Cumhuriyet Dönemi Türk Nesri - Türk Dili ve Edebiyatı

Ünite 1

Soru 1

Nesirle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İlk edebî eserlerin hemen hepsi mensurdur.

Nazım dili nesre göre daha anlaşılırdır.

Nesir dilinde ahenk ve ritim kaygısı vardır.

Nesrin en küçük birimi cümledir.

Vezinli ve kafiyeli biçimde söylenmiş sözler mensurdur.

Açıklama:

Nesrin en küçük birimi; bir fikri, duyguyu, hareketi, işi, bir hüküm hâlinde ifade eden cümle’dir. Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi nesir örneklerinden biri değildir?

Kutadgu Bilig

Irk Bitig

Altun Yaruk

Prens Kalyanamkara ve Papam Kara Hikâyesi

Sekiz Yükmek

Açıklama:

Uygur dönemi nesri Maniheizm ve Budizm çerçevesinde şekillenen metinlerde (Irk Bitig, Altun Yaruk, Prens Kalyanamkara ve Papam Kara Hikâyesi, Sekiz Yükmek) ifadesini bulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 3

3 Kasım 1928’de gerçekleştirilen ve nesrin gelişmesine katkı sağlayan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Türk Dil Kurumu'nun kurulması

Harf devriminin gerçekleşmesi

Tarama Sözlüğü'nün yayımlanması

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin açılması

Türkiyat Enstitüsü'nün açılması

Açıklama:

Cumhuriyet sonrasında dil ve kültürümüzdeki en önemli gelişmelerin başında, 3 Kasım 1928’de gerçekleştirilen Harf Devrim gelir. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi 1940 sonrası Türk nesrinde gözlemlenen gelişmelerden biridir?

Nesir dilinde yabancı sözcüklerin kullanımı artmaya başlar.

Türk Dil Kurumu kurulur.

Şemsettin Sami Kamus-ı Türki'yi yayımlar.

Türkiyat Enstitüsü kurulur.

Yeni Lisan hareketinin etkileri devam eder.

Açıklama:

1940 ve sonrası Türk nesir dilinde çok fazla yabancı kelimeler yer almaya başlar. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisinde günlük nesir özellikleri görülür?

Biyografiler

Felsefe kitapları

Tabelalar

Seyahat yazıları

Terimler

Açıklama:

Günlük hayat içindeki nesrin bir başka kullanım alanı da reklam ve tabelalardır. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Dil için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

En yaygın iletişim aracıdır.

İnsanın bireysel ve sosyal yönden gelişmesinin temel dinamiklerinden biridir.

Bireyin ait olduğu milletin kültürel değerlerinden biridir.

Milletin kültür taşıyıcısıdır.

diiliciler tarafından oluşturulur.

Açıklama:

A,B,C,D seçeneklerinde söylenen dilin iletişim aracı, kültür taşıyıcısı ve değeri olduğu, bireyin yetişmesinde temel dinamiklerden olduğu bilgileri doğrudur.
Dili dilbilimciler tarafından değil, tarihin bilinmeyen dönemlerinde toplum tarafından anonim olarak oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Vatanın kendi gövde ve ruhunun Türkçe olduğuna dair ifadeler kime aittir?

Atatürk

Yahya Kemal

Mehmet Kaplan

Ali Canip Yöntem

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Açıklama:

"Türkçenin çekilmediği
yerler vatandır, ancak çekildiği yerler vatanlıktan
çıkar, vatanın kendi gövde ve ruhu Türkçedir.”
(Beyatlı, 1984, 84).
Türkçenin vatan olarak kabul edileceği fikri, Ömer Seyfettin ve Yahya Kemal'e aittir. soruda Ömer Seyfettin yer almamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Metin kavramının tanımı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Nesrin en küçük birimidir.

Okuyucuya estetik duygular kazandıran edebi yazıdır.

Gündelik dilin yazıya dökülmüş hâlidir.

Bir konuyu yazılı ya da sözlü olarak ifade etmede kullanılan anlam ve yapı bütünlüğü taşıyan söz bütünüdür.

Kelimelerin ve cümlelerin belirli bir düzen içinde bir araya getirilmesinden oluşan ölçülü ve kafiyeli yazıdır.

Açıklama:

Cümlelerin
mantıklı bir sıra içinde, anlam veya fikir çekirdeği etrafında toplanmasıise paragraf’ı; paragrafların
hem anlam hem yapı bakımından birlik ve bütünlüğü ise metin’i meydana getir. Bu nedenle metin; herhangi
bir konu veya olayın dil aracılığıyla-yazılı, sözlü veya basılı olarak- ifadesinden oluşan söz bütünüdür.
Kelimeler cümleyi, cümleler paragrafı, paragraflar metni oluşturur. Metin bir anlam ve yapı bütünlüğü taşır. Genellikle yazılı olmakla birlikte sözlü de olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Edebi nesir aşağıdaki türlerin hangisini kapsamaz?

Roman

Hikâye

Deneme

Masal

Makale

Açıklama:

Edebi nesirde estetik bir amaç vardır. Sanat kaygısı taşır; özneldir. Makale ise bütünüyle bilgiye, bilimsel araştırmalara dayalıdır; nesneldir.
Makale bilimsel bir yazı türüdür, sanat amacı taşımaz.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Tanzimat öncesi Türk edebiyatının en temel özelliği aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Ağırlıklı olarak şiirin etkisindedir ve şiir unsurları taşır.

Gelişmiş bir nesir edebiyatı vardır.

Halk hikâyeleri şiir biçiminde yazılır.

Didaktik ve ahlaki metinler nesir biçiminde yazılır.

Nesre edebi bir kıymet verilir.

Açıklama:

Tanzimat öncesi edebiyatta asıl olan şiirdir. İkinci planda kalan ve çoğu zaman edebî bir değer olarak
kabul edilmeyen nesir, şiirin etkisinde kalmıştır. Şiire oldukça uzak olan didaktik ve ahlaki metinlerin bile
manzum biçimde yazılması, bu durumun somut örneklerinden biridir. Tanzimat öncesi Türk edebiyatı şiir ağırlıklıdır ve nesir de şiir etkisindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi halk nesrine ait bir tür değildir?

Masallar

Efsaneler

Ağıtlar

Hikâyeler

Menkıbeler

Açıklama:

Halk nesri genellikle sözlüdür ve sonradan yazıya geçirilmiştir. Ağıtlar şiir biçimindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi süslü nesir için söylenemez?

Sanat endişesi taşır.

Divan şiiri etkisindedir.

Arapça-Farsça tamlamalarla dolu ağır bir dili vardır.

Sadece dini eserler için kullanılır.

Bol miktarda seci kullanılır.

Açıklama:

Veysî ve Nergisî’nin kalemlerinde en
üst noktaya ulaşan süslü nesir, Âşık Çelebi, Hasan
Çelebi, Sâlim, Safayî tezkirelerinde; Hoca Sadedin
ve Karaçelebizâde Abdülaziz tarihlerinde; Sinan
Paşa’nın Tazarrunâme’sinde örneklerini bulmuştur
Bu nesirle tarih kitapları da yazılmıştır. O yüzden sadece dini eserler yazılır denemez.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Tanzimat nesrinin ilk örneklerinin resmi yazışmalarda sadeliği esas almasında aşağıdakilerin hangisinin en önemli etken olduğu söylenebilir?

Islahat hareketlerindeki çabalarda halkın desteğini alma arzusu.

Batı nesrine duyulan özenti

Divan edebiyatının önemini kaybetmesi

Halkın bu yönde yönetimi zorlaması

Yeni edebi türlerin ortaya çıkması

Açıklama:

Tanzimat nesrinin ilk örnekleri resmî yazışmalardır.
Çeşitli alanlarda gereksinim duyulan “ıslahat”
hareketlerinde halkın desteğini almak isteyen yönetim,
bu konularda halkı bilgilendirmek ihtiyacını
duyar.
Islahat hareketleri yönetim tarafından gerçekleştirilmek istenmiştir. Yönetim de bunu halka anlatma ihtiyacı duymuştur. Yenilikçiler de esasen genellikle devlet memurlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Yeni Lisan hareketinin temel ilkeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Bazı istisnalar dışında Arapça ve Farsça tamlamaların kullanılmaması

Diğer Türk lehçelerinden ihtiyaç halinde yeni kelimeler alınması

Klişe örnekler dışında Arapça ve Farsça çoğul eklerinin kullanılmaması

İstanbul Türkçesinin yazı dili haline getirilmesi

Halkın benimsediği Arapça ve Farsça kelimelerin korunması ve söylendiği gibi yazılması

Açıklama:

Yeni lisan hareketinin temel ilkeleri sayılırken "Diğer Türk lehçelerinden kelime alınmaması" ifadesi kullanılmıştır.
Yeni Lisan hareketi Türk lehçelerinden kelime alınmasına karşıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Cumhuriyet Dönemi'nde Türk nesrinin gelişmesinde aşağıdaki olaylardan hangisi yoktur?

Romanda Realizm akımının ortaya çıkması

Harf Devrimi

Türk Dil Kurumunun kurulması

Basın-yayın olanaklarının gelişmesi

Dilde özleştirme çabaları

Açıklama:

Harf Devrimi, Türk Dil Kurumunun kurulması, basın-yayın olanaklarının gelişmesi, okuma yazma
ve okullaşma oranının artması, dilde özleştirme çalışmaları, Cumhuriyet Dönemi’nde dilin ve
nesrin gelişimini etkilemiştir.
Realizm akımının etkisi Cumhuriyet'ten önce de vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

"Millî his ile dil arasındaki bağ çok kuvvetlidir. Dilin millî ve zengin olması millî hissin inkişâfında başlıca müessirdir. Türk dili dillerin en zenginlerindendir, yeter ki bu dil şuurla işlensin" Dilin birey, toplum ve millet yaşamındaki rolü ve önemine ilişkin önemini anlatan yukarıdaki söz kime aittir?

Ömer Seyfettin

Mehmet Kaplan

Mustafa Kemal Atatürk

Ali Canip Yöntem

Yahya Kemal Beyatlı

Açıklama:

Dilin birey, toplum ve millet yaşamındaki rolü ve önemine ilişkin olarak pek çok şey söylenmiştir. Mustafa Kemal Atatürk, Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem, Yahya Kemal Beyatlı ve Mehmet Kaplan’ın dilin millet yaşamındaki önemini vurguladığı cümleleri vardır. Soruda verilen söz Atatürk'e aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Sözlükte “yayma, saçma, dağıtma” anlamına gelen Arapça kökenli .....kavram anlamı; “manzum olmayan söz veya yazı”dır.
Yukarıdaki tanımda yer alana boşluğu, aşağıdaki hangi kelime ile doğru olarak tamamlayabiliriz?

Trajedi

Nesir

Nazım

Destan

Halk şiiri

Açıklama:

Sözlükte “yayma, saçma, dağıtma” anlamına gelen Arapça kökenli “nesir”in kavram anlamı; “manzum olmayan söz veya yazı”dır. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Nesir kavramına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yazının gelişmesiyle ortaya çıkmıştır.

Kafiye ve vezni kullanır.

Manzumdur.

Ahenk endişesi vardır.

Ritim endişesi vardır.

Açıklama:

Nesrin gelişmesi, yazı dilinin gelişimine eş zamanlı bir seyir takip etmiştir. Nesrin en belirgin yönü ve temel şartı, ait olduğu dilin doğal hâli ve bu hâlin kuralları çerçevesinde hayat bulmuş olmasıdır. Nesir, “nazım”da vazgeçilemez olan kafiye ve vezni reddeder; yani manzum değildir. Onun varlık sebebi, taşıdığı anlamı, en açık ve anlaşılır biçimde ifade edebilmektir. Bir başka ifadeyle, nazımda ahenk-ritim endişesi daha ön planda yer alırken nesirde, düşüncelerin dilin doğal yapısı içindeki ifadesi önem kazanır. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi nesir birimidir?

Sözlü nesir

Yazılı nesir

Paragraf

Edebî nesir

Didaktik nesir

Açıklama:

Nesir, kendi içinde önce sözlü nesir, yazılı nesir; yazılı nesir de edebî nesir ve edebî olmayan (didaktik) nesir olmak üzere ikiye ayrılır. Paragraf ise nesrin türlerinden değil birimlerinden birisidir. Nesrin en küçük birimi; bir fikri, duyguyu, hareketi, işi, bir hüküm hâlinde ifade eden cümle’dir. Cümlelerin mantıklı bir sıra içinde, anlam veya fikir çekirdeği etrafında toplanması ise paragraf ’ı; paragrafların hem anlam hem yapı bakımından birlik ve bütünlüğü ise metin’i meydana getir. Öyleyse, doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Sanatlı ve güzel nesir hangi adı alır?

Nâsir

Münşi

Manzum

İnşâ

Nazım

Açıklama:

Nesir kavramı eski dilde “inşâ, mensûr, mensûre” kelimeleriyle karşılanırken yakın dönemde “düzyazı” kelimesiyle karşılanmaktadır. Nesir kavramı Türk edebiyatında, Tanzimat yıllarından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Ondan önceki dönemlerde büyük ölçüde “inşâ” kavramı tercih edilmiştir. Nesir yazarı demek olan “nâsir” yerine de “münşî” kavramı kullanılmıştır. Manzum ise nazım hâlinde; yani vezinli ve kafiyeli biçimde söylenmiş sözdür. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Sözlü edebiyat döneminin ilk nesir örnekleri aşağıdakilerden hangisidir?

Yenisey yazıtları

Orhun Yazıtları

Irk Bitig

Altun Yaruk

Savlar

Açıklama:

İslamiyet öncesi Türk nesrinin başlangıç tarihi hakkında kesin bir bilgiye ulaşmak oldukça zordur. Sözlü edebiyat devri ürünü durumundaki sav’ları, bu dönemin ilk nesir örnekleri olarak kabul etmek mümkündür. Yenisey (V. ve VI. yy.) ve -özellikle- Orhun Yazıtları (VIII. yy.), yazılı edebiyat dönemi Türk nesrinin ilk ve en önemli örnekleridir. Uygur dönemi nesri ise Maniheizm ve Budizm çerçevesinde şekillenen metinlerde (Irk Bitig, Altun Yaruk, Prens Kalyanamkara ve Papam Kara Hikâyesi, Sekiz Yükmek) ifadesini bulmuştur. Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Kutadgu Bilig hangi dönem nesrinin örneklerindendir?

İslamiyet öncesi

İslamiyet sonrası

Cumhuriyet dönemi

Tanzimat sonrası

Uygur dönemi

Açıklama:

Türk milletinin Orta Asya’dan Batı’ya doğru bir göç süreci içine girmesi, İslam dinini kabul etmesi, bu çerçevede söz konusu olan farklı kültürlerle karşılaşması, alfabe değiştirmesi ve yeni bir medeniyet dünyasına katılması gibi nedenler, IX.-XIV. yüzyıllar arasındaki dönemde Türk nesrinin önemli ölçüde duraklamasına neden olmuştur. Bununla birlikte İslamiyet’i kabul edişten bir süre sonra XI. yüzyılda Karahanlılar bölgesinde bu dönemin eserleri ortaya çıkmaya başlar. Bunların başında da Kutadgu Bilig, Atabetü’l-Hakâyık ve Divanu Lügati’t-Türk yer alır. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Halk edebiyatında nesir, büyük ölçüde sözlü geleneğe bağlıdır. Bazıları, üzerinden uzun zaman geçtikten sonra yazıya geçirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunun bir örneğidir?

Dede Korkut Hikâyeleri

Kâbusnâme

Mîzân’ül-Hak

Seyahatnâme

Tazarrunâme

Açıklama:

Bütünüyle halkın malı olan halk edebiyatı nesri, büyük ölçüde sözlü geleneğe bağlıdır. Ağızdan ağıza veya nesilden nesile sözlü olarak aktarılagelmiştir. Masallar, efsaneler, menkıbeler, hikâyeler, mizahi fıkralar, halk nesrinin belli başlı türlerini oluşturur. Halk nesrinin temel özelliği, halk dili ile ifade edilmiş olmasıdır. Bu nedenle açık, yalın ve doğaldır. Ancak söylendiği anda yazıya geçirilmediği için halk edebiyatı nesri üzerinde konuşmak zordur. Bazıları, üzerinden uzun zaman geçtikten sonra yazıya geçirilmiş ve günümüze ulaşma olanağı bulabilmiştir. Bunun en güzel örneği, XV. yüzyılın sonu ile XVI. yüzyılın başında yazıya geçirilmiş olan Dede Korkut Hikâyeleri’dir. Toplam on iki hikâyeden meydana gelen Dede Korkut Hikâyeleri’nde, manzum ve mensur anlatım iç içedir. Mensur kısımlar açık, yalın ama işlenmiş ve ahenkli bir dile sahiptir. Yer yer de kalıplaşmış ifadeler yer alır. Diğer şıklarda yer alan eserler ise divan edebiyatı ürünleridir. Doğru cevap A’ dır

Doğru Cevap: A

Soru 24

Divan edebiyatında görülen nesir türlerinden hangisi halk edebiyatının bazı unsurlarına benzerlik gösterir?

Sade nesir

Orta nesir

Süslü nesir

Edebî nesir

Didaktik nesir

Açıklama:

Yer yer divan nesrinin diğer türleri olan orta nesir ve süslü nesirde yer alan bir takım dil ve üslup özellikleri görülmesine rağmen sade nesrin temel niteliği, halk dili veya konuşma diline yakın özelliklere sahip olmasıdır. Yalınlık, açıklık, doğallık, düşünce ve olayların doğrudan doğruya ifadesi, sade nesrin asıl özellikleridir. Onda sanat yapma düşünce ve gayreti söz konusu değildir. Bu bakımdan, temel özelliği halk dili kullanmak olan ve bu nedenle açık, yalın ve doğal olarak tanımlanan halk nesrine benzerlik taşır. D ve E şıkları nesir türleri olmasına karşın divan nesri türlerinden değildir. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat sonrası Türk nesrine biçim veren Yeni Lisan Hareketi’ nin ilkelerindendir?

Farsça tamlamalar kullanılması

İstanbul Türkçesinin yazı dili olması

Yabancı unsur kaygısı bulunmaması

Sanatlı söyleyişleri esas alması

Sanatkâraneliği benimsemesi

Açıklama:

Tanzimat sonrası nesirdeki asıl planlı sadeleşme Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’ın II. Meşrutiyet’ten sonra (1911) başlattıkları Yeni Lisan ve Millî Edebiyat hareketiyle mümkün olur. Adı geçen hareketin temel düşüncesi şu ilkeler etrafında toplanır:

Arapça ve Farsça gramer kurallarına göre tamlama yapılmaması; bazı küçük ayrılıklar dışında (fevkalâde, darb-ı mesel, sevk-i tabiî gibi) Arapça ve Farsça tamlamaların kullanılmaması;
Arapça ve Farsça çoğul eklerinin (kâinât, inşaât, ahlak, müslüman gibi klişe hâline gelmişler müstesna) kullanılmaması;
Arapça ve Farsça edatların (ama, şayet, şey, keşke, lâkin, hem, hemen, henüz, yani müstesna) kullanılmaması;
Arapça ve Farsçadan dilimize geçmiş ve halk tarafından benimsenmiş (Türkçeleşmiş) kelimelerin korunması ve söylendiği gibi yazılması;
Konuşma dilinin özünü oluşturan İstanbul Türkçesinin yazı dili hâline getirilmesi;
Diğer Türk lehçelerinden kelime alınmaması;
Unutulmuş (arkaik) Türkçe kelimelerin diriltilmeye çalışılmaması.

Kısacası Yeni Lisan Hareketi’nin dilde yapmak istediği şey, Türkçeyi yabancı dil kurallarından ve halkın dilinde kullanmadığı yabancı kelimelerden temizlemek, konuşma dili ile yazı dili arasındaki ikilik ve uçurumu ortadan kaldırmak ve konuşma dilini yazı dili hâline getirmektir. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Cumhuriyet sonrası Türk nesri aşağıdakilerden hangisinin devamıdır?

Tanzimat öncesi nesir

Yeni Lisan sonrası nesir

Sade nesir

Orta nesir

Süslü nesir

Açıklama:

Cumhuriyet sonrası Türk nesri için bilinmesi ve belirtilmesi gereken şey, Tanzimat sonrası, özellikle Yeni Lisan ve Millî Edebiyat Hareketi sonucu oluşan nesrin devamı olmasıdır. 1923 öncesinden devralınan dil ve bu dil ekseninde var olan nesir, Cumhuriyet nesrinin temelini oluşturur. Bu gerçeğin en önemli nedeni, Cumhuriyet öncesi yazarlarının çoğunun hayatta olmaları yazma çalışmalarını sürdürmeleri ve Cumhuriyet öncesi dil anlayışının önemli bir değişme göstermeden devam etmesidir. Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Refik Halit, Yakup Kadri, Halide Edib, Memduh Şevket, Reşat Nuri, Ahmet Hikmet, Mehmet Emin, Yahya Kemal, Faruk Nafiz gibi Cumhuriyet öncesi yazar ve şairlerin kalemlerinde ilk olgun, kusursuz ve güzel örneklerini bulan XX. yüzyıl Türk nesri, aynı kişilerin Cumhuriyet Dönemi’nde kaleme aldıkları eserlerde daha da gelişip zenginleşir. Doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdaki paragraf Cumhuriyet Dönemi nesrinin hangi türünden alıntıdır?
Dillerin kendilerine özgü yasaları, eğilimleri, sorunları olduğu gibi, bütün dilleri kapsayan ortak yasalar, eğilimler ve sorunlar da vardır. İşte, dil dediğimiz bu çok yönlü, büyülü varlığı inceleyen, özellikle onun - aşağıda değineceğimiz- başlıca sorunlarına eğilen bilime dilbilim adını veriyoruz.

Edebî nesir

Günlük nesir

Bilimsel nesir

Süslü nesir

Orta nesir

Açıklama:

Bilimsel ve Öğretici Nesir: Cumhuriyet Dönemi nesrinin bir kolunu, bilimsel ve öğretici/eğitici özelliğe sahip metinler oluşturur. Felsefe, tarih, coğrafya, sosyoloji, psikoloji, ilahiyat, iktisat, fizik, kimya, biyoloji, tıp gibi bugün her biri bağımsız bir bilim dalı olan pek çok alanla ilgili bilgileri içeren kitap, makale ve bildiriler bilimsel nesir metinlerini oluştururlar. Çünkü insanlar çeşitli bilim alanlarındaki bilgi, buluş, fikir ve yorumlarını dille ifade ederler. Verilen paragraf da Doğan AKSAN’ ın Her Yönüyle Dil adlı dilbilim kitabından alıntıdır. Süslü nesir ve orta nesir, divan edebiyatı dönemi nesir sınıflandırılmasında kullanılan tanımlamalardır. Doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

I. Ait olduğu dilin doğal hâli ve bu hâlin kuralları çerçevesinde hayat bulur
II. Kafiye ve vezin önemlidir
III. Kıtalar halindedir
IV. Ritim ve ahenk endişesi taşımaz
V. Düzenli noktalama işaretleri kullanılır
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi nesrin özelliklerini doğru olarak tanımlamaktadır?

I,II, III

I, II, IV

I, III, IV

I, III, V

I, IV, V

Açıklama:

II. ve III. seçenekte verilen özellikler nesrin değil nazımın biçimsel özellikleridir ve çeldirici olarak kullanılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi edebi nesir türü içinde yer almaz?

Masal

Efsane

Makale

Menkıbe

Roman

Açıklama:

Edebî nesir; masal, efsane, menkıbe, halk hikâyesi, roman, hikâye, tiyatro, deneme gibi pek çok türü kapsar. Edebî olmayan nesir ise bilimsel ve didaktik eserler ile günlük hayatın değişik alanlarında karşımıza çıkar. Sanat endişesi taşımayan bu nesir, edebî nesre göre, daha açık ve açıklayıcıdır.Öncelik, bilgi ve değerlerin açık ve anlaşılır biçimde okuyucu/dinleyiciye aktarılmasıdır. Makale bir düşünce yazısıdır ve sanat endişesi taşımaz. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

"Sav"lar Türk nesrinin hangi dönemine ait sözlü eserleridir?

İslamiyet öncesi

İslamiyet sonrası

Tanzimat Öncesi

Tanzimat sonrası

Cumhuriyet dönemi

Açıklama:

İslamiyet öncesi Türk nesrinin başlangıç tarihi hakkında kesin bir bilgiye ulaşmak oldukça zordur. Sözlü edebiyat devri ürünü durumundaki sav’ları, bu dönemin ilk nesir örnekleri olarak kabul etmek mümkündür. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Divan Edebiyatında verilen orta nesir örneklerindendir?

Kutadgu Bilig

Mîzân’ül-Hak

Atabetü’l-Hakâyık

Divanu Lügati’t-Türk

Mecâlisü’n-Nefâis

Açıklama:

Zaman zaman süslü nesrin unsurlarına da bünyesinde yer veren,bu nedenle halkın konuşma dilinden uzaklaşan orta nesirde temel amaç, sanat yapmaktan çok
düşüncenin okuyucuya iletilmesidir. Nâimâ’nın Tarih’i, Katip Çelebi’nin Mîzân’ül-Hak’ı, EvliyaÇelebi’nin Seyahatnâme’si, Koçi Bey’in Risale’si ve
bazı dinî eserler, fetvalar, sefaretnameler, orta nesrin örnekleridir. Diğer seçeneklerde verilen eserler İslamiyet sonrası nesrin ilk örnekleridir. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıda dil ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Dilin temel varlık sebebi insanlar arasında iletişimi sağlamaktır.

Dil basit bir iletişim aracıdır.

Dil ile varlıkları tanır, düşünür, hayal kurarız.

Dil konuşulan toplumunun kültürel değerlerini taşır.

Dil birey ile millet arasında kurulan iletişimin en önemli köprüsüdür.

Açıklama:

Dilin temel varlık sebebi, insanlar arası iletişimi sağlamaktır. En basitinden en karmaşığına, en soyutundan en somutuna, en önemlisinden en önemsizine kadar her türlü dertlerimizi, sıkıntılarımızı, isteklerimizi, arzularımızı, düşüncelerimizi, ümitlerimizi, hayallerimizi, tepkilerimizi karşımızdaki insanlara dil vasıtasıyla anlatırız. Bununla birlikte dil, sadece basit bir iletişim aracı değildir ve bu dar çerçeveye sıkıştırılamaz. Unutmamak gerekir ki insan, dille varlıkları tanır, dille düşünür, dille inanır, dille dua eder, dille hayal kurar, dille rüya görür ve kendisini dille ifade eder. Dilin birey açısından bir başka önemli yanı, ait olduğu ve dilini konuştuğu milletin kültürel değerlerinden biri olmasıdır. Onun içindir ki dil, birey ile millet arasında kurulması kaçınılmaz olan iletişimin en sağlam ve en sağlıklı köprüsüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 33

“Milletimiz nasıl Türklük, vatanımız nasıl Türkiye ise lisanımız da Türkçedir. Türkçe bizim manevî ve mukaddes vatanımızdır. Manevî vatanın istiklâli, kuvveti resmî ve millî vatanımızın istiklâlinden daha mühimdir.” sözü kime aittir?

Ali Canip Yöntem

Mustafa Kemal Atatürk

Mehmet Kaplan

Ömer Seyfettin

Yahya Kemal Beyatlı

Açıklama:

Dilin birey, toplum ve millet yaşamındaki rolü ve önemine ilişkin olarak pek çok şey söylenmiştir. Ömer Seyfettin: “Milletimiz nasıl Türklük, vatanımız nasıl Türkiye ise lisanımız da Türkçedir. Türkçe bizim manevî ve mukaddes vatanımızdır. Manevî vatanın istiklâli, kuvveti resmî ve millî vatanımızın istiklâlinden daha mühimdir. Çünkü vatanını kaybeden bir millet eğer lisanına ve edebiyatına hâkim kalırsa mahvolmaz, yaşar ve yine bir gün gelir siyasî istiklâlini kazanır, düşmanlarından intikamını alır. Fakat bir millet lisanını bozar, kaybederse, hatta siyasî hâkimiyeti bâkî kalsa bile tarihten silinir.” Sözleriyle dilin önemi ve rolünü açıklamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

I- Ait olduğu dilin doğal hali çerçevesinde hayat bulur.
II- Ahenk-ritim göz önünde bulunarak kaleme alınır.
III- Süslü, kafiyeli bir dili reddeder.
IV- Düzenli noktalama işaretleri okuyucunun rahat okumasına yardımcı olur.
V- Manzum halinde yazılır.
Yukarıdakilerden hangisi/leri nesrin özelliklerindendir?

I-III-IV

I-III-IV-V

II-IV-V

I-III-IV-V

I-II-IV-V

Açıklama:

Nesrin en belirgin yönü ve temel şartı, ait olduğu dilin doğal hâli ve bu hâlin kuralları çerçevesinde hayat bulmuş olmasıdır. Nesir, “nazım”da vazgeçilemez olan kafiye ve vezni reddeder; yani manzum değildir. Ayrıca mısralar hâlinde değil, düz cümleler hâlindedir. Öte yandan nesir dili, nazım diline göre çok daha açık ve açıklayıcıdır. Onun varlık sebebi, taşıdığı anlamı, en açık ve anlaşılır biçimde ifade edebilmektir. Bir başka ifadeyle, nazımda ahenk-ritim endişesi daha ön planda yer alırken nesirde, düşüncelerin dilin doğal yapısı içindeki ifadesi önem kazanır. Düzenli noktalama işaretleri, nesrin okuyucu tarafından daha rahat anlaşılmasını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk Nesri ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Başlangıç tarihi ile ilgili kesin bilgiye ulaşmak zordur.

İlk örnekler Dede Korkut Hikayeleri’dir.

Yenisey ve Orhun Yazıtları yazılı edebiyat dönemi ilk örnekleridir.

Orhun Yazıtları sade ve açık bir dille yazılmıştır.

Uygur Dönemi nesri Maniheizm ve Budizm çerçevesinde şekillenmiştir.

Açıklama:

İslamiyet öncesi Türk nesrinin başlangıç tarihi hakkında kesin bir bilgiye ulaşmak oldukça zordur. Sözlü edebiyat devri ürünü durumundaki sav’ları, bu dönemin ilk nesir örnekleri olarak kabul etmek mümkündür. Yenisey (V. ve VI. yy.) ve -özellikle- Orhun Yazıtları (VIII. yy.), yazılı edebiyat dönemi Türk nesrinin ilk ve en önemli örnekleridir. Sade, açık ve işlek bir dile sahip olan Orhun Yazıtları, Bilge Tonyukuk ve Yolluğ Tigin tarafından yazılmıştır. Uygur dönemi nesri ise Maniheizm ve Budizm çerçevesinde şekillenen metinlerde (Irk Bitig, Altun Yaruk, Prens Kalyanamkara ve Papam Kara Hikâyesi, Sekiz Yükmek) ifadesini bulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdaki saha-eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Kısas-ı Embiya- Altınordu

Mecalisü’n-Nefais- Harezm

Şecere-i Türk- Karahan

Kodeks Komanikus- Altınordu

Muhakemetü’l Lügateyn- Karahan

Açıklama:

Türk nesrinin önemli ölçüde duraklamasına neden olmuştur. Bununla birlikte İslamiyet’i kabul edişten bir süre sonra XI. yüzyılda Karahanlılar bölgesinde bu dönemin eserleri ortaya çıkmaya başlar. Bunların başında da Kutadgu Bilig, Atabetü’l-Hakâyık ve Divanu Lügati’t-Türk yer alır. Daha sonra Harezm sahasına ait Rabguzî’nin Kısas-ı Embiyâ’sı, Altınordu sahasına ait Kerderli Mahmud b. Ali’nin Nehcü’l-Ferâdis’i, Altınordu sahasına ait Kodeks Komanikus, Çağatay sahasına ait Ali Şir Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâis ve Muhakemetü’l Lugateyn’i, Ebulgazi Bahadır Han’ın Şecere-i Türk ve Şecere-i Terâkime’si ve ilk Kur’ân tercümeleri, İslami dönemin ilk nesir örnekleri olarak anılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

I- Kur’an tefsirleri
II- Tazarruname
III- Menakıpnameler
IV- Fütüvvetname
V- Halk hikayeleri
Yukarıdakilerden hangisi/leri sade nesire örnek olarak gösterilebilir?

I-III-V

I-III-IV

II-III-IV-V

I-III-IV-V

I-II-III-IV

Açıklama:

Kur’ân tefsirleri, hadis kitapları, menkıbevi İslam tarihleri, fütüvvetnameler, menakıpnameler, gazavatnameler, dinî-destani halk kitapları, halk hikâyeleri, halka mahsus tasavvuf, ahlak kitapları, sade nesrin hâkim olduğu eserlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan ve Milli Edebiyat hareketinin temel ilkelerinden biri değildir?

Arapça ve Farsça gramer kurallarına göre tamlama yapılmaması

Diğer Türk lehçelerinden kelime alınmaması

Konuşma dilinin özünü oluşturan İstanbul Türkçesi’nin yazı dili hâline getirilmesi

Arapça ve Farsçadan dilimize geçmiş ve halk tarafından benimsenmiş kelimelerin korunması ve söylendiği gibi yazılması

Resmi yazışmalarda eski dil ögelerinin kullanılmaya devam edilmesi

Açıklama:

Yeni Lisan ve Milli Edebiyat hareketinin temel düşüncesi şu ilkeler etrafında toplanır:

Arapça ve Farsça gramer kurallarına göre tamlama yapılmaması; bazı küçük ayrılıklar dışında (fevkalâde, darb-ı mesel, sevk-i tabiî gibi) Arapça ve Farsça tamlamaların kullanılmaması;
Arapça ve Farsça çoğul eklerinin (kâinât, inşaât, ahlak, müslüman gibi klişe hâline gelmişler müstesna) kullanılmaması;

Arapça ve Farsça edatların (ama, şayet, şey, keşke, lâkin, hem, hemen, henüz, yani müstesna) kullanılmaması;

Arapça ve Farsçadan dilimize geçmiş ve halk tarafından benimsenmiş (Türkçeleşmiş) kelimelerin korunması ve söylendiği gibi yazılması;
Konuşma dilinin özünü oluşturan İstanbul Türkçesinin yazı dili hâline getirilmesi;
Diğer Türk lehçelerinden kelime alınmaması;

• Unutulmuş (arkaik) Türkçe kelimelerin diriltilmeye çalışılmaması

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi’nde dilin ve nesrin gelişmesinde etkili olan etmenlerden biri değildir?

Unutulmuş Türkçe kelimelerin diriltilmeye çalışılması

Harf Devrimi

Türk Dil Kurumu’nun kurulması

Basın-yayın olanaklarının gelişmesi

Okuma-yazma ve okullaşma oranının artması

Açıklama:

Harf Devrimi, Türk Dil Kurumunun kurulması, basın-yayın olanaklarının gelişmesi, okuma-yazma ve okullaşma oranının artması, dilde özleştirme çalışmaları, Cumhuriyet Dönemi’nde dilin ve nesrin gelişimini etkilemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

I- Dil ve dil unsurlarının farklı biçimde kullanılması
II- Yeni ve orijinal tamlamalara dönüştürülmesi
III- Farklı anlam değerleri yüklenmesi
IV- Ses, çağrı ve duygu değerlerinin farklılaşması
V- Farklı sanat endişeleri peşine düşülmesi
Yukarıdakilerden hangisi/leri Cumhuriyet Dönemi edebiyat eserlerinde kullanılan dilin günlük dilden farklılaşmasının nedenlerindedir?

II-III-IV

I-II-III-V

I-III-IV-V

I-II-III-IV

II-III-IV-V

Açıklama:

Cumhuriyet nesrinin en geniş, en zengin kısmını edebî nesirler oluşturur. Belli bir sanat endişesi ve yeteneğine sahip yazarların kaleminden çıkan edebî nesirler, diğer amaçlarının yanında, okuyucuya estetik haz vermek amacıyla kaleme alınırlar. Onlarda dil, olabildiğince kusursuz ve hatasız bir biçimde kullanılır. Kelimelere temel anlamlarının yanında bilinen veya bilinmeyen yan anlamlar yüklenir. Benzetme, istiare, tezat, mecaz, kinaye gibi çeşitli edebiyat sanatlarına sahip olan dil, günlük dilin çok üstünde bir zenginlik ve derinlik kazanır. Bir başka ifadeyle edebiyat eserinde dil, günlük dille aynı kaynaktan beslenmesine veya aynı dil unsurlarını kullanmasına rağmen, ondan oldukça farklı ve başka bir dildir. Söz konusu farklılık, dil veya dil unsurlarının farklı biçim ve tarzda kullanılmasından; onlara farklı anlam, ses, çağrışım ve duygu değerleri yüklenmesinden; onların yeni ve orijinal tamlamalara dönüştürülmesinden kaynaklanır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat nesrinin gelişiminde katkısı bulunan kişilerden biri değildir?

Şinasi

Ahmet Vefik Paşa

Namık Kemal

Sinan Paşa

Ziya Paşa

Açıklama:

Şinasi, Ahmet Vefik Paşa, Ahmet Mithat Efendi, Şemsettin Sami, Namık Kemal, Ziya Paşa gibi yazarlar, Tanzimat nesrinin oluşmasında önemli katkıları bulunan isimlerdir. Sinan Paşa ise Süslü Nesir döneminde eser vermiş bir yazardır. bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

I. Tek parti döneminde güçlenen Öz Türkçecilik çalışmaları II. Küreselleşme olgusu III. Arapça ve Farsça kelimelerdeki artışın sağlanması IV. Nesir dilinde çok fazla yabancı kelimelerin yer alması Aşağıdakilerden hangisi 1940 ve sonrası dönem Türk Nesrinin temel özelliklerini doğru olarak tanımlamaktadır?

I ve II

I,II,III

I, II, IV

II, III, IV

III, IV

Açıklama:

III. seçenekte verilen bilgi yanlıştır çünkü 1940 sonrası Türk nesrinde birtakım gelişme ve değişmeler olur. Bu değişmelerin başında, Arapça ve Farsça kökenli kelimelerin atılıp yerine türetilen yeni kelimelerin nesir dilinde yer alması gelir. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Ülkemizin en mühim kültür sorununu dil sorunu olarak gören ve bu sorun çözülmeden kültürle ilgili diğer mesellerin hâlledilmesinin mümkün olmadığını savunan kişi kimdir?

Ali Canip Yöntem

Mustafa Kemal Atatürk

Yahya Kemal Beyatlı

Mehmet Kaplan

Ömer Seyfettin

Açıklama:

Mehmet Kaplan: “Türkiye’nin en mühim kültür davası, hiç şüphesiz, dil davasıdır. O, bütün davaların başında gelir. Onu hâlletmedikçe, kültürle alâkalı diğer meselleri hâlletmeye imkân yoktur.” (Kaplan,1988, 66). Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Seçeneklerden hangisi dilin farklı kullanımlarından birisi değildir?

Bilim dili

Basın dili

Edebiyat dili

Günlük dil

Mensur dil

Açıklama:

Yüzyıllar içinde yaşamın hemen her alanında kullanılarak gelişip zenginleşen dilin birçok farklı kullanımı söz konusudur. Bunlar:
Sözlü Dil/Konuşma Dili, Yazılı Dil/Yazı Dili, Manzum Dil, Mensur Dil, Günlük Dil, Edebiyat Dili ve Bilim Dilidir. Basın dili bu kullanımlardan birisi değildir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Seçeneklerden hangisi edebî olmayan nesir türlerindendir?

Halk hikayesi

Tiyatro

Köşe yazısı

Deneme

Efsane

Açıklama:

Edebî nesir; masal, efsane, menkıbe, halk hikâyesi, roman, hikâye, tiyatro, deneme gibi pek çok türü kapsar. Edebî olmayan nesir ise bilimsel ve didaktik eserler ile günlük hayatın değişik alanlarında karşımıza çıkar. Sanat endişesi taşımayan bu nesir, edebî nesre göre, daha açık ve açıklayıcıdır. Öncelik, bilgi ve değerlerin açık ve anlaşılır biçimde okuyucu/dinleyiciye aktarılmasıdır. Köşe yazılarında sanat endişesi yoktur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

I. Açık, yalındır
II. İçerdiği bilgiyi açıklayıcı ve öğretici nitelik taşır
III. Okuyucuya estetik haz vermek amacıyla kaleme alınır
IV. Kelimelere temel anlamlarının yanında bilinen veya bilinmeyen yan anlamlar yüklenir
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel ve öğretici nesrin özelliklerini doğru olarak tanımlamaktadır?

I, ve II

I, III, IV

II ve III

II, III, IV

II ve IV

Açıklama:

III. ve IV seçenekte verilen bilgiler edebi nesrin özelliğidir. Bilimsel ve öğretici nesir açık ve yalındır. İçerdiği bilgiyi açıklayıcı ve öğretici nitelik taşır. Amacı, işaret edenle edilen arasında tam bir uygunluk kurmaktır. Bu nedenle okuyucunun dikkatini kendi üzerine çekmeden işaret ettiği şeye, açık ve kesin bir biçimde götürür. Kelimeler bütünüyle temel anlamlarında kullanır. Ayrıca ilim dilinin kendine has “terim”leri vardır. bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi daha önce kaleme aldığı romanları tekrar sadeleştirerek yazmıştır?

Ömer Seyfettin

Halit Ziya

Halide Edip

Memduh Şevket

Yakup Kadri

Açıklama:

Cumhuriyet öncesinde konuşma dilinde kullanılmayan Arapça, Farsça kelime ve tamlamalarla yüklü, kapalı bir dil ile eserler veren Ahmet Haşim, Cenap Şahabettin gibi şair ve yazarlar, Cumhuriyet sonrasında dillerini daha anlaşılır bir düzeye getirirler. Halit Ziya Uşaklıgil de daha önceden kaleme aldığı romanlarının dilini sadeleştirme gereksinimi duyar. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Çeşitli kişi ve olaylara dair dinî ve tasavvufi menkıbeleri anlatan eserlere ne ad verilir?

Menakıpname

Fütüvvetname

Gazavatname

Tazarrunâme

Seyahatnâme

Açıklama:

Çeşitli kişi ve olaylara dair dinî ve tasavvufi menkıbeleri anlatan eserlere Menakıpname denir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Seçeneklerdeki eserlerin hangisi Süslü Nesre örnek verilebilir?

Katip Çelebi’nin Mîzân’ül-Hak’ı

Koçi Bey’in Risale’si

Mercimek Ahmet’in Kâbusnâme'si

Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’si

Sinan Paşa’nın Tazarrunâme’si

Açıklama:

Mercimek Ahmet’in Farsçadan çevirdiği Kâbusnâme Sade Nesre örnektir. Nâimâ’nın Tarih’i, Katip Çelebi’nin Mîzân’ül-Hak’ı, Evliya
Çelebi’nin Seyahatnâme’si, Koçi Bey’in Risale’si ve bazı dinî eserler, fetvalar, sefaretnameler, orta nesrin örnekleridir. Sinan Paşa’nın Tazarrunâme’si ise Süslü Nesir örneğidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Seçeneklerde Tanzimat Sonrası Türk Nesri ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Tanzimat nesrinin ilk örnekleri resmî yazışmalardır.

Tanzimat nesrinde temel amaç, sanat yapmaktan çok düşüncenin okuyucuya iletilmesidir.

Gazete ve dergilerde yayımlanan makale, fıkra, roman, hikâye, tiyatro, eleştiri gibi yeni türler -şiire göre- hızla nesrin alanını genişletir.

Matbaanın kurulması ve giderek artan matbaa olanakları birçok kolaylıklar getirmiştir.

Tanzimat sonrası Türk nesri, dilin gelişimiyle eş zamanlı olarak sadeleşmeye başlar.

Açıklama:

B seçeneğinde verilen bilgi Tanzimat nesri için değil Orta nesir için geçerlidir. Orta nesirde temel amaç, sanat yapmaktan çok düşüncenin okuyucuya iletilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

1960-1980 yılları arasında yeni nesillerin Hüseyin Rahmi, Halide Edip, Yakup Kadri gibi yazar ve şairlerin eserlerini anlamalarının zorlaşması hangi gelişmenin bir sonucudur?

Dil çalışmaları

Yabancı dillerin Türkçeye etkisi

Basım-Yayım olanaklarının gelişmesi

Dilde özleştirme çalışmaları

Harf devrimi

Açıklama:

Dilde özleştirme çalışmalarının bir sonucu olarak Türkçeden pek çok kelime atılırken kelime hazinesi daraltılmış, yeni nesillerin Hüseyin Rahmi, Halide Edib, Yakup Kadri, Refik Halit, Mehmet Âkif, Yahya Kemal gibi yazar ve şairlerin eserlerini bile anlamalarını zorlaştırmıştır. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

İlk ciddi Türkçe sözlük olan ve 1901’de yayımlanan Şemsettin Sami’nin hazırladığı Kamus-ı Türkî hangi yılda yayımlanmıştır?

1897

1901

1914

1920

1924

Açıklama:

İlk ciddi Türkçe sözlük olan Şemsettin Sami’nin hazırladığı Kamus-ı Türkî 1901 yılında yayımlanmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Seçeneklerde verilenlerden hangisi Eğitici/Öğretici nesir türünün özelliklerinden birisi değildir?

Birebir bilimsel bir içeriği veya bilimsellik iddiası yoktur.

Daha çok okuyucuyu kültürel, sosyal, ahlaki, dinî vb. yönlerden bilgilendirme ve eğitme amacını esas alır.

Okuyucuya estetik haz vermek amacıyla kaleme alınırlar.

Asıl amaç öncelikle anlaşılır olmaktır.

Telkin edicidirler.

Açıklama:

Okuyucuya estetik haz vermek amacıyla kaleme alınan nesir türü edebî nesirdir. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Bir kelime veya kelime grubunun, sözlük anlamının dışında ve belli bir bilim dalı veya meslek sahasında kullanılmak üzere yeni bir anlam kazanmasına ne ad verilir?

İfade

Tümce

Mısra

Terim

Deyiş

Açıklama:

Terim: Bir kelime veya kelime grubunun, sözlük anlamının dışında ve belli bir bilim dalı veya meslek sahasında kullanılmak üzere yeni bir anlam kazanmasıdır. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi "nesir" kavramını karşılamamaktadır?

nazım

inşâ

mensûr

mensûre

düzyazı

Açıklama:

Nesir kavramı eski dilde “inşâ, mensûr, mensûre”
kelimeleriyle karşılanırken yakın dönemde “düzyazı” kelimesiyle karşılanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Nazım hâlinde; yani vezinli ve kafiyeli biçimde söylenmiş sözlere verilen isim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

nesir

manzum

inşâ

mensur

mensure

Açıklama:

Manzum
Nazım hâlinde; yani vezinli ve kafiyeli biçimde söylenmiş söz.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet Öncesi döneme ait nesir türünde verilmiş eserlerden biri değildir?

Irk Bitig

Altun Yaruk

Kutadgu Bilig

Prens Kalyanamkara ve Papamkara

Sekiz Yükmek

Açıklama:

Uygur dönemi nesri ise Maniheizm ve Budizm çerçevesinde şekillenen metinlerde (Irk
Bitig, Altun Yaruk, Prens Kalyanamkara ve Papam Kara Hikâyesi, Sekiz Yükmek) ifadesini bulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi süslü nesir yazarlarından biri değildir?

Âşık Çelebi

Hasan Çelebi

Sâlim

Katip Çelebi

Safayi

Açıklama:

Veysî ve Nergisî’nin kalemlerinde en üst noktaya ulaşan süslü nesir, Âşık Çelebi, Hasan Çelebi, Sâlim, Safayî tezkirelerinde; Hoca Sadedin ve Karaçelebizâde Abdülaziz tarihlerinde; Sinan Paşa’nın Tazarrunâme’sinde örneklerini bulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan hareketinin temel düşüncelerinden biri değildir?

Arapça ve Farsça gramer kurallarına göre tamlama yapılmaması.

Arapça ve Farsça çoğul eklerinin kullanılmaması.

Arapça ve Farsça edatların kullanılmaması.

Diğer Türk lehçelerinden kelime alınmaması.

Unutulmuş (arkaik) Türkçe kelimelerin diriltilmeye çalışılması.

Açıklama:

Unutulmuş (arkaik) Türkçe kelimelerin diriltilmeye çalışılmaması.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi 1923-1940 dönemi Türk nesri yazarlarından biri değildir?

Oktay Akbal

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Reşat Nuri Güntekin

Peyami Safa

Halide Edip Adıvar

Açıklama:

Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Refik Halit, Yakup Kadri, Halide Edib, Memduh Şevket, Reşat Nuri, Ahmet Hikmet, Mehmet Emin, Yahya Kemal, Faruk Nafiz gibi Cumhuriyet öncesi yazar ve şairlerin kalemlerinde ilk olgun, kusursuz ve güzel örneklerini bulan XX. yüzyıl Türk nesri, aynı kişilerin Cumhuriyet Dönemi’nde kaleme aldıkları eserlerde daha da gelişip zenginleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi edebî nesre örnek gösterilebilir?

biyografi

roman

makale

deneme

fıkra

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi edebî nesrin en somut ve en yaygın örnekleri, elbette ki her biri farklı edebî tür olan hikâye, roman, tiyatro, mensur şiirlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel ve öğretici nesrin özelliklerinden biri değildir?

