan kaçınmama
E
Gelenekseli reddederek tamamen modernist unsurları sanatına işlemek
Açıklama:
Nazım Hikmet şiirlerinde hem modernist hem geleneksel öğeleri birlikte kullanmaya gayret göstermiştir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi toplumcu gerçekçiliğin ölçütlerinden değildir?
Seçenekler
A
Yaşamda bireysellik ön plandadır
B
Pragmatik bir edebiyattır
C
Edebiyatta insanı belirleyen en temel öğe kolektivizmdir
D
Yaşam, maddesel ve doğal olanla sınırlıdır
E
Didaktik bir amaç taşır
Açıklama:
Toplumcu gerçekçilikte insanı belirleyen en önemli öğe kolektivizmdir. Bireysellik yoktur.
Soru 44
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının ilk ve en önemli temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ercüment Behzat
B
İlhami Bekir
C
Mehmet Can Doğan
D
Nazım Hikmet
E
Ahmet Oktay
Açıklama:
Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının ilk ve en önemli temsilcisi Nazım Hikmet'tir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi 1940 Kuşağı toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerden değildir?
Seçenekler
A
Rıfat Ilgaz
B
Orhan Veli
C
Cahit Irgat
D
Ömer Faruk Toprak
E
Mehmet Kemal
Açıklama:
Orhan Veli 1940 Kuşağı toplumcu gerçekçileri olarak adlandırılan şairlerden değil Garip şairlerdendir.
Soru 46
Mavi Hareketi adını nereden almıştır?
Seçenekler
A
Huzuru simgeleyen mavi renkten
B
Gökyüzünden
C
Dinginliği simgeliyor olmasından
D
Bir örgüt adından
E
Ankara'daki bir derginin adından
Açıklama:
Mavi Hareketi adını Kasım 1952-Nisan 1956 tarihleri arasında Ankara’da 32 sayı çıkan Mavi adlı dergiden almıştır.
Soru 47
Mayakovski’nin ölümünden ve Sovyetler’de “Toplumcu Gerçekçilik” adı altında özellikle sosyalist ideolojinin propagandasını amaçlayan düşüncenin resmi sanat anlayışı olarak kabul edilişinden sonra etkisini yitirmiş olan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fütürizim
B
Rasyonalizm
C
Nasyonalizm
D
Romantizim
E
Neoklasik
Açıklama:
Fütürizm, İtalyan şair Filipo Tommasso Marinetti’nin 1909’da Paris’te Le Figaro gazetesinde yayımladığı bir bildiri ile ortaya çıkan edebiyat, resim, heykel, müzik gibi birçok sanat türünde etkili olan bu akımİtalya’da Faşizm’le özdeşleşerek 1920’lerin ortalarına doğru etkisini yitirmiş olmasına karşın, Rusya’da 1917 devrimi ile gelen rüzgârla Mayakovski, Hliebinikov gibi sanatçılar tarafından kendi bildirilerini yayımlayarak izlenmiştir. Rus fütürizmi de Mayakovski’nin ölümünden ve Sovyetler’de “Toplumcu Gerçekçilik” adı altında özellikle sosyalist ideolojinin propagandasını amaçlayan düşüncenin resmi sanat anlayışı olarak kabul edilişinden sonra etkisini yitirmiştir. “Gelecekçilik” anlamına gelen Fütürizm, sanatta geleneksel değerleri reddeden, mantıklı cümle kuruluşlarına karşı çıkan, şiirde sokak dilinin kullanılmasını öneren ve yıkıcı olmakla kendisini niteleyen bir akımdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi, Nazım Hikmet’in 1918’den itibaren Yeni Mecmua, Kitap,Alemdar, Ümit gibi gazete ve dergilerde yayımlanan ilk şiirlerine ilişkin tahlil ile bağdaşmaz?
Seçenekler
A
Hece vezni kullanmıştır
B
Kafiye düşürme ve dilini olgunlaştırma konusunda gelişme kaydetmiştir
C
Mütareke dönemi ve Millî Mücadele atmosferi içerisinde yazılmıştır
D
Ulusal duygular işlenmiştir
E
Basamaklı olan şiir biçimini kullanmıştır
Açıklama:
Şair, 17 yaşında yazdığı “Serviliklerde” başlığını taşıyan yayımlanmış ilk şiirini Yahya Kemal’in düzelttiğini söyler. 1918’den itibaren Yeni Mecmua, Kitap, Alemdar, Ümit gibi gazete ve dergilerde yayımlanan ilk şiirlerinde mütareke dönemi ve Millî Mücadele atmosferi içerisinde ulusal duygular işlenmiştir. Bu şiirlerde hece vezni, kafiye düşürme ve dilini olgunlaştırma konusunda gelişme kaydettiği görülür.
Nâzım Hikmet, Rusya’da Marksizme bağlanmış, insana, topluma, insan ilişkilerine bakışı Marksizm’in diyalektik ve tarihsel materyalizm kuramına göre biçimlenmiştir. Bu yıllarda Vladimir V. Mayakovski (1893-1930) başta olmak üzere Rus fütüristleri ile konstrüktivistlerinin sanat görüşlerini tanır ve şiir anlayışı bu yönde değişir. Vezinsiz ve basamaklı dizelerden oluşan şiir biçimini ilk defa bu yıllarda denemeye başlar.
Yanıt E seçneğidir.
Nâzım Hikmet, Rusya’da Marksizme bağlanmış, insana, topluma, insan ilişkilerine bakışı Marksizm’in diyalektik ve tarihsel materyalizm kuramına göre biçimlenmiştir. Bu yıllarda Vladimir V. Mayakovski (1893-1930) başta olmak üzere Rus fütüristleri ile konstrüktivistlerinin sanat görüşlerini tanır ve şiir anlayışı bu yönde değişir. Vezinsiz ve basamaklı dizelerden oluşan şiir biçimini ilk defa bu yıllarda denemeye başlar.
Yanıt E seçneğidir.
Soru 49
Nazım Hikmet aşağıdaki hangi grup ya da akım üzerinde etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Garip
B
İkinci Yeni
C
40 Kuşağı
D
Mavi
E
Genç Kalemler
Açıklama:
Bu süreçte politik mücadelesinin yanı sıra yeni yetişen kuşaklar üzerinde şiiriyle de etkili olmuştur. Bu etki aşağıda ele alacağımız 40 Kuşağı da denilen bir grup toplumcu gerçekçi şairin yetişmesine kaynaklık etmiştir. Ancak 1930’ların ortasından başlayarak Türk şiirinin gelişme çizgisinde ana ekseni oluşturan Garip Hareketi, ikinci Yeni gibi oluşumların ortaya çıktığı süreçlerde önce hapiste, ardından yurt dışında ve kitapları yasaklı olduğu için belirleyici bir etkisi bulunduğunu söylemek abartılı bir iddia olur.
Soru 50
Nâzım Hikmet’in kendi çağındaki şairler üstünde de sonra gelenler üstünde de aktif realistler dışında fazla etkisi olmadığını söyleyen ve “Nâzım Hikmet’i tapınılacak bir şair olarak görmeyi” istemenin de öncelikle gerçekçilik açısından onun anısına ihanet etmek olacağını belirten şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atilla İlhan
B
Cemal Süreyya
C
Orhan Veli
D
Yahya Kemal
E
Nurullah Ataç
Açıklama:
“Nâzım Hikmet’in kendi çağındaki şairler üstünde de sonra gelenler üstünde de aktif realistler dışında fazla etkisi olmadığını söyleyen Cemal Süreyya, “Nâzım Hikmet’i tapınılacak bir şair olarak görmeyi” istemenin de öncelikle gerçekçilik açısından onun anısına ihanet etmek olacağını belirtir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Maksim Gorki tarafından özetlenen dört ilkeyle toplumcu gerçekçiliğin ölçütleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dış gerçeğin olduğu gibi esere yansıtılmasını savunur
B
Eleştirel gerçekçilikten farklı olarak pragmatik bir edebiyattır ve bir tezi savunur.
C
Edebiyatta insanı belirleyen en temel öğe kolektivizmdir.
D
Yaşam, maddesel ve doğal olanla sınırlıdır.
E
Sosyalist bireyselliğin geliştirilmesi bu edebiyatın ana amacıdır
Açıklama:
Edebiyatta gerçekçilik anlayışı; gözlemci gerçekçilik, eleştirel gerçekçilik ve toplumcu gerçekçilik olarak üç ayrı çizgide gelişmiştir. Gözlemci gerçekçilik dış gerçeğin olduğu gibi esere yansıtılmasını, eleştirel gerçekçilik gözlemin eleştirel bir nitelik taşımasını içerirken; toplumcu gerçekçilik tezli oluşu, gerçekliği Marksizm düşüncesi çerçevesinde yorumlamasıyla ötekilerden ayrılır. Toplumcu gerçekçilik, Marksizm’in sanat-edebiyat alanına yansımasıdır. 1934’te Moskova’da toplanan Yazarlar Birliği Kongresi, Maksim Gorki tarafından özetlenen dört ilkeyle toplumcu gerçekçiliğin ölçütlerini ortaya koymuştur. Buna göre:
maddesel ve doğal olanla sınırlıdır.
Yanıt A seçeneğidir.
- Toplumcu gerçekçilik daha önceki eleştirel gerçekçilikten farklı olarak pragmatik
- “Sosyalist bireysellik ancak kolektif emek içinde gelişebilir.” Edebiyatta insanı
- “Yaşam eylemdir ve yaratmaktır. Yeryüzünde yaşayan insanın ulaşmak isteyeceği
maddesel ve doğal olanla sınırlıdır.
- “Sosyalist bireyselliğin geliştirilmesi bu edebiyatın ana amacıdır.” Toplumcu
Yanıt A seçeneğidir.
Soru 52
Cumhuriyet dönemi şiiri içerisinde toplumcu gerçekçi anlayışın ilk ve en önemli temsilcisi aşağıdaki şairlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nail V. Çakırhan
B
Hasan İzzettin Dinamo
C
İlhami Bekir Tez
D
Ercüment Behzat Lav
E
Nazım Hikmet Ran
Açıklama:
Şimdi bu ilkeler çerçevesinde şiirini kuran şairlerin Cumhuriyet dönemi şiiri içerisindeki yerini belirlemeye çalışalım. Toplumcu gerçekçi anlayışın ilk ve en önemli temsilcisi olan Nâzım Hikmet’i yukarıda ayrıntılı olarak inceledik. 1940 Kuşağı olarak adlandırılan ve doğrudan doğruya Nâzım Hikmet etkisine bağlanacak şairleri de aşağıda ele alacağız. Burada ise onunla aynı dönemlerde yazan ve onun etkisi altında kaldıkları düşünülebilecek şairlerin, şiirlerinin özelliklerine ve dönem şiiri içerisindeki yerlerine değinmek istiyoruz.
Açıklamadan anlaşılacağı üzere doğru yanıt E olmalıdır.
Açıklamadan anlaşılacağı üzere doğru yanıt E olmalıdır.
Soru 53
Bu Şehrin Çocukları (1945), Rüzgârlarım Konuşuyor (1947), Ortalık (1952) ve Irgadın Türküsü (1966) adlı kitaplarında topladığı şiirleriyle toplumcu gerçekçi şairler arasında yer alan ve toplumcu dünya görüşü ile Garip şiiri arasında gidip gelen ürünlere imza atmış, şiirlerinde yer yer Necip Fazıl’ın metafizik duyarlılığını andıran imgeler de kullanmış olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rıfat Ilgaz
B
Cahit Irgat
C
M. Niyazi Akıncıoğlu
D
Ahmet Arif
E
Arif Damar
Açıklama:
Bu Şehrin Çocukları (1945), Rüzgârlarım Konuşuyor (1947), Ortalık (1952) ve Irgadın Türküsü (1966) adlı kitaplarında topladığı şiirleriyle toplumcu gerçekçi şairler arasında yer alan Cahit Irgat da, toplumcu dünya görüşü ile Garip şiiri arasında gidip gelen ürünlere imza atmıştır. Şiirlerinde yer yer Necip Fazıl’ın metafizik duyarlılığını andıran imgeler de kullanmıştır.
Bu açıklama ışığında doğru yanıt B seçeneğidir.
Bu açıklama ışığında doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 54
40 Kuşağı şairlerine yapılabilecek en önemli eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bu kuşak şairlerin eserlerinin Nazım Hikmet'in şiirlerindeki teknik nitelikleri yeterince taşımaması
B
Bu kuşak şairlerin eserlerinin içerikte toplumcu düşünceleri, şiirden çok düzyazının gerektirdiği düz bir söyleyişle yansıtması
C
Bu kuşak şairlerin eserlerinin duyarlılıktan ziyade duygusallık özelliği taşıması
D
Bu kuşağa ait eserlerin şiirde dil, imge ve ses gibi temel öğelerin farkında olmadıklarını gösteren ürünler olması
E
1960’ların sonlarından itibaren artan toplumsal-siyasal gerilim ortamının beslediği ve 1970’li yılların edebiyatına egemen olan siyasal popüler şiire yanlış öncülük yaparak olumsuz bir rol oynaması
Açıklama:
1940 toplumcu gerçekçi şairler kuşağının şiirleri için Nâzım Hikmet etkisinde kalmak gibi bir ortak özellik taşımalarına karşın, onun şiirlerindeki teknik nitelikleri yeterince taşımayan, içerikte ise toplumcu düşünceleri, şiirden çok düzyazının gerektirdiği düz bir söyleyişle yansıtan, duyarlılıktan ziyade duygusallık özelliği taşı yan ve şiirde dil, imge ve ses gibi temel öğelerin farkında olmadıklarını gösteren ürünlerdir, denilebilir. Bu kuşak şairlerinin 1960’ların sonlarından itibaren artan toplumsal-siyasal gerilim ortamının beslediği ve 1970’li yılların edebiyatına egemen olan siyasal popüler şiire yanlış öncülük yaparak olumsuz bir rol oynadıklarını söylemek gerekir.
Ünitedeki açıklamadan da anlaşılacağı üzere yanıt E olmalıdır.
Ünitedeki açıklamadan da anlaşılacağı üzere yanıt E olmalıdır.
Soru 55
Aşağıdaki edebi şahsiyetlerden hangisi Mavi Hareketi arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Arif Damar
B
Ahmet Oktay
C
Oktay Rifat
D
Özdemir Asaf
E
Tarık Dursun K.
Açıklama:
Bu hareketin şiir damarını oluşturan şairler arasında Attilâ ilhan, Ahmet Oktay, Özdemir Âsaf, Arif Damar, Hasan Hüseyin Korkmazgil adları sayılabilir.
Attilâ ilhan “Sosyal Realizm Münasebetleri Yahut Başlangıç” adlı yazısında bir taraftan Garip şairleri Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet’i; bir taraftan “aktif realizm taraflısı” diye nitelediği toplumcu gerçekçi şairleri; bir taraftan da Fazıl Hüsnü, Cahit Sıtkı, Cahit Külebi ve Behçet Necatigil gibi şairleri eleştirir.
Aslında edebiyatımızda daha çok Orhan Duru, Ferit Edgü, Tarık Dursun K., Tahsin Yücel, Demir Özlü gibi imzaların ortaya çıkmasını sağladığı için öykü türüne yaptığı katkı bakımından dikkati çeken dergini
Açıklamalardan yola çıkarak doğru seçeneğin C olduğunu söyleyebiliriz.
Attilâ ilhan “Sosyal Realizm Münasebetleri Yahut Başlangıç” adlı yazısında bir taraftan Garip şairleri Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet’i; bir taraftan “aktif realizm taraflısı” diye nitelediği toplumcu gerçekçi şairleri; bir taraftan da Fazıl Hüsnü, Cahit Sıtkı, Cahit Külebi ve Behçet Necatigil gibi şairleri eleştirir.
Aslında edebiyatımızda daha çok Orhan Duru, Ferit Edgü, Tarık Dursun K., Tahsin Yücel, Demir Özlü gibi imzaların ortaya çıkmasını sağladığı için öykü türüne yaptığı katkı bakımından dikkati çeken dergini
Açıklamalardan yola çıkarak doğru seçeneğin C olduğunu söyleyebiliriz.
Soru 56
Ahmet Oktay ilk dönem şiirlerinde hangi şairden etkilendiğini söylemiştir?
Seçenekler
A
Orhan Veli
B
Mehmet Akif
C
Necip Fazıl
D
Ahmet Arif
E
Mayakovski
Açıklama:
İlk dönem şiirlerinde Ahmet Arif’ten etkilendiğini belirten Ahmet Oktay, 1960’tan sonraki şiirlerinde ikinci Yeni şiir akımı ile toplumcu gerçekçi anlayışın etkisi altında görünür. Yanıt D olmalıdır.
Soru 57
Nazım Hikmet'in yayımlanmış ilk eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serviliklerde
B
Sesini Kaybeden Şehir
C
Benerci Kendini Niçin Öldürdü
D
Gece Gelen Telgraf
E
Kafatası
Açıklama:
Çocuk denecek yaşta yazmaya başladığı şiirleri üzerindeki ilk etki, aynı zamanda bir Mevlevî ve şair olan dedesi Nazım Paşa’dan gelir. Şair, 17 yaşlarında “Serviliklerde” başlığını taşıyan yayımlanmış ilk şiirini Yahya Kemal’in düzelttiğini söyler.
Soru 58
Nazim Hikmet'in hangi eseri tür olarak diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Bir Ölü Evi
B
Portreler
C
Taranta Babu’ya Mektuplar
D
Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı
E
Yolcu
Açıklama:
Birçok şiir, oyun, roman, senaryoya gibi farklı türlerde eserlere imza atmış Nazım Hikmet'in "Bir Ölü Evi" adlı ederi oyundur. 1933-38 yılları arasında da "Portreler, Taranta Babu’ya Mektuplar, Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı, Yolcu" gibi kitaplarını yazıp yayımlamıştır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Nazım Hikmat Ran’ın ilk yazdığı şiirdir?
Seçenekler
A
Serviliklerde
B
Sesini Kaybeden Şehir
C
Benerci Kendini Niçin Öldürdü
D
Gece Gelen Telgraf
E
Kafatası
Açıklama:
“Serviliklerde, Nazım Hikmet Ran’ın ilk yazdığı şiir kitabıdır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Nazım Hikmet’in cezaevinde yazdığı eserlerden değildir?
Seçenekler
A
Kuvayi Milliye Destanı
B
Memleketimden İnsan Manzaraları
C
Rubailer
D
Saat 21-22 Şiirleri
E
835 Satır
Açıklama:
“835 Satır”, Nazım Hikmet Ran’ın cezaevinden tahliye olduktan sonra kaleme aldığı eseridir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 61
Nazım Hikmet’in Mayakovski’nin şiir biçimini taklit ederek kaleme aldığı şiiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İvan İvanoviç Var mıydı, Yok muydu?
B
Ferhat ile Şirin
C
Sababat
D
Açların Gözbebekleri
E
Taranta Babu’ya Mektuplar
Açıklama:
Nazım Hikmet’in Mayakovski’nin şiir biçimini taklit ederek kaleme aldığı şiiri “Açların Gözbebekleri” dir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 62
“Değil birkaç
değil beş on
otuz milyon
aç
bizim.”
Yukarıda verilen Nazım Hikmet şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
değil beş on
otuz milyon
aç
bizim.”
Yukarıda verilen Nazım Hikmet şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Mayakovski şiirinin etkisindedir.
B
İlk beş dizesi aruzun “mefâîlün (3)-fâilün” kalıbı ile yazılmıştır.
C
6.-9. dizeleri müstef’ilün-müstef’ilün-feilün” kalıbıyla yazılmıştır.
D
Geleneksel ölçüler sistematik biçimde kullanılmıştır.
E
6.-9. dizelerinde hecenin 4+4 ölçüsü bulunmaktadır.
Açıklama:
Yukarıda verilen Nazım Hikmet şiirinde geleneksel ölçüler sistematik biçimde kullanılmamıştır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 63
Nazım Hikmet Ran’ın hangi şiirinde öykünme tekniği ağır basmaktadır?
Seçenekler
A
Memleketimden İnsan Manzaraları
B
Saat 21-22 Şiirleri
C
Şeyh Bedrettin Destanı
D
San’at Telakkisi
E
Sababat
Açıklama:
Nazım Hikmet Ran’ın “Memleketimden İnsan Manzaraları” adlı şiirinde öykünme tekniği ağır basmaktadır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 64
Nazım Hikmet Ran’ın “San’at Telakkisi” adlı şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Maddeye ve teknolojiye övgüler sunulmaktadır.
B
Fütürist ve konstüktivist akımların etkisindedir.
C
Şehir yaşamı eleştirilmektedir.
D
Lirik duyarlılık reddedilmektedir.
E
Modernist öğeler ön plandadır.
Açıklama:
Nazım Hikmet Ran’ın “San’at Telakkisi” adlı şiirinde şehir yaşamına övgü vardır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 65
Nazım Hikmet Ran’ın hangi kitabından itibaren Divan ve halk edebiyatının geleneksel öğelerine yer verilmiştir?
Seçenekler
A
San’at Telakkisi
B
Sababat
C
Saat 21-22 Şiirleri
D
Şeyh Bedreddin Destanı
E
Ferhat ile Şirin
Açıklama:
Nazım Hikmet Ran’ın “Şeyh Bedreddin Destanı” ndan itibaren Divan ve halk edebiyatının geleneksel öğelerine yer verilmiştir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 66
Nazım Hikmet Ran’ın şiiri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Şiirin görünüşünü özel bir dikkat ile örme
B
İçeriğe uygun bir ses düzeni oluşturma
C
Sinemotografik bir anlatımı benimseme
D
Farklı edebiyat türlerinin birbirine zıt özellikler taşıyan öğelerini bir araya getirme
E
Geleneksel öğelerin yerine modernist öğeleri benimseme
Açıklama:
Nazım Hikmet Ran’ın şiirlerinde hem geleneksel hem de modern öğeler bir aradadır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 67
Toplumcu gerçekçilik ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Toplumcu gerçekçilik daha önceki eleştirel gerçekçilikten farklı olarak pragmatik bir edebiyattır ve bir tezi savunur.
B
Yaşamı, maddesel ve doğal olanla sınırlı kabul eder.
C
Sosyalist bireyselliğin geliştirilmesini edebiyatın amacı olarak görür.
D
Edebiyatta insanı belirleyen en temel öğe olarak kolektivizmi görür.
E
Didaktik bir amaç taşımaktan uzaktır.
Açıklama:
Toplumcu gerçekçilik, didaktik bir amaç taşır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Nâzım Hikmet etkisi altında yazdığı toplumcu şiirlerini Deniz Feneri (1937) adıyla kitaplaştırmıştır?
Seçenekler
A
Hasan İzzettin
B
Nail V.
C
Ahmet Oktay
D
Hasan Bülent Kahraman
E
Mehmet Can Doğan
Açıklama:
Hasan İzzettin, Nâzım Hikmet etkisi altında yazdığı toplumcu şiirlerini Deniz Feneri (1937) adıyla kitaplaştırmıştır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 69
I. Sembolizm
II. Fütürizm
III. Konstrüktivizm
Nazım Hikmet'in şiir anlayışını vezinsiz ve basamaklı şiirler yönünde değiştiren, sanat görüşlerini benimsediği şiir akım(lar)ı hangi şıkta doğru verilmiştir?
II. Fütürizm
III. Konstrüktivizm
Nazım Hikmet'in şiir anlayışını vezinsiz ve basamaklı şiirler yönünde değiştiren, sanat görüşlerini benimsediği şiir akım(lar)ı hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yanız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Moskova'da iki yıl ekonomi politika öğrenimi görür. Nâzım Hikmet, Rusya’da Marksizme bağlanmış, insana, topluma, insan ilişkilerine bakışı Marksizm’in diyalektik ve tarihsel materyalizm kuramına göre biçimlenmiştir. Bu yıllarda Vladimir V. Mayakovski (1893-1930) başta olmak üzere Rus fütüristleri ile konstrüktivistlerinin sanat görüşlerini tanır ve şiir anlayışı bu yönde değişir. Vezinsiz ve basamaklı dizelerden oluşan şiir biçimini ilk defa bu yıllarda denemeye başlar.
Soru 70
- “Yapılandırmacılık” ya da “kuruculuk” anlamına gelen ve daha çok plastik sanatlarda etkili olan bir akımdır.
- Teknik ve malzemenin yüceltilmesi ilkesini benimsemiştir.
- Nazım Hikmet'in etkilendiği akımlardan biridir.
Seçenekler
A
Konstrüktivizm
B
Sembolism
C
Fütürizm
D
Realizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
Konstrüktivizm, “yapılandırmacılık” ya da “kuruculuk” anlamına gelen ve daha çok plastik sanatlarda etkili olan bir akımdır. Teknik ve malzemenin yüceltilmesi ilkesini benimseyen bu akımın Fütürizmle ortak yanı geçmişle tüm bağların koparılmak istenmesidir. Bu akım da Sovyetler Birliği’nde 1934 Yazarlar Birliği Kongresi’nde Toplumcu Gerçekçiliğin resmi sanat anlayışı olarak belirlenmesinden sonra etkisini yitirmiş, temsilcilerinin bir kısmı Batı ülkelerine göç etmişlerdir.
Soru 71
- İtalyan şair Filipo Tommasso Marinetti’nin 1909’da Paris’te Le Figaro gazetesinde yayımladığı bir bildiri ile ortaya çıkan edebiyat, resim, heykel, müzik gibi birçok sanat türünde etkili olan akımdır.
- İtalya’da Faşizm’le özdeşleşerek 1920’lerin ortalarına doğru etkisini yitirmiş; Rusya’da Mayakovski, Hliebinikov gibi sanatçılar tarafından kendi bildirilerini yayımlayarak izlenmiştir.
- Sanatta geleneksel değerleri reddeden, mantıklı cümle kuruluşlarına karşı çıkan,şiirde sokak dilinin kullanılmasını öneren ve yıkıcı olmakla kendisini niteleyen bir akımdır.
Seçenekler
A
Fütürizm
B
Konstrüktivizm
C
Realism
D
Sürrealizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Fütürizm, İtalyan şair Filipo Tommasso Marinetti’nin 1909’da Paris’te Le Figaro gazetesinde yayımladığı bir bildiri ile ortaya çıkan edebiyat, resim, heykel, müzik gibi birçok sanat türünde etkili olan bu akım İtalya’da Faşizm’le özdeşleşerek 1920’lerin ortalarına doğru etkisini yitirmiş olmasına karşın, Rusya’da 1917 devrimi ile gelen rüzgârla Mayakovski, Hliebinikov gibi sanatçılar tarafından kendi bildirilerini yayımlayarak izlenmiştir. Rus fütürizmi de Mayakovski’nin ölümünden ve Sovyetler’de “Toplumcu Gerçekçilik” adı altında özellikle sosyalist ideolojinin propagandasını amaçlayan düşüncenin resmi sanat anlayışı olarak kabul edilişinden sonra etkisini yitirmiştir. “Gelecekçilik” anlamına gelen Fütürizm, sanatta geleneksel değerleri reddeden, mantıklı cümle kuruluşlarına karşı çıkan, şiirde sokak dilinin kullanılmasını öneren ve yıkıcı olmakla kendisini niteleyen bir akımdır.
Soru 72
Nazım Hikmet, Mayakovski'nin şiir biçiminden etkilenmiş, Batum'daki insanların durumu ile ilgili yazdığı bu şiirinde de bu yeni biçimi tercih etmiştir. Bu şiir, yine özellikle biçimiyle Türk edebiyatında bir yenilik öncüsü olarak karşılanmıştır.
Yukarıda verilen bilgi Nazım Hikmet'in hangi şiiri ile ilgilidir?
Yukarıda verilen bilgi Nazım Hikmet'in hangi şiiri ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Açların Gözbebekleri
B
Serviliklerde
C
Şeyh Bedrettin Destanı
D
Memleketimden İnsan Manzaraları
E
San’at Telakkisi
Açıklama:
Şair, Mayakovski’nin şiirini ilk defa Batum’da bir gazetede gördüğünü, Rusça bilmediği için anlamadığı halde bu şiirin biçiminden etkilendiğini; yine bu şehirde gördüğü aç insanlarla ilgili bir şiir yazmak istediğinde hece vezninin kendisine yetersiz geldiği için, bu şiirin biçimini taklit ettiğini söyler. 1922’de yazdığı “Açların Gözbebekleri” adlı bu şiir, özellikle biçimiyle Türk edebiyatında bir yenilik öncüsü olarak karşılanmıştır.
Soru 73
I. Şeyh Bedrettin Destanı
II. Memleketimden İnsan Manzaraları
III. Açların Gözbebekleri
Nazım Hikmet'in epik şiir(ler)i hangisinde doğru verilmiştir?
II. Memleketimden İnsan Manzaraları
III. Açların Gözbebekleri
Nazım Hikmet'in epik şiir(ler)i hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II, ve III
Açıklama:
Nazım Hikmet'in bir çok eleştirmen tarafından en başarılı eserleri kabul edilen Şeyh Bedrettin Destanı, Memleketimden İnsan Manzaraları gibi epik şiirlerinde, konu edindiği döneme uygun bir biçim ve dil kullandığı görülür.
Soru 74
Aşağıdaki 1940 kuşağı şair ve eser eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
M. Niyazi Akıncıoğlu-Haykırışlar
B
A. Kadir-Tebliğ
C
Ömer Faruk Toprak-Hasretinden Prangalar Eskittim
D
R. Ilgaz- Yaşadıkça
E
Cahit Irgat-Bu Şehrin Çocukları
Açıklama:
"Hasretinden Prangalar Eskitttim" Ömer Faruk Toprak değil, Ahmet Arif tarafından yazılmış bir eserdir.
Soru 75
1940 Kuşağı şair ve eser eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
M. Niyazi Akıncıoğlu-Haykırışlar
B
A. Kadir-Tebliğ
C
Ahmet Arif-Hasretinden Prangalar Eskittim
D
Ömer Faruk Toprak- Yaşadıkça
E
Cahit Irgat-Bu Şehrin Çocukları
Açıklama:
"Yaşadıkça" Ömer Faruk Toprak tarafından değil, R. Ilgaz tarafından yazılmış eserlerdendir.
Soru 76
1940 Kuşağı şair ve eser eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ömer Faruk Toprak-Haykırışlar
B
A. Kadir-Tebliğ
C
Ahmet Arif-Hasretinden Prangalar Eskittim
D
R. Ilgaz- Yaşadıkça
E
Cahit Irgat-Bu Şehrin Çocukları
Açıklama:
"Haykırışlar" Ömer Faruk Toprak tarafından değil, M. Niyazi Akıncıoğlu tarafından yazılmış eserlerdendir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Necip Fazıl’ın “Türk şiirini ritim bakımından zirveye taşıdığı” görüşünün dayandığı sebeplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Biçim ve öz unsurlarının yoğun bir biçimde kaynaşması
B
Tekke edebiyatının içerik özelliklerinin kullanılması
C
Dizelerin iç ses özelliklerinin müzikal değeri
D
Alışılmamış, beklenmedik kafiyelerin vurucu etkisi
E
Var olan hece vezni alışkanlığının dışına çıkması
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde metafizik eğilimler taşıyan şairlerden Necip Fazıl Kısakürek’i eserlerinden örneklerle açıklayabileceksiniz.
Soru 2
Necip Fazıl’ın şiir hakkındaki görüşlerini topladığı yazı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdeolocya Örgüsü
B
Şiir ve Devlet
C
Poetika
D
Benim Gözümde Şiir
E
Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde metafizik eğilimler taşıyan şairlerden Necip Fazıl Kısakürek’i eserlerinden örneklerle açıklayabileceksiniz.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiirlerinde bireyin varlık karşısındaki durumunu açıklar?
Seçenekler
A
Mistik derinlik
B
Öfke ve nefret duygusu
C
Kaos durumu ve ardından dinginlik hali
D
Anlık ve geçici hayret duygusu
E
Tasavvufî duyarlık
Açıklama:
Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın ilk şiirlerindeki metafizik öğeleri belirleyip tanımlayabileceksiniz.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiirlerinde, varlıkla karşılaşan insanın yaşadığı durumu açıklar?
Seçenekler
A
Mistik derinlik
B
Öfke ve nefret duygusu
C
Kaos durumu ve ardından dinginlik hali
D
Hayret duygusu
E
Tasavvufî duyarlık
Açıklama:
Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın ilk şiirlerindeki metafizik öğeleri belirleyip tanımlayabileceksiniz.
Soru 5
Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın ilk şiir kitabı olan “Havaya Çizilen Dünya”da en çok aşağıdakilerden hangi şairin etkisi görülür?
Seçenekler
A
Necip Fazıl
B
Orhan Veli
C
Oktay Rifat
D
Yahya Kemal
E
Ahmet Hâşim
Açıklama:
Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın ilk şiirlerindeki metafizik öğeleri belirleyip tanımlayabileceksiniz.
Soru 6
Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde metafizik/mistik eğilimler, nitelik açısında aşağıdakilerden hangi özelliği içinde barındırmaz?
Seçenekler
A
Varlığın madde özelliğinden başka özelliklere sahip olması.
B
İnsan varoluşunun duyulur alanla sınırlı olmaması.
C
Biçimsel bakımdan somuttan soyuta bir eğilimin olması.
D
Eşyadan kavrama yönelen bir eğilimin olması.
E
Bilimsel yaklaşımın öncelenmesi.
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde metafizik eğilimler taşıyan şairlerden Necip Fazıl Kısakürek’i eserlerinden örneklerle açıklayabileceksiniz.
Soru 7
Aşağıdaki şairlerin hangisinde metafizik/mistik eğilimler görülmez?
Seçenekler
A
Fazıl Hüsnü Dağlarca.
B
Asaf Hâlet Çelebi.
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Ahmet Haşim.
E
Oktay Rifat.
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde metafizik özellikler taşıyan diğer şiirleri ve şairleri açıklayabileceksiniz.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangi şairimiz “Kaldırımlar Şairi” unvanıyla anılmıştır?
Seçenekler
A
Fazıl Hüsnü Dağlarca.
B
Âsaf Hâlet Çelebi.
C
Necip Fazıl Kısakürek.
D
Ahmet Hamdi Tanpınar.
E
Ahmet Muhip Dranas.
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde metafizik eğilimler taşıyan şairlerden Necip Fazıl Kısakürek’i eserlerinden örneklerle açıklayabileceksiniz.
Soru 9
Metafizik sözcüğü Türkçede hangi anlam ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Varlık anlamında
B
Fizikötesi anlamında
C
Tasavvuf anlamında
D
Teoloji anlamında
E
Din anlamında
Açıklama:
Metafizik, mistisizm kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 10
Necip Fazıl Kısakürek'i en çok aşağıdakilerden hangisi etkilemiştir?
Seçenekler
A
Dadaizim ve Mücerred Şiir.
B
Kübizm ve Mistizim Temayülü.
C
Sürrealizm ve Saf Edebiyat.
D
Ekspresyonizm ve Şiirde Vuzuh.
E
Sembolizm ve Tekke Edebiyatı.
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde metafizik eğilimler taşıyan şairlerden Necip Fazıl Kısakürek’i eserlerinden örneklerle açıklayabileceksiniz.
Soru 11
Fazıl Hüsnü Dağlarca için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hiçbir şairde görülmeyen bir konu çeşitliliğine sahiptir.
B
Sadece epik türde birçok eser vermiştir.
C
Sadece lirik türde birçok eser vermiştir.
D
Şiirlerinde sadece metafizik çizgiye yer vermiştir.
E
Şiirlerinde sadece mistisizime yer vermiştir.
Açıklama:
Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın ilk şiirlerindeki metafizik öğeleri belirleyip tanımlayabileceksiniz.
Soru 12
Âsaf Hâlet Çelebi hangi nedenle şiirinde yabancı dillerden alınan sözcük veya söz gruplarını kullanmıştır?
Seçenekler
A
Tanrıya ulaşma çabasının anlamsız olduğunu göstermek için.
B
Şairin ruh sağlığı bozuk olduğu için.
C
Yabacılaştırma duygusu oluşturark, şiirine öistik nitelik kazandırmak için.
D
Şiirinde anlamsızlığı ön plana çıkarmak için.
E
Metafizik kavramını şiirine yansıtabilmek için.
Açıklama:
Âsaf Hâlet Çelebi’nin şiirlerinde mistik özellikleri sınıflandırıp tanımlayabileceksiniz.
Soru 13
Metafizik ve mistik kavramlarının ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerçekliğe ancak bilim yoluyla varılabileceği inancı.
B
Tanrının deneyim ve akıl yoluyla daha iyi anlaşılacağı yaklaşımı.
C
Bilimin her şeyi açıklayabileceği inancı.
D
Fiziki ve maddi alanın dışında bir varlık alanı olduğu inancı.
E
Akıl ve beş duyu ile herşeyin deneye tabi tutulabileceği yaklaşımı.
Açıklama:
Metafizik, mistisizm kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 14
Âsaf Hâlet Çelebi’nin şiirini Necip Fazıl Kısakürek ve Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiirinden ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsanın varlık karşısındaki durumunu ele alması.
B
Tasavvufi söylemin şiirde önemli yere sahip olması.
C
Somuttan soyuta giden bir yol izlemesi.
D
Duygunun yerini kültütel motiflerin alması.
E
Güçlü bir metafizik çizgiye yer vermesi.
Açıklama:
Âsaf Hâlet Çelebi’nin şiirlerinde mistik özellikleri sınıflandırıp tanımlayabileceksiniz.
Soru 15
Metafizik terimi ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Aristotales
B
Sokrates
C
Andronikos
D
Platon
E
Mevlana
Açıklama:
Metafizik terimi ilk defa Aristoteles’in eserlerini derleyip tasnif ederek kitaplaştıran Andronikos tarafından ünlü filozofun Prote Philosophia (İlk Felsefe) adlı eserine Meta ta Physika (“fizikten sonra gelen” anlamında metafizik) adını vermesiyle kullanılmıştır.
Soru 16
Metafizik terimine bugün yaygın olarak kullanılan anlamını hangi dönemin felsefecileri kazandırmıştır?
Seçenekler
A
İlkçağ Felsefecileri
B
Ortaçağ Felsefecileri
C
19.yy Felsefecileri
D
20. yy Felsefecileri
E
21. yy Felsefecileri
Açıklama:
Metafizik terimi bugün yaygın olarak kullanılan anlamını önemli ölçüde ortaçağ felsefecilerinin düşünceleriyle kazanmıştır. Bu dönemden itibaren, aşkın (transandental, müteal) varlığa, tanrısal olana ilişkin düşünme metafizik olarak adlandırılmış; böylece metafizik, teolojiyle ve mistisizmle ilişkili bir kavram halini almıştır.
Soru 17
- “Hasta Mistisizm” - Necip Fazıl Kısakürek,
- “Sanat Mistisizmi” - Ahmet Hamdi Tanpınar,
- “Yaşama Mistisizmi” - Âsaf Hâlet Çelebi,
- “Aşama Olarak Mistisizm” - Fazlı Hüsnü Dağlarca,
- “Ruhsal Mistisizm” - Behçet Necatigil
- “Kurtuluş Olarak Mistisizm” - Sezai Karakoç
Yukarıdaki eşleştirmelerden hangisi ya da hangilerinde Ahmet İnam’ın “Türk Şiiirinde Mistik Yönelimler” başlıklı yazısında bahsettiği mistik tavırlar doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I,II, III ve IV
B
II, III, IV ve VI
C
I, II, IV ve V
D
II, III, IV, V ve VI
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Ahmet İnam, “Türk fiiirinde Mistik Yönelimler” başlıklı yazısında; “Hasta Mistisizm”Necip Fazıl Kısakürek, “Sanat Mistisizmi”-Ahmet Hamdi Tanpınar, “Yaşama Mistisizmi”Âsaf Hâlet Çelebi, “Aşama Olarak Mistisizm”-Fazlı Hüsnü Dağlarca, “Ruhsal Mistisizm”-Behçet Necatigil ve “Kurtuluş Olarak Mistisizm”Sezai Karakoç olmak üzere altı ayrı mistik tavırdan söz eder Doğru cevap E’dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Necip Fazıl Kısakürek’in şiirleri için söylenemez?
Seçenekler
A
Materyalist şiire karşı metafizik duyarlılık oluşturmuştur.
B
Saf şiir anlayışına bireyin varoluş sorunlarını katmıştır.
C
Şiirde ses mimarisini göz ardı etmiştir.
D
Hece vezni ritmini zirveye taşımıştır.
E
Şiirde duygu ve düşünce dengesini önemsemiştir.
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek, gerek şiirde Nazım Hikmet’in materyalist şiirine karşı oluşturduğu metafizik duyarlılık; gerek Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’in temsil ettiği saf şiir anlayışına bireyin varoluş sorunlarını katarak geliştirdiği etki alanı oldukça geniş duyuş tarzı; memleket edebiyatı anlayışına bağlı şairlerin elinde sığ söyleyişten bir türlü kurtulamayan hece vezni ritmini zirveye taşıması bakımından ilgiyi üzerinde toplamıştır. Necip Fazıl, “Poetika”sında şiirde duygu ve düşünce dengesini önemsediğini belirtmiş; ilk kitabına adını veren “Örümcek Ağı” şiirinin ses mimarisi ile döneminin usta şairi Ahmet Hâşim’e “bu sesi nerden buldun çocuk?” dedirtecek kadar üstün bir başarı yakalamıştır. Doğru cevap C’dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Necip Fazıl Kısakürek’in şiirlerini topladığı kitaplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kitabe
B
Kaldırımlar
C
Örümcek Ağı
D
101 Hadis
E
Çocuk ve Allah
Açıklama:
“Kitabe” adlı ilk şiirini 1 Temmuz 1923’te Yeni Mecmua’da yayımlayan Necip Fazıl, bu tarihten ölümüne kadar hemen hemen edebiyatın her türünde kaleme aldığı yüz civarında kitap bırakmış olmasına rağmen hepsinden önce şairliği ile tanınmıştır. Şiiirlerini Örümcek Ağı (1925), Kaldırımlar (1928), Ben ve Ötesi (1932), 101 Hadis (1951), Sonsuzluk Kervanı (1955), Çile (1962), fiiirlerim (1969), Esselam (1973) kitaplarında toplamıştır. Çocuk ve Allah kitabı Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiir kitabıdır. Doğru cevap E’dir
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Asaf Halet Çelebi için söylenemez?
Seçenekler
A
Garip akımı ile birlikte yeni şiirin temsilcilerinden biri olarak görülmüştür.
B
1980’lerden sonra saf şiire yönelen eğilimle birlikte yeniden gündeme gelmiştir.
C
Şiirini sembol kullanımından uzak tutarak yazmaya çalışmıştır.
D
Şiiri geniş kültür coğrafyasına ait unsurlarla dikkat çekici bir çarpıcılık ve yalınlık taşır.
E
İlk şiirleri klasik tarzda yazılmış gazellerden oluşmuştur.
Açıklama:
1940’ların başlarında, Garip akımı ile birlikte yeni şiirin temsilcilerinden biri olarak ilgi görmüş; zaman zaman küçümsenmiş, alaya alınmış bir şair olarak uzun zaman unutulan ve 1980’lerden sonra saf şiire yönelen eğilimle birlikte yeniden gündeme gelmiş bulunan Âsaf Hâlet Çelebi, çok geniş kültür coğrafyasından gelen unsurlarla dikkat çekici bir çarpıcılık ve yalınlık taşıyan bir şiir ortaya koymuştur. Şiirde anlamı esas alan Garipçilerden farklı olarak sembolleri öne çıkaran bir anlayışa sahiptir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.
Soru 21
I. Doğu Mistisizmi II. Tasavvuf III. Kutsal Kitaplar IV. Masallar V. Resim VI. Müzik Yukarıdakilerden hangileri Asaf Halet Çelebi’nin şiirlerinin dört temel beslenme kaynağını oluşturan öğelerdir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV, VI
C
I, III, V, VI
D
I, II, IV, V
E
III, IV,V, VI
Açıklama:
Çelebi’nin şiirlerinin dört temel beslenme kaynağı bulunduğu kabul edilmektedir: doğu mistisizmi, tasavvuf, kutsal kitaplar ve çocukluğundan kalan masallar, izlenimler. fiiirde tahkiyenin (hikaye anlatmanın) ve duygusallığın karşısındadır. O da Orhan Veli ve arkadaşları gibi şiirde resim, müzik gibi başka sanatların bulunmaması gerektiğine inanır. Şiiirde dize ve parça güzelliğinden çok bütün güzelliğinin önemine değinir. Doğru cevap A’dır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Fazıl Hüsnü Dağlarca için söylenemez?
Seçenekler
A
Kitap adlı kitabevini çalıştırdı.
B
Türkçe adıyla aylık dergi çıkardı.
C
İlk şiiri “Öldürdüğümüz”dür.
D
İlk kitabı Havaya Çizilen Dünya’dır.
E
Şiirleri hiçbir şairimizde görülmeyen konu çeşitliliğine sahiptir.
Açıklama:
ilk şiiri İstanbul dergisinde (1933)’de yayımlanan “Yavaşlayan Ömür” başlıklı şiirdir. Öldürdüğümüz şiiri Taş Devri (1945) kitabında yayımlanmıştır. Doğru cevap C’dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde metafizik/mistik özellikler taşıyan şairler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Ahmet Haşim
C
Mehmet Akif
D
Nazım Hikmet
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Nazım Hikmet’in şiirleri metafizik/mistik özellikler taşımaz, materyalist özellikler taşımaktadır. Doğru cevap D’dir
Soru 24
"1905’te İstanbul Çemberlitaş civarında bir konakta doğmuştur. Yahya Kemal, Aksekili Ahmet Hamdi, Hamdullah Suphi (Tanrıöver), İbrahim Aşkî gibi hocalardan ders almıştır. Devlet bursuyla Felsefe tahsili için yurtdışına gider. Şiirleri, tiyatro oyunları, polemikleri ve konferanslarının yanı sıra çıkardığı Ağaç ve özellikle Büyük Doğu gibi dergilerle, aynı zamanda Aksiyoner kişiliği ile Cumhuriyet döneminin seksenlere kadar ilgiyi üzerinde en çok toplayan ismi olmuştur."Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asaf Halet Çelebi
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Ahmet Haşim
D
Fazıl Hüsnü Dağlarca
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek; 1905’te İstanbul Çemberlitaş civarında bir konakta doğan Necip Fazıl, ilköğrenimini çeşitli okullarda ve düzensiz bir biçimde tamamlar. Diploma alamayarak beş yıl okuduğu Heybeliada’daki Bahriye Mektebi (Deniz Askerî Lisesi) onun edebiyatla tanışması bakımından önemlidir. Burada Yahya Kemal, Aksekili Ahmet Hamdi, Hamdullah Suphi (Tanrıöver), İbrahim Aşkî gibi hocalardan ders aldı. İstanbul Felsefe’deki öğrenimini yarıda bırakıp devlet bursu ile felsefe tahsili için Paris’e giden Necip Fazıl için Paris’te geçireceği iki yıl (1924-25) hayatının önemli dönemeçlerinden birisi olur. Necip Fazıl şiirleri, tiyatro oyunları, polemikleri ve konferanslarının yanı sıra çıkardığı Ağaç ve özellikle Büyük Doğu gibi dergilerle sürekli ilgi odağı olmuş, yazdıkları yüzünden bir çok defalar mahkum edilmiştir. Kısakürek, 25 Mayıs 1983 tarihinde İstanbul’da vefat etmiş ve Eyüp Mezarlığı’na defnedilmiştir Doğru cevap B’dir.
Soru 25
Prote Philosophia (İlk Felsefe) adlı eserine Meta ta Physika (“fizikten sonra gelen” anlamında metafizik), metafizik adlandırması verilen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Platon
B
Aristoteles
C
Plotinus
D
Arşimed
E
Epikuros
Açıklama:
Metafizik terimi ilk defa Aristoteles’in eserlerini derleyip tasnif ederek kitaplaştıran Andronikos tarafından ünlü filozofun Prote Philosophia (İlk Felsefe) adlı eserine Meta ta Physika (“fizikten sonra gelen” anlamında metafizik) adını vermesiyle kullanılmıştır.
Soru 26
Metafizik ile mistik kavramlarının ortak yönünü oluşturan temel alan nedir?
Seçenekler
A
Deneye dayalı bilgileri içeriyor olmaları
B
Kesinlik taşıyan yargı bilgisi olmaları
C
Görünen dünyanın dış gerçekliğinin bilgisi olmaları
D
Fizikî ve maddî alanın dışında bir varlık alanı olmaları
E
Mantık ve matematiğin alanı olmaları
Açıklama:
Temelde fizikî ve maddî alanın dışında bir varlık alanı olduğu kabulüne dayanmak metafizik ile mistik kavramlarının ortak yönünü oluşturuyor. Buna karşılık metafizik, felsefenin bir kolu veya bölümü olarak düşünce mantık ve muhakeme yolu ile fizikötesi alana yönelirken, mistisizm daha ziyade ruhsal, sezgisel bir kavrayış tecrübesi niteliği taşıyor.
Soru 27
Modern sanat akımlarına kaynaklık eden, varlığı, din-dışı mistik anlayış olarak yorumlayan sanat anlayışı hangisidir?
Seçenekler
A
Klasizm
B
Fütürizm
C
Sembolizm
D
Realizm
E
Empresyonizm
Açıklama:
Modern sanat akımlarının hemen tamamına kaynaklık eden sembolizm akımının ise özellikle varlığın semboller aracılığıyla ve sanat yoluyla okunabileceği biçiminde
anlaşılabilecek görüşleri, din-dışı mistik anlayış olarak yorumlanmıştır.
anlaşılabilecek görüşleri, din-dışı mistik anlayış olarak yorumlanmıştır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi mistik bir şair olarak kabul edilmez?
Seçenekler
A
Cahit Sıtkı Tarancı
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Sezai Karakoç
D
Âsaf Hâlet Çelebi
E
Ahmet Hamdi Tanpınar
Açıklama:
Mistisizm, Yeni Türk edebiyatında bu konunun özel olarak incelendiği söylenemez. Ancak özellikle Abdülhak Hâmid, Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç gibi şairlerin şiirleri hakkındaki incelemelerde değinilen bir konu olarak kalmıştır. Bununla birlikte mesela Ahmet İnam, “Türk Şiirinde Mistik Yönelimler” başlıklı yazısında; “Hasta Mistisizm”- Necip Fazıl Kısakürek, “Sanat Mistisizmi”-Ahmet Hamdi Tanpınar, “Yaşama Mistisizmi”- Âsaf Hâlet Çelebi, “Aşama Olarak Mistisizm”-Fazıl Hüsnü Dağlarca, “Ruhsal Mistisizm”-Behçet Necatigil ve “Kurtuluş Olarak Mistisizm”- Sezai Karakoç olmak üzere altı ayrı mistik tavırdan söz eder.
Soru 29
Şiiri şiir yapan üç temel faktör “mutlak hakikati aramak”; sembolik ve gizemli olmak; güzellik, heyecan, ahenk ve eda gibi özellikler diye tanımlayan şair hangisidir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet
B
Enis Behiç Koryürek
C
Sezai Karakoç
D
Ahmet Haşim
E
Necip Fazıl Kısakürek
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek için şiiri şiir yapan üç temel faktör “mutlak hakikati aramak”; sembolik ve gizemli olmak; güzellik, heyecan, ahenk ve eda gibi özellikleri taşımaktır.
Soru 30
Necip Fazıl'ın ilk kitabına adını veren “Örümcek Ağı” şiirinin ses mimarisi dönemin hangi usta şairini etkilemiştir?
Seçenekler
A
Enis Behiç Koryürek
B
Yusuf Ziya Ortaç
C
Orhan Seyfi Orhon
D
Ahmet Hâşim
E
Ahmet Kutsi Tecer
Açıklama:
Necip Fazıl, daha ilk kitabına adını veren “Örümcek Ağı” şiirinin ses mimarisi
ile döneminin usta şairi Ahmet Hâşim’e “bu sesi nerden buldun çocuk?” dedirtecek
kadar üstün bir başarı yakalamıştı.
ile döneminin usta şairi Ahmet Hâşim’e “bu sesi nerden buldun çocuk?” dedirtecek
kadar üstün bir başarı yakalamıştı.
Soru 31
Şiirlerini He (1942), Lâmelif (1945) ve Om Mani Padme Hum (1953) kitaplarında toplayan şair kimdir?
Seçenekler
A
Âsaf Hâlet Çelebi
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Fazıl Hüsnü Dağlarca
D
Behçet Necatigil
E
Ömer Bedrettin Uşaklı
Açıklama:
Âsaf Hâlet Çelebi, şiirlerini He (1942), Lâmelif (1945) ve bu ilk iki kitaptaki şiirlere yenilerinin de eklenmesiyle oluşan Om Mani Padme Hum (1953) adlı kitaplarında topladı.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Âsaf Hâlet Çelebi şiirlerinin beslenme kaynaklarından değildir?
Seçenekler
A
Çocukluğundan kalan masallar, izlenimler
B
Dönemin toplumsal olayları
C
Kutsal kitaplar
D
Tasavvuf
E
Doğu mistisizmi
Açıklama:
Âsaf Hâlet Çelebi'nin şiirlerinin dört temel beslenme kaynağı bulunduğu kabul
edilmektedir: doğu mistisizmi, tasavvuf, kutsal kitaplar ve çocukluğundan kalan
masallar, izlenimler.
edilmektedir: doğu mistisizmi, tasavvuf, kutsal kitaplar ve çocukluğundan kalan
masallar, izlenimler.
Soru 33
Aşağıdaki şiir kitaplarından hangisi Fazıl Hüsnü Dağlarca'ya ait değildir?
Seçenekler
A
Çocuk ve Allah
B
Daha
C
Örümcek Ağı
D
Çakırın Destanı
E
Aç Yazı
Açıklama:
Fazıl Hüsnü’nün şiiri kimi eleştirmenlerce üç, kimilerince iki döneme ayrılmıştır.
Cemal Süreya onun şiirini “sezgi dönemi (1935-1945)” ve “akıl dönemi (1955 ve
sonrası)” biçiminde iki döneme ayırırken, 1949-55 yılları arasındaki şiirlerinin her iki dönemin izlerini de taşıyan bir geçiş dönemi olarak niteler. Çocuk ve Allah, Daha (1943), Çakırın Destanı (1945), Aç Yazı (1951) kitaplarındaki şiirler ilk dönemin, Asu (1955) ve daha sonraki şiirler ise ikinci dönemin ürünleridir.
Cemal Süreya onun şiirini “sezgi dönemi (1935-1945)” ve “akıl dönemi (1955 ve
sonrası)” biçiminde iki döneme ayırırken, 1949-55 yılları arasındaki şiirlerinin her iki dönemin izlerini de taşıyan bir geçiş dönemi olarak niteler. Çocuk ve Allah, Daha (1943), Çakırın Destanı (1945), Aç Yazı (1951) kitaplarındaki şiirler ilk dönemin, Asu (1955) ve daha sonraki şiirler ise ikinci dönemin ürünleridir.
Soru 34
Mehmet Âkif, Yahya Kemal, Ahmet Hâşim, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Muhip Dıranas, Behçet Necatigil, Sedat Umran, Hilmi Yavuz, Ali Günvar, aşağıdaki tematik yaklaşımların hangisi bu şairlerin en temel ortak özelliği olabilir?
Seçenekler
A
Romantik
B
Sürrealist
C
Toplumcu-gerçekçi
D
Realist
E
Mistik/metafizik
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde metafizik/mistik özellikler taşıyan şairler Mehmet Âkif, Yahya Kemal, Ahmet Hâşim, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Muhip Dıranas, Behçet Necatigil, Sedat Umran, Hilmi Yavuz, Ali Günvar ve daha bir çok şairin kimi şiirlerinde bu kavramlar ile ilişkilendirilebilecek motifler, söyleyişler görülür.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi metafizik ve/veya mistisizm ile ilgili doğru bir yargıdır?
Seçenekler
A
Temelde fizikî ve maddî alanın dışında bir varlık alanı olduğu kabulüne dayanmak metafizik ile
mistik kavramlarının ortak yönünü oluşturur
mistik kavramlarının ortak yönünü oluşturur
B
Mistisizm felsefenin bir kolu veya bölümü olarak düşünce mantık ve muhakeme
yolu ile fizikötesi alana yönelir
yolu ile fizikötesi alana yönelir
C
Metafizik ruhsal, sezgisel bir kavrayış tecrübesi niteliği taşır
D
Mistisizm Türkçede genellikle gizemcilik sözcüğü ile ifade edilmekte ve de
kavramı tam olarak karşıladığını söyleyebiliriz.
kavramı tam olarak karşıladığını söyleyebiliriz.
E
Sezgi, şuurla eşya arasındaki farkı yaratır.
Açıklama:
Mistisizm Türkçede genellikle gizemcilik sözcüğü ile ifade edilmekte ise de kavram tam olarak karşıladığını söylemek zordur. Ayrıca mistisizm özellikle Fransız filozofu Henry Bergson tarafından sezgi kavramıyla ilişkilendirilmiş ve “sezgi, bizi bir varlığın, dışımızdaki bir objenin içine sürükleyen zihnî sempatidir. Böylece içimizdeki şuurla dışımızdaki eşya aynîleşmiş olur. Sezgi, şuurla eşya arasındaki farkı ortadan kaldırıyor.” şeklinde tarif etmiştir Görülüyor ki temelde fizikî ve maddî alanın dışında bir varlık alanı olduğu kabulüne dayanmak metafizik ile mistik kavramlarının ortak yönünü oluşturuyor. Buna karşılık metafizik, felsefenin bir kolu veya bölümü olarak düşünce mantık ve muhakeme yolu ile fizikötesi alana yönelirken, mistisizm daha ziyade ruhsal, sezgisel bir kavrayış tecrübesi niteliği taşıyor.
Açıklamadan da anlaşılacağı üzere cevap A seçeneğidir.
Açıklamadan da anlaşılacağı üzere cevap A seçeneğidir.
Soru 36
Metafizik terimi ilk defa aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Eflatun
B
Cicero
C
Andronikos
D
Hegel
E
Kant
Açıklama:
Metafizik terimi ilk defa Aristoteles’in eserlerini derleyip tasnif ederek kitaplaştıran Andronikos tarafından ünlü filozofun ProtePhilosophia(ilk Felsefe) adlı eserine Meta ta Physika(“Fizikten sonra gelen” anlamında metafizik) adını vermesiyle kullanılmıştır.