Bilimsel nesir, açık, yalındır.

İçerdiği bilgiyi açıklayıcı ve öğretici nitelik taşır.

Kelimeler bütünüyle yan ve mecaz anlamlarında kullanır.

Amacı, işaret edenle edilen arasında tam bir uygunluk kurmaktır.

Eğitici/öğretici nesirdeki asıl amaç da öncelikle anlaşılır olmaktır.

Açıklama:

Kelimeler bütünüyle temel anlamlarında kullanır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi günlük nesre örnek olarak gösterilebilir?

makale

roman

fıkra

dilekçe

hikâye

Açıklama:

Günlük hayat içindeki nesrin bir başka yaygın kullanım alanını, devlet veya özel sektör kurumlarındaki yazışmalar (dilekçe, rapor, program vb.) oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel öğretici nesre örnek olarak gösterilebilir?

roman

hikâye

mensur şiir

dilekçe

makale

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi edebî nesrin en somut ve en yaygın örnekleri, elbette ki her biri farklı edebî tür olan hikâye, roman, tiyatro, mensur şiirlerdir. Seyahat, anı, günlük, mektup, makale, fıkra, deneme, biyografi, otobiyografi, mülakat ise Cumhuriyet nesrinin diğer türlerini oluştur.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Türk edebiyatında nesir kavramı hangi dönemden itibaren kullanılmaya başlanmıştır?

İslamiyetin kabulu

Meşrutiyet

Tanzimat

Cumhuriyet Dönemi (1923-1940)

1940 ve sonrası

Açıklama:

Nesir kavramı Türk edebiyatında, Tanzimat yıllarından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Ondan önceki dönemlerde büyük ölçüde “inşâ” kavramı tercih edilmiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

I- Ait olduğu dilin doğal hâli ve bu hâlin kuralları çerçevesinde hayat bulur.
II- Kafiye ve vezni reddeder.
III- Taşıdığı anlamı, en açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeye çalışır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nesrin özellikleri arasında sayılabilir?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

I-II-III

Açıklama:

Nesrin en belirgin yönü ve temel şartı, ait olduğu dilin doğal hâli ve bu hâlin kuralları çerçevesinde hayat bulmuş olmasıdır. Nesir, “nazım”da vazgeçilemez olan kafiye ve vezni reddeder; yani manzum değildir. Ayrıca mısralar hâlinde değil, düz cümleler hâlindedir. Öte yandan nesir dili, nazım diline göre çok daha açık ve açıklayıcıdır. Onun varlık sebebi, taşıdığı anlamı, en açık ve anlaşılır biçimde ifade edebilmektir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi edebî nesrin kapsadığı türlerden biri değildir?

Masal

Efsane

Roman

Makale

Deneme

Açıklama:

Edebî nesir; masal, efsane, menkıbe, halk hikâyesi, roman, hikâye, tiyatro, deneme gibi pek çok türü kapsar. Edebî olmayan nesir ise bilimsel ve didaktik eserler ile günlük hayatın değişik alanlarında karşımıza çıkar. Sanat endişesi taşımayan bu nesir, edebî nesre göre, daha açık ve açıklayıcıdır. Öncelik, bilgi ve değerlerin açık ve anlaşılır biçimde okuyucu/dinleyiciye aktarılmasıdır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet sonrası yazılan Türk nesri eserlerinden biri değildir?

Yenisey

Kutadgu Bilig

Divanu Lügati’t-Türk

Nehcü’l-Ferâdis

Kodeks Komanikus

Açıklama:

İslamiyet’i kabul edişten bir süre sonra XI. yüzyılda Karahanlılar bölgesinde bu dönemin eserleri ortaya çıkmaya başlar. Bunların başında da Kutadgu Bilig, Atabetü’l-Hakâyık ve Divanu Lügati’t-Türk yer alır. Daha sonra Harezm sahasına ait Rabguzî’nin Kısas-ı Embiyâ’sı, Altınordu sahasına ait Kerderli Mahmud b. Ali’nin Nehcü’l-Ferâdis’i, Altınordu sahasına ait Kodeks Komanikus, Çağatay sahasına ait Ali Şir Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâis ve Muhakemetü’l- Lugateyn’i, Ebulgazi Bahadır Han’ın Şecere-i Türk ve Şecere-i Terâkime’si ve ilk Kur’ân tercümeleri, İslami dönemin ilk nesir örnekleri olarak anılabilir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

I- Toplam on iki hikâyeden meydana gelir.
II- Sadece mensur anlatımla yazılmıştır.
III- Yer yer kalıplaşmış ifadeler yer alır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri halk edebiyatında nesrin en önemli örneklerinden Dede Korkut Hikayeleri hakkında doğru bilgi içerir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Halk edebiyatı nesrinin en güzel örneği, XV. yüzyılın sonu ile XVI. yüzyılın başında yazıya geçirilmiş olan Dede Korkut Hikâyeleri’dir. Toplam on iki hikâyeden meydana gelen Dede Korkut Hikâyeleri’nde, manzum ve mensur anlatım iç içedir. Mensur kısımlar açık, yalın ama işlenmiş ve ahenkli bir dile sahiptir. Yer yer de kalıplaşmış ifadeler yer alır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi sanat yapmaktan çok düşüncenin okuyucuya iletilmesi temel amacıyla yazılan orta nesre örnek olabilecek bir eser değildir?

Nâimâ’nın Tarih’i

Katip Çelebi’nin Mîzân’ül-Hak’ı

Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’si

Koçi Bey’in Risale’si

Sinan Paşa’nın Tazarrunâme’si

Açıklama:

Medrese eğitimi almış, üst zümrelerin içinde veya onlarla çeşitli seviyelerde ilişkisi olan yazarların çoğu orta nesri tercih etmiştir. Zaman zaman süslü nesrin unsurlarına da bünyesinde yer veren, bu nedenle halkın konuşma dilinden uzaklaşan orta nesirde temel amaç, sanat yapmaktan çok düşüncenin okuyucuya iletilmesidir. Nâimâ’nın Tarih’i, Katip Çelebi’nin Mîzân’ül-Hak’ı, Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’si, Koçi Bey’in Risale’si ve bazı dinî eserler, fetvalar, sefaretnameler, orta nesrin örnekleridir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat nesrinin ilk örnekleridir?

Roman

Resmî yazışmalar

Deneme

Tiyatro

Hikâye

Açıklama:

Tanzimat nesrinin ilk örnekleri resmî yazışmalardır. Çeşitli alanlarda gereksinim duyulan “ıslahat” hareketlerinde halkın desteğini almak isteyen yönetim, bu konularda halkı bilgilendirmek ihtiyacını duyar. Bu ihtiyaç, ister istemez halkın anlayabileceği bir dili kaçınılmaz kılar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

I- Harf Devrimi
II- Türk Dil Kurumunun kurulması
III- Basın-yayın olanaklarının gelişmesi
IV- Okuma- yazma ve okullaşma oranının artması
Yukarıdakilerden hangileri Cumhuriyet Dönemi’nde dilin ve nesrin gelişimini etkilemiştir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’nde dili olumlu veya olumsuz yönde etkileyen bazı gelişme veya olaylar söz konusudur. Genelde edebiyatın, özelde ise nesrin gelişmesinde etkili olan durumların bilinmesi yararlı olacaktır. Harf Devrimi, Türk Dil Kurumunun kurulması, basın-yayın olanaklarının gelişmesi, okuma- yazma ve okullaşma oranının artması, dilde özleştirme çalışmaları, Cumhuriyet Dönemi’nde dilin ve nesrin gelişimini etkilemiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

I- Cumhuriyet nesrinin en geniş, en zengin kısmını oluşturur.
II- Belli bir sanat endişesi taşınmaz.
III- Kelimelere temel anlamlarının yanında bilinen veya bilinmeyen yan anlamlar yüklenir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Cumhuriyet Dönemi edebî nesir ile ilgili olarak doğru ifadeler içermektedir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Cumhuriyet nesrinin en geniş, en zengin kısmını edebî nesirler oluşturur. Belli bir sanat endişesi ve yeteneğine sahip yazarların kaleminden çıkan edebî nesirler, diğer amaçlarının yanında, okuyucuya estetik haz vermek amacıyla kaleme alınırlar. Onlarda dil, olabildiğince kusursuz ve hatasız bir biçimde kullanılır. Kelimelere temel anlamlarının yanında bilinen veya bilinmeyen yan anlamlar yüklenir. Benzetme, istiare, tezat, mecaz, kinaye gibi çeşitli edebiyat sanatlarına sahip olan dil, günlük dilin çok üstünde bir zenginlik ve derinlik kazanır. Bir başka ifadeyle edebiyat eserinde dil, günlük dille aynı kaynaktan beslenmesine veya aynı dil unsurlarını kullanmasına rağmen, ondan oldukça farklı ve başka bir dildir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi günlük nesir örneği değildir?

Gazete

Dilekçe

Broşür

Deneme

Reklam

Açıklama:

Dilin en yaygın olarak kullanıldığı alan, hiç şüphesiz günlük hayattır. Evde, sokakta, çarşıda, pazarda, kahvede, okulda insanlar birbirleriyle dil aracılığıyla iletişimde bulunurlar. Günlük hayat içindeki dil kullanımının çok büyük bir bölümü sözlü nesirdir. Onu bir kenara bıraktığımızda, yazılı basın-yayın sahasının (gazete, dergi, broşür, İnternet vb.) da bütünüyle nesre dayandığını ve adı geçen basın-yayın organlarında her gün on binlerce metnin yer aldığını görürüz. Günlük hayat içindeki nesrin bir başka yaygın kullanım alanını, devlet veya özel sektör kurumlarındaki yazışmalar (dilekçe, rapor, program vb.) oluşturur. Bunun dışında hayatın hemen her alanında daha pek çok yazılı nesir örnekleriyle (reklam, tabela) karşılaşırız. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi dilin kullanım alanlarından biri değildir?

Sohbet Dili

Manzum Dil

Bilim Dili

Edebiyat Dili

Yazılı Dili

Açıklama:

Dilin kullanım alanları arasında sohbet dili bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi nesir kavramının karşılıklarından biridir?

İnşâ

Münşî

Nâsir

Destan

Manzum

Açıklama:

İnşâ, Mensûr, Mensûre nesir kavramının karşılıkları arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

".............., yazılı edebiyat dönemi Türk nesrinin
ilk ve en önemli örnekleri arasında yer alır."
Aşağıdakilerden hangisi boşlukla belirtilen yeri en iyi tamamlar?

Orhun Yazıtları

Dede Korkut Hikâyeleri

Kodeks Komanikus

Kutadgu Bilig

Atabetü’l-Hakâyık

Açıklama:

Orhun Yazıtları,yazılı edebiyat dönemi Türk nesrinin
ilk ve en önemli örnekleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi XI. yüzyılda
Karahanlılar bölgesinde verilen eserlerden biridir?

Kutadgu Bilig

Mecâlisü’n-Nefâis

Altun Yaruk

Kodeks Komanikus

Kısas-ı Embiya

Açıklama:

Kutadgu Bilig, XI. yüzyılda Karahanlılar bölgesinde verilen eserlerden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

".................; divan edebiyatında medrese eğitimi almış, üst zümrelerin veya onlarla çeşitli seviyelerde ilişkisi olan yazarların tercih ettiği nesir türüdür. Bu nesirde temel amaç, sanat yapmaktan çok düşüncenin okuyucuya iletilmesidir."
Metinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Orta Nesir

Süslü Nesir

Sade Nesir

Günlük Nesir

Manzum Nesir

Açıklama:

Orta nesir;divan edebiyatında medrese eğitimi almış, üst zümrelerin veya onlarla çeşitli seviyelerde ilişkisi olan yazarların tercih ettiği nesir türüdür. Bu nesirde temel amaç, sanat yapmaktan çok düşüncenin okuyucuya iletilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Döneminde kullanılan nesir türlerinden biridir?

Edebi Nesir

Orta Nesir

Süslü Nesir

Sade Nesir

Eleştirel Nesir

Açıklama:

Edebi nesir, Cumhuriyet Döneminde kullanılan nesir türlerinden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

".............; bir kelime veya kelime grubunun, sözlük anlamının dışında ve belli bir bilim dalı veya meslek sahasında kullanılmak üzere yeni bir anlam kazanması. Vezin,
kafiye, mısra, beyit, vb. "
Metinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Terim

Tan anlam

Temel anlam

Gerçek anlam

Özel anlam

Açıklama:

Terim; bir kelime veya kelime grubunun, sözlük anlamının dışında ve belli bir bilim dalı veya meslek sahasında kullanılmak üzere yeni bir anlam kazanması. Vezin,
kafiye, mısra, beyit, vb.

Doğru Cevap: A

Soru 82

"...........; Fatih Sultan Mehmet devrinden itibaren (XV.
yüzyıl) görülmeye başlayıp gittikçe gelişen bu nesir, sanat endişesi ekseninde var olan ve divan şiiri etkisi altında kalan nesir türüdür."

Süslü nesir

Sade nesir

Orta nesir

Günlük nesir

Edebî nesir

Açıklama:

Süslü nesir; Fatih Sultan Mehmet devrinden itibaren (XV. yüzyıl) görülmeye başlayıp gittikçe gelişen süslü nesir, sanat endişesi ekseninde var olan ve divan şiiri etkisi altında kalan nesir türüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 83

"Tanzimat sonrası nesirdeki asıl planlı sadeleşme Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’ın II. Meşrutiyet’ten sonra (1911) başlattıkları ............ hareketiyle mümkün olmuştur."
Metinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Yeni lisan

Fecr-i Ati

Servet-i Fünun

İkinci Yeni

Birinci yeni

Açıklama:

Tanzimat sonrası nesirdeki asıl planlı sadeleşme Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’ın II. Meşrutiyet’ten sonra (1911) başlattıkları yeni lisan hareketiyle mümkün olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 84

"Din uğruna yapılan savaşları anlatan eserlere .........denir."
Metinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Gazavatname

Fütüvvetname

Menakıpname

Seyahatnâme

Risale

Açıklama:

Din uğruna yapılan savaşları anlatan eserlere gazavatname denir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi dilin kullanım alanlarından biri değildir?

Okuma dili

Konuşma dili

Edebiyat dili

Günlük dil

Yazı dili

Açıklama:

Yüzyıllar içinde yaşamın hemen her alanında
kullanılarak gelişip zenginleşen dilin birçok farklı
kullanımı söz konusudur:
• Sözlü Dil/Konuşma Dili
• Yazılı Dil/Yazı Dili
• Manzum Dil
• Mensur Dil
• Günlük Dil
• Edebiyat Dili
• Bilim Dili

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi 'Hikaye' nin günümüzde ayrı bir tür olarak kabul edilmiş halidir ?

Benzetme

Anlatı

Menkıbe

Hurafe

Mesel

Açıklama:

“Hikâye”, Türk kültür tarihinde en azından bin yıllık geçmişe sahip ve giderek zenginleşen bir anlam çemberi içinde köklü, yaygın bir kelime ve kavramdır. Kelime kültür tarihimizde; “tarih, destan, kıssa, masal, mesel, menkıbe, rivayet, lâtife, fıkra, hurafe, roman, öykü, anlatı, benzetme” anlamlarında da kullanılmıştır. Bunlardan “destan”, “kıssa”, “masal”, “menkıbe”, “lâtife”, “fıkra”, “öykü” ve “roman” bugün ayrı birer tür olarak kabul edilir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Hangisi Cumhuriyet öncesi Bağımsız hikayecilerindendir ?

Ömer Seyfettin

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Halide Edip Adıvar

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Reşat Nuri Gültekin

Açıklama:

Servet-i Fünûn, Fecr-i Âti ve Millî Edebiyat anlayışlarının geçerli olduğu dönemlerde eser vermelerine rağmen bu gruplara katılmayan bazı yazarlar da vardır, Hüseyin Rahmi Gürpınar bu Bağımsız yazarlardandır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Hangisi Milli Edebiyat hikayecilerindendir ?

Halide Edip Adıvar

Ebubekir Hazım Tepeyran

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Ahmet Rasim

Ahmet Mithat Efendi

Açıklama:

Millî Edebiyat anlayışı içinde hikâye türünde eser veren yazarlar; Ömer Seyfettin, Memduh Şevket Esendal, Refik Halit Karay, Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Aka Gündüz, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Halide Edib Adıvar, Reşat Nuri Güntekin, F. Celâlettin’dir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi hikayesinin gelişip zenginleşmesinde bir rolü yoktur?

Toplumun sosyal ve kültürel şartları

Toplumun ekonomik şartları

Toplumun politik şartları

Dünya edebiyatında hikaye anlayışındaki değişmeler

Askeri şartlar

Açıklama:

Cumhuriyet hikâyesi, zaman içinde ve toplumun sosyal, kültürel, ekonomik ve politik şartları ile dünya edebiyatında görülen hikâye anlayışındaki değişmeler ve bunları besleyen edebiyat anlayışları çerçevesinde gelişip zenginleşmiştir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hangisi Cumhuriyetin ilk dönem hikayecilerinden Memduh Şevket Esendal'ın hikayesi için söylenebilir ?

Olay örgüsü büyük olaylar ve çatışmalara ihtiyaç duyar.

Okuyucunun merak duygusunu kamçılayacak gerilimlere yakındır.

Kişilerin ruh hallerini sezdirmenin esas olduğu hikayelerde dramatik unsur öne çıkar.

Hikayelerin giriş bölümleri çarpıcıdır.

Hikayeler etkileyici bir sonuca ulaşarak biter.

Açıklama:

Esendal, bu devredeki 200 civarındaki hikâyesinde, yine realist bir sanat anlayışına sahip olmakla birlikte, dış dünyayı hikâyenin itibari dünyasına taşırken büyük ölçüde doğallığı esas alır. Olay örgüsü için büyük olaylar ve çatışmalara ihtiyaç duymaz. Okuyucunun merak duygusunu kamçılayacak gerilimlerden uzak durur. Çoğu zaman belli bir giriş bölümü kullanılmadan ve doğrudan doğruya olayla başlayan hikâye, belli bir sonuca ulaşmadan da bitiverir. Daha çok kişilerin ruh hâllerini sezdirmenin esas olduğu bu hikâyelerde dramatik unsur öne çıkar. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Hangisi Birinci Kuşak Cumhuriyet Dönemi hikayelerinin en belirgin özelliğidir ?

Toplumun içinde yaşadığı hayatın yakından gözlenmesi

Toplumla ilgili tespit edilen bütün problemlerin açık biçimde tasviri

Toplumla ilgili problemlerin eleştirilmesi

Eleştirel ve toplumcu gerçekçilik

Hepsi

Açıklama:

Bir bütün olarak ele aldığımızda Cumhuriyet Dönemi Türk hikâyesinde en belirgin özelliğin eleştirel ve toplumcu gerçekçilik olduğunu görürüz. Başlangıcı Nâbizâde Nâzım ve Hüseyin Rahmi’ye kadar giden bu anlayış; toplumun içinde yaşadığı hayatın yakından gözlemi, tespit edilen bütün problemlerin açık biçimde tasviri ve eleştirisini esas alır. Realist olan yazar, büyük ölçüde gözlemlenebilen dış gerçeklik üzerine yoğunlaşır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

İlk kitabı 'Değirmen' deki hikayelerinde büyük ölçüde devrin modası olan masa başı romantik hikaye geleceğine bağlı kalan fakat sonraki çalışmalarında toplumsal meseleler ile ilgilenen yazarımız hangisidir ?

Bekir Sıtkı Kunt

Sadri Ertem

Nahit Sırrı Örik

Sabahattin Ali

Ömer Seyfettin

Açıklama:

Edebiyata 1925’lerde şiirle başlayan Sabahattin Ali (1907-1948), bir süre sonra şiirden hikâye ve roman türlerine yöneldi ve edebiyatımızda daha çok hikâyeleri ve hikâyeciliği ile tanındı. Toplam 65 hikâyesi bulunan yazar, ilk kitabı Değirmen’deki (1935) hikâyelerinde büyük ölçüde devrinde moda olan masa başı romantik hikâye geleneğine bağlı kaldı. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hangisi 2. Kuşak sosyal ve toplumcu gerçekçilik akımının yazarlarındandır ?

Kemal Tahir

Orhan Kemal

Aziz Nesin

Fakir Baykurt

Hepsi

Açıklama:

Sosyal ve toplumcu gerçekçilik, Cumhuriyet Dönemi’nin ikinci kuşağını oluşturan Kemal Bilbaşar, Kemal Tahir, Orhan Kemal, Samim Kocagöz, Fakir Baykurt, Aziz Nesin, Necati Cumalı, Bekir Yıldız gibi isimlerle varlığını sürdürür. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Hangisi Necati Cumalı'ya ait değildir ?

Yalnız Kadın

Dünyadan Bir Atlı Geçti

Ay Büyürken Uyuyamam

Susuz Yaz

Makedonya

Açıklama:

'Dünyadan Bir Atlı Geçti' Fakir Baykurt'un bir eseridir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Sürgün edilip uzun süre yaşadığı Bodrum’u çok sevmesinden dolayı ' Halikarnas Balıkçısı' ismini alan yazarımız hangisidir ?

Haldun Taner

Sait Faik Abasıyanık

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Aziz Nesin

Rıfat Ilgaz

Açıklama:

Önemli yazarımız, asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı (1886-1973), sürgün edilip uzun süre yaşadığı Bodrum’u çok sevmesinden dolayı, buranın eski adı olan Halikarnas’ı isim olarak aldı. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Gerçek ya da gerçeğe uygun olay ve durumların; insan, zaman ve mekan unsurlarıyla birlikte kurgusal bir dünya çerçevesinde ve üzerinde durulan konu, tema ve mesaja uygun bir biçimde kurgulanıp; ayrıntıya girilmeden yoğunlaştırılarak, okuyucuya estetik haz verecek tarzda anlatılmasından doğan kısa ve mensur metin türüne.....denir.

Destan

Hikaye

Modern Hikaye

Fıkra

Menkıbe

Açıklama:

Modern Hikaye gerçek veya gerçeğe uygun olay ve durumların; insan, zaman ve mekan unsurlarıyla birlikte kurgusal bir dünya çerçevesinde ve üzerinde durulan konu, tema ve mesaja uygun bir biçimde kurgulanıp; ayrıntıya girilmeden yoğunlaştırılarak, okuyucuya estetik haz verecek tarzda anlatılmasından doğan kısa ve mensur metin türüne denir. Modern hikaye Türk edebiyatına diğer türlerde olduğu gibi Batı'ya yönelmemizle birlikte başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Halit Ziya Serveti Fünun döneminde hikayelerinin konusu, dili ve üslubu bakımından pek çok sanatçıyı etkilemiştir. Aşağıda eserleri verilen bu yazarlardan hangisi Halit Ziya'dan etkilenmemiştir?

Son Emel

Menekşe

Hayat-ı Muhayyel

Hâristan ve Gülistan

Meyhânede Kadınlar

Açıklama:

Verilen eserlerden Son Emel ve Menekşe Mehmet Rauf'a, Hayat-ı Muhayyel Hüseyin Cahit'e, Haristan ve Gülistan Ahmet Hikmet'e aittir. Meyhanedeki Kadınlar ise Serveti Fünun dönemi bağımsız sanatçılarından Hüseyin Rahmi Gürpınar'a aittir. Dolayısıyla Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Edebiyatımızda olay hikayeciliğinin temsilcisi sayılan ve hikayelerini şaşırtıcı bir sonuçla bitirerek okuyucularını sarsan Ömer Seyfettin'in aşağıda verilen eserlerinden hangisi tarihi bir olayı konu alır?

And

Beyaz Lâle

Kurumuş Ağaçlar

Diyet

İlk Namaz

Açıklama:

Verilen eserlerden İlk Namaz ve And çocukluk hikayelerini, Kurumuş Ağaçlar folklorik unsurları, Beyaz Lale hayatın içerisinden gözlemlerini anlatır. Diyet ise tarihi bir olayı konu edinir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Edebiyatımızda hikâyenin hem yapı hem de dil bakımından gerçek formuna ulaşması ve yaygınlaşması hangi yazar tarafından sağlanmıştır?

Halit Ziya Uşaklıgil

Sami Paşazade Sezai

Hüseyin Cahit

Mehmet Rauf

Giritli Aziz Efendi

Açıklama:

Edebiyatımızda hikâyenin hem yapı hem de dil bakımından gerçek formuna ulaşması ve yaygınlaşması, Halit Ziya Uşaklıgil’in on beş kitabı (Solgun Demet, Hepsinden Acı, Aşka Dair, İhtiyar Dost vb.) dolduran 150 civarındaki hikâyesi ile mümkün olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Ahmet Mithat Efendi’nin yolundan giderek halk için yazmayı amaç edinmiş popüler yazar kimdir?

Ahmet Rasim

Ömer Seyfettin

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Ebubekir Hâzım Tepeyran

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Açıklama:

Hüseyin Rahmi Gürpınar (1864-1944), ilk hikâyesini yayımladığı 1884’ten Cumhuriyet
sonrasında da devam eden uzun sanat hayatında herhangi bir edebî topluluğa katılmadan, büyük ölçüde Ahmet Mithat Efendi’nin yolundan giderek halk için yazmayı amaç edinmiş popüler bir yazardır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Millî edebiyatın en önemli hikâye yazarı kimdir?

Ahmet Rasim

Ömer Seyfettin

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Refik Halit Karay

Aka Gündüz

Açıklama:

Millî edebiyatın en önemli hikâye yazarı, hiç şüphesiz Ömer Seyfettin (1884-1920)dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Bir Serencam (1913), Rahmet (1923), İzmir’den Bursa’ya (H.Edib F.Rıfkı ve M.Asım’la ortak 1922) ve Millî Savaş Hikâyeleri (1947) gibi eserler hangi milli edebiyat yazarına aittir?

Ömer Seyfettin

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Aka Gündüz

Refik Halit Karay

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Açıklama:

Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974) da hikâye türünde vermiş olduğu eserlerle dönemin Türk edebiyatına önemli katkılarda bulunmuş yazarlarımızdandır. Onun Bir Serencam (1913), Rahmet (1923), İzmir’den Bursa’ya (H.Edib F.Rıfkı ve M.Asım’la ortak 1922) ve Millî Savaş Hikâyeleri (1947) isimli kitaplarda yer alan 60’a yakın hikâyesi vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Hayatında sadece iki hikâye kitabı (Hikâyeler Birinci Kitap (l946), Hikâyeler İkinci Kitap (l946) yayımlayabilen Cumhuriyet dönemi yazarı kimdir?

Memduh Şevket Esendal

F. Celalettin

Osman Cemal Kaygılı

Kenan Hulusi Koray

Reşat Nuri Güntekin

Açıklama:

Hayatında sadece iki hikâye kitabı (Hikâyeler Birinci Kitap (l946), Hikâyeler İkinci Kitap (l946) yayımlayabilen Esendal’ın diğer hikâyeleri ölümünden çok sonra kitaplaşabildi.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Cumhuriyet Dönemi Türk hikayesinde 1.kuşak hangi yılları kapsamaktadır?

1923-1930

1925-1935

1930-1945

1935-1940

1935-1950

Açıklama:

Birinci Kuşak (1930-1945)

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdaki yazarlardan hangisi İkinci Kuşak yazarlarından değildir?

Fakir Baykurt

Selahattin Enis

Aziz Nesin

Necati Cumalı

Bekir Yıldız

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’nin ikinci kuşağını oluşturan Kemal Bilbaşar, Kemal Tahir, Orhan Kemal, Samim Kocagöz, Fakir Baykurt, Aziz Nesin, Necati Cumalı, Bekir Yıldız gibi isimlerle varlığını sürdürür.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi hikâyelerindeki mizahi ve ironik tavırlarıyla diğerlerinden önemli ölçüde ayrılır?

Aziz Nesin

Fakir Baykurt

Necati Cumalı

Samim Kocagöz

Bekir Yıldız

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi sosyal ve toplumcu gerçekçi ikinci nesil yazarlarından Aziz Nesin, Haldun Taner ve Rıfat Ilgaz, hikâyelerindeki mizahi ve ironik tavırlarıyla diğerlerinden önemli ölçüde ayrılırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 22

İkinci Kuşak yazarlarından kendisine kadarki Türk hikâye geleneğini değiştiren ve türe yeni bir kimlik kazandıran yazar hangisidir?

Ahmet Hamdi Tanpınar

Ziya Osman Saba

Tarık Buğra

Sait Faik Abasıyanık

Oktay Akbal

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’nin en önemli hikâye yazarı, hiç şüphesiz Sait Faik Abasıyanık (1906-1954)tır. Çünkü o, kendisine kadarki Türk hikâye geleneğini değiştiren ve türe yeni bir kimlik kazandıran bir yazardır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Korkuyu Beklerken (1973) isimli tek hikâye kitabı olan yazar hangisidir?

Oğuz Atay

Aziz Nesin

Adalet Ağaoğlu

Nazlı Eray

Tomris Uyar

Açıklama:

Öte yandan genç yaşta vefat eden Oğuz Atay (1934-1977), Türk hikâyesine Korkuyu Beklerken (1973) isimli tek hikâye kitabı kazandırır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Milli Edebiyat döneminin önemli hikaye yazarlarından olan Refik Halit Karay'ın ilk dönem eseri sürgün yıllarındaki gözlemlerinin konu edindiği "Memleket Hikayeleridir."
Yukarıda verilen açıklamaya göre Refik Halit'in İkinci dönem sürgün yıllarına ait gözlemlerinin yer aldığı hikayelerini toplamış olduğu eser aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Çağlayanlar

Memleket Hikayeleri 2

Gurbet Hikayeleri

Hayattan Hikayeler

Açlık Meselesi

Açıklama:

Milli Edebiyat döneminin önemli hikaye yazarlarından olan Refik Halit Karay'ın eserleri ilk dönem sürgün yıllarının gözlem ve izlenimlerini anlatıldığı "Memleket Hikayeleri" ve İkinci dönem sürgün yıllarının gözlem ve izlenimlerinin anlatıldığı "Gurbet Hikayeleridir".

Doğru Cevap: C

Soru 25

Halide Edip Adıvarı'ın eserlerinin en çok eleştirilen yönlendirilen biri dilinin özensiz olmasıdır. Bu konuyla ilgili "leziz ama kılçığı bol sardalya" benzetmesini yapan yazar kimdir?

Fazıl Hüsnü Dağlarca

Fazıl Ahmet Aykaç

Refik Halit Karay

Halit Fahri Ozansoy

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Açıklama:

Halide Edip Adıvar'ın en çok eleştirilen yönlerinden biri dilinin özensiz olmasıdır. Bu konuyla ilgili Fazıl Ahmet Aykaç "leziz ama kılçığı bol sardalya" benzetmesini yapmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Halide Edip Adıvar ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun ortak özelliği aşağıda verilenlerden hangisi olabilir?

İki yazarında hikaye türü eserlerinde dili özensiz kullanmış olması

İki yazarında şiir türünde eser vermiş olması

İki yazarında eserlerinin ikinci döneminde toplumsal konulara yönelmesi

Her iki yazarında bireysel konulara yer vermemiş olması

Her iki yazarın da sanatkarane dil kullanma endişelerinin olmamasıdır.

Açıklama:

Halide Edip Adıvar ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu eserlerini iki dönemde incelemek mümkündür. Her iki yazarda eserlerinin birinci döneminde daha çok bireysel konulara yer verirken ikinci döneminde savaşın vermiş olduğu etkiyle de toplumsal konulara yönelmişlerdir. 1915’lere kadar olan eserlerinde, önemli ölçüde Edebiyat-ı Cedîde’ye yakın bir dil
kullanan Yakup Kadri, hep sanatkâranelik endişesi içinde olmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 27

Hasan Kahya, İane, İhtiyar Çilingir gibi öykülerin yazarı olan ve Çehov tarzı hikayeyi benimseyerek yeni bir dönem başlatan öykü yazarı kimdir?

Halit Ziya Uşaklıgil

Memduh Şevket Esendal

Reşat Nuri Güntekin

Refik Halit Karay

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Açıklama:

İlk eserlerinde Servet-i Fünûn diline yakın duran yazar, daha sonra millî edebiyatın getirdiği Yeni Lisan Hareketi’nin dil anlayışını benimsemiştir. Yazar, 1921’den sonra Çehov tarzı hikâyeyi benimseyerek Türk hikâyesine yeni bir tarz kazandırır

Doğru Cevap: B

Soru 28

Cumhuriyet Dönemi Sosyal toplumcuları arasında yer alan, eserlerinde köylünün ve işçilerin sömürülmesi, aydın ile halk arasındaki ilişki, batıl inançlar tek parti dönemi gibi konuları işleyen "Silindir Şapka Giyen Köylü", "Bacayı İndir Bacayı Kaldır" hikayelerinin yazarı kimdir?

Yakup Kadri Karaosmanoğu

Sadri Ertem

Enis Aygen

Kenan Hulusi Koray

Selahattin Enis

Açıklama:

Cumhuriyet Döneminde köylü ve işçi problemleri, tek parti dönemi batıl inançlar gibi konuları işleyen aynı zamanda Bacayı İndir Bacayı Kaldır, Silindir Şapka Giyen Köylü öykülerinin yazarı Sadri Ertem'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Cumhuriyet Dönemi Sosyal Toplumcu Gerçekçilerinden ikinci kuşağın dönem özelliği aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Eserlerinde genelde bireysel konulara yer vermişlerdir

Reşit Enis Aygen,Hakkı Süha Gezgin bu dönemin temsilcilerinden sayılır.

Bu dönemde en çok işlenen konulardan biri özlemdir.

Köylü, alt gelir problemi köyden şehre göç ediş anlatılır ve temsilcilerinden biri Orhan Kemal'dir.

Bu dönemde verilen eserlerde İstanbul ve çevresi konu edinmiştir.

Açıklama:

Toplumcu Gerçekçilerden ikinci kuşağın en belirgin özelliği köylü ve alt gelir sınıfında olan insanların problemleri ile köyden şehre göç eden insanları yaşadığı problemlerdir. Bu dönemde eserler veren yazarlardan biri de Orhan Kemaldir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Cumhuriyet Dönemi Sosyal Toplumcu Gerçekçi yazarlarından olan ve daha çok tiyatro türündeki eserleriyle tanınan aynı zamanda "toplumda oluşan düzensizlik ve bozukluklarının sebebini kişini yaratılışına, aileye, eğitime bağlayan" Şişhaneye Yağmur Yağıyordu adlı eseri olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Aziz Nesin

Rıfat Ilgaz

Celalettin Solok

Halikarnes Balıkçısı

Haldun Taner

Açıklama:

Tiyatro eserleriyle daha çok bilinen aynı zamanda Sosyal Toplumcu Gerçekçi yazarlarından olan ve Şişhaneye Yağmur Yağıyordu adlı eseri olan yazarımız Haldun Tanerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Yeni Lisan ve Milli Edebiyat Hareketlerini başlatan yazardır?

Ömer Seyfettin

Necati Cumalı

Samim Kocagöz

Kemal Tahir

Kemal Bilbaşar

Açıklama:

Ömer Seyfettin’in hikayeciliğindeki bir başka temel nitelik, dil ve üslubunda somutlaşır. Yeni Lisan ve Milli Edebiyat Hareketlerini başlatan yazar, “Edebiyatsız edebiyat yapmak” düşüncesiyle yola çıkarken İstanbul hanımlarının konuşma dilini, yazı ve edebiyat dili hâline getirmeye çalışır. Kemal Bilbaşar, Kemal Tahir, Orhan Kemal, Samim Kocagöz, Fakir Baykurt, Aziz Nesin, Necati Cumalı, Bekir Yıldız ise sosyal ve toplumcu gerçekçiliğin ikinci kuşağını oluştururlar.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Türk edebiyatında modern hikaye hangi yıldan itibaren görülmeye başlamıştır?

1570

1670

1770

1870

1970

Açıklama:

Türk edebiyatında modern hikaye, diğer bazı türlerde (roman, tiyatro vb.) olduğu gibi, Osmanlı Türk toplumunun Batı’ya yönelmesinden sonra 1870’li yıllardan itibaren görülmeye başlar.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Türk hikayesinin 1923 sonrası dönemlerinden biri değildir?

Cumhuriyet’in İlk Hikayecileri/ Milli Edebiyat Anlayışını Sürdürenler

Sosyal/Toplumcu Gerçekçiler

İç Gerçekliğin Hikayecileri/Bireyin İç Dünyasını Esas Alanlar

Yeni Arayışlar

Milli Edebiyat Hareketi

Açıklama:

Milli Edebiyat Hareketi, “Yeni Lisan” olarak bilinen dilde sadeleşme hareketi
ile birlikte 1911’de başlar. Bu nedenle 1923 sonrası dönemlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Milli Edebiyat Hareketi hangi tarihte başlar?

1911

1921

1931

1941

1951

Açıklama:

Millî Edebiyat Hareketi, “Yeni Lisan” olarak bilinen dilde sadeleşme hareketi
ile birlikte 1911’de başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi yazı hayatına 1928’de başlayan ve aynı yıl kurulan "Yedi Meşaleciler" isimli grubun tek hikaye yazarıdır?

Osman Cemal Kaygılı

Bekir Sıtkı Kunt

Selahattin Enis

Kenan Hulusi Koray

Sabahattin Ali

Açıklama:

Yazı hayatına 1928’de başlayan Kenan Hulusi Koray (1906-1943), aynı yıl kurulan Yedi Meşaleciler isimli grubun tek hikaye yazarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Halikarnas Balıkçısı olarak bilinen yazarın asıl adı nedir?

Necati Cumalı

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Haldun Taner

Rıfat Ilgaz

Aziz Nesin

Açıklama:

Kendine özgü özelliklerini unutmamak kaydıyla bu gruba dahil edebileceğimiz bir başka önemli yazarımız, asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı (1886-1973)dır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdaki yazarlardan hangisi "Hababam Sınıfı" adlı romanı ile ünlü olmuştur?

Rıfat Ilgaz

Peyami Safa

Haldun Taner

Fakir Baykurt

Aziz Nesin

Açıklama:

Hikayelerinde ironiyi öne çıkaran bir başka yazarımız, aynı zamanda şair ve romancı olan Rıfat Ilgaz (1911-1993)dır. 1950’den sonra hikâye ve roman türlerine yönelen Ilgaz, özellikle Hababam Sınıfı (1957) romanıyla meşhur oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdaki yazarlardan hangisi Alemdar gazetesinin açtığı hikaye yarışmasında kazandığı birincilikle edebiyata adımını atmıştır?

Sait Faik Abasıyanık

Zeyyat Salimoğlu

Peyami Safa

Ahmet Hamdi Tanpınar

Tarık Buğra

Açıklama:

Daha çok romanları ile tanınan Peyami Safa (1899-1961), edebiyata adımını, genç yaşta Alemdar gazetesinin açtığı hikaye yarışmasında kazandığı birincilikle
atar.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki yazarlardan hangisi Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu isimli hikayesiyle Yeni İstanbul gazetesinin açtığı yarışmada Türkiye birinciliğini kazanmıştır?

Bekir Yıldız

Necati Cumalı

Fakir Baykurt

Haldun Taner

Rıfat Ilgaz

Açıklama:

Daha çok tiyatro türünde verdiği eserleriyle tanınan Haldun Taner (1916-1986), aynı zamanda hikaye türünde de başarılı eserler kaleme almış; Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu isimli hikayesiyle Yeni İstanbul gazetesinin açtığı yarışmada Türkiye birinciliğini kazanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilk hikayecilerinden biri değildir?

Fahri Celalettin Göktulga

Kenan Hulusi Koray

Osman Cemal Kaygılı

Ömer Seyfettin

Memduh Şevket Esendal

Açıklama:

Fahri Celalettin Göktulga, Memduh Şevket Esendal, Osman Cemal Kaygılı, Kenan Hulusi Koray Cumhuriyetin ilk hikayecilerindendir. Ömer Seyfettin ise Milli edebiyatın en önemli hikaye yazarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi hikayelerindendir?

Son Emel

Solgun Demet

Karabibik

Bir Safha-i Kalp

Kadın Ruhu

Açıklama:

Karabibik, Tanzimat dönemi hikayelerindendir. Diğerleri Servet-i Fünun hikayeleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünun dönemi hikayelerindendir?

Müsameretname

Kıssadan Hisse

Küçük Şeyler

Haristan ve Gülistan

Letaif-i Rivayat

Açıklama:

Haristan ve Gülistan, Servet-i Fünun dönemine aittir. Diğerleri Tanzimat dönemi hikayeleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

1923 öncesi Türk hikayesi hangi üç dönem altında incelenmektedir?

Tanzimat - Servet-i Fünun - Milli Edebiyat

Tanzimat - Servet-i Fünun - Fecri Ati

Tanzimat - Milli Edebiyat - Fecri Ati

Servet-i Fünun - Milli Edebiyat - Fecri Ati

Tanzimat - Servet-i Fünun - Yedi Meşaleciler

Açıklama:

Tanzimat, Servet-i Fünun ve Milli Edebiyat, 1923 öncesi Türk hikayesinin incelenmesinde temel alınan üç dönemi oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünûn, Fecr-i Âti ve Millî Edebiyat anlayışlarının geçerli olduğu dönemlerde eser vermesine rağmen bu gruplara katılmayan bağımsız yazarlara örnektir?

Ahmet Haşim

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Ahmet Mithat Efendi

Mehmet Rauf

Ömer Seyfettin

Açıklama:

Hüseyin Rahmi Gürpınar, bu üç gruba katılmayan bağımsız yazarlardandır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Ömer Seyfettin ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bazı hikayelerinde çocukluk anılarından esinlenmiştir.

Milli Edebiyat dönemi hikayesinin en önemli temsilcisidir.

Forsa ve Başını Vermeyen Şehit gibi tarihsel hikayeler yazmıştır.

Hikayelerinde Çehov tarzını benimsemiştir.

Edebiyatsız edebiyat yapma anlayışını benimseyerek yola çıkmıştır.

Açıklama:

Ömer Seyfettin'in hikayeleri Çehov değil Maupassant tarzını yansıtmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdaki yazarlardan hangisinin hikayeleri genellikle bir kadın ana karakter etrafında şekillenir?

Ömer Seyfettin

Halide Edip Adıvar

Aka Gündüz

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Refik Halit Karay

Açıklama:

Halide Edip Adıvar'ın hikayelerinin başkahramanları genellikle kadınlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

I. Ferdiyetçi bir anlayıştan toplumcu bir anlayışa kaymıştır.
II. Hayatın eksik ve kötü yönlerine odaklanarak bunları hikayelerine yansıtmıştır.
III. Eserlerinin çoğunda mekan İstanbul'dur.
IV. Psikolojik realizmi yansıtan eserler vermiştir.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Yakup Kadri Karaosmanoğlu eserlerinde mekan olarak çoğunlukla Anadolu'yu seçmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi 1923 sonrası Türk hikayesini incelemede temel alınan akımlardan değildir?

Cumhuriyet'in hikayecileri

Sosyal/toplumcu gerçekçiler

İç gerçekliğin hikayecileri

Yeni Arayışlar

Edebiyat-ı Cedide

Açıklama:

Edebiyat-ı Cedide 1923 öncesindeki bir edebi akımdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi sosyal/toplumcu gerçekçi hikayeciler arasında yer almaz?

Sadri Ertem

Nahit Sıtkı Örik

Sabahattin Ali

Sait Faik Abasıyanık

Halikarnas Balıkçısı

Açıklama:

Sait Faik Abasıyanık toplumsal gerçekliğe değil iç gerçekliğe odaklanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi 1923 sonrasındaki Türk hikayesinde yeni arayışlara örnek oluşturan yazarlardandır?

Halikarnas Balıkçısı

Yusuf Atılgan

Oktay Akbal

Ahmet Hamdi Tanpınar

Aziz Nesin

Açıklama:

Yusuf Atılgan Türk hikayesindeki yeni arayışlara örnek teşkil edebilecek eserler vermiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi için hikaye adı kullanılmamıştır?

şiir

masal

fıkra

roman

anlatı

Açıklama:

“Hikâye”, Türk kültür tarihinde en azından bin yıllık geçmişe sahip ve giderek zenginleşen bir anlam çemberi içinde köklü, yaygın bir kelime ve kavramdır. Kelime kültür tarihimizde; “tarih, destan, kıssa, masal, mesel, menkıbe, rivayet, lâtife, fıkra, hurafe, roman, öykü, anlatı, benzetme” anlamlarında da kullanılmıştır. Bunlardan “destan”, “kıssa”, “masal”, “menkıbe”, “lâtife”, “fıkra”, “öykü” ve “roman” bugün ayrı birer tür olarak kabul edilir. O zaman genel anlamı bakımından hikâyenin, bugün “öykü”de ifadesini bulan tek bir türün değil, “mit”ten “modern hikâye” veya “roman”a kadar uzanan türlerin “genel” adı olduğunu unutmamak gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat hikayesi için bir örnek değildir?

Muhayyelât-ı Aziz Efendi

Kıssadan Hisse

Letâif-i Rivâyât

Küçük Şeyler

Aşka Dair

Açıklama:

Gelenekten pek çok özellik taşımakla birlikte modern Türk hikâyesi veya Tanzimat hikâyesi, Giritli Aziz Efendi’nin Muhayyelât-ı Aziz Efendi’si (1852), Emin Nihat’ın Müsameretnâme’si (1870), Ahmet Mithat Efendi’nin Kıssadan Hisse (1870) ve Letâif-i Rivâyât’ı (1870-1895) ile başlar. Adı geçen kitaplarda yer alan hikâyeler, geleneksel hikâye anlayışından önemli izler taşırlar. Bunları Sami Paşazâde Sezâi’nin Küçük Şeyler (1892) adı altında kitaplaştırdığı hikâyeleri, Recaizâde Mahmut Ekrem’in üç hikâyesi ile Nâbizâde Nâzım’ın -başta Karabibik olmak üzerehikâyeleri izler. Sami Paşazâde Sezâi ve Nâbizâde Nâzım’ın hikâyeleri gerek kurgu, gerek temel unsurlar, gerekse dil ve üslupları bakımından modern Batı hikâyesine daha yakın eserlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın bir eseridir?

Son Emel

Gönül Ticareti

Kadın Ruhu

Karabibik

İhtiyar Dost

Açıklama:

Hüseyin Rahmi Gürpınar hikâyelerinde, hedef aldığı okuyucu kitlesini dikkate alarak günlük konuşma dilini kullandı. Özellikle kahramanlarını kendi ağız özellikleri ile konuşturmada büyük başarı gösterdi. Böylece sokağın dilini roman ve hikâyeye taşıdı. Bununla birlikte pürüzsüz ve kusursuz yazma konusunda pek titiz davranmadı. Ciddi bir üslup endişesi taşımadı. Romanlarına göre teknik bakımından daha başarılı olduğu toplam 100 civarındaki hikâyesinden bir kısmını 1920’den sonra kitaplaştırarak Cumhuriyet hikâyesine de katkıda bulundu. Bunlar; Kadınlar Vaizi (1920), Meyhânede Kadınlar (1925), Kâtil Buse (1932), Namusla Açlık Meselesi (1933),İki Hödüğün Seyahati (1933), Tünelden İlk Çıkış (1934), Gönül Ticareti (1939), Melek Sanmışım Şeytanı (1943), Dirilen İskelet (1946), Eti Senin Kemiği Benim (1963)’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Millî Edebiyat anlayışı içinde hikâye türünde eser veren yazarlardan biri değildir?

Ömer Seyfettin

Memduh Şevket Esendal

Recaizâde Mahmut Ekrem

Refik Halit Karay

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Açıklama:

Millî Edebiyat anlayışı içinde hikâye türünde eser veren yazarlar; Ömer Seyfettin, Memduh Şevket Esendal, Refik Halit Karay, Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Aka Gündüz, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Halide Edib Adıvar, Reşat Nuri Güntekin, F. Celâlettin’dir. Adı geçen yazarlar, II. Meşrutiyet sonrasında tanınıp şöhrete ulaşmışlarsa da Cumhuriyet sonrasında da hikâye yazma ve yayımlamayı sürdürmüşler dolayısıyla hem Cumhuriyet hikâyesinin hazırlayıcıları hem de yazarları olmuşlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Ömer Seyfettin için doğru bir yargıdır?

Servet-i Fünûn Hikâyesinin önemli yazarlarındandır.

Bağımsız bir yazardır.

Dünya görüşü bakımından ise pozitivizme bağlıdır.

Maupassant tarzı hikâye anlayışına bağlıdır.

Ciddi bir üslup endişesi taşımamıştır.

Açıklama:

O, hikâyelerinin genel kurgusu ve temel unsurlarının nitelikleri bakımından, Maupassant tarzı hikâye anlayışına bağlıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi 1923 sonrası dönem için Türk hikâyesinin değerlendirildiği başlıklardan biri değildir?

Divan Edebiyatı Geleneğinden Beslenenler

Yeni Arayışlar

Bireyin İç Dünyasını Esas Alanlar

Toplumcu Gerçekçiler

Millî Edebiyat Anlayışını Sürdürenler

Açıklama:

Biz, 1923 sonrası dönem için Türk hikâyesini şu dört başlık altında değerlendirmeyi uygun bulduk:
• Cumhuriyet’in İlk Hikâyecileri/Millî Edebiyat Anlayışını Sürdürenler
• Sosyal/Toplumcu Gerçekçiler
• İç Gerçekliğin Hikayecileri/Bireyin İç Dünyasını Esas Alanlar
• Yeni Arayışlar

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Memduh Şevket Esendal'ın hikaye kitaplarından biridir?

Gönül Kaçanı Kovalar

Kına Gecesi

Sandalım Geliyor Varda

Bahar Hikâyeleri

Bataklık Çiçeği

Açıklama:

Hayatında sadece iki hikâye kitabı (Hikâyeler Birinci Kitap (l946), Hikâyeler İkinci Kitap (l946) yayımlayabilen Esendal’ın diğer hikâyeleri ölümünden çok sonra kitaplaşabildi. Bunlar: Otlakçı (l958), Mendil Altında (l958), Temiz Sevgiler (l965), Ev Ona Yakıştı (l971), Sahan Külbastısı (l983), Veysel Çavuş (l984), Bir Kucak Çiçek (l984), İhtiyar Çilingir (l984), Hava Parası (l984), Bizim Nesibe (l985), Kelepir (l986), Gödeli Mehmet (l988), Güllüce Bağları Yolunda (1992), Gönül Kaçanı Kovalar (1993)dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdaki isimlerden hangisi Yedi Meşaleciler isimli grubun tek hikâye yazarıdır?

Kenan Hulusi Koray

Selahattin Enis

Osman Cemal Kaygılı

Sadri Ertem

Nahit Sırrı Örik

Açıklama:

Yazı hayatına 1928’de başlayan Kenan Hulusi Koray (1906-1943), aynı yıl kurulan Yedi Meşaleciler isimli grubun tek hikâye yazarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdak isimlerden hangisi Sosyal Gerçekçilerin Birinci Kuşak yazarlarından biridir?

Orhan Kemal

Kemal Tahir

Hakkı Süha Gezgin

Samim Kocagöz

Fakir Baykurt

Açıklama:

Eleştirel ve toplumcu gerçekçilik, özellikle 1930 sonrasında Vakit gazetesi etrafında toplanan yazarlarla yeni bir boyut kazanır. Sadri Ertem’in öncülüğündeki bu ilk kuşak; Selahattin Enis, Reşat Enis Aygen, Hakkı Süha Gezgin, Refik Ahmet Sevengil, Kenan Hulusi Koray ve Bekir Sıtkı Kunt’tan oluşur.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi’nin en önemli hikâye yazarıdır?

Oktay Akbal

Ziya Osman Saba

Tarık Buğra

Sait Faik Abasıyanık

Ahmet Hamdi Tanpınar

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’nin en önemli hikâye yazarı, hiç şüphesiz Sait Faik Abasıyanık (1906-1954)tır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

"Millî Edebiyat Hareketi" aşağıdaki hareketlerden hangisi ile birlikte başlar?

Yeni Lisan

Cumhuriyet hikâyesi

Garipçiler hikâyesi

Servet-i Fünûn hikâyesi

Tanzimat hikâyesi

Açıklama:

Millî Edebiyat Hareketi, “Yeni Lisan” olarak bilinen dilde sadeleşme hareketi ile birlikte 1911’de başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Reşat Nuri Güntekin ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Reşat Nuri’nin eserlerinin kaynağı, özellikle müfettişlik görevi sebebiyle uzun yıllar Anadolu’yu dolaşması sırasındaki gözlem ve deneyimleridir.

Aşka büyük değer veren yazar, onu yaşanması gereken insani bir duygu olarak görür.

Reşat Nuri Güntekin, bütün eserlerinde Anadolu coğrafyası üzerindeki Türk insanının sosyal ve psikolojik yapısını, günlük hayatını anlatır.

Bütün eserlerinde sade, temiz ve doğal bir Türkçe kullanır.

500 hikâye kaleme almıştır.

Açıklama:

Reşat Nuri’nin eserlerinin kaynağı, özellikle müfettişlik görevi sebebiyle uzun yıllar Anadolu’yu dolaşması sırasındaki gözlem ve deneyimleridir.
Aşka büyük değer veren yazar, onu yaşanması gereken insani bir duygu olarak görür.
Reşat Nuri Güntekin, bütün eserlerinde Anadolu coğrafyası üzerindeki Türk insanının sosyal ve psikolojik yapısını, günlük hayatını anlatır.
Bütün eserlerinde sade, temiz ve doğal bir Türkçe kullanır.
200 civarında hikâye kaleme almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi "Millî Edebiyat Hikâyesi" yazarlarından biri değildir?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Sait Faik Abasıyanık

Refik Halit Karay

Memduh Şevket Esendal

Ömer Seyfettin

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’nin en önemli hikâye yazarı, hiç şüphesiz Sait Faik Abasıyanık (1906-1954)tır.
Millî Edebiyat anlayışı içinde hikâye türünde eser veren yazarlar; Ömer Seyfettin, Memduh Şevket Esendal, Refik Halit Karay, Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Aka Gündüz, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Halide Edib Adıvar, Reşat Nuri Güntekin, F. Celâlettin’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

1957 yılında yazdığı "Hababam Sınıfı" romanıyla meşhur olan yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?

Necati Cumalı

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Reşat Nuri Gültekin

Rıfat Ilgaz

Haldun Taner

Açıklama:

Hikâyelerinde ironiyi öne çıkaran bir başka yazarımız, aynı zamanda şair ve romancı olan Rıfat Ilgaz (1911-1993)dır. 1950’den sonra hikâye ve roman türlerine yönelen Ilgaz, özellikle Hababam Sınıfı (1957) romanıyla meşhur oldu.

Doğru Cevap: D

Soru 65

"Halikarnas Balıkçısı" olarak bilinen yazarın asıl adı aşağıdakilerden hangisidir?

Sait Faik Abasıyanık

Haldun Taner

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Peyami Safa

Zeyyat Salimoğlu

Açıklama:

Kendine özgü özelliklerini unutmamak kaydıyla bu gruba dahil edebileceğimiz bir başka önemli yazarımız, asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı (1886-1973)dır. Sürgün edilip uzun süre yaşadığı Bodrum’u çok sevmesinden dolayı, buranın eski adı olan Halikarnas’ı isim olarak aldı.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdaki kavramlardan hangisi, Türk kültür tarihinde “hikâye” kelimesi ile karşılanmaz?

Tiyatro

Masal

Destan

Roman

Kıssa

Açıklama:

Tiyatro

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, modern Türk hikâyesini oluşturan grup, anlayış veya akımlardan biri değildir?

Tanzimat hikâyesi

Servet-i Fünûn hikâyesi

Garipçiler hikâyesi

Millî edebiyat hikâyesi

Cumhuriyet hikâyesi

Açıklama:

Garipçiler hikâyesi

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdaki yazarlardan hangisi, Millî Edebiyat anlayışına bağlı bir hikâyeci değildir?

Ömer Seyfettin

Sait Faik Abasıyanık

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Reşat Nuri Güntekin

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Açıklama:

Sait Faik Abasıyanık

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın hikâyeleri veya hikâyeciliğinin temel özelliklerinden biri değildir?

Kahramanları kendi ağız özellikleriyle konuşturmak.

İstanbul’un konak ve köşklerindeki hayat kadar, kenar mahallelerdeki hayatı anlatmak.

Hayatın bozuk, çirkin ve komik yanlarını anlatmak.

Ahmet Mithat’ın devamı olarak halk için yazmayı amaç edinmek.

Bireyin psikolojik dünyasındaki çalkantıları anlatmak.

Açıklama:

Bireyin psikolojik dünyasındaki çalkantıları anlatmak.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, A.H. Müftüoğlu’nun Çağlayanlar’da topladığı hikâyelerinin genel özelliklerinden biri değildir?

Türk ruhunu ve değerlerini (kahramanlık, yiğitlik, asillik vb.) anlatması.

Belirgin biçimde realist, hatta yer yer natüralist anlayışı benimsemiş olması.

Türk destanları ile Balkan, Birinci Dünya ve İstiklal Savaşlarına ait gözlemlerinden faydalanması.

Son derece açık ve yalın bir dil çerçevesinde şairane bir üsluba başvurması.

Kendi millî veya milliyetçi his ve heyecanlarından güç almış olması.

Açıklama:

Belirgin biçimde realist, hatta yer yer natüralist anlayışı benimsemiş olması.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Hikâyeci olarak Ö. Seyfettin, R. Halit ve M.Şevket arasındaki en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

R.Halit’in aynı zamanda roman ve mizah yazarı olması.

M.Şevket’in hikâyelerini sıcağı sıcağına yayınlayamamış olması.

Farklı dönemlerin hikâyecileri olmaları.

Dil anlayışlarının farklı olması.

Düşünce ve dünya görüşlerinin farklı olması.

Açıklama:

Düşünce ve dünya görüşlerinin farklı olması.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Ö. Seyfettin için söylenen aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Millî Edebiyat Hareketi’nin hem teorisyeni hem de önemli yazarlarından biridir.

Hikâyelerinde anlaşılması zor bir dil kullanmıştır.

Hikâyelerinde Maupassant tarzı hikâye anlayışına bağlı kalmıştır.

Hikâyelerinde toplumda millî bilinci uyandırma amacını esas almıştır.

Hikâyelerinde kendi hayatı ve gözlemlerinden yararlanmıştır.

Açıklama:

Hikâyelerinde anlaşılması zor bir dil kullanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdaki gerekçelerden hangisi Memleket Hikâyeleri’nin hikâyeciliğimize olan katkılarından biri değildir?

Anadolu’yu gerçekçi bir bakış açısıyla hikâyeciliğimize getirmesi.

Millî edebiyatın savunduğu yalın, açık ve yaşayan türkçeyle yazılması.

Yazarların dikkatini Anadolu kasaba ve köylerinde yaşayan insanlara çekmesi.

Maupassant tarzı hikâye formunu edebiyatımıza kazandırması.

Edebiyat-ı Cedîdenin ferdiyetçiliğinden uzak, toplumcu bir yaklaşımı öne çıkarması.

Açıklama:

Maupassant tarzı hikâye formunu edebiyatımıza kazandırması.

Doğru Cevap: D

Soru 74

M.Ş. Esendal için söylenen aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

1908-1952 tarihleri arasındaki 44 yıllık sanat hayatında 300 civarında hikâye yazmıştır.

Sanat hayatına Edebiyat-ı Cedide anlayışına bağlı hikâyelerle başlamıştır.

Sanat hayatının 1908-1930 devresinde Maupassant tarzı hikâyeler yazmıştır.

Sanat hayatının ikinci devresinde Çehov tarzı hikâyeler yazmıştır.

Birinci devre hikâyeleri, bir hayli karamsar bir atmosfere sahiptir.

Açıklama:

Sanat hayatının 1908-1930 devresinde Maupassant tarzı hikâyeler yazmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdaki yargılardan hangisi Sait Faik Abasıyanık için söylenemez?

Sanat hayatı müddetince hep aynı hikâye anlayışına bağlı kalmıştır.

Süsten ve yapmacıklıktan uzak durmuş, konuşur gibi yazmıştır.

Hikâyelerinde büyük ölçüde “küçük insan”ların hikâyesini anlatmıştır.

Hikâyelerinde “Sevmek, bir insanı sevmekle başlar her şey” ilkesine bağlı kalmıştır.

Hikâyelerinin temel kahramanlarından biri olmuştur.

Açıklama:

Süsten ve yapmacıklıktan uzak durmuş, konuşur gibi yazmıştır.
Fransa dönüşü Sait Faik, “vak’a hikâyesi”nden “durum hikâyesi”ne; toplumcu gerçekçilikten gözlemci ve
tasvirci veya gözlemci ve tahlilci anlayışa yönelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdaki yazarlardan hangisi "Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu" isimli hikâyesiyle Yeni İstanbul gazetesinin açtığı yarışmada Türkiye birinciliği kazanmıştır?

Haldun Taner

Rıfat Ilgaz

Necati Cumalı

Aziz Nesin

Fakir Baykurt

Açıklama:

Daha çok tiyatro türünde verdiği eserleriyle tanınan Haldun Taner (1916-1986), aynı zamanda hikâye türünde de başarılı eserler kaleme almış; Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu isimli hikâyesiyle Yeni İstanbul gazetesinin açtığı yarışmada Türkiye birinciliğini kazanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdaki yazarlardan hangisi Rus yazarı Dostoyevky’nin tesiri altında kaleme aldığı psikolojik hikâyeleriyle dikkati çeker?

Ömer Seyfettin

Samet Ağaoğlu

Refik Halit Karay

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Açıklama:

Türk edebiyatında Peyami Safa’dan sonra “insan psikolojisi” üzerinde en fazla duran hikâyecimiz Samet Ağaoğlu (1909-1982)’dur. “Ben Dostoyevsky’i on beş yaşımdan beri okumaktayım. Tesiri altında kaldığım muhakkak.” diyen yazar, Rus yazarı Dostoyevky’nin tesiri altında kaleme aldığı psikolojik hikâyeleriyle dikkati çeker.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Millî Edebiyat Hareketi, “Yeni Lisan” olarak bilinen dilde sadeleşme hareketi ile hangi yıl başlar?

1891

1901

1911

1921

1931

Açıklama:

Millî Edebiyat Hareketi, “Yeni Lisan” olarak bilinen dilde sadeleşme hareketi ile birlikte 1911’de başlar.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Çehov tarzı hikâye edebiyatımızda ilk olarak aşağıdaki yazarlardan hangisinde görülmüştür?

Aka Gündüz

Reşat Nuri Güntekin

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Memduh Şevket Esendal

Ömer Seyfettin

Açıklama:

Çehov tarzı hikâye, bizim edebiyatımızda ilk olarak Memduh Şevket Esendal’ın 1925 sonrasında kaleme aldığı hikâyelerinde görülür ve giderek yaygınlaşır.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi 1928’de kurulan "Yedi Meşaleciler" isimli grubun tek hikâye yazarıdır?

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Refik Halit Karay

Aka Gündüz

Selahattin Enis

Kenan Hulusi Koray

Açıklama:

Yazı hayatına 1928’de başlayan Kenan Hulusi Koray (1906-1943), aynı yıl kurulan Yedi Meşaleciler isimli grubun tek hikâye yazarıdır. (1906-1943), aynı yıl kurulan Yedi Meşaleciler isimli grubun tek hikâye yazarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Modern Türk hikâyesi veya Tanzimat hikâyesinin başlangıcı olarak kabul edilen eserler arasında yer almaz?

Mai ve Siyah

Muhayyelât-ı Aziz Efendi

Müsameretnâme

Kıssadan Hisse

Letâif-i Rivâyât

Açıklama:

Modern Türk hikâyesi veya Tanzimat hikâyesi, Giritli Aziz Efendi’nin Muhayyelât-ı Aziz Efendi’si (1852), Emin Nihat’ın Müsameretnâme’si (1870), Ahmet Mithat Efendi’nin Kıssadan Hisse (1870) ve Letâif-i Rivâyât’ı (18701895) ile başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 82

"İlk hikâyesini yayımladığı 1884’ten Cumhuriyet sonrasında da devam eden uzun sanat hayatında herhangi bir edebî topluluğa katılmadan, büyük ölçüde Ahmet Mithat Efendi’nin yolundan giderek halk için yazmayı amaç edinmiş popüler bir yazardır. O, sanat anlayışı bakımından realizm ve natüralizme; dünya görüşü bakımından ise pozitivizme bağlıdır. Kadınlar Vaizi, Kâtil Buse (1932), Tünelden İlk Çıkış eserleri arasında yer alır."
Metinde sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Ömer Seyfettin

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Refik Halit Karay

Aka Gündüz

Açıklama:

Hüseyin Rahmi Gürpınar ilk hikâyesini yayımladığı 1884’ten Cumhuriyet sonrasında da devam eden uzun sanat hayatında herhangi bir edebî topluluğa katılmadan, büyük ölçüde Ahmet Mithat Efendi’nin yolundan giderek halk için yazmayı amaç edinmiş popüler bir yazardır. O, sanat anlayışı bakımından realizm ve natüralizme; dünya görüşü bakımından ise pozitivizme bağlıdır. Kadınlar Vaizi, Kâtil Buse (1932), Tünelden İlk Çıkış eserleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

" ............, II. Meşrutiyet yıllarına kadar olan dönemde Servet-i Fünûn’a bağlı kalmış, bu tarihten sonra Türkçülük/milliyetçilik düşüncesini benimsemiştir. Kaleme aldığı öykülerden on sekizi Çağlayanlar (1922) adı altında yayımlanmıştır. Öykülerinde Türk ruhu ve kimliğini anlatmaya çalışmıştır."
Metinde sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

Aka Gündüz

Refik Halit Karay

Ömer Seyfettin

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Açıklama:

Ahmet Hikmet Müftüoğlu II. Meşrutiyet yıllarına kadar olan dönemde Servet-i Fünûn’a bağlı olan Müftüoğlu, bu tarihten sonra Türkçülük/milliyetçilik düşüncesini benimser. Bu dönemde kaleme aldığı hikâyelerinden on sekizini Çağl
Ahmet Hikmet Müftüoğlu; II. Meşrutiyet yıllarına kadar olan dönemde Servet-i Fünûn’a bağlı kalmış, bu tarihten sonra Türkçülük/milliyetçilik düşüncesini benimsemiştir. Kaleme aldığı öykülerden on sekizi Çağlayanlar (1922) adı altında yayımlanmıştır. Öykülerinde Türk ruhu ve kimliğini anlatmaya çalışmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

"Öncelikle “romancı” olarak tanıdığımız Cumhuriyet öncesi ve sonrası kadın yazarımız hikâye türünde de eserler vermiştir. Harap Mabedler (1911), Dağa Çıkan Kurt (1922), İzmir’den Bursa’ya (1922; Y.Kadri, F.Rıfkı ve M.Asım’la birlikte) ve Kubbede Kalan Hoş Sada (1974), onun hikâyelerini topladığı kitaplarıdır."
Metinde sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Halide Edib Adıvar

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Memduh Şevket Esendal

Refik Halit Karay

Reşat Nuri Güntekin

Açıklama:

Halide Edib Adıvar öncelikle “romancı” olarak tanıdığımız Cumhuriyet öncesi ve sonrası kadın yazarımız hikâye türünde de eserler vermiştir. Harap Mabedler (1911), Dağa Çıkan Kurt (1922), İzmir’den Bursa’ya (1922; Y.Kadri, F.Rıfkı ve M.Asım’la birlikte) ve Kubbede Kalan Hoş Sada (1974), onun hikâyelerini topladığı kitaplarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

"Daha çok romancılığı ile tanınan yazar; 1917-1930 arası dönemde hikâyeye geniş yer ayırmış, 200 civarında hikâye kaleme almıştır. Klasik bir giriş-gelişme-sonuç yapısına sahip olması, belirgin bir mesaj taşıması, belli bir gerilim içinde gelişen olay örgüsünün zaman zaman şaşırtıcı bir sonla bitmesi gibi nitelikler, yazarın hikâyelerini Maupassant tarzına bağlar. Eski Ahbap, Gençlik ve Güzellik, Tanrı Misafiri eserleri arasında yer alır."
Metinde sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Reşat Nuri Güntekin

Memduh Şevket Esendal

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Aka Gündüz

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Açıklama:

Reşat Nuri Güntekin; daha çok romancılığı ile tanınan yazar; 1917-1930 arası dönemde hikâyeye geniş yer ayırmış, 200 civarında hikâye kaleme almıştır. Klasik bir giriş-gelişme-sonuç yapısına sahip olması, belirgin

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Aşağıda özellikleri verilen düşünce yazısı hangisidir?
- Bilimsel boyutu olduğundan didaktik/öğretici özelliği bulunmaktadır.
- Ciddi, sade ve anlaşılır bir dil tercih edilir.
- Ele aldığı konuyu ispat gayreti ve kesin kanıtlara dayanma yöntemini kullanır.

Deneme

Makale

Fıkra

Eleştiri

Güldürü

Açıklama:

Makale, ele aldığı konuyu ispat gayreti ve kesin kanıtlara dayanma yöntemi bakımından deneme, sohbet ve fıkra gibi düzyazı türlerinden ayrılır. Makalenin bilimsel boyutu olduğundan didaktik/öğretici özelliği bulunmaktadır. Buna bağlı olarak da makalede ciddi, sade ve anlaşılır bir dil tercih edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Bir yazarın gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda, güncel sosyal ve siyasal olayları belli bir bakış açısından; kanıtlama, belgeleme, ayrıntılama gereği duymadan, günlük konuşma diline yakın bir üslupla yer yer nüktelere yer vererek değerlendirdiği kısa düşünce yazılarına ne ad verilir?

Fıkra

Deneme

Makale

Söyleşi

Nesir

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdaki yazarlardan hangisi Tanzimat Dönemi sonrası fıkra yazarlarından biri değildir?

Şinasi

Namık Kemal

Ziya Paşa

Muallim Naci

Refik Halit Karay

Açıklama:

Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Recaizade Mahmut Ekrem, Muallim Naci, Ahmet Midhat Efendi, Şemsettin Sami, Ebuzziya Tevfik, vb. yazar ve şairler edebiyatımızın Tanzimat Dönemi sonrasındaki fıkra yazarları arasındadır. Cumhuriyet sonrası dönemde de ön plana çıkan yazarlar arasında bilhassa Ahmet Rasim, Yakup Kadri, Ahmet Haşim, Falih Rıfkı Atay, Refik Halit Karay, Orhan Seyfi Orhon, Peyami Safa, Hasan Ali Yücel, Aka Gündüz, Burhan Felek gibi yazarlar bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Batı edebiyatlarında bir edebi form olarak Montaigne’in buluşu olarak kabul edilen düşünce yazısı hangisidir?

Makale

Fıkra

Deneme

Söyleşi

Eleştiri

Açıklama:

Deneme, Batı edebiyatlarında bir edebî form olarak Montaigne’in buluşu olarak kabul edilmektedir. 1580’de Les Essais adlı eserinin girişinde eseri hakkında bilgi veren Montaigne, bir anlamda denemeyi tanıtmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdaki yazarlardan hangisi formal denemenin tanınmış isimlerinden biri değildir?

Jonathan Swift

Charles Lamb

George Orwell

Samuel Johnson

J.H. Newman

Açıklama:

Montaigne ve Bacon Batı edebiyatlarında formal (resmî) ve informal (teklifsiz, senli benli) olmak üzere iki farklı denemenin de ortaya çıkmasına yol açmışlardır. Formal denemenin tanınmış isimleri; Jonathan Swift, J.H. Newman, Mark Twain, Charles Lamb, William Hazlitt, Thomas De Quincey, James Thumber, E.B. White, George Orwell, E.M.Forster’dır. İnformal denemenin tanınmış isimleri ise Joseph Addison, Samuel Johnson, Matthew Arnold, John Stuart Mill, J.H.Newman, Walter Pater, Ralph Waldo Emerson, Henry David Thoreau’dur. Bugün formal ve informal deneme arasındaki fark ortadan kalkmış gibidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıda içerik bakımından deneme türü ve bu türe bir örnek verilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Konusunu sanat ve edebiyattan alan denemeler : Nurullah Ataç - Günlerin Getirdiği

Şehir konulu denemeler : Ahmet Hamdi Tanpınar - Beş Şehir

Sosyal, siyasi, dini konulu denemeler: İsmet Özel - Üç Mesele

Psikoloji-felsefe konulu denemeler: Suna Tanaltay - Yaşam Nehri

Karışık konulu denemeler: Nurettin Topçu - Var Olmak

Açıklama:

Nurettin Topçu'nun Var Olmak adlı seri psikolojik-felsefe konulu denemeler arasındadır. Karışık konulu denemelere Ahmet Haşim - Bize Göre, Ahmet Hamdi Tanpınar - Yaşadığım Gibi, Cemil Meriç - Mağaradakiler gibi eserler örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıda özellikleri verilen deneme türü hangisidir?
- Bu tür deneme dogmatik, sistematik ve açıklayıcıdır.
- Bacon tarzı olarak da bilinir.
- Yazar bir otorite kimliğinde konuşur.

İnformal-senli benli deneme

Formal-resmî deneme

Felsefik deneme

Sosyal deneme

Psikolojik deneme

Açıklama:

Bacon tarzı olarak da bilinen formal denemede yazar bir otorite kimliğinde konuşur ya da en azından o konuda yüksek bir bilgi sahibi bir insan konumunda konusunu derli toplu izah eder. Bu tür deneme dogmatik, sistematik ve açıklayıcıdır. Örneklerini ise o konuda yazılmış ciddi makale ve kitaplardan seçer. Yahya Kemal’in denemeleri bu gruba konabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıda özellikleri verilen Cumhuriyet dönemi gazetesi hangisidir?
- Gazete Falih Rıfkı Atay’ın yönetiminde çıkmıştır.
- Kadrosunda Vedat Nedim Tör, Orhan Şaik Gökyay, Yakup Kadri, Nurullah Ataç gibi isimler yer almıştır.
- Atatürk’ün 1920 yılının ilk günlerinde Ankara’da kurduğu Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin yeni adıdır.

Ulus

Cumhuriyet

Tercüman

Vakit

Tan

Açıklama:

Atatürk’ün 1920 yılının ilk günlerinde Ankara’da kurduğu Hâkimiyet-i Milliye gazetesi ise 1934’te Ulus adını alır. Gazete Falih Rıfkı Atay’ın yönetiminde çıkmıştır. Ulus’un zengin yazı kadrosu içerisinde yer alan Vedat Nedim Tör, Orhan Şaik Gökyay, Yakup Kadri, Nurullah Ataç gibi isimler Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki problemlere dikkat çeken makale, eleştiri ve fıkralar yazmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdaki verilen eşleşmelerden hangisi yanlıştır?
I. Kurucusu Sedat Simavi'dir.
II. İsim babalığını Atatürk yapmıştır.
III. 1917’de Ahmet Emin Yalman ve Asım Us tarafından yayına başlamıştır.
IV. Günlük gazete anlayışının doğmasına yol açan ilk gazetedir.
V. İş Bankası tarafından kurulmuştur.

I- Hürriyet

II- Cumhuriyet

III - Vakit

IV - Tercüman-ı Ahval

V- Tanin

Açıklama:

İş Bankası tarafından 1935 yılında kurulan ve Ali Naci Karacan tarafından yönetilen gazete Tan Gazetesi'dir. Gazetede Burhan Felek, Refik Halit Karay gibi isimler fıkra ve makale yazmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Türkçede eskiden bend, tecrübe-i kalemiyye, kalem tecrübesi gibi terimlerle ifade edilen düşünce yazısı aşağıdakilerden hangisidir?

Deneme

Fıkra

Nesir

Söyleşi

Güldürü

Açıklama:

Deneme konusunda dikkat çeken analitik yazılardan birisi Nurullah Çetin’in “Türk Edebiyatında Deneme” başlıklı yazısıdır. Çetin, bu makalesinde Özgül’ün etimolojik yaklaşımının aksine Fransızca essai olan denemenin Latince exagium, exigere sözcüklerinden geldiğini belirtir. Türkçede ise önceleri bend, tecrübe-i kalemiyye, kalem tecrübesi dendiğini söylemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Bir konuda bilgi vermek, ele alınan konuyu, düşünceyi, tezi savunmak amacıyla yazılan yazıya ne ad verilir?

Fıkra

Deneme

Makale

Hikaye

Roman

Açıklama:

Makale; bir konuda bilgi vermek, ele alınan konuyu, düşünceyi, tezi savunmak amacıyla yazılan yazıdır. Söz konusu edilen düşünce, derinlemesine bir bakış açısıyla detaylı bir şekilde dayanaklar etrafında, inceleme ve araştırmalarla tartışılır ve ispat edilmeye çalışılır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Bir yazarın gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda, güncel sosyal ve siyasal olayları belli bir bakış açısından; kanıtlama, belgeleme, ayrıntılama gereği duymadan, günlük konuşma diline yakın bir üslupla yer yer nüktelere yer vererek değerlendirdiği kısa düşünce yazılarına ne ad verilir?

Makale

Fıkra

Deneme

Röportaj

Hikaye

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 13

Bir konuyu tartışan, tanıtan, o konu hakkında belli bir bakış açısından insanları ikna etmeye çalışan bir nesir türü nedir ?

Makale

Fıkra

Deneme

Hikaye

Roman

Açıklama:

Bir konuyu tartışan, tanıtan, o konu hakkında belli bir bakış açısından insanları ikna etmeye çalışan bir nesir türü denemedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Hangisi Tanzimat Döneminde kültür hayatımıza girerek, makalenin edebiyatımıza girmesine araç olmuştur?

Kitap

Almanak

Dergi

Gazete

Hiçbiri

Açıklama:

Bu dönemde kültür hayatımıza giren gazetenin önemli bir iletişim vasıtası görevi gördüğü ve pek çok Batılı edebî türün tanınmasına ve yaygınlaşmasına vesile olduğu söylenebilir. Bu bakımdan makalenin, söz konusu dönemde diğer düzyazı türleriyle karışık bir şekilde edebiyatımıza gazeteler vasıtasıyla girdiğini söylemek mümkündür. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi Cumhuriyet sonrası dönemde ön plana çıkan fıkra yazarlarından değildir ?

Hasan Ali Yücel

Halide Edip Adıvar

Burhan Felek

Aka Gündüz

Refik Halit Karay

Açıklama:

Cumhuriyet sonrası dönemde de ön plana çıkan yazarlar arasında bilhassa Ahmet Rasim, Yakup Kadri, Ahmet Haşim, Falih Rıfkı Atay, Refik Halit Karay, Orhan Seyfi Orhon, Peyami Safa, Hasan Ali Yücel, Aka Gündüz, Burhan Felek gibi yazarlar bulunmaktadır. Halide Edip Adıvar makaleleri ile ön plana çıkmıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Belirlenmiş bir tekniği olmayan; anekdotlarla, örneklemelerle, ironi ve hicivle çekici hâle getirilmiş serbest bir yazıya ne ad verilir ?

Makale

Fıkra

Deneme

Hikaye

Şiir

Açıklama:

Deneme, belirlenmiş bir tekniği olmayan; anekdotlarla, örneklemelerle, ironi ve hicivle çekici hâle getirilmiş serbest bir yazıdır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Hangisi deneme türünde eser vermiştir ?

İsmet Kemal Karadayı

Salah Birsel

Ceyhun Atuf Kansu

Nurdan Gürbilek

Hepsi

Açıklama:

Seçeneklerde sunulan yazarlarımızın tümünün deneme içeren eserleri mevcuttur. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Cumhuriyet Döneminde Peyami Safa tarafından bir tür 'lafazanlık sanatı' olarak değerlendirilen yazı türü hangisidir ?

Makale

Fıkra

Deneme

Söyleşi

Anı

Açıklama:

Peyami Safa, “Musahabe Edebiyatı” başlıklı yazısında, bu türü metotsuz, üslupsuz bulur ve bu özellikleri eserlerinde metot kuramayan yazarların bir sığınağı, bir “lafazanlık sanatı” olarak değerlendirir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

İçerik bakımından denemeler kaç grupta değerlendirilir ?

Açıklama:

İçerik bakımından denemeler beş temel grupta değerlendirilir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Deneme türü kitaplarda hangi yılda bir artış gözlenmiştir ?

1936

1938

1940

1943

1950

Açıklama:

1940’lı yıllardan sonra deneme bilinciyle yazılmış yazıların ve adı deneme olan kitapların sayısının arttığını görmekteyiz.Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Bir konuda bilgi vermek, ele alınan konuyu, düşünceyi, tezi savunmak amacıyla yazılan
yazıya ne ad verilir?

Eleştiri

Fıkra

Sohbet

Makale

Deneme

Açıklama:

Makale; bir konuda bilgi vermek, ele alınan konuyu, düşünceyi, tezi savunmak amacıyla yazılan yazıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Türk okuyucusunun vatan sevgisi hakkındaki makaleyle vatan konusuna, dünyadan haberlerle dünya hareketlerine alaka ve merakının uyanmasını sağlayan gazete hangisidir?

Ceride-i Havadis

Tercüman-ı Ahval

Tasvir-i Efkâr

Hürriyet

Tercüman-ı Hakîkat

Açıklama:

“1 Ağustos 1840’ta İngiliz asıllı William Churchill’in imtiyaz sahibi bulunduğu, başlangıçta on günde bir, 139. sayıdan itibaren de haftalık olarak çıkan ve yarı resmî olan Ceride-i Havadis gazetesi, ilim ve ahlak konularından başka edebiyat
üzerine makaleler” (Çıkla, 2007, 36) de yayımlamaktadır. “Bu gazete Türk okuyucusunun sadece edebî konularla karşılaşmasını değil aynı zamanda vatan sevgisi hakkındaki makaleyle vatan konusuna, dünyadan haberlerle dünya hareketlerine alaka ve merakının uyanmasının da ilk işaretlerini taşımıştır”

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı yıllarında politik tarafı ön plana çıkan makale ve fıkralara yer veren gazete veya dergilerden değildir?

Tan

Vatan

Cumhuriyet

Tasvir-i Efkar

Tanin

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı yıllarında ise Tan, Vatan, Akşam, Tanin, Tasvir-i Efkâr gibi gazeteler ve bazı dergiler, siyasal olayların etkisiyle politik tarafı ön plana çıkan makale ve fıkralara yer verirler.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Sedat Simavi'nin kurucusu olduğu gazete hangisidir?

Cumhuriyet

Milliyet

Akşam

Hürriyet

Vatan

Açıklama:

1948’de yayın hayatına giren Hürriyet gazetesinin kurucusu Sedat Simavi’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Bir yazarın gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda, güncel sosyal ve siyasal olayları belli bir bakış açısından; günlük konuşma diline yakın bir üslupla yer yer nüktelere yer vererek değerlendirdiği kısa düşünce yazılarına ne denir?

Eleştiri

Fıkra

Makale

Deneme

Sohbet

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 26

Tanzimat Dönemi sonrasındaki fıkra yazarları arasında sayılabilecek yazar hangisidir?

Peyami Safa

Ahmet Refik

Cenap Şahabettin

Halit Ziya

Namık Kemal

Açıklama:

Yani bir anlamda Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Recaizade Mahmut Ekrem, Muallim Naci, Ahmet Midhat Efendi, Şemsettin Sami, Ebuzziya Tevfik, vb. yazar ve şairler edebiyatımızın Tanzimat Dönemi sonrasındaki fıkra yazarları arasında sayılabilirler.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Fıkra yazılarının azalmaya baslaması hangi dönemde ortaya çıkmıştır?

II. Abdülhamit Dönemi

II. Meşrutiyet sonrası

Cumhuriyet Dönemi

Tanzimat Döenmi

Cumhuriyet sonrası

Açıklama:

II. Abdülhamit Dönemi’nde sansür dolayısıyla gazetelerin sayısının azalması fıkra yazılarında da azalmaya yol açmış fakat 1908 II. Meşrutiyet sonrasında oldukça zengin matbuat hayatına karşılık gazete yazılarında, dolayısıyla fıkra yazılarında da nitelik ve nicelik bakımından önemli bir artış ve zenginleşme olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Denemenin Türk edebiyatında Batılı anlamda yer etmesi hangi döneme denk gelmektedir?

II. Meşrutiyet Dönemi

Cumhuriyet Sonrası

Tanzimat Dönemi

II. Abdülhamit Dönemi

Cumhuriyet Öncesi

Açıklama:

Tanzimat sonrasında ve bilhassa II. Meşrutiyet Dönemi’nde benzer yazılar yazılmasına rağmen denemenin Türk edebiyatında Batılı anlamda yer etmesi de yine Cumhuriyet sonrasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Batı edebiyatlarında formal ve informal olmak üzere iki farklı denemenin de ortaya çıkmasına yol açan yazarlardandır?

Çiçero

Seneca

Montaigne

Plutarch

Theophrastus

Açıklama:

Montaigne ve Bacon Batı edebiyatlarında formal (resmî) ve informal (teklifsiz, senli benli) olmak üzere iki farklı denemenin de ortaya çıkmasına yol açmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

İçerik bakımından denemeler kaça ayrılmaktadır?

Açıklama:

İçerik bakımından denemeler beş temel grupta
değerlendirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi düşünce yazısı değildir?

Makale

Fıkra

Deneme

Roman

Eleştiri

Açıklama:

Makale, fıkra ve deneme düşünce yazılarıdır. Tanzimat neslinden sonra gelen Servet-i Fünûn ve Millî Edebiyat Dönemi yazar ve şairleri, kimi zaman eleştiriyle karışık da olsa, makale türünü daha da olgunlaştırmışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi gazete makalesinin özelliklerinden birisidir?

Gazete makalesinde iğneleyici, alaycı ve bazen de eleştirel bir tarz benimsenir.

Gazete makalesinde konuşma diline yakın serbest bir üslup kullanılır.

Gazete makalesinin konusu ya sosyal ya da siyasal içerikle sınırlıdır.

Gazete makaleleri kısa hikâye niteliğindedir

Gazete makalesinde iddia ve ispat gayreti vardır.

Açıklama:

Makalede iddia ve ispat sabit kalmak koşuluyla bir konu sınırlamasından bahsedilemez. Hemen her konuda makale yazılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Kültür hayatımızda makale örneklerine ilk kez hangi gazetede rastlanmıştır?

Ceride-i Havadis

Tercüman-ı Ahval

Tasvir-i Efkâr

Tercüman-ı Hakikat

Tercümân-ı Şark

Açıklama:

1 Ağustos 1840’ta İngiliz asıllı William Churchill’in imtiyaz sahibi bulunduğu, başlangıçta on günde bir, 139. sayıdan itibaren de haftalık olarak çıkan ve yarı resmi olan Ceride-i Havadis gazetesi, ilim ve ahlak konularından başka edebiyat üzerine makaleler de yayımlamaktadır. Bu gazete Türk okuyucusunun sadece edebi konularla karşılaşmasını değil aynı zamanda vatan sevgisi hakkındaki makaleyle vatan konusuna, dünyadan haberlerle dünya hareketlerine alaka ve merakının uyanmasının da ilk işaretlerini taşımıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Yazarın bir otorite kimliğinde konuştuğu, konusunu derli toplu izah ettiği, dogmatik, sistematik ve açıklayıcı deneme türüne üslup bakımından ne ad verilir?

Montaigne tarzı deneme

Formal-Resmî Deneme

Psikoloji-Felsefe Konulu Deneme

Sosyal ve siyasi Konulu deneme

Sanat ve Edebiyat Konulu deneme

Açıklama:

Bacon tarzı olarak da bilinen formal denemede yazar, bir otorite kimliğinde konuşur ya da en azından o konuda yüksek bir bilgi sahibi bir insan konumunda konusunu derli toplu izah eder. Bu tür deneme dogmatik, sistematik ve açıklayıcıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Nurullah Ataç’ın Günlerin Getirdiği (1946), Karalama Defteri (1952), Sözden Söze (1952) adlı eserleri hangi tür deneme başlığı altında yer alır?

Psikoloji-Felsefe Konulu Denemeler

Sosyal, Siyasi ve Dini Konulu denemeler

Konusunu Sanat ve Edebiyattan Alan Denemeler

Şehir konulu denemeler

Karışık konulu denemeler

Açıklama:

Konusunu Sanat ve Edebiyattan Alan Denemeler resim, müzik, dil, şiir, roman, hikâye ve benzeri sanat edebiyat ürünleri, teknikleri, yazarları, akımları, kuramları üzerinde yazarın kişisel görüş ve düşüncelerini söz konusu ettiği denemelerdir. Nurullah Ataç’ın Günlerin Getirdiği (1946), Karalama Defteri (1952), Sözden Söze (1952) adlı eserleri bu başlık altında yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Montaigne’den deneme çevirileri yapan, 1940’ta yazdığı ön sözde Montaigne’in memleketimizde pek tanınmadığını fakat Montaigne’in ve eserinin Türk okuyucusuna pek de yabancı gelmeyeceğini belirten yazarımız kimdir?

Cemal Süreyya

Sabahattin Eyüboğlu

Oktay Akbal

Peyami Safa

Saffet Korkut

Açıklama:

Sabahattin Eyüboğlu, Montaigne’den yaptığı deneme çevirilerine 1940’ta yazdığı ön sözde söze Montaigne’in memleketimizde pek tanınmadığından başlar fakat Montaigne’in ve eserinin Türk okuyucusuna pek de yabancı gelmeyeceğini de belirtir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Kültür hayatımızda fıkra, deneme, eleştiri, makale ve sohbet gibi gazete ve dergi yazılarının kesin çizgilerle başlangıçlarının olmamasının ve uzun zaman bunların karışık bir özellikte kendilerini devam ettirmelerinin asıl sebebi nedir?

Gazetelerin kültür hayatımıza çok geç girişi ve yazıların sansürlenmesi.

Türkçenin söz hazinesinin kültür dili diye anılan Fransızca, İngilizce gibi dillere nazaran dar oluşu.

Eski Türk edebiyatında zengin bir düzyazı çeşidinin bulunmaması ve şiirselliğin ön planda olması.

Araştırmacıların, sosyal bilimler çerçevesindeki makaleleri kitap haline getirme eğilimleri.

Özel bilimsel alanlardaki dergi makalelerine ağırlık verilmesi.

Açıklama:

Eski Türk edebiyatında zengin bir düzyazı çeşidinin bulunmaması ve var olanında da şiirselliğin ön planda olması, fıkra, deneme, eleştiri, makale ve sohbet gibi gazete ve dergi yazılarının kesin çizgilerle kültür hayatımızda başlangıçlarının olmamasına ve uzun zaman bunların karışık bir özellikte kendilerini devam ettirmelerine yol açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Siyaset, magazin, iç ve dış olaylar, ekonomi, spor gibi konuların ağırlık kazanmasıyla birlikte edebiyat, hangi yıllardan itibaren gazetelerden uzaklaşmaya başlamıştır?

1940’larda

1950’lerde

1960’larda

1970’lerde

1980’lerde

Açıklama:

Bir kısmı 1940 ve 50’li yıllarda yayın hayatına başlayan bugünkü gazetelerde artık en fazla yeri siyaset, magazin, iç ve dış olaylar, ekonomi, spor gibi konular aldığı için (Çıkla, 2007, 57) bu gazetelerdeki makalelerde artık bu çerçevede olmaya başlamıştır. Nitekim buna bağlı olarak da 1960’lı yıllardan itibaren edebiyatın gazetelerden uzaklaşmaya başladığı görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 39

“Deneme” kavramı için Cumhuriyet öncesinde, aşağıdaki tanımlardan hangisi kullanılmaktaydı?

Tecrübe-i kalemiyye

Münşinin münşeat’ı

Siyasetname

Kıyafetname

Şehrengiz

Açıklama:

Cumhuriyet öncesinde tecrübe-i kalemiyye, kalem tecrübesi gibi tamlamalar kullanılmakla birlikte, essay karşılığında “deneme” sözcüğünün kullanılması Cumhuriyet sonrasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Deneme, Batı edebiyatlarında bir edebî form olarak kimin buluşudur?

Francis Bacon

Michel de Montaigne

Jonathan Swift

Mark Twain

Samuel Johnson

Açıklama:

Deneme, Batı edebiyatlarında bir edebî form olarak Montaigne’in buluşu olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Ele aldığı konuyu ispat gayreti ve kesin kanıtlara dayanma yöntemi bakımından diğer düzyazı türlerinden ayrılan yazı türüne ne ad verilir?

Deneme

Sohbet

Fıkra

Makale

Masal

Açıklama:

Makale, ele aldığı konuyu ispat gayreti ve kesin kanıtlara dayanma yöntemi bakımından deneme, sohbet ve fıkra gibi düzyazı türlerinden ayrılır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Türk edebiyatının Batılılaşmasında, özellikle düzyazı türlerinin edebiyatımızda gelişmesinde çok önemli bir rol oynayan etmenler nelerdir?

Gazete, dergi

Sosyal Hayat

Eğitim Sistemi

Ekonomik gelişmeler

Medya

Açıklama:

Türk edebiyatının Batılılaşmasında gazete ve dergilerin rolü tartışılmazdır. Özellikle düzyazı türlerinin edebiyatımızda gelişmesinde gazete çok önemli bir rol oynamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Kültürümüzde günlük gazete anlayışının doğmasına yol açan ilk gazete şıklardan hangisidir?

Tercüman-ı Ahval

Ceride-i Havadis

Tasvir-i Efkâr

Tercüman-ı Hakîkat

Hürriyet

Açıklama:

Kültürümüzde günlük gazete anlayışının doğmasına yol açan ilk gazete ise 1860 tarihli Tercüman-ı Ahval’dir. Şinasi’nin Agah Efendi ile birlikte çıkardığı bu gazete, mukaddimesinde Şinasi’nin ifade ettiği amaçlar doğrultusunda toplumu aydınlatma maksatlı pek çok makaleye yer verir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Tan gazetesinde, “Orhan Selim” adıyla küçük fıkralar yazan yazarımız kimdir?

Burhan Felek

Refik Halit Karay

Necmettin Sadak

Falih Rıfkı Atay

Nazım Hikmet

Açıklama:

Nazım Hikmet bu gazetede “Orhan Selim” adıyla küçük fıkralar yazmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Atatürk’ün 1920 yılının ilk günlerinde Ankara’da kurduğu gazetenin adı şıklardan hangisidir?

Tercüman-ı Ahval

Ceride-i Havadis

Tercüman-ı Hakîkat

Hürriyet

Hâkimiyet-i Milliye

Açıklama:

Atatürk’ün 1920 yılının ilk günlerinde Ankara’da kurduğu Hâkimiyet-i Milliye gazetesi ise 1934’te Ulus adını alır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Atatürk’ün 1920 yılının ilk günlerinde Ankara’da kurduğu Hâkimiyet-i Milliye gazetesi kimin yönetiminde çıkmıştır?

Vedat Nedim Tör

Orhan Şaik Gökyay

Falih Rıfkı Atay

Yakup Kadri

Nurullah Ataç

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 47

Eşkâl-i Zaman (1918), Gülüp Ağladıklarım (1924),Muharrir Bu Ya (1926) isimli eserleri hangi yazara aittir?

Falih Rıfkı Atay

Yakup Kadri

Nurullah Ataç

Ahmet Rasim

Vedat Nedim Tör

Açıklama:

Ahmet Rasim, Eşkâl-i Zaman (1918), Gülüp Ağladıklarım (1924), Muharrir Bu Ya (1926) isimli eserlerinde dönemin değişik gazete ve dergilerinde yazmış olduğu deneme, sohbet ve fıkralarını bir araya getirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Cumhuriyet öncesinde tecrübe-i kalemiyye, kalem tecrübesi gibi tamlamalarla anılan yazı türü hangisidir?

Deneme

Sohbet

Fıkra

Makale

Anı

Açıklama:

Batı edebiyatında öncelikle Montaigne’in icadı olan ve daha sonra da dünya edebiyatında oldukça yaygınlık kazanan “deneme” kavramı için Cumhuriyet öncesinde tecrübe-i kalemiyye, kalem tecrübesi gibi tamlamalar kullanılmakla birlikte, essay karşılığında “deneme” sözcüğünün kullanılması Cumhuriyet sonrasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Deneme türlerinden Montaigne tarzı olarak da bilinen deneme türü hangisidir?

Üslup bakımından denemeler

İçerik bakımından denemeler

İnformal Deneme

Formal Deneme

Resmî Deneme

Açıklama:

İnformal-Senli Benli Deneme: Montaigne tarzı olarak da bilinen bu deneme okuyucu ile senli benli bir üslup içerir. İnformal deneme okuyucu ile samimi bir ilişkiye sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Deneme, bir tür adı olarak edebiyatımıza hangi yıllardan sonra tam olarak girmiştir?

1940’lı yıllardan sonra

1908’den sonra

1890’lı yıllardan sonra

1923’ten sonra

1960’tan sonra

Açıklama:

1940’lı yıllardan sonra

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisinde Namık Kemal’in “Lisan-ı Osmânî’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülâhazâtı Şâmildir” başlıklı makalesi yayımlanmıştır?

Tasvir-i Efkâr

Hürriyet

Tercüman-ı Hakikat

Ceride-i Havadis

İbret

Açıklama:

Namık Kemal’in “Lisan-ı Osmânî’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülâhazâtı Şâmildir” başlıklı makalesi ise Tasvir-i Efkâr’da yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi akademik seviyedeki makalelerin yer aldığı kitaplardan biri değildir?

Edebiyat Üzerine Makaleler

Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar I

Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış

Mektuplar Makaleler

Türk Edebiyatında Deneme

Açıklama:

Deneme konusunda dikkat çeken analitik yazılardan birisi Nurullah Çetin’in “Türk Edebiyatında Deneme” başlıklı yazısıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi gazete köşelerindeki fıkralarıyla Cumhuriyet sonrası dönemde de ön plana çıkan yazarlardan biridir?