Yanıt C şıkkıdır.
Yanıt C şıkkıdır.
Soru 37
Yalnızca Türk edebiyatı içinde değil dünya edebiyatlarında da eşine az rastlanır bir kitap olan Varidat-ı Süleyman Efendi (1949) aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Enis Behiç Koryürek
B
Sezai Karakoç
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Orhan Veli
E
Nazım Hikmet
Açıklama:
Öte yandan hecenin ilk kuşak şairlerinden Enis Behiç Koryürek’in yalnızca Türk edebiyatı içinde değil dünya edebiyatlarında da eşine az rastlanır kitabı Varidat-ı Süleyman Efendi (1949) bu konunun bir başka örneği olarak görülebilir. Şair bu kitabındaki şiirleri, ispiritizma tecrübeleri sırasında bir tür bağlantı kurduğu Çedikçi Süleyman Efendi’nin ruhundan ilham alarak yazdığını söylemektedir.
Açıklamada da görüldüğü üzere yanıt A olmalıdır.
Açıklamada da görüldüğü üzere yanıt A olmalıdır.
Soru 38
Edebi bakımdan ilk dönemini “Kaldırımlar”, ikinci dönemini ise “Sakarya Türküsü” adlı şiirlerin temsil ettiği söylenen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal Beyatlı
B
Nazım Hikmet Ran
C
Orhan Veli Kanık
D
Necip Fazıl Kısakürek
E
FarukNafiz Çamlıbel
Açıklama:
Necip Fazıl sonlu varlık alanı içerisindeki huzursuzluğunu, bundan doğan kaos duygusunu yansıtırken, ikinci dönemde bunun yerini düzen ve ahenk düşüncesi alır. Sanat konusundaki görüşü de belirsiz bir mistisizmden dine dayalı metafizik düşünceye dönüşür: “Anladım işi, sanat Allah’ı aramakmış;/Marifet bu, gerisi
yalnız çelik çomakmış” (Sanat, 1939) dizeleri bu dönüşümün açık göstergesi niteliğindedir.
İlk dönemini “Kaldırımlar”, ikinci dönemini ise “Sakarya Türküsü” adlışiirlerin temsil ettiği söylenebilir. Bu iki dönemin dönüm noktasını ise, ilk olarak “Senfonya” adıyla yayımlanan ancak kitaplarına “Çile” başlığıyla aldığışiir oluşturur. Klasik Batı müziğinin senfoni formu ile kurulan şiir sözünü ettiğimiz kaostan düzene, bireyin varlık karşısında yaşadığı düşünce ızdıraplarından ruh dinginliğine yönelişinin ifadesi gibidir.
Ünitedeki açıklamadan da görüleceği üzere cevap D seçeneğidir.
yalnız çelik çomakmış” (Sanat, 1939) dizeleri bu dönüşümün açık göstergesi niteliğindedir.
İlk dönemini “Kaldırımlar”, ikinci dönemini ise “Sakarya Türküsü” adlışiirlerin temsil ettiği söylenebilir. Bu iki dönemin dönüm noktasını ise, ilk olarak “Senfonya” adıyla yayımlanan ancak kitaplarına “Çile” başlığıyla aldığışiir oluşturur. Klasik Batı müziğinin senfoni formu ile kurulan şiir sözünü ettiğimiz kaostan düzene, bireyin varlık karşısında yaşadığı düşünce ızdıraplarından ruh dinginliğine yönelişinin ifadesi gibidir.
Ünitedeki açıklamadan da görüleceği üzere cevap D seçeneğidir.
Soru 39
Necip Fazıl Kısakürek’in, her iki dönemde de şiirlerinin ağırlık merkezini aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
“Ben”
B
“Sen”
C
“Tin”
D
“Vahdet”
E
“Vuslat”
Açıklama:
Şair, 1934’deArvasî ile tanışmasını dönüm noktası olarak kabul edip kendi şiir çizgisini iki döneme ayırırsa da, aslında ilk şiirlerinden itibaren aynı duyarlılığı sürdürmüştür. İlk dönem şiirlerinde biçim bakımından Tekke şiirinin söyleyiş tarzı ile sembolistlerde ve özellikle Baudelaire’de görülen bedbinlik; ikinci dönemde ise yine tekke tarzı söyleyişin olgunlaşan örnekleri ile tasavvufa söylem dikkati çeker. Fakat her iki dönemde de “ben”, şiirlerin ağırlık merkezini oluşturur. Ben’in varlık karşısındaki sorgulayıcı tavrı ilk dönemde din-dışı mistik nitelik taşırken; ikinci dönemde topluma yönelme, mesaj kaygısı öne çıkar. Denilebilirse, ilk dönem şiirlerinde Necip Fazıl sonlu varlık alanı içerisindeki huzursuzluğunu, bundan doğan kaos duygusunu yansıtırken, ikinci dönemde bunun yerini düzen ve ahenk düşüncesi alır. Sanat konusundaki görüşü de belirsiz bir mistisizmden dine dayalı metafizik düşünceye dönüşür: “Anladım işi, sanat Allah’ı aramakmış;/Marifet bu, gerisi yalnız çelik çomakmış” (Sanat, 1939) dizeleri bu dönüşümün açık göstergesi niteliğindedir.
Doğru cevap A bşıkkı olmalıdır.
Doğru cevap A bşıkkı olmalıdır.
Soru 40
‘İlk şiirleri, hiçbir kitabına almadığı klasik tarzda yazılmış gazellerden oluşan gençlik ürünleri idi.
1937’den başlayarak yeni tarzdaki şiirlerini Ses, Küllük, Hamle,Servet-i Fünûn-Uyanış, Yeditepe,
istanbul, Büyük Doğu gibi dergilerde yayımladı. Şiirlerini He (1942), Lâmelif(1945) ve bu ilk iki
kitaptakişiirlere yenilerinin de eklenmesiyle oluşan Om Mani Padme Hum (1953) adlı kitaplarında
topladı. Şiirlerinin dışında Mevlana, Molla Cami, Buddha, Naima, Ömer Hayyam gibi şahsiyetler
ile ilgili inceleme kitapları yayımladı. Dergilerde kalan yazıları topluca yayımlandı.’
Yukarıda edebi hayatı hakkında bilgi verilen şair kimdir?
1937’den başlayarak yeni tarzdaki şiirlerini Ses, Küllük, Hamle,Servet-i Fünûn-Uyanış, Yeditepe,
istanbul, Büyük Doğu gibi dergilerde yayımladı. Şiirlerini He (1942), Lâmelif(1945) ve bu ilk iki
kitaptakişiirlere yenilerinin de eklenmesiyle oluşan Om Mani Padme Hum (1953) adlı kitaplarında
topladı. Şiirlerinin dışında Mevlana, Molla Cami, Buddha, Naima, Ömer Hayyam gibi şahsiyetler
ile ilgili inceleme kitapları yayımladı. Dergilerde kalan yazıları topluca yayımlandı.’
Yukarıda edebi hayatı hakkında bilgi verilen şair kimdir?
Seçenekler
A
Âsaf Hâlet Çelebi
B
Sezai Karakoç
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Erdem Beyazıt
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Âsaf Hâlet Çelebi, babasından öğrendiği Farsça ve Fransızcanın yanı sıra Arapça,
Hintçe, Sanskritçe gibi doğu dillerini okuyup anlayacak düzeyde bilirdi. Ayrıca
yine babasından başta Mesnevî olmak üzere, islâm tasavvufuna ait bilgileri öğrendi.
ilkşiirleri, hiçbir kitabına almadığı klasik tarzda yazılmış gazellerden oluşan
gençlik ürünleri idi. 1937’den başlayarak yeni tarzdaki şiirlerini Ses, Küllük, Hamle,
Servet-i Fünûn-Uyanış, Yeditepe, istanbul, Büyük Doğu gibi dergilerde yayımladı.
Şiirlerini He (1942), Lâmelif(1945) ve bu ilk iki kitaptaki şiirlere yenilerinin de
eklenmesiyle oluşan Om Mani Padme Hum (1953) adlı kitaplarında topladı. Şiirlerinin
dışında Mevlana, Molla Cami, Buddha, Naima, Ömer Hayyam gibi şahsiyetler
ile ilgili inceleme kitapları yayımladı. Dergilerde kalan yazıları topluca yayımlandı
(Çelebi, 1998:1-538).
Hintçe, Sanskritçe gibi doğu dillerini okuyup anlayacak düzeyde bilirdi. Ayrıca
yine babasından başta Mesnevî olmak üzere, islâm tasavvufuna ait bilgileri öğrendi.
ilkşiirleri, hiçbir kitabına almadığı klasik tarzda yazılmış gazellerden oluşan
gençlik ürünleri idi. 1937’den başlayarak yeni tarzdaki şiirlerini Ses, Küllük, Hamle,
Servet-i Fünûn-Uyanış, Yeditepe, istanbul, Büyük Doğu gibi dergilerde yayımladı.
Şiirlerini He (1942), Lâmelif(1945) ve bu ilk iki kitaptaki şiirlere yenilerinin de
eklenmesiyle oluşan Om Mani Padme Hum (1953) adlı kitaplarında topladı. Şiirlerinin
dışında Mevlana, Molla Cami, Buddha, Naima, Ömer Hayyam gibi şahsiyetler
ile ilgili inceleme kitapları yayımladı. Dergilerde kalan yazıları topluca yayımlandı
(Çelebi, 1998:1-538).
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Âsaf Hâlet Çelebi’nin şiir hakkındaki görüşlerini açıkladığı İstanbul’da (Temmuz-Aralık 1954)yayımladığı “Benim Gözümle Şiir Davası” üst başlığı altındaki altı yazıdan biri değildir?
Seçenekler
A
“Saf Şiir”
B
“Şiirde Vücud”
C
“Şiirde Şekil”
D
“Mücerred Şiir”
E
“Şiirde Ruh Ânı”
Açıklama:
Âsaf Hâlet Çelebi şiir hakkındaki görüşlerini İstanbul’da (Temmuz-Aralık 1954) yayımladığı “Benim Gözümle Şiir Davası” üst başlığı altındaki altı yazıda derli toplu olarak açıklamıştır. “Saf Şiir”, “Şiirde Vuzuh”, “Şiirde Şekil”, “Mücerred Şiir”, “Şiirde Ruh Ânı” ve “Şiirlerimde Mistisizm Temayülü” başlıklı bu yazı dizisinde kendi şiiriyle ilgili pek çok konunun açıklığa kavuşturulduğu görülür.
Metinden de görüleceği üzere cevap B seçeneğidir.
Metinden de görüleceği üzere cevap B seçeneğidir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Fazıl Hüsnü Dağlarca için söylenemez?
Seçenekler
A
Dağlarca edebiyatımızda başka hiçbir şairde görülmeyen bir konu çeşitliliğine sahiptir.
B
Şiirlerinin geneli dikkate alındığında bireyden kozmosa uzanan bir geniş açı çizdiği görülür.
C
Şiirlerinde konu bakımından görülen bu çeşitlilik, biçim ve yapı düzeyinde de görülür.
D
Dağlarca sadece epik türde eserler vermiştir
E
Çok yazması; kimi doldurma dizeler, ses düzeninde aksamalar, yapay söyleyişe kapılmalar doğurmuştur
Açıklama:
Dağlarca edebiyatımızda başka hiçbir şairde görülmeyen bir konu çeşitliliğine sahiptir. Şiirlerinin geneli dikkate alındığında bireyden kozmosa uzanan bir genişaçı çizdiği görülür. insanın evrensel ve soyut duygularından, çocukluk duyarlılığına, tarihsel olayların destanlaştırılmasından toplumcu gerçekçi konulara, Pir Sultan Abdal’dan Hiroşima’ya, bilgisayara kadar çağın insanını ilgilendiren hemen her şey şiirlerinde yer bulmuştur. Konu bakımından görülen bu çeşitlilik, biçim ve yapı düzeyinde de görülür. Dağlarca hem lirik hem de epik türde birçok eser vermiştir. Biçim bakımından tamamen serbest dizelerin yanı sıra düzenli aruz ve hece ölçüsü, bu vezinleri andıran ses düzenlemeleri; kafiye uygulamaları; değişik dize öbeklenmeleri vb. zengin istifler görülür. Çok yazması (altmışı aşkın şiir kitabı yayımlamıştır) zaman zaman bir handikap; kimi doldurma dizeler, ses düzeninde aksamalar, yapay söyleyişe kapılmalar doğurmuşsa da Ahmet Soysal’ın da belirttiği gibi, onun temel eserlerinde görülen ses ve ritim ustalığı, biçimsel ve düşünsel yoğunluk, düşünsel yoğunluğun felsefi ve metafizik konulara yönelmesi (Soysal, 1999:20-21) Dağlarca’yı Türk şiirinde ayrıcalıklı bir yerde konumlandırmaktadır.
Yanıt D olmalıdır.
Yanıt D olmalıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi fizikötesi âlemi varlığın özü olarak kabul eden ve bu bakış açısını dünya görüşü olarak benimseyen ve de şiirlerinde eşya, tabiat, toplum algısını bütünüyle bu perspektife oturtmuş şairlerden biridir?
Seçenekler
A
Oktay Rıfat
B
Arif Damar
C
Ataol Behramoğlu
D
Nazım Hikmet
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde metafizik/mistik özellikler taşıyan şairlerin yukarı da ele alınanlardan ibaret olduğu söylenemez. Mehmet Âkif, Yahya Kemal, Ahmet Hâşim, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Muhip Dıranas, Behçet Necatigil, Sedat Umran, Hilmi Yavuz, Ali Günvar ve daha bir çokşairin kimi şiirlerinde bu kavramlar ile ilişkilendirilebilecek motifler, söyleyişler görülür. Öte yandan fizikötesi âlemi varlığın özü olarak kabul eden ve bu bakış açısını dünya görüşü olarak benimseyen Sezai Karakoç, Cahit Zarifoğlu, Ebubekir Eroğlu gibi şairler şiirlerinde eşya, tabiat, toplum algısını bütünüyle bu perspektife oturtmuş bulunmaktadırlar.
Açıklamadan da anlaşılacağı üzere doğru şık E dir.
Açıklamadan da anlaşılacağı üzere doğru şık E dir.
Soru 44
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde pek çok şairde görülebilen kimi özelliklerin metafizik/mistik eğilimler taşıyan şiir bakımından aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Varlığın madde özelliğinden başka özelliklere de sahip olması ve şiirin bu özelliklerin bir ifadesi olarak ortaya çıkması
B
İnsan varoluşunun duyulur alanla sınırlı olması bağlamında şiirin kurgulanması
C
İnsanî oluşun ve algının tabiatın arkasında bulunan bir görkeme eğilimli oluşu gibi kabullerin şiirin özünü oluşturması
D
Biçimsel bakımdan somuttan soyuta, eşyadan kavrama yönelen bir eğilimin kendisini göstermesi
E
Metafizik/mistik eğilimler taşıyan şiir birikiminin nitelik açısından yönlendirici ve belirleyici bir
etkiye sahip olduğu
etkiye sahip olduğu
Açıklama:
Genel bir bakışla Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde pek çok şairde görülebilen kimi özelliklerin metafizik/mistik eğilimler taşıyan şiir birikiminin nicelik açısından büyük bir toplamı oluşturduğu, nitelik açısından ise yönlendirici ve belirleyici bir etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu özellikleri ana hatlarıyla şöyle belirleyebiliriz: Varlığın madde özelliğinden başka özelliklere de sahip olması ve şiirin bu özelliklerin bir ifadesi olarak ortaya çıkması; insan varoluşunun duyulur alanla sınırlı olmaması; insanî oluşun ve algının tabiatın arkasında bulunan bir görkeme eğilimli oluşu gibi kabullerin şiirin özünü oluşturması; biçimsel bakımdan somuttan soyuta, eşyadan kavrama yönelen bir eğilimin kendisini göstermesi.
Paragraftan da görüleceği üzere doğru cevap B dir.
Paragraftan da görüleceği üzere doğru cevap B dir.
Soru 45
Metafizik terimi ilk defa hangi filozufun eserine isim olarak verilmesiyle kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Eflatun
C
Aristoteles
D
Anaksimandros
E
Heraklitos
Açıklama:
Metafizik terimi ilk defa Aristoteles’in eserlerini derleyip tasnif ederek kitaplaştıran Andronikos tarafından ünlü filozofun Prote Philosophia (İlk Felsefe) adlı eserine Meta ta Physika (“fizikten sonra gelen” anlamında metafizik) adını vermesiyle kullanılmıştır.
Soru 46
Mistisizm kavramı için, anlamını tam olarak karşılayamadığı halde, Türkçe karşılık olarak kullanılan kelime hangisidir?
Seçenekler
A
Bilinemezcilik
B
Ötecilik
C
Ruhçuluk
D
Gizemcilik
E
Sezgicilik
Açıklama:
Mistisizm Türkçede genellikle gizemcilik sözcüğü ile ifade edilmekte ise de kavramı tam olarak karşıladığını söylemek zordur.
Soru 47
Din-dışı mistik anlayış olarak yorumlanmış olan ve modern sanat akımlarına kaynaklık eden sanat yorumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Mistisizm
C
Dadacılık
D
Empresyonizm
E
Ekspresyonizm
Açıklama:
Modern sanat akımlarının hemen tamamına kaynaklık eden sembolizm akımının ise özellikle varlığın semboller aracılığıyla ve sanat yoluyla okunabileceği biçiminde anlaşılabilecek görüşleri, din-dışı mistik anlayış olarak yorumlanmıştır.
Soru 48
Necip Fazıl Kısakürek aşağıdaki şairlerden hangilerine göre farklılaşan tutumuyla cumhuriyet dönemi Türk şiirindeki yerini belirginleştirmiştir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal-Ömer Seyfettin-Ziya Gökalp
B
Ahmet Haşim-Nazım Hikmet- Bedri Rahmi Eyüboğlu
C
Nazım Hikmet-Yahya Kemal-Ahmet Haşim
D
Sait Faik-Ahmet Muhip Dıranas-Asaf Halet Çelebi
E
Nazım Hikmet-Attila İlhan-İsmet Özel
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek, gerek fliirde Nazım Hikmet’in materyalist şiirine karşı oluşturduğu metafizik duyarlılık; gerek Yahya Kemal ve Ahmet Hâşim’in temsil ettiği saf şiir anlayışına bireyin varoluş sorunlarını katarak geliştirdiği etki alanı oldukça geniş duyuş tarzı ile kendine has bir yer edinmiştir.
Soru 49
Necip Fazıl Kısakürek hangi şiirinde “Pırıl pırıl cadde... Paris kaynıyor... O, Genç şair, şehrin kapkara çatıları, esrarlı bacaları ve her an göz kırpan ışıkları ortasında, kaybolmuş bir çocuk gibi kimsesiz ve on parasız... Ve ‘Işık Beldesi’ diye anılan Paris’te hiçbir yerden hiçbir ümit kıvılcımı göstermez bir karanlıkta...” düşüncelerini yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Kitabe
B
Örümcek Ağı
C
Çan Sesleri
D
Çile
E
Kaldırımlar
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek "Kaldırımlar" şiirinde “Pırıl pırıl cadde... Paris kaynıyor... O, Genç şair, şehrin kapkara çatıları, esrarlı bacaları ve her an göz kırpan ışıkları ortasında, kaybolmuş bir çocuk gibi kimsesiz ve on parasız... Ve ‘Işık Beldesi’ diye anılan Paris’te hiçbir yerden hiçbir ümit kıvılcımı göstermez bir karanlıkta...” düşüncelerini yansıtmaktadır.
Soru 50
Şiirin “kâinatın anlaşılmaz sırlarını açıklamada önemli bir yeri olduğu” inancını taşıyan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet Ran
B
Yahya Kemal Beyatlı
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Asaf Halet Çelebi
E
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Açıklama:
Asaf Halet Çelebi, şiirin “kâinatın anlaşılmaz sırlarını açıklamada önemli bir yeri olduğu” inancındadır.
Soru 51
"gömenler beni/gövdemi gömerler/ben başka yerdeyim" mısralarında Asaf Halet Çelebi hayat görüşünde etkili olan hangi unsuru dile getirir?
Seçenekler
A
Metafizik
B
Siyasi
C
Tasavvufi
D
Sembolik
E
Deist
Açıklama:
Burada şair, özellikle tasavvufun çeşitli motiflerini hayat görüşü olarak aktarır.
Soru 52
Bir an, zamanın gölgesi yüze değer,
Ve aralığı hayatın -ölümün aralığı.
Bembeyaz bulutlar gibi geçer göklerden,
Kör bir adamın bahtiyarlığı
Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın yukarıdaki dizeleri Cemal Süreya'ya göre şairin hangi dönemine aittir?
Ve aralığı hayatın -ölümün aralığı.
Bembeyaz bulutlar gibi geçer göklerden,
Kör bir adamın bahtiyarlığı
Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın yukarıdaki dizeleri Cemal Süreya'ya göre şairin hangi dönemine aittir?
Seçenekler
A
Sezgi dönemi
B
Akıl dönemi
C
Nakil dönemi
D
Spritüalist dönemi
E
Egosantrik dönemi
Açıklama:
Fazıl Hüsnü’nün şiiri kimi eleştirmenlerce üç, kimilerince iki döneme ayrılmıştır. Cemal Süreya onun şiirini “sezgi dönemi (1935-1945)” ve “akıl dönemi (1955 ve sonrası)” biçiminde iki döneme ayırırken, 1949-55 yılları arasındaki şiirlerinin her iki dönemin izlerini de taşıyan bir geçiş dönemi olarak niteler.
Soru 53
Fazıl Hüsnü’yü Necip Fazıl ve Âsaf Hâlet’ten ayıran yön aşağıdaki duygulardan hangisidir?
Seçenekler
A
Haşyet
B
Hayret
C
Kibir
D
Korku
E
Endişe
Açıklama:
Fazıl Hüsnü’yü Necip Faz›l ve Âsaf Hâlet’ten ayıran yön, varlıkla karşılaşan insanın bu görkem karşısındaki hayret duygusudur.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisinin cumhuriyet dönemi Türk şiirinde metafizik/mistik özellikler taşıyan şairlerden biri sayılması yanlış olur?
Seçenekler
A
Behçet Necatigil
B
Hilmi Yavuz
C
Sezai Karakoç
D
Cahit Zarifoğlu
E
Attila İlhan
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde metafizik/mistik özellikler taşıyan şairlerin Necip Fazıl Asaf Halet ve Fazıl Hüsnü'den ibaret olduğu söylenemez. Mehmet Âkif, Yahya Kemal, Ahmet Hâşim, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Muhip Dıranas, Behçet Necatigil, Sedat Umran, Hilmi Yavuz, Ali Günvar ve daha bir çok şairin kimi şiirlerinde bu kavramlar ile ilişkilendirilebilecek motifler, söyleyişler görülür. Öte yandan fizikötesi âlemi varlığın özü olarak kabul eden ve bu bakış açısını dünya görüşü olarak benimseyen Sezai Karakoç, Cahit Zarifoğlu, Ebubekir Eroğlu gibi şairler şiirlerinde eşya, tabiat, toplum algısını bütünüyle bu perspektife oturtmuş bulunmaktadırlar.
Soru 55
"Ağaç" ve "Büyük Doğu" dergilerini çıkarmış, Türk şiirine “Kaldırımlar” adlı başyapıtı kazandırmış ve Cumhuriyet döneminde seksenlere kadar üzerinde oldukça yoğun bir ilgi toplamış olan şair kimdir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Nazım Hikmet
C
Ahmet Haşim
D
Yahya Kemal
E
Orhan Seyfi Orhon
Açıklama:
Bahsi geçen şair Necip Fazıl Kısakürek'tir. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
“Muhakkak ki Allah’ın, arşın altında anahtarları şairlerin dilleri olan bir takım hazineleri vardır” hadisini iki kez yineleyerek, şiirin ve özellikle saf şiirin ilahî bir menşei, metafizik bir kaynağı olduğuna inandığını belirten şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Orhan Veli Kanık
C
Âsaf Hâlet Çelebi
D
Nazım Hikmet
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
“Muhakkak ki Allah’ın, arşın altında anahtarları şairlerin dilleri olan bir takım hazineleri vardır” hadisini iki kez yineleyerek, şiirin ve özellikle saf şiirin ilahî bir menşei, metafizik bir kaynağı olduğuna inandığını belirten şair Âsaf Hâlet Çelebi'dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Âsaf Hâlet Çelebi'nin şiirlerinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Doğu mistisizminden beslenir.
B
Tasavvufî menkıbeleri kullanır.
C
Sembolleri öne çıkaran bir anlayışa sahiptir.
D
Vezin ve kafiyeye karşı çıkar.
E
Şiirde tahkiyeyi ve duygusallığı önemser.
Açıklama:
Şiirde tahkiyenin (hikaye anlatmanın) ve duygusallığın karşısındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 58
Metafizik terimi ilk defa kim tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Andronikos
B
Sokrates
C
Platon
D
Pisagor
E
Thales
Açıklama:
Metafizik terimi ilk defa Aristoteles’in eserlerini derleyip tasnif ederek kitaplaştıran Andronikos tarafından ünlü filozofun Prote Philosophia (İlk Felsefe) adlı eserine Meta ta Physika (“fizikten sonra gelen” anlamında metafizik) adını vermesiyle kullanılmıştır.
Soru 59
I- Makber
II- Külbe-i İştiyak
III- Kürsi-i İstiğrak
Yukarıda verilen şiirlerden hangisi ya da hangileri Abdülhak Hamid’in metafizik çizgisinde şiirlerindendir?
II- Külbe-i İştiyak
III- Kürsi-i İstiğrak
Yukarıda verilen şiirlerden hangisi ya da hangileri Abdülhak Hamid’in metafizik çizgisinde şiirlerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Yeni Türk edebiyatında ise Abdülhak Hâmid’in “Makber”, “Külbe-i İştiyak”, Kürsi-i İstiğrak” gibi şiirlerinden başlayarak güçlü bir biçimde metafizik çizginin oluşup geliştiği görülür.
Soru 60
Necip Fazıl Kısakürek’in şiir hakkındaki düşüncelerini “Manzara” başlıklı yazı ile açıkladığı dergi hangisidir?
Seçenekler
A
Ağaç
B
Büyük Doğu
C
Yeditepe
D
Hamle
E
İstanbul
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek, şiir hakkındaki görüşlerini önce Ağaç dergisinde “Manzara” başlıklı yazılarıyla (1936), daha sonra Büyük Doğu dergisinde “Tanrı Kulundan Dinlediklerim” başlığı altında yayımladığı yazılarda (1943) açıklar.
Soru 61
Şiiri “teşhisten tecride”, somuttan soyuta giden bir yol, olarak tanımlayan şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Âsaf Hâlet Çelebi
C
Fazıl Hüsnü Dağlarca
D
Ahmet Hamdi Tanpınar
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek şiiri “mutlak hakikati arama” işi olarak tanımlar. Ona göre şiir, mutlak hakikati sır ve güzellik yoluyla aramaktır. Daha sonra “Şiirde Usûl” ve “Şiirde Gaye” başlıkları altında bu işin nasıl gerçekleştirilebileceğini anlatır. Burada sembolist görüşe yaklaşır; “remzî” (sembolik) ve “sırrî” (gizemli) olmak şiirin ana vasıfları arasındadır. Şiirde somut eşya bir sembol karakteri kazanır. Ona göre şiir “teşhisten tecride”, somuttan soyuta giden bir yoldur.
Soru 62
Âsaf Hâlet Çelebi’nin zaman zaman yaklaştığı, ama şiire sembolik bakışı nedeniyle ayrıldığı edebi akım hangisidir?
Seçenekler
A
Garipçiler
B
Beş Hececiler
C
Yedi Meşaleciler
D
Hisarcılar
E
Maviciler
Açıklama:
Şairin bu yazılarda zaman zaman Ahmet Hâşim’e, zaman zaman Garipçiler’e yaklaştığı görülürse de bütünüyle bakıldığında kendi şiirinin teorik temellerini verdiği anlaşılmaktadır. Şiirde anlamı esas alan Garipçilerden farklı olarak sembolleri öne çıkaran bir anlayışa sahiptir. Buna karşın, o da Garip akımı şairleri gibi vezin ve kafiyeye karşı çıkar.
Soru 63
I- Doğu mistisizmi
II- Tasavvuf
III- Kutsal Kitaplar
Yukarıda verilen kaynaklardan hangisi ya da hangileri Âsaf Hâlet Çelebi’nin şiirlerinin kaynakları arasında sayılabilirler?
II- Tasavvuf
III- Kutsal Kitaplar
Yukarıda verilen kaynaklardan hangisi ya da hangileri Âsaf Hâlet Çelebi’nin şiirlerinin kaynakları arasında sayılabilirler?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Genellikle Çelebi’nin şiirlerinin dört temel beslenme kaynağı bulunduğu kabul edilmektedir: doğu mistisizmi, tasavvuf, kutsal kitaplar ve çocukluğundan kalan masallar, izlenimler.
Soru 64
Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın 1935’te çıkan ilk kitabının ismi nedir?
Seçenekler
A
Havaya Çizilen Dünya
B
Ben ve Ötesi
C
Çocuk ve Allah
D
Çakırın Destanı
E
Aç Yazı
Açıklama:
Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın 1935’te çıkan ilk kitabının ismi Havaya Çizilen Dünya, dönemin hâkim şiir anlayışının etkisi altındadır.
Soru 65
I- Sezgi Dönemi
II- Akıl Dönemi
III- Mistizm Dönemi
Cemal Süreya’ya göre Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiirleri yukarıda verilen hangi dönem ya da dönemlerden geçmiştir?
II- Akıl Dönemi
III- Mistizm Dönemi
Cemal Süreya’ya göre Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiirleri yukarıda verilen hangi dönem ya da dönemlerden geçmiştir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
II, III
D
I, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Fazıl Hüsnü’nün şiiri kimi eleştirmenlerce üç, kimilerince iki döneme ayrılmıştır. Cemal Süreya onun şiirini “sezgi dönemi (1935-1945)” ve “akıl dönemi (1955 ve sonrası)” biçiminde iki döneme ayırmıştır.
Soru 66
Şiirlerinde Fazıl Hüsnü Dağlarca’yı Necip Fazıl Kısakürek ve Âsaf Hâlet Çelebi’den ayıran yön hangisidir?
Seçenekler
A
Varlıkla karşılaşan insanın bu görkem karşısındaki hayret duygusu
B
Sık sık karşılaşılan yabancı dillerden alınan sözcükler
C
Batı’da ortaya çıkan letrizm akımı arasında ilgi kurmak istemesi
D
Mutlak hakikati sır ve güzellik yoluyla aramak için şiiri kullanması
E
Vezin ve kafiyenin şiir için bir zorunluluk olduğunu düşünmesi
Açıklama:
Dağlarca şiirleriyle insanlığın ilk çağlarından geleceğe uzanan ve insanın kâinatla bütünleşmesini arayan duyguya dayalı incelikli bir şiir toplamı ortaya koymuştur. Fazıl Hüsnü’yü Necip Fazıl ve Âsaf Hâlet’ten ayıran yön, varlıkla karşılaşan insanın bu görkem karşısındaki hayret duygusudur. Bu duygunun anlık, etkileyici imajlar yoluyla aktarılmasıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Necip Fazıl’ın ikindi dönemine ait bir şiirdir?
Seçenekler
A
Sakarya Türküsü
B
Kaldırımlar
C
Örümcek Ağı
D
Kitabe
E
Ben ve Ötesi
Açıklama:
Şair 1934’de Arvasî ile tanışmasını dönüm noktası olarak kabul edip kendi şiir çizgisini iki döneme ayırır. İlk dönemini “Kaldırımlar”, ikinci dönemini ise “Sakarya Türküsü” adlı şiirlerin temsil ettiği söylenebilir.
Soru 68
Fazıl Hüsnü’yü Necip Fazıl ve Âsaf Hâlet’ten ayıran yön aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlıkla karşılaşan insanın bu görkem karşısındaki hayret duygusudur.
B
Varlıkla karşılaşan insanın önce bir kriz yaşaması, sonra tasavvufi duyarlılıkla dinginliğe ulaşmasıdır.
C
Duygunun yerini kültürel motifler almış olmasıdır.
D
Varlıkla karşılaşan insanın duygusallığıdır.
E
Şiirlerinde insanın varlık karşısındaki durumunu yansıtma çabalarıdır.
Açıklama:
Dağlarca şiirleriyle insanlığın ilk çağlarından geleceğe uzanan ve insanın kâinatla bütünleşmesini arayan duyguya dayalı incelikli bir şiir toplamı ortaya koymuştur. Fazıl Hüsnü’yü Necip Fazıl ve Âsaf Hâlet’ten ayıran yön, varlıkla karşılaşan insanın bu görkem karşısındaki hayret duygusudur. Bu duygunun anlık, etkileyici imajlar yoluyla aktarılmasıdır. Necip Fazıl’da varlıkla karşılaşan insanın önce bir kriz yaşadığı, sonra tasavvufi duyarlılıkla dinginliğe ulaştığı görülürken, Dağlarca’da durum genellikle anlık ve geçici izlenimi verir. Âsaf Hâlet’te ise duygunun yerini kültürel motifler almıştır.
Fazıl Hüsnü’yü Necip Fazıl ve Âsaf Hâlet’ten ayıran yön, varlıkla karşılaşan insanın bu görkem karşısındaki hayret duygusudur. Bu duygunun anlık, etkileyici imajlar yoluyla aktarılmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Fazıl Hüsnü’yü Necip Fazıl ve Âsaf Hâlet’ten ayıran yön, varlıkla karşılaşan insanın bu görkem karşısındaki hayret duygusudur. Bu duygunun anlık, etkileyici imajlar yoluyla aktarılmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 69
Bir an, zamanın gölgesi yüze değer,
Ve aralığı hayatın -ölümün aralığı.
Bembeyaz bulutlar gibi geçer göklerden,
Kör bir adamın bahtiyarlığı.
Yukarıdaki dizeler hangi şaire aittir?
Ve aralığı hayatın -ölümün aralığı.
Bembeyaz bulutlar gibi geçer göklerden,
Kör bir adamın bahtiyarlığı.
Yukarıdaki dizeler hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Cahit Zarifoğlu
C
Fazıl Hüsnü Dağlarca
D
Necip Fazıl Kısakürek
E
Âsaf Hâlet Çelebi
Açıklama:
Yukarıdaki dizeler Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın “Kâinatın Akşam Yoklaması” şiirindendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 70
- Enis Behiç Koryürek
- Kemalettin Kamu
- Salih Zeki Aktay
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Şairin etkisi Enis Behiç Koryürek, Kemalettin Kamu, Salih Zeki Aktay, Ömer Bedrettin Uşaklı, Halûk Nihat Pepeyi, Yusuf Ziya Ortaç, Orhan Seyfi Orhon gibi kendisinden önce şiir yayımlamaya başlamış şairleri de etkileyerek adeta bir akıma dönüşmüştür. Doğru cevap E'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi Necip Fazıl'ın ilk dönem şiirlerinde görülen özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Tasavvufi söylem dikkati çeker.
B
Ben’in varlık karşısındaki sorgulayıcı tavrı din-dışı mistik nitelik taşır.
C
Ben’in varlık karşısındaki sorgulayıcı tavrında topluma yönelme, mesaj kaygısı öne çıkar.
D
Düzen ve ahenk düşüncesini yansıtır.
E
Sanat konusundaki görüşü dine dayalı metafizik düşünceyi yansıtır.
Açıklama:
İlk dönem şiirlerinde biçim bakımından Tekke şiirinin söyleyiş tarzı ile sembolistlerde ve özellikle Baudelaire’de görülen bedbinlik; ikinci dönemde ise yine tekke tarzı söyleyişin olgunlaşan örnekleri ile tasavvufi söylem dikkati çeker. Fakat her iki dönemde de “ben”, şiirlerin ağırlık merkezini oluşturur. Ben’in varlık karşısındaki sorgulayıcı tavrı ilk dönemde din-dışı mistik nitelik taşırken; ikinci dönemde topluma yönelme, mesaj kaygısı öne çıkar.
Ben’in varlık karşısındaki sorgulayıcı tavrı ilk dönemde din-dışı mistik nitelik taşırken; ikinci dönemde topluma yönelme, mesaj kaygısı öne çıkar. Doğru cevap B'dir.
Ben’in varlık karşısındaki sorgulayıcı tavrı ilk dönemde din-dışı mistik nitelik taşırken; ikinci dönemde topluma yönelme, mesaj kaygısı öne çıkar. Doğru cevap B'dir.
Soru 72
- mutlak hakikati aramak
- sembolik ve gizemli olmak
- güzellik, heyecan, ahenk ve eda gibi özellikleri taşımak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Necip Fazıl için şiiri şiir yapan üç temel faktör “mutlak hakikati aramak”; sembolik ve gizemli olmak; güzellik, heyecan, ahenk ve eda gibi özellikleri taşımaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 73
“Anladım işi, sanat Allah’ı aramakmış;/ Marifet bu, gerisi yalnız çelik çomakmış” dizeleriyle sanat konusundaki görüşünün belirsiz bir mistisizmden dine dayalı metafizik düşünceye dönüştüğünü gözlemlediğimiz şair kimdir?
Seçenekler
A
Arvasî
B
Enis Behiç Koryürek
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Âsaf Hâlet Çelebi
E
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Açıklama:
Necip Fazıl'ın sanat konusundaki görüşü de belirsiz bir mistisizmden dine dayalı metafizik düşünceye dönüşür: “Anladım işi, sanat Allah’ı aramakmış;/ Marifet bu, gerisi yalnız çelik çomakmış” (Sanat, 1939) dizeleri bu dönüşümün açık göstergesi niteliğindedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 74
“Şiir kelimelerin bir araya gelmesinden hasıl olan büyük bir kelimeden başka bir şey değildir. Bir kelime hecelere ayrıldığı zaman nasıl o heceler başlı başına bir mana ifade etmezse şiirde de teker teker kelimelerin manalarıyle uğraşmak beyhudedir.” görüşü aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Âsaf Hâlet Çelebi
B
Fazıl Hüsnü Dağlarca
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Orhan Seyfi Orhon
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Saf şiir, “parçalanmayan tek bir kelime halinde olunca ona ne bir şey ilâve edilmeğe, ne de ondan bir şey eksiltmeğe imkân olamaz.” Bu yüzden şiirde bazı kelimelerin sözlük anlamlarını aramaya gerek yoktur. “Çünkü şiir kelimelerin bir araya gelmesinden hasıl olan büyük bir kelimeden başka bir şey değildir. Bir kelime hecelere ayrıldığı zaman nasıl o heceler başlı başına bir mana ifade etmezse şiirde de teker teker kelimelerin manalarıyle uğraşmak beyhudedir.” (Çelebi, 1999:146-147) Çelebi’nin anlayışına göre şiir, “hayatta olduğu gibi, müşahhas malzemeyle, mücerred bir âlem yaratma” işidir. O, şiirin “kâinatın anlaşılmaz sırlarını açıklamada önemli bir yeri olduğu” inancındadır.
Bu görüş Âsaf Hâlet Çelebi'ye aittir. Doğru cevap A'dır.
Bu görüş Âsaf Hâlet Çelebi'ye aittir. Doğru cevap A'dır.
Soru 75
Metafizik terimini ilk defa kim kullanmıştır ?
Seçenekler
A
Andronikos
B
Aristoteles
C
Lamartine
D
Mallarme
E
Nietzsche
Açıklama:
Metafizik terimi ilk defa Aristoteles’in eserlerini derleyip
tasnif ederek kitaplaştıran Andronikos tarafından ünlü filozofun Prote Philosophia (İlk Felsefe) adlı eserine Meta ta Physika (“fizikten sonra gelen” anlamında
metafizik) adını vermesiyle kullanılmıştır.
tasnif ederek kitaplaştıran Andronikos tarafından ünlü filozofun Prote Philosophia (İlk Felsefe) adlı eserine Meta ta Physika (“fizikten sonra gelen” anlamında
metafizik) adını vermesiyle kullanılmıştır.
Soru 76
Mistisizm'i sezgi kavramıyla ilişkilendiren Fransız filozofu kimdir ?
Seçenekler
A
Karl Marks
B
Henry Bergson
C
Arthur Rimbaud
D
Victor Hugo
E
Mallarme
Açıklama:
Mistisizm özellikle Fransız filozofu Henry
Bergson tarafından sezgi kavramıyla ilişkilendirilmiş ve “sezgi, bizi bir varlığın,
dışımızdaki bir objenin içine sürükleyen zihnî sempatidir. Böylece içimizdeki şuurla dışımızdaki eşya aynîleşmiş olur. Sezgi, şuurla eşya arasındaki farkı ortadan
kaldırıyor.” şeklinde tarif etmiştir
Bergson tarafından sezgi kavramıyla ilişkilendirilmiş ve “sezgi, bizi bir varlığın,
dışımızdaki bir objenin içine sürükleyen zihnî sempatidir. Böylece içimizdeki şuurla dışımızdaki eşya aynîleşmiş olur. Sezgi, şuurla eşya arasındaki farkı ortadan
kaldırıyor.” şeklinde tarif etmiştir
Soru 77
Ahmet İnam'ın, “Türk Şiirinde Mistik Yönelimler” başlıklı yazısında söz ettiği mistik tavırlardan hangisi aşağıda yanlış verilmiştir ?
Seçenekler
A
Hasta Mistisizm- Necip Fazıl Kısakürek
B
Kurtuluş Olarak Mistisizm-Sezai Karakoç
C
Yaşama Mistisizmi- Âsaf Hâlet Çelebi
D
Aşama Olarak Mistisizm-Behçet Necatigil
E
Sanat Mistisizmi-Ahmet Hamdi Tanpınar
Açıklama:
Ahmet İnam, “Türk Şiirinde Mistik Yönelimler” başlıklı
yazısında; “Hasta Mistisizm”- Necip Fazıl Kısakürek, “Sanat Mistisizmi”-Ahmet
Hamdi Tanpınar, “Yaşama Mistisizmi”- Âsaf Hâlet Çelebi, “Aşama Olarak Mistisizm”-Fazlı Hüsnü Dağlarca, “Ruhsal Mistisizm”-Behçet Necatigil ve “Kurtuluş
Olarak Mistisizm”-Sezai Karakoç olmak üzere altı ayrı mistik tavırdan söz eder.
yazısında; “Hasta Mistisizm”- Necip Fazıl Kısakürek, “Sanat Mistisizmi”-Ahmet
Hamdi Tanpınar, “Yaşama Mistisizmi”- Âsaf Hâlet Çelebi, “Aşama Olarak Mistisizm”-Fazlı Hüsnü Dağlarca, “Ruhsal Mistisizm”-Behçet Necatigil ve “Kurtuluş
Olarak Mistisizm”-Sezai Karakoç olmak üzere altı ayrı mistik tavırdan söz eder.
Soru 78
Necip Fazıl Kısakürek'in 1 Temmuz 1923’te Yeni Mecmua’da yayımlanan ilk şiiri aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Kitabe
B
Çile
C
Kaldırımlar
D
Buhran
E
Izdırap
Açıklama:
“Kitabe” adlı ilk şiirini 1 Temmuz 1923’te Yeni Mecmua’da yayımlayan Necip
Fazıl, bu tarihten ölümüne kadar hemen hemen edebiyatın her türünde kaleme
aldığı yüz civarında kitap bırakmış olmasına rağmen hepsinden önce şairliği ile
tanınmıştır.
Fazıl, bu tarihten ölümüne kadar hemen hemen edebiyatın her türünde kaleme
aldığı yüz civarında kitap bırakmış olmasına rağmen hepsinden önce şairliği ile
tanınmıştır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Necip Fazıl Kısakürek'in eserlerinden değildir ?
Seçenekler
A
Örümcek Ağı
B
Ben ve Ötesi
C
Çile
D
Kaldırımlar
E
Havaya Çizilen Dünya
Açıklama:
“Kitabe” adlı ilk şiirini 1 Temmuz 1923’te Yeni Mecmua’da yayımlayan Necip
Fazıl, bu tarihten ölümüne kadar hemen hemen edebiyatın her türünde kaleme
aldığı yüz civarında kitap bırakmış olmasına rağmen hepsinden önce şairliği ile
tanınmıştır. Şiirlerini Örümcek Ağı (1925), Kaldırımlar (1928), Ben ve Ötesi (1932),
101 Hadis (1951), Sonsuzluk Kervanı (1955), Çile (1962), Şiirlerim (1969), Esselam
(1973) adlarıyla kitaplaştıran şair 1974’ten sonra Esselam, 101 Hadis kitaplarının
dışında kalanları Çile adı altında topluca yayımlamış; onun seçtiklerinden oluşan
bütün şiirleri bu ad altında ölümünden sonra da yayımlanmaya devam etmiştir.
Fazıl, bu tarihten ölümüne kadar hemen hemen edebiyatın her türünde kaleme
aldığı yüz civarında kitap bırakmış olmasına rağmen hepsinden önce şairliği ile
tanınmıştır. Şiirlerini Örümcek Ağı (1925), Kaldırımlar (1928), Ben ve Ötesi (1932),
101 Hadis (1951), Sonsuzluk Kervanı (1955), Çile (1962), Şiirlerim (1969), Esselam
(1973) adlarıyla kitaplaştıran şair 1974’ten sonra Esselam, 101 Hadis kitaplarının
dışında kalanları Çile adı altında topluca yayımlamış; onun seçtiklerinden oluşan
bütün şiirleri bu ad altında ölümünden sonra da yayımlanmaya devam etmiştir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Âsaf Hâlet Çelebi'nin şiir hakkındaki görüşleri arasında yer almaz ?
Seçenekler
A
Şiirin ve özellikle saf şiirin ilahî bir menşei, metafizik bir kaynağı vardır.
B
Saf şiir, her zaman olmasa bile çoğunlukla soyut şiire yaklaşır.
C
Şiir, hikâyeye olduğu gibi tasvirede mümkün olduğu kadar yakındır.
D
Şiir kelimelerin bir araya gelmesinden hasıl olan büyük bir kelimeden başka bir şey değildir.
E
Şiirde de teker teker kelimelerin manalarıyle uğraşmak beyhudedir.
Açıklama:
Âsaf Hâlet Çelebi şiir hakkındaki görüşlerini İstanbul’da (Temmuz-Aralık
1954) yayımladığı “Benim Gözümle Şiir Davası” üst başlığı altındaki altı yazıda
derli toplu olarak açıklamıştır. “Saf Şiir”, “Şiirde Vuzuh”, “Şiirde Şekil”, “Mücerred Şiir”, “Şiirde Ruh Ânı” ve “Şiirlerimde Mistisizm Temayülü” başlıklı bu yazı
dizisinde kendi şiiriyle ilgili pek çok konunun açıklığa kavuşturulduğu görülür.
Öncelikle şiirle metafizik âlem arasında kesin bir ilişki kurar; “Muhakkak ki Allah’ın, arşın altında anahtarları şairlerin dilleri olan bir takım hazineleri vardır”
hadisini iki kez yineleyerek, şiirin ve özellikle saf şiirin ilahî bir menşei, metafizik
bir kaynağı olduğuna inandığını belirtir. Ona göre saf şiir, her zaman olmasa bile çoğunlukla soyut şiire yaklaşır; hikâyeden olduğu gibi tasvirden de mümkün
olduğu kadar uzaktır. Saf şiir, “parçalanmayan tek bir kelime halinde olunca ona
ne bir şey ilâve edilmeğe, ne de ondan bir şey eksiltmeğe imkân olamaz.” Bu yüzden şiirde bazı kelimelerin sözlük anlamlarını aramaya gerek yoktur. “Çünkü şiir
kelimelerin bir araya gelmesinden hasıl olan büyük bir kelimeden başka bir şey
değildir. Bir kelime hecelere ayrıldığı zaman nasıl o heceler başlı başına bir mana
ifade etmezse şiirde de teker teker kelimelerin manalarıyle uğraşmak beyhudedir.”
1954) yayımladığı “Benim Gözümle Şiir Davası” üst başlığı altındaki altı yazıda
derli toplu olarak açıklamıştır. “Saf Şiir”, “Şiirde Vuzuh”, “Şiirde Şekil”, “Mücerred Şiir”, “Şiirde Ruh Ânı” ve “Şiirlerimde Mistisizm Temayülü” başlıklı bu yazı
dizisinde kendi şiiriyle ilgili pek çok konunun açıklığa kavuşturulduğu görülür.
Öncelikle şiirle metafizik âlem arasında kesin bir ilişki kurar; “Muhakkak ki Allah’ın, arşın altında anahtarları şairlerin dilleri olan bir takım hazineleri vardır”
hadisini iki kez yineleyerek, şiirin ve özellikle saf şiirin ilahî bir menşei, metafizik
bir kaynağı olduğuna inandığını belirtir. Ona göre saf şiir, her zaman olmasa bile çoğunlukla soyut şiire yaklaşır; hikâyeden olduğu gibi tasvirden de mümkün
olduğu kadar uzaktır. Saf şiir, “parçalanmayan tek bir kelime halinde olunca ona
ne bir şey ilâve edilmeğe, ne de ondan bir şey eksiltmeğe imkân olamaz.” Bu yüzden şiirde bazı kelimelerin sözlük anlamlarını aramaya gerek yoktur. “Çünkü şiir
kelimelerin bir araya gelmesinden hasıl olan büyük bir kelimeden başka bir şey
değildir. Bir kelime hecelere ayrıldığı zaman nasıl o heceler başlı başına bir mana
ifade etmezse şiirde de teker teker kelimelerin manalarıyle uğraşmak beyhudedir.”
Soru 81
“Şiirimde Mistisizm Temayülleri” başlıklı yazısında da şiirlerinin çoğunu “Nirvana’ya davet, yahud Nirvana’ya nasıl erilebileceğinin hikâyesi” olarak niteleyen şair aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Âsaf Hâlet Çelebi
B
Yahya Kemal Beyatlı
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Orhan Veli Kanık
E
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Açıklama:
Kendi şiirinin kaynaklarını altşuurda biriken hatıra ve izlenimlerin bilince
yükselmesi olarak gören Çelebi altşuurdaki birikimlerin ise çocukluk, bulûğ insiyakları, ruh haletleri ve sırf intibalardan oluştuğunu belirtir. “Şiirimde Mistisizm
Temayülleri” başlıklı yazısında da şiirlerinin çoğunu “Nirvana’ya davet, yahud
Nirvana’ya nasıl erilebileceğinin hikâyesi” olarak niteler. Şaire göre birçok şiirinde
“var olmak şuuru erimiş ve sonsuz bir temaşadan ibaret kalmıştır".
yükselmesi olarak gören Çelebi altşuurdaki birikimlerin ise çocukluk, bulûğ insiyakları, ruh haletleri ve sırf intibalardan oluştuğunu belirtir. “Şiirimde Mistisizm
Temayülleri” başlıklı yazısında da şiirlerinin çoğunu “Nirvana’ya davet, yahud
Nirvana’ya nasıl erilebileceğinin hikâyesi” olarak niteler. Şaire göre birçok şiirinde
“var olmak şuuru erimiş ve sonsuz bir temaşadan ibaret kalmıştır".
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın eserlerinden değildir ?
Seçenekler
A
Çocuk ve Allah
B
Daha
C
Çakırın Destanı
D
Aç Yazı
E
Buhran
Açıklama:
Çocuk ve Allah, Daha (1943), Çakırın Destanı (1945), Aç Yazı (1951) kitaplarındaki şiirler ilk dönemin, Asu (1955) ve daha sonraki şiirler ise ikinci dönemin
ürünleridir
ürünleridir
Soru 83
Bir dönem edebiyat çevrelerinde “Kaldırımlar Şairi” unvanıyla anılan şair kimdir ?
Seçenekler
A
Fazıl Hüsnü Dağlarca
B
Yahya Kemal Beyatlı
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Nazım Hikmet Ran
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
1934 yılında tanıştığı Abdülhakim Arvasi onun hayatının dönüm noktasını oluşturur. O ana kadar tam anlamıyla bir “ben” şairi olan, bireyin iç sıkıntılarını, korku, vehim gibi duygularını işleyerek edebiyat çevrelerinde “Kaldırımlar Şairi” unvanıyla anılan Kısakürek, bu tarihten itibaren şiiri ve eylemiyle dindar-muhafazakar kitlelerin sözcülüğünü yapacaktır.
Soru 84
"O, Necip Fazıl’ın şiirlerindeki ben’in varlıkla karşılaşmasından doğan ve adeta bir çığlığa dönüşen duygusal gerilimden ziyâde kültürün verili ürünlerinden yalın, ses mimarisi öne çıkan metinler dokumuştur". Bu yönüyle de Türk şiiri içerisinde ayrıcalıklı bir yer edinen şair aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Âsaf Hâlet Çelebi
B
Fazıl Hüsnü Dağlarca
C
Sezai Karakoç
D
Enis Behiç Koryürek
E
Mehmet Akif Ersoy
Açıklama:
Âsaf Hâlet Çelebi hem bu ünitede ele alınan iki şairden, Necip Fazıl ve Fazıl Hüsnü’den hem de Türk edebiyatında metafizik/mistik karakter taşıyan şiirler yazan başka şairlerden farklı modern mistik bir şiir oluşturmuştur. Bu şiirin en önemli ayırıcı özelliği mistik geleneğin yerli ve yabancı kaynakları ile halk kültürü ve masallarının sentezinden oluşan sezgiye dayalı bir kültür şiiri oluşudur. O, Necip Fazıl’ın şiirlerindeki ben’in varlıkla karşılaşmasından doğan ve adeta bir çığlığa dönüşen duygusal gerilimden ziyâde kültürün verili ürünlerinden yalın, ses mimarisi öne çıkan metinler dokumuştur. Bu yönüyle de Türk şiiri içerisinde ayrıcalıklı bir yer edinmiştir.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisinde Divan edebiyatına karşı sürdürülen negatif yaklaşım devlet politikası hâline gelmiştir?
Seçenekler
A
I. Meşrutiyet
B
Ara Nesil
C
Servet-i Fünûn
D
II. Meşrutiyet
E
Cumhuriyet
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 2
Garip hareketine ilk sistemli tepkiyi verdiği düşünülen edebî topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mavi
B
II. Yeni
C
Hisar
D
Toplumsal Gerçekçilik
E
Dergâhçılar
Açıklama:
Yahya Kemal’in Cumhuriyet dönemi Türk Şiirinde gelenekle ilişki konusunda nasıl bir öncülük yaptığını, geleneğe yaklaşımlar arasındaki farkları sınıflandırabileceksiniz.
Soru 3
Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek örnek oluşturan ilk şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Akif
B
Yahya Kemal
C
Ahmet Haşim
D
Ziya Gökalp
E
Ahmet Hamdi
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 4
Şiirlerini Sevmek Varken, Güvercin Uçurmak, Kuşlar ve İnsanlar, Kerem ile Aslı adlı kitaplarında toplamış ve sese verdiği önem ile Hisar Dergisinin en iyi kabul edilmiş şairi kimdir?
Seçenekler
A
Munis Faik Ozansoy
B
Mehmet Çınarlı
C
İlhan Geçer
D
Mustafa Necati Karaer
E
Yavuz Bülent Bakiler
Açıklama:
Gelenekle ilişkileri bağlamında Hisar grubu şairlerini ve şiirlerinin özelliklerini betimleyebileceksiniz.
Soru 5
Divan Şiirine dönük eleştirilerde aşağıdakilerden hangisi söylenmiştir?
Seçenekler
A
Biçim bakımından düzensiz olması
B
Arap- Fars taklidi olması
C
İmaja önem vermesi
D
Dilde deformasyonlar yapması
E
Anlam kapalılığı
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 6
Behçet Necatigil çizgisindeki şairlerce kullanılan “Gelenekten Yararlanma” ifadesini doğru bulmayan , onun yerine gelenekten beslenme kavramını tercih eden şair kimdir?
Seçenekler
A
Arif Ay
B
Cahit Zarifoğlu
C
Ebubekir Eroğlu
D
Cahit Koytak
E
Hasan Akay
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 7
Behçet Necatigil çizgisindeki şairlerce kullanılan “Gelenekten Yararlanma” ifadesini doğru bulmayan , onun yerine gelenekten beslenme kavramını tercih eden şair kimdir?
Seçenekler
A
Arif Ay
B
Cahit Zarifoğlu
C
Ebubekir Eroğlu
D
Cahit Koytak
E
Hasan Akay
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 8
Özellikle son kitabı Korku ve Yakarış’daki şiirlerinde Sezai Karakoçun başlattığı geleneğe yaklaşım tarzına uygun bir tutum sergileyen şair kimdir?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu
B
Ebubekir Eroğlu
C
Mehmet Akif İnan
D
Hüsrev Hatemi
E
Ali Ural
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi geleneğin tanımına uygundur?
Seçenekler
A
Uygarlık
B
Gericilik
C
İdeolojik bir nitelik taşıması
D
Realizm
E
Anlam kapalılığı
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 10
Kirli sarı fotoğraf Duvarımızda Kaldırsak da kalır Bilerek bilmeyerek çektirdikleri “ Çeki” adlı şiirden alınan yukarıdaki bent hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Çınarlı
B
İlhan Geçer
C
Behçet Necatigil
D
Hilmi Yavuz
E
Bülent Bakiler
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 11
Tevriye sevgisi, bu sanata olan düşkünlüğü ile bir kitabına “İki Başına Yürümek” ismini veren şair kimdir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
İlhan Geçer
C
Mustafa Necati Karaer
D
Hilmi Yavuz
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 12
Şiirlerini Sevmek Varken, Güvercin Uçurmak, Kuşlar ve İnsanlar, Kerem ile Aslı adlı kitaplarında toplamış ve sese verdiği önem ile Hisar Dergisinin en iyi kabul edilmiş şairi kimdir?
Seçenekler
A
Munis Faik Ozansoy
B
Mehmet Çınarlı
C
İlhan Geçer
D
Mustafa Necati Karaer
E
Yavuz Bülent Bakiler
Açıklama:
Gelenekle ilişkileri bağlamında Hisar grubu şairlerini ve şiirlerinin özelliklerini betimleyebileceksiniz.