Ebuzziya Tevfik

Recaizade Mahmut Ekrem

Peyami Safa

Namık Kemal

Ziya Paşa

Açıklama:

Bunlar arasında gazete köşelerindeki fıkralarıyla Cumhuriyet sonrası dönemde de ön plana çıkan yazarlar arasında bilhassa Ahmet Rasim, Yakup Kadri, Ahmet Haşim, Falih Rıfkı Atay, Refik Halit Karay, Orhan Seyfi Orhon, Peyami Safa, Hasan Ali Yücel, Aka Gündüz, Burhan Felek gibi yazarlar bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Rasim'in düzyazılarını biraraya getirdiği eserlerinden biridir?

Çile

Niçin Kurtulmamak

Eski Saat

Gülüp Ağladıklarım

İnanç

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Refik Halit Karay’ın siyasi ağırlıklı fıkralarının da yer aldığı eserlerinden biridir?

Felek’ten Dostlara

Biraz da Yarenlik

Recebin Kahvesi

Yaşadığımız Günler

Tanrıya Şikayet

Açıklama:

Refik Halit Karay’ın pek çok türdeki eserlerinin yanı sıra siyasi ağırlıklı fıkralarının da yer aldığı Bir İçim Su (1931), Bir Avuç Saçma (1937), İlk Adım (1941), Üç Nesil Üç Hayat (1943), Makyajlı Kadın (1943), Tanrıya Şikayet (1944) isimli eserleri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisinde Montaigne denemeyi tanıtmıştır?

Denemeyi Deneme

Eleştirinin Kıyılarında

Sisifos Söylemi

Denemeler

Tatler ve Spectator

Açıklama:

Deneme, Batı edebiyatlarında bir edebî form olarak Montaigne’in buluşu olarak kabul edilmektedir. 1580’de Les Essais/Denemeler adlı eserinin girişinde eseri hakkında bilgi veren Montaigne, bir anlamda denemeyi tanıtmış olur.

Doğru Cevap: D

Soru 57

"Formal-Resmî denemeler ............. olarak da bilinir." cümlesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisiyle doldurulmalıdır?

Montaigne tarzı

Bacon tarzı

Tanpınar Tarzı

Namık Kemal tarzı

Mark Twain tarzı

Açıklama:

Bacon tarzı olarak da bilinen formal denemede ise yazar bir otorite kimliğinde konuşur ya da en azından o konuda yüksek bir bilgi sahibi bir insan konumunda konusunu derli toplu izah eder.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi "psikoloji-felsefe konulu denemeler"e örnektir?

Yaşam Nehri

Dile Gelseler

Nesillerin Ruhu

Kendimize Geleceğiz

Düşünceye Saygı

Açıklama:

Suna Tanaltay, Sevdikçe (1995), Yaşam Nehri (1996)

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi "karışık konulu denemeler"e örnektir?

Mehmet Kaplan, Nesillerin Ruhu

Cemil Meriç, Mağaradakiler

Nurettin Topçu, İslâm ve İnsan

Nermi Uygur, Dilin Gücü

Suna Tanaltay, Sevdikçe

Açıklama:

Karışık Konulu Denemeler
Gündelik hayat, kadın konusu, günlük problemler, tarih, tabiat ve benzeri farklı farklı konuların söz konusu edildiği denemeler bu başlık altında toplanabilirler.
• Ahmet Haşim, Bize Göre (1928), Gurabâhâne-i Laklakan (1928), Frankfurt Seyahatnamesi (1933)
• Ahmet Hamdi Tanpınar, Yaşadığım Gibi (1970)
• Cemil Meriç, Mağaradakiler (1978), Bu Ülke (1974)

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi konusunu "sanat ve edebiyattan alan denemeler"e örnektir?

Frankfurt Seyahatnamesi

Üç Mesele

Kültür ve Medeniyet

Aziz İstanbul

Şapkam Dolu Çiçekle

Açıklama:

Cemal Süreya, Şapkam Dolu Çiçekle (1976)

Doğru Cevap: E

Soru 61

Makale ile gazete fıkrasının ortak yönü aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Her ikisi de ele aldıkları konuyu belgelemeyi amaçlar.

Her ikisinde de iğneleyici bir üslup vardır.

Her ikisi de düşünce yazısıdır.

Her ikisi de güncel konulardan bahseder.

Her ikisi de kanıta başvurur.

Açıklama:

Her ikisi de düşünce yazısıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisinde makalenin özellikleri ile ilgili yanlış bilgi verilmiştir?

Makale, ele aldığı konudaki belge, tanık ve bilgileri birer ispat aracı olarak kullanır.

Gazete makalelerine son yıllarda başyazı deme eğilimi artmıştır.

Makalelerin didaktik-öğretici tarafı bulunmaktadır.

Bilimsel dergi makaleleri belli bilim alanındaki konular üzerinde derinlemesine araştırmalara, deneylere ve verilere dayanır.

Makalede yazar samimi bir üslup kullanır.

Açıklama:

Gazete makalelerine son yıllarda başyazı deme eğilimi artmıştır.
"Makalede yazar samimi bir üslup kullanır."
Makalede yazar bilimsel bir üslûp kullanır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

“Bir yazarın gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda, güncel sosyal ve siyasal olayları belli bir bakış açısından; kanıtlama, belgeleme, ayrıntılama gereği …, günlük konuşma diline yakın inandırıcı, senli benli bir üslupla yer yer nüktelere yer vererek değerlendirdiği kısa …….yazılarına …. denir.
Yukarıdaki boşlukları hangi seçenekteki sözcükler doğru olarak tamamlamaktadır?

Duyarak-güldürü-fıkra

Duymadan-düşünce-fıkra

Düşünülerek-düşünce-deneme

Dikkate alınarak-oyun-eleştiri

Duymadan-güldürü-fıkra

Açıklama:

Duymadan-düşünce-fıkra

Doğru Cevap: B

Soru 64

Türk edebiyatında makalenin ortaya çıkışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İlk gazete makalelerine Tanzimat Dönemi’nde çıkan Ceride-i Havadis’te rastlanmaktadır.

İlk gazete makalesi Cumhuriyet’ten sonra yazılmıştır.

İlk gazete makalesini Namık Kemal yazmıştır.

İlk gazete makalesi Tercüman-ı Ahval gazetesinde çıkmıştır.

İlk gazete makalesi edebiyat üzerine yazılmıştır

Açıklama:

İlk gazete makalesi Tercüman-ı Ahval gazetesinde çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

“Yazarın ideolojisinin, dünya görüşünün ön plana çıktığı fıkralarda kesinlik yoktur (I); buna karşılık canlı, ilgi çekici, esprili olmaya özen gösteren bir üslup söz konusudur(II). Yazar bir sonuca varır (III) fakat okuru ikna etme amacı gütmez (IV), sadece düşündürmeyi amaçlar (V).”
Yukarıdaki paragrafta numaralandırılmış ifadelerin hangilerinde tam tersi durum makale için geçerlidir?

I, II, IV

II, III, IV

I, III, V

II, III,V

II, III, IV

Açıklama:

I ve II
A SEÇENEĞİ
I, II, IV
“Yazarın ideolojisinin, dünya görüşünün ön plana çıktığı fıkralarda kesinlik yoktur (I); buna karşılık canlı, ilgi çekici, esprili olmaya özen gösteren bir üslup söz konusudur(II). Yazar bir sonuca varır (III) fakat okuru ikna etme amacı gütmez (IV), sadece düşündürmeyi amaçlar (V).”

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’in ilk yıllarında önemli makale ve fıkraların yayımlandığı gazetelerden biri değildir?

Ulus

Tercüman

Tan

Vakit

Cumhuriyet

Açıklama:

Tercüman

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’in ilk yıllarının önemli fıkra yazarlarından birisi değildir?

Yakup Kadri

Ahmet Haşim

Falih Rıfkı Atay

Orhan Seyfi

Orhan Pamuk

Açıklama:

Orhan Pamuk

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi denemenin temel özelliklerinden biridir?

Belli çerçevedeki konuları işler.

Ele aldığı konuyu ispatlamaya çalışır.

İddiasızdır.

Belgelere dayanır.

Ele aldığı konuyu öyküleştirir.

Açıklama:

İddiasızdır.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Denemenin ne olduğu konusunda yazarların fikir birliği içinde oldukları nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Denemenin kökeninin “essay” sözcüğünden geldiği

Deneme yazarının geniş bir kültüre sahip olması gerektiği

Denemenin kökeninin “exagium” sözcüğünden geldiği

Denemenin çağını tamamlamış bir tür olduğu

Denemenin Doğu edebiyatlarında da var olduğu

Açıklama:

Deneme yazarının geniş bir kültüre sahip olması gerektiği

Doğru Cevap: B

Soru 70

Deneme, bir tür adı olarak edebiyatımıza hangi yıllardan sonra tam olarak girmiştir?

1940’lı yıllardan sonra

1908’den sonra

1890’lı yıllardan sonra

1923’ten sonra

1960’tan sonra

Açıklama:

1940’lı yıllardan sonra

Doğru Cevap: A

Soru 71

Makale ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bilgilendirici ve bilimsel konularda makaleler yazılır.

Makalede iddia ve ispat sabit kalmak koşuluyla bir konu sınırlamasından bahsedilemez.

Didaktik/öğretici özelliği bulunmaktadır.

Gelişme bölümünde değişik kanıtlarla iddianın ispatına gidilir.

Temel hareket noktası düşüncedir

Açıklama:

Makalenin konusu günlük olabileceği gibi, herhangi bir bilim dalıyla ilişkili olarak felsefe, sanat, edebiyat konularında da yazılabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Sohbet hangi açıdan denemeye benzemektedir?

Kişisel görüşleri dile getirmesi açısından

Başkalarının düşüncelerini irdelemesi açısından

Yazarın kendi görüşlerini kesin yargılara varmadan açıklaması açısından

Okuyucuyu gerçekleri araştırmaya yöneltmeye çalışması açısından

Deyimlerden, ünlemlerden, samimi hitaplardan yararlanması açısından

Açıklama:

Yazarın kendi görüşlerini kesin yargılara varmadan açıklaması açısından da denemeye benzer (Yüzbaşıoğlu,1984, 147).

Doğru Cevap: C

Soru 2

Sohbet sözcüğü dilimize hangi dilden geçmiştir?

Arapça

Farsça

Osmanlıca

Yunanca

Latince

Açıklama:

Sohbet sözcüğü, dilimize Arapçadan geçmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Sohbet türündeki yazıların deneme, makale, fıkra gibi diğer türlerden ayrılan yönü nedir?

Dili

Konusu

Konunun işlenişi

Uzunluğu

Yayım yeri

Açıklama:

Sohbet türündeki yazıların deneme, makale, fıkra gibi diğer türlerden ayrılan yönü konunun işlenişinde ve anlatımındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Her yaştan ve her eğitim düzeyinden insanların sohbet yazıları okuyup anlama olasılıkları yüksek olmasının sebebi nedir?

Kısa olması

Dilin açık, sade ve duru olması

Güncel olması

Deyimlerden, ünlemlerden, samimi hitaplardan yararlanılması

Okuyucu ile sohbet havasında olması

Açıklama:

Fıkralarda olduğu gibi kişisel görüşler dile getirilir. Dil açık, sade ve durudur. Bu nedenle her yaştan ve her eğitim düzeyinden insanların bu türdeki yazıları okuyup anlama olasılıkları yüksektir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri sohbetin özelliklerindendir?
I. Yazar, okuyucu ile bir sohbet havası içindesenli benli konuşur.
II. Yazar, düşüncelerinin doğruluğunu kabul ettirme konusunda ısrarcı değildir.
III.Genellikle yazarın kişisel düşüncelerine yoğunlaşılır.
IV. Yazar konuda derinlik yaratır
V. Ağırbaşlı ve ciddi bir dil kullanılır

I-V

II-IV

III-IV-V

I-II-III

III-V

Açıklama:

Sohbet türünün başlıca özellikleri şu şekilde ifade
edilebilir:
• Yazar, okuyucu ile bir sohbet havası içinde
senli benli konuşur.
• Yazar, düşüncelerinin doğruluğunu kabul
ettirme konusunda ısrarcı değildir.
• Genellikle yazarın kişisel düşüncelerine yoğunlaşılır.
• Yazar samimi, içten bir anlatım tarzı kullanır.
• Çeşitli güncel olayları kullanarak duygu ve
düşünceler desteklenir.
• Gazete ve dergi yazılarıdır.
• Günlük konuşma dili kullanılır. Kurallı,
sıralı, devrik cümleler gerekli zamanlarda,
birbiriyle uyum içinde yer alır.
• Uzun cümlelerden kaçınılır.
• Dil açık, sade ve durudur. Bu nedenle her
yaştan ve her eğitim düzeyinden insanın
okuyup anlayabileceği bir yapıdadır.
• Yazar, sorulu cevaplı cümlelerle konuşuyormuş hissi uyandırır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Sohbet yazıları genellikle kaç sayfadan oluşur?

2-4

3-5

4-6

Açıklama:

Genellikle üç beş sayfalık kısa yazılardan oluşan bu türün örnekleri gazete ve dergilerde yayımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Sohbet yazılarında yazar aşağıdakilerden hangisini yapmaz?

Dertleşir

Öğüt verir

Fikirlerini kanıtlar

Çözümlemeler yapar

Teselli eder

Açıklama:

Sohbet yazarı, bilimsel makale yazan bilim adamı gibi konuda derinlik yaratmaz,yazarın fikirlerini kanıtlamak gibi bir zorunluluğu yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Dildeki sadelik bakımından sohbet hangi yazı türüne benzemektedir?

Deneme

Fıkra

Makale

Eleştiri

Hikaye

Açıklama:

Dildeki sadelik bakımından denemeyi andıran sohbet, uzunluk açısından denemeye göre daha uzun bir türdür.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Sohbet hangi yazı türüyle karıştırılır?

Deneme

Röportaj

Fıkra

Makale

Roman

Açıklama:

Aralarında belirgin farklar olmasına rağmen sohbet ve röportajın karıştırıldığı görülür. Sohbette tek kişinin varlığı söz konusuyken röportajda bir uzman bir de röportajı yapanın varlığı söz konusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Sohbet türü örneği olan Eşref Saati hangi yazara aittir?

Ahmet Rasim

Yahya Kemal Beyatlı

Suut Kemal Yetkin

Melih Cevdet Anday

Şevket Rado

Açıklama:

Türk edebiyatında Ahmet Rasim (Ramazan Sohbetleri), Yahya Kemal Beyatlı (Tarih Musahabeleri),Suut Kemal Yetkin (Edebiyat Söyleşileri), Şevket Rado (Eşref Saati), Melih Cevdet Anday (Dilimiz Üzerine Söyleşiler), Nurullah Ataç (Karalama Defteri), Cenap Şehabettin, Refik Halit Karay, Hasan Ali Yücel, Attila İlhan, Falih Rıfkı Atay, Ercüment Ekrem Talu gibi yazarlar sohbet türünde eser vermiş isimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Bir yazarın gündelik yaşam, insan, sanat ve edebiyatla ilgili bir konu hakkındaki düşüncelerini, karşısında okuyucu varmış gibi onlarla sohbet ediyormuşçasına sıcak ve içten bir anlatımla dile getirdiği, ........... planında yazdığı düşünce yazısına sohbet denir.
Yukarıdaki tanımdaki boşluğu aşağıdaki hangi kelime ile doğru olarak tamamlayabiliriz?

Roman

Hikaye

Makale

Söyleşi

Anı

Açıklama:

Bir yazarın gündelik yaşam, insan, sanat ve edebiyatla ilgili bir konu hakkındaki düşüncelerini, karşısında okuyucu varmış gibi onlarla sohbet ediyormuşçasına sıcak ve içten bir anlatımla dile getirdiği, makale planında yazdığı düşünce yazısına sohbet denir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Sohbet sözcüğü dilimize hangi dilden geçmiştir?

Farsça

Arapça

Urduca

Latince

İbranice

Açıklama:

Sohbet sözcüğü, dilimize Arapçadan geçmiştir. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

I. Ağırbaşlı ve ciddi hava sohbetin tamamına hakimdir
II. Sohbet yazarı, bilimsel makale yazan bilim adamı gibi konuda derinlik yaratmaz
III. Yazarın fikirlerini kanıtlamak gibi bir zorunluluğu yoktur.
IV. Çözümlemeler yapılır, örnekler verilir, yazarın görüşü okuyucuya sezdirilir
Aşaseçeneklerden hangisi sohbet ile makale kıyaslamasını doğru olarak tanımlamaktadır?

I ve II

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

III ve IV

Açıklama:

I. seçenekte verilen bilgi yanlıştır. Sohbet, makaleden üslup açısından ayrılır. Makaledeki ağırbaşlı ve ciddi hava sohbet türünde
yerini tatlı bir samimiyete bırakır. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Eşref Saati adlı eser kime aittir?

Şevket Rado

Melih Cevdet Anday

Nurullah Ataç

Suut Kemal Yetkin

Ahmet Rasim

Açıklama:

Eşref Saati adlı eser Şevket Radoya aittir. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

I. Nurullah Ataç
II. Melih Cevdet Anday
III. Yahya Kemal Beyatlı
IV. Ahmet Rasim
V. Cenap Şehabettin
A. Ramazan Sohbetleri
B. Tarih Musahabeleri
C. Karalama Defteri
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yazar-eser eşlemesi doğru olarak verilmiştir?

I-A, II-B, III-C

I-B, II-A, III-C

II-A, IV-B, V-C

III-A, IV-B, V-C

IV-A, III-B, I-C

Açıklama:

Türk edebiyatında Ahmet Rasim (Ramazan Sohbetleri), Yahya Kemal Beyatlı (Tarih Musahabeleri), Nurullah Ataç (Karalama Defteri) adlı sohbet türünde eserler yazmışlardır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

I. Her iki türde de herhangi bir konu üzerinde düşünce ortaya konulur
II. Fıkralarda daha çok toplumsal görüşler ortaya konulurken, sohbet türünde kişisel görüşler ön plana çıkar
III. Her iki türde de sade ve açık bir dil kullanılır
IV. Her iki türde de yazar okuyucunun zihnini kamçılamaya çalışırken amacına ulaşmak için ara sıra duygu tellerine de basar.
Aşağıdakilerden hangisinde fıkra ve sohbet türünün kıyaslaması doğru olarak verilmiştir?

I ve II

I ve III

III ve IV

I, II, III

I, III, IV

Açıklama:

Doğru yanıt E seçeneğidir.
I, III, IV
Fıkralarda olduğu gibi sohbet yazılarında da yazarın herhangi bir konu hakkında görüş ve düşünceleri ortaya konulur. Ancak sohbet yazılarında
yazar daha pişkin, daha usta olmaya bakar. Okuyucunun zihnini kamçılamaya çalışırken amacına ulaşmak için ara sıra duygu tellerine de basar. Veya acı durumları ortaya koyarken dertleşmek kaygısıyla, teselli etmek isteğiyle ruhunu okuyucunun ruhuna eş eder, onunla birlikte üzülür, şikâyet eder. Bazen de olayların üstüne çıkarak öğüt veren olgun biri durumuna geçer. Bütün amacı okuyucuyu kendine çekmek, kendi havasına sürüklemektir

Doğru Cevap: E

Soru 17

I. Sohbet denemeye göre daha uzundur
II. Sohbette tek bir kişi, röportajda iki kişi vardır
III. Başkalarının düşüncesini irdelemesi bakımından eleştiriyi andırır
IV. Yazarın kendi görüşlerini kesin yargıya vararak açıklaması açısından denemeye benzer
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sohbet türü ile deneme ,röportaj ve eleştiri türlerinin kıyaslaması doğru olarak verilmiştir?

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

II, IV

III, IV

Açıklama:

IV. seçenekte verilen bilgi yanlıştır. Yazarın kendi görüşlerini kesin yargılara varmadan açıklaması açısından da denemeye benzer. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdaki eserlerden hangisinin yazarı Melih Cevdet Anday'dır?

Ramazan sohbetleri

Tarih Musahabeleri

Dilimiz Üzerine Söyleşiler

Edebiyat Söyleşileri

Karalama Defteri

Açıklama:

Melih Cevdet Anday'ın eserinin adı Dilimiz Üzerine Söyleşiler'dir. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde, sohbetin özelliği yanlış olarak verilmiştir?

Uzunluk açısından 3-5 sayfadan oluşur

Gazete ve dergilerde yayınlanır

Yazar samimi, içten bir anlatım tarzı kullanır

Dil açık, sade ve durudur

Soru cümleleri kurmaktan kaçınılır

Açıklama:

Yazar, sorulu cevaplı cümlelerle konuşuyormuş hissi uyandırır. E seçeneğindeki bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Sohbet türündeki yazıların, deneme, makale, fıkra gibi diğer türlerden ayrılan yönü nedir?

Nerede yayınlandığı

Kimin tarafından kaleme alındığı

Sayfa sayısı

Yayınlanma tarihi

Konunun işlenişi ve anlatımı

Açıklama:

Sohbet türündeki yazıların deneme, makale,fıkra gibi diğer türlerden ayrılan yönü konunun işlenişinde ve anlatımındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Sohbet sözcüğünün kökeni hangi dile dayanmaktadır

Uygurca

Moğolca

Türkçe

Arapça

Farsça

Açıklama:

Sohbet sözcüğü, dilimize Arapçadan geçmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Sohbet hangi açıdan eleştiriyi andırır?

Sohbet, başkalarının düşüncelerini irdelemesi bakımından eleştiriyi andırır.

Sohbet, nesnel olması sebebiyle eleştiriyi andırır.

Sohbet, somut verilere dayanması açısından eleştiriyi andırır.

Sohbet, kanıtlara ve belgelere yer vermesi açısından eleştiriyi andırır.

Sohbet, genellikle siyasi konuları ele alması bakımından eleştiriyi andırır.

Açıklama:

Sohbet, başkalarının düşüncelerini irdelemesi bakımından eleştiriyi andırır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Sohbet ve deneme arasındaki benzerlik aşağıdakilerden hangisidir?

Sık sık soru cümlelerine yer verilmesi

Dildeki sadelik

Her ikisinin de kısa yazılar olması

Her ikisinin de nesnel olması

Konuların genellikle edebi olması

Açıklama:

Dildeki sadelik bakımından denemeyi andıran sohbet, uzunluk açısından denemeye göre daha uzun bir türdür.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Sohbet ve röportaj arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Sohbet, soru cevap şeklide ilerler, röportajda kişisel görüşlere de yer verilir.

Sohbette tek kişinin varlığı söz konusuyken röportajda birden fazla kişinin varlığı söz konusudur.

Sohbet, sözlü anlatım biçimidir, röportaj ise yazıya çevrilebilir.

Sohbette kanıtlama esasına dayalı bir yöntem, röportajda ise uzman görüşü vardır.

Röportaj; sade bir dille, sohbet ise eğitimli kişilerin anlayacağı ciddi bir dille yazılır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Melih Cevdet Anday’ın sohbet türünde verdiği eserin adıdır?

Müfettişler

Edebiyat söyleşileri

Sözcükler

Dilimiz Üzerine Söyleşiler

Yürüyüşler

Açıklama:

Türk edebiyatında Melih Cevdet Anday, Dilimiz Üzerine Söyleşiler adlı eseri sohbet türünde yazmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Nurullah Ataç’ın sohbet türünde verdiği eserin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Karalama Defteri

İki Yeni Gelinin Hatıraları

Pazartesi Konuşmaları

Takvimden Yapraklar

Bir İçim Su

Açıklama:

Nurullah Ataç’ın sohbet türünde verdiği eserin adı Karalama Defteri’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Türk edebiyatında sohbet türünde yazılmış olan “Eşref Saati” adlı eser kime aittir?

Ahmet Haşim

Sabahattin Eyuboğlu

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Halit Ziya Uşaklıgil

Şevket Rado

Açıklama:

Türk edebiyatında sohbet türünde yazılmış olan “Eşref Saati” adlı eser Şevket Rado’ya aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Türk edebiyatında sohbet türünde yazılmış olan “Ramazan Sohbetleri” adlı eser kime aittir?

Ali Ekrem Bolayır

Tevfik Fikret

Hüseyin Cahit Yalçın

Ahmet Rasim

Cenap Şahabettin

Açıklama:

Türk edebiyatında sohbet türünde yazılmış olan "Ramazan Sohbetleri" adlı eser Ahmet Rasim’e aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Türk edebiyatında sohbet türünde yazılmış olan “Tarih Musahabeleri” adlı eser kime aittir?

Tevfik Fikret

Yahya Kemal Beyatlı

Ahmet Haşim

Ahmet Hamdi Tanpınar

Mahmut Şevket Esendal

Açıklama:

Türk edebiyatında sohbet türünde yazılmış olan Tarih Musahabelreri adlı eser Yahya Kemal Beyatlı’ya aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Seçeneklerdeki yazarlardan hangisi sohbet türünde eser vermiş isimlerden birisi değildir?

Ömer Seyfettin

Refik Halit Karay

Hasan Ali Yücel

Falih Rıfkı Atay

Attila İlhan

Açıklama:

Türk edebiyatında Refik Halit Karay, Hasan Ali Yücel, Attila İlhan, Falih Rıfkı Atay gibi yazarlar sohbet türünde eser vermiş isimlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Şevket Rado’nun sohbet biçiminde yazılarıyla çıkmış kitabı hangisidir?

Ramazan Sohbetleri

Tarih Musahabeleri

Eşref Saati

Edebiyat Söyleşileri

Dilimiz Üzerine Söyleşiler

Açıklama:

Türk edebiyatında Ahmet Rasim (Ramazan Sohbetleri), Yahya Kemal Beyatlı (Tarih Musahabeleri), Suut Kemal Yetkin (Edebiyat Söyleşileri), Şevket Rado (Eşref Saati), Melih Cevdet Anday (Dilimiz Üzeri- ne Söyleşiler), Nurullah Ataç (Karalama Defteri), Cenap Şehabettin, Refik Halit Karay, Hasan Ali Yücel, Attila İlhan, Falih Rıfkı Atay, Ercüment Ekrem Talu gibi yazarlar sohbet türünde eser vermiş isimlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Yazar, okuyucu ile bir sohbet havası içinde senli benli konuşur.
Yazar, düşüncelerinin doğruluğunu kabul ettirme konusunda ısrarcı değildir.
Genellikle yazarın kişisel düşüncelerine yoğunlaşılır.
Yazar samimi, içten bir anlatım tarzı kullanır.
Çeşitli güncel olayları kullanarak duygu ve düşünceler desteklenir.
Özellikler hangi yazı türüne aittir?

Eleştiri

Deneme

Sohbet

Röportaj

Makale

Açıklama:

Sohbet türünün başlıca özellikleri şu şekilde ifade edilebilir:

Yazar, okuyucu ile bir sohbet havası içinde

senli benli konuşur.

Yazar, düşüncelerinin doğruluğunu kabul

ettirme konusunda ısrarcı değildir.

Genellikle yazarın kişisel düşüncelerine yoğunlaşılır.
Yazar samimi, içten bir anlatım tarzı kullanır.
Çeşitli güncel olayları kullanarak duygu ve

düşünceler desteklenir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Hangisi Sohbet yazı türünün özelliklerinden değildir?

Gazete ve dergi yazılarıdır.

Günlük konuşma dili kullanılır. Kurallı, sıralı, devrik cümleler gerekli zamanlarda, birbiriyle uyum içinde yer alır.

Uzun cümleler kurulur.

Dil açık, sade ve durudur. Bu nedenle her yaştan ve her eğitim düzeyinden insan okuyup anlayabilir.

Yazar, sorulu cevaplı cümlelerle konuşuyormuş hissi verir.

Açıklama:

Sohbet yazı türünde, Uzun cümlelerden kaçınılır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Sohbet türünde yazılmış olan “Karalama Defteri”, hangi yazarımıza aittir?

Cenap Şehabettin

Refik Halit Kara

Hasan Ali Yücel

Attila İlhan

Nurullah Ataç

Açıklama:

Nurullah Ataç

Doğru Cevap: E

Soru 35

Sohbet ile ilgili olarak aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?

Kişisel görüşler kabul ettirilmeye çalışılır.

Kanıtlara, belgelere sıkça yer verilir.

Kişisel görüşler kabul ettirilmeye çalışılmaz.

Genellikle siyasi konular işlenir.

Cümleler oldukça karmaşıktır.

Açıklama:

Sohbet, kişisel görüşlerin kabul ettirilmeye çalışıldığı bir yazı türü değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Sohbet ile ilgili olarak aşağıda yazılanlardan hangisi doğru değildir?

Karşılıklı konuşma dili kullanılır.

Her yaştan insan okuyup anlayabilir.

Her eğitim düzeyinden insan okuyup anlayabilir.

Fotoğraflar en önemli başvuru kaynağıdır.

Uzun cümlelerden kaçınılır.

Açıklama:

Fotoğraflar en önemli başvuru kaynağıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Sohbet ile ilgili olarak aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?

Yazar soruyu bazen kendi kendine bazen de okuyucuya sorar.

Yazar okuyucuyu sıkça itham eder.

En kısa yazın türüdür.

Birden fazla kişinin varlığı söz konusudur.

Kanıtlara, belgelere sıkça yer verilir.

Açıklama:

Yazar soruyu bazen kendi kendine bazen de okuyucuya sorar.

Doğru Cevap: A

Soru 38

“Dilimiz Üzerine Söyleşiler” adlı Sohbet türündeki kitap hangi yazarımıza aittir?

Ahmet Rasim

Yahya Kemal Beyatlı

Suut Kemal Yetkin

Melih Cevdet Anday

Nazım Hikmet

Açıklama:

Melih Cevdet Anday

Doğru Cevap: D

Soru 39

Sohbet sözcüğü, dilimize hangi dilden geçmiştir?

Osmanlıcadan

Farsçadan

Arapçadan

Orta Asya Türkçesinden

Çinceden

Açıklama:

Sohbet sözcüğü, dilimize Arapçadan geçmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Sohbet ile ilgili olarak aşağıda yazılanlardan hangisi doğru değildir?

Makaleden üslup açısından ayrılır.

Fıkralarda olduğu gibi kişisel görüşler dile getirilir.

Dildeki sadelik bakımından denemeye benzer.

Belli bir düşünceyi savunmak amacıyla yazılır.

Genellikle üç beş sayfalık kısa yazılardan oluşur.

Açıklama:

Belli bir düşünceyi savunmak amacıyla yazılmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 41

I. Yaşam, insan, sanat gibi çok çeşitli konularda yazılır.
II. Yazarın düşüncelerine ve okuru bu düşüncelere ikna etmesine dayanır.
III. Yazar, zaman zaman okuyuculara sorular sorar ve bu soruları kendisi cevaplar.
IV. Genellikle üç-beş sayfadan oluşan sohbet yazıları gazete ve dergilerde yayınlanır.
Sohbet türü ile ilgili yularıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Sohbet yazıları okuyucuyu ikna etme amacı taşımaz. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi sohbet ve makale arasındaki farklardan değildir?

Sohbette samimi bir üslup kullanılırken makalede ağırbaşlı bir üslup benimsenir.

Makalede bir konu hakkında derinlemesine bilgi verilirken sohbette böyle bir kaygı yoktur.

Makalede yazar düşüncelerini kanıtlamaya çalışırken sohbette kanıt gereksinimi yoktur.

Makalede daha resmi ve ciddi bir yazım tarzı benimsenirken sohbette mizahtan yararlanılır.

Makalede bilimsel konular ele alınırken sohbette daha günlük meseleler odak noktasıdır.

Açıklama:

Makalede de sohbette de herhangi bir konu ele alınabilir. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Sohbet sözcüğü dilimize hangi dilden geçmiştir?

Arapça

Farsça

Bulgarca

Fransızca

Rusça

Açıklama:

Sohbet sözcüğü dilimize Arapça'dan geçmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi sohbet türünde eserler vermiştir?

Orhan Veli Kanık

Attila İlhan

Sait Faik Abasıyanık

Faruk Nafiz Çamlıbel

Rıfat Ilgaz

Açıklama:

Attila İlhan sohbet türünde eserler vermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi edebiyatımızda sohbet türünün temsilcilerinden değildir?

Attila İlhan

Refik Halit Karay

Özdemir Asaf

Hasan Ali Yücel

Yahya Kemal Beyatlı

Açıklama:

Özdemir Asaf sohbet türünde eserler vermemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdaki eserlerden hangisi sohbet türüne örnektir?

Eşref Saati

Çiçek Senfonifisi

Kara Kitap

İçimizdeki Şeytan

Bize Göre

Açıklama:

Çiçek Senfonisi şiir, Kara Kitap ve İçimizdeki Şeytan roman, Bize Göre ise fıkra türüne örnektir. Şevket Rado tarafından kaleme alınan Eşref Saati sohbet türüne örnek oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi sohbet türüne örnek bir eser değildir?

Karalama Defteri

Ramazan Sohbetleri

Bereketli Topraklar Üzerine

Edebiyat Söyleşileri

Tarih Musahabeleri

Açıklama:

Bereketli Topraklar Üzerine roman türüne örnektir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Sohbet türünde bir eser yazmak isteyen bir yazarın aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?

Samimi ve sıcak bir üslup kullanması

Güncel konulardan birini seçmesi

Okuyucuya sorular sorması

Düşüncelerine kanıt göstermesi

Uzun ve karmaşık cümlelerden kaçınması

Açıklama:

Sohbet türünde yazarın düşüncelerine kanıt göstermesi beklenmez. Bu, makale türünün özelliğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi sohbet türünde yazılan bir eserin konusu olabilir?

İkinci Dünya Savaşının toplumsal etkileri

Alternatif tıbbın kanser tedavisindeki yeri

Biyomedikal alanındaki yeni gelişmeler

Postyapısalcılık açısından Orhan Pamuk'un eserlerinin incelenmesi

Sosyal medya kullanımının sosyal etkileşime etkileri

Açıklama:

A, B, C ve Dşıklarındaki konular her okuyucuya hitap eden konular değildir. Bu konularda yazı yazabilmek ve bu konularda yazılmış yazıları anlayabilmek için bilimsel bir bilgi birikimine sahip olmak gerekir. Sosyal medyanın sosyal etkileşimdeki yeri ise birçok kişi tarafından üzerinde yazı yazılabilecek ve yine birçok kişi tarafından anlaşılabilecek bir konudur. Yine sosyal medya ile ilgili yazar sohbet havasında, sade bir anlatım ve espritüel bir dille yazılar yazılabilir. Bu nedenle E şıkkı hakkında bir sohbet yazısı yazılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Sohbet ile ilgili olarak aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?

Soru cümlelerine sıkça yer verilir.

Uzun cümlelere yer verilir.

Cümleler oldukça karmaşıktır.

Konular genelde sıkıcıdır.

Diğer yazın türlerinden en uzun olanıdır.

Açıklama:

Sohbet türünde sorulardan sık sık yararlanılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Sohbet türü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Genellikle 10-15 sayfalık uzun yazı türüdür.

Diğer türlerden konunun işlenişinde farklılık gösterir.

Konuşmalar gerektiğinde dialog olarak aktarılır.

Kişisel görüşler dile getirilmez

Yazar fikirlerini kanıtlamalıdır.

Açıklama:

Sohbet türündeki yazıların deneme, makale, fıkra gibi diğer türlerden ayrılan yönü konunun işlenişinde ve anlatımındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Sohbet ve makale arasındaki farklılıklardan hangisi yanlıştır?

Makaledeki ağırbaşlı ve ciddi hava sohbet türünde yerini tatlı bir samimiyete bırakır.

Sohbet yazarı, bilimsel makale yazan bilim adamı gibi konuda derinlik yaratmaz.

Sohbette çözümlemeler yapılır, örnekler verilir.

Sohbet, makaleden içerik açısından ayrılır.

Sohbette sonuç bölümünde yazar ulaştığı kararı bildirir.

Açıklama:

Sohbet, makaleden üslup açısından ayrılır. Makaledeki ağırbaşlı ve ciddi hava sohbet türünde yerini tatlı bir samimiyete bırakır. Sohbet yazıları
okuyucuda yazarla sohbet ediyormuş hissini uyandıran yazılardır. Sohbet yazarı, bilimsel makale yazan bilim adamı gibi konuda derinlik yaratmaz,
Sohbet türünün kapsamı, insanı ilgilendiren hemen her şey kadar geniştir.
Sohbet türündeki yazıların deneme, makale, fıkra gibi diğer türlerden ayrılan yönü konunun işlenişinde ve anlatımındadır. yazarın fikirlerini kanıtlamak gibi bir zorunluluğu yoktur. Çözümlemeler yapılır, örnekler verilir, yazarın görüşü okuyucuya sezdirilir ve sonuç bölümünde yazar ulaştığı kararı bildirir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Sohbetin sıklıkla karıştırıldığı tür aşağıdakilerden hangisidir?

Fıkra

Deneme

Makale

Nesir

Röportaj

Açıklama:

Aralarında belirgin farklar olmasına rağmen sohbet ve röportajın karıştırıldığı
görülür. Sohbette tek kişinin varlığı söz konusuyken röportajda bir uzman bir de
röportajı yapanın varlığı söz konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Sohbet türünün başlıca özelliklerinden hangisi yanlıştır?

Yazar, okuyucu ile resmi bir dilde konuşur.

Genellikle yazarın kişisel düşüncelerine yoğunlaşılır.

Yazar, düşüncelerinin doğruluğunu kabul ettirme konusunda ısrarcı değildir.

Yazar samimi, içten bir anlatım tarzı kullanır.

Çeşitli güncel olayları kullanarak duygu ve düşünceler desteklenir.

Açıklama:

Yazar, okuyucu ile bir sohbet havası içinde senli benli konuşur.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Sohbet türünün başlıca özelliklerinden hangisi doğrudur?

Dil karmaşık ve ağdalıdır.

Günlük konuşma dilinden kaçınılır.

Uzun cümleler kurulur.

Yazar, sorulu cevaplı cümlelerle konuşuyormuş hissi uyandırır.

Kitap yazılarıdır.

Açıklama:

Gazete ve dergi yazılarıdır.
Günlük konuşma dili kullanılır. Kurallı, sıralı, devrik cümleler gerekli zamanlarda,
birbiriyle uyum içinde yer alır.
Uzun cümlelerden kaçınılır.
Dil açık, sade ve durudur. Bu nedenle her yaştan ve her eğitim düzeyinden insanın okuyup anlayabileceği bir yapıdadır.
Yazar, sorulu cevaplı cümlelerle konuşuyormuş hissi uyandırır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Türk edebiyatında sohbet türünde eserleri olan yazarlar ve eserleri hangisinde doğru verilmiştir?

Şevket Rado (Tarih Musahabeleri)

Yahya Kemal Beyatlı (Eşref Saati)

Suut Kemal Yetkin (Dilimiz Üzerine Söyleşiler)

Nurullah Ataç (Karalama Defteri)

Melih Cevdet Anday (Edebiyat Söyleşileri)

Açıklama:

Türk edebiyatında Ahmet Rasim (Ramazan Sohbetleri), Yahya Kemal Beyatlı (Tarih Musahabeleri), Suut Kemal Yetkin (Edebiyat Söyleşileri), Şevket Rado (Eşref Saati), Melih Cevdet Anday (Dilimiz Üzerine Söyleşiler), Nurullah Ataç (Karalama Defteri), Cenap Şehabettin, Refik Halit Karay, Hasan Ali Yücel,
Attila İlhan, Falih Rıfkı Atay, Ercüment Ekrem Talu gibi yazarlar sohbet türünde eser vermiş isimlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Sohbet ile ilgili olarak aşağıda yazılanlardan hangisi doğru değildir?

Uzun cümlelerden kaçınılır.

Yazar soruyu bazen kendi kendine sorar

Karşılıklı konuşma dili kullanılır.

Konuşmalar hikâyemsi bir tarzda anlatılır.

Kanıtlara sıkça yer verilir.

Açıklama:

Yazarın fikirlerini kanıtlamak gibi bir zorunluluğu yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Hangisi Türk Edebiyatında sohbet türünde eser veren yazarlardan birisi değildir?

Atilla İlhan

Hasan Ali Yücel

Cenap Şehabettin

Refik Halit Kalay

Ahmet Hamdi Tanpınar

Açıklama:

Türk edebiyatında Ahmet Rasim (Ramazan Sohbetleri), Yahya Kemal Beyatlı (Tarih Musahabeleri), Suut Kemal Yetkin (Edebiyat Söyleşileri), Şevket Rado (Eşref Saati), Melih Cevdet Anday (Dilimiz Üzerine Söyleşiler), Nurullah Ataç (Karalama Defteri), Cenap Şehabettin, Refik Halit Karay, Hasan Ali Yücel,
Attila İlhan, Falih Rıfkı Atay, Ercüment Ekrem Talu gibi yazarlar sohbet türünde eser vermiş isimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Sohbet ile Fıkra türlerinin ortak noktasıdır?

Her ikisi de yazarın herhangi bir konu hakkında görüş ve düşüncelerini ortaya koyarlar.

Her ikisi de okuyucunun zihnini kamçılamaya çalışırken amacına ulaşmak için ara sıra duygu tellerine de basar.

Her ikisi de acı durumları ortaya koyarken dertleşmek kaygısıyla, teselli etmek isteğiyle ruhunu okuyucunun ruhuna eş eder, onunla birlikte üzülür, şikâyet eder.

Her ikisi de olayların üstüne çıkarak öğüt veren, doğru yollara ışık tutan
olgun biri durumuna geçer.

Her ikisi de yazar daha pişkin daha usta olmaya bakar.

Açıklama:

Fıkralar gibi sohbet yazıları da yazarın herhangi bir konu hakkında görüş ve düşüncelerini ortaya koyarlar. Ancak sohbet yazılarında yazar daha pişkin daha usta olmaya bakar. Okuyucunun zihnini kamçılamaya çalışırken amacına ulaşmak için ara sıra duygu tellerine de basar. Veya acı durumları ortaya koyarken
dertleşmek kaygısıyla, teselli etmek isteğiyle ruhunu okuyucunun ruhuna eş eder, onunla birlikte üzülür, şikâyet eder. Bazen de olayların üstüne çıkarak öğüt veren, doğru yollara ışık tutan olgun biri durumuna geçer.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Sohbet ile ilgili olarak aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?

Bir düşünceyi savunmak amacıyla yazılır.

Soru cümlelerine sıkça yer verilir.

Genellikle siyasi konular işlenir.

Uzun cümleler tercih edilir.

Cümleler oldukça karmaşıktır.

Açıklama:

Sohbet yazılarında uzun cümlelerden kaçınılır. Konuşmalar gerektiğinde hikâyemsi bir hava içinde aktarılır. Deyimlerden, ünlemlerden, samimi
hitaplardan yararlanılır. Soru cümlelerine sıkça yer verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Karalama Defteri isimli sohbet türündeki eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Yahya Kemal Beyatlı

Nurullah Ataç

Melih Cevdet Anday

Ahmet Rasim

Şevket Rado

Açıklama:

Nurullah Ataç

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıda sohbet türü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yazar, okuyucu ile bir sohbet havası içinde senli benli konuşur.

Gazete ve dergi yazılarıdır.

Yazarın kişisel düşüncelerine yer verilmez.

Uzun cümlelerden kaçınılır.

Yazar, sorulu cevaplı cümlelerle konuşuyormuş hissi verir.

Açıklama:

Sohbet türünde daha çok yazarın kişisel düşüncelerine yoğunlaşılır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Sohbet türü aşağıdaki türlerden hangisiyle en çok karıştırılır?

Anı yazısı

Gezi yazısı

Hikaye

Günce

Röportaj

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 64

Sohbet türünü her yaştan ve her eğitim düzeyinden insanların okuyup anlama olasılığının yüksek olması, sohbet türünün aşağıdaki özelliklerinden en çok hangisi ile ilgilidir?

Uzun cümlelerden kaçınılır.

Dil açık, sade ve durudur.

Yazar, düşüncelerinin doğruluğunu kabul ettirme konusunda ısrarcı değildir.

Yazar, sorulu cevaplı cümlelerle konuşuyormuş hissi uyandırır.

Genellikle yazarın kişisel düşüncelerine yoğunlaşılır.

Açıklama:

Dil açık, sade ve durudur. Bu nedenle her yaştan ve her eğitim düzeyinden insanın okuyup anlayabileceği bir yapıdadır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Sohbet sözcüğü dilimize aşağıdaki dillerden hangisinden geçmiştir?

Farsça

Fransızca

Almanca

Arapça

Rusça

Açıklama:

Sohbet sözcüğü, dilimize Arapçadan geçmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Sohbet türünde, yazarın fikirlerini kanıtlama, derinlik yaratma ve ciddi olma zorunluluğunun bulunmaması, sohbet türünü özellikle aşağıdaki yazı türünden ayırmaktadır?

Röportaj

Gezi yazısı

Makale

Anı yazısı

Günce

Açıklama:

Sohbet, makaleden üslup açısından ayrılır. Makaledeki ağırbaşlı ve ciddi hava sohbet türünde yerini tatlı bir samimiyete bırakır. Sohbet yazıları okuyucuda yazarla sohbet ediyormuş hissini uyandıran yazılardır. Sohbet yazarı, bilimsel makale yazan bilim adamı gibi konuda derinlik yaratmaz, yazarın fikirlerini kanıtlamak gibi bir zorunluluğu yoktur. Çözümlemeler yapılır, örnekler verilir, yazarın görüşü okuyucuya sezdirilir ve sonuç bölümünde yazar ulaştığı kararı bildirir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Eşref Saati isimli sohbet türündeki eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Nurullah Ataç

Yahya Kemal Beyatlı

Attila İlhan

Hasan Ali Yücel

Şevket Rado

Açıklama:

Şevket Rado

Doğru Cevap: E

Soru 68

Sohbet türündeki yazılar deneme, makale, fıkra gibi diğer türlerden daha çok aşağıdaki yönlerinden hangileriyle ayrılır?

Konunun işlenişi ve anlatımı.

Dilin sade olması.

Resmi olmaması

Kısa yazılar olması

Kısa cümlelerle yazılması.

Açıklama:

Sohbet türündeki yazıların deneme, makale, fıkra gibi diğer türlerden ayrılan yönü konunun işlenişinde ve anlatımındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Tarih Musahabeleri isimi sohbet türündeki eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Falih Rıfkı Atay

Nurullah Ataç

Yahya Kemal Beyatlı

Hasan Ali Yücel

Cenap Şehabettin

Açıklama:

Yahya Kemal Beyatlı

Doğru Cevap: C

Soru 70

Dilimiz Üzerine Söyleşiler isimli sohbet türündeki eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Yahya Kemal Beyatlı

Attila İlhan

Ahmet Rasim

Refik Halit Karay

Melih Cevdet Anday

Açıklama:

Melih Cevdet Anday

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi fıkra ve sohbet türlerinin ortak özelliklerinden biri değildir?

Yazar soruyu bazen kendi kendine bazen de okuyucuya sorar.

Kişisel görüşler dile getirilir.

Dil açık, sade ve durudur.

Yazar, düşüncelerinin doğruluğunu kabul ettirme konusunda ısrarcı değildir.

Gazete ve dergi yazılarıdır.

Açıklama:

Yazarın soruyu bazen kendi kendine bazen de okuyucuya sorması sohbet türüne özgü bir özelliktir.
Yazar soruyu bazen kendi kendine bazen de okuyucuya sorar.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıda sohbet türüyle ilgili yazılanlardan hangisi doğru değildir?

Sohbet yazılarında kısa cümlelerden kaçınılır.

Sohbet, makaleden üslup açısından ayrılır.

Yazarın herhangi bir konu hakkında görüş ve düşünceleri ortaya konulur.

Yazar, düşüncelerinin doğruluğunu kabul ettirme konusunda ısrarcı değildir.

Konuşmalar gerektiğinde hikâyemsi bir hava içinde aktarılır.

Açıklama:

Uzun cümlelerden kaçınır.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi dünya edebiyatında en bilinen gezi yazılarından biri değildir?

Homer, Odyssey

Charles Dickens, İtalya’dan Resimler

Marco Polo, Dünyanın Hikaye Edilişi

Alexis de Tocqueville, Amerika’ya Yolculuk

Jules Verne, Denizler Altında 20.000 Fersah

Açıklama:

Jules Verne'in Denizler Altında 20.000 Fersah kitabı gezi yazısı değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat öncesinde gezi yazısı kapsamına girer?

Siyasetname

Seyahatname

İskendername

Divan

Kronik

Açıklama:

Tanzimat öncesinde seyahatname adı altında gezi yazılarına rastlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Türk edebiyatında seyahatname türüne verilebilecek ilk örnek aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Acâibü’l-Letâif

Evliya Çelebi Seyahatnamesi

Paris'te Bir Türk

İki Hödüğün Seyahati

Mir’atü’l-Memâlik

Açıklama:

Türk edebiyatında seyahatname türüne örnek olabilecek ilk eser Acâibü’l-Letâif'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet öncesi dönemde üretilmiş bir gezi yazısı eseri değildir?

Cenap Şahabettin, Hac Yolunda

İbrahim Abdüsselâm, Yemen Seyahatnamesi

Selim Sırrı, Bizce Meçhul Hayatlar: İsveç’te Gördüklerim

Celal Nuri, Şimal Hatıraları

Yakup Kadri, Sürgün

Açıklama:

Yakup Kadri'nin Sürgün'ü Cumhuriyet dönemi eseridir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi gezi yazısı eserlerinden biridir?

Celal Esad, Seyahat İntibaları

Doktor Hüseyin Hulki, Berlin Hatıratı

Süleyman Şükrü, Seyahatü’l-Kübra

Celal Nuri, Kutup Musahabeleri

Halit Ziya, Almanya Mektupları

Açıklama:

Celal Esad'ın Seyahat İntibaları, Cumhuriyet dönemi eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Faik Sabri Duran'ın kaleme aldığı gezi yazısı eserinin adı nedir?

İstanbul’dan Londra’ya Şileple Bir Yolculuk

Frankfurt Seyahatnamesi

Yurt Dışında:Londra’da Gördüklerim

Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin’in Albümünden

Sürgün

Açıklama:

Faik Sabri Duran'ın eseri İstanbul’dan Londra’ya Şileple Bir Yolculuk'tur.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Haşim'in gezi yazısı eseridir?

Frankfurt Seyahatnamesi

Akdeniz’de Bir Yaz Gezintisi

Üç İrfan Diyarı: Finlandiya, İsveç, Danimarka

Seyahat İntibaları

Sürgün

Açıklama:

Ahmet Haşim'in eserinin adı Frankfurt Seyahatnamesi'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Anadolu Notları aşağıdaki yazarlarımızdan hangisinin eseridir?

Reşat Nuri Güntekin

İsmail Habip Sevük

Halide Edip Adıvar

Orhan Pamuk

Yakup Kadri

Açıklama:

Anadolu Notları, Reşat Nuri Güntekin'in eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Denizaşırı, Yeni Rusya, Yolcu Defteri gibi eserler aşağıdaki yazarlarımızdan hangisine aittir?

Reşat Nuri Güntekin

Nazım Hikmet

Ahmet Haşim

Falih Rıfkı

Yakup Kadri

Açıklama:

Bu eserler Falih Rıfkı'ya aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Beş Şehir, aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Ahmet Hamdi Tanpınar

Falih Rıfkı Atay

Yakup Kadri

Ahmet Haşim

Nurettin Topçu

Açıklama:

Beş Şehir'i Ahmet Hamdi Tanpınar yazmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Gezi yazıları aşağıdaki alanlardan en çok hangisinin ilgi alanına girer?

Coğrafya

Tarih

Antropoloji

Sosyoloji

Ekonomi

Açıklama:

Gezi yazılarının temel hareket noktasının coğrafya
olduğu unutulmamalıdır. Üzerinde durulan
coğrafyanın tarihi, insanı, yaşam biçimi, mimarisi,
ulaşımı, günlük hayatı, gelenek ve görenekleri,
ahlak ve hukuk anlayışı, inançları, giyim tarzları,
yemek kültürleri, yan ayrıntılar olarak gezi yazısını
destekler. Bundan dolayı gezi yazıları edebiyatın
olduğu kadar tarihin, sosyolojinin, antropolojinin,
ekonominin, coğrafyanın ve bilimin de ilgi alanına
girmektedir.
Gezi öncelikle bir mekan üzerinde gerçekleştiği için en çok coğrafyanın ilgi alanına girer.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdaki eserlerden hangisi gezi yazısı ile ortak noktaları olan bir Türk romanıdır?

Orhan Pamuk- Kara Kitap

Yaşar Kemal- İnce Memet

Reşat Nuri Güntekin- Çalıkuşu

Namık Kemal- Cezmi

Peyami Safa- 9. Hariciye Koğuşu

Açıklama:

Ahmet Midhat Efendi’nin Hasan Mellah’ı Paris’te
Bir Türk’ü, Acâib-i Âlem’i, Yakup Kadri’nin Bir
Sürgün’ü, Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu adlı
romanı, Halide Edip Adıvar’ın Handan’ı, Refik
Halit Karay’ın Sürgün ve Gurbet Hikâyeleri, Hüseyin
Rahmi Gürpınar’ın İki Hödüğün Seyahati, Ercüment
Ekrem Talu’nun Meşhedi ile Devr-i Âlem’i
ilk anda hatırlanabilecek gezi merkezli roman ve
hikâyelerdir.
Çalıkuşu romanı ilhamını Anadolu'yu tanıtma fikrinden almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Türk edebiyatında seyahatname türüne ait olabilecek ilk eser ve yazarı aşağıdakilerin hangisidir?

Pirî Reis - Kitab-ı Bahriye

Seydi Ali Reis-Mir’atü’l-Memâlik

Evliya Çelebi - Seyahatname

Hoca Gıyaseddin Nakkaş-Hıtay Sefaretnamesi

Süleyman Ağa -Seyahatname

Açıklama:

Türk edebiyatında seyahatname türüne örnek
olabilecek ilk eser Hoca Gıyaseddin Nakkaş’ın
Hıtay Sefaretnamesi olarak da bilinen 1422 tarihli
Acâibü’l-Letâif’idir.
Hoca Gıyaseddin Nakkaş’ın
Hıtay Sefaretnamesi olarak da bilinen
Acâibü’l-Letâif ilk Türk seyahatnamesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdaki eserlerden hangisi Tanzimat öncesi gezi türüne ait eserlerden birisidir?

Sadık Rıfat Paşa- İtalya Seyahatnamesi

Mustafa Sami Efendi- Avrupa Risalesi

Hayrullah Efendi- Avrupa Seyahatnamesi

Cenap Şahabettin- Avrupa Mektupları

Yirmisekiz Çelebi Mehmet
Efendi- Fransa Sefaretnamesi

Açıklama:

Sadık Rıfat Paşa’nın İtalya Seyahatnamesi
(1838), Mustafa Sami Efendi’nin Avrupa Risalesi
(1840), Hayrullah Efendi’nin Avrupa
Seyahatnamesi (1864)Cenap
Şahabettin’in Avrupa Mektupları (1919), Tanzimat sonrasına ait önemli eserlerdir.
Yirmisekiz Çelebi Mehmet
Efendi- Fransa Sefaretnamesi 1720-1721 yıllarına aittir. Dolayısıyla Tanzimat öncesine aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Dağa Çıkan Kurt romanında İtalya seyahatini Yolculuk Notları adı altında anlatan romancı aşağıdakilerden hangisidir?

Halide Edip Adıvar

Reşat Nuri Güntekin

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Yahya Kemal Beyatlı

Ahmet Hamdi Tanpınar

Açıklama:

Adıvar, 1924’te çıktığı
İtalya seyahatini Dağa Çıkan Kurt’ta Yolculuk
Notları başlığı altında anlatır. Burada Halide Edip
Atina, Selanik, Venedik, Verona ve Tirol şehirlerine
ait gözlemlerini, bu şehirlerin tarihî, kültürel, sanatsal,
mimari taraflarını anlattığını görürüz.
Halide Edip Adıvar birçok romanında gezi yazılarından yararlanmıştır. Dağa Çıkan Kurt romanında İtalya seyahatini yansıtmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

"....................", Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin’in Albümünden (1942) kitabında
1926’da hastalığı dolayısıyla tedavi olmak için gittiği İsviçre Alpleri’nde yaşadıklarını, gördüklerini günlük yaşam çerçevesinde tarihsel ve sanatsal bir perspektifle birlikte anlatır. Tırnak içinde hangi romancımızın adı yer almalıdır?

Reşat Nuri Güntekin

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Selim Sırrı Tarcan

Ahmet Haşim

Faik Sabri Duran

Açıklama:

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Alp Dağlarından
ve Miss Chalfrin’in Albümünden (1942) kitabında
1926’da hastalığı dolayısıyla tedavi olmak için gittiği
İsviçre Alpleri’nde yaşadıklarını, gördüklerini
günlük yaşam çerçevesinde tarihsel ve sanatsal bir
perspektifle birlikte verir.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, tedavi için gittiği İsviçre Alpleri'nde yaşadıklarını anlatır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

"Tedavi maksadıyla gittiği Frankfurt’un ve 1928’deki Paris ziyaretinin izlenimlerini oldukça açık, anlamlı ,tasvirci, tahlilci bir çerçeveden verir. Zaman zaman ironik göndermelerle dolu sanatkârane bir üslupla Alman ve Fransız toplumunun modern yaşama biçiminden insan çeşitliliğine; sanatsal, tarihsel, kültürel zenginliğine uzanan bir genişlikte bir anlamda modern Avrupa hayatını dikkatlerimize sunar."
Bu cümlelerle anlatılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

İsmail Habip Sevük

Yahya Kemal Beyatlı

Halide Edip Adıvar

Şükûfe Nihal

Ahmet Haşim

Açıklama:

Haşim, tedavi maksadıyla gittiği
Frankfurt’un ve 1928’deki Paris ziyaretinin izlenimlerini
şiirlerinde alışık olduğumuz kapalılığın
aksine oldukça açık anlamlı tasvirci, tahlilci bir
çerçeveden verir. Haşim, zaman zaman ironik göndermelerle
dolu sanatkârane bir üslupla Alman ve
Fransız toplumunun modern yaşama biçiminden,
insan çeşitliliğine, sanatsal, tarihsel, kültürel zenginliğine
uzanan bir genişlikte bir anlamda modern
Avrupa hayatını dikkatlerimize sunar.
Sözü edilen şair Ahmet Haşim'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

"Bir coğrafya öğretmeni olan "..................", gezip gördüğü yerlere dair pek çok resmin de yer aldığı, İstanbul’dan Londra’ya Şileple Bir Yolculuk (1934) ve Akdeniz’de Bir Yaz Gezintisi (1938) isimli kitaplarında açık deniz izlenimlerinden İstanbul’dan, Lizbon’dan, Atina’dan, Amsterdam’dan, Londra’dan, Paris’ten, ve pek çok İtalyan şehrinden bahseder."
Parçada boş bırakılan yere aşağıdaki sanatçılardan hangisi yazılmalıdır?

Falih Rıfkı Atay

Hikmet Ferudun Es

Faik Sabri Duran

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Melih Cevdet Anday

Açıklama:

Bir coğrafya öğretmeni olan Faik Sabri Duran,
gezip gördüğü yerlere dair pek çok resmin
de yer aldığı, İstanbul’dan Londra’ya Şileple Bir
Yolculuk (1934) ve Akdeniz’de Bir Yaz Gezintisi
(1938) isimli kitaplarında açık deniz izlenimlerinden
İstanbul’dan, Lizbon’dan, Atina’dan,
Amsterdam’dan, Londra’dan, Paris’ten, ve pek çok
İtalyan şehrinden bahseder.
Sözü edilen yazar Faik Sabri Duran'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Anı türü ile aşağıdakilerin hangisi arasında bir ortaklık yoktur?

Otobiyografi

Mektup

Günlük

Deneme

Seyahatname

Açıklama:

Kişinin yaşadıkları ve gözlemlediklerini
anlatmaları bakımından otobiyografi, seyahatname,
sefaretname, tezkire, mektup ve günlük türleri
ile anı arasında önemli ortaklıklar mevcuttur. Söz
konusu türlerin birbirlerinden ayrıldıkları temel
nokta, içerikleri, yazılış amaçları ve üsluplarındaki
farklılıklardır.
Kişinin yaşadıklarını ve gözlemlerini anlatma bakımından otobiyografi, seyahatname, günlük ve mektup türleri arasında ortaklıklar vardır ancak deneme türü ile amaç bakımından olsun içerik bakımından olsun bu derecede bir ortaklık yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Anı türü en çok hangi alanla benzerlik ilişkisi içindedir?

Coğrafya

Tarih

Psikoloji

Dilbilim

Toplumbilim

Açıklama:

Geçmişte yaşanan olaylara dayanması, doğal
olarak anıyı tarihe yaklaştırır. Bir başka ifadeyle
tarih toplumsal, anı ise daha çok bireysel bir tarihtir.
Anı türü, olayların yaşanması ve tarihi bir sıra izlemesi bakımından en çok tarih alanı ile benzerlik gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Hangisi Türk kültürü ve edebiyatında anı türünün doğup gelişmesinde doğrudan etkili değildir?

Toplumumuzun ekonomik seviyesinin yükselmesi

Okur-yazar veya eğitimli insan sayısının artması

Bireyi önemseyen romantizm akımının yaygın olması

Gazete ve dergilerin hayatımıza girmesi

Aydınlarımızın Batı’da anı türüyle karşılaşması

Açıklama:

Modern anlamdaki hatıra türü, Türk kültürü ve edebiyatında Tanzimat’tan sonra görülür. Bu gelişmede Osmanlı-Türk toplumunun Batı’ya yönelmesi ve etkilenmesinin açık bir tesiri vardır. Çünkü Tanzimat aydın ve sanatkârları Batı kültürü ve edebiyatında somut ve gelişmiş bir anı edebiyatıyla karşılaşmışlardır. Gazete ve dergi gibi basın-yayın organlarının toplum hayatına girmesi ve romantizmin bireyi merkez alma anlayışı gibi sebepler de anı türünün doğup gelişmesine önemli tesiri olduğu söylenebilir.
Cumhuriyet’ten günümüze uzanan süreçte anı ve günlük türleri giderek gelişip zenginleşir ve sayısal olarak da büyük bir artış gösterir. Bu olumlu gelişmede, yaşadıklarını yazma ve yayınlama alışkanlığının oluşması, basın-yayın imkânlarının gelişmesi, okur-yazar oranının giderek artması ve bireyin oluşması gibi faktörler önemli rol oynar.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi anı türünün belirgin özelliği değildir?

Anı; okuyucuya geçmişe dair pek çok olay ve kişi hakkında bilgi kadar, hayat tecrübesi de sunar.

Anı; üzerinden zaman geçtiği sahibinin sübjektif yargılarından büyük ölçüde arınır.

Anı; anlatılanların merkezinde anlatanın bulunduğu bir türdür.

Anı; kişinin yaşadıkları ve gördüklerini sıcağı sıcağına yazmasıdır.

Anı; kişinin yaşadıkları ve gördüklerini üzerinden belli bir zaman geçtikten sonra yazmasıdır.

Açıklama:

Günlük; kişinin yaşadıkları, gördükleri ve işittiklerini sıcağı sıcağına veya -adı üstünde- “günlük” olarak kendi algı ve bakış açısına göre bir deftere yazması
veya not etmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdaki türlerden hangisi ile anı arasında ciddi bir ortaklık bulunmaz?

Makale

Otobiyografi

Mektup

Seyahatname

Günlük

Açıklama:

Anı/hatıra/hatırat; kişinin yaşadıkları, gördükleri ve işittiklerini, üzerinden belli bir zaman geçtikten sonra hatırlaması ve bu hatırladıklarını kendi algı ve bakış açısına göre yazmasıdır. İnsanın hafıza ve hatırlama gücüne dayanan bu eylem sonucu ortaya konan farklı uzunluktaki nesir metinlerine de anı/hatıra/hatırat denir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

İsmail Habip Sevük' ün yurtiçi ve yurtdışı gezilerini anlatan eserler hangileridir?

Avrupa İntibaları-Anadolu Notları

Avrupa Seyahati-Bize Göre

Tuna’dan Batı’ya-Yurttan Yazılar

Tuna’dan Batı’ya-İstanbul’dan Anadolu’ya

İstanbul’dan Batı’ya-Yurttan Yazılar

Açıklama:

Edebiyatımızın önemli edebiyat tarihçilerinden biri olan İsmail Habip Sevük, Türkiye dışına yaptığı seyahatlerine ait gözlemlerini Tuna’dan Batı’ya (1935) kitabında ve yurt içi gezilerine ait intibalarını ise Yurttan Yazılar (1943) isimli eserinde bir araya getirmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 25

İsviçre Alplerin’de yaşadıklarını, gördüklerini günlük yaşam çerçevesinde tarihsel ve sanatsal bir perspektifle birlikte kaleme alan yazar ve eseri hangisidir?

Celal Esat-Seyahat İntibaları

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin’in Albümünden

Sadri Ertem, Bir Vagon Penceresinden

Ahmet Haşim- Frankfurt Seyahatnamesi

Yahya Kemal-Alpler

Açıklama:

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin’in Albümünden (1942) kitabında 1926’da hastalığı dolayısıyla tedavi olmak için gittiği İsviçre Alpleri’nde yaşadıklarını, gördüklerini günlük yaşam çerçevesinde tarihsel ve sanatsal bir perspektifle birlikte verir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Söz konusu yazar, iki ciltlik eseriyle gezi edebiyatının en güzel örneklerinden birini verir. Anadolu’da yaptığı memuriyetler dolayısıyla yakından tanıma fırsatı bulduğu Anadolu insanı, Anadolu coğrafyası, kültürü, tarihî, yaşama biçimi, ıztırabı, sefaleti ve ihtişamı ve her türlü manzarasıyla yazarın bu eserinde yer alır.
Bu paragrafta söz edilen yazar ve eseri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Reşat Nuri Güntekin, Anadolu Notları

Bedri Rahmi Eyüboğlu, Canım Anadolu

Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur

Falih Rıfkı, Yolcu Defteri

Ahmet Haşim, Gureba-yı Laklakan

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının roman alanındaki en önemli isimlerinden biri olan Reşat Nuri Güntekin, iki ciltlik Anadolu Notları (I.C.1936; II.C. 1966) eseriyle gezi edebiyatının da en güzel örneklerinden birini verir. Anadolu’da yaptığı memuriyetler dolayısıyla yakından tanıma fırsatı bulduğu Anadolu insanı, Anadolu coğrafyası, kültürü, tarihî, yaşama biçimi, ıztırabı, sefaleti ve ihtişamı ve her türlü manzarasıyla Reşat Nuri’nin bu eserinde yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Türk edebiyatının gezi türünde yazılmış ilk eseri hangisidir?

Sadık Rıfat Paşa, İtalya Seyahatnamesi

İbrahim Paşa, Viyana Sefaretnamesi

Sehi Bey, Heşt Behişt

İbni Batuta, Rihlet’ül-İbni Batuta

Hoca Gıyaseddin Nakkaş, Hıtay Sefaretnamesi

Açıklama:

Türk edebiyatında seyahatname türüne örnek olabilecek ilk eser Hoca Gıyaseddin Nakkaş’ın Hıtay Sefaretnamesi olarak da bilinen 1422 tarihli Acâibü’l-Letâif’idir

Doğru Cevap: E

Soru 28

Doğu edebiyatının önemli gezi yazısı sayılabilecek ilk eserlerinden biri aşağıdaki hangi seçenekte verilmiştir?

Pierre Loti, Isfahan Seyahatnamesi

İbni Fazlan- Risale

Edmond de Amicis, İstanbul

Montaigne-Les Essais

Gerard de Nerval, Doğuya Seyahat

Açıklama:

Dünya edebiyatında milattan önceki zamanlardan beri gezi yazılarına rastlanmaktadır. Bunlardan en ünlüleri arasında Homer’in Odyssey’i (MÖ 8.yy), İbni Fazlan’ın, Risale ismiyle bilinen Seyahatnamesi (10.yy.), Marco Polo’nun (1254-1224), Dünyanın Hikaye Edilişi adlı eseri, İbni Batuta’nın (1304 - 1368), Rihlet’ül- İbni Batuta isimli seyahatnamesi, Gerard de Nerval’in (1808-1855) Doğuya Seyahat’i, Pierre Loti’nin (1850-1923) İsfahan Seyahatnamesi sayılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Hangisi gezi yazıları içerisinde kabul edilebilir?

Mektup

Eleştiri

Biyografi

Sefaretname

Roman

Açıklama:

Cumhuriyet öncesi Türk edebiyatında gezi yazıları seyahatname adıyla bilinmektedir. Divan edebiyatında bu adla bilinen eserlerin yanı sıra Batı’yla ilişkilerin yakınlaşması sonucu elçilik görevlilerinin yazmış olduğu sefaretnameler de bu gruba sokulabilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Gezi yazılarının aşağıdaki yazı türlerinden hangisi ile yakın bir ilişkisi vardır?

Günlük-Anı

Roman

Öykü

Piyes

Destan

Açıklama:

Gezi yazıları, çok değişik edebiyat türlerine kaynaklık ettiği gibi, anı ve günlük türleriyle de önemli ortak tarafları vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında seyahatname türüne örnek olabilecek ilk eserdir?

Acâibü’l-Letâif

Mir’atü’l-Memâlik

Tuhfetü’l-Haremeyn

Cihannümâ

Mihnet-Keşan

Açıklama:

Türk edebiyatında seyahatname türüne örnek olabilecek ilk eser Hoca Gıyaseddin Nakkaş’ın Hıtay Sefaretnamesi olarak da bilinen 1422 tarihli Acâibü’l-Letâif ’idir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangi ismin gezi yazısı yoktur?

Montaigne

Charles Dickens

Gustave Flaubert

Henry James

Pierre Loti

Açıklama:

Montaigne, dışındaki isimlerin gezi yazıları mevcuttur.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat sonrasında yazılan gezi yazısı eserleri arasında sayılır?

Cenap Şahabettin’in Hac Yolunda’sı

Ahmet Haşim’in Frankfurt Seyahatnamesi

Halide Edip Adıvar’ın Dağa Çıkan Kurt’u

Celal Esad'ın Seyahat İntibaları

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin’in Albümünden'i

Açıklama:

...Cenap Şahabettin’in Hac Yolunda’sı (1896-98), Tanzimat sonrasında yazılan gezi yazısı eserleri arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Falih Rıfkı'nın gezi edebiyatına ait eserlerinden biri değildir?

Kıbrıs Mektupları

Taymis Kıyıları

Yolcu Defteri

Yeni Rusya

Denizaşırı

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’nin yine önemli yazarlarından birisi olan Falih Rıfkı, gezi edebiyatına ona yakın sayıdaki eseriyle katkıda bulunmuştur. Denizaşırı (1931), Yeni Rusya (1931), Yolcu Defteri (1946), Taymis Kıyıları (1934), Bizim Akdeniz (1934), Tuna Kıyıları (1938) ve Hind (1944) isimli kitaplarında Brezilya’nın tropik ormanlarından Rusya coğrafyasına kadar geniş bir coğrafyadaki gezilerinde gezip gördüklerini gözler önüne serer.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi gezi yazarlarından biri değildir?

Selim Sırrı

Melih Cevdet Anday

Hikmet Birand

Gülten Dayıoğlu

Buket Uzuner

Açıklama:

Selim Sırrı, Tanzimat dönemi gezi yazrlarındandır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdaki isimlerden hangisi edebî türlerin “en ziyade ferdî olanı” değerlendirmesinde bulunmuştur?

Yahya Kemal

Namık Kemal

Behçet Kemal

Ahmet Haşim

Reşat Nuri

Açıklama:

Nitekim edebî türlerin “en ziyade ferdî olanı” değerlendirmesinde bulunan Yahya Kemal, bir kısmını yazıp yayımlamasına rağmen, hatıraların okuyucu tarafından şüphe ve tereddütle karşılanacağı ihtimali üzerinde durur.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi "günlük" anlamına gelmez?

anı

rûznâme

yevmiyyât

journal

diary

Açıklama:

“Günlük”, “günce” kelimelerinin bugünkü anlamda dilimizde kullanılması ve bir türü karşılamak üzere kavramlaşması oldukça yenidir. İngilizcede “diary”, Fransızcada “journal”, Arapçada “yevmiyyât” kelimeleriyle karşılanan günlük, eski Türkçede “rûznâme” kelime/kavramlarıyla karşılanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi "kültür, sanat ve edebiyat tarafı ağır basan anılar"dan değildir?

Ahmet Refik, Kafkas Yollarında

Keçecizâde İzzet Molla, Mihnetkeşan

Ahmet Mithat Efendi, Menfa

Ziya Paşa, Defter-i A’mâl

Muallim Naci, Medrese Hatıraları

Açıklama:

Bunun dışında Direktör Ali Bey’in Hindistan’ayaptığı gezinin intibalarını içeren Seyahat Jurnali’ni (1897) ve Ahmet Refik’in Kafkas Yollarında’sını da ilk günlük örnekleri arasında sayabiliriz.
Ahmet Refik, Kafkas Yollarında, Kültür, Sanat ve Edebiyat Tarafı Ağır Basan Günlük örneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi cezaevi anısıdır?

Zeynep Oral, Bir Ses

Halit Ziya Uşaklıgil, Bir Acı Hikâye

Vehbi Polat, Acı Anılar

Feridun Cemal Erkin, Dışişlerinde 34 Yıl

Halide Nusret Zorlutuna, Benim Küçük Dostlarım

Açıklama:

Cezaevi Anıları: Zeynep Oral, Bir Ses

Doğru Cevap: A

Soru 40

Necati Cumalı'nın Yeşil Bir At Sırtında (1991) adlı eserinin türü aşağıdakilerden hangisidir?

günlük

hikaye

roman

tenkit

şiir

Açıklama:

Necati Cumalı'nın Yeşil Bir At Sırtında (1991) günlük tarzında yazılmış bir eserdir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında ilhamını gezmek fikrinden alan eserler arasında sayılamaz?

Ahmet Midhat Efendi - Hasan Mellah

Halide Edip Adıvar - Handan

Refik Halit Karay - Sürgün ve Gurbet Hikâyeleri

Vedat Türkali - Bir Gün Tek Başına

Yakup Kadri Karaosmanoğlu - Bir Sürgün

Açıklama:

Türk edebiyatında da ilhamını gezmek fikrinden alan bu tarz eserlere rastlamaktayız. Ahmet Midhat Efendi’nin Hasan Mellah’ı Paris’te Bir Türk’ü, Acâib-i Âlem’i, Yakup Kadri’nin Bir Sürgün’ü, Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu adlı
romanı, Halide Edip Adıvar’ın Handan’ı, Refik Halit Karay’ın Sürgün ve Gurbet Hikâyeleri, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın İki Hödüğün Seyahati, Ercüment Ekrem Talu’nun Meşhedi ile Devr-i Âlem’i ilk anda hatırlanabilecek gezi merkezli roman ve hikâyelerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat öncesinde yazılan gezi yazısı eserleri arasında sayılabilir?

Celal Nuri - Şimal Hatıraları

Cenap Şahabettin - Avrupa Mektupları

Mehmet Rauf - Seyahatname-i Avrupa’sı

Sadık Rıfat Paşa - İtalya Seyahatnamesi

Vasıf Efendi - İspanya Sefaretnamesi

Açıklama:

Vasıf Efendi - İspanya Sefaretnamesi Tanzimat öncesi yazılan gezi yazısı eserleri arasındadır. Diğer seçeneklerde verilen eserler Tanzimat sonrasında yazılan gezi yazısı eserleri arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Daha zengin bir gezi edebiyatıyla karşılaştığımız, değişik batılı ülke ve şehirlerine ait gezi yazılarının artmaya başladığı, diğer taraftan özellikle Anadolu coğrafyasını, insanını, kültürünü, tarihini, yaşama biçimini ön plana çıkaran, röportajla karışık gezi yazılarının ortaya çıktığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet dönemi

Meşrutiyet öncesi

Meşrutiyet sonrası

Tanzimat öncesi

Tanzimat sonrası

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye dışına yaptığı seyahatlerine ait gözlemlerini "Tuna’dan Batı’ya" (1935) kitabında belirten önemli edebiyat tarihçimizdir?

Faik Sabri Duran

İsmail Habip Sevük

Reşat Nuri Güntekin

Sadri Ertem

Selim Sırrı Tarcan

Açıklama:

İsmail Habip Sevük Türkiye dışına yaptığı seyahatlerine ait gözlemlerini "Tuna’dan Batı’ya" (1935) kitabında belirten önemli edebiyat tarihçimizdir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Edebiyat eseri ile anıyı birbirine yaklaştıran temel değer, anlatılanların kurgusallığı ile _______ ve _______ olarak söylenebilir.
Aşağıdakilerden hangisi boşlukları en uygun şekilde tamamlamaktadır?

Dil - konu

Dil - üslup

Olay - üslup

Olay - dil

Üslup - konu

Açıklama:

Edebiyat eseri ile anıyı birbirine yaklaştıran temel değer, anlatılanların kurgusallığı ile dil ve üslubu olarak söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Arapçada “yevmiyyât”, eski Türkçede “rûznâme” kelime/kavramlarıyla karşılanan tür aşağıdakilerden hangisidir?

Anı

Deneme

Günlük

Seyahatname

Röportaj

Açıklama:

Arapçada “yevmiyyât” kelimeleriyle karşılanan günlük, eski Türkçede “rûznâme” kelime/kavramlarıyla karşılanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat sonrası dönemde görülmeye başlayan modern anı türünün ilk örnekleri arasında sayılamaz?

Ahmet Mithat Efendi - Menfa

Keçecizâde İzzet Molla - Mihnetkeşan

Muallim Naci - Medrese Hatıraları

Reşat Nuri Güntekin - Anadolu Notları

Sami Paşazâde Sezai - Londra Hatıraları

Açıklama:

Reşat Nuri Güntekin'in Anadolu Notları gezi yazısına örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi daha çok şairlerin biyografileri ile şiirlerinden
örnekleri içeren esere verilen isimdir?

Günce

Hâtırât

Rûznâme

Sefaretname

Tezkire

Açıklama:

Daha çok şairlerin biyografileri ile şiirlerinden örnekleri içeren esere verilen isim tezkiredir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Atatürk’ün doğumundan ölümüne kadarki hayatını kapsayan Çankaya isimli anıları yazan aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Fuat Cebesoy

Falih Rıfkı Atay

Hafız Yaşar Okur

Mazhar Müfit Kansu

Ruşen Eşref Ünaydın

Açıklama:

Atatürk’ün doğumundan ölümüne kadarki hayatını kapsayan Çankaya isimli anıları yazan Falih Rıfkı Atay'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Suyu Arayan Adam isimli anılarında; yakın çevresini, okul yıllarını, sahip olduğu idealler uğruna verdiği mücadeleleri, fikir ve düşüncelerindeki değişmeleri, Türk toplumunun yaşadığı önemli değişim ve dönüşümleri, kendi gözlem, intiba ve yorumları çerçevesinde akıcı bir dille kaleme alan aşağıdakilerden hangisidir?

Halit Fahri Ozansoy

Melih Cevdet Anday

Oktay Akbal

Salah Birsel

Şevket Süreyya Aydemir

Açıklama:

Şevket Süreyya Aydemir ise Suyu Arayan Adam isimli anılarında; yakın çevresini, okul yıllarını, sahip olduğu idealler uğruna verdiği mücadeleleri,
fikir ve düşüncelerindeki değişmeleri, Türk toplumunun yaşadığı önemli değişim ve dönüşümleri, kendi gözlem, intiba ve yorumları çerçevesinde akıcı bir dille kaleme almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında ilk seyahatname türüne örnek olabilecek Hoca Gıyaseddin Nakkaş'ın yazdığı eserdir?

Hıtâînâme

Kitab-ı Bahriye

Acâîbü'l-Letâif

Mirâtü'l-Memâlik

Menâzıru'l-Avâlim

Açıklama:

Acâîbü'l-Letâif, Türk edebiyatında ilk seyahatname türüne örnek olabilecek Hoca Gıyaseddin Nakkaş'ın yazdığı eserdir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Fransa Sefaretnamesini yazmıştır?

Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi

Vasıf Efendi

Nişli Mehmet Ağa

Ahmet Resmi Efendi

İbrahim Paşa

Açıklama:

Fransa Sefaretnamesini "Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi" yazmıştır. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

"Dağa Çıkan Kurt" gezi yazısını kim kaleme almıştır?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Halide Edip Adıvar

Celal Esad

Selim Sırrı Tarcan

Ahmet Haşim

Açıklama:

"Dağa Çıkan Kurt" gezi yazısını "Halide Edip Adıvar" yazmıştır. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının roman alanındaki en önemli isimlerinden olan Reşat Nuri Güntekin'in gezi türündeki eseridir?

Domaniç Dağlarının Yolcusu

Anadolu'da Seyahat

Gezi Günlüğü

Anadolu Notları

Uçuş Günlüğü

Açıklama:

Reşat Nuri Güntekin'in gezi türündeki eserinin adı "Anadolu Notları" dır. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Batı edebiyatında anı türünün ilk örneğidir?

İtiraflar

İyilik Sever Somurtkan

Şiir ve Gerçek

Gördüklerim

Gallia Savaşı

Açıklama:

Batı edebiyatında anı türünün ilk örneğini Julius Sezar yazmıştır. Eserin adı "Gallia Savaşı" dır. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdaki anlatım türlerinin hangisinde "Anı" türü ile bir benzerlik söz konusudur?

Söyleşi

Seyahatname

Deneme

Eleştiri

Makale

Açıklama:

Anı türü ile seyahatname arasında bir benzerlik söz konusudur. Gezilen yerlerle ilgili insan zihninde birtakım anılar kalır. Bu nedenle anı ile gezi birbirine yakındır. Doğru yanıt: B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerin hangisi Osmanlı Devleti dönemi günlüklerden biri değildir?

Şehnâme

Vekayınâme

Rûznâme

Münşeat

Rûznamçe

Açıklama:

Münşeat, Divan edebiyatında nesir yazılarına ve bu yazıların bir araya getirildiği mecmualara denir. Münşeat'ın günlüklerle bir ilgisi yoktur.Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerin edebi türlerin hangisinde tarih ile diğerlerine göre daha yakın bir ilişki vardır?

Roman

Hikaye

Tiyatro

Eleştiri

Anı

Açıklama:

Geçmişte yaşanan olaylara dayanması, doğal olarak anıyı tarihe yaklaştırır. Bir başka ifadeyle tarih toplumsal, anı ise daha çok bireysel bir tarihtir. Doğru yanıt: E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 59

Tanzimat döneminin önemli bir aydınıdır. Dönemin siyasi olaylarına dair gözlem ve değerlendirmelerini "Tezakir ve Ma'rûzat" adlı eserlerine anlatmıştır.
Yukarıda sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Haydar Çelebi

Direktör Ali Bey

Ömer Seyfettin

Cevdet Paşa

Reşit Paşa

Açıklama:

Cevdet Paşa, Tanzimat döneminin siyasi olaylarına dair gözlem ve değerlendirmelerini "Tezakir ve Ma'rûzat" adlı eserlerine anlatmıştır.Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Kurtuluş Savaşı'ndaki anılarını "Türkün Ateşle İmtihanı" adlı romanında anlatmış olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Halide Edip Adıvar

Kazım Karabekir

Rauf Orbay

Ali Fuat Cebesoy

Celal Bayar

Açıklama:

Halide Edip Adıvar Kurtuluş Savaşı'nda bulunmuş bir yazardır. Kurtuluş Savaşı ile ilgili anılarını "Türk'ün Ateşle İmtihanı" adlı romanında anlatmıştır. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdaki gezi yazılarından hangisinin yazım tarihi kronolojik olarak en sonda yer alır?

Hayrullah Efendi: Avrupa Seyahatnamesi

Ahmet Midhat Efendi: Avrupa’da Bir Cevelan

Sadık Rıfat Paşa: İtalya Seyahatnamesi

Cenap Şahabettin: Avrupa Mektupları

Mehmet Rauf: Seyahatname-i Avrupa

Açıklama:

Sadık Rıfat Paşa: İtalya Seyahatnamesi (1838), Mehmet Rauf: Seyahatname-i Avrupa (1851), Hayrullah Efendi: Avrupa Seyahatnamesi (1864), Ahmet Midhat Efendi: Avrupa’da Bir Cevelan(1889), Cenap Şahabettin: Avrupa Mektupları (1919) yıllarında yazılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi öncesi yazılmış gezi yazısı eserlerindendir?

Selim Sırrı, Bizce Meçhul Hayatlar: İsveç’te Gördüklerim

Celal Esad, Seyahat İntibaları

Sadri Ertem, Bir Vagon Penceresinden

İsmail Habip Sevük, Tuna’dan Batı’ya

Falih Rıfkı, Tuna Kıyıları

Açıklama:

Celal Esad-Seyahat İntibaları, Sadri Ertem-Bir Vagon Penceresinden, İsmail Habip Sevük Tuna’dan Batı’ya, Falih Rıfkı-Tuna Kıyıları eserleri Cumhuriyet dönemi eserleri olup, Selim Sırrı, Bizce Meçhul Hayatlar- İsveç’te Gördüklerim eseri ise Cumhuriyet öncesi gezi yazısı eserlerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdaki anı eserlerinin hangisinin yazar adı doğru verilmiştir?

İyilik Sever Somurtkan - Gothe

Şiir ve Gerçek - Goldoni

Gördüklerim - Gothe

Bencillik Anıları- Viktor Hugo

İtirafım- Tolstoy

Açıklama:

Tanzimat sonrasında pek çok sahada olduğu gibi, bu konuda da sanatkâr ve aydınlarımıza büyük ölçüde örneklik eden Batılı meşhur anı yazarı ve eserlerinden bazıları şunlardır: J. J. Rouseau’nun İtiraflar’ı, Goldoni’nin İyilik Sever Somurtkan’ı, Goethe’nin Şiir ve Gerçek’i, Victor Hugo’nun Gördüklerim’i, Stendhal’in Bencillik Anıları, Verlaine’in İtiraflar’ı, Tolstoy’un İtirafım’ı.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi içerik ve kurgu yönünden diğerlerinden ayrılır?

Roman

Hikaye

Anı

Şiir

Tiyatro

Açıklama:

Şair ve yazar eserinde (hikaye, roman, şiir, tiyatro vb.), kendi hayatı veya çevresine dair gözlemlerinden faydalanmakla beraber, bu malzemeyi esere dönüştürürken ciddi bir seçme-ayıklama süzgecinden geçirir. Yazar, bütün bu malzemeyi, yaratıcı gücü, sanat anlayışını vermek istediği mesaja göre yeniden kurgular. Bu sebeple edebiyat eseri kurgusaldır. Halbuki anı, yaşanan veya gözlemlenen gerçekleri anlatma iddiasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi günlüğü anı türünden ayıran temel bir özelliktir?

Kişisel gözlem ve deneyime dayanması

Ünlü yazar ve şairler tarafından kaleme alınması

Bir dönemin siyasi ve toplumsal atmosferine ışık tutabilmesi

Devlet adamları ve politikacılar tarafından kaleme alınması

Subjektif yargılar ve ayrıntı içermesi

Açıklama:

Günlükler çoğu zaman yayımlanma düşüncesi olmadan kaleme alındıkları için kişinin kendi özel ve mahrem hayatını içerirler. Günlük türünü anı türünden ayıran temel özellik de burada karşımıza çıkar. Yani günlükler, anılara göre hem çok daha sübjektif yargılar hem de ayrıntı içerirler.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Türk modern anı örneklerinden değildir?

Mithat Efendi, Menfa

Direktör Ali Bey, Seyahat Jurnali

Ahmet Rasim, Gecelerim

Ali Kemal, Ömrüm

Keçecizade İzzet Molla, Mihnetkeşan

Açıklama:

Tanzimat sonrası dönemde görülmeye başlayan modern anı türünün ilk örnekleri, daha çok şair ve yazarlara aittir. Mithat Efendi’nin Menfa’sı, Ahmet Rasim’in Gecelerim’i, Ali Kemal’in Ömrüm’ü, Keçecizade İzzet Molla’nın Mihnetkeşan’ı bu döneme ait anı örneklerindendir. Direktör Ali Bey'in kaleme aldığı Seyahat Jurnali ise günlük türüne ait bir eserdir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Günlük türünün Batı edebiyatında başlangıcı hangi yüzyıla dayanır?

XIII. yy

XIV. yy

XV. yy

XVII. yy

XIX. yy

Açıklama:

Günlük türünün Batı’da başlangıcı XV. yüzyıl yaygınlık kazanması ise XIX. yüzyıldadır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Döneminde günlük olayların bu işle özel olarak görevlendirilmiş memurlar tarafından kaydedilmiş defterler arasında yer almaz?

Şehnâme

Vekayinâme

Rûznâme

Tezkire

Rûznâmçe

Açıklama:

Osmanlı kültüründeki “günlük olayların, tevcihlerin ve savaşların, bu işle özel olarak görevlendirilmiş şahıslar tarafından kaydedildiği şehnâme, vekayinâme, rûznâme, rûznâmçe adları verilen defterler -resmi de olsa- bir çeşit günlük mahiyetindedir. Tezkire ise daha çok şairlerin biyografilerinden örnekleri içeren eserlere verilen isimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kurtuluş savaşı ile ilgili anı eserleri arasında yer almaz?

Nutuk

Cehennem Değirmeni

Defter-i Amâl

Vatan Yolunda

Ben de Yazdım

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi'nde yazılıp yayımlanan toplumsal nitelikli anıların ana konularından biri, İstiklal Savaşı’dır. Kurtuluş Savaşı ile ilgili en önemli anıların başında Atatürk tarafından kaleme alınan Nutuk gelir. Cehennem Değirmeni (1993), Bende Yazdım (1997), Vatan Yolunda (1957) eserleri de Kurtuluş Savaşı’nı konu alan anı niteliğindeki eserlerdir. Defteri Amâl ise 1881 yılında Ziya Paşa tarafından kaleme alınan kültür, sanat ve edebiyat tarafı ağır basan ve Tanzimat sonrası modern anı örneklerinin ilk eserlerinden sayılabilecek türden bir eserdir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet sonrası dönemde bireysel tarafı ağır basan günlükler arasındadır?

Suut Kemal Yetkin, Günlerin Götürdüğü

Salah Birsel, Papağanname Günlük

Oktay Akbal, Geçmişin Kuşları

İlhan Berk, Elyazılarına Vuruyor Güneş

Ece Ayhan, Başıbozuk Günceler

Açıklama:

Toplumda okuma-yazma oranı ve kültür düzeyinin yüksel- mesi, basın-yayın imkânlarının gelişmesi, kişilerin “birey olma” bilincinin derinleşmesi gibi sebeplerle her geçen gün sayıları daha da artan bireysel tarafı ağır basan günlüklerden bazıları şunlardır:

Salah Birsel, Papağanname Günlük 1995
Feyza Hepçilingirler, Yıldızların Suya Döküldüğü Türkçe Günlükleri 2005
Aydın Doğan, Bir Taşralı Gencin Günlüğü 2007

Doğru Cevap: B

Soru 71

I. Resmi görevlerle başka ülkelere gitme
II. Savaş, hastalık, kıtlık, ticaret, din gibi nedenlerle başka yerlere göçme
III. Yeni coğrafyalar keşfetme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dünya edebiyatında gezi yazıları için birer kaynak olabilmektedir?

Yalnız III

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Resmi görevlerle başka ülkelere gitme; savaş, hastalık, kıtlık, ticaret, din gibi nedenlerle başka yerlere göçme gibi sosyal etkenlerin haricinde ilginç yerler görme, yeni coğrafyalar keşfetme gibi bireysel amaçlarla da çıkılan yolculuklar, görülen yerler, gezi yazıları için birer kaynak olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat sonrasında yazılan gezi yazısı eserleri arasında değildir?

Sadık Rıfat Paşa’nın İtalya Seyahatnamesi

Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin Fransa Sefaretnamesi

Mustafa Sami Efendi’nin Avrupa Risalesi

Mehmet Rauf ’un, Seyahatname-i Avrupa’sı

Ömer Faiz Efendi’nin Sultan Abdülaziz’in Avrupa Seyahati

Açıklama:

Sadık Rıfat Paşa’nın İtalya Seyahatnamesi (1838), Mustafa Sami Efendi’nin Avrupa Risalesi (1840), Mehmet Rauf ’un Seyahatname-i Avrupa’sı (1851), Hayrullah Efendi’nin Avrupa Seyahatnamesi (1864), Ömer Faiz Efendi’nin Sultan Abdülaziz’in Avrupa Seyahati (1867) Tanzimat sonrasında yazılan gezi yazısı eserleri arasında sayılabilirler. Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin Fransa Sefaretnamesi (1720-21) Tanzimat öncesinde yazılan seyahat eserlerindendir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

I- Batının daha yakından tanınmaya başlanmasıyla değişik batılı ülke ve şehirlere ait gezi yazılarının artması
II- Cumhuriyet düşüncesine bağlı olarak ortaya çıkan Anadoluculuk ve memleket edebiyatı
III- Gönderilen elçilerin yazmış olduğu eserler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Cumhuriyet Dönemi’nde daha zengin bir gezi edebiyatı ile karşılaşmamızın nedenleri arasındadır?

Yalnız I

I-II

II-III

I-III

I-II-III

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatına geldiğimizde daha zengin bir gezi edebiyatıyla karşılaşırız. Bir taraftan batının daha yakından tanınmaya başlanmasıyla değişik batılı ülke ve şehirlerine ait gezi yazıları artmaya başlar; diğer taraftan özellikle Cumhuriyet düşüncesine bağlı olarak ortaya çıkan Anadoluculuk ve memleket edebiyatı, Anadolu coğrafyasını, insanını, kültürünü, tarihini, yaşama biçimini ön plana çıkarır. Buna bağlı olarak da bilhassa Anadolu’nun değişik şehir ve bölgelerine ait gezi yazıları dikkat çekmeye başlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Hamdi Tanpınar tarafından yazılan; deneme, hatıra ve benzer türlerle karışık bir şehir monografisi olmakla birlikte, içinde yazarın yaşayıp gördüğü şehirlerine ait intibalarını anlattığı eserin adıdır?

Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin’in Albümünden

Seyahat İntibaları

Akdeniz’de Bir Yaz Gezintisi

Beş Şehir

Bir Vagon Penceresinden

Açıklama:

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Beş Şehir’i deneme, hatıra ve benzer türlerle karışık bir şehir monografisi olmakla birlikte, içinde yazarın yaşayıp gördüğü İstanbul, Ankara, Konya, Bursa ve Erzurum şehirlerine ait intibaların da yer alması dolayısıyla gezi edebiyatı içinde de düşünülebilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

I- Geçmişte yaşanmış ve gözlemlenmiş olayların anlatılması
II- Olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi kurulması
III- Olayların kronolojik bir sıra dâhilinde peş peşe anlatılması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri anı türünün yapısında dikkati çeken temel özelliklerdir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Anı türünün yapısında dikkati çeken temel özellik, geçmişte yaşanmış ve gözlemlenmiş olayların sebep-sonuç bağlantısı içinde ve kronolojik bir sıra dâhilinde peş peşe anlatılmasıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Anılar içinde hem okuyucu hem de toplum açısından en çok tercih edilen anı çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Kültür, Sanat İçeriği Ağır Basan Anılar

Siyasi, Tarihî ve Toplumsal İçeriği Ağır Basan Anılar

Bireysel İçeriği Ağır Basan Anılar

Gençlik Anıları

Edebiyat İçeriği Ağır Basan Anılar

Açıklama:

Anılar içinde hem okuyucu hem de toplum açısından en çok tercih edilenleri siyasi, tarihî ve toplumsal olay, durum, gelişme veya değişmeler ile toplum hayatında önemli rol oynamış kişileri anlatan anılardır. Çünkü bu tür anılar, anlattığı dönemin pek çok olay, kişi, durum, gelişme veya değişmeleri hakkında bilgi, gözlem ve yargı içerirler. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi yabancı ülkelerde bulunan elçilerin bulundukları ülke ile ilgili gözlem ve izlenimlerini içeren eserlere verilen addır?

Sefaretname

Tezkire

Vekayinâme

Sergüzeşt

Rihlât

Açıklama:

Sefaretname, yabancı ülkelerde bulunan elçilerin bulundukları ülke ile ilgili gözlem ve izlenimlerini içeren kitap/eserdir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Türk kültür tarihinin ilk anı türü örneği olarak kabul edilebilir?

Viyana Muhasarasından Sonra Avus- turyalılara Esir Düşen Osman Ağa’nın Hatıraları

Sergüzeşt-i Esir-i Malta

Gazavât-ı Hayreddin Paşa

Bâburname

Göktürk Kitabeleri

Açıklama:

-Modern anlamda olmamak üzere- anı türünün tarihini gerek Türk kültürü, gerek diğer milletlerin kültürlerinde çok eskilere götürmek mümkündür. Elbette burada anıdan kastımız, bugünkü manada kendine özgü özellikleri olan türü değil, en geniş manada kişinin yaşadıkları ve gördüklerini şu veya bu biçimde, şu veya bu amaçla anlatmasıdır. Bu bağlamda kültürümüzdeki bazı tarihler, seyahatnameler, tezkireler, anı sınırları içinde değerlendirilebilecek bölümlere sahiptir.
Bu açıdan bakıldığında VIII. yüzyıla ait Göktürk Kitabeleri, Türk kültür tarihinin ilk anı türü örneği olarak kabul edilebilir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Batılı yazarlara ait bazı günlüklerden biri değildir?

Cesare Pavese-Yaşama Uğraşı

Charles Baudelaire-Apaçık Yüreğim

Victor Hugo-Gördüklerim

Albert Camus-Defterler

Andrei Tarkovski-Zaman Zaman İçinde

Açıklama:

Günlük türünün Batı’da başlangıcı XV. yüzyıl; yaygınlık kazanması ise XIX. yüzyıldadır. Özellikle XX. yüzyılda büyük bir artış gösteren ve birçoğu Türkçeye çevrilen Batılı yazarlara ait bazı önemli günlükler şunlardır: Cesare Pavese’nin Yaşama Uğraşı’sı, Franz Kafka’nın Günlükler’i, Andre Gide’in Günlük’ü, Charles Baudelaire’in Apaçık Yüreğim’i, Albert Camus’nun Defterler’i, Andrei Tarkovski’nin Zaman Zaman İçinde’si, Katherine Mansfield’ın Bir Hüzün Güncesi, Soren Kierkegaard’ın Günlükler’i, Virginia Woolf’un Bir Yazarın Günlüğü, Stefan Zweig’in Günlükler’i. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Türk kültürü ve edebiyatında bugünkü manadaki ilk günlük örneği olarak kabul edilebilir?