Soru 13
Hisar dergisine sonradan katılan şiirlerini Yalnızlık, Duvak, Seninle ve Harman adlı kitaplarda toplayan şair kimdir?
Seçenekler
A
Munis Faik Ozansoy
B
Yavuz Bülent Bakiler
C
Mehmet Çınarlı
D
Mustafa Necati Karaer
E
İlhan Geçer
Açıklama:
Gelenekle ilişkileri bağlamında Hisar grubu şairlerini ve şiirlerinin özelliklerini betimleyebileceksiniz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi geleneğin tanımına uygundur?
Seçenekler
A
Uygarlık
B
Gericilik
C
İdeolojik bir nitelik taşıması
D
Realizm
E
Anlam kapalılığı
Açıklama:
Gelenek kavramının yeni Türk Şiiri kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Soru 15
Tevriye sanatına olan düşkünlüğü ile bir kitabına 'İki Başına Yürümek'(1968) ismini veren şair kimdir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
İlhan Geçer
C
Mustafa Necati Karaer
D
Hilmi Yavuz
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Behçet Necatigil, Hilmi Yavuz çizgisindeki şairlerin geleneğe yaklaşım biçimlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 16
Gelenek kavramı için aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılamaz?
Seçenekler
A
Belirli bir ideolojiye bağlı toplumsal normlara dayanan gerçeklik
B
Kuşaklar arasında devredilen, belirli bir sürekliliği sağlayan kimlik öğesi
C
Özellikle doğu toplumları için uygarlıkla eş düşen anlam
D
Belirli disiplin ve alanlarda yerleşmiş, süreklilik arz eden düşünüş ve davranış biçimleri
E
Bir toplumda geçmişten beri var olan, sürdürülegelen kültürel miras
Açıklama:
Bir toplumda geçmişten beri var olan, sürdürülegelen kültürel miras, alışkanlıklar, bilgi, töre, davranış kalıpları gibi unsurlara verilen ad olan gelenek (an’ane, tradition) özellikle sosyal bilim alanlarında modern dönemlerin anahtar kavramlarından birisi halini almıltır. Kuşaklar arasında devredilerek belirli bir sürekliliği sağlaması dolayısıyla kimlik öğesi olarak da algılanan kavram R. Guenon gibi düşünürler tarafından özellikle Doğu toplumları için uygarlığa denk görülmüştür.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi gelenek tanımının içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kültürel birikim
B
Bilgi
C
Töre
D
Davranış
E
Modernizm
Açıklama:
Gelenek; Bir toplumda geçmişten beri var olan, sürdürülegelen kültürel miras, alışkanlıklar, bilgi, töre, davranış kalıpları gibi unsurlara verilen addır. Doğru cevap E’dir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi XIX. Yüzyılın ortalarından itibaren oluşmaya başlayan Yeni Türk Şiiri için söylenemez?
Seçenekler
A
Gelenek olarak neredeyse yalnızca Divan edebiyatını anlamış ve onunla bağını koparmak istemiştir.
B
Divan edebiyatına karşı en sert eleştirileri Yahya Kemal getirmiş, Divan edebiyatını reddetmiştir.
C
Divan edebiyatına olan negatif yaklaşım Cumhuriyetten sonra devlet politikası haline gelmiştir.
D
Başlangıçta Poetik bir nitelik taşımasına karşın daha sonra ideolojik bir kimliğe de bürünmüştür.
E
Divan edebiyatını kullandığı dil bakımından eleştirmişler yerli ve milli olmadığını düşünmüşlerdir.
Açıklama:
XIX. yüzyılın ortalarından itibaren yeni Türk şairi, gelenek olarak neredeyse yalnızca Divan edebiyatını anlamış ve onunla bağını kopararak bir yeni edebiyat oluşturmak istemiştir. Namık Kemal’in Divan şiirinin sevgili imajını parodileştirerek içini boşaltmasından başlayarak Recaizade Ekrem ve Servet-i Fünûncularla süren negatif yaklaşım Cumhuriyet’ten sonra bir devlet politikası haline gelmiştir. Böylece başlangıçta poetik bir nitelik taşıyan bu tavır, ideolojik bir kimliğe de bürünmüş oldu. Bu yaklaşıma göre Divan edebiyatı, toplumla ilgisi olmayan, halktan kopuk bir saray çevresi edebiyatıdır. Dili, Arapça, Farsça, Türkçe karışımı melez ve yabancı bir dildir. Gerçekle ilişkisi olmayan, düşünce ve duygu bakımından eksik, yapay bir hayal dünyasına sahiptir. Üstelik yerli ve millî değil, Arap ve Fars taklididir.
Ancak Yahya Kemal Fransa’da edindiği tecrübelerle, istisnaî sayılabilecek bir katkı yaptığını tespit etmek gerekir. İlk defa o, Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturmuştur. Kendisine özgü, geçmişin şimdinin içerisinde devam ettiği anlayışına dayanan; dolayısıyla şimdiyi kurmak için geçmişi yaşatmak isteyen tarih bilinci üzerine oturan bu poetik tavır, Türk edebiyatında kendisinden önceki eski-yeni tartışmalarına benzemeyen, kendisinden sonrakiler için de bir prizma gibi farklı açılardan model oluşturan bir eser ortaya koymuştur. Doğru Cevap B’dir.
Ancak Yahya Kemal Fransa’da edindiği tecrübelerle, istisnaî sayılabilecek bir katkı yaptığını tespit etmek gerekir. İlk defa o, Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturmuştur. Kendisine özgü, geçmişin şimdinin içerisinde devam ettiği anlayışına dayanan; dolayısıyla şimdiyi kurmak için geçmişi yaşatmak isteyen tarih bilinci üzerine oturan bu poetik tavır, Türk edebiyatında kendisinden önceki eski-yeni tartışmalarına benzemeyen, kendisinden sonrakiler için de bir prizma gibi farklı açılardan model oluşturan bir eser ortaya koymuştur. Doğru Cevap B’dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi XX. Yüzyılın ortalarından itibaren Türk edebiyatında görülen durumlardan biridir?
Seçenekler
A
Dünya klasiklerinin çevrilmesine karşı çıkılmıştır.
B
Modern dünya şairlerine olan ilgi azalmıştır.
C
Şairler geleneksel edebiyata ilgi göstermişlerdir.
D
Divan şiirinden uzaklaşma görülmüştür.
E
Geleneğe dönüşte toplumsal bir yol izlenmiştir.
Açıklama:
1950’den sonra dünya klasiklerinin çevrilmesi, modern dünya şiirlerinin yakından tanınması gibi etkenlerin de etkisiyle, şairler tek tek ve/veya grup olarak geleneksel edebiyata ilgi göstermeye başlamışlardır. Elbette bu tarihten sonra da Divan şiirine yönelişin polemiklere yol açtığı, bu ilginin “gericilikle” suçlandığı, çekingenliklerin görüldüğü de bir gerçektir. Ancak birçok şair, gelenekle nasıl, ne ölçüde ve ne nitelikte ilişki kuracağına kendi şiir ve dünya görüşü çerçevesinde karar vererek eski şiire yönelme duygusunun örneklerini vermişlerdir. Bu bağlamda Şairler geleneksel edebiyatla bağlarını kopartmamışlardır. Doğru cevap C’dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Yahya Kemal’in edebiyatı için söylenebilir?
Seçenekler
A
Divan şiirinin yapı unsurlarına bağlı kalmamıştır.
B
Geleneksel şiir dilinin söyleyiş gücünü Divan edebiyatından esinlenerek oluşturmuştur.
C
Şiiri tarih bilincinin yansıma alanının dışında tutmuştur.
D
Geçmiş edebiyat kültürünü modern şiirin yapısal nitelikleri içerisinde düşünmemiştir.
E
Divan şiirinin aruz ve kafiye gibi unsurlarına bağlı kalmıştır.
Açıklama:
Yahya Kemal, Divan şiirine “derûnî aheng”i kazandıran ritmik yapı unsurlarının, divanlarda rastlanan adeta mermer sağlamlığında ve yalınlığındaki söyleyiş örneklerinin sahip olduğu dilin, “rind” imajıyla simgeleşen insan tipinin dünyasını ve görüşünü oluşturan kültürün modern şiirin yapısal nitelikleri içerisinde değerlendirilebileceğini düşündü ve şiirlerinde uyguladı. Böylece hem insanın varlık içerisindeki durumunu sorgulamada klasik motif ve imajlardan yararlanma yolunu seçti, hem Divan şiirinin başta aruz ve kafiye olmak üzere yapı unsurlarını çağdaş şiire aktardı, hem de geleneksel şiir dilinin söyleyiş gücünü bunlara bir dayanak yaptı. Bütün bunların üzerinde ise şiiri, kolektif ruhu besleyen bir kaynak olarak tarih bilincinin yansıma alanına dönüştürmüştür. Doğru cevap B’dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Türk şiirinde 1950’lerden itibaren başlayan geleneğe yaklaşımın dışında tutulur?
Seçenekler
A
Geleneğin modern şiirde motif ve bezemeci bir üslupla kullanılması
B
Hisar Grubu şairlerinin geçmişe duygusal bağlılık anlamında geleneğe yaklaşımı
C
Şiirin poetik yararlanma ve beslenme anlamında geleneğe yaklaşımı
D
Geleneğin bir uygarlık özü olarak görülmesi ve benimsenmesi
E
Geleneği modern içerisine katma, modernle harmanlama çabası
Açıklama:
Türk şiirinde 1950’lerden itibaren geleneğe yaklaşımlarda Yahya Kemal bir geçiş noktası işlevi görmüştür. Bu tarihten sonraki şiirimizde, çizgisel bir devamlılık gösteren geleneğe yaklaşımlar üç ana kategori oluşturur:
Ancak A cevabında belirtildiği üzere; Gelenek, modern şiirin içerisinde motif ve bezemeci bir üslupla kullanılmamış tam tersine özünü modern şiirin içerisine katmak gibi çeşitli yaklaşımlar geliştirilmiştir. Doğru cevap A’dır
- Hisar grubu şairleri olarak anılan ve aynı adlı dergi etrafında toplanan çizginin daha çok biçimsel özellikleri sürdürmek ve geçmişe duygusal bağlılık anlamında geleneğe yaklaşımı
- Behçet Necatigil ile başlayıp Hilmi Yavuz’dan geçerek 80 sonrası kuşağa ulaşan çizginin poetik yararlanma ve beslenme açısından geleneğe yaklaşımı
- Sezai Karakoç ile başlayıp Ebubekir Eroğlu ve 80 kuşağının kimi şairleri tarafından izlenen çizginin ise geleneği bir uygarlık özü olarak görüp modern şiir yapısına bu özü katma tutumu içerisindeki yaklaşımları
Ancak A cevabında belirtildiği üzere; Gelenek, modern şiirin içerisinde motif ve bezemeci bir üslupla kullanılmamış tam tersine özünü modern şiirin içerisine katmak gibi çeşitli yaklaşımlar geliştirilmiştir. Doğru cevap A’dır
Soru 22
Aşağıdaki şairlerden hangisi, adını yayınladıkları dergiden alan “Hisar” grubu şairleri arasında sayılır?
Seçenekler
A
Abdülbaki Gölpınarlı
B
Namık Kemal
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Asaf Halet Çelebi
E
Bahattin Karakoç
Açıklama:
Hisar topluluğu, 1950-57 (75 sayı) ve 1964-80 (202 sayı) yılları arasında toplam 277 sayı olarak Ankara’da yayımlanan Hisar dergisi etrafında toplanan edebiyatçıların oluşturduğu bir gruptur (Emiroğlu, 2000:102,111). Dergide hem daha önce edebiyatta tanınmış imzalar, hem de yayımı sırasında edebiyat ortamına adımını atmış imzalardan oluşan sayıları yüzlerle ifade edilebilecek bir yazar/şair kadrosu görülür. Elbette dergide görülen bütün bu imzaların Hisarcılar ya da Hisar grubu diye adlandırılan topluluğun temsilcileri olduğunu söylemek zordur. Derginin şairleri arasında Munis Faik Ozansoy, Selahattin Batu, Mehmet Çınarlı, Mustafa Necati Karaer, İlhan Geçer, Gültekin Samanoğlu, Nevzat Yalçın, Bekir Sıtkı Erdoğan, Feyzi Halıcı, Yavuz Bülent Bakiler, Bahattin Karakoç isimleri dikkati çeker. Bunlara daha başka adları eklemek mümkünse de grubu oluşturan şairler olarak bu isimleri düşünmek yerinde olur. Doğru cevap E’dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Hisar grubu şairlerinin ortak özellikleri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Garip akımına karşı verdikleri tepki sistemsizdir.
B
Toplumcu gerçekçi anlayışı savunurlar.
C
Şiirde biçimi önemsemeyip göz ardı ederler.
D
Yeni şiirin Divan ve halk şiiri geleneği üzerine kurulmasını savunurlar.
E
Sanatçının bağımsız (apolitikliğine) olamayacağına inanırlar.
Açıklama:
Dergi etrafında oluşan topluluğun Garip akımına karşı ilk sistemli tepkiyi verdiği belirtilir. Bu tepkinin bir bildiri biçiminde ortaya çıkmaktan çok Garipçilerin geleneğe ve geleneksel poetik ögelere karşı çıkışına tepkisel bir tavır takınmak şeklinde ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Aynı zamanda Nazım Hikmet çizgisindeki toplumcu gerçekçilere de karşı olan Hisarcılar, şiirin büyük fikirlerden değil küçük ve basit şeylerden neşet ettiğini düşünürler. Hisar şairlerinin en önemli özellikleri şiirde biçime büyük önem vermeleridir. Hisar şairleri yeni şiirin Divan ve halk şiiri geleneği üzerine kurulması gerektiğine inanırlar. Onların değer verdikleri ilkeler arasında sanatçının bağımsızlığı (hiçbir ideolojiye angaje olmaması), sanatın millîliği ve şiirin dilinin yaşayan dil oluşu gibi görüşler bulunmaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 24
- Şiirlerinde sürekli değişiklikler yapmıştır.
- İlk şiirlerinde Garip akımının etkisinde kalmıştır.
- Geleneği “çoğul anlam katmanları içeren bir olgu” olarak nitelemiştir.
- Eski edebiyatın yapı taslakları oluşturmak gibi öğelerini kullanır.
Yukarıdakilerden hangisi Behçet Necatigil’in edebiyatı için söylenebilir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Geleneğe yaklaşım biçimleri arasında kendisine özgü bir tarz üretmiş olan Behçet Necatigil, 1930’ların ortasından itibaren yayımladığı şiirlerinde sürekli değişiklikler yaparak modern Türk şiiri içerisinde kendisine yer edinmeyi başaran bir şairdir. İlk şiirlerinde Garip akımının etkisi altında görülür. Behçet Necatigil, “tek anlamlı” olarak nitelediği geleneğin pek çok öğesini alıp modern şiir anlayışı içerisinde zenginleştirerek kullanmaktan yanadır. Anlam ve söyleyiş bakımından yapı taslakları oluşturma tekniği olmak üzere eski edebiyatın ögelerini kullandığı görülür Görüleceği gibi Behçet Necatigil Geleneği “çoğul anlam katmaları içeren bir olgu” olarak değil “tek anlamlı” olarak nitelemektedir. Doğru cevap B’dir
Soru 25
- Şiir anlayışı içerisindeki en önemli kavramlardan birisi “sahih”liktir.
- Geleneği bir kimlik olarak görmektedir.
- Divan ve Halk edebiyatı ürünlerini kendi metinleri içerisinde dönüştürerek kullanmaktadır.
- Geleneği, modern şiirin yapısında poetik bir malzeme olarak yeniden yorumlar.
Yukarıdakilerden hangileri Hilmi Yavuz’un şiirleri hakkında doğru olarak söylenebileceklerin hepsini içermektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Hilmi Yavuz’un şiir anlayışındaki en önemli kavramlardan birisi, “sahih”liktir Geleneği bir kimlik olarak gören Hilmi Yavuz, kavramı, “değişenin içinde değişmeyeni çıkarmak, bulmak” biçiminde tanımlar. Hilmi Yavuz da hocası ve ustası Necatigil gibi aruz kalıplarını andıran ritimlilik bakımından olduğu kadar, hattâ daha çok metinlerarası göndermelerle Divan edebiyatı, halk edebiyatı ürünlerini kendi metni içerisinde dönüştürerek kullanmaktadır. geleneksel şiirin hemen bütün ögelerini, modern şiirin yapısında poetik bir malzeme olarak yeniden yorumlar. Doğru cevap E’dir
Soru 26
- I. Geleneği uygarlık birikimi olarak düşünür.
- II. Uygarlıkla din arasında kopmaz bir bağ görür.
- III. Geleneği bir uygarlık özü olarak modern şiirin yapı imkânları içerisinde değerlendirmiştir.
- IV. Geleneği biçimsel bir devamlılık olarak değil, aynı duyuşun içinde var olmak şeklinde algılar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sezai Karakoç’un şiirleri hakkındaki doğruları içermektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sezai Karakoç, geleneği uygarlık birikimi olarak düşünür ve uygarlıkla din arasında kopmaz bir bağ görür. Ona göre gelenek, en başta, ilk insan ve peygamberden başlayarak son peygambere kadar uzanan semavî din çizgisidir. Karakoç her uygarlığın bir dine dayandığı düşüncesindedir. geleneği bir uygarlık özü olarak modern şiirin yapı imkânları içerisinde değerlendirmiştir. Geleneği biçimsel bir devamlılık olarak değil, aynı duyuşun içinde var olmak şeklinde algılar. Doğru cevap E’dir
Soru 27
Gelenek için; "bir tarih bilinciyle birlikte geçmişin yaşayan zaman içerisinde değerlendirilmesi; sanatçının kendisinden önceki birikimle hesaplaşarak kendisini kabul ettirmesinin ölçütüdür." diyen sanatçı/düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rene Guenon
B
Thomas Stearns Eliot
C
Rene Eliot
D
Anane Tradition
E
Stearns Rene
Açıklama:
Dünyada bu konudaki görüşleriyle etkili olan sanatçı/düşünürler arasında ilk akla gelen Thomas Stearns Eliot’tır. Eliot’a göre gelenek bir tarih bilinciyle birlikte geçmişin yaşayan zaman içerisinde değerlendirilmesi; sanatçının kendisinden önceki birikimle hesaplaşarak kendisini kabul ettirmesinin ölçütüdür.
Soru 28
Fransa' da edindiği tecrübelerle, istisnai sayılabilecek bir katkı yaparak, ilk defa divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturmuş şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fazıl Hüsnü Dağlarca
B
Munis Faik Ozansoy
C
Yahya Kemal
D
Behçet Necatigil
E
Namık Kemal
Açıklama:
Burada Yahya Kemal’in, Fransa’da edindiği tecrübelerle, istisnaî sayılabilecek bir katkı yaptığını tespit etmek gerekir. İlk defa o, Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturmuştur.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Hisar Grubu şairlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Ebubekir Eroğlu
C
Âsaf Hâlet
D
Munis Faik
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Hisar topluluğu, 1950-57 (75 sayı) ve 1964-80 (202 sayı) yılları arasında toplam 277 sayı olarak Ankara’da yayımlanan Hisar dergisi etrafında toplanan edebiyatçıların oluşturduğu bir gruptur (Emiroğlu, 2000:102,111).Derginin şairleri arasında Munis Faik Ozansoy, Selahattin Batu, Mehmet Çınarlı, Mustafa Necati Karaer, İlhan Geçer, Gültekin Samanoğlu, Nevzat Yalçın, Bekir Sıtkı Erdoğan, Feyzi Halıcı, Yavuz Bülent Bakiler, Bahattin Karakoç isimleri dikkati çeker. Bunlara daha başka adları eklemek mümkünse de grubu oluşturan şairler olarak bu isimleridüşünmek yerinde olur.
Soru 30
Garip akımına karşı ilk sistemli tepkiyi veren, aynı zamanda Nazım Hikmet çizgisindeki toplumcu gerçekçilere de karşı olan, şiirin büyük fikirlerden değil küçük ve basit şeylerden neşet ettiğini düşünen şiir grubu topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel Grubu
B
Divan Grubu
C
Hisar Grubu
D
Servet-i Fünun Grubu
E
Modern Çizgi Grubu
Açıklama:
Hisar dergisi etrafında oluşan topluluğun Garip akımına karşı ilk sistemli tepkiyi verdiği belirtilir (Emiroğlu, 2000:76). Aynı zamanda Nazım Hikmet çizgisindeki toplumcu gerçekçilere de karşı olan Hisarcılar,şliirin büyük fikirlerden değil küçük ve basit şeylerden neşet ettiğini düşünürler.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Hisar Grubu şairlerinin değer verdikleri ilkeler arasında değildir?
Seçenekler
A
Sanatçının bağımsızlığı
B
Sanatın milliği
C
Şiirin dilinin yaşayan dil oluşu
D
Şiirde biçime büyük önem verilmesi
E
Şiirin büyük fikirlerden oluştuğu görüşü
Açıklama:
Hisar şairleri yeni şiirin Divan ve halk şiiri geleneği üzerine kurulması gerektiğine inanırlar. Onların değer verdikleri ilkeler arasında sanatçının bağımsızlığı (hiçbir ideolojiye angaje olmaması), sanatın milliliği ve şiirin dilinin yaşayan dil oluşu gibi görüşler bulunmaktadır. Hisarcılar, şiirin büyük fikirlerden değil küçük ve basit şeylerden neşet ettiğini düşünürler.
Soru 32
Aruz vezniyle yazdığı, dil ve biçime özen gösteren şiirlerini Güneş Rengi Kadehlerle (1958), Gerçek Hayali Aştı (1969), Bir Yeni Dünya Kurmuşum (1974), Zaman Perdesi (1983) ve Güzelliklere Doyamam (1995) adlı kitaplarda toplayan ve bugün Hisar dergisi denilince ilk akla gelen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Munis Faik Ozansoy
B
Fâik Âli
C
Yavuz Bülent Bakiler
D
Mehmet Çınarlı
E
Mustafa Necati Karaer
Açıklama:
Bugün Hisar dergisi denilince ilk akla gelen isim Mehmet Çınarlı’dır (1925-1999). Aruz vezniyle yazdığı, dil ve biçime özen gösteren şiirlerini Güneş Rengi Kadehlerle (1958), Gerçek Hayali Aştı (1969), Bir Yeni Dünya Kurmuşum (1974), Zaman Perdesi (1983) ve Güzelliklere Doyamam (1995) adlı kitaplarda toplamıştır.
Soru 33
Şiiirlerini Sevmek Varken (1972), Güvercin Uçurmak (1977), Kuşlar ve İnsanlar (1982), Kerem ile Aslı (1985) adlı kitaplarında toplayan ve sese verdiği önem ile Hisar dergisinin en iyi şairi kabul edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Necati Karaer
B
Yavuz Bülent Bakiler
C
Munis Faik Ozansoy
D
Selahattin Batu
E
Nevzat Yalçın
Açıklama:
Şiiirlerini Sevmek Varken (1972), Güvercin Uçurmak (1977), Kuşlar ve İnsanlar (1982), Kerem ile Aslı (1985) adlı kitaplarında toplamış olan Mustafa Necati Karaer(1929-1995), sese verdiği önem ile Hisar dergisinin en iyi şairi kabul edilir (Enginün,2007:109). Halk edebiyatı geleneği Karaer’in şiirlerini besleyici bir kaynak olarak dikkati çeker.
Soru 34
Kendi şiirini oluşturma konusunda modern Alman şiiriyle birlikte en çok klasik Türk şiiri ona yol gösterici olmuştur. “Bugünün şiiri mümkün olduğu kadar eskiye atıflarla ilerlemelidir.” diyerek, “tek anlamlı” olarak nitelediği geleneğin pek çok öğesini alıp modern şiir anlayışı içerisinde zenginleştirerek kullanmaktan yana olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Attila İlhan
C
Behçet Necatigil
D
Haydar Ergülen
E
Osman Hakan
Açıklama:
Kendi şiirini oluşturma konusunda modern Alman şiiriyle birlikte en çok klasik Türk şiiri ona yol gösterici olmuştur. Nitekim “Bugünün şiiri mümkün olduğu kadar eskiye atıflarla ilerlemelidir.” diyen Behçet Necatigil, “tek anlamlı” olarak nitelediği geleneğin pek çok öğesini alıp modern şiir anlayışı içerisinde zenginleştirerek kullanmaktan yanadır.
Soru 35
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde gelenekle ilişki kurma bakımından dikkati çeken bir üçüncü çizgi, Sezai Karakoç’un başlattığı akımdır. Aşağıdakilerden hangisi bu akımın görüşleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Geleneği uygarlık birikimi olarak düşünür ve uygarlıkla din arasında kopmaz bir bağ görür.
B
Her uygarlığın bir dine dayandığı düşüncesindedir.
C
Gelenek, en başta, ilk insan ve peygamberden başlayarak son peygambere kadar uzanan semavî din çizgisidir.
D
“Diriliş” adıyla kavramlaştırdığı genel düşüncesi, geleneğin güne ve geleceğe taşınması hedefine dönüktür.
E
Gelenekle ilişkinin öz bakımından bugünün modern insanı için bir faktör olarak kullanılmamasını hedefler.
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde gelenekle ilişki kurma bakımından dikkati çeken bir üçüncü çizgi, Sezai Karakoç’un başlattığı akımdır. Sezai Karakoç, geleneği uygarlık birikimi olarak düşünür ve uygarlıkla din arasında kopmaz bir bağ görür. Ona göre gelenek, en başta, ilk insan ve peygamberden başlayarak son peygambere kadar uzanan semavî din çizgisidir. Karakoç her uygarlığın bir dine dayandığı düşüncesindedir. Bu bakımdan da bizim geleneğimiz olarak düşünülecek kavram İslâm uygarlığıdır. “Diriliş” adıyla kavramlaştırdığı genel düşüncesi, geleneğin güne ve geleceğe taşınması hedefine dönüktür.
Soru 36
XIX. yüzyıldan itibaren Türk şairi hangi edebiyat türünü anlamış ve yeni edebiyat oluşturmak istemiştir?
Seçenekler
A
Divan edebiyatı
B
Halk edebiyatı
C
Varoluşçu edebiyat
D
Fantastik edebiyat
E
Postmodern edebiyat
Açıklama:
XIX. yüzyılın ortalarından itibaren yeni Türk şairi, gelenek olarak neredeyse
yalnızca Divan edebiyatını anlamış ve onunla bağını kopararak bir yeni edebiyat oluşturmak istemiştir.
yalnızca Divan edebiyatını anlamış ve onunla bağını kopararak bir yeni edebiyat oluşturmak istemiştir.
Soru 37
1950’lerden sonra şairlerin geleneksel edebiyata ilgi göstermeye başlamasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dünya klasiklerinin çevrilmesi, modern dünya şiirlerinin yakından tanınması
B
Geçmişe duyulan özlem
C
Geleneksel şiir biçiminin modern türden üstün görülmesi
D
Modern tarzda şiir yazma becerisinin kaybolması
E
Geleneksel edebi türde yazılan eserlerin daha başarılı olması
Açıklama:
1950’den sonra dünya klasiklerinin çevrilmesi, modern dünya şiirlerinin yakından tanınması gibi etkenlerin de etkisiyle, şairler tek tek ve/veya grup olarak geleneksel edebiyata ilgi göstermeye başlamışlardır.
Soru 38
Türk şiirinde 1950’lerde geleneğe yaklaşımlarda geçiş işlevi gören şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Akif
B
Ahmet Hamdi Tanpınar
C
Yahya Kemal
D
Attila İlhan
E
Turgut Uyar
Açıklama:
Türk şiirinde 1950’lerden itibaren geleneğe yaklaşımlarda Yahya Kemal bir geçiş noktası işlevi görmüştür.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Hisar Grubu şairleri arasına girmez?
Seçenekler
A
Selahattin Batu
B
Munis Faik Ozansoy
C
Gültekin Samanoğlu
D
Yavuz Bülent Bakiler
E
Enis Batur
Açıklama:
Enis Batur Hisar Grubu şairleri arasına girmemektedir.
Soru 40
Şiirde sese önem verdiği önem ile Hisar dergisinin en iyi şairi kabul edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Necati Karaer
B
İlhan Geçer
C
Munis Faik Ozansoy
D
Yavuz Bülent Bakiler
E
Mehmet Çınarlı
Açıklama:
Mustafa Necati Karaer sese önem verdiği önem ile Hisar dergisinin en iyi şairi kabul edilir.
Soru 41
İlk şiirlerinde Garip akımının etkisinde kalan ve çıkardığı Yaz Dönemi kitabıyla kendi şiirini kuran şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Haşim
B
Attila İlhan
C
Behçet Necatigil
D
Sezai Karakoç
E
Hilmi Yavuz
Açıklama:
İlk şiirlerinde Garip akımının etkisinde kalan ve çıkardığı Yaz Dönemi kitabıyla kendi şiirini kuran şair Behçet Necatigil’dir.
Soru 42
Behçet Necatigil ve Hilmi Yavuz’un ortak şiir anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tamamen geleneksel şiir üslubu kullanılmıştır
B
Günümüzün şiiri mümkün olduğu kadar eskiye atıflarla ilerlemelidir
C
Şiirlerinde Halk edebiyatı özellikleri ön plandadır
D
Postmodern unsurlar şiirde baskındır
E
Geçmişten tamamen kopmak esastır
Açıklama:
“Bugünün şiiri mümkün olduğu kadar eskiye atıflarla ilerlemelidir” görüşü hakimdir.
Soru 43
Kirli sarı fotoğraf
Duvarımızda
Kaldırsak da kalır
Bilerek bilmeyerek çektirdikleri.
Yukarıdaki dizeler hangi şaire aittir?
Duvarımızda
Kaldırsak da kalır
Bilerek bilmeyerek çektirdikleri.
Yukarıdaki dizeler hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Mehmet Akif
B
Ahmet Hamdi Tanpınar
C
Yahya Kemal
D
Attila İlhan
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Yukarıda geçen dizeler Behçet Necatigil’e aittir.
Soru 44
Behçet Necatigil 1961-1965 yılları arasında yazdığı şiirlerini toplayan kitabına ne ad vermiştir?
Seçenekler
A
Çeki
B
Kasideler
C
Gazeller
D
Divançe
E
Yalnızlık
Açıklama:
Behçet Necatigil 1961-1965 yılları arasında yazdığı şiirlerini toplayan kitabına Divançe adını vermiştir.
Soru 45
Hızırla Kırk Saat eseri kim tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Munis Faik Ozansoy
B
Sezai Karakoç
C
Yavuz Bülent Bakiler
D
Gültekin Samanoğlu
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Hızırla Kırk Saat eseri Sezai Karakoç tarafından 1967 yılında yazılmıştır.
Soru 46
''Gelenek, bir tarih bilinciyle birlikte geçmişin yaşayan zaman içerisinde değerlendirilmesi; sanatçının kendisinden önceki birikimle hesaplaşarak kendisini kabul ettirmesinin ölçütüdür.''
Bu tanım aşağıdaki şahsiyetlerden hangisine aittir?
Bu tanım aşağıdaki şahsiyetlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Thomas Stearns Eilot
B
Jose Maria de Heredia
C
Paul Verlaine
D
Albert Sorel
E
Charles Baudelaire
Açıklama:
Dünyada bu konudaki görüşleriyle etkili olan sanatçı/düşünürler arasında ilk akla gelen
Thomas Stearns Eliot’tır. Eliot’a göre gelenek bir tarih bilinciyle birlikte geçmişin yaşayan
zaman içerisinde değerlendirilmesi; sanatçının kendisinden önceki birikimle hesaplaşarak
kendisini kabul ettirmesinin ölçütüdür. Bu bağlamda geçmişte art arda gelen birikimin
körü körüne kutsanmasından ziyade sanatçının kendisine yakın eski sanatçılarla özel bir
ilişki kurmasından söz edilebilir.
Yanıt A olmalıdır.
Thomas Stearns Eliot’tır. Eliot’a göre gelenek bir tarih bilinciyle birlikte geçmişin yaşayan
zaman içerisinde değerlendirilmesi; sanatçının kendisinden önceki birikimle hesaplaşarak
kendisini kabul ettirmesinin ölçütüdür. Bu bağlamda geçmişte art arda gelen birikimin
körü körüne kutsanmasından ziyade sanatçının kendisine yakın eski sanatçılarla özel bir
ilişki kurmasından söz edilebilir.
Yanıt A olmalıdır.
Soru 47
Kuşaklar arasında devredilerek belirli bir sürekliliği sağlaması dolayısıyla kimlik öğesi olarak da algılanan gelenek kavramı Rene Guenon gibi düşünürler tarafından özellikle Doğu toplumları için .............. ile denk görülmüştür. Yukarıdaki cümlede bulunan boşluğa aşağıdaki sözcüklerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Çağdaşlık
B
Tarih
C
Kültür
D
Uygarlık
E
Alışkanlık
Açıklama:
Kuşaklar arasında devredilerek belirli bir sürekliliği sağlaması dolayısıyla kimlik öğesi olarak da algılanan kavram Rene Guenon gibi düşünürler tarafından özellikle Doğu toplumları için uygarlığa denk görülmüştür. Bu bağlamda sözcüğün çok çeşitli kullanımları göze çarpar. Hıristiyan geleneği, Alman geleneği gibi din veya ulus nitelemeleri için kullanıldığı gibi felsefe geleneği, hümanist gelenek, ilmî gelenek vb. gibi daha dar, belirli disiplin ve alanlarda yerleşmiş, süreklilik arz eden düşünüş ve davranış biçimlerini ifade etmekte de kullanıldığı görülür.
Yanıt D seçeneğidir.
Yanıt D seçeneğidir.
Soru 48
Yahya Kemal kimden aldığı derslerden, tarihin milleti yapan bir güç olarak anlamını kavramış ve bir tarih bilinci oluşturmuş ve bu kazanımlar ona Divan edebiyatına yeni bir gözle bakma düşüncesi kazandırmıştır?
Seçenekler
A
Thomas Stearns Eilot
B
Jose Maria de Heredia
C
Paul Verlaine
D
Albert Sorel
E
Charles Baudelaire
Açıklama:
Öncelikle Yahya Kemal’in gelenekle ilişkisinin niteliklerini belirlemek gerekiyor.
Sönmez seher-i haşre kadar şi’r-i kadîm Bir meş’aledir devredilir elden ele diyen Yahya Kemal, Fransa’da Parnasyen şair Jose Maria de Heredia’nın sonelerinde klasik Yunan ve Latin sanatının yalın çarpıcılığı ile ilgi kurmanın sonuçlarını görmüş; Sembolist şair Paul Verlaine’nin Fetes Galantes (Âşıkâne Ziyafetler) şiirinde XVIII. asır Versaille sarayının yaşamını o dönemin diliyle nasıl şiirleştirdiğini incelemiş; ayrıca Albert Sorel’in derslerinden milleti yapan bir güç olarak tarihin
anlamını kavramış ve bir tarih bilinci oluşturmuş idi. Bütün bu kazanımlar ona Divan edebiyatına yeni bir gözle bakma düşüncesi kazandırdı.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.
Sönmez seher-i haşre kadar şi’r-i kadîm Bir meş’aledir devredilir elden ele diyen Yahya Kemal, Fransa’da Parnasyen şair Jose Maria de Heredia’nın sonelerinde klasik Yunan ve Latin sanatının yalın çarpıcılığı ile ilgi kurmanın sonuçlarını görmüş; Sembolist şair Paul Verlaine’nin Fetes Galantes (Âşıkâne Ziyafetler) şiirinde XVIII. asır Versaille sarayının yaşamını o dönemin diliyle nasıl şiirleştirdiğini incelemiş; ayrıca Albert Sorel’in derslerinden milleti yapan bir güç olarak tarihin
anlamını kavramış ve bir tarih bilinci oluşturmuş idi. Bütün bu kazanımlar ona Divan edebiyatına yeni bir gözle bakma düşüncesi kazandırdı.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.
Soru 49
Türk şiirinde 1950’lerden itibaren geleneğe yaklaşımlarla ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan
hangisi doğru olamaz?
hangisi doğru olamaz?
Seçenekler
A
Bu tarihten sonraki şiirimizde, çizgisel bir devamlılık gösteren geleneğe yaklaşımlar dört ana kategori oluşturur
B
Türk şiirinde 1950’lerden itibaren geleneğe yaklaşımlarda Yahya Kemal bir geçiş noktası işlevi görmüştür.
C
Hisar grubu şairleri olarak anılan ve aynı adlı dergi etrafında toplanan çizginin daha çok biçimsel özellikleri sürdürmek ve geçmişe duygusal bağlılık anlamında geleneğe yaklaşımı
D
Behçet Necatigil ile başlayıp Hilmi Yavuz’dan geçerek 80 sonrası kuşağa ulaşan
çizginin poetik yararlanma ve beslenme açısından geleneğe yaklaşımı
çizginin poetik yararlanma ve beslenme açısından geleneğe yaklaşımı
E
Sezai Karakoç’la başlayıp Ebubekir Eroğlu ve 80 kuşağının kimi şairleri tarafından izlenen çizginin ise geleneği bir uygarlık özü olarak görüp modern şiir yapısına bu özü katma tutumu içerisindeki yaklaşımları
Açıklama:
Nitekim Türk şiirinde 1950’lerden itibaren geleneğe yaklaşımlarda Yahya Kemal
bir geçiş noktası işlevi görmüştür. Bu tarihten sonraki şiirimizde, çizgisel bir
devamlılık gösteren geleneğe yaklaşımlar üç ana kategori oluşturur:
anlamında geleneğe yaklaşımı
şiir yapısına bu özü katma tutumu içerisindeki yaklaşımları
Yanıt A olmalıdır.
bir geçiş noktası işlevi görmüştür. Bu tarihten sonraki şiirimizde, çizgisel bir
devamlılık gösteren geleneğe yaklaşımlar üç ana kategori oluşturur:
- Hisar grubu şairleri olarak anılan ve aynı adlı dergi etrafında toplanan çizginin
anlamında geleneğe yaklaşımı
- Behçet Necatigil ile başlayıp Hilmi Yavuz’dan geçerek 80 sonrası kuşağa ulaşan
- Sezai Karakoç’la başlayıp Ebubekir Eroğlu ve 80 kuşağının kimi şairleri tarafından
şiir yapısına bu özü katma tutumu içerisindeki yaklaşımları
Yanıt A olmalıdır.
Soru 50
Hisar dergisi denilince ilk akla gelen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Çınarlı
B
Munis Faik Ozansoy
C
İlhan Geçer
D
Mustafa Necati Karaer
E
Yavuz Bülent Bakiler
Açıklama:
Servet-i Fünûn şairlerinden Fâik Âli’nin oğlu olan Munis Faik Ozansoy (1911-1975), derginin kurucularından olduğu gibi aruz vezniyle yazdığı şiirleriyle ve yazılarıyla dergiye karakterini veren imzalardan birisidir. Bununla birlikte bugün Hisar dergisi denilince ilk akla gelen isim Mehmet Çınarlı’dır (1925-1999).
Yanıt A seçeneğidir
Yanıt A seçeneğidir
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Hisar grubu şairlerinin ortak ve ortalama özelliği olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Onlar, Yahya Kemal’in Divan şiiriyle ilişki kurmasındaki biçimci yönü, halk edebiyatı geleneğiyle de genişletmişlerdir
B
Şiirlerini yaşayan Türkçe ile söylemişlerdir
C
Çarpıcı imaj ve söyleyiş üreterek derinlikli bir lirizm yakalamışlardır
D
Onların gelenekle ilişkisinin, bir söyleyiş alışkanlığının değiştirme ihtiyacı ve gücü bulunmaksızın sürdürülmesini ileri sürmüşlerdir
E
Onların gelenekle ilişkisinin, Cumhuriyet döneminde ortaya çıkan yeni şiir anlayışları karşısında ortak bir duygudaşlık zemini oluşturmaktan ibaret olduğu söylenebilir.
Açıklama:
Burada sadece bazı örnekler vermekle yetindiğimiz Hisar grubu şairlerinin ortak ve ortalama özelliği olarak şunu diyebiliriz: Onlar, Yahya Kemal’in Divan şiiriyle ilişki kurmasındaki biçimci yönü, halk edebiyatı geleneğiyle de genişletmişler, yaşayan Türkçe ile söylemişler ama çarpıcı imaj ve söyleyiş üretmeyen derinliksiz bir lirizmde kalmışlardır. Onların gelenekle ilişkisinin, bir söyleyiş alışkanlığının değiştirme ihtiyacı ve gücü bulunmaksızın sürdürülmesi, böylece Cumhuriyet döneminde ortaya çıkan yeni şiir anlayışları karşısında ortak bir duygudaşlık zemini oluşturmaktan ibaret olduğu söylenebilir. Bu yüzden “Yahya Kemal’i Ahmet Muhipleştirerek yazmak istedikleri (Öztürk, 2000:266) biçiminde eleştiriler almışlardır.
Yanıt C seçeneğidir.
Yanıt C seçeneğidir.
Soru 52
''Divan şiirindeki bir çok mazmûn, imaj, fikir ve söyleyişten kendi şiirinin bazen anlam derinliği kazanması, bazen söyleyiş zenginliğine ulaşması bakımından yararlanmıştır. Bu bakımdan Attila İlhan’ın Divan şiirinin müzikalitesine, aşağıda ele alacağımız Sezai Karakoç’un ise geleneğin dünya görüşüne yönelen dikkatinden farklı olarak şairin, anlam ve söyleyiş bakımından yapı taslakları oluşturma tekniği olmak üzere eski edebiyatın öğelerini kullandığı görülür. Ona göre şiir soyutlaştırılacaksa, gelenekteki dilin imkânlarından faydalanılarak soyutlaştırılmalıdır. Gelenek şiiri tek anlamlıdır. Ancak özellikle tevriye, cinas gibi sanatlar modern bir işlevle kullanılarak, çok anlamlı, birden fazla anlam katmanına sahip şiir metinleri oluşturulabilir. Bu bakımdan Divan şiiri, bugünün şiirine yol gösterici olabilir.''
Yukarıda Divan şiirine yönelik görüşleri yer alan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda Divan şiirine yönelik görüşleri yer alan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Behçet Necatigil
B
Mehmet Akif
C
Atilla İlhan
D
Yahya Kemal
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Divan şiirindeki bir çok mazmûn, imaj, fikir ve söyleyişten kendi şiirinin bazen anlam derinliği kazanması, bazen söyleyiş zenginliğine ulaşması bakımından yararlanmıştır. Bu bakımdan Attila İlhan’ın Divan şiirinin müzikalitesine, aşağıda ele alacağımız Sezai Karakoç’un ise geleneğin dünya görüşüne yönelen dikkatinden farklı olarak Necatigil’in, anlam ve söyleyiş bakımından yapı taslakları oluşturma tekniği olmak üzere eski edebiyatın öğelerini kullandığı görülür. Ona göre şiir soyutlaştırılacaksa, gelenekteki dilin imkânlarından faydalanılarak soyutlaştırılmalıdır. Gelenek şiiri tek anlamlıdır. Ancak özellikle tevriye, cinas gibi sanatlar modern bir işlevle kullanılarak, çok anlamlı, birden fazla anlam katmanına sahip şiir metinleri oluşturulabilir. Bu bakımdan Divan şiiri, bugünün şiirine yol gösterici olabilir.
Yanıt A seçeneğidir.
Yanıt A seçeneğidir.
Soru 53
2005’e kadar yazdığı bütün şiirleri içeren 'Büyü’sün Yaz ' (Toplu Şiirler, 2006) kitabında yayımladı. Şiirin ‘yapılan bir şey’ olduğuna inanan şairin şiir anlayışındaki en önemli kavramlardan birisi, “sahih”liktir. Ona göre bu kavram, şairliğin ölçütüdür. Bir şair büyük olabilir, ama gelenekten yararlanmıyorsa “sahih” olamaz.
“Entelektüel tarihimiz bize geleneksel ile modernin aynı zamanda edinilmesi gerektiğini dayatıyor.” diyerek şiirinde de bu sentezi bağdaştırmaya çalışmaktadır. Geleneği bir kimlik olarak gören şair, kavramı, “değişenin içinde değişmeyeni çıkarmak, bulmak” biçiminde tanımlar.
Yukarıda şiire ve geleneğe yönelik düşünceleri yer alan şair aşağıdakilerden hangisidir?
“Entelektüel tarihimiz bize geleneksel ile modernin aynı zamanda edinilmesi gerektiğini dayatıyor.” diyerek şiirinde de bu sentezi bağdaştırmaya çalışmaktadır. Geleneği bir kimlik olarak gören şair, kavramı, “değişenin içinde değişmeyeni çıkarmak, bulmak” biçiminde tanımlar.
Yukarıda şiire ve geleneğe yönelik düşünceleri yer alan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Behçet Necatigil
B
Vural Bahadır Bayrıl
C
Hilmi Yavuz
D
Atilla İlhan
E
Haydar Ergülen
Açıklama:
2005’e kadar yazdığı bütün şiirleri içeren Büyü’sün Yaz (Toplu Şiirler, 2006) kitabında yayımladı. Şiirin ‘yapılan bir şey’ olduğuna inanan Yavuz’un şiir anlayışındaki en önemli kavramlardan birisi, “sahih”liktir. Ona göre bu kavram, şairliğin ölçütüdür. Bir şair büyük olabilir, ama gelenekten yararlanmıyorsa “sahih” olamaz.
“Entelektüel tarihimiz bize geleneksel ile modernin aynı zamanda edinilmesi gerektiğini dayatıyor.” diyen Yavuz, şiirinde de bu sentezi bağdaştırmaya çalışmaktadır. Geleneği bir kimlik olarak gören Hilmi Yavuz, kavramı, “değişenin içinde değişmeyeni çıkarmak, bulmak” biçiminde tanımlar.
Yanıt C olmalıdır.
“Entelektüel tarihimiz bize geleneksel ile modernin aynı zamanda edinilmesi gerektiğini dayatıyor.” diyen Yavuz, şiirinde de bu sentezi bağdaştırmaya çalışmaktadır. Geleneği bir kimlik olarak gören Hilmi Yavuz, kavramı, “değişenin içinde değişmeyeni çıkarmak, bulmak” biçiminde tanımlar.
Yanıt C olmalıdır.
Soru 54
''Geleneği uygarlık birikimi olarak düşünür ve uygarlıkla din arasında kopmaz bir bağ görür. Ona göre gelenek, en başta, ilk insan ve peygamberden başlayarak son peygambere kadar uzanan semavî din çizgisidir. Şair her uygarlığın bir dine dayandığı düşüncesindedir. Bu bakımdan da bizim geleneğimiz olarak düşünülecek kavram İslâm uygarlığıdır. “Diriliş” adıyla kavramlaştırdığı genel düşüncesi, geleneğin güne ve geleceğe taşınması hedefine dönüktür.''
Yukarıda gelenek ve uygarlığa ilişkin düşüncelerini aktardığımız şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda gelenek ve uygarlığa ilişkin düşüncelerini aktardığımız şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu
B
Behçet Necatigil
C
Hilmi Yavuz
D
Sezai Karakoç
E
Yahya Kemal
Açıklama:
Sezai Karakoç, geleneği uygarlık birikimi olarak düşünür ve uygarlıkla din arasında kopmaz bir bağ görür. Ona göre gelenek, en başta, ilk insan ve peygamberden başlayarak son peygambere kadar uzanan semavî din çizgisidir. Karakoç her uygarlığın bir dine dayandığı düşüncesindedir. Bu bakımdan da bizim geleneğimiz olarak düşünülecek kavram İslâm uygarlığıdır. “Diriliş” adıyla kavramlaştırdığı genel düşüncesi, geleneğin güne ve geleceğe taşınması hedefine dönüktür.
Yanıt D olmalıdır.
Yanıt D olmalıdır.
Soru 55
Ebubekir Eroğlu “gelenekten yararlanma” ifadesini de doğru bulmayıp onun yerine aşağıdaki hangi kavramı tercih etmektedir?
Seçenekler
A
''Gelenekte Yer alma''
B
''Gelenekten Beslenme''
C
''Gelenekten Kaçınma''
D
''Gelenekte Yaşama''
E
''Gelenekle Yaşama''
Açıklama:
Eroğlu, Behçet Necatigil çizgisindeki şairlerce kullanılan “gelenekten yararlanma” ifadesini de doğru bulmaz. Onun yerine gelenekten beslenme kavramını tercih eder. Geleneği biçimsel bir devamlılık olarak değil, aynı duyuşun içinde var olmak şeklinde algılar.
Yanıt B seçeneğidir.
Yanıt B seçeneğidir.
Soru 56
İlk defa, Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal Beyatlı
B
Abdülbaki Gölpınarlı
C
Munis Faik Ozansoy
D
Fazıl Hüsnü Dağlarca
E
Atilla İlhan
Açıklama:
Yahya Kemal’in, Fransa’da edindiği tecrübelerle, istisnaî sayılabilecek bir katkı yaptığını tespit etmek gerekir. İlk defa o, Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturmuştur.
Soru 57
"Çizginin daha çok biçimsel özellikleri sürdürmek ve geçmişe duygusal bağlılık anlamında geleneğe yaklaşımı aşağıdakilerden hangisine ait bir yaklaşımdır?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç’la başlayıp Ebubekir Eroğlu ve 80 kuşağına
B
Behçet Necatigil ile başlayıp Hilmi Yavuz’dan geçerek 80 sonrası kuşağına
C
Hisar grubu şairleri olarak anılan ve aynı adlı dergi etrafında toplanan 50 sonrası kuşağına
D
Garip akımı grubunda olan şairlerin 57 kuşağına
E
Halk edebiyatı geleneği şiirlerin besleyici bir kaynak olarak gören 50 kuşağına
Açıklama:
Hisar grubu şairleri olarak anılan ve aynı adlı dergi etrafında toplanan çizginin daha çok biçimsel özellikleri sürdürmek ve geçmişe duygusal bağlılık anlamında geleneğe yaklaşımı olan bir topluluktur.
Soru 58
I) Mehmet Çınarlı
II) Munis Faik Ozansoy
III) Behçet Necatigil
IV) Hilmi Yavuz
V) İlhan Geçer
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Hisar grubu şairlerindendir?
II) Munis Faik Ozansoy
III) Behçet Necatigil
IV) Hilmi Yavuz
V) İlhan Geçer
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Hisar grubu şairlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
IV ve V
D
II, IV ve V
E
I, II ve V
Açıklama:
Hisar dergisinin şairleri arasında Munis Faik Ozansoy, Selahattin Batu, Mehmet Çınarlı, Mustafa Necati Karaer, İlhan Geçer, Gültekin Samanoğlu, Nevzat Yalçın, Bekir Sıtkı Erdoğan, Feyzi Halıcı, Yavuz Bülent Bakiler, Bahattin Karakoç isimleri dikkati çeker.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Hisar şairlerinin şiirlerinde bulunan özellikler ve düşüncelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şiirde biçime önem vermeler ve sanatın milliliği ve şiirin dilinin yaşayan dil oluşu inancının olması.
B
Divan ve halk şiiri geleneği üzerine kurulması gerektiğine düşüncelerinin olması.
C
Şiirlerinde sıkça rastlanan tevriye, cinas gibi sanatları kullanmaları.
D
Şiirlerinde vatan, tabiat, aile temaları konu olarak ele alınması.
E
Şiirlerinde genellikle şairin yaşantısından gelen duyuş ve gözlemlerle işlenmesi.
Açıklama:
Şiirlerinde sıkça rastlanan tevriye, cinas gibi sanatları kullanmaları Hisar grubu şairlerine değil, Behçet Necatigil ile başlayıp Hilmi Yavuz’dan geçerek 80 sonrası kuşağa ulaşan çizginin poetik yararlanma ve beslenme açısından geleneğe yaklaşımına aittir.
Soru 60
Aruz vezniyle yazdığı, dil ve biçime özen gösteren, şiirlerini Güneş Rengi Kadehlerle (1958), Gerçek Hayali Aştı (1969), Bir Yeni Dünya Kurmuşum (1974), Zaman Perdesi (1983) ve Güzelliklere Doyamam (1995) adlı kitaplarda toplayan Hisar Grubu şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Behçet Necatigil
B
Hilmi Yavuz
C
Vural Bahadır Bayrıl
D
Mehmet Çınarlı
E
Seyhan Erözçelik
Açıklama:
Bugün Hisar dergisi denilince ilk akla gelen isim Mehmet Çınarlı’dır (1925-1999). Aruz vezniyle yazdığı, dil ve biçime özen gösteren şiirlerini Güneş Rengi Kadehlerle (1958), Gerçek Hayali Aştı (1969), Bir Yeni Dünya Kurmuşum (1974), Zaman Perdesi (1983) ve Güzelliklere Doyamam (1995) adlıadlı kitaplarda toplamıştır.
Soru 61
Hisar topluluğu şairlerinden olan, dergiye sonradan katılan fakat özellikle hamasî söyleyişte yakaladığı ustalıkla dikkati çeken ve aşağıdaki şiir dizelerini yazan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Ey Anayurdumun sevimli, ürkek,
Balaban bakışlı kızları,
Düşündünüz mü hiç sokaklara düşerek
Dolaşıp duran yalnızları.
Ey Anayurdumun sevimli, ürkek,
Balaban bakışlı kızları,
Düşündünüz mü hiç sokaklara düşerek
Dolaşıp duran yalnızları.
Seçenekler
A
Mustafa Necati Karaer
B
Mehmet Çınarlı
C
Munis Faik Ozansoy
D
İlhan Geçer
E
Yavuz Bülent Bakiler
Açıklama:
Hisar topluluğu şairlerini, dergiye sonradan katılan fakat özellikle hamasî söyleyişte yakaladığı ustalıkla dikkati çeken Yavuz Bülent Bakiler’in bir şiirinden örnek vererek tamamlayacağız:
Ey Anayurdumun sevimli, ürkek,
Balaban bakışlı kızları,
Düşündünüz mü hiç sokaklara düşerek
Dolaşıp duran yalnızları.
(“Çağrı”)
Ey Anayurdumun sevimli, ürkek,
Balaban bakışlı kızları,
Düşündünüz mü hiç sokaklara düşerek
Dolaşıp duran yalnızları.
(“Çağrı”)
Soru 62
Eski sanatları, söyleyiş özelliklerini kullanmasına örnek olarak, şiirlerinde sıkça rastlanan tevriye, cinas gibi sanatları kullanan aşağıdaki dizelerin sahibi hangi şairdir?
"Kirli sarı fotoğraf
Duvarımızda
Kaldırsak da kalır
Bilerek bilmeyerek çektirdikleri".
"Kirli sarı fotoğraf
Duvarımızda
Kaldırsak da kalır
Bilerek bilmeyerek çektirdikleri".
Seçenekler
A
Mehmet Çınarlı
B
Behçet Necatigil
C
İlhan Geçer
D
Sezai karakoç
E
Hilmi Yavuz
Açıklama:
Eski sanatları, söyleyiş özelliklerini kullanmasına örnek olarak, şiirlerinde sıkça rastlanan tevriye, cinas gibi sanatları kullanması gösterilebilir:
Kirli sarı fotoğraf
Duvarımızda
Kaldırsak da kalır
Bilerek bilmeyerek çektirdikleri.
“Çeki” adlı şiirinden alınan yukarıdaki bentte çektirdikleri sözcüğü iki yönlü olarak kullanılmıştır: Hem “fotoğraf çektirmek” hem de “hayat şartlarının veya birilerinin çektirdiği şeyler”. İki veya daha fazla anlamı olan sözcüğü uzak anlamını anımsatacak biçimde kullanmak olarak tanımlanan tevriye, Behçet Necatigil’in çok sevdiği ve şiirinin ayırıcı özelliklerinden birisi durumuna getirdiği bir yapı oluşturma yöntemidir.
Kirli sarı fotoğraf
Duvarımızda
Kaldırsak da kalır
Bilerek bilmeyerek çektirdikleri.
“Çeki” adlı şiirinden alınan yukarıdaki bentte çektirdikleri sözcüğü iki yönlü olarak kullanılmıştır: Hem “fotoğraf çektirmek” hem de “hayat şartlarının veya birilerinin çektirdiği şeyler”. İki veya daha fazla anlamı olan sözcüğü uzak anlamını anımsatacak biçimde kullanmak olarak tanımlanan tevriye, Behçet Necatigil’in çok sevdiği ve şiirinin ayırıcı özelliklerinden birisi durumuna getirdiği bir yapı oluşturma yöntemidir.
Soru 63
Baki, Nedim gibi Divan şairlerinin isimlerine ve meyhane, pîr-i mugan, saki, kaside, gazel, zülüf, ağyar, ok, şehrengiz, ceylan, serv-i revan, âhlar, âb-ı hayat, kevser gibi Divan şiirine ait birçok kelimeye şiirlerinde yer veren şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hilmi Yavuz
B
Atilla İlhan
C
Behçet Necatigil
D
Sezai Karakoç
E
Can Bahadır Yüce
Açıklama:
Öte yandan Behçet Necatigil, pek çok şair tarafından kullanılarak âdeta klasik edebiyatımızın ortak malı haline gelmiş olan bir çok mazmûnu da şiirlerinde kullanmıştır. Ayrıca Baki, Nedim gibi Divan şairlerinin isimlerine ve meyhane, pîr-i mugan, saki, kaside, gazel, zülüf, ağyar, ok, şehrengiz, ceylan, serv-i revan, âhlar, âb-ı hayat, kevser gibi Divan şiirine ait birçok kelimeye şiirlerinde yer vermiştir. 1961-1965 yılları arasında yazdığı şiirlerini toplayan kitabına Divançe ismini veren şair, bu kitabının bölümlerini de “Kasideler” ve “Gazeller” olarak adlandırılmıştır.