Hayatımın Hikâyesi

Kafkas Yollarında

Balkan Harbi Ruznamesi

Seyahat Jurnali

Medrese Hatıraları

Açıklama:

Türk kültürü ve edebiyatında bugünkü manada günlük, Tanzimat’tan sonra görülmeye başlar. Direktör Ali Bey’in Hindistan’a yaptığı gezinin intibalarını içeren Seyahat Jurnali (1897) ilk günlük örneği olarak kabul edilebilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Bir yazarın kendi hayat hikayesini yazması ile ortaya çıkan esere ne ad verilir?

Biyografi

Grafi

Otobiyografi

Anı Defteri

Mahlas

Açıklama:

Bir yazarın kendi yaşam öyküsünü yazmasıyla ortaya çıkan biyografiye “otobiyografi” veya “öz yaşam öyküsü” denir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Objektif bir dille yazılırlar.
Dini ve ahlaki konuları içerebilir.
Duygusal temalara -mutluluk, hüzün- yer verilebilir.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri "öz yaşam öyküsü" yazılarının özelliklerindendir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Öz yaşam öyküleri, yazarın kendi hayatını kendi kaleminden anlattığı eserlerdir ve subjektif bir yaklaşımla yazılırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Bir arkadaşınızın ağzından yazılmış olan, sizin bütün şahsiyet ve yaşantınızı konu edinen esere ne ad verilir?

Otobiyografi

Monografi

Hatırat

Seyahatname

Anı Defteri

Açıklama:

Ünlü bir kişinin bütün şahsiyetini, hayatının tamamını, eserini, her yönüyle ele alan veya aynı detaylı bakış açısıyla herhangi bir konuyu ele alan yazılara “monografi” denmektedir. Mesela Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Yahya Kemal üzerine yazdığı monografisi.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdaki eserlerden hangisi "bilimsel biyografi" örneğidir?

Hamdi Tanpınar'ın "Yahya Kemal" adlı eseri

Mehmet Kaplan'ın "Tevfik Fikret Devir-Şahsiyet-Eser" adlı yapıtı

Hamdi Tanpınar'ın "Beş Şehir" adlı kitabı

M. Emin Erişirgil’in "Mehmet Akif İslâmcı Bir Şairin Romanı" adlı eseri

Oğuz Atay’ın "Bir Bilim Adamının Romanı" adlı yapıtı

Açıklama:

Bunun haricinde, bilimsel anlayışa bağlı olarak söz konusu kişiye ait bilgiler, bir mantık silsilesi içerisinde, mesela kronolojik düzende, alt başlıklar hâlinde; doğumu, yetişmesi, eğitimi, dönemi içerisinde konumu, eseriyle tuttuğu yer, başarıları, eserinin özellikleri; şekli, içeriği vs. bölümler hâlinde verilip bütün bunlar eleştirel bir tutumla ele alınıp bilgi ve belgelerle desteklenmeye çalışılıyorsa bu tarz biyografilere “bilimsel biyografi” denir. Mesela Mehmet Kaplan’ın, "Tevfik Fikret Devir-Şahsiyet-Eser" (1971).

Doğru Cevap: B

Soru 5

Oğuz Atay'ın bir bilim insanını kitabının kahramanına dönüştürerek yazmış olduğu "Bir Bilim Adamının Romanı" adlı eseri aşağıdaki yapıt türlerinden hangisinin bir örneğidir?

Otobiyografi

Biyografi

Biyografik Roman

Monografi

Bilimsel Biyografi

Açıklama:

Bütün biyografik veriler bir kurmacaya dönüştürülerek, bir roman veya hikâye
formatında veriliyorsa, diğer bir anlamda, önemli bir şahsiyet bir romanın, bir hikâyenin kahramanına dönüştürülerek anlatılıyorsa, bu tarz eserlere de “biyografik roman” denmektedir. Bir anlamda burada söz konusu edilen kişi, hayat içerisinde yaşayış, düşünüş; fiziksel, ruhsal bütün özellikleriyle canlı bir kişilik olarak sergilenir. Mesela Tahir Alangu’nun Ömer Seyfeddin: Ülkücü Bir Yazarın Romanı (1968), M. Emin Erişirgil’in Mehmet Akif İslâmcı Bir Şairin Romanı (1956), Oğuz Atay’ın Bir Bilim Adamının Romanı (1975).

Doğru Cevap: C

Soru 6

Toplumun tüm kesimlerince ünü ve şahsi değerinin yüceliği kabul edilen Şair ve Yazar olan akrabanız vefat etti. Siz de kendisini yad etmek için takip eden günlerde gazete ve dergilere bu akrabanız ve eserleri ile ilgili yazılar yazdınız. Yazmış olduğunuz bu yazılar aşağıdakilerden hangisinin örnekleridir?

Ölüm İlanı

Ağıt

Biyografi

Hatırat

Nekroloji

Açıklama:

Ünlü bir şahsiyetin ölümü üzerine, hemen aynı günlerde gazete ve dergilerde yakınları tarafından yazılan ve onun şahsiyetinden, eserlerinden bahseden yazılara da “ölüm ardı yazısı” bağlamında “nekroloji” denmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Stefan Zweig’in "Dünya Fikir Mimarları" adlı eseri aşağıdakilerden hangisine iyi bir örnektir?

Edebi Biyografi

Biyografik Roman

Bilimsel Biyografi

Otobiyografi

Monografi

Açıklama:

Stefan Zweig’in "Dünya Fikir Mimarları" ise dünya edebiyatında edebî biyografilerin önemli örneklerinden birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Peygamberlerin, din büyüklerinin ve halifelerin hayatlarının anlatıldığı eserlere ne ad verilir?

Sünnet

Mesnevi

Gazel

Siyer

Dini Otobiyografi

Açıklama:

peygamberlerin, din büyüklerinin, halifelerin hayatlarını anlatmayı konu edinen biyografi türündeki eserlere siyer denir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Hz. Peygamber'in gazalarını anlatan kitaplara ne ad verilir?

Ahbar Kitapları

Siyer Kitapları

Hal Tercümesi

Gazavât

Tefsir

Açıklama:

Hz. Peygamber’in gazalarını anlatan kitaplar Gazavât kitaplarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Asım Bezirci'nin yazmış olduğu biyografi türü eserlerden değildir?

Beşiktaşlı Gedâî

Edip Cansever

Abdülhak Hamit ve Tarık yahut Endülüs Fethi

Ahmet Haşim

Nazım Hikmet ve Seçme Şiirleri

Açıklama:

"A" seçeneğinde yer alan eser Sadettin Nüzhet Ergun'a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Mina Urgan'ın Bir Dinazor'un Anıları adlı kitabının arka kapak yazısı ile içindekiler sayfasını inceleyiniz. Eserin türü aşağıdakilerden hangisidir?
I. Biyografi
II. Otobiyografi
III. Monografi

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I, III

Yalnız II, III

Açıklama:

Bir yazarın kendi yaşam öyküsünü yazmasıyla ortaya çıkan biyografiye “otobiyografi” veya “öz yaşam öyküsü” denir. Otobiyografiler, ben merkezli olduğu için kişisellik ön plandadır. Dolayısıyla yaşanmışlığa bağlı olarak yazarın yaşadığı zamana ait sosyal düşünceleri, tutum ve tavırları, zihniyeti, dinî, ahlaki düşünceleri, mutlulukları, hüzünleri söz konusu olabilmektedir. Otobiyografi ile anı/ hatıra türü birbirine oldukça yakındır. Fakat otobiyografide merkezde yazarın kendisi vardır; bir nevi yazar kendi dünyasına bakar, öznel bir yaklaşım söz konusudur; anı/hatırada ise çevredeki insanlar da ön plana çıkar. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Biyografi türünün özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifadedir?

Biyografilerin sanatsal yönü olmaz.

Biyografilerin edebî yönü olmaz.

Biyografiler sıradan insanları ele alır.

Biyografiler oldukça hacimli yazılardır.

Bilimsel biyografîler nesneldir.

Açıklama:

Biyografi eserleri arasında edebî ve sanatsal yönü ağır basanlar kadar bilimsel tarafı öne çıkan örnekler de bulunmaktadır. Öyleyse, (a) ve (b) şıkları yanlıştır.
“Biyografi”, otobiyografi ve monografiyi de içinde barındıran bir üst kavram olarak; sanat, edebiyat, tarih, politika vs. alanlarda tanınmış, sevilmiş; ülkesine ve bütün insanlığa veya belli bir sanat bilim alanına önemli katkılarda bulunmuş kişilerin yaşam öykülerinin yazılmasıyla ortaya çıkan edebiyat türüdür. Öyleyse, (c) şıkkı yanlıştır.
Ele aldığı kişiyi bütün yönleriyle anlatan oldukça hacimli biyografiler bulunmakla birlikte, ansiklopedilerde, edebiyat tarihlerinde kısa olan biyografiler de bulunmaktadır. Öyleyse, (d) şıkkı da yanlıştır.
Bilimsel biyografiler, bilimsel bir araştırmanın bütün gereklerine bağlı olmak iddiasıyla yola çıkarlar. Biyografisi yazılan şahsın hayatı ve biyografisinin yazılmasına neden olan tarafı, ilgili bütün materyallerin gözden geçirilmesi sonucunda tarafsız ve bilimsel ciddiyete bağlı bir üslupla okuyucuya aktarılmaya çalışılır. Bilim adamı, bilimsel biyografisinde edebiyat, sanat veya kültür tarihinde önemli bir yeri bulunduğu düşünülen bir şahsı, hayatının veya eserinin karanlıkta kalmış yanlarını aydınlatmak iddiasıyla araştırır. Edebî biyografiler ise bu kadar tarafsız ve nesnel olma iddiasında değillerdir. Zaten bu tip biyografilerde yazarı yaşam öyküsünü yazmaya iten neden genellikle söz konusu edilen kişiye duyulan yakınlık, bağlılık gibi kişisel nedenlerdir. Öyleyse, doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kurguya dayalıdır?

Monografi

Portre

Nekroloji

Otobiyografi

Biyografik roman

Açıklama:

Monografi: Ünlü bir kişinin bütün şahsiyetini, hayatının tamamını, eserini, her yönüyle ele alan veya aynı detaylı bakış açısıyla herhangi bir konuyu ele alan yazılara “monografi” denmektedir. Öyleyse, (a) şıkkı yanlıştır.
Portre: Bir yazarın, yakından tanısın ya da tanımasın değerli saydığı, etkilendiği, beğendiği kişilerin karakter özelliklerini, belirgin yanlarını, aralarında geçen ilginç olayları veya daha başka özelliklerini anlattığı üç beş sayfalık kısa yazılara “portre” denir. Bunun iki türü vardır. Bunlardan birincisi ele alınan kişinin dış görünüşünden bahseden fiziki portre’dir. Diğeri ise tahmin edildiği üzere karakter özelliklerinden, iç dünyadan bahseden ruhsal portredir. Öyleyse, (b) şıkkı yanlıştır.
Nekroloji: Bir şahsiyetin ölümü üzerine, hemen aynı günlerde gazete ve dergilerde yakınları tarafından yazılan ve onun şahsiyetinden, eserlerinden bahseden yazılara da “ölüm ardı yazısı” bağlamında “nekroloji” denmektedir. Bu gibi ölüm ardı yazıları deneme türü içinde de değerlendirilmektedirler. Çünkü bu gibi ölüm ardı yazılarının tümüyle biyografiye dayalı olanları olduğu gibi, haber verme nitelikli olanları, duygusal içerikli olanları, bir anıya dayalı olanları, portre özellikli olanları, eleştirel olanları da bulunmaktadır. Öyleyse, (c) şıkkı yanlıştır.
Otobiyografi: Bir yazarın kendi yaşam öyküsünü yazmasıyla ortaya çıkan biyografiye “otobiyografi” veya “öz yaşam öyküsü” denir. Otobiyografiler, ben merkezli olduğu için kişisellik ön plandadır. Dolayısıyla yaşanmışlığa bağlı olarak yazarın yaşadığı zamana ait sosyal düşünceleri, tutum ve tavırları, zihniyeti, dinî, ahlaki düşünceleri, mutlulukları, hüzünleri söz konusu olabilmektedir. Otobiyografi ile anı/ hatıra türü birbirine oldukça yakındır. Fakat otobiyografide merkezde yazarın kendisi vardır; bir nevi yazar kendi dünyasına bakar, öznel bir yaklaşım söz konusudur; anı/hatırada ise çevredeki insanlar da ön plana çıkar. Öyleyse, (d) şıkkı yanlıştır.
Biyografik roman: Bilimsel ve edebî biyografilerin yanı sıra belki de edebî-sanatsal biyografinin farklı bir boyutu olarak görülebilecek “biyografik roman” dan da söz edilebilir. Burada bir romandan beklenen bütün bir kurmaca, tam bir karakter yaratma söz konusu olmasa da, bütün biyografik veriler bir kurmacaya dönüştürülür, bir roman veya hikâye formatında verilir, diğer bir anlamda, önemli bir şahsiyet bir romanın, bir hikâyenin kahramanına dönüştürülerek anlatılır. Bu tarz eserlere de “biyografik roman” denir. Bir anlamda burada söz konusu edilen kişi, hayat içerisinde yaşayış, düşünüş; fiziksel, ruhsal bütün özellikleriyle canlı bir kişilik olarak sergilenir. Öyleyse, (e) şıkkı doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi dünya edebiyatında ilk biyografi örneğidir?

Mağara resimleri

Mezar taşları

Yazılı anıtlar

Paralel Yaşamlar

Kitabeler

Açıklama:

A, B, C, E şıklarındaki örnekler, eski zamanlarda başlı başına bir tür olarak ortaya çıkmadan önce biyografi diyebileceğimiz bazı yazılardır. Edebiyatın bir türü olarak biyografinin öncüsü, MS 46-120 yılları arasında yaşamış olan Yunanlı deneme, tarih ve biyografi yazarı Plutarkhos gösterilmektedir. Plutarkhos’un 23 Yunanlı ile 23 Romalının hayatlarını çifter çifter birbirine paralel olarak kaleme aldığı Paralel Yaşamlar kitabı dünya edebiyatında ilk biyografi örneği olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Rönesans biyografilerine konu olur?

Azizler ve Krallar

Yazar ve sanatçılar

Azizler

Krallar

Şövalyeler

Açıklama:

Orta Çağ boyunca azizlerin hayatlarına dair biyografiler devam eder. Orta Çağ sonlarına doğru bu kez kralların ve şövalyelerin biyografileri ön plana çıkmaya başlar. Rönesans’la birlikte artık sanatçılar, yazarlar ve şairler biyografilere konu olmaya başlar. Doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi İslam kültüründe verilmiş biyografilerinden değildir?

Hagiographi

Siyerler

Vefeyatnameler

Tezkire kitapları

Şecere kitapları

Açıklama:

Hagiographi, altıncı yüzyıl İngiltere’sinde dinî ve ahlaki kavramlar etrafında şekillendirilen aziz kimselerin hayatlarını anlatan biyografi tarzı eserlerdir. Diğer şıklarda yer alan eserler İslam kültürüne özgüdür. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Tabakât kitapları aşağıdakilerden hangisini ele alır?

Din büyüklerinin hayatları

Hz. Peygamber’in gazaları

Hadisçilerin hayatları

Hz. Peygamber’in hayatı

Halifelerin hayatları

Açıklama:

Tabakât kitapları, daha çok belli bir dönemdeki hadisçilerin hayatlarını anlatan kitaplar olmakla birlikte, bir bilim dalında belli zamanda yaşamış bilim adamlarının hayatlarını anlatan kitaplara da bu ad verilmektedir. Doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Müellifleri adlı biyografinin yazarıdır?

Sadettin Nüzhet Ergun

Bursalı Mehmed Tahir

Recaizade Mahmut Ekrem

Ebüzziya Tevfik

Muallim Naci

Açıklama:

Tanzimat sonrasında tam bir tezkire olmamakla birlikte tezkirelerden hareketle oluşturulmuş eski edebiyat şairlerinden bahseden biyografilere rastlamaktayız. Mesela Mehmed Siraceddin’in Mecmuau’ş-Şuarâ ve Tezkire-i Üdebâ (1907) adlı eseri, Bursalı Mehmed Tahir’in Osmanlı Müellifleri (3 cilt, 1916-1925), İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın Son Asır Türk Şairleri (1930) ve Sadettin Nüzhet Ergun’un Türk Şairleri (1935), Recaizade Mahmut Ekrem’in Kudemadan Birkaç Şair (1885), Ebüzziya Tevfik’in Numune-i Edebiyat-ı Osmaniye, Muallim Naci’nin Osmanlı Şairleri (1890) ve Esâmi (1890) isimli eseri bunlar arasında sayılabilirler. Doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdaki eserlerden hangisi diğerlerinden farklı bir biyografi türünün örneğidir?

Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil

Goethe Bir Dehanın Romanı

Bir Fikir Adamının Romanı: Ziya Gökalp

Bir Şairin Romanı: Mehmet Akif

Bir Bilim Adamının Romanı

Açıklama:

A şıkkındaki eser bir portre eseri, diğerleri ise biyografik romandır. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

1980 sonrası Türk edebiyatında postmodern bir anlayışın yaygınlaşmaya başlamasıyla biyografik roman tarzındaki eserlerde de bir değişme dikkatimizi çeker. Kimi zaman yakın akrabalar, kimi zaman tarihî kişilikler, bu kez modern roman anlayışını bir kırma girişimi olarak biyografiyi bir malzeme alarak ortaya çıkarlar. Aşağıdaki yazarlardan hangisi bu türden bir eser vermiştir?

Asım Bezirci

Mithat Cemal Kuntay

Abdülhak Şinasi Hisar

Sadettin Nüzhet Ergun

Ayşe Kulin

Açıklama:

1980 sonrası Türk edebiyatında postmodern bir anlayışın yaygınlaşmaya başlamasıyla türler arasında da daha güçlü geçişler söz konusu olmuştur. Daha doğrusu postmodern anlayışın türler arası ayrımı ortadan kaldırma, çok üsluplu, çok değişik türlerdeki metinlerin özelliklerini barındıran metinlerarası eserler yazma anlayışına bağlı olarak biyografik roman tarzındaki eserlerde de bir değişme dikkatimizi çeker. Kimi zaman yakın akrabalar, kimi zaman tarihî kişilikler, bu kez modern roman anlayışını bir kırma girişimi olarak biyografiyi bir malzeme alarak ortaya çıkarlar. Mesela Nermin Bezmen’in kendi dedesinin hayat hikâyesini anlattığı Kurt Seyt ve Shura ile Kurt Seyt ve Murka isimli eseri, Ayşe Kulin’in bir hayli ilgi çeken ve kuzeni Aylin Devrimer’in hayatını anlattığı Adı: Aylin’i, Hıfzı Topuz’un hem tarihsel romanın hem de biyografik romanın özelliklerini taşıyan eseri Meyyale ile Mediha Sultan’ı anlattığı Paris’te Son Osmanlılar’ı, Atilla Şenkon’un Nazlı Eray’ın fantastik roman anlayışına bağlı olarak onun hayatını da fantastik bir çerçevede ele aldığı Bütün Düşler Nazlı’dır’ı bu çerçevede dikkat çeken biyografik romanlardan bazılarıdır. Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Seçeneklerde veriler Biyografi özelliklerinden hangisi doğru olarak verilmiştir?

Monografinin bir alt kavramıdır.

Sanallık vurgusu ön plana çıkar.

Kişileri, içinde yetişmiş olduğu maddi ve manevi çevre içerisinde kişiliği ve eserleri çerçevesinde anlatır.

Ele aldığı kişiyi bütün yönleriyle anlatan oldukça hacimli eserlerdir.

Eski Türk edebiyatında biyografiye "Durum Tercümesi" adı verilmiştir.

Açıklama:

“Biyografi”, otobiyografi ve monografiyi de içinde barındıran bir üst kavramdır yani monografinin bir alt kavramı değildir. Biyografilerde sanallık değil bir gerçeklik vurgusu ön plana çıkar. Biyografiler sadece hacimli eserlerden oluşmaz.Kısa biyografiler de bulunmaktadır. Eski Türk edebiyatında bu tarz yazılara "Durum Tercümesi değil; “Tercüme-i Hal” ya da “Hal Tercümesi” denilmekteydi. C seçeneğinde yer alan "Kişileri, içinde yetişmiş olduğu maddi ve manevi çevre içerisinde kişiliği ve eserleri çerçevesinde anlatır." ifadesi ise doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Seçeneklerde verilen yazı türlerinden hangileri birbirine oldukça yakın olmalarına rağmen, birisinde merkezde insan varken diğerinde çevredeki insanlar da ön plana çıkar?

Otobiyografi / Monografi

Sanatsal Biyografi / Bilimsel Biyografi

Fiziki Portre / Ruhsal Portre

Monografi / Nekroloji

Otobiyografi / Anı Yazısı

Açıklama:

Otobiyografi ile anı/hatıra türü birbirine oldukça yakındır. Fakat otobiyografide
merkezde yazarın kendisi vardır; bir nevi yazar kendi dünyasına bakar, öznel bir yaklaşım söz konusudur; anı/hatırada ise çevredeki insanlar da
ön plana çıkar.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Bir yazarın, yakından tanısın ya da tanımasın değerli saydığı, etkilendiği,
beğendiği kişilerin karakter özelliklerini,belirgin yanlarını, aralarında geçen ilginç olayları veya daha başka özelliklerini anlattığı üç beş sayfalık kısa yazılara ne ad verilir?

Nekroloji

Bilimsel Biyografi

Portre

Monografi

Otobiyografi

Açıklama:

Bir yazarın, yakından tanısın ya da tanımasın değerli saydığı, etkilendiği,
beğendiği kişilerin karakter özelliklerini, belirgin yanlarını, aralarında geçen ilginç olayları veya daha başka özelliklerini anlattığı üç beş sayfalık kısa yazılara “portre” denir. Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Orta Çağ sonlarına doğru ne tür kişilerin biyografileri ön plana çıkmaya başlar?

Krallar ve Şövalyeler

Azizler

Halk Kahramanları

Yazarlar

Şairler

Açıklama:

Orta Çağ sonlarına doğru kralların ve şövalyelerin biyografileri ön plana çıkmaya başlar. Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Rönesans döneminde, William Roper hangi olayın üzerine "Life of Sir Thomas More" adlı ünlü biyografiyi yazmıştır?

Kazanılan büyük bir savaş

Kralın, Thomas'a "Sör" ünvanı vermesi

Şehirdeki katedralin yıkılması

Kayınpederinin idam edilmesi

Babasının ölümü

Açıklama:

Rönesans’la birlikte artık sanatçılar, yazarlar ve şairler biyografilere konu olmaya başlar. Bu anlamda İtalyan Giorgio Vassari’nin Lives of Artists (1550) adlı eseri ve Thomas More’un idam edilişi üzerine damadı William Roper tarafından yazılan
Life of Sir Thomas More isimli biyografisi ve George Cavendish’in Life of Wolsey’i dikkat çeker. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Daha çok belli bir dönemdeki hadisçilerin hayatlarını anlatan kitaplar olmakla birlikte, bir bilim dalında belli zamanda yaşamış bilim adamlarının hayatlarını anlatan kitaplara ne ad verilmektedir?

Ahbâr Kitapları

Tezkire kitapları

Tabakât Kitapları

Menakıpnameler

Vefeyatnameler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 27

Mehmet Akif Ersoy üzerine iki ayrı biyografi yazan yazar hangisidir?

Abdülhak Şinasi Hisar

Mithat Cemal Kuntay

Süleyman Nazif

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Sadettin Nüzhet Ergun

Açıklama:

Mithat Cemal Kuntay, Mehmed ÂkifHayatı,Seciyesi, Sanatı (1939
Mithat Cemal Kuntay, İstiklâl Şairi Mehmed Âkif (1944)
Mithat Cemal’in bu iki biyografik çalışması, Mehmet Akif’le yakın tanışıklığının izlerini taşır. Mithat Cemal, kendi sanatı ve hayatı üzerinde önemli etkileri bulunan Mehmet Akif’i bu iki eserindebir insan, bir eylem adamı, bir edebiyat adamı, bir aydın olarak ele almış ve anlatmıştır. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Seçeneklerden hangisi Sadettin Nüzhet Ergun’un divan edebiyatı ve halk edebiyatının önemli yazar ve şairleriyle ilgili yapmış olduğu biyografik çalışmalar arasında yer almaz?

Neşâtî

Kuloğlu

Silleli Sururî

Namık Kemal

Yahya Kemal

Açıklama:

Sadettin Nüzhet Ergun’un özellikle divan edebiyatı ve halk edebiyatının önemli yazar ve şairleriyle ilgili pek çok biyografik çalışması bulunmaktadır.
Bunlardan bazıları şunlardır: Gevheri (1928), Pir Sultan Abdal (1929), Mevlânâ (1932), Şeyh Gâlib (1932), Beşiktaşlı Gedâî (1933), Hengâmî (1933), Kâtibi (1933), Kuloğlu (1933), Silleli Sururî (1933), Namık Kemal (1933), Neşâtî (1933), Cenab Şahabeddin (1943), Bakî (1935), Şeyh Gâlib(1935), Aka Gündüz (1937), Ali Cânib (1937). Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Prof. Dr. Mustafa İnan’ın hayatının anlatıldığı ve 1975’te yayımlanan "Bir Bilim Adamının Romanı"adlı eser kim tarafından yazılmıştır?

Nermin Bezmen

Ayşe Kulin

Hıfzı Topuz

Oğuz Atay

Atilla Şenkon

Açıklama:

Bir roman kurgusuna ulaşan biyografik roman diyebileceğimiz bir eser Oğuz Atay’ın bilim adamı ve hocası Prof. Dr. Mustafa İnan’ın hayatını anlattığı ve
1975’te yayımlanan Bir Bilim Adamının Romanı adlı eseridir. Dediğimiz gibi bu eser kurgusundaki başarı dolayısıyla biyografik romanların alışılagelen
yapısının biraz dışında yer almaktadır. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Seçeneklerden hangisi edebiyatımızda Cumhuriyet sonrası dönemde yazılan portre eserlerden birisi değildir?

Asım Bezirci, Abdülhak Hamit ve Tarık yahut Endülüs Fethi (1966)

Haldun Taner, Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (1979)

Hüseyin Cahit Yalçın, Tanıdıklarım (1936)

Orhan Okay, Silik Fotoğraflar (2001)

Beşir Ayvazoğlu, Defterimde Kırk Suret (2010)

Açıklama:

A seçeneğinde yer alan Asım Bezirci eseri portre özelliği taşımaz.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Bir yazarın kendi yaşam öyküsünü yazmasıyla ortaya çıkan biyografiye “..............” veya “öz yaşam öyküsü” denir.
Yukarıda verilen tanımdaki boşluğu aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile doğru olarak tamamlayabiliriz?

Otobiyografi

Monografi

Nekroloji

Şecere

Bilimsel biyografi

Açıklama:

Bir yazarın kendi yaşam öyküsünü yazmasıyla ortaya çıkan biyografiye “otobiyografi” veya “öz yaşam öyküsü” denir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Hamdi Tanpınar'ın geniş bir çerçeveden tarihsel, kültürel, mimari, yaşayış boyutlarıyla ele
alıp anlattığı Beş Şehir isimli monografik eserinde incelenen şehirler arasında yer almaz?

Ankara

İzmir

İstanbul

Bursa

Konya

Açıklama:

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Yahya Kemal üzerine yazdığı monografisinin yanı sıra İstanbul, Ankara, Konya, Erzurum ve Bursa’yı geniş bir çerçeveden tarihsel, kültürel, mimari, yaşayış vs. boyutlarıyla ele alıp anlattığı Beş Şehir isimli şehir monografisi de bulunmaktadır. İzmir incelene şehirler arasında değildir. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

I. Öznel bir yaklaşım vardır
II. Kişinin yaşadığı zamana ilişkin düşüncelerini aktarır
III. Kişinin tavırları, mutlulukları, hüzünleri işlenir
IV. Çevredeki insanlar ön plana çıkar
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde otobiyografinin özellikleri doğru olarak verilmiştir?

I ve II

I ve III

I, II, III

II ve III

II, III, IV

Açıklama:

IV .seçenekte verilen bilgi çeldirici olarak kullanılmıştır. Bu özellik daha çok anı türünde görülür. Otobiyografi ile anı/
hatıra türü birbirine oldukça yakındır. Fakat otobiyografide merkezde yazarın kendisi vardır; bir nevi yazar kendi dünyasına bakar, öznel bir yaklaşım söz konusudur; anı/hatırada ise çevredeki insanlar da ön plana çıkar. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki eserlerden hangisi bilimsel biyografiye örnek olarak gösterilir?

Tevfik Fikret Devir-Şahsiyet-Eser

Ömer Seyfeddin: Ülkücü Bir Yazarın Romanı

Beş Şehir

Bir Bilim Adamının Romanı

Defterimde Kırk Suret

Açıklama:

Mehmet Kaplan’ın, Tevfik Fikret Devir-Şahsiyet-Eser (1971), İsmail Parlatır’ın, Recaizade Mahmut Ekrem (1995), Ö.Faruk Huyugüzel’in, Hüseyin Cahit Yalçın’ın Hayatı ve Edebî Eserleri Üzerinde Bir Araştırma (1984) isimli çalışmaları bilimsel biyografiye örnektir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Bilimsel anlayışa bağlı olarak söz konusu kişiye ait bilgiler, bir mantık silsilesi içerisinde, mesela kronolojik düzende, alt başlıklar hâlinde; doğumu, yetişmesi, eğitimi, dönemi içerisinde konumu, eseriyle tuttuğu yer, başarıları, serinin özellikleri; şekli, içeriği vs. bölümler hâlinde verilip bütün bunlar eleştirel bir tutumla ele alınıp bilgi ve belgelerle desteklenmeye çalışılıyorsa bu tarz biyografilere ................ denir. Yukarıdaki tanımdaki boşluk, aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile doğru olarak tamamlanır?

Biyografik roman

Hal tercümesi

Yaşam öyküsü

Monografi

Bilimsel biyografi

Açıklama:

Bilimsel anlayışa bağlı olarak söz konusu kişiye ait bilgiler, bir mantık silsilesi içerisinde, mesela kronolojik düzende, alt başlıklar
hâlinde; doğumu, yetişmesi, eğitimi, dönemi içerisinde konumu, eseriyle tuttuğu yer, başarıları, eserinin özellikleri; şekli, içeriği vs. bölümler hâlinde verilip bütün bunlar eleştirel bir tutumla ele alınıp bilgi ve belgelerle desteklenmeye çalışılıyorsa bu tarz biyografilere “bilimsel biyografi” denir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Din ulularının hayatlarını, söylediklerini anlatan kitaplara ne denir?

Tabakat

Vefayetname

Siyer

Ahbâr

Gazavat

Açıklama:

Ahbâr”, haberler demekse de klasik kültürümüzde “bilgi” anlamında kullanılmıştır. Daha çok da din ulularının hayatlarını,
söylediklerini anlatan “ahbâr” kitapları, birer biyografi özelliğine de sahiptirler. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Edebiyatımızda ilk tezkire örneği kimin tarafından verilmiştir?

Muhammed b. Sallamel-Cumâhi

Ali Şir Nevayî

Sehi Bey (Heşt-Behişt)

Latifî

Âşık Çelebi

Açıklama:

Edebiyatımızda tezkire ilk olarak XV. yüzyılda Çağatay sahasında Ali Şir Nevayî tarafından yazılmıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. Bursalı Mehmed Tahir II. Recaizade Mahmut Ekrem III. Muallim Naci IV. Ebüzziya Tevfik V. Sadettin Nüzhet Ergun A. Osmanlı Müellifleri B. Kudemadan Birkaç Şair C. Osmanlı Şairleri Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde, eser-yazar eşlemesi doğru olarak yapılmıştır?

I-A, II-B, III-C

I-B, II-C, III-A

II-A, III-B, IV-C

III-A, IV-B, V-C

IV-A, V-B, I-C

Açıklama:

Tanzimat sonrasında da tam bir tezkire olmamakla birlikte tezkirelerden hareketle oluşturulmuş eski edebiyat şairlerinden bahseden biyografilere rastlamaktayız. Mesela Mehmed Siraceddin’in Mecmuau’ş-Şuarâ ve Tezkire-i Üdebâ (1907) adlı eseri, Bursalı Mehmed Tahir’in Osmanlı Müellifleri (3 cilt, 1916-1925), İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın Son Asır Türk Şairleri
(1930) ve Sadettin Nüzhet Ergun’un Türk Şairleri (1935), Recaizade Mahmut Ekrem’in Kudemadan Birkaç Şair (1885), Ebüzziya Tevfik’in Numune-i Edebiyat-ı Osmaniye, Muallim Naci’nin Osmanlı Şairleri (1890) ve Esâmi (1890) isimli eseri bunlar arasında sayılabilirler. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdaki biyografik eserlerden hangisi Mithat Cemal Kuntay'a ait değildir?

İstanbul ve Pierre Loti

Mehmed Âkif-Hayatı, Seciyesi, Sanatı

İstiklâl Şairi Mehmed Âkif

Namık Kemal: Devrin Olayları ve İnsanları Arasında

Sarıklı İhtilâlci Ali Suavi

Açıklama:

İstanbul ve Pierre Loti (1958) Abdülhak Şinasi Hisar tarafından yazılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi, cumhuriyet döneminde yazılan ilk biyografik romandır?

Adı Aylin

Meyyale

Goethe Bir Dehanın Romanı

Bir Bilim Adamının Romanı

Ömer Seyfeddin: Ülkücü Bir Yazarın Romanı

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi’nde biyografik roman diyebileceğimiz ilk eserlerden biri, Hasan Ali Yücel’in 1932’de basılan Goethe Bir Dehanın Romanı’dır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Yaşam öyküsü olarak da bilinen, sanat, edebiyat, tarih, politika gibi alanlarda tanınmış, sevilmiş; ülkesine ve bütün insanlığa veya belli bir sanat bilim alanına önemli katkılarda bulunmuş kişilerin yaşam öykülerinin yazılmasıyla ortaya çıkan edebiyat türü aşağıdakilerden hangisidir?

Roman

Anı

Biyografi

Şiir

Portre

Açıklama:

Soruda verilen tanım biyografi türüne aittir. Edebiyatımızda biyografilere “yaşam öyküsü” de denmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Biyografi ile otobiyografi türleri arasındaki temel fark hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Otobiyografi, biyografinin alt türüdür.

Otobiyografilerde kişisellik ön plandadır.

Otobiyografi ile hatıra türü birbirine oldukça yakındır.

Otobiyografiye öz yaşam öyküsü de denilir.

Biyografi, otobiyografiyi içinde barındırır.

Açıklama:

Bir yazarın kendi yaşam öyküsünü yazmasıyla ortaya çıkan biyografiye “otobiyografi” veya “öz yaşam öyküsü” denir. Bu nedenle biyografiden ayrılan temel farklılığı otobiyografiler, ben merkezli olduğu için kişisellik ön plandadır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Monografi türü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın, Yahya Kemal üzerine yazdığı bir monografisi bulunmaktadır.

Beş Şehir isimli şehir monografisinde yer alan şehirlerden birisi Bursa'dır.

Tarihî olay üzerinde özel bir bakış açısıyla derinlemesine bir araştırma, monografinin sınırları içerisine girmektedir.

Monografi, bilimsel bir araştırmanın bütün gereklerine bağlı olmak iddiasıyla
yola çıkan yazı türüdür.

Ahmet Hamdi Tanpınar şehir monografisinde, anlattığı yerleri tarihsel, kültürel, mimari, yaşayış gibi boyutlarıyla ele almıştır.

Açıklama:

Ünlü bir kişinin bütün şahsiyetini, hayatının tamamını, eserini, her yönüyle ele alan veya aynı detaylı bakış açısıyla herhangi bir konuyu ele alan yazılara “monografi” denmektedir. Bilimsel bir araştırmanın bütün gereklerine bağlı olmak iddiasıyla yola çıkan yazı türüne bilimsel biyografi denir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıda verilen eserlerden hangisi monografi türünde yazılmıştır?

Tevfik Fikret Devir-Şahsiyet Eser

Recaizade Mahmut Ekrem

Beş Şehir

Hüseyin Cahit Yalçın’ın Hayatı ve Edebî Eserleri Üzerinde Bir Araştırma

Ömer Seyfeddin: Ülkücü Bir Yazarın Romanı

Açıklama:

Mehmet Kaplan’ın, Tevfik Fikret Devir-Şahsiyet Eser (1971), İsmail Parlatır’ın, Recaizade Mahmut Ekrem (1995), Ö.Faruk Huyugüzel’in, Hüseyin Cahit
Yalçın’ın Hayatı ve Edebî Eserleri Üzerinde Bir Araştırma (1984) isimli çalışmaları bilimsel biyografi örnekleridir. Tahir Alangu’nun Ömer Seyfeddin: Ülkücü Bir Yazarın Romanı (1968) biyografik roman türüdür. Beş şehir, Ahmet Hamdi Tanpınar'a ait monografi türü eseridir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Bilimsel biyografi ile edebi biyografi türlerini birbirinden ayıran temel özellik nedir?

Eserde anlatılanlar için tarafsızlık ve nesnellik kaygısı

Bilimsel bir araştırmanın bütün gereklerine bağlı olma kaygısı

Eserde söz konusu edilen kişiye duyulan yakınlık, bağlılık duyma kaygısı

Eserde söz konusu kişiye ait bilgileri bir mantık silsilesi içerisinde anlatma kaygısı

Eserde söz konusu kişiye ait bilgilerden bilimsel tarafı öne çıkanları anlatma kaygısı

Açıklama:

Bilim adamı, bilimsel biyografisinde edebiyat, sanat veya kültür tarihinde önemli bir yeri bulunduğu düşünülen bir şahsı, hayatının veya eserinin karanlıkta kalmış
yanlarını aydınlatmak iddiasıyla araştırır. Edebî biyografiler ise bu kadar tarafsız ve nesnel olma iddiasında değillerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Ünlü bir şahsiyetin ölümü üzerine, hemen aynı günlerde gazete ve dergilerde yakınları tarafından yazılan ve onun şahsiyetinden, eserlerinden bahseden yazılara ne ad verilmektedir?

Portre

Otobiyografi

Biyografik roman

Nekroloji

Monografiyi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 47

Dünya edebiyatında biyografinin öncüsü kabul edilen yazar ve eseri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Lytton Strachey - Viktorya Çağı Seçkinleri

William Roper - Sir Thomas More'un Hayatı

Plutarkhos - Paralel Yaşamlar

Lytton Strachey - Kraliçe Viktorya

Stefan Zweig - Dünya Fikir Mimarları

Açıklama:

Bağımsız bir tür olarak biyografinin öncüsü, MS 46-120 yılları arasında yaşamış olan Yunanlı deneme, tarih ve biyografi yazarı Plutarkhos gösterilmektedir.
Plutarkhos’un 23 Yunanlı ile 23 Romalının hayatlarını çifter çifter birbirine paralel olarak kaleme aldığı Paralel Yaşamlar kitabı dünya edebiyatında ilk biyografi örneği olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Tezkirelerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Türk edebiyatında biyografi anlamında zengin bir malzeme oluşturur.

Tezkire türünü modern biyografinin başlangıcına koymak mümkündür.

Tezkirecilik geleneğinin başlangıcı, Batı edebiyatına dayanmaktadır.

Edebiyatımızda tezkire ilk olarak Sehi Bey (Heşt-Behişt) tarafından yazılmıştır.

Muallim Naci’nin Osmanlı Şairleri Tanzimat sonrasında yazılan tam bir tezkire örneğidir.

Açıklama:

Tezkire geleneği klasik Türk edebiyatında biyografi anlamında zengin bir malzeme oluşturur. Ancak şüphesiz ki bunları modern biyografinin başlangıcına koymak mümkün değildir. Eski Türk edebiyatı içerisindeki tezkirecilik geleneğinin başlangıcı, Arap edebiyatına dayanmaktadır. Edebiyatımızda
tezkire ilk olarak XV. yüzyılda Çağatay sahasında Ali Şir Nevayî tarafından yazılmıştır. Anadolu sahasında ise ilk örneği Sehi Bey (Heşt-Behişt) tarafından verilmiştir. Tanzimat sonrasında da tam bir tezkire olmamakla birlikte tezkirelerden hareketle oluşturulmuş eski edebiyat şairlerinden bahseden
biyografilere rastlamaktayız. Muallim Naci’nin Osmanlı Şairleri (1890) ve Esâmi (1890) isimli eseri bunlar arasında sayılabilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıda verilen eserlerden hangisi Cumhuriyet döneminde yazılmıştır?

Mehmed Tahir - Osmanlı Müellifleri

Mahmud Kemal İnal - Son Asır Türk Şairleri

Recaizade Mahmut Ekrem - Kudemadan Birkaç Şair

Abdülhak Şinasi Hisar - İstanbul ve Pierre Loti

Sadettin Nüzhet Ergun - Türk Şairleri

Açıklama:

Abdülhak Şinasi Hisar - İstanbul ve Pierre Loti cumhuriyet döneminde yazılmış olup, diğerleri cumhuriyet öncesindeki döneme ait eserlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıda verilen Cumhuriyet döneminde yazılmış eserlerden hangisi farklı bir türde yazılmıştır?

Haldun Taner - Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil

Oğuz Atay - Bir Bilim Adamının Romanı

Beşir Ayvazoğlu - Defterimde Kırk Suret

Hüseyin Cahit Yalçın - Tanıdıklarım

Orhan Okay - Silik Fotoğraflar

Açıklama:

Oğuz Atay’ın bilim adamı ve hocası Prof. Dr. Mustafa İnan’ın hayatını anlattığı ve
1975’te yayımlanan Bir Bilim Adamının Romanı adlı eseri gerçekten bir roman
kurgusuna ulaşan biyografik roman diyebileceğimiz bir eserdir. Diğer eserler ise Edebiyatımızda Cumhuriyet sonrası dönemde yazılan portre eserlerinden bazılarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi ünlü bir kişinin bütün şahsiyetini, hayatının tamamını, eserini her yönüyle ele alan yazı türüdür?

Biyografi

Monografi

Anı

Günlük

Özyaşam

Açıklama:

Ünlü bir kişinin bütün şahsiyetini, hayatının tamamını, eserini, her yönüyle ele alan veya aynı detaylı bakış açısıyla herhangi bir konuyu ele alan yazılara “monografi” denir. Doğru yanıt: B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 52

Ünlü bir kişinin ölümü üzerine gazete ve dergilerde hayatı ve eserleri hakkında yazılan yazılara ne denir?

Nekroloji

Anı

Biyografi

Otobiyografi

Hatıra

Açıklama:

Ünlü bir kişinin ölümü üzerine gazete ve dergilerde hayatı ve eserleri hakkında yazılan yazılara "Nekroloji" denir. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi dünya edebiyatında bağımsız tür olarak biyografinin öncüsüdür?

Homeros

Herodot

Plutarkhos

Aristo

Eflatun

Açıklama:

Biyografinin öncüsü, MS 46-120 yılları arasında yaşamış olan Yunanlı deneme, tarih ve biyografi yazarı Plutarkhos gösterilmektedir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi dünya edebiyatının önemli biyografilerinden sayılan "Dünya Fikir Mimarları" adlı biyografik eseri yazmıştır?

Daniel Defoe

Emile Zola

Victor Hugo

Dostoyevski

Stefan Zweig

Açıklama:

Dünya edebiyatının önemli biyografilerinden sayılan "Dünya Fikir Mimarları" adlı biyografik eseri Stefan Zweig yazmıştır. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Din büyüklerinin ve bazı meslek mensuplarının ölümleri üzerine yazılan onların hayatları hakkında bilgi veren eserlere ne denir?

Ahbâr Kitapları

Tabakât Kitapları

Vefeyetnameler

Mesnevi

Mevlid

Açıklama:

Din büyüklerinin ve bazı meslek mensuplarının ölümleri üzerine yazılan onların hayatları hakkında bilgi veren eserlere "Vefeyetname" denir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi "Yahya Kemal'e Veda" adlı eseri yazmıştır?

Abdülhak Şinasi Hisar

Mithat Cemal Kuntay

Süleyman Nazif

Reşat Nuri Güntekin

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Açıklama:

"Yahya Kemal'e Veda" adlı eseri Abdülhak Şinasi Hisar yazmıştır. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Atatürk'ün yaşam öyküsü olan "Tek Adam" adlı eseri yazmıştır?

Gündüz Akıncı

Behçet Necatigil

Sadettin Nüzhet Ergun

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Şevket Süreyya Aydemir

Açıklama:

Atatürk'ün yaşam öyküsü olan "Tek Adam" adlı eseri "Şevket Süreyya Aydemir" yazmıştır. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi biyografik romanlardan biri değildir?

Goethe Bir Dehanın Romanıdır (Hasan Ali Yücel)

Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (Haldun Taner)

Bir Bilim Adamının Romanı (Oğuz Atay)

Bir Hayatın Romanı: İsmet İnönü (Yusuf Ziya Ortaç)

Bir Fikir Adamının Romanı: Ziya Gökalp (Mehmet Erişirgil)

Açıklama:

Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (Haldun Taner) bu eser biyografi değil, portredir. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

"Gördüğüm fotoğraflara göre biraz şişman, biraz yorgun, biraz hatları kalınlaşmış bir bedenle karşılaşacağımı sanırken kapıdan bir ışık dalgası halinde giren toplu bir kuvvet ve hayat kaynağı ile birden gözlerim kamaştı..." Ahmet Haşim
Yukarıdaki metin hangi tür biyografiye örnek sayılabilir?

Monografi

Biyografik roman

Portre

Otobiyografi

Yaşam öyküsü

Açıklama:

Bir kimseyi karakteristik özellikleriyle okuyucuya tanıtmak amacıyla yazılan edebi yazılara "portre" denir. Bu metin Atatürk'ü tasvir eden bir anlatım özelliğini taşıyor. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Eski edebiyatımızda biyografik özellikler taşıyan ilk tezkire örneklerini aşağıdakilerden hangisi yazmıştır?

Latifî

Âşık Çelebi

Sehi Bey

Ali Şir Nevaî

Fuzuli

Açıklama:

Eski edebiyatımızda biyografik özellikler taşıyan ilk tezkire örneklerini "Ali Şir Nevaî" yazmıştır. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Monografinin biyografiden ayrılan tarafı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Monografide sadece kişi hayatı söz konusu edilmemiş olabilir.

Monografi, bir kimse hakkındaki kısa yazılardır.

Monografi, bir kimsenin yaşam öyküsünün romanlaştırılmış şeklidir.

Monografi bir kimsenin kendi yaşam öyküsünü anlatmasıdır.

Monografi sadece şehirleri konu edinir.

Açıklama:

Monografide sadece kişi hayatı söz konusu edilmemiş olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde, biyografik romanı biyografiden farklı kılan taraf doğru verilmiştir?

Biyografik romanda biyografisi yazılan kimsenin yaşamının tamamı söz konusu edilir.

Biyografik romanda anlatıcı kendi duygu ve düşüncelerine yer vermez.

Biyografik romanda biyografiden farklı olarak söz konusu edilen kişinin yaşamından bir kesit verilir.

Biyografik romanda biyografisi yazılan kimse yaşadığı zaman içinde ele alınır.

Biyografik romanda biyografisi yazılan kişi, kurmaca dünyanın bir kahramanı olarak sunulur.

Açıklama:

Biyografik romanda biyografisi yazılan kişi, kurmaca dünyanın bir kahramanı olarak sunulur.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde, dünya edebiyatında ilk biyografi örneği doğru verilmiştir?

Aristo, Hagiografi

Plutarkos, Paralel Hayatlar

Boccacio, Feminarum Illustrium

Boswell, Queen Victoria

George Cavendish, Life of Wolsey

Açıklama:

Plutarkos, Paralel Hayatlar

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi klasik Türk edebiyatı içerisinde biyografi türünde bir eser sayılmaz?

Tezkire

Vefeyatname

Menakıpname

Kaside

Tabakat kitapları

Açıklama:

Kaside

Doğru Cevap: D

Soru 65

Cumhuriyet Dönemi’nde yazılan biyografilerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Cumhuriyet Dönemi’nde gerek edebî ve gerek bilimsel nitelikli biyografi örneklerine rastlanır.

Cumhuriyet Dönemi’nde yazılan bilimsel biyografilerin sayıca artmasında üniversitelerin çoğalması ve araştırma tekniklerinin gelişmesinin önemli etkisi vardır.

Bu dönemdeki biyografik eserler klasik edebiyattaki tezkirelerin bir devamı olarak görülebilirler.

Cumhuriyet Dönemi’nde, bazı siyasetçi, bilim adamı, sanatkâr ve edebiyatçının hayatlarının bir roman havası içerisinde anlatıldığı eserler de yazılmıştır.

Bir yazarın, sanatçının yaşamını bütün yönleriyle ele alan monografilerin de sayısı oldukça fazladır.

Açıklama:

Bu dönemdeki biyografik eserler klasik edebiyattaki tezkirelerin bir devamı olarak görülebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 66

“Namık Kemal, gayet büyük yuvarlak başlı, pek yüksek alınlı, pembe çehreli, hiddetlendikçe çatılır az eğri kaşlı, koyu elâ gözlü, irice burunlu, fevkalâde güzel ağızlı, kırk yaşından sonra siyah denecek kadar koyulaşmış uzunca, kumral sakallı, kısaya mail orta boylu, şişmanca, omuzları geniş, elleri ayakları küçük bir insandı. Burnunun sağ tarafında attan düştüğü zaman hâsıl olan yaradan kalma bir çizgi vardı. Pek nadir hiddetlenir fakat şiddeti uzun sürerdi. Simasındaki ilahi cazibeyi tasvirden acizim. O ulvî simada pek çok manalar dolaşırdı.”
Yukarıdaki metin hangi tipteki biyografiye örnek sayılabilir?

Monografi

Portre

Otobiyografi

Biyografik roman

Hiçbiri

Açıklama:

Portre

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Mithat Cemal Kuntay’ın biyografik eserlerine konu olan iki önemli edebiyatçımız doğru verilmiştir?

Namık Kemal ve Mehmet Akif

Namık Kemal ve Necip Fazıl

Mehmet Akif ve Yahya Kemal

Ahmet Haşim ve Yahya Kemal

Mehmet Akif ve Ahmet Haşim

Açıklama:

Namık Kemal ve Mehmet Akif

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yazareser ilişkisi yanlış kurulmuştur?

Mehmet Kaplan, Tevfik Fikret Devir-Şahsiyet- Eser

Birol Emil, Mizancı Murad Bey, Hayatı ve Eserleri

Yakup Çelik, Atilla İlhan

Ramazan Korkmaz, İkaros’un Yeni Yüzü Cahit Sıtkı Tarancı

Ö.Faruk Huyugüzel, Hüseyin Suat Yalçın’ın Hayatı ve Edebî Eserleri Üzerinde Bir Araştırma

Açıklama:

Ö.Faruk Huyugüzel, Hüseyin Suat Yalçın’ın Hayatı ve Edebî Eserleri Üzerinde Bir Araştırma

Doğru Cevap: E

Soru 69

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Yahya Kemal ve Beş Şehir isimli kitaplarının ortak tarafları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Her ikisinde de edebiyatımızın önemli şairlerinin yaşamları anlatılmaktadır.

Her ikisi de istanbul’da yaşamış olan sanatçıları anlatmaktadır.

Her ikisi de bilimsel biyografi sayılmaktadır.

Biri şehri, öbürü bir şairi konu etmesine rağmen her iki eser de monografi sayılmaktadır.

Her ikisi de biyografik roman özelliği taşırlar.

Açıklama:

Biri şehri, öbürü bir şairi konu etmesine rağmen her iki eser de monografi sayılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi biyografik romandır?

Yahya Kemal’e Veda

Abdülhak Hamit Ve Tarık Yahut Endülüs Fethi

Bir Bilim Adamının Romanı

Bir Tereddüdün Romanı

Sessiz Ev

Açıklama:

Bir Bilim Adamının Romanı

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

"Bir haberi, dileği, duyguyu birine iletmek için kullanılan;
konu sınırlaması olmadan bütün hayatı içine
alabilen; yazanın iç dünyasını, dünyaya ve hayata
bakışını yansıtan bir yazı türü ve iletişim aracıdır." şeklinde tanımlanan yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Anı

Hikâye

Deneme

Günlük

Mektup

Açıklama:

Mektup; bir
haberi, dileği, duyguyu birine iletmek için kullanılan;
konu sınırlaması olmadan bütün hayatı içine
alabilen; yazanın iç dünyasını, dünyaya ve hayata
bakışını yansıtan bir yazı türü ve iletişim aracıdır.
İletişim aracı olarak seçeneklerden sadece mektup vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Mektuba bir yazı türü olma kimliği kazandıran kişi aşağıdakierden hangisidir?

Ciceron

Aristo

Platon

Pavlus

Homeros

Açıklama:

Latin yazarı Ciceron’un bu türe kimliğini
kazandırdığı bilinmektedir.
Mektup türüne Latin Yazar Ciceron kimlik kazandırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Mevcut bilgilerimize göre en eski mektup örnekleri aşağıdaki toplumların hangisinde görülür?

Yunan

Hitit

Asur

Frigya

Lidya

Açıklama:

Bu türün elde bulunan en eski örnekleri Mısır
firavunlarının yazdığı diplomatik mektuplar (MÖ
XV.-XIV. yüzyıllar) ile Hitit krallarının Boğazköy
arşivinde bulunan mektuplardır.
Hitit ve Mısır'da ilk mektup örnekleri görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi özel mektubun özelliklerinden birisi değildir?

Mektubun içeriği sadece yazan ile yazılanı ilgilendirir.

Özle hayatın gizliliği kapsamındadır.

Sadece özel hayatı ilgilendiren konularda yazılır.

Doğal ve samimi bir dille yazılır.

Gizlilik kanunlarla korunur.

Açıklama:

Birbirleriyle yakın ilişki içinde
olan insanlar arasında yazılan mektuplardır.
Mektubun içeriği sadece yazan ve yazılanı ilgilendirmektedir.
Aynı zamanda bu tür mektupların
gizliliği vardır. Bu gizlilik kanunlarla korunmaktadır.
Özel mektuplar akla gelebilecek her konuda
yazılabilirler.
Doğal, içten ve sade bir anlatım tarzıyla yazılır.
Özel mektupta konu sınırlaması olamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi iş mektuplarının özelliklerinden değildir?

İş veya hizmet ile ilgilidir.

Bir sipariş iş mektubuyla verilebilir.

İş kurumları ile özel kişiler arasında yazılır.

Samimi ve içten bir dil kullanılır.

Bir hizmet ya da malla ilgili şikayet iş mektubunun konusu olabilir.

Açıklama:

Özel kişilerle iş kurumları veya
iş kurumları ile özel kişiler arasında, işle ilgili olarak
yazılan mektuplardır. Bu mektuplarda, konusu ne
olursa olsun bir iş veya hizmet söz konusudur. Bu
bir sipariş, satış, borç alıp verme isteği, bilgi isteme
veya bir konuda şikâyet olabilir.
İş mektuplarında içtenlik, doğallık, samimiyet gibi kavramlardan söz edilemez.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Edebi ve felsefi mektup tütünün en büyük ustası kabul edilen ve hayatı boyunca binlerce mektup yazmış olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Goethe

Schiller

Voltaire

Dostoyevsky

Machiavelli

Açıklama:

Türün en büyük ustasının
Voltaire olduğu bilinmektedir. On sekiz bin
mektubu barındıran Voltaire’in mektupları, o zamana
kadar yapılmış en hacimli yazışma olup on
sekiz bin mektubu içerisinde barındırmaktadır.
Voltaire 18 bin mektup yazmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Cumhuriyet Dönemi'nin mektup türünde yayımlanan en geniş kapsamlı kitabının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Yahya Kemal Beyatlı

Halit Ziya Uşaklıgil

Orhan Veli Kanık

Cahit Sıtkı Tarancı

Sabahattin Eyüboğlu

Açıklama:

Cahit Sıtkı Tarancı’nın Diyarbakır, Paris,
Burhaniye ve Ilıca’dan Ziya Osman Saba’ya 1930-
1946 yılları arasında yazdığı mektuplar Cumhuriyet
Dönemi’nin bu türde yayımlanan en geniş
kapsamlı kitapları olarak nitelendirilebilir.
Cahit Sıtkı Tarancı'nın yazdığı Ziya'ya Mektuplar Cumhuriyet Dönemi'nin en kapsamlı kitabıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Söylev türü için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Belirli bir konuda topluluğu etkilemek için söylenir.

Hitap edilecek topluluğun düzeyi göz önünde bulundurulur.

Konuyla ilgili tezler hazırlanır.

Karşıt düşünceler çürütülmeye çalışılır.

Bilimsel bir çerçevede hazırlanır.

Açıklama:

Ortak özellik, bir topluluk karşısında söylenmek için hazırlanmış
ve söylenmiş olmasıdır. Söylevlerde öncelikle konu ve amaç belirlenir; hitap edilecek toplumun
kültür, bilgi ve görgü seviyesi göz önüne alınır.Konuyla ilgili tezler ileri sürülür,
düşünceler dile getirilir, örnekler verilir, belgeler, kanıtlar sunulur. Karşıt görüşler ele alınarak çürütülmeye
çalışılır.
Söylevler kitleleri etkilemek için hazırlanır, hitabet sanatı ve duygu önem kazanır. Kitlenin düzeyi göz önünde bulundurulur, karşıt düşünceler çürütülmeye çalışılır. Ancak bilimsellik şartı yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Söylev türünün dili için aşağıdakilerden hangisi söylenemez.

Genellikle kısa cümleler kullanılır.

Genellikle düz cümleler kullanılır.

Çarpıcı ve açık cümleler kullanılır.

Çoğunlukla haber kipi ve mastar kullanılır.

Basmakalıp söz ve deyimlerden kaçınılır.

Açıklama:

Söylevlerde cümleler genellikle kısadır. Devrik
cümleler tercih edilir. Sözcükler, cümleler çarpıcı,
açık ve anlaşılırdır (Yüzbaşıoğlu, 1984, 262). Daha
çok haber kipi veya mastar hâlindeki fiiller kullanılır.
Basmakalıp sözler ve deyimlerden kaçınılır.
Söylevler konuşma dili ağırlıklı olduğu için devrik cümleler çok kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi söylev çeşitlerinden biri değildir?

Halk söylevi

Bilimsel ve kültürel söylev

Askeri söylev

Siyasi söylev

Dini söylev

Açıklama:

Beş türlü söylev vardır: Dini, siyasi, bilimsel ve kültürel, hukuki.
Halk söylevi diye bir söylev türü yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Bir kişinin topluluk karşısında bir düşünce ve inancı savunmak ve onu topluluğa aşılamak amacıyla yaptığı etkili konuşmaya ne ad verilir?

Tirat

Söylev

Pandomim

Mektup

Şiir

Açıklama:

Bir kişinin topluluk karşısında bir düşünce ve inancı savunmak ve onu topluluğa aşılamak amacıyla yaptığı etkili konuşmaya söylev denir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Nutuk atan kişiye ne ad verilir?

Nutukçu

Söylevci

Hitabet

Hatip

Aktör

Açıklama:

Nutuk atan kişiye hatip denir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Necip Fazıl Kısakürek’in Müdafaalarım adlı eseri hangi tür söyleve örnektir?

Siyasi söylev

Askeri söylev

Dini söylev

Hukuki söylev

Bilimsel ve kültürel söylev

Açıklama:

Bu eser, bilimsel ve kültürel söyleve bir örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Fazıl Ahmet Aykaç’ın Hitabeler eseri hangi söylev türüne örnektir?

Askeri söylev

Dini söylev

Hukuki söylev

Siyasi söylev

Bilimsel ve kültürel söylev

Açıklama:

Bu eser bilimsel ve kültürel söyleve bir örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Türk edebiyatındaki ilk siyasi söylev örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Nutuk

Gençliğe Hitabe

Orhun yazıtları

Divan-ı Hikmet

Siyasetname

Açıklama:

Türk edebiyatındaki ilk siyasi söylev örneği Orhun yazıtlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Osmanlı İmparatorluğu döneminde düzyazı ve mektup yazanlara ne ad verilir?

Mektupçu

Yazıcı

Münşi

Neşir

Şair

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu döneminde düzyazı ve mektup yazanlara münşi adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat sonrası Türk edebiyatında mektup türünde eser vermiş yazarlardan biri değildir?

Namık Kemal

Abdülhak Hamit

Ahmet Mithat

Muallim Naci

Gelibolulu Mustafa Ali

Açıklama:

Gelibolulu Mustafa Ali mektup türünde eser vermişse de Tanzimat'tan önce yaşamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Limni ve Malta Mektupları, aşağıdakilerden hangisine aittir?

Namık Kemal

Mustafa Kemal Atatürk

Ziya Gökalp

Fuat Köprülü

Cahit Sıtkı Tarancı

Açıklama:

Limni ve Malta Mektupları, Ziya Gökalp'in eseridir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Ziya'ya Mektuplar, aşağıdakilerden hangisinin eseridir?

Ziya Gökalp

Tevfik Fikret

Hüseyin Cahit Yalçın

Cahit Sıtkı Tarancı

Namık Kemal

Açıklama:

Bu eser Cahit Sıtkı Tarancı'ya aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Atatürk'ün Nutuk adlı eseri 1920'li yıllarda aşağıdaki yabancı dillerden hangisine çevrilmemiştir?

Almanca

Fransızca

İtalyanca

İngilizce

Rusça

Açıklama:

Nutuk, 1920'li yıllarda Rusça'ya çevrilmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Yazının icadıyla yaşıt olan mektup türüne kimliğini kazandıran Latin yazar kimdir?

Ciceron

Amenofis

Ariosto

Tasso

Aretino

Açıklama:

Edebiyatın en eski türlerinden biri olan mektubun yazıyla yaşıt olduğu söylenebilir. Yazının bulunuşuyla birlikte mektuplaşmalar da başlamıştır. Ancak Latin yazarı Ciceron’un bu türe kimliğini kazandırdığı bilinmektedir. Bu bilgi doğrultusunda doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Mektup türünün elde bulunan en eski örnekleri olan Mısır firavunlarının yazdığı diplomatik mektuplar hangi yüzyıllara tarihlendirilmektedir?

MÖ. X.-IX. YY.

MÖ. XV.-XIV. YY.

MÖ. XII.-XI. YY.

MÖ. XIV.-XIII. YY.

MÖ. XIII.-XII. YY.

Açıklama:

Bu türün elde bulunan en eski örnekleri Mısır firavunlarının yazdığı diplomatik mektuplar (MÖ XV.-XIV. yüzyıllar) ile Hitit krallarının Boğazköy arşivinde bulunan mektuplardır. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdaki bilgilerden hangisi mektup hakkında yanlış bir bilgidir?

Mektuplar Yalın ve içtendir.

Konu alanları sınırsızdır.

Yazarı kendini çevreden soyutlar.

Yaşamın her anını konu edinebilir.

Bir nevi tarih belgeleridir.

Açıklama:

Mektuplar yalın ve içtendir. Konu alanları sınırsızdır. Yaşamın ve yaşanılanların değişik yönleri (gözlemler, duygular, dedikodular, haberler, düşünceler, yorumlar, kaygılar, korkular, özlemler, istekler vb.) mektupların konusu olabilir. Dil ve anlatım özellikleri bakımından toplumsal yaşamın değişik görünümlerinden kesitler sunduğu için bir bakıma tarih belgesi niteliği taşırlar. Yazanın iç ve dış yaşamından seçilmiş kareler, haberler, çevresi üzerine yaptığı gözlemler, yorumlar mektubun konusu içinde yer alabilir. Tıpkı günlük ve anılar gibi mektuplarda da yazar kendisini içinde yaşadığı ortamdan soyutlayamaz; kendisiyle birlikte çevresini ve o zaman dilimini de anlatır. Temel özelliklerinin doğallık, yalınlık ve içtenlik oldukları söylenebilir. Bu bilgiler ışığında doğru cevabın C şıkkı olduğu anlaşılacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bir mektup türü değildir?

Özel Mektuplar

İş Mektupları

Edebî Mektuplar

Tarihî Mektuplar

Felsefî Mektuplar

Açıklama:

Mektup türleri konusunda farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Kimi yazarların, “özel” ve “yazınsal ve düşünsel boyutlu mektup” diye ikiye ayırdıkları; kimilerinin ise “iş” ve “özel” karşın mektuplar genel olarak sınıflandırdıkları görülmektedir. Bu farklılıklara karşın mektuplar; özel mektup, iş mektubu ve edebî-felsefi mektup olmak üzere üç gruba ayrılabilir. Bu bilgiler doğrultusunda bakıldığı zaman mektup türleri arasında tarihî mektuplar bulunmamaktadır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Özel mektuplarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Birbirleriyle yakın ilişki içinde olan insanlar arasında yazılan mektuplardır.

Mektubun içeriği sadece yazan ve yazılanı ilgilendirmektedir.

Bu tür mektupların kanunlarla korunan gizliliği vardır.

Doğal, içten ve sade bir anlatım tarzıyla yazılırlar.

Belli konularda yazılır.

Açıklama:

Birbirleriyle yakın ilişki içinde olan insanlar arasında yazılan mektuplardır. Mektubun içeriği sadece yazan ve yazılanı ilgilendirmektedir. Aynı zamanda bu tür mektupların gizliliği vardır. Bu gizlilik kanunlarla korunmaktadır. Özel mektuplar akla gelebilecek her konuda yazılabilirler. Duygular, düşünceler, gözlemler, yaşantılar bu tür mektupların konusu içine girebilir. Doğal, içten ve sade bir anlatım tarzıyla yazılır. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Mektup türünün en büyük ustası sayılan ve 18 bin mektubu barındıran eseriyle o döneme kadarki en hacimli yazışmayı kaleme alan sanatçı kimdir?

Voltaire

Puşkin

Dostoyevski

Mozart

Michalengello

Açıklama:

Avrupa’da 15. yüzyıldan 19. yüzyıla gelinceye kadar Machiavelli, Michalengello, Mozart, Vagner, Racine, Leopardi, Goethe, Schiller, Madame de Sevigne, Dostoyevski, Puşkin gibi sanatçıların yazdıkları mektuplar bu türün güzel örneklerini oluşturmaktadır. Türün en büyük ustasının Voltaire olduğu bilinmektedir. On sekiz bin mektubu barındıran Voltaire’in mektupları, o zamana kadar yapılmış en hacimli yazışma olup on sekiz bin mektubu içerisinde barındırmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdaki şıklarda verilen isimlerden hangisi dilimizde mektup yerine kullanılan sözcük veya sözcük gruplarından biri değildir?

Uhuvvetname

Münşi

Şukka

Arıza

Varakpare

Açıklama:

Dilimizde, mektup karşılığı olarak kullanılan kelimelerin fazlalığı dikkat çekmektedir. Dostluk, kardeşlik, sevgi belirten mektuplara; “muhabbetname” “meveddetnâme”, “uhuvvetnâme”; rütbe olarak astın üste yazdığı mektuplara; “arıza”, “şukka”; alçak gönüllüğü göstermek için bazen “varakpâre” dendiği görülmektedir. Âşık edebiyatında mektuba; “kağıt”, “gam yükü”, “gönül dili”, “çile bohçası” şeklinde isimler verilmiştir. Divan Edebiyatı Dönemi’nde ise mektup türü, “inşa” adı verilen düzyazının bir çeşidi olarak değerlendirilmiştir. Bu dönemde, düzyazı veya mektup yazanlar, “münşi”, devletin ve sarayın resmî yazıcılığını yapanlar da “nişancı” adıyla anılmışlardır. Bu bilgiler ışığında doğru cevabın B şıkkı olduğu anlaşılacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Söylev hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Söylevlerde cümleler genellikle kısadır.

Söylevlerde genellikle devrik cümleler tercih edilir.

Söylevlerde genellikle deyimlere çokça yer verilir.

Söylevlerde cümleler çarpıcı, açık ve anlaşılırdır.

Söylevlerde genellikle haber kipi veya mastar fiiller kullanılır.

Açıklama:

Söylevlerde cümleler genellikle kısadır. Devrik cümleler tercih edilir. Sözcükler, cümleler çarpıcı, açık ve anlaşılırdır. Daha çok haber kipi veya mastar hâlindeki fiiller kullanılır. Basmakalıp sözler ve deyimlerden kaçınılır. Bu bilgilerden de anlaşılacağı üzere doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi söylev çeşitleri arasında sayılamaz?

Siyasi Söylev

Hukuki Söylev

Kültürel Söylev

Sosyal Söylev

Askerî Söylev

Açıklama:

Söylevler; ele alınan teze, işlenen konuya göre siyasi, dinî, askerî ve bilimsel-kültürel söylev olarak adlandırılan çeşitleri vardır. Bu bilgi doğrultusunda doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Söylev türünün dünya edebiyatlarındaki gelişimi düşünüldüğü zaman bu alandaki en önemli ve ilk sayılan kaynak aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yazarıyla birlikte doğru olarak verilmiştir?

Ciceron - De Re Publica

Farabi - Fusulü'l-Medeni

Atatürk - Nutuk

Napolyon - Hitabeler

Aristo - Retorika

Açıklama:

Türk edebiyatında söylev türünün gelişimine değinmeden önce dünya edebiyatındaki gelişimi üzerinde kısaca durmak gerekir. Söylev ile ilgili en önemli kaynak eserin Aristo tarafından MÖ 330 yılında Retorika adıyla yazıldığı bilinmektedir. Aristo’dan önce de çeşitli söz söyleme sanatları yazılmıştır ancak Aristo onların retorikteki kanıtlama ögesini tümüyle göz ardı ettiklerinden ve dinleyicilerde heyecan yaratma gibi özle ilgisi olmayan konuları önemsemelerinden yakınmıştır. Heyecan uyandırmanın önemini Aristo da kabul etmiş ancak heyecanın konuşmanın kendisiyle uyandırılması gerektiğini ileri sürmüştür. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevabın E şıkkı olduğu anlaşılacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Söylevle ilgili olarak aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?

Devrik cümleler tercih edilir.

Sözcükler, cümleler çarpıcı, açık ve anlaşılırdır.

Daha çok haber kipi veya mastar halindeki fiiller kullanılır.

Orhun Yazıtları edebiyatımızdaki ilk siyasi söylev örneğidir.

Söylevlerde cümleler genellikle uzundur.

Açıklama:

Söylevlerde cümleler genellikle kısadır

Doğru Cevap: E

Soru 32

Bilimsel-kültürel söylev yazarları arasında yer almayan hangisidir?

Necip Fazıl Kısakürek

Şinasi

Osman Yüksel Serdengeçti

Fazıl Ahmet Aykaç

Hamdullah Suphi Tanrıöver

Açıklama:

Belli bir kültürel derinliğe sahip düşünce adamları ve sanatçıların farklı fikir, sanat ve kültür konularında verdikleri konferanslar, genele açık bilimsel toplantı, panel ve sempozyumlarda yapılan akademik konuşmalar bu gruba girmektedir. Fazıl Ahmet Aykaç’ın Hitabeler (1934), Necip Fazıl Kısakürek’in Müdafaalarım (1946) ve Sahte Kahramanlar (1976) bu türün ilk akla gelen örnekleri arasında yer almaktadır. Hamdullah Suphi Tanrıöver, Osman Yüksel Serdengeçti’nin bu türde örnekler verdiği bilinmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aristo ve Platon' dan esinlenerek söylev konusunda eserler veren düşünür kimdir?

Cicero

Farabi

Socrates

Eflatun

Aristo

Açıklama:

Söylevin eski Yunan’da ortaya çıkmasının ardından pek çok düşünür bu kavramı ele alarak geliştirmeye çalışmış ve araştırmalar yaparak eserler ortaya
koymuşlardır. Bu düşünürlerden birisi de Farabi’dir. Aristo’nun ve Platon’un eserlerinden etkilenerek söylev konusunda araştırmalar yapan Farabi, ‘Fusulül
Medeni’ isimli yapıtında, iyi bir devlet adamının sahip olması gereken özellikleri sıralarken güzel söz söyleme yeteneğinden ayrıca bahsetmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıda Nutuk ile ilgili olarak yazılanlardan hangisi yanlıştır?

Uzunluğundan dolayı bazı araştırmacılar “altı günlük nutuk”, “uzun süreli nutuk” ifadelerini kullanırlar

Atatürk’ün kendi kaleminden çıkmıştır.

Atatürk tarafından 6 günde okunan hitabeye dayandığı için nutuk adını almıştır.

36.5 saat süreyle okunmuştur.

Mustafa Kemal, Nutuk ile Türk tarihinin 1919-1930 yılları arasındaki dönemin olaylarını ortaya koymuştur.

Açıklama:

Atatürk, bu nutku ile Türk tarihinin 1919-1927 yılları arasındaki 8 yıllık dönemin olaylarını belgeleri ile ortaya koymuştur

Doğru Cevap: E

Soru 35

Nutuk ilk olarak aşağıdaki dillerden hangisine çevrilmiştir?

İngilizce

Fransızca

İtalyanca

İspanyolca

Japonca

Açıklama:

Nutuk’un; 1927, 1934, 1950, 1963, 1973, 1978, 1984 yıllarında Türkçe baskıları yapılmıştır. 1927 yılında İtalyanca ve Almancaya, 1929 yılında Fransızca ve İngilizceye çevrilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Hangisi söylev çeşitlerinden değildir?

Siyasi

Bilimsel ve kültürel

Askeri

Hukuki

Ekonomik

Açıklama:

Söylevler; ele alınan teze, işlenen konuya göre siyasi, dinî, askerî ve bilimsel-kültürel söylev olarak adlandırılan çeşitleri vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Hangisi özel mektuplar sınıfına girmez?

Başsağlığı mektubu

Felsefi mektup

Davet mektubu

Bayram ve yılbaşı tebrikleri

Teşekkür mektubu

Açıklama:

Özel mektuplar akla gelebilecek her konuda yazılabilirler. Yakınlar ve tanıdıklarla haberleşme mektupları; teşekkür, başsağlığı, özür dileme, davet, tebrik mektupları; tebrikler, bayram ve yılbaşı tebrikleri bu grubun içine girmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 38

İş mektuplarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir tezin savunulması için yazılan mektuplardır

Bu mektuplarda, konusu ne olursa olsun bir iş veya hizmet söz konusudur

Konusu; satış, borç alıp verme isteği olabilir.

Bilgi isteme veya bir konuda şikayet konusunda yazılabilir.

Özel kişilerle iş kurumları arasında yazılan mektuplardır.

Açıklama:

Edebi ve Felsefi Mektuplar, herhangi bir düşüncenin, görüşün açıklanması; bir tezin savunulması için yazılan mektuplardır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Limni ve Malta Mektupları hangi yazara aittir?

Namık Kemal

Abdülhak Hamit Tarhan

Ziya Gökalp

Cahit Sıtkı Tarancı

Ahmet Hamdi Tanpınar

Açıklama:

Tanzimat’tan sonraki edebiyatımızda mektupları kitap halinde toplanan sanatçıların varlıkları dikkat çekmektedir. Namık Kemal (Namık Kemal’in Hususi Mektupları, 3 cilt), Abdülhak Hamit Tarhan (Mektuplar, 2 cilt), Ahmet Mithat-Muallim Naci
(Muhaberat ve Muhaverat), Ziya Gökalp (Limni ve Malta Mektupları), Cahit Sıtkı Tarancı (Ziya’ya Mektuplar), Ahmet Hamdi Tanpınar (Mektuplar) bu sanatçılar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi ilk siyasi söylev örneğidir?

Orhun Yazıtları

Nutuk

Retorika

De republica

Fusulül Medeni

Açıklama:

Orhun Yazıtları’nın edebiyatımızdaki ilk siyasi söylev örneği olduğu bilinmektedir. Bu yazıtlar; 732’de dikilen Kül Tigin, 735’te dikilen Bilge Kağan, 720-725 yıllarında dikilen Tonyukuk yazıtlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

I- Arapça’da yazılı nesne, yazılmış şey anlamına gelir.
II- En eski haberleşme araçlarından biridir.
III- En eski örnekleri Cicero tarafından yazılmıştır.
IV- Yalın ve içtendir.
V- Sınırsız bir konu alanı vardır.
Yukarıdakilerden hangisi/leri mektup ile ilgili söylenebilir?

I-II-IV

I-II-III-V

I-III-IV-V

I-II-IV-V

II-IV-V

Açıklama:

“Mektup”, kelime olarak Arapçada “yazılı nesne, yazılmış şey” anlamına gelmektedir. En eski haberleşme araçlarından biri olan mektup, sosyal yaşantımızda sıkça başvurduğumuz yazılı bir anlatım türüdür. Edebiyatın en eski türlerinden biri olan mektubun yazıyla yaşıt olduğu söylenebilir. Yazının bulunuşuyla birlikte mektuplaşmalar da başlamıştır. Ancak Latin yazarı Ciceron’un bu türe kimliğini kazandırdığı bilinmektedir (Özdemir, 1981, 167). Bu türün elde bulunan en eski örnekleri Mısır firavunlarının yazdığı diplomatik mektuplar (MÖ XV.-XIV. yüzyıllar) ile Hitit krallarının Boğazköy arşivinde bulunan mektuplardır. Mektuplar yalın ve içtendir. Konu alanları sınırsızdır. Yaşamın ve yaşanılanların değişik yönleri (gözlemler, duygular, dedikodular, haberler, düşünceler, yorumlar, kaygılar, korkular, özlemler, istekler vb.) mektupların konusu olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Bir ilkokul öğretmeni sınıfındaki öğrencilerine farklı illerden bulduğu diğer öğrencilerle iletişime geçmelerini ve onlara mektup yazmalarını istemiştir. Böylece sınıftaki herkes bu mektup arkadaşlarıyla birbirlerine mektuplar göndermeye başlamıştır.
Yukarıda verilen olay mektup çeşitlerinden hangisine örnek olarak gösterilebilir?

Edebi mektup

Felsefi mektup

Özel mektup

İş mektubu

Arkadaş mektubu

Açıklama:

Özel Mektuplar: Birbirleriyle yakın ilişki içinde olan insanlar arasında yazılan mektuplardır. Mektubun içeriği sadece yazan ve yazılanı ilgilendirmektedir. Aynı zamanda bu tür mektupların gizliliği vardır. Bu gizlilik kanunlarla korunmaktadır. Özel mektuplar akla gelebilecek her konuda yazılabilirler. Duygular, düşünceler, gözlemler, yaşantılar bu tür mektupların konusu içine girebilir. Doğal, içten ve sade bir anlatım tarzıyla yazılır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Mektup türünün gelişimi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Çiçero- Mektup türünün en önemli ismidir.

Aretino- Rönesans İtalya’sında mektup türünün önemli ismidir.

Voltaire- Mektup türünün en büyük ustasıdır.

Tasso- 15.yy -19.yy Avrupa’da yazdığı mektuplar bu türe verilebilecek güzel örneklerdendir.

Hz. Muhammed- Değişik toplulukları İslamiyet’e davet etmek için mektuplar yazmıştır.

Açıklama:

Latinlerde iyice işlenen ve gelişen mektup türünün bu dönemdeki en belirgin ismi Çiçero’dur. Konularının çeşitliliği ve yazanların kişilikleriyle zenginleşen mektuplara, Orta Çağ’ın skolastik düşüncesinden sonra başlayan hümanizmin ilk yayılışı sırasındaki Rönesans İtalya’sında rastlanır. Bu dönemde Aretino, Tasso ve Ariosto’nun mektupları önemlidir. Avrupa’da 15. yüzyıldan 19. yüzyıla gelinceye kadar Machiavelli, Michalengello, Mozart, Vagner, Racine, Leopardi, Goethe, Schiller, Madame de Sevigne, Dostoyevski, Puşkin gibi sanatçıların yazdıkları mektuplar bu türün güzel örneklerini oluşturmaktadır. Türün en büyük ustasının Voltaire olduğu bilinmektedir. Avrupa edebiyatlarında olduğu gibi Doğu edebiyatlarında da mektubun tarihi eskidir. İslamiyet’ten önce Arap edebiyatında bir tür olarak mektup vardı. “Mükatebe” ve “Mürasele” denilen bu tür, İslamiyet’in ilk yıllarında da kullanılmıştır. Bu dönemde Hz. Muhammed’in değişik toplulukları İslamiyet’e davet etmek üzere yazdığı mektuplar önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Farklı iki ülkede yaşayan iki eski arkadaşın birbirlerine yazdıkları mektuba verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Gönül dili

Uhuvvetname

Varakpare

Mükatebe

Mürasele

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 45

I- Abdülhak Hamit Tarhan- Mektuplar
II- Cahit Sıtkı Tarancı- Ziya’ya Mektuplar
III-Namık Kemal- Limni ve Malta Mektupları
IV- Ahmet Hamdi Tanpınar- Mektuplar
V- Ziya Gökalp-Muhaberat ve Muhaverat
Yukarıda verilen mektupları kitap halinde toplanan sanatçılar ve kitapları eşleştirmelerinden hangisi/leri doğrudur?

II-IV-V

I-IV-V

II-III-IV

III-IV-V

I-II-IV

Açıklama:

Tanzimat’tan sonraki edebiyatımızda mektupları kitap hâlinde toplanan sanatçıların varlıkları dikkat çekmektedir. Namık Kemal (Namık Kemal’in Hususi Mektupları, 3 cilt), Abdülhak Hamit Tarhan (Mektuplar, 2 cilt), Ahmet Mithat-Muallim Naci (Muhaberat ve Muhaverat), Ziya Gökalp (Limni ve Malta Mektupları), Cahit Sıtkı Tarancı (Ziya’ya Mektuplar), Ahmet Hamdi Tanpınar (Mektuplar) bu sanatçılar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Cahit Sıtkı Tarancı’nın mektup türü ile ilgili yaptığı çalışmaların özelliklerinden biridir?

Batılı anlamda eleştiriyi mektuplarıyla edebiyatımıza taşımıştır.

Yazdığı mektuplar Cumhuriyet Dönemi’nin bu türde yayımlanan en geniş kapsamlı kitapları olarak değerlendirilebilir.

Sürgün gittiği Malta’da yazdığı mektuplarda felsefi, sosyal ve eğitim konularına değinmiştir.

Özel mektup türünde yazdığı mektuplar yayımlandığı için yazınsal mektup haline dönüşmüştür.

Mektuplarında anlatım tarzı doğal, içten ve yalındır.

Açıklama:

Namık Kemal, Batılı anlamda eleştiriyi mektuplarıyla edebiyatımıza taşımıştır. Ziya Gökalp, sürgün gittiği Malta’da yazdığı mektuplarda zaman zaman felsefi, sosyal ve eğitim konularına değinmiş, mesajlar vermiştir. Cahit Sıtkı Tarancı’nın Diyarbakır, Paris, Burhaniye ve Ilıca’dan Ziya Osman Saba’ya 1930- 1946 yılları arasında yazdığı mektuplar Cumhuriyet Dönemi’nin bu türde yayımlanan en geniş kapsamlı kitapları olarak nitelendirilebilir. Sabahattin Eyüboğlu’nun Necati Cumalı’ya yazdığı mektupta türün özelliklerini görmek mümkün. Özel mektup türünün bir örneği olan bu mektup yayımlandığı için yazınsal bir mektup hâline dönüşmüştür. Anlatım tarzının doğal, içten ve yalın olduğu dikkati çekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi söylev ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Çok çeşitli konularda söylevler verilebilir.

Metin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.

Doğal ve yalın bir dil kullanılır.

Anlatılacak konuya ilişkin inandırıcı kanıtlar toplanır.

Bir topluluk karşısında söylenmek üzere hazırlanır.

Açıklama:

Söylevler çok çeşitli konularda verilebilir. Ortak özellik, bir topluluk karşısında söylenmek için hazırlanmış ve söylenmiş olmasıdır. Söylevlerde öncelikle konu ve amaç belirlenir; hitap edilecek toplumun kültür, bilgi ve görgü seviyesi göz önüne alınır. Konuya uygun malzemeler, inandırıcı kanıtlar toplandıktan sonra konuyla ilgili incelemeler ve gözlemlere geçilir. Gereken ön hazırlıklar bittikten sonra fikirlerin önem sırasına göre öncelikleri belirlenir ve konu belli bir plana oturtulur. Metnin giriş bölümünde amaç dile getirilir. İsteğe bağlı olarak dikkat çekmek amacıyla bu bölümde bir özdeyiş, bir olay ya da bir anıya yer verilebilir. Gelişme bölümünde ise konu ayrıntılı olarak ele alınır. Konuyla ilgili tezler ileri sürülür, düşünceler dile getirilir, örnekler verilir, belgeler, kanıtlar sunulur. Karşıt görüşler ele alınarak çürütülmeye çalışılır. Ele alınan konuyla ilgili olarak kesin bir yargıda bulunulmaya çalışılır. Sonuç bölümü söylevin en önemli bölümüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 48

I- Cümleler genellikle kısadır.
II- Sözcükler ve cümleler çarpıcıdır.
III- Akış söylev veren kişinin kabiliyetlerine göre değişiklik gösterir.
IV- Devrik cümleler tercih edilir.
V- Ne söylendiğinden çok nasıl söylendiği önemlidir.
Yukarıdakilerden hangisi/leri söylevin özellikleri arasında sayılabilir?

II-IV-V

I-IV-V

II-III-IV

III-IV-V

I-II-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıda verilen siyasi söylevler ve kişi eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Hamdullah Suphi Tanrıöver- İkinci Sultanahmet Mitingi konuşması

Mehmet Emin Yurdakul- Sultanahmet Meydanı konuşması

Süleyman Nazif- Pierre Loti Günü konuşması

Rıza Tevfik Bölükbaşı- Sultanahmet’te düzenlenen mitingde yaptığı konuşması

Mustafa Kemal Atatürk- Cumhuriyet Halk Partisi İkinci Kurultayı konuşması

Açıklama:

Halide Edip Adıvar’ın özellikle Mondros Mütarekesi’nden sonra İstanbul ve İzmir’in işgal edildiği sıralarda, 16 Mayıs 1919’da Sultanahmet’te düzenlenen protesto mitingindeki konuşması, Hamdullah Suphi Tanrıöver’in 30 Mayıs 1919’da İkinci Sultanahmet Mitingi’nde İzmir’in Yunanlılar tarafından işgalini protesto konuşması, Mehmet Emin Yurdakul’un 23 Mayıs 1919 günü Sultanahmet Meydanı’nda 200.000 kişiye seslendiği konuşma, Süleyman Nazif’in 1920’de İstanbul Üniversitesi Konferans Salonu’nda düzenlenen Piere Loti gününde yaptığı konuşma, Mustafa Kemal Atatürk’ün 15-20 Ekim 1927 tarihlerinde Cumhuriyet Halk Partisi İkinci Kurultayı’nda 36.5 saat süreyle okuduğu Nutuk’u, Gençliğe Hitabe’si ve Cumhuriyet’in 10. yılında okuduğu 10. Yıl Nutku siyasi söylevler arasında değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıda söylev türünün gelişimi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Aristo tarafından yazılan De re publica söylev ile ilgili en önemli kaynak eserdir.

Söylev ile ilgili en önemli kaynak eser Aristo tarafından yazılmıştır.

Aristo’dan sonra hitabet konusunda çalışan en büyük düşünürlerden biri Cicero’dur.

De re publica adlı eserde siyaset felsefesine dair görüşler kaleme alınmıştır.

Farabi, Fusulül Medeni adlı eserinde iyi bir devlet adamının sahip olması gereken özellikleri sıralamıştır.

Açıklama:

Söylev ile ilgili en önemli kaynak eserin Aristo tarafından MÖ 330 yılında Retorika adıyla yazıldığı bilinmektedir. Aristo’dan sonra hitabet konusunda çalışan en büyük düşünürlerden biri de Cicero’dur. Cicero, döneminin en önemli Romalı hatibi, avukatı ve politikacısı olarak tanınmaktadır. En önemli eserlerinden biri olan ‘De re publica’da siyaset felsefesine dair görüşlerini belirtmiştir. Söylevin eski Yunan’da ortaya çıkmasının ardından pek çok düşünür bu kavramı ele alarak geliştirmeye çalışmış ve araştırmalar yaparak eserler ortaya koymuşlardır. Bu düşünürlerden birisi de Farabi’dir. Aristo’nun ve Platon’un eserlerinden etkilenerek söylev konusunda araştırmalar yapan Farabi, ‘Fusulül Medeni’ isimli yapıtında, iyi bir devlet adamının sahip olması gereken özellikleri sıralarken güzel söz söyleme yeteneğinden ayrıca bahsetmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

“Mektup”, kelime olarak hangi dilde “yazılı nesne, yazılmış şey” anlamına gelmektedir?

Arapça

Farsça

İngilizce

Yunanca

İtalyanca

Açıklama:

“Mektup”, kelime olarak Arapçada “yazılı nesne, yazılmış şey” anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Bir haberi, dileği, duyguyu birine iletmek için kullanılan; konu sınırlaması olmadan bütün hayatı içine alabilen; yazanın iç dünyasını, dünyaya ve hayata bakışını yansıtan bir yazı türü ve iletişim aracına ne denir?

Şiir

Mektup

Hikaye

Roman

Düz yazı

Açıklama:

Mektup; bir haberi, dileği, duyguyu birine iletmek için kullanılan; konu sınırlaması olmadan bütün hayatı içine alabilen; yazanın iç dünyasını, dünyaya ve hayata bakışını yansıtan bir yazı türü ve iletişim aracıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Mektupların elde bulunan en eski örnekleri olan Mısır firavunlarının yazdığı diplomatik mektuplar hangi zamanda yazılmıştır?

MÖ XII.-XIII. yüzyıllar

MÖ XIII.-XIV. yüzyıllar

MÖ XIV.-XV. yüzyıllar

MÖ XV.-XIV. yüzyıllar

MÖ XVI.-XVII. yüzyıllar

Açıklama:

Bu türün elde bulunan en eski örnekleri Mısır firavunlarının yazdığı diplomatik mektuplar (MÖ XV.-XIV. yüzyıllar) ile Hitit krallarının Boğazköy arşivinde bulunan mektuplardır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Mektupları kaç gruba ayırabiliriz?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Mektuplar; özel mektup, iş mektubu ve edebî- felsefi mektup olmak üzere üç gruba ayrılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Herhangi bir düşüncenin, görüşün açıklanması; bir tezin savunulması için yazılan mektuplara ne denir?

Özel Mektuplar

Gizli Mektuplar

İş Mektupları

Seyahat Mektupları

Edebî ve Felsefi Mektuplar

Açıklama:

Edebî ve Felsefi Mektuplar: Herhangi bir düşüncenin, görüşün açıklanması; bir tezin savunulması için yazılan mektuplardır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Dilimizde Dostluk, kardeşlik, sevgi belirten mektuplara söylenenlerden biridir?

Meveddetnâme

Arıza

Şukka

Gam yükü

Gönül dili

Açıklama:

Dilimizde, mektup karşılığı olarak kullanılan kelimelerin fazlalığı dikkat çekmektedir. Dostluk, kardeşlik, sevgi belirten mektuplara; “muhabbetname” “meveddetnâme”, “uhuvvetnâme”; rütbe olarak astın üste yazdığı mektuplara; “arıza”, “şukka”; alçak gönüllüğü göstermek için bazen “varakpâre” dendiği görülmektedir. Âşık edebiyatında mektuba; “kağıt”, “gam yükü”, “gönül dili”, “çile bohçası” şeklinde isimler verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Söylev sanatını söyleyene ne denir?

Nutuk

Hatip

Hitabet

Katip

Söylevci

Açıklama:

Bir kişinin topluluk karşısında bir düşünce ve inancı savunmak ve onu topluluğa aşılamak amacıyla yaptığı etkili konuşmaya söylev (nutuk) denir. Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlük’te etkili söz söyleme sanatı olarak geçmektedir. Söylev sanatına “hitabet”, söyleyene de “hatip” denir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Söylev de aşağıdakilerden hangisi sonuç bölümünde sunulur?

Amaç dile getirilir

Dikkat çekmek amacıyla bir özdeyiş, bir olay ya da bir anıya yer verilebilir

Düşünceler dile getirilir

Konuyla veya öne sürülen tezle ilgili yargılar, olabildiğince çarpıcı ve etkili şekilde toparlanır.

Kanıtlar sunulur

Açıklama:

Metnin giriş bölümünde amaç dile getirilir. İsteğe bağlı olarak dikkat çekmek amacıyla bu bölümde bir özdeyiş, bir olay ya da bir anıya yer verilebilir. Gelişme bölümünde ise konu ayrıntılı olarak ele alınır. Konuyla ilgili tezler ileri sürülür, düşünceler dile getirilir, örnekler verilir, belgeler, kanıtlar sunulur. Karşıt görüşler ele alınarak çürütülmeye çalışılır. Ele alınan konuyla ilgili olarak kesin bir yargıda bulunulmaya çalışılır. Sonuç bölümü söylevin en önemli bölümüdür. Konuyla veya öne sürülen tezle ilgili yargılar, olabildiğince çarpıcı ve etkili şekilde bu bölümde toparlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Belli bir kültürel derinliğe sahip düşünce adamları ve sanatçıların farklı fikir, sanat ve kültür konularında verdikleri konferanslar, genele açık bilimsel toplantı, panel ve sempozyumlarda yapılan akademik konuşmalar hangi söylev çeşididir?

Siyasi Söylev

Askerî Söylev

Dinî Söylev

Bilimsel ve Kültürel Söylev

Hukuki Söylev

Açıklama:

Bilimsel ve Kültürel Söylev: Belli bir kültürel derinliğe sahip düşünce adamları ve sanatçıların farklı fikir, sanat ve kültür konularında verdikleri konferanslar, genele açık bilimsel toplantı, panel ve sempozyumlarda yapılan akademik konuşmalar bu gruba girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Nutuk, Mustafa Kemal Atatürk tarafından 15-20 Ekim 1927 yılında Cumhuriyet Halk Fırkasının İkinci Kurultayı’nda ne kadar sürede okunmuştur?

34 saat 29 dakikada

35 saat 30 dakikada

36 saat 30 dakikada

35 saat 31 dakikada

36 saat 31 dakikada

Açıklama:

Yakın tarihimiz için en önemli söylev örneği Mustafa Kemal Atatürk tarafından önce kaleme alınmış, sonra kendisi tarafından okunmuş olan Nutuk’tur. Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk’unu 15-20 Ekim 1927 yılında Cumhuriyet Halk Fırkasının İkinci Kurultayı’nda günlük ortalama 6 saat olmak üzere toplam 36 saat 31 dakikada okumuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Dünyaya ve hayata karşı duruş mektupla anlaşılabilir.

Mektup yazan kişiyi yansıtır.

Mektup bir duyguyu ya da mesajı birine anlatmak için kullanılır.

Mektupta herhangi bir konu sınırlaması yoktur.

Mektup diğer haberleşme araçlarına oranla daha yeni bir iletişim aracıdır.

Açıklama:

“Mektup”, kelime olarak Arapçada “yazılı nesne, yazılmış şey” anlamına gelmektedir. Mektup; bir haberi, dileği, duyguyu birine iletmek için kullanılan; konu sınırlaması olmadan bütün hayatı içine alabilen; yazanın iç dünyasını, dünyaya ve hayata bakışını yansıtan bir yazı türü ve iletişim aracıdır. En eski haberleşme araçlarından biri olan mektup, sosyal yaşantımızda sıkça başvurduğumuz yazılı bir anlatım türüdür. İnsanların duygu ve düşüncelerini, çevrelerinde olup bitenleri yakınlarına bildirme ihtiyacından doğmuştur. Birbirleriyle ilişkisi olan insanların karşılıklı olarak yazdıkları özel mektuplarla, herhangi bir düşüncenin, görüşün açıklandığı mektuplar edebiyatın inceleme alanına
girmektedir (Kavcar ve diğerleri, 2009, 228). Edebiyatın en eski türlerinden biri olan mektubun yazıyla yaşıt olduğu söylenebilir. Yazının bulunuşuyla birlikte mektuplaşmalar da başlamıştır. Ancak Latin yazarı Ciceron’un bu türe kimliğini kazandırdığı bilinmektedir (Özdemir, 1981, 167). Bu türün elde bulunan en eski örnekleri Mısır firavunlarının yazdığı diplomatik mektuplar (MÖ XV.-XIV. yüzyıllar) ile Hitit krallarının Boğazköy arşivinde bulunan mektuplardır.
Mektuplar yalın ve içtendir. Konu alanları sınırsızdır. Yaşamın ve yaşanılanların değişik yönleri (gözlemler, duygular, dedikodular, haberler, düşünceler, yorumlar, kaygılar, korkular, özlemler, istekler vb.) mektupların konusu olabilir. Dil ve anlatım özellikleri bakımından toplumsal yaşamın değişik görünümlerinden kesitler sunduğu için bir bakıma tarih belgesi niteliği taşırlar (Özdemir, 2007, 198-199). Yazanın iç ve dış yaşamından seçilmiş kareler,
haberler, çevresi üzerine yaptığı gözlemler, yorumlar mektubun konusu içinde yer alabilir. Tıpkı günlük ve anılar gibi mektuplarda da yazar kendisini içinde yaşadığı ortamdan soyutlayamaz; kendisiyle birlikte çevresini ve o zaman dilimini de anlatır. Temel özelliklerinin doğallık, yalınlık ve içtenlik oldukları söylenebilir (Özdemir, 1981, 165-166).

Doğru Cevap: E

Soru 62

"Nutuk" aşağıdaki dillerden hangisine çevrilmemiştir?