Soru 64
Klasik Arap, Fars ve Türk şairlerinden onlarcası tarafından işlenmiş olan Leyla ve Mecnun hikâyesini bugünün dili ve şiir formu içerisinde yeniden ele aldığı Leyla ile Mecnun (1981) ve diğer şiirlerinde de Kur’ân, Hadis gibi İslâm dininin kaynaklarından başlayarak geleneksel kültür unsurlarını sık sık işleyen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Behçet Necatigil
C
Ebubekir Eroğlu
D
M.Akif İnan
E
Ali Ural
Açıklama:
Görüldüğü gibi Sezai Karakoç’un gerek genel olarak gelenek kavramı konusundaki, gerekse şiir geleneği bağlamındaki düşünceleri, bundan önce bu bağlamda ele alınan şairlerden oldukça farklıdır. Nitekim bu anlayış üzerine kurulan şiirlerinde de o, geleneği bir uygarlık özü olarak modern şiirin yapı imkânları içerisinde değerlendirmiştir. Başta Hızırla Kırk Saat (1967) kitabı olmak üzere onun şiirleri geleneksel kültür birikiminin bugünün insanı için diriltici bir faktör olarak kullanılmasını hedefler. Bu yüzden klasik Arap, Fars ve Türk şairlerinden onlarcası tarafından işlenmiş olan Leyla ve Mecnun hikâyesini bugünün dili ve şiir formu içerisinde yeniden ele almaktan çekinmez: Leyla ile Mecnun (1981). Diğer şiirlerinde de Kur’ân, Hadis gibi İslâm dininin kaynaklarından başlayarak geleneksel kültür unsurlarını sık sık işler.
Soru 65
Şair Sevap Defteri (1992) adlı deneme kitabında ruh akrabalığı kurduğu şairlerden Fuzuli, Şeyh Galip, Seyyid Nesimi, Yunus Emre gibi şairleri anlatan ve ayrıca bazı kitaplarına “Aldı” üst başlığı ile çeşitli klasik şairlerin şiirlerini yeniden yazarak alan ve aşağıdaki dizeleri yazan şair aşağıdakilerden hangisidir?
İki deniz bende birleşti ben bir dalgaya sığmadım
K ve N: İşte ben sığmadım başka nişanlara yorumlara
Başlangıçlar başlangıcına ulaşan yolda mekân işaret oldu bana
Ben kuşkulara sığmadım
İki deniz bende birleşti ben bir dalgaya sığmadım
K ve N: İşte ben sığmadım başka nişanlara yorumlara
Başlangıçlar başlangıcına ulaşan yolda mekân işaret oldu bana
Ben kuşkulara sığmadım
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Cahit Zarifoğlu
C
M.Akif İnan
D
Ebubekir Eroğlu
E
İhsan Deniz
Açıklama:
Bütün bu düşünce birikiminin üzerine kurulan şiirlerinde Eroğlu, özellikle tasavvufi duyarlılık bakımından eskilerin şiirlerindeki özü kendi şiirlerinde yeniden üretmeye çalışmıştır. Şair Sevap Defteri (1992) adlı deneme kitabında ruh akrabalığı kurduğu şairlerden Fuzuli, Şeyh Galip, Seyyid Nesimi, Yunus Emre gibi şairleri anlatır. Bunların dışında da bazı kitaplarına “Aldı” üst başlığı ile çeşitli klasik şairlerin şiirlerini yeniden yazarak almıştır.
İki deniz bende birleşti ben bir dalgaya sığmadım
K ve N: İşte ben sığmadım başka nişanlara yorumlara
Başlangıçlar başlangıcına ulaşan yolda mekân işaret oldu bana
Ben kuşkulara sığmadım
İki deniz bende birleşti ben bir dalgaya sığmadım
K ve N: İşte ben sığmadım başka nişanlara yorumlara
Başlangıçlar başlangıcına ulaşan yolda mekân işaret oldu bana
Ben kuşkulara sığmadım
Soru 66
Aşağıdaki şairlerden hangisi Hisar grubunda yer almaz?
Seçenekler
A
Selahattin Batu
B
Munis Faik Ozansoy
C
Sezai Karakoç
D
Nevzat Yalçın
E
İlhan Geçer
Açıklama:
Derginin şairleri arasında Munis Faik Ozansoy, Selahattin Batu, Mehmet Çınarlı, Mustafa Necati Karaer, İlhan Geçer, Gültekin Samanoğlu, Nevzat Yalçın, Bekir Sıtkı Erdoğan, Feyzi Halıcı, Yavuz Bülent Bakiler, Bahattin Karakoç isimleri dikkati çeker.
Soru 67
Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturan ilk şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Yahya Kemal Beyatlı
C
Abdülbaki Gölpınarlı
D
Recaizade Ekrem
E
Namık Kemal
Açıklama:
Yahya Kemal’in, Fransa’da edindiği tecrübelerle, istisnaî sayılabilecek
bir katkı yaptığını tespit etmek gerekir. İlk defa o, Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturmuştur. Kendisine özgü, geçmişin şimdinin içerisinde devam ettiği anlayışına dayanan; dolayısıyla şimdiyi kurmak için geçmişi yaşatmak isteyen tarih bilinci üzerine oturan bu poetik tavır, Türk edebiyatında kendisinden önceki eski-yeni tartışmalarına benzemeyen, kendisinden sonrakiler için de bir prizma gibi farklı açılardan model oluşturan bir eser ortaya koydu.
bir katkı yaptığını tespit etmek gerekir. İlk defa o, Divan şiirinin ritim ve istif özelliklerini modern bir anlayışla değerlendirerek bir örnek oluşturmuştur. Kendisine özgü, geçmişin şimdinin içerisinde devam ettiği anlayışına dayanan; dolayısıyla şimdiyi kurmak için geçmişi yaşatmak isteyen tarih bilinci üzerine oturan bu poetik tavır, Türk edebiyatında kendisinden önceki eski-yeni tartışmalarına benzemeyen, kendisinden sonrakiler için de bir prizma gibi farklı açılardan model oluşturan bir eser ortaya koydu.
Soru 68
Divan edebiyatı hangi konu üzerine eleştiri almamıştır?
Seçenekler
A
Halktan kopuk bir saray çevresi edebiyatıdır.
B
Dili melez ve yabancı bir dildir.
C
Yapay bir hayal dünyasına sahiptir.
D
Arap ve Fars taklididir.
E
Geçmiş dönemi yansıtmaktadır.
Açıklama:
Divan edebiyatı, toplumla ilgisi olmayan, halktan kopuk bir saray çevresi edebiyatıdır. Dili, Arapça, Farsça, Türkçe karışımı melez ve yabancı bir dildir. Gerçekle ilişkisi olmayan, düşünce ve duygu bakımından eksik, yapay bir hayal dünyasına sahiptir. Üstelik yerli ve millî değil, Arap ve Fars taklididir.
Soru 69
Garip akımına karşı ilk sistemli tepkiyi veren grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İkinci Yeniciler
B
Yedi Meşaleciler
C
Hisar grubu
D
Servet-i Fünun
E
Beş Hececiler
Açıklama:
Hisar dergisi etrafında oluşan topluluğun Garip akımına karşı ilk sistemli tepkiyi verdiği belirtilir
Soru 70
Hangisi Hisar grubu şairlerin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Şiirin büyük fikirlerden ilham aldığını düşünmeleri
B
Memleket edebiyatına karşı durmaları
C
Halk şiirinin yenilenmesi gerektiğini düşünmeleri
D
İşledikleri konuların toplumsal gerçekçiliği
E
Şiirde biçime büyük önem vermeleri
Açıklama:
Hisarcılar, şiirin büyük fikirlerden değil küçük ve basit şeylerden neşet ettiğini düşünürler. Hisar şairlerinin en önemli özellikleri şiirde biçime büyük önem vermeleridir.
Soru 71
Hangisi Hisar dergisi denilince akla gelen ilk isim olan Mehmet Çınarlı'ya ait bir eserdir?
Seçenekler
A
Kuşlar ve İnsanlar
B
Güvercin Uçurmak
C
Bir Bulut Geçti
D
Güneş Rengi Kadehlerle
E
Büyüyen Eller
Açıklama:
Hisar dergisi denilince ilk akla gelen isim Mehmet Çınarlı’dır (1925-1999). Aruz
vezniyle yazdığı, dil ve biçime özen gösteren şiirlerini Güneş Rengi Kadehlerle
(1958), Gerçek Hayali Aştı (1969), Bir Yeni Dünya Kurmuşum (1974), Zaman Perdesi (1983) ve Güzelliklere Doyamam (1995) adlı kitaplarda toplamıştır
vezniyle yazdığı, dil ve biçime özen gösteren şiirlerini Güneş Rengi Kadehlerle
(1958), Gerçek Hayali Aştı (1969), Bir Yeni Dünya Kurmuşum (1974), Zaman Perdesi (1983) ve Güzelliklere Doyamam (1995) adlı kitaplarda toplamıştır
Soru 72
İki veya daha fazla anlamı olan sözcüğü uzak anlamını anımsatacak biçimde kullanmak olarak tanımlanan tevriye sanatını şiirlerinde kullanan şair hangisidir?
Seçenekler
A
Munis Faik
B
Ahmet Hamdi Tanpınar
C
Yahya Kemal Beyatlı
D
Behçet Necatigil
E
Orhan Veli Kanık
Açıklama:
İki veya daha fazla anlamı olan sözcüğü uzak anlamını anımsatacak biçimde kullanmak olarak tanımlanan tevriye, Behçet Necatigil’in çok sevdiği ve şiirinin ayırıcı özelliklerinden birisi durumuna getirdiği bir yapı oluşturma yöntemidir. Necatigil de Divan şiirini yarı yarıya, tevriyelerden bol bol faydalandığı için sevdiğini belirtir.
Soru 73
"Yapılacak yenilik biçimde değil, ruhta, özde olmalıdır. Bu türlü yeni olmak ise eskinin, yani ölmezliğin sırrını bulmaktan geçer." düşüncesiyle yeni bir akım başlatan şair hangisidir?
Seçenekler
A
Hilmi Yavuz
B
Behçet Necatigil
C
Mehmet Çınarlı
D
Sezai Karakoç
E
Yavuz Bülent Bakiler
Açıklama:
Genç şairin yapması gereken iş, gelenekle hesaplaşmak ve
gerçekten yeni eser verebilmektir. Yapılacak yenilik biçimde değil, ruhta, özde olmalıdır. Bu türlü yeni olmak ise eskinin, yani ölmezliğin sırrını bulmaktan geçer.
Görüldüğü gibi Sezai Karakoç’un gerek genel olarak gelenek kavramı konusundaki, gerekse şiir geleneği bağlamındaki düşünceleri, bundan önce bu bağlamda ele alınan şairlerden oldukça farklıdır.
gerçekten yeni eser verebilmektir. Yapılacak yenilik biçimde değil, ruhta, özde olmalıdır. Bu türlü yeni olmak ise eskinin, yani ölmezliğin sırrını bulmaktan geçer.
Görüldüğü gibi Sezai Karakoç’un gerek genel olarak gelenek kavramı konusundaki, gerekse şiir geleneği bağlamındaki düşünceleri, bundan önce bu bağlamda ele alınan şairlerden oldukça farklıdır.
Soru 74
Hilmi Yavuz’a göre gelenekten yararlanmayı bilen şaire ne denir?
Seçenekler
A
Sahih
B
Üstad
C
Divançe
D
Gelenekçi
E
Usta
Açıklama:
Hilmi Yavuz’un şiir anlayışındaki en önemli kavramlardan birisi, “sahih”liktir. Ona göre bu kavram, şairliğin ölçütüdür. Bir şair büyük olabilir, ama gelenekten yararlanmıyorsa “sahih” olamaz.
Soru 75
Sezai Karakoç'un klasik Arap, Fars ve Türk şairlerinden onlarcası tarafından işlenmiş olan hikâyeyi bugünün dili ve şiir formu içerisinde yeniden ele aldığı eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Fecir Devleti
B
Leyla ile Mecnun
C
Hızırla Kırk Saat
D
Gül Muştusu
E
Yedi Güzel Adam
Açıklama:
Sezai Karakoç'un şiirleri geleneksel kültür birikiminin bugünün insanı için diriltici bir faktör olarak kullanılmasını hedefler. Bu yüzden klasik Arap, Fars ve Türk şairlerinden onlarcası tarafından işlenmiş olan Leyla ve Mecnun hikâyesini bugünün dili ve şiir formu içerisinde yeniden ele almaktan çekinmez.
Ünite 7
Soru 1
İkinci yeni şiiri’nin öncüsü olarak kabul edilen eserlerden hangisi Edip Cansever’e aittir?
Seçenekler
A
Gül
B
Aşkın Radyoaktivitesi
C
Ağır Ot
D
Üvercinka
E
Güzelleme
Açıklama:
İkinci Yeni hareketi temsilcilerinden ilhan Berk, Ece Ayhan, Turgut Uyar,Edip Cansever, Cemal Süreya, Ülkü Tamer gibi şairlerin şiirlerinin özelliklerini sınıflandırabileceksiniz.
Soru 2
Aşağıdaki şairlerden hangisi, eserlerinde diğer İkinci Yeni şairlerinden farklı olarak, dili hiçbir zaman anlamı tam olarak kapatan veya karartan bir deformasyona uğratmamıştır?
Seçenekler
A
Ece Ayhan
B
Edip Cansever
C
Cemal Süreya
D
Ülkü Tamer
E
Oktay Rıfat
Açıklama:
İkinci Yeni hareketi temsilcilerinden ilhan Berk, Ece Ayhan, Turgut Uyar,Edip Cansever, Cemal Süreya, Ülkü Tamer gibi şairlerin şiirlerinin özelliklerini sınıflandırabileceksiniz.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi ikinci Yeni şiirinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Dili bir iletişim aracı olarak görmek
B
Sözdizimsel sapmalar
C
Alışılmamış bağdaştırmalar
D
Düz mantığa aykırı ifadeler
E
Sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer serbest çağrışımlara başvurmak
Açıklama:
İkinci Yeni şiir anlayışının karakteristik ortak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 4
İkinci Yeni akımı hangi akıma bir tepki olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Garip Akımı
B
Nazım Akımı
C
Divan Akımı
D
Birinci Akımı
E
Gurup Akımı
Açıklama:
İkinci Yeni olarak adlandırılacak şairlerin, Garip şiir anlayışına bir tepki olarak ortaya çıktıkları kabul edilir.
Soru 5
İkinci Yeni'nin ortaya çıkışında hangi siyasi partinin "baskıcı yönetiminin" etkili olduğu söylenir?
Seçenekler
A
Cumhuriyet Halk Partisi
B
Demokrat Parti
C
Anavatan Partisi
D
Saadet Partisi
E
Doğruyol Partisi
Açıklama:
Turgut Uyar da kendi şiirinin doğduğu ortamı açıklarken Demokrat Parti’nin yarattığı “para patlaması” ve bunun doğurduğu değerler değişmesinden söz eder.
Attilâ İlhan İkinci Yeni şairlerinin ortaya çıkışını ise Demokrat Parti’nin
‘baskıcı’ yönetimine bağlar.
Attilâ İlhan İkinci Yeni şairlerinin ortaya çıkışını ise Demokrat Parti’nin
‘baskıcı’ yönetimine bağlar.
Soru 6
Akımın "İkinci Yeni" adı kim tarafından konulmuştur?
Seçenekler
A
Asım Bezirci
B
Orhan Veli
C
Muzaffer Erdost
D
Turgut Uyar
E
Edip Cansever
Açıklama:
İkinci Yeni’nin eleştirmeni olarak tanınmış olan Muzaffer Erdost, Pazar
Postası’nda (1956) yazdığı aynı adlı yazıda, Garip akımını birinci yeni kabul ederek “İkinci Yeni” adını ilk defa kullandı ve bu ad hareketin adı olarak kabul gördü.
Postası’nda (1956) yazdığı aynı adlı yazıda, Garip akımını birinci yeni kabul ederek “İkinci Yeni” adını ilk defa kullandı ve bu ad hareketin adı olarak kabul gördü.
Soru 7
İkinci Yeni'nin öncülerinden kabul edilen, "Bir sözün anlamı, çoğu zaman o sözün gözümüzün önüne getirdiği görüntüden başka bir şey değildir.” sözünün de sahibi olan şair kimdir?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
Melih Cevdet Anday
C
Orhan Veli Kanık
D
Attilâ İlhan
E
Oktay Rifat
Açıklama:
Oktay Rifat, Perçemli Sokak (1956) kitabıyla ve özellikle bu kitaba yazdığı önsözdeki şiirde anlam konusunda ileri sürdüğü görüşler dolayısıyla bu akımın da öncülerinden kabul edilir.
Soru 8
İkinci Yeni öncü kadro içinde adı sayılan ancak hem dünya görüşü hem de şiir anlayışı bakımından zaman içerisinde, diğerlerinden farklı olduğunu ortaya koyarak kendi şiir çizgisini bağımsız bir akıma dönüştüren şair kimdir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Cemal Süreya
C
Melih Cevdet Anday
D
Turgut Uyar
E
Edip Cansever
Açıklama:
İkinci Yeni öncü kadro içinde adı sayılan ancak hem dünya görüşü hem de şiir anlayışı bakımından zaman içerisinde, diğerlerinden farklı olduğunu ortaya koyarak kendi şiir çizgisini bağımsız bir akıma dönüştüren şair Sezai Karakoç'tur.
Soru 9
Hangisi dilin kullanımında, İkinci Yeni şairlerinde göze çarpan temel yapı öğelerinden değildir?
Seçenekler
A
Sözdizimsel sapmalar
B
Alışılmamış Bağdaştırmalar
C
Düz Mantığa aykırı ifadeler
D
Dilin estetik nesne yaratma malzemesi olarak görülmesi
E
Dilin iletişim aracı olarak kulanımı
Açıklama:
İkinci Yeni şairleri her şeyden önce dil üzerinde özel bir dikkatle durmuşlar ve dili bir iletişim aracı olarak değil, estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görmüşlerdir. Buna bağlı olarak onların şiirlerinde;
- Sözdizimsel sapmalar,
- Alışılmamış bağdaştırmalar, c. Düz mantığa aykırı ifadeler
temel yapı öğeleri olarak göze çarpar. Böylece dil, alışıllmış konuşma ve yazı dilinin özelliklerinden uzaklaşarak, ressamın renklerle, müzisyenin sesle, heykeltıraşın mermerle ilişkisine benzer bir ilişkinin nesnesi durumuna gelmiştir.
Soru 10
Dilde deformasyonlara yönelen İkinci Yeni şairleri genellikle neyle suçlanmışlardır?
Seçenekler
A
Katı Gerçekçilik
B
Türkçeyi bozmak
C
Anlamsızlık
D
Gerçeküstücülük
E
Kuru İfade
Açıklama:
Dilde deformasyonlara yönelen İkinci Yeni şairleri genellikle anlamsızlıkla suçlanmıştır. Nitekim İkinci Yeni’nin ilk eleştirmenlerinden olan Erdost’a göre de, bu şiirde anlam varsa bile bu rastlantısal, önceden tasarlanmamış bir anlamdır.
Soru 11
Hangi şık, İkinci Yeninin şairlerinden İlhan Berk'in kitaplarından değildir?
Seçenekler
A
Günaydın Yeryüzü
B
Üvercinka
C
Köroğlu
D
Güneşi Yakanların Selamı
E
İstanbul Kitabı
Açıklama:
Üvercinka Cemal Süreya'nın yazdığı bir şiir kitabıdır.
Soru 12
İkinci yeninin diğer şairlerinden farklı olarak ilk şiirlerinden itibaren bu akımın temsilcilerinden görülen şair kimdir?
Seçenekler
A
Edip Cansever
B
Turgut Uyar
C
Atila İlhan
D
Cemal Süreya
E
Orhan Veli
Açıklama:
Bir konuşmasında “İkinci Yeni benim” diyen Cemal Süreya (1931-1990) adı geçen diğer şairlerden farklı olarak ilk şiirlerinden itibaren bu şiir anlayışının temsilcisi olarak görülmüştür.
Soru 13
Çıkışını İkinci Yeni şairleriyle yapan, şiirlerinde İkinci Yeni şairlerinde görülen umutsuzluk, bunalım gibi özelliklerin görülmediği şair kimdir?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
Turgut Uyar
C
Edip Cansever
D
Sezai Karakoç
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
Bireyin dünyadaki yeri konusunu varoluşçu yaklaşımla ele alan Karakoç’un şiirlerinde İkinci Yeni şairlerinde görülen umutsuzluk, bunalım gibi özellikler görülmez. Tam tersine topluma açılan duyarlılığının bir “diriliş” sevinci ve umudu taşıdığı gözlemlenir.
Soru 14
İkinci Yeni akımı için aşağıda söylenenlerin hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Topluca ve belirli ilkeler etrafında birleşen şairlerin başlattıkları bir akımdır
B
1940’ların başında başlamıştır
C
Dönemin sosyal ve siyasal ortamının bu şiiri doğurmuştur
D
Garip akımının etkisinde kalmışlardır
E
Basit ve aleladelik akımın en önemli özelliğidir
Açıklama:
İkinci Yeni, öncelikle, meselâ Garip (veya Birinci Yeni) gibi topluca ve belirli ilkeler etrafında birleşen şairlerin başlattıkları bir akım değildir. Bu şiir anlayışının ortaya çıkışı, 1950’lerin ortalarına rastlar. Ortaya çıkış sebebi konusunda belirtilen birbirinden farklı görüşler arasında en çok bilinenleri; dönemin sosyal ve siyasal ortamının bu şiiri doğurduğu görüşü ile genç şairlerin Garip akımına duyduğu tepkinin bu yeni şiire yol açtığı şeklindeki görüştür . Garip’in etkisiyle yazan birçok genç şair, basitlik ve alelâdeliği şiirin en önemli özelliği zannetmiş, şiir bir tıkanma noktasına gelmiştir. Genellikle sonradan İkinci Yeni olarak adlandırılacak şairlerin işte bu duruma, Garip şiir anlayışına bir tepki olarak ortaya çıktıkları kabul edilir. Doğru cevap C’dir
Soru 15
Aşağıdaki şairlerden hangisi İkinci Yeni akımının öncü şairlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Orhan Veli Kanık
B
Ece Ayhan
C
Atilla İlhan
D
Asaf Halet Çelebi
E
Necip Fazıl Kısakürek
Açıklama:
Melih Cevdet Anday, Metin Eloğlu, Behçet Necatigil gibi şairlerin 1950’lerin ilk yarısından itibaren çıkardıkları şiir kitaplarındaki kimi dizelerin Garip’le İkinci Yeni arasında bir geçiş sağladığı belirtilir. İkinci Yeni’nin en önemli temsilcilerinden olduğu tartışmasız kabul edilen şairlerden Ece Ayhan ise İkinci Yeni’nin “parasız yatılılar” eliyle kurulduğunu ve Türk edebiyatındaki ilk “sivil şiir” olduğunu; aynı şekilde bu şiirin öncülüğünü Sezai Karakoç ve Cemal Süreya’nın yaptığını belirtir. İlhan Berk, Turgut Uyar, Edip Cansever, Cemal Süreya, Ece Ayhan ve Ülkü Tamer’i İkinci Yeni’nin temsilcisi olarak kabul etmek ve diğerlerinin bu hareketin etkilerini, özelliklerini taşıdığını belirtmek yerinde olacaktır. Bu arada öncü kadro içinde adı sayılan Sezai Karakoç’un hem dünya görüşü hem de şiir anlayışı bakımından zaman içerisinde, diğerlerinden farklı olduğunu ortaya koyarak kendi şiir çizgisini bağımsız bir akıma dönüştürmüştür. Doğru yanıt B’dir.
Soru 16
Gül (1954), Güzelleme (1954), Üvercinka (1955), Kitaplarıyla tanınan İkinci Yeni akımı arasında sayılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlhan Berk
B
Turgut Uyar
C
Edip Cansever
D
Cemal Süreya
E
Ece Ayhan
Açıklama:
Gül (1954), Güzelleme (1954), Üvercinka (1955), kitapları Cemal Süreya’nındır. Doğru Cevap D’dir
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Yeni şiirinin özellikleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
İkinci Yeni şairleri dili estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görmüşlerdir
B
İkinci Yeni şiiri genellikle anlamsızlıkla suçlanmıştır
C
İkinci Yeni şiiri imaja dayalı bir estetik anlayışı reddeder
D
İkinci Yeni şiiri diğer sanatlarla özellikle resimle sıkı ilişki içindedir
E
Sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer bir yapısı vardır
Açıklama:
Bu şiir imaja dayalı bir estetik anlayışı benimser. Nesnenin olağan durumu bile bu şairler için olağanüstülük taşır Böylece nesneyle ilişki, onu olağan. alışılmış bağlamından çıkartarak soyutlamak ve uzak-yakın çağrışımlara yol açacak yeni bağlamlar oluşturmak biçiminde kurulur. Böylece nesne doğal, konumuna yabancılaştırılarak şiirin estetik amaca dönük malzemesi durumuna getirilmiş olur. Doğru cevap C’dir
Soru 18
“İlk şiir kitabı Arz-ı Hal (1949) ve ikinci kitabı Türkiyem (1952) hece ölçüsü kalıplarını da kullanan, memleket edebiyatı şairlerini andırır biçimde Anadolu motişerini işleyen denemelerdir. Üçüncü kitabı Dünyanın En Güzel Arabistanı’ndan (1959) başlayarak İkinci Yeni anlayışıyla yazdığı şiirleri Tütünler Islak (1962), Her Pazartesi (1968), Divan (1970), Toplandılar (1970), Kayayı Delen İncir (1981) ve toplu şiirleri olarak eklemelerle birlikte Büyük Saat (1984) adlı kitaplarında topladı.”
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
İlhan Berk
C
Ömer Edip Cansever
D
Ece Ayhan
E
Turgut Uyar
Açıklama:
Turgut Uyar’ın ilk şiir kitabı Arz-ı Hal (1949) ve ikinci kitabı Türkiyem (1952) hece ölçüsü kalıplarını da kullanan, memleket edebiyatı şairlerini andırır biçimde Anadolu motişerini işleyen denemelerdir. Üçüncü kitabı Dünyanın En Güzel Arabistanı’ndan (1959) başlayarak İkinci Yeni anlayışıyla yazdığı şiirleri Tütünler Islak (1962), Her Pazartesi (1968), Divan (1970), Toplandılar (1970), Kayayı Delen İncir (1981) ve toplu şiirleri olarak eklemelerle birlikte Büyük Saat (1984) adlı kitaplarında topladı. Doğru cevap E’dir
Soru 19
“Yerçekimli Karanfil (1957) kitabındaki şiirleriyle hem İkinci Yeni’nin öncüleri arasına girer hem de bundan sonra yazacağı ve Türk edebiyatında kendisine özgü bir yer edineceği şiirlerin tohumunu atar. Bu şiirlerde varoluşçu bir eda ile bireyin yabancılaşması, bunalımları, doğa ve toplum içindeki çelişkileri ve cinsellik şairin sonuna kadar sürdüreceği temalar olarak dikkati çeker.”
Yukarıda bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ülkü Tamer
B
Ömer Edip Cansever
C
Turgut Uyar
D
Cemal Süreya
E
İlhan Berk
Açıklama:
Ömer Edip Cansever, Yerçekimli Karanfil (1957) kitabındaki şiirleriyle hem İkinci Yeni’nin öncüleri arasına girer hem de bundan sonra yazacağı ve Türk edebiyatında kendisine özgü bir yer edineceği şiirlerin tohumunu atar. Bu şiirlerde varoluşçu bir eda ile bireyin yabancılaşması, bunalımları, doğa ve toplum içindeki çelişkileri ve cinsellik Cansever’in sonuna kadar sürdüreceği temalar olarak dikkati çeker. Doğru cevap B’dir
Soru 20
“İkinci Yeni’nin dili şaşırtıcı ve anlamsızlığa varan bir kapalılıkla kullanmasıyla en çok dikkati çeken şairidir. İlk kitabı Kınar Hanımın Denizleri 1959 yılında yayımlandı. Daha bu ilk kitabındaki şiirlerde aklın sınırlarını zorlayan sürrealist bir anlatım, tarihe coğrafyaya ekonomiye göndermelerle dolu bir söz varlığı dikkati çeker. İkinci kitabı Bakışsız Bir Kedi Kara (1965), ilgi çekici bir mensur şiir örneğidir. Yoğun ve karanlık imajlar, bilinçli bir biçimde bozulmuş bir dil üzerinden verilir.”
Yukarıda bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ece Ayhan
B
Sezai Karakoç
C
Turgut Uyar
D
İlhan Berk
E
Cemal Süreya
Açıklama:
İkinci Yeni’nin dili şaşırtıcı ve anlamsızlığa varan bir kapalılıkla kullanmasıyla en çok dikkati çeken şairi Ece Ayhan’dır. İlk kitabı Kınar Hanımın Denizleri 1959 yılında yayımlandı. Daha bu ilk kitabındaki şiirlerde aklın sınırlarını zorlayan sürrealist bir anlatım, tarihe coğrafyaya ekonomiye göndermelerle dolu bir söz varlığı dikkati çeker. İkinci kitabı Bakışsız Bir Kedi Kara (1965), ilgi çekici bir mensur şiir örneğidir. Yoğun ve karanlık imajlar, bilinçli bir biçimde bozulmuş bir dil üzerinden verilir. Doğru cevap A’dır
Soru 21
“İkinci Yeni hareketine daha sonra katılmış olmakla birlikte Cemal Süreya gibi öncüler tarafından da en önemli temsilcilerinden birisi olarak kabul edilmiştir. İlk şiiri (“Dünyanın Bir Köşesinden Lucia”) Kaynak dergisinde yayımlandı (1954). Şiiirlerini Soğuk Otların Altında (1959), Gök Onları Yanıltmaz (1960), Ezra ile Gary (1962), Virgül’ün Başından Geçenler (1965), İçime Çektiğim Hava Değil Gökyüzüdür (1966), Sıragöller (1976) ve Yanardağın Üstündeki Kuş (toplu şiirler, 1986) adlı kitaplarda topladı.”
Yukarıda bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
Ömer Edip Cansever
C
Turgut Uyar
D
Ülkü Tamer
E
Ece Ayhan
Açıklama:
Ülkü Tamer, İkinci Yeni hareketine daha sonra katılmış olmakla birlikte Cemal Süreya gibi öncüler tarafından da en önemli temsilcilerinden birisi olarak kabul edilmiştir. İlk şiiri (“Dünyanın Bir Köşesinden Lucia”) Kaynak dergisinde yayımlandı (1954). fiiirlerini Soğuk Otların Altında (1959), Gök Onları Yanıltmaz (1960), Ezra ile Gary (1962), Virgül’ün Başından Geçenler (1965), İçime Çektiğim Hava Değil Gökyüzüdür (1966), Sıragöller (1976) ve Yanardağın Üstündeki Kuş (toplu şiirler, 1986) adlı kitaplarda toplamıştır. Doğru cevap D’dir
Soru 22
Şiirlerinde çeşitli anlatım tekniklerini kullanan, yer yer nesir cümlesine yaklaşan dize yapısıyle örnekler veren şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ülkü Tamer
B
Ömer Edip Cansever
C
Turgut Uyar
D
Cemal Süreya
E
İlhan Berk
Açıklama:
Turgut Uyar şiirlerinde çeşitli anlatım tekniklerini kullanır. Onun şiirlerinde ilk dikkati çeken uzun, yer yer nesir cümlesine yaklaşan dize yapısıdır. Doğru cevap C’dir
Soru 23
İkinci Yeni’nin metafizik ve gelenek kavramlarıyla olumlu ilişkisi nedeniyle diğer şairlerinden ayrı bir yere sahip olan ve akımın önemli şairlerinden birisi sayılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
İlhan Berk
C
Ömer Edip Cansever
D
Ece Ayhan
E
Turgut Uyar
Açıklama:
Sezai Karakoç, kendi şiirini farklı bir biçimde konumlandırmış ve geliştirmiştir. Bu farklılığın başta gelen ayrım noktası ise onun metafizik ve gelenek kavramlarıyla olumlu ilişkisinin diğerlerinde bulunmamasıdır
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Yeni şiir akımı için söylenemez?
Seçenekler
A
Belirli ilkeler etrafında birleşen şairlerin topluca başlattığı bir akımdır.
B
Cemal Süreya, Edip Cansever, İlhan Berk ve Turgut Uyar bu akımın içerisinde yer alan şairler arasındadır.
C
Garip Akımına (Birinci Yeni) tepki olarak doğmuştur.
D
İkinci Yeni akımının etkinlik gösterdiği süreç 1955-60 yılları olarak belirtilir.
E
İkinci Yeni akımının ortaya çıkışında siyasal ortam etkili olmuştur.
Açıklama:
İkinci Yeni Akımı, Garip (Birinci Yeni) akımına tepki olarak doğmuş bir akımdır. Garip akımının aksine, bu akımın oluşmasında belirli ilkeler etrafında birleşilmemiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
İkinci Yeni şairlerinden dünya görüşü, şiir anlayışı ve ele aldığı temalar bakımından ayrılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
Edip Cansever
C
İlhan Berk
D
Sezai Karakoç
E
Ülkü Tamer
Açıklama:
İkinci Yeni akımının öncü kadrosunda yer alan şairler Cemal Süreya, Ece Ayhan, Edip Cansever, ilhan Berk, Sezai Karakoç, Turgut Uyar ve Ülkü Tamer'dir. Sezai Karakoç’un hem dünya görüşü hem de şiir anlayışı bakımından zaman içerisinde diğerlerinden farklı olduğunu ortaya koyarak çizgisini bağımsız bir akıma dönüştürdüğü görülür. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
Aşağıdaki ifadelerden hangisi İkinci Yeni akımının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İkinci Yeni şiirinde dil bir iletişim aracı olmaktan ziyade estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olmuştur.
B
İkinci Yeni şairlerinin hem dil hem imaj konusundaki tutumları onları diğer sanatlarla, özellikle resimle sıkı ilişkiye sokmuştur.
C
İkinci Yeni şairleri eserlerinde sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer çağrışımlar sergilerler.
D
İkinci Yeni şairlerine göre anlam çok büyük önem taşır.
E
İkinci Yeni şairleri insan anlayışı bakımından diğer akımlardan farklılık gösterir.
Açıklama:
İkinci Yeni şiiri genellikle anlamsızlıkla suçlanmıştır. Nitekim
İkinci Yeni’nin ilk eleştirmenlerinden olan Erdost’a göre de, bu şiirde anlam
varsa bile bu rastlantısal, önceden tasarlanmamış bir anlamdır. İkinci Yeni
şairlerine göre anlam, öncelikli bir öğe değildir. Ancak bu durum yanlış anlaşılarak, hareketin bütün şairlerinin anlamsız metinler yazdığı biçiminde
yorumlanmamalıdır. Doğru cevap D'dir.
İkinci Yeni’nin ilk eleştirmenlerinden olan Erdost’a göre de, bu şiirde anlam
varsa bile bu rastlantısal, önceden tasarlanmamış bir anlamdır. İkinci Yeni
şairlerine göre anlam, öncelikli bir öğe değildir. Ancak bu durum yanlış anlaşılarak, hareketin bütün şairlerinin anlamsız metinler yazdığı biçiminde
yorumlanmamalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi İlhan Berk'in İkinci Yeni ve modern dünya anlayışına paralel şiirler yazdığı şiir kitabıdır?
Seçenekler
A
Galile Denizi
B
Günaydın Yeryüzü
C
İstanbul Kitabı
D
Köroğlu
E
Türkiye Şarkısı
Açıklama:
İlhan Berk’in 1935-55 yılları arasında yazdığı İstanbul Kitabı (1947), Günaydın Yeryüzü (1952), Türkiye Şarkısı (1953), Köroğlu (1955) adlı kitaplarında topladığı şiirler, toplumcu anlayışla yazılmış ürünlerdir. 1958 yılında yayımladığı Galile Denizi ’ndeki şiirleriyle birlikte İkinci Yeni ve modern dünya şiiri anlayışı ile yazmaya başlamıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Turgut Uyar'ın Yad adlı ilk şiirini yayımladığı derginin adıdır?
Seçenekler
A
Değişim
B
Oluşum
C
Papirüs
D
Varlık
E
Yedigün
Açıklama:
Turgut Uyar “Yad” adlı ilk şiirini 1947 yılında Yedigün dergisinde yayımlamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Edip Cansever'in Garip şiirinin ağırlıklı etkisinde yazmış olduğu şiir kitabının adıdır?
Seçenekler
A
Ben Ruhi Bey Nasılım
B
Bezik Oynayan Kadınlar
C
Dirlik Düzenlik
D
Tragedyalar
E
Yerçekimli Karanfil
Açıklama:
Edip Cansever'in ilk kitabı İkindi Üstü(1947) ve ünlü “Masa da Masaymış Ha” şiirinin de içinde bulunduğu ikinci kitabı Dirlik Düzenlik (1954) y Garip’in ağırlıklı etkisi altında yazılmış şiirlerin yer aldığı kitaplarıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Şiirlerinde ele aldığı konular (özellikle birey, yabancılaşma, bunalım vb.) kadar, anlatım teknikleri ve nesneyle dili birleştirmeye çalışan imaj dünyaları bakımından Edip Cansever'in yanında ismi en çok anılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
Ece Ayhan
C
İlhan Berk
D
Sezai Karakoç
E
Turgut Uyar
Açıklama:
Edip Cansever’in adı, İkinci Yeni içerisinde en çok Turgut Uyar ile birlikte anılır. Bunun sebebi tematik bakımdan birçok ortak noktanın bulunması (özellikle birey, yabancılaşma, bunalım vb.) kadar, anlatım teknikleri ve nesneyle dili birleştirmeye çalışan imaj dünyaları bakımından benzerlik göstermeleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi şiirlerinde en dikkat çeken özelliği tematik unsur olarak erotizmi ölüme, yalnızlığa, umutsuzluğa bir çare gibi sunan İkinci Yeni şairidir?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
Ece Ayhan
C
İlhan Berk
D
Sezai Karakoç
E
Ülkü Tamer
Açıklama:
Cemal Süreya'nın şiirlerinde en çok dikkati çeken tematik unsur, ölüme, yalnızlığa, umutsuzluğa bir çare gibi sunduğu erotizmdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 32
Şiirlerinin karakteristik özelliği olarak çocuk duyarlılığını metne yansıtması ile dikkat çeken İkinci Yeni şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ece Ayhan
B
İlhan Berk
C
Sezai Karakoç
D
Turgut Uyar
E
Ülkü Tamer
Açıklama:
Özellikle çocuk duyarlılığını metinlere yansıtması Ülkü Tamer'in şiirlerinin karakteristiklerinden birini oluşturur. Doğru cevap E'dir.
Soru 33
Garipçilerin çıkışını İnönü dönemi tek parti diktasının desteğine,
İkinci Yeni şairlerinin ortaya çıkışını ise Demokrat Parti’nin ‘baskıcı’
yönetimine bağlayan şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?
İkinci Yeni şairlerinin ortaya çıkışını ise Demokrat Parti’nin ‘baskıcı’
yönetimine bağlayan şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Attilâ İlhan
B
Orhan Veli
C
Turgut Uyar
D
Nurullah Ataç
E
Can Yücel
Açıklama:
Kimi eleştirmenler bu hareketin ortaya çıkışında dönemin siyasal ortamının da etkili olduğunu belirtirler. Attilâ İlhan, Garipçilerin çıkışını İnönü dönemi tek parti diktasının desteğine, İkinci Yeni şairlerinin ortaya çıkışını ise Demokrat Parti’nin ‘baskıcı’ yönetimine bağlar. Turgut Uyar da kendi şiirinin doğduğu ortamı açıklarken Demokrat Parti’nin yarattığı “para patlaması” ve bunun doğurduğu değerler değişmesinden söz eder.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.
Soru 34
İkinci Yeni şiir akımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Ortaya çıkışı 1950’li yılların ortalarına rastlar
B
Anlaştıkları belirli ilkeler doğrultusunda oluşmuşlardır
C
Turgut Uyar, Cemal Süreyya, Sezai Karakoç içinde yer alır
D
Birinci Yeniye tepki olarak doğmuştur
E
Siyasal ortam ortaya çıkışlarında etkili olmuştur
Açıklama:
İkinci Yeni, öncelikle, meselâ Garip (veya Birinci Yeni) gibi topluca ve belirli ilkeler etrafında birleşen şairlerin başlattıkları bir akım değildir. Bu şiir anlayışının ortaya çıkışı, 1950’lerin ortalarına rastlar. Ortaya çıkış sebebi konusunda belirtilen birbirinden farklı görüşler arasında en çok bilinenleri; dönemin sosyal ve siyasal ortamının bu şiiri doğurduğu görüşü ile genç şairlerin Garip akımına duyduğu tepkinin bu yeni şiire yol açtığı şeklindeki görüştür.
Yanıt B seçeneği olmalıdır
Yanıt B seçeneği olmalıdır
Soru 35
İkinci Yeni şiir anlayışının etkinlik gösterdiği yıllara ilişkin aşağıdakilerden hangi seçenek doğrudur?
Seçenekler
A
1960-1965 yıllar
B
1940-1950 yıllar
C
1955-1960 yıllar
D
1925-1935 yıllar
E
1980-1990 yıllar
Açıklama:
Bu hareketin öncüsü olarak kabul edilen şairler
birbirinden habersiz olarak bu yıllarda (1953-55),
başta Yeditepe olmak üzere bazı dergilerde yeni
tarz şiirlerini yayımlamışlardır. 1956’dan sonra
ise bu hareketin ürünlerinin çoğunlukla yayımlandığı
organ Pazar Postası olacaktır. “İlk ve kesin
belirtileri” 1955-56 yıllarına ortaya çıkmış,
1956-58 yıllarında gelişip, hararetli tartışmalara
konu olmuş ve 1960’dan sonra sessizliğe çekilmiş
olduğu kabul edilen hareketin ömrünün 5-6
yıl sürdüğü belirtilmektedir. Sonuç olarak bu hareketin
etkinlik gösterdiği süreci 1955-1960 yılları
olarak nitelemek yerinde olur.
birbirinden habersiz olarak bu yıllarda (1953-55),
başta Yeditepe olmak üzere bazı dergilerde yeni
tarz şiirlerini yayımlamışlardır. 1956’dan sonra
ise bu hareketin ürünlerinin çoğunlukla yayımlandığı
organ Pazar Postası olacaktır. “İlk ve kesin
belirtileri” 1955-56 yıllarına ortaya çıkmış,
1956-58 yıllarında gelişip, hararetli tartışmalara
konu olmuş ve 1960’dan sonra sessizliğe çekilmiş
olduğu kabul edilen hareketin ömrünün 5-6
yıl sürdüğü belirtilmektedir. Sonuç olarak bu hareketin
etkinlik gösterdiği süreci 1955-1960 yılları
olarak nitelemek yerinde olur.
Soru 36
Perçemli Sokak (1956) kitabıyla ve özellikle bu kitaba yazdığı önsözdeki şiirde anlam konusunda ileri sürdüğü görüşler dolayısıyla İkinci Yeni akımın da öncülerinden kabul edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orhan Veli
B
Oktay Rifat
C
Sezai Karakoş
D
Edip Cansever
E
Nazım Hikmet
Açıklama:
Oktay Rifat, Perçemli Sokak (1956) kitabıyla ve özellikle bu kitaba yazdığı önsözdeki şiirde anlam konusunda ileri sürdüğü görüşler dolayısıyla bu akımın da öncülerinden kabul edildi.
Yanıt B şıkkıdır.
Yanıt B şıkkıdır.
Soru 37
İkinci Yeni şairlerinin dilde deformasyonlara yönelmelerinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şiirin ana maddesinin dize olduğunun düşünülmesi
B
Gerçekliği konu edinmemesi ve imajın önemsizliği
C
Şiirin günlük dile yaklaştırılma çabası
D
Dili bir iletişim aracı olarak değil, estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görülmesi
E
İkinci Yeni şiiri genellikle anlamsızlıkla suçlanmış olması
Açıklama:
İkinci Yeni şairleri her şeyden önce dil üzerinde özel bir dikkatle durmuşlar ve dili bir iletişim aracı olarak değil, estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görmüşlerdir.
Yanıt D olmalıdır.
Yanıt D olmalıdır.
Soru 38
Hem dil hem de imaj konusundaki tutumları, İkinci Yenicileri
özellikle hangi sanatla sıkı ilişkiye sokar?
özellikle hangi sanatla sıkı ilişkiye sokar?
Seçenekler
A
Müzik
B
Resim
C
Tiyatro
D
Opera
E
Sinema
Açıklama:
Hem dil hem de imaj konusundaki tutumları, onları diğer sanatlarla, özellikle resimle sıkı ilişkiye sokar.
Yanıt B olmalıdır.
Yanıt B olmalıdır.
Soru 39
Karakoç, Galile Denizi ile ilgili yazdığı yazıda ............’i, İkinci Yeni’nin önderi olarak nitelendirmekle kalmaz; “[Bu akımın] en soyutçusu, en dilcisi, en ülkücüsü, en toplumcusu, en gerçekçisi, en düşçüsü, en yabancısı, en yerlisi; kısacası şiirde “en” kelimesi kullanmak gereken her durumda ......... geliyor aklıma.”
Yukarıdaki boşluklara aşağıdakilerden hangi şair gelmelidir?
Yukarıdaki boşluklara aşağıdakilerden hangi şair gelmelidir?
Seçenekler
A
Edip Cansever
B
Turgut Uyar
C
Ece Ayhan
D
İlhan Berk
E
Mehmet Akif
Açıklama:
Karakoç, Galile Denizi ile ilgili yazdığı yazı da İlhan Berk’i, İkinci Yeni’nin önderi olarak nitelendirmekle kalmaz; “[Bu akımın] en soyutçusu, en dilcisi, en ülkücüsü, en toplumcusu, en gerçekçisi, en düşçüsü, en yabancısı, en yerlisi; kısacası şiirde “en” kelimesi kullanmak gereken her durumda İlhan Berk geliyor aklıma.”
Yanıt Dolmalıdır.
Yanıt Dolmalıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Cemal Süreya'nın şiiri için söylenemez?
Seçenekler
A
Onun şiiri gücünü şaşırtıcı metaforlardan alır.
B
Onun şiiri gücünü gerçeküstü imajlardan alır.
C
Yer yer ironik bir dile sahiptir
D
Daima lirik bir dile sahiptir.
E
Dili şaşırtıcı ve anlamsızlığa varan bir kapalılıktadır
Açıklama:
Cemal Süreya’da diğer İkinci Yeni şairlerinden farklı olarak dil,
hiçbir zaman anlamı tam olarak kapatan veya karartan bir deformasyona uğramamıştır. Onun şiiri gücünü şaşırtıcı metaforlardan, gerçeküstü imajlardan alır. Yer yer ironik, daima lirik bir dile sahiptir. İkinci Yeni’nin, dili şaşırtıcı ve anlamsızlığa varan bir kapalılıkla kullanmasıyla en çok dikkati çeken şairi Ece Ayhan’dır.
Yanıt E olmalıdır
hiçbir zaman anlamı tam olarak kapatan veya karartan bir deformasyona uğramamıştır. Onun şiiri gücünü şaşırtıcı metaforlardan, gerçeküstü imajlardan alır. Yer yer ironik, daima lirik bir dile sahiptir. İkinci Yeni’nin, dili şaşırtıcı ve anlamsızlığa varan bir kapalılıkla kullanmasıyla en çok dikkati çeken şairi Ece Ayhan’dır.
Yanıt E olmalıdır
Soru 41
Hem İkinci Yeni’nin öncülerinden sayılmasını sağlayan hem de evrensel ve metafizik bir duyarlılıkla modernizm eleştirisini ''Balkon'' adlı şiirinde birleştiren şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Atilla İlhan
C
Ece Ayhan
D
Edip Cansever
E
Turgut Uyar
Açıklama:
“Balkon” hem İkinci Yeni hareketinin örnek gösterilen şiirlerinden biri oldu, hem de şiirle ilgilenen hemen her kesimden kişinin ortak beğenisini kazanarak neredeyse bütün şiir antolojilerinde yer aldı.Ölüm ve yaşam arasındaki ince dengeyi hem evrensel olana hem metafizik olana (Karataş, 1998:223) taşıyan bu şiir, aynı zamanda bir modernizm eleştirisi de içerir. Yanıt Sezai Karakoç olmalı
Soru 42
-“Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine” başlıklı şirinin IV. Bölümü çağdaş bir na’t olarak değerlendirilip, modern Türk şiirinin başyapıtları arasında sayılmıştır. Peygamber’e duyulan katıksız sevginin, ses tekrarları ile sağlanan ritmi içerisinde bir özlem çığlığına dönüşen bu şiirin yazarı aşağıdaki şairlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arif Ay
B
Ebubekir Eroğlu
C
Cahit Zarifoğlu
D
Sezai Karakoç
E
Mehmet Akif
Açıklama:
Karakoç, bu inanışını da bir uygarlık düşüncesi üzerinde temellendirir. Anlamın tesadüfe ve çağrışıma bırakılmadığı; söyleyişin sığlaşmadan aktığı metinlerdir bunlar. fiairin fiiirler IV Zamana Adanmış Sözler (1975) kitabında bulunan “Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine” başlıklı şirinin IV. Bölümü çağdaş bir na’t olarak değerlendirilip, modern Türk şiirinin başyapıtları arasında sayılmıştır. Peygamber’e duyulan katıksız sevginin, ses tekrarları ile sağlanan ritmi içerisinde bir özlem çığlığına dönüşür bu şiirde.
Yanıt D seçeneğidir.
Yanıt D seçeneğidir.
Soru 43
Hangi şair, Garipçilerin çıkışını İnönü dönemi tek parti diktasının desteğine, İkinci Yeni şairlerinin ortaya çıkışını ise Demokrat Parti’nin ‘baskıcı’ yönetimine bağlar?
Seçenekler
A
Muzaffer Erdost
B
Attilâ İlhan
C
Orhan Veli
D
Oktay Rifat
E
Cemal Süreya
Açıklama:
Attilâ İlhan, Garipçilerin çıkışını İnönü dönemi tek parti diktasının desteğine, İkinci Yeni şairlerinin ortaya çıkışını ise Demokrat Parti’nin ‘baskıcı’ yönetimine bağlar.
Soru 44
“Yerçekimli Karanfil” hangi şairin eseridir?
Seçenekler
A
Turgut Uyar
B
Atila İlhan
C
Orhan Veli
D
Edip Cansever
E
Nazım Hikmet
Açıklama:
Edip Cansever
Soru 45
Bir konuşmasında “İkinci Yeni benim” diyen şair kimdir?
Seçenekler
A
Turgut Uyar
B
Atila İlhan
C
Orhan Veli
D
Edip Cansever
E
Cemal Süreya
Açıklama:
Cemal Süreya
Soru 46
İkinci Yeni şiir hareketine bu ad ilk olarak kim tarafından verilmiştir?
Seçenekler
A
Asım Bezirci
B
Garipçiler
C
Attilâ İlhan
D
Muzaffer Erdost
E
Cemal Süreya
Açıklama:
Muzaffer Erdost
Soru 47
Sezai Karakoç İkinci Yeni şiirini aşağıdakilerden hangi adla tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Neo-realizm
B
Gelenekçi
C
Küçük adamın şiiri
D
Toplumcu şiir
E
Mistik şiir
Açıklama:
Neo-realizm
Soru 48
Şıklardan hangisi İkinci Yeni şiirinin ilk örneklerinden değildir?
Seçenekler
A
Paul Kleé’de Uyanmak
B
Balkon
C
Gül
D
Yerçekimli Karanfil
E
Om Mani Padme Hum
Açıklama:
Om Mani Padme Hum
Soru 49
İlhan Berk, aşağıdaki hangi kitaptaki şiirleriyle birlikte İkinci Yeni anlayışına katılmıştır?
Seçenekler
A
Günaydın Yeryüzü
B
Galile Denizi
C
Güneşi Yakanların Selamı
D
İstanbul Kitabı
E
Türkiye Şarkısı
Açıklama:
Galile Denizi
Soru 50
“İkindi Üstü” aşağıdaki şairlerden hangisinin unutmak istediği ilk kitaptır?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
Oktay Rifat
C
Edip Cansever
D
Turgut Uyar
E
İlhan Berk
Açıklama:
Edip Cansever
Soru 51
Cemal Süreya’nın İkinci Yeni’nin öncülerinden kabul edilmesini sağlayan ilk kitap aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güz Bitiği
B
Sıcak Nal
C
Körfez
D
Üvercinka
E
Şarkısı Beyaz
Açıklama:
Üvercinka
Soru 52
Aşağıdaki şairlerden hangisi şiirde çocuksu duyarlılıkla ironiyi birleştirmesiyle tanınmıştr?
Seçenekler
A
İlhan Berk
B
Ece Ayhan
C
Cemal Süreya
D
Turgut Uyar
E
Ülkü Tamer
Açıklama:
Ülkü Tamer
Soru 53
İkinci Yeni şiirinin ortaya çıkışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Topluca ve belirli ilkeler etrafında birleşen şairlerin başlattıkları bir akımdır.
B
Bu şiir anlayışının ortaya çıkışı, 1950’lerin ortalarına rastlar.
C
Dönemin sosyal ve siyasal ortamı bu şiiri doğurmuştur.
D
Genç şairlerin Garip akımına duyduğu tepki bu yeni şiire yol açmıştır.
E
Attilâ İlhan İkinci Yeni şairlerinin ortaya çıkışını Demokrat Parti’nin ‘baskıcı’ yönetimine bağlar.
Açıklama:
İkinci Yeni, meselâ Garip (veya Birinci Yeni) gibi topluca ve belirli ilkeler etrafında birleşen şairlerin başlattıkları bir akım değildir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Yeni şiirinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dil üzerinde özel bir dikkatle durmuşlar ve dili bir iletişim aracı olarak değil, estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görmüşlerdir.
B
Bu şiir imaja dayalı bir estetik anlayışı benimser. Nesnenin olağan durumu bile bu şairler için olağanüstülük taşır.
C
Diğer sanatlarla, özellikle resimle sıkı ilişki içindedirler.
D
Sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer serbest çağrışımlara başvururlar.
E
Kahraman/yarı-kahraman insanın modeli oluştururlar.
Açıklama:
İkinci Yeni şiirinin bir başka önemli farklılığı, insan anlayışında ortaya çıkar. Garip’in “küçük adam”ından da önceki şairlerin kahraman/yarı-kahraman insanından da farklı olarak insan gerçeğinin trajedisini, bireyin toplum ve varlık içindeki sıkışmışlığını konu edinirler. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 55
İkinci Yeni’nin öncüleri ve temsilcileri konusunda kaynaklarda pek çok farklı ad sayılır. Aşağıdakilerden hangisi İkinci Yeni şiirinin öncüleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Oktay Rifat
B
Halid Ziya
C
Ece Ayhan
D
Sezai Karakoç
E
Cemal Süreya
Açıklama:
Halid Ziya İkinci Yeni şiirinin öncüleri arasında yer almamaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 56
“Gül” (1954), “Güzelleme” (1954) ve “Üvercinka” (1955) eserleri kime aittir?
Seçenekler
A
Ülkü Tamer
B
Sezai Karakoç
C
Cemal Süreya
D
İlhan Berk
E
Turgut Uyar
Açıklama:
“Gül” (1954), “Güzelleme” (1954) ve “Üvercinka” (1955) eserleri Cemal Süreya'ya aittir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 57
I. Türk şiirinde en çok deneyci şairlerden birisi olarak tanınmıştır.
II. İkinci Yeni hareketinin en yaşlı üyesidir.
III. 1958 yılında yayımladığı Galile Denizi’ndeki şiirleriyle birlikte İkinci Yeni ve modern dünya şiiri anlayışı ile yazmaya başlamıştır.
İlhan Berk ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. İkinci Yeni hareketinin en yaşlı üyesidir.
III. 1958 yılında yayımladığı Galile Denizi’ndeki şiirleriyle birlikte İkinci Yeni ve modern dünya şiiri anlayışı ile yazmaya başlamıştır.
İlhan Berk ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İlhan Berk ile ilgili seçeneklerin tamamı doğrudur. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 58
Turgut Uyar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Garip akımının öncülerinden biridir.
B
Dönem dergisinin kurucuları arasında yer almıştır.
C
Şiirlerinde ilk dikkati çeken uzun, yer yer nesir cümlesine yaklaşan dize yapısıdır
D
Şiirlerinde yalnızlık, hüzün, sıkıntı gibi duyguları başarılı bir biçimde yansıtmıştır.
E
İlk şiir kitabı Arz-ı Hal (1949) ve ikinci kitabı Türkiyem (1952)'dir.
Açıklama:
Turgut Uyar Garip akımının değil İkinci Yeni akımının öncüleri arasındadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 59
I. 1966-70 yılları arasında R.Tomris (Uyar) ile birlikte Papirüs (47 sayı) dergisini çıkarmıştır.
II. İlk kitabı Üvercinka (1958)'dır.
III. Şiirlerinde en çok dikkati çeken tematik unsur, ölüme, yalnızlığa, umutsuzluğa bir çare gibi sunduğu erotizmdir.
Cemal Süreya ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?
II. İlk kitabı Üvercinka (1958)'dır.
III. Şiirlerinde en çok dikkati çeken tematik unsur, ölüme, yalnızlığa, umutsuzluğa bir çare gibi sunduğu erotizmdir.
Cemal Süreya ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı doğrudur. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 60
Şiirlerini Soğuk Otların Altında (1959), Gök Onları Yanıltmaz (1960), Ezra ile Gary (1962), Virgül’ün Başından Geçenler (1965), İçime Çektiğim Hava Değil Gökyüzüdür (1966), Sıragöller (1976) ve Yanardağın Üstündeki Kuş (toplu şiirler, 1986) adlı kitaplarda toplayan yazarımız kimdir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Turgut Uyar
C
Ece Ayhan
D
Ülkü Tamer
E
Cemal Süreya
Açıklama:
Yukarıda bahsi geçen kitaplar Ülkü Tamer'e aittir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 61
I. “Monna Rosa” adlı şiiri birkaç kuşağın gençlik şiiri olarak dillerde gezinmiştir.
II. Yalnızca kendi kitaplarını yayımlayan Diriliş yayınevini yönetmektedir.
III. Körfez (1959), Şahdamar (1962) ve Sesler (1968) kitaplarıyla İkinci Yeni şairleri arasında sayılmıştır.
Yukarıdekilerden hangisi / hangileri Sezai Karakoç ile ilgilidir?
II. Yalnızca kendi kitaplarını yayımlayan Diriliş yayınevini yönetmektedir.
III. Körfez (1959), Şahdamar (1962) ve Sesler (1968) kitaplarıyla İkinci Yeni şairleri arasında sayılmıştır.
Yukarıdekilerden hangisi / hangileri Sezai Karakoç ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı Sezai Karakoç ile ilgilidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 62
Aşağıdaki eserlerden hangisi Ece Ayhan'a ait değildir?
Seçenekler
A
Bakışsız Bir Kedi Kara
B
Kınar Hanımın Denizleri
C
Üvercinka
D
Devlet ve Tabiat ya da Orta İkiden Ayrılan Çocuklar İçin Şiirler
E
Yort Savul
Açıklama:
Üvercinka Cemal Süreya'nın şiir kitabıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 63
İkinci Yeni akımını Garip ve Birinci Yeni gibi akımlardan ayıran en temel özellik hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Belirli ilkeler etrafında birleşen şairlerin başlattıkları bir akım olmaması
B
Garip akımına duyulan özlemden doğması
C
Siyasal ortamdan bağımsız olması
D
Cumhuriyetin inkılapçı geleneklerinden beslenmesi
E
Basitlik, sadelik ve alelâdeliğe önem vermesi
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin en önemli olaylarından birisi olarak kabul edilen İkinci Yeni, adından başlayarak pek çok yönüyle en çok tartışılan, tanımlanmaya, anlaşılmaya çalışılan bir edebi harekettir.
İkinci Yeni, öncelikle, meselâ Garip (veya Birinci Yeni) gibi topluca ve belirli
ilkeler etrafında birleşen şairlerin başlattıkları bir akım değildir. Bu şiir anlayışının
ortaya çıkışı, 1950’lerin ortalarına rastlar. Ortaya çıkış sebebi konusunda belirtilen
birbirinden farklı görüşler arasında en çok bilinenleri; dönemin sosyal ve siyasal
ortamının bu şiiri doğurduğu görüşü ile genç şairlerin Garip akımına duyduğu tepkinin bu yeni şiire yol açtığı şeklindeki görüştür. Bilindiği gibi Orhan Veli ve arkadaşlarının başlattıkları yeni şiir anlayışı, 1940’lı yıllarda edebiyat ortamına egemen
olmuştu. Şiiri anlam ve espriye dayandıran, küçük adamın günlük hassasiyetlerini
temel alan bu akım kısa zamanda yıpranmıştır. Garip’in etkisiyle yazan birçok genç
şair, basitlik ve alelâdeliği şiirin en önemli özelliği zannetmiş, şiir bir tıkanma noktasına gelmiştir. Genellikle sonradan İkinci Yeni olarak adlandırılacak şairlerin işte
bu duruma, Garip şiir anlayışına bir tepki olarak ortaya çıktıkları kabul edilir.
İkinci Yeni, öncelikle, meselâ Garip (veya Birinci Yeni) gibi topluca ve belirli
ilkeler etrafında birleşen şairlerin başlattıkları bir akım değildir. Bu şiir anlayışının
ortaya çıkışı, 1950’lerin ortalarına rastlar. Ortaya çıkış sebebi konusunda belirtilen
birbirinden farklı görüşler arasında en çok bilinenleri; dönemin sosyal ve siyasal
ortamının bu şiiri doğurduğu görüşü ile genç şairlerin Garip akımına duyduğu tepkinin bu yeni şiire yol açtığı şeklindeki görüştür. Bilindiği gibi Orhan Veli ve arkadaşlarının başlattıkları yeni şiir anlayışı, 1940’lı yıllarda edebiyat ortamına egemen
olmuştu. Şiiri anlam ve espriye dayandıran, küçük adamın günlük hassasiyetlerini
temel alan bu akım kısa zamanda yıpranmıştır. Garip’in etkisiyle yazan birçok genç
şair, basitlik ve alelâdeliği şiirin en önemli özelliği zannetmiş, şiir bir tıkanma noktasına gelmiştir. Genellikle sonradan İkinci Yeni olarak adlandırılacak şairlerin işte
bu duruma, Garip şiir anlayışına bir tepki olarak ortaya çıktıkları kabul edilir.
Soru 64
İkinci Yeni hareketinin ilk örnekleri hangi dergide yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
Varlık
B
Yeditepe
C
Dost
D
Türk Dili
E
Arkadaş
Açıklama:
İkinci Yeni hareketinin başlangıcı, öncülerinin ve temsilcilerinin kimler olduğu konusunda da birbirinden farklı görüşler ortaya atılmıştır. Eleştirmenler bu hareketin başlangıcı ile ilgili olarak 1953 ila 1956 arasında değişen tarihler vermektedirler. Bunun sebebi, bu hareketin öncüsü olarak kabul edilen şairlerin birbirinden habersiz olarak bu yıllarda (1953-55), başta Yeditepe olmak üzere bazı dergilerde yeni tarz şiirlerini yayımlamış olmalarıdır.
Soru 65
"Üvercinka" ve "Güzelleme" eserlerinin yazarı şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Edip Cansever
B
İlhan Berk
C
Cemal Süreya
D
Turgut Uyar
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Bütün bu farklı görüşler bir yana Cemal Süreya’nın “Gül” (1954), “Güzelleme” (1954), “Üvercinka” (1955), Edip Cansever’in “Aşkın Radyoaktivitesi” (1955), “Yerçekimli Karanfil” (1956), İlhan Berk’in “Paul Klee’de Uyanmak” (1955), “Ağır
Ot” (1956), Turgut Uyar’ın “Göğe Bakma Durağı” (1956), Sezai Karakoç’un “Balkon” (1957) gibi şiirlerinin bu hareketin öncüsü ürünler olduğu konusunda itiraz bulunmamaktadır. Buradan yola çıkarak İlhan Berk (1918-2008), Turgut Uyar (1927-1985), Edip Cansever (1928-1986), Cemal Süreya (1931-1990), Ece Ayhan (1931-2002), Sezai Karakoç (1933) ve Ülkü Tamer’i (1937) bu hareketin öncü kadrosu olarak saymak yanlış olmaz
Ot” (1956), Turgut Uyar’ın “Göğe Bakma Durağı” (1956), Sezai Karakoç’un “Balkon” (1957) gibi şiirlerinin bu hareketin öncüsü ürünler olduğu konusunda itiraz bulunmamaktadır. Buradan yola çıkarak İlhan Berk (1918-2008), Turgut Uyar (1927-1985), Edip Cansever (1928-1986), Cemal Süreya (1931-1990), Ece Ayhan (1931-2002), Sezai Karakoç (1933) ve Ülkü Tamer’i (1937) bu hareketin öncü kadrosu olarak saymak yanlış olmaz
Soru 66
- Sözdizimsel sapmalar
- Alışılmamış bağdaştırmalar
- Düz mantığa aykırı ifadeler
- Anlam yoğun yapılar
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
İkinci Yeni şairleri her şeyden önce dil üzerinde özel bir dikkatle durmuşlar
ve dili bir iletişim aracı olarak değil, estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görmüşlerdir. Buna bağlı olarak onların şiirlerinde;
a. Sözdizimsel sapmalar,
b. Alışılmamış bağdaştırmalar,
c. Düz mantığa aykırı ifadeler
temel yapı öğeleri olarak göze çarpar
ve dili bir iletişim aracı olarak değil, estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görmüşlerdir. Buna bağlı olarak onların şiirlerinde;
a. Sözdizimsel sapmalar,
b. Alışılmamış bağdaştırmalar,
c. Düz mantığa aykırı ifadeler
temel yapı öğeleri olarak göze çarpar
Soru 67
İkinci Yeni şairleri, şiirlerinde "........................'in otomatik yazı anlayışına benzer serbest çağrışımlara başvururlar"
Boşluğa gelecek kelime aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Boşluğa gelecek kelime aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Determinizm
B
Marksizm
C
Egzistansiyalizm
D
Espresyonizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
İkinci Yeni şiirinin özelliklerini şu şekilde maddeleştirmek mümkündür:
Sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer serbest çağrışımlara başvururlar.
Sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer serbest çağrışımlara başvururlar.
Soru 68
İkinci Yeni hareketinin en yaşlı üyesi olarak da anılan şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
İlhan Berk
B
Attila İlhan
C
Turgut Uyar
D
Edip Cansever
E
Ece Ayhan
Açıklama:
Hareketin en yaşlı üyesi olan İlhan Berk, ilk ve orta öğrenimini doğum yeri Manisa’da yaptı. Balıkesir Necatibey İlköğretmen Okulu’ndan mezun olduktan sonra Giresun’da iki yıl öğretmenlik yaptı, ardından Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Fransızca Bölümü’nü bitirdi (1945). Zonguldak, Samsun ve Kırşehir’de öğretmen (1945-55), Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü’nde çevirmen (1955-69) olarak çalıştıktan sonra emekli oldu. Bodrum’da 90 yaşında iken vefat etti.
Soru 69
“Nitekim İkinci Yeni’nin eleştirmeni olarak tanınmış olan Muzaffer Erdost, Pazar Postası’nda (1956) yazdığı aynı adlı yazıda, Garip akımını birinci yeni kabul ederek “…… ….” adını ilk defa kullandı ve bu ad hareketin adı olarak kabul gördü.”
Yukarıda baş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda baş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Birinci yeni
B
İkinci Yeni
C
Üçüncü yeni
D
Dördüncü yeni
E
Beşinci yeni
Açıklama:
Nitekim İkinci Yeni’nin eleştirmeni olarak tanınmış olan Muzaffer Erdost, Pazar Postası’nda (1956) yazdığı aynı adlı yazıda, Garip akımını birinci yeni kabul ederek “İkinci Yeni” adını ilk defa kullandı ve bu ad hareketin adı olarak kabul gördü.
Soru 70
İkinci Yeni Antolojisi’ni kimler hazırlamıştır?
Seçenekler
A
Mehmet Doğan ve Turgay Gönenç
B
Oktay Rifat ve Melih Cevdet
C
Behçet Necatigil ve İsmet Özel
D
İsmet Özel ve Hilmi Yavuz
E
Turgay Gönenç ve Melih Cevdet
Açıklama:
Mehmet Doğan ve Turgay Gönenç’in hazırladıkları İkinci Yeni Antolojisi’nde (1969) Oktay Rifat ve Melih Cevdet’ten Behçet Necatigil’e, İsmet Özel’den Hilmi Yavuz’a kadar uzanan 37 şairin ürünlerinden örnekler alınmıştır.
Soru 71
Aşıdaki açıklamalardan hangisi İkinci Yeni şiirinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
İkinci Yeni şairleri dili bir iletişim aracı olarak değil, estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görmüşlerdir.
B
Sözdizimsel sapmalar, alışılmamış bağdaştırmalar, düz mantığa aykırı ifadeler temel yapı öğeleri olarak göze çarpar.
C
İkinci Yeni şiiri genellikle çok anlamlı olmasıyla suçlanmıştır.
D
Hem dil hem de imaj konusundaki tutumları, onları diğer sanatlarla, özellikle resimle sıkı ilişkiye sokar.
E
Sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer serbest çağrışımlara başvururlar.
Açıklama:
İkinci Yeni şairleri her şeyden önce dil üzerinde özel bir dikkatle durmuşlar ve dili bir iletişim aracı olarak değil, estetik bir nesne yaratmanın malzemesi olarak görmüşlerdir. Buna bağlı olarak onların şiirlerinde;
Hem dil hem de imaj konusundaki tutumları, onları diğer sanatlarla, özellikle resimle sıkı ilişkiye sokar.
Sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer serbest çağrışımlara başvururlar.
İkinci Yeni şiirinin bir başka önemli farklılığı, insan anlayışında ortaya çıkar.
- Sözdizimsel sapmalar,
- Alışılmamış bağdaştırmalar,
- Düz mantığa aykırı ifadeler temel yapı öğeleri olarak göze çarpar.
Hem dil hem de imaj konusundaki tutumları, onları diğer sanatlarla, özellikle resimle sıkı ilişkiye sokar.
Sürrealizmin otomatik yazı anlayışına benzer serbest çağrışımlara başvururlar.
İkinci Yeni şiirinin bir başka önemli farklılığı, insan anlayışında ortaya çıkar.
Soru 72
“Perçemli Sokak Önsöz”ü (1956)” hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Cemal Süreya
B
Sezai Karakoç
C
Turgut Uyar
D
Oktay Rifat
E
Edip Cansever
Açıklama:
Oktay Rifat’ın “Perçemli Sokak Önsöz”ü (1956), Cemal Süreya’nın “Folklor Şiire Düşman” (1956), Sezai Karakoç’un “Yeni-Gerçekçi Şiir: İkinci Yeni” (1960), Turgut Uyar’ın “Şiirin Çıkmazı” ve “Çıkmazın Güzelliği” (1963), Edip Cansever’in “Tek Sesli Şiirden Çok Sesli Şiire” (1964) adlı yazıları ve çeşitli söyleşilerde dile getirdikleri görüşler bu hareketin bildirgeleri olarak kabul edilebilir.
Soru 73
Turgut Uyar şiirini diğerlerinden ayıran en önemli özellik nedir?
Seçenekler
A
Tarihsel ve özellikle mitolojiden gelen motiflerle çağrışım zenginliği sağlaması
B
Yalnızlık, hüzün, sıkıntı gibi duyguları başarılı bir biçimde yansıtmış olması
C
Şiirlerinde özün ve biçimin değil, yalnızca şiir dilinin değiştiğini ileri sürmesi
D
Bireyin yabancılaşması, bunalımları, doğa ve toplum içindeki çelişkileri ve cinsellik temalarını kullanması
E
Diyalog, monolog ve içmonolog anlatım tekniklerini kullanır
Açıklama:
Turgut Uyar şiirini diğerlerinden ayıran en önemli özellik yalnızlık, hüzün, sıkıntı gibi duyguları başarılı bir biçimde yansıtmış olmasıdır.
Soru 74
Manisa Halkevleri tarafından yayımlanan “Güneşi Yakanların Selamı” kitabı hangi yazarın ilk eseridir?
Seçenekler
A
İlhan Berk
B
Cemal Süreya
C
Sezai Karakoç
D
Turgut Uyar
E
Oktay Rifat
Açıklama:
İlhan Berk, ilk kitabı da aynı yıl, Manisa Halkevleri tarafından yayımlanan Güneşi Yakanların Selamı’dır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi ikinci yeni akımının temsilcileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İlhan Berk
B
Turgut Uyar
C
Nazım Hikmet
D
Edip Cansever
E
Cemal Süreya
Açıklama:
İlhan Berk, Turgut Uyar, Edip Cansever, Cemal Süreya, Ece Ayhan ve Ülkü Tamer
Soru 76
“İlk şiirini henüz on üç yaşındayken Arkadaş (1941) dergisinde yayımladı. 1947’de Garip akımı etkisi altında yazdığı şiirlerini topladığı ilk kitabı İkindi Üstü, başta Orhan Veli olmak üzere eleştirilmiş; şair de bu kitabını yok saymaya çalışmıştır.”
Yukarıda hangi şairimizden bahsedilmektedir?
Yukarıda hangi şairimizden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
İlhan Berk
B
Turgut Uyar
C
Cemal Süreya
D
Ece Ayhan
E
Edip Cansever
Açıklama:
Cansever ilk şiirini henüz on üç yaşındayken Arkadaş (1941) dergisinde yayımladı. 1947’de Garip akımı etkisi altında yazdığı şiirlerini topladığı ilk kitabı İkindi Üstü, başta Orhan Veli olmak üzere eleştirilmiş; şair de bu kitabını yok saymaya çalışmıştır.
Soru 77
“İkinci Yeni benim” diyen şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
Turgut Uyar
B
Cemal Süreya
C
İlhan Berk
D
Edip Cansever
E
Ece Ayhan
Açıklama:
Bir konuşmasında “İkinci Yeni benim” diyen Cemal Süreya (1931-1990) yukarıda ele aldığımız şairlerden farklı olarak ilk şiirlerinden itibaren bu şiir anlayışının temsilcisi olarak görülmüştür.
Soru 78
Aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
“Şarkısı Beyaz” adlı ilk şiir Cemal Süreya’ındır.
B
Cansever ilk şiirini henüz on üç yaşındayken Arkadaş dergisinde yayımladı.
C
İlhan Berk ilk kitabı Güneşi Yakanların Selamı’dır.
D
Bir konuşmasında “İkinci Yeni benim” diyen şairimiz Cemal Süreya’dır.
E
Hareketin en genç üyesi olan İlhan Berk, ilk ve orta öğrenimini doğum yeri Amasya’da yaptı.
Açıklama:
Hareketin en yaşlı üyesi olan İlhan Berk, ilk ve orta öğrenimini doğum yeri Manisa’da yaptı.
Soru 79
Aşağıda Ece Ayhan hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ece Ayhan Datça’da (Muğla) doğmuştur.
B
İlk kitabı “Beyaz Hanımın Denizleri” 1959 yılında yayımlandı.
C
İkinci kitabı Bakışsız Bir Kedi Kara (1965), ilgi çekici bir mensur şiir örneğidir.
D
Şairin dil karşısındaki tutumu ideolojiktir; rejime karşı çıkış en başta onun verili dilini deformasyona uğratmakla kendisini gösterir.
E
Bakışsız Bir Kedi Kara kitabındaki “Ortodoksluklar” şiir dizisi, İstanbul ve Bizans motifleri üzerinden bir tarih ve toplum eleştirisidir
Açıklama:
İlk kitabı Kınar Hanımın Denizleri 1959 yılında yayımlandı.
Soru 80
Sizin hiç babanız öldü mü
Benim bir kere öldü kör oldum
Yıkadılar aldılar götürdüler
Babamdan ummazdım bunu kör oldum
Siz hiç hamama gittiniz mi
Ben gittim lâmbanın biri söndü
Yukarıdaki dizelerin şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Benim bir kere öldü kör oldum
Yıkadılar aldılar götürdüler
Babamdan ummazdım bunu kör oldum
Siz hiç hamama gittiniz mi
Ben gittim lâmbanın biri söndü
Yukarıdaki dizelerin şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ece Ayhan
B
Edip Cansever
C
Cemal Süreya
D
Turgut Uyar
E
İlhan Berk
Açıklama:
Süreya’nın en çok sevilen şiirlerinden birisi “Sizin Hiç Babanız Öldü mü?” başlıklı şiirdir:
Sizin hiç babanız öldü mü
Benim bir kere öldü kör oldum
Yıkadılar aldılar götürdüler
Babamdan ummazdım bunu kör oldum
Siz hiç hamama gittiniz mi
Ben gittim lâmbanın biri söndü
Gözümün biri söndü kör oldum
Tepede bir gökyüzü vardı yuvarlak
Şöylelemesine maviydi kör oldum
Taşlara gelince hamam taşlarına
Taşlar pırıl pırıl ayna gibiydi
Taşlarda yüzümün yarısını gördüm
Bir şey gibiydi bir şey gibi kötü
Yüzümden ummazdım bunu kör oldum
Siz hiç sabunluyken ağladınız mı.
(“Sizin Hiç Babanız Öldü mü?”, Süreya, 1983:50)
Sizin hiç babanız öldü mü
Benim bir kere öldü kör oldum
Yıkadılar aldılar götürdüler
Babamdan ummazdım bunu kör oldum
Siz hiç hamama gittiniz mi
Ben gittim lâmbanın biri söndü
Gözümün biri söndü kör oldum
Tepede bir gökyüzü vardı yuvarlak
Şöylelemesine maviydi kör oldum
Taşlara gelince hamam taşlarına
Taşlar pırıl pırıl ayna gibiydi
Taşlarda yüzümün yarısını gördüm
Bir şey gibiydi bir şey gibi kötü
Yüzümden ummazdım bunu kör oldum
Siz hiç sabunluyken ağladınız mı.
(“Sizin Hiç Babanız Öldü mü?”, Süreya, 1983:50)
Soru 81
“Şiirin bildiğimiz günlük anlamında gerçekle bir ilgisi, alış verişi olmadığını düşünerek, şiirini gerçeklikten ve doğal olgudan çok kültürel çağrışımlar ve bağlantılar üzerine kurar."
Yukarıda verilen cümlede bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen cümlede bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Cemal Süreya
C
Ülkü Tamer
D
Ece Ayhan
E
Edip Cansever
Açıklama:
“Şiirin bildiğimiz günlük anlamında gerçekle bir ilgisi, alış verişi” olmadığını düşünen Ece Ayhan, şiirini gerçeklikten ve doğal olgudan çok kültürel çağrışımlar ve bağlantılar üzerine kurar. Özellikle Devlet ve Tabiat ya da Orta İkiden Ayrılan
Çocuklar İçin Şiirler (1973), Yort Savul (1977) kitaplarında topladığı şiirlerle (bunlar arasında “Yort Savul”, “Meçhul Öğrenci Anıtı”, “Mor Külhani” gibi şiirleriyle) sevildi. Bu şiirler düzene muhalefeti, ironik ve zekice buluşlarla dile getirdi.
Çocuklar İçin Şiirler (1973), Yort Savul (1977) kitaplarında topladığı şiirlerle (bunlar arasında “Yort Savul”, “Meçhul Öğrenci Anıtı”, “Mor Külhani” gibi şiirleriyle) sevildi. Bu şiirler düzene muhalefeti, ironik ve zekice buluşlarla dile getirdi.
Soru 82
"Diğer İkinci Yeni şairlerinden farklılığı, onun metafizik ve gelenek kavramlarıyla olumlu ilişkisinin diğerlerinde bulunmamasıdır."
Yukarıda verilen cümlede bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen cümlede bahsedilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ece Ayhan
B
Edip Cansever
C
Turgut Uyar
D
Oktay Rifat
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Başlangıçtaki birlikteliği ile şiirin yapısal sorunları karşısında özellikle ilk şiirlerinde benzer bir tutum içerisinde olduğu şairlerden; dünya görüşü, şiirlerinin özü ve tematik yönü bakımından ayrılan Sezai Karakoç, kendi şiirini farklı bir biçimde konumlandırmış ve geliştirmiştir. Bu farklılığın başta gelen ayrım noktası ise onun metafizik ve gelenek kavramlarıyla olumlu ilişkisinin diğerlerinde bulunmamasıdır.
Ünite 8
Soru 1
" Genç Şairler Savaş Açıyor " şiirinin şairi kimdir?
Seçenekler
A
Egemen Berköz
B
Hüsrev Hatemi
C
Güven Turan
D
İsmet Özel
E
Ataol Behramoğlu
Açıklama:
60 sonrasının diğer şairlerinden Ataol Behramoğlu, Refik Durbaş, Güven Turan gibi şairlerin şiirlerinin özelliklerini sınıflandırabileceksiniz.
Ataol Behramoğlu 1969 yılında Ant dergisinde " Genç Şairler Savaş Açıyor " şiirini yayınlatmıştır.
Ataol Behramoğlu 1969 yılında Ant dergisinde " Genç Şairler Savaş Açıyor " şiirini yayınlatmıştır.
Soru 2
Kuş Tufanı(1971), Hücremde Ay Işığı (1974), Nereye Uçar Gökyüzü (1983),
Yol Uzundur Günden Ama Ölümden Kısa (2002) isimli şiir kitaplarını yazan şair kimdir?
Yol Uzundur Günden Ama Ölümden Kısa (2002) isimli şiir kitaplarını yazan şair kimdir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
İsmet Özel
C
Refik Durbaş
D
Güven Turan
E
Erdem Beyazıt
Açıklama:
60 sonrasının diğer şairlerinden Ataol Behramoğlu, Refik Durbaş, Güven Turan gibi şairlerin şiirlerinin özelliklerini sınıflandırabileceksiniz.
Doğru yanıt c'dir. Kitaplar Refik Durbaş'a aittir.
Doğru yanıt c'dir. Kitaplar Refik Durbaş'a aittir.
Soru 3
Şiirde dini duyarlılığın modern görünümü üzerine şiirler yazan şairimiz kimdir?
Seçenekler
A
Refik Durbaş
B
Afşar Timuçin
C
İsmet Özel
D
Ataol Behramoğlu
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
60 sonrası şairlerden Cahit Zarifoğlu’nun şiirinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Şiirde Dini duyarlılığın modern görünümü üzerine şiirler yazan şairimiz Cahit Zarifoğlu'dur. Diğer şairlerimiz de aynı dönemin şairleridir ama şiirde dini Duyarlılıkta modern şiiri Zarifoğlu yazmaktadır
Şiirde Dini duyarlılığın modern görünümü üzerine şiirler yazan şairimiz Cahit Zarifoğlu'dur. Diğer şairlerimiz de aynı dönemin şairleridir ama şiirde dini Duyarlılıkta modern şiiri Zarifoğlu yazmaktadır
Soru 4
Şiirde ses ögesinin bir vurucu güç olarak öne çıkmasını ve ses maddesinin yapının asli unsuru olduğunu savunan şair kimdir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Erdem Beyazıt
C
İsmet Özel
D
Cahit Zarifoğlu
E
Refik Durbaş
Açıklama:
60 sonrası şairlerden Erdem Bayazıt’ın şiirinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Şiirde ses ögesinin bir vurucu güç olarak öne çıkmasını ve ses maddesinin yapının asli unsuru olduğunu savunan şairimiz Erdem Beyazıt tır
Şiirde ses ögesinin bir vurucu güç olarak öne çıkmasını ve ses maddesinin yapının asli unsuru olduğunu savunan şairimiz Erdem Beyazıt tır
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi 1960 kuşağı şairi değildir?
Seçenekler
A
Erdem Bayazıt
B
Haydar Ergülen
C
Hüsrev Hatemi
D
İsmet Özel
E
Güven Turan
Açıklama:
1960 sonrasındaki edebiyat ortamını betimleyebileceksiniz.
Soru 6
İsmet Özel “Evet İsyan” adlı şiir kitabında aşağıdakilerden hangi eğilimi öne çıkarır?
Seçenekler
A
İslamcı
B
Türkçü
C
Batıcı
D
Marksist
E
Toplumcu-Siyasal
Açıklama:
60 sonrası şairlerden İsmet Özel’in şiirinin hayatındaki ve şiirindeki değişimi tanımlayabileceksiniz.
Soru 7
İsmet Özel, “Evet İsyan” adlı şiir kitabında hangi eğilimi öne çıkarır?
Seçenekler
A
İslamcı
B
Toplumcu-Siyasal
C
Türkçü
D
Batıcı
E
Marksist
Açıklama:
60 sonrası şairlerden İsmet Özel’in şiirinin hayatındaki ve şiirindeki değişimi tanımlayabileceksiniz.
Soru 8
İçerdiği hüzün bakımından İkinci Yenicilerden Turgut Uyar’la, düşünce yapısı açısından Sezai Karakoç’la, imge dünyası olarak da Alman şairi Rilke ile ilişkilendirilen Türk şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
İsmet Özel
C
Ataol Behramoğlu
D
Güven Turan
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
60 sonrası şairlerden Cahit Zarifoğlu’nun şiirinin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 9
Aşağıdaki şairlerden hangileri 1960 kuşağında İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren dönemin zirve isimlerindendir?
Seçenekler
A
Afşar Timuçin-Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu-İsmet Özel
C
Egemen Berköz-Güven Turan
D
Refik Durbaş-Erdem Bayazıt
E
Süreyya Berfe-Turgay Gönenç
Açıklama:
Bu dönemde edebiyat ortamına adım atanlar arasında özellikle Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel’in İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıktıklarını ve 60’lı yıllar şiirinin zirvesini oluşturduklarını söylemek gerekir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi 1960 kuşağı şairleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Erdem Bayazıt
C
Güven Turan
D
Hüsrev Hatemi
E
Tuğrul Tanyol
Açıklama:
Bu dönemde edebiyat ortamına adımını atanlar arasında şiirleriyle dikkati çeken şairler arasında Turgay Gönenç (1939), Afşar Timuçin (1939), Erdem Bayazıt (1939), Hüsrev Hatemi (1939), Cahit Zarifoğlu (1940), Egemen Berköz (1941), Ataol Behramoğlu (1942), Süreyya Berfe(1943), Refik Durbaş (1944), İsmet Özel (1944), ve Güven Turan (1944) yer alır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi İsmet Özel’in ilk şiirini yayımladığı derginin adıdır?
Seçenekler
A
Devinim 60
B
Halkın Dostları
C
Papirüs
D
Yelken
E
Yeni Dergi
Açıklama:
İsmet Özel "Yorgun" adlı ilk şiirini Yelken dergisinde yayımlamıştır. (1963)
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi İsmet Özel’in toplumcu-gerçekçi akım içerisinde farklı bir yer edinmesini sağlayan şiirlerinin yer aldığı kitabının adıdır?
Seçenekler
A
Bir Yusuf Masalı
B
Cinayetler Kitabı
C
Erbain
D
Evet İsyan
E
Geceleyin Bir Koşu
Açıklama:
İsmet Özel özellikle ikinci kitabı Evet İsyan’daki şiirlerinde dönemin toplumcu-siyasal eğilimlerinin şiirleştirilmesiyle ilgi gördü ve toplumcu-gerçekçi akım içerisinde farklı bir yer edindi.
Soru 13
"Bir Gün Mutlaka" adlı şiir aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Afşar Timuçin
B
Ataol Behramoğlu
C
Cahit Zarifoğlu
D
Refik Durbaş
E
Turgay Gönenç
Açıklama:
"Bir Gün Mutlaka" Ataol Behramoğlu'nun şiirlerinden biridir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Ataol Behramoğlu’nun etkilendiği şairlerden değildir?
Seçenekler
A
Ahmed Arif
B
Attila İlhan
C
Edip Cansever
D
Nazım Hikmet
E
Orhan Veli Kanık
Açıklama:
Ataol Behramoğlu ilk kitabı Bir Ermeni General’de Orhan Veli ve Attilâ İlhan’ın yanısıra İkinci Yeni şiirinin etkisi altında görünmesine karşın, ikinci kitabındaki şiirlerden itibaren
daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür
ve ikinci Yeni şiir anlayışını eleştirir. Edip Cansever bu şairlerden biri değildir.
daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür
ve ikinci Yeni şiir anlayışını eleştirir. Edip Cansever bu şairlerden biri değildir.
Soru 15
"Sesimi sesinin üstüne koyma
kara gecede, karanlıkta, acılı
yüreğimde yeşerdiyse de alevi ölümün
kan boğmadı daha korkuyu
kırılmadı kin ve öfkenin fidanı"
Yukarıda verilen dizeler aşağıdakilerden hangi şaire aittir?
kara gecede, karanlıkta, acılı
yüreğimde yeşerdiyse de alevi ölümün
kan boğmadı daha korkuyu
kırılmadı kin ve öfkenin fidanı"
Yukarıda verilen dizeler aşağıdakilerden hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Egemen Berköz
C
Güven Turan
D
Refik Durbaş
E
Süreyya Berfe
Açıklama:
Yukarıda verilen dizeler Refik Durbaş'ın "Hücremde Ay Işığı" adlı şiirinden alıntıdır.
Soru 16
Şiiirlerinde yer yer konuşma dilinin arasına yedirilmiş eski sözcüklerle arkaik bir hava oluşturmaya çalışan şair hangisidir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu
C
Güven Turan
D
İsmet Özel
E
Refik Durbaş
Açıklama:
Refik Durbaş kendisine özgü bir lirizm yaratarak anlık duyguları, toplumun ezilmiş kesimlerinin durumlarını duyarlılıkla şiirleştirmiş, 1970’ten sonra simgesel bir dil kullanarak toplumcu temaları işlemiştir. Şiirlerinde halktan kişileri, şehrin çeşitli görünümlerini yansıtmış, Divan ve halk şiiri geleneğinden de yararlanmaktan geri durmamıştır. Durbaş'ın yer yer konuşma dilinin arasına yedirilmiş eski sözcüklerle arkaik bir hava oluşturmaya çalıştığı da görülür.
Soru 17
"İmaja ve ayrıntılara önem veren, bireyin yalnızlık, hüzün gibi
duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılr. Bu
yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle
kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır."
Yukarıda söz edilen şair aşağıdakileren hangisidir?
duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılr. Bu
yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle
kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır."
Yukarıda söz edilen şair aşağıdakileren hangisidir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu
C
Güven Turan
D
İsmet Özel
E
Refik Durbaş
Açıklama:
Güven Turan imaja ve ayrıntılara önem veren, bireyin yalnızlık, hüzün gibi
duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılr. Bu
yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle
kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır. "Yanıt" adlı şiiri bu özellikleri taşıyan şiirlerden biridir.
duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılr. Bu
yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle
kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır. "Yanıt" adlı şiiri bu özellikleri taşıyan şiirlerden biridir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Cahit Zarifoğlu'nun şiir kitaplarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşaret Çocukları
B
Korku ve Yakarış
C
Menziller
D
Sebep Ey
E
Yed Güzel Adam
Açıklama:
Cahit Zarifoğlu'nun çıkardığı şiir kitapları sırasıyla İşaret Çocukları, Yedi Güzel Adam, Menziller ve Korku ve Yakarış'tır. "Sebep Ey" Erdem Bayazıt'n 1972'de yayımladığı şiir kitabıdır.
Soru 19
- DP İktidarında politik ortamın gerginleşmesi
- 40 Kuşağı toplumcu şairlerinden Ahmet Arif, Enver Gökçe gibi isimlerin şiir kitabı yayınlamaları
- Dünyada Sosyalist eylemlerin artması
- 27 Mayıs 1960’da Silahlı Kuvvetlerin darbe ile yönetimi ele geçirmesi
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Türkiye’nin dönüm noktalarından birisini 1960 oluşturur. 1950’lerin ikinci yarısından itibaren DP iktidarında politik ortamın gerginleşmesi, iktidar-muhalefet zıtlaşmasının topluma yansıması, özellikle 57-60 arasında giderek tırmandırıldığı anlaşılan toplumsal gerilimin ardından 27 Mayıs 1960’ta Silahlı Kuvvetlerin bir darbe ile yönetimi ele geçirmesi, ardından Başbakan Adnan Menderes ve iki bakanın idam cezasına çarptırılması, görece özgür bir anayasa hazırlanması, İşçi Partisi’nin kurulması, dönemin genç şairlerinden bir kısmının bu partiyle organik ilişki içerisinde olması; 60’ların ortalarından itibaren dünyada Sosyalist eylemlerin giderek artması, yurtdışında ölen Nazım Hikmet’in kitaplarının basılmasının 1965’te serbest bırakılması, Garip ve İkinci Yeni anlayışları karşısında bir süredir geri plana düşmüş bulunan 40 kuşağı toplumcu şairlerinden Ahmet Arif, Enver Gökçe gibi isimlerin şiir kitabı yayımlamaları bu dönemin şiirini belirleyecek sosyal-tarihsel öğeler arasında sayılabilir. Doğru cevap E’dir
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisinde 60’lı yılların şairleri birarada ve doğru olarak verilmiştir
Seçenekler
A
Refik Durbaş, Ataol Behramoğlu, Afşar Timuçin, İsmet Özel
B
Sezai Karakoç, İlhan Berk, Ataol Behramoğlu, İsmet Özel
C
Ömer Edip Cansever, Ece Ayhan, Turgut Uyar, Turgay Gönenç
D
Asaf Halet Çelebi, Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, İlhan Berk
E
Ahmet Haşim, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Ömer Edip Cansever, Ece Ayhan
Açıklama:
1960 kuşağı şairlerinin genellikle 1940 civarında ve 40’lı yılların ilk yarısında doğan isimlerden oluştuğu söylenebilir. Bu dönemde edebiyat ortamına adımını atanlar arasında şiirleriyle dikkati çekenler şunlardır: Turgay Gönenç (1939), Afşar Timuçin (1939), Erdem Bayazıt (1939), Hüsrev Hatemi (1939), Cahit Zarifoğlu (1940), Egemen Berköz (1941), Ataol Behramoğlu (1942), Süreyya Berfe (1943), Refik Durbaş (1944), İsmet Özel (1944), Güven Turan (1944). Bunlar arasında da özellikle Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel’in İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıktıklarını ve 60’lı yıllar şiirinin zirvesini oluşturduklarını söylemek gerekir. Doğru cevap A’dır
Soru 21
“Yorgun” adlı ilk şiirini Yelken dergisinde yayımladı (1963). Daha sonra Türk Dili,Şiir Sanatı, Papirüs, Yeni Dergi gibi yayın organlarında şiirlerini yayımlamaya devam etti. Ataol Behramoğlu’yla birlikte Halkın Dostları (1970-72) dergisini çıkardı. şiirlerini Geceleyin Bir Koşu (1967), Evet İsyan (1969), Cinayetler Kitabı (1975), şiirler 1962-74 (1980), Celladıma Gülümserken Çektirdiğim Son Resmin Arkasındaki Satırlar (1984), Erbain/Kırk Yılın şiirleri (1987), Bir Yusuf Masalı (2000), Of Not Being A Jew (2005) adlı kitaplarında yayımladı.”
Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Refik Durbaş
B
Ataol Behramoğlu
C
İsmet Özel
D
Afşar Timuçin
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
“Yorgun” adlı ilk şiirini Yelken dergisinde yayımladı (1963). Daha sonra Türk Dili, şiir Sanatı, Papirüs, Yeni Dergi gibi yayın organlarında şiirlerini yayımlamaya devam etti. Ataol Behramoğlu’yla birlikte Halkın Dostları (1970-72) dergisini çıkardı. Yaşadığı iç hesaplaşma ve dönüşümden geçtiği 70’lerin ortasından sonra ise Diriliş, Mavera, Dergâh dergilerinde ürünleriyle göründü. 1974’ten sonra Müslüman olduğunu açıkladı ve eski Marksist çevresinden uzaklaştı. şiirlerini Geceleyin Bir Koşu (1967), Evet İsyan (1969), Cinayetler Kitabı (1975), şiirler 1962-74 (1980), Celladıma Gülümserken Çektirdiğim Son Resmin Arkasındaki Satırlar (1984), Erbain/Kırk Yılın şiirleri (1987), Bir Yusuf Masalı (2000), Of Not Being A Jew (2005) adlı kitaplarında yayımladı. şiir üzerine düşüncelerini aktardığı şiir Okuma Kılavuzu (1980) ve toplumsal kültürel konulardaki çok sayıda deneme kitabıyla İsmet Özel, son dönem Türk edebiyatının en çok ilgi çeken imzalarından birisi oldu. Doğru cevap C’dir
Soru 22
- Şiirlerinde imajı önemli bir araç olarak görür
- Yeni dize biçimleri kullanmıştır
- Söz diziminde sözcüklerin gerilimini yansıtacak düzenlemeler yapmıştır
- 1970’ten sonra simgesel bir dil kullanarak toplumcu temaları işledi.
Seçenekler
A
I, II, IV
B
I, II, III
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, III, IV
Açıklama:
İsmet Özel, ilk şiirlerinde imajı önemli bir araç olarak kullanan İkinci Yeni şiirinin oluşturduğu anlayış içerisinde görünür. Yeni dize biçimleri, söz diziminde sözcüklerin gerilimini yansıtacak düzenlemeler yapması ile dikkati çeker. Özellikle ikinci kitabı Evet İsyan’daki şiirlerinde dönemin toplumcu-siyasal eğilimlerinin şiirleştirilmesi ilgi gördü ve toplumcu-gerçekçi akım içerisinde farklı bir yer edindi Doğru cevap B’dir.
Soru 23
“Amentü” şiirinin İsmet Özel’in edebi yönü içerisindeki önemi nedir?
Seçenekler
A
İmajları ustalıkla kullanması
B
Sözcük seçimleri
C
Marksist ideolojisini ortaya koyması
D
İslami dünya görüşünü ortaya koyması
E
Yeni dize biçimlerini kullanması
Açıklama:
Özel’in şiirinin asıl gücü sözcük seçiminden gelir. Günlük dilin şiire girdiğinde bir gerilim doğuran sözcükleri, alışılmamış bağdaştırmalarla çarpıcı imajlar üretir. Bu konuda kuşağının en atak ve gözü pek şairidir. 1974’e kadarki şiirlerinde slogan düzeyine düşmeyen Marksist ideolojinin savunusunu yapan şiirleri hemen hemen aynı söyleyiş ustalığı ile bu tarihten sonra yöneldiği İslâmî dünya görüşü ile yazdığı şiirlerinde de sürdürülür. Onun bu dönüşümünün simgelerinden olan “Âmentü” şiiri, bireysel hayat algısının toplumsal motişerin eleştirisi içerisinden geçerek geliştiğini gösterir Doğru cevap D’dir.
Soru 24
Varlık, Yelken, Dost, Devinim 60, Evrim, Ataç, Papirüs, Halkın Dostları, Şiir Sanatı gibi dergilerde yayımladığı ürünleriyle İsmet Özel ile birlikte dönemin dikkati çeken şairlerinin başında gelir. Şiirlerini Bir Ermeni General, Bir Gün Mutlaka, Yolculuk, Özlem, Cesaret ve Kavga Şiirleri, Ne Yağmur.. Ne şiirler, Kuşatmada, Mustafa Suphi Destanı, Dörtlükler, İyi Bir Yurttaş Aranıyor, Bebeklerin Ulusu Yok, Aşk İki Kişiliktir adlı kitaplarında yayımladığı gibi toplu şiirleri de yayımlanmıştır.
Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Refik Durbaş
B
Ataol Behramoğlu
C
Güven Turan
D
Afşar Timuçin
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
1960’tan sonraki dönemlerin Sosyalist düşünce temsilcilerinden olan Behramoğlu’nun eylemciliği ile yazı hayatı iç içe geçmiş durumdadır. Varlık, Yelken, Dost, Devinim 60, Evrim, Ataç, Papirüs, Halkın Dostları, şiir Sanatı vb. gibi dergilerde yayımladığı ürünleriyle dönemin İsmet Özel ile birlikte dikkati çeken şairlerinin başında gelir. şiirlerini Bir Ermeni General (1965), Bir Gün Mutlaka (1970), Yolculuk, Özlem, Cesaret ve Kavga şiirleri (1974), Ne Yağmur.. Ne şiirler (1976), Kuşatmada (1978), Mustafa Suphi Destanı (1979), Dörtlükler (1980), İyi Bir Yurttaş Aranıyor (1983), Bebeklerin Ulusu Yok (1988), Aşk İki Kişiliktir (1999) adlı kitaplarında yayımladığı gibi toplu şiirleri de yayımlanmıştır. Doğru cevap B’dir.
Soru 25
Ataol Behramoğlu’nun ilk kitabı “Ermeni General”in özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlk toplumcu-gerçekçi şiir kitabıdır
B
Epik şiir söyleyişini denemiştir
C
İkinci Yeni şiirinin etkisi altında kalmıştır
D
Aşk temasını ele almasıdır
E
Çocukluk temasını ele almasıdır
Açıklama:
İlk kitabı Bir Ermeni General’de (1965) Orhan Veli ve Attilâ İlhan’ın yanısıra İkinci Yeni şiirinin etkisi altında görünmesine karşın, ikinci kitabındaki şiirlerden itibaren daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür ve İkinci Yeni şiir anlayışını eleştirir 1969’da Ant dergisinde yayımlanan “Genç fiairler Savaş Açıyor” başlıklı oturumda dile getirdiği siyasal düşüncenin şiire yedirilmesi gerektiği yolundaki düşünceleriyle ve şiirlerindeki duygusal Marksist eda ile 70’li yıllarda şiirin ideoloji ve siyasal coşkuyu iletmede bir araç gibi görülmesine yol açan anlayışın gelişmesini beslemiştir. Behramoğlu, epik şiir söyleyişini denediği (“Dörtlükler”, “Mustafa Suphi Destanı”, “İyi Bir Yurttaş Aranıyor”) şiirlerinden sonra temalarını genişletmiş, özellikle aşk ve çocukluk temalarıyla geniş kitleler tarafından ilgi çeken bir isim olmuştur. Doğru cevap C’dir
Soru 26
“ilk ve ortaöğrenimini İzmir’de yaptıktan sonra, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne girdi. 1971 askeri müdahalesinin ardından öğrenimini yarım bıraktı. Bu tarihten sonra gazetecilik ve yayıncılık yaptı. Kuş Tufanı (1971), Hücremde Ay Işığı (1974), Nereye Uçar Gökyüzü (1983), Yol Uzundur Günden Ama Ölümden Kısa (2002) şiir kitaplarından bazılarının adlarıdır.”
Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Refik Durbaş
B
Güven Turan
C
İsmet Özel
D
Afşar Timuçin
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
Erzurum’da (1944) doğan Refik Durbaş, ilk ve ortaöğrenimini İzmir’de yaptıktan sonra, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne girdi. 1971 askeri müdahalesinin ardından öğrenimini yarım bıraktı. Bu tarihten sonra gazetecilik ve yayıncılık yaptı. Kuş Tufanı (1971), Hücremde Ay Işığı (1974), Nereye Uçar Gökyüzü (1983), Yol Uzundur Günden Ama Ölümden Kısa (2002) şiir kitaplarından bazılarının adlarıdır. Doğru cevap A’dır
Soru 27
“İmaja ve ayrıntılara önem veren, bireyin yalnızlık, hüzün gibi duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılır. Bu yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır”
Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda anlatılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erdem Bayazıt
B
İsmet Özel
C
Afşar Timuçin
D
Güven Turan
E
Cahit Zarifoğlu
Açıklama:
Güven Turan, imaja ve ayrıntılara önem veren, bireyin yalnızlık, hüzün gibi duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılır. Bu yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır. Doğru cevap D’dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Cahit Zarifoğlu’nun şiirlerinin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Modern Türk şiirinin dilini en çok zorlayan şairlerinden birisidir
B
Modern Türk şiirinin hayal gücünü en çok zorlayan şairlerden birisidir
C
Geleneğe sıkı sıkıya bağlıdır
D
Kendine özgü oluşundan dolayı şiirleri genellikle kapalı ve anlaşılmaz bulunmuştur
E
Şiirin insandan ve maddeden bağımsız bir varlığa sahip olduğunu düşünür
Açıklama:
Modern Türk şiirinin dilini ve hayal gücünü en çok zorlayan şairlerinden birisi olan Cahit Zarifoğlu, öncesiz ve sonrasız bir şiir ortaya koymuştur. Onun şiirleri, içerdiği hüzün bakımından İkinci Yenicilerden Turgut Uyar’la, düşünce yapısı açısından Sezai Karakoç’la, imge dünyası bakımından Alman şair Rilke ile ilişkilendirilse de, tekil bir şiirdir. Bu kendine özgü oluş, şiirlerinin genellikle kapalı ve anlaşılmaz bulunmasına neden olmuştur. şiir anlayışı bakımından Sezai Karakoç ve Necip Fazıl çizgisinde yer alır. Ona göre şiir, insandan ve maddeden bağımsız bir varlığa sahiptir. Doğru cevap C’dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi 1960 Kuşağı şairlerinin ortak özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dönem şairlerinin genellikle 1940 civarında ve 40’lı yılların ilk yarısında doğan isimlerden oluşması
B
Dönem şairlerinin içinde bulundukları siyasi ortamdan etkilenip poetik yapıdan politik yapıya evrilen şiirler yazması
C
Dönem şairlerinin şiirlerinde toplumcu bir söylem edinmiş olmaları ve eserlerini belli başlı dergilerde yayımlamaları
D
Dönem şairlerinin 40 kuşağı toplumcu şairlerinden Ahmet Arif, Enver Gökçe gibi isimlerden ve İkinci Yeni Şiirinden etkilenmeleri
E
Dönem şairlerinin şiirlerinde vezin ve kafiyenin oluşturduğu nazıma önem vermesi
Açıklama:
1960 dönemi şairleri içlerinde bulundukları siyasi çalkantılardan etkilenmiş, politik bir söyleme evrilen şiirler yazmışlardır. Toplumcu bir söylem hakimdir şiirlerinde. Ahmet Arif, Enver Gökçe gibi 40 kuşağı şairlerinin kitap yayımlamaları dönemin şiirini ve şairlerini de etkilemiştir. Ayrıca İkinci Yeni akımı da bu dönem yazılan şiirlerde etkisini göstermiştir. Dönem şairleri belki başlı dergilerde şiirlerini yayımladıkları gibi kitap da çıkarmışlardır. 60 kuşağı vezin ve kafiyenin oluşturduğu nazımdan bağımsız şiirler yazmışlardır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisinde İsmet Özel'in 70'lerin ortasından sonra şiirlerini yayımladığı dergiler doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Dergah-Diriliş-Papirüs
B
Diriliş-Mavera-Dergah
C
Halkın Dostları-Türk Dili
D
Mavera-Papirüs-Şiir Sanatı
E
Şiir Sanatı- Yeni Dergi- Papirüs
Açıklama:
İsmet Özel, yaşadığı iç hesaplaşma ve dönüşümden geçtiği 70’lerin ortasından sonra ise Diriliş, Mavera, Dergâh dergilerinde şiirleriyle yer almıştır.
Soru 31
İsmet Özel'in 1970-1972 yılları arasında Halkın Dostları dergisini birlikte çıkardığı şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmed Arif
B
Afşar Timuçin
C
Ataol Behramoğlu
D
Cahit Zarifoğlu
E
Erdem Bayazıt
Açıklama:
İsmet Özel'in 1970-1972 yılları arasında Halkın Dostları dergisini Ataol Behramoğlu ile birlikte çıkarmıştır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi İsmet Özel'in şiirlerinin en belirgin özelliğidir?
Seçenekler
A
Şiirlerindeki İkinci Yeni akımının izlerinin görülmesi
B
Şiirlerinde Marksist bir söyleme yer vermesi
C
Şiirlerindeki sözcük seçiminin çarpıcılığı ve biçimsel dinamizmi
D
Şiirlerinde kapitalist sistem ve Batılı uygarlık eleştirilerine yer vermesi
E
Şiirlerinde yeni dize biçimlerine yer vermesi
Açıklama:
İsmet Özel’in şiirinin asıl gücü sözcük seçiminden gelir. Günlük dilin şiire girdiğinde bir gerilim doğuran sözcükleri, alışılmamış bağdaştırmalarla çarpıcı imajlar üretir. Bu konuda kuşağının en atak ve gözü pek şairidir. Onun şiirinin karakteristiğini yapan ögelerin başında bu biçimsel dinamizm gelir.
Soru 33
Ataol Behramoğlu'nun kardeşi Nihat Behram ile birlikte çıkardığı derginin adı nedir?
Seçenekler
A
Anka
B
Devinim
C
Evrim
D
Militan
E
Yelken
Açıklama:
Ataol Behramoğlu kardeşi Nihat Behram'la birlikte (1974-76) Militan dergisini çıkarmıştır. Anka 1986 yılında Paris'te Fransızca yayımlanan Türk Edebiyatı dergisidir. Devinim, Evrim ve Yelken şiirlerini yayımladığı dergilerden bazılarıdır.
Soru 34
Ataol Behramoğlu'nun Orhan Veli ve Attila İlhan'ın yanısıra İkinci Yeni şiirinin etkisi altında yazdığı şiirlerinin bulunduğu kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşk İki Kişiliktir
B
Bir Ermeni General
C
Bebeklerin Ulusu Yok
D
Kuşatmada
E
Yolculuk
Açıklama:
İlk kitabı Bir Ermeni General’de Orhan Veli ve Attilâ İlhan'ın yanısıra İkinci Yeni şiirinin etkisi görülür
Soru 35
Ataol Behramoğlu'nun epik şiir söyleşisini denediği şiirleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Bir Ermeni General, Bir Gün Mutlaka, Dörtlükler
B
Cesaret ve Kavga Şiirleri, Özlem, Yolculuk
C
Dörtlükler, Mustafa Suphi Destanı, İyi Bir Yurttaş Aranıyor
D
Kuşatmada, Mustafa Suphi Destanı, İyi bir Yurttaş Aranıyor
E
Ne Yağmur...Ne Şiirler, İyi Bir Yurttaş Aranıyor, Yolculuk
Açıklama:
Ataol Behramoğlu, epik şiir söyleyişini “Dörtlükler”, “Mustafa Suphi Destanı”, ve “İyi Bir Yurttaş Aranıyor”adlı şiirlerinde denemiştir.
Soru 36
Sevda Yorumları ve İz Sürmek adlı şiir kitaplarının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu
B
Erdem Bayazıt
C
Güven Turan
D
İsmet Özel
E
Refik Durbaş
Açıklama:
Güneşler...Gölgeler (1981), Peş (1982), Sevda Yorumları (1990), 101 Dize (1996), Gizli Alanlar
(1997), İz Sürmek (2001) Güven Turan'ın şiir kitaplarından bazılarıdır.
(1997), İz Sürmek (2001) Güven Turan'ın şiir kitaplarından bazılarıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisinde Cahit Zarifoğlu'nun şiirlerinin hüzün-düşünce yapısı-imge yapısı bakımından ilişkilendirildiği şairler doğru sırada verilmiştir?
Seçenekler
A
Rilke-Sezai Karakoç-Turgut Uyar
B
Sezai Karakoç- Rilke -Turgut Uyar
C
Sezai Karakoç- Turgut Uyar- Rilke
D
Turgut Uyar- Sezai Karakoç- Rilke
E
Turgut Uyar- Rilke- Sezai Karakoç
Açıklama:
Cahit Zaripoğlu'nun şiirleri,içerdiği hüzün bakımından İkinci Yenicilerden Turgut Uyar’la, düşünce yapısı açısından Sezai Karakoç’la, imge dünyası bakımından Alman şair Rilke ile ilişkilendirilebilir ancak Cahit Zarifoğlu kuşağında tekil bir kişiliktir ve döneminin ileri gelen şairlerindendir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Erdem Bayazıt şiirinin en önemli özelliğidir?
Seçenekler
A
Şiirlerinde metafiziğe ve seyahate yer vermesi
B
Şiirlerinde Sezai Karakoç'tan esintiler bulunması
C
Şiirlerinde modern yaşamdan duyduğu rahatsızlığı dile getirmesi
D
Şiirlerinde ses öğesinin vurucu bir güç olarak öne çıkması
E
Şiirleriyle Cahit Zarifoğlu'nun kat ettiği şiir çizgisine paralel bir görünüm çizmesi
Açıklama:
Erdem Bayazıt’ın şiirinde ses ögesinin bir vurucu güç olarak öne çıkması, ses maddesinin yapının aslî unsuru olmasından dolayı genellikle kaçınılmaz bir durumdur. Ses, anlamın sadece mahfazası değil, aynı zamanda yönlendiricisi olarak görüldüğü için bu ögenin etkili kullanımı özel bir önem taşır. Hatta şiir dilinde anlamın sık sık sesin arkasında, sesten beslenen, kendisini sesin gücüne teslim eden bir yapı içerisinde varlık bulması da görülmektedir.
Soru 39
Aşağıdaki şairlerden hangileri İkinci Yeni anlayışını en iyi
değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıktıklarını ve
60’lı yıllar şiirinin zirvesini oluşturduklarını söyleyebiliriz?
değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıktıklarını ve
60’lı yıllar şiirinin zirvesini oluşturduklarını söyleyebiliriz?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel
B
Turgay Gönenç ile Afşar Timuçin
C
Erdem Bayazıt ile Hüsrev Hatemi
D
Egemen Berköz ile Ataol Behramoğlu
E
Süreyya Berfe ile Refik Durbaş
Açıklama:
Bu dönemde edebiyat ortamına adımını atanlar arasında şiirleriyle dikkati çekenler şunlardır: Turgay Gönenç (1939), Afşar Timuçin (1939), Erdem Bayazıt (1939), Hüsrev Hatemi (1939), Cahit Zarifoğlu (1940), Egemen Berköz (1941), Ataol Behramoğlu (1942), Süreyya Berfe (1943), Refik Durbaş (1944), İsmet Özel (1944), Güven Turan (1944). Bunlar arasında da özellikle Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel’in İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıktıklarını ve 60’lı yıllar şiirinin zirvesini oluşturduklarını söylemek gerekir. Yanıt A seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi 60 kuşağı şairlerinin toplumcu bir söyleyişe yönelmelerinin nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İktidar-muhalefet zıtlaşmasının topluma yansıması
B
1960’ta Silahlı Kuvvetlerin bir darbe ile yönetimi ele geçirmesi
C
İşçi Partisi’nin kurulması
D
60’ların ortalarından itibaren dünyada Sosyalist eylemlerin giderek artması
E
Neo-liberal akımların varlığını hissettirmesi
Açıklama:
Türkiye’nin dönüm noktalarından birisini 1960 oluşturur. 1950’lerin ikinci yarısından itibaren DP iktidarında politik ortamın gerginleşmesi, iktidar-muhalefet zıtlaşmasının topluma yansıması, özellikle 57-60 arasında giderek tırmandırıldığı anlaşılan toplumsal gerilimin ardından 27 Mayıs 1960’ta Silahlı Kuvvetlerin bir darbe ile yönetimi ele geçirmesi, ardından Başbakan Adnan Menderes ve iki bakanın idam cezasına çarptırılması, görece özgür bir anayasa hazırlanması, İşçi Partisi’nin kurulması, dönemin genç şairlerinden bir kısmının bu partiyle organik ilişki içerisinde olması; 60’ların ortalarından itibaren dünyada Sosyalist eylemlerin giderek artması, yurtdışında ölen Nazım Hikmet’in kitaplarının basılmasının 1965’te serbest bırakılması, Garip ve İkinci Yeni anlayışları karşısında bir süredir geri plana düşmüş bulunan 40 kuşağı toplumcu şairlerinden Ahmet Arif, Enver Gökçe gibi isimlerin şiir kitabı yayımlamaları bu dönemin şiirini belirleyecek sosyal-tarihsel öğeler arasında sayılabilir. Yanıt E seçeneğidir.
Soru 41
“Yorgun” adlı ilk şiirini, İsmet Özel hangi dergide yayımlamıştır?
Seçenekler
A
Türk Dili
B
Şiir Sanatı
C
Papirüs
D
Halkın Dostları
E
Yelken
Açıklama:
Dili, Şiir Sanatı, Papirüs, Yeni Dergi gibi yayın organlarında şiirlerini yayımlamaya devam etti. Ataol Behramoğlu’yla birlikte Halkın Dostları (1970-72) dergisini çıkardı. Yaşadığı iç hesaplaşma ve dönüşümden geçtiği 70’lerin ortasından sonra ise Diriliş, Mavera, Dergâh dergilerinde ürünleriyle göründü. Yanıt E seçeneğidir.
Soru 42
''Şiirinin asıl gücü sözcük seçiminden gelir. Günlük dilin şiire girdiğinde bir gerilim doğuran sözcükleri, alışılmamış bağdaştırmalarla çarpıcı imajlar üretir. Bu konuda kuşağının en atak ve gözü pek şairidir. 1974’e kadarki şiirlerinde slogan düzeyine düşmeyen Marksist ideolojinin savunusunu yapan şiirleri hemen hemen aynı söyleyiş ustalığı ile bu tarihten sonra yöneldiği İslâmî dünya görüşü ile yazdığı şiirlerinde de sürdürülür. Onun bu dönüşümünün simgelerinden olan “Âmentü” şiiri, bireysel hayat algısının toplumsal motiflerin eleştirisi içerisinden geçerek geliştiğini gösterir.''
Yukarıdaki paragrafta değindiğimiz şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki paragrafta değindiğimiz şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu
B
Refik Durbaş
C
Hüsrev Hatemi
D
İsmet Özel
E
Süreyya Berfe
Açıklama:
Özel’in şiirinin asıl gücü sözcük seçiminden gelir. Günlük dilin şiire girdiğinde bir gerilim doğuran sözcükleri, alışılmamış bağdaştırmalarla çarpıcı imajlar üretir. Bu konuda kuşağının en atak ve gözü pek şairidir. 1974’e kadarki şiirlerinde slogan düzeyine düşmeyen Marksist ideolojinin savunusunu yapan şiirleri hemen hemen aynı söyleyiş ustalığı ile bu tarihten sonra yöneldiği İslâmî dünya görüşü ile yazdığı şiirlerinde de sürdürülür. Onun bu dönüşümünün simgelerinden olan “Âmentü” şiiri, bireysel hayat algısının toplumsal motişerin eleştirisi içerisinden geçerekgeliştiğini gösterir. Yanıt D seçeneğidie.
Soru 43
Ataol Behramoğlu'nun İkinci Yeni şiirinin etkisi altında görünen şiir kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İyi Bir Yurttaş Aranıyor
B
Bir Ermeni General
C
Bir Gün Mutlaka
D
Bebeklerin Ulusu Yok
E
Aşk İki Kişiliktir
Açıklama:
Şiirlerini Bir Ermeni General (1965), Bir Gün Mutlaka (1970), Yolculuk, Özlem, Cesaret ve Kavga Şiirleri (1974), Ne Yağmur.. Ne Şiirler (1976), Kuşatmada (1978), Mustafa Suphi Destanı (1979), Dörtlükler (1980), İyi Bir Yurttaş Aranıyor (1983), Bebeklerin Ulusu Yok (1988), Aşk İki Kişiliktir (1999) adlı kitaplarında yayımladığı gibi toplu şiirleri de yayımlanmıştır.
İlk kitabı Bir Ermeni General’de Orhan Veli ve Attilâ İlhan’ın yanı sıra İkinci Yeni şiirinin etkisi altında görünmesine karşın, ikinci kitabındaki şiirlerden itibaren daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür ve İkinci Yeni şiir anlayışını eleştirir. Yanıt B seçeneğidir.
İlk kitabı Bir Ermeni General’de Orhan Veli ve Attilâ İlhan’ın yanı sıra İkinci Yeni şiirinin etkisi altında görünmesine karşın, ikinci kitabındaki şiirlerden itibaren daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür ve İkinci Yeni şiir anlayışını eleştirir. Yanıt B seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Refik Durbaş'ın şiir kitapları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kuş Tufanı
B
Hücremde Ay Işığı
C
Nereye Uçar Gökyüzü
D
Yol Uzundur Günden Ama Ölümden Kısa
E
Çile
Açıklama:
Erzurum’da (1944) doğan Refik Durbaş, ilk ve ortaöğrenimini İzmir’de yaptıktan sonra, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne girdi. 1971 askeri müdahalesinin ardından öğrenimini yarım bıraktı. Bu tarihten sonra gazetecilik ve yayıncılık yaptı. Kuş Tufanı (1971), Hücremde Ay Işığı (1974), Nereye Uçar Gökyüzü (1983), Yol Uzundur Günden Ama Ölümden Kısa (2002) şiir kitaplarından bazılarının adlarıdır. Yanıt E seçeneğidir.
Soru 45
İmaja ve ayrıntılara önem vermiş, bireyin yalnızlık, hüzün gibi duygularını işlediği şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılan ve bu yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiş; kısa, kesik söyleyişlerle kendisine özgü bir lirizm yaratmış olan 'Peş' adlı şiir kitabının da yazarı olan şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cemal Süreyya
B
Orhan Veli
C
Güven Turan
D
Turgut Uyar
E
Ahmet Arif
Açıklama:
Turan, şiirden başka roman, öykü ve eleştiri türlerinde de eserler yazmıştır. Özellikle Yordam dergisindeki ürünleriyle tanındı. Güneşler... Gölgeler (1981), Peş (1982), Sevda Yorumları (1990), 101 Dize (1996), Gizli Alanlar (1997), İz Sürmek (2001) şiir kitaplarından bazılarıdır. Güven Turan, imaja ve ayrıntılara önem veren, bireyin yalnızlık, hüzün gibi duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılır. Bu yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır. Yanıt C seçeneğidir.
Soru 46
''Ona göre şiir, insandan ve maddeden bağımsız bir varlığa sahiptir. Şair ise adeta bir baraj suyunu tutan bent gibi şiiri insanlığa ulaştıran bir kanal, bir araçtır. Şiirin bu bağımsız varlığına dışarıdan bir müdahalenin, bir dayatmanın olmaması gerektiği konusundaki düşünceleriyle gerçeküstücülere yaklaşan şair, şiirin metafizik niteliği konusunda onlardan ayrılır. Şiir de tıpkı insan gibi Yaratan’a doğru bir yönelme içerisindedir. Metafiziksiz şiir olmaz. Şiir maddenin ördüğü duvarların ve perdelerin arkasını kurcalama işidir.''
Yukarıda şiire yönelik anlayışını aktardığımız ' İşaret Çocukları 'nın da yazarı olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda şiire yönelik anlayışını aktardığımız ' İşaret Çocukları 'nın da yazarı olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet
B
Orhan Veli
C
Turgut Uyar
D
Cahit Zarifoğlu
E
Necip Fazıl
Açıklama:
Şiir anlayışı bakımından Sezai Karakoç ve Necip Fazıl çizgisinde yer alır. Ona göre şiir, insandan ve maddeden bağımsız bir varlığa sahiptir. Şair ise adeta bir baraj suyunu tutan bent gibi şiiri insanlığa ulaştıran bir kanal, bir araçtır. Şiirin bu bağımsız varlığına dışarıdan bir müdahalenin, bir dayatmanın olmaması gerektiği konusundaki düşünceleriyle gerçeküstücülere yaklaşan şair, şiirin metafizik niteliği konusunda onlardan ayrılır. Şiir de tıpkı insan gibi Yaratan’a doğru bir yönelme içerisindedir. Metafiziksiz şiir olmaz. Şiir maddenin ördüğü duvarların ve perdelerin arkasını kurcalama işidir. (Taşçıoğlu, 2008:27 vd.) Gerçeküstücü öğelerle destansı söyleyişin rahat ve geniş sesi onun şiirlerinin çekiciliğini oluşturan faktörler arasındadır. Özellikle İşaret Çocukları (1967) adlı ilk kitabındaki şiirlerinde adeta art arda patlayan seri şaş etkisi yaratan şaşırtıcı, özgün imge sağanağı onu kuşağı arasında ve Türk şiirinde öne çıkaran özelliklerinin başında gelir. Yanıt D seçeneğidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Cahit Zarifoğlu'nun şiirlerinin özellikleri ile örtüşmez?
Seçenekler
A
Kendine özgü oluş, şiirlerinin genellikle açık ve anlaşılır bulunmasına neden olmuştur
B
İmge dünyası bakımından Alman şair Rilke ile ilişkilendirilse de tekil bir şiirdir
C
Onun şiirleri, içerdiği hüzün bakımından İkinci Yenicilerden Turgut Uyar’la ilişkilendirilmiştir
D
Düşünce yapısı açısından Sezai Karakoç’la ilişkilendirilmiştir
E
Şiirleri her okuyuşta yeni çağrışımlar ve anlamlar üretir.
Açıklama:
Modern Türk şiirinin dilini ve hayal gücünü en çok zorlayan şairlerinden birisi olan Cahit Zarifoğlu, öncesiz ve sonrasız bir şiir ortaya koymuştur. Onun şiirleri, içerdiği hüzün bakımından İkinci Yenicilerden Turgut Uyar’la, düşünce yapısı açısından Sezai Karakoç’la, imge dünyası bakımından Alman şair Rilke ile ilişkilendirilse de, tekil bir şiirdir. Bu kendine özgü oluş, şiirlerinin genellikle kapalı ve anlaşılmaz bulunmasına neden olmuştur. Şiirleri her okuyuşta yeni çağrışımlar ve anlamlar üretecek bir dil örgüsü içerisinde kendisine özgü, özel bir lirizm oluşturmaktadır. Yanıt A seçeneğidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Erdem BAYAZIT'ın şiir kitaplarından biridir?
Seçenekler
A
Safahat
B
Sebep Ey
C
Acılar Denizi
D
Üvercinka
E
Erbain
Açıklama:
1939’da Maraş’ta doğan Erdem Bayazıt, ilk ve ortaöğrenimini doğduğu yerde yaptıktan sonra, AÜ DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Öğretmenlik, kütüphanecilik, DPT’de memurluk gibi görevlerde bulundu, 1987’de bir dönem milletvekilliği yaptı. 2008’de İstanbul’da vefat etti. Arkadaşları ile birlikte Mavera dergisi ve Akabe Yayınlarının kurulmasını sağlayan Bayazıt, Şiirlerini Yeni İstiklal, Büyük Doğu, Edebiyat, Mavera, Yediiklim, Hece dergilerinde yayımlamıştır. Şairin Sebep Ey (1972), Risaleler (1987) ve bu iki kitabın birlikte yayımlandığı Şiirler (1992) adlı kitapları vardır.
Soru 49
1960'lı yılların şiiri konu olarak genellikle aşağıdaki alanlardan hangisine değinmektedir?
Seçenekler
A
Eğitsel
B
Kültürel
C
Poetik
D
Politik
E
Sanatsal
Açıklama:
Böylece İkinci Yeni hareketinin hazırladığı şiir ortamı içerisinde başlayan 1960’lı yılların şiiri giderek poetik bir söylemden politik bir söyleme doğru evrilen bir görüntü taşır.
Soru 50
Aşağıda verilen şair çiftlerinden hangisi İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendirenler olarak çağdaşlarının önüne geçmiştir?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel
B
Cahit Zarifoğlu ile Ataol Behramoğlu
C
İsmet Özel ile Erdem Bayazıt
D
Ataol Behramoğlu ile Süreyya Berfe
E
Erdem Bayazıt ile Süreyya Berfe
Açıklama:
Bunlar arasında da özellikle Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel’in İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıktıklarını ve 60’lı yıllar şiirinin zirvesini oluşturduklarını söylemek gerekir.
Soru 51
- Babası bir polis memuruydu.
- 1944 yılında Kayseri'de doğmuştur.
- Çıdam Yayınevi'ni kurmuştur.
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Refik Durbaş
C
Güven Turan
D
Cahit Zarifoğlu
E
İsmet Özel
Açıklama:
İSMET ÖZEL
Polis memuru olan babasının görevi nedeniyle bulunduğu Kayseri’de doğdu (1944). İlkokulu Kastamonu, ortaokulu Çankırı’da bitirdikten sonra, Ankara Gazi Lisesi’nden mezun oldu (1962). Bir süre A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde okuduysa da yarım bıraktı. Uzun bir aradan sonra Hacettepe Üniversitesinin Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi (1977). Öğrencilik yıllarından itibaren sendikalarda, dergilerde, Ticaret Bakanlığı’nda çalıştı. 1980’den sonra Fransızca okutmanlığı yaptı. Bir ara Çıdam Yayınevini kurdu ve yönetti.
Polis memuru olan babasının görevi nedeniyle bulunduğu Kayseri’de doğdu (1944). İlkokulu Kastamonu, ortaokulu Çankırı’da bitirdikten sonra, Ankara Gazi Lisesi’nden mezun oldu (1962). Bir süre A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde okuduysa da yarım bıraktı. Uzun bir aradan sonra Hacettepe Üniversitesinin Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi (1977). Öğrencilik yıllarından itibaren sendikalarda, dergilerde, Ticaret Bakanlığı’nda çalıştı. 1980’den sonra Fransızca okutmanlığı yaptı. Bir ara Çıdam Yayınevini kurdu ve yönetti.
Soru 52
İsmet Özel, Halkın Dostları adlı dergiyi aşağıdaki şairlerden hangisiyle beraber çıkarmıştır?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu
B
Namık Kemal
C
Ataol Behramoğlu
D
Yahya Kemal Beyatlı
E
Egemen Berköz
Açıklama:
İsmet Özel, Ataol Behramoğlu’yla birlikte Halkın Dostları (1970-72) dergisini çıkardı.
Soru 53
İsmet Özel'in şiirlerini güçlü yapan asıl neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit yazı dili
B
İşlediği konular
C
Avrupai denemeleri
D
Sözcük seçimi
E
İşlediği edebi türler
Açıklama:
Özel’in şiirinin asıl gücü sözcük seçiminden gelir. Günlük dilin şiire girdiğinde bir gerilim doğuran sözcükleri, alışılmamış bağdaştırmalarla çarpıcı imajlar üretir.
Soru 54
- İstanbul'da doğmuştur.
- 1970-1974 arasında yurt dışında yaşamıştır.
- Barış Derneği'nin kurucuları arasındadır.
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu
C
Orhan Veli
D
İsmet Özel
E
Refik Durbaş
Açıklama:
İstanbul, Çatalca’da (1942) doğan Ataol Behramoğlu, ilkokul ve liseyi Kars ve Çankırı’da okudu. A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi (1974). 1970’den itibaren aralıklarla Londra, Paris, Moskova gibi şehirlerde yaşadı. Yurda dönüşünde (1974) İstanbul Şehir Tiyatrolarında dramaturg olarak çalıştı. Barış Derneği’nin kurucuları arasında bulundu (1977).
Soru 55
"Benim de ünlü şair ....... ...... gibi teknik ustalık ve yüksek hayal gücüne dayanan bir söyleyiş gücüm var." diyen bir kişinin bahsettiği şair aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Güven Turan
C
Refik Durbaş
D
Egemen Berköz
E
İsmet Özel
Açıklama:
Behramoğlu’nun İsmet Özel ile karşılaştırıldığında daha sınırlı bir hayal gücü, teknik ustalıktan çok duygusallığa dayanan bir söyleyiş özelliği vardır.
Soru 56
Bir dönem öğretmenlik yapmış ve TRT'de de çeşitli görevlerde çalışmış olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
İsmet Özel
C
Cahit Zarifoğlu
D
Güven Turan
E
Refik Durbaş
Açıklama:
Yalnızca 1960 sonrasının değil belki de Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin en önemli şairlerinden birisi olan Cahit Zarifoğlu, 1940’da Ankara’da doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Siverek, Kızılcahamam, Ankara ve Maraş’ta yaptı. İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi (1971). 1967 ve 1973’te yaz aylarında Almanya’ya gitti. Öğrencilik yıllarından itibaren çeşitli işlerde çalıştı, öğretmenlik yaptı; TRT’de çeşitli görevlerde bulundu.
Soru 57
Şiirleri diğer hiç bir şairin şiirlerine benzemeyen ve şiirleri 'öncesiz ve sonrasız şiir' olarak bilinen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu
C
İsmet Özel
D
Güven Turan
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Modern Türk şiirinin dilini ve hayal gücünü en çok zorlayan şairlerinden birisi olan Cahit Zarifoğlu, öncesiz ve sonrasız bir şiir ortaya koymuştur. Onun şiirleri, içerdiği hüzün bakımından İkinci Yenicilerden Turgut Uyar’la, düşünce yapısı açısından Sezai Karakoç’la, imge dünyası bakımından Alman şair Rilke ile ilişkilendirilse de, tekil bir şiirdir. Bu kendine özgü oluş, şiirlerinin genellikle kapalı ve anlaşılmaz bulunmasına neden olmuştur.
Soru 58
- 1939'da Maraş'ta doğmuştur.
- 1987'de bir dönem milletvekilliği yapmıştır.
- Şiirlerinde ses öğesi vurucu bir güç olarak öne çıkmıştır.
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Erdem Bayazıt
C
Cahit Zarifoğlu
D
İsmet Özel
E
Cemal Süreyya
Açıklama:
1939’da Maraş’ta doğan Erdem Bayazıt, ilk ve ortaöğrenimini doğduğu yerde yaptıktan sonra, AÜ DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Öğretmenlik, kütüphanecilik, DPT’de memurluk gibi görevlerde bulundu, 1987’de bir dönem milletvekilliği yaptı. 2008’de İstanbul’da vefat etti.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi 1960 kuşağı şairlerindendir?
Seçenekler
A
Erdem Bayazıt
B
Orhan Veli
C
Oktay Rifat
D
Melih Cevdet
E
Ahmet Hamdi
Açıklama:
Giriş
Bu dönemde edebiyat ortamına adımını atanlar arasında şiirleriyle dikkati çekenler şunlardır: Turgay Gönenç (1939), Afşar Timuçin (1939), Erdem Bayazıt (1939), Hüsrev Hatemi (1939), Cahit Zarifoğlu (1940), Egemen Berköz (1941), Ataol Behramoğlu (1942), Süreyya Berfe (1943), Refik Durbaş (1944), İsmet Özel (1944), Güven Turan (1944).
Bu dönemde edebiyat ortamına adımını atanlar arasında şiirleriyle dikkati çekenler şunlardır: Turgay Gönenç (1939), Afşar Timuçin (1939), Erdem Bayazıt (1939), Hüsrev Hatemi (1939), Cahit Zarifoğlu (1940), Egemen Berköz (1941), Ataol Behramoğlu (1942), Süreyya Berfe (1943), Refik Durbaş (1944), İsmet Özel (1944), Güven Turan (1944).
Soru 60
Yurtdışında ölen Nazım Hikmet’in kitaplarının basılması hangi tarihte serbest bırakılmıştır?
Seçenekler
A
1940
B
1965
C
1974
D
1982
E
1994
Açıklama:
GİRİŞ
Yurtdışında ölen Nazım Hikmet’in kitaplarının basılması 1965’te serbest bırakılmıştır.
Yurtdışında ölen Nazım Hikmet’in kitaplarının basılması 1965’te serbest bırakılmıştır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi İsmet Özel'in ilk şiiridir?
Seçenekler
A
Yorgun
B
Amentü
C
Bir Yusuf Masalı
D
Sevgilim Hayat
E
Acının Omuzlanışı
Açıklama:
Yorgun, İsmet Özel'in ilk şiiridir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi İsmet Özel'in Ataol Behramoğlu ile çıkardığı derginin adıdır?
Seçenekler
A
Halkın Dostları
B
Evet İsyan
C
Cinayetler Kitabı
D
Şiirler
E
Şiir Okuma Kılavuzu
Açıklama:
İSMET ÖZEL
Ataol Behramoğlu’yla birlikte Halkın Dostları (1970-72) dergisini çıkardı.
Ataol Behramoğlu’yla birlikte Halkın Dostları (1970-72) dergisini çıkardı.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Ataol Behramoğlu'nun kardeşi Nihat Behram ile birlikte çıkardığı dergidir?
Seçenekler
A
Militan
B
Halkın Dostları
C
Anka
D
Varlık
E
Yelken
Açıklama:
TOPLUMSAL MÜCADELENİN ARACI OLARAK ŞİİR
Ataol Behramoğlu, İsmet Özel ile birlikte Halkın Dostları’nı (1970-72), kardeşi Nihat Behram’la birlikte Militan’ı (1974-76), Paris’te Fransızca yayımlanan Türk edebiyatı dergisi Anka’yı (1986) çıkardı.
Ataol Behramoğlu, İsmet Özel ile birlikte Halkın Dostları’nı (1970-72), kardeşi Nihat Behram’la birlikte Militan’ı (1974-76), Paris’te Fransızca yayımlanan Türk edebiyatı dergisi Anka’yı (1986) çıkardı.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Ataol Behramoğlu'nun Paris'te yayınlanan dergisidir?
Seçenekler
A
Anka
B
Militan
C
Halkın Dostları
D
Yelken
E
Devinim 60
Açıklama:
TOPLUMSAL MÜCADELENİN ARACI OLARAK ŞİİR
Ataol Behramoğlu, İsmet Özel ile birlikte Halkın Dostları’nı (1970-72), kardeşi Nihat Behram’la birlikte Militan’ı (1974-76), Paris’te Fransızca yayımlanan Türk edebiyatı dergisi Anka’yı (1986) çıkardı.
Ataol Behramoğlu, İsmet Özel ile birlikte Halkın Dostları’nı (1970-72), kardeşi Nihat Behram’la birlikte Militan’ı (1974-76), Paris’te Fransızca yayımlanan Türk edebiyatı dergisi Anka’yı (1986) çıkardı.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Refik Durbaş'ın şiir kitaplarındandır?
Seçenekler
A
Kuş Tufanı
B
Bir Gün Mutlaka
C
Kuşatmada
D
Dörtlükler
E
Evet İsyan
Açıklama:
TOPLUMSAL MÜCADELENİN ARACI OLARAK ŞİİR
Kuş Tufanı (1971), Hücremde Ay Işığı (1974), Nereye Uçar Gökyüzü (1983), Yol Uzundur Günden Ama Ölümden Kısa (2002) Refik Durbaş'ın şiir kitaplarından bazılarının adlarıdır.
Kuş Tufanı (1971), Hücremde Ay Işığı (1974), Nereye Uçar Gökyüzü (1983), Yol Uzundur Günden Ama Ölümden Kısa (2002) Refik Durbaş'ın şiir kitaplarından bazılarının adlarıdır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Güven Turan'ın şiir kitaplarındandır?
Seçenekler
A
Sevda Yorumları
B
Kuş Tufanı
C
Hücremde Ay Işığı
D
Garip
E
Nereye Uçar Gökyüzü
Açıklama:
TOPLUMSAL MÜCADELENİN ARACI OLARAK ŞİİR
Güneşler... Gölgeler (1981), Peş (1982), Sevda Yorumları (1990), 101 Dize (1996), Gizli Alanlar (1997), İz Sürmek (2001) Güven Turan'ın şiir kitaplarından bazılarıdır.
Güneşler... Gölgeler (1981), Peş (1982), Sevda Yorumları (1990), 101 Dize (1996), Gizli Alanlar (1997), İz Sürmek (2001) Güven Turan'ın şiir kitaplarından bazılarıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Cahit Zarifoğlu'nun 1976'da arkadaşları ile birlikte çıkardığı derginin adıdır?
Seçenekler
A
Mavera
B
Yanıt
C
Peş
D
Sevda Yorumları
E
Gizli Alanlar
Açıklama:
ŞİİRDE DİNÎ DUYARLILIĞIN MODERN GÖRÜNÜMÜ: CAHİT ZARİFOĞLU
Cahit Zarifoğlu'nun edebiyata ilgisi Maraş’ta lise yıllarında birlikte okuduğu bir arkadaş grubuyla birlikte oluştu. Bu arkadaşlarıyla birlikte 1976’da Mavera dergisini çıkardı.
Cahit Zarifoğlu'nun edebiyata ilgisi Maraş’ta lise yıllarında birlikte okuduğu bir arkadaş grubuyla birlikte oluştu. Bu arkadaşlarıyla birlikte 1976’da Mavera dergisini çıkardı.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Erdem Bayazıt'ın şiir kitaplarındandır?
Seçenekler
A
Risaleler
B
Korku ve Yakarış
C
Menziller
D
Peş
E
Yedi Güzel Adam
Açıklama:
ERDEM BAYAZIT
Şairin Sebep Ey (1972), Risaleler (1987) ve bu iki kitabın birlikte yayımlandığı Şiirler (1992) adlı kitapları vardır.
Şairin Sebep Ey (1972), Risaleler (1987) ve bu iki kitabın birlikte yayımlandığı Şiirler (1992) adlı kitapları vardır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi İsmet Özel'in şiirleri için söylenemez?
Seçenekler
A
İkinci Yeni şiirinin oluşturduğu anlayış içerisinde görünür.
B
Şiirlerinde yeni dize biçimleri kullanır.
C
Şiirinin asıl gücü sözcük seçiminden gelir.
D
Şiirleri bir dönem Marksist, daha sonraları İslâmi dünya görüşündedir.
E
Şiirlerinde pastoral temalar hakimdir.
Açıklama:
İsmet Özel, ilk şiirlerinde imajı önemli bir araç olarak kullanan İkinci Yeni şiirinin oluşturduğu anlayış içerisinde görünür. Yeni dize biçimleri, söz diziminde sözcüklerin gerilimini yansıtacak düzenlemeler yapması ile dikkati çeker. Özellikle
ikinci kitabı Evet İsyan’daki şiirlerinde dönemin toplumcu-siyasal eğilimlerinin şiirleştirilmesi ilgi gördü ve toplumcu-gerçekçi akım içerisinde farklı bir yer edindi.
Özel’in şiirinin asıl gücü sözcük seçiminden gelir. Günlük dilin şiire girdiğinde
bir gerilim doğuran sözcükleri, alışılmamış bağdaştırmalarla çarpıcı imajlar üretir. Bu konuda kuşağının en atak ve gözü pek şairidir. 1974’e kadarki şiirlerinde slogan düzeyine düşmeyen Marksist ideolojinin savunusunu yapan şiirleri hemen
hemen aynı söyleyiş ustalığı ile bu tarihten sonra yöneldiği İslâmî dünya görüşü ile yazdığı şiirlerinde de sürdürülür.
ikinci kitabı Evet İsyan’daki şiirlerinde dönemin toplumcu-siyasal eğilimlerinin şiirleştirilmesi ilgi gördü ve toplumcu-gerçekçi akım içerisinde farklı bir yer edindi.
Özel’in şiirinin asıl gücü sözcük seçiminden gelir. Günlük dilin şiire girdiğinde
bir gerilim doğuran sözcükleri, alışılmamış bağdaştırmalarla çarpıcı imajlar üretir. Bu konuda kuşağının en atak ve gözü pek şairidir. 1974’e kadarki şiirlerinde slogan düzeyine düşmeyen Marksist ideolojinin savunusunu yapan şiirleri hemen
hemen aynı söyleyiş ustalığı ile bu tarihten sonra yöneldiği İslâmî dünya görüşü ile yazdığı şiirlerinde de sürdürülür.
Soru 70
İnsan
eşref-i mahlûkattır, derdi babam
bu sözün sözler içinde bir yeri vardı
ama bir eylül günü bilek damarlarımı kestiğim zaman
bu söz asıl anlamını kavradı
Yukarıdaki dizelerin sahibi şair aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
eşref-i mahlûkattır, derdi babam
bu sözün sözler içinde bir yeri vardı
ama bir eylül günü bilek damarlarımı kestiğim zaman
bu söz asıl anlamını kavradı
Yukarıdaki dizelerin sahibi şair aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İsmet Özel
B
Ataol Behramoğlu
C
Refik Durbaş
D
Cahit Zarifoğlu
E
Necip Fazıl Kısakürek
Açıklama:
İnsan
eşref-i mahlûkattır, derdi babam
bu sözün sözler içinde bir yeri vardı
ama bir eylül günü bilek damarlarımı kestiğim zaman
bu söz asıl anlamını kavradı
geçti çıvgınların, çıbanların, reklamların arasından
geçti tarih denilen tamahkâr tüccarı
kararmış rakamların yarıklarından sızarak
bu söz yüreğime kadar alçaldı
damar kesildi kandır akacak
ama kan kesilince damardan sıcak
sımsıcak kelimeler boşandı
aşk için karnıma ve göğsüme
ölüm için yüreğime sürdüğüm ecza uçtu birden
aşk ve ölüm bana yeniden
su ve ateş ve toprak
yeniden yorumlandı.
(“Âmentü”)
Şiir İsmet Özel'e aittir.
eşref-i mahlûkattır, derdi babam
bu sözün sözler içinde bir yeri vardı
ama bir eylül günü bilek damarlarımı kestiğim zaman
bu söz asıl anlamını kavradı
geçti çıvgınların, çıbanların, reklamların arasından
geçti tarih denilen tamahkâr tüccarı
kararmış rakamların yarıklarından sızarak
bu söz yüreğime kadar alçaldı
damar kesildi kandır akacak
ama kan kesilince damardan sıcak
sımsıcak kelimeler boşandı
aşk için karnıma ve göğsüme
ölüm için yüreğime sürdüğüm ecza uçtu birden
aşk ve ölüm bana yeniden
su ve ateş ve toprak
yeniden yorumlandı.
(“Âmentü”)
Şiir İsmet Özel'e aittir.
Soru 71
Aşağıda verilen şairlerden hangisi önceleri İkinci Yeni etkisinde şiirler yazarken, sonraları toplumcu-gerçekçi şiirler yazarak İkinci Yeni'yi eleştirmiştir?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu
B
İsmet Özel
C
Ataol Behramoğlu
D
Edip Cansever
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Ataol Behramoğlu, İlk kitabı Bir Ermeni General’de Orhan Veli ve Attilâ İlhan’ın yanısıra İkinci
Yeni şiirinin etkisi altında görünmesine karşın, ikinci kitabındaki şiirlerden itibaren daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür ve İkinci Yeni şiir anlayışını eleştirir.
Yeni şiirinin etkisi altında görünmesine karşın, ikinci kitabındaki şiirlerden itibaren daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür ve İkinci Yeni şiir anlayışını eleştirir.
Soru 72
İsmet Özel ile karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi Ataol Behramoğlu için söylenebilir?
Seçenekler
A
Daha geniş bir hayal gücüne sahiptir
B
Teknik ustalığa sahiptir
C
İkinci Yeni akımına dahildir
D
Duygusallığa dayanan bir söyleyiş özelliği vardır
E
Toplumcu gerçekçilikten uzaktır.
Açıklama:
Behramoğlu’nun İsmet Özel ile karşılaştırıldığında daha sınırlı bir hayal gücü, teknik ustalıktan çok duygusallığa dayanan bir söyleyiş özelliği vardır. Bununla birlikte 1969’da Ant dergisinde yayımlanan “Genç Şairler Savaş Açıyor” başlıklı
oturumda dile getirdiği siyasal düşüncenin şiire yedirilmesi gerektiği yolundaki düşünceleriyle ve şiirlerindeki duygusal Marksist eda ile 70’li yıllarda şiirin ideoloji ve siyasal coşkuyu iletmede bir araç gibi görülmesine yol açan anlayışın
gelişmesini beslemiştir. Behramoğlu, epik şiir söyleyişini denediği (“Dörtlükler”, “Mustafa Suphi Destanı”, “İyi Bir Yurttaş Aranıyor”) şiirlerinden sonra temalarını genişletmiş, özellikle aşk ve çocukluk temalarıyla geniş kitleler tarafından ilgi çeken bir isim olmuştur.
oturumda dile getirdiği siyasal düşüncenin şiire yedirilmesi gerektiği yolundaki düşünceleriyle ve şiirlerindeki duygusal Marksist eda ile 70’li yıllarda şiirin ideoloji ve siyasal coşkuyu iletmede bir araç gibi görülmesine yol açan anlayışın
gelişmesini beslemiştir. Behramoğlu, epik şiir söyleyişini denediği (“Dörtlükler”, “Mustafa Suphi Destanı”, “İyi Bir Yurttaş Aranıyor”) şiirlerinden sonra temalarını genişletmiş, özellikle aşk ve çocukluk temalarıyla geniş kitleler tarafından ilgi çeken bir isim olmuştur.
Soru 73
- Refik Durbaş
- Ataol Behramoğlu
- Orhan Veli
- İsmet Özel
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
İsmet Özel, ilk şiirlerinde imajı önemli bir araç olarak kullanan İkinci Yeni şiirinin oluşturduğu anlayış içerisinde görünür.
Ataol Behramoğlu İlk kitabı Bir Ermeni General’de Orhan Veli ve Attilâ İlhan’ın yanısıra İkinci Yeni şiirinin etkisi altında görünmesine karşın, ikinci kitabındaki şiirlerden itibaren daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür ve İkinci Yeni şiir anlayışını eleştirir:
Refik Durbaş Özellikle 1970’e kadar yazdığı ve İkinci Yeni anlayışına yakın şiirleriyle 60 döneminin önde gelen şairlerinden birisi oldu. İçli, çarpıcı ve imaja dayanan bir anlatıma sahiptir.
Ataol Behramoğlu İlk kitabı Bir Ermeni General’de Orhan Veli ve Attilâ İlhan’ın yanısıra İkinci Yeni şiirinin etkisi altında görünmesine karşın, ikinci kitabındaki şiirlerden itibaren daha çok Nazım Hikmet ve Ahmet Arif gibi toplumcu-gerçekçi şairlerin izinden yürür ve İkinci Yeni şiir anlayışını eleştirir:
Refik Durbaş Özellikle 1970’e kadar yazdığı ve İkinci Yeni anlayışına yakın şiirleriyle 60 döneminin önde gelen şairlerinden birisi oldu. İçli, çarpıcı ve imaja dayanan bir anlatıma sahiptir.
Soru 74
Aşağıda verilen değerlendirmelerden hangisi Refik Durbaş'ın şiirleri için söylenemez?
Seçenekler
A
Kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır.
B
Anlık duyguları, toplumun ezilmiş kesimlerinin durumlarını, duyarlılıkla şiirleştirdiği görülür
C
1970’ten sonra simgesel bir dil kullanarak toplumcu temaları işlemiştir.
D
Şiirlerinde halktan kişileri, şehrin çeşitli görünümlerini yansıtmıştır.
E
Divan ve halk şiiri geleneğinden uzak durmuştur.
Açıklama:
Durbaş’ın kendisine özgü bir lirizm yarattığı ve anlık duyguları, toplumun
ezilmiş kesimlerinin durumlarını, duyarlılıkla şiirleştirdiği görülür. 1970’ten sonra simgesel bir dil kullanarak toplumcu temaları işledi. Şiirlerinde halktan kişileri,
şehrin çeşitli görünümlerini yansıttı. Divan ve halk şiiri geleneğinden de yararlanmaktan geri durmadı. Durbaş’ın yer yer konuşma dilinin arasına yedirilmiş eski
sözcüklerle arkaik bir hava oluşturmaya çalıştığı da görülür.
ezilmiş kesimlerinin durumlarını, duyarlılıkla şiirleştirdiği görülür. 1970’ten sonra simgesel bir dil kullanarak toplumcu temaları işledi. Şiirlerinde halktan kişileri,
şehrin çeşitli görünümlerini yansıttı. Divan ve halk şiiri geleneğinden de yararlanmaktan geri durmadı. Durbaş’ın yer yer konuşma dilinin arasına yedirilmiş eski
sözcüklerle arkaik bir hava oluşturmaya çalıştığı da görülür.
Soru 75
Güven Turan'ı 60 sonrasının toplumcu şairlerinden ayıran temel özelliği nedir?
Seçenekler
A
Kendisine özgü bir lirizm yaratması
B
Dînî duyarlılığının olması
C
Şiirlerinde bireyin yalnızlık, hüzün gibi duygularını işlemesi
D
Dışa dönük ve varoluşçudur.
E
Destansı bir söyleyişi vardır.
Açıklama:
Güven Turan, imaja ve ayrıntılara önem veren, bireyin yalnızlık, hüzün gibi duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılır. Bu yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır.
Soru 76
Güneşte asla karanlık yoktur dediler
Ve onlar yoluna cihet ettim vatan tuttum
Büyük yeni bir hayat bildim
Yeni yeni bildim yoksa ölüyordu bir şey
Bir insan binası yıkılıyordu durmadan
Yukarıdaki dizelerin yazarı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Ve onlar yoluna cihet ettim vatan tuttum
Büyük yeni bir hayat bildim
Yeni yeni bildim yoksa ölüyordu bir şey
Bir insan binası yıkılıyordu durmadan
Yukarıdaki dizelerin yazarı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İsmet Özel
B
Cahit Zarifoğlu
C
Refik Durbaş
D
Güven Turan
E
Erdem Bayazıt
Açıklama:
Ve gözüm eşyamda değil
Yoruldum maddemden
Ta ki dünya bitti
Köşk kurdum sakin oldum
Dehlizsiz ve tabakasız
Kör bir hayvan gibi
Rızkına etiyle yanaşan
Karanlık birevDir gövdem
Güneşte asla karanlık yoktur dediler
Ve onlar yoluna cihet ettim vatan tuttum
Büyük yeni bir hayat bildim
Yeni yeni bildim yoksa ölüyordu bir şey
Bir insan binası yıkılıyordu durmadan
(“Ayna”)
Modernist Türk şiirinin İkinci Yeni ile yaptığı atılımın en iyi örneğini oluşturan Cahit Zarifoğlu’nun şiirleri her okuyuşta yeni çağrışımlar ve anlamlar üretecek bir dil örgüsü içerisinde kendisine özgü, özel bir lirizm oluşturmaktadır.
Yoruldum maddemden
Ta ki dünya bitti
Köşk kurdum sakin oldum
Dehlizsiz ve tabakasız
Kör bir hayvan gibi
Rızkına etiyle yanaşan
Karanlık birevDir gövdem
Güneşte asla karanlık yoktur dediler
Ve onlar yoluna cihet ettim vatan tuttum
Büyük yeni bir hayat bildim
Yeni yeni bildim yoksa ölüyordu bir şey
Bir insan binası yıkılıyordu durmadan
(“Ayna”)
Modernist Türk şiirinin İkinci Yeni ile yaptığı atılımın en iyi örneğini oluşturan Cahit Zarifoğlu’nun şiirleri her okuyuşta yeni çağrışımlar ve anlamlar üretecek bir dil örgüsü içerisinde kendisine özgü, özel bir lirizm oluşturmaktadır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi 60'lı yılların şiirleri için söylenebilir?
Seçenekler
A
Pastoral, lirik anlatım hakimdir.
B
Poetik bir söylemden politik bir söyleme doğru evrilen bir görüntü taşır.
C
Bireyin iç dünyasına yönelik betimlemeler yoğundur.
D
Divan şiiri etkisindedir.
E
Dini motifler sıklıkla kullanılır.
Açıklama:
İkinci Yeni hareketinin hazırladığı şiir ortamı içerisinde başlayan 1960’lı yılların şiiri giderek poetik bir söylemden politik bir söyleme doğru evrilen bir görüntü taşır. 1960 kuşağı şairlerinin genellikle 1940 civarında ve 40’lı yılların ilk yarısında doğan isimlerden oluştuğu söylenebilir.
Soru 78
- Ahmet Erhan
- Afşar Timuçin
- Erdem Bayazıt
- Hüsrev Hatemi
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
1960 kuşağı şairlerinin genellikle 1940 civarında ve 40’lı yılların ilk yarısında doğan isimlerden oluştuğu söylenebilir. Bu dönemde edebiyat ortamına adımını atanlar arasında şiirleriyle dikkati çekenler şunlardır:
Turgay Gönenç (1939), Afşar Timuçin (1939), Erdem Bayazıt (1939), Hüsrev Hatemi (1939), Cahit Zarifoğlu (1940), Egemen Berköz (1941), Ataol Behramoğlu (1942), Süreyya Berfe (1943), Refik Durbaş (1944), İsmet Özel (1944), Güven Turan
(1944). Bunlar arasında da özellikle Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel’in İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıktıklarını ve 60’lı yıllar şiirinin zirvesini oluşturduklarını söylemek gerekir.
Turgay Gönenç (1939), Afşar Timuçin (1939), Erdem Bayazıt (1939), Hüsrev Hatemi (1939), Cahit Zarifoğlu (1940), Egemen Berköz (1941), Ataol Behramoğlu (1942), Süreyya Berfe (1943), Refik Durbaş (1944), İsmet Özel (1944), Güven Turan
(1944). Bunlar arasında da özellikle Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel’in İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıktıklarını ve 60’lı yıllar şiirinin zirvesini oluşturduklarını söylemek gerekir.
Ünite 9
Soru 1
1969’da" Ankara’da Edebiyat" dergisi kimin öncülüğünde yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
Afşar Timuçin
B
Ataol Behramoğlu
C
Nazım Hikmet
D
Nuri Pakdil
E
Egemen Berköz
Açıklama:
Şiir ortamını tanıyabilecek, etkenlerini ve özelliklerini sınıflandırabilecek; toplumsal ve ideolojik atmosferin şiir dünyasına etkilerini saptayabilecek; olumsuz koşullara ve dönem havasına rağmen kendi şiirini kurma yolundaki çabaları tanımlayabileceksiniz.
1969’da Ankara’da Nuri Pakdil’in öncülü¤ünde yay›mlanan Edebiyat dergisi çevresindeki toplaflma ve
1969’da Ankara’da Nuri Pakdil’in öncülü¤ünde yay›mlanan Edebiyat dergisi çevresindeki toplaflma ve
Soru 2
İlk kitabı Eros ve Hgades (1973)’ten itibaren tarihin ve coğrafyanın çok çeşitli kültürlerinden beslenen, farklı yönlere savrulan, aklın ve kültürün yönettiği deneyimci bir şiir üreten şair kimdir?
Seçenekler
A
Enis Batur
B
Nazım Hikmet
C
Ataol Behramoğlu
D
Turan Koç
E
Osman Sarı
Açıklama:
Şiir ortamını tanıyabilecek, etkenlerini ve özelliklerini sınıflandırabilecek; toplumsal ve ideolojik atmosferin şiir dünyasına etkilerini saptayabilecek; olumsuz koşullara ve dönem havasına rağmen kendi şiirini kurma yolundaki çabaları tanımlayabileceksiniz.
1970’lerin başında çıktığı şiir yolunu kendine özgü bir çizgide sürdüren bir başka şairde Enis Batur (1952)’dur. ilk kitabı Eros ve Hgades (1973)’ten itibaren tarihin ve coğrafyanın çok çeşitli kültürlerinden beslenen, farklı yönlere savrulan, aklın ve kültürün yönettiği deneyimci bir şiir üretmiştir.
1970’lerin başında çıktığı şiir yolunu kendine özgü bir çizgide sürdüren bir başka şairde Enis Batur (1952)’dur. ilk kitabı Eros ve Hgades (1973)’ten itibaren tarihin ve coğrafyanın çok çeşitli kültürlerinden beslenen, farklı yönlere savrulan, aklın ve kültürün yönettiği deneyimci bir şiir üretmiştir.
Soru 3
1977 yılından itibaren Diriliş Yönelişler, Yedi iklim, Kayıtlar, Dergah ve Hece gibi dergilerde şiirlerini yayımlayan şair kimdir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet
B
Enis Batur
C
Cahit Koytak
D
Ebubekir Eroğlu
E
Turan Koç
Açıklama:
1980 sonrasında oluşan Türk Şiirinin oluştuğu koşulları sınıflandırabilecek; bu kuşak şairlerinin saf şiire yönelmesini örnekleriyle gösterebilecek, dönemin belli başlı şairlerini ve şiirlerini özellikleri ile açıklayabileceksiniz.
1977 yılından itibaren Diriliş, Yönelişler, Yedi iklim, Kayıtlar, Dergah ve Hece gibi dergilerde fliirlerini yayımlayan ve bu bağlamda değinilmesi gereken adlardan biri de Cahit Koytak’(1949)tır.
1977 yılından itibaren Diriliş, Yönelişler, Yedi iklim, Kayıtlar, Dergah ve Hece gibi dergilerde fliirlerini yayımlayan ve bu bağlamda değinilmesi gereken adlardan biri de Cahit Koytak’(1949)tır.
Soru 4
1970’lerde yazılan şiir ile 1980’ler ve sonrasında yazılan şiir arasındaki genel farklılık nedir?
Seçenekler
A
Slogancı-söylevci şiirden saf şiire geçiş
B
Mistik olması
C
Toplumcu olması
D
Metafizik olması
E
Hececi olması
Açıklama:
1980 sonrasında oluşan Türk Şiirinin oluştuğu koşulları sınıflandırabilecek; bu kuşak şairlerinin saf şiire yönelmesini örnekleriyle gösterebilecek, dönemin belli başlı şairlerini ve şiirlerini özellikleri ile açıklayabileceksiniz.
1970’lerde yazılan şiir ile 1980’ler ve sonrasında yazılan şiir arasındaki genel farklılık, slogancı-söylevci şiirden saf şiire geçiştir.
1970’lerde yazılan şiir ile 1980’ler ve sonrasında yazılan şiir arasındaki genel farklılık, slogancı-söylevci şiirden saf şiire geçiştir.
Soru 5
Yönelişler Dergisi hangi dönem basılmıştır?
Seçenekler
A
1980 ler
B
1970 ler
C
1980-2000
D
1970-1980
E
Hiçbiri
Açıklama:
1980 sonrasında oluşan Türk Şiirinin oluştuğu koşulları sınıflandırabilecek; bu kuşak şairlerinin saf şiire yönelmesini örnekleriyle gösterebilecek, dönemin belli başlı şairlerini ve şiirlerini özellikleri ile açıklayabileceksiniz.
Özellikle Yönelişler dergisi çevresinde başlayan ve şiirin poetik değerlerini önde tutan oluşum, derginin sayfalarında farklı ideolojik tavırlara sahip olsalar bile şiirin kendi iç kalite öğelerini önde tutan şairlere de yer vermesiyle dönemin şiirinin bu yönde, saf şiir anlayışına bağlı olarak biçimlenmesinde önemli rol oynamştır.
Özellikle Yönelişler dergisi çevresinde başlayan ve şiirin poetik değerlerini önde tutan oluşum, derginin sayfalarında farklı ideolojik tavırlara sahip olsalar bile şiirin kendi iç kalite öğelerini önde tutan şairlere de yer vermesiyle dönemin şiirinin bu yönde, saf şiir anlayışına bağlı olarak biçimlenmesinde önemli rol oynamştır.
Soru 6
Elinden Tutun Günü, Ağustos Dehlizleri, Sudaki Anka, Oda Müziği, ihanet Perisinin
Soğuk Sarayı, Büyü Bitti adlı şiir kitaplarıyla tanınan 80’lerin önemli şairlerinden olan Tuğrul Tanyol'u hangi şairler içine alabiliriz?
Soğuk Sarayı, Büyü Bitti adlı şiir kitaplarıyla tanınan 80’lerin önemli şairlerinden olan Tuğrul Tanyol'u hangi şairler içine alabiliriz?
Seçenekler
A
Hececi
B
Sembolik
C
Geleneksel
D
Toplumcu
E
İmgeci
Açıklama:
1980 sonrasında oluşan Türk Şiirinin oluştuğu koşulları sınıflandırabilecek; bu kuşak şairlerinin saf şiire yönelmesini örnekleriyle gösterebilecek, dönemin belli başlı şairlerini ve şiirlerini özellikleri ile açıklayabileceksiniz.
Elinden Tutun Günü, Ağustos Dehlizleri, Sudaki Anka, Oda Müziği, ihanet Perisinin Soğuk Sarayı, Büyü Bitti adlı fliir kitaplarıyla Tuğrul Tanyol, 80’lerin önemli şairlerindendir. Baki Asiltürk, “imgeci şairler” arasına yerleştirir onu.
Elinden Tutun Günü, Ağustos Dehlizleri, Sudaki Anka, Oda Müziği, ihanet Perisinin Soğuk Sarayı, Büyü Bitti adlı fliir kitaplarıyla Tuğrul Tanyol, 80’lerin önemli şairlerindendir. Baki Asiltürk, “imgeci şairler” arasına yerleştirir onu.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi 1980’lerden sonra gelişen şiirin 1970’lerdeki şiirden daha farklı bir havada gelişmesini etkileyen önemli siyasal faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
12 Eylül 1980 darbesi.
B
Soğuk savaş döneminin iki kutuplu dünyasının egemenliği.
C
Türkiye’deki ideolojik kavgaların yoğunluğu.
D
Türkiye’deki işçi hareketleri.
E
Demokratik özgürlüklerin artması.
Açıklama:
Şiir ortamını tanıyabilecek, etkenlerini ve özelliklerini sınıflandırabilecek; toplumsal ve ideolojik atmosferin şiir dünyasına etkilerini saptayabilecek; olumsuz koşullara ve dönem havasına rağmen kendi şiirini kurma yolundaki çabaları tanımlayabileceksiniz.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi 1970-1980 arası şiirin en belirgin ortak kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Mistisizm
B
Mitoloji
C
Saf Şiir
D
İdeolojiler
E
Natüralizm
Açıklama:
Şiir ortamını tanıyabilecek, etkenlerini ve özelliklerini sınıflandırabilecek; toplumsal ve ideolojik atmosferin şiir dünyasına etkilerini saptayabilecek; olumsuz koşullara ve dönem havasına rağmen kendi şiirini kurma yolundaki çabaları tanımlayabileceksiniz.
Soru 9
1970-1980 arasındaki Toplumcu Gerçekçi Türk şiirinin oluşmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet’in kitaplarının yeniden basılması.
B
Okur kitlesinin ilgisinin politik alanlara kayması.
C
Şairlerin saf şiir anlayışından yola çıkmaları.
D
Dünyadaki siyasal kamplaşmanın Türkiye’ye etkisi.
E
Şairlerin toplumsal hayatla şiir arasında bağ kurmak istemeleri.
Açıklama:
Şiir ortamını tanıyabilecek, etkenlerini ve özelliklerini sınıflandırabilecek; toplumsal ve ideolojik atmosferin şiir dünyasına etkilerini saptayabilecek; olumsuz koşullara ve dönem havasına rağmen kendi şiirini kurma yolundaki çabaları tanımlayabileceksiniz.
Soru 10
1970-1980 kuşağı şiirinin en belirgin ortak kaynaklarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdeolojiler
B
Mistisizm
C
Mitoloji
D
Naturalizm
E
Romantizm
Açıklama:
1970-1980 arası Türk şiirinin genel görünümü siyasal söylemin ve buna bağlı düşünsel eylemin, poetik niteliği geriye ittiği bir dönem olmuştur. Edebiyatın arka planını ve kültürel ortamı büyük ölçüde toplumu belli siyasal görüşler ve düşünüşler uğruna dönüştürme amacı belirlemiştir. İdeolojiler bu dönem şiirinin temel belirleyeni olmuştur.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi 1970 sonrası döneminde İkinci Yeni etkisi'nin görüldüğü eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir Ermeni General
B
Çin Askeri
C
Geceleyin Bir Koşu
D
İşaret Çocukları
E
Kargı
Açıklama:
Mehmet H. Doğan, bu dönemin şairleri arasında sivrilen, adlarını duyuran Özdemir İnce'nin Kargı, Ataol Behramoğlu’nun Bir Ermeni General, İsmet Özel’in Geceleyin Bir Koşu, Egemen Berköz’ün Çin Askeri adlı kitaplarında topladıkları şiirlerinde İkinci Yeni etkisinin belirgin derecede görüldüĞünü söyler (DoĞan 1986:357). Cahit Zarifoğlu bu şairler arasında yer almaz.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi 1970'li yıllarda yazılan şiirin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Biçimsel özellikler yerine, sınıf çatışması, toplumsal mücadele gibi genel ve
genifl kitlelere ulaşası istenen tematik öğelerin belirleyici olması,
genifl kitlelere ulaşası istenen tematik öğelerin belirleyici olması,
B
Duyarlılığın yerine duygusallığın öne çıkışı
C
İkinci Yeni akımı anlayışını benimseyerek Nazım Hikmet ve toplumcu-gerçekçi anlayışın reddedilmesi
D
Şiiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması
E
Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi
Açıklama:
Bu dönemde yazılan şiirin genel özellikleri arasında şunları sıralamak mümkündür:
- Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi,
- Duyarlılığın yerine duygusallığın öne çıkışı,
- Biçimsel özellikler yerine, sınıf çatışması, toplumsal mücadele gibi genel ve geniş kitlelerce paylaşılması istenilen tematik öğelerin belirleyici olması,
- Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması,
- İkinci Yeni akımı anlayışını reddederek Nazım Hikmet ve toplumcu-gerçekçi anlayışa bağlanılmak istenilmesi.
Soru 13
Ahmet Telli'nin Yangın Yılları, Hüznün İsyan Olur, Dövüşen Anlatsın adlı şiir kitaplarında hangi şairden etkilendiği görülür?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu
C
İsmet Özel
D
Nazım Hikmet
E
Necip Fazıl Kısakürek
Açıklama:
Ahmet Telli'nin Yangın Yılları (1979), Hüznün İsyan Olur (1979), Dövüşen Anlatsın (1980) adlı şiir kitaplarında İsmet Özel etkisi altında kaldığı görülür.
Soru 14
Şiirlerini Kuşluk Saatleri, Kayıpların Şarkısı, Yirmidört Şiir, Şahitsiz Vakitler, Berzah, Sınır Taşı, Sesli Harfler adlı şiir kitaplarında toplayan Ebubekir Eroğlu, şiiri güçlendirme yönüyle hangi şairlere benzemektedir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu-Nihat Behram
B
Cahit Zarifoğlu-Erdem Bayazıt
C
Egemen Berköz- Hüsrev Hatemi
D
Necip Fazıl-Sezai Karakoç
E
Osman Sarı-Turan Koç
Açıklama:
Ebubekir Eroğlu’nun şiirleri içerik bakımından tasavvuf kültüründen gelen öz ile çağdaş bireyin insan, tabiat ve toplumla karşılaşmasını imgesel göndermelerle aktardığı gibi özellikle gelenekten beslenme konusunda pek çok klasik şairin şiirlerini çağın diliyle yeniden ve metinler arası tekniğini kullanarak üreten özgün yapısıyla dikkati çeker. Bu yönüyle Ebubekir Eroğlu (1950), Necip Fazıl-Sezai Karakoç çizgisindeki şiiri zenginleştiren, güçlendiren bir şairdir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi 1980-2000 dönemi şiirinin en genel olarak nitelendirilebilecek özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
İmgeci olması
B
Toplumcu gerçekçi olması
C
Gelenekselci olması
D
Söylevci-slogancı şiirden saf şiire evrilmesi
E
Metafizikçi olması
Açıklama:
1980 sonrası Türk şiirini poetik yönelimler açısından imgeci, anlatımcı, mistik metafizikçi, gelenekselci, toplumcu gerçekçi, beatnik ve marjinalci, yeni garipçi şiir (Asiltürk 2006:V) olarak gruplandıran eleştirmenler bulunmasına rağmen, 1980’lerde yazılan Türk şiirinin genel özelliği 12 Eylül darbesinin ardından toplumsal-siyasal ortamın değişmesine paralel olarak şiir anlayışının söylevci-slogancı anlayıştan saf şiire doğru değişmesidir. Özellikle Yönelişler dergisi çevresinde başlayan ve şiirin poetik değerlerini önde tutan oluşum, derginin sayfalarında farklı ideolojik tavırlara sahip olsalar bile şiirin kendi iç kalite öğelerini önde tutan şairlere de yer vermesiyle dönemin şiirinin bu yönde, saf şiir anlayışına bağlı olarak biçimlenmesinde önemli rol oynamıştır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi 1980 kuşağı şairlerinin adeta yok sayarak örnek almaktan ve beslenmekten kaçındıkları bir şair topluluğuna ve şiir anlayışına sahip olan bir dönemdir?
Seçenekler
A
1970 dönemi
B
İkinci yeni dönemi
C
Divan şiiri dönemi
D
Halk şiiri dönemi
E
1960 dönemi
Açıklama:
Bu dönem şairleri âdeta kendilerinden önceki 70 kuşağı şiirini atlayarak 60 kuşağı özellikle İsmet Özel, Cahit Zarifoğlu gibi şairlerinden, oradan geçerek İkinci Yeni ve önceki dönemlerin şiirlerinden beslenme; gelenekten, divan ve halk şiiri kaynaklarından, Batı şiirinin son örneklerinden istifade etme yolunu seçmişlerdir
Soru 17
Aşağıdaki şairlerden hangisi 1980-2000 dönemi şairleri arasında sayamayacağımız şairlerden bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Haydar Ergülen
B
Hüseyin Atlansoy
C
Murathan Mungan
D
Arif Ay
E
Ataol Behramoğlu
Açıklama:
Biz burada 1980-2000 arasında yazılan şiirin belli başlı temsilcilerini yer yer şiirlerinden örnekler de vererek tanıtmak istiyoruz. Şairlere alfabetik sırayla bazı isimler çevresinde değinilecektir: Adnan Özer, Ahmet Erhan, Arif Ay, Cevdet Karal, Haydar Ergülen, Hüseyin Atlansoy, İhsan Deniz, Lale Müldür, Murathan Mungan, Osman Konuk, Tuğrul Tanyol, Vural Bahadır Bayrıl.
Soru 18
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde 1980 döneminin ortak özelliği olarak belirtebileceğimiz bir özellik verilmemiştir?
Seçenekler
A
İmgeye önem veren, sözü metafor ve metonomi teknikler tersinden söyleyerek
anlamdan ziyade bir duyuş oluşturmaya çalışmak.
anlamdan ziyade bir duyuş oluşturmaya çalışmak.
B
Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi
C
Başta İkinci Yeni şiiri olmak üzere, Türk şiirinin çeşitli şair ve akımlarından
yararlanmak.
yararlanmak.
D
Dünya görüşü ile şiirin gerektirdiği teknik arasında birini tercih etmek yerine
şiirden taviz vermeyen bir denge gözetmek.
şiirden taviz vermeyen bir denge gözetmek.
E
Yer yer halk ve Divan şiiri gelenekleriyle, dünya şiirinin çağdaş örnekleriyle
ilişkiler kurmak.
ilişkiler kurmak.
Açıklama:
Sonuç olarak 80 sonrası şiirinin kendisinden hemen önceki dönemden keskin
bir kopuş, buna karşılık daha önceki olgun örneklerin dikkatle değerlendirilerek
özgün bireysel verimlerin ortaya konulması çabası olduğunu söylemek mümkündür.
Dönemin ortak özellikleri olarak şu noktalar belirlenebilir:
• İmgeye önem veren, sözü metafor ve metonimi teknikleri içerisinden söyleyerek
anlamdan ziyade bir duyuş oluşturmaya çalışmak.
• Başta ikinci Yeni şiiri olmak üzere, Türk şiirinin çeşitli şair ve akımlarından
yararlanmak.
• Dünya görüşü ile şiirin gerektirdiği teknik arasında birini tercih etmek yerine
şiirden taviz vermeyen bir denge gözetmek.
• Yer yer halk ve Divan şiiri gelenekleriyle, dünya şiirinin çağdaş örnekleriyle
ilişkiler kurmak.
bir kopuş, buna karşılık daha önceki olgun örneklerin dikkatle değerlendirilerek
özgün bireysel verimlerin ortaya konulması çabası olduğunu söylemek mümkündür.
Dönemin ortak özellikleri olarak şu noktalar belirlenebilir:
• İmgeye önem veren, sözü metafor ve metonimi teknikleri içerisinden söyleyerek
anlamdan ziyade bir duyuş oluşturmaya çalışmak.
• Başta ikinci Yeni şiiri olmak üzere, Türk şiirinin çeşitli şair ve akımlarından
yararlanmak.
• Dünya görüşü ile şiirin gerektirdiği teknik arasında birini tercih etmek yerine
şiirden taviz vermeyen bir denge gözetmek.
• Yer yer halk ve Divan şiiri gelenekleriyle, dünya şiirinin çağdaş örnekleriyle
ilişkiler kurmak.
Soru 19
Aşağıdaki dergilerden hangisi 1980'li yılların ikinci yarısından itibaren çıkmaya başlayan dergilerden birisidir?
Seçenekler
A
And Dergisi
B
Mavera Dergisi
C
Şiir Atı
D
Yeni Gerçek Dergisi
E
Halkın Dostları Dergisi
Açıklama:
80’li yılların ikinci yarısında çıkmaya başlayan Şiir Atı dergisini yayınlayanlar arasında bulunan Vural Bahadır Bayrıl, Melek Geçti ve fier Cisimleri adlı kitapları ile tanındı.
Soru 20
And dergisinin 2-9-16 Aralık 1969 tarihli 153-154-155. sayılarında, “Devrimci Şairler Savaş Açıyor” başlığı altında yayımlanan yazılar için şıklardaki hangi şairle görüşme yapılmamıştır?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Süreyya Berfe
C
Özkan Mert
D
Nazım Hikmet
E
İsmet Özel
Açıklama:
Nazım Hikmet 1963 tarihinde yaşamını yitirmiştir. And dergisinin 2-9-16 Aralık 1969 tarihli 153-154-155. sayılarında, “Devrimci Şairler Savaş Açıyor” başlığı altında yayımlanan yazılar için Ataol Behramoğlu, Süreyya Berfe, Özkan Mert, İsmet Özel’le yapılan görüşmelerle, sosyalist şiir hareketi, şiir alanında gürültülü, etkili bir nitelik kazanır.
Soru 21
Şiirleri içerik bakımından tasavvuf kültüründen gelen öz ile çağdaş bireyin insan, tabiat ve toplumla karşılaşmasını imgesel göndermelerle aktardığı gibi özellikle gelenekten beslenme konusunda pek çok klasik şairin şiirlerini çağın diliyle yeniden ve metinlerarası tekniğini kullanarak üreten, Necip Fazıl-Sezai Karakoç çizgisindeki şiiri zenginleştiren, şair aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Osman Sarı
B
Ebubekir Eroğlu
C
Turan Koç
D
Cumali Ünaldı Hasannebioğlu
E
Metin Önal Mengüşoğlu
Açıklama:
İlk şiirlerini Diriliş dergisinde yayımlayan ve Kuşluk Saatleri, Kayıpların Şarkısı, Yirmidört Şiir, Şahitsiz Vakitler, Berzah, Sınır Taşı, Sesli Harfler adlı kitaplarında toplayan Ebubekir Eroğlu, şiirlerini, içerik bakımından tasavvuf kültüründen gelen öz ile çağdaş bireyin insan, tabiat ve toplumla karşılaşmasını imgesel göndermelerle aktardığı gibi özellikle gelenekten beslenme konusunda pek çok klasik şairin şiirlerini çağın diliyle yeniden ve metinlerarası tekniğini kullanarak üretmiş, Necip Fazıl-Sezai Karakoç çizgisindeki şiiri zenginleştirmiştir.
Soru 22
“Biz, halk kültürü ve imgelerini, basmalarımızdaki kır çiçeklerinde görselleştirip sembolik bir çıkış yapmayı düşündük” diyen, Bir ucuyla “burjuva kozmopolitizmine, aristokratik bohemizme ve politik ajitasyona” bağlı olduğunu düşündüğü solcu şiire itiraz eden, taşrayı, kırsalı ve halkı, her zaman hayatın gerçek doğuranı ve besleyeni olarak gören şair kimdir?
Seçenekler
A
Adnan Özer
B
Ahmet Erhan
C
Arif Ay
D
Cevdet Karal
E
Haydar Ergülen
Açıklama:
Ateşli Kaval, Çıngırağın Ölümü, Rüzgâr Durdurma Takvimi, Zaman Haritası adlı şiir kitapları olan Adnan Özer, temelde sosyalist dünya görüşüne bağlı olan halkçı bir şiir yazar. Şiirlerindeki kültürel tabanı, Yunan mitolojisinden Anadolu efsanelerine, masallarına, türkülerine uzanan bir halk kültürü oluşturur.
Soru 23
Şıklardan hangisi 1980’lerde şiirin poetik değerlerini önde tutan oluşumun, dönemin şiirinin, saf şiir anlayışına bağlı olarak biçimlenmesinde önemli rol oynayan dergilerden değildir?
Seçenekler
A
Yönelişler
B
Şiiir Atı
C
Poetika
D
Sombahar
E
Gelincik Günleri
Açıklama:
1980’lerde yazılan Türk şiirinin genel özelliği 12 Eylül darbesinin ardından toplumsal-siyasal ortamın değişmesine paralel olarak şiir anlayışının söylevci-slogancı anlayıştan saf şiire doğru değişmesidir. Özellikle Yönelişler dergisi çevresinde başlayan ve şiirin poetik değerlerini önde tutan oluşum, derginin sayfalarında farklı ideolojik tavırlara sahip olsalar bile şiirin kendi iç kalite öğelerini önde tutan şairlere de yer vermesiyle dönemin şiirinin bu yönde, saf şiir anlayışına bağlı olarak biçimlenmesinde önemli rol oynamıştır.
Yönelişler dergisini Şiir Atı, Poetika, Sombahar gibi dergilerin aynı yöndeki tavırları izlemiş ve imgeyi temel alan şiir anlayışı dönemin karakteri durumuna gelmiştir.
Yönelişler dergisini Şiir Atı, Poetika, Sombahar gibi dergilerin aynı yöndeki tavırları izlemiş ve imgeyi temel alan şiir anlayışı dönemin karakteri durumuna gelmiştir.
Soru 24
“kış gürültüsündeki dünyayla yalnızlık arasında ne çocuğuz annemiz var ne sevgilimiz
ağlar gibi gözlerini döken heykeldir çocuk anne, paslı evlere konuk gelmiş bir örtü
çıplağız, gözlerimizden başka örtü yok bize”
(“Örtü”, Sırat Şiirleri)
Dizelerinin “Şiirin güzel, anlamlı sözcüklerin bir dize oluşturacak şekilde yan yana dizilmelerinden öte bir gizemi olmalı. O gizemde bir hakikat arayışı mı vardır, tamamlandıkça eksik kalmanın/eksik bırakmanın doygunluğu mu vardır, bilmiyorum. Garip, ama gerçek: Ne olduğunu bilmediğim bir şeyin var olduğuna inanıyorum şiirde” sözlerinin sahibi şair kimdir?
ağlar gibi gözlerini döken heykeldir çocuk anne, paslı evlere konuk gelmiş bir örtü
çıplağız, gözlerimizden başka örtü yok bize”
(“Örtü”, Sırat Şiirleri)
Dizelerinin “Şiirin güzel, anlamlı sözcüklerin bir dize oluşturacak şekilde yan yana dizilmelerinden öte bir gizemi olmalı. O gizemde bir hakikat arayışı mı vardır, tamamlandıkça eksik kalmanın/eksik bırakmanın doygunluğu mu vardır, bilmiyorum. Garip, ama gerçek: Ne olduğunu bilmediğim bir şeyin var olduğuna inanıyorum şiirde” sözlerinin sahibi şair kimdir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Haydar Ergülen
C
Ahmet Erhan
D
Ahmet Arif
E
Orhan Veli
Açıklama:
1980-2000 arasında etkili olan şairlerden biri de Sırat şiirleri, Eskiden Terzi, Kırk Şiir ve Bir, Nar, Üzgün Kediler Gazeli gibi şiir kitapları olan Haydar Ergülen’dir. 1980 öncesi siyasal merkezli katı şiir teorilerinin buharlaştığını gösteren yaklaşımlar, bu tarihten sonra sıkça görülmeye başlar. Ergülen’deki bu yaklaşımların temeli Behçet Necatigil, Attila İlhan, Hilmi Yavuz gibi şairlerle atılır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi “Mistik Metafizikçi” şairler grubuna dahil değildir?
Seçenekler
A
İhsan Deniz
B
Cahit Koytak
C
Osman Konuk
D
Lale Müldür
E
Hüseyin Atlansoy
Açıklama:
Aynı yolda yürüyen ve aynı kuşaktan olan Cahit Koytak, Osman Konuk, Hüseyin Atlansoy şiirin ve şairin en çok ihtiyaç duyduğu şeyin metafizik algı olduğunu söyleyen İhsan Deniz’i, Baki Asiltürk’ün “mistik metafizikçi” şairler grubuna dahil etmesi yerindedir.
Soru 26
“Şiir elbette bir medeniyet tasarımının, bir medeniyet inşasının yapı taşlarındandır.” diyen İhsan Deniz, böyle bir işlevi olan şiirin nasıl bir kültürden doğabileceğini söylemektedir?
Seçenekler
A
Etnik
B
Köylü
C
Batılı
D
Şehirli
E
Doğulu
Açıklama:
İhsan Deniz, “medeniyet inşasının yapı taşlarından” bir işlevi olan şiirin şehirli bir kültürden doğabileceğini söyler. Ona göre köylülük ideolojisi, şiirde olması gereken köklü referanslara bağlı olarak oluşan anlama ve anlamlandırmayı dumura uğratır. Deniz, bu sözleriyle “halkçı şiirin” karşısında yer alır ve şiiri de şairi de, üst düzeyde bir bilmenin ve bildirmenin öznesi olarak anlar.
Soru 27
Şiirlerinde masallardan, mitolojilerden, halk öykülerinden ve diğer geleneksel anlatılardan yola çıkarak günümüz insanının sorunlarını anlatımcı bir üslupla dile getiren, şiir kitapları arasında Kum Saati, Sahtiyan ve Yaz Sinemaları bulunan şair kimdir?
Seçenekler
A
Lale Müldür
B
Hüseyin Atlansoy
C
Murathan Mungan
D
Atila İlhan
E
Tuğrul Tanyol
Açıklama:
Osmanlıya Dair Hikâyât, Kum Saati, Sahtiyan, Yaz Sinemaları, Eski 45’likler, Mırıldandıklarım, Yaz Geçer, Oda, Poster ve Şeylerin Kaderi, Omayra, Metal, Oyunlar, İntiharlar, Şarkılar, Mürekkep Balığı, Başkalarının Gecesi gibi çok sayıda şiir kitabı bulunan Mungan “şiirlerinde masallardan, mitolojilerden, halk öykülerinden ve diğer geleneksel anlatılardan yola çıkarak günümüz insanının sorunlarını, toplum içindeki var oluşunu, yabancılaşma sorunlarını, kimi zaman anlatımcı bir üslupla dile getirmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası şiir için söylenemez?
Seçenekler
A
İmgeye önem veren, sözü metafor ve metonimi teknikleri içerisinden söyleyerek anlamdan ziyade bir duyuş oluşturmaya çalışmak.
B
Başta İkinci Yeni şiiri olmak üzere, Türk Şiirinin çeşitli şair ve akımlarından yararlanmak.
C
Dünya görüşü ile şiirin gerektirdiği teknik arasında birini tercih etmek yerine şiirden taviz vermeyen bir denge gözetmek.
D
Yer yer halk ve Divan Şiiri gelenekleriyle, dünya şiirinin çağdaş örnekleriyle ilişkiler kurmak.
E
Türk Şiirini toplumsal-siyasal gelişmelerin yoğun etkisi ile slogana dönüştürmek.
Açıklama:
1970’li yıllar, Türk Şiirinin toplumsal-siyasal gelişmelerin yoğun etkisi ile slogana dönüştüğü bir dönem olmuştur.
Soru 29
1980 sonrası şairlerin en dikkat çekici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sıradanlık
B
Çeşitlilik
C
Siyasal Söylem
D
Didaktik Bakış
E
Eskiye Özlem
Açıklama:
80 sonrası şairleri imgeyi ve sesi önceleyen genel bir şiir ortamı içerisinde kendi bireysel ürünlerini ortaya koyarken Türk Şiirinin önceki dönemlerdeki verimlerinden yararlanmayı ihmal etmeyen ve etkilenme endişelerine kapılmayan bir şairler kuşağı temsilcileri olarak 1980 sonrası şairlerinin her biri, bu genel çerçeve içerisinde kendi şiirini kurmaya çalışmıştır. Şiirin estetik ve poetik değerini önde tutan, buna karşılık hem yöneldikleri kaynaklar, hem ideolojik tutumları, hem de şiirlerinin yapı özellikleri bakımından birbirinden farklılaşan çeşitliliği, bu kuşağın en dikkat çekici özelliğidir.
Soru 30
1960’ların ikinci yarısından itibaren Türk şiirinde en çok işlenen konu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyaset
B
Aşk
C
Toplum
D
Ekonomi
E
Köylü sınıfı
Açıklama:
1960’ların ikinci yarısından itibaren dünyadaki ve Türkiye’deki siyasal tansiyonun yükselişine paralel olarak Türk şiirinde politik söylem, ağırlığını hissettirmeye başlamıştır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası Türk şiirinde önem kazanan tanımlardan değildir?
Seçenekler
A
Biçim
B
Dil
C
İmge
D
Yapı
E
Karakter
Açıklama:
Türk şiirinde 80 sonrası süreçte biçim, dil, imge gibi kuramsal algılar önem kazanmıştır.
Soru 32
1970’in eşiğindeki yıllarda yeniden canlılık kazanmaya başlayan sosyalist şiirin temelleri hangi şair tarafından atılmıştır?
Seçenekler
A
İsmet Özel
B
Nazım Hikmet
C
Ataol Behramoğlu
D
Egemen Berköz
E
Refik Durbaş
Açıklama:
1970’in eşiğindeki yıllarda yeniden canlılık kazanmaya başlayan sosyalist şiirin temelleri Nazım Hikmet'e bağlanabilir.
Soru 33
Ataol Behramoğlu'nun hangi eserinde İkinci Yeni etkisi belirgin bir şekilde görülmektedir?
Seçenekler
A
Bir Ermeni General
B
Geceleyin Bir Koşu
C
Çin Askeri
D
Kargı
E
Bir Gün Mutlaka
Açıklama:
Ataol Behramoğlu'nun "Bir Ermeni General" eserinde kinci Yeni etkisi belirgin bir şekilde görülmektedir
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi toplumcuların ortak amaçla kaleme aldıkları şiirleri yayımlayan dergilerden değildir?
Seçenekler
A
Yeni Gerçek
B
Devinim
C
Varlık
D
And
E
Halkın Dostları
Açıklama:
Yeni Gerçek, And, Devinim, Halkın Dostları, Gelecek, Yansıma, Militan gibi dergiler etrafında toplanan toplumcular, bu dergilerde hem şiirlerini yayımlar hem de uğraşısını verdikleri şiirin amaçlarını açıklamaya çalışırlar.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi 1970'li yıllardaki Türk şiirinin genel özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi
B
Biçimsel özellikler yerine, sınıf çatışması, toplumsal mücadele gibi genel öğelerin belirleyici olması
C
Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması
D
Duygusallık yerine duyarlılığın öne çıkışı
E
İkinci Yeni akımı anlayışını reddederek Nazım Hikmet ve toplumcu-gerçekçi anlayışa bağlanılmak istenilmesi
Açıklama:
Bu dönemde şiirde duyarlılık yerine duygusallık öne çıkmıştır.
Soru 36
1980 sonrası Türk şiirinin poetik değerlerini önde tutarak farklı ideolojik tavırlara sahip olsalar bile şiirin kendi iç kalite öğelerini önde tutan şairlere de yer veren ve saf şiir anlayışına bağlı olarak biçimlenmesinde önemli rol oynayan dergi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelecek
B
Yansıma
C
Yönelişler
D
Militan
E
Yeni Gerçek
Açıklama:
Yönelişler dergisi çevresinde başlayan ve şiirin poetik değerlerini önde tutan oluşum, derginin sayfalarında farklı ideolojik tavırlara sahip olsalar bile şiirin kendi iç kalite öğelerini önde tutan şairlere de yer vermesiyle dönemin şiirinin bu yönde, saf şiir anlayışına bağlı olarak biçimlenmesinde önemli rol oynamıştır.
Soru 37
1970’lerde yazılan şiir ile 1980’ler ve sonrasında yazılan şiir arasındaki genel farklılık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Slogancı-söylevci şiirden Saf şiire geçiş
B
Gelenekçi şiirin devamlılığı
C
Slogancı-söylevci şiirin etkisinin artması
D
Toplumsal gerçekçiliğin ön planda olması
E
Şiirde ses, imge gibi elementlerin yerini doğrudan söyleyişin alması
Açıklama:
1970’lerde yazılan şiir ile 1980’ler ve sonrasında yazılan şiir arasındaki genel farklılık slogancı-söylevci şiirden Saf şiire geçiş
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Adnan Özer'in sosyalist dünya görüşüne bağlı olarak yazdığı şiirler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rüzgâr Durdurma Takvimi
B
Ateşli Kaval
C
Zaman Haritası
D
Çıngırağın Ölümü
E
Şiir Atı
Açıklama:
Çıngırağın Ölümü, Zaman Haritası, Ateşli Kaval, Rüzgâr Durdurma Takvimi adlı şiir kitapları olan Adnan Özer, temelde sosyalist dünya görüşüne bağlı olan halkçı şiirler yazmıştır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası Türk şiirinin toplumcu gerçekçi şairi olarak anılmaktadır?
Seçenekler
A
Özdemir İnce
B
Ahmet Erhan
C
İsmet Özel
D
Egemen Berköz
E
Ataol Behramoğlu
Açıklama:
Ahmet Erhan 80 sonrası Türk şiirinin toplumcu gerçekçi şairi olarak anılan yazarlardandır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi 1970-1980 arası dönemde Türk şiirindeki verimliliğin azalmasının nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Köyden kente göç
B
Siyasal ortam
C
Ekonomik sorunlar
D
Aydın zümrenin halktan uzaklaşması
E
Roman türünün önem kazanması
Açıklama:
1970-1980 yılları Türk siyasal ortamının sertleştiği ve toplumsal gerginliğin ve çatışmaların yoğun olduğu bir dönemdir. Bu koşullar şiiri de etkilemiş çoğunlukla siyasal temaların işlendiği şiirin sığlaşmasına neden olmuştur. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi 1970-1980 Arası Türk Şiiri'nin bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi
B
Duygusallığın öne çıkması
C
Toplumsal iletilerin göze çarpması
D
"İkinci Yeni Şiir Akımı" anlayışının reddedilmesi
E
Ses, imge, gibi kavramların çok kullanılması
Açıklama:
1970-1980 Arası Türk Şiiri'nde ses ve imge gibi kavramlar çok kullanılmamış geri planda kalmıştır. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 42
İslami değerleri şiirlerinde işlemeyen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Arif
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Sezai Karakoç
D
Nuri Pakdil
E
Rasim Özdenören
Açıklama:
Ahmet Arif, şiirlerinde toplumsal sorunlara eğilmiş, İslami değerleri işlememiş bir şairdir. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 43
1980-2000 arası yazdığı şiirlerde sosyalist dünya görüşüne ait izler vardır. Aynı zamanda şiirlerinin kültürel tabanını Yunan mitolojisi, Anadolu efsaneleri, masalları ve türküleri oluşturur. "Ateşli Kaval, Çıngırağın Ölümü..." şiir kitapları vardır.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Erhan
B
Arif Ay
C
Adnan Özer
D
Osman Konuk
E
Tuğrul Tanyol
Açıklama:
Şiirlerinde sosyalist dünya görüşünün izleri olan ve aynı zamanda Yunan mitolojisinden ve Türk halk kültüründen esinlenmiş bir şairdir Adnan Özer. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 44
1980 sonrası toplumsal gerçekçi çizgisi olan "Akdeniz Lirikleri, Alacakaranlıkta Ülke.." adlı şiir kitapları bulunan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Behçet Necatigil
B
Haydar Ergülen
C
Hüseyin Atlansoy
D
Ahmet Erhan
E
İhsan Deniz
Açıklama:
Ahmet Erhan 1980 sonrası toplumsal gerçekçi çizgisi olan bir şairdir. "Akdeniz Lirikleri, Alacakaranlıkta Ülke.." adlı şiir kitapları da vardır. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 45
"Şiirin; güzel, anlamlı sözcüklerin bir dize oluşturacak şekilde yan yana dizilmelerinden bir gizemi olmalı" diyen "Sırat Şiirleri, Eskiden Terzi...adlı şiir kitapları vardır.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cahit Zarifoğlu
B
İsmet Özel
C
Haydar Ergülen
D
Hilmi Yavuz
E
Ahmet Erhan
Açıklama:
Şiirde sözcükler bir gizemi çağrıştırmalı diyen "Sırat Şiirleri, Eskiden Terzi...adlı şiir kitapları bulunan şair "Haydar Ergülen"dir. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 46
Şiirin şehirli bir kültürden doğabileceğini söylemiştir. "Şiir elbette bir medeniyet tasarımının, bir medeniyet inşasının yapı taşlarıdır." diyen ve çok bilinen "Yalnız Sana Söylenen, Mağara Külleri.."adlı şiir kitapları olan şairdir.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İhsan Deniz
B
Cahit Koytak
C
Osman Konuk
D
Hüseyin Altınsoy
E
Haydar Ergülen
Açıklama:
İhsan Deniz, şiirin şehirli bir kültürden doğabileceğini söylemiştir. "Şiir elbette bir medeniyet tasarımının, bir medeniyet inşasının yapı taşlarıdır." diyen çok bilinen "Yalnız Sana Söylenen, Mağara Külleri.."adlı şiir kitapları vardır. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 47
Şiirlerinde kültürel ve edebi geleneği şiirinde kendine özgü bireysel bir duygu atmosferi haline getirmekle dikkat çekmiştir. "Osmanlıya Dair Bir Hikâyat, Kum Saati.." adlı şiir kitapları vardır.
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osman Konuk
B
Baki Asiltürk
C
Tuğrul Tanyol
D
Murathan Mungan
E
Hüseyin Atlansoy
Açıklama:
Kendine özgü bir şiir dili olan "Osmanlıya Dair Bir Hikâyat, Kum Saati.." adlı şiir kitapları bulunan şair Murathan Mungan'dır. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi 1980 Sonrası Türk Şiiri'nin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İmgeye önem verildi.
B
İkinci Yeni ve diğer şiir akımlarından yararlanıldı.
C
Şiirden ödün verilmedi.
D
Divan ve Halk şiirinden yararlanıldı.
E
İdeolojik bir çizgisi vardır.
Açıklama:
1980 sonrası Türk şiiri, ideolojik tarzda konu ve temalardan çok uzak olmuştur. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Orhan Veli Kanık'ın arkadaşlarından ayrı olarak kendisinin yazdığı kitabın adıdır?
Seçenekler
A
Sevda Sözleri
B
Ben Sana Mecburum
C
Büyük Saat
D
Vazgeçemediğim
E
Garip
Açıklama:
Orhan Veli Kanık'ın "Garip Şiir Akımı"nın diğer üyeleriyle birlikte değil de kendisinin yazdığı kitabın adı "Vazgeçemediğim" dir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 50
Şiirde en önemli nedir?
Seçenekler
A
İdeoloji
B
Politik duygu ve düşünce
C
Şiirsel dil
D
Poetik Tavır
E
Dil sanatları
Açıklama:
Şiirde ideoloji ya da politik duygu ve düşünceden çok poetik tavır önemlidir.
Soru 51
Aşağıdaki dergilerden hangisi 1970'li yıllarda toplumcu şairlerin etrafında toplandığı dergilerden biri değildir?
Seçenekler
A
And
B
Devinim
C
Halkın Dostları
D
Militan
E
Gül
Açıklama:
Yeni Gerçek, And, Devinim, Halkın Dostları, Gelecek, Yansıma, Militan gibi dergiler etrafında toplanan toplumcular, bu dergilerde hem şiirlerini yayımlar hem de uğraşısını verdikleri şiirin amaçlarını açıklamaya çalışırlar.
Soru 52
1970'li yıllar Türk şiirini aşağıdaki kavramlardan hangisi daha iyi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Slogan
B
Parti
C
Sınıf
D
Sömürü
E
Sevgi
Açıklama:
1970’li yıllar, Türk şiirinin toplumsal-siyasal gelişmelerin yoğun etkisi ile slogana dönüştüğü bir dönem olmuştur.
Soru 53
“shakespeare
“dünya bir sahnedir”demiş
“erkek ve kadın biri çıkar biri girer”
görünürken orada hayat ve kader
x-pirin oyununda rol kabul edemezdim
çok teklif aldım kapıyı yeğledim
benim oyunum benim gerçeğim”
Yukarıdaki dizeler hangi şaire aittir?
“dünya bir sahnedir”demiş
“erkek ve kadın biri çıkar biri girer”
görünürken orada hayat ve kader
x-pirin oyununda rol kabul edemezdim
çok teklif aldım kapıyı yeğledim
benim oyunum benim gerçeğim”
Yukarıdaki dizeler hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
İsmet Özel
B
Süreyya Berfe
C
Ataol Behramoğlu
D
Ebubekir Eroğlu
E
Cahit Koytak
Açıklama:
Verilen dizeler Ebubekir Eroğlu'nun Şahitsiz Vakitler isimli şiir kitabında yer alır.
Soru 54
1980’lerde yazılan Türk şiirinin genel özelliği nedir?
Seçenekler
A
Sloganlaşma
B
Saf şiire yönelme
C
Erotizm
D
Kültüralizm
E
Hiççilik
Açıklama:
1980’lerde yazılan Türk şiirinin genel özelliği 12 Eylül darbesinin ardından toplumsal siyasal ortamın değişmesine paralel olarak şiir anlayışının söylevci-slogancı anlayıştan saf şiire doğru değişmesidir.
Soru 55
Aşağıdaki şairlerden hangisi 1980 sonrası Türk edebiyatında adı duyulan şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İhsan Deniz
B
Hüseyin Atlansoy
C
Lale Müldür
D
İsmet Özel
E
Murathan Mungan
Açıklama:
İsmet Özel 1980'den önce adı duyulan bir şairdir.
Soru 56
Sırat Şiirleri, Eskiden Terzi, Kırk Şiir ve Bir, Üzgün Kediler Gazeli adlı şiir kitapları kime aittir?
Seçenekler
A
Haydar Ergülen
B
Adnan Özer
C
Vural Bahadır Bayrıl
D
Arif Ay
E
Cevdet Karal
Açıklama:
Haydar Ergülen.
Soru 57
Murathan Mungan'ın 1981'de yayınlanmasıyla dikkati çeken şiir kitabının adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Hüznü
B
Geçmişten Arta Kalan
C
Kum Saati
D
Eski 45'likler
E
Osmanlıya Dair Bir Hikayat
Açıklama:
1981'de yayınlanan Osmanlıya Dair Bir Hikayat kitabı ile Murathan Mungan ilgi çekmiştir.
Soru 58
Gelenek ve metafizikle Hilmi Yavuz tecrübesi üzerinden buluşan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ebubekir Eroğlu
B
Vural Bahadır Bayrıl
C
Murathan Mungan
D
Murat Menteş
E
İbrahim Tenekeci
Açıklama:
Gelenek ve metafizikle Hilmi Yavuz tecrübesi üzerinden buluşan şair, şiirin varlığını sürdürmesini “nice uygarlıklar görmüş, binlerce yıllık gizemli söz sanatı olmasına, mazlumların ve mağlupların rüyası olmasına bağlar.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası şiirin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Siyasi angajmanın belirgin olmasına önem göstermek
B
Ötekinin sesine anlam katmaya çalışmak
C
İmgeye önem veren, sözü metafor ve metonimi teknikleri içerisinden söyleyerek anlamdan ziyade bir duyuş oluşturmaya çalışmak.
D
Sanatın toplum için yararlı bir işlevi olması gerekmediğini göstermek
E
Bağlamsal özelliklerin öne çıkarılmasına çalışmak
Açıklama:
İmgeye önem veren, sözü metafor ve metonimi teknikleri içerisinden söyleyerek anlamdan ziyade bir duyuş oluşturmaya çalışmak 1980 sonrası şiirinin özelliklerinden biridir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi 1970-1980 arası dönemin çağdaş Türk şiirinin bir tıkanma dönemi olarak kabul edilmesinde etken olan sebeplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyalist ve kapitalist bağlamdaki iki kutuplu dünya algısı
B
Modernist poetikaların akılcı ve seçkinci tutumla insana ve toplumlara yön verme iddiaları
C
Soğuk savaş dönemi şartları
D
Biçim, dil, imge gibi kuramsal algıların önem kazanması
E
Şiiri belirleyen temel öğenin poetik tavır olmaması
Açıklama:
1970-1980 arası Türk şiirinin genel görünümü siyasal söylemin ve buna bağlı düşünsel eylemin, poetik niteliği geriye ittiği bir dönem olmuştur. Edebiyatın arka planını ve kültürel ortamı büyük ölçüde toplumu belli siyasal görüşler
ve düşünüşler uğruna dönüştürme amacı belirlemiştir. O yüzden bu on yıllık süre
çağdaş Türk şiirinin bir tıkanma dönemi olarak kabul edilebilir.
Bu dönemde edebiyatın ideolojilerle yoğun ilişkiye girmesini sağlayan etkenler, sosyalist ve kapitalist bağlamdaki iki kutuplu dünya algısı, modernist poetikaların akılcı ve seçkinci tavırlarından doğan insana ve toplumlara yön verme
iddiaları ve soğuk savaş dönemi şartlarıdır. Ancak 70-80 arası Türk şiiri, oldukça
çeşitli ideolojik ve düşünsel tabanı olan söylemler geliştirmiştir. Dolayısıyla bu
dönemin şiirini, siyasal ve düşünsel arka plana göre kümeleştirmek gerekir. Bu
kümeleştirmenin izleri 1980’lerden sonraki şiirde de görülür, ama ideoloji, 80
sonrası şiirin temel belirleyeni değildir. 80 sonrası süreçte biçim, dil, imge gibi
kuramsal algılar önem kazanmıştır
ve düşünüşler uğruna dönüştürme amacı belirlemiştir. O yüzden bu on yıllık süre
çağdaş Türk şiirinin bir tıkanma dönemi olarak kabul edilebilir.
Bu dönemde edebiyatın ideolojilerle yoğun ilişkiye girmesini sağlayan etkenler, sosyalist ve kapitalist bağlamdaki iki kutuplu dünya algısı, modernist poetikaların akılcı ve seçkinci tavırlarından doğan insana ve toplumlara yön verme
iddiaları ve soğuk savaş dönemi şartlarıdır. Ancak 70-80 arası Türk şiiri, oldukça
çeşitli ideolojik ve düşünsel tabanı olan söylemler geliştirmiştir. Dolayısıyla bu
dönemin şiirini, siyasal ve düşünsel arka plana göre kümeleştirmek gerekir. Bu
kümeleştirmenin izleri 1980’lerden sonraki şiirde de görülür, ama ideoloji, 80
sonrası şiirin temel belirleyeni değildir. 80 sonrası süreçte biçim, dil, imge gibi
kuramsal algılar önem kazanmıştır
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi şiirlerinde İkinci Yeni uzantısı olan şairlerden biridir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Attila İlhan
C
Cahit Zarifoğlu
D
Erdem Bayazıt
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
1970’in eşiğindeki yıllarda yeniden canlılık kazanmaya başlayan sosyalist şiirin temelleri Nazım Hikmet’e bağlanabilir. Ancak bu yıllarda dergilerde şiir yazmaya başlayan genç şairlerin harekete geçişlerinin ilk etkeni, Nazım’dan çok İkinci
Yeni şiiridir. İsmet Özel, Ataol Behramoğlu, Süreyya Berfe, Egemen Berköz, Eray
Canberk, Refik Durbaş, Güven Turan, Özkan Mert, Afşar Timuçin, Nihat Behram gibi şairler, başlangıçta İkinci Yeni uzantısı sayılabilecek bir görüntü sergilerler.
Yeni şiiridir. İsmet Özel, Ataol Behramoğlu, Süreyya Berfe, Egemen Berköz, Eray
Canberk, Refik Durbaş, Güven Turan, Özkan Mert, Afşar Timuçin, Nihat Behram gibi şairler, başlangıçta İkinci Yeni uzantısı sayılabilecek bir görüntü sergilerler.
Soru 62
Aşağıdaki şiir-şair eşleşmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bir Ermeni General-Özdemir İnce
B
Çin Askeri- Güven Turan
C
Kargı-Afşar Timuçin
D
Geceleyin Bir Koşu- İsmet Özel
E
Hücremde Ayışığı- Özdemir İnce
Açıklama:
Özdemir İnce’nin Kargı, Ataol Behramoğlu’nun Bir Ermeni General, Egemen Berköz’ün Çin Askeri adlı kitaplarında topladıkları şiirleri vardır. Hücremde Ayışığı ise Refk Durbaş'a aittir. Geceleyin Bir Koşu - İsmet Özel şiir-şair eşleştirmesi doğrudur.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi 1970-80 dönemindeki toplumcu şairlerin şiirlerini yayımladıkları dergilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Devinim
B
Gelecek
C
Mavera
D
Militan
E
Yansıma
Açıklama:
Yeni Gerçek, And, Devinim, Halkın Dostları, Gelecek, Yansıma, Militan gibi dergiler etrafında toplanan toplumcular, bu dergilerde hem şiirlerini yayımlar hem de uğraşısını verdikleri şiirin amaçlarını açıklamaya çalışırlar.
Soru 64
Aşağıdakilerin hangisi 1970-1980 arası Türk şiirinin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şiirde biçimsel özellikler yerine, sınıf çatışması, toplumsal mücadele gibi tematik öğelerin belirleyici olması
B
Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi
C
Duyarlılığın yerine duygusallığın öne çıkışı
D
İkinci Yeni akımı anlayışının benimsenerek Attila İlhan'ın şiirlerine rağbet edilmesi
E
Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması
Açıklama:
1970-80 döneminde yazılan şiirin genel özellikleri arasında şunları sıralamak mümkündür:
1. Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi,
2. Duyarlılığın yerine duygusallığın öne çıkışı,
3. Biçimsel özellikler yerine, sınıf çatışması, toplumsal mücadele gibi genel ve
geniş kitlelerce paylaşılması istenilen tematik öğelerin belirleyici olması,
4. Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması,
5. İkinci Yeni akımı anlayışını reddederek Nazım Hikmet ve toplumcu-gerçekçi anlayışa bağlanılmak istenilmesi.
1. Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi,
2. Duyarlılığın yerine duygusallığın öne çıkışı,
3. Biçimsel özellikler yerine, sınıf çatışması, toplumsal mücadele gibi genel ve
geniş kitlelerce paylaşılması istenilen tematik öğelerin belirleyici olması,
4. Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması,
5. İkinci Yeni akımı anlayışını reddederek Nazım Hikmet ve toplumcu-gerçekçi anlayışa bağlanılmak istenilmesi.
Soru 65
Yangın Yılları (1979), Hüznün İsyan Olur (1979), Dövüşen Anlatsın (1980) gibi kitaplarındaki şiirleriyle özellikle İsmet Özel etkisi altında kaldığı görülen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Ahmet Telli
C
Nihat Behram
D
Refik Durbaş
E
Şükrü Erbaş
Açıklama:
Yangın Yılları (1979), Hüznün İsyan Olur (1979), Dövüşen Anlatsın (1980) gibi
kitaplarındaki şiirleriyle özellikle İsmet Özel etkisi altında kaldığı görülen şair Ahmet Telli'dir.
kitaplarındaki şiirleriyle özellikle İsmet Özel etkisi altında kaldığı görülen şair Ahmet Telli'dir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisinde büyük ölçüde Ahmet Arif şiiri etkisinde kaldığı gözlenen şairler doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Ahmet Ada- Abdülkadir Budak - Erol Çankaya-
B
Barış Pirhasan- Yaşar Miraç -Veysel Çolak
C
Abdülkadir Budak - Barış Pirhasan - Seyyit Nezir
D
Erol Çankaya - Veysel Çolak - Yaşar Miraç
E
İsmet Özel - Barış Pirhasan - Ahmet Telli
Açıklama:
Ataol Behramoğlu’nun deyişiyle ilk şiirlerindeki slogancı denebilecek söylem
giderek Türk şiirinin farklı ustalarından gelen etkilerle lirizme doğru evrilen İsmail Uyaroğlu (1948), büyük ölçüde Ahmet Arif şiiri etkisinde kaldığı gözlenen
Seyyit Nezir (1950), Barış Pirhasan (1951), Abdülkadir Budak (1952), Karadeniz bölgesi halk kültürü ve konuşma dili özelliklerini kullanmak bakımından bu
kuşak içinde dikkati çeken isimler arasında Yaşar Miraç (1953), Erol Çankaya
(1953), Veysel Çolak (1954) gibi yazarlar -ortak özellikleri değişen oranlarda taşıyan şairler arasında- sayılabilir.
giderek Türk şiirinin farklı ustalarından gelen etkilerle lirizme doğru evrilen İsmail Uyaroğlu (1948), büyük ölçüde Ahmet Arif şiiri etkisinde kaldığı gözlenen
Seyyit Nezir (1950), Barış Pirhasan (1951), Abdülkadir Budak (1952), Karadeniz bölgesi halk kültürü ve konuşma dili özelliklerini kullanmak bakımından bu
kuşak içinde dikkati çeken isimler arasında Yaşar Miraç (1953), Erol Çankaya
(1953), Veysel Çolak (1954) gibi yazarlar -ortak özellikleri değişen oranlarda taşıyan şairler arasında- sayılabilir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi 1970 sonrasında şiir işçiliğini daha da yoğunlaştırarak kendisine özgün bir yer edinen, belli başlı şiirleri arasında Hira, Şiirin Kandilleri, Gökyüzü Saatleri adlı şiirleri olan şairdir?
Seçenekler
A
Ahmed Arif
B
Arif Ay
C
Cumali İnaldı
D
Osman Sarı
E
Turan Koç
Açıklama:
Bu çerçevede şiirleriyle 1970 sonrasının çıkış yapan şairleri arasında, zamanla
şiir işçiliğini daha da yoğunlaştırarak kendisine özgün bir yer edinen, Hira (1978),
Dosyalar (1980) ve Şiirin Kandilleri, Gökyüzü Saatleri, İma, Yirmi Yaş Şiirleri gibi kitaplarında söyleyişi ve soyutlamaya dayalı imgeleriyle dikkati çeken Arif Ay
(1953), döneminin toplumsal eyleme dönük özelliği ile tasavvuf ve halk kültüründen gelen duygu değerini ilk kitabı Bir Savaşçıdır Kalbim’deki ürünlerinde sergileyen Osman Sarı (1946) öne çıkan adlar arasındadır. Turan Koç, Cumali Ünaldı Hasannebioğlu, Metin Önal Mengüşoğlu bu dönemin ve çizginin hatırlanan diğer şairleri arasındadır.
şiir işçiliğini daha da yoğunlaştırarak kendisine özgün bir yer edinen, Hira (1978),
Dosyalar (1980) ve Şiirin Kandilleri, Gökyüzü Saatleri, İma, Yirmi Yaş Şiirleri gibi kitaplarında söyleyişi ve soyutlamaya dayalı imgeleriyle dikkati çeken Arif Ay
(1953), döneminin toplumsal eyleme dönük özelliği ile tasavvuf ve halk kültüründen gelen duygu değerini ilk kitabı Bir Savaşçıdır Kalbim’deki ürünlerinde sergileyen Osman Sarı (1946) öne çıkan adlar arasındadır. Turan Koç, Cumali Ünaldı Hasannebioğlu, Metin Önal Mengüşoğlu bu dönemin ve çizginin hatırlanan diğer şairleri arasındadır.
Soru 68
1970’lerde yazılan şiir ile 1980’ler ve sonrasında yazılan şiir arasındaki genel farklılık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şiirin, slogancı-söylevci şiirden saf şiire geçişi
B
Şiirin farklı biçimsel özellikli bir yapıya bürünmesi
C
Şiirde mitolojik öğelere yoğunlaşılması
D
Şiirde metafizik algıya eğilimin yaygınlaşması
E
Şiir diline yeniden biçim verilme çabaları
Açıklama:
1970’lerde yazılan şiir ile 1980’ler ve sonrasında yazılan şiir arasındaki genel farklılık, slogancı-söylevci şiirden saf şiire geçiştir.
Soru 69
"Şiirsel bilincimi belirleyen tek şey, Akdeniz bilincidir sanıyorum. Bu bilinç, dün yayı yorumlarken genel kategorilerin dışına çıkma; insanı tarihsel bir araç olarak görmeyen, köklerini geçmişten alan çağdaş bir hümanizma ve yeni bir estetik arayış” diyen; Akdeniz Lirikleri, Alacakaranlıkta Ülke, Yaşamın Ufuk Çizgisi, Ölüm Nedeni Bilinmiyor, Çağdaş Yenilgiler Ansiklopedisi gibi kitapları vardır.
Yukarıda edebi kimliği hakkında bilgi verilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda edebi kimliği hakkında bilgi verilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adnan Özer
B
Ahmet Erhan
C
Haydar Ergülen
D
Lale Müldür
E
Murathan Mungan
Açıklama:
Akdeniz Lirikleri, Alacakaranlıkta Ülke, Yaşamın Ufuk Çizgisi, Ateşi Çalmayı
Deneyenler İçin, Sevda Şiirleri, Ölüm Nedeni Bilinmiyor, Çağdaş Yenilgiler Ansiklopedisi gibi kitapları olan Ahmet Erhan, 80 sonrası şiirin toplumcu gerçekçi şairi olarak anılmaktadır. Fakat “şiirsel bilincimi belirleyen tek şey, Akdeniz bilincidirsanıyorum. Bu bilinç, dünyayı yorumlarken genel kategorilerin dışına çıkma; insanı tarihsel bir araç olarak görmeyen, köklerini geçmişten alan çağdaş bir hümanizma ve yeni bir estetik arayış” (Erhan 1981) diyen Erhan, birinci kuşak (Nazım Hikmet), ikinci kuşak (Ahmet Arif) hattâ üçüncü kuşak (Ataol Behramoğlu) sosyalist gerçekçi şiire kolayca bağlanamaz.
Deneyenler İçin, Sevda Şiirleri, Ölüm Nedeni Bilinmiyor, Çağdaş Yenilgiler Ansiklopedisi gibi kitapları olan Ahmet Erhan, 80 sonrası şiirin toplumcu gerçekçi şairi olarak anılmaktadır. Fakat “şiirsel bilincimi belirleyen tek şey, Akdeniz bilincidirsanıyorum. Bu bilinç, dünyayı yorumlarken genel kategorilerin dışına çıkma; insanı tarihsel bir araç olarak görmeyen, köklerini geçmişten alan çağdaş bir hümanizma ve yeni bir estetik arayış” (Erhan 1981) diyen Erhan, birinci kuşak (Nazım Hikmet), ikinci kuşak (Ahmet Arif) hattâ üçüncü kuşak (Ataol Behramoğlu) sosyalist gerçekçi şiire kolayca bağlanamaz.
Soru 70
Kargı eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Özdemir İnce.
B
İsmet Özel.
C
Atilla İlhan.
D
Ataol Behramoğlu.
E
Avşar Timuçin.
Açıklama:
Özdemir İnce. Cevap A'dır.
Soru 71
'Bir Ermeni General' eseri aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Özdemir İnce.
B
Ataol Behramoğlu.
C
Avşar Timuçin.
D
Atilla İlhan.
E
İsmet Özel.
Açıklama:
Ataol Behramoğlu. Cevap B'dir.
Soru 72
Geceleyin bir koşu eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu.
B
Atilla İlhan.
C
Avşar Timuçin.
D
Egemen Berköz.
E
İsmet Özel.
Açıklama:
İsmet Özel. Cevap E'dir.
Soru 73
Çin Askeri eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
A. Behramoğlu.
B
İ. Özel.
C
Egemen Berköz.
D
Atilla İlhan.
E
Özdemir İnce.
Açıklama:
Egemen Berköz. Cevap C'dir.
Soru 74
Aşağıdaki şairlerden hangisi Mavera dergisi çevresi içinde yer alır?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu.
B
Süreya Berfe.
C
Özkan Mert.
D
Cahit Zarifoğlu.
E
İsmet Özel.
Açıklama:
Cahit Zarifoğlu. Cevap D'dir.
Soru 75
Hira eseri aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Arif Ay.
B
İsmet Özel.
C
Süreya Berfe.
D
Atilla ilhan.
E
Sezai Karakoç.
Açıklama:
Arif Ay. Cevap A'dır.
Soru 76
Eros ve Hgades eseri hangisine aittir?
Seçenekler
A
Enis Batur.
B
İsmet Özel.
C
Atilla İlhan.
D
Özdemir İnce.
E
Arif Ay.
Açıklama:
Enis Batur. Cevap A'dır.
Soru 77
Ateşli Kaval eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ahmet Erhan.
B
Ahmet Telli.
C
Adnan Özer.
D
Atilla İlhan.
E
Arif Ay.
Açıklama:
Adnan Özer. Cevap C'dir.
Soru 78
Ölüm Nedeni Bilinmiyor eseri hangisine aittir?
Seçenekler
A
Adnan Özer.
B
Atilla İlhan.
C
Ahmet Erhan.
D
Arif Ay.
E
Ahmet Telli.
Açıklama:
Ahmet Erhan. Cevap C'dir.
Soru 79
Üzgün Kediler Gazeli aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Haydar Ergülen.
B
Hasan Hüseyin.
C
Hilmi Yavuz.
D
Hakkı Zariç.
E
Hüseyin Atlansoy.
Açıklama:
Haydar Ergülen. Cevap A'dır.
Soru 80
I. Sosyalist ve kapitalist bağlamdaki iki kutuplu dünya algısı
II. Modernist poetikaların akılcı ve seçkinci tavırlarından doğan insana ve toplumlara yön verme iddiaları
III. Soğuk savaş dönemi şartları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1970-1980 arası dönemde edebiyatın ideolojilerle yoğun ilişkiye girmesini sağlayan etkenler arasında sayılabilir?
II. Modernist poetikaların akılcı ve seçkinci tavırlarından doğan insana ve toplumlara yön verme iddiaları
III. Soğuk savaş dönemi şartları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1970-1980 arası dönemde edebiyatın ideolojilerle yoğun ilişkiye girmesini sağlayan etkenler arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Bu dönemde edebiyatın ideolojilerle yoğun ilişkiye girmesini sağlayan etkenler, sosyalist ve kapitalist bağlamdaki iki kutuplu dünya algısı, modernist poetikaların akılcı ve seçkinci tavırlarından doğan insana ve toplumlara yön verme iddiaları ve soğuk savaş dönemi şartlarıdır.
Soru 81
I. Ataol Behramoğlu
II. Refik Durbaş
III. Sezai Karakoç
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri başlangıçta İkinci Yeni uzantısı sayılabilecek bir görüntü sergileyen şairler arasındadır?
II. Refik Durbaş
III. Sezai Karakoç
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri başlangıçta İkinci Yeni uzantısı sayılabilecek bir görüntü sergileyen şairler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
1970’in eşiğindeki yıllarda yeniden canlılık kazanmaya başlayan sosyalist şiirin temelleri Nazım Hikmet’e bağlanabilir. Ancak bu yıllarda dergilerde şiir yazmaya başlayan genç şairlerin harekete geçişlerinin ilk etkeni, Nazım’dan çok İkinci Yeni şiiridir. İsmet Özel, Ataol Behramoğlu, Süreyya Berfe, Egemen Berköz, Eray Canberk, Refik Durbaş, Güven Turan, Özkan Mert, Afşar Timuçin, Nihat Behram gibi şairler, başlangıçta İkinci Yeni uzantısı sayılabilecek bir görüntü sergilerler.
Soru 82
I. Duygusallığın yerine duyarlılığın öne çıkışı
II. Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi
III. Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1970'lerde yazılan şiirin genel özellikleri arasındadır?
II. Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi
III. Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1970'lerde yazılan şiirin genel özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Bu dönemde yazılan şiirin genel özellikleri arasında şunları sıralamak mümkündür:
1. Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi,
2. Duyarlılığın yerine duygusallığın öne çıkışı,
3. Biçimsel özellikler yerine, sınıf çatışması, toplumsal mücadele gibi genel ve
geniş kitlelerce paylaşılması istenilen tematik öğelerin belirleyici olması,
4. Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması,
5. İkinci Yeni akımı anlayışını reddederek Nazım Hikmet ve toplumcu-gerçekçi anlayışa bağlanılmak istenilmesi. 70’lerde yazılan toplumcu şiir ile 40 kuşağı toplumcu şairleri arasında benzerlik kurulabilir. Ancak 70’lerin toplumcu şiiri, tıpkı 40 kuşağı toplumcu şairlerinde olduğu gibi yalnızca biçimin dış öğesi olan dize düzeni gibi özellikleri bakımından Nazım Hikmet’in şiiriyle de benzerlik taşımaktadırlar.
1. Şiirin siyasal mücadelenin bir aracı olarak görülmesi,
2. Duyarlılığın yerine duygusallığın öne çıkışı,
3. Biçimsel özellikler yerine, sınıf çatışması, toplumsal mücadele gibi genel ve
geniş kitlelerce paylaşılması istenilen tematik öğelerin belirleyici olması,
4. Şiirin ses, imge gibi elementlerinin yerini, doğrudan söyleyişin alması,
5. İkinci Yeni akımı anlayışını reddederek Nazım Hikmet ve toplumcu-gerçekçi anlayışa bağlanılmak istenilmesi. 70’lerde yazılan toplumcu şiir ile 40 kuşağı toplumcu şairleri arasında benzerlik kurulabilir. Ancak 70’lerin toplumcu şiiri, tıpkı 40 kuşağı toplumcu şairlerinde olduğu gibi yalnızca biçimin dış öğesi olan dize düzeni gibi özellikleri bakımından Nazım Hikmet’in şiiriyle de benzerlik taşımaktadırlar.
Soru 83
Şiirleri içerik bakımından tasavvuf kültüründen gelen öz ile çağdaş bireyin insan, tabiat ve toplumla karşılaşmasını imgesel göndermelerle aktardığı gibi özellikle gelenekten beslenme konusunda pek çok klasik şairin şiirlerini çağın diliyle yeniden ve metinlerarası tekniğini kullanarak üreten özgün yapısıyla dikkat çeken şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Arif
B
Ebubekir Eroğlu
C
Güven Turan
D
Nihat Behram
E
Süreyya Berfe
Açıklama:
Şiirleri içerik bakımından tasavvuf kültüründen gelen öz ile çağdaş bireyin insan, tabiat ve toplumla karşılaşmasını imgesel göndermelerle aktardığı gibi özellikle gelenekten beslenme konusunda pek çok klasik şairin şiirlerini çağın diliyle yeniden ve metinlerarası tekniğini kullanarak üreten özgün yapısıyla dikkat çeken şair Ebubekir Eroğlu'dur.
Soru 84
İlk kitabı Eros ve Hgades (1973)’ten itibaren tarihin ve coğrafyanın çok çeşitli kültürlerinden beslenen, farklı yönlere savrulan, aklın ve kültürün yönettiği deneyimci bir şiir üreten şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Egemen Berköz
B
Enis Batur
C
İsmet Özel
D
Refik Durbaş
E
Turan Koç
Açıklama:
İlk kitabı Eros ve Hgades (1973)’ten itibaren tarihin ve coğrafyanın çok çeşitli kültürlerinden beslenen, farklı yönlere savrulan, aklın ve kültürün yönettiği deneyimci bir şiir üreten şair Enis Batur'dur.
Soru 85
Otmopoli’de Akşam, Planlar Kalıntı Olduğu Zaman, Muhafızgücü:1 Hayalgücü:
0 gibi eserlerin sahibi aşağıdakilerden hangi şairdir?
0 gibi eserlerin sahibi aşağıdakilerden hangi şairdir?
Seçenekler
A
Tarık Günersel
B
Refik Durbaş
C
İsmet Özel
D
Güven Turan
E
Cahit Koytak
Açıklama:
Otmopoli’de Akşam, Planlar Kalıntı Olduğu Zaman, Muhafızgücü:1 Hayalgücü:
0 gibi eserlerin sahibi Tarık Günersel'dir.
0 gibi eserlerin sahibi Tarık Günersel'dir.
Soru 86
I. 12 Eylül darbesinin ardından toplumsal-siyasal ortamın değişmesi şiir anlayışını da değiştirmiştir.
II. Poetik yönelimler açısından bu dönem şiirini eleştirmenler birçok gruba ayırmışlardır.
III. Şiir anlayışı söylevci-slogancı anlayışa doğru kaymıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1980 sonrası Türk şiiri için söylenebilir?
II. Poetik yönelimler açısından bu dönem şiirini eleştirmenler birçok gruba ayırmışlardır.
III. Şiir anlayışı söylevci-slogancı anlayışa doğru kaymıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1980 sonrası Türk şiiri için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
1980 sonrası Türk şiirini poetik yönelimler açısından imgeci, anlatımcı, mistik metafizikçi, gelenekselci, toplumcu gerçekçi, beatnik ve marjinalci, yeni garipçi şiir (Asiltürk 2006:V) olarak gruplandıran eleştirmenler bulunmasına rağmen, 1980’lerde yazılan Türk şiirinin genel özelliği 12 Eylül darbesinin ardından toplumsal-siyasal ortamın değişmesine paralel olarak şiir anlayışının söylevci-slogancı anlayıştan saf şiire doğru değişmesidir.
Soru 87
Ateşli Kaval, Çıngırağın Ölümü, Rüzgâr Durdurma Takvimi, Zaman Haritası
adlı şiir kitapları olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
adlı şiir kitapları olan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adnan Özer
B
Cevdet Karal
C
Hüseyin Atlansoy
D
Osman Konuk
E
Tuğrul Tanyol
Açıklama:
Ateşli Kaval, Çıngırağın Ölümü, Rüzgâr Durdurma Takvimi, Zaman Haritası
adlı şiir kitapları olan şair Adnan Özer'dir.
adlı şiir kitapları olan şair Adnan Özer'dir.
Soru 88
I. Attila İlhan
II. Behçet Necatigil
III. Hilmi Yavuz
Yukarıdakilerden ahngisi ya da hangileri Haydar Ergülen'deki 1980 öncesi siyasal merkezli katı şiir teorilerinin buharlaştığını gösteren yaklaşımların temelini atan şairlerdendir?
II. Behçet Necatigil
III. Hilmi Yavuz
Yukarıdakilerden ahngisi ya da hangileri Haydar Ergülen'deki 1980 öncesi siyasal merkezli katı şiir teorilerinin buharlaştığını gösteren yaklaşımların temelini atan şairlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
1980 öncesi siyasal merkezli katı şiir teorilerinin buharlaştığını gösteren yaklaşımlar, bu tarihten sonra sıkça görülmeye başlar. Ergülen’deki bu yaklaşımların temeli Behçet Necatigil, Attila İlhan, Hilmi Yavuz gibi şairlerle atılır. Örneğin daha şiir yolculuğunun başlarında yeni bir gerçekçilik anlayışının gelişmesini zorunlu gören Haydar Ergülen’in Necatigil’in naif gerçekçiliğinden, Attila İlhan’ın imgeci tutumundan, Hilmi Yavuz şiirinin imgeci, mitik (mistik) ve Marksist niteliğinden uzak olduğu söylenemez.
Soru 89
Şiirin ve şairin en çok ihtiyaç duyduğu şeyin metafizik algı olduğunu söyleyen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cahit Koytak
B
İhsan Deniz
C
Lale Müldür
D
Murathan Mungan
E
Osman Konuk
Açıklama:
Şiirin ve şairin en çok ihtiyaç duyduğu şeyin metafizik algı olduğunu söyleyen şair İhsan Deniz'dir.
Soru 90
1970-1980 arası Türk şiiri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Siyasal söylemin ve buna bağlı düşünsel eylemin, poetik niteliği geriye ittiği bir dönemdir.
B
Toplumsal söylemin ve buna bağlı düşünsel eylemin, poetik niteliği geriye ittiği bir dönemdir.
C
Siyasal söylemin ve buna bağlı düşünsel eylemin, politik niteliği geriye ittiği bir dönemdir.
D
Siyasal söylemin ve buna bağlı sanatsal eylemin, poetik niteliği geriye ittiği bir dönemdir.
E
Siyasal söylemin ve buna bağlı düşünsel eylemin, etik niteliği geriye ettiği bir dönemdir.
Açıklama:
Siyasal söylemin ve buna bağlı düşünsel eylemin, poetik niteliği geriye ittiği bir dönemdir.
Soru 91
1970’in eşiğinde yeniden canlılık kazanmaya başlayan sosyalist şiirin temelleri kime bağlanabilir?
Seçenekler
A
İsmet Özel
B
Ataol Behramoğlu
C
Nazım Hikmet
D
Süreyya Berfe
E
Nihat Behram
Açıklama:
Nazım Hikmet
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi 1970-1980 arası Türk şirinde II.Yeni uzantısı sayılabilecek şairlerden değildir?
Seçenekler
A
Egemen Berköz
B
Eray Canberk
C
Refik Durbaş
D
Güven Turan
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Sezai Karakoç
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi 1970-1980 arası Türk şirinde toplumcuların toplandığı dergilerden değildir?
Seçenekler
A
Yeni Gerçek
B
And
C
Devinim
D
Mavera
E
Halkın Dostları
Açıklama:
Mavera
Soru 94
Aşağıdakilerin hangisi 1970-1980 arası Türk şiirin en belirgin ortak kaynaklarındandır?
Seçenekler
A
Mistisizm
B
Mitoloji
C
Saf Şiir
D
Naturalizm
E
İdeolojiler
Açıklama:
İdeolojiler
Soru 95
Mavera dergisini hangi tarihte, nerede, kimler tarafından çıkarmıştır?
Seçenekler
A
1974, Ankara, Cahit Zarifoğlu- Rasim Özdenören- Akif İnan
B
1975, Ankara, Cahit Zarifoğlu- Rasim Özdenören- İsmet Özel
C
1976, Ankara, Cahit Zarifoğlu- Rasim Özdenören- Akif İnan
D
1977, Ankara, Cahit Zarifoğlu- Rasim Özdenören- Akif İnan
E
1978, Ankara, Cahit Zarifoğlu-Rasim Özdenören- Akif İnan
Açıklama:
1976, Ankara, Cahit Zarifoğlu- Rasim Özdenören- Akif İnan
Soru 96
1980 sonrası şiirindeki değişimde en önemli faktör nedir?
Seçenekler
A
12 Eylül darbesi
B
Sosyal değişim
C
Ekonomik algı
D
Siyasi olaylar
E
Dünyadaki değişim
Açıklama:
12 Eylül darbesi
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Adnan Özer’in şiir kitaplarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ateşli Kaval
B
Rüzgâr Durdurma Takvimi
C
Zaman Haritası
D
Sırat Şiirleri
E
Çıngırağın Ölümü
Açıklama:
Sırat Şiirleri
Soru 98
Hüseyin Atlansoy, Cahit Koytak ve Osman Konuk’un birlikte göründükleri dergilerin isimleri nelerdir?
Seçenekler
A
Diriliş, Türk Dili, Yönelişler, Hece
B
Varlık, Edebiyat, Yönelişler, Hece
C
Diriliş, Edebiyat, Yönelişler, Pazar Postası
D
Diriliş, Edebiyat, Ülkü, Hece
E
Diriliş, Edebiyat, Yönelişler, Hece
Açıklama:
Diriliş, Edebiyat, Yönelişler, Hece
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrasının ortak özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zaman zaman aruz veznini öne çıkararak bu vezne şiirlerinde yer vermesi.
B
İmgeye önem veren, sözü metafor ve metonimi teknikleri içerisinden söyleyerek anlamdan ziyade bir duyuş oluşturmaya çalışması.
C
Başta İkinci Yeni şiiri olmak üzere, Türk şiirinin çeşitli şair ve akımlarından yararlanması.
D
Dünyagörüşü ile şiirin gerektirdiği teknik arasında birini tercih etmek yerine şiirden taviz vermeye bir denge gözetmesi.
E
Yer yer halk ve Divan şiiri gelenekleriyle, dünya şiirinin çağdaş örnekleriyle ilişkiler kurması.
Açıklama:
Zaman zaman aruz veznini öne çıkararak bu vezne şiirlerinde yer vermesi.
Soru 100
İlk şiirini 1962'de Yelken dergisinde yayımlayan ve özellikle Yordam dergisindeki ürünleriyle tanınan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güven Turan
B
Ataol Behramoğlu
C
Refik Durbaş
D
İsmet Özel
E
Süreyya Berfe
Açıklama:
İlk şiirini 1962 yılında Yelken dergisinde yayımlayan Turan, şiirden başka roman, öykü ve eleştiri
türlerinde de eserler yazmıştır. Özellikle Yordam dergisindeki ürünleriyle tanındı.
türlerinde de eserler yazmıştır. Özellikle Yordam dergisindeki ürünleriyle tanındı.
Ünite 10
Soru 1
Batı düşünce hareketleri, ideolojileri ve poetikaları Cumhuriyet dönemi şiiri için önemli bir kaynak oluşturmuştur. Bu açıdan bakıldığında Batı’nın kültürel birikimlerinden biri olan Nev Yunanîlik anlayışı aşağıdaki şairlerimizden hangisinde görülmüştür?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Orhan Veli Kanık
C
Yahya Kemal Beyatlı
D
Nazım Hikmet Ran
E
Cahit Sıtkı Tarancı
Açıklama:
Cumhuriyet dönemindeki kuramsal sorunlar; gelenek, mitoloji, şiir anlayışları ve şiirin unsurlarını açıklayabileceksiniz.
Örneğin, Yahya Kemal’in Nev Yunanî, Nazım Hikmet’in ilerlemeci ve toplumcu, Necip Fazıl, Ahmet Hamdi Tanpınar, Cahit Sıtkı, Ahmet Muhip Dranas’ın sembolist, Orhan Veli’nin olgucu (pozitivist), İkinci Yeni’nin bilinç dışına önem veren tutumları,
önemli ölçüde Batı’nın bu kültürel birikimiyle ilişkilidir.
Örneğin, Yahya Kemal’in Nev Yunanî, Nazım Hikmet’in ilerlemeci ve toplumcu, Necip Fazıl, Ahmet Hamdi Tanpınar, Cahit Sıtkı, Ahmet Muhip Dranas’ın sembolist, Orhan Veli’nin olgucu (pozitivist), İkinci Yeni’nin bilinç dışına önem veren tutumları,
önemli ölçüde Batı’nın bu kültürel birikimiyle ilişkilidir.
Soru 2
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel
B
Mavi hareket
C
Sembolizm
D
Garip hareket
E
Toplumcu
Açıklama:
Cumhuriyet dönemindeki kuramsal sorunlar; gelenek, mitoloji, şiir anlayışları ve şiirin unsurlarını açıklayabileceksiniz.
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi kuşkusuz Garip hareketidir.
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi kuşkusuz Garip hareketidir.
Soru 3
Cumhuriyet dönemi türk şiirinde çoğunluğun yaşadığı, soluduğu canlı bir alt kültürü şiire taşıyarak; geleneğin ruhundan, zevkinden, biçiminden kurtulmak isteyen şairler kimlerdir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç ve arkadaşları
B
Fazıl Hüsnü Dağlarca ve arkadaşları
C
Nazım Hikmet ve arkadaşları
D
Yahya Kemal ve arkadaşları
E
Orhan Veli ve arkadaşları
Açıklama:
Cumhuriyet dönemindeki kuramsal sorunlar; gelenek, mitoloji, şiir anlayışları ve şiirin unsurlarını açıklayabileceksiniz.
Orhan Veli ve arkadaşlları, bunların yerine çoğunluğun yafladığı, soluduğu canlı bir alt kültürü şiire taşıyarak; geleneğin ruhundan, zevkinden, biçiminden kurtulmak isterler.
Orhan Veli ve arkadaşlları, bunların yerine çoğunluğun yafladığı, soluduğu canlı bir alt kültürü şiire taşıyarak; geleneğin ruhundan, zevkinden, biçiminden kurtulmak isterler.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi şiir ve mitoloji ilişkisi bağlamında başlangıçtan beri Türk şiirinin kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Kutadgu Bilig
B
Yusuf ile Züleyha
C
Tâcü-t-Tevârih
D
İskendernâme
E
Şehnâme
Açıklama:
Cumhuriyet dönemindeki kuramsal sorunlar; gelenek, mitoloji, şiir anlayışları ve şiirin unsurlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Aşağıdaki şairlerden hangileri 1960 kuşağında İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren dönemin zirve isimlerindendir?
Seçenekler
A
Afşar Timuçin-Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu-İsmet Özel
C
Egemen Berköz-Güven Turan
D
Refik Durbaş-Erdem Bayazıt
E
Süreyya Berfe-Turgay Gönenç
Açıklama:
Cahit Zarifoğlu ile İsmet Özel İkinci Yeni anlayışını en iyi değerlendiren şairler olarak kuşakları içerisinde öne çıkmış ve 60’lı yıllar şiirinin
zirvesini oluşturmuşlardır.
zirvesini oluşturmuşlardır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi 1960 kuşağı şairleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Erdem Bayazıt
C
Güven Turan
D
Hüseyin Atlansoy
E
Hüsrev Hatemi
Açıklama:
1960’lı yıllarda edebiyat ortamına adımını atanlar arasında şiirleriyle dikkati çeken şairler arasında Turgay Gönenç(1939), Afflar Timuçin (1939), Erdem Bayazıt (1939), Hüsrev Hatemi (1939), CahitZarifoğlu (1940), Egemen Berköz (1941), Ataol Behramoğlu (1942), Süreyya Berfe(1943), Refik Durbaş (1944), İsmet Özel (1944), ve Güven Turan (1944) yer alır. Hüseyin Atlansoy 1980 kuşağı şairlerindendir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi İsmet Özel’in ilk şiirini yayımladığı derginin adıdır?
Seçenekler
A
Devinim 60
B
Halkın Dostları
C
Papirüs
D
Yelken
E
Yeni Dergi
Açıklama:
İsmet Özel “Yorgun” adlı ilk şiirini Yelken dergisinde yayımladı (1963). Daha sonra Türk
Dili, Şiir SanatI, Papirüs, Yeni Dergi gibi yayIn organlarında Şiirlerini yayımlamaya
devam etti.
Dili, Şiir SanatI, Papirüs, Yeni Dergi gibi yayIn organlarında Şiirlerini yayımlamaya
devam etti.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisinde İsmet Özel’in toplumcu-gerçekçi akım içerisinde farklı bir yer edinmesini sağlayan şiirlerinin yer aldığı kitabının adı doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Cinayetler kitabı
B
Erbain/Kırk Yılın Şiirleri
C
Evet İsyan
D
Geceleyin Bir Koşu
E
Bir Yusuf Masalı
Açıklama:
İsmet Özel ikinci kitabı "Evet İsyan" da yer alan şiirleriyle dönemin toplumcu-siyasal eğilimlerinin şiirleştirilmesiyle
ilgi görmüş ve böylece toplumcu-gerçekçi akım içerisinde farklı bir yer edinmiştir.
ilgi görmüş ve böylece toplumcu-gerçekçi akım içerisinde farklı bir yer edinmiştir.
Soru 9
"Bir Gün Mutlaka" adlı şiir aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu
C
Erdem Bayazıt
D
Güven Turan
E
Refik Durbaş
Açıklama:
"Bir Gün Mutlaka” Ataol Behramoğlu'nun 1970'de yayımladığı şiir kitabına ismini veren şiiridir.
Soru 10
"Sesimi sesinin üstüne koyma
kara gecede, karanlıkta, acılı
yüreğimde yeşerdiyse de alevi ölümün
kan boğmadı daha korkuyu
kırılmadı kin ve öfkenin fidanı" dizeleri aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
kara gecede, karanlıkta, acılı
yüreğimde yeşerdiyse de alevi ölümün
kan boğmadı daha korkuyu
kırılmadı kin ve öfkenin fidanı" dizeleri aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ataol Behramoğlu
B
Cahit Zarifoğlu
C
Egemen Berköz
D
Refik Durbaş
E
Süreyya Berfe
Açıklama:
Soruda verilen dizeler Refik Durbaş'ın Hücremde Ay Işığı adlı şiirinden alıntıdır.
Soru 11
"Şiirlerinde imaja ve ayrıntılara önem veren, bireyin yalnızlık, hüzün gibi
duygularını işleyerek 60 Kuşağı şairlerinden ayrılır. Bu yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle
kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır."
Yukarıda belirtilen özelliklerde şiirler yazarak 60 kuşağı şairlerinden ayrılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
duygularını işleyerek 60 Kuşağı şairlerinden ayrılır. Bu yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle
kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır."
Yukarıda belirtilen özelliklerde şiirler yazarak 60 kuşağı şairlerinden ayrılan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Egemen Berköz
B
Güven Turan
C
Refik Durbaş
D
Süreyya Berfe
E
Turgay Gönenç
Açıklama:
Güven Turan, imaja ve ayrıntılara önem veren, bireyin yalnızlık, hüzün gibi
duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılır. Bu
yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle
kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır.
duygularını işleyen şiirleriyle 60 sonrasının diğer toplumcu şairlerinden ayrılır. Bu
yüzden içe dönük ve izlenimci olarak nitelendirilmiştir. Kısa, kesik söyleyişlerle
kendisine özgü bir lirizm yaratmıştır.
Soru 12
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına
itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Toplumcu gerçekçi anlayış
B
Saf-öz şiir anlayışı
C
Garip hareketi
D
Yedi meşaleciler
E
Beş hececiler
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi kuşkusuz Garip hareketidir. Bu tarz bir karşı çıkışı elbette Nazım Hikmet’in Resimli Ay dergisinde başlattığı “Putları Yıkıyoruz” kampanyasından bağımsız düşünemeyiz. Orhan Veli de, Ahmet Haşim, Yahya Kemal ve ikinci kuşak hececilerle temsil edilen dönemin edebiyat anlayışına ve bu anlayışın kültürel birikimine sert itirazlarda bulunur. Orhan Veli, söz sanatlarının, anlam sanatlarının, sanatlar arası etkileşimin tümünü reddeder.
Soru 13
Cumhuriyet dönemi boyunca oluşan şiir hareketlerinin ve şairlerin sorunlu olduğu konu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelenek ve gelenekle ilişki
B
Aruz vezni
C
Hece ölçüsü
D
Yabancı sözcükler
E
Yabancı şiir hareketleri
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi boyunca oluşan şiir hareketlerinin ve şairlerin temel sorunlarından birisi gelenek ve gelenekle ilişki konusu olmuştur. Şiirin kendi geleneğiyle ilişkisine özellikle temalar, biçimler ve üslup düzeyinde bakıldığında da Cumhuriyet dönemi şiirinin gelenekle farklı oranda ve nitelikte ilişkiler kurduğu görülür
Soru 14
Aşağıdaki şair topluluklarından hangisi Ziya Gökalp etkisiyle birlikte Türk tarihine ve efsanelerine açılmıştır?
Seçenekler
A
Toplumcu-gerçekçi şairler
B
Yedi Meşaleciler
C
Garipçiler
D
Halk şairleri
E
Beş Hececiler
Açıklama:
Beş Hececiler diye adlandırılan şairler, bir taraftan Ziya Gökalp’ten gelen etkilerle
Türk tarihine ve efsanelerine açılırlar. Türklerin tarihsel ve mitolojik hayatına uzanan şairlerden biri olan Orhan Seyfi Orhon’un “Peri Kızı ile Çoban Hikayesi” bu bağlamda anılması uygun olan bir şiirdir. Bu ve benzeri şiirlerde bir bakıma “öze dönüş” ideali vardır. ideal olan, kristalize edilmiş bir geçmişe, “altın çağ”a dönüştür.
Türk tarihine ve efsanelerine açılırlar. Türklerin tarihsel ve mitolojik hayatına uzanan şairlerden biri olan Orhan Seyfi Orhon’un “Peri Kızı ile Çoban Hikayesi” bu bağlamda anılması uygun olan bir şiirdir. Bu ve benzeri şiirlerde bir bakıma “öze dönüş” ideali vardır. ideal olan, kristalize edilmiş bir geçmişe, “altın çağ”a dönüştür.
Soru 15
Şeyh Bedreddin destanı aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet.
B
Orhan Veli.
C
Yahya Kemal.
D
Atilla İlhan.
E
Sezai Karakoç.
Açıklama:
Nazım Hikmet . Cevap A'dır.
Soru 16
Büyük Doğu kavramı aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet.
B
Necip Fazıl.
C
Sezai Karakoç.
D
Orhan Veli.
E
Atilla İlhan.
Açıklama:
Necip Fazıl. Cevap B'dir.
Soru 17
Osmanlı birikimine yeniden bakma ekseninde Diriliş kavramı aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet.
B
Necip Fazıl.
C
Orhan Veli.
D
Sezai Karakoç.
E
Yahya Kemal.
Açıklama:
Sezai Karakoç. Cevap D'dir
Soru 18
Aşağıdaki şairlerden hangisi olgucu- pozitivist anlamda değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet.
B
Ahmet Muhip Dranas.
C
Orhan Veli.
D
Necip Fazıl.
E
Yahya Kemal.
Açıklama:
Orhan Veli. Cevap C'dir.
Soru 19
Aşağıdaki şairlerden hangisi İlerlemeci- toplumcu anlamda değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet.
B
Yahya Kemal.
C
Sezai Karakoç.
D
Necip Fazıl.
E
Ahmet Muhip Dranas.
Açıklama:
Nazım Hikmet. Cevap A'dır.
Soru 20
Aşağıdaki şairlerden hangisi Nev Yunani anlamda değerlendirilir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Orhan Veli
C
Nazım Hikmet
D
Necip Fazıl
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Yahya KEMAL. CEVAP A'dır.
Soru 21
Aşağıdaki şairlerden hangisi sembolist manada değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Orhan Veli
B
Nazım Hikmet
C
Necip Fazıl
D
Turgut Uyar
E
Edip Cansever
Açıklama:
Necip Fazıl. Cevap C'dir.
Soru 22
Aşağıdaki şairlerden hangisinin ikinci yeni şiiri bağlamında bilinç dışına önem atfettiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Turgut Uyar
B
Nazım Hikmet
C
Orhan Veli
D
Yahya Kemal
E
Necip Fazıl
Açıklama:
TURGUT UYAR. Cevap A'dır.
Soru 23
Aşağıdaki şairlerden hangisi poetikasını folklorik ürünlerin anlam alanlarından çıkarmıştır??
Seçenekler
A
Nazım Hikmet
B
Necip Fazıl
C
Yahya Kemal
D
Orhan Veli
E
Bedri Rahmi
Açıklama:
Bedri Rahmi. Cevap E'dir.
Soru 24
Sonsuzluk Kervanı eseri aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Nazım HİKMET
B
Necip FAZIL
C
Orhan VELİ
D
Yahya KEMAL
E
Sezai KARAKOÇ
Açıklama:
Necip Fazıl. Cevap B'dir.
Soru 25
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi şıklardan hangisidir?
Seçenekler
A
Folklorik Hareket
B
Diriliş Hareketi
C
Garip Hareketi
D
Toplumcu Hareket
E
Materyalist Hareket
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi kuşkusuz Garip hareketidir.
Soru 26
Şiiri “mutlak hakikati aramak” şeklinde tarif ederek sembolizme islâmî öz kazandıran şair kimdir?
Seçenekler
A
Orhan Veli
B
Turgut Uyar
C
Necip Fazıl
D
Asaf Halet Çelebi
E
Ahmet Hâşim
Açıklama:
Necip Fazıl, şairliğinin ikinci aşamasında şiiri “mutlak hakikati aramak” şeklinde tarif ederek sembolizme İslâmî öz kazandırır.
Soru 27
“Şiirde Mana ve Vuzuh” adlı yazısında, şiirin asıl özelliğinin anlaşılmak değil duyulmak olduğunu söyleyen şair kimdir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl
B
Asaf Halet Çelebi
C
Ahmet Hâşim
D
Yahya Kemal
E
Ahmet Hamdi Tanpınar
Açıklama:
Ahmet Hâşim “Şiirde Mana ve Vuzuh” (Ahmet Hâşim 1921) adlı yazısında, şiirin asıl özelliğinin anlaşılmak değil duyulmak olduğunu söyler. Ona göre şiirin dili musiki ile söz arasında sözden ziyade musikiye yakındır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Ziya Gökalp ile açılan halk kültür ürünlerinden etkilenen şairlerden biridir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Ahmet Muhip Dranas
C
Ahmet Kutsi Tecer
D
Ece Ayhan
E
Orhan Veli
Açıklama:
Ahmet Kutsi Tecer
Soru 29
Nazım Hikmet, “Putları Yıkıyoruz” kampanyasını hangi dergide başlatmıştır?
Seçenekler
A
Varlık
B
Yeni Kitap
C
Diriliş
D
Diken
E
Resimli Ay
Açıklama:
Resimli Ay
Soru 30
Esâtîr adlı eserin konusu nedir ve yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Hatırat-Halit Ziya
B
Edebiyat Tarihi-Ziya Paşa
C
Eleştiri-Namık Kemal
D
Mitoloji- Şemsettin Sami
E
Edebiyat Teorisi-Recaizade Mahmut Ekrem
Açıklama:
Mitoloji- Şemsettin Sami
Soru 31
Modern insan problemini haber veren ilk şiirleri kim yazmıştır?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Yahya Kemal Beyatlı
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Necip Fazıl Kısakürek
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
Necip Fazıl Kısakürek
Soru 32
Garip şiirinin öyküdeki karşılığı hangi yazardır?
Seçenekler
A
Necati Cumalı
B
Ziya Osman Saba
C
Sait Faik Abasıyanık
D
Memduh Şevket Esendal
E
Mustafa Kutlu
Açıklama:
Sait Faik Abasıyanık
Soru 33
Cumhuriyet dönemi şiirinde bütünüyle mistik karakter taşıyan şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Mehmet Akif Ersoy
C
Sezai Karakoç
D
Cahit Zarifoğlu
E
Asaf Halet Çelebi
Açıklama:
Asaf Halet Çelebi
Soru 34
1940’lar, “küçük adam”ın hayatı olarak kavramlaştıran bir yaşama biçiminin ve anlayışının edebiyata girdiği yıllardır. Şiirde bu kavramı en çok hangi şair kullanmıştır?
Seçenekler
A
Orhan Veli
B
Nazım Hikmet
C
Atila İlhan
D
Ece Ayhan
E
Cemal Süreya
Açıklama:
Şiirde Orhan Veli, hikayede Sait Faik ve romanda Orhan Kemal bu “küçük adam”ların hayatlarını ortaya koyarlar.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Nazım Hikmet'in tarihsel bir kahramanı işlediği ve bir taraftan emek- sömürü problemini Batılı bir yaklaşımla ele alırken bir taraftan da bu problemi Osmanlı- Türk tarihi içinde değerlendirdiği eseridir?
Seçenekler
A
Taranta Babu'ya Mektuplar
B
Şeyh Bedreddin Destanı
C
Benerci Kendini Niçin Öldürdü?
D
Portreler
E
Gece Gelen Telgraf
Açıklama:
Nazım Hikmet, modern poetik algıların yanı sıra geleneksel olanla da bağ kurmak ister. Bu bağlamda halk kahramanlarına, halk hikayelerine yönelir. Tarihsel bir
kahraman olarak işlenen Şeyh Bedreddin Destanı’nda bir taraftan emek, sömürü
problemini Batılı bir yaklaşımla değerlendirir bir taraftan da bu problemi Osmanlı-Türk tarihi içinde ele almak ister. Bun nedenle yanıt B'dir.
kahraman olarak işlenen Şeyh Bedreddin Destanı’nda bir taraftan emek, sömürü
problemini Batılı bir yaklaşımla değerlendirir bir taraftan da bu problemi Osmanlı-Türk tarihi içinde ele almak ister. Bun nedenle yanıt B'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Nev-Yunanilik için doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Beş Hececilerde Nev-Yunani izlere rastlanır.
B
Yunan mitolojisi Osmanli şiirine doğrudan kaynaklık etmiştir.
C
Yahya Kemal hayatı boyunca bu akıma bağlı kalmıştır.
D
Bu akıma bağlı eserler doğal ve içtendir.
E
Bu akımın örneği olan "Elözi" şiiri Ceyhun Atuf'a aittir.
Açıklama:
Yunan mitleri Osmanlı şiirine doğrudan değil dolaylı kaynaklık etmiştir.Yahya Kemal başlarda Türklerin Yunan şiirinin varisi olduğunu savunmuşsa da zamanla bu fikrinden vazgeçmiş ve milli temalara yönelmiştir. Bu akıma bağlı eserler yapay, içtenlikten yoksun ve kitabîdir. Ancak Beş Hece topluluğunda bu akımın izlerini taşıyan şiirler vardır. Bu nedenle yanıt A'dır.
Soru 37
Ona göre şiirin dili musiki ile söz arasında sözden ziyade musikiye yakındır. Bu dil, bir açıklama vasıtası değil bir telkin vasıtasıdır. Bu bakımdan kelimeler, şiire anlam değerlerinden çok musiki değerleri ile girerler. Şiirin doğduğu yer, şuuraltıdır.
Aşağıdaki şairlerden hangisi yukarıda tanımlanan şekilde şiirler yazmış olabilir?
Aşağıdaki şairlerden hangisi yukarıda tanımlanan şekilde şiirler yazmış olabilir?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Orhan Veli
C
Nazım Hikmet
D
İlhan Berk
E
Ahmet Haşim
Açıklama:
Ahmet Hâşim “Şiiirde Mana ve Vuzuh” adlı yazısında, şiirin asıl özelliğinin anlaşılmak
değil duyulmak olduğunu söyler. Ona göre şiirin dili musiki ile söz arasında sözden ziyade musikiye yakındır. Bu dil, bir açıklama vasıtası değil bir telkin vasıtasıdır. Bu bakımdan kelimeler, şiire anlam değerlerinden çok musiki değerleri ile girerler. Şiirin doğduğu yer şuuraltıdır. Bu nedenle yanıt E'dir.
değil duyulmak olduğunu söyler. Ona göre şiirin dili musiki ile söz arasında sözden ziyade musikiye yakındır. Bu dil, bir açıklama vasıtası değil bir telkin vasıtasıdır. Bu bakımdan kelimeler, şiire anlam değerlerinden çok musiki değerleri ile girerler. Şiirin doğduğu yer şuuraltıdır. Bu nedenle yanıt E'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Necip Fazıl'ın şiir anlayışına uygun bir bilgidir?
Seçenekler
A
Sanatkarı insan ruhunun mühendisi olarak görmek gerekir.
B
Şiir uyku ile uyanıklık arasındaki seziştir.
C
Şiirin önemli kaynaklarından biri intibadır.
D
Şiir mutlak hakikatı arama yoludur.
E
Şiir müzik giydirilmiş zamandır.
Açıklama:
A seçeneğinde verilen bilgi Nazım Hikmet'i, B ve E seçeneğinde verilen bilgi Ahmet Hamdi Tanpınar'ı, C seçeneğinde verilen bilgi Asat Halet Çelebi'yi işaret eder. Şiir mutlak hakikati aramanın yoludur diyen şair ise Necip Fazıl'dır. Bu nedenle yanıt D'dir.
Soru 39
"Şiir tamamıyla manadan ibarettir. Mana fikirle karıştırmamalıdır. Şiirin manayla ilişkisi olduğu ne kadar kesinse, fikir ile ilişkisi olmadığı da o derece kesindir. Fikir söylemek nesrin yahut nazmın işidir, şiirin değil.”
Aşağıdaki şairlerden hangisi şiir anlayışını yukarıdaki sözlerle açıklamıştır?
Aşağıdaki şairlerden hangisi şiir anlayışını yukarıdaki sözlerle açıklamıştır?
Seçenekler
A
Yahya Kemal
B
Ahmet Haşim
C
Orhan Veli
D
Ahmet Hamdi Tanpınar
E
Necip Fazıl
Açıklama:
"Şiir tamamıyla manadan ibarettir. Mana fikirle karıştırmamalıdır. Şiirin manayla ilişkisi olduğu ne kadar kesinse, fikir ile ilişkisi olmadığı da o derece kesindir. Fikir söylemek nesrin yahut nazmın işidir, şiirin değil.” sözleri Orhan Veli Kanık'a aittir. Bu nedenle yanıt C'dir.
Soru 40
Nazım Hikmet, Türkiye’de sınıfların çatışmasına dayanan bir gelenek olmadığı halde, belki de ilk olarak emek, yoksulluk, sömürülme gibi temaları işlemeye başlar. 1925'ten 80'li yıllara kadar süren bu içerik "toplumculuk" olarak adlandırılır ve birçok şair “halk, emek, devrim” kavramları merkezinde şiirin temel işlevinin “toplumcu aydınlanma”yı sağlamak olduğunu düşünür.
Aşağıdaki şairlerden hangisi bu şairler arasında yer almaz?
Aşağıdaki şairlerden hangisi bu şairler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ahmet Muhip Dranas
B
Hasan Hüseyin Korkmazgil
C
Ahmet Arif
D
Egemen Berköz
E
Ataol Behramoğlu
Açıklama:
Nazım’dan sonra, “toplumcu edebiyat”ın önemli şairleri olan Hasan Hüseyin Korkmazgil, Ahmet Arif, A.Kadir, Afşar Timuçin, Egemen Berköz, Ataol Behramoğlu gibi şairler “halk, emek, devrim” kavramlar› merkezinde şiirin temel işlevinin “toplumcu aydınlanma”yı sağlamak olduğunu düşünürler.
Soru 41
Nazım Hikmet, Türkiye’de sınıfların çatışmasına dayanan bir gelenek olmadığı halde, belki de ilk olarak emek, yoksulluk, sömürülme gibi temaları işlemeye başlar. 1925'ten 80'li yıllara kadar süren bu içerik "toplumculuk" olarak adlandırılır ve birçok şair “halk, emek, devrim” kavramları merkezinde şiirin temel işlevinin “toplumcu aydınlanma”yı sağlamak olduğunu düşünür.
Aşağıdaki şairlerden hangisi bu şairler arasında yer almaz?
Aşağıdaki şairlerden hangisi bu şairler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ahmet Arif
B
A.Kadir
C
Afşar Timuçin
D
Egemen Berköz
E
Yavuz Bülent Bakiler
Açıklama:
Nazım’dan sonra, “toplumcu edebiyat”ın önemli şairleri olan Hasan Hüseyin Korkmazgil, Ahmet Arif, A.Kadir, Afşar Timuçin, Egemen Berköz, Ataol Behramoğlu gibi şairler “halk, emek, devrim” kavramlar› merkezinde şiirin temel işlevinin “toplumcu aydınlanma”yı sağlamak olduğunu düşünürler.
Soru 42
Nazım Hikmet, Türkiye’de sınıfların çatışmasına dayanan bir gelenek olmadığı halde, belki de ilk olarak emek, yoksulluk, sömürülme gibi temaları işlemeye başlar. 1925'ten 80'li yıllara kadar süren bu içerik "toplumculuk" olarak adlandırılır ve birçok şair “halk, emek, devrim” kavramları merkezinde şiirin temel işlevinin “toplumcu aydınlanma”yı sağlamak olduğunu düşünür.
Aşağıdaki şairlerden hangisi bu şairler arasında yer almaz?
Aşağıdaki şairlerden hangisi bu şairler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Afşar Timuçin
B
Hasan Hüseyin Korkmazgil
C
Ahmet Arif
D
Egemen Berköz
E
Attila İlhan
Açıklama:
Nazım’dan sonra, “toplumcu edebiyat”ın önemli şairleri olan Hasan Hüseyin Korkmazgil, Ahmet Arif, A.Kadir, Afşar Timuçin, Egemen Berköz, Ataol Behramoğlu gibi şairler “halk, emek, devrim” kavramlar› merkezinde şiirin temel işlevinin “toplumcu aydınlanma”yı sağlamak olduğunu düşünürler.
Soru 43
Bu şaire göre şiir, bir düşüncenin sonradan dile dökülmesi değildir. Büyük şiir, dilden yola çıkarak düşünür; şiirde, şairin öznelliği ile birlikte, dil düşünür, dil kendini arar, bulur ve kendini bazen yitirir. İmge dilden başllar ya da imge oluşumu dil ile başlar; imge dilin maddesinden türer.
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Fazıl Hüsnü Dağlarca
B
Orhan Veli
C
Attila İlhan
D
Behçet Necatigil
E
Hilmi Yavuz
Açıklama:
Fazıl Hüsnü Dağlarca'ya göre şiir, bir düşüncenin sonradan dile dökülmesi değildir. Büyük şiir, dilden yola çıkarak düşünür; şiirde, şairin öznelliği ile birlikte, dil düşünür, dil kendini arar, bulur ve kendini bazen yitirir. İmge dilden başllar ya da imge oluşumu dil ile başlar; imge dilin maddesinden türer.
Soru 44
Bu şaire göre şiir bütün özelliği edasında olan anlamdan ibarettir. Ancak şiirdeki anlam, fikir demek değildir. Şiir hayatı takip ve taklit eder; hayattaki değişmeleri takip etmeyen, ondaki dönüşümlere denk düşmeyen bir şiir, işlevsiz kalır. Yani tamamıyla manadan ibarettir.
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Orhan Veli
B
Attila İlhan
C
Hilmi Yavuz
D
Behçet Necatigil
E
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Açıklama:
Orhan Veli'ye göre şiir bütün özelliği edasında olan anlamdan ibarettir. Ancak şiirdeki anlam, fikir demek değildir. Şiir hayatı takip ve taklit eder; hayattaki değişmeleri takip etmeyen, ondaki dönüşümlere denk düşmeyen bir şiir, işlevsiz kalır. Yani tamamıyla manadan ibarettir.
Soru 45
Bu şaire göre şiir dil değil, sözdür. Dil halinde kalan şiir, kapalı; yani anlam belli olan, tek bir anlama gönderme yapan bir metin iken; söz haline gelmişse, anlamı açık, yani çok anlamlı, tek bir anlam ile sınırlı olmayan bir metindir.
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Hilmi Yavuz
B
Fazıl Hüsnü Dağlarca
C
Orhan Veli
D
Attila İlhan
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Hilmi Yavuz'a göre şiir dil değil, sözdür. Dil halinde kalan şiir, kapalı; yani anlam belli olan, tek bir anlama gönderme yapan bir metin iken; söz haline gelmişse, anlamı açık, yani çok anlamlı, tek bir anlam ile sınırlı olmayan bir metindir.
Soru 46
Bu şair, şiirde her şeyden önce anlam ve ses güzelliğini esas alır. Ona göre şiiri şiir yapan ögelerin başlında mana gelir. Şiir çok manalı olabilir de açık değildir. Ancak manayı bulmak da okuyucunun hazırlığına bağlı bir şeydir. Ayrıca şairin birçok noktalarda bir şeyin sürdürücüsü olması, eskiye yaslanması gerekir.
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Fazıl Hüsnü Dağlarca
B
Orhan Veli
C
Attila İlhan
D
Hilmi Yavuz
E
Behçet Necatigil
Açıklama:
Behçet Necatigil, şiirde her şeyden önce anlam ve ses güzelliğini esas alır. Ona göre şiiri şiir yapan ögelerin başlında mana gelir. Şiir çok manalı olabilir de açık değildir. Ancak manayı bulmak da okuyucunun hazırlığına bağlı bir şeydir. Ayrıca şairin birçok noktalarda bir şeyin sürdürücüsü olması, eskiye yaslanması gerekir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi İlhan Berk'in açıkladığı İkinci Yeni şiir anlayışının dayandığı ilkelerden biridir?
Seçenekler
A
Şiir günlük konuşma dilinde yazılmalıdır.
B
Şiir ilk okunuşta anlaşılmalıdır.
C
Şiir toplum için yazılmalıdır.
D
Şiir durağandır, gerilemez ve ilerlemez.
E
Şiir bir görüntü sanatıdır.
Açıklama:
İlhan Berk, Şairin Toprağı adlı kitabında hem İkinci Yeni şiirinin kuramsal temellerine ve ilkelerine hem de kendi anlayışına işaret eder. Ona göre: İkinci Yeni,
1) Victor Hugo’nun “şiir gerilemez, ilerlemez de ondan” sözüne karşı, Stephane
Mallarme’in “şiirde evrim” sözünü koyar. 2) İkinci Yeni, öyküye, hele yakalanabilir öyküye tam karşıttır. 3) İkinci Yeni, ilk okunuşta anlaşılan şiire de karşıdır. 4)
Önceden düşünülmüş, onun üstüne kurulmuş bir şiire de karşıdır; hele bilgesel şiir hiç değildir. 5) İkinci Yeni’nin kendinden önceki şiirden büyük ayrılığı anlam
anlayışındadır. İkinci Yeni, anlamı, düzyazıya özgü bilir. 6) İkinci Yeni’nin en
önemli ilkelerinden biri de soyut bir şiir dili anlayışıdır. Bunu konuşma diline karşı bir dil anlayışı diye de tarif edebiliriz. 7) İkinci Yeni, anlamdan çok görüntüye
bağlıdır. Bu bakımdan şiiri, bir görüntü sanatı olarak bile düşünüyor denebilir. 8)
İkinci Yeni’nin asıl ilkesi salt şiirden yana olmasıdır. Salt şiiri, Edgar Allan Poe’nun
şu sözüyle tanımlamak isterim: “şiir için, şiir.” Bu nedenle yanıt E'dir.
1) Victor Hugo’nun “şiir gerilemez, ilerlemez de ondan” sözüne karşı, Stephane
Mallarme’in “şiirde evrim” sözünü koyar. 2) İkinci Yeni, öyküye, hele yakalanabilir öyküye tam karşıttır. 3) İkinci Yeni, ilk okunuşta anlaşılan şiire de karşıdır. 4)
Önceden düşünülmüş, onun üstüne kurulmuş bir şiire de karşıdır; hele bilgesel şiir hiç değildir. 5) İkinci Yeni’nin kendinden önceki şiirden büyük ayrılığı anlam
anlayışındadır. İkinci Yeni, anlamı, düzyazıya özgü bilir. 6) İkinci Yeni’nin en
önemli ilkelerinden biri de soyut bir şiir dili anlayışıdır. Bunu konuşma diline karşı bir dil anlayışı diye de tarif edebiliriz. 7) İkinci Yeni, anlamdan çok görüntüye
bağlıdır. Bu bakımdan şiiri, bir görüntü sanatı olarak bile düşünüyor denebilir. 8)
İkinci Yeni’nin asıl ilkesi salt şiirden yana olmasıdır. Salt şiiri, Edgar Allan Poe’nun
şu sözüyle tanımlamak isterim: “şiir için, şiir.” Bu nedenle yanıt E'dir.
Soru 48
Faruk Nafız'a ait olan bu şiir yazıldığı dönemde pek çok şaire ufuk açmıştır. Bu şiirde köklü gurbet duygusu sezilir. Ferdi ve sosyal olanın iç içe geçtiği bir şiirdir. Aşağıdakilerden hangisi yukarıda özellikleri anlatılan şiirdir?
Seçenekler
A
Sanat
B
Han Duvarları
C
Çoban Çeşmesi
D
Memleket İsterim
E
Suda Halkalar
Açıklama:
İnsanı, coğrafyası ve hüznü ile “Han Duvarları” adlı şiir, o dönemde birçok şaire ufuk açmıştır. Bu şiirde ferdi ve sosyal seviyeler iç içe girer; nesnel ve öznel olan, madde ve mana olan bir birleşime tabi tutulur. Fakat şiiri oluşturan köklü gurbet duygusuna dikkat etmek gerekir. Bu ve buna benzer yanlarıyla şiir, temsili bir değer taşır. Bu nedenle yanıt B'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'u kutsallığından ve romantik düşselliğinden uzaklaştırıp yaşanılan günlük hayatın mekanı haline getirmek isteyen, "küçük adam"ın hayatını konu alan şiirler kaleme almış bir şairimizdir?
Seçenekler
A
Orhan Veli
B
Orhan Kemal
C
Sait Faik
D
Ece Ayhan
E
Edip Cansever
Açıklama:
İstanbul’u kutsallığından ve romantik düşselliğinden uzaklaştırıp, yaşanılan günlük hayatın mekânı haline getiren, öyküde Sait Faik ise şiirde Orhan Veli’dir. Bu nedenle yanıt A'dır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi toplumcu gerçekçi şairlerin aşk anlayışını anlatır?
Seçenekler
A
Aşk sosyal sorumluluktur.
B
Aşk tatmin edicidir.
C
Aşk tabii ve hayalidir.
D
Aşk ideolojik yoldaşlıktır.
E
Aşk ideal bir iyimserliktir.
Açıklama:
Nazım Hikmet’te ve ondan sonra gelen birçok “toplumcu gerçekçi” şairde aşkın ideolojik yoldaşlık boyutu öne çıkar. Aşk sosyal sorumluluktur düşüncesi Necip Fazıl'a, aşk tatmin edicidir Garip akımına, aşk hayalidir Servet-i Fünun'a, Aşk ideal ve iyimserdir Faruk Nafız'a aittir. Bu nedenle yanıt D'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi “İslâm’ı asrın idrakine söyletme” isteği ve “cehalet ve ataletin İslâm’ın özüne dönmekle aşılacağını” ifade etmesi ile Necip Fazıl’ın, Sezai Karakoç’un ve onlardan sonra gelen şairlerin öncüsü olan şairdir?
Seçenekler
A
Mehmet Emin Yurdakul
B
Enis Behiç Koryürek
C
Mehmet Akif Ersoy
D
Asaf Halef Çelebi
E
Orhan Veli Kanık
Açıklama:
“İslâm’ı asrın idrakine söyletme” isteği ve “cehalet ve ataletin İslâm’ın özüne dönmekle aşılacağını” ifade etmesi ile Necip Fazıl’ın, Sezai Karakoç’un ve onlardan sonra gelen şairlerin öncüsü olan şair Mehmet Akif Ersoy'dur. Bu nedenle yanıt C'dir.
Soru 52
Cumhuriyet dönemi içinde şiirleri bütünüyle mistik karakter taşıyan nerdeyse tek şairdir. "şiirlerimde Mistisizm Temayülü” başlıklı yazısında, şiirlerinin bir çoğunun Nirvana’ya davet veya Nirvana’ya nasıl erişileceğinin hikâyesi olduğunu söyler.
Yukarıda bahsedilen şair hangisidir?
Yukarıda bahsedilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Mehmet Akif Ersoy
C
Cahit Zarifoğlu
D
Sezai Karakoç
E
Asaf Halet Çelebi
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi içinde şiirleri bütünüyle mistik karakter taşıyan nerdeyse tek şairdir Asaf Halet Çelebi'dir. "Şiirlerimde Mistisizm Temayülü” başlıklı yazısında, şiirlerinin bir çoğunun Nirvana’ya davet veya Nirvana’ya nasıl erişileceğinin hikâyesi olduğunu söyler.
Soru 53
Şiirlerinin hem mekânsal hem de tematik bağlamda Sait Faik’in öykülerinin simetrileri olarak tarif edilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Nacip Fazıl Kısakürek
B
Ahmet Hamdi Tanpınar
C
Ziya Gökalp
D
Asaf Halet Çelebi
E
Orhan Veli
Açıklama:
Şiirde Orhan Veli, hikayede Sait Faik ve romanda Orhan Kemal “küçük adam”ların hayatlarını ortaya koyarlar. Sait Faik’in, “Dostlarımı, sevdiklerimi çarşı içlerinin kara çocuklarından seçtim. Her umumi, herkese açık yol, ahçı dükkânı, bahçe, kır benim oldu. Köylülerle beraber demir parmaklıklarına asılıp belediye gazinosunda saz dinledim.” şeklindeki sözleri edebiyatın bu yeni kaynağını gösterir. Orhan Veli’nin şiirleri, hem mekânsal hem de tematik bağlamda Sait Faik’in öykülerinin simetrisidirler.
Soru 54
Bu şaire göre şiir “her türlü menfaat endişesinden uzak, gayesini yalnız kendinde bulan bir mükemmeliyet”tir. Şiirin ayrı ayrı unsurları olduğu düşünülemez, mükemmel bir terkip olmak zorundadır.
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Yukarıda şiire bakış açısından bahsedilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Hamdi Tanpınar
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Orhan Veli
D
Nazım Hikmet
E
İlhan Berk
Açıklama:
Ahmet Hamdi Tanpınar için şiir, uyku ile uyanıklık arasında şuurlu sezişten doğar. Aslında bu seziş de, bir rüya halidir: “Uyanık bir gayret ve çalışma ile kurulan bir rüya”. Şiir “her türlü menfaat endişesinden uzak, gayesini yalnız kendinde bulan bir mükemmeliyet”tir. Şiirin ayrı ayrı unsurları olduğu düşünülemez, mükemmel bir terkip olmak zorundadır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi şiirin kendi geleneği ile ilişkisini anlatmak için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Kültürel gelenek
B
Edebi gelenek
C
Ekonomik gelenek
D
Siyasi gelenek
E
Dini gelenek
Açıklama:
Şiirin kendi geleneği ile ilişkisini edebi gelenek ifadesi anlatmaktadır.
Soru 56
Aşağıdaki şairlerden hangisi için halk kültürü ürünleri başlıca kaynak olarak kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Necip Fazıl Kısakürek
B
Asaf Halet Çelebi
C
İlhan Berk
D
Bedri Rahmi Eyüboğlu
E
Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Halk kültür ürünleri, Ahmet Kutsi Tecer, Bedri Rahmi Eyuboğlu, Cahit Külebi gibi şairlerle başlıca kaynak haline gelirler.
Soru 57
İkinci Yeni ile gelenek arasındaki ilişkinin boyutlarını, hangi noktalarda aramak daha doğru olur?
Seçenekler
A
Sembolik
B
Vezin
C
Manevi
D
Teknik
E
Kültürel
Açıklama:
İkinci Yeni ile gelenek arasındaki ilişkinin boyutlarını, teknik noktalarda aramak daha doğru olur.
Soru 58
Aşağıdaki şairlerden hangisi için mitoloji önemli bir kaynak değildir?
Seçenekler
A
İlhan Berk
B
Turgut Uyar
C
Ece Ayhan
D
İsmet Özel
E
Sezai Karakoç
Açıklama:
ikinci Yeni şairleri olarak anılan İlhan Berk, Turgut Uyar, Ece Ayhan gibi şairlerin şiirlerinde de mitoloji önemli bir kaynaktır. İkinci Yeni şiirinin, Pagan kültürün, Hristiyanlığın, Yahudiliğin, -hattâ az da olsa- İslâm’ın tarihsel ve mitolojik birikimine, kıssa kavrayışına hiç kasılmadan ve taraftar olmadan rahatlıkla uzanan bir yanı vardır. Sezai Karakoç’taki mitolojik ilgi gelenek anlayışıyla yakından ilgilidir.
Soru 59
Mavi Hareketi hangi şairin öncülüğünde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet
B
Attila İlhan
C
İsmet Özel
D
Necip Fazıl Kısakürek
E
Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Mavi Hareketi, Garip ve İkinci Yeni akımlarına eleştirel getiren ve Attila İlhan'ın öncülük ettiği bir harekettir.
Soru 60
Türk şiirindeki "memleket" meselesi hangi tarihi olay/döneme kadar geriye gitmektedir?
Seçenekler
A
Tanzimat
B
Islahat
C
Meşrutiyet
D
İstibdat
E
Cumhuriyet
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk şiirindeki “memleket” probleminin kökenini, Tanzimat yıllarına kadar uzatmak mümkündür.
Soru 61
Türk şiirinde genel olarak Marksizm merkezinden yayılan ideolojik yapıyı kuran Nazım Hikmet'in cumhuriyet dönemi Türk şiirine getirdiği düşünce/problem hangisidir?
Seçenekler
A
Sezgicilik
B
Toplumculuk
C
Hümanizm
D
Şehircilik
E
Mistisizm
Açıklama:
Türk şiirinde genel olarak Marksizm merkezinden yayılan ideolojik yapıyı kuran kuşkusuz Nazım Hikmet’tir. O, Türkiye’de sınıfların çatışmasına dayanan bir gelenek olmadığı halde, belki de ilk olarak emek, yoksulluk, sömürülme gibi temalar› işlemeye başlar. Nazım Hikmet’in getirdiği bu içerik 1925’lerden 1980’lere kadar, “sosyal realizm”, “toplumcu gerçekçilik” veya “toplumculuk” adlandırmasıyla Türk şiirinin en canlı problem alanı halinde yaşamaya devam eder.
Soru 62
Şiirde Orhan Veli, hikayede Sait Faik ve romanda Orhan Kemal'in ortaya koyduğu tema hangisidir?
Seçenekler
A
Şehir ve İnsan
B
Aşk
C
Din
D
Memleket
E
Küçük adamın hayatı
Açıklama:
1940’lar, “küçük adam”ın hayatı olarak kavramlaştırılan bir yaşama biçiminin ve anlayışının edebiyata girdiği yıllardır. Şiirde Orhan Veli, hikayede Sait Faik ve romanda Orhan Kemal bu “küçük adam”ların hayatlarını ortaya koyarlar.
Soru 63
Şiirde dini bir teslimiyet temasını benimseyerek kullanmayan şair hangisidir?
Seçenekler
A
Sezai Karakoç
B
Necip Fazıl Kısakürek
C
Ziya Osman Saba
D
Attila İlhan
E
Arif Nihat Asya
Açıklama:
Attila İlhan ateist bir şair olarak dini teslimiyet temasını benimseyerek kullanmayan bir şairdir.
Soru 64
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde yazdığı şiirlerin neredeyse tamamı mistik karakter taşıyan şair hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Arif
B
Ataol Behramoğlu
C
İsmet Özel
D
Asaf Halet Çelebi
E
Enver Gökçe
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi içinde şiirleri bütünüyle mistik karakter taşıyan nerdeyse bir tek şair vardır: Asaf Halet Çelebi.
Soru 65
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meşaleciler hareketi
B
Garip hareketi
C
İkinci yeniler hareketi
D
Beş hececiler hareketi
E
Hisarcılar hareketi
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde kendisinden önceki bütün şiir birikimine, anlayışına itiraz ederek var olmak isteyen şiir hareketi kuşkusuz Garip hareketidir.
Soru 66
Aşağıdaki Cumhuriyet dönemi şairlerinden hangisi Yunan Mitolojisinden yararlanmamıştır?
Seçenekler
A
Orhan Seyfi Orhon
B
Yahya Kemal Beyatlı
C
Salih Zekai Aktay
D
Mustafa Seyit Sütüven
E
Ceyhun Atuf Kansu
Açıklama:
Orhan Seyfi Orhon Yunan mitolojisinden yararlanmamıştır. Beş Hececiler diye adlandırılan şairler, bir taraftan Ziya Gökalp’ten gelen etkilerle Türk tarihine ve efsanelerine açılırlar. Türklerin tarihsel ve mitolojik hayatına uzanan şairlerden biri olan Orhan Seyfi Orhon’un “Peri Kızı ile Çoban Hikayesi” bu bağlamda anılması uygun olan bir şiirdir.
Soru 67
Cumhuriyet döneminde, genel olarak “poetika” içinde değerlendireceğimiz, şiirin tanımları, ögeleri, amacı etrafında çeşitli görüşler ve yoğun tartışmalar vardır. Hattâ sadece 1920’lerden 1950’lere kadarki zaman dilimine bu açıdan bakılsa Türk şiir tarihinin en renkli dönemi görülür.
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu durumu oluşturan etkenlerdendir?
I) Yeni ideolojilerin ortaya çıkışı
II) Gelenek anlayışındaki farklılaşmalar
III) Şiir dilinin musikiye yakın olması
IV) Şiirlerin vezin ile ifade edilmesi
V) Tematik problem alanlarının çoğalması
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu durumu oluşturan etkenlerdendir?
I) Yeni ideolojilerin ortaya çıkışı
II) Gelenek anlayışındaki farklılaşmalar
III) Şiir dilinin musikiye yakın olması
IV) Şiirlerin vezin ile ifade edilmesi
V) Tematik problem alanlarının çoğalması
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve V
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde, genel olarak “poetika” içinde değerlendireceğimiz, şiirin tanımları, ögeleri, amacı etrafında çeşitli görüşler ve yoğun tartışmalar vardır. Hattâ sadece 1920’lerden 1950’lere kadarki zaman dilimine bu açıdan bakılsa Türk şiir tarihinin en renkli dönemi görülür. Yeni ideolojilerin ortaya çıkışı, Batı şiirindeki kuramsal tartışmaların daha çabuk ve daha çeşitli olarak ülkeye girişi, gelenek anlayışındaki farklılaşmalar, tematik problem alanlarının çoğalması ve nitekim kişisel farklılıklar bu çeşitliği doğuran etkenler olarak belirlenebilirler.
Soru 68
Şiir, “kalpten geçen bir hadisenin lisan halinde tecelli edişidir; hissin birden bire lisan oluşu ve lisan halinde kalışıdır. Düşündüklerimizi vezinle ve lisanla ifade edişimiz şiir değildir. Bir mısraın şiir olup olmadığı gayet aşikârdır. Deruni ahenk ile ifade edilmişse şiirdir.
Yukarıda verilen şiir için söylenen sözler hangi yazara aittir?
Yukarıda verilen şiir için söylenen sözler hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Nazım Hikmet
B
Yahya Kemal
C
Necip Fazıl
D
Ahmet Hamdi
E
Orhan Veli
Açıklama:
Yahya Kemal için şiir, “kalpten geçen bir hadisenin lisan halinde tecelli edişidir; hissin birden bire lisan oluşu ve lisan halinde kalışıdır. Düşündüklerimizi vezinle ve lisanla ifade edişimiz şiir değildir. Bir mısraın şiir olup olmadığı gayet aşikârdır. Deruni ahenk ile ifade edilmişse şiirdir.
Soru 69
Bir düşüncenin sonradan dile dökülmesi değildir. Büyük şiir, dilden yola çıkarak düşünür; şiirde, şairin öznelliği ile birlikte, dil düşünür, dil kendini arar, bulur ve kendini bazen yitirir. İmge dilden başlar ya da imge oluşumu dil ile başlar; imge dilin maddesinden türer”. “Bütün şiirlerin tek tek özel tanımları vardır".
Yukarıdaki cümledeki şiir tanımı aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Yukarıdaki cümledeki şiir tanımı aşağıdaki şairlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fazıl Hüsnü Dağlarca
B
Nazım Hikmet Ran
C
Necip Fazıl Kısakürek
D
Orhan Veli Kanık
E
Yahya Kemal Beyatlı
Açıklama:
Fazıl Hüsnü Dağlarca’ya göre şiir, bir düşüncenin sonradan dile dökülmesi değildir. Büyük şiir, dilden yola çıkarak düşünür; şiirde, şairin öznelliği ile birlikte, dil düşünür, dil kendini arar, bulur ve kendini bazen yitirir. İmge dilden başlar ya da imge oluşumu dil ile başlar; imge dilin maddesinden türer” (Soysal 1999: 24).
“Bütün şiirlerin tek tek özel tanımları vardır (...)
“Bütün şiirlerin tek tek özel tanımları vardır (...)
Soru 70
Faruk Nafiz Çamlıbel'e ait "Han Duvarları" adlı şiir hangi tema ile yazılmıştır?
Seçenekler
A
Aşk teması
B
Mistisizm teması
C
Memleket teması
D
Sosyalizm teması
E
Dini duyarlılık teması
Açıklama:
Bu şiir hareketinin en önemli şairi kuşkusuz Faruk Nafiz Çamlıbel’dir. Anadolu’ya dönüş, Milli Mücadeleden sonraki zafer havası ve memleketi kalkındırma aşkı, Faruk Nafiz’de de yankısını bulur. Şair konuşma dilini önemser; daha gerçekçi ve milli şiirler yazmaya başlar. Memleket farklı halleriyle tasvir edilir.
İnsanı, coğrafyası ve hüznü ile “Han Duvarları” adlı şiir, o dönemde birçok şaire ufuk açmıştır. Bu şiirde ferdi ve sosyal seviyeler iç içe girer; nesnel ve öznel olan, madde ve mana olan bir birleşime tabi tutulur. Fakat şiiri oluşturan köklü gurbet duygusuna dikkat etmek gerekir.
İnsanı, coğrafyası ve hüznü ile “Han Duvarları” adlı şiir, o dönemde birçok şaire ufuk açmıştır. Bu şiirde ferdi ve sosyal seviyeler iç içe girer; nesnel ve öznel olan, madde ve mana olan bir birleşime tabi tutulur. Fakat şiiri oluşturan köklü gurbet duygusuna dikkat etmek gerekir.
Soru 71
Aşağıdakilerde hangisi ya da hangileri “halk, emek, devrim” temalarını şiirlerine konu alan şairlerdendir?
I) Hasan Hüseyin Korkmazgil
II) Ahmet Arif
III) Necip Fazıl Kısakürek
IV) Afşar Timuçin
V) Edip Cansever
I) Hasan Hüseyin Korkmazgil
II) Ahmet Arif
III) Necip Fazıl Kısakürek
IV) Afşar Timuçin
V) Edip Cansever
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve V
C
I, II ve IV
D
III, IV ve V
E
I, II ve III
Açıklama:
Nazım’dan sonra, “toplumcu edebiyat”ın önemli şairleri olan Hasan Hüseyin Korkmazgil, Ahmet Arif, A.Kadir, Afşar Timuçin, Egemen Berköz, Ataol Behramoğlu gibi şairler “halk, emek, devrim” kavramları merkezinde şiirin temel işlevinin “toplumcu aydınlanma”yı sağlamak olduğunu düşünürler.
Soru 72
1940’ların küçük adamının, küçük üreticiler, marjinaller arasında bir şair-avare olarak dolaştığını; 1950’lerin küçük adamının ise büyük şehirde, metropolün cangılında, insanlıktan umudunu kesme noktasına gelen bir melankolik gibi göründüğünü; yalnız, küskün ve umarsız olarak dolaştığını söyleyen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Necip Fazıl
B
Ahmet Oktay
C
Fazıl Hüsnü
D
Orhan Veli
E
Edip Cansever
Açıklama:
Ahmet Oktay 1940’ların küçük adamının, küçük üreticiler, marjinaller arasında bir şair-avare olarak dolaştığını; 1950’lerin küçük adamının ise büyük şehirde, metropolün cangılında, insanlıktan umudunu kesme noktasına gelen bir melankolik gibi göründüğünü; yalnız, küskün ve umarsız olarak dolaştığını söyler.
Soru 73
İlhan Berk, Cemal Süreya, Edip Cansever gibi İkinci Yeni şairlerinde belki de en rahat görülebilen tematik
değer aşağıdakilerden hangisidir?
değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşk
B
Sosyalizm
C
Mistisizm
D
Dini-Metafizik duyarlılık
E
Modern şehir ve insan
Açıklama:
İlhan Berk, Cemal Süreya, Edip Cansever gibi İkinci Yeni şairlerinde belki de en rahat görülebilen tematik değer, aşktır. Onların aşkları, modern şehrin içinde bir sevme eylemi, ruhsal ve tensel bir enerji kaynağı ve mitolojik bir evrenin özsuyu olarak vardır.