İspanyolca

İngilizce

Fransızca

İtalyanca

Almanca

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdaki maddelerden hangisi/hangileri iş mektuplarıyla ilgilidir?
I- Özel kişilerle iş kurumları arasında yazılan mektuplardır.
II- Bir tezin savunulması için yazılan mektuplardır.
III- Bu mektuplarda, konusu ne olursa olsun bir iş veya hizmet söz konusudur.
IV- Konusu; satış, borç alıp verme isteği olabilir.
V- Bilgi isteme veya bir konuda şikayet konusunda yazılabilir.

I-II-IV-V

I-II-III-IV

I-III-IV-V

III-IV-V

I-III-V

Açıklama:

İş Mektupları: Özel kişilerle iş kurumları veya iş kurumları ile özel kişiler arasında, işle ilgili olarak yazılan mektuplardır. Bu mektuplarda, konusu ne olursa olsun bir iş veya hizmet söz konusudur. Bu bir sipariş, satış, borç alıp verme isteği, bilgi isteme veya bir konuda şikayet olabilir

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdaki yazarlardan hangisi/hangileri Tanzimat Dönemi’nde mektup türünde eser veren yazarlardır?
I- Abdülhak Hâmit
II- Namık Kemal
III- Şinasi
IV- Cahit Sıtkı Tarancı
V- Ahmet Mithat

IV-V

II-III-IV

I-II-III-V

III-V

II-V

Açıklama:

Tanzimat Dönemi’nde Abdülhak Hâmit, Namık Kemal ve Muallim Naci’nin bu türde eserler verdikleri görülmektedir. Servet-i Fünûn Dönemi’nde, sanatçıların özel mektupları kitap hâlinde yayımlanmamıştır. Sanatçıların kimi mektuplarına değişik dergi ve kitaplarda rastlanmaktadır. II. Meşrutiyet’ten sonra, toplum yaşamında birbirini kovalayan ağır olayların etkisiyle önemli kişiler arasında yazılmış mektuplar Tanzimat Dönemi’ndeki gibi fazla değildir. Ömer Seyfettin ile Ziya Gökalp’in mektupları ancak Cumhuriyet Dönemi’nde yayımlanma olanağı bulmuştur (Kaplan, 1999, 7).

Doğru Cevap: C

Soru 65

Fazıl Ahmet Aykaç’ın Hitabeler'i aşağıdaki söylev türlerinden hangisine örnek olabilir?

Siyasi Söylev

Bilimsel ve Kültürel Söylev

Dinî Söylev

Hukuki Söylev

Askerî Söylev

Açıklama:

Bilimsel ve Kültürel Söylev: Belli bir kültürel derinliğe sahip düşünce adamları ve sanatçıların farklı fikir, sanat ve kültür konularında verdikleri konferanslar, genele açık bilimsel toplantı, panel ve sempozyumlarda yapılan akademik konuşmalar bu gruba girmektedir. Fazıl Ahmet Aykaç’ın Hitabeler (1934), Necip Fazıl Kısakürek’in Müdafaalarım (1946) ve Sahte Kahramanlar (1976) bu türün ilk akla gelen örnekleri arasında yer almaktadır. Hamdullah Suphi Tanrıöver, Osman Yüksel Serdengeçti’nin bu türde örnekler verdiği bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi söylevle ilgili değildir?
I- Söylevlerde cümleler genellikle uzundur.
II- Devrik cümleler tercih edilir.
III-Sözcükler, cümleler çarpıcı, açık ve anlaşılırdır.
IV- Daha çok haber kipi veya mastar halindeki fiiller kullanılır.
V- Orhun Yazıtları edebiyatımızdaki ilk siyasi söylev örneğidir.

III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 67

Nutuk ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? I- Atatürk’ün kendi kaleminden çıkmıştır. II- Uzunluğundan dolayı bazı araştırmacılar “altı günlük nutuk”, “uzun süreli nutuk” ifadelerini kullanırlar. III- Mustafa Kemal, Nutuk ile Türk tarihinin 1919-1930 yılları arasındaki dönemin olaylarını ortaya koymuştur. IV- Atatürk tarafından 6 günde okunan hitabeye dayandığı için nutuk adını almıştır. V-36.5 saat süreyle okunmuştur.

III

Açıklama:

Yakın tarihimiz için en önemli söylev örneği Mustafa Kemal Atatürk tarafından önce kaleme alınmış, sonra kendisi tarafından okunmuş olan Nutuk’tur. Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk’unu 15-20 Ekim 1927 yılında Cumhuriyet Halk Fırkasının İkinci Kurultayı’nda -günlük ortalama 6 saat olmak üzere- toplam 36 saat 31 dakikada okumuştur. Atatürk, bu nutku ile Türk tarihinin 1919-1927
yılları arasındaki 8 yıllık dönemin olaylarını belgeleri ile ortaya koymuştur. Uzunluğundan dolayı bazı araştırmacıların “altı günlük nutuk”, “uzun süreli nutuk” gibi ifadelerle tanımladığı Nutuk’ta Atatürk, bir yandan milletine hesap verirken diğer yandan da milletini çağdaş medeniyetler seviyesine çıkarırken yapacağı yenilikleri ve bunları gerçekleştirirken uygulanacak yöntemleri anlatmaya çalışmıştır (Eren, 2008, 3).

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi özel mektuplardan değildir?

Felsefi mektup

Teşekkür mektubu

Yılbaşı tebriği

Özür dileme

Davet mektubu

Açıklama:

Özel Mektuplar; birbirleriyle yakın ilişki içinde olan insanlar arasında gidip gelen mektuplardır. Mektubun içeriği sadece yazan ve yazılanı ilgilendirmektedir. Aynı zamanda bu tür mektupların gizliliği vardır. Bu gizlilik kanunlarla korunmaktadır. Özel mektuplar akla gelebilecek her konuda yazılabilirler. Yakınlar ve tanıdıklarla haberleşme mektupları; teşekkür, başsağlığı, özür dileme, davet, tebrik mektupları; tebrikler, bayram ve yılbaşı tebrikleri bu grubun içine girmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Ziya Gökalp-Limni ve Malta Mektupları

Fuzuli-Hususi Mektupları

Namık Kemal-Ziya’ya Mektuplar

Cahit Sıtkı Tarancı-Muhaberat ve Muhaverat

Ahmet Mithat-Muallim Naci-Şikâyetname

Açıklama:

Fuzuli’nin Şikâyetname adlı eseri, Şinasi’nin Paris’ten annesine yazdığı mektup, Namık Kemal (Namık Kemal’in Hususi Mektupları, 3 cilt), Abdülhak Hamit Tarhan (Mektuplar, 2 cilt), Ahmet MithatMuallim Naci (Muhaberat ve Muhaverat), Ziya Gökalp (Limni ve Malta Mektupları), Cahit Sıtkı Tarancı (Ziya’ya Mektuplar), Ahmet Hamdi Tanpınar (Mektuplar) bu sanatçılar arasında yer almaktadır. Namık Kemal, Batılı anlamda eleştiriyi mektuplarıyla edebiyatımıza taşımıştır. Ziya Gökalp, sürgün gittiği Malta’da yazdığı mektuplarda zaman zaman felsefi, sosyal ve eğitim konularına değinmiş, mesajlar vermiştir. Cahit Sıtkı Tarancı’nın Diyarbakır, Paris, Burhaniye ve Ilıca’dan Ziya Osman Saba’ya 1930-1946 yılları arasında yazdığı mektuplar Cumhuriyet Dönemi’nin bu türde yayımlanan en geniş kapsamlı kitapları olarak nitelendirilebilir. Halit Ziya Uşaklıgil, Yahya Kemal Beyatlı, Ömer Seyfettin, Ziya Osman Saba, Nazım Hikmet, Orhan Veli Kanık, Halikarnas Balıkçısı ve Aziz Nesin bu türde eser veren sanatçılar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Latin yazarı Çehov’un bu türe kimliğini kazandırdığı bilinir.

Söylevlerde cümleler genellikle uzundur.

Bir tezin savunulması için yazılan mektuplardır.

Dostluk, kardeşlik, sevgi belirten mektuplara muhabbetname denir.

Divan edebiyatında mektuba çile bohçası denir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi röportajda yararlanılan anlatım biçimlerinden biri değildir ?

Açıklama

Öyküleme

Tartışma

Betimleme

Manzume

Açıklama:

Röportajda bütün anlatım biçimlerinden (açıklama, öyküleme, tartışma, betimleMme) yararlanmak mümkündür. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Bilgiyi, haberi, gerçeği açık, yalın, çarpıcı bir dille okura ileten, okuyucuyu sıkmadan, kendini okutan, gücünü, inandırıcılığını belgelerden alan, okuyucuyu belgelerin de ötesine geçiren yazı türü aşağıdakilerden hangisidir ?

Makale

Röportaj

Mulakat

Fıkra

Deneme

Açıklama:

Röportaj gazeteciliğin önemli bir dalıdır. Ne bir roman, ne bir öykü ne de bir oyundur. Bilgiyi, haberi, gerçeği açık, yalın, çarpıcı bir dille okura ileten, okuyucuyu sıkmadan, kendini okutan, gücünü, inandırıcılığını belgelerden alan, okuyucuyu belgelerin de ötesine geçiren bir yazı türüdür (Özdemir, 2007,151). Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Röportajı diğer düşünce yazılarından daha zengin kılan özellik hangisidir ?

Uzun olması

Belgelere dayanıyor olması

Çok yönlü anlatım olanaklarının kullanılabilmesi

Dayandığı sağlam bir düşünce ve tezin olması

Yazarın yaşam gerçeğinden yola çıkarak ona yeni boyutlar ve yorumlar getirebilmesi

Açıklama:

Çok yönlü anlatım olanaklarının kullanılabilmesi, röportajı diğer düşünce yazıla- rından daha zengin kılar. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Hangisi ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre röportaj grubuna girmez ?

Belgesel röportaj

Edebi röportaj

Siyasal Röportaj

Sağlık Röportajı

Spor röportajı

Açıklama:

Ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre röportajlar: edebî röportaj, siyasal röportaj, sağlık röportajı, spor röportajı şeklinde çeşitlere ayrılmaktadır. Belgesel röportaj ise yöntem açısından röportajlar grubuna girer. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Giriş bölümünün sürpriz, şaşırtıcı bir paragraf olduğu, en son söylenmesi gereken kelimelerin en başta söylendiği röportajlar hangisidir ?

Alman röportajı

Kurgusal röportaj

Öyküsel röportaj

Amerikan röportajı

Spor röportajı

Açıklama:

Giriş bölümünün sürpriz, şaşırtıcı bir paragraf olduğu, en son söylenmesi gereken kelimelerin en başta söylendiği röportajlar Amerikan röportajı olarak adlandırı- lır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Kendi uzmanlık alanlarında tanınmış kişilerle hayatları, çalışmaları, eserleri ya da istenilen herhangi bir konuda sorulu cevaplı olarak karşılıklı konuşmaların yazıya geçirilmesine ne ad verilir ?

Röportaj

Mülakat

Biyografi

Otobiyografi

Önsöz

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 7

Hangisi mülakat ve röportaj arasındaki farkı açıkça belirten ifadedir?

Mülakat soru-cevap temeline dayalıdır.

Mülakat yazarının konuşulanları herhangi bir değişiklik yapmadan yayımlama zorunluluğu vardır.

Röportaj konusunda isim yapmış kişlerle yapılır.

Mülakat kurgusal röportaj öyküsel olabilir

Her ikiside yoğun bir hazırlık gerektirmeksizin yapılabilir.

Açıklama:

Soru-cevap temeline dayalı olan mülakatlar, röportaj türünün başlangıcı sayılabilir ancak onun kadar esnek olduğu söylenemez. Mülakat yazarının konuşulanları herhangi bir değişiklik yapmadan yayımlama zorunluluğu vardır. Mülakat, ciddi bir ön hazırlık gerektirir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

'Diyorlar ki' adlı mülakat biçimindeki röportajcılığın ilk örnekleri arasında yer alan konuşmalar hangisine aittir ?

Ruşen Eşref Ünaydın

Abdülhak Hamit

Halit Ziya

Mehmet Emin

Halide Edip

Açıklama:

Ruşen Eşref Ünaydın’ın, aralarında Abdülhak Hamit, Halit Ziya, Mehmet Emin, Halide Edip gibi ünlü yazar ve şairlerle yaptığı Diyorlar ki adını verdiği konuşmalar mülakat biçimindeki röportaj- cılığın ilk örnekleri arasında yer almaktadır (Özde- mir, 2007,153). Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal ile Mülakat, Edebî Ziyaretler ve Mülakatlar adlı eserler mülakat türünün belli başlı temsilcilerinden hangisine aittir ?

Ruşen Eşref Ünaydın

Hikmet Feridun Es

Mustafa Baydar

Gavsi Ozansoy

Yaşar Nabi

Açıklama:

Anafartalar Kuman- danı Mustafa Kemal ile Mülakat, Edebî Ziyaretler ve Mülakatlar adlı eserler Ruşen Eşref Ünaydın'a aittir. Doğru y anıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Hangisi mülakat türünün belli başlı temsilcilerindendir ?

Abdülhak Hamit

Halit Ziya

Mehmet Emin

Halide Edip

Mustafa Baydar

Açıklama:

Mustafa Baydar mülakat türünün belli başlı temsilcilerindendir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi röportaj ile haber yazısını birbirinden ayıran özelliklerden biri değildir?

Röportajın da haber yazılarının da temel niteliği haber olmalarıdır.

Röportaj, bir yaşam gerçeğinden yola çıkar ve olayları nesnel bir tutumla aktarır.

Röportajın konusu olan habere, röportajı yazan kişinin ilgili düşünce ve görüşleri de ilave edilir.

Röportajda önemli olan, birçok kişinin gördüğü ve bildiği şeyleri ustaca dile getirmektir.

Röportaj, gazete haberlerinin genişletilmiş ve yazarın kişisel görüşleriyle zenginleştirilmiş halidir.

Açıklama:

Röportaj gazeteciliğin önemli bir dalıdır. Röportaj yalnızca yaşam gerçeğini,olayları ya da sorunları göstermekle kalmaz, bunların arkasında yatan nedenleri, yönlendirici etkilerini de gösterir. Bu durum röportajı haberden ayıran temel bir özellik olarak da ifade edilebilir. Haber yazısından farklı olarak röportajda yazar kendi kişisel görüşlerini dile getirirken aynı zamanda okuru da yönlendirmeye çalışır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi öykülemenin çok sınırlı kaldığı, anlatımda yazarın çok az araya girdiği, kalem yerine ses alma makinesinin kullanıldığı, bu yönüyle yaşamdan canlı bir kesit sunan röportaj türüne verilen addır?

Dizi röportaj

Kurgusal röportaj

Siyasal röportaj

Öyküsel röportaj

Sağlık röportajı

Açıklama:

Öykülemenin çok sınırlı kaldığı, anlatımda yazarın çok az araya girdiği, ses alma makinesinin kalemin yerini tuttuğu, bu özelliğiyle yaşamdan canlı bir kesit özelliği gösteren röportajlara kurgusal röportaj adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Türkçe yazılmış ilk gezi kitabı olarak kabul edilen Mirat’ül Memalik (Ülkelerin Aynası) adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Evliya Çelebi

Fikret Otyam

Hikmet Feridun Es

Kanuni Sultan Süleyman

Seydi Ali Reis

Açıklama:

Türk kültüründe de röportaj geleneğinin ilk örneklerini Osmanlı Dönemi’nde yazılmış seyahatnamelere kadar uzatmak mümkündür. Türk denizcisi Seydi Ali Reis (1498-1563), komuta ettiği Osmanlı donanmasının kötü hava koşulları nedeniyle güzergahında yaşadığı zorunlu değişiklikler sonrasında Hindistan,Afganistan, Irak ve İran’dan geçerek İstanbul’a geldiğinde
yaşadıklarını, gördüğü şehirleri, karşılaştığı ilginç olayları ve çektiği zorlukları Mirat’ül Memalik (Ülkelerin Aynası) adlı eserinde anlatır. Türkçe yazılmış
ilk gezi kitabı olarak kabul edilen bu eserini Seydi Ali Reis, Edirne’de Kanuni Sultan Süleyman’a sunar.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Edebiyatımızda röportaj türünün ilk örneklerini veren yazar ve ilk eseri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Diyorlar ki - Ruşen Eşref Günaydın

Bugün de Diyorlar ki- Hikmet Feridun Es

Edebiyat Dostları-Mehmet Seyda

Edebiyatçılarımız Konuşuyor- Yaşar Nabi Nayır

Yılların Tanığı Üç Yazar- Hikmet Çetinkaya

Açıklama:

Edebiyatımızda röportaj türünün ilk örneklerini Diyorlar ki ve Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal’le Mülakat adlı eserleriyle Ruşen Eşref Ünaydın vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Abdi İpekçi'nin röportaj türünde yayımladığı eseridir?

Bilinmeyen Arnavutluk

Dünyanın Dört Bucağından

El Fateh

Moskova-Roma

Ne Biçim Amerika, Ne Biçim Rusya

Açıklama:

Cumhuriyet’in ilk yıllarında yabancı ülkeleri gezip gören yazarların bu gezilerdeki gözlem ve izlenimlerini röportaj türünde yayımladıkları görülmektedir. Falih Rıfkı Atay’ın Faşist Roma, Kemalist Tiran, Kaybolmuş Makedonya (1930), Moskova-Roma(1932), Yılmaz Çetiner’in Bilinmeyen Arnavutluk(1966) ve El Fateh (1968), Abdi İpekçi’nin (1929-1979) Dünyanın Dört Bucağından (1972), Fikret Otyam’ın Ne Biçim Amerika, Ne Biçim Rusya (1970)adlı eserleri yine bu türün örnekleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Sait Faik Abasıyanık'ın adliye muhabiri olarak görev yaptığı yıllarda yaptığı röportajlarını içeren eseridir?

Bir Yurt Gerçeği

Mahkeme Kapısı

Milletimiz

Yalnızlar

Yılların Tanığı

Açıklama:

Sait Faik Abasıyanık’ın adliye muhabiri olarak çalıştığı yıllarda gerçekleştirdiği
röportajlar Mahkeme Kapısı (1956) adı ile yayımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Röportajla ilgili aşağıdaki belirtilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anlatım ve yansıtım olanakları diğer öğretici boyutlu yazılara göre daha zengindir.

Daha çok kısa cümlelerden oluşan günlük konuşma dili benimsenir.

Her yazar kendi üslubuna göre renkli bir anlatım ve plan kullanır.

Hem fıkra hem de deneme türünün özelliklerini taşır.

Uzun cümlelerden, okuru yoran gereksiz betimlemelerden kaçınılır.

Açıklama:

Röportaj hem gezi yazılarının hem de makalenin özelliklerini taşır. D yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi mülakat türünün temsilcileri arasında yer almaz?

Hikmet Feridun Es

Fikret Otyam

Gavsi Ozansoy

Tahir Kutsi

Yusuf Atılgan

Açıklama:

Mülakat türünün belli başlı temsilcileri ve eserleri şunlardır:
• Ruşen Eşref Ünaydın; Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal ile Mülakat, Edebî Ziyaretler ve Mülakatlar
• Hikmet Feridun Es, Bugün de Diyorlar ki
• Mustafa Baydar, Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar
• Gavsi Ozansoy, Edebiyatımızda Dünküler mi Bugünküler mi Daha Kuvvetli, 40 Yıl Sonra Diyorlar ki, Beş Kuşak Konuşuyor
• Yaşar Nabi, Edebiyatçılarımız Konuşuyor
• Sermet Sami Uysal, Yahya Kemal’le Sohbetler
• Tahir Kutsi, İç Göç
• Abdi İpekçi, Liderler Diyor ki
• Yaşar Kemal, Çukurova Yana Yana, Peri Bacaları, Bu Diyar Baştan Başa, Bir Bulut Kaynıyor
• Fikret Otyam, Ha Bu Diyar, Doğudan Gezi Notları, Harran-Hoyrat Irıp ve Mayın, Uy Babo, Topraksızlar,Hû Dost, Bir Karış Toprak İçin, Oy Fırat Asi Fırat, Can Pazarı, Vay Kurban, Hayvanlar ve İnsanlar, Gide Gide
• Necmi Onur, Mezarlarında Yaşayanlar, Telsiz Duvaksız Anadolu
• Yaşar Nabi Nayır, Edebiyatçılarımız Konuşuyor

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi röportaj ile mülakat arasındaki farklardan biri değildir?

Röportaj tek kişiyle olmak zorunda değildir. Çok kişiyle olabileceği gibi hiç kimseyle görüşme yapmadan da röportaj yapılabilir.

Röportajda okuyucunun dikkatini çekecek, düşündürecek özellikler verilir. Yazar tespitleriyle, düşünce ve kanaatlerini birlikte ifade eder.

Röportajın dayandığı sağlam bir düşünce, bir tez vardır.

Mülakat (görüşme), herhangi bir alanda ün kazanmış bir kişiye sorular sorarak cevaplar alma biçiminde tanımlanabilecek bir türdür.

Mülakatta röportajdaki gibi yazarın kendi tespit ve düşünceleri yoktur.

Açıklama:

Soru-cevap temeline dayalı olan mülakatlar, röportaj türünün başlangıcı sayılabilir ancak onun kadar esnek olduğu söylenemez. Mülakat yazarının
konuşulanları herhangi bir değişiklik yapmadan yayımlama zorunluluğu vardır. Mülakat, ciddi bir ön hazırlık gerektirir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdaki yazı türlerinden hangisi röportaj türüyle diğerlerine nispeten daha uzaktır?

Biyografi

Deneme

Gezi Yazısı

Hikaye (öykü)

Roman

Açıklama:

Gezip görmeye, incelemeye, soruşturmaya, ilgililerle görüşüp konuşmaya dayanan röportajın bu özelliklerinden dolayı diğer yazı türleriyle hatta öykü, roman ve tiyatro türleriyle sıkı bir ilişki içinde olduğu söylenebilir. Röportaj hem gezi yazılarının hem de makalenin özelliklerini taşır. Röportajlarla biyografi türü birbiriyle karşılaştırıldığında röportajda anlatılan kişinin konuşmalarına yer verilirken biyografide bu olmayabilir. Genelde röportajlar yaşayan sanatçılarla yapılır. Her iki tür de belgelere dayandırılır. Ancak biyografilerde hayatı yazılan kişi hakkında yorum yapılmaz. Röportajlarda ise kişisel yorum vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Hangi şık röportaj türlerinden değildir?

Yöntem açısından röportajlar

Ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre röportajlar

Yayınlandığı yere göre röportajlar

Uzunluğuna göre röportajlar

Anlatım tarzına göre röportajlar

Açıklama:

Yayınlandığı yere göre röportajlar röportaj türlerinden değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Bir bölgeyi değişik yönleriyle (folklor, kültürü, sanayi durumu, yemekleri vb.) tanıtmak amacıyla yazılan ve dizi biçiminde yayımlanan röportajlara ne ad verilir?

Bölgesel röportaj

Gezi röportajları

Amerikan röportajı

Alman röportajı

Dizi röportaj

Açıklama:

Bölgesel röportaj

Doğru Cevap: A

Soru 23

Adliye muhabiri olarak çalıştığı yıllarda gerçekleştirdiği röportajlar da yine bu dönemde Mahkeme Kapısı (1956) adı ile yayımlayan yazarımız kimdir?

Cevat Fehmi Başkut

Fikret Otyam

Sait Faik Abasıyanık

Yaşar Kemal

Atila İlhan

Açıklama:

Sait Faik Abasıyanık

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisinin röportaj türüyle yakın ilişkisi yoktur?

Öykü

Deneme

Roman

Gezi yazısı

Biyografi

Açıklama:

Deneme

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında tanınmış röportaj yazarlarından biri değildir?

Ruşen Eşref Ünaydın

Fakir Baykurt

Hikmet Feridun Es

Tahir Kutsi Makal

Yaşar Nabi Nayır

Açıklama:

Fakir Baykurt

Doğru Cevap: B

Soru 26

Türk edebiyatında ilk röportaj örneği hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Yahya Kemal’e Veda

Tarık yahut Endülüs Fethi

Diyorlar ki

Bir Tereddüdün Romanı

Sessiz Ev

Açıklama:

Diyorlar ki

Doğru Cevap: C

Soru 27

Bir konuyu kapsamlı biçimde, değişik yönleriyle ele alan ve inceleyen röportajlara aşağıdaki isimlerden hangisi verilmektedir?

Dizi röportaj

Tek

Özel

Belgesel

Gezi

Açıklama:

Dizi röportaj

Doğru Cevap: A

Soru 28

Gezip görmeye, incelemeye, soruşturmaya, ilgililerle görüşüp konuşmaya dayanan röportajın bu özelliklerinden dolayı hangi yazı türüyle ilişkisi vardır?

Öykü

Roman

Tiyatro

Deneme

Gezi yazısı

Açıklama:

Gezi yazısı

Doğru Cevap: E

Soru 29

Genel olarak gazete ve dergilerde yayımlanan, öğretici niteliği ağır basan röportajların çok yönlü ve değişik anlatım olanaklarından yararlanılarak oluşturulması onu hangi tür yazılardan ayırmaktadır?

Sıradan gazete ve dergi yazısı olmaktan

Gezi yazısı olmaktan

Fıkra olmaktan

Makale olmaktan

Deneme yazısı olmaktan

Açıklama:

Sıradan gazete ve dergi yazısı olmaktan

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi röportaj ile gezi yazısı arasındaki farklardan biri değildir?

Röportaj, dil ve anlatım yapısıyla, öyküleme yönüyle gezi yazılarından ayrılır.

Röportajın gerçeği arama, ülke ve insanların sorunlarını dile getirme yönü ve yönelimi vardır.

Her ikisi de tek bir yazı olabileceği gibi aynı konuyu işleyen bir yazı dizisi de olabilir.

Röportajda yazar, eserine görsellik katar ve eserini zenginleştirir.

Röportajda yazarın bir hedefi ve bir mesajı, gezi yazısında ise gezilen yerlerle ilgili izlenimler vardır.

Açıklama:

Röportajda yazar, eserine görsellik katar ve eserini zenginleştirir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Kökeni Latincede “toplamak, getirmek” anlamlarında kullanılan “reportare”
fiiline dayanan kelime nedir?

Röportaj

Makale

Mülakat

Şarkı

Söz

Açıklama:

“Röportaj”, Fransızca “reportage” sözcüğünden dilimize geçmiştir. Kelimenin kökeni Latincede “toplamak, getirmek” anlamlarında kullanılan “reportare”
fiiline dayanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Öğreticiliği ağır basan röportajların, sıradan gazete ve dergi yazısından ayrılarak farklı bir yazı türü olarak değerlendirilme sebebi nedir?

Röportajların çok yönlü ve değişik anlatım olanaklarından yararlanılarak
oluşturulması

Röportajın, gezip görmeye dayalı bir tür olması

Röportaj yazılarının bir yaşam gerçeğinden ortaya çıkması

Röportajda seçilen konunun konuşmaya dayalı olması

Yazara konu hakkında yeni yorumlar katma fırsatı vermesi

Açıklama:

Genel olarak gazete ve dergilerde yayımlanan, öğretici niteliği ağır basan röportajların çok yönlü ve değişik anlatım olanaklarından yararlanılarak oluşturulması onu sıradan gazete ve dergi yazısı olmaktançıkarmış, yazınsal bir tür hâline getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi röportajın özelliklerinden değildir?

Okuyucuya konunun önemini kavratabilmek için örnekleme, karşılaştırma, tanık gösterme gibi nesnel verilerden yararlanılır.

Yazar anlattıklarının doğruluğunu; konuşma, bilgi toplama ve fotoğraflarla destekler.

Röportaj yazarı, konusunun gerektirdiğine göre öteki yazılı anlatım türlerinden yararlanarak inandırıcılığını artırır, okuyucuyu gerçeklerle yüz yüze getirir.

Gün geçtikçe belgesel değerleri artmaktadır.

Yazarının konuşulanları herhangi bir değişiklik yapmadan, kişisel görüşlerini dile getirmeden yayımlamasıdır.

Açıklama:

Düşünsel bir planlamaya göre yazılan röportajlarda yazar anlattıklarının doğruluğunu; konuşma,bilgi toplama ve fotoğraflarla destekler; anlattıklarını
bir mantık çerçevesine oturtur. Anlatılanlar bir öncekiyle çelişmez. Röportajın inandırıcılığı gerçekleredayanmasıyla doğrudan ilişkilidir. Röportaj yazarı, konusunun gerektirdiğine göre resimlerden, fotoğraflardan, öteki yazılı anlatım türlerinden yararlanarak inandırıcılığını artırır, okuyucuyu gerçeklerle
yüz yüze getirir (Özdemir, 1998, 245).
Resimler, fotoğraflar, inandırıcılık açısından röportajların en güçlü dayanakları durumundadır. Bu yönüyle röportajların belgesel değerlerinin her geçen gün daha da arttığı söylenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi yöntem açısından röportajlara örnektir?

Konuşmaya dayalı Röportaj

Edebi Röporataj

Siyasal Röportaj

Sağlık Röportajı

Tek Röportaj

Açıklama:

Yöntem açısından röportajlar: Yazarın izlediğiyöntem açısından röportajların “konuşmaya dayalı”ve “belgesel” olmak üzere ikiye ayrıldığı görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Bir konuyu kapsamlı biçimde, değişik yönleriyle ele alan ve
inceleyen; olayları yerinde incelemeye ve çok sayıda kişilerle ilişki kurulup görüşmelere dayandırılan röportajlar hangi gruba girmektedir?

Tek Röportaj

Dizi Röportaj

Öyküsel Röportaj

Kurgusal Röportaj

Amerikan Röportaj

Açıklama:

Bir konuyu kapsamlı biçimde, değişik yönleriyle ele alan ve inceleyen röportajlara dizi röportaj denilmektedir. Olayları yerinde incelemeye ve çok sayıda
kişilerle ilişki kurulup görüşmelere dayandırılan röportajlar bu gruba girmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi sunuş tarzına göre olan röportajlardandır?

Alman Röportajı

Tek Röportaj

Dizi Röpotaj

Edebi Röportaj

Sağlık Röportajı

Açıklama:

Sunuş tarzına göre röportajlar: Giriş bölümünün sürpriz, şaşırtıcı bir paragraf olduğu, en son söylenmesi gereken kelimelerin en başta söylendiği röportajlar Amerikan röportajı olarak adlandırılır. Yazarın konuyu işlerken kendini ön plana aldığı, “ben” eksenli röportajlar da Alman röportajı olarak sunuş tarzına göre röportajlar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

I) Edebi Röportaj
II) Sağlık Röportajı
III) Siyasal Röportaj
IV) Alman Röportajı
Yukarıdakilerden hangileri ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre olan röportajlar kategorisine girmektedir?

I ve II

I ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre röportajlar: Bu kapsamda röportajlar edebî röportaj,siyasal röportaj, sağlık röportajı, spor röportajı şeklinde çeşitlere ayrılmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 38

Edebiyatımızda röportaj türünün ilk örneklerinden olan Diyorlar ki ve Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal’le Mülakat adlı eserlerinin yazarı kimdir?

Namık Kemal

Kemal Tahir

Evliya Çelebi

Ruşen Eşref Ünaydın

Yaşar Nabi

Açıklama:

Edebiyatımızda röportaj türünün ilk örneklerini Diyorlar ki ve Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal’le Mülakat adlı eserleriyle Ruşen Eşref Ünaydın
vermiştir. Ruşen Eşref, Diyorlar ki adlı eserinde edebiyat ve gazetecilik alanlarında tanınmış on sekiz kişiyle yaptığı görüşmeleri bir yazı dizisi hâline getirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Giriş bölümünün sürpriz, şaşırtıcı bir paragraf olduğu, en son söylenmesi gereken kelimelerin en başta söylendiği röportajlar hangi gruba aittir?

Uzunluğuna göre röportajlar

Anlatım tarzına göre röportajlar

Sunuş tarzına göre röportajlar

Ele alma durumuna göre röportajlar

Yöntem açısından röportajlar

Açıklama:

Giriş bölümünün sürpriz, şaşırtıcı bir paragraf olduğu, en son söylenmesi gereken kelimelerin en başta söylendiği röportajlar sunuş tarzına göre olan röportajlardan Amerikan röportajı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi mülakat türünün belli başlı temsilcileri ve eserlerinden değildir?

Ruşen Eşref Ünaydın; Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal ile Mülakat, Edebî Ziyaretler ve Mülakatlar

Hikmet Feridun Es, Bugün de Diyorlar ki

Mustafa Baydar, Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar

Yaşar Nabi, Edebiyatçılarımız Konuşuyor

Osman Yüksel Serdengeçti, Gülünç Hakikatler

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 41

Röportajın yazınsal bir tür haline gelmesindeki faktör aşağıdakilerin hangisidir?

Gazete ve dergilerde yayımlanması

Konusunun bir soruşturmadan, araştırmadan oluşması

Öğretici niteliğinin ağır basması

Çok yönlü ve farklı anlatımlardan yararlanılarak oluşturulması

Gezip görmeye, incelemeye, konuşmaya dayanması

Açıklama:

Genel olarak gazete ve dergilerde yayımlanan, öğretici niteliği ağır basan röportajların çok yönlü ve değişik anlatım olanaklarından yararlanılarak
oluşturulması onu sıradan gazete ve dergi yazısı olmaktan çıkarmış, yazınsal bir tür hâline getirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi röportajı haberden ayıran özelliklerden birisi değildir?

Yazarın kendi kişisel görüşlerini dile getirmesi

Yazarın gerçeği değiştirip ona yeni yorumlar katması

Yazarın okuru yönlendirmeye çalışması

Yazarın olayların arkasında yatan nedenleri göstermesi

Yazarın olayların yönlendirici etkilerini göstermesi

Açıklama:

Romanda, öyküde, oyunda bir yaşam gerçeğinden yola çıkılır. Yazar ancak bu gerçeği değiştirebilir, ona yeni boyutlar, yorumlar katabilir. Röportajda ise bu yoktur. Röportaj yalnızca yaşam gerçeğini, olayları ya da sorunları göstermekle kalmaz, bunların arkasında yatan nedenleri, yönlendirici etkilerini de gösterir. Bu durum röportajı haberden ayıran temel bir özellik olarak da ifade edilebilir. Haber yazısından farklı olarak röportajda yazar kendi kişisel görüşlerini dile getirirken aynı zamanda okuru da yönlendirmeye çalışır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Röportajla ilgili verilen bilgilerden hangisi bu yazım türünün edebi yönünü vurgulamaktadır?

Röportajlarda anlatılanların doğruluğu, konuşma, bilgi toplama ve fotoğraflarla desteklenir.

Röportajda anlatılanlar, birbiriyle çelişmeden bir mantık çerçevesine oturtulur.

Resimler, fotoğraflar, inandırıcılık açısından röportajların en güçlü dayanaklarıdır.

Röportajın inandırıcılığı gerçeklere dayanmasıyla doğrudan ilişkilidir.

Röportaj konusunda yazılmış bir şiirden, söylenmiş bir türküden, yakılmış
bir ağıttan yararlanılabilir.

Açıklama:

Röportajın etkisi değişik anlatım biçimlerini özgürce kullanmasından gelir. Somut bir toplum gerçeği ya da sorunu dile getirilirken o konuda yazılmış bir şiirden, söylenmiş bir türküden, yakılmış bir ağıttan yararlanılır. Bu özellik röportajın edebi yönünü vurgularken diğer özellikler inandırıcılık özelliğini vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Bilgiyi çarpıcı bir dille okura ileten, okuyucuyu sıkmadan, kendini okutan, gücünü, inandırıcılığını belgelerden alan, okuyucuyu belgelerin de ötesine geçiren yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Mülakat

Roman

Öykü

Röportaj

Ağıt

Açıklama:

Röportaj, bilgiyi, haberi, gerçeği açık, yalın, çarpıcı bir dille okura ileten, okuyucuyu sıkmadan, kendini okutan, gücünü, inandırıcılığını belgelerden
alan, okuyucuyu belgelerin de ötesine geçiren bir yazı türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Öyküsel röportaj hangi röportaj türünde yazılmaktadır?

Sunuş tarzına göre röportajlar

Anlatım tarzına göre röportajlar

Yöntem açısından röportajlar

Uzunluğuna göre röportajlar

Ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre röportajlar

Açıklama:

Öyküsel röportajlar, anlatım tarzına göre röportaj türünde yazılan eserlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Milliyet gazetesinin 1962’de açtığı “Bir Yurt Gerçeği” konulu röportaj yarışmasında birinciliği kazanan eserin konusu hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Toplumsal sorunlar

İnsan emeğinin sömürülmesi

Kadın hakları

Ağa baskısı

Eğitim

Açıklama:

Milliyet gazetesinin 1962’de açtığı “Bir Yurt Gerçeği” konulu röportaj yarışmasıdır. Eğitim, kadın hakları, insan emeğinin sömürülmesi, ağa baskısı gibi sorunların somutluk kazandığı röportajlar arasından birinciliği Dursun Akçam’ın “Analarımız”
adlı röportajı kazanır. Anadolu kadınının yaşadığı çağ dışı koşulları sergileyen bu röportaj ile Akçam, ülkemizdeki kadın sömürüsü sorununa dikkat çeker.

Doğru Cevap: C

Soru 47

1950’li yıllardan sonra röportaj türünde verilen eserlerin sayısının artış gösterdiği, konu olarak da daha çok ülke sorunlarına, toplumsal ve kültürel konulara ağırlık verildiği gözlenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu türün önemli temsilcilerinden birisi değildir?

Sait Faik Abasıyanık

TahirKutsiMakal

Yılmaz Çetiner

Yaşar Kemal

Ruşen Eşref Ünaydın

Açıklama:

Edebiyatımızda röportaj türünün ilk örneklerini "Diyorlar ki ve Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal’le Mülakat" adlı eserleriyle Ruşen Eşref Ünaydın
vermiştir. Diğer yazarlar ise 1950'li yıllardan sonra toplumsal sorunlara değinen yazarlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Mülakatlarla ilgili verilen bilgilerden hangisi onu tanımlamaktadır?

Soru-cevap temeline dayalı olarak gerçekleştirilir.

Bir konuda bir kimse ile karşılıklı yapılan konuşmadır.

Konuşulanlar herhangi bir değişiklik yapılmadan yayımlanır.

Herhangi bir konu hakkında ilgili uzmanlarla yapılır.

Mülakat, ciddi bir ön hazırlık gerektirir.

Açıklama:

"Bir konuda bir kimse ile karşılıklı yapılan konuşmadır." mülakatı tanımlarken diğer bilgiler temel özelliklerini anlatmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi mülakat türünün belli başlı temsilcilerinden olan Yaşar Kemal'e ait bir eser değildir?

Mezarlarında Yaşayanlar

Bir Bulut Kaynıyor

Bu Diyar Baştan Başa

Peri Bacaları

Çukurova Yana Yana

Açıklama:

Yaşar Kemal'e ait eserler; Çukurova Yana Yana, Peri Bacaları, Bu Diyar Baştan Başa, Bir Bulut Kaynıyor. Mezarlarında Yaşayanlar eseri Necmi Onur'a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

"Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar" adlı mülakat hangi yazara aittir?

Hikmet Feridun Es

Yaşar Nabi

Mustafa Baydar

Gavsi Ozansoy

Sermet Sami Uysal

Açıklama:

Mülakat türünün belli başlı temsilcileri ve eserlerinden birisi de; Mustafa Baydar, Edebiyatçılarımız Ne Diyorlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisinin röportaj türüyle yakın ilişkisi yoktur?

Öykü

Deneme

Roman

Gezi yazısı

Biyografi

Açıklama:

Deneme

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi röportaj ile haber yazısı arasındaki farklardan biri değildir?

Röportaj, gazete haberlerinin genişletilmiş ve yazarın kişisel görüşleriyle zenginleştirilmiş hâlidir.

Röportajın da haber yazılarının da temel niteliği haber olmalarıdır.

Röportajın konusu olan habere, röportajcının ilgili düşünce ve görüşleri de ilave edilir.

Röportajda önemli olan, birçok kişinin gördüğü ve bildiği şeyleri ustaca dile getirmektir.

Röportaj, bir yaşam gerçeğinden yola çıkar ve olayları nesnel bir tutumla aktarır.

Açıklama:

Röportaj, bir yaşam gerçeğinden yola çıkar ve olayları nesnel bir tutumla aktarır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında tanınmış röportaj yazarlarından biri değildir?

Ruşen Eşref Ünaydın

Fakir Baykurt

Hikmet Feridun Es

Tahir Kutsi Makal

Yaşar Nabi Nayır

Açıklama:

Fakir Baykurt

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi röportaj ile gezi yazısı arasındaki farklardan biri değildir?

Röportaj, dil ve anlatım yapısıyla, öyküleme yönüyle gezi yazılarından ayrılır.

Röportajın gerçeği arama, ülke ve insanların sorunlarını dile getirme yönü ve yönelimi vardır.

Her ikisi de tek bir yazı olabileceği gibi aynı konuyu işleyen bir yazı dizisi de olabilir.

Röportajda yazar, eserine görsellik katar ve eserini zenginleştirir.

Röportajda yazarın bir hedefi ve bir mesajı, gezi yazısında ise gezilen yerlerle ilgili izlenimler vardır.

Açıklama:

Röportajda yazar, eserine görsellik katar ve eserini zenginleştirir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Sıradan gazete ve dergi yazısı olmaktan

Gezi yazısı olmaktan

Fıkra olmaktan

Makale olmaktan

Deneme yazısı olmaktan

Açıklama:

Sıradan gazete ve dergi yazısı olmaktan

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi röportaj ile mülakat arasındaki farklardan biri değildir?

Röportajda okuyucunun dikkatini çekecek, düşündürecek özellikler verilir. Yazar tespitleriyle, düşünce ve kanaatlerini birlikte ifade eder.

Mülakat (görüşme), herhangi bir alanda ün kazanmış bir kişiye sorular sorarak cevaplar alma biçiminde tanımlanabilecek bir türdür.

Mülakatta röportajdaki gibi yazarın kendi tespit ve düşünceleri yoktur.

Röportaj tek kişiyle olmak zorunda değildir. Çok kişiyle olabileceği gibi hiç kimseyle görüşme yapmadan da röportaj yapılabilir.

Röportajın dayandığı sağlam bir düşünce, bir tez vardır.

Açıklama:

Röportajda okuyucunun dikkatini çekecek, düşündürecek özellikler verilir. Yazar tespitleriyle, düşünce ve kanaatlerini birlikte ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Türk edebiyatında ilk röportaj örneği hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Yahya Kemal’e Veda

Tarık yahut Endülüs Fethi

Diyorlar ki

Bir Tereddüdün Romanı

Sessiz Ev

Açıklama:

Diyorlar ki

Doğru Cevap: C

Soru 58

Bir konuyu kapsamlı biçimde, değişik yönleriyle ele alan ve inceleyen röportajlara aşağıdaki isimlerden hangisi verilmektedir?

Dizi röportaj

Tek

Özel

Belgesel

Gezi

Açıklama:

Dizi röportaj

Doğru Cevap: A

Soru 59

Gezip görmeye, incelemeye, soruşturmaya, ilgililerle görüşüp konuşmaya dayanan röportajın bu özelliklerinden dolayı hangi yazı türüyle ilişkisi vardır?

Öykü

Roman

Tiyatro

Deneme

Gezi yazısı

Açıklama:

Gezi yazısı

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi röportaj türünün özelliklerinden biri değildir?

XX. yüzyılda gazete ve gazetecilik çevresinde tam olarak gelişen bir türdür.

Öğretici, açıklayıcı, kanıtlayıcı, betimleyici anlatım gibi anlatım türlerinden yararlanılır.

Yazar, konuyla ilgili görsellerden yararlanarak eserine görsellik katar ve eserini zenginleştirir.

Röportaj, bir yaşam gerçeğinden yola çıkar ve olayları nesnel bir tutumla aktarır.

Röportaj, bir yazı dizisi biçiminde olmak zorundadır.

Açıklama:

Röportaj, bir yazı dizisi biçiminde olmak zorundadır

Doğru Cevap: E

Soru 61

Siyasal röportaj aşağıdaki röportaj türlerinden hangisine girmektedir?

Yöntem açısından röportajlar

Ele alınan konu ve görüşülen
kişilere göre röportajlar

Uzunluğuna göre röportajlar

Anlatım tarzına göre röportajlar

Sunuş tarzına göre röportajlar

Açıklama:

Siyasal röportaj ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre röportajlar başlığında yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

I. Edebî röportaj
II. Siyasal röportaj
III. Sağlık röportajı
IV. Spor röportajı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre röportajlar başlığı altında ele alınmaktadır?

Yalnız I

I ve III

II ve III

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

Bütün seçenekler ele alınan konu ve görüşülen kişilere göre röportajlar başlığı altında ele alınmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 63

Türk yazın dünyasının ilk röportaj örneği olarak kabul edilen Seyahatname'nin yazarı kimdir?

Katip Çelebi

Evliya Çelebi

Seydi Ali Reis

Gavsi Ozansoy

Ruşen Eşref

Açıklama:

Evliya Çelebi

Doğru Cevap: B

Soru 64

Giriş bölümünün sürpriz, şaşırtıcı bir paragraf olduğu, en son söylenmesi gereken kelimelerin en başta söylendiği röportajlar aşağıdakilerden hangisidir?

Tek röportaj

Dizi röportaj

Öyküsel röportaj

Amerikan röportajı

Alman röportajı

Açıklama:

Giriş bölümünün sürpriz, şaşırtıcı bir paragraf olduğu, en son
söylenmesi gereken kelimelerin en başta söylendiği
röportajlar Amerikan röportajı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Bugün de Diyorlar ki (1932) isimli eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Eşref Ünaydın

Hikmet Feridun Es

Mustafa Baydar

Gavsi Ozansoy

Yaşar Nabi

Açıklama:

Hikmet Feridun Es'e aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

I. Cevat Fehmi Başkut-Geceleri Bizi Kimler Bekliyor
II. Sait Faik Abasıyanık-Mahkeme Kapısı
III. Nemci Onur-Çanakkale Savaşları ve Şehitler Abidesi
IV. Fikret Otyam-İç Göç
Yukarıdaki yazar-eser eşleştirmelerinde hangisi doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

İç Göç Tahir Kutsi Makal'a aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Kara Sevdam Anadolum adlı eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Fikret Otyam

Tahir Kutsi Makal

Yaşar Kemal

Sait Faik Abasıyanık

Cevat Fehmi Başkut

Açıklama:

Fikret Otyam'a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Yahya Kemal’le Sohbetler isimli mülakat eseri hangi yazara aittir?

Yaşar Kemal

Sermet Sami Uysal

Abdi İpekçi

Necmi Onur

Yaşar Nabi Nayır

Açıklama:

Sermet Sami Uysal'a aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

I. Öykü
II. Deneme
III. Roman
IV. Gezi yazısı
Yukarıdakilerden hangisinin röportaj türüyle yakın ilişkisi vardır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Deneme'nin röportaj türüyle yakın ilişkisi yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 70

I. Röportajda okuyucunun dikkatini çekecek, düşündürecek özellikler verilir. Yazar tespitleriyle, düşünce ve kanaatlerini birlikte ifade eder.
II. Mülakat (görüşme), herhangi bir alanda ün kazanmış bir kişiye sorular sorarak cevaplar alma biçiminde tanımlanabilecek bir türdür.
III. Mülakatta röportajdaki gibi yazarın kendi tespit ve düşünceleri yoktur.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri röportaj ile mülakat arasındaki farklardan biridir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

Hepsi

Açıklama:

İlk seçenek röportaj ile mülakat arasındaki farklardan biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi yöntem açısından röportaj türlerinden biridir?

Belgesel

Tek

Kurgusal

Öyküsel

Alman

Açıklama:

Yöntem açısından röportajlar: Yazarın izlediği yöntem açısından röportajların “konuşmaya dayalı” ve “belgesel” olmak üzere ikiye ayrıldığı görülmektedir. Konuşmaya dayalı röportaj, geleneksel görüşme yöntemiyle gerçekleştirilir. Bir gazetecinin ünlü bir devlet adamına, bir sanatçıya veya bir sporcuya sorduğu sorulara aldığı cevaplara dayanarak yazdığı röportajlar bu gruba girmektedir. Sözlü ve yazılı kaynaklardan yararlanılarak, inceleme, araştırmalara dayanılarak oluşturulan röportajlar ise belgesel röportaj adını almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

"Soru-cevap temeline dayalıdır. Yazarının konuşulanları herhangi bir değişiklik yapmadan yayımlama zorunluluğu vardır. Ciddi bir ön hazırlık gerektirir."
Paragrafta vurgu yapılan tür aşağıdakilerden hangisidir?

Mülakat

Deneme

Makale

Fıkra

Sohbet

Açıklama:

Soru-cevap temeline dayalı olan mülakatlar, röportaj türünün başlangıcı sayılabilir ancak onun kadar esnek olduğu söylenemez. Mülakat yazarının konuşulanları herhangi bir değişiklik yapmadan yayımlama zorunluluğu vardır. Mülakat, ciddi bir ön hazırlık gerektirir.

Doğru Cevap: A

Cumhuriyet Dönemi Türk Nesri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler