Batı Edebiyatında Akımlar II - Türk Dili ve Edebiyatı

Ünite 1

Soru 1

İzlenimcilerin müstakil bir grup olarak ortaya çıkmalarında en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

Resmi "salon"lara kabul edilmemeleri

Toplumsal zevki değiştirmek istemeleri

Yepyeni bir estetik önermeleri

Topluma ve değerlerine saldırma isteği

Geleneği yıkma isteği

Açıklama:

İzlenimci resme karşı toplumun gösterdiği tepki, izlenimcilerin topluma saldırmak gibi bir tercihleri olmadığı için pek anlaşılır değildir. İzlenimcilerin ortaya çıkmalarına sebep olan belki de en önemli etken, o yılların resmi sanat görüşü olan akademik resim anlayışının, onları Salonlarına kabul etmemeleridir. Hâlbuki onlar da kendilerinden öncekiler gibi geleneğe bağlı kalmak istiyorlardı. Üstelik izlenimcilerin toplumsal zevki değiştirmek için çabaları kendilerinden önceki romantik ve natüralistlere göre daha azdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

1863 yılında Salon’a başvurusu yapılan 3000 kadar yapıtın reddi sonucunda resmi Salon’a alternatif bir sergi düzenlenmiş, başta Edouard Manet’nin “Kırda Kahvaltı” (1863) resmi olmak üzere sergi büyük bir skandal yaratmıştır.
Sözü edilen serginin adı nedir?

İzlenimci salon

Reddedilenler Salonu

Alternatif salon

Mitolojik salon

Gerçeküstü salon

Açıklama:

Özellikle 1863 yılında Salon’a başvurusu yapılan 3000 kadar yapıtın reddi sonucunda salon karşıtı bir protesto kampanyası başlamış, sonuç olarak o yıl ilk kez “Reddedilenler Salonu” adı altında resmi Salon’a alternatif bir sergi düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında izlenimciliğin gücü temelde neye dayanır?

Yalnızca bireysel gerçekliği konu edinmesine

Dönüşüm ve hareketi yansıtmasına

Geleneğe başkaldırı şeklinde ortaya çıkmasına

Evrensel bir üslup ve estetik anlayışını temsil etmesine

Bu dönemde resim sanatının öne çıkmasına

Açıklama:

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında izlenimciliğin gücü, bir dönem sanatı olmasından değil, evrensel geçerliğe sahip bir üslup ve estetik anlayışını temsil ediyor olmasından gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Empresyonistler küçük, kısa, birbirinden ayrı fırça vuruşlarıyla, prizmatik renkler kullanma tekniğiyle açık havada resim yaptılar. Amaçları ışığın değişen etkilerini yakalayarak yansıtmaktı.
Bu teknikleri kullanmalarının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Maddenin değişkenliğini yansıtabilmek

Doğayı temel malzeme olarak görmek

Gerçekçi olmayan görüntüler yaratmak

Bireysel üslup yaratma endişesi

O zamanın resim geleneğine karşı çıkmak

Açıklama:

Empresyonistler resimlerinde resmettikleri şeyin yapısı kadar, maddenin değişkenliği içinde onu nasıl algıladıklarına da vurgu yaptılar. Bu değişkenliği ifade eden küçük, kısa, birbirinden ayrı fırça vuruşlarıyla, prizmatik renkler kullanma tekniğiyle açık havada resim yaptılar. Amaçları ışığın değişen etkilerini yakalayarak yansıtmaktı.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi empresyonist resmin özellikleri arasında yer almaz?

Doğadaki değişkenliği yansıtma

Rastgele ve kayıtsızca yapılmış gibi görünme

Işık oyunlarına yer verme

Zihindeki idealize dünyayı yansıtma

Kısa fırça darbelerinin kullanılması

Açıklama:

Yansıyan ışıkların ve ışıklı gölgelerin oyunu, titreşen, hareket eden noktacıklar ve sürekli, gevşek ve ansız vurulmuş fırça darbeleri, hızlı ve kabaca yapılmış taslakları ile tümüyle içten geldiği gibi resim yapma tekniği empresyonist prensipler arasındadır. Empresyonizme göre nesne çabucak, dikkatsizce kavranmalı, resme rastgele ve kayıtsızca yapıldığı izlenimi verilmeli ve perspektifin kullanılmasıyla yeni bir form almış olan resim ile başlayan dinamik, hiç durmadan değişen ve kaynaşan gerçeklik duygusunun ifadesi sayılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Ekspresyonizmin temel ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanın iç dünyasını dışavurmak

Derinlemesine gözlemler yapmak

Doğanın değişkenliğini vurgulamak

Salt güzelliği amaçlamak

İnsan psikolojisini incelemek

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 7

Ekspresyonizmle birlikte anılan primitivizm akımı modernitenin argümanlarına ve sonuçlarına bir çeşit itirazı temsil eder. Bu bakımdan primitivizm aşağı akımlardan hangisiyle ilişkilendirilebilir?

Realizm

Klasisizm

Romantizm

Empresyonizm

Parnasizm

Açıklama:

Hem primitivizm hem de ekspresyonizm bu bakımdan yeni romantik ruhun doğuşu anlamına gelmektedir. Çünkü primitivizm modernitenin argümanlarına ve sonuçlarına bir çeşit itirazdır. Akımın romantizmle ilgisi de bu aykırılıktan, itirazdan kaynaklanmaktadır. Çünkü romantik ruh daima mevcut değerler sistemine itirazı içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Pablo Picasso’nun 1907 tarihli bu tablosu dışavurumcu ve primitif sanatın en tanınmış örneklerindendir. Picasso’nun bu resmi yaparken Afrika maskları, İberya heykelcikleri gibi bir yığın primitif dönem malzemesinden faydalandığı bilinmektedir.
Söz konusu resim aşağıdakilerden hangisidir?

Mandolinli Kız

Avignonlu Kızlar

Guernica

Ağlayan Kadın

Don Kişot

Açıklama:

Pablo Picasso’nun “Avignonlu Kızlar” isimli tablosu dışavurumcu ve primitif sanatın en tanınmış örneklerindendir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ekspresyonist bir sanatçı değildir?

Egon Schiele

Oskar Kokoschka

Wassilly Kandinsky

Paul Cezanne

Edward Munch

Açıklama:

Cezanne empresyonist bir sanatçıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi ekspresyonistlerin özelliklerinden biri değildir?

Soyutlama

İç gözlem

Savaş karşıtlığı

Birey-toplum karşıtlığı

Nesnellik

Açıklama:

Ekspresyonizm öznel bir akımdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisinde on dokuzuncu yüzyılda görülen ve yaşanan edebiyat ve sanat akımların sıralanması doğru şekilde verilmiştir?

romantizm, realizm, natüralizm, sembolizm, empresyonizm

romantizm, empresyonizm, realizm, natüralizm, sembolizm

romantizm, sembolizm, empresyonizm, realizm, natüralizm

romantizm, natüralizm, sembolizm, empresyonizm, realizm

realizm, romantizm, natüralizm, sembolizm, empresyonizm

Açıklama:

Doğru cevap A dır. On dokuzuncu yüzyılda görülen ve yaşanan edebiyat ve sanat akımların doğru sıralanması: romantizm, realizm, natüralizm, sembolizm, empresyonizm.

Doğru Cevap: A

Soru 12

“İzlenim: Gündoğumu” başlıklı resim aşağıdaki ressamlardan hangisine aittir?

Pissarro'a

Claude Monet’e

Degas'a

Cezanne'e

Renoir'a

Açıklama:

Doğru cevap B dir. “İzlenim: Gündoğumu” başlıklı resim Claude Monet’e aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi anlık ve bireysel duyumları öznel bakış açısıyla resmetmek gerektiğini savunur?

Romantizm

Determinizm

Empresyonizm

Sembolizm

Pragmatizm

Açıklama:

Doğru cevap C dir. Empresyonizm anlık ve bireysel duyumları öznel bakış açısıyla
resmetmek gerektiğini savunur.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Hangi akımının ressamları eserlerinde hayatı donmuş ve bitmiş, tamamlanmış eylemlerden ibaret gibi gösteritorlardı?

Emresyonizm

Romantizm

Determinizm

Natüralizm

Pozitivizm

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Natüralizm akımının ressamları eserlerinde hayatı donmuş ve bitmiş, tamamlanmış eylemlerden ibaret gibi gösteritorlardı.

Doğru Cevap: D

Soru 15

“Gerçekçilik Manifestosu” adlı yazı aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Gustave Flaubert'e

Emile Zola'ya

Rimbaud'a

Villiers de L’Isle-Adam'a

Gustave Courbet'e

Açıklama:

Doğru cevap E dir. “Gerçekçilik Manifestosu” adlı yazı Gustave Courbet'e aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

“Reddedilenler Salonu” adı altında resmi Salon’a alternatif olan bu sergi ne zaman düzenlenmiştir?

1863 yılında

1874 yılında

1884 yılında

1895 yılında

1903 yılında

Açıklama:

Doğru cevap A dır. “Reddedilenler Salonu” adı altında resmi Salon’a alternatif olan bu sergi 1863 yılında düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Empresyonist ressamlar arasında başlangıçtaki ilkelerine sadık kalan tek ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Paul Cezanne

Sisley

Caillebotte

Renoir

Delacroix

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Empresyonist ressamlar arasında başlangıçtaki ilkelerine sadık kalan tek ressam Sisley’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

1839 tarihli Renklerin Eşzamanlı Zıtlıkları Kuralı Üzerine adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Georges Seurat

Eugene Delacroix

Michel Eugene Chevreul

Diego Velazquez

Arnold Hauser

Açıklama:

Doğru cevap C dir. 1839 tarihli Renklerin Eşzamanlı Zıtlıkları Kuralı Üzerine adlı kitabın yazarı Michel Eugene Chevreul'dur.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Cehennemde Bir Mevsim adlı eser hangi empresyonist yazara aittir?

Paul Verlaine

Rainer Maria Rilke

Marcel Proust

Arthur Rimbaud

Théodore de Banville

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Cehennemde Bir Mevsim adlı eser Arthur Rimbaud'a aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdaki ekspersyonist yazarlardan hangisi Sanatçının Bir Genç AdamOlarak Portresi adını taşıyan otobiyografik romanının yazarıdır?

Alfred Döblin

Franz Kafka

Ernst Weiss

Hugo Ball

James Joyce

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi adını taşıyan otobiyografik romanının yazarı James Joyce'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi gerçekliği sadece beş duyu çapına indirgemekle insanın iç dünyasını ihmal etmiş olduğu düşünülen akımlardan bir tanesidir?

Empresyonizm

Rasyonalizm

Ekspresyonizm

Romantizm

Sembolizm

Açıklama:

Pozitivizm ve rasyonalizm gerçekliği sadece beş duyu çapına indirgemekle insanın iç dünyasını ihmal etmiştir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

“İzlenim: Gündoğumu” başlıklı resim aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?

Gustave Courbet

Emile Zola

Claude Monet

Eugene Delacroix

Auguste Rodin

Açıklama:

“İzlenim: Gündoğumu” başlığı taşıyan resim Claude Monet’ye ait bir eserdir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi realizmin düşünsel temelini oluşturan akımlardn biridir?

Determinizm

Romantizm

Empresyonizm

Ekspresyonizm

Nihilizm

Açıklama:

Pozitivizm, rasyonalizm ve determinizm realizmin düşünsel temelini oluşturan akımlardır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi empresyonistlerin söylemlerinden birisi değildir?

Varlığı bir ide olarak aktarmak gerekir.

Gerçek; ışığın ve gölgenin, rengin ve çizginin algılanmasına bağlıdır.

Işık her an değiştiğine göre, sabit bir gerçeklik yoktur

Gerçeklik sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebilir

Ressam anı yakalamalı, hızlı fırça darbeleriyle, kısa bakışlarla yakaladığı görüntüyü tuvale aktarmalıdır

Açıklama:

Çünkü pozitivizm ve rasyonalizm gerçekliği sadece beş duyu çapına indirgemekle insanın iç dünyasını ihmal etmiştir. Bu sebeple, yüzyılın ikinci yarısında, sanat ve edebiyat akımları insanın iç dünyasını yansıtmak iddiasıyla ortaya çıkar. Örneğin resimde ve edebiyatta sadece dış gerçekliği mümkün olduğunca aktarmaya çalışan realistlerin ve natüralistlerin yerini, dış gerçekliğin insan bilincindeki izdüşümünü, bireysel görüntüsünü vermeyi amaçlayan empresyonizm alır. Dış gerçekliği önemseyen realist ve natüralistler, gerçeğin aktarılmasında akla uygunluk arıyorlardı. Bu yüzden resim ve edebiyat bir yansıtma (mimesis) idi. Oysa empresyonistler, Platoncu bir yaklaşımla varlığın aynen aktarılmasının imkânsızlığını görüyorlar ve varlığı bir ide olarak aktarmak gerektiğini savunuyorlardı. Onlara göre gerçek ışığın ve gölgenin, rengin ve çizginin algılanmasına bağlıdır. Işık her an değiştiğine göre, sabit bir gerçeklik yoktur. Ressam bu yüzden anı yakalamalı, hızlı fırça darbeleriyle, kısa bakışlarla yakaladığı gö
Gerçeklik sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebilir

Doğru Cevap: D

Soru 25

Empresyonizmin ortaya çıktığı senelerde Fransız romantik sanat geleneği ve devrin en çok beğenilen sanat anlayışına öncülük etmiş olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Edouard Manet

Gustave Courbet

Emile Zola

Claude Monet

Eugene Delacroix

Açıklama:

Empresyonizmin ortaya çıktığı senelerde Fransız klasik sanat geleneği hala etkisini sürdürmektedir. Eugene Delacroix’nın (1798-1863) öncülük ettiği Fransız romantik sanat geleneği, devrin en çok beğenilen sanat anlayışıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adıdır?

Nihilizm

Determinizm

Rasyonalizm

Pozitivizm

Realizm

Açıklama:

Nihilizm, Latince nihil yani hiç anlamındaki kelimeden türetilen nihilizm 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Empresyonist ressamlar arasında başlangıçtaki ilkelerine sadık kalan tek isim aşağıdakilerden hangisidir?

Renoir

Caillebotte

Monet

Sisley

Cezanne

Açıklama:

Empresyonist ressamlar arasında başlangıçtaki ilkelerine sadık kalan tek isim Sisley’dir. Onun resimlerinde suyun özel bir yeri vardır. Aralıksız sudaki yansımaları resmeden Sisley’de zaman zaman tekrarlar da görülmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi empresyonist yazarlardan bir tanesidir?

Franz Kafka

Marcel Proust

Heinrich Mann

Alfred Döblin

Hugo Ball

Açıklama:

Paul Verlaine (1844-1896), Arthur Rimbaud (1854-1891), Rainer Maria Rilke (1875-1926) ve Marcel Proust (1871-1922) empresyonist yazarlar arasındadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Esrik Gemi (1871), Cehennemde Bir Mevsim (1873) ve Illuminations (1874) adlı şiir kitaplarının yazarıdır?

Rainer Maria Rilke

Franz Kafka

Paul Verlaine

Marcel Proust

Arthur Rimbaud

Açıklama:

Fransa’nın kuzeyinde Ardenler bölgesinde Charleville kasabasında doğan empresyonist yazar Arthur Rimbaud (1854-1891), Esrik Gemi (1871), Cehennemde Bir Mevsim (1873), Illuminations (1874) adlı şiir kitaplarının yazarıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ekspresyonist bir yazardır?

James Joyce

Arthur Rimbaud

Paul Verlaine

Rainer Maria Rilke

Marcel Proust

Açıklama:

Heinrich Mann (1871-1950), Alfred Döblin (1878-1957), James Joyce (1882-1941), Franz Kafka (1883-1924), Ernst Weiss (1884-1940), Hugo Ball (1886-1927), Arp Hans (1887-1966), Eugene Gladstone O’Neill (1888-1953) ve Ernst Ludwig Krichner (1880-1938) ekspresyonist yazarlar arasındadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Tanınmış eserleri Dava, Şato ve Dönüşüm olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Hugo Ball

Alfred Döblin

Franz Kafka

Heinrich Mann

Ernst Weiss

Açıklama:

Eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı işlediği suç ve özgürlük gibi temalar ele alan Franz Kafka’nın tanınmış eserleri arasında Dava, Şato ve Dönüşüm bulunmaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Determinizmi, aklı ve akılcılığı önemseyen, gerçekliği sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebilecek veriler düzeyinde kabul eden pozitivizmin yerini on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında hangisi almıştır?

Sezgicilik

Realizm

Natüralizm

Sembolizm

Empresyonizm

Açıklama:

Yüzyılın ikinci yarısından itibaren pozitivizm ve rasyonalizm yavaş yavaş gücünü kaybederken realizm ve natüralizm de gücünü kaybetmiştir. Determinizmi, aklı ve akılcılığı önemseyen, gerçekliği sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebilecek veriler düzeyinde kabul eden pozitivizmin yerini on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, sezgicilik alırken, realizmin ve natüralizmin yerini de sembolizm ve empresyonizm alır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Resimde ve edebiyatta sadece dış gerçekliği mümkün olduğunca aktarmaya çalışan realistlerin ve natüralistlerin yerini, dış gerçekliğin insan bilincindeki izdüşümünü, bireysel görüntüsünü vermeyi amaçlayan hangi akım alır?

Sezgicilik

Pozitivizm

Empresyonizm

Sembolizm

Romantizm

Açıklama:

Bilim ve siyaset alanındaki gelişmelerin hızı, on dokuzuncu yüzyıl insanını bir süre sonra bunalıma sürekler. Çünkü pozitivizm ve rasyonalizm gerçekliği sadece beş duyu çapına indirgemekle insanın iç dünyasını ihmal etmiştir. Bu sebeple, yüzyılın ikinci yarısında, sanat ve edebiyat akımları insanın iç dünyasını yansıtmak iddiasıyla ortaya çıkar. Örneğin resimde ve edebiyatta sadece dış gerçekliği mümkün olduğunca aktarmaya çalışan realistlerin ve natüralistlerin yerini, dış gerçekliğin insan bilincindeki izdüşümünü, bireysel görüntüsünü vermeyi amaçlayan empresyonizm alır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Hangisi yirminci yüzyıl başında, maddeciliğin, rasyonalizmin ve sanayi sonrası toplum yapısının bunalttığı insanın, bastırdığı acılarının, yalnızlığının sanat yoluyla dışavurumudur?

Realizm

Natüralizm

Romantizm

Ekspresyonizm

Pozitivizm

Açıklama:

Yüzyılın sonuna doğru bir yandan insanın ruhsal yanını önemseyen sezgicilik diğer yandan Sigmund Freud’un psikoloji konusundaki çalışmaları, ekspresyonizmi ortaya çıkarmıştır. Ekspresyonizm yirminci yüzyıl başında, maddeciliğin, rasyonalizmin ve sanayi sonrası toplum yapısının bunalttığı insanın, bastırdığı acılarının, yalnızlığının sanat yoluyla dışavurumudur. Artık hem resim hem edebiyat sadece acı çeken, sistemin bunalttığı, nesneleştirdiği ve yabancılaştırdığı insanı anlatmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

“Adsız Sanatçılar Birliği” adı altında bir araya gelen otuz sanatçının resmî Salon’a alternatif olarak düzenledikleri sergi hangi sanatçının stüdyosunda açılmıştır?

Emile Zola

Edvard Munch

Camille Corot

Claude Monet

Felix Nadar

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Romantizmden sonra ortaya çıkan hangi akım daha çok hayatın sefil ve sefih yanlarını, aşağı sınıfların hayatını anlatmaları bakımından, insan hayatı karşısında dış gerçekliği önemsemiştir?

Realist ve natüralist

Pragmatizm

Empresyonizm

Determinizm

Rasyonalizm

Açıklama:

Romantizmden sonra ortaya çıkan realist ve natüralist akım daha çok hayatın sefil ve sefih yanlarını, aşağı sınıfların hayatını anlatmaları bakımından, insan hayatı karşısında dış gerçekliği önemsemiştir. Natüralistler, ele aldıkları konular bakımından aynı zamanda maddecidirler. Realist roman olay örgüsünü mantık çerçevesinde ve zamanı da kronolojik şekilde düzenlerken aslında determinist ve rasyonalist ilkeleri savunmakta ve böylece sanatkârın hayal gücünü sınırlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Eugene Delacroix’nın (1798-1863) öncülük ettiği hangi sanat geleneği, devrin en çok beğenilen sanat anlayışıdır?

Alman romantik

Fransız romantik

Pozitivizm

Rasyonalizm

İzlenimcilik

Açıklama:

Empresyonizmin ortaya çıktığı senelerde Fransız klasik sanat geleneği hala etkisini sürdürmektedir. Eugene Delacroix’nın (1798-1863) öncülük ettiği Fransız romantik sanat geleneği, devrin en çok beğenilen sanat anlayışıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Yeni resim anlayışının savunmasını hangi realist ressam 1850 yılında kaleme aldığı “Gerçekçilik Manifestosu” adlı yazısıyla yapar?

Egon Schiele

Wassilly Kandinsky

Claude Monet

Gustave Courbet

Vincent van Gogh

Açıklama:

Klasik ve romantik sanatçılar idealisttirler yani sanatçının gördüğünü değil zihninde canlandırdığını aktarması gerektiğini savunurlar; oysa yeni resim anlayışı sıradan insanları ve gündelik hayatı yüceltmek, modern dünyanın olgularını yansıtmak taraftarıdırlar. Yeni resim anlayışının savunmasını realist ressam Gustave Courbet (1819-1877) 1850 yılında kaleme aldığı “Gerçekçilik Manifestosu” adlı yazısıyla yapar. Courbet’nin görüşleri “Yaşayan sanat yapmak... Hedefim budur!” cümlelerinde özetlenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

I. On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Fransa’da başlamıştır.
II. İzlenimcilik adıyla da anılır.
III. Yirminci yüzyılın ilk çeyreğine kadar etkisini sürdürmüştür.
Yukarıda empresyonizm ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Empresyonizm (İzlenimcilik) on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Fransa’da başlayıp, yirminci yüzyılın ilk çeyreğine kadar etkisini sürdüren ve dünyanın başka ülkelerine de yayılan resim akımına verilen addır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Hangisi 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adıdır?

Romantizm

Determinizm

Nihilizm

Pragmatizm

Sembolizm

Açıklama:

Nihilizm: Latince nihil yani hiç anlamındaki kelimeden türetilen nihilizm 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Hangisi aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğretidir

Rasyonalizm

Natüralizm

Realizm

Pragmatizm

Determinizm

Açıklama:

Determinizm: Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğretidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Hangi akımın ressamları doğayı gözlemleyerek bilhassa gölge bölgelerinin ışıktan yoksun olmadığını fark ederek, gölgenin içerdiği ışığı resmetmişlerdir?

Romantikler

Empresyonistler

Realistler

Natüralistler

Rasyonalistler

Açıklama:

Empresyonistlerin özellikleri şöyle maddeleştirilebilir:

Doğayı gözlemleyerek bilhassa gölge bölgelerinin ışıktan yoksun olmadığını fark ederek, gölgenin içerdiği ışığı resmetmişlerdir.
İzlenimciler zamanla yerel renk diye bir şey olmadığını, her nesnenin göze kendin- den çıkan renk altında göründüğünü anlamışlardır.
Bilhassa atmosferin nesnelerin görünümünde etkili bir rol oynadığını kavramışlar ve resimlerinde atmosfere özel önem vermişlerdir.
İzlenimciler bütünleyici renkler konusunu da benimsemişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

I. Doğayı gözlemleyerek gölgenin içerdiği ışığı resmetmişlerdir.
II. Bütünleyici renkler konusunu da benimsemişlerdir.
III. Her şey manzaraya dayanır, nesneler adeta bir manzara resmi yapılıyormuş gibi boyanır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri empresyonistlerin özellikleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Doğayı gözlemleyerek gölgenin içerdiği ışığı resmetmişlerdir. Bütünleyici renkler konusunu da benimsemişlerdir. Her şey manzaraya dayanır, nesneler adeta bir manzara resmi yapılıyormuş gibi boyanır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

I. Empresyonizmin toplumsal zevkin şekillenmesindeki rolüyle düşünce tarihinde edebiyatın önemli ve ayrıcalıklı bir etkisi vardır.
II. Empresyonizmin ifade etmek istediği modern teknolojinin gündelik hayata getirdiği görülmedik dinamizmin kendisi ve duygusal karşılığıdır.
III. On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında empresyonizmin gücü, bir dönem sanatı olmasından gelir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri empresyonizmin özellikleri için doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Toplumsal zevkin şekillenmesindeki rolüyle düşünce tarihinde edebiyatın önemli ve ayrıcalıklı bir etkisi vardır. On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında izlenimciliğin gücü, bir dönem sanatı olmasından değil, evrensel geçerliğe sahip bir üslup ve estetik anlayışını temsil ediyor olmasından gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

I. Tutucu cumhuriyetçilerin yerini liberaller almıştır.
II. Teknolojik gelişmeler, üretim artışı, konforun yayılma hızı, toplumsal sınıflar arasında doğal olarak zevk değişmesine sebep olmuştur.
III. Yüzyıl ortalarına kadar bilhassa romantizm, realizm ve natüralizm daha çok köy ve kır hayatını konu olan eserler üretiyordu.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri empresyonizmin dönemindeki siyasal ve sosyal ortam için doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Liberallerin yerini tutucu cumhuriyetçiler almıştır. Teknolojik gelişmeler, üretim artışı, konforun yayılma hızı, toplumsal sınıflar arasında doğal olarak zevk değişmesine sebep olmuştur. Yüzyıl ortalarına kadar bilhassa romantizm, realizm ve natüralizm daha çok köy ve kır hayatını konu olan eserler üretiyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 46

“Her şey mizaç aracılığıyla görülür.” Empresyonistlerin temel anlayışı budur. Bu nedenle realizmde göremediğimiz ______ ve ______ bu akımda görülür.

bireysellik / öznellik

bireysellik / nesnellik

kararlılık / bireysellik

nesnellik / kararlılık

öznellik / tasvir

Açıklama:

“Her şey mizaç aracılığıyla görülür” (Bally vd, 1936). Empresyonistlerin temel anlayışı budur. Bu nedenle realizmde göremediğimiz bireysellik ve öznellik bu akımda görülür.

Doğru Cevap: A

Soru 47

I. Hugo Ball
II. Arp Hans
III. Paul Verlaine
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri empresyonistler arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Paul Verlaine empresyonistler arasında yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

I. Ekspresyonizm, 1911 yılında, Londra'da dönemin avangard sanatını destekleyen galerilerde doğmuştur.
II. Ekspresyonizm kelimesinin anlamı dışavurumculuk demektir.
III. Empresyonistleri tabiat manzaralarına verdikleri önem bakımından yüzeysel bularak eleştirmişlerdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ekspresyonizmle ilgili doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Ekspresyonizm, 1911 yılında, Berlin’de dönemin avangard sanatını destekleyen galerilerde doğmuştur. Ekspresyonizm kelimesinin anlamı dışavurumculuk demektir. Empresyonistleri tabiat manzaralarına verdikleri önem bakımından yüzeysel bularak eleştirmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

I. Venedik geleneğine özgü dramatik ışık, zengin renkler ve coşkulu fırça darbeleri ekspresyonist bir geleneğin yansımasıdır.
II. Sigmund Freud’un psikoloji alanında gerçekleştirdiği keşifler ile ekspresyonizmin doğuşu arasında bir ilişki vardır.
III. Daha çok kötümserlik felsefesinin temsilcisi sayılan Frederic Nietzsche düşünceleri itibarıyla bilhassa Alman sanatçılar üzerindeki etkisiyle ekspresyonizmi besleyen önemli bir isimdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ekspresyonizmin ortaya çıktığı siyasal ve sosyal ortam için söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Venedik geleneğine özgü dramatik ışık, zengin renkler ve coşkulu fırça darbeleri ekspresyonist bir geleneğin yansımasıdır. Sigmund Freud’un psikoloji alanında gerçekleştirdiği keşifler ile ekspresyonizmin doğuşu arasında bir ilişki vardır. Daha çok kötümserlik felsefesinin temsilcisi sayılan Frederic Nietzsche düşünceleri itibarıyla bilhassa Alman sanatçılar üzerindeki etkisiyle ekspresyonizmi besleyen önemli bir isimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Der Blaue Reiter grubu içerisinde yer almaz?

Andre Derain

Edward Munch

Mikhail Larionov

Pablo Picasso

Robert Delaunay

Açıklama:

Der Blaue Reiter grubu Paul Klee, Robert Delaunay, David Burliuk, Elizabeth Epstein, Georges Braque, Andre Derain, Natalia Goncharova, Mikhail Larionov, Maurice de Vlaminck, Pablo Picasso gibi farklı ülkelerden farklı isimleri bir araya getirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

I. Ekspresyonistlerin soyutlamacı tavrı onları, sosyolojik ve bireysel gerçeklerden uzaklaştırmıştır.
II. Ekspresyonistler psikolojik gerçekçiliğe doğru giden sanat şekillerinde gerçeğin aktarılma biçimini değiştirmişler, yer yer klasik değilse bile, renklerden ve geometrik şekillerden faydalanmışlardır.
III. Ekspresyonizmde iç gerçeklikten ziyade dış gerçeklik önemlidir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ekspresyonizmin ilkeleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Ekspresyonistlerin soyutlamacı tavrı onları, sosyolojik ve bireysel gerçeklerden uzaklaştırmıştır. Ekspresyonistler psikolojik gerçekçiliğe doğru giden sanat şekillerinde gerçeğin aktarılma biçimini değiştirmişler, yer yer klasik değilse bile, renklerden ve geometrik şekillerden faydalanmışlardır. Ekspresyonizmde dış gerçeklikten ziyade iç gerçeklik önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Ekspresyonizmin ortaya çıkmasında aşağıdaki isimlerden hangisinin rol oynadığı söylenebilir?

Friedrich Nietzsche

Sigmund Freud

Bertrand Russell

Sokrates

Immanuel Kant

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonalizm

Realizm

Determinizm

Romantizm

Empresyonizm

Açıklama:

Determinizm: Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğretidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Büyük sanayi kentlerinin ve sanayileşmenin ürettiği bireysel hayat ve bireysel bakış açısı, hangi sanat akımıyla beraber sanata dâhil olmuştur?

Empresyonizm

Romantizm

Realizm

Natüralizm

Determinizm

Açıklama:

Modern sanat, sanayileşmenin ortaya çıkardığı bu büyük kentlerde doğmuştur; dolayısıyla sembolizm ve empresyonizm başta olmak üzere sonraki akımlar öncelikle kent sanatıdır. Yüzyıl ortalarına kadar bilhassa romantizm, realizm ve natüralizm daha çok köy ve kır hayatını konu olan eserler üretiyordu. Büyük sanayi kentlerinin ve sanayileşmenin ürettiği bireysel hayat ve bireysel bakış açısı, empresyonizmle beraber sanata dâhil olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Ünlü heykeltıraş Brancusi’ye göre “modern heykelin başlangıç noktası” hangi heykeldir?

Michelangelo/Pieta

Edvard Eriksen/Küçük Deniz Kızı

Ram V Sutar/Birlik

Rodin/ Balzac

Paul Landowski/Kurtarıcı İsa

Açıklama:

Paris Dünya Fuarı’nda (1900) sergilediği heykelleriyle büyük bir ün kazanan Rodin’in ısmarlama bir yapıt olmasına karşın reddedi- 10 Batı Edebiyatında Akımlar II len “Balzac” (1891) heykeli, anıt heykel tarzına sıra dışı yaklaşımı ve biçimsel serbestliğiyle yüzyılın en önemli heykeli olarak nitelendirilmiştir. Rodin’in Balzac heykeli, ünlü heykeltıraş Brancusi’ye göre “modern heykelin başlangıç noktası”dır.
Rodin/ Balzac

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi empresyonizm akımının özelliklerinden biridir?

On dokuzuncu yüzyılın başlangıcından itibaren bilhassa edebiyatta ve resimde görülen sanat akımlarına karşı ortaya çıkmıştır

Resimde resmedilen şeyin yapısı kadar, maddenin değişkenliği içinde onu nasıl algılandığıda önemlidir.

Resimde küçük, kısa, birbirinden ayrı fırça vuruşlarıyla, prizmatik renkler kullanılmıştır.

Amaçları ışığın değişen etkilerini yakalayarak yansıtmaktır.

Hepsi

Açıklama:

Resim sanatında gerçek bir devrim olarak nitelendirilen empresyonizm akımı, on dokuzuncu yüzyılın başlangıcından itibaren bilhassa edebiyatta ve resimde görülen sanat akımlarına karşı ortaya çıkmıştır. Empresyonistler resimlerinde resmettikleri şeyin yapısı kadar, maddenin değişkenliği içinde onu nasıl algıladıklarına da vurgu yaptılar. Bu değişkenliği ifade eden küçük, kısa, birbirinden ayrı fırça vuruşlarıyla, prizmatik renkler kullanma tekniğiyle açık havada resim yaptılar. Amaçları ışığın değişen etkilerini yakalayarak yansıtmaktı.
Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 57

Sanat ve felsefede hazzın, mutluluğun, neşenin olduğu hayatı amaçlayan kişiye ne ad verilir?

Romantik

Epikürcü

Determinist

Pozitivist

Materyalist

Açıklama:

Epikürcü: Hazzın, mutluluğun, neşenin olduğu hayatı amaçlayan kişidir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi empresyonistler ressamların özelliklerinden biridir?

Doğayı gözlemleyerek bilhassa gölge bölgelerinin ışıktan yoksun olmadığını fark ederek, gölgenin içerdiği ışığı resmetmişlerdir.

Bilhassa atmosferin nesnelerin görünümünde etkili bir rol oynadığını kavramışlar ve resimlerinde atmosfere özel önem vermişlerdir.

Bakışın kesinlikle bireysel olduğunu, bu yüzden nesnelerin sabit bir formunun olmadığını savunmuşlar ve tablolarında eşyayı kendi gördükleri biçimde resmetmişlerdir.

Açık havada resim yapma yöntemini getirmişlerdir.

Hepsi

Açıklama:

1. Doğayı gözlemleyerek bilhassa gölge bölgelerinin ışıktan yoksun olmadığını fark ederek, gölgenin içerdiği ışığı resmetmişlerdir.
2. İzlenimciler zamanla yerel renk diye bir şey olmadığını, her nesnenin göze kendinden çıkan renk altında göründüğünü anlamışlardır.
3. Bilhassa atmosferin nesnelerin görünümünde etkili bir rol oynadığını kavramışlar ve resimlerinde atmosfere özel önem vermişlerdir.
4. İzlenimciler bütünleyici renkler konusunu da benimsemişlerdir.
5. On dokuzuncu yüzyılda başlayan biçimi bozma yöntemini daha da ileri götürmüşlerdir.
6. Resmin asıl konusunun ışık olduğunu ilk savunan Delacroix olmakla beraber izlenimciler bu kurala sıkı sıkıya bağlı kalmışlardır.
7. Bakışın kesinlikle bireysel olduğunu, bu yüzden nesnelerin sabit bir formunun olmadığını savunmuşlar ve tablolarında eşyayı kendi gördükleri biçimde resmetmişlerdir. Bu düşünce onlara göre sabit bir gerçek olmadığı anlamına da gelmektedir.
8. Açık havada resim yapma yöntemini getirm
Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 59

Öncüsü Henri Matisse olan, yirminci yüzyılın ilk dışavurumcu akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Fovizm

Köprü

Nihilizm

Epikürcülük

Post pozitivizm

Açıklama:

Dışavurumculuk başlığı altında ele alınabilecek bir başka grup ise, akademik sanat anlayışına karşı çıkan bir tavırla, 1905 yılında Paris’te açılan ve sergiye katılan sanatçıların resimlerini Fransız eleştirmen Louis Vauxcelles’in (1879-1943) ifadesiyle “vahşi yaratıklar” denilen “Fovlar”dır. Fovlar yirminci yüzyılın ilk dışavurumcu akımıdır. Fovizm bir akım sayılamaz, birkaç sanatçının bir sergide bir araya gelmesinden ibarettir.
Fovistlerin öncüsü, grubtaki diğer ressamlardan yaşça büyük olan Henri Matisse’in sergilendiğinde büyük tepki çeken “Mavi Çıplak” (1907) ya da “Madam Matisse’nin Portresi” (1905) gibi resimleri, bu bağlamda değerlendirilebilir. Matisse “Mavi Çıplak”ta tümüyle biçim bozmacı bir tavır içinde akademik çıplak geleneğini yerle bir eden bir biçim ve renk deneyselliği sergilemiş, “Yeşil Şerit” olarak da anılan “Madam Matisse’in Portresi” adlı ünlü resminde, bir kişinin portresinden çok kendi renk duygusunu ve dışavurumunu ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Vincent van Gogh hangi akıma ait bir sanatçıdır?

Natüralizm

Ekspresyonizm

Realizm

Determinizm

Empresyonizm

Açıklama:

Vincent van Gogh, Egon Schiele, Oskar Kokoschka, Wassilly Kandinsky, Paul Klee, Edward Munch, Ernst Ludwig Kirchner en tanınmış ekspresyonist ressamlardan birkaçıdır.
Ekspresyonizm

Doğru Cevap: B

Soru 61

Empresyonizmle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Gerçekliğin sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebildiğini savunur.

1789 Fransız ihtilali sonrasındaki gelişmeler arasında yer alır.

Dış gerçekliği mümkün olduğunca detaylı olarak aktarmaya çalışır.

Gerçeğin aktarılmasında akla uygunluğun benimsenmesi gerektiğini söyler.

İnsanın ruh hallerinde sabitlik olmadığı düşüncesinden doğmuştur.

Açıklama:

Empresyonizme göre ruh hallerimiz ışığın etkisiyle dış gerçekliğin değişmesi gibi her an değişir. Gerçeklik bakış/göz ile bilince aktarılır ve bilinçte kayıtlı olan başka deneyimlerin ışığında yeniden yorumlanır. Dolayısıyla gerçeğin/nesnelerin resim ya da edebiyat/dil yoluyla yeniden üretilmesi de bireylere göre değişir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi empresyonizm akımının temelini oluşturur?

Geleneksel semboller

Rasyonalist bakış

Pragmatik görüş

Klasisizm ögeleri

Bireysel duyumlar

Açıklama:

Empresyonizm, sanatkârın zihinsel sürecini de hesaba katan bir sanat anlayışıdır. Bu anlayışa göre bireysel bakış açısı da sanat dahil edilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

".......... gerçeğin sürekliliğini savunurken, .......... ise an’ları önemini ortaya çıkarma uğraşındadır."
Yukarıdaki cümle sırasıyla hangi sözcüklerle tamamlanabilir?

Ekpresyonizm - empresyonizm

Realizm - romantizm

Natüralizm - romantizm

Natüralizm - empresyonizm

Empresyonizm - realizm

Açıklama:

İçine doğdukları sosyal ve ekonomik durum aynı olsa da natüralizm ve empresyonizm eşyanın nasıl görüldüğüne ve nasıl aktarıldığına ilişkin görüşleriyle birbirinden ayrılır. Natüralistler hayatı donmuş ve bitmiş, tamamlanmış eylemlerden ibaret gibi resmederken, empresyonistler hareket halinde bir dünyayı resmetmişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Edebiyatta empresyonizmi nasıl tanımlayabiliriz?

Dış gerçeklik yerine anlık ruh halleri

Anlık gerçeklik

Geçici gerçeklik

Sembolik gerçekliğin yansımaları

Dış gerçekliği önemseyen realizm

Açıklama:

Edebiyatta ise empresyonizm dış gerçeklik yerine anlık ruh hallerini anlatmayı denedi.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Empresyonizmin ortaya çıktığı senelerde hangi sanat geleneği hala etkisini sürdürmektedir?

Fransız romantizmi

Fransız klasik sanat

İzlenimci sanat

Nihilizm

Akademik sanat anlayışı

Açıklama:

Empresyonizmin ortaya çıktığı senelerde Fransız klasik sanat geleneği hala etkisini sürdürmektedir. Eugene Delacroix’nın (1798-1863) öncülük ettiği Fransız romantik sanat geleneği, devrin en çok beğenilen sanat anlayışıdır. Sağlam bir desen anlayışından çok renk olgusuna yönelen klasiklerle yeni resim anlayışı arasındaki tartışmanın kökü on sekizinci yüzyıla kadar uzanır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

....‘nin başlattığı, kent hayatına sanatkâr gözüyle bakmak ve toplumsal tepki karşısında, izlenimci ressamların güçlerini birleştirmeleri, akımın etkisini artırır. Paragrafta boş kalan kısma gelmesi gereken isim aşağıdakilerden hangisidir?

Cezanne

Monet

Manet

Delacroix

Flaubert

Açıklama:

Manet’nin başlattığı, kent hayatına sanatkâr gözüyle bakmak ve toplumsal tepki karşısında, izlenimci ressamların güçlerini birleştirmeleri, akımın etkisini artırır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

1881’de Delacroix gibi önce Cezayir’e gider, oradan da İtalya’ya geçer. Raffaello’nun fresklerine hayran kalan sanatçı, kendi resim anlayışından şüphe eder. Bu yüzden bir süre sonra resimlerinde rengi geriye atıp, çizgiye önem vermeye başlar. Açık havada çalışmayı da önemseyen büyük ebatlı tablolar yapar. Paragrafta hangi ressamdan bahsedilmektedir?

Cezanne

Rimbaud

Degas

Renoir

Monet

Açıklama:

Renoir, 1881’de Delacroix gibi önce Cezayir’e gider, oradan da İtalya’ya geçer. Raffaello’nun fresklerine hayran kalan Renoir, kendi resim anlayışından şüphe eder. Bu yüzden Renoir, bir süre sonra resimlerinde rengi geriye atıp, çizgiye önem vermeye başlar. Açık havada çalışmayı da önemseyen Renoir, büyük ebatlı tablolar yapar.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Başta Monet olmak üzere pek çok ressam, doğanın bizzat içinde çalışabilmek ve resimlerde ışığın anlık değişimlerini, doğadaki farklı renkleri olanca çabuklukla kaydetmeye çalışırken hangi ilginç yöntemi kullanmışlardır?

Renk tuvalini en geniş biçimde kullanmak

Saatlerce aynı manzarayı seyretmek

Dağa çıkarak gözlem yapmak

Açık havada yürürken çizim

Sandallarda resim yapmak

Açıklama:

Başta Monet olmak üzere pek çoğu, doğanın bizzat içinde çalışabilmek için yüzen birer atölye haline getirdikleri kiralık sandallarda yaptıkları resimlerde ışığın anlık değişimlerini, doğadaki farklı renkleri olanca çabuklukla kaydetmeye çalışmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi empresyonist eserlerde ele alınan konular arasında yer almaz?

Kent hayatı

Duygusal kırılmalar

Yazarların iç dünyaları

Kalıtsal kişilik özellikleri

İnsanların yalnızlığı

Açıklama:

Kalıtımın insan davranışları üzerindeki etkisi gibi rasyonel konular empresyonizmde yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 70

I. Kısa fırça vuruşları
II. Prizmatik renkler
III. Keskin hatlı figürler
Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri empresyonist resimin özellikleri rasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I ve III

Açıklama:

Keskin hatlar empresyonist resimlerde görülen özellikler arasında yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Empresyonizmle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

19. yüzyılda gelişen bir sanat akımıdır.

Sanayileşme süreci sonucunda ortaya çıkmıştır.

Tema olarak köy ve kır hayatı benimsenmiştir.

Bireysel hayat ve bireysel bakış açısı temel alınır.

Monet, Manet ve Cezanne en önemli temsilcilerindendir.

Açıklama:

Köy ve kır hayatı realizm ve natüralizmde çalışılan konular arasındadır. Empresyonizmle büyük sanayi kentlerinin ve sanayileşmenin ürettiği bireysel hayat ve bireysel bakış açısı anlatılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

I. Eserlerinde kimi zaman tekrarlar görünür.
II. Sudaki yansımalar eserlerinde sıklıkla yer alır.
III. Empresyonist başlangıçtaki ilkelerine sadık kalan tek isimdir.
Yukarıda verilen özellikler hangi ressama aittir?

Claude Monet

Alfred Sisley

Paul Cezanne

Edgar Degas

Auguste Renoir

Açıklama:

Empresyonist ressamlar arasında başlangıçtaki ilkelerine sadık kalan tek isim Sisley’dir. Onun resimlerinde suyun özel bir yeri vardır. Aralıksız sudaki yansımaları resmeden Sisley’de zaman zaman tekrarlar da görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdaki isimlerden hangisi empresyonistlerdendir?

Franz Kafka

James Joyce

Hugo Ball

Heinrich Mann

Paul Verlaine

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Cehennemde Bir Mevsim-Rainer Maria Rilke

Görüntüler Kitabı-James Joyce

Geçmiş Zaman Peşinde-Marcel Proust

Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi-Hugo Ball

Zamandan Kaçış-Paul Verlaine

Açıklama:

Marcel Proust (1871-1922): Asıl adı Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust’dur. Romanları, denemeleri ve eleştiri yazıları vardır. 1913-1927 yılları arasında yayınlanan ve Türkçeye Geçmiş Zaman Peşinde adıyla çevrilen yedi ciltlik À la recherche du temps perdu en tanınmış eseridir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdaki eserlerden hangisi Ekspresyonist döneme aittir?

Uyruk

Güzel Şarkı

Geçmiş Zaman Peşinde

Orpheus’a Soneler

Esrik Gemi

Açıklama:

EMPRESYONİSTLER Paul Verlaine (1844-1896): Düzenli bir eğitim görmeyen Verlaine başıboş bir hayatı tercih etti. Kısa bir süre öğretmenlik yaptı. Parnasyenlerle yakın ilişkisi bulunan Verlaine’in şiirleri hem empresyonizmin hem de sembolizmin ana metinlerindendir. Şiirlerinde hayal gücünün, musikinin ve renkli anlatımın özel bir önemi vardır. Eserleri Zuhal Şiirleri, Güzel Şarkı, Şiir Sanatı, Sözsüz Romanlar ve Usluluk’tur. Arthur Rimbaud (1854-1891): Fransa’nın kuzeyinde Ardenler bölgesinde Charleville kasabasında doğar. Babası bir subaydır. Rimbaud sekiz yaşında okula verilir. Daha sonra dini eğitim verilen bir okula yerleştirilen Rimbaud aynı senelerde Le Parnasse Contemporain (Çağdaş Parnasse) dergisini takip etmiştir. Théophile Gauiter, Théodore de Banville, Léon Dierx ve Paul Verlaine gibi o yılların tanınmış şairlerinin şiirleri ile bu dergi aracılığıyla tanışır. Esrik Gemi (1871), Cehennemde Bir Mevsim (1873), Illuminations (1874) adlı şiir kitapları vardır. Rainer Maria Rilke (1875-1926): Babası Josef Rilke (1838-1906) Alman kökenli bir demiryolu memuru, annesi ise Praglı zengin bir aileye mensuptur. Rilke dokuz yaşına geldiğinde annesi ile babası boşanır ve Rilke annesiyle birlikte Viyana’ya yerleşir. 1896-1899 yılları arasında öğrenimine Münih ve Berlin’de devam eden Rilke, burada Lou AndreasSalome ile tanıştı. Rilke’nin sanatçı kişiliğinde Salome’nin etkisinin büyük olduğu söylenir. Rodin’in yaşamını yazmak üzere Paris’e gider. Rodin’in yaşamından ziyade kendisinin Paris’teki hayatını dile getiren Auguste Rodin adlı ilk mensur eserini yayınlar. Malte Laurids Brigge’nin Notları adlı ilk romanını tamamladıktan sonra Kuzey Afrika seyahatine çıkar. 1909’da Duino Ağıtları’nı, 1919’da Orpheus’a Soneler’i yazar. 1926’da ölür. Eserleri: Yaşam ve Şiirler (1894), Erken Şiirler (1902), Görüntüler Kitabı (1902), Saatler Kitabı (1905), Yeni Şiirler (1907), Duino Ağıtları (1923), Orpheus’a Soneler (1923). Marcel Proust (1871-1922): Asıl adı Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust’dur. Romanları, denemeleri ve eleştiri yazıları vardır. 1913-1927 yılları arasında yayınlanan ve Türkçeye Geçmiş Zaman Peşinde adıyla çevrilen yedi ciltlik À la recherche du temps perdu en tanınmış eseridir

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdaki eserlerden hangisi Empresyonist döneme aittir?

Alman Aydınlarının Eleştirisi

Şato

Saatler Kitabı

Sürgünler

Mavi Melek

Açıklama:

Rainer Maria Rilke (1875-1926): Babası Josef Rilke (1838-1906) Alman kökenli bir demiryolu memuru, annesi ise Praglı zengin bir aileye mensuptur. Rilke dokuz yaşına geldiğinde annesi ile babası boşanır ve Rilke annesiyle birlikte Viyana’ya yerleşir. 1896-1899 yılları arasında öğrenimine Münih ve Berlin’de devam eden Rilke, burada Lou AndreasSalome ile tanıştı. Rilke’nin sanatçı kişiliğinde Salome’nin etkisinin büyük olduğu söylenir. Rodin’in yaşamını yazmak üzere Paris’e gider. Rodin’in yaşamından ziyade kendisinin Paris’teki hayatını dile getiren Auguste Rodin adlı ilk mensur eserini yayınlar. Malte Laurids Brigge’nin Notları adlı ilk romanını tamamladıktan sonra Kuzey Afrika seyahatine çıkar. 1909’da Duino Ağıtları’nı, 1919’da Orpheus’a Soneler’i yazar. 1926’da ölür. Eserleri: Yaşam ve Şiirler (1894), Erken Şiirler (1902), Görüntüler Kitabı (1902), Saatler Kitabı (1905), Yeni Şiirler (1907), Duino Ağıtları (1923), Orpheus’a Soneler (1923).

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdaki eserlerden hangisi Heinrich Mann'a ait değildir?

Profesör Unrat

Mavi Melek

Uyruk

Ulysses

Yoksullar

Açıklama:

Heinrich Mann (1871-1950): Zengin bir ailenin çocuğu olan Mann, Thomas Mann’ın ağabeyidir. Tembeller Ülkesinde (1900) başta olmak üzere ilk eserlerinde toplumun üst kesimlerindeki çöküşü anlatır. Eserlerinde en çok rastlanan temalar para, mevki ve iktidar tutkusudur. Profesör Unrat (1905) adlı romanı Mavi Melek (1928) adıyla sinemaya uyarlandıktan sonra büyük ün kazandı. Uyruk (1918), Yoksullar (1917) ve Kafa (1925)’dan oluşan İmparatorluk adlı üçlemesinde, otoriter devlet yapısının sonuçlarını anlatır.

Doğru Cevap: D

Soru 78

I. Derinlik çizgilerle değil, renklerin açık-koyu tonlarıyla verilir.
II. Parlak renkler yerine karanlık tonlar tercih edilir.
III. Çabuk ve kesik fırça vuruşları kullanılan en önemli tekniktir.
Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri empresyonist resmin özellikleri arasındadır?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Empresyonist resimde karanlık tonların yerini aydınlık, parlak renkler almış; ışık sanki başlı başına bir konu haline gelmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Aşağıdaki eserlerden hangisi James Joyce'a ait değildir?

Sürgünler

Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi

Zamandan Kaçış

Ulysses

Finnegans Wake

Açıklama:

James Joyce (1882-1941): Asıl adı James Augustine Aloysius Joyce’dur. İrlandalıdır. Edebiyatta anlatım biçimleri alanında yaptığı yeniliklerle yirminci yüzyıl edebiyatını derinden etkilemiştir. Cizvit okullarında eğitim gördü. Dublin’deki University College’da felsefe ve modern diller okudu. Sürgünler adlı tek piyesini 1915’te yazdı. Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi adını taşıyan otobiyografik romanı 1916’da yayınlandı. En tanınmış eseri Ulysses ilk kez 1922’de Paris’te basıldı. Anlatım teknikleri konusunda birçok yenilikler içeren bu iki roman, dünya edebiyatının adeta seyrini değiştirdi. Bugün bilinç akışı adıyla bilinen ve daha çok psikanalizden etkilenen yazma tekniği Joyce’un bu eserleri ile başlamıştır denebilir. 1939’da, Finnegans Wake adlı eserini yayınladı ve 13 Ocak1941’de öldü.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi ekspresyonistlerin özelliklerinden biridir?

Açık havada resim yapma yöntemini kullanmışlardır.

Gerçeğin sadece beş duyuyla algılanabileceğine inanmışlardır.

İç gözlem yoluyla kişisel gerçekliği aktarmak istemişlerdir.

Anlık izlenimleri aktarmak istemişlerdir.

Resmin asıl konusunun ışık olduğunu savunmuşlardır

Açıklama:

EKSPRESYONİZMİN İLKELERİ Ekspresyonizmin ilkelerini kavrayabilmek için gerçeğin herkese göre değiştiğini iddia eden ve bakışı/görmenin biçimlerini önemseyen empresyonizmi, mevcut dilin gerçeği anlatmakta yetersiz olduğunu savunan sembolizmi, başta Dostoyevski olmak üzere psikolojik gerçekçilik anlayışının önemli romancılarını, 1883’ten itibaren Avrupa felsefesine bambaşka bir bakış açısı getiren ve gerçekliği yeniden yorumlayan Bergsonculuğu -intuition felsefesi-ve bilhassa psikanalizdeki gelişmeleri hatırlamakta fayda vardır. Çünkü Descartes’dan itibaren gerçeğin tanımı aklı esas alan Avrupa fikir ve sanat hayatı, sembolizm ve empresyonizmle beraber, bu kanaatini sorgulamaya başlamıştır. Beş duyu insan bilincine sadece nesnelerin formları hakkında bilgi verir. Ancak bireyler gerçeği kendi bilinçlerinin içeriğine göre kavrarlar. Buradan bir değil en az iki gerçeğin olduğu anlaşılmalıdır. Birisi fizik gerçek diğeri de metafizik gerçek. Fizik gerçek pozitivistlerin kabul ettikleri gerçektir ve onu kavrama yolu, zekâdır. Ancak metafizik gerçek zekâ ile kavranamaz, sezgi ile kavranabilir. Sezgici felsefenin esasını teşkil eden bu tez, sanat ve edebiyat alanında da etkisini göstermiş ve aynı senelerde edebiyatta sembolizm ve empresyonizm, biraz sonra da ekspresyonizm ortaya çıkmıştır. İnsan doğası sadece dış gerçeklikten değil, aynı zamanda iç gerçeklikten ibarettir. İç gerçekliği anlamanın yolu ise kendimizi gözlemlemekle mümkündür. Başkalarının psikolojik dünyasını anlamak için de jestlerin ve mimiklerin anlamını kavramak gerekir. Öte yandan insanı kavrayabilmek için, onun geçmişte kalmış tecrübeleri de önemlidir. Resimde ya da edebiyatta gerçekliği anlatmanın yolu demek ki bir çeşit psikanaliz yapmaktır. Dışavurumcular, psikolojik gerçekçiliğe doğru giden sanat şekillerinde gerçeğin aktarılma biçimini değiştirmişler, yer yer klasik değilse bile, renklerden ve geometrik şekillerden faydalanmışlardır. Bu konudaki bilgileri ise yine on dokuzuncu yüzyıl sonunda yoğunlaşan psikoloji ve eski kültürler hakkındaki çalışmalardan gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Ekspresyonist sanatçılar eserde (şiir, resim, heykel vb.) özgünlük yaratmak için aşağıdaki tekniklerden hangisini kullanmışlardır?

Sadece insan figürlerini resmetmek

Harflerle şiir yazmak

Resimlere sembolik anlamlar yüklemek

Kara kalem çizimler yapmak

Şiir dilini somutlaştırmak

Açıklama:

Bireysellik bütün sanatçılarda önemli bir özellik olduğu gibi ekspresyonistlerde de önemlidir. Kendine özgülüğün yanında, dışavurumcular, biçimi bozmak, renklere simgesel anlam yüklemek, psikolojik gerekçeleri resme yansıtmak bakımlarından ortak bir tavır sergilerler. Onların renklerin simgesel anlamlarından faydalanıyor olmaları, kendilerinden önceki sembolistlerden de etkilendiklerini gösterir. Diğer yandan izlenimciliğin dış gerçeği gözlemleme prensibini ekspresyonistler iç halleri gözlemlemek şeklinde değiştirmek bakımından da empresyonist sanatın prensibini değiştirmişler. Bu tercihler, onların hem sembolizmden hem de empresyonizmden etkilendiğini göstermektedir. Natüralizmin resimde boya kullanma yöntemine itiraz ederek renkleri özgürleştiren bu akımın temsilcileri, perspektif ve desene önem vermek bakımından da ortak özelliklere sahiptirler. Çünkü sanat eserindeki her türlü argüman, malzemenin kullanılış biçimi ve hatta oranı, simgesel anlamlarıyla birlikte, sanatçı ile seyirci arasında bir çeşit psikolojik iletişim kurulmasını sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Ekspresyonizmin savı nedir?

Sanatçı dış gözlemi esas almalıdır.

Sanat eseri gerçeğin değişmez anlatımıdır.

Sanat eseri sokaktaki gerçeği esas almalıdır.

İnsanın her eylemi bir çeşit dışavurumdur.

Sanatçı nesneyi bilimsel gerçekleriyle anlatmalıdır.

Açıklama:

Sanat tarihinin realizmden natüralizme ve daha sonra da sembolizm ve empresyonizme geçişi, aslında insan bakışının dıştan içe doğru bir yönelişini göstermektedir. Sonuçta bu bakışın varacağı yer insan psikolojisidir. Yüzyılın sonuna doğru bir yandan insanın ruhsal yanını önemseyen sezgicilik diğer yandan Sigmund Freud’un psikoloji konusundaki çalışmaları, ekspresyonizmi ortaya çıkarmıştır. Ekspresyonizm yirminci yüzyıl başında, maddeciliğin, rasyonalizmin ve sanayi sonrası toplum yapısının bunalttığı insanın, bastırdığı acılarının, yalnızlığının sanat yoluyla dışavurumudur. Artık hem resim hem edebiyat sadece acı çeken, sistemin bunalttığı, nesneleştirdiği ve yabancılaştırdığı insanı anlatmalıdır. Ekspresyonist resimde kullanılan renkler, çizgiler ve eski kültürlerden öğrenilen simgesel eşyalar sadece acı çeken insanın iç dünyasını yansıtacaktır. Şüphesiz ekspresyonizm sadece empresyonizmin değil aynı zamanda sembolizmin de birikimini devralmıştır. Bu yüzden sembolizm gibi ekspresyonizmde simgeler kullanmıştır. Fakat bu simgeler bildiğimiz geleneksel simgeler değil, renkler ve geometrik formlardır. Söz konusu simgesel figürler, yirminci yüzyıl başında, yalnızlaşmış insanın iç hallerinin temsilleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğretiye ne ad verilir?

Realizm

Pragmatizm

Romantizm

Pozitivizm

Determinizm

Açıklama:

Determinizm: Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğretidir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

"....... maddeden zihne doğru bir akış vardır,....... ise zihinden maddeye."
Yukarıdaki cümle sırasıyla hangi sözcüklerle tamamlanabilir?

Empresyonizm - ekpresyonizm

Ekpresyonizm - empresyonizm

Empresyonizm - natüralizm

Naturalizm - ekpresyonizm

Ekpresyonizm - natüralizm

Açıklama:

Ekspresyonizmde anlatılan ya da resmedilen madde, sanatçının duygularının, ruh halinin ve bakış açısının şekillendirdiği bir maddeyken, empresyonizmde öznellik daha çok gözlemci/sanatçı ile okuyucu/seyirci arasındaki ilişkiden doğar.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi ekpresyonist yazarlar arasında yer alır?

James Joyce

Marcel Proust

Rainer Maria Rilke

Gustave Flaubert

Alexandre Dumas

Açıklama:

Ekpresyonist yazarlardan biri olan Joyce, bugün bilinç akışı adıyla bilinen ve daha çok psikanalizden etkilenen yazma tekniğiyle yirminci yüzyıl edebiyatını da derinden etkilemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 86

“Her şey mizaç aracılığıyla görülür”. Empresyonistlerin temel anlayışı budur. Bu nedenle realizmde göremediğimiz bireysellik ve ..........bu akımda görülür. ........yani kişisel duyuş ve algılayışı sanatta ilk ve esas ilke olarak kabul etmek, her şeyden önce pozitivizmin ve natüralizmin gerçeği sadece beş duyunun algıladıkları ile sınırlayan anlayışına aykırıdır.Boş kalan koşma en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Öznellik

Realistik

Duygu

Bağlamsallık

Dünya görüşü

Açıklama:

“Her şey mizaç aracılığıyla görülür” (Bally vd, 1936). Empresyonistlerin temel anlayışı budur. Bu nedenle realizmde göremediğimiz bireysellik ve öznellik bu akımda görülür. Öznelliği, yani kişisel duyuş ve algılayışı sanatta ilk ve esas ilke olarak kabul etmek, her şeyden önce pozitivizmin ve natüralizmin gerçeği sadece beş duyunun algıladıkları ile sınırlayan anlayışına aykırıdır. İzlenimcilik böylece hislerin/bireysel algıların sanatsal yaratmadaki etkisini yeni- den devreye sokmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Eğer insana ait her türlü davranış, bireyin iç dünyasının bir çeşit dışavurumu ise, insanlık tarihi boyunca bütün sanatlar, esasında insan davranışları üzerinden insanı anlamaya ve anlatmaya çalışmaktadır.Bu bağlamda ekspresyonizmin hangi alanla ilgili olduğunu hatta doğuşuna sebep olduğunu söylemek mümkündür?

Sosyoloji

Psikoloji

Apokaliptik

Fovizm

Edebiyat

Açıklama:

Eğer insana ait her türlü davranış, bireyin iç dünyasının bir çeşit dışavurumu ise, insanlık tarihi boyunca bütün sanatlar, esasında insan davranışları üzerinden insanı anlamaya ve anlatmaya çalışmaktadır. Davranışların çözümlenmesi ise bilindiği gibi psikoloji biliminin alanına girer. Bu yüzden Sigmund Freud’un psikoloji alanında gerçekleştirdiği keşifler ile ekspresyonizmin doğuşu arasında bir ilişki vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Ernst Ludwig Kirchner, Erich Heckel, Karl Schmidt-Rotluff ve Fritz Bleyrden oluşan dört kişilik bir mimar grubunun 1905 yılında Almanya’nın Dresden şehrinde bir araya gelerek kurdukları ve dışavurumcu sayılan bir başka grup Die Brücke’dür. Die Brücke ne anlama gelmektedir?

Çığlık

Heykel

Köprü

Kirpi

Mavi Süvari

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 89

Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması, Franz Marc ve August Macke’nin ölümü gibi sebepler yüzünden Mavi Süvari grubu kısa süre sonra sona ermiş, sadece Kandinsky tarafından devam ettirilmiştir. Bilhassa felsefe alanında on dokuzuncu yüzyıl başından itibaren büyük bir birikime sahip olan dışavurumculuğun hangi ülkeye ait olduğunu söylemek mümkündür?

Hollanda

Belçika

Britanya

Almanya

İtalya

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması, Franz Marc ve August Macke’nin ölümü gibi sebepler yüzünden kısa süre sonra sona ermiş, sadece Kandinsky tarafından devam ettirilmiştir. Bilhassa felsefe alanında on dokuzuncu yüzyıl başından itibaren büyük bir birikime sahip olan Alman kültürünün yirminci yüzyıl başlarında ekspresyonizm başlığı altında ele alınabilecek Die Brücke ve Der Blaue Reiter gibi gruplar ortaya çıkarması normaldir. Bu yüzden dışavurumculuk, daha çok Almanya’da etkin olmuş sanat akımı olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Sezgici felsefe anlayışı

Dış gözlem ve Edebiyat

Şekiller ve duygular

Doğa ve İnsan

Psikoloji ve Eski kültürler

Açıklama:

Dışavurumcular, psikolojik gerçekçiliğe doğru giden sanat şekillerinde gerçeğin aktarılma biçimini değiştirmişler, yer yer klasik değilse bile, renklerden ve geometrik şekillerden faydalanmışlardır. Bu konudaki bilgileri ise yine on dokuzuncu yüzyıl sonunda yoğunlaşan psikoloji ve eski kültürler hakkındaki çalışmalardan gelmektedir.
Demek ki ekspresyonizmde dış gerçeklikten ziyade iç gerçeklik önemlidir. İç gerçekliği anlatmak için renklerin ve geometrik formların simgesel anlamları kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

On dokuzuncu yüzyılın ikinci çeyreğinde etkili bir düşünce hareketi olarak ortaya çıkan pozitivizm ve rasyonalizm, sembolizm ve empresyonizm akımlarının ortaya çıkışını etkilemiştir.

Realizm ve natüralizm; determinizmi, aklı ve akılcılığı önemser, gerçekliği sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebilecek veriler düzeyinde kabul eder.

Bilim ve siyaset alanındaki gelişmelerin hızı, on dokuzuncu yüzyıl insanını bir süre sonra bunalıma sürekler çünkü realizm ve natüralizm gerçekliği sadece beş duyu çapına indirgemekle insanın iç dünyasını ihmal etmiştir.

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, dış gerçekliği mümkün olduğunca aktarmaya çalışma uğraşı egemen olur.

Dış gerçekliği önemseyen realist ve natüralistler, gerçeğin aktarılmasında akla uygunluk arıyorlardı.

Açıklama:

On dokuzuncu yüzyılın ikinci çeyreğinde etkili bir düşünce hareketi olarak ortaya çıkan pozitivizm ve rasyonalizm, realist ve natüralist sanat hareketlerinin arka planını teşkil etmiştir. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren pozitivizm ve rasyonalizm yavaş yavaş gücünü kaybederken realizm ve natüralizm de gücünü kaybetmiştir. Determinizmi, aklı ve akılcılığı önemseyen, gerçekliği sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebilecek veriler düzeyinde kabul eden pozitivizmin yerini on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, sezgicilik alırken, realizmin ve natüralizmin yerini de sembolizm ve empresyonizm alır. Bilim ve siyaset alanındaki gelişmelerin hızı, on dokuzuncu yüzyıl insanını bir süre sonra bunalıma sürekler. Çünkü pozitivizm ve rasyonalizm gerçekliği sadece beş duyu çapına indirgemekle insanın iç dünyasını ihmal etmiştir.
Bu sebeple, yüzyılın ikinci yarısında, sanat ve edebiyat akımları insanın iç dünyasını yansıtmak iddiasıyla ortaya çıkar. Örneğin resimde ve edebiyatta sadece dış gerçekliği mümkün olduğunca aktarmaya çalışan realistlerin ve natüralistlerin yerini, dış gerçekliğin insan bilincindeki izdüşümünü, bireysel görüntüsünü vermeyi amaçlayan empresyonizm alır. Dış gerçekliği önemseyen realist ve natüralistler, gerçeğin aktarılmasında akla uygunluk arıyorlardı. Bu yüzden resim ve edebiyat bir yansıtma (mimesis) idi. Oysa empresyonistler, Platoncu bir yaklaşımla varlığın aynen aktarılmasının imkânsızlığını görüyorlar ve varlığı bir ide olarak aktarmak gerektiğini savunuyorlardı. Onlara göre gerçek ışığın ve gölgenin, rengin ve çizginin algılanmasına bağlıdır. Işık her an değiştiğine göre, sabit bir gerçeklik yoktur. Ressam bu yüzden anı yakalamalı, hızlı fırça darbeleriyle, kısa bakışlarla yakaladığı görüntüyü tuvale aktarmalıdır.

On dokuzuncu yüzyılın ikinci çeyreğinde etkili bir düşünce hareketi olarak ortaya çıkan pozitivizm ve rasyonalizm, realist ve natüralist sanat hareketlerinin arka planını teşkil etmiştir. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren pozitivizm ve rasyonalizm yavaş yavaş gücünü kaybederken realizm ve natüralizm de gücünü kaybetmiştir. Determinizmi, aklı ve akılcılığı önemseyen, gerçekliği sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebilecek veriler düzeyinde kabul eden pozitivizmin yerini on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, sezgicilik alırken, realizmin ve natüralizmin yerini de sembolizm ve empresyonizm alır. Bilim ve siyaset alanındaki gelişmelerin hızı, on dokuzuncu yüzyıl insanını bir süre sonra bunalıma sürekler. Çünkü pozitivizm ve rasyonalizm gerçekliği sadece beş duyu çapına indirgemekle insanın iç dünyasını ihmal etmiştir.
Bu sebeple, yüzyılın ikinci yarısında, sanat ve edebiyat akımları insanın iç dünyasını yansıtmak iddiasıyla ortaya çıkar. Örneğin resimde ve edebiyatta sadece dış gerçekliği mümkün olduğunca aktarmaya çalışan realistlerin ve natüralistlerin yerini, dış gerçekliğin insan bilincindeki izdüşümünü, bireysel görüntüsünü vermeyi amaçlayan empresyonizm alır. Dış gerçekliği önemseyen realist ve natüralistler, gerçeğin aktarılmasında akla uygunluk arıyorlardı. Bu yüzden resim ve edebiyat bir yansıtma (mimesis) idi. Oysa empresyonistler, Platoncu bir yaklaşımla varlığın aynen aktarılmasının imkânsızlığını görüyorlar ve varlığı bir ide olarak aktarmak gerektiğini savunuyorlardı. Onlara göre gerçek ışığın ve gölgenin, rengin ve çizginin algılanmasına bağlıdır. Işık her an değiştiğine göre, sabit bir gerçeklik yoktur. Ressam bu yüzden anı yakalamalı, hızlı fırça darbeleriyle, kısa bakışlarla yakaladığı görüntüyü tuvale aktarmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Edebiyatta empresyonizm, dış gerçeklik yerine anlık ruh hallerini anlatmayı denedi.
Edebiyatçı empresyonistlere göre insan gerçekliği beş duyunun verileri ile kavranabilirdi.
Edebiyatçı empresyonistler, bakışa ve bakana göre değişen bir görüntüler alemi olduğunu savunurdu.

Edebiyatta empresyonizm ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

I-II

I-III

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Edebiyatta empresyonizm, dış gerçeklik yerine anlık ruh hallerini anlatmayı denedi. Edebiyatçı empresyonistlere göre, insan gerçekliği beş duyunun verileri ile kavrayamaz. Çünkü dış gerçeklikte olduğu gibi insanın ruh hallerinde de sabitlik yoktur. Ruh hallerimiz de, ışığın etkisiyle dış gerçekliğin değişmesi gibi her an değişir. Gerçeklik bakış/göz ile bilince aktarılır ve bilinçte kayıtlı olan başka deneyimlerin ışığında yeniden yorumlanır. Dolayısıyla gerçeğin/nesnelerin resim ya da edebiyat/dil yoluyla yeniden üretilmesi de bireylere göre değişir. Öyleyse bakışa ve bakana göre değişen bir görüntüler alemi vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Ekspresyonist resim aşağıdakilerden hangisinin sanat yoluyla dışavurumudur?

Doğanın

Mutlu insanın

Acı çeken insanın

Nesnelerin

Şehirleşmenin

Açıklama:

Ekspresyonizm yirminci yüzyıl başında, maddeciliğin, rasyonalizmin ve sanayi sonrası toplum yapısının bunalttığı insanın, bastırdığı acılarının, yalnızlığının sanat yoluyla dışavurumudur. Artık hem resim hem edebiyat sadece acı çeken, sistemin bunalttığı, nesneleştirdiği ve yabancılaştırdığı insanı anlatmalıdır. Ekspresyonist resimde kullanılan renkler, çizgiler ve eski kültürlerden öğrenilen simgesel eşyalar sadece acı çeken insanın iç dünyasını yansıtacaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Fotoğrafçı Nadar’ın stüdyosundaki sergi,

Devrin sanat anlayışına uymayan tabloların sergilendiği bir stüdyodur.
Sergiye katılan sanatçıların ortak yanı, tablolarındaki üslup benzerliğidir.
Mitolojiden ve dinden alınan konuları anlatan ve bir hikâye içeren tablolar sergilenir.

Yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

Türkçede intiba/izlenim anlamına gelen empresyon ilk defa Paris’te 1874 yılında fotoğrafçı Nadar’ın (1820-1910) stüdyosunda “Adsız Sanatçılar Birliği” adı altında bir araya gelen otuz sanatçının resmî Salon’a alternatif olarak düzenledikleri sergide geçer. On dokuzuncu yüzyıl Fransa’sında, toplumca onaylanmış ressamların tablolarının sergilendiği yerlere Salon adı verilirdi. Sanat akademisinden mezun olan öğrencilerin eserlerini sergilemek için 1673 yılında açılan ve 1725 yılından itibaren gelenekselleşen Salon’lar, 1748 yılından itibaren akademik sanatçılardan oluşan bir jürinin denetiminde düzenlenmeye başlamıştır. Bu salonlara, o yılların sanat eleştirmenlerince kabul görmemiş ressamların eserleri kabul edilmez, daha çok geleneksel resim anlayışını sürdüren, mitolojiden ve dinden alınan konuları anlatan ve bir hikâye içeren tablolar kabul edilirdi. Bu yüzden fotoğrafçı Nadar’ın stüdyosundaki sergi, devrin sanat anlayışına uymayan tabloların sergilendiği bir stüdyodur. Sergiye katılan sanatçıların ortak yanı, tablolarındaki üslup benzerliği değil; sadece akademik resme alternatif arıyor olmaları ve akademik anlayışa karşı durmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Pozitivizm
Rasyonalizm
Determinizm
Pragmatizm

Yukarıdakilerden hangileri realizmin düşünsel temelini oluşturan akımlar arasında sayılmaktadır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

On dokuzuncu yüzyıl başında bilhassa Almanya’da romantik felsefe ve onun etkisinde de romantik edebiyat popülerdir. 1840’lardan itibaren Fransa’da romantizmin yerini realizm almaya başlar. Aynı senelerde Avrupa’da en etkili düşünce akımı pozitivizmdir. Pozitivizmin esasını ise beş duyu çapındaki gerçeklik teşkil eder. Determinizm ve rasyonalizm pozitivist akımın ilkeleri arasında belirleyicidir. Pozitivizm, rasyonalizm ve determinizm realizmin düşünsel temelini oluşturan akımlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Natüralizm ile empresyonizm arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisine ilişkindir?

Renklere

Seçilen temalara

Kullanılan nesnelere

Eşyanın nasıl aktarıldığına

Figürlere

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 97

Natüralistler hayatı donmuş ve bitmiş, tamamlanmış eylemlerden ibaret gibi resmeder.
Empresyonistler hareket halinde bir dünyayı resmetmişlerdir çünkü dünya oluş halinde bir süreçtir.
Empresyonizm gerçeğin sürekliliğini önemser.
Natüralizm anları önemser.

Natüralizm ile empresyonizm arasındaki temel farklara ilişkin yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

I-II

II-III

I-III

II-IV

III-IV

Açıklama:

Natüralizm ile empresyonizm arasındaki temel fark, eşyanın nasıl görüldüğüne ve nasıl aktarıldığına ilişkindir. Natüralistler hayatı donmuş ve bitmiş, tamamlanmış eylemlerden ibaret gibi resmederken, empresyonistler hareket halinde bir dünyayı resmetmişlerdir. Çünkü dünya oluş halinde bir süreçtir. Empresyonizmin bu ilkesini unutmadan, 1874’ten kısa bir süre sonra, 1880’lerde felsefede sezgiciliğin ortaya çıktığını ve aynı senelerde sembolizmin de popüler bir sanat ve edebiyat akımı olduğunu hatırlatalım. Empresyonistlerin oluş halinde bir dünya tasavvurunun felsefi izahını, aynı senelerde Henri Bergson sezgicilik olarak bilinen felsefi görüşüyle dile getirmeye başlamıştı. Resmin gerçeğe uygun olabilmesi için ressamın oluş halindeki dünyayı resmetmesi gerekir. Çünkü gerçeğin farklı görünmesinin sebebi fiziki şartlardır. Işık, gölge, hava gibi faktörler nesnenin sürekli değişmesine/değişmiş görünmesine sebep olur. Ressam asıl bu değişme sürecini resmetmelidir. Görülüyor ki natüralizm ile empresyonizm arasındaki fark natüralizmin gerçeğin sürekliliğini, empresyonizmin ise anları önemsemesinden kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Kuraldan ve sağlam bir desen temelinden, hatta biçimden yoksun görünür.
Karanlık tonların yerini aydınlık, parlak renkler almış, ışık sanki başlı başına bir konu haline gelmiştir.
Rönesanstan beri kullanılan bilimsel perspektifin yerini çizgiye dayanmayan ve renkle elde edilen derinlik, hava perspektifi almaya başlamış, uzaklıklar da yakınlıklar da renklerle ifade edilmeye başlanmıştır.
Bir izlenimi aynı etkiyle tuvale aktarabilmek için gereken çabukluk, akademik resimlerdeki ayrıntıcılıktan feragat etmeyi, onun yerine resmin bütüncül etkisine odaklanmayı gerektirmiştir.

Akademik resimlerin üslubuyla, empresyonist resimler karşılaştırıldığında yukarıdakilerden hangileri empresyonist resim ile ilgili olarak söylenebilir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Akademik resimlerin kuralcı, neo-klasik üslubuyla karşılaştırıldığında empresyonist resimler kuraldan ve sağlam bir desen temelinden, hatta biçimden yoksun görünür. Karanlık tonların yerini aydınlık, parlak renkler almış, ışık sanki başlı başına bir konu haline gelmiştir. Siyahla elde edilen gölgelendirmeler yok olmuş, açık koyu tonalite farklarıyla elde edilen bambaşka bir hacimsellik anlayışı ortaya çıkmıştır. Rönesanstan beri kullanılan bilimsel perspektifin yerini çizgiye dayanmayan ve renkle elde edilen derinlik, hava perspektifi almaya başlamış, uzaklıklar da yakınlıklar da renklerle ifade edilmeye başlanmıştır. Bir izlenimi aynı etkiyle tuvale aktarabilmek için gereken çabukluk, akademik resimlerdeki ayrıntıcılıktan feragat etmeyi, onun yerine resmin bütüncül etkisine odaklanmayı gerektirmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi, ekspresyonist yazarlardan James Joyce'un yapıtlarından biridir?

Profesör Unrat

Şato

Sürgünler

Die Galeere

Zamandan Kaçış

Açıklama:

Heinrich Mann - Profesör Unrat
Franz Kafka - Şato
Ernst Weiss - Die Galeere
Hugo Ball - Zamandan Kaçış

Doğru Cevap: C

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi düzenli bir eğitim görmeyip, başıboş bir hayatı tercih eden; şiirleri hem empresyonizmin hem de sembolizmin ana metinleri olarak değerlendirilen ve Zuhal Şiirleri, Güzel Şarkı, Şiir Sanatı, Sözsüz Romanlar gibi eserleri bulunan kişidir?

Paul Verlaine

Arthur Rimbaud

Rainer Maria Rilke

Marcel Proust

James Ensor

Açıklama:

Düzenli bir eğitim görmeyen Paul Verlaine başıboş bir hayatı tercih etti. Kısa bir süre öğretmenlik yaptı. Parnasyenlerle yakın ilişkisi bulunan Verlaine’in şiirleri hem empresyonizmin hem de sembolizmin ana metinlerindendir. Şiirlerinde hayal gücünün, musikinin ve renkli anlatımın özel bir önemi vardır. Eserleri Zuhal Şiirleri, Güzel Şarkı, Şiir Sanatı, Sözsüz Romanlar ve Usluluk’tur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi 1913-1927 yılları arasında yayınlanan ve Türkçeye Geçmiş Zaman Peşinde adıyla çevrilen yedi ciltlik À la recherche du temps perdu eserinin empresyonist yazarıdır?

Paul Verlaine

Théophile Gauiter

Arthur Rimbaud

Marcel Proust

Léon Dierx

Açıklama:

Marcel Proust (1871-1922); asıl adı Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust’dur. Romanları, denemeleri ve eleştiri yazıları vardır. 1913-1927 yılları arasında yayınlanan ve Türkçeye Geçmiş Zaman Peşinde adıyla çevrilen yedi ciltlik À la recherche du temps perdu en tanınmış eseridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Sanatçının asıl görevi kendi iç dünyasını gözlemlemektir.
Duyuş ve düşünüş, bireysel olarak görülür.
Sanatçı duygularının dışsal sebeplerine odaklanır.

Ekspresyonizmin ilkelerine ilişkin yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

Ekspresyonist sanatkârlara göre sanatçının asıl görevi kendi iç dünyasını gözlemlemektir. Daha çok psikolojik analizi gerektiren iç gözlem sonucunda, bireyin iç halleri diyebileceğimiz tespitler, ekspresyonist anlayışın prensipleri doğrultusunda tuvale ya da dile dökülür. Çünkü duyuş ve düşünüş daima bireyseldir; dolayısıyla iç dünyamızdaki halleri tuvale ya da dile dökmek de bireysel bir tarz gerektirir. Böylesi bir anlayış sanatçıyı kavramsallaştırmaya götürür. Sanatçı duygularının dışsal sebeplerini bir yana bırakarak hissettiklerini, somut olgulardan bağımsız olarak kavramsallaştırır.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi on dokuzuncu yüzyıl sonuna doğru, sembolizm ve empresyonizmin arkasından, bu akımlara tepki olarak doğan akımdır?

Fovizm

Ekspresyonizm

Kübizm

Sürrealizm

Dadaizm

Açıklama:

Sanat ve edebiyat hareketleri/akımları genellikle birbirine tepki olarak doğmuştur. Nitekim on dokuzuncu yüzyıl sonuna doğru, sembolizm ve empresyonizmin arkasından, bu akımlara tepki olarak ekspresyonizm akımı doğar. Ekspresyonizm kelimesinin anlamı dışavurumculuk demektir. Onlar empresyonistleri tabiat manzaralarına verdikleri önem bakımından yüzeysel bularak eleştirmişlerdir. Oysa sanatçı insanın acılarını anlatmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi ekspresyonist sanatkârlara göre sanatçının asıl görevi olarak değerlendirilmektedir?

Doğayı olduğu gibi aktarmakdır.

Dış dünyayı aktarmaktır.

Kendi iç dünyasını gözlemlemektir.

Toplumu iyiye yönlendirmektir.

Yüksek sanat yapmaktır.

Açıklama:

Ekspresyonizmde dış gerçeklikten ziyade iç gerçeklik önemlidir. İç gerçekliği anlatmak için renklerin ve geometrik formların simgesel anlamları kullanılmalıdır. Ekspresyonist sanatkârlara göre sanatçının asıl görevi kendi iç dünyasını gözlemlemektir. Daha çok psikolojik analizi gerektiren iç gözlem sonucunda, bireyin iç halleri diyebileceğimiz tespitler, ekspresyonist anlayışın prensipleri doğrultusunda tuvale ya da dile dökülür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Empresyonistleri tabiat manzaralarına verdikleri önem bakımından yüzeysel bularak eleştirmişlerdir.
Sanatçı insanın acılarını anlatmalıdır.
Ekspresyonizm, dış gözleme ve bakışın niteliğine önem verir.
Empresyonizm, insanın iç dünyasının mümkün olduğunca dışavurumunu esas alır.
Modernitenin ürettiği toplumsal kuralların ve sanayileşmenin getirdiği tek düze hayatın arasına sıkışmış bireyin iç dünyasını teşhir etmeye dayanır.

Ekspresyonizm ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

I-II-III

I-III-V

II-IV-V

III-IV-V

I-II-V

Açıklama:

Sanat ve edebiyat hareketleri/akımları genellikle birbirine tepki olarak doğmuştur. Ni- tekim on dokuzuncu yüzyıl sonuna doğru, sembolizm ve empresyonizmin arkasından, bu akımlara tepki olarak ekspresyonizm akımı doğar. Ekspresyonizm kelimesinin anlamı dışavurumculuk demektir. Onlar empresyonistleri tabiat manzaralarına verdikleri önem bakımından yüzeysel bularak eleştirmişlerdir. Oysa sanatçı insanın acılarını anlatmalıdır. O yüzden empresyonizmin dış gözleme ve bakışın niteliğine önem veren anlayışına karşı- lık ekspresyonizm insanın iç dünyasının mümkün olduğunca dışavurumunu esas alır. Bi- reyin iç dünyasının dışavurumu ise zorunlu olarak soyutlamayı gerektirir. Ekspresyoniz- min doğduğu senelerde Fransa’da ve Almanya’da sanatçılar arasında “Fovizm”, Almanya’da “Die Brücke” (Köprü) ve “Der Blaue Reiter” (Mavi Binici) gibi gruplaşmalar vardır. Eks- presyonizm, 1911 yılında, Berlin’de dönemin avangard sanatını destekleyen galerilerde doğmuştur. Modernitenin ürettiği toplumsal kuralların ve sanayileşmenin getirdiği tek düze hayatın arasına sıkışmış bireyin iç dünyasını teşhir etmeye dayanan ekspresyonizm, aslında insanın her eyleminin bir çeşit dışavurum olduğu tezinden hareket eder.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi sert toplum eleştirileriyle tanınan ve en ünlü eseri Alman romancı Hermann Hesse’in hayatı hakkında yazdığı eleştirel biyografi kitabı olan yazardır?

Alfred Döblin

James Joyce

Hugo Ball

Arp Hans

Heinrich Mann

Açıklama:

Hugo Ball (1886-1927); biyografi yazarı, eleştirmen, oyuncu ve piyes yazarı. Sert toplum eleştirileriyle tanınır. Alman romancı Hermann Hesse’in hayatı hakkında yazdığı eleştirel biyografi kitabı en tanınmış eseridir. Münih ve Heidelberg üniversitelerinde (1906-1907) eğitim gördükten sonra, Berlin’e gider. Birinci Dünya savaşı sırasında İsviçre’ye geçerek Zürih’e yerleşir. Orada daha sonra Dadaistlerin toplanma yeri olan Cabaret Voltair adında bir kafe işletir. Bir süre gazetecilik de yapan Ball’ın eserleri şunlardır: Alman Aydınlarının Eleştirisi (1919) ve Zamandan Kaçış (1927). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Yaşarken yayınlanmış kitaplarının sayısı yedidir.
Bütün eserlerini Almanca kaleme alan Kafka, modernist yazarlardandır.
Eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı işlediği suç ve özgürlük gibi temalar ele alınmıştır.
Tanınmış eserleri Dava, Şato ve Dönüşüm’dür.

Yukarıdakilerden hangileri Franz Kafka ile ilgili doğru bilgi içermektedir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Franz Kafka (1883-1924); Prag’da Hermann ve Julie Kafka’nın altı çocuğunun en büyüğü olarak dünyaya gelir. Küçük yaşta yazmaya başlayan Kafka’nın yazıları 1912 yılından itibaren yayımlanmaya başlamıştır. Yaşarken yayınlanmış kitaplarının sayısı yedidir. Ancak ölümünden sonra başka kitapları da vardır. Bunların arasında günlük, roman ve mektuplar vardır. Bütün eserlerini Almanca kaleme alan Kafka, modernist yazarlardandır. Eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı işlediği suç ve özgürlük gibi temalar ele alınmıştır. Tanınmış eserleri Dava, Şato ve Dönüşüm’dür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Die Brücke (Köprü) grubu ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yirminci yüzyılın manifestolu ilk ekspresyonist grubudur.

Eserleri arasında biçimsel bakımdan bir bütünlük bulunur.

Sanatta yenilik yapma amacı taşırlar.

Canlı renkleri anti-natüralist bir anlayışla ve serbest fırça darbeleriyle tuvale aktarmışlardır.

Akım, ahşap baskı sanatının yirminci yüzyılda yaygınlık kazanmasındaki temel etkenlerden biri olarak değerlendirilmiştir.

Açıklama:

Ernst Ludwig Kirchner, Erich Heckel, Karl Schmidt-Rotluff ve Fritz Bleyrden oluşan dört kişilik bir mimar grubunun 1905 yılında Almanya’nın Dresden şehrinde bir araya gelerek kurdukları ve dışavurumcu sayılan bir başka grup ise Die Brücke (Köprü)dür. Emil Nolde, Max Pechstein ve Otto Müller gibi isimlerin sonradan katıldığı bu grup, yirminci yüzyılın manifestolu ilk ekspresyonist grubudur. Alman dışavurumculuğunun öncüleri sayılan Die Brücke sanatçıları, 1913 yılına kadar birlikte sergiler açmış olmalarına rağmen, eserleri arasında biçimsel bakımdan bir bütünlük yoktur. Onların asıl misyonlarının sanatta yenilik yapmak olduğu anlaşılmaktadır. Grubun kendisine isim olarak seçtiği Köprü (Die Brücke) ismi ise Nietzsche’nin bir sözüyle ilgilidir. Onlar eski sanatla yeni sanat arasında bir köprü olmak istediklerini söylerler: Munch’tan ve Van Gogh’dan etkilenen, Fransız Fovistlerini tanıyan, Batılı kaynakların yanı sıra Afrika’nın ve Okyanusya’nın sanatına ilgi duyan Die Brücke sanatçıları, tıpkı Fovistler gibi canlı renkleri anti-natüralist bir anlayışla ve serbest fırça darbeleriyle tuvale aktarmışlardır. Die Brücke sanatçıları ayrıca, ahşap baskıya da yoğun bir ilgi duymuşlar, hatta Kirchner’in yazdığı Die Brücke Manifestosu ahşap baskı yoluyla çoğaltılmıştır. Akım, ahşap baskı sanatının yirminci yüzyılda yaygınlık kazanmasındaki temel etkenlerden biri olarak değerlendirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Aşağıdaki isimlerden hangisi Der Blaue Reiter (Mavi Süvari) grubu içinde yer alır?

Ernst Ludwig Kirchner

Erich Heckel

Wassily Kandinsky

Karl Schmidt-Rotluff

Fritz Bleyr

Açıklama:

Wassily Kandinsky, August Macke ve Franz Marc gibi isimler, Der Blaue Reiter (Mavi Süvari) grubunun üyeleri arasında yer alır. Her biri mimar olan Ernst Ludwig Kirchner, Erich Heckel, Karl Schmidt-Rotluff ve Fritz Bleyr ise 1905 yılında Almanya’nın Dresden şehrinde bir araya gelerek dışavurumcu Die Brücke (Köprü) grubunu kurmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi, empresyonist yazarlardan Marcel Proust'un bir yapıtıdır?

Geçmiş Zaman Peşinde

Orpheus’a Soneler

Illuminations

Sözsüz Romanlar

Usluluk

Açıklama:

Paul Verlaine - Zuhal Şiirleri, Güzel Şarkı, Şiir Sanatı, Sözsüz Romanlar ve Usluluk
Arthur Rimbaud - Esrik Gemi, Cehennemde Bir Mevsim, Illuminations
Rainer Maria Rilke - Auguste Rodin, Malte Laurids Brigge’nin Notları, Duino Ağıtları, Orpheus’a Soneler, Yaşam ve Şiirler, Erken Şiirler, Görüntüler Kitabı, Saatler Kitabı, Yeni Şiirler

Doğru Cevap: A

Soru 111

İlk defa Paris’te 1874 yılında fotoğrafçı Nadar’ın (1820-1910) stüdyosunda “Adsız Sanatçılar Birliği” adı altında bir araya gelen otuz sanatçının resmî Salon’a alternatif olarak düzenledikleri‑ adı geçen sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Empresyonizm

Sembolizm

Natüralizm

Realizm

Romantizm

Açıklama:

Bahsi geçen sanat akımı Empresyonizm’dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 112

“İzlenim: Gündoğumu” adlı eserin ressamı aşağıdakilerden hangisidir?

Picasso

Cezanne

Degas

Renoir

Monet

Açıklama:

“İzlenim: Gündoğumu” adlı eserin ressamı Claude Monet’tir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Determinizm

Pragmatizm

Pozitivizm

Realizm

Natüralizm

Açıklama:

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğreti Determinizm’dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 114

İkinci İmparatorluk Devrinde Bir Ailenin Tabi‑ ve İçtimai‑Tarihi adlı eserin yazarı‑ aşağıdakilerden hangisidir?

James Joyce

Emile Zola

Rimbaud

Franz Kafka

Max Jacob

Açıklama:

İkinci İmparatorluk Devrinde Bir Ailenin Tabi‑ ve İçtimai‑Tarihi adlı eserin yazarı Emile Zola’dır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Hiç anlamına gelen, 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerler‑ ve gerçekleri‑ reddeden felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir ?

Fütürizm

Sembolizm

Nihilizm

Pragmatizm

Kübizm

Açıklama:

Hiç anlamına gelen, 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerler ve gerçekleri reddeden felsefi akım Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

İzlenimci sanatçılar ilk bağımsız sergilerini hangi yıl açmışlardır?

1874

1855

1868

1882

1898

Açıklama:

İzlenimci sanatçılar ilk bağımsız sergilerini 1874 yılında açmışlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 117

19. Yüzyıl sonuna doğru, sembolizm ve empresyonizm‑arkasından, bu akımlara tepki‑olarak ortaya çıkan dışavurumculuk anlamına gelen akım aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm

Pop Art

Sürrealizm

Fovizm

Ekspresyonizm

Açıklama:

9. Yüzyıl sonuna doğru, sembolizm ve empresyonizm arkasından, bu akımlara tepki olarak ortaya çıkan dışavurumculuk anlamına gelen akım Ekspresyonizm’dir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Dışavurumcu ve primitif sanatın en tanınmış örneklerinden kabul edilen Avignonlu Kızlar adlı eserin ressamı aşağıdakilerden hangisidir?

P. Klee

Schiele

Van Gogh

Picasso

Munch

Açıklama:

Avignonlu Kızlar adlı eserin ressamı Picasso’dur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 119

Uyruk (1918), Yoksullar (1917) ve Kafa (1925)’dan oluşan İmparatorluk adlı üçlemesinde, otoriter devlet yapısının sonuçlarını anlatan ekspresyonist yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Heinrich Mann

Franz Kafka

Hugo Ball

Ernst Ludwig Krichner

James Joyce

Açıklama:

Uyruk (1918), Yoksullar (1917) ve Kafa (1925)’dan oluşan İmparatorluk adlı üçlemesinde, otoriter devlet yapısının sonuçlarını anlatan ekspresyonist yazar Heinrich Mann’dır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı ‑işlediği suç ve özgürlük gibi‑ temaları ele alan, tanınmış eserleri arasında‑ Dava, Şato ve Dönüşüm gibi eserlerin olduğu yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Arp Hans

Ernst Weiss

Hugo Ball

Heinrich Mann

Franz Kafka

Açıklama:

Eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı işlediği suç ve özgürlük gibi temaları ele alan, Dava, Şato ve Dönüşüm adlı eserlerin yazarı Franz Kafka’dır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Empresyonizmle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Fransa’da başlayıp o ülkeyle sınırlı kalmıştır.

Tabloların sergilendiği salonlarda başlayan bir harekettir

Akademik anlayışın bir yansımasıdır.

Diğer bir adı izlenimciliktir

Alexandre Cabanel ilk empresyonist sanatçıdır.

Açıklama:

Doğru seçenek D seçeneğinde verilmiştir. Çünkü Fransa’da başlamış olan bu hareket tüm Dünya’ya yayılmıştır. Tabloların sergilendiği salonlara alternatif bir hareket olarak ortaya çıkmıştır. Akademik anlayışa bir eleştiridir. Alexandre Cabanel akademik resimler çizen bir sanatçıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 122

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefi öğretiye ne denir?

Pragmatizm

Determinizm

Romantizm

Natüralizm

Sembolizm

Açıklama:

Doğru seçenek B şıkkıdır. Çünkü Pragmatizm faydacılık, romantizm gerçekler yerine duyguları ön planda tutan bir felsefi akım, ve natüralizm doğayı amaç edinen bir anlayıştır. Sembolizm ise simgelerle anlatmaya dayalı bir akımdır.

Doğru Cevap: B

Soru 123

Aşağıdaki belgelerden hangisi edebiyatta kullanılan vesikalardan biri sayılmaz?

Nüfus Cüzdanı

Evlilik Cüzdanı

Fotoğraf

Günlük

Bilimsel Makale

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir çünkü A,B,D, ve E şıklarındaki belgeler birer vesika niteliğindedir. Bilimsel makale zaten yayınlanmış olup ilgili alanda yaygın olarak bilinen gerçekleri ve fikirleri kapsar.

Doğru Cevap: E

Soru 124

Empresyonizmden önce Fransa’daki sanat ve düşünce ortamıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Empresyonizmin ortaya çıktığı senelerde Fransız klasik sanat geleneği etkisini yitirmiştir.

Klasik ve romantik sanatçılar idealist değildirler.

Gustave Courbet resmi otoriteyle çelişmeyen bir sanatçıdır.

Yeni resim anlayışı sıradan insanları ve gündelik hayatı yüceltir

Klasiklerle yeni resim anlayışlarının kökleri 8. yüzyıla kadar dayanır

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Çünkü Empresyonizmin ortaya çıktığı senelerde Fransız klasik sanat geleneği etkisini devam ettirmektedir. Klasik ve romantik sanatçılar idealisttirler. Gustave Courbet resmi otoriteyle çatışan bir ressamdır. Klasiklerle yeni resim anlayışlarının kökleri 18. Yüzyıla kadar dayanır.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Empresyonizm döneminde siyasal ve sosyal ortamla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Fransa’da doğduğu yıllarda liberaller hüküm sürmektedir

Bu yıllarda kapitalizm hızla kan kaybetmekteydi.

Gizemci ve idealist inançlar önemini kaybetmiştir.

İnsanların zevkleri hızla değişmeye başlamıştır.

Sanatta natüralizm ve realizm öne çıkmıştır.

Açıklama:

O yıllarda Fransa’da cumhuriyetçiler hüküm sürmekte kapitalizm de giderek ivme kazanmaktadır. Gizemci ve idealist inançlar önemini kaybetmiş sanatta estetik kaygılar yüzünden natüralizm ve realizm önemini kaybetmeye başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 126

Empresyonizmin doğuşu ile ilgili aşağı yargılardan hangisi doğrudur?

Birdenbire ortaya çıkıp aniden yok olmuştur.

Empresyonizm öncesi sanatçılar arasında açık hava ressamları da vardır.

Akademik ressamların desteğiyle ortaya çıkmıştır.

‘Başyapıt’ empresyonizmle ilgili yapılmış ilk tablodur.

Empresyonist sanatçılar sadece ressamlardan oluşmaktaydı.

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Çünkü bu akım birdenbire ortaya çıkıp yok olmamıştır. Açık hava ressamları empresyonistlere katılan bir sanatçı topluluğudur. Akademik ressamlara bir tepki olarak çıkmıştır. Başyapıt empresyonizmle ilgili yazılmış ilk kitaptır. Bu akımın etkisinde sadece ressamlar değil heykeltıraşlarda kalmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 127

Ekspresyonizmle ortaya çıkışla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir?

Kelime anlamı dışavurumculuk demektir.

Nietzsche bu akımı besleyen önemli fikir adamlarındandır.

Herkesin başkasının gözüyle yeni bir dünya yaratma çabasıdır.

Primitivizm de bir tür ekspresyonizm olarak algılanmaktadır.

Bu akımın en tanınmış örneği Picasso’nun Avignonlu Kızlar tablosudur.

Açıklama:

Doğru seçenek C seçeneğidir. Çünkü bu akım herkesin kendi gözüyle bir dünya yaratması çabasıdır. Diğer seçeneklerde tüm bilgiler doğru yargılar içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 128

Expresyonizmin ilkeleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Gerçek sadece bir tanedir.

Psikanaliz bir resim tekniğidir.

Bu akım Empresyonistin dışa baktığı gibi kendi içine bakmasıdır.

Toplum yararını gözetmekten çok sanat ve sanatçının çıkarlarını gözetir.

Arthur Rimbaud önemli ekspresyonistlerden biridir.

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir. Çünkü, gerçek iki tanedir biri fiziksel diğeri ise sezgisel gerçekliktir. Psikanaliz ekspresyonistlerin kullanabileceği bir psiko-analiz yöntemidir. Toplum çıkarı ön plandadır. Arthur Rimbaud bir empresyonisttir.

Doğru Cevap: C

Soru 129

Aşağıdaki sanatçı- eser eşleştirmelerinde hangisi doğrudur?

Heinrich Mann -Alexender Platz

Alfred Döblin-Profesör Umrat

James Joyce-Şato

Franz Kafka- Sürgünler

Ernst Weiss- Die Galerie

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir. Heinrich Mann- Profesör Umrat, Alfred Döblin-Alexender Platz, James Joyce-Sürgünler, Franz Kafka-Şato eşleşmesi doğru olan eşleşmedir.

Doğru Cevap: E

Soru 130

19. Yüzyılda edebiyat ve sanat akımları hangi sıralamayla ortaya çıkmıştır?

Romantizm, Realizm, Natüralizm, Sembolizm, Empresyonizm

Realizm, Empresyonizm, Romantizm, Naturalizm, Sembolizm

Romantizm, Naturalizm, Sembolizm, Realizm, Empresyonizm

Sembolizm, Empresyonizm, Natüralizm, Romantizm, Realizm

Realizm, Sembolizm, Romantizm, Natüralizm, Empresyonizm

Açıklama:

1840’lara kadar Romantizm, 1860’lara kadar Realizm, 1870’lerde Natüralizm, 1880’lerde Sembolizm ve daha sonrada Empresyonizm popüler oluyor. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 131

20. yüzyıl başında, maddeciliğin, rasyonalizmin ve sanayi sonrası toplum yapısının bunalttığı insanın bastırdığı acıların, yalnızlığın sanat yoluyla dışa vurumu akımına ne denir?

Ekspresyonizm

Empresyonizm

Pozitivizm

Determinizm

Pragmatizm

Açıklama:

Empresyonizm, 19. Yüzyılın ikinci yarısında Fransa’da başlayıp 20. Yüzyılın ilk çeyreğine kadar etkisini sürdüren ve dünyanın başka ülkelerine yayılan resim akımıdır. Pozitivizmin esasını beş duyu çapındaki gerçeklik teşkil eder. Determinizm, aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefi öğretidir. Pragmatizm ise faydacılık esasına dayalı felsefi öğretidir. Soruda bahsi geçen akım ise Ekspresyonizmdir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi empresyonist ressamlardan değildir?

Edouard Monet

Paul Cezanne

Auguste Renoir

Sisley

Ernst Ludwig Kirchner

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdr; çünkü Ernst Ludwig Kirchner Alman Ekspresyonizminin önemli örneklerini vermiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi ekspresyonistlerden biri değildir?

Heinrich Mann

Alfred Doblin

James Joyce

Franz Kafka

Auguste Renoir

Açıklama:

A, b, c, d şıkları ekspresyonist sanat akımında görülen sanatçılardır. Oysa Auguste Renoir empresyonist sanat akımına dahildir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 134

Aşağıdakilerden hangileri realizmin düşünsel temelini oluşturan akımlardır?

Pozitivizm, Rasyonalizm, Determinizm

Pozitivizm, Rasyonalizm, Pragmatizm

Rasyonalizm, Determinizm, Pragmatizm

Pragmatizm, Pozitivizm, Nihilizm

Nihilizm, Pozitivizm, Determinizm

Açıklama:

19. Yüzyıl başında bilhassa Almanya’da romantik felsefe ve onun etlisinde de romantik edebiyat popülerdi. 1840’lardan itibaren Fransa’da romantizmin yerini realizm almaya başlar. Aynı senelerde Avrupa’da en etkili düşünce akımı Pozitivizmdir. Nihayet 19. Yüzyılın başında Fransız ihtilalinin kaotik atmosferinde, hayal gücünü esas alan tabiattan alınan ilham çerçevesinde sanat eseri yaratmayı prensip edinen ve üstelik idealist felsefeye dayalı romantik akım doğar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi empresyonistlerin özelliklerinden biri değildir?

Resmin asıl konusunu ışık oluşturur

Açık havada resim yapma yöntemi söz konusudur

Her şey manzaraya dayanır

Gözler sadece görüşe çevrilir

Dış gerçeklikten ziyade iç gerçeklik önemlidir.

Açıklama:

E şıkkı hariç diğer şıklar empresyonistlerin özelliğidir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi ekspresyonistlerin özelliklerinden biridir?

Sanatın asıl görevi kendi iç dünyasını gözlemlemektir.

Bütünleyici renkler konusu benimsenir

Resimlerde atmosfere önem verilir

Her şey manzaraya dayanır

Resmin asıl konusunu ışık oluşturur.

Açıklama:

A şıkkı hariç diğerleri empresyonistlerin özelliğidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 137

“Kırda Kahvaltı” adlı tablo aşağıdakilerden hangisine aittir?

Edouard Manet

El Greco

Marcel Duchamp

Francis Goya

Pablo Picasso

Açıklama:

Bahsedilen tablo Edouard Manet’ye aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 138

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Zuhal şiirleri: Paul Verlaine

Geçmiş zaman peşinde: Marcel Proust

Yaşam ve Şiirler: Rainer Mari Rilke

Avignonlu kızlar: Velazquez

Mavi çıplak: Henri Matisse

Açıklama:

Avignonlu kızlar Pablo Picasso’ya aittir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi Pablo Picasso’ya ait ve dışavurumcu ve primitif sanatın en önemli örneklerinden biri olan tablodur?

Avignonlu kızlar

Çığlık

Mavi çıplak

Mavi süvari

Şemsiyeli kadın

Açıklama:

Çığlık, Edvard Munch’e, Mavi çıplak, Henri Matisse’ye, Şemsiyeli kadın, Monet’e, Mavi süvari ise Kandinsky’e aittir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 140

Esasını beş duyu çapındaki gerçekliğin teşkil ettiği akım aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivizm

Sembolizm

Natüralizm

Empresyonizm

Romantizm

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. Pozitivizm, rasyonalizm ve determinizm realizmin düşünsel temelini oluşturan akımlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 141

Faydacılık anlamındaki akım aşağıdakilerden hangisidir?

Determinizm

Pragmatizm

Rasyonalizm

Realizm

Sembolizm

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Pragmatizm faydacılık anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 142

Hangi akıma göre, dünya durağan değil, oluş halinde ve hareketli bir süreç içindedir?

Empresyonizm

Natüralizm

Pragmatizm

Determinizm

Sezgicilik

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. Natüralistlerin aksine Empresyonistler dünyayı sürekli oluşum ve değişim halinde olarak ele alırlar

Doğru Cevap: A

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi, 19.yy'da sanatta da zevklerin değişmesine neden olan etkenler arasında değildir?

Teknolojik gelişmeler

Üretimde artış

Konforun yaygınlaşması

Refah düzeyinin artması

İletişimin gelişmesi

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır. İletişimin zevklerin ve estetik anlayışın değişmesiyle ilgisi yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 144

Avangart sanatçıların yapıtlarının resmi Salon'da sergilenmemesi üzerine alternatif olarak düzenlenen sergi salonunun adı nedir?

Reddedilenler Salonu

Protesto Salonu

Alternatif Salon

Gayri resmi Salon

Atılanlar Salonu

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. 1863 yılında Salon’a başvurusu yapılan 3000 kadar yapıtın reddi sonucunda salon karşıtı bir protesto kampanyası başlamış, sonuç olarak o yıl ilk kez “Reddedilenler Salonu” adı altında resmi Salon’a alternatif bir sergi düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 145

Empresyonist ressamlar arasında başlangıçtaki ilkelerine sadık kalan tek isim aşağıdakilerden hangisidir?

Paul Cezanne

Sisley

Caillebotte

Renoir

Eduard Monet

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Empresyonist ressamlar arasında başlangıçtaki ilkelerine sadık kalan tek isim Sisley’dir. Onun resimlerinde suyun özel bir yeri vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 146

Modernitenin ürettiği toplumsal kuralların ve sanayileşmenin getirdiği tekdüze hayatın arasına sıkışmış bi‑reyin iç dünyasını teşhir etmeye dayanan ekspresyonizm, nerede doğmuştur?

Paris

Berlin

Roma

Viyana

Barselona

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Ekspresyonizm, 1911 yılında, Berlin’de dönemin avangart sanatını destekleyen galerilerde doğmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 147

Eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı işlediği suç ve özgürlük gibi temalar ele alan ekspresyonist yazar kimdir?

Henrich Mann

Alfred Döblin

Franz Kafka

Ernst Weiss

James Joyce

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır. Bütün eserlerini Almanca kaleme alan Kafka, ekspresyonist yazarlardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 148

Ekspresyonist sanatkârlara göre sanatçının asıl görevi nedir?

Kendi iç dünyasını gözetlemek

Çevreyi iyi gözlemlemek

İnsanların ruh halini araştırmak

Toplumu gözlemlemek

Doğayı gözlemlemek

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. Ekspresyonist sanatkârlara göre sanatçının asıl görevi kendi iç dünyasını gözetlemektir.

Doğru Cevap: A

Soru 149

Die Brücke (Köprü) Manifetosu’nun Ekspresyonist yazarı kimdir?

Arp Hans

Ernst Ludwig Kirchner

Ernst Weiss

Eugene Gladstone O’Neill

Hugo Ball

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Krichner, sokakları konu alan resimleriyle Alman empresyonizminin önemli örneklerini vermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 150

Realist ve natüralistlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gerçekliğin aktarılmasında akla uygunluğa önem vermişlerdir.

Dış gerçekliği önemsememişlerdir.

Dış gerçekliğin insan bilincindeki izdüşümünü yansıtmayı amaçlamışlardır.

Gerçekliğe beş duyu ile ulaşılamayacağını savunmuşlardır.

İnsanın iç dünyasına yönelmişlerdir.

Açıklama:

Realist ve natüralistler, gerçekliğin aktarılmasında akla uygunluğa önem vermişlerdir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 151

Sanat tarihindeki akımların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir.

natüralizm-realizm-sembolizm-empresyonizm

realizm-natüralizm-sembolizm-empresyonizm

empresyonizm-natüralizm-sembolizm-realizm

empresyonizm-sembolizm-natüralizm-realizm

realizm-natüralizm-empresyonizm-sembolizm

Açıklama:

Sanat tarihindeki akımların kronolojik sırası realizm-natüralizm-sembolizm-empresyonizm şeklindedir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 152

Freud’un psikoloji çalışmaları sonucu ortaya çıkan sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

realizm

natüralizm

sembolizm

empresyonizm

ekspresyonizm

Açıklama:

Freud’un psikoloji çalışmaları sonucu ortaya çıkan sanat akımı ekspresyonizmdir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 153

Aşağıdaki ressamlardan hangisi diğerlerinden farklı türde eserler vermiştir?

Monet

Renoir

Degas

Cabanel

Cezanne

Açıklama:

Alexandre Cabanel’in resimleri dönemin egemen sanat anlayışını yansıtırken, diğer ressamların resimleri akademik resme birer karşı duruş niteliğindedir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 154

Aşağıdaki akımlardan hangisi kendisinden sonraki dönemlerde yetişen sanatkarların yaşam biçimi ve dünya algısını etkilemiştir?

natüralizm

romantizm x

sembolizm

empresyonizm

ekspresyonizm

Açıklama:

Romantizm, natüralizmin arkasından sembolizm ve empresyonizmin etkisinde yetişen sanatkarların yaşam biçimi ve dünya algısını etkilemiştir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 155

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefi öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

pragmatizm

dogmatizm

determinizm

natüralizm

realizm

Açıklama:

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefi öğreti determinizmdir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 156

Aşağıdakilerden hangisi donuk değil, hareket halindeki bir dünyayı resmetmiştir?

empresyonistler

ekspresyonistler

natüralistler

realistler

deterministler

Açıklama:

Empresyonistler, donuk değil, hareket halindeki bir dünyayı resmetmiştir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 157

Kent hayatına sanatkâr gözüyle bakma geleneğini ilk başlatan ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Delacroix

Constable

Courbet

Seurat

Manet

Açıklama:

Kent hayatına sanatkâr gözüyle bakma geleneğini ilk başlatan ressam Manet’tir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 158

İzlenimcilerle ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisine ulaşılamaz?

Yaşama karşı küçümseyici bir tavır takınmışlardır.

Hazcı duyumculuğu ön planda tutmuşlardır.

Resimde estetiği geri plana itmişlerdir.

Çoğu zaman yüksek üslubun temsilcisi olmuşlardır.

Kendi çağlarının entelektüel sorunlarıyla ilgilenmemişlerdir.

Açıklama:

İzlenimciler, resimde estetiği ön planda tutmuşlardır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 159

Empresyonistlerin özellikleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Doğayı gözlemleyerek bilhassa gölge bölgelerinin ışıktan yoksun olmadığını fark ederek, gölgenin içerdiği ışığı resmetmişlerdir.

İzlenimciler zamanla yerel renk diye bir şey olduğunu anlamışlardır.

Resimlerinde realiteye özel önem vermişlerdir.

İzlenimciler bütünleyici renkler konusunu önemsememişlerdir.

On dokuzuncu yüzyılda başlayan biçimi bozma yöntemini terk etmişlerdir.

Açıklama:

Empresyonistler, doğayı gözlemleyerek bilhassa gölge bölgelerinin ışıktan yoksun olmadığını fark ederek, gölgenin içerdiği ışığı resmetmişlerdir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 160

Aklı ve akılcılığı önemseyen, gerçekliği sadece beş duyu aracılığıyla elde edilebilecek veriler düzeyinde kabul eden pozitivizmin yerini on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, sezgicilik alırken, realizmin ve natüralizmin yerini de __________ ve _________ alır.
Yukarıda verilen boşlukları aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde doldurur?

determinizm - empresyonizm

determinizm - sembolizm

empresyonizm - sembolizm

empresyonizm - natüralizm

natüralizm - determinizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 161

Yirminci yüzyıl başında, maddeciliğin, rasyonalizmin ve sanayi sonrası toplum yapısının bunalttığı insanın, bastırdığı acılarının, yalnızlığının sanat yoluyla dışavurumu olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Determinizm

Ekspresyonizm

Empresyonizm

Pozitivizm

Sembolizm

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 162

Platoncu bir yaklaşımla varlığın aynen aktarılmasının imkânsızlığını gören ve varlığı bir ide olarak aktarmak gerektiğini öne sürenler hangi akımın savunucularıdır?

Sembolistler

Pragmatistler

Natüralistler

Empresyonistler

Ekspresyonistler

Açıklama:

Platoncu bir yaklaşımla varlığın aynen aktarılmasının imkânsızlığını görenler ve varlığı bir ide olarak aktarmak gerektiğini savunanlar empresyonistlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 163

I. Teknolojik gelişmeler
II. Üretim artışı
III. Konforun yayılma hızı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri toplumsal sınıflar arasında sanatsal zevk değişmesine sebep olan maddelerdendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

İnsanlık tarihinin teknolojik üretim bakımından en hızlı yüzyılı olan on dokuzuncu yüzyıldaki değişim, öte yandan sanatta da zevk değişikliğini zorunlu kılar. Her şeyin değiştiği bir atmosferde sanat şekillerinin değişmemesi düşünülemez. Üstelik teknolojik gelişmeler, üretim artışı, konforun yayılma hızı, toplumsal sınıflar arasında doğal olarak zevk değişmesine sebep olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 164

Empresyonistlerin dağılma sürecinin de başladığı anlamına gelen Empresyonist ressamlar arasında farklar hangi yıllardan itibaren belirginleşmeye başlamıştır?

1850

1860

1870

1880

1890

Açıklama:

Empresyonist ressamlar arasında farklar, 1880’li yıllardan itibaren belirginleşmeye başlar. Bu durum aynı zamanda empresyonistlerin dağılma sürecinin de başladığı anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 165

Genelden özele, örnekten bireye, soyuttan somuta göre ilerleyen ________ üslubu ile empresyonizmin üslubu yer yer birbirine benzediğinden, çoğu zaman ayırmak zordur. İzlenimcilik aslında __________ mantıksal sonucudur.
Yukarıdaki boşlukları dolduracak kavram aşağıdakilerden hangisidir?

determinizmin

natüralizmin

pozitivizmin

rasyonalizmin

sembolizmin

Açıklama:

Genelden özele, örnekten bireye, soyuttan somuta göre ilerleyen natüralizmin üslubu ile empresyonizmin üslubu yer yer birbirine benzediğinden, çoğu zaman ayırmak zordur. İzlenimcilik aslında natüralizmin mantıksal sonucudur.

Doğru Cevap: B

Soru 166

I. Paul Verlaine
II. Marcel Proust
III. Franz Kafka
Verilenlerden hangisi ya da hangileri empresyonistlerdendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Paul Verlaine, Marcel Proust empresyonistlerdendir. Franz Kafka ekspresyonisttir.

Doğru Cevap: C

Soru 167

Görüntüler Kitabı, Duino Ağıtları ve Saatler Kitabı gibi eserlerin sahibi olan empresyonist aşağıdakilerden hangisidir?

Alfred Döblin

Ernst Weiss

James Joyce

Paul Verlaine

Rainer Maria Rilke

Açıklama:

Görüntüler Kitabı, Duino Ağıtları ve Saatler Kitabı gibi eserlerin sahibi olan empresyonist Rainer Maria Rilke'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 168

I. Die Brücke
II. Der Blaue Reiter
III. Fovizm
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ekspresyonizmin doğduğu senelerde Fransa’da ve Almanya’da sanatçılar arasında oluşan gruplaşmalara örnek gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Ekspresyonizmin doğduğu senelerde Fransa’da ve Almanya’da sanatçılar arasında “Fovizm”, Almanya’da “Die Brücke” (Köprü) ve “Der Blaue Reiter” (Mavi Binici) gibi gruplaşmalar vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 169

Mavi Melek, Uyruk, Yoksullar gibi eserlerin sahibi ekspresyonist aşağıdakilerden hangisidir?

Arp Hans

Franz Kafka

Heinrich Mann

Hugo Ball

James Joyce

Açıklama:

Mavi Melek, Uyruk, Yoksullar gibi eserlerin sahibi ekspresyonist Heinrich Mann'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 170

“İzlenim: Gündoğumu” başlıklı resmi yapan ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Claude Monet

Pierre Auguste Renoir

Edgar Degas

Camille Pissarro

Paul Cezanne

Açıklama:

“İzlenim: Gündoğumu” başlıklı resim Claude Monet’nin bir eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 171

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivizm

Pragmatizm

Determinizm

Epikürcü

Nihilizm

Açıklama:

Determinizm: Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğretidir.

Doğru Cevap: C

Soru 172

1850’li yıllarda Fransa’nın ekonomik, siyasal, toplumsal ve kültürel özelliklerine ilişkin verilerle dolu olan “Sanatçının Atölyesi: Gerçek Bir Alegori” adlı tablonun ressamı aşağıdakilerden hangisidir?

Claude Monet

Edouard Manet

Paul Gauguin

Edvard Munch

Gustave Courbet

Açıklama:

Yeni resim anlayışının savunmasını realist ressam Gustave Courbet (1819-1877) 1850 yılında kaleme aldığı “Gerçekçilik Manifestosu” adlı yazısıyla yapar. Gustave Courbet, bu dönemde yaşanan akademik-avangard çekişmesinin adeta simge ismidir. Onun “Sanatçının Atölyesi: Gerçek Bir Alegori” adlı tablosu söz konusu manifestoda savunulan görüşleri yansıtır. Çünkü “Sanatçının Atölyesi: Gerçek Bir Alegori” adlı tablo, 1850’li yıllarda Fransa’nın ekonomik, siyasal, toplumsal ve kültürel özelliklerine ilişkin verilerle doludur.

Doğru Cevap: E

Soru 173

9. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonalizm

Pozitivizm

Determinizm

Nihilizm

Pragmatizm

Açıklama:

Nihilizm: Latince nihil yani hiç anlamındaki kelimeden türetilen nihilizm 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 174

Edouard Manet’nin “Kırda Kahvaltı” (1863) resmi hangi Salonda sergilenmiştir?

Resmi Salon

Reddedilenler Salonu

Bağımsızlar Salonu

Sonbahar Salonu

Alternatif Salon

Açıklama:

1863 yılında Salon’a başvurusu yapılan 3000 kadar yapıtın reddi sonucunda salon karşıtı bir protesto kampanyası başlamış, sonuç olarak o yıl ilk kez “Reddedilenler Salonu” adı altında resmi Salon’a alternatif bir sergi düzenlenmiştir. Edouard Manet’nin “Kırda Kahvaltı” (1863) resmi “Reddedilenler Salonu'nda” sergilenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 175

Yüksek aristokrasiden gelen izlenimci ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Toulouse-Lautrec

Gustave Courbet

Alfred Sisley

Claude Monet

Gustave Caillebotte

Açıklama:

Toulouse-Lautrec ise yüksek aristokrasiden gelmedir.

Doğru Cevap: A

Soru 176

İzlenimcilik sonrası hangi ressam “Noktacılık” (Pointillisme) adı verilen teknikle resimler yapmıştır?

Michel Eugene Chevreul

Vasiliy Kandinskiy

Paul Klee

Eugene Delacroix

Georges Seurat

Açıklama:

İzlenimcilik sonrası ressamlardan Georges Seurat’nın (1859-1891) “Noktacılık” (Pointillisme) adı verilen teknikle yaptığı resimler, optik ve renk alanındaki bilimsel çalışmaların adeta birer görsel karşılığıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 177

Aşağıdakilerden hangisi ekspresyonizmin özelliklerinden biridir?

Tabiat manzaralarına önem verilir

Maddenin değişkenliği içinde onu nasıl algıladıklarına vurgu yapılır

İnsanın iç dünyasının mümkün olduğunca dışavurumunu esas alınır

Dış gözleme ve bakışın niteliğine önem verilir

Prizmatik renkler kullanma tekniğiyle açık havada resim yaparlar

Açıklama:

Ekspresyonizm kelimesinin anlamı dışavurumculuk demektir. Onlar empresyonistleri tabiat manzaralarına verdikleri önem bakımından yüzeysel bularak eleştirmişlerdir. Oysa sanatçı insanın acılarını anlatmalıdır. O yüzden empresyonizmin dış gözleme ve bakışın niteliğine önem veren anlayışına karşılık ekspresyonizm insanın iç dünyasının mümkün olduğunca dışavurumunu esas alır. Ekspresyonizm, 1911 yılında, Berlin’de dönemin avangard sanatını destekleyen galerilerde doğmuştur. Modernitenin ürettiği toplumsal kuralların ve sanayileşmenin getirdiği tek düze hayatın arasına sıkışmış bireyin iç dünyasını teşhir etmeye dayanan ekspresyonizm, aslında insanın her eyleminin bir çeşit dışavurum olduğu tezinden hareket eder.

Doğru Cevap: C

Soru 178

“Mavi Çıplak” adlı esrinde tümüyle biçim bozmacı bir tavır içinde akademik çıplak geleneğini yerle bir eden bir biçim ve renk deneyselliği sergileyen ressam kimdir?

Paul Klee

Oskar Kokoschka

Egon Schiele

Henri Matisse

Vincent van Gogh

Açıklama:

Henri Matisse “Mavi Çıplak”ta tümüyle biçim bozmacı bir tavır içinde akademik çıplak geleneğini yerle bir eden bir biçim ve renk deneyselliği sergilemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 179

Aşağıdakilerden hangisi eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı işlediği suç ve özgürlük gibi temaları ele alan, Dava, Şato ve Dönüşüm gibi eserlerin yazarı olan bir ekspresyonisttir?

Alfred Döblin

Franz Kafka

James Joyce

Ernst Weis

Hugo Ball

Açıklama:

Franz Kafka (1883-1924): Bütün eserlerini Almanca kaleme alan Kafka, modernist yazarlardandır. Eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı işlediği suç ve özgürlük gibi temalar ele alınmıştır. Tanınmış eserleri Dava, Şato ve Dönüşüm’dür.

Doğru Cevap: B

Soru 180

1789 Fransız ihtilalinin sonuçlarından sadece Fransa değil hemen hemen bütün Avrupa etkilenir. Aristokrasinin yerini ......., monarşinin yerini de ........... almıştır. Yukarıdaki boş yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir.

Burjuva-Saltanat

İşçi-Cumhuriyet

İşçi-Saltanat

Burjuva-Cumhuriyet

Avam-Saltanat

Açıklama:

1789 Fransız ihtilalinin sonuçlarından sadece Fransa değil hemen hemen bütün Avrupa etkilenir. Aristokrasinin yerini burjuva, monarşinin yerini de cumhuriyet alımıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 181

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Fransa’da başlayıp, yirminci yüzyılın ilk çeyreğine kadar etkisini sürdüren ve dünyanın başka ülkelerine de yayılan resim akımı aşağıdakilerden hangisidir.

Ekspresyonizm

Empresyonizm

Realizm

Sürrealizm

Natüralizm

Açıklama:

Empresyonizm on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Fransa’da başlayıp, yirminci yüzyılın ilk çeyreğine kadar etkisini sürdüren ve dünyanın başka ülkelerine de yayılan resim akımına verilen addır. Türkçede intiba/izlenim anlamına gelen empresyon ilk defa Paris’te 1874 yılında fotoğrafçı Nadar’ın (1820-1910) stüdyosunda “Adsız Sanatçılar Birliği” adı altında bir araya gelen otuz sanatçının resmî Salon’a alternatif olarak düzenledikleri sergide geçer. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 182

Pozitivizm
Rasyonalizm
Determinizm
Sosyalizm

Yukarıda verilenlerden hangileri realizmin düşünsel temelini oluşturan akımlar arasında yer almaktadır.

I ve II

II ve II

I, II ve III

II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Pozitivizm, rasyonalizm ve determinizm realizmin düşünsel temelini oluşturan akımlardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 183

Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğreti olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir.

Determinizm

Rasyonalizm

Pozitivizm

Realizm

Sembolizm

Açıklama:

Determinizm: Aynı koşullarda aynı nedenlerin aynı sonuçları doğuracağı esasına dayalı felsefî öğretidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 184

Edebiyatta kullanılan nüfus cüzdanı, evlilik cüzdanı, fotoğraf, günlükler, mektuplar gibi belgelerin genel adı nedir.

Form

Dilekçe

Matbu

Yazı

Vesika

Açıklama:

Vesika: Belge. Edebiyatta kullanılan vesikalardan bazıları şunlardır: nüfus cüzdanı, evlilik cüzdanı, fotoğraf, günlükler, mektuplar vb. genel adıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 185

İnsanlık tarihinin teknolojik üretim bakımından en hızlı yüzyılı aşağıdakilerden hangisidir.

16.yy

17.yy

18.yy

19.yy

20.yy

Açıklama:

İnsanlık tarihinin teknolojik üretim bakımından en hızlı yüzyılı olan on dokuzuncu yüzyıldaki bu değişim, öte yandan sanatta da zevk değişikliğini zorunlu kılar. Her şeyin değiştiği bir atmosferde sanat şekillerinin değişmemesi düşünülemez. Üstelik teknolojik gelişmeler, üretim artışı, konforun yayılma hızı, toplumsal sınıflar arasında doğal olarak zevk değişmesine sebep olmuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 186

19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adıdır. şeklinde tanımlana akım aşağıdakilerden hangisidir.

Pozitivizm

Sembolizm

Determinizm

Realizm

Nihilizim

Açıklama:

Nihilizm: Latince nihil yani hiç anlamındaki kelimeden türetilen nihilizm 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 187

Kendisini epikürcü olarak tanımlayan bir kişinin aşağıda verilernlerden hangisi yaşam amaçları içerisinde yer almaz?

Haz

Mutluluk

Olumsuzluk

Neşe

Sevgi

Açıklama:

Epikürcü: Hazzın, mutluluğun, neşenin olduğu hayatı amaçlayan kişidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 188

On dokuzuncu yüzyıl sonuna doğru, sembolizm ve empresyonizmin arkasından, bu akımlara tepki olarak ortaya çıkan akım aşağıdakilerden hangisidir.

Realizm

Ekspresyonizm

Determinizm

Rasyonalizm

Apokaliptik

Açıklama:

Sanat ve edebiyat hareketleri/akımları genellikle birbirine tepki olarak doğmuştur. Nitekim on dokuzuncu yüzyıl sonuna doğru, sembolizm ve empresyonizmin arkasından, bu akımlara tepki olarak ekspresyonizm akımı doğar. Ekspresyonizm kelimesinin anlamı dışavurumculuk demektir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 189

Apokaliptik tarzı benimsemiş bir sanatçının eserlerinde hangisi olması beklenmez?

Açıklık

Anlaşılmazlık

Karanlık

Kapalılık

Belirsizlik

Açıklama:

Apokaliptik: Anlaşılmaz, kapalı, karanlık (söz veya yazı). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 190

Dış gerçekliğin insan bilincindeki izdüşümünü, bireysel görüntüsünü vermeyi amaçlayan akım aşağıdakilerden hangisidir?

Romantizm

Realizm

Natüralizm

Sembolizm

Empresyonizm

Açıklama:

Resimde ve edebiyatta sadece dış gerçekliği mümkün olduğunca aktarmaya çalışan realistlerin ve natüralistlerin yerini, dış gerçekliğin insan bilincindeki izdüşümünü, bireysel görüntüsünü vermeyi amaçlayan empresyonizm alır.

Doğru Cevap: E

Soru 191

Aşağıdakilerden romanlardan hangisi Emile Zola'nın kendi hayal gücünden ziyade arşiv vesikalarından faydalandığı bir yapıttır?

Bir Delinin Hatıra Defteri

Çanlar Kimin İçin Çalıyor

Gecenin Sonuna Yolculuk

İkinci İmparatorluk Devrinde Bir Ailenin Tabii ve İçtimai Tarihi

Vilette Geçmişin Gölgesinde

Açıklama:

Roman Emile Zola’nın İkinci İmparatorluk Devrinde Bir Ailenin Tabii ve İçtimai Tarihi adlı eserinde olduğu gibi bir çeşit tarih kitabına döner. Emile Zola söz konusu romanı yazarken kendi hayal gücünden ziyade arşiv vesikalarından faydalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 192

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Fransız romantik sanat geleneğine öncülük etmiştir?

Eugene Delacroix

Edouard Manet

Claude Monet

Edgar Degas

Francisco Goya

Açıklama:

Eugene Delacroix’nın (1798-1863) öncülük ettiği Fransız romantik sanat geleneği, devrin en çok beğenilen sanat anlayışıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 193

19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Romantizm

Dadaizm

Egzistansiyalizm

Nihilizm

Kübism

Açıklama:

Nihilizm: Latince nihil yani hiç anlamındaki kelimeden türetilen nihilizm 19. Yüzyılda ortaya çıkmış, var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden felsefenin adıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 194

Brancusi’ye göre “modern heykelin başlangıç noktası” olan Rodin eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Düşünen Adam

Öpücük

Balzac

Cehennem Kapıları

Kale Kent Soyluları

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 195

"Anlaşılmaz, kapalı, karanlık (söz veya yazı)" anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Alegorik

Apatetik

Apokaliptik

Antipatik

Analojik

Açıklama:

Apokaliptik: Anlaşılmaz, kapalı, karanlık (söz veya yazı).

Doğru Cevap: C

Soru 196

Ernst Ludwig Kirchner, Erich Heckel, Karl Schmidt-Rotluff ve Fritz Bleyr'den oluşan dört kişilik bir mimar grubunun 1905 yılında Almanya’nın Dresden şehrinde bir araya gelerek kurdukları ve dışavurumcu sayılan grubun adı aşağıdakilerden hangisidir?

Köprü

Fovlar

Mavi Binici

Fütüristler

Avangardlar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 197

Ekspresyonizmle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ekspresyonizmde dış gerçeklikten ziyade iç gerçeklik önemlidir.

Ekspresyonist sanatkârlara göre sanatçının asıl görevi kendi iç dünyasını gözlemlemektir.

Daha çok psikolojik analizi gerektiren iç gözlem sonucunda, bireyin iç halleri diyebileceğimiz tespitler, ekspresyonist anlayışın prensipleri doğrultusunda tuvale ya da dile dökülür.

Ekspresyonistlerin soyutlamacı tavrı onları, sosyolojik ve bireysel gerçeklere yaklaştırmıştır.

Sanatçı duygularının dışsal sebeplerini bir yana bırakarak hissettiklerini, somut olgulardan bağımsız olarak kavramsallaştırır.

Açıklama:

Ekspresyonistlerin soyutlamacı tavrı onları, sosyolojik ve bireysel gerçeklerden uzaklaştırmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 198

Tanınmış eserleri arasında "Dava, Şato ve Dönüşüm"ün bulunduğu ünlü ekspresyonist yazar aşağıdakilerden hangisidir?

James Joyce

Franz Kafka

Alfred Döblin

Ernst Weiss

Hugo Ball

Açıklama:

Bütün eserlerini Almanca kaleme alan Kafka, modernist yazarlardandır. Eserlerinde yabancılaşma başta olmak üzere, insanın kendine karşı işlediği suç ve özgürlük gibi temalar ele alınmıştır. Tanınmış eserleri Dava, Şato ve Dönüşüm’dür.

Doğru Cevap: B

Soru 199

Uyruk (1918), Yoksullar (1917) ve Kafa (1925)’dan oluşan İmparatorluk adlı üçlemesinde, otoriter devlet yapısının sonuçlarını anlatan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Heinrich Mann

Paul Verlaine

Rainer Maria Rilke

Marcel Proust

Arp Hans

Açıklama:

Heinrich Mann Uyruk (1918), Yoksullar (1917) ve Kafa (1925)’dan oluşan İmparatorluk adlı üçlemesinde, otoriter devlet yapısının sonuçlarını anlatır.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Kübizm akımının adı Braque'ın "L'estaque'da Evler" adlı tablosu hakkındaki bir değerlendirmeden gelir. Buradaki evler için "kübik" ifadesini kullanan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Pablo Picasso

Henri Matisse

Guillaume Apollinaire

Paul Valery

Claude Monet

Açıklama:

Akımın adı ressam Henri Matisse (1869-1954)’in Braque’ın kübik şekillerden oluşan bir ev resmini (L’Estaque’ta Evler) alaya almak için sarf ettiği “kübik” nitelendirmesinden gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Doğayı deforme etmek

Doğayı olduğu gibi yansıtmak

Taklitten uzaklaşmak

Geleneksel sanata karşı çıkmak

Hayalgücüne yönelmek

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 3

Picasso'ya ait olan ve kübik yeni üslubun asıl müjdecisi sayılan eser aşağıdakilerden hangisidir?

L'Estaque'da Evler

Mandolinli Kız

Ayçiçekleri

Avignonlu Kızlar

Yıkananlar

Açıklama:

Kübik yeni üslubun asıl müjdecisi ise her ne kadar tam anlamıyla kübist olmasa da Picasso’nun 1907’de yaptığı “Avignon’lu Kızlar”ıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Kübizmin Analitik Dönemi hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Biçimlerin parçalanıp, çözümlenmesi esastır.

Dik açılı ve düz çizgili düzenlemeler tercih edilir.

Resmin bazı kısımları heykeli andırır

Birçok görünüm karmaşık biçimde iç içe verilir.

Parlak ve kontrast renklere yer verilir.

Açıklama:

Yapıtta öncelikle biçimlerin yapısına önem verildiğinden, izleyicinin dikkatini bu yapıdan uzaklaştırmamak için renk kullanımı basitleştirilmiş, taba, kahverengi, gri, krem, yeşil ya da mavinin tonları yeğlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

I. Sözdiziminin bozulması
II. Parçalanmış bir evreni hareket noktası yapmak
III. Kolaj
IV. Kaligramlar ve aralıklarla şiiri resme yaklaştırma
V. Akla ve mantığa uygunluk
Yukarıdakilerden hangileri kübist şiirin özelliklerindendir?

I,II

I,II,III

I,II,III,IV

I,II,III,IV,V

I,II,III,V

Açıklama:

Kübist resimde akıl ve mantığın reddi esastır. Diğer maddeler ise akımın özelliklerindendir.
C

Doğru Cevap: C

Soru 6

Tzara'nın 1918-Dada Manifestosu’nda "Dada" kelimesine verdiği anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Tahta at

Küp

Anne

Masa

Hiçbir şey

Açıklama:

DADANIN HİÇBİR ANLAMI YOKTUR
"Eğer işe yaramaz ise ve zamanımızı anlamı olmayan bir sözcükle kaybetmek istemiyorsak… Bu tür kişilerin kafasında dolaşan ilk düşünce bakteriyolojik bir düzendedir: en azından etimolojik, tarihî veya psikolojik kökenini bulmaktır. Krou zencilerinin kutsal bir ineğin kuyruğuna DADA adını verdiklerini gazetelerden biliyoruz. DADA, İtalya’nın bazı yörelerinde ise küp ve anne anlamına geliyor. Rusça’da ve Romence’de tahta at, sütanne, çifte doğrulama demek DADA" (1918 Dada Manifestosu)
Bu alıntıdan da anlaşılacağı gibi dada rastlantısaldır, herhangi bir anlamı yoktur. Birçok farklı anlama gelebilir, amaç anlamsızlıktır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Francis Picabia “Bugünün Ressamı-Yamyam Manifestosu"-1920) adlı şiirinde dadayı şöyle tanımlar:
Umutlarınız gibidir o: hiçbir şey.
Cennetiniz gibi: hiçbir şey.
İdolleriniz gibi: hiçbir şey.
Politikacılarınız gibi: hiçbir şey.
Sanatçılarınız gibi: hiçbir şey.
Dininiz gibi: hiçbir şey.
Bu şiire göre sanatçının dadaya nasıl bir anlam verdiği söylenebilir?

Hiçlik olması ve nihilizmi

Geleneğe karşı olması

Din karşıtı olması

İdollere karşı olması

İlerici olması

Açıklama:

Burada Dadanın nihilist tutumu ve hiçliği ifade edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

İlk dadaist metinlerden biri olarak kabul edilen “Bay Antipyrine’in Gökyüzündeki İlk Serüveni (1916)” başlıklı metne göre dadanın temel amacı nedir?

Yıkmak

Sanatta devrim

Değerlerin reformu

Yeni bir dünya önerisi sunmak

Yeni bir şiir kurmak

Açıklama:

Metin birbirinden bağımsızmış gibi duran bir sürü fikrin birbiri ardınca sıralanması gibi görünür ama bütünden çıkarılan şey şudur ki tüm değerlerle alay edilmektedir. İnsanlığın içinde kendini de küçümseyen ve “hiç” gören bu tuhaf ses, yıkmak ve yerine bir değer üretmek değil, sadece yıkmak ister.

Doğru Cevap: A

Soru 9

I. Şiirde organik bütünlük
II. Fonetik şiir
III. Yansıma seslerin kullanılması
IV. Kelimeleri yeni anlamlarla kullanma
V. Biçimsizliği biçime dönüştürme
Yukarıdaki maddelerden hangileri dadaist şiirin özellikleridir?

I,II,III

I,II,IV,V

II,III,IV

II,III,IV,V

I,II,III,IV,V

Açıklama:

Dadaist şiirde organik bütünlük ve tema bütünlüğü aranmaz, hatta bunlardan özellikle kaçınılır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Dadaizmin temsilcileri arasında yer almaz?

Aragon

Eluard

Ball

Tzara

Verlaine

Açıklama:

Sembolist bir şair olan Verlaine hariç diğer isimler Dadaizm akımı içinde yer almışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdaki isimlerden hangisi kübizm akımının öncülerindendir?

Georges Braque

Tristan Tzara

Richard Hülsenbeck

Jean Arp

Marcel Janco

Açıklama:

Kübizm, 1907-1914 yılları arasında Paris’in sanat çevrelerinde önce resim sanatında ortaya çıkmış, ardından şiire ve başta mimari olmak üzere sanatın diğer kollarına yansımıştır. 20. Yüzyılın resim sahasındaki en önemli akımlarından biridir. Öncülüğünü İspanyol ressam Pablo Picasso (1881-1973) ve Fransız ressam Georges Braque (1882-1963) yapar.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kübizm akımı ilk hangi sanat dalında görülmüştür?

Edebiyat

Heykel

Şiir

Resim

Müzik

Açıklama:

Kübik resim, resmin yüzeyinde derinliksiz ve iki boyutlu imgeler yaratmayı amaçlar. Doğanın ve eşyanın yapısını bozarak onları keskin hatlı geometrik şekiller olarak sunar. Bu bakımdan perspektif, hacimlendirme ışık-gölge uyumu gibi geleneksel tekniklere karşıdır. Geleneksel sanatın doğayı olduğu gibi yansıtma (taklit) çabası da söz konusu değildir. Aksine doğa deforme edilir. Elbette yine malzeme doğadır ama doğa, parçalara ayrılmış ve her parça geometrik şekillerle yeniden yorumlanmış ve son olarak tekrar bir araya getirilmiştir. Bu bakımdan resimde yer alan her öge, ayrı bir kimlikle karşımıza çıkar. Alımlayıcı tarafından nesnelerin hem ayrı ayrı hem de resmin bütününde yarattığı kompozisyonun fark edilmesi sağlanır

Doğru Cevap: D

Soru 13

Kübizm akımına öncülük eden sanatçılar kimlerdir?

Pablo Picasso- Georges Braque

Tristan Tzara-Andre Breton

Andre Salmon-Andre Breton

Louis Vauxcelles- Max Jacob

Modigliani- Monet

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Kübist akım için geçerli değildir?

Geometrik keskin hatlı şekiller kulanılır

Doğadan olduğu gibi esinlenilir

Nesnenin yapısını bozar

Geleneksel teknikler kullanılmaz

İmgeler iki boyutludur

Açıklama:

Doğanın ve eşyanın yapısını bozarak onları keskin hatlı geometrik şekiller olarak sunar. Bu bakımdan perspektif, hacimlendirme ışık-gölge uyumu gibi geleneksel tekniklere karşıdır. Geleneksel sanatın doğayı olduğu gibi yansıtma (taklit) çabası da söz konusu değildir. Aksine doğa deforme edilir. Elbette yine malzeme doğadır ama doğa, parçalara ayrılmış ve her parça geometrik şekillerle yeniden yorumlanmış ve son olarak tekrar bir araya getirilmiştir. Bu bakımdan resimde yer alan her öge, ayrı bir kimlikle karşımıza çıkar. Alımlayıcı tarafından nesnelerin hem ayrı ayrı hem de resmin bütününde yarattığı kompozisyonun fark edilmesi sağlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Dadaist şiirin genel özelliklerinden değildir?

Biçimsizliği biçime dönüştürmek

“Fonetik şiir” algısı

Sürekli aynı kelimenin tekrarı

Alaylı, ironik bir söylem yaratmak

Doğa ile ilgili kelimeler kullanmak

Açıklama:

Şimdi Dadaist şiirin özelliklerini maddeler hâlinde belirleyelim: 1. Dadaist şiiri diğer şiirlerden ayıran en belirgin özelliklerin başında “Fonetik şiir” algısı gelir. Hugo Ball’la gelişen bu şiir soyuttur ve alışılmış şiir fonetiğine karşı algıyı değiştirir. Dada şiirinin çıkardığı ses aşina bir ses değildir. Örneğin “Karawane” şiirine “Jolifanto bambla o falli bambla” diye başlayan Ball, boru seslerini ve fil kervanının hareketlerini canlandırmak ister. 2. Her türlü geleneksel şiir biçimini ortadan kaldırmak ve o güne kadar denenmemiş yeni biçimler geliştirmek: hatta biçimsizlik. Biçimsizliği biçime dönüştürmek, 3. Sürekli aynı kelimenin tekrarı, sadece tek harfin dağınık biçimde rastgele sayfayı kaplaması, “HAHAHAHAHA….rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr” vb. yansıma seslerin ya da harflerin kullanılması gibi biçim deformasyonları yapmak, 4. Şaşırtmayı amaçladıkları için imgeleri çoğunlukla birbiriyle bağlantısız kavramlardan seçmek, bunun için serbest çağrışımlardan yararlanmak ve saçma sözlere yönelmek, 5. Kelimeleri sözlüksel ya da sembolik anlamlarının tamamen dışında bambaşka anlamlarda kullanmak, 6. Organik bir tema bütünlüğü aramamak ve anlamdan uzaklaşmak, 7. Alaylı, ironik bir söylem yaratmak, 8. Cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmaktır

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi kübist şiirin genel özelliklerinden biridir?

Şair, dış dünyadan aldığı kavram ve nesneleri tek bir algı içine toplamaya çalışır

Şiirde bütüncül bir evren hareket noktası olarak alınır

Alışılmış çağrışımları yan yana getirerek hareket ve olayları yeniden canlandırır

Cümlenin anlamsal ve göstergesel ögeleri korunur

İnsanların konuşmaları, reklam sloganları, reçeteler gibi metinler düz yazıda kullanılır

Açıklama:

Kübist Şiirin Özellikleri 1. Dış Dünyanın Gözlemlenmesi: (3. Düzey) Kübizm esasen bir resim sanatı olduğu için dış dünyanın gözlemlenmesi ve en ufak ayrıntının bile kaçırılmaması çok önemlidir. Apollinaire’e göre şair doğadaki hiçbir hareketi küçümsemez. Kalabalıklar, yıldız kümeleri, okyanuslar, uluslar gibi en geniş ve çapraşık sistemler içinde olduğu kadar, bir cebi karıştıran el, sürtülerek yanan bir kibrit, hayvan sesleri, yağmurdan sonra bahçelerin kokusu, ocakta meydana gelen bir alev gibi, görünüşte en basit olayların içinde bir buluş peşindedir (Göker, 1982, 92). Gözlem aşamasından üretim aşamasına geçildiğinde şair, dış dünyadan aldığı kavram ve nesneleri tek bir algı içine toplamaya çalışır. Parçalardan bütün oluşturulacaktır. 2. Şiir Diliyle Resim Yapma: Kübizm nasıl algısal bütünü parçalar ve bu dağılmış ögelere garip, alışılmadık bir görünüm verirse, yeni şiir de parçalanmış bir evreni kendisine hareket noktası olarak alır. Ressamların çizgi ve renklerle yaptıklarını şairler kaligramlarla, metinlerdeki aralarla denge sağlayarak yapmaya çalışır (İnal, 1991, 154-155). Bir resim oluşturulur. Buradaki disiplinler arası ilişki aslında sembolistlerin şiirle musiki yapmaya çalışmasına benzer. Kübist şiirin resimle ilişkisi onu doğal olarak resmin görselliğini yakalama çabasına itmiştir. Şiir metninin kübist olup olmadığı onu kâğıt üzerinde görmekle daha iyi anlaşılır. Bu şiir dikey ya da yatay eksende sözcüklerin geometrik dizilişleriyle; çapraz, simetrik düzenlenişleriyle bir somut görüntü oluşturur. “Algılanan ya da tasarlanan her şeye bir biçim verilir ve böylece de usun uçsuz bucaksız fantazyaları içerisinde görsel olan gerçekleştirilir… Kübist şiir non-figuratif bir resmin geometrik yapısı gibi özgür sözcük ve biçimlerden bir bütün oluşturur (İnal, 1991, 158). Örneğin Blaise Cendrars şiiri hareketin cesur ve yepyeni yöntemlerle söze dökülmesi ve birçok izlenimin aynı anda, imge, duygu, çağrışım ve şaşırtıcı teknikleri içeren karmaşık bir doku içinde, düzensiz ve aksak bir ritimle iletilmesi olarak görür. 3. Aklın ve Mantığın Reddi: “Kübistler olaylara, objelere anlam verirken, sanat için senteze varırken, aklın araya girmesini kabul etmezler. Onlara göre, şiir akla ve mantığa dayanmamalıdır (Göker, 1982, 93). Akıl ve mantık duyguları da hayalleri de sınırlayıcı ve denetleyicidir. Akıl devreye girdiği zaman sanatsal yaratımın resim özelinde düşünürsek taklitten, natürmorttan öteye geçmesi imkânsızdır. Oysa dikkat edilirse klasizm sonrası hızla gelişen akımlar çoklukla akla karşı tavır almışlardır. Çünkü akıl düzendir, normaldir, onaylanandır. Dadaizm gibi başkaldırı tavrıyla ortaya çıkmış marjinal bir akımla sırt sırta gelişen kübizmin aklın içinde kalarak “başka olma” ihtimali yoktur. Dadaizm de sürrealizm de aklı öteleyerek başkalaşmıştır. Bunun için kübist şairler aklın baskısından, müdahalesinden kurtulmaya çalışır.Apollinaire’e göre söylenmemiş ve görülmemiş olanı söylemek konusunda dış dünya ile iç dünyayı birleştiren akıl değil hayal gücüdür. Kübist şair bu güç yardımıyla fikir ve imaj çağrışımlarını cesur, çarpıcı bir şekilde sunabilir. Alışılmamış çağrışımları yan yana getirerek hareket ve olayları yeniden canlandırır. “En zengin, en az bilinen, genişliği sonsuz olan alan hayal etme olduğuna göre, yeni zevkler arayanlara hayalde canlandırılan çok büyük sonsuzlukları belirleyenlere özellikle şair adının verilmiş olmasında şaşılacak bir şey yoktur” (Göker, 1982, 93). 4. Söz Dizimin Bozulması ve Sözcüklerin Parçalanması: Sadece kübist şiir için değil fütürizm, dadaizm, sürrealizm gibi bu dönemin akımlarının hepsinde dil bilgisel kuralların olabildiğince bozulduğu görülür. Geleneksel şiir yapısında cümle büyük ölçüde dizede tamamlanır. Günlük konuşma dilinde anlamın cümlede tamamlanması gibi. Kübistlerse cümlenin anlamsal ve göstergesel ögelerini parçalarlar. Böylelikle yerleşik biçimin yarattığı kanıksanmış güzellik anlayışını da bozmuş olurlar. Sözdizimi bozulduğu ve sözcükler bambaşka bir düzende metne yerleştirildiği için bu defa kendileri başka bir biçim güzelliği elde etmiş olurlar. Sözcükler de sözlükteki birincil ya da ikincil anlamlarının çok uzağında bazen de dışında kullanılır. Dil bilgisel kuralları önemsememelerine örnek olarak Apollinaire’in şu sözleri gösterilebilir: “Şiirde noktalama şart değildir. Şiir noktalamaya muhtaç değildir. O, kendi kendisine yeter. Virgüllere, noktalara, soru ve ünlem işaretlerine ne lüzum var? İyi bir şair şiirine ahenk verebildi mi yeter. Biz çirkini arıyoruz… En bayağı gerçekler de en üstünleri kadar beğenilebilir” (Karaalioğlu, 1965, 123). 5. Kolaj: Kübist ressamlar gazete parçaları, kibrit kutuları gibi materyalleri rastgele ya da düzenli bir şekilde resim içine montajlayarak bir yeni görüntü oluşturur. Buna benzer bir yapıda kübist şiir de insanların konuşmaları, reklam sloganları, reçeteler gibi metinleri şiir içinde kullanır. Dadaizmin de uyguladığı bu yöntemi Tzara çok kullanacaktır. Örnek için Dadaizm bölümüne bakabilirsiniz. Kübizm öncelikle bir resim akımı olduğu için edebiyattaki yansıması kısa soluklu olmuş ve diğer akımlara göre kısır kalmıştır. Kübist anlayış içinde şiir yazan şairler, sanat hayatları boyunca bu akım dâhilinde eser vermez. Bu bakımdan kübizmin temsilcilerini diğer akımların içinde de görebiliriz. Yine de bu yönde şiirler yazmış şairleri yakından tanımak gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Dadaist şiirin özelliklerindendir?

Şiir Diliyle Resim Yapma

Aklın ve Mantığın Reddi

Söz Dizimin Bozulması

Cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmak

Kolaj kullanmak

Açıklama:

DADAİST ŞİİRİN GENEL ÖZELLİKLERİ Manifestonun içeriğinden kısaca bahsettikten sonra dadaist sanatın neler yaptığını belirlemeye başlayabiliriz. Dadaizm her şeyden önce sınırları yıkan ve özgürlüğe koşan bir “zihniyet değişimi”dir. Sanata da karşı olduklarını düşünürsek sanatsal boyutun ikinci planda kaldığını unutmamalıyız. Uygulama alanında yeni bir estetik yapı getirme amacı olmasa da özellikle şiir sahasında birtakım yenileşmelere yol açtığı gerçeğini de yadsıyamayız. Şimdi Dadaist şiirin özelliklerini maddeler hâlinde belirleyelim: 1. Dadaist şiiri diğer şiirlerden ayıran en belirgin özelliklerin başında “Fonetik şiir” algısı gelir. Hugo Ball’la gelişen bu şiir soyuttur ve alışılmış şiir fonetiğine karşı algıyı değiştirir. Dada şiirinin çıkardığı ses aşina bir ses değildir. Örneğin “Karawane” şiirine “Jolifanto bambla o falli bambla” diye başlayan Ball, boru seslerini ve fil kervanının hareketlerini canlandırmak ister. 2. Her türlü geleneksel şiir biçimini ortadan kaldırmak ve o güne kadar denenmemiş yeni biçimler geliştirmek: hatta biçimsizlik. Biçimsizliği biçime dönüştürmek, 3. Sürekli aynı kelimenin tekrarı, sadece tek harfin dağınık biçimde rastgele sayfayı kaplaması, “HAHAHAHAHA….rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr” vb. yansıma seslerin ya da harflerin kullanılması gibi biçim deformasyonları yapmak, 4. Şaşırtmayı amaçladıkları için imgeleri çoğunlukla birbiriyle bağlantısız kavramlardan seçmek, bunun için serbest çağrışımlardan yararlanmak ve saçma sözlere yönelmek, 5. Kelimeleri sözlüksel ya da sembolik anlamlarının tamamen dışında bambaşka anlamlarda kullanmak, 6. Organik bir tema bütünlüğü aramamak ve anlamdan uzaklaşmak, 7. Alaylı, ironik bir söylem yaratmak, 8. Cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmaktır

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Dadaizmle ilgili geçerli değildir?
I-Şiir dışında başka bir sanat dalına yansımamıştır
II-Berlin, Köln, Paris, Zürih, New York, gibi şehirlerde eş zamanlı olarak ortaya çıkmıştır
III-Nihilist ve yıkıcı bir akımdır
IV-Kurucusu Tristan Tzara’dır
V-Savaş karşıtı gençler tarafından kurulur

III

Açıklama:

Sürrealizm ünitesi ve diğer bazı ünitelerin girişlerinde de akımların ortaya çıkışını hazırlayan toplumsal ve kültürel bağlam ortaya konduğu için burada bunları yeniden aktarmaya gerek yok. Ancak şunu hatırlamakta fayda var ki dadaizmi yaratan şey, her şeyden önce o günün toplumsal ve siyasi ortamıdır. Dada dünyayı mevcut duruma getiren toplumsal, siyasi, kültürel, sanatsal ne varsa yıkmaya çalışır. Anarşist bir ruh taşır. Geleneksel olan, geçmişten gelenlerin yanında çağdaş olandan bile kopuşu ifade eder. Nesneleri ve görüntüleri bozar, saptırır, gülünç duruma düşürür. Bunlardan başka yapmak istedikleri ve yaptıkları pek çok şeyi manifestolarla ortaya koymuşlardır. Şimdi bu manifestolara bakalım.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Almanya'daki Dada hareketinin öncülerindendir?

Andre Salmon

Max Müller

Johannes Baargeld

Andre Breton

Apollinaire

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi kübist bir sanatçı olarak öne çıkar?

Marcel Duchamp

Pablo Picasso

Jean Arp

Kurt Schwitters

Tristan Tzara

Açıklama:

Picasso, kübist bir sanatçıdır. Diğer şıklarda verilenler ise kübizm akımı içinde yer almazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi dadaist şiirin özelliklerindendir?
I-Geleneksel biçimler kullanılır
II-Alaylı, bir söylem kullanılır
III-Bilinçaltı gerçek kabul edilir
IV-Doğa betimlemeleri yapılır
V-Didaktizm esas alınır

III

Açıklama:

1. Dadaist şiiri diğer şiirlerden ayıran en belirgin özelliklerin başında “Fonetik şiir” algısı gelir. Hugo Ball’la gelişen bu şiir soyuttur ve alışılmış şiir fonetiğine karşı algıyı değiştirir. Dada şiirinin çıkardığı ses aşina bir ses değildir. Örneğin “Karawane” şiirine “Jolifanto bambla o falli bambla” diye başlayan Ball, boru seslerini ve fil kervanının hareketlerini canlandırmak ister. 2. Her türlü geleneksel şiir biçimini ortadan kaldırmak ve o güne kadar denenmemiş yeni biçimler geliştirmek: hatta biçimsizlik. Biçimsizliği biçime dönüştürmek, 3. Sürekli aynı kelimenin tekrarı, sadece tek harfin dağınık biçimde rastgele sayfayı kaplaması, “HAHAHAHAHA….rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr” vb. yansıma seslerin ya da harflerin kullanılması gibi biçim deformasyonları yapmak, 4. Şaşırtmayı amaçladıkları için imgeleri çoğunlukla birbiriyle bağlantısız kavramlardan seçmek, bunun için serbest çağrışımlardan yararlanmak ve saçma sözlere yönelmek, 5. Kelimeleri sözlüksel ya da sembolik anlamlarının tamamen dışında bambaşka anlamlarda kullanmak, 6. Organik bir tema bütünlüğü aramamak ve anlamdan uzaklaşmak, 7. Alaylı, ironik bir söylem yaratmak, 8. Cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Edebiyat alanında Rus Fütürizmi akımının öncülüğünü kim yapmıştır?

Viladimir Mayakovski

Fernand Léger

Henri Le Fauconnier

Alexandre Archipenko

Guillaume Apollinaire

Açıklama:

Edebiyat alanında Rus Fütürizmi akımının öncülüğünü Viladimir Mayakovski (1893-1939) yapmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Sanatta "orfizm" terimini kim ortaya atmıştır?

Paul Fort

Max Jacob

Guillaumme Apollinaire

Jean Cocteau

Amedeo Modigliani

Açıklama:

Sanatta "orfizm" terimini Guillaumme Apollinaire ortaya atmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aziz Matorel (1909) ve Yüce Özveri (1929) isimli eserler hangi yazara aittir?

Jean Cocteau

Raymond Radiguet

Blaise Cendrars

Andre Salmon

Max Jacob

Açıklama:

Aziz Matorel (1909) ve Yüce Özveri (1929) isimli eserler Max Jacob tarafından yazılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi dadaizmin eş zamanlı olarak ortaya çıktığı şehirlerden biri değildir?

Zürih

Roma

New York

Berlin

Köln

Açıklama:

Dadaizm Berlin, Köln, Paris, Zürih, New York, gibi şehirlerde eş zamanlı olarak nihilist ve yıkıcı bir akım olarak ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Cabaret Voltaire'i savaş karşıtı gençleri, aydınları, sanatçıları bir araya getirmek üzere açan yazar kimdir?

Hugo Ball

Tristan Tzara

Marcel Janco

Arthur Rimbaud

Marcel Duchamp

Açıklama:

Cabaret Voltaire'i savaş karşıtı gençleri, aydınları, sanatçıları bir araya getirmek üzere açan yazar Hugo Ball'dur.

Doğru Cevap: A

Soru 27

I. Tristan Tzara
II. Louis Aragon
III. Philippe Soupoult
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dadacı şairlerdendir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Verilen şairlerin hepsi dadacıdır, bazıları daha sonra başka akımlar içinde de eserler vermişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

1918 tarihli Dada Manifestosu'nu kim yazmıştır?

Man Ray

Francis Picabia

Richard Huelsenbeck

Tristan Tzara

Jean Arp

Açıklama:

1918 tarihli Dada Manifestosu'nu Tristan Tzara yazmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi dadacı şiirin özelliklerinden biridir?

Ressamların çizgi ve renklerle yaptıklarını şairler kaligramlarla, metinlerdeki aralarla denge sağlayarak yapmaya çalışırlar.

Dadacı şiir dikey ya da yatay eksende sözcüklerin geometrik dizilişleriyle; çapraz, simetrik düzenlenişleriyle bir somut görüntü oluşturur.

Dadacı şiir şaşırtmayı amaçladığı için imgeleri çoğunlukla birbiriyle bağlantısız kavramlardan seçer, bunun için serbest çağrışımlardan yararlanır ve saçma sözlere yönelir.

Dadacı şiirin dadacı olup olmadığı onu kâğıt üzerinde görmekle daha iyi anlaşılır.

Dadacı şiir, organik bir tema bütünlüğü arar ve anlamdan uzaklaşmaz.

Açıklama:

Dadacı şiir şaşırtmayı amaçladığı için imgeleri çoğunlukla birbiriyle bağlantısız kavramlardan seçer, bunun için serbest çağrışımlardan yararlanır ve saçma sözlere yönelir. Diğer seçeneklerde verilenlerden bazıları kübist şiirin özellikleridir. E seçeneğinde ise dadacı şiirin bir özelliğinin tam tersi verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

1922’de yayımlanan “İnek Manifestosu” kim tarafından yazılmıştır?

Jean Arp

Marcel Duchamp

Man Ray

Hugo Ball

Kurt Schwitters

Açıklama:

İnek Manifestosu, Kurt Schwitters tarafından yazılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

İlk kez “kübik” nitelendirmesini kullanarak Kübizm akımının adını bulmuş olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Georges Braque

Louis Vauxcelles

Guillaume Apollinaire

Henri Matisse

Andre Salmon

Açıklama:

Akımın adı ressam Henri Matisse (1869-1954)’in Braque’ın kübik şekillerden oluşan bir ev resmini (L’Estaque’ta Evler) alaya almak için sarf ettiği “kübik” nitelendirmesinden gelir. Sonra eleştirmen Louis Vauxcelles (1870-1943)’in de kelimeyi bu manada kullanması yaygınlaşmasına ve genel kabul görmesini sağlar. Guillaume Apollinaire (1880-1918) bu terimi “Kübist” olarak düzeltir. Kelimenin kökeni Fransızcada geometrik bir şeklin adı olan “cube”dur.

Doğru Cevap: D

Soru 32

İlk kübik resmi ortaya koymuş olan Georges Braque'ın üslubunu hangi ressamdan aldığı bilinir?

Pablo Picasso

Paul Cézanne

Henri Matisse

Paul Gauguin

Claude Monet

Açıklama:

Bu resim anlayışının Georges Braque’a empresyonizm ile kübizm arasında bir köprü olan ve modern sanatın mimarı olarak tanımlanan Paul Cézanne (1839-1906)’dan miras kaldığına dair sanat tarihçilerinin ortak bir görüşü vardır. Cézanne’ın doğadaki her şeyin geometrik bir şekille yansıtılabileceği düşüncesi ile kübizmin ilk evresini etkilediği bilinir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Picasso'nun Avignonlu Kızlar adlı eseri hangi açıdan devrim yaratan özelliktedir?

Kırmızı, sarı gibi renkleri ön plana çıkarması

Üç boyutlu nesneleri iki boyutlu yüzey üzerinde gösterebilmesi

Kadın ve insan yüzlerinin asitmetrik bir şekilde betimlenmesi

İlkel (primitif) sanattan esinlenmesi

Estetik güzelliğin kalıplarını yıkması

Açıklama:

Temsilî olmasına karşın betimlemeci olmayan, geometrik ve stilize bir sadeliğe ulaşan bu tür nesnelerde kendi aradığı çıkış yolunu bulan Picasso, zaman zaman bu tür nesneleri betimlemeye kalkışsa da özünde primitif sanatçıya özgü olduğu varsayımına dayanan saf ve dürtüsel bir üretim sürecine öykünmüştür. Avignonlu Kızlar’ın devrim yaratan özelliği, üç boyutlu nesneleri iki boyutlu yüzey üzerinde gösterebilmenin yeni bir yolunu önermeye başlamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

I. Dik açılı ve düz çizgili düzenlemeler tercih edilir.
II. Renk kullanımları aşağı seviyeye çekilmiştir.
III. Yapıtlarda biçimlerin bireşimi önem kazanır.
IV. Sık sık kolaj yöntemine başvurulur.
Kübizmin Analitik (çözümsel) dönemi ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I ve II

II ve VI

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Kübizm iki evrede değerlendirilir: Analitik ve Sentetik Dönemler. 1910-12 arası Kübizmin analitik (çözümsel) evresidir. Biçimlerin parçalanıp, çözümlenmesi esastır. Dik açılı ve düz çizgili düzenlemeler tercih edilir. Picasso’nun “Mandolinli Kız” tablosunda olduğu gibi resmin bazı kısımları heykeli andırır. Alımlayıcıyı şaşırtmak ve onu biçime yöneltmek esas olduğu için renk kullanımları aşağı seviyeye çekilmiştir. Yapıtta öncelikle biçimlerin yapısına önem verildiğinden, izleyicinin dikkatini bu yapıdan uzaklaştırmamak için renk kullanımı basitleştirilmiş, taba, kahverengi, gri, krem, yeşil ya da mavinin tonları yeğlenmiştir. Tek renkliliğe yaklaşan bu tutum nesnenin birçok görünümünü birden, karmaşık bir düzen içinde vermeye de uygun düşer; üst üste bindirilen saydam ve saydam olmayan renk alanları resmin gerilerinde kalmak yerine yüzeyine çıkar gibi görünür. Resmin ortasında küçük ve sıkışık olan biçimler, tuvalin kenarlarına doğru büyüyüp serbestleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Kübist şiirin özelliklerinden değildir?

Dış dünyanın gözlemlenmesi ve en ufak ayrıntının bile kaçırılmaması çok önemlidir.

Parçalanmış bir evreni kendisine hareket noktası olarak alır.

Şiir akla ve mantığa dayanmamalıdır.

Cümlenin anlamsal ve göstergesel ögeleri parçalanır.

Alaylı, ironik bir söylem yaratılır.

Açıklama:

Kübist Şiirin Özellikleri:
1. Dış Dünyanın Gözlemlenmesi
2. Şiir Diliyle Resim Yapma
3. Aklın ve Mantığın Reddi
4. Söz Dizimin Bozulması ve Sözcüklerin Parçalanması
5. Kolaj

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdaki şiirlerden hangisi Max Jacob'a aittir?

Zar Kutusu

İnsan Sesi

İki Başlı Kartal

New York’ta Paskalya

Transsibirya’nın ve Fransalı Küçük Jeanne’ın Öyküsü

Açıklama:

Max Jacob önemli şiirlerini sürrealizm içinde kaleme almıştır. Zar Kutusu (1917), Merkez Laboratuvarı (1921), Genç Bir Şaire Öğütler (1945) bunlardan birkaçıdır.
İnsan Sesi (1940) ve İki Başlı Kartal (1949) Jean Cocteau'ya, “New York’ta Paskalya” (1912) ve “Transsibirya’nın ve Fransalı Küçük Jeanne’ın Öyküsü” ise Blaise Cendrars'a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

1918'de Dada Manifestosu'nu yazan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Hugo Ball

Marcel Duchamp

Tristan Tzara

Arthur Rimbaud

Jules Laforgue

Açıklama:

Dada, adını, akımın öncüsü olacak Romen asıllı Fransız şair Tristan Tzara (1896-1963)’nın Larousse sözlüğünü rastgele açıp bulduğu “dada” kelimesinden alır. Fransızca “tahta at” anlamına gelmektedir. 1918-Dada Manifestosu’nda Tzara kelime ile ilgili şunları söyler:
DADANIN HİÇBİR ANLAMI YOKTUR
Eğer işe yaramaz ise ve zamanımızı anlamı olmayan bir sözcükle kaybetmek istemiyorsak... Bu tür kişilerin kafasında dolaşan ilk düşünce bakteriyolojik bir düzendedir: en azından etimolojik, tarihî veya psikolojik kökenini bulmaktır. Krou zencilerinin kutsal bir ineğin kuyruğuna DADA adını verdiklerini gazetelerden biliyoruz. DADA, İtalya’nın bazı yörelerinde ise küp ve anne anlamına geliyor. Rusça’da ve Romence’de tahta at, sütanne, çifte doğrulama demek DADA (1918 Dada Manifestosu)

Doğru Cevap: C

Soru 38

Dadaizmin Berlin'de siyasal bir nitelik kazanmasını sağlayan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Otto Scahmalhausen

Richard Hülsenbeck

Johannes Beader

Raoul Housmann

Alfred Stieglitz

Açıklama:

Nazi baskısından dolayı adını sonradan Charles Hulbeck olarak değiştirip Amerika’ya gidecek olan Zürih grubu içindeki Richard Hülsenbeck dadaizmin Berlin’de siyasal bir nitelik kazanmasını sağlar. Raoul Housmann (1886-1971), Johannes Beader (1875-1955), Otto Scahmalhausen (1890-1958) ve Herzfelde kardeşler ve daha pek çok sanatçı yükselen Alman milliyetçiliğine karşı bir cehpe alırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 39

I. “Dada bizim için hiç önemli değildir” diye başlar.
II. Kendisine kadar sanatın basmakalıp biçimler içinde insanları uyuttuğunu düşünür.
III. Burjuva ideolojisine karşıdır.
IV. Bütünden çıkarılan şey şudur ki tüm değerlerle alay edilmektedir.
Bay Antipyrine’in Manifestosu ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, II, III

I, II, IV

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

İlk dadaist metinlerden biri olarak kabul edilen “Bay Antipyrine’in Gökyüzündeki İlk Serüveni (1916)” başlıklı metin, “DADA şiddetimizdir bizim” diye başlar. Metin birbirinden bağımsızmış gibi duran bir sürü fikrin birbiri ardınca sıralanması gibi görünür ama bü- tünden çıkarılan şey şudur ki tüm değerlerle alay edilmektedir
Dada aynı zamanda burjuva ideolojisine de karşıdır. Kendisini “Dada ne çılgınlıktır, ne bilgelik, ne de ironi, bana bak, kibar burjuva” diye nitelerken burjuvaya sesleniyor oluşu onu muhatap ve karşısına alması ile ilgilidir.
Kendisine kadar sanatın basmakalıp biçimler içinde insanları uyuttuğunu düşünür. “Çocuklar sonu uyaklı biten sözcükleri toplarlar sonra ağlarlardı ve bağırarak şiir okurlardı.” Sözleriyle sanatın yeknesaklığına ve değişmez yapısının insanları tek tipleştirdiğine işaret eder.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Dadaist şiirin özelliklerinden değildir?

Cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmak

Organik bir tema bütünlüğü aramamak ve anlamdan uzaklaşmak

İmgeleri çoğunlukla birbiriyle bağlantısız kavramlardan seçmek

Yansıma seslerin ya da harflerin kullanılması gibi biçim deformasyonları yapmak

Dış dünyadan alınan kavram ve nesneleri tek bir algı içine toplamak

Açıklama:

1. Dadaist şiiri diğer şiirlerden ayıran en belirgin özelliklerin başında “Fonetik şiir” algısı gelir. Hugo Ball’la gelişen bu şiir soyuttur ve alışılmış şiir fonetiğine karşı algıyı değiştirir. Dada şiirinin çıkardığı ses aşina bir ses değildir.
2. Her türlü geleneksel şiir biçimini ortadan kaldırmak ve o güne kadar denenmemiş yeni biçimler geliştirmek: hatta biçimsizlik. Biçimsizliği biçime dönüştürmek,
3. Sürekli aynı kelimenin tekrarı, sadece tek harfin dağınık biçimde rastgele sayfayı kaplaması, “HAHAHAHAHA....rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr” vb. yansıma seslerin ya da harflerin kullanılması gibi biçim deformasyonları yapmak,
4. Şaşırtmayı amaçladıkları için imgeleri çoğunlukla birbiriyle bağlantısız kavramlardan seçmek, bunun için serbest çağrışımlardan yararlanmak ve saçma sözlere yönelmek,
5. Kelimeleri sözlüksel ya da sembolik anlamlarının tamamen dışında bambaşka an- lamlarda kullanmak,
6. Organik bir tema bütünlüğü aramamak ve anlamdan uzaklaşmak,
7. Alaylı, ironik bir söylem yaratmak,
8. Cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

1907-1914 yılları arasında Paris’in sanat çevrelerinde önce resim sanatında ortaya çıkmış, ardından şiire ve başta mimari olmak üzere sanatın diğer kollarına yansımıştır. 20. yüzyılın resim sahasındaki en önemli akımlarından biridir. Öncülüğünü İspanyol ressam Pablo Picasso (1881-1973) ve Fransız ressam Georges Braque (1882-1963) yapar.
Yukarıda sözü edilen akım hangisidir?

Realizm

Fütürizm

Kübizm

Sürrealizm

Dadaizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 42

Öncülüğünü İspanyol ressam Pablo Picasso ve Fransız ressam Georges Braque yaptığı akım aşağıdakilerden hangisidir?

Sürrealizm

Realizm

Fütürizm

Dadaizm

Kübizm

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi dadaizm, fütürizm, sürrealizm gibi diğer avangard akımlarının içinde de yer alan, kübizmi şiire uygulayan şairler arasında yer almaz?

Guillaume Apollinaire

Max Jacob

Andre Salmon

Blaise Cendrars

Raoul Housmann

Açıklama:

Geleneksel kuralları uygulamadan da resim yapılabileceğinin kanıtı olarak kübizm,
yerleşik görsel teknikleri ortadan kaldıran ve köklü değişiklikler yapan yıkıcı bir akım olarak
diğer sanatlar için de bir yol açıcı olmuş, geleneği yıkmak isteyen ve kendine yeni bir
damar arayan şiiri de etkilemiştir. Başta Guillaume Apollinaire, Max Jacob (1876-1944),
Andre Salmon (1881-1969), Blaise Cendrars (1867-1961) , Pierre Reverdy (1889-1960) olmak
üzere dönemin dadaizm, fütürizm, sürrealizm gibi diğer avangard akımlarının içinde
de yer alan şairler, kübizmi şiire uygulamıştır.
Raoul Housmann

Doğru Cevap: E

Soru 44

Picasso tarafından yapılan “Avignon’lu Kızlar” adlı eser hangi resimden ilham alınarak yapılmıştır?

Yıkananlar

L’Estaque’ta Evler

Koltukta Oturan Çıplak

Horta’da Fabrika

Mandolinli Kız

Açıklama:

Kübik yeni üslubun asıl müjdecisi ise her ne kadar tam anlamıyla kübist olmasa da
Picasso’nun 1907’de yaptığı “Avignon’lu Kızlar”ıdır. Bundan önce, Picasso zaten henüz yirmili
yaşlarındayken 1906’dan itibaren aralarında kendi portrelerinin de olduğu resimlerde
figürlerini birer heykel gibi ele almaya başlamıştır. Bu resme de ilham kaynağı olarak
Cézanne’ın “Yıkananlar” resmi gösterilir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Kübizmle ilgili ilk kuramsal yayın aşağıdakilerden hangisidir?

Kozmos-Kaos-Kübizm

Kübist Ressamlar

Kübizm Üzerine

Sanat Üzerine Düşünceler

Kübizmin Yükselişi

Açıklama:

Jean Metzinger (1883-1956) ve Albert Gleizes (1881-1953)’in 1912 tarihli Kübizm
Üzerine adlı çalışmaları kübizmle ilgili ilk kuramsal yayın olarak kabul edilir.
Kübizm Üzerine

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi kübist şiirin özelliklerinden biri değildir?

Dış Dünyanın Gözlemlenmesi

Şiir Diliyle Resim Yapma

Aklın ve Mantığın Reddi

Söz Dizimin Düzgün Olması

Kolaj

Açıklama:

Kübist Şiirin Özellikleri

Dış Dünyanın Gözlemlenmesi

Şiir Diliyle Resim Yapma

Aklın ve Mantığın Reddi

Söz Dizimin Bozulması ve Sözcüklerin Parçalanması

Kolaj

Söz Dizimin Düzgün Olması

Doğru Cevap: D

Soru 47

Kübist ressamlar gazete parçaları, kibrit kutuları gibi materyalleri rastgele ya da düzenli bir şekilde resim içine montajlayarak bir yeni görüntü oluşturur. Buna benzer bir yapıda kübist şiir de insanların konuşmaları, reklam sloganları, reçeteler gibi metinleri şiir içinde kullanır.
Yukarıdaki açıklama kübist şiirin hangi özelliğidir?

Dış Dünyanın Gözlemlenmesi

Şiir Diliyle Resim Yapma

Aklın ve Mantığın Reddi

Kolaj

Söz Dizimin Bozulması

Açıklama:

Kolaj: Kübist ressamlar gazete parçaları, kibrit kutuları gibi materyalleri rastgele ya
da düzenli bir şekilde resim içine montajlayarak bir yeni görüntü oluşturur. Buna
benzer bir yapıda kübist şiir de insanların konuşmaları, reklam sloganları, reçeteler
gibi metinleri şiir içinde kullanır. Dadaizmin de uyguladığı bu yöntemi Tzara çok
kullanacaktır. Örnek için Dadaizm bölümüne bakabilirsiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdaki eserlerden hangisi Guillaumme Apollinaire’e ait değildir?

Aziz Matorel

Katledilen Şair

Calligrammes

Hayvan Öyküleri

Kokuşmuş Büyücü

Açıklama:

Şairin ilk şiir kitabı Kokuşmuş Büyücü, 1909’da yayımlanır.
Şiirsel düzyazı olarak yazılan bu kitabı Dinsiz ve Şürekası (1910) adıyla yayımladığı sıra
dışı öyküler izler. Daha sonra Hayvan Öyküleri (1911), Katledilen Şair (1916)’i yayımlar.
Apollinaire ile özdeşleşen Calligrammes (Kaligramlar)’ın yayımlanma tarihi ise 1918 olacaktır.
Buradaki şiirler savaş imgeleriyle doludur ve bazı örneklerini de gördüğünüz üzere düzenlenmeleriyle aynı zamanda birer desendir. Apollinaire’in Tiresias’ın Memeleri (1917) adlı oyunu sürrealizmin de müjdeleyicilerindendir.
Aziz Matorel

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Jean Cocteau’nun eseridir?

Zar Kutusu

Merkez Laboratuvarı

La Voix humaine

Vie Dangereuse

Poèmes, Vers et prose

Açıklama:

Jean Cocteau (1889-1963): Şair, romancı, film yönetmeni, oyunculuk gibi çeşitli yönleriyle
karşımıza çıkan Fransız sanatçı Cocteau, yüzyılın çok yönlü sanatçılarının başında
gelir. Uzun şiiri L’ange Heurtebise (1925)’de ilerideki eserlerinde de zaman
zaman karşımıza çıkacak bir melekle çatışma sahneleri vardır. Cocteau’nun La Voix humaine
(İnsan Sesi, 1940), L’Aigle a deux tetes (İki Başlı Kartal, 1949) eserleri Türkçeye çevrilmiştir.
İlk filmi Le Sang d’un poéte (1930) olan sanatçının başka film çalışmaları da
olmuş, Saatli Bomba (1930) ise en önemli oyunu olarak kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

1920 senesinde ilk uluslararası Dada Fuarı nerede açılmıştır?

Paris

Berlin

İstanbul

Viyana

Roma

Açıklama:

1920 senesinde ilk uluslararası Dada Fuarı da Berlin’de açılacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Kübizm sözcüğü özde aşağıdaki alanlardan hangisi ile ilgili bir anlam içermektedir?

Geometri

Edebiyat

Resim

Müzik

Mimari

Açıklama:

Kübizm sözcüğü özde geometri ile ilgili bir anlam içerir. Kaynağına ulaşmak isteyenler kendisini bin yıl öncesinde bulur. İranlı Bilge ozan Ömer Hayyam (1048-1131) Fil Berahin el Mesaili el Cebr ve el Mukabele (Cebir Sorunlarına İlişkin Kanıtlar)’ de üçüncü dereceden bilinmeyenler için “kaab” sözcüğünü kullanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi kübizmi şiire uygulayan şairlerden biri değildir?

Guillaume Apollinaire

Max Jacob

Georges Braque

Andre Salmon

Blaise Cendrars

Açıklama:

Geleneksel kuralları uygulamadan da resim yapılabileceğinin kanıtı olarak kübizm, yerleşik görsel teknikleri ortadan kaldıran ve köklü değişiklikler yapan yıkıcı bir akım olarak diğer sanatlar için de bir yol açıcı olmuş, geleneği yıkmak isteyen ve kendine yeni bir damar arayan şiiri de etkilemiştir. Başta Guillaume Apollinaire, Max Jacob (1876-1944), Andre Salmon (1881-1969), Blaise Cendrars (1867-1961) , Pierre Reverdy (1889-1960) olmak üzere dönemin dadaizm, fütürizm, sürrealizm gibi diğer avangard akımlarının içinde de yer alan şairler, kübizmi şiire uygulamıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Biçimlerin parçalanıp, çözümlenmesi esastır.
Dik açılı ve düz çizgili düzenlemeler tercih edilir.
Alımlayıcıyı şaşırtmak ve onu biçime yöneltmek esas olduğu için renk kullanımları aşağı seviyeye çekilmiştir.
Resmin ortasında küçük ve sıkışık olan biçimler, tuvalin kenarlarına doğru büyüyüp serbestleşir.

Yukarıdakilerden hangileri Kübizmin analitik (çözümsel) evresi ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Kübizmin bireşimsel (sentetik) dönemi ile ilgili olarak söylenemez?

Kübizmin analitik (çözümsel) evresinden farklı konular işlenir.

Rengin önemi büyük ölçüde artar.

Biçimler parçalanmış ve iki boyutlu olmakla birlikte daha büyük ve bezemeseldir.

Düzgün ve kaba yüzeyler karşıtlık oluşturacak biçimde kullanılır.

Sık sık kolaj yöntemine başvurulur.

Açıklama:

1912’den sonraki bireşimsel (sentetik) Kübizm Dönemi’nde de gene aynı konular işlenir ama bu dönemdeki yapıtlarda biçimlerin bireşimi önem kazanır. Rengin önemi büyük ölçüde artar. Biçimler parçalanmış ve iki boyutlu olmakla birlikte daha büyük ve bezemeseldir. Düzgün ve kaba yüzeyler karşıtlık oluşturacak biçimde kullanılır ve sık sık kolaj yöntemine başvurulur. Kolaj hem bu karşıtlık duygusunu pekiştirmeye hem de doğada ve resimde dikkati gerçekle yanılsama ayrımına çekmeye yarar (Ana Britannica, “Kübizm”). Braque’ın ve ardından Picasso’nun boyaya kum, talaş vb. maddeler katması, resimlerinde şablon harfler kullanması sentetik Kübizmin tekniklerindendir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

1910’larda Rusya’da gelişir.
Resim sahasında Maleviç’in öncülüğünü yaptığı akım, edebiyatta resimden daha az etkili olmuştur.
Maleviç, kübizmin parçalanmış düzlemler, Fütürizmin de dinamizm ilkelerini birleştirerek resmi silindirler gibi geometrik şekillerin yer aldığı dinamik renk bloklarına dönüştürür.
Edebiyat alanında ise Rus Fütürizmi olarak anılır.

Yukarıdakilerden hangileri Kübik gelecekçilik (Kübo-fütürizm) ile ilgili doğru bilgi içermektedir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Kübizmin fütürizmle ve realizmle sentezlenmesinden de yeni anlayışlar ortaya çıkmıştır. Kübik gelecekçilik (Kübo-fütürizm) 1910’larda Rusya’da gelişir. Resim sahasında Maleviç’in öncülüğünü yaptığı akım edebiyatta daha fazla etkili olmuştur. Maleviç, kübizmin parçalanmış düzlemler, Fütürizmin de dinamizm ilkelerini birleştirerek resmi silindirler gibi geometrik şekillerin yer aldığı dinamik renk bloklarına dönüştürür. Edebiyat alanında ise Rus Fütürizmi olarak anılacak bu akımın öncülüğünü Viladimir Mayakovski (1893-1939) yapacaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi saf soyutlama ve parlak renklere odaklanan bir kübizm alt dalının adıdır?

Kübizm

Fütürizm

Fovizm

Orfizm

Dadaizm

Açıklama:

Orfizm, saf soyutlama ve parlak renklere odaklanan bir kübizm alt dalıdır. Kübizmden soyut sanata geçişte bir köprü olan orfizm terimini Apollinaire ortaya atar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Dada dünyayı mevcut duruma getiren toplumsal, siyasi, kültürel, sanatsal ne varsa yıkmaya çalışır.
Anarşist bir ruh taşır.
Geleneksel olan, geçmişten gelenlerin yanında çağdaş olandan bile kopuşu ifade eder.
Nesneleri ve görüntüleri bozar, saptırır, hüzünlü bir duruma sokar.

Yukarıdakilerden hangileri dadaizm ile ilgili doğru bilgiler içerir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Dadaizmi yaratan şey, her şeyden önce o günün toplumsal ve siyasi ortamıdır. Dada dünyayı mevcut duruma getiren toplumsal, siyasi, kültürel, sanatsal ne varsa yıkmaya çalışır. Anarşist bir ruh taşır. Geleneksel olan, geçmişten gelenlerin yanında çağdaş olandan bile kopuşu ifade eder. Nesneleri ve görüntüleri bozar, saptırır, gülünç duruma düşürür. Bunlardan başka yapmak istedikleri ve yaptıkları pek çok şeyi manifestolarla ortaya koymuşlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

1918 Dada Manifestosu aşağıdakilerden hangisinin düşüncelerinin dökümünden oluşmaktadır?

Louis Aragon

Kurt Schwitters

Paul Eluard

Tristan Tzara

Andre Breton

Açıklama:

Tristan Tzara’nın düşüncelerinin dökümü olan Dada manifestosu “dada bizim için hiç önemli değildir” diye başlar. Bu aslında ortaya bir iddia ile atılmadıklarının ifadesidir. Tzara, kişinin bir şey iddia etmesini ve kendi doğrularını dayatmasını da anlamsız bulur. Oysa bütün manifestolar eskinin artık işe yaramadığı noktasından hareketle bir değiştirme tezi ile ortaya çıkmıştır. Dadanın değiştirmek ve yerine koymak gibi bir iddiası yoktur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Rumen asıllı Fransız şair ve yazar Tristan Tzara dadacılık hareketinin kurucularından biridir.
Dadaizmin ilk metinleri olarak kabul edilen Aventure céleste de Monsieur Antipyrine (Bay Antipyrine’in Gökyüzündeki İlk Serüveni, 1916), Vingtcinq poémes (Yirmi Beş Şiir, 1918) ve Dada Manifestosu da şair tarafından kaleme alınmıştır.
Şapkaya doldurduğu kelimeleri rastgele çekip şiir oluşturmak gibi tekniklerle rastlantısal, düzensiz, biçimsiz şiirler oluşturur.
Öncülüğünü yaptığı akımın görüşlerini dile getirmek için Sept Manifestos (Yedi Manifesto, 1924)’u yazmıştır.

Yukarıdakilerden hangileri Tristan Tzara ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Rumen asıllı Fransız şair ve yazar Tristan Tzara dadacılık hareketinin kurucularından biridir. Dadaizmin ilk metinleri olarak kabul edilen Aventure céleste de Monsieur Antipyrine (Bay Antipyrine’in Gökyüzündeki İlk Serüveni, 1916), Vingtcinq poémes (Yirmi Beş Şiir, 1918) ve Dada Manifestosu da şair tarafından kaleme alınmıştır. Şapkaya doldurduğu kelimeleri rastgele çekip şiir oluşturmak gibi tekniklerle rastlantısal, düzensiz, biçimsiz şiirler oluşturur. Öncülüğünü yaptığı akımın görüşlerini dile getirmek için Sept Manifestos (Yedi Manifesto, 1924)’u yazmıştır. 1920’lerden sonra dadaizmin yerini gerçeküstücülüğe bırakmasından sonra gerçeküstücü çizgiye yaklaşır ve siyasal kimliği ağırlık kazanır. II. Dünya Savaşı’nda sol görüşlü bir direniş hareketçisidir. Eserleri arasında L’Homme approximatif (Aşağı Yukarı İnsan,1936), Parler Seul (Tek Başına Konuşmak, 1950) ve La Face intérieure (İç Yüz, 1953) akla ilk gelenlerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi 20. Yüzyılın öncü sanat akımlarının hemen hepsinin içinde olan; I. Dünya Savaşı sırasında savaştan uzak bir şehir olan Zürih’e sığındığında dadaizmle tanışıp ve öncülerinden biri anılan heykelci, ressam ve şairdir?

Tristan Tzara

Louis Aragon

Kurt Schwitters

Jean Arp

Paul Eluard

Açıklama:

Jean Arp (1887-1967), -Hans Arp olarak da bilinen sanatçı- 20. Yüzyılın öncü sanat akımlarının hemen hepsinin içinde olmuştur. Heykelci, ressam ve şairdir. Max, Jacob, Robert Delaunay, Picasso gibi dönemin önemli sanatçılarıyla yakın dostluğu bulunan Arp, I. Dünya Savaşı sırasında savaştan uzak bir şehir olan Zürih’e sığındığında dadaizmle tanışır ve öncülerinden biri olur. 1920’lerden sonra gerçeküstücülüğü benimser. Yazıları Arp on Arp: Poems, Essays, Memories by Jean Arp (Arp, Arp’ı Anlatıyor: Jean Arp’ın Şiirleri, Denemeleri ve Anıları, 1972) ve Arp’s Collected French Writings (Arp’ın Fransızca Toplu Yazıları, 1974) adlarıyla derlenmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

1907-1914 yılları arasında Paris’in sanat çevrelerinde ortaya çıkmıştır.
Önce edebiyat alanında ortaya çıkmıştır.
Pablo Picasso, resim alanındaki öncülerindendir.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kübizm ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, III

Açıklama:

1907-1914 yılları arasında Paris’in sanat çevrelerinde önce resim sanatında ortaya çıkmış, ardından şiire ve başta mimari olmak üzere sanatın diğer kollarına yansımıştır. 20. Yüzyılın resim sahasındaki en önemli akımlarından biridir. Öncülüğünü İspanyol ressam Pablo Picasso (1881-1973) ve Fransız ressam Georges Braque (1882-1963) yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Geleneksel kurallara ve tekniklere karşıdır.
İki boyutlu imgeler yaratmayı amaçlar.
Geleneği yıkmak isteyen şiiri etkiler.
Doğayı olduğu gibi yansıtmak esastır.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kübist estetik ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız II

I, III

II, IV

I, II, III

I, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 63

Dış dünyanın gözlemlenmesi
Söz dizimin bozulması
Akla ve mantığa birebir uyum

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kübist şiirin özellikleri ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

I, III

II, III

Açıklama:

Kübist Şiirin Özellikleri: dış dünyanın gözlemlenmesi, şiir diliyle resim yapma, aklın ve mantığın reddi, söz dizimin bozulması ve sözcüklerin parçalanması, kolaj.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Başlangıcı yirminci yüzyılın başlarıdır.
Adını, akımın öncüsü olacak şair Tristan Tzara verir.
“Dada” kelimesinin anlamı “baba”dır.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dadaizm ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, III

Açıklama:

Dadaizm yirminci yüzyılın hemen başında Berlin, Köln, Paris, Zürih, New York, gibi şehirlerde eş zamanlı olarak nihilist ve yıkıcı bir akım olarak ortaya çıkmıştır. Dada, adını, akımın öncüsü olacak Romen asıllı Fransız şair Tristan Tzara (1896-1963)’nın Larousse sözlüğünü rastgele açıp bulduğu “dada” kelimesinden alır. Fransızca “tahta at” anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Dadaizm, fütürizmden birkaç yüzyıl önce ortaya çıkmıştır.
İkisinin de bilişsel ve estetik emsalleri vardır.
Fütürist şiir daha soyuttur.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dadaizm-fütürizm karşılaştırması ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, III

Açıklama:

Dadaizmin fütürizm gibi bilişsel ve estetik emsalleri de vardır. Aşağı yukarı aynı zamanlarda ortaya çıkmışlardır. Özellikle dadanın fonetik şiirinin fütürist şiirde önceden örnekleri verilmiştir. Ancak dadaist şiir daha soyuttur ve dadacılar mutlak biçimde anti militaristtir ve teknolojik ilerlemeye karşı endişelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Dadaizmin kurucularındandır.
Şiirde açık söylemek yerine ima etmeyi savunur.
Dadaizmi özgürlük olarak niteler.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Hugo Ball ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, III

Açıklama:

Dadaizmin kurucularından biri olan Hugo Ball’a göre Dada sadece “dada” diyerek bile insanlara sonsuz saadeti verebilecek bir özgürlüktür. Şiirde ise asıl yazılması gerekeni yazamayıp onun etrafında dolanıp duran şairlere karşıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi dadaist şiirin özelliklerinden biri değildir?

Alaylı bir söylem yaratır.

Alışılmış şiir fonetiğine karşı algıyı değiştirir.

Geleneksel şiir biçimini koruyarak geliştirmek ister.

Cinsellik içeren kelimeler yer alır.

Biçimsizliği biçime dönüştürmeye çalışır.

Açıklama:

Dadaist şiiri diğer şiirlerden ayıran en belirgin özelliklerin başında “Fonetik şiir” algısı gelir. Hugo Ball’la gelişen bu şiir soyuttur ve alışılmış şiir fonetiğine karşı algıyı değiştirir. Dada şiirinin çıkardığı ses aşina bir ses değildir. Her türlü geleneksel şiir biçimini ortadan kaldırmak ve o güne kadar denenmemiş yeni biçimler geliştirmek hatta biçimsizlik yani biçimsizliği biçime dönüştürmek ister. Organik bir tema bütünlüğü aramamak ve anlamdan uzaklaşmak, Alaylı, ironik bir söylem yaratmak, cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmak da diğer özellikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Tristan Tzara tarafından yazılmıştır.
Dadacı bir şiir yapmanın tekniklerini içerir.
Ahlaki öğütler yer alır.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri “Sıradan Aşk ve Acı Üzerine DADA Manifestosu” ile ilgili olarak doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

I, III

II, III

Açıklama:

Tristan Tzara “Sıradan Aşk İle Kalbi Vuran Aşk Üzerine Dada Manifestosu-1920”nun VIII. Bölümünde, biraz da ironik bir dille, dadacı bir şiir yapmanın tekniklerini dilegetirir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dadaizm yalnızca sanatsal bir akımdır.

Kübizmin edebiyattaki yansıması kısa soluklu olmuştur.

Jean Arp, kübizm akımının önde gelen isimlerindendir.

Hem kübizm hem dadaizm yalnızca Fransa’da vücut bulmuştur.

Max Jacob, dadaizmin temsilcisidir.

Açıklama:

Kübizm öncelikle bir resim akımı olduğu için edebiyattaki yansıması kısa soluklu olmuş ve diğer akımlara göre kısır kalmıştır. Kübist anlayış içinde şiir yazan şairler, sanat hayatları boyunca bu akım dâhilinde eser vermez. Bu bakımdan kübizmin temsilcilerini diğer akımların içinde de görebiliriz. Dadaizm sanatsal bir akım olmaktan çok, öncelikle toplumsal ve siyasal, ideolojik bir duruşu ifade eder. İnsanca yaşama adına ne varsa altüst eden mevcut sosyokültürel yapıyı yıkmak ve bu yapıyı var eden dinamiklerden biri de sanat olduğuna göre, onu da baştan ayağa değiştirmek ister. Her iki akım da kısa sürede yayılma imkânı bulmuş ve çeşitli ülkelerden farklı sanat kollarından sanatçılar aracılığıyla etki alanlarını genişletmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Kübizm Akımının temsilcilerinden birisi değildir?

Pablo Picasso

Georges Braque

Henri Matisse

Jean Metzinger

Salvador Dali

Açıklama:

Salvador Dali Sürrealist bir ressamdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

1820’lerde, önce askerî bir terim olarak kullanılan daha sonra modern sanatın öncülerini ifade etmek ‑için kullanılan avangard terimini ilk defa kullanan ütopyacı sosyalist aşağıdakilerden hangisidir?

Saint-Simon

Auguste Comte

H. Spencer

J. S. Mill

Karl Marx

Açıklama:

Avangard terimini ilk defa kullanan ütopyacı Saint-Simon’dur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Picasso’nun İspanya İç Savaşı’nı konu edindiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Guernica

Horta’da Fabrika

Koltukta Oturan Çıplak

Mandolinli Kız

Avignon’lu Kızlar

Açıklama:

Picasso’nun İspanya İç Savaşı’nı konu edindiği eseri Guernica’dır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Jean Metzinger (1883-1956) ve Albert Gleizes (1881-1953)’in 1912 tarihli kübizmle ilgili ilk kuramsal yayın olarak kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

Kübist Ressamlar

Kübizmin Yükselişi

Sanat Üzerine Düşünceler

Kübizm Üzerine

New York’ta Paskalya

Açıklama:

Jean Metzinger (1883-1956) ve Albert Gleizes (1881-1953)’in 1912 tarihli kübizmle ilgili ilk kuramsal yayın olarak kabul edilen eser Kübizm Üzerine’dir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Saf soyutlama ve parlak renklere odaklanan kübizm alt dalı aşağıdakilerden hangisidir ?

Fütürizm

Sembolizm

Orfizm,

Pragmatizm

Fovizm

Açıklama:

Saf soyutlama ve parlak renklere odaklanan kübizm alt dalı Orfizim’dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Kübist Ressamlar (1913) adlı çalışması ile kübistlerin tanınırlığını daha da artıran, orfizm akımının da isim babası olan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Andre Salmon

Blaise Cendrars

Jean Cocteau

Max Jacob

Guillaumme Apollinaire

Açıklama:

Söz konusu şair Guillaumme Apollinaire’dir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

“…Eğer işe yaramaz işe ve zamanımızı anlamı olmayan bir sözcükle kaybetmek istemiyorsak…. Bu tür kişilerin kafasında dolaşan ilk düşünce bakteriyolojik bir düzendedir: en azından etimolojik, tarihî veya psikolojik kökenini bulmaktır…” şeklinde devam eden manifestoya sahip sanat ve edebiyat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm

Kübizm

Dadaizm

Fovizm

Ekspresyonizm

Açıklama:

Söz konusu manifestoya sahip akım Dadaizm’dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Fransızca “tahta at” anlamına gelen sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm

Kübizm

Sembolizm

Fovizm

Dadaizm

Açıklama:

Fransızca “tahta at” anlamına gelen sanat akımı Dadaizm’dir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

“DADA şiddetimizdir bizim” diye başlayan ilk dadaist metinlerden biri olarak kabul edilen manifesto aşağıdakilerden hangisidir?

Bay Antipyrine’in Manifestosu

1918 Dada Manifestosu

Sıradan Ask ile Kalbi Vuran Aşk Üzerine Dada Manifestosu

Sept Manifestos

İnek Manifestosu

Açıklama:

Bay Antipyrine’in Manifestosu “DADA şiddetimizdir bizim” diye başlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

1922’de yayımlanan “İnek Manifestosu” dadaizmin önemli metinlerinden birisi olan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Kurt Schwitters

Jean Arp

Tristan Tzara

Wieland Herzfelde

Marcel Duchamp

Açıklama:

İnek Manifestosu’nun yazarı Kurt Schwitters’tir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdaki sebeplerden hangisi yeni sanat akımlarının doğması noktasında değerlendirilemez?

Bilim dünyasında kuantum ve görelilik gibi kuramların doğması

Fransız İhtilali’nin gerçekleşmesi

Sanatın tüketilen bir ürüne dönüşmesi

Geleneksel anlayışın günün ihtiyaçlarına cevap verememesi

Sanatçıların ekonomik sıkıntılar içinde olması

Açıklama:

Doğru seçenek E seçeneğinde verilmiştir. Sanatçılar klasik dönemde Aristokrasinin hizmetinde olduğu için ekonomik olarak üst sınıftaydılar. Aksine yeni akımlarla harekete geçen sanatçıların ekonomik sorunları oluşmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Kübizmle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

19. Yüzyılın başlarında ortaya çıkmış bir akımdır.

Bu akım öncelikle mimaride kendini göstermiştir.

Öncülüğünü İspanyol ressam Pablo Picasso yapmıştır.

Akım ilk çıktığında adı kübizmdir

Avangard bir akım olarak değerlendirilemez.

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir. Kübizm ilk olarak 20. Yüzyıl başlarında ortaya çıkmış ve resimde kendini göstermiş bir akımdır. Bu akımın ilk ismi Kübiktir. Fütürizm ve sürrealizm gibi avangart bir akımdır.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi ilk kübik resmin özellikleri arasında yer almaz?

Kutular gibi birbiri üzerine yığılmış evler vardır.

Bu eserin ismi “L’Estaque’ta Evler”dir

Ağaçlar silindirik ve taba rengindedir.

Bilindik bir manzara resmidir.

Sanat çevreleri tarafından ağır eleştirilere maruz kalmıştır.

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir çünkü diğer seçeneklerdeki özellikler mevcut resmi sıra dışı yapmaktadır ve zamanın sanatçıları tarafından ağır eleştirilere uğramıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 83

“Avingnon’lu Kızlar” tablosuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cezanne tarafından yapılmış bir eserdir.

Kübist bir resimdir.

“Yıkanan”lar resminden önce yapılmıştır.

Resimde kızların güzellikleri vurgulanmıştır.

Kübizme giden önemli bir adım taşıdır.

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Çünkü bu tablo Pablo Picasso tarafından yapılmıştır. Kübist bir resim değil kübizme öncülük etmiş bir resimdir. Cezanne’nin “Yıkanan”lar resminden esinlenmiş bir eserdir. Resimdeki kızlar estetik olarak güzellik ve çirkinliği bir arada barındırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Kübizm akımı aşağıdaki durumların hangisi gerçekleştiğinde hedefine ulaşabilir?

Aklın şekillendirdiğini duygular bozar.

Üslubun ortaya çıkması için sınırsızlıkla olur.

Eski araçlarla yeni konular bulunabilir.

İnsan yaratmak istediği her şeyi taklit etmelidir.

Sanatta ilerleme ilerlemekten geçmektedir.

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir. Çünkü Üslubu belirleyen sınırlardır. Yeni konular ancak yeni araçlarla bulunabilir. Ayrıca insan yaratmak istediği her şeyi taklit etmemelidir. Son olarak ta sanatta ilerleme sınırları bilmekten geçmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Picasso ve Baraque’nin kurduğu yeni görsel dil takipçileri arasında aşağıdaki sanatçılardan hangisi bir heykeltıraştır?

Robert Deleunay

Alexandere Archipenko

Marcel Duchamp

Jean Metzinger

Albert Gleizes

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Çünkü Alexandere Archipenko kübist ressamlardan etkilenmiş bir heykeltıraştır.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Dadaizmle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Yapıcı bir akım olarak 20. Yüzyılın başında ortaya çıkmıştır.

Marcel Duchamp bu akımı protesto eder.

Dadaist şiir çok somuttur.

Herzfelde Kardeşler dadaizmin etkisiyle Fransız milliyetçiliğine tepki göstermişlerdir.

1922’de dada hareketinin söndüğü düşünülür.

Açıklama:

Doğru seçenek E seçeneğidir. Çünkü Dadaism yıkıcı bir akım olarak ortaya çıkmıştır. Marcel Duchamp bu akımın habercisidir. Dadaist şiir çok soyuttur. Herzfelde Kardeşler Alman milliyetçilerini protesto ederler.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Dada manifestolarıyla ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. İlk dadaist metin Bay Antipyrine’nin gökyüzündeki İlk Serüveni (1916)’dır.
II. Metin birbirinde bağımsızmış gibi görünen bir sürü fikirden oluşur.
III. Siyasi ve kültürel ortamı çok boğucu bulur.
IV. Geleneksel sanat insanı tek tipleştirir.
V. Amacı normal olan güzeldir anlayışını yerleştirmektir.
VI. Dadaist tiksinti Dadaizme karşı olanların ortaya attığı bir kavramdır.

I, III, V, VI

I, II, V, VI

I, II, III, VI

I, II, III, IV

III, IV, V, VI

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir. Çünkü, normal olan her şey güzeldir anlayışını yok etmeyi hedeflemektedir. Dadaist tiksinti, manifestonun en son kısmında Dadaistler tarafından yazılmış son bölümün ismidir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Kolaj ve kabartma konstrüksiyonlarıyla daha çok tanınmasına rağmen şiir de yazan ve dadacıların Berlin grubuna kabul edilmeyince Hannover’de kendi grubunu kuran dadacı sanatçı kimdir?

Tristan Tzara

Kurt Schwitters

Jean Arp

Hans Arp

Louis Aragon

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir. Soru kökündeki tanıma uyan sanatçı Kurt Schwitters’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi kübik resmin özelliklerinden biri değildir?

Resmin yüzeyinde derinliksiz ve iki boyutlu imgeler yaratmayı amaçlar

Perspektife karşıdır

Hacimlendirme, ışık-gölge uyumu teknikleri önemlidir.

Malzeme doğadır

Doğa ve eşyanın yapısını bozarak onları keskin hatlı geometrik şekiller olarak sunar

Açıklama:

Kübizmde gerek hacimlendirme ve gerekse ışık gölge uyumu önemli değildir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Kübizmin öncülüğünü yapmış iki ressamdan biridir?

Georges Braque

Henri Matisse

Guillaume Apollinaire

Louis Vauxcelles

Max Jakob

Açıklama:

Kübik resmin öncülüğünü yapan iki ressam Pablo Picasso ve Georges Braque’dir Doğru ceavap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi kübizmi şiire uygulayan şairlerden biri değildir?

Max Jacob

Andre Salmon

Guillaume Apollinaire

Pierre Reverdy

Georges Braque

Açıklama:

Georges Braque şair değil ressamdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Picasso’nun kübizme giden yolu açan tablosu aşağıdakilerden hangisidir?

Avignonlu kızlar

Yıkananlar

Horta’da fabrika

Koltukta oturan çıplak

Mandolinli kız

Açıklama:

Yıkananlar, Cezanne’ye, aittir. Diğer tablolar da Picasso’ya aittir. Ama kübizme giden yolu açan tablosu Avignonlu kızlardır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi kübizmin analitik dönemine ait bir eserdir?

Mandolinli kızlar

Guernica

İnek manifestosu

Sonat

Yedi manifesto

Açıklama:

B şıkkı, kübizmin sentetik dönemine ; C, d, ve e şıkkı, dadaizme; aittir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Kübizm için söylenemez?

Öncülüğünü yapan ressamlarda biri Pablo Picasso’dur

Akımın adı Henri Matisse’nin bir resmi alaya almak için söylediği kübik nitelendirmesinden gelir

Yüzyıl resminin en önemli akımlarından biridir

Önce şiirde ortaya çıkmış sonra başta resim ve mimari olmak üzere diğer sanat dallarına yayılmıştır.

Geleneksel kurallara uyulmadan da resim yapılabileceğinin kanıtıdır.

Açıklama:

Kübizm önce resim sanatında ortaya çıkmış sonra başta şiir ve mimari olmak üzere diğer sanat dallarına yayılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Kübizmin sentetik dönemine ait bir tablodur?

Guernica

Mandolinli kız

Kaligramlar

Newyork’ta Paskalya

Aziz Matorel

Açıklama:

B şıkkı analitik döneme aittir; C şıkkı Apollinaire’ye ait şiir kitabıdır; D şıkkı, Blaise Cendras’ a ait bir şiir kitabıdır; E şıkkı, Max Jacob’ ait bir romandır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi dadaizmin önemli temsilcilerinden biridir?

Tristan Tzara

Max Jacob

Andre Salmon

Guillaume Apollinaire

Jean Cocteau

Açıklama:

A şıkkı hariç diğerleri, Kübizme aittir. Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi dadaizmin önemli temsilcilerinden biri olan Tristan Tzara’ya ait bir eser değildir?

Aşağı yukarı insan

Yedi manifesto

Dada manifestosu

Tek başına konuşmak

Sonat

Açıklama:

E şıkkı hariç diğerleri Tristan Tzara’ya aittir. D şıkkı Kurt Schvitters’e aittir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Dadaizm için söylenemez?

Yalnızca edebiyat ve özellikle şiir alanında görülür.

Anarşist bir ruh taşır

Hem geleneksel hem de çağdaş olandan kopuşu ifade eder

Savaş karşıtı gençler tarafından kurulmuştur

Nihilist bir akımdır

Açıklama:

Dadaizm daha çok görsel sanatlar alanında görülürken Paris’te edebiyat ve özellikle de şiir alanında ağırlık kazanmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Kübizm etkisini ilk olarak hangi sanat dalı üzerinde göstermiştir?

Resim

Heykel

Seramik

Mimari

Edebiyat

Açıklama:

Kübizm 1907-1914 yılları arasında Paris’in sanat çevrelerinde önce resim sanatında ortaya çıkmış, ardından şiire ve başta mimari olmak üzere diğer sanat kollarına yansımıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Kübik resmin özelliklerinden biridir?

Doğayı olduğu gibi yansıtır

Kişisel yorum ön planda değildir

Doğa geometrik olarak deforme edilir

Matematiği temel alır

Kare çoğunlukla kullanılır

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi Kübizmin evrelerinden biridir?

Geometrik

Sentetik

Biçimci

Minimal

İzlenimci

Açıklama:

Kübizm iki evrede değerlendirilir: Analitik ve Sentetik Dönemler. 1910-12 arası kübizmin analitik (çözümsel) evresidir. 1912’den sonra ise kübizmin bireşimsel (sentetik) dönemine işaret eder.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi kübist şiirin özelliklerinden biri değildir?

Dış dünyanın gözlemlenmesi

Aklın ve mantığın reddi

Kolaj

Geleneksellik

Söz diziminin bozulması

Açıklama:

Guillaume, Apollinaire, Andre Salmon gibi şairler ile Picasso kübizmin şiir alanına uygulanıp uygulanamayacağına dair çeşitli görüşlerini paylaşmışlardır. Avangart sanatın öncüleri sayılan bu isimlerin geleneksel sanatın karşısında durmak gibi ortak bir tavırları vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi kübist şiirin temsilcilerinden biri değildir?

Max Jacob

Andre Salmon

Jean Cocteau

Blaise Cendrars

Georges Braque

Açıklama:

Georges Braque ressam ve kübik resim sanatının öncülerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi dadacıların mutlak özelliklerinden birisidir?

Anti militarist olmaları

Teknolojiye olan eğilimleri

Estetik kıstasları olması

Sağduyu yanlısı olmaları

Siyasetle iç içe olmaları

Açıklama:

Dadacılar mutlak şekilde anti militaristtir ve teknolojik ilerlemeye karşı endişelidirler. Estetik, sağduyu ve siyaset dadacıların ilgisi dahilinde olmayan kavramlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Dada ilk olarak hangi sanat dalında kendini göstermiştir?

Resim

Şiir

Heykel

Edebiyat

Mimari

Açıklama:

Dadaizm’in ilk örnekleri “Cabaret Voltaire” adlı kafede okunan şiirler şeklinde ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Dada akımının öncüsü ve isim babası kimdir?

Tristan Tzara

Marcel Duchamp

Jean Arp

Man Ray

Paul Cezanne

Açıklama:

Dada, adını, akımın öncüsü olacak Romen asıllı Fransız şair Tristan Tzara’nın Larousse sözlüğünü rastgele açıp bulduğu “dada” kelimesinden alır.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Dadaist şiirin özelliklerinden biri değildir?

Şiir soyuttur ve alışılmış fonetiğe karşı algıyı değiştirir.

Biçimsizliği biçime dönüştürmek

Serbest çağrışımlardan yararlanmak ve saçma sözlere yönelmek

Geleneksel şiir biçimini geliştirmeye çalışmak

Cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmak

Açıklama:

Dada şiirlerinde her türlü geleneksel şiir biçimini ortadan kaldırmak ve o güne kadar denenmemiş yeni biçimler geliştirmek: hatta biçimsizlik

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Dadaizm’in önemli temsilcilerinden biri değildir?

Jean Arp

Tristan Tzara

Marcel Duchamp

Kurt Schwitters

Filippo Tomasso Marinetti

Açıklama:

Marinetti, Fütürizm Manifostosu başlığını taşıyan bildirgesi ile fütürist akımın ilk ve öncü sanatçılarından biri olmuştur. Fütürizm, İtalyan Sanatı’nı eski ihtişamlı günlerine döndürmek amacıyla belirli bir felsefi temel çerçevesinde ortaya çıkmış bir sanat akımıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Kübizmin öncülüğünü yapan İspanyol ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Pablo Picasso

Claude Monet

Vincent van Gogh

Edvard Munch

Andy Warhol

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi kübik resmin özelliklerinden biridir?

Resmin yüzeyinde derinlikli ve üç boyutlu imgeler yaratmayı amaçlar

Doğanın ve eşyanın yapısını bozarak onları keskin hatlı geometrik şekiller olarak sunar

Perspektif, hacimlendirme ışık-gölge uyumu gibi geleneksel teknikler kullanılır

Doğayı olduğu gibi yansıtır

Resimde yer alan her öge, aynı bir kimlikle karşımıza çıkar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 111

İlk olarak kübik nitelendirmesi hangi ressamın "L’Estaque’ta Evler" isimli eseri için kullanılmıştır?

Max Jacob

Paul Cezanne

Pablo Picasso

Henri Matisse

Georges Braque

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 112

Picasso’nun özelde İspanya İç Savaşı’na karşı duyduğu üzüntüsünü genelde de savaşa karşı tepkisini dile getirdiği 3.5 X 7.8 metre ebadındaki, savaşın yarattığı acıları çeşitli simgelerle ortaya koymayı amaçlayan tablosu aşağıdakilerden hangisidir?

Mandolinli Kız

Horta'da Fabrika

Guernica

Koltukta Oturan Çıplak

Avignonlu Kızlar

Açıklama:

Guernica, Picasso’nun özelde İspanya İç Savaşı’na karşı duyduğu üzüntünün genelde de savaşa karşı tepkisinin dile gelmesidir. 28 Nisan 1937’de küçük bir kasaba olan Guernica, Franco’yu desteklemek için gönderilen Hitler’in uçakları tarafından bombalanır. Geride iki bine yakın ölü ve yaralılar vardır. Tam bu sırada İspanya Hükûmeti, Dünya Fuarı için Picasso’dan bir resim talep eder. Duyarlı bir sanatçı için böyle bir durumda başka konu aramaya gerek yoktur. Picasso da 3.5 X 7.8 metre ebadındaki, savaşın yarattığı acıları çeşitli simgelerle ortaya koymayı amaçlayan bu tabloyu yapar.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Kübizmin fütürizmle ve realizmle sentezlenmesinden ortaya çıkan kübik gelecekçilik (Kübo-fütürizm) akımı hangi ülkede gelişmiştir?

Almanya

Fransa

İtalya

Rusya

İspanya

Açıklama:

Kübizmin fütürizmle ve realizmle sentezlenmesinden de yeni anlayışlar ortaya çıkmıştır. Kübik gelecekçilik (Kübo-fütürizm) 1910’larda Rusya’da gelişir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

Şiirin non-figuratif bir resmin geometrik yapısı gibi özgür sözcük ve biçimlerden bir bütün oluşturması kübist şiirin hangi özelliğidir?

Dış dünyanın gözlemlenmesi

Aklın ve mantığın reddi

Söz dizimin bozulması ve sözcüklerin parçalanması:

Şiir diliyle resim yapma

Kolaj

Açıklama:

Kübist şiir non-figuratif bir resmin geometrik yapısı gibi özgür sözcük ve biçimlerden bir bütün oluşturur. (İnal, 1991, 158). Örneğin Blaise Cendrars şiiri hareketin cesur ve yepyeni yöntemlerle söze dökülmesi ve birçok izlenimin aynı anda, imge, duygu, çağrışım ve şaşırtıcı teknikleri içeren karmaşık bir doku içinde, düzensiz ve aksak bir ritimle iletilmesi olarak görür. Bu özellik Kübist şiirin, "şiir diliyle resim yapma" özelliğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Kübizmden soyut sanata geçişte bir köprü olan, saf soyutlama ve parlak renklere odaklanan Apollinaire'nin ortaya attığı kübizm alt dalı olan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Orfizm

Dadaizm

Fütürizm

Sembolizm

Kolaj

Açıklama:

Orfizm, saf soyutlama ve parlak renklere odaklanan bir kübizm alt dalıdır. Kübizmden soyut sanata geçişte bir köprü olan orfizm terimini Apollinaire ortaya atar.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Dada, adını, Larousse sözlüğünü rastgele açıp bulduğu “dada” kelimesinden alan, akımın öncüsü olacak Romen asıllı Fransız şair aşağıdakilerden hangisidir?

Andre Salmon

Arthur Rimbaud

Francis Picabia

Jean Arp

Tristan Tzara

Açıklama:

Dada, adını, akımın öncüsü olacak Romen asıllı Fransız şair Tristan Tzara (1896-1963)’nın Larousse sözlüğünü rastgele açıp bulduğu “dada” kelimesinden alır. Fransızca “tahta at” anlamına gelmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 117

Bir sandalyenin üstüne oturttuğu bisiklet tekerleğinden oluşan “Bisiklet Tekerleği” isimli dadaizmin ilk habercisi olan eseri yapan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Francis Picabia

Marcel Duchamp

Alfred Stieglitz

Pablo Picasso

Max Ernst

Açıklama:

Dadaizmin habercisi Marcel Duchamp’ın ilk örneği kaybolan (sonradan birkaç kere daha yeniden yapılır) bir sandalyenin üstüne oturttuğu bisiklet tekerleğinden oluşan adı da “Bisiklet Tekerleği” olan eseridir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Hulsenbeck'e göre “Dada Nedir?” sorusunun cevabı aşağıdakilerden hangisidir?

Sanatçı mı?

Belki de hiçbir şey, ya da her şey?

Felsefe mi?

Yangın sigortası poliçesi mi?

Devlet dini mi?

Açıklama:

Hulsenbeck “Dada Nedir?-1919” da dadaizmin ne olduğunu merak edenlerle dalga geçerek “sanat mı?”, “felsefe mi?”, “yangın sigortası poliçesi mi?”, “devlet dini mi?” gibi sorular sorar ve dadaizmi “Belki de Hiçbir şey, ya da her şey?” diye açıklar.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Kübizm akımının öncülerinden birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Blaise Cendrars

Jean Cocteau

Max Jacob

Georges Braque

Guillaume Apollinaire

Açıklama:

Kübizm, 1907-1914 yılları arasında Paris’in sanat çevrelerinde önce resim sanatında or- taya çıkmış, ardından şiire ve başta mimari olmak üzere sanatın diğer kollarına yansımış- tır. 20. Yüzyılın resim sahasındaki en önemli akımlarından biridir. Öncülüğünü İspanyol ressam Pablo Picasso (1881-1973) ve Fransız ressam Georges Braque (1882-1963) yapar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıda gördüğünüz L’Estaque’ta Evler adlı eser hangi ressama aittir?
LâEstaqueâta Evler ile ilgili gÃ¶rsel sonucu

Pablo Picasso

Paul Cézanne

Georges Braque

Juan Gris

Robert Deleunay

Açıklama:

Braque’ın “L’Estaque’ta Evler” eserinde evlerin küp şeklinde kutular gibi birbirinin üstüne yığıldığını, ağaçların silindirik şekilde ve tamamının taba renk tonunda olduğunu görürüz. Kısacası karşımızda bilindik bir manzara resmi yoktur. Zaten Braque’ın bu ve benzer diğer resimleri, sanat çevrelerinde bile yadırganacak ve ağır eleştiriler alacaktır.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 121

Orfizm akımının isim babası olarak bilinen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Andre Salmon

Guillaumme Apollinaire

Blaise Cendrars

Jean Cocteau

Max Jacob

Açıklama:

Kübist Ressamlar (1913) adlı çalışması ile kübistlerin tanınırlığını daha da artıran Guillaumme Apollinaire , orfizm akımının da isim babasıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 122

Aşağıda verilenlerden hangisi 20.yy içerisinde gelişen akımlar arasında yer almaz?

Fütürizm

Kübizm

Dadaizm

Sürrealizm

Empresyonizm

Açıklama:

20. asrın başında gelişen fütürizm, kübizm, dadaizm, sürrealizm gibi akımlar birbirinin ardınca, birbirine eklemlenerek gelişir ve topyekûn kendilerinden önceki geleneksel sanat anlayışına karşı dururlar. Hatta bazı sanatçılar bu akımların birkaçının içinde yer almış ve bu akımların farklı zevkleri doğrultusunda eserler vermişlerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 123

Resmin yüzeyinde derinliksiz ve iki boyutlu imgeler yaratmayı amaçlar. Doğanın ve eşyanın yapısını bozarak onları keskin hatlı geometrik şekiller olarak sunan resimde kullanılan akım aşağıdakilerden hangisidir.

Dadaizm

Kübizm

Empresyonizm

Ekspresyonizm

Sürrealizm

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 124

Kübizmin adının kullanılmasında etkili olan Braque’ın eserinde kübik şekilde olan nesneler aşağıdakilerden hangisidir.

Arabalar

İnsanlar

Evler

Denizler

Hayvanlar

Açıklama:

Braque’ın “L’Estaque’ta Evler” eserinde evlerin küp şeklinde kutular gibi birbirinin üstüne yığıldığını, ağaçların silindirik şekilde ve tamamının taba renk tonunda olduğunu görürüz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Kübizm gelecek konuları üzerine diğer akımlarla olan sentezine ne ad verilir.

Kübo-Realizm

Kübo-Fütürizm

Kübo-Dadaizm

Kübo-Sembolizm

Kübo-Rasyonalizm

Açıklama:

Kübizmin fütürizmle ve realizmle sentezlenmesinden de yeni anlayışlar ortaya çıkmıştır. Kübik gelecekçilik (Kübo-fütürizm) 1910’larda Rusya’da gelişir. Resim sahasında Maleviç’in öncülüğünü yaptığı akım edebiyatta daha fazla etkili olmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Dış dünyanın gözlemlenmesi
Şiir dili ile resim yapmak
Akıl ve mantıktan uzaklaşmamak
Sözcüklerin parçalanması
Kolaj

Yukarıda verilenlerden hangileri Kübist şiirinin özellikleri arasında yer almaktadır.

I, II, III ve V

II, III, IV ve V

III, IV ve V

I, II, IV ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Dış dünyanın gözlemlenmesi
Şiir dili ile resim yapmak
Akıl ve mantıktan uzaklaşmak
Sözcüklerin parçalanması
Kolaj özellikler arasında yer alır doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 127

İnsan, hayvan ve tabiat ögeleri gibi nesnel gerçekleri işlemeyen sanat için ............... terimi kullanılır. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir.

Nonfiguratif

Portre

Avangard

Kolaj

Tablo

Açıklama:

İnsan, hayvan ve tabiat ögeleri gibi nesnel gerçekleri işlemeyen sanat için nonfiguratif terimi kullanılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Saf soyutlama ve parlak renklere odaklanan kübizm alt dalını benimsemiş sanatçı hangi bakış açısındadır.

Figuratif

Kolaj

Orfizm

Sürrealizm

Dadaizm

Açıklama:

Orfizm, saf soyutlama ve parlak renklere odaklanan bir kübizm alt dalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 129

Aslında akımın estetik kıstaslarını ya da felsefesini ortaya koyan bir yanı yoktur. Tamamen uydurmadır diyen bir kişi hangi akımı tanımlamaktadır.

Dadaizm

Kübizm

Sürrealizm

Rasyonalizm

Sembolizm

Açıklama:

Dada” kelimesinin Tzara’nın alaycılığından da anlaşıldığı gibi aslında akımın estetik kıstaslarını ya da felsefesini ortaya koyan bir yanı yoktur. Tamamen uydurmadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Anarşist bir ruh taşır. Geleneksel olan, geçmişten gelenlerin yanında çağdaş olandan bile kopuşu amaçlayan akım aşağıdakilerden hangisidir.

Kübizm

Empresyonizm

Ekspresyonizm

Sürrealizm

Dadaizm

Açıklama:

Dada dünyayı mevcut duruma getiren toplumsal, siyasi, kültürel, sanatsal ne varsa yıkmaya çalışır. Anarşist bir ruh taşır. Geleneksel olan, geçmişten gelenlerin yanında çağdaş olandan bile kopuşu ifade eder. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 131

Tristan Tzara
Picasso
Kurt Schwitters
Jean Arp

Yukarida verilenlerden hangileri dadaizm akımın savunucuları arasında yer almaktadır.

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

I, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Tristan Tzara
Kurt Schwitters
Jean Arp bu akımın temsilcileridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 132

Dadaizm ismini rastgele "dada" kelimesiyle ortaya atan Fransız şair aşağıdakilerden hangisidir?

Marcel Duchamp

Francis Picabia

Jean Arp

Tristan Tzara

Marcel Janco

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi Dadaizmin temsilcilerinden birisi değildir?

Kurt Schwitters

Jean Arp

Max Jacob

Tristan Tzara

Louis Aragon

Açıklama:

Max Jacob Kubist şiirin temsilcilerinden birisidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Picasso’nun özelde İspanya İç Savaşı’na karşı duyduğu üzüntüyü genelde de savaşa karşı tepkisini dile getirdiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Avignonlu Kızlar

Koltukta Oturan Çıplak

Horta’da Fabrika

Guernica

Mandolinli Kız

Açıklama:

Burada Picasso ile özdeşleşen bir resme, Guernica’ya bir parantez açmak gerekir. Guernica, Picasso’nun özelde İspanya İç Savaşı’na karşı duyduğu üzüntünün genelde de savaşa karşı tepkisinin dile gelmesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 135

Aşağıdaki eserlerden hangisi kübizme giden yolu açmakla brilikte tam anlamıyla kübist değildir?

Horta’da Fabrika

Avignonlu Kızlar

Koltukta Oturan Çıplak

L’Estaque’ta Evler

Mandolinli Kız

Açıklama:

Avignonlu Kızlar, kübizme giden yolu açmakla birlikte, tam anlamıyla Kübist değildir. Sonraki yıllarda gelişen Kübist estetiğinin çok uza- ğında bir renkselliğe ve dışavurumculuğa sahiptir... Avignonlu Kızlar’ın Kübizm açısın- dan önemi, o güne kadar hiçbir sanatçının yeterince üstüne gitmediği resimsel sorunların çözümünü göze almasındandır”. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 136

Eserlerinde ağırlıkla palyaçolara, kadınlara, mitolojiye ve efsanelerden alınmış tiplere, yeme içmeye ve boğa güreşine yer veren ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Fernand Léger

Pablo Picasso

Juan Gris

Paul Cézanne

Georges Braque

Açıklama:

Picasso’nun eserleri palyaçolar, kadınlar, mitoloji ve efsanelerden alınmış tipler, yeme içme ve boğa güreşi sahneleriyle doludur. Bunlar her defasında insanı şaşırtan görsellikler sunar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi kübist şiirin özelliklerinden birisi değildir?

Şiir Diliyle Resim Yapma

İç Dünyanın Gözlemlenmesi

Aklın ve Mantığın Reddi

Söz Dizimin Bozulması ve Sözcüklerin Parçalanması

Kolaj

Açıklama:

Kübist Şiirin Özellikleri; Dış Dünyanın Gözlemlenmesi, Şiir Diliyle Resim Yapma, Aklın ve mantığın Reddi, Söz Dizimin Bozulması ve Sözcüklerin Parçalanması ve kolajdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 138

"Dada sadece “dada” diyerek bile insanlara sonsuz saadeti verebilecek bir özgürlüktür" diyen ve dadaizmin kurucularından birisi olan Alman şair aşağıdakilerden hangisidir?

André Breton

Max Ernst

Hugo Ball

Francis Picabia

Johannes Baargeld

Açıklama:

Dadaizmin kurucularından biri olan Hugo Ball’a göre Dada sadece “dada” diyerek bile insanlara sonsuz saadeti verebilecek bir özgürlüktür. Şiirde ise asıl yazılması gerekeni yazamayıp onun etrafında dolanıp duran şairlere karşıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Aşağıdaki akımlardan hangisi 20. asrın başında gelişen ve kendilerinden önceki geleneksel sanat anlayışına karşı duran sanat akımları arasında yer almaz?

Fütürizm

Kübizm

Dadaizm

Sürrealizm

Romantizm

Açıklama:

Klasisizmden romantizme, oradan realizme geçilen dönemlerdeki geçiş süreçlerinde her yeni akım bir öncekinin estetik ve ideolojik değerlerini yıkmak üzere yapılanırken 20. asrın başında gelişen fütürizm, kübizm, dadaizm, sürrealizm gibi akımlar birbirinin ardınca, birbirine eklemlenerek gelişir ve topyekûn kendilerinden önceki geleneksel sanat anlayışına karşı dururlar.

Doğru Cevap: E

Soru 140

Öncülüğünü İspanyol ressam Pablo Picasso ve Fransız ressam Georges Braque'un yaptığı sanat akımı aşağıdakilerin hangisidir?

Fütürizm

Dadaizm

Kübizm

Sürrealizm

Romantizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 141

Resimlerinde kullandığı asimetrik yapıyı Afrika masklarından ve ilkel (primitif) sanattan aldığı bilinen ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Georges Braque

Henri Matisse

Pablo Picasso

Paul Cézanne

Marcel Duchamp

Açıklama:

Picasso resimlerinde kadın ve insan yüzlerinin asimetrik bir şekilde betimlenmesi ileriki yıllarda da devam edecektir. Picasso’nun bu asimetrik yapıyı Afrika masklarından ve ilkel (primitif) sanattan aldığı bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 142

Aşağıdaki akımlardan hangisinde sık sık kolaj yöntemine başvurulmuştur?

Kübizm

Empresyonizm

Sürrealizm

Dadaizm

Realizm

Açıklama:

Kolaj hem bu karşıtlık duygusunu pekiştirmeye hem de doğada ve resimde dikkati gerçekle yanılsama ayrımına çekmeye yarar. Braque’ın ve ardından Picasso’nun boyaya kum, talaş vb. maddeler katması, resimlerinde şablon harfler kullanması sentetik Kübizmin tekniklerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi kübist şiirin özellikleri arasında yer almaz?

Dış dünyanın gözlemlenmesi

Şiir diliyle resim yapma

Aklın ve mantığın reddi

Sözcüklerin parçalanması

İronik bir söylem kullanılması

Açıklama:

Alaylı, ironik bir söylem yaratmak dadaist şiirin genel özellikleri arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi dadaist şiirin özellikleri arasında yer alır?

Dış dünyanın gözlemlenmesi

Şiir diliyle resim yapma

Cinsellik içeren kelimeler kullanma

Kaligramlarla, metinlerdeki aralarla denge sağlama

Kolaj tekniğini kullanma

Açıklama:

Cinsellik içeren kelimeler kullanmak ve imgeler kurmak dadaist şiirin genel özellikleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 145

Kübizm akımı ilk olarak aşağıdakilerin hangisinde görülmüştür?

Şiir

Heykel

Sinema

Resim

Edebiyat

Açıklama:

Kübizm akımının ilk kez görüldüğü sanat dalı resimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 146

Aşağıdaki sanat akımlarının hangisinin savunucuları özellikle II. Dünya Savaşı öncesinde sosyalizmle yakınlaşmıştır?

Realizm

Kübizm

Empresyonizm

Gerçeküstücülük

Dadaizm

Açıklama:

Özellikle II. Dünya Savaşı öncesinde dadaizmin sosyalizmle yakınlaştığı görülür. Örneğin Richard Huelsenbeck tarafından kaleme alınan “Alman Dada Manifestosu- Dadaizm Nedir Almanya’da Ne Yapmak İstiyor”da sosyalizmle dirsek teması içine girmeleri açık şekilde ifade edilir. Tristan Tzara da dada çizgisinden sıyrılıp gerçeküstücü çizgiye geçecek ve bu sırada o da sosyalist düşüncelere yaklaşacaktır. 1936’da Fransız Komünist Partisine girer, II. Dünya Savaşı sırasında da Fransız Direniş Hareketi’ne katılır.

Doğru Cevap: E

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi dadaizmden vazgeçip gerçeküstücülüğü benimseyen sanatçılar arasında yer almaz?

Max Ernst

Johannes Baargeld

Tristan Tzara

André Breton

Pablo Picasso

Açıklama:

1920’lerin başında Almanya’daki dada hareketinin başında daha sonra gerçeküstücülüğün de içinde göreceğimiz Max Ernst (1891-1976) ve Johannes Baargeld (1892-1927) vardır. Başta Tristan Tzara olmak üzere sonradan dadaizmden vazgeçip gerçeküstücülüğü kuracak olan André Breton (1896-1966) ve dadaizm sonrası gerçeküstücülüğü tercih edecek Louis Aragon, Philippe Soupoult (1897-1990) başta gelen isimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 148

"Dada manifestosu" aşağıdakilerin hangisi tarafından yazılmıştır?

Hugo Ball

Tristan Tzara

Max Ernst

Johannes Baargeld

Francis Picabia

Açıklama:

Tristan Tzara’nın düşüncelerinin dökümü olan Dada manifestosu “dada bizim için hiç önemli değildir” diye başlar. Bu aslında ortaya bir iddia ile atılmadıklarının ifadesidir. Tzara, kişinin bir şey iddia etmesini ve kendi doğrularını dayatmasını da anlamsız bulur. “Bir manifesto yazıyorum ve hiçbir şey istemiyorum” diyen Tzara, ilkesel olarak manifestolara da hatta ilkelere de karşı olduğunu belirtir.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Fütürizmin temelindeki üç kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Makine, enerji, hız

Hız, parçalanma, değişim

Parçalanma, değişim, kolaj

Makine, hız, denge

Denge, yenilik, hız

Açıklama:

Fütürist akımın düşünsel temelinde geleceği makine ve hız ile inşa etme fikri vardır. Fütürizmin amacı, dünyadaki dinamikleri-makine, enerji, hız-çeşitli teknikler aracılığıyla sanat eserleriyle buluşturmak ve böylece insanların aktif bir rol ile geleceklerini kurgulamalarını sağlamaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Fütürizm aşağıdaki ülkelerden hangisinde ortaya çıkmıştır?

Fransa

Almanya

İtalya

İspanya

Rusya

Açıklama:

20. yüzyıl başında İtalya’da ortaya çıkan ve sonrasında Fransa ve Rusya’da yayılan Fütürizm önce plastik sanatlarda ardından edebiyatta etkili olmuş bir sanat akımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Marinetti'nin Fütürizm Manfestosu'nda ortaya konan temel ilkedir?

Geleneği yenileştirerek yaşatma

Sanatta akılcılığı hakim kılma

Savaş karşıtlığı

Geçmişe ve geçmişe dair her şeye başkaldırı

Sanatın evrenselliğini savunma

Açıklama:

Marinetti’nin bildirgesinde dikkati çeken “savaş, devrim, şiddet, saldırgan, korkusuz vb.” kelimeler bu akımın bir “başkaldırı” olduğunu göstermektedir. Geleceği hedefleyen şair geçmişe ve geçmişe ait her şeye karşı bir başkaldırı başlatır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

1914 yılında tüm dünyayı etkileyen I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Fütürizm Avrupa’daki etkisini kaybetmiştir. Bunun temel sebebi nedir?

Fütürist eserlerin sansürle karşılaşması

Bazı sanatçıların ölümü ya da başka akımların etkisine girmeleri

Akımın bütün Avrupa'ya yayılamamış olması

Halkın anlayabileceği eserler verememeleri

Politik tutumlarından ötürü eleştiriye uğramaları

Açıklama:

1914 yılında tüm dünyayı etkileyen I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Fütürizm Avrupa’daki etkisini kaybetmiştir. Bunun sebebi fütürist sanatçılardan bazılarının ölümü, bazılarının ise farklı sanat akımlarının etkisi altına girmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Fütürizmin ikinci en etkili olduğu yer olan Rusya'da akım hangi yönüyle farklılık gösterir?

Yeniliği materyalist ve ideolojik bir yapı üzerine inşa etmeleri

Rus milliyetçiliğinin etkisinde kalmaları

Gelenek eleştirisinde Avrupalılardan daha radikal olmaları

Kübizmden ve yöntemlerinden yararlanmaları

İlke ve yöntemlerini bir bildirgeyle duyurmaları

Açıklama:

Geleneğe, var olan değerlere, edebiyatın klasik yapısına karşı çıkan Rus fütüristler yeniliği materyalist ve ideolojik bir yapı üzerine inşa etmek istemişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Fütüristlerin eserlerinde tren, uçak, vapur, köprü, fabrika ve tersanelere yer vermelerinin temel nedeni nedir?

Yansıma seslere yer vermek istemeleri

Makine sesi ve gürültülerine yer verebilmek

Bunların enerjinin, hızın ve gücün kaynakları olması.

Şiiri duygusallıktan arındırmak

Geleneksel imgelerden uzaklaşmak

Açıklama:

Fütüristlere göre yeni dünyayı anlatacak yeni sanatın ana malzemesi enerji, makine ve hızdır. Trenler, uçaklar, vapurlar; köprüler; fabrikalar,tersaneler enerjinin, hızın ve gücün kaynaklarıdır. Bu kaynaklar yaşamın hareketliliğinin sembolü oldukları gibi insanın gücünün de kanıtıdırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 7

I. Sahnede çeşitli gösteri araçlarını kullanarak devingen bir görüntü yaratmak
II. Oyuncular arasında canlı bir iletişim kurmak
III. Oyuncu ile seyirci arasında canlı bir ilişki kurmak
IV. Sahnede eşzamanlılık yaratmak
V. Çok odaklı deneyimler yaşanmasını sağlamak
Yukarıdaki maddelerden hangileri fütürist tiyatronun özellikleri arasında yer alır?

I,II,III

I,II,IV

I,II,III,IV

II,III,IV,V

I,II,III,IV,V

Açıklama:

Bu özelliklerin tamamı fütürist tiyatroya aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi fütüristlerin yaptığı yeniliklerden biri değildir?

Geleneği modern şiirle sentezlemeleri

Sanatçıyı özgür bırakmaları

Hız ve dinamizm kavramlarını temel almaları

Çağa uygun yeni temalar işlemeleri

Şiirin klasik yapısını kırmaları

Açıklama:

Geleneğe ve geçmişe dair her şeye karşı çıkarlar. Sentez söz konusu değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Şiiri kelimeyi değil harfleri esas alarak yazmak isteyen, şiirdeki ses organizasyonunun, anlamın/anlamsızlığın ve tüm bunların birleşimden doğacak şiire ait duygunun harflerle yakalanabileceğini savunan bir şiir akımıdır.
Yukarıdaki tanım hangi akıma aittir?

Dadaizm

Letrizm

Kübizm

Sürrealizm

Empresyonizm

Açıklama:

Letrizm, Fransızca harf anlamına gelen lettre kelimesinden türetilmiş bir kelimedir. Harfçilik anlamına gelen bu kelime edebî bir akımın adıdır. İsminden de anlaşıldığı üzere bu akım amacı, şiirdeki yeniliği harflerle gerçekleştirmektir. Letrizm, şiiri kelimeyi değil harfleri esas alarak yazmak isteyen, şiirdeki ses organizasyonunun, anlamın/anlamsızlığın ve tüm bunların birleşimden doğacak şiire ait duygunun harflerle yakalanabileceğini savunan bir şiir akımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Letrizmin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Maurice Lemaître

Guillaume Apollinaire

Isodore Isou

François Dufrêne

Filippo Marinetti

Açıklama:

II. Dünya Savaşı sonrasında Paris’e yerleşen Isodore Isou şiirde tüm dünyayı etkileyecek bir yenilik yapmak istemiş ve “harf olmayan ya da harf olmayacak hiçbir şeyin tinsel olarak da var olamayacağını” iddia ederek letrist akımı başlatmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Fütürizm akımı ilk olarak aşağıdaki ülkelerden hangisinde ortaya çıkmıştır?

Fransa

Rusya

Almanya

İtalya

İngiltere

Açıklama:

20. yüzyıl başında İtalya’da ortaya çıkan ve sonrasında Fransa ve Rusya’da yayılan Fütürizm önce plastik sanatlarda ardından edebiyatta etkili olmuş bir sanat akımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Fütürizm aşağıdaki akımlardan hangisine karşı bir çıkış olarak değerlendirilir?

Empresyonizm

Ekspresyonizm

Dadaizm

Konstükrüalizm

Minimalizm

Açıklama:

Fütürist akım yaşanan somut gelişmelere, I. Dünya Savaşı, sanayileşme, nüfus artışı vb., rağmen sembolik anlatımda ısrarcı olan empresyonizme karşı bir çıkış olarak da değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Fütürist akımın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

“Sistemleştirme” eğilimini karşılamak

“Mantık dışı” bir düzen oluşturmak

Herkes için geçerli olan “değer ölçüleri” oluşturmak

“Duygu ve iç dünya”yı yansıtmak

“Gelecek”i inşa etmek

Açıklama:

Fütürist akımın temel amacı“gelecek”i inşa etmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Fütürist akımın sanat eserlerini hem teknik hem de tematik açıdan etkisi altına aldığı üç temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Süreç, zaman ve reaksiyon

Eylem, rastlantı ve gerçeklik

Hız, dinamizm ve teknoloji

Biçim, doku ve renk

Işık, gölge ve perspektif

Açıklama:

Fütürist akımın sanat eserlerini hem teknik hem de tematik açıdan etkisi altına aldığı üç temel unsur hız, dinamizm ve teknolojidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi fütüristlerin ilke olarak kabul ettikleri şairin özelliklerinden biri değildir?

Kelimeleri özgürce kullanması

Bilinçaltına saklanmadan gerçekçi olması

Otomatik yazıdan faydalanması

Kuraldan uzak anlatımı tercih etmesi

Klasik söz dizimini kırması

Açıklama:

Fütüristlere göre şiirde hareketli bir yapı yaratmak için şiiri aklın ve sözdiziminin klasik kurallarından kurtarmak şarttır. Bunun için fütüristler ilke olarak, şairin
• Kelimeleri özgürce kullanmasını
• Otomatik yazıdan faydalanmasını
• Kuraldan uzak anlatımı tercih etmesini
• Klasik söz dizimini kırmasını
kabul etmişlerdir.
*Otomatik yazı şairin bilinçaltındakileri doğrudan, olduğu gibi kağıda dökmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Fütürizmin resim ve heykel alanındaki öncüsüdür?

Fausto Zonaro

Umberto Boccioni

Walter De Maria

Amedeo Modigliani

Claude Monet

Açıklama:

Umberto Boccioni (1882-1916): İtalyan ressam, heykeltıraş: Fütürizmin resim ve
heykel alanındaki öncüsüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Letrizm akımı aşağıdaki alanların hangisinde ortaya çıkmıştır?

Şiir

Resim

Tiyatro

Heykel

Roman

Açıklama:

Letrizm ortaya çıkışı II. Dünya Savaşı sonrasındadır. Romen asıllı Isodore Isou’nun 1946 yılında kurduğu bu akım bir şiir akımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Letrizmin ortaya çıkış tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

1896

1909

1927

1946

1965

Açıklama:

Letrizm ortaya çıkışı II. Dünya Savaşı sonrasındadır. Romen asıllı Isodore Isou’nun 1946 yılında kurduğu bu akım bir şiir akımıdır

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Letrizm akımının özelliklerinden biri değildir?

Gelenekte var olan her şeye karşı çıkmışlardır

Harf ve ses üzerine kurulu bir dil ile uluslararası bir şiir yaratmak amacındadır

Dadaizm ve sürrealizmin etkisinde kalmış bir akımdır

Mevcut yirmi dört harften oluşan alfabeye on dokuz harf daha eklemişlerdir

Tüketim kültürünü yermek için tüketim kültürü malzemeleri kullanılmışlardır

Açıklama:

LETRİST ŞİİRİN İLKELERİ
• Gelenekte var olan her şeye karşı çıkmak
• Harf ve sese dayalı bir dille şiir yazmak
• Harf ve seslerle dilde yeni bir anlam evreni yaratmak: Letristler, mevcut
yirmi dört harften oluşan alfabeye on dokuz harf daha eklemişler ve bu haliyle
alfabenin kendilerinden sonra gelecek sanat ve sanatçılara da yol açıcı olacağını
düşünmüşlerdir.
• Dadaizm ve sürrealizmin etkisi: Letrizm dadaizm ve sürrealizmin etkisinde kalmış bir akımdır.
E şıkkında yer alan "tüketim kültürünü yermek için tüketim kültürü malzemeleri kullanılmışlardır" tanımı, Pop Art akımının temel özelliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Letrizm akımı temsilcilerinden değildir?

Isodore Isou

François Dufrêne

Filippo Tommaso Marinetti

Gabriel Pomerand

Maurice Lemaître

Açıklama:

LETRİZMİN TEMSİLCİLERİ
Isodore Isou (1925-2007)
François Dufrêne (1930-1982)
François Dufrêne (1930-1982)
Maurice Lemaître (1926)
*Filippo Tommaso Marinetti Fütürizmin ilk bildirgesini kaleme almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Fütürist akımın düşünsel temeli neye dayanır?

mantıksal zincirlerinin dışına çıkma, geleneği reddetme ve sanatla alay etme

varlığın özüne ulaşmaya çalışılır

nesnelerin küp, silindir ve koniler gibi ele alınması, doğayı duyusal olmaktan çıkartmaya hizmet eder

Eserleri temelde yalın ifade diliyle, sade ve geometrik biçimleriyle ön plana çıkarma

Geleceği makine ve hız ile inşa etme fikri

Açıklama:

XX. yüzyıl başlarında dünyadaki gelişmelerin gerisinde kaldığı düşünülen İtalya’yı canlandırmak ve güçlendirmek için ortaya çıkan Fütürist akımın düşünsel temelinde geleceği makine ve hız ile inşa etme fikri vardır

Doğru Cevap: E

Soru 22

Letrizm şiir akımının temeli neye dayanır?

Kelimelerin sıralayışı ve ahenge önem verilir

Akıl yerine duygulara ve hayallere önem verilir

Akla ve sağduyuya değer verilir

Kelime değil harfler esas alınır

İnsana değer vermek esastır

Açıklama:

Letrizm, şiiri kelimeyi değil harfleri esas alarak yazmak isteyen, şiirdeki ses organizasyonunun, anlamın/anlamsızlığın ve tüm bunların birleşimden doğacak şiire ait duygunun harflerle yakalanabileceğini savunan bir şiir akımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Fütürizm ne zaman ve nerede ortaya çıkmış bir sanat akımıdır?

18. yüzyıl başında Almanya'da

20. yüzyıl başında İtalya’da

17. yüzyıl sonunda İtalya'da

20. yüzyıl başında Amerika'da

19. yüzyıl sonunda İngiltere'de

Açıklama:

20. yüzyıl başında İtalya’da ortaya çıkan ve sonrasında Fransa ve Rusya’da yayılan Fütürizm önce plastik sanatlarda ardından edebiyatta etkili olmuş bir sanat akımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Letrizm ne zaman ortaya çıkmıştır?

Fransız İhtilali sonrasında

I. Dünya Savaşı sonrasında

Sanayi Devrimi sonrasında

II. Dünya Savaşı sonrasında

Sovyetler Birliğinin dağılmasının sonrasında

Açıklama:

Letrizm ortaya çıkışı II. Dünya Savaşı sonrasındadır. Romen asıllı Isodore Isou’nun 1946 yılında kurduğu bu akım bir şiir akımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Fütürizmin öncüsü kimdir?

Umberto Boccioni

Filippo Tommaso Marinetti

Isodore Isou

Vincent Van Gogh

Pablo Picasso

Açıklama:

Fütürizmin öncüsü Filippo Tommaso Marinetti fütürizmin ilk bildirgesinde (1909) geçmişe karşı tavrını şu cümlelerle ortaya koymuştur: “Yüzyılların son kalesinde duruyoruz!.. Amacımız İmkânsız’ın gizemli kapılarını yerle bir etmekse, o halde neden geçmişe bakalım? Zaman ve mekân dün ölmüştür.” (Antmen, 2014) Marinetti bu cümlesiyle, durağanlaşan, yavaşlayan, mutsuzlaşan dünyayı yıkıp yerine dinamik, yenilenen ve mutlu bir dünya kurmanın sanıldığı gibi imkânsız olmadığına, bunun için geçmişin ölü kabul edilmesinin yeterliliğine vurgu yapmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 26

Fütürist akımın etkisinde kalan tüm sanatçılar insanı mutlu edecek geleceğin ne sayesinde mümkün olacağı ilkesinde hemfikirdirler?

Hümanizm

Doğa

Makine

Matematik

Felsefe

Açıklama:

Fütürist akımın etkisinde kalan tüm sanatçılar insanı mutlu edecek geleceğin makine sayesinde mümkün olacağı ilkesinde hemfikirdirler.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Yaşamın değişken hareketliliğini resme yansıtabilmek için fütürist ressamlar nasıl bir yol izlemişlerdir?

Objenin ait olduğu atmosferin tümünü görünür kılacak şekilde resmetmeye çalışmışlardır

Soyut sanatı canlandırma, yeniden hareketlendirme arayışı içindedirler

Her sanatçı o anki ruh halini açıkça tuvale aktarmaya çalışmaktadır

Resimler afiş tekniği ile çoğaltılmıştır

Resimlerde rüyada görülen unsurlar kullanılmıştır

Açıklama:

Yaşamın değişken hareketliliğini resme yansıtabilmek için renk ve biçimden daha farklı malzemeye ihtiyaç duyan fütürist ressamlar obje ne olursa olsun onu ait olduğu atmosferin tümünü görünür kılacak şekilde resmetmeye çalışmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Fütürist akımın etkisinde kalan heykeltıraşlar gelecekçi heykelin modernizasyonu nasıl yapmışlardır?

Renk kullanımından kaçınarak

Anıtsal heykeller üreterek

Kullanılan malzemeyi değiştirerek ve çeşitlendirerek

Figüratif eserler üreterek

Soyutlamadan kaçınarak

Açıklama:

Fütürist akımın etkisinde kalan heykeltıraşlar gelecekçi heykelin modernizasyonu kullanılan malzemeyi değiştirerek ve çeşitlendirerek yapmışlardır. Umberto Boccioni 1912 yılında kaleme aldığı Gelecekçi Heykel Bildirge’si ile heykel sanatının fütürist ilkelerini ortaya koymuştur. Boccioni’ye göre heykel yapmak için mermer ve bronzun dışında da malzemeler kullanılmalıdır. Kumaş, deri, çimento, çam, ahşap, cam,ayna, demir, elektrik lambaları vb. heykeltıraşların kullanabileceği alternatif malzemelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Letrizm hangi sanat akımlarının etkisi altında kalmıştır?

Dadaizm ve sürrealizm

Empresyonizm ve ekspresyonizm

Romantizm ve puantizm

Pop sanat ve minimalizm

Kübizm ve yapısalcılık

Açıklama:

Letrizm dadaizm ve sürrealizmin etkisinde kalmış bir akımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Letrist şairler edebi metinlerdeki anlamı ne ile kurmaya çalışmışlardır?

Tekrarlarla

Uyaklarla

Seslerle

Harflerle

Kelimelerle

Açıklama:

Letrist şairler edebi metinlerdeki anlamı kelime ile değil seslerle kurmaya çalışmışlardır. Çünkü onlara göre kelimeler ve anlamları mevcut dili bozmuştur. Bu nedenle şiirde anlam ve âhenk seslerle, ses taklitleriyle sağlanmalıdır, Abidin Emre’ye göre(2013), letristlerin dili bu şekildeki çözümleyici tavrı “insanlığın tamamen mitos çağına dönüşünü bir özlem haline getirmesi”ndendir. Letrist sanatçılar, “İmin, el kol hareketinin, sessel bir değer kazandığı o yitik bütünlüğün peşindedir.”

Doğru Cevap: C

Soru 31

Fütürizm akımı hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Almanya

Fransa

İtalya

İspanya

İngiltere

Açıklama:

Fütürist akım İtalya’da ortaya çıkmıştır. Sebebi ise İtalya’nın siyasî ve ekonomik durumudur. İtalya, 20. yüzyılda sanayileşme ve teknolojik gelişmelerle güçlenen İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelere göre daha yavaş gelişme göstermiştir. Fütüristlerin bu durum için sunduğu çözüm önerisi, sanayi ve teknolojinin imkânları ile yeni bir dünya yaratmaktır. Bu dünya insanoğlunun pozitif düşünceleriyle ve ümitleriyle kurulacaktır. Hızla ilerleyen sanayileşme ve teknoloji sanat ile bütünleştirildiğinde insanoğlunun mutlu yaşayacağı dünya yaratılmış olacaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Letrizmin kurucusu kimdir?

Isodore Isou

François Dufrêne

Gabriel Pomerand

Maurice Lemaître

Guillaume Apollinaire

Açıklama:

Letrizm ortaya çıkışı II. Dünya Savaşı sonrasındadır. Romen asıllı Isodore Isou’nun 1946 yılında kurduğu bu akım bir şiir akımıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Kübizm, fütürizm, orfizm ve gerçeküstücülük gibi akımların gelişiminde katkıları bulunan, Kokuşmuş Büyücü (şiir), Alkoller (şiir), Kaligramlar(şiir), Dinsiz ve Şurekası (Öykü) gibi eserlerin sahibi fütürist şair aşağıdakilerden hangisidir?

Filippo Tommaso Marinetti

Giacomo Balla

Gino Severini

Guillaume Apollinaire

Umberto Boccioni

Açıklama:

Fransız şair, sanat eleştirmeni Guillaume Apollinaire 20. yüzyıl başlarında ortaya çıkan sanat akımlarından kübizm, fütürizm, orfizm ve gerçeküstücülük gibi akımların gelişiminde katkıları olmuştur. Kokuşmuş Büyücü (şiir), Alkoller (şiir), Kaligramlar(şiir), Dinsiz ve Şurekası (Öykü), Hayvan Öyküleri, Katledilen Şair (öykü), Teiresias’ın Memeleri (oyun) gibi öykü, şiir, tiyatro türlerinde eserler vermiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Fütürizm Manifestosu başlığını taşıyan, fütürist akımın ilk ve öncü bildirgesi kim tarafından kaleme alınmıştır?

Filippo Tommaso Marinetti

Umberto Boccioni

Guillaume Apollinaire

Luigi Russolo

David Burlyuk

Açıklama:

Fütürizmin ilk bildirgesi Filippo Tommaso Marinetti (1876-1944)’nin 1909 yılında Fransa’da yayımladığı Fütürizm Manifestosu’dur. Marinetti’nin kaleme aldığı bu bildirge diğer sanat alanlarında da fütürist bildirgeler yazılmasına yol açmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi fütürist edebiyatın ilkelerinden değildir?

Sanatçıyı özgür bırakmak

Geleneksel yapıları bırakmak

Geçmişin unutulmuş eserlerine tekrar önem vermek

Eserlerde çağa uygun yeni temalar işlemek

Şiirin klasik yapısını kırmak

Açıklama:

Fütüristlerin edebiyatı canlandırmak için geçmişte yazılan eserleri yok saydıkları, sanatçıyı özgür bıraktıkları, geleneksel yapıları terk ettikleri, çağa uygun yeni temalara işledikleri, şiirin klasik yapısını kırdıkları görülür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Fütürizmin Rusya'daki en önemli temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

David Burlyuk

Velimir Hlebnikov

Vasily Kamenski

Aleksandr Krutçenykh

Vladimir Mayakovski

Açıklama:

Fütürizm Rusya’daki temsilci Vladimir Mayakovski(1893-1930) dir. Mayakovski gelecekçi şiirle Marinetti’nin 1912 yılında Moskova ve Petersburg’da yaptığı konuşmalarda tanışır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Letrizm etkileri görülen Paul Klee’de Uyanmak isimli şiir hangi şairimize aittir?

Nazım Hikmet Ran

İlhan Berk

Turgut Uyar

Cemal Süreya

Ece Ayhan

Açıklama:

İlhan Berk bir II. Yeni şairidir. Şiirlerindeki anlam kapalılığı, imge yoğunluğu, kelime kullanımlarındaki farklı tercihleri bunun kanıtıdır. Berk’in Paul Klee’de Uyanmak isimli şiiri şairin sıra dışı üslubuna örnek olabilecek şiirlerinden biridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Letrizm aşağıdaki akımların hangisinin etkisinde kalmıştır?

Realizm

Empresyonizm

Romantizm

Dadaizm

Natüralizm

Açıklama:

Letrizm dadaizm ve sürrealizmin etkisinde kalmış bir akımdır. Ancak geleneği reddetme ilkesinde bir etkileşimleri olsa da letrist şiirlerin hiçbir anlam ifade etmemesi bu akımı diğerlerinde ayırmıştır. Letristler şiirin edebiyatla bağının olmadığı savunmuşlar ve ortaya anlamsız eserler koyarak letrizmin sonunu hazırlamışlardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Pantolonlu Bulut ve Omurga Flüt gibi şiirlerin sahibi fütürist şair aşağıdakilerden hangisidir?

Vladimir Vladimirovic Mayakovski

David Davidoviç Burlyuk

Velimir Vladimiroviç Hlebnikov

Guillaume Apollinaire

Filippo Tommaso Marinetti

Açıklama:

Vladimir Vladimirovic Mayakovski (1893- 1930) Rus fütürizminin öncülerindendir. Eserleri: Pantolonlu Bulut (şiir), Omurga Flüt (şiir), Lenin Destanı (şiir), Amerika’yı Keşfim (gezi yazıları+şiir), Tahtakurusu (oyun), Banyo (şiir), Lili Brik’e Mektuplar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdaki fütürist sanatçılardan hangisi şiir, öykü ve tiyatro türünde eserler vermiştir?

Gino Severini

Carlo Carra

Umberto Boccioni

Guillaume Apollinaire

Giacomo Balla

Açıklama:

A, B, C ve E şıklarındaki sanatçılar resim ve heykel üzerine çalışmış, Apollinaire ise öykü, şiir, tiyatro türlerinde eserler vermiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Fütürizmin temelinde aşağıdaki kavramlardan hangisi yoktur?

Gelecek

Enerji

Makine

Teknik

Statüko

Açıklama:

Doğru seçenek E seçeneğinde verilmiştir. Çünkü fütürizmin amacı, dünyadaki dinamikleri makine, enerji, hız ve çeşitli teknikler aracılığıyla sanat eserleriyle buluşturmak ve böylece insanların aktif bir rol ile geleceklerini kurgulamalarını sağlamaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Fütürizmin ortaya çıkmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Bu akımın ortaya çıkmasının nedeni Fransa’nın diğer ülkelerin gerisinde kalmasıdır.

Sanat ve teknolojinin imkanlarıyla mutlu bir toplum yaratılabileceği düşüncesi hakimdir.

Çağı yakalayarak geleceğe varmak isteyen fütüristler için sosyal ve kültürel ortam hazır değildir.

Fütürizm manifestosu bir İtalyan gazetesinde yayınlanmıştır.

Bu akımın ilk temsilcisi Fransız şair Marinetti’dir.

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir. Bu akım İtalya’da ortaya çıkmıştır. Çağı yakalayarak geleceğe varmak isteyen fütüristler için sosyal ve kültürel ortam hazırdır. İlk manifesto Le Figaro gazetesinde Fransa’da yayınlanmıştır. Bu akımın ilk temsilcisi İtalyan şair Marinetti’dir

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Fütürist Bildirgeye Rusya’dan destek veren sanatçılar arasında yer almaz?

Mayakovski

David Burlyuk

Velimir Hylebnikov

Alexei Kruchenykh

Alexander Puşkin

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir çünkü Puşkin gelenekçi bir yazardır. Diğer seçeneklerdeki sanatçılar ise fütüristtir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Fütürizm bildirgeleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Tek kişi tarafından yazılır.

Birden fazla bildirge olamaz.

Geleceğin sükünet üzerine inşa edileceğini söylerler.

Dostoyevski’yi öven söylemleri vardır.

Geçmişe tutsak olmamak üzerine yazılmışlardır.

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Çünkü bu manifestolar birden fazla kişi tarafından yazılabilir. Fütürizmin kendi özelliği itibariyle farklı alanlarda yazılmış birden fazla manifesto mevcuttur. Dostoyevski gibi gelenekçi yazarlar hakkında olumsuz eleştiriler barındırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Fütüristleri “yenilenmiş bir dünya özlemiyle yanıp tutuşan gizemciler” olarak niteleyen Türk sanatçı kimdir?

Nazım Hikmet Ran

Tuğrul İnan

Ömer Seyfettin

Ahmet Hamdi Tanpınar

Orhan Pamuk

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir. Çünkü bu betimlemeyi 2013 yılında Tuğrul İnan yapmıştır. Nazım Hikmet Ran’da bir fütürist olmasına karşın böyle bir söylemi yoktur. C, D, seçeneklerindeki yazarlar gelenekçi ve modern akımın temsilcileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

“ …..modern başkentlerde devrimin çok renkli ve çok sesli dalgalarının; cephaneliklerin ve tersanelerin şiddetli elektrik ışığıyla mehtaplanarak parlamış gece öğesinin; dumanlar saçan yılanları yutan açgözlü tren istasyonlarının; dumanlarıyla asılı duran fabrikaların;” diyen bir söylem aşağıdaki fütürizmin temel ilkelerinden hangisiyle ilişkilendirilebilir?

Eskiyi Reddetme

Dinamizm, Hız ve Teknolojiyi Yansıtan Eser Verme

Modern Sanat Yaratma

Yeniyi Eleştirme

Estetik Kaygısı

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Çünkü soru kökünde tasvir edilen durum dinamik ve yenilikçi bir yapıyı tasvir etmektedir. D ve E şıklarındaki bilgiler ilke olma niteliğinde değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Fütürist edebiyatı canlandırabilmek için aşağıdakilerde hangisi yapılabilir?

Geçmişte yapılan eserleri iyi anlamak

Sanatçıyı sınırlandırmak

Geleneksel yapıları yakından takip etmek

Çağa uygun temalara odaklanmak

Şiirin klasik yapısını kırmak

Açıklama:

Fütürist edebiyatı canlandırmak için geçmişteki eserleri reddetmek, sanatçıyı özgür bırakmak, geleneksel yapılara ilgi göstermemek ve şiirin klasik yapılarını kırmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Fütürizm akımı içindeki sanatçı- eser eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir?

Filippo Tommaso Marinetti- Kral Şölende

Guillaume Apollinaire-Dinsiz ve Şurekası

Giacomo Balla- Anarşist Galli’nin Cenazesi

Vladimir Mayakovski- Tahtakurusu

Umberto Boccioni- Şişenin Uzaydaki Gelişimi

Açıklama:

Doğru seçenek C seçeneğidir. Çünkü Anarşist Galli’nin Cenazesi Carlo Carra’ya ait bir eserdir. Diğer eşleştirmeler doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Letrizmle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Diğer bir ismi harfçiliktir.

I. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkmıştır.

Isodore Isou bu akımı yaratan sanatçıdır.

Dadaizm ve sürrealizmden beslenmiştir.

Sesle yeni bir anlam evreni kurmaya çalışmışlardır.

Açıklama:

Bu akım II. Dünya Savaşından sonra çıkmıştır. Isou bu akımın önde gelen sanatçılarındandır. Harfçilik (letrizm) bir edebi akımdır. Bu akım dadaizm ve sürrealizmden beslenmiştir. Şiirde anlam harflerle kurulmaya sağlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Letrist akımını benimsemiş bir sanatçı değildir?

Isodore Isou

François Dufrêne

Hans Arp

Gabriel Pomerand

Maurice Lemaître

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir. Hans Arp fütürist bir sanatçıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Dinamik bir yapı için kurallardan uzak bir dil kullandığı Mafarka le Futuriste isimli romanı ile dikkat çeken ve Fütürist akımını başlatan kişi olarak tanımlanan İtalyan yazar-şair aşağıdakilerden hangisidir?

Umberto Boccioni

Gino Severini

Andre Salmon

Tommaso Marinetti

Guillaume Apollinaire

Açıklama:

Mafarka le Futuriste isimli romanı ile dikkat çeken ve Fütürist akımını başlatan kişi olarak tanımlanan İtalyan yazar-şair Tommaso Marinetti’dir Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Amacı, dünyadaki dinamikleri-makine, enerji, hız-çeşitli teknikler aracılığıyla sanat eserleriyle buluşturmak ve böylece insanların aktif bir rol ile geleceklerini kurgulamalarını sağlamak olan sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm

Sembolizm

Empresyonizm

Pragmatizm

Kübizm

Açıklama:

Söz konusu sanat akımı Fütürizm’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Türkçe karşılığı bildirge olan ve toplumsal bir hareketin siyasal inanç ve amaçlarının açık ifadesi olarak yorumlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Manifesto

Sürreal

Fovizm

Dada

Nihilizm

Açıklama:

Türkçe karşılığı bildirge olan terim Manifesto’dur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Rus Fütüristlerden birisi değildir?

V.V. Mayakovski

David Burlyuk

Velimir Hlebnikov

Aleksei Kruchenykh

Mihail Bulgakov

Açıklama:

Mihail Bulgakov “Büyülü Gerçeklik Akımının” temsilcilerindendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Şiiri kelimeyle değil harfleri esas alarak yazmak isteyen, şiirdeki ses organizasyonunun, anlamın/anlamsızlığın ve tüm bunların birleşiminden doğacak şiire ait duygunun harflerle yakalanabileceğini savunan şiir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm

Fovizm

Letrizm

Pragmatizm

Kübizm

Açıklama:

Söz konusu şiir akımı Letrizim’dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Letrizm’in temsilcilerinden birisi değildir?

Maurice Lemaître

Gabriel Pomerand

François Dufrêne

Isodore Isou

Tommaso Marinetti

Açıklama:

Tommaso Marinetti Letrizm’in temsilcilerinden birisi değildir Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

1913 tarihli Fütürist Heykel Teknik Manifestosu başlıklı bildirge ile sanat eserinin yasamdaki hareketliliği yansıtması gerektiğini savunan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Gino Severini

Andre Salmon

Tommaso Marinetti

Umberto Boccioni

Guillaume Apollinaire

Açıklama:

1913 tarihli Fütürist Heykel Teknik Manifestosu başlıklı bildirge ile sanat eserinin yasamdaki hareketliliği yansıtması gerektiğini savunan kişi Umberto Boccioni’dir

Doğru Cevap: D

Soru 58

Fütürist akımın geleceği teknoloji üzerine kurma fikri üzerine yazılan “Gürültü Sanatı” adlı bildirgenin sahibi aşağıdakilerden hangisidir?

Luigi Russolo

Filippo Tommaso Marinetti

Guillaume Apollinaire

Andre Salmon

Umberto Boccioni

Açıklama:

“Gürültü Sanatı” adlı bildirgenin sahibi Luigi Russolo’dur

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi 1911 tarihinde Fütürist Müzisyenler Manifestosu’nu yazan fütürizmin müzik alanındaki önemli temsilcilerinden biridir?

Heinrich Mann

Viladimir Mayakovski

Balilla Pratella

Ernst Ludwig Krichner

James Joyce

Açıklama:

1911 tarihinde Fütürist Müzisyenler Manifestosu’nu yazan fütürizmin müzik alanındaki önemli temsilcilerinden biri Balilla Pratella’dır

Doğru Cevap: C

Soru 60

Tasmalı Bir Köpeğin Dinamizmi” adlı fütürist tablonun ressamı aşağıdakilerden hangisidir?

Umberto Boccioni

Gino Severini

Luigi Russolo

Giacomo Balla

Carlo Carrà

Açıklama:

“Tasmalı Bir Köpeğin Dinamizmi” adlı fütürist tablonun ressamı Giacomo Balla’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

I. Yaşanan savaşlar
II. Rejim değişiklikleri
III. Hızlı sanayileşme
IV. Teknolojik gelişmeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinin Fütürizm ve Letrizm akımlarının oluşmasında katkısı olmuştur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Fütürizm ve letrizmin dünya görüsünün ve sanat anlayışının belirleyicisi, XX. yüzyılın savaşlara ve rejim değişikliklerine sahne olan siyasî yapısı ile hızlı sanayileşme ve teknolojik gelişmelerin etkilediği ekonomik yapısıdır

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi sembolik dil açısından fütüristlerin tercihidir?

sembolik dilin kendisi

değişken olmayanlar

sabit ve tekrarlanan unsurlar

durağan olan

hareketli olanlar

Açıklama:

Fütüristlere göre sembolik dil bir yönüyle akıl tutuculuğudur. Sembol doğası itibariyle değişken olmayan, sabit ve tekrarlanan bir unsurdur. Oysa fütüristler durağanı değil hareketli olanı, tekrar edileni değil çağı yakalayanı tercih ederler.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi fütürizmin edebi alandaki bildirisini yayımlamıştır?

Umberto Boccioni

Filippo Tommaso Marinetti

Guillaume Apollinaire

Luigi Russolo

Burlyuk

Açıklama:

Umberto Bocconi resim ve heykel, Guillaume Apollinaire edebiyat, Filippo Tommaso Marinetti tiyatro, Luigi Russolo gürültü sanatı alanlarında, D. Burlyuk Rusya’da bildirilerini yayımlamışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi fütürist akımın temel ilkelerinden biri değildir?

hızlı ve teknolojik eserler ortaya koyma

dinamizm

eskiyi reddetme

hız ve teknolojiyi yansıtma

modern sanat yaratma

Açıklama:

Eskiyi reddetme, dinamizm, hız ve teknolojiyi yansıtma, modern sanat yaratma fütürist akımın temel ilkeleridir. Ama hızlı ve teknolojik eserler diye bir ilkesi yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi fütürist edebiyat akımının temel ilkelerinden biri değildir?

Çağı yakalamak

Kelimeleri özgürce kullanmak

İçerik ve şekilde dinamizm yaratmak

Edebiyatı canlandırmak

Eserlere farklı bir yorum getirmek

Açıklama:

Çağı yakalamak, kelimeleri özgürce kullanmak, içerik ve şekilde dinamizm yaratmak, edebiyatı canlandırmak fütürist edebiyat akımının temel ilkelerindendir. Ama “eserlere farklı bir yorum getirmek” ilkesi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi fütürizmin temsilcilerinden biri değildir?

Giacomo Balla

Isodore Isou

Carlo Carra

Valery Larbaud

Gino Severini

Açıklama:

Isodore Isou, letrizm’in temsilcisidir, diğerleri ise fütürizmin temsilcileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi letrist şiirin temel ilkesinden biridir?

Gelenekte var olan her şeye karsı çıkmak

Gelecekte var olan her şeye karsı çıkmak

İçerik ve şekilde dinamizm yaratmak

Hız ve teknolojiyi yansıtmak

Edebiyatı canlandırmak

Açıklama:

Letrist akımın temel ilkesi gelenekte var olan her şeye karsı çıkmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Fütürstler; şairin ilke olarak aşağıdakilerden hangisini benimsemiş olamaz?

kelimeleri özgürce kullanma

dizgeli metinsel yapı oluşturma

kuraldan uzak anlatım

klasik söz dizimi kırma

otomatik yazıdan faydalanma

Açıklama:

Fütürstler ilke olarak, şairin kelimeleri özgürce kullanmasını, otomatik yazıdan faydalanmasını, kuraldan uzak anlatımı tercih etmesini, klasik söz dizimi kırmasını kabul etmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Letrizm edebiyatın hangi alanında ortaya çıkmıştır?

Hikâye

Roman

Şiir

Deneme

Makale

Açıklama:

Romen asıllı Isodore Isou’nun 1946 yılında kurduğu bu akım bir şiir akımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi letrizm’in temsilcilerinden biridir?

Giacomo Balla

Isodore Isou

Carlo Carra

Valery Larbaud

Gino Severini

Açıklama:

Isodore Isou, letrizm’in temsilcisidir, diğerleri ise fütürizmin temsilcileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Fütürizm için söylenemez?

Türkçe karşılığı gelecekçiliktir

İtalya’da ortaya çıkmıştır

Öncelikle edebiyatta etkili olmuştur

Düşünsel temelinde geleceği makine ve hız ile inşa etme fikri vardır.

20. yüzyıl başlarında ortaya çıkmıştır

Açıklama:

Fütürizm öncelikle plastik sanatlarda etkili olmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 72

Geleceği teknoloji üzerine kurma fikri üzerine yazılmış fütürizm bildirgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm manifestosu

Oyun yazarları

Genel beğeniye tokat

Fütüristlerde gelenek karşıtı

Gürültü sanatı

Açıklama:

A şıkkı ilk fütürizm bildirgesi; B şıkkı tiyatroya ait bildirge; C şıkkı, derleme bir eser; D şıkkı, edebiyat alanındaki bildirgedir. Oysa E şıkkı soruda sorulan bildirgedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi fütürizmin temsilcilerindendir?

Giacomo Balla

Isodero Isou

François Dufrene

Gabriel Pomerand

Maurice Lemaitre

Açıklama:

A şıkkı hariç diğerleri Letrizmin temsilcileridir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Letrizmin temsilcilerindendir?

Isodero Isou

Giacomo Balla

Gino Severini

Carlo Carra

Umberto Boccioni

Açıklama:

A şıkkı hariç diğerleri fütürizmin temsilcileridir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Carla Carra’nın eseridir?

Anarşist Galli’nin cenazesi

Şişenin uzaydaki gelişimi

Uzayda sürekliliğin benzersiz biçimleri

Pantolonlu bulut

Tahtakurusu

Açıklama:

B ve c şıkları, Umberto Boccioni’nin; D ve E şıkları, Vladimir Vladimirovic Mayakovski’nin eserleridir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Letrizmin kurucusu kimdir?

Isodero Isou

François Dufrene

Gabriel Pomerand

Maurice Lemaitre

Gino Severini

Açıklama:

B, c ve d şıkları letrizmin temsilcileridir; E şıkkı fütürizmin temsilcilerindendir. Isodero Isou 1946 yılında letrizm adı verilen akımı kurmuşur. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi letrist şiirlerin özelliklerinden biri değildir?

Gelenekte var olan her şeye karşı çıkmak

Harf ve sese dayalı bir dille şiir yazmak

Harf ve seslerle dilde yeni bir anlam evreni yaratmak

Anlamı sesle kurmak

Romantizm ve realizmin etkisinde kalmak

Açıklama:

Letrizm, dadaizm ve sürrealizmin etkisinde kalmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Letrizmin Türkçe karşılığıdır?

Harfçilik

Gelecekçilik

Simgecilik

Gerçeküstücülük

Dışavurumculuk

Açıklama:

Letrizm Fransızca harf anlamına gelen lettre kelimesinden türetilmiş bir kelimedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Fütürizmin ilk bildirgesi kim tarafından yayımlanmıştır?

Filippo Tommaso Marinetti

Umberto Boccioni

Guillaume Apollinaire

Luigi Russolo

Mayakovski

Açıklama:

Fütürizmin ilk bildirgesi Filippo Tommaso Marinetti’nin 1909 yılında yayımladığı Fütürizm manifestosudur. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi letrizm için söylenemez?

Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkar

Kurucusu Isodero Isou’dur

Başlamasının temel nedeni var olanı reddetmektir.

Türkçe karşılığı harfçiliktir

Bir plastik sanat akımıdır

Açıklama:

Letrizm bir şiir akımıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Fütürist eserlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Gerçek yaşamdan uzaklaşır.

Makine, enerji ve hızın dinamizmini yansıtır.

İnsanın iç dünyasına yönelir.

Makineleşmeye ve teknolojiye karşıdır.

Sembolizmin etkisi altındadır.

Açıklama:

Fütürist eserler, makine, enerji ve hızın dinamizmini yansıtır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Fütürist akım ilk hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Fransa

Almaya

Rusya

Amerika

İtalya

Açıklama:

Fütürist akım ilk İtalya’da ortaya çıkmıştır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Fütüristlerle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Durağanın peşindedirler.

Çağı yakalama amacındadırlar.

Sembolik bir dil yaratmaya çalışırlar.

Empresyonizmin etkisindedirler.

Geleneklerin izinden giderler.

Açıklama:

Fütüristler, çağı yakalama amacındadırlar. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Rus fütürizmi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Geleneği reddetme üzerine kuruludur.

Puşkin, Tolstoy ve Dostoyevski’nin etkisindedir.

Şiirde yeniliğe karşıdır.

Edebiyatın klasik yapını örnek alır.

Kelimelerin özgür olmasına karşıdır.

Açıklama:

Rus fütürizmi, geleneği reddetme üzerine kuruludur. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Tsentrfüg grubunun fütüristlerden farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Kelimelerin özgür olması gerektiğini savunur.

Şiirin dış yapısına büyük önem verir.

Geçmişi yok saymaz.

Moderni yakalamak için geçmişi reddeder.

Var olan değerlere savaş açar.

Açıklama:

Tsentrfüg grubu geçmişi yok saymaz. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Fütürizmin ilk bildirgesini aşağıdakilerden hangisi kaleme almıştır?

Umberto Boccioni

Filippo Tommaso Marinetti

Guillaume Apollinaire

Luigi Russolo

Viladimir Mayakovski

Açıklama:

Fütürizmin ilk bildirgesi Filippo Tommaso Marinetti tarafından kaleme alınmıştır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

“Gürültü Sanatı” adlı bildirgenin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Umberto Boccioni

Filippo Tommaso Marinetti

Guillaume Apollinaire

Luigi Russolo

Balilla Pratella

Açıklama:

“Gürültü Sanatı” adlı bildirgenin yazarı Luigi Russolo’dur. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi fütürizmin müzik alanındaki temsilcilerinden biridir?

Umberto Boccioni

Filippo Tommaso Marinetti

Guillaume Apollinaire

Luigi Russolo

Balilla Pratella

Açıklama:

Balilla Pratella fütürizmin müzik alanındaki temsilcilerindendir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Gelecekçi şiirle Marinetti’nin 1912 yılında Moskova ve Petersburg’da yaptığı konuşmalarda tanışmıştır. Gelenek konusundaki tavrı Marinetti ve diğer fütüristlerle ortaktır. “Ceketimizi değil, iç organlarınızı değştirelim.” söylemi şairin gelecekçi şiir için gelenek ve geçmişi yok saydığını göstermektedir.
Yukarıda bahsi geçen fütürist aşağıdakilerden hangisidir?

Umberto Boccioni

Filippo Tommaso Marinetti

Guillaume Apollinaire

Luigi Russolo

Viladimir Mayakovski

Açıklama:

Vladimir Mayakovski gelecekçi şiirle Marinetti’nin 1912 yılında Moskova ve Petersburg’da yaptığı konuşmalarda tanışmıştır. Gelenek konusundaki tavrı Marinetti ve diğer fütüristlerle ortaktır. “Ceketimizi değil, iç organlarınızı değştirelim.” söylemi şairin gelecekçi şiir için gelenek ve geçmişi yok saydığını göstermektedir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdaki fütüristlerden hangisine göre antikçağın ölgün, hareketsiz, renksiz, tutkusuz resmi renkler sayesinde dinamik hâle getirilebilir?

Umberto Boccioni

Giacomo Balla

Guillaume Apollinaire

Luigi Russolo

Gino Severini

Açıklama:

Luigi Russolo’ya göre antikçağın ölgün, hareketsiz, renksiz, tutkusuz resmi renkler sayesinde dinamik hâle getirilebilir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Dünyadaki dinamikleri-makine, enerji, hız-çeşitli teknikler aracılığıyla sanat eserleriyle buluşturmak ve böylece insanların aktif bir rol ile geleceklerini kurgulamalarını sağlamak hangi edebiyat akımının amacıdır?

İzlenimcilik

Dışavurumculuk

Gerçeküstücülük

Simgecilik

Gelecekçilik

Açıklama:

Fütürizmin amacı, dünyadaki dinamikleri-makine, enerji, hız-çeşitli teknikler aracılığıyla sanat eserleriyle buluşturmak ve böylece insanların aktif bir rol ile geleceklerini kurgulamalarını sağlamaktır. Fütürüzmin Türkçe karşılığı "gelecekçilik" tir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Fütürist akım hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Almanya

Fransa

İtalya

İspanya

İngiltere

Açıklama:

Fütürist akımın İtalya’da ortaya çıkmasının sebebi ise İtalya’nın siyasî ve ekonomik durumudur. İtalya, 20. yüzyılda sanayileşme ve teknolojik gelişmelerle güçlenen İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelere göre daha yavaş gelişme göstermiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Rus fütürizminin materyalist bakış açısı, devrimci tavrı, kelimeleri özgür kullanımı Türk edebiyatının hangi şairini bir dönem etkilemiştir?

İlhan Berk

Nazım Hikmet Ran

Cahit Külebi

Fazıl Hüsnü Dağlarca

Kemalettin Kamu

Açıklama:

Rus fütürizminin materyalist bakış açısı, devrimci tavrı, kelimeleri özgür kullanımı Türk edebiyatının önemli şairlerinden olan Nazım Hikmet Ran’ı da bir dönem etkilemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Moderni yakalamak için geçmişi yok saymaya gerek olmadığını düşünenler hangi Rus fütüristleri grubuna dahildir?

Tsentrifug

Kubo-fütüristler

Egofütüristler

Etnofütüristler

Dadaistler

Açıklama:

Rus fütürizminin üç koldan geliştiği görülür: Kubo-fütürisler, egofütüristler, tsentrfüg. Geleneğe, var olan değerlere, edebiyatın klasik yapısına karşı çıkan Rus fütüristler yeniliği materyalist ve ideolojik bir yapı üzerine inşa etmek istemişlerdir. Özellikle Kubo-fütüristler kelimelerin özgür olması gerektiğini ve şiirin dış yapısının anlamı okura ulaştırmak için daha önemli olduğunu ileri sürerek taraftar toplamışlardır. Kubo-fütüristlerden sonra dikkat çeken diğer grup “tsentrifug”lardır. Tsentrifug grubunun farkı, geçmişi tamamen reddetmemeleridir. Onlara göre moderni yakalamak için geçmişi yok saymaya gerek yoktur.
Tsentrifug grubu, geçmişi tamamen reddetmezler. Onlara göre moderni yakalamak için geçmişi yok saymaya gerek yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 95

1913 tarihli Fütürist Heykel Teknik Manifestosu başlıklı bildirge aşağıdaki hangi sanatçı tarafından kaleme alınmıştır?

Balilla Pratella

Luigo Russolo

V.V. Mayakovski

Umberto Boccioni

Filippo Tommaso Marinetti

Açıklama:

Umberto Boccioni (1882-1916)’nin kaleme aldığı diğer manifesto heykel sanatı ile ilgilidir. 1913 tarihli Fütürist Heykel Teknik Manifestosu başlıklı bildirgenin ana iletisi de sanat eserinin yaşamdaki hareketliliği yansıtması gerektiği fikri üzerine kuruludur.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi fütüristlerin edebiyatı canlandırmak için benimsediği ilkelerden biri değildir?

Şiirin klasik yapısını kırmak

Çağa uygun yeni temalar işlemek

Geleneksel yapıları terk etmek

Sanatçıyı özgür bırakmak

Geçmişte yazılan eserleri yeniden yazmak

Açıklama:

Fütüristlerin edebiyatı canlandırmak için
• Geçmişte yazılan eserleri yok saydıkları,
• Sanatçıyı özgür bıraktıkları,
• Geleneksel yapıları terk ettikleri,
• Çağa uygun yeni temalara işledikleri,
• Şiirin klasik yapısını kırdıkları
görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Fütüristlere göre dinamizm ve eserdeki güzelliğin bir şartı da aşağıdakilerden hangisidir?

Savaş

Barış

Durağanlık

Romatizm

Gerçekçilik

Açıklama:

Fütüristlere göre dinamizm ve eserdeki güzelliğin bir şartı da “savaş”tır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Fütürist edebi eserlerde sesli harflerin tekrar edilmesine ne denir?

Aliterasyon

Asonans

Kafiye

Redif

Uyak

Açıklama:

Asonans: Sesli harflerin tekrar edilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 99

“Anarşist Galli’nin Cenazesi” isimli çalışması eserlerindeki fütürist etkinin tipik bir örneği olarak değerlendirilen İtalyan ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Luigi Russolo

Giacomo Balla

Gino Severini

Carlo Carra

Umberto Boccioni

Açıklama:

Carlo Carra (1881-1966): İtalyan ressam. İtalyan resim sanatının etkili isimlerinden olan Carra, fütürizme dinamizmi, hareketi, modernizmi ve teknolojiyi esas alan ilkeleri nedeniyle ilgi duymuştur. “Anarşist Galli’nin Cenazesi” isimli çalışması eserlerindeki fütürist etkinin tipik bir örneği olarak değerlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Simgecilik

Sembolcülük

Harfçilik

Gelecekçilik

İzlenimcilik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 101

I. XX. yüzyılın sosyal, siyasal, ekonomik, ahlakî yapısı ve bu yapının insanlar üzerindeki olumsuz etkileri
II. İtalya’nın Avrupa ülkelerinin gerisinde kalması
III. Sanat/edebiyat akımlarının yaygın olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fütürizmin doğuş nedenlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I,II,III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Üç öncül de fütürizmin doğuşunda etkili olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Fütürizm Manifestosu başlığını taşıyan ve fütürist akımın ilk ve öncü bildirgesi olan metni kaleme alan sanatçı hangisidir ?

Picasso

Braque

Gleizes

Le Fauconnier

Marinetti

Açıklama:

“Hız”ın insan için önemini fark eden fütüristlerin ortaya çıkışı Filippo Tommaso Marinetti (1876-1944) isimli İtalyan şairin20 Şubat 1909 tarihinde Fransa’da çıkan Le Figaro
gazetesinde yayımladığı bildirge ile olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisinin fütürizmin yayılmasında diğerlerinden daha etkili olduğu savunulabilir ?

Dergilerin yaptıkları yayımlar

Sanatçıların gerçekleştirdiği seyahatler

Şiirde her kaynağı tüketmiş olma hissi

Akımın görüldüğü ülkelerin komşu olmaları

Radyo yayınlarıyla ulaştırılan bildirgeler

Açıklama:

Fütürizmin hızla yayılmasında bildirgeler kadar dönemin yayınorganlarının da önemli role sahip olduğu görülür. Alman, İngiliz, Fransız dergiler fütürist akımı yayımladıkları yazılarla desteklemişlerdir. Viyana’da çıkanDie Fackel ve Der Brenner, Imago; Floransa’da Lacerba vb...

Doğru Cevap: A

Soru 104

I. Eskiyi reddetme
II. Teknolojiyi yansıtan eser verme
III. Modern sanat yaratma
IV. Klasizme geri dönüş çabası
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fütürizmin temel ilkelerindendir?

I,II

II,III

III,IV

I,II,III

II,III,IV

Açıklama:

İlk üç öncül fütürizmin temel ilkeleriyken dördüncü öncül fütürizmin ifade ettiğinin tam tersidir.

Doğru Cevap: D

Soru 105

I. Sahnede çeşitli gösteri araçlarını kullanarak devingen bir görüntü yaratmak
II. Oyuncular arasında canlı bir iletişim kurmak
III. Oyuncu ile seyirci arasında canlı bir ilişki kurmak
IV. Sahnede eşzamanlılık yaratmak
V. Çok odaklı deneyimler yaşanmasını sağlamak
Yukarıdakilerden hangileri fütürizmin tiyatronun gelişimine katkılarındandır?

I,II

I,IV,V

II,III,IV

I,II,III,IV,V

I,III,IV,V

Açıklama:

Öncüllerin hepsi fütürizmin tiyatroya katkıları arasında sayılır.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Fütürist akımın şiirdeki en önemli temsilcisi sayılan Fransız şair kimdir?

Apollinaire

Aragon

Villon

Valéry

Prévert

Açıklama:

Guillaume Apollinaire fütürist akımın şiirdeki en önemli temsilcisi sayılan Fransız şairdir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

"Sessiz harflerin tekrar edilmesidir."
Yukarıda tanımı verilen şiir sanatı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Metafor

Aliterasyon

Asonans

Otomatik yazı

Alegori

Açıklama:

Sessiz harflerin tekrar edilmesi "aliterasyon" sanatıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 108

"Şairin bilinçaltındakileri doğrudan, olduğu gibi kağıda dökmesidir."
Yukarıda tanımı verilen şiir sanatı aşağıdaki şıklardan hangisinde bulunmaktadır?

Metafor

Aliterasyon

Asonans

Otomatik yazı

Alegori

Açıklama:

Şairin bilinçaltındakileri doğrudan, olduğu gibi kağıda dökmesi otomatik yazıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 109

“Anarşist Galli’nin Cenazesi” isimli çalışması eserlerindeki fütürist etkinin tipik bir örneği olarak değerlendirilen İtalyan ressam kimdir ?

Balla

Severini

Carra

Boccioni

Eco

Açıklama:

“Anarşist Galli’nin Cenazesi” isimli çalışması eserlerindeki fütürist etkinin tipik bir örneği olarak değerlendirilen ressam Carra'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Harf ve sese dayalı bir dille şiir yazmak amacıyla yola çıkan akımın adı nedir?

Fütürizm

Kübizm

A-Z

Letrizm

Poetizm

Açıklama:

Harf ve sese dayalı bir dille şiir yazmak amacıyla yola çıkan akım letrizmdir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

Bu akımın düşünsel temelinde geleceği makine ve hız ile inşa etme fikri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu akımdır?

Kübizm

Dadaizm

Sürrealizm

Fütürizm

Letrizm

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 112

Anlamı, toplumsal bir hareketin siyasal inanç ve amaçlarının açık ifadilmesi olan “...........” dır. İfadesinde boş bırakılan yere ne gelmelidir.

Manifesto

Söyleşi

Deneme

Protesto

Sergi

Açıklama:

Türkçe karşılığı “bildirge” olan “manifesto”nun anlamı, toplumsal bir hareketin siyasal inanç ve amaçlarının açık ifadesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Fütürizm savunuculuğu yapan ilk dergi aşağıdakilerden hangisidir.

LET

LEF

REF

SEF

LEV

Açıklama:

Fütürizmin savunuculuğunu yapan ilk LEF dergisi 1923-1925 yılları arasında LEF (Sol Sanat Cephesi)ismiyle , diğeri ise Novy LEF ismiyle (1927-1928) yılları arasında yayımlanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Eskiyi Reddetme
Dinamizm, Hız ve Teknolojiyi Yansıtan Eser Verme
Modern Sanat Yaratma

Yukarıda verilenler Fütürizm hangi özellikleridir?

Kapsamı

Tanımı

İlkeleri

Karşı oldukları

Sınırları

Açıklama:

Eskiyi Reddetme
Dinamizm, Hız ve Teknolojiyi Yansıtan Eser Verme
Modern Sanat Yaratma fütürizmin temel ilkeleridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 115

• Sahnede çeşitli gösteri araçlarını kullanarak devingen bir görüntü yaratmak
• Oyuncular arasında canlı bir iletişim kurmak
• Oyuncu ile seyirci arasında canlı bir ilişki kurmak
• Sahnede eşzamanlılık yaratmak
• Çok odaklı deneyimler yaşanmasını sağlamak
Yukarıda verilenler fütürizmn hangi sanat dalında etkilerini ortaya koymaktadır.

Resim

Şiir

Şarkı

Tiyatro

Mimari

Açıklama:

Fütürizmin tiyatronun gelişi mine ve modernizasyonuna katkısı şu maddelerle anlatılabilir:
• Sahnede çeşitli gösteri araçlarını kullanarak devingen bir görüntü yaratmak
• Oyuncular arasında canlı bir iletişim kurmak
• Oyuncu ile seyirci arasında canlı bir ilişki kurmak
• Sahnede eşzamanlılık yaratmak
• Çok odaklı deneyimler yaşanmasını sağlama Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 116

Fütüristlerin canlandırmak için
• Geçmişte yazılan eserleri yok saydıkları,
• Sanatçıyı özgür bıraktıkları,
• Geleneksel yapıları terk ettikleri,
• Çağa uygun yeni temalara işledikleri,
• Şiirin klasik yapısını kırdıkları görülür.
Yukarıdaki ifade hangi sanat alanı ile ilgilidir.

Resim

Tiyatro

Sinema

Bale

Edebiyat

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 117

................. şairin bilinçaltındakileri doğrudan, olduğu gibi kağıda dökmesidir. ifadesinde boş bırakılan yere hanigisi gelmelidir?

Mekanik yazı

Otomatik yazı

Düz yazı

Somut yazı

Eleştirel yazı

Açıklama:

Otomatik yazı şairin bilinçaltındakileri doğrudan, olduğu gibi kağıda dökmesidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

İsminden de anlaşıldığı üzere bu akım amacı, şiirdeki yeniliği harflerle gerçekleştirmektir. Olarak tanımlanan akım aşağıdakilerden hangisidir.

Letrizm

Dadaizm

Fütürizm

Realizm

Sembolizm

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 119

Isodore Isou
François Dufrêne
Gabriel Pomerand
Maurice Lemaître

Yukarıda verilenler hangi akımın temsilcileridir.

Fütürizm

Sembolizm

Letrizm

Dadaizm

Ekspresyonizm

Açıklama:

Isodore Isou
François Dufrêne
Gabriel Pomerand
Maurice Lemaître letrizmin temsilcileridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Seçeneklerden hangisi fütürizmin Türkçe karşılığıdır?

Makinecilik

Dışavurumculuk

Nedensellik

Maddecilik

Gelecekçilik

Açıklama:

Gelecekçilik

Doğru Cevap: E

Soru 121

Seçeneklerden hangisi letrizmin Türkçe karşılığıdır?

Gelecekçilik

Nedensellik

Yazınsallık

Harfçilik

Gerçekçilik

Açıklama:

Harfçilik

Doğru Cevap: D

Soru 122

Seçeneklerden hangisi Letrizmin temsilcilerinden değildir?

Maurice Lemaître

Gabriel Pomerand

François Dufrêne

Isodore Isou

André Gide

Açıklama:

André Gide

Doğru Cevap: E

Soru 123

Seçeneklerden hangisi Fütürizmin temsilcilerinden biri değildir?

Guillaume Apollinaire

Carlo Goldoni

Carlo Carra

Umberto Boccioni

Filippo Tommaso Marinetti

Açıklama:

Carlo Goldoni

Doğru Cevap: B

Soru 124

Seçeneklerdeki ifadelerden hangisi Fütürizmin tiyatronun gelişimine ve modernizasyonuna katkısı ile ilgilidir?

Sahnede eşzamanlılık yaratmak

Oyuncu ve seyirci arasındaki ilişkiyi mekanikleştirmek

Tiyatro sanatından yönetmeni çıkarmak

Tiyatro sanatından yazarı çıkarmak

Sahnede oyuncudan başka hiçbir estetik unsura yer vermemek

Açıklama:

Sahnede eşzamanlılık yaratmak

Doğru Cevap: A

Soru 125

Seçeneklerden hangisi Fütüristlerin edebiyatı canlandırmak için yaptıklarıyla ilişkilendirilemez?

Geçmişte yazılan eserleri yok saymaları

Sanatçıyı özgür bırakmaları

Geleneksel yapıları terk etmeleri

Şiirin klasik yapısını kırmaları

Gelenekle bağları güçlendirmeleri

Açıklama:

Gelenekle bağları güçlendirmeleri

Doğru Cevap: E

Soru 126

Seçeneklerden hangisi Fütüristlerin şiirde hareketli bir yapı yaratmak için kabul ettiği ilkeler arasında değildir?

Klasik söz dizimini kırmak

Kuraldan uzak anlatımı tercih etmek

Otomatik yazıdan faydalanmak

Noktalama işaretlerini kullanmak

Kelimeleri özgürce kullanmak

Açıklama:

Noktalama işaretlerini kullanmak

Doğru Cevap: D

Soru 127

Seçeneklerden hangisi Letrist şiirin ilkelerinden biridir?

Şiirde ritim kullanımı üzerinde durmak

Şiirin ulusal niteliğine ulaşmak

Harf ve seslerle dilde yeni bir anlam evreni yaratmak

Geleneksel yapılardan yararlanmak

Anlamı kelime ile kurmak

Açıklama:

Harf ve seslerle dilde yeni bir anlam evreni yaratmak

Doğru Cevap: C

Soru 128

Seçeneklerden hangisi letrizmin kurucusudur?

Vladimir Mayakovski

Isodore Isou

Tristan Tzara

Filippo Tommaso Marinetti

André Martel

Açıklama:

Isodore Isou

Doğru Cevap: B

Soru 129

Filippo Tommaso Marinetti imzalı Fütürizm Manifestosu hangi tarihte yazılmıştır?

1908

1946

1860

1909

1912

Açıklama:

1909

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

I. I. Dünya Savaşı'nın etkileri
II. Yükselen milliyetçilik
III. Freud'un teorileri
IV. Dış gerçeklikten kaçış isteği
Yukarıdakilerden hangileri sürrealizmin doğuşunda etkili olmuştur?

I,II

I,II,III

I,II,IV

I,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Sayılanların hepsi akımın doğmasında etkili olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Freud'un tedavide kullandığı ........... yöntemi sürrealist sanatın da temel tekniğini oluşturur.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Hipnoz

Serbest çağrışım

Psikanaliz

Katarsis

Otomatizm

Açıklama:

Serbest çağrışım, hastanın kendi hâline bırakılıp aklından geçenleri anlamlı ya da anlamsız, uygun ya da değil, önemli ya da önemsiz fark etmeksizin sıralamasını sağlamaktır. Böylelikle problem ortaya çıkacaktır. Sürrealistler de buna benzer bir yöntemi kullanmış bir anlamda Freud’un hastaları gibi davranmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

....... dürtüsel ilkel benliktir. Bilinçdışı alanı ifade eder ve hazzın doyumu ilkesine göre çalışır. Yüzbinlerce yıldır, insan var oldukça değişmeyen birtakım dürtüleri vardır. Kişiden kişiye değişmeyen cinsel arzuları, libidoyu, hayatta kalma, tehlikeden kaçınma ve şiddet dürtüsünü kapsayan insan ruhunun en ilkel parçasıdır.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İd

Öteki benlik

Ego

Süperego

Bilinçaltı

Açıklama:

Tanımlanan kavram iddir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Sürrealizmin hangi akımın mirasını devralarak ileriye taşıdığı söylenebilir?

Fütürizm

Romantizm

Dadaizm

Realizm

Letrizm

Açıklama:

Dadaizm, en büyük mirasını gerçeküstü akıma bırakmıştır. Bu miras da akılcılığı yadsımak ve karşı sanat oluşturmaktır. Gerçeküstü akımsa ondan devraldığı mirası daha sistemli ve uzun soluklu bir hâle getirecek ve estetize edecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

I. Dadaizmin mirası
II. Özgürlük talebi
III. Ekim Devrimi'nin etkileri
IV. Sosyalizm ve anarşizm
Yukarıdakilerden hangileri Breton'un ve sürrealizmin niteliklerini belirleyen etkileri açıklar?

I,II

I,II,III

I,II,III,IV

I,II,IV

II,III,IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 6

Breton ve Soupault’nun birlikte yazdıkları ilk gerçeküstü yapıt olan ...... 1920’de yayımlanır.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Manyetik Alanlar

Teiresias’ın Memeleri

Büyülü Sanat

Nadja

Çılgın Aşk

Açıklama:

Manyetik Alanlar ilk gerçeküstücü yapıt olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Gerçeküstücü sanatçılar için temel amaç, bilincin ötesine bir yolculuğa çıkarak bilinç ötesini keşfetmek ve insanın asıl gerçekleri olan arzuların, korkuların, kaygıların, endişelerin dünyasını imajlara dönüştürmektir.
Buna göre gerçeküstücü bir eserde aşağıdakilerden hangisinin hâkim olması beklenir?

simgesel anlatım

gerçekçi betimlemeler

sadelik

akla uygunluk

açık ve anlaşılırlık

Açıklama:

İnsanın asıl gerçekleri olan arzuların, korkuların, kaygıların, endişelerin dünyasını imajlara dönüşebilmesi simgesel anlatım ile mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Andre Breton 1924 tarihli ilk bildirgeye mevcut insan zihniyetini tahlille işe başlar. Toplumun kendi değerleri çerçevesinde bireyi ne şekilde sınırladığından bahseder. Buna göre çocukluğunu geçirdikten sonra insan artık ruhen ve bedenen sürekli dikkatini vermesini talep eden zorunlu bir pratik gerekliliğe aittir. Hareketlerinden hiçbiri taşkın, fikirlerinden ise hiçbiri cömert veya ileriye yönelik olmayacaktır.
Breton'un burada bahsettiği sınırlayıcılık aşağıdakilerden hangisidir?

Superego

Ego

İd

Ahlâk

Töre

Açıklama:

Breton’un, insanın çevreyle iletişime geçince kendisini de sınırlamaya başladığına dair görüşü, Freud’un süperego olgusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Breton'un özgürlük talebinin temel nedeni hangisidir?

Yeni bir ahlâk önermek

Sosyalizmin yaygınlaşmasını sağlamak

Toplumsal düzeni reddetmek

Orijinal eserler ortaya koyabilmek

Geleneği eleştirmek

Açıklama:

Hayal gücünün engellenmesi, insanı sıradanlaştırdığı gibi yazarları da sınırlayarak sıradanlaştırır. Buna göre Breton, geleneksel edebiyatın aynı biçim içerisinde (benzer yapılar, olay örgüleri, tasvirler, karakterler vb.) devamlı bir surette eser vererek tek tipleştiğini ve bir noktadan sonra yazarın tutkularının şiddetli şekilde kısıtlanması ile son bulduğunu düşünür. Yazarın kısıtlanması ise onu aynı fasit daire içinde eser vermeye sevk edecektir. Orijinal bir ürün ortaya koyamayacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

İkinci sürrealist manifestonun birinciden ayrıldığı en önemli nokta nedir?

Sürrealist düşünce ile sosyalizmin sentezlenmesi

Özgürlük talebinden vazgeçilmesi

Sürrealist sanatın gerçeğe yaklaştırılması

Güdümlü bir sanat anlayışına yönelinmesi

Gerçekçi bir yöntemin benimsenmesi

Açıklama:

Breton İkinci Sürrealist Manifesto’da diyalektik materyalizmi kabul eder ve bu dönemde daha önce de belirttiğimiz üzere Marksist ideolojiyi savunan bir de dergi kurar: Le Surréealisme au Service de la Révolution (Sürrealizm Devrimin Hizmetinde). Sürrealist düşünce ile devrim romantizmini bir araya getirmeye çalışır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Sürrealizm ki tarafından kuramlaştırılmıştır?

Sigmund Freud

André Breton

Adolf Hitler

Josef Breuer

Max Ernst

Açıklama:

Sürrealizm, salt aklın, rasyonalizmin boğduğu insanlığın bir haykırışı olarak kendisi de bir psikiyatrist olan André Breton (1896-1966) tarafından kuramlaştırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Freud, ruhsal aygıtı, üçe ayırır. Aşağıdakilerden hangisinde bu üçü doğru olarak bir arada verilmiştir?

İd, ego, süperego

İd, gelenek, ego

Alışkanlık, id, süperego

Rüya, sanrı, ego

Sanrı, id, ego

Açıklama:

Freud, ruhsal aygıtı, üçe ayırır: İd, ego ve süperego
İd, ego, süperego

Doğru Cevap: A

Soru 13

1914-18’in yarattığı trajik ortam, gerçeküstü akımın kurucularında mevcut siyasi ve kültürel ortamı meydana getiren değerlere karşı bir tiksinti oluşturmuştur. Aynı psikolojik altyapı gerçeküstücü akımdan önce hangi akımın yıkıcı kimliğini belirlemiştir?

Klasikler

Romantikler

İzlenimciler

Yeni-izlenimciler

Dadaistler

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı ve onun yarattığı toplumsal ve siyasi
ortam, insanlar üzerinde nasıl olumsuz bir etki bıraktıysa, duygulanım seviyelerinin yüksek olduğunu bildiğimiz sanatçıları çok daha derinden etkilemiştir. 1914-18’in yarattığı trajik ortam, gerçeküstü akımın kurucularında mevcut siyasi ve kültürel ortamı meydana getiren değerlere karşı bir tiksinti oluşturmuştur. Aynı psikolojik altyapı gerçeküstücü akımdan önce dadaizmin de yıkıcı kimliğini belirlemiştir. Bu bakımdan gerçeküstücülüğü dadaizmin bir devamı ya da yeniden dirilişi gibi görebiliriz.
Dadaistler

Doğru Cevap: E

Soru 14

Dada sanatı ile özdeşleşen isim kimdir?

Tristan Tzara

Marquis de Sade

Gerard de Nerval

Comte de Lautréamount

Arthur Rimbaud

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 15

Oneirizm nedir?

Uyanıkken düş görme

Gerçekçi olma

Uykuda düş görme

Rüyaları önemsememe

Nihilist tavır

Açıklama:

Oneirizm: Uyanıkken düş görme; oneirik ise rüyalarla ilgili olan anlamındadır

Doğru Cevap: A

Soru 16

Gerçeküstücülük terimi akımdan daha önce ilk defa kim tarafından sarf edilmiştir?

Guillaume Apollinaire

Salvador Dali

André Breton

Tristan Tzara

Marc Chagall

Açıklama:

Gerçeküstücülük terimi ise -akımdan daha önce- kısa yaşamına rağmen yüzyılın başındaki öncü akımların neredeyse hepsinin içinde yer almış olan Guillaume Apollinaire (Wilhelm Apollinaris de Kostrowitzky, 1880-1918) tarafından ilk defa sarf edilmiştir. Sanatçının 1917 yılında ölümünden bir yıl önce sahnelenen “Les Mamelles de Tirésias” (Teiresias’ın Memeleri) adlı oyununu tarif ederken “gerçeküstü” terimini kullandığı bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

André Breton Birinci Sürrealist Manifestoyu hangi yıl yayınlamıştır?

1923

1924

1925

1926

1927

Açıklama:

1924 yılında Breton Birinci Sürrealist Manifestoyu yayımlar

Doğru Cevap: B

Soru 18

André Breton gerçeküstücülüğün üçüncü bildirgesini ''Les Prolégoménes a un
Troisiéme Manifeste du Surrealisme ou Non''- (Gerçeküstücülük’ün Üçüncü Bildirisine Giriş ya da Değil)’u hangi ülkede yayımlamıştır?

Paris

Hollanda

İtalya

İngiltere

Amerika

Açıklama:

II. Dünya Savaşı’nın patlak vermesi ise çoğu Fransa’da toplanan bu sanatçıların dünyanın çeşitli ülkelerine dağılmasına sebep olur. Bir müddet ülkesinde kaldıktan sonra Breton Amerika’ya gider. Amerika’ya gidenler arasında Dali de vardır. Breton burada Gerçeküstücülüğün Üçüncü Bildirisi Les Prolégoménes a un Troisiéme Manifeste du Surrealisme ou Non- (Gerçeküstücülük’ün Üçüncü Bildirisine Giriş ya da Değil)’u yayımlar.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Sürrealizmin estetik yapısını belirleyen temel ilkeleri Yves Duplessis’in “Gerçeküstücü Teknikler”inden de yararlanarak,açıklanmaya çalışılırsa aşağıdakilerin hangisi bunun dışında kalır?

Başkaldırı ve Uyumsuzluk

Akla ve Düzene Karşı Oluş

Freud’un Psikanaliz Yöntemi ve Bilinçaltına Yolculuk

Alaycılık ve İroni

Uyum ve sadakat

Açıklama:

sürrealizmin estetik yapısını belirleyen temel ilkeleri Yves Duplessis’in “Gerçeküstücü Teknikler”inden de yararlanarak, maddeler hâlinde kısaca toplayalım:
Başkaldırı ve Uyumsuzluk, Akla ve Düzene Karşı Oluş, Freud’un Psikanaliz Yöntemi ve Bilinçaltına Yolculuk, Bilinçaltının Kaynağı Düşler, Çocukluk Özlemi-Çocukluğa Dönüş, Alaycılık ve İroni ,Gerçeküstücü Nesneler, Görüntüler, Çılgınlık, Otomatizm, Le Cadavre Exquis (Nefis Kadavra)
Uyum ve sadakat

Doğru Cevap: E

Soru 20

''Elsa’nın Gözleri” ve ''Mutlu Aşk Yoktur'' adlı şiirleriyle de bilinen şair kimdir?

Philippe Soupault

Paul Eluard

Jacques Prévert

Louis Aragon

Rene Char

Açıklama:

Ülkemizde romancılığından çok şairliği ile tanınan Aragon’un Büyük Acı (1941) ve Fransız Diana’sı (1945) gibi şiir kitapları vardır. Şiirleri içinde karısı Triolet’e duyduğu aşkı
dile getirdiği “Elsa’nın Gözleri” (1942) ve “Mutlu Aşk Yoktur”, Türkiye’de en çok tanınan
Fransız şiirlerindendir.
Louis Aragon

Doğru Cevap: D

Soru 21

Dilimize gerçeküstücülük olarak da geçen akım hangisidir?

Sürrealizm

Romantizm

Natüralizm

Klasisizm

Realizm

Açıklama:

Sürrealizm (Fr. surréalisme) kelimesi dilimize “gerçeküstücülük” olarak çevrilmiş ve genel kabul görmüştür. Bazı edebiyat bilimcileri ise “üst-gerçekçilik” ya da “gerçekötecilik” karşılıklarını önerirler. Gerçeküstü çevirisinin, morfolojisinden dolayı gerçek dışılık, saçmalık gibi anlamlara geldiğini; oysa sürrealizmin, gerçeğin bir başka biçimi olarak bir başka gerçekliği ifade ettiğini öne sürerler.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Sigmund Freud'un fikirlerinden yola çıkarak sürrealist manifestoyu yayınlayarak bu akımı kurumsallaştıran kişi kimdir?

André Breton

Max Ernst

Paul Éluard

Tristan Tzara

Louis Aragon

Açıklama:

Sürrealizm, salt aklın, rasyonalizmin boğduğu insanlığın bir haykırışı olarak kendisi de bir psikiyatrist olan André Breton (1896-1966) tarafından kuramlaştırılır. Yakından takip ettiği Sigmund Freud (1856-1939)’un psikanalitik kuramını ve görüşlerini benimseyen Breton, Freud’un özellikle bilinçaltına dair görüşlerinden beslenir ve bu kaynağı edebiyata aktarmak ister. Breton geleneksel sanat ve onun statükocu yapısına bir başkaldırı niteliğinde 1924’te ilkini, 1930’da ikincisini yayımladığı sürrealist manifesto ile birlikte sanatla yapmak istediği, sürrealizmin ne olduğu, sanatın toplum hayatı içindeki işlevi gibi konuları ortaya koyar.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Sürrealizm akımı hangi savaş sonrasında ortaya çıkan havanın etkisiyle ortaya çıkmıştır?

Birinci Dünya Savaşı

Napolyon Savaşları

Soğuk Savaş

Otuz Yıl Savaşları

Yedi Yıl Savaşları

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan trajik, kaygılı, çoğu zaman umut kırıcı ortamda, her çağda olduğu gibi insanoğlu, varoluşuna yeni bir anlam ve çekidüzen vermek ister. Savaşın ve bunalımların ardından yeni bir hümanizma, yeni bir edebiyat ve estetik anlayışı gelir. Bu akım da Sürrealizmdir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

I- İd
II- Ego
III- Süperego
Yukarıdaki kavramlardan hangisi ya da hangileri Sigmund Freud tarafından ruhsal aygıtın elemanları olarak ortaya çıkmaktadır?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

Yalnız I

Açıklama:

Freud, ruhsal aygıtı, üçe ayırır: İd, ego ve süperego. İd kısaca dürtüsel ilkel benliktir. Dürtülerin tatmin edilmesi temel amaçtır ve amacına ulaşmak için “ego”yu zorlar. Fakat doyumsuz ve sonsuz arzuları frenleyen bir mekanizma vardır: o da “süperego”dur. Süperegoya geçmeden egonun ne olduğuna ve işlevine bakmak gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

I- Sentezm
II- Fütürizm
III- Ünanimizm
Yukarıdaki akımlardan hangisi ya da hangileri Sürrealizm akımının estetik alt yapısını hazırlayan akımlar arasındadır?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

Yalnız I

Açıklama:

Tristan Tzara (1896-1963) ile özdeşleşip bütünüyle yıkıcı ve muhalif olan, geleneksel sanata karşıyken sanata ve hatta kendine bile karşı olmakla sonlanan macerasında “dada”, en büyük mirasını gerçeküstü akıma bırakmıştır. Bu miras da akılcılığı yadsımak ve karşı sanat oluşturmaktır. Gerçeküstü akımsa ondan devraldığı mirası daha sistemli ve uzun soluklu bir hâle getirecek ve estetize edecektir. Gerçeküstü akımın estetik alt yapısını hazırlayan bazıları küçük çaplı da olsa başka akımlar da vardır. Bunlar arasında ünanimizm, sentetizm, fütürizm öne çıkanlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Gerçeküstü sanatçıların geneline hakim olan görüş hangisidir?

Marksizm

Nasyonalizm

Liberalizm

Faşizm

Kapitalizm

Açıklama:

Dadaizmin felsefesini belirleyen temel çıkış noktası burjuva ideolojisine ve milliyetçiliğe karşı olmalarıdır. Breton bunlara daha çok özgürlük talebini ekler. Sosyalizmin, anarşizmin ve tam da bu sıralarda gerçekleşen (Ekim 1917) Rus Devrimi’nin Breton üzerinde etkisi olmuştur. Yine yozlaşmış ve çürümüş mevcudun karşısında Marksizm, yükselen bir değer olarak iki cihan harbi arasında ciddi bir alternatif oluşturmaktadır. Hatta dönemin pek çok muhalifinin Marksizmi ilk seçenek olarak gördüğü bilinen bir şeydir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdaki eserlerden hangisi ilk gerçeküstü yapıt olarak kabul edilir?

Manyetik Alanlar

Nadja

Parisli Köylü

Sonsuz Hareket

Katiller Zamanı

Açıklama:

Breton ve Soupault’un birlikte yazdıkları ilk gerçeküstü yapıt olan Les Champs Magnétiques (Manyetik Alanlar) 1920’de yayımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I- Antonin Artaud
II- Robert Desnos
III- Pierre Naville
Yukarıda ismi verilen sanatçılardan hangisi ya da hangileri sürrealistler grubundan çeşitli nedenlerden çıkarılmış ya da ayrılmışlardır?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

Yalnız III

Açıklama:

Sürrealizme göre sanat insanı özgürleştiren en önemli kurumken diğer cephe için sanat, belirli bir sınıfın (proletarya) çıkarlarına hizmet etmelidir. Breton her ne kadar sosyalizme meyletse de akımın politikanın içinde olmasına karşıdır. Gerçeküstücü bazı sanatçılar siyasi, sanatsal ya da kişisel çeşitli sebeplerden dolayı Breton tarafından bu sırada gruptan çıkarılacaktır. Örneğin Antonin Artaud (1896-1948), Robert Desnos (1900-1945) topluluktan ayrılırlar. Daha önce de zaten güdümlülük konusundaki tartışmanın ardından Pierre Naville ayrılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Türk edebiyatında hangi akımın sürrealist manifestodan ve Andre Breton'un fikirlerinden etkilendiği söylenebilir?

İkinci Yeni

Beş Hececiler

Yedi Meşaleciler

Geripçiler

Mavi Anadolucular

Açıklama:

Türk şiirinin 1950’lerden sonra gelişen İkinci Yeni Hareketinin de anlamsızlıkla suçlanan pek çok şiirinin imaj yapısı, tıpkı Breton’un bahsettiği gibi uzak anlam alanlarının serbest çağrışım yoluyla bir araya getirildiği imgelerden oluşan şiirlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdaki eserlerden hangisi Louis Aragon'a ait değildir?

Özgür Birleşme

Gerçek Dünya

Parisli Köylü

Sevinç Ateşi

Sonsuz Hareket

Açıklama:

Louis Aragon’un eserleri şunlardır: Sevinç Ateşi (1920), Sonsuz Hareket (1925), Parisli Köylü (1926), Gerçek Dünya (1968), Kutsal Hafta (1958), Ölüme Gönderme (1965), Blanche ya da Unutuş (1967), Komünistler (1948), Büyük Acı (1941), Fransız Diana’sı (1945).

Doğru Cevap: A

Soru 31

Sürrealizm kelimesinin Türkçe karşılığı nedir?

Gerçeküstücülük

Gerçekçilik

Sahtecilik

Sahteüstücülük

Sanatçılık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 32

Sürrealizm akımını kurumlaştıran André Breton kimin görüşlerini edebiyata aktararak bu akımı başlatmıştır?

Sigmund Freud

Carl Gustav Jung

Friedrich Nietzsche

Jacques Lacan

Karl Marx

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 33

I- Rüyalar ve Yorumları
II- Psikanalize Giriş Dersleri
III- Uygarlığın Huzursuzluğu
Yukarıdakilerden eserlerden hangisi ya da hangileri Sigmund Freud tarafından kaleme alınmıştır?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

Yalnız II

Açıklama:

Psikanalize Giriş Dersleri 1933, Rüyalar ve Yorumları 1900 ve Uygarlığın Huzursuzluğu 1930 yılında Sigmund Freud tarafından kaleme alınmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 34

Sürrealizmin hangi sanat akımının mirasçısı olduğu söylenebilir?

Dadaizm

Klasisizm

Natüralizm

Realizm

Romantizm

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 35

I- Hieronymus Bosch
II- Francisco Goya
III- Marc Chagall
Yukarıdaki ressamlardan hangisi ya da hangileri Sürrealist resmin arka planını oneirik yapıtlarıyla oluşturan ressamlar arasındadır?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

Yalnız II

Açıklama:

Sürrealist resmin de arkasında oneirik yapıtlarıyla Hieronymus Bosch (1450-1516), Francisco Goya (1746-1828), Marc Chagall (1887-1985) gibi aşina olunmayan, gerçekdışı görsellikler sunan ressamların çalışmaları vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Gerçeküstücülük terimini ilk defa sarf eden sanatçı kimdir?

Guillaume Apollinaire

Louis Aragon

Arthur Rimbaud

Paul Verlaine

Tristan Tzara

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 37

André Breton’un Louis Aragon ve Philippe Soupault gibi isimlerle çıkardığı ve sürrealist fikirlerini ortaya koyduğu dergi isim hangisidir?

Littérature

Minotaure

L’art Magique

Moniteur

La Gazette

Açıklama:

André Breton 1922 itibarıyla daha önceden kendisiyle beraber olan, Littérature adlı dergiyi çıkardıkları Louis Aragon (1897-1912) ve Philippe Soupault (1897-1990) gibi isimlerin yanına Max Ernst (1891-1976), Paul Eluard (1895- 1952), Benjamin Peret (1899-1959), Robert Desnos (1900-1945), René Crevel (1900- 1935)’in başı çektiği çağın önemli sanatçıları dâhil olur. Littérature dergisi bu dönemde seslerini duyurdukları dergidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdaki eserlerden hangisi gerçeküstücülükten çıkarılan üyelerin yayınladığı yerginin ismidir?

Bir Kadavra

Parisli Köylü

Katiller Zamanı

Can Çekişenler

Kutsal Hafta

Açıklama:

1930’lardan itibaren akımın ileri gelenleri Breton’un yanında Louis Aragon, Pierre Unik ve Paul Eluard’dır. Yine Louis Bunuel, René Char ve belki de en önemlisi Salvador Dali de Breton’un etrafındadır. Breton, 1939’da Eluard’la birlikte L’immaculée Conception’u yayımlar. Bu sırada gerçeküstücülükten çıkarılan üyeler Un Cadavre (Bir Kadavra) adlı bir yergi yayımlar.

Doğru Cevap: A

Soru 39

I- Başkaldırı ve uyumsuzluk
II- Akla ve düzene karşı oluş
III- Alaycılık ve İroni
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sürrealizmin ilke ve nitelikleri arasındadır?

I, II, III

I, II

I, III

II, III

Yalnız II

Açıklama:

Sürrealizmin ilke ve nitelikleri arasında başkaldırı ve uyumsuzluk, akla ve Düzene karşı oluş, Freud’un psikanaliz yöntemi ve bilinçaltına yolculuk, bilinçaltının kaynağı düşler, çocukluk özlemi ve çocukluğa dönüş, alaycılık ve ironi, gerçeküstücü nesneler ve görüntüler, çılgınlık, otomatizm, Le Cadavre Exquis (Nefis Kadavra) sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdaki eserlerden hangisi Louis Aragon tarafından kaleme alınmıştır?

Sevinç Ateşi

Özgür Birleşme

Katiller Zamanı

Can Çekişenler

Acının Başkenti

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 41

Sürrealizm, salt aklın, rasyonalizmin boğduğu insanlığın bir haykırışı olarak aşağıdakilerden hangisi tarafından kuramlaştırılmıştır?

Paul Verlaine

André Breton

Gérard de Nerval

Christina Rossetti

Gustave Flaubert

Açıklama:

Sürrealizm, salt aklın, rasyonalizmin boğduğu insanlığın bir haykırışı olarak kendisi de bir psikiyatrist olan André Breton (1896-1966) tarafından kuramlaştırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Breton geleneksel sanat ve onun statükocu yapısına bir başkaldırı niteliğinde ilk sürrealist manifestoyu ne zaman yayımlamıştır?

1924

1926

1928

1930

1932

Açıklama:

Breton geleneksel sanat ve onun statükocu yapısına bir başkaldırı niteliğinde 1924’te ilkini, 1930’da ikincisini yayımladığı sürrealist manifesto ile birlikte sanatla yapmak istediği, sürrealizmin ne olduğu, sanatın toplum hayatı içindeki işlevi gibi konuları ortaya koyar.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Gerçeküstücülük, aşağıdaki akımlardan hangisinin bir devamı ya da yeniden dirilişi gibi görülmektedir?

Sembolizm

Realizm

Fütürizm

Dadaizm

Empresyonizm

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı ve onun yarattığı toplumsal ve siyasi ortam, insanlar üzerinde nasıl olumsuz bir etki bıraktıysa, duygulanım seviyelerinin yüksek olduğunu bildiğimiz sanatçıları çok daha derinden etkilemiştir. 1914-18’in yarattığı trajik ortam, gerçeküstü akımın kurucularında mevcut siyasi ve kültürel ortamı meydana getiren değerlere karşı bir tiksinti oluşturmuştur. Aynı psikolojik altyapı gerçeküstücü akımdan önce dadaizmin de yıkıcı kimliğini belirlemiştir. Bu bakımdan gerçeküstücülüğü dadaizmin bir devamı ya da yeniden dirilişi gibi görebiliriz.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Breton ve Soupault’un birlikte yazdıkları ilk gerçeküstü yapıt aşağıdakilerden hangisidir?

Manyetik Alanlar

Bir Kadavra

Gerçeküstücülüğün Siyasî Konumu

Gerçeküstücülük’ün Üçüncü Bildirisine Giriş ya da Değil

Büyülü Sanat

Açıklama:

Breton ve Soupault’un birlikte yazdıkları ilk gerçeküstü yapıt olan Les Champs Magnétiques (Manyetik Alanlar) 1920’de yayımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

1930'da yayımlanan İkinci Sürrealist Manifesto sürrealizmin bir taraftan dağılma sürecine girdiğini işaret etmektedir. Gerçeküstücü bazı sanatçılar siyasi, sanatsal ya da kişisel çeşitli sebeplerden dolayı Breton tarafından bu sırada gruptan çıkarılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi gruptan çıkarılan isimlerden biridir?

Louis Aragon

Pierre Unik

Antonin Artaud

Louis Bunuel

Salvador Dali

Açıklama:

1924 yılında Breton Birinci Sürrealist Manifestoyu, 1930 yılında ise ikinciyi yayımlar. İkinci bildiri artık sürrealizmin bir taraftan dağılma sürecine girdiğinin de işaretidir. Sürrealizmin dağılma sürecinde çatışma daha çok politik meselelerden çıkar. Çünkü sürrealizmin sınırları yıkma felsefesinin karşısında Breton’un meylettiği sosyalizm güdümlü (engagé) bir sanat öngörmektedir ve bazı temsilciler bu yönde tartışmaların içine gireceklerdir. Komünist Parti sanatı bir propaganda aracı olarak görürken, sürrealistler için sanat bağımsız olmak zorundadır ve sınırları olamaz. Sürrealizme göre sanat insanı özgürleştiren en önemli kurumken diğer cephe için sanat, belirli bir sınıfın (proletarya) çıkarlarına hizmet etmelidir. Breton her ne kadar sosyalizme meyletse de akımın politikanın içinde olmasına karşıdır. Gerçeküstücü bazı sanatçılar siyasi, sanatsal ya da kişisel çeşitli sebeplerden dolayı Breton tarafından bu sırada gruptan çıkarılacaktır. Örneğin Antonin Artaud (1896-1948), Robert Desnos (1900-1945) topluluktan ayrılırlar. Daha önce de zaten güdümlülük konusundaki tartışmanın ardından Pierre Naville ayrılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Louis Aragon’un 1925 yılında yayımlanan “Gerçeküstücü Araştırmalar Bürosu Deklarasyonu” düşüncelerinden biri değildir?

Bizim edebiyatla ilgimiz yoktur; ancak gerektiğinde, herkes kadar edebiyattan yararlanmasını biliriz.

Gerçeküstücülük yeni ya da daha kolay bir ifade biçimi değildir, bir şiir metafiziği bile değildir. Gerçeküstücülük ustan ve ussallığa benzer her şeyden tümüyle bağımsızlaşmanın bir yoludur.

Topluma şu resmî uyarıyı fırlatmak istiyoruz: Sapkınlıklarınıza ve falsolarınıza dikkat edin, bir tanesi bile gözümüzden kaçmaz.

Her düşünce dönüşümünde, toplum bizimle karşılaşacaktır.

İnsanoğlunun âdetlerini değiştirmek gibi bir iddiamız vardır.

Açıklama:

Akımın en iyi ve popüler şairlerden biri olarak öne çıkan Louis Aragon’un 1925 yılında yayımlanan “Gerçeküstücü Araştırmalar Bürosu Deklarasyonu” da bu yönde değerlendirilmelidir. Bu metin de Breton’un ikinci manifestosu gibi eleştiriler karşısında savunma ağırlıklıdır ve sosyalist devrimle yakınlaşma sezilir. Aragon’un maddeler hâlinde beyan ettiği gerçeküstü akıma dair düşünceler, akımın ne yapmak istediği sorusuna da iyi bir cevap olabilir. Aragon şunları söylemektedir: Etkinliklerimizin, kamuoyunda aptalca ve yanlış bir şekilde yorumlanması nedeniyle, edebiyat, tiyatro, felsefe ve teoloji alanlarındaki tüm anırmalardan oluşan çağdaş eleştiri dünyasına açıklıyoruz ki;
1. Bizim edebiyatla ilgimiz yoktur; ancak gerektiğinde, herkes kadar edebiyattan yararlanmasını biliriz.
2. Gerçeküstücülük yeni ya da daha kolay bir ifade biçimi değildir, bir şiir metafiziği bile değildir. Gerçeküstücülük ustan ve ussallığa benzer her şeyden tümüyle bağımsızlaşmanın bir yoludur.
3. Bizler bir Devrim yapmaya kararlıyız.
4. Devrim sözcüğüyle gerçeküstücülük sözcüğünü birleştirmemizin nedeni, bu devrimin ilgisiz, tarafsız ve hatta umutsuz karakterini ortaya koyabilmektir.
5. İnsanoğlunun âdetlerini değiştirmek gibi bir iddiamız yoktur, amacımız düşüncenin ne kadar kırılgan olduğunu ve titrek yuvalarımızı ne denli değişken temeller ne denli büyük mağaralar üzerine inşa ettiğimizi gösterebilmektir.
6. Topluma şu resmî uyarıyı fırlatmak istiyoruz: Sapkınlıklarınıza ve falsolarınıza dikkat edin, bir tanesi bile gözümüzden kaçmaz.
7. Her düşünce dönüşümünde, toplum bizimle karşılaşacaktır.
8. Bizler, Başkaldırı’nın uzmanlarıyız. Gerektiğinde elimizden gelmeyecek hiçbir eylem biçimi yoktur.
9. Özellikle Batı dünyasına sesleniyoruz: gerçeküstücülük diye bir şey vardır. Ya bizimle özdeşleştirilen bu yeni “izm” nedir? Gerçeküstücülük şiirsel bir üslûp değildir. Aklın kendi içine dönük çığlığıdır ve her türlü engelden, gerekirse baltalarla parçalayarak da olsa, kurtulmaya azmetmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Gerçeküstücülerin kullandıkları en önemli yazım tekniğidir. Bu yazım tekniğinin amacı insanı olduğu gibi ilkel doğası içinde gösterebilmek için, onda uygarlıktan kazanılmış ne varsa atmaktır. Kısacası hiçbir denetime tabi tutmadan akla ilk gelen şeylerin kâğıda dökülmesidir. Bu açıklama sürrealizmin hangi ilke ya da niteliklerinden biridir?

Çılgınlık

Gerçeküstücü Nesneler, Görüntüler

Otomatizm

Alaycılık ve İroni

Freud’un Psikanaliz Yöntemi ve Bilinçaltına Yolculuk

Açıklama:

Otomatizm: Sürrealist Manifesto’yu değerlendirirken Andre Breton’un otomatizm/ otomatik yazımdan ne anladığına dair bilgi verdiysek de burada ilkeler arasında yeniden görmek ve kısaca hatırlamak gerekir. Şüphesiz Otomatik Yazım gerçeküstücülerin kullandıkları en önemli yazım tekniğidir. Bu yazım tekniğinin amacı insanı olduğu gibi ilkel doğası içinde gösterebilmek için, onda uygarlıktan kazanılmış ne varsa atmaktır. Bu yolla insan bütün ruhsal gücünü yeniden kazanacak ve gerçek anlamda özgür olacaktır. Çılgınlık ve düş durumlarında her türlü denetimden arındırılan bilinçdışı kendiliğinden belirir ve otomatik yazı bilinçdışının bildirilerini yazıya dönüştürür. Kısacası hiçbir denetime tabi tutmadan akla ilk gelen şeylerin kâğıda dökülmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Breton 1925’te kaleme aldığı “Gerçeküstücülük ve Resim” başlık makalesinde aşağıdaki isimlerden hangisinin farkında olmasa da gerçeküstücü olduğunu belirtmektedir?

Claude Monet

Edgar Degas

Gian Lorenzo Bernini

Joseph Vernet

Giorgio Chirico

Açıklama:

Breton 1925’te kaleme aldığı “Gerçeküstücülük ve Resim” başlık makalesinde Pablo Picasso (1881-1973) ve Giorgio Chirico (1888-1978) ’nun farkında olmasalar da gerçeküstücü olduklarını kaleme almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

1928’de ilk sürrealist film olarak kabul edilen La Coquille et le Clergyman’ı aşağıdaki isimlerden hangisi çekmiştir?

Georges Meliés

Germaine Dulac

Luis Bunuel

Man Ray

Jean Cocteau

Açıklama:

Sinemanın henüz ilk meyvelerini veriyor olmasına rağmen sürrealist bir filmin çekilmesi, sürrealistler için sinemanın yeni ve ilgi çekici bir alan olmasındadır. 1928’de Germaine Dulac (1882-1942) ilk sürrealist film olarak kabul edilen La Coquille et le Clergyman’ı çeker.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Türkiye’de en çok tanınan şiirlerinden, karısı Triolet’e duyduğu aşkı dile getirdiği “Elsa’nın Gözleri” (1942) ve “Mutlu Aşk Yoktur” aşağıdakilerden hangisi tarafından kaleme alınmıştır?

Louis Aragon

Andre Breton

Philippe Soupault

Paul Eluard

Jacques Prévert

Açıklama:

Louis Aragon (1897-1982): Şair, romancı, düşünce ve siyaset adamı olarak karşımıza çıkan Aragon sanatsal faaliyetlerine dönemin birçok sanatçısı gibi Dadaizm içinde başlar. Breton ve Soupault’la tanışmasından sonra sürrealist eserler vermeye başlar. Ülkemizde romancılığından çok şairliği ile tanınan Aragon’un Büyük Acı (1941) ve Fransız Diana’sı (1945) gibi şiir kitapları vardır. Şiirleri içinde karısı Triolet’e duyduğu aşkı dile getirdiği “Elsa’nın Gözleri” (1942) ve “Mutlu Aşk Yoktur”, Türkiye’de en çok tanınan Fransız şiirlerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Psikanalizin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Sigmund Freud

Josef Breuer

Hegel

Andre Breton

Norbert Lynton

Açıklama:

Psikanalizin kurucusu Sigmund Freud’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Breton ve Soupault’un birlikte yazdıkları ve ilk gerçeküstü yapıt olarak tanımlanan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Büyülü Sanat

Manyetik Alanlar

Sürrealizm Devrimin Hizmetinde

Nadja-1928

Çılgın Ask

Açıklama:

Breton ve Soupault’un birlikte yazdıkları ve ilk gerçeküstü yapıt olarak tanımlanan eser Manyetik Alanlar’dır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Gerçeküstü akımın kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Benjamin Peret

Max Ernst

Andre Breton

Guillaume Apollinaire

Tristan Tzara

Açıklama:

Gerçeküstü akımın kurucusu Andre Breton’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Belleğin Azmi adlı sürrealist tablonun ressamı aşağıdakilerden hangisidir?

Louis Aragon

Giorgio Chirico

Max Ernst

Salvador Dali

Germaine Dulac

Açıklama:

Belleğin Azmi adlı sürrealist tablonun ressamı Salvador Dali‘dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Ahşap, taş, dokuma vb. dokulu bir yüzey üstüne yerleştirilen kâğıda, kalem ya da sert bir cisim sürtülerek dokunun kağıda geçmesinin sağlandığı resim tekniği aşağıdakilerden hangisidir ?

Fresko

Litografi

Kolaj

Dekalkomani

Frotaj

Açıklama:

Söz konusu resim tekniği Frotaj’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Sürrealizmin akımının en önemli temsillerinden birisi olan Andre Breton’a ait eserlerden değildir?

Akvaryum

Dünya Isığı

Nadja

Özgür Birleşme

Suyun Havası

Açıklama:

Akvaryum Philippe Soupault’un eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Şiirleri arasında “Elsa’nın Gözleri” ve “Mutlu Ask Yoktur” gibi eserleri bulunan Fransız şair, romancı, düşünce ve siyaset adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Philippe Soupault

Louis Aragon

Paul Eluard

Jacques Prévert

Robert Desnos

Açıklama:

Söz konusu şair Louis Aragon’dur.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Sürrealizmin sinemadaki temsillerinden birisidir?

Gerçek Dünya

Dünya Isığı

Aya Yolculuk

Manyetik Alanlar

Anka

Açıklama:

Aya Yolculuk Sürrealizmin sinemadaki temsillerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

İlk sürrealist film olarak kabul edilen La Coquille et le Clergyman’ın yönetmeni aşağıdakilerden hangisidir?

Georges Meliés

Jean Cocteau

Jan Svankmajer

Germaine Dulac

Andre Breton

Açıklama:

La Coquille et le Clergyman’ın yönetmeni Germaine Dulac’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

İlk sürrealist sergi olan “La Peinture Surréaliste”, 1925 yılında hangi şehirde gerçekleştirilmiştir ?

Amsterdam

Madrid

Londra

Berlin

Paris

Açıklama:

“La Peinture Surréaliste”, 1925 yılında Paris’te gerçekleştirilmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 61

Sürrealizm ile ilgili aşağıdaki cümlelerden hangisi doğrudur?

geleneksel sanat görüşlerini savunur.

gerçek dışılık, saçmalık anlamındadır.

sadece şiir alanında etkili olmuştur.

bilinçaltını bir kaçış olarak görür.

salt aklın egemen olmasını ister.

Açıklama:

Sürrealizm, salt aklın, rasyonalizmin boğduğu insanlığın bir haykırışı olarak ortaya çıkar ve Sigmund Freud’un özellikle bilinçaltına dair görüşlerinden beslenir ve bu kaynağı edebiyata aktarmak ister. Sürrealistlerin nesnel dünyanın anlamsızlığından, trajikliğinden, kaosundan kaçtıkları yer, insanın iç dünyası, bilinçaltı ve düşleri olur.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi modern insanın gerçeklik algısını bozan sebeplerden biri arasında sayılamaz?

Dünya savaşları

Milliyetçilik

Sömürgecilik

Sanayileşme

Geleneksel değerler

Açıklama:

Dönemin sanatçılarının bazısı çağdaş teknolojinin yıktığı geleneksel değerleri korumak, eskiyi yeniden canlandırmak ister, bazısı da yıkıntı hâlindeki bir uygarlık içinde, eskiden, geleneksel olandan tümüyle kopar. Ne var ki, eski değerlere bağlananlarla yeni değerler ve yeni bir dünya yaratma eylemine girişenler arasında “organik” farklılıklara karşın, temelde kesin ayrılıklar yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Sürrealistlerin savunduğu “anlamlı olup olmadığına bakılmaksızın akıldan geçenlerin ifade edilmesi” görüşü psikanalizin hangi yönteminden esinlenmiştir?

hipnoz

boşalma

serbest çağrışım

nevroz

bastırma

Açıklama:

Serbest çağrışım, hastanın kendi hâline bırakılıp aklından geçenleri anlamlı ya da anlamsız, uygun ya da değil, önemli ya da önemsiz fark etmeksizin sıralamasını sağlamaktır. Sürrealistler de buna benzer bir yöntemi kullanarak bir anlamda Freud’un hastaları gibi davranırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Freud’un “insan var oldukça değişmeyen kişiden kişiye değişmeyen cinsel arzuları, libidoyu, hayatta kalma, tehlikeden kaçınma ve şiddet dürtüsünü kapsayan, insan ruhunun en ilkel parçası” olarak tanımladığı ruhsal aygıt hangisidir?

Bilinçaltı

İd

Ego

Süperego

Nevroz

Açıklama:

İnsan var oldukça değişmeyen birtakım dürtüleri vardır. Kişiden kişiye değişmeyen cinsel arzuları, libidoyu, hayatta kalma, tehlikeden kaçınma ve şiddet dürtüsünü kapsayan “id”, insan ruhunun en ilkel parçasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Dadaizm felsefesinin savunduğu görüşler arasında yer almaz?

Marksizm

Sosyalizm

Diyalektik materyalizm

Yapıcı başkaldırı

Milliyetçilik

Açıklama:

Dadaizm felsefesini belirleyen temel çıkış noktası burjuva ideolojisine ve milliyetçiliğe karşı olmalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

1920 yılında Breton ve Soupault tarafından yazılan ve ilk gerçeküstü eser olarak bilinen eser hangisidir?

Les Champs Magnétiques (Manyetik Alanlar)

Un Cadavre (Bir Kadavra)

L’immaculée Conception (Günahsız Doğum)

Position Politique du Surréalisme (Gerçeküstücülüğün Siyasî Konumu)

Les Mamelles de Tirésias (Teiresias’ın Memeleri)

Açıklama:

Breton ve Soupault’un birlikte yazdıkları, ilk gerçeküstü yapıt olan Les Champs Magnétiques (Manyetik Alanlar) 1920’de yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Rüyaların, düşlerin, fantezilerin ve en temelde bilinçaltının gerçeküstü dünyasının imgesini oluşturma çabasıyla şiirde sözcüklerin rastlantısal bir biçimde bir araya getirilmesi tekniği hangisidir?

Oneirizm

Otomatik yazım

Frotaj

Dekalkomani

Eleştirel paranoya

Açıklama:

Dada etkisiyle sanatsal faaliyetlerine başlayan ve gelenek dışı bir edebiyatla tanışan genç şairler, Freud’un “ruhsal otomatizm” tekniğinden yola çıkarak otomatik yazı yöntemleriyle deneysel çalışmalar yaparak rüyaların, düşlerin, fantezilerin ve en temelde bilinçaltının gerçeküstü dünyasının imgesini oluşturmaya çalışırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Sanatı o günün dünyasının kaotik yapısını yaratan bir ideolojik araç olması nedeniyle suçlu gören ve bu nedenle yıkılması gerektiğini savunan ilke hangisidir?

Akla ve düzene karşı oluş

Çılgınlık

Bilinçaltına yolculuk

Başkaldırı ve Uyumsuzluk

Alaycılık ve ironi

Açıklama:

Gerçeküstücülük her şeyden evvel geleneksel, alışıldık, sıradan olana karşıdır. Çünkü o günün dünyasını (İki Dünya Savaşı arasının kaotik yapısı) yaratan ideolojik araçlar bütünüyle bu durumdan dolayı suçludur, sanat da bu araçlardan biri olduğuna göre mevcut sanat anlayışı da yıkılmalıdır. Bu yüzden mevcut toplumsal kurallara uymak istemez ve sürekli değişimden (dinamizm) yana bir tavır sergilerler. Başkaldırma gerçeküstücülük felsefesinin çekirdeğini oluştur.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi sürrealizmin sinema alanındaki temsilcilerinden biridir?

Germaine Dulac

Max Ernst

Andre Masson

Jean Arp

Joan Miro

Açıklama:

1928’de Germaine Dulac (1882- 1942) ilk sürrealist film olarak kabul edilen La Coquille et le Clergyman’ı çeker.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Tıp öğrenimi görürken psikiyatriye ilgi duymaya başlayan ve sonrasında Gerçeküstücülük Bildirgesi ile akımın temel ilkelerini belirleyen sanatçı kimdir?

Lois Aregon

Philippe Soupault

Andre Breton

Paul Eluard

Jacques Prevert

Açıklama:

Fransız şair ve yazar Andre Breton tıp öğrenimi görürken psikiyatriye ilgi duymaya başlamış, Freud ve yöntemi ile tanıştıktan sonra sürrealizme yönelmiştir. Sürrealizmin kurucusu konumundaki Breton, 1919’da Littérature dergisini kurmuş ve 1924’te ise Gerçeküstücülük Bildirgesi ile akımın temel ilkelerini belirlemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Sürrealizm akımının kurucusu kimdir?

Andre Breton

Sigmund Freud

Tristan Tzara

Jacques Vache

Guillaume Apollinaire

Açıklama:

B şıkkı kübizmin öncülüğünü yapmış kişilerden biri; C şıkkı dadaizmin önemli temsilcilerinden biri; D şıkkı, Breton’un nihilist görüşlerinden etkilendiği kişi; E şıkkı, Andre Breton’un etkilendiği kişidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi sürrealizm için söylenemez?

Geleneksel, alışıldık ve sıradan olandan yanadır

Akla ve düzene karşıdır

Alaycılık ve ironi görülür

Alt yapısını Dadaizm hazırlamıştır

Otomatik yazım tekniği vardır

Açıklama:

Sürrealizm geleneksel, alışıldık ve sıradan olana karşı olup başkaldırı ve uyumsuzluk söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi resim sanatında sürrealizmin önde gelen temsilcilerinden biri değildir?

Max Ernst

Andre Masson

Joan Miro

Salvador Dali

Andre Breton

Açıklama:

Andre Breton ressam değil şair ve yazardır Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Sevinç Ateşi adlı kitabın yazarı kimdir?

Louis Aragon

Andre Breton

Philippe Soupault

Paul Eluard

Jacques Prevert

Açıklama:

Louis Aragon 1920 yılında Sevinç Ateşi adlı kitabı yayımlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi birinci sürrealist manifesto için söylenebilir?

Mevcut insan zihniyetini tahlille işe başlar

Breton bu manifestoda diyalektik materyalizmi kabul eder

Bu dönemde marksist ideolojiyi savunan bir dergi kurulur

Siyasal bir söylem söz konusudur

Breton sürrealizm ve sosyalizmi sentezlemeye çalışır gibi görünür

Açıklama:

A şıkkı hariç diğerleri ikinci sürrealist manifesto için söylenebilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi ikinci sürrealist manifesto için söylenebilir?

1924 yılında hazırlanmıştır

Mevcut insan zihnini tahlille işe başlar

Otomatik yazım tekniğinin nasıl ortaya çıktığı anlatılır

Breton bu manifestoda diyalektik materyalizmi kabul eder

Sürreel bir eser ortaya koymak için gereken motivasyon anlatılır

Açıklama:

D şıkkı hariç diğerleri birinci sürrealist manifestoya aittir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Sürrealist sinema denince akla gelen ilk isim hangisidir?

Luis Bunuel

Germaine Dulac

Jan Svankmajer

Georges Melies

Man Ray

Açıklama:

Diğerleri de sürrealist sinemaya dahildir ama akla gelen ilk isim Luis Bunuel’dir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Sürrealizmin sanat yolculuğu için hangi sıralama doğrudur?

Edebiyat-Resim-Sinema

Edebiyat-Sinema-Resim

Resim-Edebiyat-Sinema

Resim-Sinema-Edebiyat

Sinema-Edebiyat-Resim

Açıklama:

Sürrealizm önce edebiyat, sonra resim ve sonra da sinemada yerini bulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Andre Breton’un eserlerinden biridir?

Çılgın aşk

Paris’li köylü

Elsa’nın gözleri

Cennetin çocukları

Sisler rıhtımı

Açıklama:

B ve c şıkkı Louis Aragon’a, d ve e şıkkı Jacques Prevert’e aittir. Andre Breton çılgın aşk’ı 1973 yılında yazmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Sürrealizmin türkçe karşılığı nedir?

Gerçeküstücülük

Bilinçaltı

Uyanıkken düş görme

Harfçilik

Gelecekçilik

Açıklama:

B şıkkı, şuuraltı ve tahta şuur; C şıkkı, Oneirizm; D şıkkı, letrizm; e şıkkı, fütürizm anlamlarına gelir Sürrealizm ise gerçeküstücülüktür. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Sürrealizm ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Birinci Dünya Savaşı öncesinde ortaya çıkmıştır.

Sigmund Freud tarafından kuramlaştırılmıştır.

Psikanalizimden beslenmiştir.

Rasyonalizmin temel ilkelerinden hareket etmiştir.

Kelime anlamı gerçekçiliktir.

Açıklama:

Sürrealizm psikanalizimden beslenmiştir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Hastanın kendi haline bırakılıp aklından geçenleri anlamlı ya da anlamsız, uygun ya da değil, önemli ya da önemsiz fark etmeksizin sıralamasını sağlamaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

boşalma

serbest çağrışım

bastırma

direnme

megalomani

Açıklama:

Hastanın kendi haline bırakılıp aklından geçenleri anlamlı ya da anlamsız, uygun ya da değil, önemli ya da önemsiz fark etmeksizin sıralamasını sağlamaya verilen ad serbest çağrışımdır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

İd ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Toplumsallaşan egonun bir parçasıdır.

Temel ilkesi gerçekliktir.

Toplumsal değerler sisteminden beslenir.

Dış dünya ile uyumlu birlikteliği sağlamak için vardır.

Dürtüsül ilkbenliktir.

Açıklama:

İd, dürtüsel ilkbenliktir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Uyanıkken düş görmeye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

oneirizm

dadaizm

sürrealizm

fütürizm

empresyonizm

Açıklama:

Uyanıkken düş görmeye verilen ad oneirizmdir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdaki ressamlardan hangisi oneirik yapıtlar yaratmıştır?

Hieronymus Bosch

Comte de Lautréamount

Gerard de Nerval

Arthur Rimbaud

Marquis de Sade

Açıklama:

Hieronymus Bosch oneirik yapıtlar yaratmıştır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi anarşist nihilizmin temsilcilerindendir?

Tristan Tzara

Andre Breton

Jacques Vaché

Gerard de Nerval

Francisco Goya

Açıklama:

Tristan Tzara anarşist nihilizmin temsilcilerindendir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

“Gerçeküstücülük yok edicidir, ama yalnızca hayal gücümüzü sınırlayan kelepçeleri yok eder.” sözü aşağıdakilerden hangisine aittir?

Salvador Dali

Guillaume Apollinaire

Paul Eluard

René Crevel

Tristan Tzara

Açıklama:

“Gerçeküstücülük yok edicidir, ama yalnızca hayal gücümüzü sınırlayan kelepçeleri yok eder.” Sözü Salvador Dali’ye aittir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi 1930’dan itibaren Breton’un yanında yer almaz?

Louis Aragon

Pierre Unik

Paul Eluard

Salvador Dali

Pierre Naville

Açıklama:

Pierre Naville 1930’dan itibaren Breton’un yanında yer almaz. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Breton, bir kahramanın her ne kadar eylemleri ve tepkileri abartılsa da değiştirme ve standardın dışına çıkma kabiliyetine ulaşamayacağını ve imalat ürünü insan tipi olarak kalacağını ve bunun için nesnel mantık bağlarından kurtulması gerektiğini düşünür. Breton’un sanatçının kurtulması gereken nesnel mantık bağları ile kastettiği aşağıdakilerden hangisidir?

ego

süperego

bilinç

bilinçaltı

Açıklama:

Breton’un sanatçının kurtulması gereken nesnel mantık bağları ile kastettiği süperegodur. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Sürrealizmin ilkeleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisine ulaşılabilir?

Geleneksel, alışıldık, sıradan olana karşıdır.

Akla ve düzene uyumludur.

Bilinçaltını yok sayar.

Çocukluğu kaçılması gereken bir dönem olarak görür.

Toplumsal denetim mekanizmasının destekçisidir.

Açıklama:

Sürrealizm, geleneksel, alışıldık, sıradan olana karşıdır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Salt aklın, rasyonalizmin boğduğu insanlığın bir haykırışı olarak kendisi de bir psikiyatrist olan André Breton (1896-1966) tarafından kuramlaştırılan akım aşağıdakilerden hangisidir?

Determinizm

Natüralizm

Pozitivizm

Realizm

Sürrealizm

Açıklama:

Salt aklın, rasyonalizmin boğduğu insanlığın bir haykırışı olarak kendisi de bir psikiyatrist olan André Breton (1896-1966) tarafından kuramlaştırılan akım sürrealizmdir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

I. Birinci Dünya Savaşı
II. Irkçılığa varan milliyetçilik
III. İkinci Dünya Savaşı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sürrealizmin çıkışına zemin hazırlayan gelişmelerdendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Sürrealizmin çıkışına 1.Dünya Savaşı ve ırkçılığa varan milliyetçilik zemin hazırlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 93

I. Pragmatizm
II. Sentetizm
III. Fütürizm
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gerçeküstü akımın estetik alt yapısını hazırlayan akımlar arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Gerçeküstü akımın estetik alt yapısını hazırlayan bazıları küçük çaplı da olsa başka akımlar da vardır. Bunlar arasında ünanimizm, sentetizm, fütürizm öne çıkanlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Littérature dergisinde faaliyet gösteren sanatçılar arasında sayılamaz?

Alfred Döblin

Benjamin Peret

Louis Aragon

Max Ernst

Robert Desnos

Açıklama:

Littérature adlı dergiyi çıkardıkları Louis Aragon (1897-1912) ve Philippe
Soupault (1897-1990) gibi isimlerin yanına Max Ernst (1891-1976), Paul Eluard (1895-1952), Benjamin Peret (1899-1959), Robert Desnos (1900-1945), René Crevel (1900-1935)’in başı çektiği çağın önemli sanatçıları dâhil olur.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Andre Breton tarafından gerçeküstücülüğün ilk bildirgesi hangi yılda yayımlanmıştır?

1920

1924

1930

1934

1940

Açıklama:

Andre Breton tarafından gerçeküstücülüğün ilk bildirgesi 1924 tarihinde yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Breton İkinci Sürrealist Manifesto (Second Manifeste du Surréalisme)’de __________ kabul eder ve bu dönemde Marksist ideolojiyi savunan bir de dergi kurar.
Aşağıdakilerden hangisi boşluğa getirilecek doğru ifadedir?

diyalektik materyalizmi

diyalektik pragmatizmi

eklektik natüralizmi

eklektik realizmi

sürrealist determinizmi

Açıklama:

Breton İkinci Sürrealist Manifesto (Second Manifeste du Surréalisme)’de diyalektik materyalizmi kabul eder ve bu dönemde Marksist ideolojiyi savunan bir de dergi kurar.

Doğru Cevap: A

Soru 97

İkinci Manifesto’da dile getirilenlere genel olarak bakıldığında ilkindeki sanatsal söylemin yerini daha _______ bir söylemin aldığı görülür. Öyle ki Breton’un devrimi savunan düşünceleri idealizmi yıkmak ve materyalizm ilkesine tam bağlı olduğunu deklare etmek gibi ifadelerle beslenir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğa getirilebilecek doğru ifadedir?

idealist

naturel

pragmatik

rasyonel

siyasal

Açıklama:

İkinci Manifesto’da dile getirilenlere genel olarak bakıldığında ilkindeki sanatsal söylemin yerini daha siyasal bir söylemin aldığı görülür. Öyle ki Breton’un devrimi savunan düşünceleri idealizmi yıkmak ve materyalizm ilkesine tam bağlı olduğunu deklare etmek gibi ifadelerle beslenir.

Doğru Cevap: E

Soru 98

I. Akla ve düzene karşı oluş
II. Alaycılık ve ironiye karşı oluş
III. Çocukluk özlemi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sürrealizmin estetik yapısını belirleyen temel ilkeler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Sürrealizmin estetik yapısını belirleyen temel ilkeler arasında alaycılık ve ironiye karşı oluş gösterilemez. Aksine sürrealizm için ironi ve mizah önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi resim sanatında sürrealizmin önde gelen temsilcileri arasında ilk akla gelenler arasında gösterilemez?

André Masson

Joan Miro

Max Ernst

Paul Cézanne

Salvador Dali

Açıklama:

Resim sanatında sürrealizmin önde gelen temsilcileri arasında ilk akla gelenler Max Ernst (1891-1976), André Masson (1896-1987) , Jean Arp (1887-1966), Salvador Dali (1904-1989), Joan Miro (1893-1983) vb. dir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Cennetin Çocukları, Ay Operası, Sisler Rıhtımı gibi eserler aşağıdakilerden hangi sürrealiste aittir?

Andre Breton

Jacques Prévert

Louis Aragon

Paul Eluard

Robert Desnos

Açıklama:

Cennetin Çocukları, Ay Operası, Sisler Rıhtımı gibi eserler Jacques Prévert'e aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 101

André Breton'un yayımladığı ilk sürrealist manifestonun tarihi nedir?

1894

1914

1924

1944

1954

Açıklama:

Breton geleneksel sanat ve onun statükocu yapısına bir başkaldırı niteliğinde 1924’te ilkini, 1930’da ikincisini yayımladığı sürrealist manifesto ile birlikte
sanatla yapmak istediği, sürrealizmin ne olduğu, sanatın toplum hayatı içindeki işlevi gibi konuları ortaya koyar.

Doğru Cevap: C

Soru 102

"Dürtüsel ilkel benliktir. Bilinçdışı alanı ifade eder ve hazzın doyumu ilkesine
göre çalışır."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sürreel benlik

İd

Ego

Süper ego

Alter ego

Açıklama:

Dürtüsel ilkel benlik "İd" dir. Bilinçdışı alanı ifade eder ve hazzın doyumu ilkesine
göre çalışır.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Oyuncağını arkadaşı ile paylaşmayan çocuk, babasının “o da seninle paylaşmaz” dediği anda hangi kavramın etkisi altına girer denilebilir?

Sürreel ego

İd

Ego

Süper ego

Alter ego

Açıklama:

Oyuncağını arkadaşı ile paylaşmayan çocuk, babasının “o da seninle paylaşmaz” dediği anda toplumsal baskı ve yönlendirmenin yani süper egonun etkisi altına girer.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Uyanıkken düş görme anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm

Kübizm

Sürrealizm

Dadaizm

Oneirizm

Açıklama:

Oneirizm: Uyanıkken düş görme; oneirik ise rüyalarla ilgili olan anlamındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Sayıklamalardaki çeşitli çağrışımların ve yorumların eleştirel ve dizgesel biçimde nesnelleştirilmesine dayalı, kendiliğinden oluşan akıldışılık olarak değerlendirilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Eleştirel paranoya yöntemi

Bilinç akışı yöntemi

Otomatik yazı yöntemi

Sürrealist eleştiri yöntemi

Fütürist anlatı yöntemi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 106

I. Başkaldırı ve Uyumsuzluk
II. Freud’un Psikanaliz Yöntemi ve Bilinçaltına Yolculuk
III. Alaycılık
IV. Eski kaynakları kullanma isteği
Yukarıdakilerden hangileri sürrealizmin ilke ve niteliklerindendir?

I,II,III

II,III,IV

I,III,IV

I,II,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

İlk üç öncül sürrealizmin ilkeleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Nefis kadavra oyununun temelini oluşturan süreç aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Yazarın otomatik yazı ile yazması

Kolektif bir hikaye oluşturulması

Sadece özneler kullanılması

Günlük hayatta karşılaşılmayan nesnelerin yan yana konulması

Ses benzerliği olan kelimelerin bir araya getirilmesi

Açıklama:

Nefis kadavra oyununda birden fazla kişi ortak bir hikaye yazımına katılırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 108

" Ahşap, taş, dokuma vb. dokulu bir yüzey üstüne yerleştirilen kâğıda, kalem ya da sert bir cisim sürtülerek dokunun kâğıda geçmesinin sağlandığı bir tekniktir. Böylelikle rastlantısal desenler elde edilir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dekalkomani

Kolaj

Polisaj

Rölyef

Frotaj

Açıklama:

Ahşap, taş, dokuma vb. dokulu bir yüzey üstüne yerleştirilen kâğıda, kalem ya da sert bir cisim sürtülerek dokunun kâğıda geçmesinin sağlandığı tekniğe frotaj adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Sürrealizmin en önemli eserleri arasında bulunan Nadja (1928) eserini ortaya koyan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Aragon

Soupault

Eluard

Breton

Desnos

Açıklama:

Nadja (1928) eseri Breton'a aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi sürrealizmin Türk şiirindeki temsilcilerinden biri olarak değerlendirilmez?

Ercüment Behzat Lav

İlhan Berk

Ece Ayhan

Oktay Rifat Horozcu

Can Yücel

Açıklama:

Can Yücel sürrealist şairler arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 111

André Breton ilk sürrealist manifestoyu hangi tarihte yazmıştır?

1960

1824

1905

1924

1934

Açıklama:

1924

Doğru Cevap: D

Soru 112

Seçeneklerden hangisi sürrealizmin estetik yapısını belirleyen temel ilkeler arasında sayılamaz?

Geometri

Başkaldırı ve uyumsuzluk

Bilinçaltının kaynağı düşler

Le Cadavre Exquis

Otomatizm

Açıklama:

Geometri

Doğru Cevap: A

Soru 113

Seçeneklerden hangisi sürrealizmin önemli temsilcilerindendir?

La Bruyere

Louis Aragon

Gustave Courbet

Caravaggio

Descartes

Açıklama:

Louis Aragon

Doğru Cevap: B

Soru 114

Seçeneklerden hangisi André Breton'un etkilendiği sanatçılardan biri değildir?

Paul Auster

Arthur Rimbaud

Tristan Tzara

Jacques Vaché

Appolinaire

Açıklama:

Paul Auster

Doğru Cevap: A

Soru 115

Seçeneklerden hangisi sürrealist sinemacılar arasında sayılamaz?

Man Ray

Jean Cocteau

Ken Loach

Luis Bunuel

Jan Svankmajer

Açıklama:

Ken Loach

Doğru Cevap: C

Soru 116

Dekalkomani nedir?

Dekalkomani, boyalı bir yüzeyin üstüne yine bir kâğıt bastırılarak bilinmeyen bir imge üremesini sağlayan tekniktir.

Sayıklamalardaki çeşitli çağrışımların ve yorumların eleştirel ve dizgesel biçimde
nesnelleştirilmesine dayalı, kendiliğinden oluşan akıldışılıktır.

Bilinçaltı imgeleri yorumlamaya yarayan tekniktir.

Uyanıkken düş görme tekniğidir.

Ahşap, taş, dokuma vb. dokulu bir yüzey üstüne yerleştirilen kâğıda, kalem ya da sert bir cisim sürtülerek dokunun kâğıda geçmesinin sağlandığı bir tekniktir.

Açıklama:

Dekalkomani, boyalı bir yüzeyin üstüne yine bir kâğıt bastırılarak bilinmeyen bir imge üremesini sağlayan tekniktir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Seçeneklerden hangisi sürrealizmin temellerini hazırlayan akımlardan biridir?

Post-modernizm

Hümanizm

Romantizm

Neo-klasisizm

Dadaizm

Açıklama:

Dadaizm

Doğru Cevap: E

Soru 118

Seçeneklerdeki ifadelerden hangisi ikinci sürrealist menifestoda yer almamıştır?

Bizim edebiyatla ilgimiz yoktur.

Bizler, Başkaldırı’nın uzmanlarıyız.

Özellikle Batı dünyasına sesleniyoruz: gerçeküstücülük diye bir şey vardır.

Gerçeküstücülük ustan ve ussallığa benzer her şeyden tümüyle bağımsızlaşmanın bir yoludur.

Bizlerin asıl ilgisi edebiyattır.

Açıklama:

Bizlerin asıl ilgisi edebiyattır.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Nadja-1928 adlı kısa anlatının yazarı seçeneklerden hangisidir?

André Malraux

Jacques Prévert

André Breton

Philippe Soupault

André Gide

Açıklama:

André Breton

Doğru Cevap: C

Soru 120

Otomatizm ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hiçbir denetime tabi tutmadan akla ilk gelen şeylerin kâğıda dökülmesidir.

Amacı insanı toplum içinde bir değer olarak gösterebilmektir.

Otomatik yazı bilinçdışının bildirilerini yazıya dönüştürür.

Amacı insanı olduğu gibi ilkel doğası içinde gösterebilmek için, onda uygarlıktan
kazanılmış ne varsa atmaktır.

Bu yolla insan bütün ruhsal gücünü yeniden kazanacak ve gerçek anlamda özgür olacaktır.

Açıklama:

Amacı insanı toplum içinde bir değer olarak gösterebilmektir.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Varoluşu ilk kez felsefedeki anlamıyla kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Søren Kierkegaard

Jean-Paul Sartre

Martin Heidegger

Friedrich Nietzsche

Karls Jasper

Açıklama:

Varoluşçu felsefedeki anlamıyla ilk kez kullanılışına Kierkegaard’da rastlıyoruz. Düşünceleriyle varoluşçuluğun babası sayılan Kierkegaard’a göre varoluş, bütün varolanlardan, bütün doğal ya da düşünsel olarak verilmiş varlık düzenlerinden ve varlık bağlarından sıyrılarak tek başına kalmayı, tanrı ya da hiçlik önünde yapayalnız olmayı göze alan insanın varoluşu demektir. Bunun yanında hiçbir zaman bir nesne gibi verilmemiş olan, hiçbir zaman olmuş bitmiş bir varlık olarak hazır bulunmayan; tersine yalnız özgürce bir kendini gerçekleştirme yoluyla gerçek ve yaşanabilir olan bir olgudur.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Kierkegaard felsefesindeki anahtar kavramlardan biri olan ve kendi varoluşunu düşünen insanın sahip olduğunu savunduğu olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Korku

Kaygı

Bilgi

Aydınlanma

Varolma

Açıklama:

Kierkegaard’da “kaygı” kavramının önemli bir yeri vardır. Kendi varoluşunu düşünen bir insanın dünyadaki yalnızlığı; belirsizlik, çelişki, mutlak iradeyle seçim yapma sorumluluğu karşısındaki kaygısı kaçınılmazdır. Kierkegaard tanrı fikri ve tanrıya yöneliş olmadan bu çelişkilerin çözülemeyeceğine inanır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

İnsan ve insan varlığı yerine Dasein kelimesini kullanan Varlık ve Zaman isimli önemli eserin sahibi Varoluşçu filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Martin Heidegger

Soren Kierkegaard

Albert Camus

Jean-Paul SArtre

Karl Jaspers

Açıklama:

Heidegger, varoluşçuluğun önemli kaynaklarından biri olan kitabı Varlık ve Zaman’da, “insan” ya da “insan varlığı” demek yerine, varlığın dünyada oluşunu temsil eden “Dasein” kavramını kullanmıştır. Dasein, diğer varlıklardan farklı olarak kendi varoluşunu konu edinen insan varlığına işaret eder

Doğru Cevap: A

Soru 4

Varoluşçuluğun önemli önermelerinden biri olan varoluşun özden önce geldiğine ilk kez değinen filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Martin Heidegger

Albert Camus

Jean-Paul Sartre

Friedrich Nietzsch

Soren Kierkegaard

Açıklama:

Varoluşun özden önce gelişine ilk değinen Kierkegaard’dır. Ona göre insan ne olmadığını seçer önce. Seçimler yaparak kendini (özünü) oluşturur. İnsan özgürdür, kendi seçimlerini kendisi yapar, bunu kaygılı varoluşundan ötürü nedensellik ilesiyle belirlenmiş bir şekilde değil özgür iradesiyle yapar. Özgür olduğuna göre sorumludur da.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Soren Kierkegaard'ın özgürlüğü kullandığı dört temel anlamdan birisi değildir?

Zorlayıcı bir dış güçten muaf olmak

Seçme özgürlüğü

Kendi içine dönmek ve kendini bilmek

Toplumsal baskılardan kurtulma

İsa ve onun vahiyleri

Açıklama:

Kierkegaard özgürlüğü dört temel anlamda kullanır. Bunlardan ilki zorlayıcı bir dış güçten muaf olmaktır. Öyleyse insan özgür olduğunda onu şu ya da bu seçimi yapmaya zorlayacak bir dış güç yoktur. İnsan içine dönerek seçimleri için orada bir dayanak arar. Kierkegaard için ikinci özgürlük, seçme özgürlüğü kavramıdır. Ona göre özgürlük keyfiyetten doğmaz. İçe dönerek düşünmekten, kaygıdan doğar. Eğer bir seçim düşünmeden kaynaklanmıyorsa özgür bir seçim olamaz, ancak nedensellikle açıklanabilir. Kierkegaard Kaygı Kavramı adlı eserinde “kendilik özgürlüktür” der. Kendi içine dönmek ve kendini bilmek özgürlüktür. Birinci anlamıyla kendinin farkında olmak, yani seçme özgürlüğüne sahip olduğunun, muktedir olduğunun farkında olmak özgürlükken ikinci anlamıyla kendilik özgürlüktür. Burada özgürlük, kendini gerçekleştirme anlamına gelir. Bu anlamıyla özgürlük, kişi kendi olmayı seçerek kendi olması sonucu ortaya çıkar. Eğer kişi özgürlüğünü yanlış kullanıp kendinden başka bir şey olmayı seçerse bunun sonucu suçluluk duygusudur. Özgürlük kavramının dördüncü şekli ise İsa ve onun vahiyleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Hıristiyan ahlakına karşı çıkan ve Tanrı öldü söylemiyle tanınan Alman filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Soren Kierkegaard

Jean-Paul Sartre

Friedrich Nietzsche

Martin Heidegger

Karl Jaspers

Açıklama:

Nietzsche, yeni değerlerin ortaya konması ve insanın kendini bu yolla bir ahlâka bağlaması konusunda özgürlük kavramına özel bir önem yükler. İnsan ancak özgür olarak kendisi olabilir, kendi ahlâkını kurabilir ve iradeergileyebilir. Hıristiyan ahlâkına, insanın bütün özgürlüklerinden fedakârlık etmesi anlamına geldiği için karşı çıkar. Püriten köklerine karşı bir tepki olarak ateizmi benimser ve “Tanrı öldü” sonucuna varır. Hıristiyan Tanrı’nın ölümü, Avrupa insanını evrensel bir hedef olmadan bırakır. Amaç, asil ve özgür ruhları, “sürü ahlâkı”nın prangalarını kırmaya ve kendi değerlerini belirlemeye teşvik etmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Varoluşçu felsefede sıkça karşımıza çıkan kavramlardan birisi değildir?

Kaygı

Bunaltı

Sorumluluk

Bilinç

Saçma

Açıklama:

Kaygı, bunaltı, sorumluluk ve saçma Varoluşçu felsefede sıkça karşılaşılan kavramlarken bilincin özel bir yeri yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Duvar, Bulantı ve Sinekler gibi edebi eserlerin de sahibi olan Varoluşçu filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Soren Kierkegaard

Friedrich Nietzsche

Martin Heidegger

Albert Camus

Jean-Paul Sartre

Açıklama:

Sartre 1938’de Bulantı (La Nausée)’yı yayımladığında büyük ilgi görür. Romanın kahramanı 35 yaşlarında, bekar ve yalnız yaşamakta olan Antoine Roquentin’dir. Ardından öykü kitabı Duvar (1939) gelir. İnsanın ölüm ve varoluş karşısındaki konumu, seçimleri, özgürlük, sorumluluk, saçma gibi kavramlar bu kitapta zengin psikolojik çözümleme ve gözlemler eşliğinde anlatılır. Sinekler (1943) adlı oyununda Oreste ile Jupiter arasındaki uzun konuşmada özgürlük konusu ele alınır. Sartre çok sayıda edebi eser de kaleme almıştır

Doğru Cevap: E

Soru 9

Sisifos Söyleni, Yabancı ve Düşüş gibi önemli kitapların yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Jean-Paul Sartre

Martin Hediegger

Milan Kundera

Albert Camus

Karl Jaspers

Açıklama:

Albert Camus, akımın popülerleşmesinde en etkili olan yazarlardandır. Kendini varoluşçu olarak görmediğini söylese de Sisifos Söyleni (Le Mythe de Sisyphe) adını verdiği deneme kitabında “saçma”nın felsefesini yapar ve bütün eserlerinde bu felsefenin izi görülür. Onun varoluşuna anlam vermeye çalışan, yabancılaşmış, varoluş kaygısı yaşayan kahramanları ve eserlerindeki genel hava, varoluşçu olarak kabul edilmesine yol açmıştır. 1942 tarihli Yabancı (l’Étranger) ile büyük ilgi görür. Romanın başkişisi Meursault yabancılaşmanın ve “saçma”nın kavranmasının simgesi olur. Sisifos Söyleni’ndeki varoluşçu
önermeleri ve “saçma” (anlamsızlık/uyumsuzluk) felsefesini, Caligula ve Le Malentendu adlı tiyatro oyunlarına uyarlar. Veba (La Peste) (1947) ve Düşüş (La Chute)(1956) adlı romanlarında da “saçma”yı imgelere dökmeye devam eder. 1957 yılında Nobel edebiyat ödülüne layık görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Sovyet İşgali sırasında Prag'da geçen Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği romanının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Milan Kundera

Jean-Paul Sartre

Albert Camus

Martin Heidegger

Karl Jaspers

Açıklama:

Akımın etkilediği çağdaş yazarlardan bir diğeri Milan Kundera’dır. Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği adlı romanıyla büyük ün kazanan Kundera, Sovyet işgali sırasında Prag’da geçen romanında, varoluşa dair pek çok soruna yer verir. Sovyet işgaline karşı çıkıp mücadele etmek ve bedel ödemek ile baskıyı sessizce kabullenip suçluluk duygusuyla yaşamak, insanın sorumluluğu ve kaçışı, varolmanın hafifliğine karşılık varolmanın eziyeti gibi ikilemleri başarılı psikolojik gözlemlerle ele alır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Varoluşçuluk ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tek başına ve özgür olan insan tasavvurundan doğmuştur.

Dünya Savaşlarının yarattığı güvensizlik ile ortaya çıkmıştır.

Bir edebiyat akımı olarak kabul edilmiştir.

Akılla dünyayı açıkladığını düşünme eğilimindedir.

Varoluşun özden önce geldiği ilkesi ile hareket edilir.

Açıklama:

Varoluşçuluk yalnızca romanlarda ele alınan nitelikleri yönünden değil; bu nitelikler romanın biçimine de etki ettiği için bir edebiyat akımı olarak kabul edilmiştir. Çağımızda birey ne Orta Çağ’ın kolektivist, din, töre ve gelenekle belirlenen kuralcılığının yol açtığı “irade devri (devredilmesi)”nin ne de modernizmin getirdiği ve sonrasında Aydınlanma Çağı’yla beraber güçlenen “akılla dünyayı açıkladığını düşünme”nin konforuna sahip değildir. Varoluşçuluk öncelikle tek başına ve özgür olan insan tasavvurundan doğan bir felsefî öğretidir. Özellikle I. ve II. Dünya Savaşlarının yarattığı güvensizlik, yalnızlık ve Avrupalı değerlerin yıkılışına tanık olmanın verdiği hayal kırıklığı, bu akımın sistemleşmesi ve yaygınlaşmasında etkendir.
Varoluşçular, kendi içlerinde Hıristiyan varoluşçular ve tanrıtanımaz varoluşçular
olarak ikiye ayrılırlar. Bu iki kanadın temsilcilerini varoluş felsefesi açısından birleştiren temel ilke, varoluşun özden önce geldiği ilkesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdaki kavramlardan hangisi varoluşçuluk akımının dışında kalır?

Akıl

Öznellik

Sorumluluk

Bunaltı

Bırakılmışlık

Açıklama:

Varoluşçulukta insan varoluşunun anlamı temel alınır; insan varoluşunun rastlantısallığı, ölümlülüğü, bırakılmışlığı… Aydınlanma karşıtı bir felsefe olarak da değerlendirilmiştir çünkü varoluşçuluk varoluşun kavranması için akla güvenmez. Çok genel bir tanım yaparsak, “insan varoluşunu temel alan, öznellikten hareket eden, insanı temelde özgürlük, bırakılmışlık, sorumluluk, bunaltı kavramlarıyla ilişkisi bakımından ele alan felsefe akımı” ve “1930’larda güçlenerek İkinci Dünya Savaşı yıllarında asıl gücüne ulaşmış, varoluşçu felsefeyi ve onun temel kavramlarını ele alan edebiyat akımı” olduğunu söyleyebiliriz.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Varoluşçu felsefenin öncüsü sayılır?

Sartre

Scheler

Nietzsche

Bergson

Kierkegaard

Açıklama:

Varoluş üzerine düşünmek ve onu tanımlamaya çalışmak insan varoluşu kadar eskidir kuşkusuz. Ancak biz onun varoluşçu felsefedeki anlamıyla ilk kez kullanılışına Kierkegaard’da rastlıyoruz. Düşünceleriyle varoluşçuluğun babası sayılan Kierkegaard’a göre varoluş, bütün varolanlardan, bütün doğal ya da düşünsel olarak verilmiş varlık düzenlerinden ve varlık bağlarından sıyrılarak tek
başına kalmayı, tanrı ya da hiçlik önünde yapayalnız olmayı göze alan insanın varoluşu demektir. Bunun yanında hiçbir zaman bir nesne gibi verilmemiş olan, hiçbir zaman olmuş bitmiş bir varlık olarak hazır bulunmayan; tersine yalnız özgürce bir kendini gerçekleştirme yoluyla gerçek ve yaşanabilir olan bir olgudur. Varoluş, insanın kendi kendisi olma ya da olmama dayanağıdır; çünkü kişinin kendisi olarak, kendisi ya da tanrı önünde, saltık bir sorumluluğun ciddiyetiyle düşünmesine ve eylemlerde bulunmasına yol açan bir kaynaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

1943’te Varlık ve Hiçlik adlı felsefe yapıtını, ardından da varoluşçuluğun uluslararası alanda tartışılmasını ve yaygınlaşmasını sağlayan oyun, roman, deneme ve senaryolarını yayımlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Kierkegaard

Sartre

Heidegger

Blonder

Nietzsche

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı ertesi ve İkinci Dünya Savaşı öncesinin bunalımlı yıllarında Varoluşçuluk öğretisi geniş bir yaygınlık kazanır. İkinci Dünya savaşı yılları ve ertesinde varoluşçuluk en popüler dönemini yaşar. Sartre 1943’te Varlık ve Hiçlik adlı felsefe yapıtını, ardından da her biri ayrı bir gürültü kopararak varoluşçuluğun uluslararası alanda tartışılmasını ve yaygınlaşmasını sağlayan oyun, roman, deneme ve senaryolarını yayımlar. Varoluşçuluk bu dönemde özellikle Fransa’da adeta bir modadır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Kierkegaard'a göre aşağıdaki kavramlardan hangisinin önemli bir yeri vardır ve bu kavram insanın özgür olmasının bir kanıtıdır?

İrade

Çelişki

Kaygı

Yalnızlık

Öznellik

Açıklama:

Kierkegaard var olmanın bilmekten farklı bir şey olmasından hareket ederek varoluşu felsefenin merkezine koyar. Ona göre varoluşun esas sorunu bilgi ve bilme sorunu değil var olmanın bizzat kendisidir. Çünkü bunun aksi olan her durum, insan olarak var olmanın anlamını unutturur. İnsanın varoluşuyla karşılaşması, onun farkında olması insanı yalnız olduğu gerçeğiyle yüz yüze getirir. Kendi varoluşuna şekil vermekte özgürdür. Özgür olmasının kanıtı kaygısıdır. İnsan kendisine ve tanrıya karşı sorumludur. Kaygı da sorumluluktan ileri gelir. Kierkegaard’da “kaygı” kavramının önemli bir yeri vardır. Kendi varoluşunu düşünen bir insanın dünyadaki yalnızlığı; belirsizlik, çelişki, mutlak iradeyle seçim yapma sorumluluğu karşısındaki kaygısı kaçınılmazdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi “insan” ya da “insan varlığı” demek yerine, varlığın dünyada oluşunu temsil eden “Dasein” kavramını kullanmıştır?

Heidegger

Bergson

Kierkegaard

Nietzsche

Scheler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Sartre'nin savunduğu varoluş felsefesine aykırıdır?

Özgür irade

Sorumluluk

Bilinç

Yazgı

Öznellik

Açıklama:

Sartre’a göre, insan, ancak kendini yaptığı gibi olacaktır. Buna göre insan doğası yoktur, zîrâ onu tasarlayan bir tanrı yoktur. Herhangi bir insanın hayatı bir projedir: Tasarımı o hayatı yaşayan kişi tarafından yapılmış bir proje. “Varoluş özden önce gelir.” Bu insanın önce var olduğunu, sonra da kendini tanımladığını ortaya koyar. Birey kendini ancak bir faaliyet esnasında tanımlar. Tanrı’nın onun üzerinden elini çekmesiyle insan, varoluşunun bütün yük ve sorumluluğunu yüklenmiştir. Sartre bunu “insan, hiçbir dayanağı ve yaratanı olmaksızın, her an insanı (yeniden) icâd etmeye mahkûmdur” sözüyle açıklamaya çalışır. Tanrı ya da yazgı diye bir şey bulunmadığına göre, bireyin öznelliği ve eylemi ön plandadır. İnsan kendi yazgısını kendi özgür iradesiyle yaratır; bilinçli ve sorumluluğu
bütünüyle kendisine ait olarak hareket eder, seçer ve bağlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Camus’ye göre hangisinin kavranmasıyla sonsuz özgürlük ortadan kalkar?

Saçma

Öznellik

İrade

Yazgı

Kaygı

Açıklama:

Camus “öz olarak özgürlük” sorununu anlamsız bulur. Bunun tanrı sorununa bağlı olduğunu; bir insanın özgür olup olmadığını bilmenin, bir efendisi olup olamayacağının bilinmesini gerektirdiğini söyler. “Bildiğim tek özgürlük, düşünce ve eylem özgürlüğüdür” der. Ona göre saçma, insanın bütün ölümsüz özgürlük şanslarını sıfıra indirirken, ona eylem özgürlüğünü verir, onun etkinliğini arttırır. Umut ve gelecek yoksunluğu, insanın her şeye açık oluşunda bir artış anlamına gelir. Camus’ye göre “saçma”nın kavranmasıyla sonsuz özgürlük ortadan kalkar. Özgürlük varsayımları ancak “saçma”dan kaçınılan gündelik yaşam içinde gizlidir. Heidegger’in “varolmayı unutma” durumu dediği biçimde yaşayan insanın özgürlük varsayımı vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Camus “Saçma’nın Uslamlaması” adlı denemesinde, hangi felsefî problemi ele alır?

Suçluluk

Kaygı

İntihar

Bilinçsizlik

İradesizlik

Açıklama:

Camus “Saçma’nın Uslamlaması” adlı denemesinde, yalnızca tek bir felsefî problem olduğunu, bunun da intihar olduğunu söyler. Ona göre yaşamın yaşamaya değer olup olmadığının sorgulanması, felsefenin temelindeki sorunun yanıtlanmasına karşılık gelir. Cevaplanması en acil olan soru yaşamın anlamıdır. Kötü sebeplerle de olsa açıklanabilen dünya, tanıdık bir dünyadır. Diğer yandan ilüzyonlar ve ışıklarla aydınlanan dünyada insan kendini bir yabancı olarak görür. İnsan ve yaşamı, aktörle sahne arasındaki bu ayrılık, saçma duygusudur (1955, s. 5). Saçma (anlamsızlık) kavramı, birey ile dış dünya arasındaki kapatılması olanaksız uçurumu, ikiliği belirler. Bilinmeyen bir gücün dünyaya fırlattığı
insanlar, bu duruma karşın o dünyanın bir parçası değildirler. Dünyada kendilerini “evde” hissetmezler.

Doğru Cevap: C

Soru 20

“İlk varoluşçu roman” olarak görülen Yeraltından Notlar kimin eseridir?

Albert Camus

Marcel Proust

Simone de Beauvoir

Jean-Paul Sartre

Fyodor Dostoyevski

Açıklama:

Dostoyevski’nin Yeraltından Notlar’ı pek çok eleştirmen tarafından “ilk varoluşçu roman” olarak görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 21

İnsanın nedensellikle değil de özgür iradeyle karar vermesinin kanıtı Kierkegaard’a göre nedir?

tanrı

bunaltı

bilinç

kaygı

insan doğası

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 22

"İnsan sadece kendisinden değil tüm insanlıktan sorumludur.” sözü hangi varoluşçu ilke ile ilişkilidir?

İnsan, dünyayla yapısal olarak uyumsuz olduğu için bunaltı yaşar.

Yaşama anlamını veren şey başkaldırıdır.

İnsan, dünyayla yapısal olarak uyumsuz olduğu için bunaltı yaşar.

İnsan özgür seçimler yoluyla kendini inşa eder

İnsan her seçimiyle bütün insanlık için meşru bir ilke ortaya koyar.

Açıklama:

İnsan yalnızca kendisinden değil bütün insanlıktan da sorumludur. Olmak istediğimiz kimseyi yaratırken, herkesin nasıl olması gerektiğini de tasarlarız. Sartre’a göre bireysel edimler bütün insanlığı bağlar. Örneğin evlenmek ve çocuk yetiştirmek isteyen bir birey, kendi aşk ve tutkusundan hareketle bir seçim yapmaz sadece, bütün insanlığı tekeşliliğe yöneltmiş olur. Yani bütün insanlık için meşruiyetini savunacağı eylemleri seçer kendisi için de.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Nietzsche Hıristiyan ahlâkına ve tanrı fikrine karşı çıkmasının temel nedeni nedir?

Yıkımlara yol açması

İnsanın özgürlüğünü elinden alması

İnsanlar tarafından yanlış yorumlanması

Nesnel bir ahlâk olması

Devletlerin çıkarına kullanılması

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 24

Varoluşçu bir romanda aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenmez?

İç konuşma

Psikolojik çözümleme

Aksiyona dayalı kurgu

Uyumsuz, yalnız kahraman

Gözlemcilik

Açıklama:

Varoluşçular için nesnel gerçeklik diye bir şey yoktu. Varoluşçuluk etkisinde yazılan edebî eserlerde öznel gerçeklik bireysel deneyimlerle verilir. Birey ve insan yaşantısı merkezdedir. Kendini gözlemleyen, sorgulayan, varoluşunun farkında olan, bu fark edişle yalnızlığıyla yüzleşmiş, seçimler yapma yükümlülüğünde olan, özgürlüğünü idrak eden ve bu özgürlük karşısında kaygılı, uyumsuz kahraman ve anti kahramanlara rastlanır. Varoluşçu edebiyat “içe bakış”ı çok kullandığı için merak unsuruna dayanan kurguyu ve olayı silikleştirir. Daha çok anlar, durumlar ve varoluşun kavranması üzerinde durur. İç
konuşma ve iç çözümleme teknikleri sıkça kullanılır, psikolojik çözümlemelere yer verilebilir. Detaycıdır. İnsanın varoluşunu ve dünyada bulunuşunu fark etmesi ve bunun ardından dünyayla, diğer insanlarla ve varlıklarla kurduğu ilişkinin doğası belli başlı temalardandır. Bu yönüyle varoluşçuluk sadece bir devri değil bütün bir modern ve postmodern edebiyatı etkilemiştir

Doğru Cevap: C

Soru 25

Sartre’ın varoluşu özünden önce gelen varlık için kullandığı terim hangisidir?

insan

dasein

otantik varlık

kendisi için varlık

kendisinde varlık

Açıklama:

Sartre’a göre, insan, ancak kendini yaptığı gibi olacaktır. Buna göre insan doğası yoktur, zîrâ onu tasarlayan bir tanrı yoktur. Herhangi bir insanın hayatı bir projedir: Tasarımı o hayatı yaşayan kişi tarafından yapılmış bir proje. “Varoluş özden önce gelir.” Bu insanın önce var olduğunu, sonra da kendini tanımladığını ortaya koyar. Birey kendini ancak bir faaliyet esnasında tanımlar. Tanrı’nın onun üzerinden elini çekmesiyle insan, varoluşunun bütün yük ve sorumluluğunu yüklenmiştir. Sartre bunu “insan, hiçbir dayanağı ve yaratanı olmaksızın, her an insanı (yeniden) icâd etmeye mahkûmdur” sözüyle açıklamaya
çalışır. Tanrı ya da yazgı diye bir şey bulunmadığına göre, bireyin öznelliği ve eylemi ön plandadır. İnsan kendi yazgısını kendi özgür iradesiyle yaratır; bilinçli ve sorumluluğu bütünüyle kendisine ait olarak hareket eder, seçer ve bağlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Heidegger' e göre "varoluşunun farkında olan ve onu kendisi
için bir ilgi nesnesi haline getiren varlığa" nedir?

zeitgeist

kendisinde varlık

kendisi için varlık

übermensch

dasein

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 27

Hristiyan varoluşçularla tanrıtanımaz varoluşçuları birleştiren ortak ilke hangisidir?

Varoluş özden önce gelir.

İnsan kaygıdan tanrıya yönelerek kurtulabilir.

Nesnel bir ahlâk mümkündür

Tanrının olmadığı yerde her şey mübahtır

İnsan bütün insanlığa karşı sorumludur.

Açıklama:

“Varoluş özden önce gelir.” Bu insanın önce var olduğunu, sonra da kendini tanımladığını ortaya koyar. Birey kendini ancak bir faaliyet esnasında tanımlar. Tanrı’nın onun üzerinden elini çekmesiyle insan, varoluşunun bütün yük ve sorumluluğunu yüklenmiştir. Sartre bunu “insan, hiçbir dayanağı ve yaratanı olmaksızın, her an insanı (yeniden) icâd etmeye mahkûmdur” sözüyle açıklamaya çalışır. Tanrı ya da yazgı diye bir şey bulunmadığına göre, bireyin öznelliği ve eylemi ön plandadır. İnsan kendi yazgısını kendi özgür iradesiyle yaratır; bilinçli ve sorumluluğu bütünüyle kendisine ait olarak hareket eder, seçer ve bağlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hangisi saçmanın nedeni olamaz?

İnsanın ölümlülüğünü bilmesi

Başkalarına karşı sorumluluk duygusu

İnsanın dünyaya bırakılmışlığı

İnsanın varoluşunun rastlantısallığı

İnsanın dünyaya uyumsuzluğu

Açıklama:

“Saçma”, varoluşçulukta insanın dünyaya bırakılmışlığından ve uyumsuzluğundan doğan anlamsızlıkla eş anlamlı olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Varoluşçuluğun temel özelliği nedir?

Özden önce gelmesi

Özgür seçimlerle oluşması

Kaygılı olması

Ölümlü olması

Oluş halinde olması

Açıklama:

Varoluşçular, kendi içlerinde Hıristiyan varoluşçular ve tanrıtanımaz varoluşçular olarak ikiye ayrılırlar. Bu iki kanadın temsilcilerini varoluş felsefesi açısından birleştiren temel ilke, varoluşun özden önce geldiği ilkesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Hangisi varoluşçuluğun çıkış noktasını belirlemiştir?

Camus

Kierkegaard

Nietzche

Sartre

Dostoyevski

Açıklama:

“Dostoyevski, Tanrı olmasaydı her şey mübah olurdu, diye yazmıştı. (İşte bu söz varoluşçuluğun çıkış noktasıdır.) Gerçekten de, Tanrı yoksa her şey mübahtır, hiçbir şey yasak değildir. Bu demektir ki, insan kendi başına bırakılmıştır. Ne içinde dayanacak bir destek vardır, ne de dışında tutunacak bir dal. Artık, hiçbir özür, dayanak bulamayacaktır yaptıklarına. Varoluş özden önce gelince, verilmiş ve donmuş bir insandan söz edilemez elbet. Önceden belirlenmiş, donmuş bir doğa açıklanamaz çünkü. Başka bir deyişle, gerekircilik (déterminisme), kadercilik yoktur burada, kişioğlu özgürdür, insan özgürlüktür”

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi varoluşçuların ele aldıkları konularından birisi değildir?

Bilgi

Varoluş

Öznellik

İnsanın seçim yapabilme özgürlüğü

Yalnızlık

Açıklama:

Doğru cevap A dır. Bilgi, varoluşçuların merkez aldığı konulardan birisi değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Varoluşculukla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

kendi içinde Hıristiyan ve tanrıtanımaz olarak ikiye ayrılır;

insanların akılla dünyayı açıklayabileceği düşüncesini savunuyordur;

tam bir tanımı yoktur;

eserlerinde insan varoluşunun raslantısallığı, ölümlülüğü, bırakılmışlığı temel alınır;

insanların özden önce geldiği düşüncesini açıklıyordur;

Açıklama:

Doğru cevap B dir. İnsanların akılla dünyayı açıklayabileceği düşüncesi Varoluşculukla ilgili değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdaki filozoflardan hangisi insanın bu dünyada “özgür olmaya mahkum” olduğunu söylemiştir?

Kierkegaard

Nietzsche

Sartre

Scheler

Bergson

Açıklama:

Doğru cevap C dir. Sartre, insanın bu dünyada “özgür olmaya mahkum” olduğunu söylemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi düşünceleriyle varoluşçuluğun babası sayılıyordur?

Sartre

Scheler

Nietzsche

Kierkegaard

Blondel

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Kierkegaard düşünceleriyle varoluşçuluğun babası sayılıyordur.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Varlık ve Zaman adlı kitabın yazarı aşağıdaki düşünürlerden hangisidir?

Sartre

Kierkegaard

Simone de Beauvoir

Nietzsche

Heidegger

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Varlık ve Zaman adlı kitabın yazarı Heidegger'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Kaygı Kavramı adlı eseri yazmıştır?

Kierkegaard

Sartre

Heidegger

Camus

Simone de Beauvoir

Açıklama:

Doğru cevap A dır. Kierkegaard, Kaygı Kavramı adlı eseri yazmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

“Bildiğim tek özgürlük, düşünce ve eylem özgürlüğüdür” ifadesi kime aittir?

Kierkegaard

Camus

Heidegger

Sartre

Nietzsche

Açıklama:

Doğru cevap B dir. “Bildiğim tek özgürlük, düşünce ve eylem özgürlüğüdür” ifadesi Camus'a aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Sartre, “Bunaltı nedir” sorusuna varoluşçuların, “.... bunaltıdır” diye yanıt vereceğini söyler.
Boş bırakılan yere hangi kelimenin gelmesi cümleyi doğru şekilde tamamlayacaktır?

Zaman

Varoluş

İnsanlık

Kaygı

Bilgi

Açıklama:

Doğru cevap C dir. Sartre, “Bunaltı nedir” sorusuna varoluşçuların, “İnsanlık bunaltıdır” diye yanıt vereceğini söyler.

Doğru Cevap: C

Soru 39

“Varoluşçuluk Nedir?'' eserinin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Sartre

Kierkegaard

Camus

Simone de Beauvoir

Milan Kundera

Açıklama:

Doğru cevap D dir. “Varoluşçuluk Nedir?” eserinin yazarı Simone de Beauvoir'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Huzur adlı eseri aşağıdaki yazarlardan hangisi yazmıştır?

Yusuf Atılgan

Leyla Erbil

Oğuz Atay

Bilge Karasu

Ahmet Hamdi Tanpınar

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Huzur adlı eseri Ahmet Hamdi Tanpınar yazmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın varoluşçu felsefeye göndermelerde bulunduğu 1949 tarihli romanı aşağıdakilerden hangisidir?

Bunaltı

Huzur

Soluma

Aylak Adam

Anayurt Otel

Açıklama:

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın 1949 tarihli romanı Huzur’da varoluşçu felsefeye, özellikle Sartre’a göndermeler vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Varoluşçu felsefenin etkisi gözlendiği aşağıdaki eserlerden hangisi Demir Özlü'ye aittir?

Bunaltı

Huzur

Anayurt Oteli

Aylak Adam

Tutunamayanlar

Açıklama:

Türk edebiyatında varoluşçu felsefeden en fazla etkilenen isim olarak Demir Özlü’yü gösterebiliriz. 1958 tarihli Bunaltı ve 1963 tarihli Soluma adlı öykü kitaplarında varoluşçu felsefenin etkisi gözlenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Oreste ile Jupiter arasındaki uzun konuşmada özgürlük konusu ele alındığı varoluşçuluk temalı eserin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Akıl Çağı

Gizli Oturum

Sinekler

Özgürlüğün Yolları

İş İşten Geçti

Açıklama:

Sinekler (1943) adlı oyununda Oreste ile Jupiter arasındaki uzun konuşmada özgürlük konusu ele alınır. Oreste tanrının olmadığını, insanın yalnız olduğunu, umutsuzluğa düşme ve acı çekme özgürlüğüne mahkum edilmiş olduğunu keşfettiğinde gerçek büyüklüğe erişir. Oreste, yalnızlığının kıvrımları içinde yaşamasının tek nedenini kendi aydın görüşünde ve uyanık/farkında olan bilincinde bulan modern kahramanı canlandırır. Dünyaya terk edildiğini ve ona yön gösterecek hiçbir dinî gerçeğin olmadığını keşfeder

Doğru Cevap: C

Soru 44

Sartre’ın 1945’te yayımladığı ve Özgürlüğün Yolları (Les Chemins de la Liberté) adlı üçlemesinin ilk kitabı hangisidir?

Akıl Çağı

Gizli Oturum

İş İşten Geçti

Duvar

İkinci Cins

Açıklama:

Sartre’ın 1945’te yayımladığı ve Özgürlüğün Yolları (Les Chemins de la Liberté) adlı üçlemesinin ilk kitabı olan Akıl Çağı (l’Âge de Raison)’nda özgürlük, aşk, bağlanma, sorumluluk temalarını işler.

Doğru Cevap: A

Soru 45

"Sisifos Söyleni" adını verdiği deneme kitabında “saçma”nın felsefesini yapan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Sartre

Albert Camus

Franz Kafka

André Malraux

Simone de Beauvoir

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 46

Feminist düşünceyle varoluşçuluğu birleştiren "İkinci Cins" adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Jean-Paul Sartre

Albert Camus

Milan Kundera

Franz Kafka

Simone de Beauvoir

Açıklama:

Simone de Beauvoir feminist düşünceyle varoluşçuluğu birleştirir. İkinci Cins adlı kitabında varoluşçuluğun belirsiz ve saçma bir dünya karşısında varoluşun anlamını çözmeye çalışan öznesinin eril bir özne, erkeğin varoluşunun da norm olduğunu yazar. Böylelikle varoluşçuluk kadının varoluş tartışmasını ihmal eder.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Milan Kundera'nın Sovyet işgali sırasında Prag’da geçen ve varoluşa dair pek çok soruna yer verilen romanının ismi nedir?

Sessiz Bir Ölüm

Başkalarının Kanı

Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği

Karamazof Kardeşler

Böyle Buyurdu Zerdüşt

Açıklama:

Milan Kundera’nın "Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği" adlı romanıyla büyük ün kazanan Kundera, Sovyet işgali sırasında Prag’da geçen romanında, varoluşa dair pek çok soruna yer verir. Sovyet işgaline karşı çıkıp mücadele etmek ve bedel ödemek ile baskıyı sessizce kabullenip suçluluk duygusuyla yaşamak, insanın sorumluluğu ve kaçışı, varolmanın hafifliğine karşılık varolmanın eziyeti gibi ikilemleri başarılı psikolojik gözlemlerle ele alır

Doğru Cevap: C

Soru 48

Köy Öğretmeni, Babaya Mektup, Dava, Şato, Dönüşüm gibi eserlerin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Martin Heidegger

Soren Kierkegaard

Jean-Paul Sartre

Franz Kafka

Simone de Beauvoir

Açıklama:

Köy Öğretmeni, Babaya Mektup, Dava, Şato, Dönüşüm gibi eserlerin yazarı Franz Kafka (1883-1924)'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Ecinniler, Budala, Suç ve Ceza, Karamazof Kardeşler, Kumarbaz adlı eserlerin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Jean-Paul Sartre

Soren Kierkegaard

Albert Camus

Friendrich Nietzsche

Fyodor Mikhailovic Dostoyevski

Açıklama:

Fyodor Mikhailovic Dostoyevski (1821-1881), modernizmle ilişkili pek çok akımın ilham kaynağı olan Rus yazardır. Yeraltından Notlar pek çok eleştirmence ilk büyük varoluşçu roman kabul edilir. Romanlarında insanı ve varoluşunu ele alış biçimiyle varoluşçuluğun öncülerinden kabul edilir. Bazı eserleri: Ecinniler, Budala, Suç ve Ceza, Karamazof Kardeşler, Kumarbaz.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakiler eserlerden hangisi Friendrich Nietzsche'ye aittir?

Kumarbaz

Yabancı

Akıl Çağı

Böyle Buyurdu Zerdüşt

Varoluşçuluk ve Ulusların Bilgeliği

Açıklama:

Friendrich Nietzsche (1844-1900), Alman şair ve düşünürdür. Bazı eserleri ise Trajedinin Doğuşu, Zamansız Düşünceler, Böyle Buyurdu Zerdüşt, Ecce Homo, İyinin ve
Kötünün Ötesinde, Ahlakın Soykütüğü Üzerine'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

I. Avrupalı değerlerin sorgulanması
II. Düşünürlerin dünyayı "akıl ve bilimle" yorumlamaları
III. Dünya savaşlarının yarattığı bunalım ortamı
Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri "varoluşçuluk" akımının ortaya çıkmasına neden olan etmenler arasında yer alır?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I ve III

Açıklama:

Dünyanın "akıl ve bilimle" yorumlanması gerekliliği varoluşçu değil, determinist düşünürler tarafından savunulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Varoluşçuluk felsefesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Daha çok edebî eserler üzerinden yaygınlık kazanmıştır.

İnsan varoluşunun raslantısallığını temel alır.

Dünya Savaşlarının yarattığı güvensizlik ortamı sonucunda ortaya çıkmıştır.

Özgürlük, bırakılmışlık, sorumluluk, bunaltı gibi kavramlar irdelenir.

Aydınlanma felsefesinin bir uzantısı olarak kabul edilir.

Açıklama:

Varoluşçuluk, aydınlanma karşıtı bir felsefe olarak değerlendirilmektedir; çünkü bu görüş varoluşun kavranması için aklı temel almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 53

"İnsan özgürlüğe mahkumdur." sözü hangi yazara aittir?

Kierkegaard

Camus

Kafka

Sartre

Ionesco

Açıklama:

Sartre’a göre Tanrı yoktur ve Tanrı olmadığına göre insan doğası diye bir şey olamaz. Özsüz, doğasız ve yazgısız kalan kişi ne olduğuna, kim olduğuna, nereye gideceğine, kim olacağına kendisi karar vermek, böylece kendini yaratmak zorundadır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Tanrının varlığını özgürlüğün tek koşulu olara gören ve insanın kendisine ve tanrıya karşı sorumlu olduğunu söyleyen varoluşçu aşağıdakilerden hangisidir?

Sartre

Marcel

Camus

Kierkegaard

Heidegger

Açıklama:

Kierkegaard'a göre kendi varoluşunu düşünen bir insanın dünyadaki yalnızlığı; belirsizlik, çelişki, mutlak iradeyle seçim yapma sorumluluğu karşısındaki kaygısı kaçınılmazdır. Bu nedenle, Tanrı fikri ve tanrıya yöneliş olmadan bu çelişkilerin çözülemeyeceğine inanır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Heidegger "insanın kendi olanaklarını ve sınırlılıklarını kabul etmesi; mutlak özgürlük ve yoklukla yüzleşmesi" durumunu nasıl adlandırmaktaır?

Var olmayı unutma durumu

Var olmayı seçme durumu

Var olmayı düşünme durumu

Var oluşu "saçma" bulma durumu

Varlığını üstün kılma durumu

Açıklama:

Heidegger'e göre, “Var olmayı düşünen” kişi var olmanın farkındadır, sadece var olmanın kırılganlığını değil, kendi varoluşuna ait sorumluluğunu da düşünür. İnsan kendi olanaklarını ve sınırlılıklarını kabul eder; mutlak özgürlük ve yoklukla yüzleşir ve onlar karşısında endişelenir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Heidegger'ın kullandığı "dasein" ifadesi ne anlama gelir?

Tanrının varlığını kabul etme

Varoluşun raslantısal olduğunu reddetme

Kendi varoluşunun bilincinde olma

Varoluşun özden önce geldiğini kabul etme

Toplumsal kimliğinin farkında olma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 57

Sartre "insanın özgür olma durumunu" neye bağlamaktadır?

Tanrının olmayışına

Kendi var oluşunun farkında olmasına

Kendi var oluşunu kabul etmesine

Seçim yapmayı reddetmesine

Kendi varoluşuyla ilişkide olabilmesine

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 58

Heidegger'e göre varoluş bunaltısının çözümü neye bağlıdır?

Var oluşunun farkında olmak

Dini inançlara sahip olmak

Toplumsal rollerini benimsemek

Kaygılarını kabul etmek

Kendi ahlakını kurmak

Açıklama:

Heidegger, insanın varoluşun farkında olarak otantik bir yaşam sürmesini önemser. Bu nedenle, kendi durumunu idrakle saçmanın üstesinden gelebileceği sonucuna varır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

"Varoluşçu düşünceye göre varoluş ________ önce gelir."
Yukarıdaki cümle hangi sözcükle tamamlanabilir?

bilinçten

özden

sorumluluktan

özgürlükten

inançtan

Açıklama:

Varoluşçuluk insanı olduğu ve olabileceği şeyin sahibi ve varlığının tek sorumlusu olarak konumlandırır. Bu nedenle insanın kendi kendini seçtiğini savunur.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Camus'ye göre "saçma"ya karşı yapılması gereken eylem aşağıdakilerden hangisidir?

İntihar etmek

Başkaldırmak

Tanrıyı reddetmek

Var oluşu unutmaya çalışmak

Ötekilerin dünyasında kaybolmak

Açıklama:

Camus, tutarlı olan ender felsefî durumlardan birinin “başkaldırı” olduğunu söyler. Başkaldırı her saniyesinde dünyayı yeniden tartışma konusu eder. İntihar, içerdiği razı oluş dolayısıyla, başkaldırının tam tersidir. İntihar bir kabullenmedir. Başkaldırı, yaşama, değerini verir

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. varoluşun özden önce geldiğini düşünmeleri
II. varoluş kavramına özel bir önem vermeleri ve felsefenin temel meselesi haline getirmeleri
III. bireyci ve öznel olmaları
IV. kaygı, özgürlük, seçim, sorumluluk kavramlarına eğilmeleri
Yukarıdakilerden hangisi-hangileri varoluşçuluğun-varoluşçuların belli başlı ortak noktalarındandır?

Yalnız I.

I. ve II.

II. ve III.

III. ve IV

Hepsi

Açıklama:

Öncelikle varoluşun özden önce geldiğini düşünmeleri, bunun yanı sıra varoluş kavramına özel bir önem vermeleri ve felsefenin temel
meselesi haline getirmeleri, bireyci ve öznel olmaları ve nihayet kaygı, özgürlük, seçim, sorumluluk kavramlarına eğilmeleri belli başlı ortak noktalardır.
Doğru cevap e'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Sartre’da özgürlük kavramı aşağıdakilerden hangisinden doğar?

tanrının görünmezliğinden

tanrının varlığından

tanrının olmayışından

çoktanrılıktan

tektanrılıktan

Açıklama:

Sartre’da özgürlük kavramı tanrının olmayışından doğar. Tanrı olmadığına göre insan doğası diye bir şey olamaz. Özsüz, doğasız ve yazgısız kalan kişi ne olduğuna, kim
olduğuna, nereye gideceğine, kim olacağına kendisi karar vermek, böylece kendini yaratmak zorundadır. Sahipsizdir, yeryüzüne bırakılmış gibidir. Kendi kendisinin sahibi, inşa
edicisi, seçicisi, kurucusu olma iddiasındadır. “Hiçbir şey değildir. Kendisini nasıl yaparsa
öyle olacaktır.”
Doğru cevap c'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

“İnsan” ya da “insan varlığı” demek yerine, varlığın dünyada oluşunu temsil eden “Dasein” kavramının kullanıldığı, varoluşçuluğun önemli kaynaklarından biri olan "Varlık ve Zaman" aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sartre

Kierkegaard

Nietzsche

Heidegger

Camus

Açıklama:

Heidegger, varoluşçuluğun önemli kaynaklarından biri olan kitabı Varlık ve Zaman’da, “insan” ya da “insan varlığı” demek yerine, varlığın dünyada oluşunu temsil eden “Dasein”
kavramını kullanmıştır. Dasein, diğer varlıklardan farklı olarak kendi varoluşunu konu edinen insan varlığına işaret eder.
Doğru cevap d'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Varoluşun özden önce gelişine ilk değinen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kierkegaard

Sartre

Heidegger

Camus

Beauvoir

Açıklama:

Varoluşun özden önce gelişine ilk değinen Kierkegaard’dır. Ona göre insan ne olmadığını seçer önce. Seçimler yaparak kendini (özünü) oluşturur. İnsan özgürdür, kendi seçimlerini kendisi yapar, bunu kaygılı varoluşundan ötürü nedensellik ilesiyle belirlenmiş
bir şekilde değil özgür iradesiyle yapar. Özgür olduğuna göre sorumludur da.
doğru cevap a'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Kierkegaard özgürlüğü dört temel anlamda kullanır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

zorlayıcı bir dış güçten muaf olmak

seçme özgürlüğü

kendilik

çoktanrıcılık

İsa ve onun vahiyleri

Açıklama:

Kierkegaard özgürlüğü dört temel anlamda kullanır. Bunlardan ilki zorlayıcı bir dış güçten muaf olmaktır. Öyleyse insan özgür olduğunda onu şu ya da bu seçimi yapmaya zorlayacak bir dış güç yoktur. İnsan içine dönerek seçimleri için orada bir dayanak arar.
Kierkegaard için ikinci özgürlük, seçme özgürlüğü kavramıdır. Ona göre özgürlük
keyfiyetten doğmaz. İçe dönerek düşünmekten, kaygıdan doğar. Eğer bir seçim düşünmeden kaynaklanmıyorsa özgür bir seçim olamaz, ancak nedensellikle açıklanabilir.
Kierkegaard Kaygı Kavramı adlı eserinde “kendilik özgürlüktür” der. Kendi içine
dönmek ve kendini bilmek özgürlüktür. Birinci anlamıyla kendinin farkında olmak, yani
seçme özgürlüğüne sahip olduğunun, muktedir olduğunun farkında olmak özgürlükken
ikinci anlamıyla kendilik özgürlüktür. Burada özgürlük, kendini gerçekleştirme anlamına
gelir. Bu anlamıyla özgürlük, kişi kendi olmayı seçerek kendi olması sonucu ortaya çıkar.
Eğer kişi özgürlüğünü yanlış kullanıp kendinden başka bir şey olmayı seçerse bunun sonucu suçluluk duygusudur.
Özgürlük kavramının dördüncü şekli ise İsa ve onun vahiyleridir. Eğer onun bağışlayıcılığı olmasaydı günahlar affedilmez ve özgürlüğün kötüye kullanımı ortadan kalkamazdı.
Kierkegaard kendisinden sonraki varoluşçular gibi özgürlük, kaygı ve sorumluluk
kavramları arasında ilişki kurar.
Doğru cevap d'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

"Püriten köklerine karşı bir tepki olarak ateizmi benimser ve “Tanrı öldü” sonucuna varır. Hıristiyan Tanrı’nın ölümü, Avrupa insanını evrensel bir hedef olmadan bırakır. Amaç, asil ve özgür ruhları, “sürü ahlâkı”nın prangalarını kırmaya ve kendi değerlerini belirlemeye teşvik etmektir."
Özgülük sorununu "tanrı öldü" sözleriyle ele alan varoluşçu düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Nietzsche

Beauvoir

Dostoyevsk

Sartre

Kierkegaard

Açıklama:

Tanrı Öldü: Nietzsche’de Özgürlük Sorunu
Nietzsche, yeni değerlerin ortaya konması ve insanın kendini bu yolla bir ahlâka bağlaması konusunda özgürlük kavramına özel bir önem yükler. İnsan ancak özgür olarak kendisi
olabilir, kendi ahlâkını kurabilir ve irade sergileyebilir. Hıristiyan ahlâkına, insanın bütün
özgürlüklerinden fedakârlık etmesi anlamına geldiği için karşı çıkar. Püriten köklerine karşı
bir tepki olarak ateizmi benimser ve “Tanrı öldü” sonucuna varır. Hıristiyan Tanrı’nın ölümü, Avrupa insanını evrensel bir hedef olmadan bırakır. Amaç, asil ve özgür ruhları, “sürü
ahlâkı”nın prangalarını kırmaya ve kendi değerlerini belirlemeye teşvik etmektir.
Doğru cevap a'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Kaygı Kavramı adlı eserinde, kaygı kavramını tanımlayan, kaygı türlerini ve kaygının özgürlükle zorunlu ilişkisini açıklayan varoluşçu düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Camus

Kierkegaard

Nietzsche

Beauvoir

Sartre

Açıklama:

Kaygı kavramını en derinlikli işleyenlerden biri kuşkusuz Kierkegaard’dır. Kaygı Kavramı
adlı eserinde, kaygı kavramını tanımlar, kaygı türlerini, kaygının özgürlükle zorunlu ilişkisini
açıklar ve insanın hangi koşullarda kaygı duyduğu üzerinde derinlikli bir şekilde durur.
Doğru cevap b'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

........................... “Bunaltı nedir” sorusuna varoluşçuların, “İnsanlık bunaltıdır” diye yanıt vereceğini söyler. Çünkü ona göre bağlanan ve yalnızca olmak istediği kimseyi değil bütün insanlığı seçen kişi, o derin ve tümel sorumluluk duygusundan kurtulamaz. Bu da insanı bunaltı, iç daralması gibi duygulara götürür. Bu bunaltı, yaşanmıyor gibi göründüğünde yalnızca maskelenmektedir ancak o zaman bile kendini gösterir.
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan kısma yazılması doğru olan varoluşçu düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Heidegger

Camus

Sartre

Kierkegaard

Nietzsche

Açıklama:

Bunaltı
Sartre, “Bunaltı nedir” sorusuna varoluşçuların, “İnsanlık bunaltıdır” diye yanıt vereceğini söyler. Çünkü ona göre bağlanan ve yalnızca olmak istediği kimseyi değil bütün insanlığı seçen kişi, o derin ve tümel sorumluluk duygusundan kurtulamaz. Bu da insanı bunaltı,
iç daralması gibi duygulara götürür. Bu bunaltı, yaşanmıyor gibi göründüğünde yalnızca
maskelenmektedir ancak o zaman bile kendini gösterir (Sartre,1996, s. 66-67).
Doğru cevap c'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Camus dünya ile insan arasındaki ilişkiyi, insanın dünyaya “fırlatılmışlığını” aşağıdaki kavramlardan hangisi ile niteler?

uzak

gereksiz

boş

saçma

bunaltı

Açıklama:

Camus dünya ile insan arasındaki ilişkiyi, insanın dünyaya “fırlatılmışlığını” “saçma”
olarak niteler. Ona göre özgürlüğü belirleyen de saçma ve ölümdür. Camus, saçma’nın
kavranmasıyla, yaşamın anlamına inanmakla birlikte varsayılan değerler basamağı, seçmeler ve tercihler varsayımlarının ortadan kaktığını düşüncesindedir.
Doğru cevap d'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

"1949 tarihli romanı Huzur’da varoluşçu felsefeye, özellikle Sartre’a göndermeler vardır. Sartre’ın varlık kategorileri, Nietzsche ve özgürlük sorunu doğrudan göndermelerle romanda yer alır. Huzur’un genelinde de varoluşçu felsefenin benlik, özgürlük, kaygı, sorumluluk gibi kavramları etkilidir."
Yukarıda bahsi geçen Türk edebiyatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Sait Faik Abasıyanık

Edip Cansever

Yusuf Atılgan

Oğuz Atay

Ahmet Hamdi Tanpınar

Açıklama:

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın 1949 tarihli romanı Huzur’da varoluşçu felsefeye, özellikle Sartre’a göndermeler vardır. Sartre’ın varlık kategorileri, Nietzsche ve özgürlük sorunu
doğrudan göndermelerle romanda yer alır. Huzur’un genelinde de varoluşçu felsefenin
benlik, özgürlük, kaygı, sorumluluk gibi kavramları etkilidir.
Doğru cevap e'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Varlık ve Hiçlik kimin eseridir?

Kierkegaard

Sartre

Hegel

Wittgenstein

Heidegger

Açıklama:

Sartre 1943’te Varlık ve Hiçlik adlı felsefe yapıtını yayımlamıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Varoluşçuluğun temeline kaygıyı koyan, Kaygı Kavramı adlı eserin sahibi düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Kierkegaard

Nietzsche

Camus

Heidegger

Sartre

Açıklama:

Kaygı kavramını en derinlikli işleyenlerden biri kuşkusuz Kierkegaard’dır. Kaygı Kavramı adlı eserinde, kaygı kavramını tanımlar, kaygı türlerini, kaygının özgürlükle zorunlu ilişkisini açıklar ve insanın hangi koşullarda kaygı duyduğu üzerinde derinlikli bir şekilde durur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi ilk varoluşçu roman olarak bilinir?

Camus - Düşüş

Sartre - Bulantı

Gogol - Palto

Dostoyevski - Yeraltından Notlar

Nietzsche - Tragedyanın Doğuşu

Açıklama:

Varoluşçu edebiyatı Sartre’la başlatmak doğru olmaz. Dostoyevski’nin Yeraltından Notlar’ı pek çok eleştirmen tarafından “ilk varoluşçu roman” olarak görülür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Kanton’da İsyan ve Kâğıttan Aylar gibi eserlerin sahibi Fransız düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Albert Camus

Jean Paul Sartre

Andre Malraux

Franz Kafka

Simone de Beauvoir

Açıklama:

Fransız romancısı ve eleştirmeni Andre Malraux'un (1901-1976) bazı eserleri: Kanton’da İsyan, Kâğıttan Aylar, Altenburg’un Ceviz Ağaçları, ve Sanat Psikolojisi'dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Özgürlük karşısında duyduğu kaygı ve anlamsızlık duygusuyla intihara sürüklenen Zebercet karakteri hangi Türk romanında konu edilmiştir?

Aylak Adam

Tutunamayanlar

Tehlikeli Oyunlar

Anayurt Oteli

Soluma

Açıklama:

Varoluşçuluktan etkilenen yazarlardan Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam (1959) ve Anayurt Oteli (1973) gibi romanlarında bu felsefenin yoğun etkisi görülür. Özellikle Anayurt Oteli'nde yabancılaşma, saçma/anlamsızlık, bunaltı, intihar, seçim yapma temaları roman boyunca işlenir. Romanın kahramanı Zebercet’in intihar etmeye karar verdikten sonra, omuzlarından, baş edemediği seçim yapma özgürlüğünün ağırlığı kalkmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi varoluşçu edebiyatın özelliklerinden değildir?

Kurgu kaotik ve karmaşık olabilir.

İç konuşma, iç çözümleme gibi tekniklere çokça yer verilir.

Uyumsuzluk, anlamsızlık, kaygı gibi kavramlar derinlemesine incelenir.

Öznelden çok nesnel gerçekliklere yer verilir.

Üslupları genellikle sade ve açıktır.

Açıklama:

Varoluş, insanın ölüm karşısındaki tutumu, toplumsal ahlâk, insanın kendi önerdiği ahlâk, tutarlılık, saçma/anlamsızlık/uyumsuzluk karşısında seçimler, özgürlük ve sorumluluk gibi varoluşçu felsefenin temel kavramları bu eserlerde derinlemesine incelenir. Varoluşçular için nesnel gerçeklik diye bir şey yoktu. Varoluşçuluk etkisinde yazılan edebî eserlerde öznel gerçeklik bireysel deneyimlerle verilir. Birey ve insan yaşantısı merkezdedir. Varoluşçu edebiyat “içe bakış”ı çok kullandığı için merak unsuruna dayanan kurguyu ve olayı silikleştirir. Daha çok anlar, durumlar ve varoluşun kavranması üzerinde durur. İç konuşma ve iç çözümleme teknikleri sıkça kullanılır, psikolojik çözümlemelere yer verilebilir. Detaycıdır. Saçma, anlamsızlık, tutarsızlık yalnızca bir tema olarak görülmez eserlerde, aynı zamanda biçimi de etkiler. Kurgu karmaşık, kaotik, parçalı ve beklenmedik olabilir. Üslûpları genel olarak açık ve sadedir. Özellikle Simone de Beauvoir ve Albert Camus’de minimal
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Simone de Beauvoir

Miguel de Unamuno

Milan Kundera

Jean Paul Sartre

Albert Camus

Açıklama:

Kadınlara “özne” rolünü veren ve onların varoluş ve felsefî sorunlar karşısındaki durumlarına eğilen ve onları “öteki” olarak gören bir tanıma hapsetmeye meyilli toplumla yüzleştiren ilk yazar Simone de Beauvoir'dir. Bu nedenle hem varoluşçu felsefe açısından hem de feminist hareket açısından önemli bir yere sahiptir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Yabancılaşmanın ve “saçma”nın kavranmasının simgesi olan başkarakter Meurseult, Albert Camus'nün hangi varoluşçu eserinde karşımıza çıkar?

Düşüş

Yabancı

Sisifos Söyleni

Caligula

Veba

Açıklama:

Camus 1942 tarihli Yabancı (l’Étranger) ile büyük ilgi görür. Romanın başkişisi Meursault yabancılaşmanın ve “saçma”nın kavranmasının simgesi olur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Varoluş özden önce gelir.

İnsan toplumdan sorumludur.

İnsan iradesi Tanrının yokluğuna bağlıdır.

İnsanın nihai amacı kendi ahlâkını üretmektir.

Özgürlük varoluşun temelidir.

Açıklama:

Bu iki kanadın temsilcilerini varoluş felsefesi açısından birleştiren temel ilke, varoluşun özden önce geldiği ilkesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Varoluş kavramının varoluşçu felsefedeki anlamıyla ilk kez kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hegel

Sartre

Kierkegaard

Heidegger

Nietzsche

Açıklama:

Kierkegaard varoluş kavramını varoluşçu felsefedeki anlamıyla ilk kullanan kişidir.
c

Doğru Cevap: C

Soru 81

Franco rejimi tarafından ölüme mahkum edilmiş olan Pablo ve arkadaşı Roman Gris'i konu edinen varoluşçu eser aşağıdakilerden hangisidir?

Bulantı

Sinekler

Duvar

Gizli Oturum

Akıl Çağı

Açıklama:

Sartre'nin öykü kitabı Duvar'da (1939) insanın ölüm ve varoluş karşısındaki konumu, seçimleri, özgürlük, sorumluluk, saçma gibi kavramlar zengin psikolojik çözümleme ve gözlemler eşliğinde anlatılır. Kitapla aynı adı taşıyan öyküde, Franco rejimi tarafından ölüme mahkum edilmiş olan Pablo’ya, arkadaşı Roman Gris’nin yerini bildirmesi karşılığında hayatının bağışlanacağı söylenir. Öneriyi düşünmesi için verilen on beş dakika sırasında Pablo’nun aklından geçenler, insanın ölüm ve değerler karşısındaki konumuna ilişkin çarpıcı tespitler içerir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Sartre insan doğasının olmadığını söylerken bunu neye dayandırır?

İnsanın özgürlüğüne

Varoluşun belirsizliğine

Varoluş kaygısına

Tanrının olmayışına

Seçme özgürlüğüne

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 83

Heidegger'in kullandığı bir kategori olarak dasein'ı diğer varlıklardan ayıran şey nedir?

Kendi varoluşunu konu edinmesi

Kendiliğinden oluşu

Kendine has bir doğası olması

Otantik oluşu

Özgür iradesinin oluşu

Açıklama:

Dasein, diğer varlıklardan farklı olarak kendi varoluşunu konu edinen insan varlığına işaret eder.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden Kierkegaard'ın özgürlük tanımları arasında yer almaz?

Zorlayıcı bir dış güçten muaf olmak

Seçme özgürlüğü

Kendinin farkında olmak

Tanrı ve onun bağışlayıcılığı

İnsan doğasının zorlayıcılığı

Açıklama:

Kierkegaard insan doğası diye bir şeyin varlığına inanmaz. Dolayısıyla insan doğasına bağlı bir nedenselik söz konusu değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdaki varoluşçu yazar ve eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Oğuz Atay - Tehlikeli Oyunlar

Milan Kundera - Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği

Demir Özlü - Soluma

Miguel de Unamuno - Yaman Adam

Andre Malraux - Bir Tutkunun Öyküsü

Açıklama:

Bir Tutkunun Öyküsü, Miguel de Unamuno'nun eseridir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi varoluşçu "saçma" kavramının kapsamı içinde yer almaz?

Anlamsızlık

Uyumsuzluk

Yabancılaşma

Başkaldırı

Varoluşun farkında olma

Açıklama:

Başkaldırı saçmanın içeriğinde yer almaz, bilakis Camus tarafından ona karşı bir çözüm olarak önerilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Varoluşçu romanlarda aşağıdaki özelliklerden hangisinin yer alması beklenmez?

Öznel deneyimlere dayalı gerçeklik anlayışı

Aksiyonun azalması

İç konuşma

İdeal kahramanlar

Parçalı ve kaotik bir kurgu

Açıklama:

Varoluşçu romanlarda ideal kahramanlara değil özgürlük karşısında kaygılı, uyumsuz kahraman ve anti kahramanlara rastlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Feminizm ve varoluşçuluğu birleştirmiştir. Bazı eserleri, Konuk Kız, Başkalarının Kanı, Varoluşçuluk ve Ulusların Bilgeliği ve İkinci Cins'tir. Tanımlanan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Andre Malraux

Simone de Beauvoir

Jean-Paul Sartre

Albert Camus

Virginia Woolf

Açıklama:

Tanımlanan yazar Simone de Beauvoir'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Varoluşçu edebiyat varoluşçu felsefeyi temel alır. Buna bağlı olarak varoluş, varoluşu fark etme, ölümlülük, insanın ölüm karşısındaki tutumu, toplumsal ahlâk, insanın kendi önerdiği ahlâk, tutarlılık, saçma/anlamsızlık/uyumsuzluk karşısında insan (saçma’nın kavranması ve onunla savaşma), seçimler, özgürlük ve sorumluluk gibi varoluşçu felsefenin temel kavramları bu eserlerde derinlemesine incelenir.
Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Edebiyatın felsefe yapma aracı olarak görülmesi

Geleneksel içeriklerin değiştirilmek istenmesi

Edebiyatın bireysel bir uğraş olarak görülmesi

Edebiyatın kaygı ve bunaltının dışavurumu olması

Edebiyatın kurguya değil gerçeğe dayandırılması

Açıklama:

Varoluşçu düşünür ve yazarlar edebiyatı felsefe yapma aracı olarak görmüşler ve edebiyat eserlerini varoluşçu kavramları anlatmak için kullanmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Çağdaş varoluşçu yazarlardandır. Eserlerinden bazıları Gülünesi Aşklar, Gülüşün ve Unutuşun Kitabı, Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği, Kimlik'tir.
Tanımlanan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Andre Malraux

Albert Camus

Miguel de Unamuno

Milan Kundera

Franz Kafka

Açıklama:

Milan Kundera

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aşağıda Kierkegaard hakkında verilenlerden hangisi yanlıştır?

Kierkegaard’da “kaygı” kavramının önemli bir yeri vardır.

Kierkegaard tanrı fikri ve tanrıya yöneliş olmadan bu çelişkilerin çözülemeyeceğine inanır.

Kierkegaard bu varoluşsal seçimin inançla ilgili olduğunu söyler.

Kierkegaard’a göre varoluş tam olarak tanımlanamaz.

Kierkegaard’da özgürlük kavramı tanrının olmayışından doğar.

Açıklama:

Kierkegaard var olmanın bilmekten farklı bir şey olmasından hareket ederek varoluşu felsefenin merkezine koyar.
Kierkegaard’da “kaygı” kavramının önemli bir yeri vardır.
Kierkegaard tanrı fikri ve tanrıya yöneliş olmadan bu çelişkilerin çözülemeyeceğine inanır.
Kierkegaard bu varoluşsal seçimin inançla ilgili olduğunu söyler.
Kierkegaard’a göre varoluş tam olarak tanımlanamaz.
Sartre’da özgürlük kavramı tanrının olmayışından doğar.

Doğru Cevap: E

Soru 92

“Varoluşçuluğun önemli kaynaklarından biri olan kitabı Varlık ve Zaman’da, “insan” ya da “insan varlığı” demek yerine, varlığın dünyada oluşunu temsil eden “Dasein” kavramını kullanmıştır.” Bahsedilen düşünür kimdir?

Kierkegaard

Heidegger

Nietzsche

Scheler

Sartre

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 93

“1943’te Varlık ve Hiçlik adlı felsefe yapıtını, ardından da her biri ayrı bir gürültü kopararak varoluşçuluğun uluslararası alanda tartışılmasını ve yaygınlaşmasını sağlayan oyun, roman, deneme ve senaryolarını yayımlar.” Bahsedilen düşünür kimdir?

Kierkegaard

Heidegger

Sartre

Nietzsche

Scheler

Açıklama:

Sartre 1943’te Varlık ve Hiçlik adlı felsefe yapıtını, ardından da her biri ayrı bir gürültü kopararak varoluşçuluğun uluslararası alanda tartışılmasını ve yaygınlaşmasını sağlayan oyun, roman, deneme ve senaryolarını yayımlar.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Varoluşçuluk en popüler dönemini ne zaman yaşamıştır?

İkinci Dünya savaşı yılları ve ertesinde

Birinci Dünya savaşı sırasında

Rönesans’tan önceki dönemde

Matbaanın bulunmasıyla

Haçlı seferleri sırasında

Açıklama:

İkinci Dünya savaşı yılları ve ertesinde varoluşçuluk en popüler dönemini yaşar.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Heidegger dünyada iki türlü temel varoluş şekli bulunduğunu öne sürer: 1.Var olmayı unutma durumu ya da 2. Var olmayı düşünme durumu.

Varoluşun farkında olunan ve öznel zamanı oluşturan anlara Kierkegaard “varoluş anları” der.

Kierkegaard, Püriten köklerine karşı bir tepki olarak ateizmi benimser ve “Tanrı öldü” sonucuna varır.

Camus “öz olarak özgürlük” sorununu anlamsız bulur.

Heidegger’in “varolmayı unutma” durumu dediği biçimde yaşayan insanın özgürlük varsayımı vardır.

Açıklama:

Heidegger dünyada iki türlü temel varoluş şekli bulunduğunu öne sürer: 1.Var olmayı unutma durumu ya da 2. Var olmayı düşünme durumu.
Varoluşun farkında olunan ve öznel zamanı oluşturan anlara Kierkegaard “varoluş anları” der.
Nietzsche, Püriten köklerine karşı bir tepki olarak ateizmi benimser ve “Tanrı öldü” sonucuna varır.
Camus “öz olarak özgürlük” sorununu anlamsız bulur.
Heidegger’in “varolmayı unutma” durumu dediği biçimde yaşayan insanın özgürlük varsayımı vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 96

“Varlığı, “l’être-pour -soi (kendisi-için-varlık)” ile “l’être-en-soi (kendisinde varlık)” olmak üzere iki kategoriye ayırır.” Verilen bilgide hangi düşünürden bahsedilmektedir?

Kierkegaard

Heidegger

Scheler

Sartre

Nietzsche

Açıklama:

Sartre, varlığı, “l’être-pour -soi (kendisi-için-varlık)” ile “l’être-en-soi (kendisinde varlık)” olmak üzere iki kategoriye ayırır.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Sartre, Dasein’ın ‘varlık’ının temeline tedirginlik ve tasa kavramlarını yerleştirir.

Varoluş kaygısının tanımlanmasında Heidegger Kierkegaard’dan, Sartre da büyük ölçüde Heidegger’den yararlanır.

Kierkegaard’a göre kaygı özgürlüğün bir belirtisi ve doğal sonucudur.

Kaygı kavramını en derinlikli işleyenlerden biri kuşkusuz Kierkegaard’dır.

Heidegger’in kullandığı “bırakılmışlık” ifadesini, Sartre, tanrının olmadığı bir dünyada, insanın ne olacağını seçmek ve kendi ahlâkını kurmak üzere kendi haline bırakılmış olması olarak açıklar.

Açıklama:

Heidegger, Dasein’ın ‘varlık’ının temeline tedirginlik ve tasa kavramlarını yerleştirir.
Varoluş kaygısının tanımlanmasında Heidegger Kierkegaard’dan, Sartre da büyük ölçüde Heidegger’den yararlanır.
Kierkegaard’a göre kaygı özgürlüğün bir belirtisi ve doğal sonucudur.
Kaygı kavramını en derinlikli işleyenlerden biri kuşkusuz Kierkegaard’dır.
Heidegger’in kullandığı “bırakılmışlık” ifadesini, Sartre, tanrının olmadığı bir dünyada, insanın ne olacağını seçmek ve kendi ahlâkını kurmak üzere kendi haline bırakılmış olması olarak açıklar.

Doğru Cevap: A

Soru 98

“ “Bunaltı nedir” sorusuna varoluşçuların, “İnsanlık bunaltıdır” diye yanıt vereceğini söyler. Çünkü ona göre bağlanan ve yalnızca olmak istediği kimseyi değil bütün insanlığı seçen kişi, o derin ve tümel sorumluluk duygusundan kurtulamaz. Bu da insanı bunaltı, iç daralması gibi duygulara götürür. Bu bunaltı, yaşanmıyor gibi göründüğünde yalnızca maskelenmektedir ancak o zaman bile kendini gösterir.” Verilen paragrafta bahsedilen düşünür kimdir?

Kierkegaard

Heidegger

Nietzsche

Scheler

Sartre

Açıklama:

Sartre, “Bunaltı nedir” sorusuna varoluşçuların, “İnsanlık bunaltıdır” diye yanıt vereceğini söyler. Çünkü ona göre bağlanan ve yalnızca olmak istediği kimseyi değil bütün insanlığı seçen kişi, o derin ve tümel sorumluluk duygusundan kurtulamaz. Bu da insanı bunaltı, iç daralması gibi duygulara götürür. Bu bunaltı, yaşanmıyor gibi göründüğünde yalnızca maskelenmektedir ancak o zaman bile kendini gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kierkegaard- Baştan Çıkarıcının Günlüğü

Milan Kundera -Yabancı

Sartre-Duvar

Simone de Beauvoir -İkinci Cins

Milan Kundera- Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği

Açıklama:

Kierkegaard’ın Baştan Çıkarıcının Günlüğü
Camus’nün Yabancı
Sartre’ın Duvar’ı
Simone de Beauvoir İkinci Cins
Milan Kundera’dır. Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği

Doğru Cevap: B

Soru 100

“1949 tarihli romanı Huzur’da varoluşçu felsefeye, özellikle Sartre’a göndermeler vardır.” Bahsedilen yazar kimdir?

Demir Özlü

Yusuf Atılgan

Ahmet Hamdi Tanpınar

Bilge Karasu

Leyla Erbil

Açıklama:

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın 1949 tarihli romanı Huzur’da varoluşçu felsefeye, özellikle Sartre’a göndermeler vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Varoluşçuluk hakkında aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Aydınlanma düşüncesini esas almaktadır

Önemli temsilcileri edebiyatçılardan oluşmaktadır

Bir edebiyat akımı olarak da kabul edilmektedir

Hristiyan ve tanrıtanımaz olmak üzere ikiye ayrılırlar

Özgür insan tasavvurundan doğan bir felsefedir

Açıklama:

Aydınlanma karşıtı bir felsefe olarak da değerlendirilmiştir çünkü varoluşçuluk varoluşun kavranması için akla güvenmez. Çok genel bir tanım yaparsak, “insan varoluşunu temel alan, öznellikten hareket eden, insanı temelde özgürlük, bırakılmışlık, sorumluluk, bunaltı kavramlarıyla ilişkisi bakımından ele alan felsefe akımı” dır. Yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Varoluşçuluğu felsefedeki anlamıyla ilk kez kullanan ve düşünceleriyle varoluşçuluğun babası sayılan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Jean-Paul Sartre

Martin Heidegger

Soren Kierkegaard

Simone de Beauvoir

Fyodor Mikhailovic Dostoyevski

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Kierkegaard’ın varoluşçuluğa dair görüşleri arasında yer almaz ?

İnsanın özgür olmasının kanıtı kaygısıdır

Seçme özgürlüğünün koşulu tanrının varlığıdır

Varoluş tam olarak tanımlanamaz

Varoluş bir akış ve oluş halindedir, dinamiktir

Varoluşun esas sorunu bilgi ve bilme sorunudur

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 104

Var olmayı unutma durumu
Var olmayı düşünme durumu
Var olmayı arzulama durumu
Var olmayı reddetme durumu

Heidegger dünyada iki türlü temel varoluş şekli bulunduğunu öne sürer. Yukarıdakilerden hangileri Heidegger’in varoluş şekilleridir?

I ve II

II ve III

I ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Heidegger dünyada iki türlü temel varoluş şekli bulunduğunu öne sürer: 1.Var olmayı unutma durumu ya da 2. Var olmayı düşünme durumu. Var olmayı unutan kişi kendini sıradan dünyaya, işlerin gidiş şekliyle ilgili kaygılara teslim etmiş ve “ötekiler”in dünyasında kaybolmuştur. Heidegger bunu “otantik olmayan varoluş” olarak nitelendirir. “Var olmayı düşünen” kişi var olmanın farkındadır, sadece var olmanın kırılganlığını değil, kendi varoluşuna ait sorumluluğunu da düşünür. İnsan kendi olanaklarını ve sınırlılıklarını kabul eder; mutlak özgürlük ve yoklukla yüzleşir ve onlar karşısında endişelenir. Yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Kierkegaard özgürlüğü dört temel anlamda kullanır, aşağıdakilerden hangisi bu anlamlar arasında değildir?

Zorlayıcı bir dış güçten muaf olma

seçim yapabilme

Kendini bilme

Aklını kullanabilme

İsa ve vahiyleri

Açıklama:

Kierkegaard özgürlüğü dört temel anlamda kullanır. Bunlardan ilki zorlayıcı bir dış güçten muaf olmaktır. Öyleyse insan özgür olduğunda onu şu ya da bu seçimi yapmaya zorlayacak bir dış güç yoktur. Kierkegaard için ikinci özgürlük, seçme özgürlüğü kavramıdır. Ona göre özgürlük keyfiyetten doğmaz. İçe dönerek düşünmekten, kaygıdan doğar. Üçüncü olarak Kierkegaard Kaygı Kavramı adlı eserinde “kendilik özgürlüktür” der. Kendi içine dönmek ve kendini bilmek özgürlüktür. Birinci anlamıyla kendinin farkında olmak, yani seçme özgürlüğüne sahip olduğunun, muktedir olduğunun farkında olmak özgürlükken ikinci anlamıyla kendilik özgürlüktür.Özgürlük kavramının dördüncü şekli ise İsa ve onun vahiyleridir. Eğer onun bağışlayıcılığı olmasaydı günahlar affedilmez ve özgürlüğün kötüye kullanımı ortadan kalkamazdı. Yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

"Tanrı olmasaydı her şey mübah olurdu" sözü kime aittir?

Franz Kafka

Fyodor Mikhailovic Dostoyevski

Albert Camus

Milan Kundera

Lev Tolstoy

Açıklama:

"Tanrı olmasaydı her şey mübah olurdu" sözü Dostoyevski'ye aittir. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

İnsan dünya ile uyumludur
İnsanın dünyaya karşı konumu fazladanlıktır
Bulantı, varlığın bu dünyayla karşılaştığında verdiği tepkidir
Bunaltı insanı eylemsizliğe götürür

Yukarıdaki görüşlerden hangileri Sartre'ye aittir?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Sartre’a göre dünya, insanla uyumsuz bir yerdir ve insanın dünyaya karşı konumu fazladanlıktır. Bulantı, varlığın bu dünyayla karşılaştığında verdiği tepkidir ve bu bunaltı insanı eylemsizliğe değil, tam tersine, eylemliliğe götürür. Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Sartre 1938’de yazdığı ve ana kahramanı Antoine Roquentin olan kitabının adı nedir?

Bulantı

Duvar

Sinekler

Gizli Oturum

Özgürlüğün Yolları

Açıklama:

Sartre 1938’de Bulantı (La Nausée)’yı yayımladığında büyük ilgi görür. Romanın kahramanı 35 yaşlarında, bekar ve yalnız yaşamakta olan Antoine Roquentin’dir. Roquentin işinden ayrılmış, kira geliriyle yaşamını sürdürmektedir. Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Varoluşun özden önce geldiği ilkesini savunurlar.
Geleneksel felsefenin aksine, bilgiyi değil varoluşu merkez alırlar.
Öznellikten hareket ederler.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri varoluşçular ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Varoluşçular, kendi içlerinde Hıristiyan varoluşçular ve tanrıtanımaz varoluşçular olarak ikiye ayrılırlar. Bu iki kanadın temsilcilerini varoluş felsefesi açısından birleştiren temel ilke, varoluşun özden önce geldiği ilkesidir. Geleneksel felsefenin aksine varoluşçular, bilgiyi değil varoluşu merkez alırlar ve öznellikten hareket ederler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Ana karakteri Selim’in varoluş kaygısı, yabancılaşma ve uyumsuzluk içinde oluşunu anlatan Oğuz Atay romanı aşağıdakilerden hangisidir?

Huzur

Aylak Adam

Tutunamayanlar

Anayurt Oteli

Soluma

Açıklama:

Varoluşçu düşünceden etkilenmiş bir diğer önemli yazar da Oğuz Atay’dır. 1972 tarihli ilk romanı Tutunamayanlar’ın Selim’i varoluş kaygısı, yabancılaşma ve uyumsuzluk içindedir; kendini bilme benlik, özgürlük konularında kendisiyle bitmeyen bir hesaplaşma içindedir. Yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi varoluşçu olarak bilinen filozofların ortak noktaları arasında sayılamaz?

Varoluşun özden önce geldiğini düşünmeleri

Varoluş kavramına özel bir önem vermeleri

Toplumcu ve nesnel olmaları

Kaygı, özgürlük kavramlarına eğilmeleri

Seçim, sorumluluk kavramlarına eğilmeleri

Açıklama:

Varoluşçuluğun tam bir tanımı yoktur. Varoluşçu olarak bilinen filozofların bir kısmı varoluşçu kelimesini kullanmaz bile. Ancak birtakım ortak noktalar nedeniyle bu başlık altında toplanırlar. Nedir bu ortak noktalar? Öncelikle varoluşun özden önce geldiğini düşünmeleri, bunun yanı sıra varoluş kavramına özel bir önem vermeleri ve felsefenin temel meselesi haline getirmeleri, bireyci ve öznel olmaları ve nihayet kaygı, özgürlük, seçim, sorumluluk kavramlarına eğilmeleri belli başlı ortak noktalardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi 'varoluş' kavramını, varoluşçu felsefedeki anlamıyla ilk kez kullanan kişidir?

Sartre

Blondel

Nietzsche

Kierkegaard

Bergson

Açıklama:

Varoluş üzerine düşünmek ve onu tanımlamaya çalışmak insan varoluşu kadar eskidir kuşkusuz. Ancak biz onun varoluşçu felsefedeki anlamıyla ilk kez kullanılışına Kierkegaard’da rastlıyoruz. Düşünceleriyle varoluşçuluğun babası sayılan Kierkegaard’a göre varoluş, bütün varolanlardan, bütün doğal ya da düşünsel olarak verilmiş varlık düzenlerinden ve varlık bağlarından sıyrılarak tek başına kalmayı, tanrı ya da hiçlik önünde yapayalnız olmayı göze alan insanın varoluşu demektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 113

Feminizm ve varoluşçuluğu birleştirmiş Fransız yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Martin Heidegger

Simone de Beauvoir

Albert Camus

Friendrich Nietzsche

Milan Kundera

Açıklama:

Simone de Beauvoir Feminizm ve varoluşçuluğu birleştirmiş Fransız kadın yazardır. Milan Kundera Çek, Friendrich Nietzsche veMartin Heidegger Alman, Albert Camus ise Cezayirlidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Var olmayı unutma durumu
Var olmayı hatırlama durumu
Var olmayı düşünme durumu

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Heidegger'in öne sürdüğü varoluş şekilleri arasındadır?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Heidegger dünyada iki türlü temel varoluş şekli bulunduğunu öne sürer: 1.Var olmayı unutma durumu ya da 2. Var olmayı düşünme durumu. Var olmayı unutan kişi kendini sıradan dünyaya, işlerin gidiş şekliyle ilgili kaygılara teslim etmiş ve “ötekiler”in dünyasında kaybolmuştur. Heidegger bunu “otantik olmayan varoluş” olarak nitelendirir. “Var olmayı düşünen” kişi var olmanın farkındadır, sadece var olmanın kırılganlığını değil, kendi varoluşuna ait sorumluluğunu da düşünür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi Kierkegaard'ın kaygı ile ilgili düşünceleri arasında yer almaz?

Kaygı, melankolinin ifadesidir.

Gelecekteki bir olasılığa duyulan çekim ve ondan itilme/nefretin aynı anda hissedilmesidir.

İnsan özgürlüğünün belirtisidir.

Bir duygudan fazlasıdır.

Olasılığın olasılığının belirtisidir.

Açıklama:

Kaygı Kierkegaard için melankolinin ifadesi değildir. Gelecekteki bir olasılığa duyulan çekim ve ondan itilme/nefretin aynı anda hissedilmesidir. Bir duygudan fazlasıdır; insan özgürlüğünün belirtisidir. Eğer insan gelecekteki bu olasılığa karşı yalnızca çekim hissetseydi, örneğin bir karıncanın şekere yaklaşımındaki gibi, davranışı nedensel olarak belirlenmiş olurdu çünkü nesne davranışı belirlerdi. Eğer yalnızca itilme hissetseydi, bir geyiğin kaplandan korkması gibi, yine nesne davranışı belirlemiş olacağından davranış nedensel olarak belirlenmiş olurdu. Ama insan, çekici gelen bir şeye yaklaşırken uzaklaşabilir ya da itici ya da iğrenç bulduğu bir şeyden kaçarken bile geri dönüp bakmak için gizli bir arzu duyar. Bir şeye yaklaşırken uzaklaşabilir ya da gerek olmadığı halde birşeyden kaçabiliriz. Kaygı olasılığın olasılığının belirtisidir ki bu da gerçek özgür seçim demektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi Sartre'ın 1938’de yayınlanan Bulantı (La Nausée) romanı ile ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Romanın kahramanı 35 yaşlarında, bekar ve yalnız yaşamakta olan Antoine Roquentin’dir.

İnsanın yabancılığı, seçme zorunluluğu, varoluş kaygısı bu eserde başarıyla işlenir.

Romanın kahramanı Roquentin varlıklı bir aileden gelen, iyi eğitimli bir kadındır.

Roman çok büyük ilgi görür ve olumlu olumsuz pek çok eleştiri alır.

Sartre bu romanla birlikte önemli bir yazar olarak görülmeye başlar.

Açıklama:

Sartre 1938’de Bulantı (La Nausée)’yı yayımladığında büyük ilgi görür. Romanın kah- ramanı 35 yaşlarında, bekar ve yalnız yaşamakta olan Antoine Roquentin’dir. Roquentin işinden ayrılmış, kira geliriyle yaşamını sürdürmektedir. 19. Yüzyıl aristokratlarından Marquis de Rollebon’un hayatını anlatan bir eser üzerinde çalışmaktadır. Roman onun tuttuğu günlüklerden oluşur. Bu günlüklerden, çevresindeki şeylere nasıl yabancılaştığı, giderek herkesten ve her şeyden nasıl uzaklaştığı görülür. İnsanın yabancılığı, seçme zorunluluğu, varoluş kaygısı bu eserde başarıyla işlenir. Roman çok büyük ilgi görür ve olumlu olumsuz pek çok eleştiri alır. Sartre bu romanla birlikte önemli bir yazar olarak görülmeye başlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi feminist düşünceyle varoluşçuluğu birleştirmiştir?

Heidegger

Albert Camus

Marcel Proust

Simone de Beauvoir

Jean-Paul Sartre

Açıklama:

Simone de Beauvoir feminist düşünceyle varoluşçuluğu birleştirir. İkinci Cins adlı kitabında varoluşçuluğun belirsiz ve saçma bir dünya karşısında varoluşun anlamını çözmeye çalışan öznesinin eril bir özne, erkeğin varoluşunun da norm olduğunu yazar. Böylelikle varoluşçuluk kadının varoluş tartışmasını ihmal eder. Kierkegaard’ın Baştan Çıkarıcının Günlüğü, Camus’nün Yabancı’sı, Sartre’ın Duvar’ı gibi varoluşçu edebiyat eserilerinde kadınların, başkişinin hikâyesini ilerletmeye yarayan nesneler olarak sunulduğunu söyler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi 'Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği' adlı romanıyla büyük ün kazanan yazardır?

Milan Kundera

Franz Kafka

André Malraux

Miguel de Unamuno

Dostoyevski

Açıklama:

Akımın etkilediği çağdaş yazarlardan biri Milan Kundera’dır. Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği adlı romanıyla büyük ün kazanan Kundera, Sovyet işgali sırasında Prag’da geçen romanında, varoluşa dair pek çok soruna yer verir. Sovyet işgaline karşı çıkıp mücadele etmek ve bedel ödemek ile baskıyı sessizce kabullenip suçluluk duygusuyla yaşamak, insanın sorumluluğu ve kaçışı, varolmanın hafifliğine karşılık varolmanın eziyeti gibi ikilemleri başarılı psikolojik gözlemlerle ele alır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 119

Varoluş, varoluşu fark etme
Ölümlülük, insanın ölüm karşısındaki tutumu
Toplumsal ahlâk, insanın kendi önerdiği ahlâk
Saçma/anlamsızlık/uyumsuzluk karşısında insan

Yukarıdakilerden hangileri varoluşçu edebiyat eserlerinde yer bulan kavramlar arasındadır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Varoluşçu edebiyat varoluşçu felsefeyi temel alır. Buna bağlı olarak şu özellikleri gösterir: Varoluş, varoluşu fark etme, ölümlülük, insanın ölüm karşısındaki tutumu, toplumsal ahlâk, insanın kendi önerdiği ahlâk, tutarlılık, saçma/anlamsızlık/uyumsuzluk karşısında insan (saçma’nın kavranması ve onunla savaşma), seçimler, özgürlük ve sorumluluk gibi varoluşçu felsefenin temel kavramları bu eserlerde derinlemesine incelenir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Hamdi Tanpınar’ın varoluşçu felsefeye, özellikle Sartre’a göndermeler bulunan romanıdır?

Aydaki kadın

Huzur

Sahnenin Dışındakiler

Saatleri ayarlama enstitüsü

Mahur beste

Açıklama:

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın 1949 tarihli romanı Huzur’da varoluşçu felsefeye, özellikle Sartre’a göndermeler vardır. Sartre’ın varlık kategorileri, Nietzsche ve özgürlük sorunu doğrudan göndermelerle romanda yer alır. Huzur’un genelinde de varoluşçu felsefenin benlik, özgürlük, kaygı, sorumluluk gibi kavramları etkilidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Varolusçuluğun önemli kaynaklarından biri olan kitabı Varlık ve Zaman’da, “insan” ya da “insan varlığı” demek yerine, varlığın dünyada oluşunu temsil eden “Dasein” kavramını kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Heidegger

Nietzsche

Hegel

Bergson

Blondel

Açıklama:

“Dasein” kavramını kullanan düşünür Heidegger’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 122

Tanrı olmadıgına göre insan dogası diye bir sey olamaz. Özsüz, doğasız ve yazgısız kalan kişi ne olduğuna, kim olduğuna, nereye gideceğine, kim olacağına kendisi karar vermek, böylece kendini yaratmak zorundadır..........“Hiçbir şey degildir. Kendisini nasıl yaparsa öyle olacaktır.” derken özgürlük kavramın tanrının olmayışından doğduğunu ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Nietzsche

Sartre

Hegel

Bergson

Blondel

Açıklama:

Söz konusu fikri ileri süren Sartre’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 123

Hıristiyan ahlâkına, insanın bütün özgürlüklerinden fedakârlık etmesi‑ anlamına geldiği için karsı çıkan; püriten köklerine karsı bir tepki olarak ateizmi benimseyerek “Tanrı öldü” sonucuna ulaşan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Hegel

Sartre

Nietzsche

Bergson

Blondel

Açıklama:

Söz konusu düşünür Nietzsche’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 124

“Bildiğim tek özgürlük, düsünce ve eylem özgürlüğüdür” sözünün sahibi düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Heidegger

Nietzsche

Hegel

Camus

Blondel

Açıklama:

“Bildiğim tek özgürlük, düsünce ve eylem özgürlüğüdür” sözünün sahibi Camus’tur.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Varolusçulukta insanın dünyaya bırakılmıslığından ve uyumsuzluğundan doğan anlamsızlıkla eş anlamlı olarak kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Dasein

Bunaltı

Uyumsuzluk

Dekalkomani

Saçma

Açıklama:

Varolusçulukta insanın dünyaya bırakılmıslığından ve uyumsuzluğundan doğan anlamsızlıkla eş anlamlı olarak kullanılan terim "saçma"dır.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Franco rejimi tarafından ölüme mahkûm edilen Pablo’nun, bunu öğrendikten sonra hücresinde geçirdiği son gece hayatının muhasebesini yapışını anlattığı Duvar adlı öykünün yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Sartre

Nietzsche

Hegel

Bergson

Blondel

Açıklama:

Duvar adlı öykünün yazarı Sartre’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 127

“Saçma’nın Uslamlaması” adlı denemesinde, yalnızca tek bir felsefî problem olduğunu, bunun da intihar olduğunu söyleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Heidegger

Nietzsche

Hegel

Camus

Blondel

Açıklama:

“Saçma’nın Uslamlaması” adlı denemenin yazarı Camus’tur.

Doğru Cevap: D

Soru 128

“Sisifos Miti” adlı denemesinde, eski Yunan mitlerinden birini yeniden ele alarak, saçma düsüncesini bu hikaye çerçevesinde ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Heidegger

Nietzsche

Hegel

Blondel

Camus

Açıklama:

“Sisifos Miti” adlı deneme Camus’un eseridir.

Doğru Cevap: E

Soru 129

Oreste ile Jupiter arasındaki uzun konusmada özgürlük konusunun ele alındığı oyun aşağıdakilerden hangisidir?

Sinekler

Gizli Oturum

Akıl Çağı

Özgürlüğün Yolları

Yabancı

Açıklama:

Oreste ile Jupiter arasındaki uzun konuşmada özgürlük konusunun ele alındığı oyun Sinekler’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Genelinde varoluşçu felsefenin, benlik, özgürlük, kaygı ve sorumluluk gibi kavramların etkili olduğu 1949 tarihli Huzur adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilge Karasu

Oğuz Atay

Yusuf Atılgan

Demir Özlü

Ahmet Hamdi Tanpınar

Açıklama:

Huzur adlı eserin yazarı Ahmet Hamdi Tanpınar’dır

Doğru Cevap: E

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi "Dasein" kavramını kullanmıştır?

Martin Heidegger

Soren Kierkegaard

Jean Paul Sartre

Simon de Beauvoir

Albert Camus

Açıklama:

Martin Heigedder, varoluşçuluğun önemli kaynaklarından biri olan kitabı "Varlık ve Zaman" da, "insan" ya da "insan varlığı" demek yerine, varlığın dünyada oluşunu temsil eden "Dasein" kavramını kullanmıştır.Dasein, diğer varlıklardan farklı olarak kendi var oluşunu konu edinen insan varlığına işaret eder.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Aşağıdaki yazarlardan hangisi "İnsan ancak kendi yaptığı gibi olacaktır. Buna göre insan doğası yoktur, zira onu tasarlayan bir tanrı yoktur." ifadesini kullanmıştır?

Dostoyevski

Jean Paul Sartre

Friedrich Nietzche

Albert Camus

Franz Kafka

Açıklama:

Sartre'a göre "insan ancak kendi yaptığı gibi olacaktır. Buna göre insan doğası yoktur, zira onu tasarlayan bir tanrı yoktur. Herhangi bir insanın hayatı projesidir" der. Ona göre Tanrı'nın insan üzerinden elini çekmesiyle insan, varoluşunun bütün yük ve sorumluluğunu yüklenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Aşağıdakilerden hangi yazar "Tanrı öldü" sonucuna varır?

Milan Kundera

Frans Kafka

Friedrich Nietsche

Andre Malraux

Dostoyevski

Açıklama:

Friedrich Nietsche, Hristiyan ahlakına, insanın bütün özgürlüklerinden fedakarlık etmesi anlamına geldiği için karşı çıkar. İnsan ancak özgür olarak kendisi olabilir, kendi ahlakını kurabilir ve irade sergileyebilir. Püriten köklerine karşı bir tepki olarak ateizmi benimser ve "Tanrı öldü" sonucuna varır.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Aaşağıdaki yazarlardan hangisi "dünyaya düşmüşlük" kavramını kullanır?

Soren Kierkegaard

Jean Paul Sartre

Simon de Beauvoir

Martin Heidegger

Dostoyevski

Açıklama:

"Dünyaya düşmüşlük" kavramını kullanan Martin Heidegger'dir. Desein'in varlığın olanaklılıklarını ve sınırlarını anlayabilme çabası, onu, kendi varlığının dünya içindeki konumlanışı problemiyle yüzyüze bırakır. Bu noktada Martin Heidegger "dünyaya düşmüşlük" kavramını kullanır.

Doğru Cevap: D

Soru 135

Aşağıdakilerden hangi ifade "varoluşçulukta insanın dünyaya bırakılmışlığından ve uyumsuzluğundan doğan anlamsızlıkla eş anlamlı olarak kullanılmıştır?

Bunaltı

Kurmaca

Kaygı

Dünyaya düşmüşlük

Saçma

Açıklama:

Saçma, varoluşçulukta insanın dünyaya bırakılmışlığından ve uyumsuzluğundan doğan anlamsızlıkla eş anlamlı olarak kullanılmıştır. İnsanın dünyada olması nedensiz ve anlamsız olmasaydı ne özgürlük problemine, ne sorumluluğa, ne kaygıya gerek olurdu. Saçma bütün bunların nedeni değil sonucudur.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi "Saçmanın Uslaması" denemesini yazan yazardır?

Albert Camus

Franz Kafka

Andra Malraux

Milan Kundera

Dostoyevski

Açıklama:

Albert Camus, "Saçmanın Uslaması" denemesinde, yalnızca tek bir felsefi problam olduğunu, bunun da intihar olduğunu söyler. Ona göre yaşamın yaşamaya değer olup olmadığının sorgulanması, felsefenin temelindeki sorunun yanıtlanmasına karşılık gelir. Cevaplanması en acil soru yaşamın anlamıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi feminist düşünce ile varoluşçuluğu birleştiren yazardır?

Soren Kierkegaard

Simon de Beauvoir

Albert Camus

Friedrich Nietzsche

Andre Malraux

Açıklama:

Simon de Beauvoir, feminist düşünce ile varoluşçuluğu birleştirir. "İki Cins" adlı kitabında, " varoluşçuluğun belirsiz ve saçma bir dünya karşısında varoluşun anlamını çözmeye çalışan öznesinin eril bir özne, erkeğin varoluşunun da norm olduğunu yazar.

Doğru Cevap: B

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi "Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği" romanıyla ün kazanan yazardır?

Albert Camus

Jean Paul Sartre

Milan Kundera

Franz Kafka

Dostoyevski

Açıklama:

Milan Kundera, Varoluşçuluk akımının çağdaş yazarlarından biridir. "Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği" adlı romanıyla ün kazanmıştır. Sovyet işgal, sırasında Prag'da geçen romanında, varoluşa ait pek çok sorunu ele alır. Sovyet işgaline karşı çıkıp mücadele etmek ve bedel ödemek ile baskıyı sesizce kabullanip suçluluk duygusu ile yaşamak, insanın sorumluluğu ve kaçışı, varolmanın hafifliğine karşılık varolmanın eziyeti gibi ikilemleri başarılı psikolojik gözlemlerle ele alır.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Aşağıdaki yazarlardan hangisi "Huzur" romanında varoluşçu felsefeye göndermeler yapar?

Demir Özlü

Yusuf Atılgan

Oğuz Atay

Ahmet Hamdi Tanpınar

Edip Cansever

Açıklama:

Ahmet Hamdi Tanpınar, "Huzur" romanında varoluşçu felsefeye göndermeler yapar. Tanpınar bu romanda varoluşçu felsefeye, özellikle Sartre'a göndermeler yapar. Sartre'nin varlık kategoriler,, Nietzsche ve özgürlük sorunu doğrudan göndermelerle romanda yer alır. Huzur'un genelinde de varoluşçu felsefenin benlik, özgürlük, kaygı, sorumluluk gibi kavramları etkilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 140

Aşağıdakilerden hangi yazar "Varlık ve Zaman" kitabını yazmıştır?

Soren Kierkegaard

Jean Paul Sartre

Simon de Beauvoir

Alber Camus

Martin Heidegger

Açıklama:

Alman düşünür Martin Heideggerİn "Varlık ve Zaman" adlı eseri, varolşçuluk akımında temel bir eser olup, başta Sartre olmak üzere kendisinden sonra gelen varoluşçu filozoflara önemli bir kaynak olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 141

Varoluşçuluğun öncüsü kimdir?

Kierkegaard

Nietzsche

Scheler

Bergson

Blondel

Açıklama:

Kierkegaard varoluşçuluğun öncüsü iken, 19. Yüzyıl sonlarında Almanya’da Nietzsche ve Scheler, Fransa’da Bergson, Blondel gibi düşünürler varoluşçuluk düşüncesini geliştirirler.

Doğru Cevap: A

Soru 142

Varoluşun esas sorunu bilgi ve bilme sorunu değil var olmanın bizzat kendisidir. Çünkü bunun aksi olan her durum, insan olarak var olmanın anlamını unutturur düşüncesi kime aittir?

Nietzsche

Kierkegaard

Scheler

Bergson

Blondel

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 143

Varlığın dünyada oluşunu temsil eden “Dasein” kavramını kullanan kimdir?

Nietzsche

Scheler

Bergson

Heidegger

Blondel

Açıklama:

Heidegger, varoluşçuluğun önemli kaynaklarından biri olan kitabı Varlık ve Zaman’da, “insan” ya da “insan varlığı” demek yerine, varlığın dünyada oluşunu temsil eden “Dasein”
kavramını kullanmıştır. Dasein, diğer varlıklardan farklı olarak kendi varoluşunu konu edinen insan varlığına işaret eder.

Doğru Cevap: D

Soru 144

Varoluşun özden önce gelişini “insan, hiçbir dayanağı ve yaratanı olmaksızın, her an insanı (yeniden) icâd etmeye mahkûmdur” sözleriyle açıklayan kimdir?

Kierkegaard

Nietzsche

Scheler

Bergson

Sartre

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 145

Püriten köklerine karşı bir tepki olarak ateizmi benimseyen ve “Tanrı öldü” sonucuna varan kimdir?

Sartre

Nietzsche

Scheler

Bergson

Blondel

Açıklama:

Nietzsche Hıristiyan ahlâkına, insanın bütün özgürlüklerinden fedakârlık etmesi anlamına geldiği için karşı çıkar. Püriten köklerine karşı bir tepki olarak ateizmi benimser ve “Tanrı öldü” sonucuna varır.

Doğru Cevap: B

Soru 146

Kaygı Kavramı adlı eser kime aittir?

Sartre

Camus

Kierkegaard

Heidegger

Nietzsche

Açıklama:

Kaygı Kavramı adlı eser Kierkegaard'a aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 147

Türk edebiyatında varoluşçu felsefeden en fazla etkilenen isim kimdir?

Ahmet Hamdi Tanpınar

Yusuf Atılgan

Demir Özlü

Oğuz Atay

Bilge Karasu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 148

Sartre'ın Özgürlüğün Yolları (Les Chemins de la Liberté) adlı üçlemesinin ilk kitabı olan Akıl Çağı (l’Âge de Raison)’nda İşlenen temalardan biri değildir?

özgürlük

aşk

bağlanma

aile

sorumluluk

Açıklama:

1945’te yayımladığı ve Özgürlüğün Yolları (Les Chemins de la Liberté) adlı üçlemesinin ilk kitabı
olan Akıl Çağı (l’Âge de Raison)’nda özgürlük, aşk, bağlanma, sorumluluk temalarını işler.

Doğru Cevap: D

Soru 149

Hangi eser Franz Kafka'ya ait değildir?

Yaman Adam

Köy Öğretmeni

Babaya Mektup

Dava

Şato

Açıklama:

Yaman Adam adli eser Miguel de Unamuno'ya aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 150

Hangi eser Albert Camus'a aittir?

Böyle Buyurdu Zerdüşt

Yabancı

Ecinniler

Kâğıttan Aylar

Gülünesi Aşklar

Açıklama:

Yabancı adlı eser Albert Camus'a aittir.

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Büyülü gerçekçilik terimi değiştirilmiş gerçekliği gösteren bir tabloyu tanımlamak için ilk olarak aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmıştır?

Alejo Carpentier

Arturo Uslar-Petri

Franz Roh

Massimo Bontempelli

Wendy Faris

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçekçilik akımının ikinci dönemi olan 1930-1950 yılları arasını kapsayan dönemde eser veren Kuzey Amerikalı ve Avrupalı ressamlar arasındadır?

Amaryll Chanady

Ivan Albright

Lois Parkinson Zamora

Seymour Menton

Wendy Faris

Açıklama:

Akımın ikinci dönemi, 1930-1950 yılları arasını kapsar. Bu dönemde Bettina ShawLawrence, Paul Cadmus, Ivan Albright, Philip Evergood, George Tooker ve Andrew Wyeth gibi Kuzey Amerikalı ve Avrupalı ressamlar tarafından, genellikle Roh’un “olağanüstü” adını verdiği şeyi barındıran, gündelik gerçekliğe değil, daha çok biçem bozukluklarının ve abartıların kullanıldığı gerçeküstü dekora sahip “büyülü gerçekçi” resimler yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

I. Sömürgecilik-sonrası yazarlar
II. Feminist yazarlar
III. Postmodernist yazarlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1950’lerden sonra büyülü gerçekçillik akımını kullanan yazarlar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

1950’lerden sonra akım özellikle sömürgecilik-sonrası, feminist ve postmodernist yazarlar tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi 1923 yılında Gustav Hartlaub'un, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine önerdiği kavramdır?

Anlatımcı Gerçekçilik

Anlatımcı Kavramcılık

Gerçekçi Nesnecilik

Yeni Nesnellik

Yeni Öznecilik

Açıklama:

1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, Yeni Nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını önerir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Büyülü gerçekçilik kavramı Massimo Bontempelli (1878-1960) tarafından ilk kez hangi alanda kullanılmıştır?

Edebiyat

Felsefe

Heykel

Psikoloji

Resim

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez İtalyan yazar ve eleştirmen Massimo
Bontempelli (1878-1960) tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

"Büyülü gerçekçilik, içinde büyülü öğeleri barındıran gerçeklik anlayışı çerçevesinde, 'düşsel/gerçekdışılık ile gerçekçiliği birbirine bağlayan' gerçekliğin ______ bir görüntüsüdür." Yukarıdaki boşluğa getirilecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

irrasyonel

modern

nesnel

postmodern

psikolojik

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 7

I. Büyülü gerçekçilik anlatısı sömürgecilik-sonrası söylemde, düşlem ve gerçeklik
gibi iki farklı niteliğin melez bir birleşimidir.
II. Büyülü gerçekçi bir romanlar sözlü edebiyat içinden doğan fantastik söylensel geleneğin bir yansıması olarak, cin, peri, hayalet ve değişik doğaüstü varlıkların örüntülediği söylenceler, törensel gelenekler ve halk öykülerinden yararlanır.
III. Okur, gerçek ile kurmaca, düşsel ile olgusal, doğa ile doğaüstü, tekinsiz ile olağanüstü, alışılmış ile alışılmamış arasında kalır. Ancak bu kusursuz bileşim, okuru şaşırtmadan gerçekleştirilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekçi romanın niteliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik anlatısı sömürgecilik-sonrası söylemde, düşlem ve gerçeklik
gibi iki farklı niteliğin melez bir birleşimidir. Büyülü gerçekçi bir romanlar sözlü edebiyat içinden doğan fantastik söylensel geleneğin bir yansıması olarak, cin, peri, hayalet ve değişik doğaüstü varlıkların örüntülediği söylenceler, törensel gelenekler ve halk öykülerinden yararlanır. Okur, gerçek ile kurmaca, düşsel ile olgusal, doğa ile doğaüstü, tekinsiz ile olağanüstü, alışılmış ile alışılmamış arasında kalır. Ancak bu kusursuz bileşim, okuru şaşırtmadan gerçekleştirilir. Verilenlerin hepsi büyülü gerçekçi romanın niteliklerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Yere Düşen Dualar adlı romanı ile düşsel gerçekçi Türk yazarları arasında sayılan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Ayfer Tunç

Latife Tekin

Nazlı Eray

Sema Kaygusuz

Tezer Özlü

Açıklama:

Sema Kaygusuz da düşsel gerçekçi Türk yazarları arasında anılabilir. Kaygusuz’un 2006 yılında yayımladığı Yere Düşen Dualar adlı romanı, üzüm ve altın başlıklı iki bölümden oluşmaktadır. Romanda bir adada annesi tarafından terk edilmiş bir kızın, alkolik babasının ve ada halkının baskısı karşısında yaşadığı duygusal sarsıntılar öykülenir. Anlatıda, üzüm ve altın imgeleri büyülü gerçekçi bir dille öyküye anlatı kişisi olarak katılarak, çok katmanlı bir yapı oluşturulur.

Doğru Cevap: D

Soru 9

I. Gabriel García Márquez
II. Julio Cortazar
III. Italo Calvino
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekçilik akımının temsilcilerindendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Üç isim de bu akımın temsilcilerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

"Sevgili Arsız Ölüm" adlı romanı ile büyülü gerçekçi akımına örnek oluşturan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Ayfer Tunç

Latife Tekin

Nazlı Eray

Sevgi Soysal

Tezer Özlü

Açıklama:

"Sevgili Arsız Ölüm" adlı romanı ile büyülü gerçekçi akımına örnek oluşturan yazar Latife Tekin'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Jorge Luis Borges'in ilk büyülü gerçekçi yapıtı hangisidir?

Alçaklığın Evrensel Tarihi

Yedi Gece

Sonsuzluğun Tarihi

Kum Kitabı

Yaratan

Açıklama:

Alçaklığın Evrensel Tarihi (1935), Jorge Luis Borges 'in ilk büyülü gerçekçi yapıtıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

"Büyülü gerçekçilik" terimi, ilk olarak 18. yüzyılda kim tarafından, felsefî bir konuyu açıklamak amacıyla kullanılmıştır?

Jorge Luis Borges

Otto Dix

Julio Cortázar

Novalis

Franz Roh

Açıklama:

"Büyülü gerçekçilik", ilk olarak 18. yüzyılda yazar takma adı Novalis olan Friedrich Leopold Freiherr von Hardenberg (1772-1801) tarafından, felsefî bir konuyu açıklamak amacıyla kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, "yeni nesnellik" kavramını önermiştir?

Otto Dix

Gustav Hartlaub

George Grosz

Max Beckman

Massimo Bontempelli

Açıklama:

1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, Yeni Nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını önerir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

"Guatemala Efsaneleri" aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Alejo Carpentier

Arturo Uslar Pietri

Miguel Angel Asturias

Massimo Bontempelli

Curzio Malaparte

Açıklama:

Kızılderili-Maya söylencelerini (Fr. épopé) konu alan Guatemala Efsaneleri (1930)’ni yazan Guatemala’dan Miguel Angel Asturias’dır

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, Avrupalı aydın ve yazarları imlediği “okullu” tip ile Latin Amerikalıları betimleyen söylensel ve folklorik tip olmak üzere büyülü gerçekçilikte iki ayrı tip belirlemiştir?

Gonzáles Echevaría

Juan Rulfo

Carlos Fuentes

Jacques Stephen Alexis

Jean Weisgerber

Açıklama:

Jean Weisgerber, kurgul bir evren yaratan ve kendilerini sanatta yitiren Avrupalı aydın ve yazarları imlediği “okullu” (İng. scholarly type) tip ile Latin Amerikalıları betimleyen söylensel ve folklorik tip (İng. mythic and folkloric type) olmak üzere büyülü gerçekçilikte iki ayrı tip belirler.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Anlatıcı ve anlatı kişilerinin, fantastikten farklı olarak, doğaüstünü doğal bir durum olarak karşılamaları,
Anlatılarda sunulan gerçekliğin gerçekçi ve büyülü düzeylerinin dengeli ve uyumlu bir bütünlük sağlaması,
Anlatıcı-yazar ile anlatı-kişileri, anlatıda öykülenen doğaüstü ile gerçekçi olayların uyumlu bütünlüğünü bozacak biçimde açıklama yapmamalı ve yaklaşmamalıdırlar.
Büyülü gerçekçiliğin bu üç ölçütünü kim ortaya atmıştır?

Roland Walter

Brenda Cooper

Alejo Carpentier

Tzvetan Todorov

Mary-Ellen Ross

Açıklama:

Roland Walter’a göre, ilk ölçüt anlatıcı ve anlatı kişilerinin, fantastikten farklı olarak, doğaüstünü doğal bir durum olarak karşılamaları gerekir. Buna bağlı olarak okur da, kurmacasal temsil bağlamında bu doğallığı sorgulamamalıdır.
Büyülü gerçekçiliğin ikinci ölçütü, anlatılarda sunulan gerçekliğin gerçekçi ve büyülü düzeylerinin dengeli ve uyumlu bir bütünlük sağlaması gerekmektedir. Bu durumda gerçekçi ve büyülü düzeyler arasındaki çatışkı sonra ermiş olur.
Walter’a göre, büyülü gerçekçi metinlerin sağlaması gereken üçüncü ölçüt, yazarın ağız sıkılığıdır (Fr. authorial reticence). Anlatıcı-yazar ile anlatı-kişileri, anlatıda öykülenen doğaüstü ile gerçekçi olayların uyumlu bütünlüğünü bozacak biçimde açıklama yapmamalı ve yaklaşmamalıdırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçekçiliğin özellikleri arasında yer almaz?

Büyülü gerçekçilik, fantastik öğelerden beslenen postmodern edebiyatın yeni bir ürünüdür.

Büyülü gerçekçilik anlatısı sömürgecilik-sonrası söylemde, düşlem ve gerçeklik gibi iki farklı niteliğin melez bir bireşimidir.

Büyülü gerçekçi yazında okur, metne karşı belirli bir tutum takınarak, yerinel (Fr. allégorique) ve şiirsel (Fr. poétique) yorumları reddetmelidir.

Düşlemin tersine, büyülü gerçekçi romanlarda içinde yaşanılan dünya ayrıntılı olarak betimlenir, bu ayrıntılara içkin büyülü doğa ise metni gerçeklikten uzaklaştırır.

Büyülü gerçekçi romanlarda, anlatı kişilerinin ruhsal durumlarına değil, eylemlerine ağırlık verilir.

Açıklama:

Okurun metne karşı belirli bir tutum takınarak, yerinel (Fr. allégorique) ve şiirsel (Fr. poétique) yorumları reddetmeli olduğuna dayanan özellik, Todorov'un fantastik anlatı için belirlediği üç koşuldan biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

"Sevgili Arsız Ölüm", hangi yazara aittir?

Julio Cortázar

Latife Tekin

Gabriel García Márquez

Nazlı Eray

Sema Kaygusuz

Açıklama:

Sevgili Arsız Ölüm, Latife Tekin'in 1983 yılında yayımlanan romanıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Sema Kaygusuz'un romanlarından biridir?

Sevgili Arsız Ölüm

Aşkı Giyinen Adam

Mavi Bir Köpeğin Gözleri

Yüzyıllık Yalnızlık

Yere Düşen Dualar

Açıklama:

Yere Düşen Dualar, Kaygusuz’un 2006 yılında yayımlanan romanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

"Aşkı Giyinen Adam", aşağıdaki yazarlardan hangisinin kitabıdır?

Sema Kaygusuz

Angela Carter

Mikhail Bulgakov

Nazlı Eray

Janet Frame

Açıklama:

Aşkı Giyinen Adam, Nazlı Eray'ın kitabıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

I. Modern edebiyatın içinde bir yönelimdir.
II. “büyüleyici gerçekçilik” ya da “olağanüstü gerçekçilik” diye de tanımlanır.
III. Terim ilk olarak Alman sanat eleştirmeni Franz Roh tarafından kullanılmıştır.
Büyülü gerçekçilik ile ilgili olarak yukarıda söylenenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik, Postmodern edebiyatın içinde bir yönelimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

I. Dışavurumculuk ve kübizm gibi akımlara bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.
II. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupalı sanatçılar başlatmıştır.
III. Büyülü gerçekçilik terimini ilk kez 1925 yılında Roh, kullanmıştır.
Resimde Büyülü gerçekçilik ile ilgili söylenenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

II ve III

I ve III

I ve II

Hepsi

Açıklama:

Dışavurumculuk, kübizm gibi önde gelen akımlara bir tepki olarak ortaya çıkan büyülü gerçekçiliğin hangi ülkede ne zaman başladığını belirlemek kolay değildir. Ancak büyülü gerçekçiliğin Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupalı sanatçıların başlattığı bir yirminci yüzyıl hareketi olduğu söylenebilir. ilk kez 1925 yılında Roh, “değiştirilmiş gerçeklik”i gösteren bir tabloyu tanımlamak için ve gerçekçiliğe yakın yeni, güçlü bir akımı anlatmak için “magischer realismus (büyülü gerçekçilik)” terimini kullanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Gustav Hartlaub

Otto Dix

Massimo Bontempelli

Franz Roh

Sigmund Freud

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez İtalyan yazar ve eleştirmen Massimo Bontempelli (1878-1960) tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Alçaklığın Evrensel Tarihi isimli büyülü gerçekçilik akımın diline uygun olarak yazılmış yapıt kime aittir?

Bettina Shaw - Lawrence

Alejo Carpentier

Ivan Albright

Jorge Luis Borges

George Tooker

Açıklama:

Jorge Luis Borges Alçaklığın Evrensel Tarihi (1935) başlığını taşıyan ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla öteki Latin Amerikalı yazarlara da yol açmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Romanına yazdığı önsözde “lo real maravilloso” “harika gerçekçilik” terimini türeten yazar kimdir?

Alejo Carpentier

Jorge Luis Borges

Floyd Merrel

Massimo Bontempelli

Miguel Angel Asturias

Açıklama:

Kübalı yazar Alejo Carpentier, Bu Dünyanın Krallığı, (1949) adlı romanına yazdığı önsözde “lo real maravilloso” “harika gerçekçilik” terimini türetmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

I. Gerçekliğin postmodern bir görüntüsüdür
II. Yazar, yerel dili modern kurgu içinde harmanlayarak okurla buluşturur.
III. Anlatımda olağanüstü öğelerin sıradanmış gibi sunulması yeterlidir
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekliğin genel nitelikleri arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

Hepsi

Açıklama:

Genellikle fantastik türle karıştırılan bu akım, kimi yönleriyle fantastiği andırsa da temeldeki ayrım çok açık ve kesindir. Bu bağlamda, daha önce 1985 yılında Mary-Ellen Ross’un Jacques Ferron’un olağanüstü gerçekçiliği başlıklı doktora tezinde verdiği örneği geliştiren David Punter’in bu ayrıma ilişkin verdiği örneği burada anımsamak oldukça açıklayıcı görünmektedir: ‘Eğer bir hayalet kahvaltı masanıza oturur ve siz de korkar, dehşete düşerseniz bu [türce] korku ya da fantastik olur. Ancak eğer, ‘Ah, bir hayalet; lütfen şu reçeli bana uzatır mısın? derseniz büyülü gerçekçilik olur. David Punter, bu örneği büyülü gerçekçiliğin önemli niteliklerinden yalnızca birisini belirtmesi açısından yeterli bulmayarak şu eklemeyi yapar: “Ancak siz, ‘Ah, bir hayalet; lütfen şu reçeli bana uzatır mısın?’ dedikten sonra hayalet: ‘Benim büyükannem çok güzel soğan reçeli yapardı’ der ve siz buna karşılık ‘saçmalama, soğanın reçeli yapılmaz!’ derseniz, işte o zaman anlatı büyülü gerçekçi olur’ (Erdem, 2011). Bu örnekten de anlaşılacağı gibi, büyülü gerçeklik için olağanüstü öğelerin sıradanmış gibi sunulması yeterli gelmemekledir. Yukarıda andığımız örnek, büyülü gerçekçi metinlerin düşsel, bilimkurgu ve korku türlerinden rahatlıkla ayrıt edilmesini sağlayacak bir niteliktedir. Bu nitelik gerçekte, anlatıda gerçekdışı/düşsel olanla gerçek olanı dengeleme çabasıdır. Hayalet kahvaltı masasında, bir yandan reçeli almaya çalışırken, bir yandan da soğandan reçel yapılmasını saçma ve olanaksız bulur ve bu ilişki de anlatıyı gerçeklik ile kurmaca arasında yer alan bir düzleme taşır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Tzvetan Todorov’un yazdığı,ve fantastik türün netliklerini ortaya koyan yapıt aşağıdakilerden hangisidir?

Çağdaş Chicano Kurmacasında Büyülü Gerçekçilik,

Sayın Başkan

Fantastik: Edebi Bir Türe Yapısal Bir Yaklaşım

Bu Dünyanın Krallığı

Yüzyıllık Yalnızlık

Açıklama:

Tzvetan Todorov’un yazdığı, Fantastik: Edebi Bir Türe Yapısal Bir Yaklaşım (1970) adlı yapıt, fantastik türün netliklerini ortaya koymuştur. Todorov bu yapıtında, fantastik türün şaşırtıcı ve ikircikli (Eng. hesitation) yönüne vurgu yaparak, bu türün en önemi niteliğini, doğa yasalarına göre yaşayan bir kişinin, beklenmedik bir anda doğaüstü bir olayla karşılaşması durumunda nasıl davranması gerektiğini bilememesi durumu olarak açıklar.

Doğru Cevap: C

Soru 28

I. Okur, anlatı kişilerinin öykülerinin geçtiği uzamı, içinde yaşanan gerçek uzamla örtüştürmek zorunda kalmalı ve bu öykülerin açıklamasının doğal ile doğaüstü yasalara uygunluğu arasında tereddütte bırakılmalıdır.
II. Anlatı kişilerinden birisi, bu tereddüdü deneyimler ve bunun sonucunda bu kişi okurun rolünü üstlenmiş olduğundan, saf bir okuma durumunda okur kendisini bu anlatı kişisiyle özleştirmiş olur.
III. Okur, metne karşı belirli bir tutum takınarak, yerine ve şiirsel yorumları reddetmelidir. Bu bağlamda, anlatıcı-yazar, anlatıcı-kişi ya da anlatı kişileri öykünün sonuna ilişkin önsel bilgiler vermekten kaçınmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Todorov'un fantastik anlatı için belirlediği koşullardır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Todorov, fantastik anlatı için üç koşul belirler:
1. Okur, anlatı kişilerinin öykülerinin geçtiği uzamı, içinde yaşanan gerçek uzamla örtüştürmek zorunda kalmalı ve bu öykülerin açıklamasının doğal ile doğaüstü yasalara uygunluğu arasında tereddütte bırakılmalıdır.
2. Anlatı kişilerinden birisi, bu tereddüdü deneyimler ve bunun sonucunda bu kişi okurun rolünü üstlenmiş olduğundan, saf bir okuma durumunda okur kendisini bu anlatı kişisiyle özleştirmiş olur.
3. Okur, metne karşı belirli bir tutum takınarak, yerinel (Fr. allégorique) ve şiirsel (Fr. poétique) yorumları reddetmelidir. Bu bağlamda, anlatıcı-yazar, anlatıcı-kişi ya da anlatı kişileri öykünün sonuna ilişkin önsel bilgiler vermekten kaçınmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Büyülü gerçekçi yazarı, gerçek ve düşlemin arasındaki farkın ayırt edildiği bir çağda, Batı eğitimi almış bir kişi olarak tanımlayan ve bu nedenle, olası olmadığını ileri süren, bu bağlamda yazarın bu tutumunun “yazara özgü alaysılama” (Eng. auctorial irony) ile “yazarın ağız sıkılığı”nın gerilime dayalı bir karışımı olduğunu gösteren kişi kimdir?

Mary-Ellen Ross

David Punter

Roland Walter

Brenda Cooper

Tzvetan Todorov

Açıklama:

Brenda Cooper, büyülü gerçekçi yazarı, gerçek ve düşlemin arasındaki farkın ayırt edildiği bir çağda, Batı eğitimi almış bir kişi olarak tanımlar. Bu nedenle, olası olmadığını ileri sürmüştür. Bu bağlamda yazarın bu tutumunun “yazara özgü alaysılama” (Eng. auctorial irony) ile “yazarın ağız sıkılığı”nın gerilime dayalı bir karışımı olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçekçi romanın nitelikleri arasında yer almaz?

Büyülü gerçekçilik, fantastik öğelerden beslenen postmodern edebiyatın yeni bir ürünüdür.

Büyülü gerçekçilik anlatısı sömürgecilik-sonrası söylemde, düşlem ve gerçeklik gibi iki farklı niteliğin melez bir bireşimidir

Düşlemin tersine, büyülü gerçekçi romanlarda içinde yaşanılan dünya ayrıntılı olarak betimlenmez

Okur, gerçek ile kurmaca, düşsel ile olgusal, doğa ile doğaüstü, tekinsiz ile olağanüstü, alışılmış ile alışılmamış arasında kalır

Anlatılarda doğa yasalarıyla açıklamanın olası olmadığı ve gündelik neden-sonuç bağıntısı mantığını tersyüz eden büyülü olaylar gerçekleşir

Açıklama:

Düşlemin tersine, büyülü gerçekçi romanlarda içinde yaşanılan dünya ayrıntılı olarak betimlenir

Doğru Cevap: C

Soru 31

Büyülü gerçekçilik terimi ilk kez kaç yılında ve hangi sanatçı tarafından kullanılmıştır?

1905 Andrew Wyeth

1910-Geoarge Tooker

1920 Seymour Menton

1925-Franz Koh

1930- Paul Cadmus

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Resimde Büyülü Gerçekçilik ve Büyülü Gerçekçiliğin Hazırlayıcıları konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İlk kez 1925 yılında Roh, “değiştirilmiş gerçeklik”i gösteren bir tabloyu tanımlamak için ve gerçekçiliğe yakın yeni, güçlü bir akımı anlatmak için “magischer realismus (büyülü gerçekçilik)” terimini kullanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Eleştirmenlerce ilk büyülü gerçekçi örnekçe olarak benimsenmiştir.
Eski masalların ve gerçek yaşam öykülerinin yapısını bozmuştur.
Kurmaca ile gerçekliği aynı anda iç içe geçirerek yeniden öykülemiştir.
Alçaklık kavramını herşeyin üzerinde evrensel bir değer olarak okura sunmuştur.

Yukarıdaki maddeler aşağıdaki yazar ve eserlerinden hangisini ifade etmektedir?

Jorge Louis Borges-Alçaklığın Evrensel Tarihi

Miguel Angel Asturias-Guatemala Efsaneleri

Alejo Carpentier- Bu Dünyanın Krallığı

Gabriel Garcia Marquez-Yüzyıllık Yalnızlık

Salman Rüşdi- Gece Yarısı Çocukları

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Büyülü Gerçekçiliğin Tarihsel Gelişimi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Büyülü gerçekçilik akımı, edebiyat alanında da etkisini kısa sürede gösterir. Arjantinli yazar Jorge Luis Borges (1899-1988) 1935 yılında Alçaklığın Evrensel Tarihi adlı yapıtını yayımlar. Borges, edebiyat eleştirmenlerince ilk büyülü gerçekçi örnekçe olarak benimsenen bu yapıtında, eski masalların ve gerçek yaşamöykülerinin yapısını bozup kurmaca ile gerçekliği aynı anda iç içe geçirerek yeniden öykülemiştir. Borges anlatısında, alçaklık kavramını her şeyin üzerinde evrensel bir değer olarak okura sunmuş, bu kavramı büyülü gerçekçi bir yaklaşımla okurla buluşturmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Büyülü gerçekliğin özellikle Latin Amerika'da gelişmesinin temelinde aşağıdakilerden hangisinin yattığı söylenemez?

Batının sömürgeciliğine karşı yerli halkın kendi kimliğini oluşturmasında bu güçlü söylensel geleneğin etkisi büyüktür.

Batının gerçekçi romanı karşısında yerli kültürün doğallığını yansıtır.

Bu akım yeniliği benimserken geleneği tamamen eleştirir.

Yenilik ve gelenek arasında sıkışmış melezleşmenin çelişki ve çatışması durumunda doğmuştur.

Bu akım gelenekselle yeniliği fantastik bir düzlemde birleştirmiştir.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Büyülü Gerçekçiliğin Genel Nitelikleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Büyülü gerekliğin özellikle Latin Amerika’da gelişmesinin temelinde, Batı’nın akılcı ve gerçekçi sömürgeci dünya algısı ve yönetimine karşı, yerli halkın, yıllarca maruz kaldığı sömürgeci ve ırkçı eylemlere direnerek, kendi kimliğini oluşturmasında bu güçlü söylensel geleneğin etkisi büyüktür. Doğal olarak, Batı’nın gerçekçi romanının karşısında, özünde saklı kalmış yerli ekinin doğallığını yansıtan büyülü gerçekçilik akımı durmaktadır. Büyülü gerçekçilik akımı, yeniliğin gelişiminin etkisinin gelişmiş ülkelerden sonra üçüncü dünya ülkelerine ulaşması ile birlikte, toplum kendisini gelenek ile yenilik arasında sıkışmış biçimde, melezleşme durumunda bulur. Bu duruma bir tepki olarak, bu insanlar geleneklerine sarılarak, gerçeklikle geleneği bir arada var etmeye, bir yandan yeniliğe uymaya çalışırken, bir yandan da onun olumsuz etkilerine direnerek çatışmaya girişirler. Bu melezlik içinde deneyimlenen çelişki ve çatışma durumundan “büyülü gerçekçilik” doğar. Bu akım, gelenekselle yeniliği fantastik bir düzlemde birleştiren -hatta bir bağlamda geleneği ve yeniyi aynı anda eleştiren- bir akımdır. Bu bilgilerden yola çıkarak söz konusu akımın yeniliği tamamen benimserken geleneği tamamen eleştirdiğini söyleyemeyiz.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Büyülü gerçekçi romanda anlatıcının, okurun büyülü ve tuhaf olandaki mantıksızlığın bilincine varmaması aşağıdakilerden hangisine dikkat etmelidir?

Okurun kendisini anlatıcıyla özdeşleştirmesine

Doğaüstü ile gerçekçi olayların uyumlu bütünlüğünü bozacak biçimde açıklama yapmamaya

Akılcı dünya görüşünün üstünlüğünü vurgulamaya

Gözlemci bakış açısıyla açıklamalar getirmeye

Gerçek ile düşlemi olağandışı bir şekilde anlatılamaya

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Büyülü Gerçekçiliğin Genel Nitelikleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Büyülü gerçekçi romanın anlatıcısı, okurun büyülü ve tuhaf olandaki mantıksızlığın bilincine varmaması için, olaylar üzerinde hiçbir açıklayıcı bilgi vermeden ya da alaysılama tekniğine başvurarak, okur ile metin arasında bir uzaklık duygusu yaratır. Bu ağız sıkılığı aracılığıyla öykülenen olaylar ile bu olayların sunumu önem kazanmış olur. Walter’a göre, büyülü gerçekçi metinlerin sağlaması gereken üçüncü ölçüt, yazarın ağız sıkılığıdır. Anlatıcı-yazar ile anlatı-kişileri, anlatıda öykülenen doğaüstü ile gerçekçi olayların uyumlu bütünlüğünü bozacak biçimde açıklama yapmamalı ve yaklaşmamalıdırlar. Anlatıcı, büyülü gerçekçi olayların gerçekliğini sorgulamadan korumak için, bu olaylara bir gözlemci bakış açısıyla açıklamalar getirmemelidir. Tersi durumunda, inandığı akılcı dünya görüşünün üstünlüğünü vurgularsa, doğaüstüne yer veren öteki dünya görüşü gerçeklik karşısında ikincil düzeye inecek ve denge ve uyum bozulacaktır. Bundan kaçınmak için de anlatıcı, büyülü gerçekçi dünyaya inanan bir anlatı kişisinin bakış açısını benimsemelidir. Bu bilgilerden yola çıkarak romanda anlatıcının, okurun büyülü ve tuhaf olandaki mantıksızlığın bilincine varmaması için doğaüstü ile gerçekçi olayların uyumlu bütünlüğünü bozacak biçimde açıklama yapmaması gerektiğini söyleyebiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Büyülü gerçekçilik akımının Türkiye'deki ilk temsilcisi olan Latife Tekin'i bu akıma yönlendiren temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Türkiye'de diğer edebi akımların artık doyum noktasına ulaşmış olması.

Genel okuyucu kitlesinin ilgisini çekmek için folklorik doğa üstü ögelere başvurmak.

Batının akılcılığına karşı eleştirel bir dil ve anlatı geliştirmek.

Çocuklara edebiyatı sevdirmeye yönelik masalsı ögelerle anlatıyı zenginleştirmek

Toplumun içinde bulunduğu ikilem ve varoluşsal sıkıntıyı okura etkin bir şekilde aktarmak

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Türkiye'de Büyülü Gerçekçilik konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Türkiye Latin Amerika ülkeleri gibi yenilikçiliğin etkisi altına girerek geleneksel ile yeninin karşılaşması ile kültürel bir melezleşme süreci yaşar. Kuşkusuz bu süreci tetikleyen etmenlerden birisi de Türkiye’nin türlü nedenlerle maruz bırakıldığı darbeler sürecidir. Toplumsal düzlemde yıkıcı etkilere yol açan bu süreçlere en etkili yanıt, Latife Tekin, Nazlı Eray ve Sema Kaygusuz gibi yazarların büyülü gerçekçi romanları ile verilir. ‘Edebiyatın toplumun bir anlatımı’ olduğu savı, bu süreçte bir kez daha doğrulanmıştır. Bu yazarlar kalemlerine sarılarak ülkelerinin içinde bulunduğu bu acıklı ikilemleri büyülü gerçekçi yazma biçemi ile okura sunma görevi üstlenmişlerdir. Bu akımın Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir. Daha yeni darbe sürecini yaşamış olan bir toplumun varoluşsal sıkıntısını, gerçekçi ya da sosyalist gerçekçi bir yaklaşımla öykülemek olası değildir. Bu varoluşsal sorgulamadan yola çıkan Tekin, büyülü gerçeklik akımına başvurarak, kendisini tüm bu sıkıntılı durumlardan uzaklaştıracak olan eski Türk kültür ve geleneğine yönelir. Bu yöneliş onun, düşsel ile gerçekliği belli bir denge içinde birbirine karıştırarak, büyülü bir roman evreni yaratmasına yol açar.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdaki yazar ve eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Alejo Carpentier-Bu Dünyanın Krallığı

Ben Okri- Aç Yol

Curzio Malaparte- Teneke Trampet

Gabriel Garcia Marquez- Yüzyıllık Yalnızlık

Julio Cortazar-Marelle

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Büyülü Gerçekçilik Akımının Temsilcileri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Teneke Trampet eseri Günter Grass tarafından yazılmış ve 1999 Nobel Edebiyat Ödülü kazanmıştır. Curzio Malaparte yapıtının adı Kaputt'dur.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Büyülü gerçekçilik akımının ortaya çıkışıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'da öncelikle mimari alanında ortaya çıkmıştır.

Akımın etkisi Avrupa'yla sınırlı kalmıştır.

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupalı sanatçıların başlattığı, özellikle resimde düşsel dünya ve somut nesnelerin gerçek dünyasının bir arada sunulmasını ifade eden akımdır.

19. yüzyılda Fransa'da ortaya çıkmıştır ve doğadaki nesnelerin kişide yarattığı duygusal izleri yansıtmayı hedefler.

Büyülü gerçekçilik akımının resimden edebiyata geçişi 1960lı yıllardan sonra modernist üslupların terk edilmesiyle gerçekleşmiştir.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Resimde Büyülü Gerçekçilik ve Büyülü Gerçekçiliğin Hazırlayıcıları konusunu yeniden gözden geçirin.
Büyülü gerçekçiliğin Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupalı sanatçıların başlattığı bir yirminci yüzyıl hareketi olduğu söylenebilir. İlk dönem 1920’lerde Almanya’da başlamıştır. İlk kez 1925 yılında Alman sanat eleştirmeni Franz Roh, “değiştirilmiş gerçeklik”i gösteren bir tabloyu tanımlamak için ve gerçekçiliğe yakın yeni, güçlü bir akımı anlatmak için “magischer realismus (büyülü gerçekçilik)” terimini kullanmıştır. Bu akımla birlikte resim sanatında doğaüstü olayların yerine tamamen gerçek dünyaya ait örneklerin geçtiği bir tarz kullanılmıştır. Büyülü gerçekçi resimler, büyülü gerçekçiliğin düşsel dünyası ile gerçek dünyanın bir araya gelmesiyle oluşur. Büyülü gerçekçilik akımının etkileri Avrupa'yla sınırlı kalmayıp Latin Amerika başta olmak üzere, dünyanın pek çok bölgesine yayıldığı gibi, edebiyattaki örneklerini de 20. yüzyılın ilk yarısından itibaren vermeye başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Büyülü gerçekçiliği edebiyatta ilk kez kullanan İtalyan yazar ve eleştirmen aşağıdakilerden hangisidir?

Massimo Bontempelli

Franz Roh

Gabriel Garcia Marquez

Alejo Carpentier

Jorge Luis Borges

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Büyülü Gerçekçiliğin Tarihsel Gelişimi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez İtalyan yazar ve eleştirmen Massimo
Bontempelli (1878-1960) tarafından kullanılmıştır. 1926 yılında İtalyan yazar ve gazeteci Curzio Malaparte ile birlikte kurdukları Revue 900 adlı Fransız-İtalyan oluşumu dergide büyülü gerçekçilik üzerine düşüncelerini paylaşmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi eserlerinde Haiti’deki yerli köleler ve Fransız sömürgeciler arasındaki savaşımı, kölelerin duygu ve anlam dünyasının gerçekliğinin tarafında durarak anlatmış Kübalı yazardır?

Gabriel Garcia Marquez

Jorge Luis Borges

Ernst Jünger

Alejo Carpentier

Louis Aragon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Büyülü Gerçekçiliğin Tarihsel Gelişimi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Alejo Carpentier 1949’da yayımladığı Bu Dünyanın Krallığı adlı romanında Haitili yerlilerin inanışlarını, söylen ve masallarlar bezeyerek öykülemiştir. Carpentier’e göre; ‘bir yanda söylenlerle yaşayan,doğaüstünü günlük gerçekliklerinin bir parçası olarak benimseyerek gerçekliği gerçeküstücülerin savladıkları gibi bir “bütün” olarak algılayan köleleşmiş yerliler, öte yanda ise usçuluğun temsilcisi olan, yerli halkı ezerek onların ekinlerini yozlaştıran Avrupalı efendiler’ bir arada yaşamaktadır. Yerliler doğaüstüyle barışık bir yaşam sürerken, Avrupalılar moderniteyi temsil etmektedir. Carpentier, Haiti’deki Fransız efendiler ile yerli köleler arasındaki savaşımı öykülemek için,
yerlilerin ve efendilerin bakış açılarından anlatırken kölelerin duygularından yana tutum
takınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Büyülü gerçekçiliğin temel niteliği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Batı’nın gerçekçi ve akılcı modernist düşüncesinden etkilenmiştir.

Yalnızca doğaüstü olayları konu edinir.

Yazar gerçek dışı olaylarla gerçek olayları birbirinden ayırması için okuyucuya açıklamalar sunar.

Gerçekçi olmayan, mantık dışı öğelere akılcı dünya görüşünün üstünlüğünü göstermek amacıyla yer verilir.

Büyülü gerçekçi metinler gerçek ve düşsel öğeleri dengede tutarak alışıldık gerçekliği tartışmaya açmayı amaçlar.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Büyülü Gerçekçiliğin Temel Nitelikleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Büyülü gerçekçi metinlerin temel özelliği nitelik gerçekte, anlatıda gerçekdışı/düşsel olanla gerçek olanı dengeleme çabasıdır. Gerçekliği tartışılabilir kılmak, gerçekliğin daha derin bir tabakasını ortaya çıkarmak için düşsel imgelerden, mit ve efsanelerden yararlanılır. Gerçek ve düşsel dünyaların bir araya getirildiği bir atmosfer yaratılır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Büyülü gerçekçilik terimi ilk olarak Resim alanında değiştirilmiş gerçekliği gösteren bir tabloyu tanımlamak için kim tarafından kullanılmıştır?

Franz Roh tarafından

Massimo Bontempelli tarafından

Ernst Jünger tarafından

Gilbert Keith Chesterton tarafından

Miguel Angel Asturias tarafından

Açıklama:

Doğru cevap A dır. Büyülü gerçekçilik terimi ilk olarak Resim alanında değiştirilmiş gerçekliği gösteren bir tabloyu tanımlamak için Franz Roh tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Dışavurumculuk Sonrası: Büyülü Gerçekçilik: Yeni Avrupa Resminin Sorunları başlıklı kitabın yazarı kimdir?

Ivan Albright

Franz Roh

Philip Evergood

George Tooker

Andrew Wyeth

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Dışavurumculuk Sonrası: Büyülü Gerçekçilik: Yeni Avrupa Resminin Sorunları başlıklı kitabın yazarı Franz Roh'tur.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Bu Dünyanın Krallığı adlı romanı kim yazmıştır?

Jorge Luis Borges

Floyd Merrel

Alejo Carpentier

Arthur Rimbaud

Emile Zola

Açıklama:

Doğru cevap C dir. Bu Dünyanın Krallığı adlı romanı Alejo Carpentier yazmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için aşağıdaki kavramlardan hangisini önermiştir?

Büyülü Gerçekçilik

Gizemli Gerçekçilik

Olağanüstü Gerçeklik

Yeni Nesnellik

Harika Gerçeklik

Açıklama:

Doğru cevap D dir. 1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için Yeni Nesnellik önermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Curzio Malaparte tarafından

Jorge Luis Borges tarafından

Miguel Angel Asturias tarafından

Ernst Jünger tarafından

Massimo Bontempelli tarafından

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez Massimo Bontempelli tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

“Flaman Büyülü Gerçekçiliği” başlıklı makaleyi kim yazmıştır?

Johan Daisne

Arturo Uslar Pietri

Alejo Carpentier

André Breton

Louis Aragon

Açıklama:

Doğru cevap A dır. “Flaman Büyülü Gerçekçiliği” başlıklı makaleyi Johan Daisne yazmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

İspanyol Amerikan Kurmacasında Büyülü Gerçekçilik adlı çalışma kime aittir?

Luis Leal’e

Angel Flores'e

Strindberg'e

Stifter'e

Melville'e

Açıklama:

Doğru cevap B dir. İspanyol Amerikan Kurmacasında Büyülü Gerçekçilik adlı çalışma Angel Flores aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Belçika’da Flaman eleştirmen Christiane Van de Putte’ün çalışmaları ile Bruxelles Üniversitesinde yayınlanan çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

Düşlem ve Büyülü Gerçekçilik

Büyülü Gerçekçi Kurmaca

Büyülü Gerçekçilik: Roman, Resim ve Sinema

Büyülü Gerçekçilik

Büyülü Gerçekçilik ve Kanada Edebiyatı

Açıklama:

Doğru cevap C dir. Belçika’da Flaman eleştirmen Christiane Van de Putte’ün çalışmaları ile Bruxelles Üniversitesinde yayınlanan çalışma Büyülü Gerçekçilik: Roman, Resim ve Sinema çalışmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Çağdaş Chicano Kurmacasında Büyülü Gerçekçilik adlı yapıtının yazarı kimdir?

Tzvetan Todorov

David Punter

Mary-Ellen Ross

Roland Walter

Brenda Cooper

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Çağdaş Chicano Kurmacasında Büyülü Gerçekçilik adlı yapıtının yazarı Roland Walter'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Büyülü Gerçekçiliği akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi aşağıdaki yazarlardan hangisidir?

Sema Kaygusuz

Nazlı Eray

Feridun Andaç

Salman Rüşdi

Latife Tekin

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Büyülü Gerçekçiliği akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

“Değiştirilmiş gerçeklik”i gösteren bir tabloyu tanımlamak için ve gerçekçiliğe yakın yeni, güçlü bir akımı anlatmak için “magischer realismus (büyülü gerçekçilik)” terimini 1925 yılında ilk kez kim kullanmıştır?

Ernst Jünger

Julio Cortázar

Franz Roh

Massimo Bontempelli

Jorge Luis Borges

Açıklama:

İlk dönem 1920’lerde Almanya’da başlamıştır. Amaryll Chanady, Seymour Menton, Lois Parkinson Zamora ve Wendy Faris, Weimar Cumhuriyeti sırasında, Alman sanat eleştirmeni Franz Roh’un dışavurumculuk-sonrası resmin yeni bir biçimini anlatmak için bu terimi kullandığı konusunda aynı düşüncededir. Roh’a
göre büyülü gerçekçi resmin en önemli niteliği, somut nesnenin gizemi gerçekçi bir biçimde resimlendirilerek yakalanmasıdır. Bu biçimde Roh sanatçının, Sigmund Freud ve Carl Jung’un ruhçözümleme etkilerini gerçeküstücülükten alıp nesneyi olağanüstü anlamı içinde betimleyebileceğini umuyordu (Bowers, 2004, ss. 10-12). Daha önce de belirtildiği üzere ilk kez 1925 yılında Roh, “değiştirilmiş gerçeklik”i gösteren bir tabloyu tanımlamak için ve gerçekçiliğe yakın yeni, güçlü bir akımı anlatmak için “magischer realismus (büyülü gerçekçilik)” terimini kullanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Alçaklığın Evrensel Tarihi (1935) başlığını taşıyan ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla diğer Latin Amerikalı yazarlara da yol açan ve bu nedenle Flores tarafından büyülü gerçekçiliğin 1935’te onunla başladığı ve 1940’lar ve 1950’lerde yayıldığı savunulan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Alejo Carpentier

Jorge Luis Borges

Gabriel García Márquez

Massimo Bontempelli

Miguel Angel Asturias

Açıklama:

Jorge Luis Borges Alçaklığın Evrensel Tarihi (1935) başlığını taşıyan ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla öteki Latin Amerikalı yazarlara da yol açmıştır. Bu yüzden olsa
gerek, Flores büyülü gerçekçiliğin 1935’te Borges’le başladığını ve 1940’lar ve 1950’lerde yayıldığını savunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Kübalı yazar Alejo Carpentier, hangi romanına yazdığı önsözde “lo real maravilloso” “harika gerçekçilik” terimini türetmiştir?

Yeni Avrupa Resminin Sorunları

Alçaklığın Evrensel Tarihi

Guatemala Efsaneleri

Bu Dünyanın Krallığı

Sayın Başkan

Açıklama:

1940- 1950 yılları arasında büyülü gerçekçilik Latin Amerikalı yazarları oldukça etkilediği görülmektedir. Kübalı yazar Alejo Carpentier, Bu Dünyanın Krallığı, (1949) adlı romanına yazdığı önsözde “lo real maravilloso” “harika gerçekçilik” terimini türetmiştir. Aslına bakılırsa yirminci yüzyıl boyunca İspanyolca konuşulan dünyada yaşanan siyasal ve toplumsal olaylar, yazarların toplumsal bilincini uyandırmaya hizmet edip, bu dille yazılan edebiyatın patlamasına yol açmıştır.
Böyle çalkantılı bir dönemde sanatın amacı, ciddi düşünmek ve amaçlı hareketleri anlatmak olarak görülmektedir. Edebiyat gizemli dünyayı sunarak düş dünyasıyla insanları etkilemenin ve toplumsal sorunları göstermenin bir aracı durumuna gelmiştir. Fantastik, söylence, yansılama (Fr. parodie), büyülü gerçekliğin kullanımı, yazarla korku ve umutsuzluk dolu gerçekler arasında bir örtü oluşturmuştur. Yani gerçeklik sıra dışı ve olağanüstü bir dekorla anlatılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine aşağıdaki kavramlardan hangisini önermiştir?

Dışavurumculuk

Gerçekdışıcılık

Gelecekçilik

Harika gerçekçilik

Yeni Nesnellik

Açıklama:

1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, Yeni Nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını önerir ve Max Beckman, Rudolf Schlichter, Oscar Kokoschka, Ludvig Meidner, Karl Hubbuch, Christian Schad, Georg Scholz, Otto Dix ve George Grosz gibi o dönemin ressamları ve eleştirmenleri bundan böyle resimlerini bu kavramla tanımlamaya başlarlar. Bir süre sonra büyülü gerçekçilik kavramı, görsel sanatların yerine edebiyat alanında kullanılmaya başlar. Yeni nesnellik, 1933’lerde Weimar Cumhuriyeti’nin düşmesi sonucunda Nazilerin yükselişiyle serüvenini tamamlar.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Massimo Bontempelli

Curzio Malaparte

Pierre Mabille

Gabriel Garcia Marquez

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez İtalyan yazar ve eleştirmen Massimo
Bontempelli (1878-1960) tarafından kullanılmıştır. 1926 yılında İtalyan yazar ve gazeteci Curzio Malaparte ile birlikte kurdukları Revue 900 adlı Fransız-İtalyan oluşumu dergide büyülü gerçekçilik üzerine düşüncelerini paylaşmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Walter’a göre, Büyülü gerçekçilik ile ilgili savunulan görüşlerden biri değildir?

Okur öykülerin açıklamasının doğal ile doğaüstü yasalara uygunluğu arasında tereddütte bırakılmalıdır.

Anlatılarda sunulan gerçekliğin gerçekçi ve büyülü düzeylerinin dengeli ve uyumlu bir bütünlük sağlaması gerekir.

Anlatıcı ve anlatı kişileri Doğaüstünü doğal bir durum olarak karşılamalıdırlar.

Doğaüstü ile gerçekçi olayların uyumlu bütünlüğünü bozacak biçimde açıklama
yapılmamalıdır.

Anlatıcı, büyülü gerçekçi dünyaya inanan bir anlatı kişisinin bakış açısını benimsemelidir.

Açıklama:

Büyülü gerçekçiliğe gelince; Walter’a göre, ilk ölçüt anlatıcı ve anlatı kişilerinin, fantastikten farklı olarak, doğaüstünü doğal bir durum olarak karşılamaları gerekir. Buna bağlı olarak okur da, kurmacasal temsil bağlamında bu doğallığı sorgulamamalıdır. Büyülü gerçekçiliğin ikinci ölçütü, anlatılarda sunulan gerçekliğin gerçekçi ve büyülü düzeylerinin dengeli ve uyumlu bir bütünlük sağlaması gerekmektedir. Bu durumda gerçekçi ve büyülü düzeyler arasındaki çatışkı sonra ermiş olur. Walter’a göre, büyülü gerçekçi metinlerin sağlaması gereken üçüncü ölçüt, yazarın ağız sıkılığıdır (Fr. authorial reticence). Anlatıcı-yazar ile anlatı-kişileri, anlatıda öykülenen doğaüstü ile gerçekçi olayların uyumlu bütünlüğünü bozacak biçimde açıklama yapmamalı ve yaklaşmamalıdırlar. Anlatıcı, büyülü gerçekçi olayların gerçekliğini sorgulamadan korumak için, bu olaylara bir gözlemci bakış açısıyla açıklamalar getirmemelidir. Tersi durumunda, inandığı akılcı dünya görüşünün üstünlüğünü vurgularsa, doğaüstüne yer veren öteki dünya görüşü gerçeklik karşısında ikincil düzeye inecek ve denge ve uyum
bozulacaktır. Bundan kaçınmak için de anlatıcı, büyülü gerçekçi dünyaya inanan bir anlatı kişisinin bakış açısını benimsemelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Tarihsel olarak var olagelen yaşam ile ölüm; gerçeklik ile büyü, bilim ile batıl inanç gibi çelişkili karşıtlıkların, büyülü gerçekçi anlatıların yapı, olay örgüsü ve izleklerinde belli bir uzlaşıyla birlikte var olması anlamında yorumlanabilen, Cooper’ın öne çıkardığı en önemli kavramlardan birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Alaysılama

Melezleşme

İkircik

Çatışkı

Yansıma

Açıklama:

Cooper’ın öne çıkardığı en önemli kavramlardan birisi de melezleşmedir (Eng. hybridity). Melezleşme kavramından, tarihsel olarak var olagelen yaşam ile ölüm; gerçeklik ile büyü, bilim ile batıl inanç gibi çelişkili karşıtlıkların, büyülü gerçekçi anlatıların yapı, olay örgüsü ve izleklerinde belli bir uzlaşıyla birlikte var olması anlaşılabilir. Bunun yanında kentli ile köylü, Batılı ile yerli, siyah, beyaz ve melez ırklar, değişik siyasal ve kültürel değerler büyülü gerçekçi anlatıların kuruluş öğeleridir. Bu teknik ile gerçekçi romanlara göre, büyülü gerçekçi romanlar gerçekliği daha doğru ve tutarlı bir biçimde anlatabilir. Melezleşme aynı zamanda, anlatıların zaman ve uzam birliğini bozarak, çevrimsel söylensel zamanı çizgisel süredizimsel zamanla harmanlar. Uzama gelince, coğrafi olarak saptamanın pek olası olmadığı, bunun yanında sınırsız bir imgelemeden doğan fantastik bir uzam değil, gizemli bir uzam söz konusudur. Genel anlamda benimsenmiş zaman ve uzam kavramlarına ek olarak büyülü gerçekçilik kimlik duygumuzu da yeniden düzenler. Bu melez yapıları, yerliler ile Avrupalıların yaşam biçimleri ve dünya görüşlerinin birlikte yer aldığı Latin Amerika romanlarında gözlemlemek olasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Büyülü Gerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin'in bir eseridir?

Yere Düşen Dualar

Aşkı Giyinen Adam

Sevgili Arsız Ölüm

Yüzyıllık Yalnızlık

Gece Yarısı Çocukları

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir. Yazar, 1983 yılında yayımladığı ilk romanı Sevgili Arsız Ölüm’de, 1960’lı yıllarda Anadolu’nun kırsal bölgesinde yer alan bir köyden, büyük bir kente (İstanbul) göç eden Aktaş ailesinin karşılaştığı sorunları ve bunalımları, köy-kent kültürel çatışması bağlamında tartışmaya açar. Daha yeni darbe sürecini yaşamış olan bir toplumun varoluşsal sıkıntısını, gerçekçi ya da sosyalist gerçekçi bir yaklaşımla öykülemek olası değildir. Bu varoluşsal sorgulamadan yola çıkan Tekin, büyülü gerçeklik akımına başvurarak, kendisini tüm bu sıkıntılı durumlardan uzaklaştıracak olan eski Türk kültür ve geleneğine yönelir. Bu yöneliş onun, düşsel ile gerçekliği belli bir denge içinde birbirine karıştırarak, büyülü bir roman
evreni yaratmasına yol açar.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Büyülü Gerçekçilik akımının temsilcilerinden biri değildir?

Italo Calvino

Julio Cortazar

Latife Tekin

Milan Kundera

Emile Zola

Açıklama:

Emile Zola natüralizm akımının temsilcilerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Hem fantastik hem de büyülü gerçeklik öğeleri birlikte kullanan çağdaş yazarlardan birisi olan, Aşkı Giyinen Adam romanının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Latife Tekin

Sema Kaygusuz

Yusuf Atılgan

Nazlı Eray

Oğuz Atay

Açıklama:

Nazlı Eray, romanlarında büyülü gerçekçi ile fantastik öğeleri kullanan çağdaş yazarlarımızdan birisidir. Romanlarında kullandığı fal, cin, medyum ve büyü gibi batıl inanç örgeleri ile hem doğal evrenden doğaüstüne geçişi sağlar hem de zaman ve uzam yerlemlerini tersyüz eder. Örneğin, Aşkı Giyinen Adam romanında anlatı kişisinin, kahve falına bakarken söyledikleri anında gerçekleşir:
“Fincanı elime almış, usul usul döndürerek içindeki kahverengi telve dünyasına bakıyordum. ‘Çok kalabalık Mihri Abla. Kalabalığın içindesin. Bak, şurada da bir adam görünüyor,’ dedim. ‘Benimki mi?’ diye sordu Mihri Abla. ‘Bilmem ki,’ dedim. Fincanın içindeki kahve telvesinin arasından bir adam bize doğru koşuyordu. Gittikçe yakınlaşıyordu. Yüzünü seçebilmek için fincanı hafifçe kaldırdım” (Eray 2001, s. 213).

Doğru Cevap: D

Soru 61

'' Bizler müzeleri , kütüphaneleri yerle bir edip törelcilik gibi bütün yararcı korkaklıklarla savaşacağız.'' cümlesiyle geçmişin kalıtını bütünüyle yadsımış buna karşı bilimsel yeniliği yüceltmiş yaklaşım aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

Melezleşme.

Geleneksel sözlü edebiyat.

Dışavurumculuk.

Fütürizm.

Kübizm.

Açıklama:

Fütürizm. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Büyülü gerçekçilik akımı noktasında ilk gerçekçi örnekçe olarak gösterilen '' Alçaklığın Evrensel Tarihi '' adlı yapıt hangisine aittir?

Borges.

Otto Dix.

Flippo Tommaso.

Ernst Jünger.

Alejo Carpentier.

Açıklama:

Borges. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Latin Amerika kökenli büyülü gerçekçiliğin önemli temsilcilerinden, Kızılderili- Maya söylencelerini konu alan ''Guatemala Efsaneleri '' eserinin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Borges.

Miguel Angel Asturias.

Flippo Tommaso.

Ernst Jünger.

Alejo Carpentier.

Açıklama:

Miguel Angel Asturias. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Akıl yoluyla kavranamayan doğa üstü güçlerin varlığına inanarak bunlara sevgi ve sezgi yoluyla ulaşılabileceğini savunan dinsel düşünsel öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm.

Kübizm.

Dışavurumculuk.

Büyülü Gerçekçilik.

Gizemcilik.

Açıklama:

Gizemcilik. Cevap E 'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Yüzyıllık Yalnızlık romanı hangisine aittir?

Borges.

Ernst Jünger.

Marguez.

Alejo Carpentier.

Flippo Tommaso.

Açıklama:

Marguez. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

''Fantastik öğelerden beslenen post modern edebiyatın yeni ürünü.'' tanımlaması aşağıdakilerden hangisi için yapılmıştır?

Büyülü Gerçekçilik.

Fütürizm.

Dışavurumculuk.

Kübizm.

Realizm.

Açıklama:

Büyülü Gerçekçilik. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Büyülü Gerçekçiliğin Türkiyedeki karşılığı bağlamında değerlendirilebilecek '' Sevgili Arsız Ölüm '' eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sema Kaygusuz.

Latife Tekin.

Nazlı Eray.

Adalet Ağaoğlu.

Füruzan.

Açıklama:

Latife Tekin. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Türkiyede Büyülü gerçekçi edebiyat eserleri bağlamında ''Yere Düşen Dualar'' eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?

Latife Tekin.

Sema Kaygusuz.

Nazlı Eray.

Füruzan.

Adalet Ağaoğlu.

Açıklama:

Sema Kaygusuz. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşk Giyinen Adam Romanı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Nazlı Eray.

Sema Kaygusuz.

Latife Tekin.

Adalet Ağaoğlu.

Füruzan .

Açıklama:

Nazlı Eray. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Teneke Trampet eseriyle bilinen Nobel Edebiyat Ödülü sahibi yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Günter Grass.

Marguez.

Borges.

Cortazar.

Alejo Carpentier.

Açıklama:

Günter Grass. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

"Bilindiği kadarıyla büyülü gerçekçilik terimi ilk olarak sanat eleştirmeni __________ tarafından değiştirilmiş gerçekliği gösteren bir tabloyu tanımlamak için kullanılmıştır."
Yukarıdaki boşluğa getirilecek isim aşağıdakilerden hangisidir?

Arturo Uslar-Petri

Alejo Carpentier

Ernst Jünger

Franz Roh

Jorge Luis Borges

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 72

1923 yılında anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, Yeni Nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını öneren aşağıdakilerden hangisidir?

Floyd Merrel

Georg Schrimpf

Gustav Hartlaub

Otto Dix

Rudolf Schlichter

Açıklama:

1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, Yeni Nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını önerir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Charles W. Scheel’e göre büyülü gerçekçiliğin, tarihsel olarak 4 büyük dönemi arasında değildir?

1915 - 1947 Dönemi

1925-1940 Dönemi

1948-1973 Dönemi

1974-1987 Dönemi

1988 Sonrası Dönem

Açıklama:

Charles W. Scheel’e göre büyülü gerçekçiliği, tarihsel olarak 4 büyük dönemde incelemek gerekir:
1. 1925-1940 Dönemi
2. 1948-1973 Dönemi
3. 1974-1987 Dönemi
4. 1988 Sonrası Dönem

Doğru Cevap: A

Soru 74

I. Büyülü gerçekçilik, içinde büyülü öğeleri barındıran gerçeklik anlayışı çerçevesinde, gerçekliğin postmodern bir görüntüsüdür.
II. Bu akım, düşsel ile kurmaca arasında gerçekliğin üzerinde oynanan masalımsı bir oyunu andırmaktadır.
III. Yazar, büyülü gerçekçilik aracılığıyla iç döken bir anlatıcı olarak, iye olduğu ekin ve geleneğin yoğurduğu gizem ögeleriyle örülü yerel dili, modern kurgu içinde harmanlayarak okurla buluşturur.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekçilik için söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik, içinde büyülü öğeleri barındıran gerçeklik anlayışı çerçevesinde, “düşsel/gerçekdışılık ile gerçekçiliği birbirine bağlayan” (Faris, 2005, s. 163) gerçekliğin postmodern bir görüntüsüdür. Bu akım, düşsel ile kurmaca arasında gerçekliğin üzerinde oynanan masalımsı bir oyunu andırmaktadır. Yazar, büyülü gerçekçilik aracılığıyla iç döken bir anlatıcı olarak, iye olduğu ekin ve geleneğin yoğurduğu gizem ögeleriyle örülü yerel dili, modern kurgu içinde harmanlayarak okurla buluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 75

I. Büyülü gerçeklik için olağanüstü öğelerin sıradanmış gibi sunulması yeterli gelmektedir.
II. Kimi yönleriyle fantastiği andırsa da temeldeki ayrım çok açık ve kesindir.
III. Anlatıda gerçekdışı/düşsel olanla gerçek olanı dengeleme çabası vardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekçiliğin genel nitelikleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Genellikle fantastik türle karıştırılan büyülü gerçekçilik, kimi yönleriyle fantastiği andırsa da temeldeki ayrım çok açık ve kesindir. Büyülü gerçeklik için olağanüstü öğelerin sıradanmış gibi sunulması yeterli gelmemektedir. Anlatıda gerçekdışı/düşsel olanla gerçek olanı dengeleme çabası vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

I. Büyülü gerçekçilik anlatısı sömürgecilik-sonrası söylemde, düşlem ve gerçeklik
gibi iki farklı niteliğin melez bir birleşimidir.
II. Okur, gerçek ile kurmaca, düşsel ile olgusal, doğa ile doğaüstü, tekinsiz ile olağanüstü, alışılmış ile alışılmamış arasında kalır.
III. Büyülü gerçekçi romanın anlatıcısı, okurun büyülü ve tuhaf olandaki mantıksızlığın bilincine varmaması için, olaylar üzerinde hiçbir açıklayıcı bilgi vermeden yada alaysılama tekniğine başvurarak, okur ile metin arasında bir uzaklık duygusu yaratır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekçi romanın nitelikleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik anlatısı sömürgecilik-sonrası söylemde, düşlem ve gerçeklik
gibi iki farklı niteliğin melez bir birleşimidir. Okur, gerçek ile kurmaca, düşsel ile olgusal, doğa ile doğaüstü, tekinsiz ile olağanüstü, alışılmış ile alışılmamış arasında kalır. Büyülü gerçekçi romanın anlatıcısı, okurun büyülü ve tuhaf olandaki mantıksızlığın bilincine varmaması için, olaylar üzerinde hiçbir açıklayıcı bilgi vermeden yada alaysılama tekniğine başvurarak, okur ile metin arasında bir uzaklık duygusu yaratır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

I. Nazlı Eray
II. Latife Tekin
III. Buket Uzuner
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekçi roman yazarlarındandır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Latife Tekin, Nazlı Eray ve Sema Kaygusuz gibi yazarların büyülü gerçekçi
romanları vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

2006 yılında yayımlanan Yere Düşen Dualar adlı düşsel gerçekçi roman aşağıdakilerden hangisine aittir?

Buket Uzuner

Latife Tekin

Nazlı Eray

Sema Kaygusuz

Sevgi Soysal

Açıklama:

Sema Kaygusuz da Tekin’in açtığı yoldan ilerleyen düşsel gerçekçi Türk yazarları arasında anılabilir. Kaygusuz’un 2006 yılında yayımladığı Yere Düşen Dualar adlı romanı örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

I. Jorge Luis Borges
II. Italo Calvino
III. Julio Cortazar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekcilik akımının temsilcileri arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Üç isim de büyülü gerçekcilik akımının temsilcileri arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Gabriel García Márquez'in hangi romanıyla birlikte büyülü gerçekçilik bir biçem (üslup) olmaktan öteye geçerek yazınsal bir akım olarak değerlendirilmeye başlamıştır?

Yüzyıllık Yalnızlık

Sevgiden Öte Sürekli Ölüm

Kırmızı Pazartesi

Kolera Günlerinde Aşk

Benim Hüzünlü Orospularım

Açıklama:

Bu akımın en çok tanınan yazarlarından birisi de, 1967 yılında yayımlanan Yüzyıllık Yalnızlık adlı romanın yazarı, Kolombiyalı romancı Gabriel García Márquez’dir. Marquez’in bu yapıtının yayımlandığı zamana kadar, büyülü gerçekçilik bir biçem (üslup) olmaktan öteye geçememiştir. Bu romanın yayınlamasından sonra, bu yazma biçemi yazınsal bir akım olarak değerlendirilmeye başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Büyülü gerçekçilik terimi ilk olarak kim tarafından değiştirilmiş gerçekliği gösteren bir tabloyu tanımlamak için kullanılmıştır?

Alman Franz Roh

Venezuellalı Arturo Uslar-Petri

Kübalı yazar Alejo Carpentier

Arjantinli Jorge Luis Borges

İngiliz Gilbert Keith Chesterton

Açıklama:

Bilindiği kadarıyla büyülü gerçekçilik terimi ilk olarak Alman sanat eleştirmeni Franz Roh tarafından değiştirilmiş gerçekliği gösteren bir tabloyu tanımlamak için kullanılmıştır. Ardından Venezuellalı Arturo Uslar-Petri, bazı Latin Amerikalı yazarların eserlerini bu akım altında sınıflandırmıştır. Kübalı yazar Alejo Carpentier, olağanüstü gerçeklik te- rimini Bu Dünyanın Krallığı (1949) romanının ön sözünde kullanmıştır. Carpentier’in önerdiği kavram, içinde doğal ve zorlamasız görünen ancak mucizevi ögeler barındıran bir tür yükseltilmiş gerçekliktir. Terim 1960’larda Latin Amerikan edebiyatının yükselişiyle dikkat çekmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

1950’lerden sonra büyülü gerçeklik akımı özellikle hangi düşünce yapısı ile yazan yazarlar tarafından kullanılmıştır?

İzlenimci

Feminist, Post-modernist

Gerçekçi

Post-klasik

Hümanist, Realist

Açıklama:

1950’lerden sonra akım özellikle sömürgecilik-sonrası, feminist ve postmodernist yazarlar tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Metafizik ve büyülü gerçekdışıcılık arasında Birinci Dünya Savaşı sonunda klasik gerçekçilik anlayışının yıkılmasına bağlı olarak kullanılmaya başlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Dışavurumculuk

Dadaizm

Gelecekçilik

Kübizm

Neo-klasizim

Açıklama:

Gelecekçilik (Fr. futurisme), metafizik ve büyülü gerçekdışıcılık (Fr. irréalisme magique) arasında Birinci Dünya Savaşı sonunda klasik gerçekçilik anlayışının yıkılmasına bağlı olarak kullanılmaya başlayan bu terim, Faşizmin gelişimi ile birlikte belli bir süre gündemden düşer. Bontempelli’ye göre; “gerçekliği bütünüyle betimleyebilmek için edebiyatın görevi, gerçek ve düşsel dünyaların bir araya getirildiği yeni bir atmosfer yaratmaktır. Gerçekliğin daha derin bir tabakasını ortaya çıkarabilmek için mitler ve efsaneler imgelem aracılığıyla anlatı sürecinde yer almalıdır” (akt. Walter, 1993, s. 13). Bu tanım, büyülü gerçekçiliğin günümüzde kazandığı anlamın en önemli yapı taşlarından birisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Latin Amerika’dan Kübalı yazar Alejo Carpentier, El Nacional de Caracas adlı gazetede büyülü gerçekçilik yerine, Amerika’ya özgü gelişen başka bir kavramı kullanır, bu kavram nedir?

Bu Dünyanın Krallığı

Latin gerçeklik

Göreceli gerçeklik

Olağanüstü gerçeklik

Olağan gerçeklik

Açıklama:

Latin Amerika’dan Kübalı yazar Alejo Carpentier, El Nacional de Caracas adlı gazetede büyülü gerçekçilik yerine, Amerika’ya özgü gelişen olağanüstü gerçeklik (es. real maravilloso) kavramını kullanarak bu akımın Latin Amerika’daki bildirisini yayımlar. Bu bildiri ile yazar, Avrupa’da gelişen akımı geliştirme ve aşma eğilimindedir. Ona göre; Avrupa savaşlarla yorgun düşmüş ve özgün kültürel değerlerini yitirmiştir. Bu nedenle çökmüş Avrupa anlayışına karşı, Latin Amerika kültürel değerleri öne çıkarılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Olağanüstü gerçekçilik akımının en çok tanınan yazarlarından olan ve 1967 yılında yayımlanan Yüzyıllık Yalnızlık adlı romanın da yazarı, Kolombiyalı romancı kimdir?

Alejo Carpentier

Cabeza de Vaca

Angel Flores

Louis Aragon

Gabriel García Márquez

Açıklama:

Bu akımın en çok tanınan yazarlarından birisi de, 1967 yılında yayımlanan Yüzyıllık Yalnızlık adlı romanın yazarı, Kolombiyalı romancı Gabriel García Márquez’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Gonzáles Echevaría, olağanüstü kavramını, gözlemcinin bakış açısına bağlı olarak ortaya çıkan bilgibilimsel tip ile Carpentier’in de Latin Amerika’nın kendisinin olağanüstü olduğu savında da dile getirdiği.......... tip olmak üzere iki çeşit büyülü gerçekçilik belirler. Paragrafta boş kalan kısma gelmesi gereken sözcük hangisidir?

Varlıkbilimsel

Metafiziksel

Futurist

İleri gerçekçilik

Fantastik

Açıklama:

Gonzáles Echevaría ise, olağanüstü kavramını, gözlemcinin bakış açısına bağlı olarak ortaya çıkan bilgibilimsel tip (İng. epistemological type) ile Carpentier’in de Latin Amerika’nın kendisinin olağanüstü olduğu savında da dile getirdiği varlıkbilimsel tip (İng. ontological type) olmak üzere iki çeşit büyülü gerçekçilik belirler.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Genellikle fantastik türle karıştırılan büyülü gerçekçilik akımı, kimi yönleriyle fantastiği andırsa da temeldeki ayrım çok açık ve kesindir. Bu bağlamda 1985 yılında Mary-Ellen Ross’un Jacques Ferron’un olağanüstü gerçekçiliği başlıklı doktora tezinde verdiği örneği geliştiren David Punter’in bu ayrıma ilişkin verdiği çarpıcı örnek aşağıdakilerden hangisidir?

Damda Keman çalan eşek

Kahvaltı masasına oturan hayalet

Suda kendini gören Narcissos

Gölde yüzen ve konuşabilen balık

Günbatımında ortaya çıkan Aksakallı Dede

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 88

Genel anlamda benimsenmiş zaman ve uzam kavramlarına ek olarak büyülü gerçekçilik kimlik duygumuzu da yeniden düzenler. Bu melez yapıları, yerliler ile Avrupalıların yaşam biçimleri ve dünya görüşlerinin birlikte yer aldığı hangi ülke romanlarında gözlemlemek olasıdır?

Rusya

Hindistan

Latin Amerika ülkeleri

Japonya

Çin

Açıklama:

Genel anlamda benimsenmiş zaman ve uzam kavramlarına ek olarak büyülü gerçekçilik kimlik duygumuzu da yeniden düzenler (Arar- güç, 2016, s. 159). Bu melez yapıları, yerliler ile Avrupalıların yaşam biçimleri ve dünya görüşlerinin birlikte yer aldığı Latin Amerika romanlarında gözlemlemek olasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Yeni doğan bebeğin göbeğini toprağa gömme, ağzına tükürme, nazar boncuğu takma, kapıya sarımsak asma, ocakta saman tüttürme ve kurşun dökme’ gibi törel ve geleneksel batıl inançlar ile İslam’dan kaynaklanan ‘cin, şeytan, melek, muska’ gibi öğeler birlikte kullanılır. Bütün bu olgular, insanların ruhsal durumunu etkileyerek büyülü bir yaşama yani büyülü gerçekçiliğe kapıyı aralar. Türkiye’de bu şekilde yansıması olan büyülü gerçekçilik hangi inanıştan gelir?

Totemcilik

Göktürk inanışı

Hinduizm

Gök Tanrı

Şamanizm

Açıklama:

Gök Tanrı inanışından gelen ‘yeni doğan bebeğin göbeğini toprağa gömme, ağzına tükürme, nazar boncuğu takma, kapıya sarımsak asma, ocakta saman tüttürme ve kurşun dökme’ gibi törel ve geleneksel batıl inançlar ile İslam’dan kaynaklanan ‘cin, şeytan, melek, muska’ gibi öğeler birlikte kullanılır. Bütün bu olgular, insanların ruhsal durumunu etkileyerek büyülü bir yaşama yani büyülü gerçekçiliğe kapıyı aralar.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Büyülü gerçekçilik akımının Türkiye’de karşılık bulmuş yazarı Latife Tekin’in 1960’lı yıllarda Anadolu’nun kırsal bölgesinde yer alan bir köyden, büyük bir kente (İstanbul) göç eden Aktaş ailesinin karşılaştığı sorunları ve bunalımları, köy-kent kültürel çatışmasını anlattığı romanının adı nedir?

Gece Dersleri

Parfümün Dansı

Geceyarısı Çocukları

Kırmızı Pazartesi

Sevgili Arsız Ölüm

Açıklama:

Bu akımın Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir. Yazar, 1983 yılında yayımladığı ilk romanı Sevgili Arsız Ölüm’de, 1960’lı yıllarda Anadolu’nun kırsal bölgesinde yer alan bir köyden, büyük bir kente (İstanbul) göç eden Aktaş ailesinin karşılaştığı sorunları ve bunalımları, köy-kent kültürel çatışması bağlamında tartışmaya açar. Daha yeni darbe sürecini yaşamış olan bir toplumun varoluşsal sıkıntısını, gerçekçi ya da sosyalist gerçekçi bir yaklaşımla öykülemek olası değildir. Bu varoluşsal sorgulamadan yola çıkan Tekin, büyülü gerçeklik akımına başvurarak, kendisini tüm bu sıkıntılı durumlardan uzaklaştıracak olan eski Türk kültür ve geleneğine yönelir. Bu yöneliş onun, düşsel ile gerçekliği belli bir denge içinde birbirine karıştırarak, büyülü bir roman evreni yaratmasına yol açar

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçeklik terimini romanının ön sözünde kullanmış Kübalı yazara ait kitabın adıdır?

Yüzyıllık Yalnızlık

Bu Dünyanın Krallığı

Taşa Kazınmış

Gece Yarısı Çocukları

Düşler Tarlası

Açıklama:

Kübalı yazar Alejo Carpentier, olağanüstü gerçeklik terimini Bu Dünyanın Krallığı (1949) romanının ön sözünde kullanmıştır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Büyülü gerçeklik terimi 1960’larda aşağıdakilerden hangisinin edebiyatının yükselişi ile dikkat çekmeye başlamıştır?

Latin Amerika

Avrupa

Asya

Uzak Doğu

Afrika

Açıklama:

Büyülü gerçeklik terimi 1960’larda Latin Amerikan edebiyatının yükseli- şiyle dikkat çekmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçeklik akımının ikinci döneminde yer alan bir ressamdır?

Lois Parkinson Zamora

Seymour Menton

Amaryll Chanady

Wendy Faris

George Tooker

Açıklama:

Akımın ikinci dönemi, 1930-1950 yılları arasını kapsar. Bu dönemde Bettina Shaw- Lawrence, Paul Cadmus, Ivan Albright, Philip Evergood, George Tooker ve Andrew Wyeth gibi Kuzey Amerikalı ve Avrupalı ressamlar tarafından, genellikle Roh’un “olağanüstü” adını verdiği şeyi barındıran, gündelik gerçekliğe değil, daha çok biçem bozukluklarının ve abartıların kullanıldığı gerçeküstü dekora sahip “büyülü gerçekçi” resimler yapılmıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Jorge Luis Borges ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla öteki Latin Amerikalı yazarlara yol açmış olduğu eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Yüzyıllık Yalnızlık

Düşler Tarlası

Alçaklığın Evrensel Tarihi

Gece Yarısı Çocukları

Bu Dünyanın Krallığı

Açıklama:

Jorge Luis Borges Alçaklığın Evrensel Tarihi (1935) başlığını taşıyan ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla öteki Latin Amerikalı yazarlara da yol açmıştır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi “Subway” adını taşıyan eserinde, büyük modern bir şehri cehennemin ilk halkası olan Limbus’a benzettiğini dile getiren ressamdır?

George Tooker

Paul Cadmus

Otto Dix

Giorgio de Chiricio

Rob Gonsalves

Açıklama:

George Tooker Subway adlı resmini açıklarken, büyük modern bir şehri cehennemin ilk halkası olan Limbus’a benzettiğini söylemektedir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez aşağıdaki hangi İtalyan yazar tarafından kullanılmıştır?

Gustav Hartlaub

Georg Schrimpf

Jorge Luis Borges

Massimo Bontempelli

Pierre Mabille

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez İtalyan yazar ve eleştirmen Massimo Bontempelli (1878-1960) tarafından kullanılmıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçekçilik akımının en çok tanınan Kolombiyalı yazarlarından biridir?

Massimo Bontempelli

Gabriel Garcia Marquez

Georg Schrimpf

Luis Leal

Alejo Carpentier

Açıklama:

Bu akımın en çok tanınan yazarlarından birisi de, 1967 yılında yayımlanan Yüzyıllık Yalnızlık adlı romanın yazarı, Kolombiyalı romancı Gabriel García Márquez’dir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçekçi romancılar arasında yer almamaktadır?

Jorge Luis Borges

Latife Tekin

Angela Carter

Paul Auster

Gabriel Garcia Marquez

Açıklama:

Dünya yazınından, Jorge Luis Borges (Arjantin), Italo Calvino (İtalya), Alejo Carpentier (Küba), Angela Carter (İngiltere), Jeanette Winter- son (İngiltere), Janet Frame (Yeni Zellanda), Carlos Fuentes (Meksika), Jacques Stephen Alexis (Haiti), Juan Rulfo (Meksika), Mikhail Bulgakov (Rusya), Salman Rushdie (İngil- tere), Günter Grass (Almanya), Ernst Junger (Almanya), Arturo Uslar Pietri (Venezuela), Gabriel Garcia Marquez (Kolombiya), Isabel Allende (Şili), Laura Esquivel (Meksika), Sil- vina Occampo (Arjantin), Eduardo Mallea (Arjantin), Ernesto Sabato (Arjantin), Bianco ve Julio Cortazar (Arjantin), Maria Luisa Bombal (Şili), Navas Calvo, Ramon Ferreira ve Labrador Ruiz (Küba), Jose Arreola, Francisco Tario, Maria Luisa Hidalgo ve Juan Rulfo (Meksika), Juan Carlos Onetti (Uruguay), Latife Tekin (Türkiye) (Leal, 1995, s. 121) büyülü gerçekçi romancılar arasında gösterilmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçeklik akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’e ait bir romandır?

Gece Yarısı Çocukları

Yere Düşen Dualar

Sevgili Arsız Ölüm

Aşkı Giyinen Adam

Beyaz Ölüm

Açıklama:

Bu akımın Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir. Yazar, 1983 yılında yayımladığı ilk romanı Sevgili Arsız Ölüm’de, 1960’lı yıllarda Anadolu’nun kırsal bölgesinde yer alan bir köyden, büyük bir kente (İstanbul) göç eden Aktaş ailesinin karşılaştığı sorunları ve bunalımları, köy-kent kültürel çatışması bağlamında tartışmaya açmaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi üzüm ve altın imgelerinin büyülü gerçekçi bir dille öyküye anlatı kişisi olarak katıldığı Sema Kaygusuz tarafından yazılmış romanın adıdır?

Yere Düşen Dualar

Aşkı Giyinen Adam

Beyaz Ölüm

Gece Yarısı Çocukları

Sevgili Arsız Ölüm

Açıklama:

Sema Kaygusuz da Tekin’in açtığı yoldan ilerleyen düşsel gerçekçi Türk yazarları arasında anılabilir. Kaygusuz’un 2006 yılında yayımladığı Yere Düşen Dualar adlı romanı, üzüm ve altın başlıklı iki bölümden oluşmaktadır. Romanda bir adada annesi tarafından terk edilmiş bir kızın, alkolik babasının ve ada halkının baskısı karşısında yaşadığı duygusal sarsıntılar öykülenir. Anlatıda, üzüm ve altın imgeleri büyülü gerçekçi bir dille öyküye anlatı kişisi olarak katılarak, çok katmanlı bir yapı oluşturulur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi, magical realism akımının Türk edebiyatındaki adlarından biridir?

Düşünce akışı.

Bilim-kurgu.

Olağanüstü gerçekçilik.

Serbest çağrışım.

Fantezi.

Açıklama:

Sayfa 137.
Bu akım Türk edebiyatına geçerken bir tanım karmaşasını da beraberinde getirmiştir: “Büyülü gerçekçilik”, “büyüleyici gerçekçilik”, “olağanüstü gerçekçilik” diye tanımlanan “magic realism”, “magical realism” ve “marvellous realism” tanımlarını sıklıkla birbirinin yerine kullanılmaktadır. Bu durum, terimlerin yalnızca karmaşık geçmişlerinden değil, birçok ortak noktalarının olmasından da kaynaklanmaktadır.
Akım 1985’li yıllara kadar Türkçe’de büyülü gerçekçilik (Lat. realismo mágico/ Fr. réalisme magique / İng. magical realism); ya da olağanüstü gerçekçilik (Fr. réalisme merveilleux / Eng. marvelous realism) olarak çevrilebilecek iki farklı kavramla birlikte anılmış (Scheel, 2005), ancak 80’li yıllardan sonra büyülü gerçekçilik kavramı akımın genel adı olarak benimsenmiştir.
Dolayısıyla, doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi, büyülü gerçekçiliğin tepki olarak çıktığı akımlar arasındadır?

Barok.

Romantizm.

Klasisizm.

Modernizm.

Dışavurumculuk.

Açıklama:

Sayfa 138.
Dışavurumculuk, kübizm gibi önde gelen akımlara bir tepki olarak ortaya çıkan büyülü gerçekçiliğin hangi ülkede ne zaman başladığını belirlemek kolay değildir. Ancak büyülü gerçekçiliğin Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupalı sanatçıların başlattığı bir yirminci yüzyıl hareketi olduğu söylenebilir. Dolayısıyla, doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

1950’lerden sonra, aşağıdaki akımlardan hangisi büyülü gerçekçiliği kullanmıştır?

Sömürgecilik-sonrası.

Modernizm.

Dışavurumculuk.

Kübizm.

Natüralizm.

Açıklama:

Sayfa 139.
Aslına bakılırsa yirminci yüzyıl boyunca İspanyolca konuşulan dünyada yaşanan siyasal ve toplumsal olaylar, yazarların toplumsal bilincini uyandırmaya hizmet edip, bu dille yazılan edebiyatın patlamasına yol açmıştır. Böyle çalkantılı bir dönemde sanatın amacı, ciddi düşünmek ve amaçlı hareketleri anlatmak olarak görülmektedir. Edebiyat gizemli dünyayı sunarak düş dünyasıyla insanları etkilemenin ve toplumsal sorunları göstermenin bir aracı durumuna gelmiştir. Fantastik, söylence, yansılama (Fr. parodie), büyülü gerçekliğin kullanımı, yazarla korku ve umutsuzluk dolu gerçekler arasında bir örtü oluşturmuştur. Yani gerçeklik sıra dışı ve olağanüstü bir dekorla anlatılmıştır.
1950’lerden sonra akım özellikle sömürgecilik-sonrası, feminist ve postmodernist yazarlar tarafından kullanılmıştır. Bir yanda doğaüstü olanı gerçek gibi benimseyip yaşayan köleleştirilmiş yerliler, diğer yanda yerlileri ezen Avrupalı efendiler, Latin Amerika da iki farklı dünyanın birleşmesi gibidir. Sonuçta büyülü gerçekçilik, olağanüstü oluşları ya da bilinen gerçekçilik görüşünün karşıtı olan bir şeyin oluşunu dile getirir; gerçekçilikten kopmuş değildir ve doğaüstü olaylar, Avrupalı usçulukla bir arada olan büyülü yerli anlayışına dayandırılır. Aynı biçimde Floyd Merrel de, büyülü gerçekçiliğin dünyanın iki resmi arasındaki çelişkiden kaynaklandığını açıklamaktadır. Bu yüzden büyülü gerçekçilik, gerçeğe ya da yazarın bilincinde olduğu dünyaya dayanmaktadır. Amerikalı yerlilerin batıl inançlarını ve söylencelerini anlatırken, gerçekliğin olağan koşullarda farkında olmadığımız boyutlarının görülmesini sağlamaktadır.
Dolayısıyla, doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 104

1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine aşağıdakilerden hangisini önermiştir?

Gelecekçilik.

Yeni Nesnellik.

Dışavurumculuk.

Gizemcilik.

Bireysellik.

Açıklama:

Sayfa 142.
1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, Yeni Nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını önerir ve Max Beckman, Rudolf Schlichter, Oscar Kokoschka, Ludvig Meidner, Karl Hubbuch, Christian Schad, Georg Scholz, Otto Dix ve George Grosz gibi o dönemin ressamları ve eleştirmenleri bundan böyle resimlerini bu kavramla tanımlamaya başlarlar. Bir süre sonra büyülü gerçekçilik kavramı, görsel sanatların yerine edebiyat alanında kullanılmaya başlar. Dolayısıyla, doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi akıl yoluyla kavranamayan doğaüstü güçlerin varlığına inanarak, bunlara sevgi ve sezgi yoluyla ulaşılabileceğini savunan, kökleri Konfüçyüsçülük ve Taoculuk gibi eski dinlere uzanan dinsel-düşünsel öğretidir?

Gerçeküstücülük.

Gerçekçilik.

Dışavurumculuk.

Gizemcilik.

Yeni nesnelcilik.

Açıklama:

Sayfa 144.
Gizemcilik: Akıl yoluyla kavranamayan doğaüstü güçlerin varlığına inanarak, bunlara sevgi ve sezgi yoluyla ulaşılabileceğini savunan, kökleri Konfüçyüsçülük ve Taoculuk gibi eski dinlere uzanan dinsel-düşünsel öğretidir. Dolayısıyla, doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi, büyülü gerçekliğin özellikle Latin Amerika’da gelişmesinin temel nedenlerindendir?

Batı edebiyatında romantizmin önemini kaybetmesi.

Sömürgeci ülkelerin, kendi edebiyatlarını sömürge ülkelerde sanatın merkezine koymaları.

Amerika'da Büyük Buhran sonrası gelişen dünya algısı.

Batı’nın akılcı ve gerçekçi sömürgeci dünya algısına karşı, yerli halkın kendi kimliğini oluşturma çabası.

Asimilasyon politikaları çerçevesinde ortaya çıkan siyasi atmosferin sömürgelerdeki olumsuz etkileri.

Açıklama:

Sayfa 148.
Büyülü gerekliğin özellikle Latin Amerika’da gelişmesinin temelinde, Batı’nın akılcı ve gerçekçi sömürgeci dünya algısı ve yönetimine karşı, yerli halkın, yıllarca maruz kaldığı sömürgeci ve ırkçı eylemlere direnerek, kendi kimliğini oluşturmasında bu güçlü söylensel geleneğin etkisi büyüktür. Doğal olarak, Batı’nın gerçekçi romanının karşısında, özünde saklı kalmış yerli ekinin doğallığını yansıtan büyülü gerçekçilik akımı durmaktadır. Büyülü gerçekçilik akımı, yeniliğin gelişiminin etkisinin gelişmiş ülkelerden sonra üçüncü dünya ülkelerine ulaşması ile birlikte, toplum kendisini gelenek ile yenilik arasında sıkışmış biçimde, melezleşme durumunda bulur. Dolayısıyla, doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

I. Okur, gerçek ile kurmaca, düşsel ile olgusal, doğa ile doğaüstü, alışılmış ile alışılmamış arasında kalır,
II. Anlatıcı, alaysılama tekniğine başvurarak, okur ile metin arasında bir uzaklık duygusu yaratır,
III. Öğeler, tamamen çağdaş kültürel öğelerden beslenir,
IV. Fantastik öğelerden beslenen postmodern edebiyatın yeni bir ürünüdür.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekçi romanın nitelikleri arasında yer alır?

Yalnızca IV.

I & IV.

I, II & III.

I, III & IV.

I, II & IV.

Açıklama:

Sayfa 151.
Büyülü gerçekçi romanın niteliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
1. Büyülü gerçekçilik, fantastik öğelerden beslenen postmodern edebiyatın yeni bir ürünüdür. Özellikle Latin Amerika’daki üçüncü dünya ülkelerinde ortaya çıkması, Batı’nın akılcı ve kapitalist sisteminin, onların özgünlüklerini ve geleneklerini yok etmesi tehlikesine karşı, kendilerini savunma hakkını kullanmalarına bağlanabilir.
2. Büyülü gerçekçilik anlatısı sömürgecilik-sonrası söylemde, düşlem ve gerçeklik gibi iki farklı niteliğin melez bir bireşimidir.
3. Anlatılarda doğa yasalarıyla açıklamanın olası olmadığı ve gündelik neden-sonuç bağıntısı mantığını tersyüz eden büyülü olaylar gerçekleşir. Bu gerçekleşen olaylar kimi zaman okura gülünç ve saçma gelse de anlatı kişilerine şaşkınlık ya da korku vermez, tersine olup biten tüm büyülü olaylar sıradan ve olağan bulunur. Olaylar, inandırıcılığının bozulmaması için yazar tarafından yansız ve dengeli bir biçimde öykülenir, yazar gerçekdışı/düşsel olanla gerçek olanı dengeleme çabası içindedir.
4. Düşlemin tersine, büyülü gerçekçi romanlarda içinde yaşanılan dünya ayrıntılı olarak betimlenir, bu ayrıntılara içkin büyülü doğa ise metni gerçeklikten uzaklaştırır. Anlatılara konu olan tarihsel olaylar yeniden kurgulanır ve yapıbozuma uğratılarak sorunsallaştırılır.
5. Okur, gerçek ile kurmaca, düşsel ile olgusal, doğa ile doğaüstü, tekinsiz ile olağanüstü, alışılmış ile alışılmamış arasında kalır. Ancak bu kusursuz bileşim, okuru şaşırtmadan gerçekleştirilir. Yüzyıllık Yalnızlık, Gece Yarısı Çocukları, Beyaz Otel gibi büyülü gerçekçi romanlarda, yaşayanların ve ölülerin iki dünyası arasında kesişme ve sınır ihlali, her iki yönden de görülebilen bir ayna durumu ile değişik varlıkbilimsel tartışmalar söz konusudur.
6. Büyülü gerçekçi bir romanlar sözlü edebiyat içinden doğan fantastik söylensel geleneğin bir yansıması olarak, cin, peri, hayalet ve değişik doğaüstü varlıkların örüntülediği söylenceler, törensel gelenekler ve halk öykülerinden yararlanır.
7. Büyülü gerçekçi romanın anlatıcısı, okurun büyülü ve tuhaf olandaki mantıksızlığın bilincine varmaması için, olaylar üzerinde hiçbir açıklayıcı bilgi vermeden ya da alaysılama tekniğine başvurarak, okur ile metin arasında bir uzaklık duygusu yaratır. Bu ağız sıkılığı aracılığıyla öykülenen olaylar ile bu olayların sunumu önem kazanmış olur.
8. Melezleşme aynı zamanda, anlatıların zaman ve uzam birliğini bozarak, çevrimsel söylensel zamanı çizgisel süredizimsel zamanla harmanlar. Uzama gelince, coğrafi olarak saptamanın pek olası olmadığı, bunun yanında sınırsız bir imgelemeden doğan fantastik bir uzam değil, gizemli bir uzam söz konusudur.
9. Büyülü gerçekçi romanlarda, anlatı kişilerinin ruhsal durumlarına değil, eylemlerine ağırlık verilir. Bu romanlar, söylen, söylence, halk öyküleri, masalların değişik niteliklerinden yaralanırken varlıkbilimsel, siyasal, uzamsal ve türsel sınırları görmezden gelir, yaşam ile ölüm, düşünce ile beden, madde ile ruh, gerçek ile düş, kendi ile öteki, erkek ile dişi arasındaki sınırlar ortadan kalkar. Bir arada olmalarının olası olabileceği düşünülmeyen dizgeler, yapılar ve evrenler kolaylıkla bir arada olabilir.
Dolayısıyla, doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi, Dede Korkut öykülerinin büyülü gerçekçilik akımı bakımından günümüz Türk edebiyatına etki eden nitelikleri arasındadır?

Eski Türk inançları.

Siyasi gelişmeler.

Tarihsel devlet geleneği.

Fetih ve işgal hissiyatı.

Yunan mitolojisi ile benzerlikler.

Açıklama:

Sayfa 152.
Şaman Türk inancı ile Dede Korkut öyküleri, Anadolu büyülü gerçekçilik akımının temel göndergelerini oluşturur. Şaman inancında doğaüstü öğeler ile dinsel törenler, cin, peri, Hızır, nazar gibi büyülü ve gizemli olgu ve varlıklar halkın günlük yaşamının ve etkinliklerinin doğal bir bütünleyeni olduğu için, tüm bunlar büyülü gerçekçi Türk romancıları için doğal bir kaynak olmuştur. Bu gizemli olgular, İslamiyetin benimsenmesinden sonra da halk içinde etkisini sürdürmüş, değişik biçim ve görünümlerle karma bir ekine dönüşerek günümüze kadar ulaşmıştır. Gök Tanrı inanışından gelen ‘yeni doğan bebeğin göbeğini toprağa gömme, ağzına tükürme, nazar boncuğu takma, kapıya sarımsak asma, ocakta saman tüttürme ve kurşun dökme’ gibi törel ve geleneksel batıl inançlar ile İslam’dan kaynaklanan ‘cin, şeytan, melek, muska’ gibi öğeler birlikte kullanılır. Bütün bu olgular, insanların ruhsal durumunu etkileyerek büyülü bir yaşama yani büyülü gerçekçiliğe kapıyı aralar.
Türk edebiyatının, Dede Korkut öyküleri, halk söylenceleri ve masallar gibi sözlü gelenekten kaynaklandığı düşünüldüğünde, bu sözlü anlatım tutumunun dil ve anlatım bakımından büyülü gerçekçiliğe ortam hazırladığı kolaylıkla anlaşılabilir. Büyülü gerçekçi romanlar, geçmişten günümüze Anadolu’da kültürel ve uzamsal olarak Batı ile Doğu ekini ve yaşam biçimi arasında sıkışmış ve arada kalmış insanların yaşamını öyküler. Bu arada kalmışlık sonucunda, Türkiye Latin Amerika ülkeleri gibi yenilikçiliğin etkisi altına girerek geleneksel ile yeninin karşılaşması ile kültürel bir melezleşme süreci yaşar. Kuşkusuz bu süreci tetikleyen etmenlerden birisi de Türkiye’nin türlü nedenlerle maruz bırakıldığı darbeler sürecidir. Toplumsal düzlemde yıkıcı etkilere yol açan bu süreçlere en etkili yanıt, Latife Tekin, Nazlı Eray ve Sema Kaygusuz gibi yazarların büyülü gerçekçi romanları ile verilir. ‘Edebiyatın toplumun bir anlatımı’ olduğu savı, bu süreçte bir kez daha doğrulanmıştır. Bu yazarlar kalemlerine sarılarak ülkelerinin içinde bulunduğu bu acıklı ikilemleri büyülü gerçekçi yazma biçemi ile okura sunma görevi üstlenmişlerdir.
Dolayısıyla, doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisidir?

Nazlı Eray.

Latife Tekin.

Elif Şafak.

Duygu Asena.

Sema Kaygusuz.

Açıklama:

Sayfa 153.
Bu akımın Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir. Yazar, 1983 yılında yayımladığı ilk romanı Sevgili Arsız Ölüm’de, 1960’lı yıllarda Anadolu’nun kırsal bölgesinde yer alan bir köyden, büyük bir kente (İstanbul) göç eden Aktaş ailesinin karşılaştığı sorunları ve bunalımları, köy-kent kültürel çatışması bağlamında tartışmaya açar. Daha yeni darbe sürecini yaşamış olan bir toplumun varoluşsal sıkıntısını, gerçekçi ya da sosyalist gerçekçi bir yaklaşımla öykülemek olası değildir. Bu varoluşsal sorgulamadan yola çıkan Tekin, büyülü gerçeklik akımına başvurarak, kendisini tüm bu sıkıntılı durumlardan uzaklaştıracak olan eski Türk kültür ve geleneğine yönelir. Bu yöneliş onun, düşsel ile gerçekliği belli bir denge içinde birbirine karıştırarak, büyülü bir roman evreni yaratmasına yol açar. Dolayısıyla, doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Dede Korkut öykülerinde sıklıkla değinilen, hala Türk yaşamının özelliklerinden birisi olan ve günümüz Türk romanının önemli temalarından birisi olmaya devam eden öğe aşağıdakilerden hangisidir?

İslam yaşam biçiminin kutsallığı ve öncülüğünün sürdürülmesi.

Gök Tanrı inancı ve Türk ahlak kurallarının evrenselliği.

Batı ile Doğu ekini ve yaşam biçimi arasında sıkışmış ve arada kalmış insanların yaşamı.

Türk devlet ekininin köklülüğü ve bu ekinin dünya ve özellikle Anadolu coğrafyasındaki egemenliği.

Kağanlık sistemi ve adaletli uygulanışı.

Açıklama:

Sayfa 152.
Türk edebiyatının, Dede Korkut öyküleri, halk söylenceleri ve masallar gibi sözlü gelenekten kaynaklandığı düşünüldüğünde, bu sözlü anlatım tutumunun dil ve anlatım bakımından büyülü gerçekçiliğe ortam hazırladığı kolaylıkla anlaşılabilir. Büyülü gerçekçi romanlar, geçmişten günümüze Anadolu’da kültürel ve uzamsal olarak Batı ile Doğu ekini ve yaşam biçimi arasında sıkışmış ve arada kalmış insanların yaşamını öyküler. Dolayısıyla, doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Düşülkesel (Fr. utopique) bir kurgu düzlemindedir
Akıl sınırları içerisinde mantıklı öğeler barındırır
1960larda Latin Amerika edebiyatının yükselişi ile dikkat çekmiştir

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Büyülü gerçeklik ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik, akıl sınırlarını zorlayan, mantık dışı öğeleri, sihirli şeyleri içinde barındıran ve bunları düşülkesel (Fr. utopique) ya da karşı-düşülkesel (Fr. dystopique) bir kurgu düzleminde ortaya koyan bir akımdır. Terim 1960’larda Latin Amerikan edebiyatının yükselişiyle dikkat çekmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 112

Aşağıdaki yazarlardan hangisi büyülü gerçekçilik akımının Latin Amerika'daki temsilcilerinden biri değildir?

Jorge Luis Borges

Julio Cortázar

Ernst Jünger

Miguel Angel Asturias

Gabriel García Márquez

Açıklama:

Ernst Jünger, büyülü gerçekçilik akımının Avrupa'daki temsilcilerindendir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Alçaklığın Evrensel Tarihi başlığını taşıyan ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla öteki Latin Amerikalı yazarlara da yol açan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Gabriel García Márquez

Julio Cortázar

Jorge Luis Borges

Miguel Angel Asturias

Alejo Carpentier Carlos

Açıklama:

Jorge Luis Borges Alçaklığın Evrensel Tarihi (1935) başlığını taşıyan ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla öteki Latin Amerikalı yazarlara da yol açmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 114

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Massimo Bontempelli

Friedrich Leopold Freiherr von Hardenberg

Jorge Luis Borges

Alejo Carpentier

Floyd Merrel

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez İtalyan yazar ve eleştirmen Massimo Bontempelli (1878-1960) tarafından kullanılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 115

Latin Amerika kökenli büyülü gerçekçiliğin önemli yazarlarından birisi olan ve Kızılderili-Maya söylencelerini (Fr. épopé) konu alan Guatemala Efsaneleri (1930)’ni yazan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Miguel Angel Asturias

Jorge Luis Borges

Julio Cortázar

Gabriel García Márquez

Alejo Carpentier

Açıklama:

Latin Amerika kökenli büyülü gerçekçiliğin önemli yazarlarından birisi de, Kızılderili-Maya söylencelerini (Fr. épopé) konu alan Guatemala Efsaneleri (1930)’ni yazan Guatemala’dan Miguel Angel Asturias’dır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Akıl yoluyla kavranamayan doğaüstü güçlerin varlığına inanarak, bunlara sevgi ve sezgi yoluyla ulaşılabileceğini savunan, kökleri Konfüçyüsçülük ve Taoculuk gibi eski dinlere uzanan dinsel-düşünsel öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Gelecekçilik

Büyülü gerçekçilik

Dışavurumculuk

Gizemcilik

Kübizm

Açıklama:

Gizemcilik: Akıl yoluyla kavranamayan doğaüstü güçlerin varlığına inanarak, bunlara sevgi ve sezgi yoluyla ulaşılabileceğini savunan, kökleri Konfüçyüsçülük ve Taoculuk gibi eski dinlere uzanan dinsel-düşünsel öğretidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 117

Batı'nın akılcı ve gerçekçi sömürgeci dünya algısına karşı gösterilen direniş
Yerli halkın maruz kaldığı ırkçılık
Kendi kimliğini oluşturma çabası

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Büyülü gerçekliğin özellikle Latin Amerika’da gelişmesinin temelinde yatan faktörlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Büyülü gerçekliğin özellikle Latin Amerika’da gelişmesinin temelinde, Batı’nın akılcı ve gerçekçi sömürgeci dünya algısı ve yönetimine karşı, yerli halkın, yıllarca maruz kaldığı sömürgeci ve ırkçı eylemlere direnerek, kendi kimliğini oluşturmasında bu güçlü söylensel geleneğin etkisi büyüktür (Erdem, 2011). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Dinsel törenler
Periler
Nazar

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri büyülü gerçekçilik ile yazan Türk romancıları için doğal bir kaynak olmuştur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Şaman inancında doğaüstü öğeler ile dinsel törenler, cin, peri, Hızır, nazar gibi büyülü ve gizemli olgu ve varlıklar halkın günlük yaşamının ve etkinliklerinin doğal bir bütünleyeni olduğu için, tüm bunlar büyülü gerçekçi Türk romancıları için doğal bir kaynak olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

1983 yılında yayımladığı ilk romanı Sevgili Arsız Ölüm’de, 1960’lı yıllarda Anadolu’nun kırsal bölgesinde yer alan bir köyden, büyük bir kente (İstanbul) göç eden Aktaş ailesinin karşılaştığı sorunları ve bunalımları, köy-kent kültürel çatışması bağlamında tartışmaya açan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Nazlı Eray

Latife Tekin

Şule Gürbüz

Nedim Gürsel

Sema Kaygusuz

Açıklama:

Türkiye’de Büyülü Gerçeklik akımının ilk önemli temsilcisi olan Latife Tekin, 1983 yılında yayımladığı ilk romanı Sevgili Arsız Ölüm’de, 1960’lı yıllarda Anadolu’nun kırsal bölgesinde yer alan bir köyden, büyük bir kente (İstanbul) göç eden Aktaş ailesinin karşılaştığı sorunları ve bunalımları, köy-kent kültürel çatışması bağlamında tartışmaya açar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 120

Artemio Cruz’un Ölümü (La muerte de Artemio Cruz, 1962) adlı romanı yazan Meksikalı yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Julio Cortázar

Carlos Fuentes

Gabriel García Márquez

Francisco Tario

Jorge Luis Borges

Açıklama:

Carlos Fuentes'tir (11 Kasım 1928 - ö. 15 Mayıs 2012). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 121

I. Ruhçözümleme teknikleri
II. Gerçeküstücülüğün mirası
III. Değiştirilmiş gerçekliğin ifadesi
IV. Doğaüstü ve doğalın yan yanalığı
Büyülü gerçekçilik yukarıdaki maddelerden hangilerini bünyesinde barındırır?

I ve II

I,II,III

I,II,III,IV

I,III,IV

I,II,IV

Açıklama:

Yukarıdaki maddelerin tamamı büyülü gerçekçi akımın özelliklerini yansıtır.
c

Doğru Cevap: C

Soru 122

Yirminci yüzyıl boyunca İspanyolca konuşulan dünyada yaşanan siyasal ve toplumsal olaylar, yazarların toplumsal bilincini uyandırmaya hizmet edip, bu dille yazılan edebiyatın patlamasına yol açmıştır. Edebiyat gizemli dünyayı sunarak düş dünyasıyla insanları etkilemenin ve toplumsal sorunları göstermenin bir aracı durumuna gelmiştir.
Yukarıdaki parça büyülü gerçekçiliğin hangi özelliğine gönderme yapmaktadır?

Düşsel ve gerçek olanın yan yana sunulması

Olağanüstü dekorlara yer verilmesi

İnsan ruhunun ve bilincinin konu edilmesi

Akılcılığa karşı çıkması

Mitoloji ve söylencelerden yararlanılması

Açıklama:

Edebiyat sosyal sorunları anlatırken düşsel bir atmosferle okuyucuyu bir parçası olduğu söylencelere ve kültüre bağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Büyülü gerçekçilik terimini edebiyat alanında ilk defa kullanan Bontempelli’ye göre; “gerçekliği bütünüyle betimleyebilmek için edebiyatın görevi, gerçek ve düşsel dünyaların bir araya getirildiği yeni bir atmosfer yaratmaktır. Gerçekliğin daha derin bir tabakasını ortaya çıkarabilmek için mitler ve efsaneler imgelem aracılığıyla anlatı sürecinde yer almalıdır.”
Bu tanımdan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

I. Dünya Savaşı sonrasında klasik gerçekçilik anlayışı yıkılmıştır.

Büyülü gerçekçilik İtalya'da faşizmin gelişiyle yükselmiştir.

I. Dünya Savaşı'nın sonuçları sanat anlayışını değişimine etki etmiştir.

Sanat doğrudan ve nesnel olma ilkesini terk etmeye başlamıştır.

Gerçeğin aktarımında kültürel derin yapı çözümlemesi temel olur.

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik faşizmin gelişiyle kesintiye uğramıştır. Diğer bütün maddeler doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 124

1948 yılında Alejo Carpentier'in öne attığı olağanüstü gerçekçilik terimiyle Latin Amerika'ya özgü bir akım tanımlanarak Avrupa'daki akımdan ayrılır. Ona göre; Avrupa savaşlarla yorgun düşmüş ve özgün kültürel değerlerini yitirmiştir. Bu nedenle çökmüş Avrupa anlayışına karşı, Latin Amerika kültürel değerleri öne çıkarılmalıdır.
Carpentier'in tanımından hareketle Latin Amerika'da akımın hangi özelliği öne çıkar?

Kültürel mitoloji

Nesnel gerçekçilik

Ruh çözümlemesi

Akılcılık eleştirisi

Bağımsızlık vurgusu

Açıklama:

Avrupa akılcılığına karşı Latin Amerika inançları, gelenekleri, söylenceleri, masal ve mitolojisi akımın Latin Amerika'daki örneklerinde öne çıkar.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Büyülü gerçekçilik bu yapıtın yayımlandığı zamana kadar, bir üslup olmaktan öteye geçememiştir. Bu romanın yayınlamasından sonra yazınsal bir akım olarak değerlendirilmeye başlamıştır.
Sözü edilen roman aşağıdakilerden hangisidir?

Yüzyıllık Yalnızlık

Bu Dünyanın Krallığı

Sayın Başkan

Guatemela Efsaneleri

Kırmızı Pazartesi

Açıklama:

Marquez’in Yüzyıllık Yalnızlık adlı romanı büyülü gerçekçiliği bir üslup olmanın ötesinde bir akım olarak değerlendirilmesine yol açmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 126

Akıl sınırlarını zorlayan, mantık dışı öğeleri, sihirli şeyleri içinde barındıran ve bunları düşülkesel (Fr. utopique) ya da karşı-düşülkesel (Fr. dystopique) bir kurgu düzleminde ortaya koyan akımdır. Postmodern edebiyatın içinde bir yönelim ve bazı durumlarda bir teknik olarak da karşımıza bu akım, kendine özgü nitelikleri ve bu nitelikler çevresinde üretilen sanat yapıtlarının doğası dikkate alınarak birçok eleştirmen tarafından özgün bir sanat akımı olarak değerlendirilir. Bu şekilde tanımlanan edebi kavram hangisidir?

Sürrealizm

Sanal gerçeklik

Büyülü gerçekçilik

Distopya

Ütopya

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik, akıl sınırlarını zorlayan, mantık dışı öğeleri, sihirli şeyleri içinde barındıran ve bunları düşülkesel (Fr. utopique) ya da karşı-düşülkesel (Fr. dystopique) bir kurgu düzleminde ortaya koyan bir akımdır. Postmodern edebiyatın içinde bir yönelim ve bazı durumlarda bir teknik olarak da karşımıza çıkan büyülü gerçekçilik, kendine özgü nitelikleri ve bu nitelikler çevresinde üretilen sanat yapıtlarının doğası dikkate alınarak birçok eleştirmen tarafından özgün bir sanat akımı olarak değerlendirilir

Doğru Cevap: C

Soru 127

Büyülü gerçeklik kavramını resim alanında kullanan ilk kişi kimdir?

Gabriel García Márquez

Franz Roh

Alejo Carpentier

Jorge Luis Borges

Ernst Jünger

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik, ilk olarak 18. yüzyılda yazar takma adı Novalis olan Friedrich Leopold Freiherr von Hardenberg (1772-1801) tarafından, felsefî bir konuyu açıklamak amacıyla kullanılır. Daha sonra 1925 yılında Alman tarihçi ve sanat eleştirmeni Franz Roh, Dışavurumculuk-sonrası Büyülü Gerçekçilik: Judean Avrupa Resminin Sorunları adlı yapıtında resim alanında kullanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Büyülü gerçekliği edebiyat alanında kullanan ilk yazar kimdir?

Miguel Angel Asturias

Jorge Luis Borges

Pierre Mabille

Massimo Bontempelli

Curzio Malaparte

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik edebiyat alanında ilk kez İtalyan yazar ve eleştirmen Massimo Bontempelli (1878-1960) tarafından kullanılmıştır. 1926 yılında İtalyan yazar ve gazeteci Curzio Malaparte ile birlikte kurdukları Revue 900 adlı Fransız-İtalyan oluşumu dergide büyülü gerçekçilik üzerine düşüncelerini paylaşmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Eski masalların ve gerçek yaşamöykülerinin yapısını bozup kurmaca ile gerçekliği aynı anda iç içe geçirerek yeniden öykülediği Alçaklığın Evrensel Tarihi adlı yapıtıyla büyülü gerçekliğin ilk örneklerinden birini sunan Arjantinli yazar kimdir?

Rob Gonsalves

Gustav Hartlaub

Estado Caberra

Miguel Angel Asturias

Jorge Luis Borges

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik akımı, edebiyat alanında da etkisini kısa sürede gösterir. Arjantinli yazar Jorge Luis Borges (1899-1988) 1935 yılında Alçaklığın Evrensel Tarihi adlı yapıtını yayımlar. Borges, edebiyat eleştirmenlerince ilk büyülü gerçekçi örnekçe olarak benimsenen bu yapıtında, eski masalların ve gerçek yaşamöykülerinin yapısını bozup kurmaca ile gerçekliği aynı anda iç içe geçirerek yeniden öykülemiştir. Borges anlatısında, alçaklık kavramını her şeyin üzerinde evrensel bir değer olarak okura sunmuş, bu kavramı büyülü gerçekçi bir yaklaşımla okurla buluşturmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Hangisi 1988 sonrası dönemin büyülü gerçeklik üzerine yapılan çalışmalarından biri değildir?

Büyülü Gerçekçilik: Kuram, Tarih, Topluluk

Olağanüstü Gerçekçilik

Yansıtma, Türler ve Sömürgecilik-Sonrası Söylem: Yapıbozumcu Büyülü Gerçekçilik

Dışavurumculuk-sonrası Büyülü Gerçekçilik: Judean Avrupa Resminin Sorunları

Çağdaş Sömürgecilik-sonrası Söylem

Açıklama:

"Dışavurumculuk-sonrası Büyülü Gerçekçilik: Judean Avrupa Resminin Sorunları" adlı eser, büyülü gerçekliği resim alanında kullanan ilk kişi, Alman tarihçi ve sanat eleştirmeni Franz Roh tarafından 1925 yılında kaleme alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 131

Hangisi büyülü gerçekçi romancılar arasında yer almaz?

Jacques Stephen Alexis

Jose Saramago

Mikhail Bulgakov

Juan Carlos Onetti

Latife Tekin

Açıklama:

Dünya yazınından, Jorge Luis Borges (Arjantin), Italo Calvino (İtalya), Alejo Carpentier (Küba), Angela Carter (İngiltere), Jeanette Winterson (İngiltere), Janet Frame (Yeni Zellanda), Carlos Fuentes (Meksika), Jacques Stephen Alexis (Haiti), Juan Rulfo (Meksika), Mikhail Bulgakov (Rusya), Salman Rushdie (İngiltere), Günter Grass (Almanya), Ernst Junger (Almanya), Arturo Uslar Pietri (Venezuela), Gabriel García Márquez (Kolombiya), Isabel Allende (Şili), Laura Esquivel (Meksika), Silvina Occampo (Arjantin), Eduardo Mallea (Arjantin), Ernesto Sabato (Arjantin), Bianco ve Julio Cortazar (Arjantin), Maria Luisa Bombal (Şili), Navas Calvo, Ramon Ferreira ve Labrador Ruiz (Küba), Jose Arreola, Francisco Tario, Maria Luisa Hidalgo ve Juan Rulfo (Meksika), Juan Carlos Onetti (Uruguay), Latife Tekin (Türkiye) (Leal, 1995, s. 121) büyülü gerçekçi romancılar arasında gösterilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 132

Büyülü gerçekliğin niteliğine ilişkin verilen "hayalet" örneğine göre kahvaltı masasında karşılaşılan hayaletten korkulması büyülü gerçekçi romanı hangi roman türünden ayırır?

Polisiye

Tarihi

Fantastik

Romantik

Postmodern

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 133

Büyülü gerçekçi bir roman için hangisi söylenebilir?

Olaylar, inandırıcılığının bozulmaması için yazar tarafından yansız ve dengeli bir biçimde öykülenir, yazar gerçekdışı/düşsel olanla gerçek olanı dengeleme çabası içindedir.

Anlatılarda yalnızca doğa yasalarıyla açıklanabilen ya da gündelik neden-sonuç bağıntısı mantığıyla kavranabilen sıradan olaylar gerçekleşir.

Gerçekleşen olaylar kimi zaman okura gülünç ya da saçma gelse de çoğunlukla şaşkınlık ve korku yaratır

Anlatılara konu olan tarihsel olaylar anokranizme kaçmaksızın ve yapıbozuma uğratılmaksızın aslına sadık kalınarak sorunsallaştırılır.

Anlatıda cin, peri, hayalet ve değişik doğaüstü varlıkların örüntülediği söylenceler, törensel gelenekler ve halk öykülerine yer verilmez

Açıklama:

Büyülü gerçekçi bir romanda olaylar, inandırıcılığının bozulmaması için yazar tarafından yansız ve dengeli bir biçimde öykülenir, yazar gerçekdışı/düşsel olanla gerçek olanı dengeleme çabası içindedir. Bu itibarla diğer şıklarda ifade edilenlerin tam tersini düşünmek gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Büyülü gerçekçiliğin Türkiye'deki ilk temsilcisi kimdir?

Nilgün Marmara

Nazlı Eray

Leyla Erbil

Sema Kaygusuz

Latife Tekin

Açıklama:

Bu akımın Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 135

Hangisi romanlarında büyülü gerçekçi ile fantastik öğeleri beraber kullanan Nazlı Eray romanlarından biridir?

Sevgili Arsız Ölüm

Aşkı Giyinen Adam

Yere Düşen Dualar

Ortadan Yarısından

Sandık Lekesi

Açıklama:

Aşkı Giyinen Adam, Nazlı Eray romanlarındandır. Sandık Lekesi, Ortadan Yarısından ve Yere Düşen Dualar, Sema Kaygusuz, Sevgili Arsız Ölüm ise Latife Tekin'e ait eserlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçeklik resmi için " somut nesnenin gizemi gerçekçi bir biçimde resimlendirilerek yakalanmasıdır" diyen kişidir?

Franz Roh

Amaryll Chanady

SEymour Menton

Lois Parkinson Zamora

Wendy Faris

Açıklama:

Franz Roh, büyülü gerçeklik resmi için " somut nesnenin gizemi gerçekçi bir biçimde resimlendirilerek yakalanmasıdır" diyen kişidir. Ona göre, büyülü gerçekçi resimler, büyülü gerçekliğin düşsel dünyası ile gerçek dünyanın bir araya gelmesiyle oluşur. Çünkü resimlerde gerçek dünya olağan bir manzara gibi görünürken, birdenbire resmin düşsel dünyayı ve gerçek olmayan bir şeyi yansıttığını da görebiliriz. Gerçek ile düş, edebiyatta olduğu gibi iç içedir.

Doğru Cevap: A

Soru 137

Aşağıdaki yazarlardan hangisi "büyülü gerçekliğin dünyanın iki resmi arasındaki çelişkiden kaynaklandığını" açıklamaktadır?

Bettina Shaw Lawrence

Floyd Merrel

Paul Cadmus

Ivan Albright

Philip Evergood

Açıklama:

Floyd Merrel, büyülü gerçekliğin dünyanın iki resmi arasındaki çelişkiden kaynaklandığını" açıklamaktadır. Bu nedenle büyülü gerçeklik, gerçeğe ya da yazarın bilincinde olduğu dünyaya dayanmaktadır. Amerikalı yerlilerin batıl inançlarını ve söylencelerini anlatırken, gerçekliğin olağan koşullarda farkında olmadığımız boyutlarının görülmesini sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 138

Aşağıdakilerden hangi yazar, "gerçekliğin daha derin bir tabakasını ortaya çıkarabilmek için mitler ve efsaneler imgelem aracılığıyla anlatı sürecinde yer almaktadır" ifadesini kullanmıştır?

Max Beckman

Rudolf Schlichter

Massimo Bontempelli

Oscar Kokoschka

Ludvig Meidner

Açıklama:

Massimo Bontempelli, gerçekliğin daha derin bir tabakasını ortaya çıkarabilmek için mitler ve efsaneler imgelem aracılığıyla anlatı sürecinde yer almaktadır ifadesini kullanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Aşağıdaki yazarlardan hangisi "büyülü gerçeklik yerine olağanüstü gerçeklik" kavramını kullanmıştır?

Julio Cortazar

George Borges

Miguel Angel Asturias

Alejo Carpentier

Erns Jünger

Açıklama:

Alejo Carpentier, büyülü gerçeklik yerine olağanüstü gerçeklik" kavramını kullanmıştır. Ona göre Avrupa savaşlarla yorgun düşmüş kültürel değerlerini yitirmiştir. Bu nedenle çökmüş Avrupa anlayışına karşı, Latin Amerika kültürel değerleri öne çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi Carpentier'in büyük ölçüde gerçeküstücü akımdan etkilenerek oluşturduğu olağanüstü gerçeklik kavramının sürülen yaşamsal gerçeklikten doğduğu kıtadır?

Avrupa

Asya

Okyanusya

Kuzey Amerika

Latin Amerika

Açıklama:

Carpentier'in büyük ölçüde gerçeküstücü akımdan etkilenerek oluşturduğu olağanüstü gerçeklik kavramı, Latin Amerika'da sürülen yaşamsal gerçeklikten doğar. Bir zamanlar Portekiz ve İspanya gibi ülkelerin sömürgesi olarak yerli ve Avrupalı nüfusun kendi gelenek ve ekinleriyle bir arada yaşadığı bu coğrafya gerçeküstücülerin savlarını kanıtlaması için varsıl olanaklar sunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 141

Aşağıdaki yazarlardan hangisi "büyülü gerçekliği,fantastik, ruhsal ve gerçeküstücü edebiyattan ayırır?"

Luis Leal

Alejo Carpentier

André Breton

Arturo Uslar Pietri

Gabriel Garcia Marquez

Açıklama:

Luis Leal, büyülü gerçekliği,fantastik, ruhsal ve gerçeküstücü edebiyattan ayırır. BU akım, gerçeküstücüler gibi düş motiflerine yer vermez, fantastik ve bilim kurgu gibi düşsel evrenler yaratarak gerçekliği bozmaz, anlatı kişilerinin ruhsal çözümlemesini yapmaya girişmez ve davranışlarının nedenlerini sorgulamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 142

Aşağıdakilerden hangisi "Yüzyıllık Yalnızlık" romanını yazan kişidir?

Donald Yates

Gabriel Garcia Marquez

Irlemar Chiampi

Michael Dash

André Breton

Açıklama:

Gabriel Garcia Marquez, "Yüzyıllık Yalnızlık" romanının yazarıdır. Marquez'in bu yapıtının yayımlandığı zamana kadar, büyülü gerçeklik bir biçem (uslup) olmaktan öteye geçememiştir. Bu romanın yayınlanmasından sonra, bu yazma biçemi, yazınsal bir akım olarak değerlendirilmeye başlar.

Doğru Cevap: B

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi "gerçekliğin postmodern bir görüntüsünü" ifade eder?

Korku

Fantastik

Büyülü Gerçeklik

Sanal Gerçeklik

Artırılmış Gerçeklik

Açıklama:

Büyülü gerçeklik, içinde büyülü öğeleri barındıran gerçeklik anlayışı çerçevesinde, "düşsel/gerçekdışılık ile gerçekliği birbirine bağlayan" gerçekliğin postmodern bir görüntüsüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi fantastik anlatı için belirlenen koşullardan biridir?

Anlatıcı ve anlatı kişilerinin, doğaüstünü doğal bir durum olarak karşılamaları gerekir.

Okur, kurmacasal temsil bağlamında doğallığı sorgulamamalıdır

Anlatılarda sunulan gerçekliğin gerçekçi ve büyülü düzeylerinin dengeli ve uyumlu bir bütünlük sağlaması gerekmektedir

Okur, anlatı kişilerinin öykülerinin geçtiği uzamı, içinde yaşanan gerçek uzamla örtüştürmek zorunda kalmalı ve bu öykülerin açıklamasının doğal ile doğaüstü yasalara uygunluğu arasında tereddüte bırakılmalıdır

Anlatıcı-yazar ile anlatı-kişileri, anlatıda öykülenen doğaüstü ile gerçekçi olayların uyumlu bütünlüğünü bozacak biçimde açıklama yapmamalı ve yaklaşmamalıdır

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 145

Aşağıdakilerden hangisi Sevgili Arsız Ölüm'ün yazarıdır?

Nazlı Eray

Sema Kaygusuz

Oğuz Atay

Ahmet Hamdi Tanpınar

Latife Tekin

Açıklama:

Latife Tekin, Sevgili Arsız Ölüm'ün yazarıdır. Roman, 1960'lı yıllarda Anadolu'nun kırsal bölgesinde yer alan bir köyden, büyük bir kente (İstanbul) göç eden Aktaş ailesinin karşılaştığı sorunları ve bunalımları, köy-kent kültürel çatışması bağlamında tartışmaya açar.

Doğru Cevap: E

Soru 146

Aşağıdaki yazarlardan hangisi büyülü gerçekçilik terimini ilk olarak değiştirilmiş gerçekliği gösteren bir tabloyu tanımlamak için kullanmıştır?

Arturo Uslar-Petri

Franz Roh

Alejo Carpentier

Massimo Bontempelli

Gilbert Keith Chesterton

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Alman sanat eleştirmeni Franz Roh büyülü gerçekçilik terimini ilk olarak değiştirilmiş gerçekliği gösteren bir tabloyu tanımlamak için kullanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 147

Aşağıdakilerden yazarlardan hangisi Bu Dünyanın Krallığı romanın yazarıdır?

Jorge Luis Borges

Luis Borges

Emile Zola

Alejo Carpentier

Arthur Rimbaud

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Bu Dünyanın Krallığı romanın yazarı Alejo Carpentier'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 148

Aşağıdaki ressamlardan hangisi 1923 yılında resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, yeni nesnellik kavramını önermiştir?

Max Beckman

Rudolf Schlichter

Oscar Kokoschka

Ludvig Meidner

Gustav Hartlaub

Açıklama:

Doğru cevap E dir. 1923 yılında Gustav Hartlaub resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, yeni nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını önermiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 149

Aşağıdakilerden hangisi Alçaklığın Evrensel Tarihi adlı yapıtın yazarıdır?

Curzio Malaparte

Massimo Bontempelli

Pierre Mabille

Jorge Luis Borges

Miguel Angel Asturias

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Jorge Luis Borges Alçaklığın Evrensel Tarihi adlı yapıtın yazarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 150

Yıllarca hakkettiği değeri görmeyen “Haitililerin Büyüleyici Gerçekçiliği” bildirisinin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Angel Flores

Jacques Stephen Alexis

Alejo Carpentier

Heinrich von Kleist

Luis Leal

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Yıllarca hakkettiği değeri görmeyen “Haitililerin Büyüleyici Gerçekçiliği” bildirisinin yazarı Jacques Stephen Alexis'tir.

Doğru Cevap: B

Soru 151

“Latin Amerika Büyülü Gerçekçiliği” çalışmasının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Irlemar Chiampi

Donald Yates

Michael Dash

Jacques Stephen Alex

Amaryll Chanady

Açıklama:

Doğru cevap A dır. “Latin Amerika Büyülü Gerçekçiliği” çalışmasının yazarı Irlemar Chiampi'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 152

Aşağıdaki yazarlardan hangisi ve hangi eserinde, kurgusal bir öyküsel biçim olarak büyülü gerçekçilik ile fantastik arasında kuramsal bir ayrım önermiştir?

Christiane Van de Putte - Büyülü Gerçekçilik: Roman, Resim ve Sinema, başlıklı çalışmasında

Irlemar Chiampi - “Latin Amerika Büyülü Gerçekçiliği” başlıklı çalışmasında

Jacques Stephen Alex - Büyüleyici Gerçekçilik adlı yapıtında

Stephen Slemon - “Sömürgecilik-sonrası Söylem Olarak Büyülü Gerçekçilik” başlıklı makalesinde

Amaryll Chanady - Büyülü Gerçekçilik ve Fantastik: Çözülmüş ve Çözülmemiş Karşıtlık başlıklı karşılaştırmalı tezinde

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Amaryll Chanady, Büyülü Gerçekçilik ve Fantastik: Çözülmüş ve Çözülmemiş Karşıtlık başlıklı karşılaştırmalı tezinde, kurgusal bir öyküsel biçim olarak büyülü gerçekçilik ile fantastik arasında kuramsal bir ayrım önermiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 153

Aşağıdaki yazarlardan hangisi fantastik türün en önemi niteliğini, doğa yasalarına göre yaşayan bir kişinin, beklenmedik bir anda doğaüstü bir olayla karşılaşması durumunda nasıl davranması gerektiğini bilememesi durumu olarak açıklamıştır?

Roland Walter

Tzvetan Todorov

Mary-Ellen Ross

Jean Pierre Durix

Stephen Slemon

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Tzvetan Todorov, fantastik türün en önemi niteliğini, doğa yasalarına göre yaşayan bir kişinin, beklenmedik bir anda doğaüstü bir olayla karşılaşması durumunda nasıl davranması gerektiğini bilememesi durumu olarak açıklamıştır?

Doğru Cevap: B

Soru 154

Melezleşme kavramını öne çıkaran yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Tzvetan Todorov

Alejo Carpentier

Brenda Cooper

Roland Walter

Mary-Ellen Ross

Açıklama:

Doğru cevap C dir. Melezleşme kavramını öne çıkaran yazar Brenda Cooper'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 155

"Büyülü gerçekçilik" terimi ilk olarak kim tarafından kullanılmıştır?

Franz Roh

Arturo Uslar-Petri

Alejo Carpentier

Massimo Bontempelli

Ernst Jünger

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 156

Büyülü gerçekçilik akımı hangi yıldan itibaren özellikle Latin Amerika ülkelerinde büyük gelişme göstermiştir?

1980

1970

1960

1985

1990

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik akımı 1960’lı yıllardan itibaren özellikle Latin Amerika ülkelerinde büyük gelişme göstermiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 157

Aşağıdakilerden hangisi Büyülü gerçekçilik akımının ikinci yarısını kapsayan dönemin ressamlarından birisidir?

Paul Cadmus

Amaryll Chanady

Seymour Menton

Lois Parkinson Zamora

Wendy Faris

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 158

Charles W. Scheel’e göre büyülü gerçekçiliği, tarihsel olarak kaç dönemde incelemek gerekir?

Açıklama:

Charles W. Scheel’e göre büyülü gerçekçiliği, tarihsel olarak 4 büyük dönemde incelemek gerekir

Doğru Cevap: D

Soru 159

1923 yılında anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, Yeni Nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını öneren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Rudolf Schlichter

Gustav Hartlaub

Oscar Kokoschka

Karl Hubbuch

Otto Dix

Açıklama:

1923 yılında Gustav Hartlaub, anlatımcılığa tepki olarak resim sanatı için büyülü gerçekçilik yerine, Yeni Nesnellik (İng. New Objectivism) kavramını önerir

Doğru Cevap: B

Soru 160

Edebiyat eleştirmenlerince ilk büyülü gerçekçiliğe örnekçe olarak benimsenen yapıt aşağıdakilerden hangisidir?

Sayın Başkan

Guatemala Efsaneleri

Bu Dünyanın Krallığı

Alçaklığın Evrensel Tarihi

Miroir du merveilleux (Olağanüstünün aynası)

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik akımı, edebiyat alanında da etkisini kısa sürede gösterir. Arjantinli yazar Jorge Luis Borges (1899-1988) 1935 yılında Alçaklığın Evrensel Tarihi adlı yapıtını yayımlar. Borges, edebiyat eleştirmenlerince ilk büyülü gerçekçi örnekçe olarak benimsenen bu yapıtında, eski masalların ve gerçek yaşam öykülerinin yapısını bozup kurmaca ile gerçekliği aynı anda iç içe geçirerek yeniden öykülemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 161

Büyülü gerçekçilik akımın en çok tanınan yazarlarından birisi ve 1967 yılında yayımlanan Yüzyıllık Yalnızlık adlı romanın yazarı olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Gabriel García Márquez

Arturo Uslar Pietri

Alejo Carpentier

Miguel Angel Asturias

Jorge Luis Borges

Açıklama:

Bu akımın en çok tanınan yazarlarından birisi, 1967 yılında yayımlanan Yüzyıllık Yalnızlık adlı romanın yazarı, Kolombiyalı romancı Gabriel García Márquez’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 162

Büyülü gerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Yener Gökçe

Sema Kaygusuz

Nazlı Eray

Latife Tekin

Onat Kutlar

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 163

Aşağıdakilerden hangisi büyülü gerçekçilik akımının Türk Edebiyatındaki ilk örneğidir?

Sevgili Arsız Ölüm

Yere Düşen Dualar

Aşkı Giyinen Adam

Rüzgarın gölgesi

Yüzyıllık yalnızlık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 164

Türk Edebiyatında büyülü gerçekçilik kavramı kullanılırken aşağıdaki imgelerden hangisinden yararlanılamaz?

Masal

Fal

Nazar

Büyü

bilim

Açıklama:

Yazarlar Türk kültüründe geleneksel olarak var olan masal, hurafe, cin, medyum ve fal gibi imgeleri kullanarak, büyülü gerçekçi dekoru kurarlar. Büyülü gerçekçiliğin amacı, olağanüstü olanı olabildiğince sıradanlaştırarak, onu gerçekle harmanlayıp okura sunmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 165

I. Akıl sınırlarını zorlayan ögeler taşır.
II. Düşülkesel veya karşı-düşülkesel olabilir.
III. Postmodern edebiyat içinde bir yönelimdir.
Yukarıda büyülü gerçekçilik hakkında verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

I,II

Yalnız II

Yalnız III

I,II,III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 166

Büyülü gerçekçilik akımı Türk edebiyatına geçerken hangi sorunla karşılaşılmıştır?

Akımın çıktığı güney Amerika ülkelerine olan uzaklık

Akımın modern edebiyata ait olarak düşünülmesi

Büyülü ve büyüleyici sözcükleri arasındaki farkın gözden kaçırılması

Gerçekçilik hakkında yeteri birikim bulunmaması

Akımın anlatı tarzının Türk edebiyatına uygun olmayışı

Açıklama:

Bu akım Türk edebiyatına geçerken bir tanım karmaşasını da beraberinde getirmiştir:
“Büyülü gerçekçilik”, “büyüleyici gerçekçilik”, “olağanüstü gerçekçilik” diye tanımlanan
“magic realism”, “magical realism” ve “marvellous realism” tanımlarını sıklıkla birbirinin
yerine kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 167

Alçaklığın Evrensel Tarihi (1935) başlığını taşıyan ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla öteki Latin Amerikalı yazarlara da yol açan edebiyatçı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Jorge Luis Borges

Julio Cortázar

Miguel Angel Asturias

Alejo Carpentier Carlos

Gabriel García Márquez

Açıklama:

Jorge Luis Borges Alçaklığın Evrensel Tarihi (1935) başlığını taşıyan ilk büyülü gerçekçi yapıtıyla öteki Latin Amerikalı yazarlara da yol açmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 168

Büyülü gerçekçiliğin aşağıda verilen kavramlardan hangisiyle olan ilişkisinin daha zayıf bir ilişki olduğu söylenebilir?

Fütürizm

Dadaizm

Gizemcilik

Sürrealizm

Klasizm

Açıklama:

Büyülü gerçekçilik gerçekliğin yerini onu çok fazla bozmadan alan bir postmodern akım olduğu için eski bir akım olan klasizmle daha zayıf bir bağ taşır.

Doğru Cevap: E

Soru 169

‘Eğer bir hayalet kahvaltı masanıza oturur ve siz de korkar, dehşete düşerseniz bu [türce] korku ya da fantastik olur. Ancak eğer, ‘Ah, bir hayalet; lütfen şu reçeli bana uzatır mısın? derseniz büyülü gerçekçilik olur.'
Yukarıdaki açıklama büyülü gerçekçiliğin hangi özelliğini vurgulamaktadır.

Fantastik ögeler barındırması

Gerçek dekorlar kullanması

Günlük hayatla ilgili olaylarla ilgili olması

Düşsel ve gerçek ögeleri dengelemesi

Gerçek olmayana değer vermemesi

Açıklama:

Verilen durum fantastik ve gerçekçi ögelerin dengede sunulmasını vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 170

Büyülü gerçekçilik akımının Türkiye'deki temsilcisi olan yazar aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Aziz Nesin

Selim İleri

Bilge Karasu

Latife Tekin

Füruzan

Açıklama:

Latife Tekin, büyülü gerçekçiliğin Türkiye'deki edebi temsilcisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 171

1. Okur, anlatı kişilerinin öykülerinin geçtiği uzamı, içinde yaşanan gerçek uzamla
örtüştürmek zorunda kalmalı ve bu öykülerin açıklamasının doğal ile doğaüstü
yasalara uygunluğu arasında tereddütte bırakılmalıdır.
2. Anlatı kişilerinden birisi, bu tereddüdü deneyimler ve bunun sonucunda bu kişi
okurun rolünü üstlenmiş olduğundan, saf bir okuma durumunda okur kendisini
bu anlatı kişisiyle özleştirmiş olur.
3. Okur, metne karşı belirli bir tutum takınarak, yerinel (Fr. allégorique) ve şiirsel (Fr.
poétique) yorumları reddetmelidir. Bu bağlamda, anlatıcı-yazar, anlatıcı-kişi ya da
anlatı kişileri öykünün sonuna ilişkin önsel bilgiler vermekten kaçınmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Todorov'un fantastik anlatı için belirlediği koşullardandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I,II ve III

Açıklama:

Öncüllerden hepsi de Todorov'un fantastik anlatı için belirlediği koşullardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 172

Büyülü gerçekçi eserlerde gizemli bir uzam söz konusudur diyen biri türe kaynaklık eden hangi özelliğe atıfta bulunmaktadır?

Neden-sonuç bağlantısının ters yüz olması

Melezleşme sonucu coğrafi saptamanın zorlaşması

Fantastik ögelerin gerçek dünyaya taşınması

Söylensel geleneğin takip edilmesi

Okurla metin arasında uzaklık duygusu yaratılması

Açıklama:

Melezleşme, anlatıların zaman ve uzam birliğini bozarak, çevrimsel söylensel zamanı çizgisel süredizimsel zamanla harmanlar. Uzama gelince, coğrafi olarak saptamanın pek olası olmadığı, bunun yanında sınırsız bir imgelemeden doğan fantastik bir uzam değil, gizemli bir uzam söz konusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 173

Büyülü gerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’in 1983 yılında yayımladığı ilk romanı hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Buzdan kılıçlar

Gece dersleri

Berci Kristin Çöp Masalları

Sevgili Arsız Ölüm

Ormanda Ölüm Yokmuş

Açıklama:

Bu akımın Türkiye’deki ilk önemli temsilcisi Latife Tekin’dir. Yazar, 1983 yılında yayımladığı ilk romanı Sevgili Arsız Ölüm’dür.

Doğru Cevap: D

Soru 174

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi büyülü gerçekçilik akımına katılmış yazarlardan biri değildir?

Alejo Carpentier

Ben Okri

Günter Grass

Italo Calvino

Yaroslav Hasek

Açıklama:

E şıkkı hariç diğer şıklardaki yazarlar büyülü gerçekçilik yazarlarıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

''Rasyonel olan gerçektir, gerçek olan rasyoneldir” fikrini aşağıdaki düşünürlerden hangisi savunuyordu?

Hegel

Descartes

Kant

Foucault

Habermas

Açıklama:

Doğru cevap A dır. ''Rasyonel olan gerçektir, gerçek olan rasyoneldir” fikrini Hegel savunuyordu .

Doğru Cevap: A

Soru 2

Hapishanenin Doğuşu adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Descartes

Foucault

Habermas

Baudrillard

Lyotard

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Hapishanenin Doğuşu adlı eserin yazarı Foucault'tır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisine göre göre 18. yüzyılda Aydınlanma filozofları tarafından formüle edilen modernite projesi, nesnel bilim, evrensel ahlak ve hukuk ve kendi iç mantığına göre özerk sanatın geliştirilmesi çabalarına dayanıyordu?

Descartes’a göre

Lyotard'a göre

Habermas’a göre

Klages'a göre

Proust'a göre

Açıklama:

Doğru cevap C dir. Habermas’a göre 18. yüzyılda Aydınlanma filozofları tarafından formüle edilen modernite projesi, nesnel bilim, evrensel ahlak ve hukuk ve kendi iç mantığına göre özerk sanatın geliştirilmesi çabalarına dayanıyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Habermas, “Modernite, Bitmemiş Bir ...” başlıklı konuşmasında, estetik modernitenin ruh ve disiplininin kendini Baudelaire’in çalışmalarında bulduğunu, daha sonra da ve sürrealistlerle zirveye çıktığını söyler. Cümledeki boşluğa hangi kelime gelmelidir?

Şiir

Yazı

Sanat eseri

Proje

Roman

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Habermas, “Modernite, Bitmemiş Bir Proje” başlıklı konuşmasında, estetik modernitenin ruh ve disiplininin kendini Baudelaire’in çalışmalarında bulduğunu, daha sonra da ve sürrealistlerle zirveye çıktığını söyler.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Tarihçi Mark Poster'e göre, modernist düşüncenin insanlığa mutluluk getireceği fikrinin 20. Yüzyılın ikinci yarısında sorgulanmaya başlanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sömürgelerin bağımsızlığını kazanmaya başlamasıyla birlikte burada yaşayanlar Batı merkezli hümanist düşünceyi sorgulanması;

Feminist hareketin güç kazanması;

Elektronik iletişim sistemlerinin ve teknolojilerinin icadı ve yaygınlaşması sonucu bilgi edinme, aktarma yöntemlerinin ve sosyal yapının değişmesi;

Hiçbiri

Hepsi

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Sıralanan hepsi Tarihçi Mark Poster'e göre, modernist düşüncenin insanlığa mutluluk getireceği fikrinin 20. Yüzyılın ikinci yarısında sorgulanmaya başlanmasının nedenleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Simülasyonlar adlı eseri kim yazmıştır?

Descartes

Baudrillard

Foucault

T.S. Eliot

Niall Lucy

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Simülasyonlar adlı eseri Baudrillard yazmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

“Düşünüyorum öyleyse varım” sözü kime aittir?

Sartre’a

Kant’a

Descartes'a

Foucault'a

Jameson'a

Açıklama:

Doğru cevap C dir. “Düşünüyorum öyleyse varım” sözü Descartes'a aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Zamansız Düşünceler adlı eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Foucault'a

Niall Lucy'e

Lyotard'a

Nietzsche’e

Eagleton'a

Açıklama:

Doğru cevap D dir. Zamansız Düşünceler adlı eser Nietzsche’e aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Büyük Anlatı (“Grand Récit”) kavramını aşağıdakilerden hangisi öne sürmüştür?

Niall Lucy

Eagleton

Jameson

Toynbee

Lyotard

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Büyük Anlatı (“Grand Récit”) kavramını Lyotard öne sürmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Calinescu (1985), (bugünkü anlamına yakınlığı açısından )“postmodernizm” terimini türetenin kim olduğunu söyler?

Toynbee

Calinescu

Lyotard

Nietzsche

Baudrillard

Açıklama:

Doğru cevap A dır. Calinescu (1985), (bugünkü anlamına yakınlığı açısından )“postmodernizm” terimini türetenin Toynbee olduğunu söyler.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyıl Modernizminin kurucularından biri değildir?

Pound

Eliot

Joyce

Woolf

Comte

Açıklama:

Modernizm 20. Yüzyılda Batıda sanat hakkında öne sürülen fikirlerle aşağı yukarı aynı sınırlara sahiptir. (Bu fikirlerin ilk izlerine 19. Yüzyılda da rastlanır.) Modernizm, görsel sanatlarda, müzikte, edebiyatta ve tiyatroda, sanatın nasıl yapılması, tüketilmesi ve ne anlama gelmesi gerektiğiyle ilgili Viktorya dönemi ölçülerini reddeden bir harekettir. 1910lardan 1930lara kadar süren “yüksek modernizm” döneminde, modernizmin önde gelen isimleri, şiir ve edebiyatın ne olabileceğini ve ne yapabileceğini kökten değiştirerek yeniden tanımlar. Woolf, Joyce, Eliot, Pound, Stevens, Proust, Mallarme, Kafka ve Rilke gibi isimler yirminci yüzyıl modernizminin kurucusu olurlar.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi edebiyat açısından modernizmin belli başlı özellikleri arasında yer almaz?

İzlenim ve öznelliğe vurgu.

Her şeyi bilen üçüncü tekil şahıs anlatıcıların, sabit bakış açılarının ve kesin ahlaki konumların sağladığı tavra yakın durma.

Edebî türler arasında bulanıklaşan ayrımlar, şiirin daha belgesel, düzyazının daha şiirsel olması.

Parçalanmış biçimlere, kesintili anlatılara, farklı malzemelerin rastgele görünümlü kolajlarına vurgu.

Açıklama:

Edebiyat açısından modernizmin belli başlı özellikleri şunlardır:
• Yazıda (ve görsel sanatlarda) izlenim ve öznelliğe vurgu; algılananın ne olduğundan çok “görme”nin (ya da okumanın ya da algılamanın kendisinin) nasıl gerçekleştiğine vurgu. Buna bilinç-akışı tarzındaki yazı örnek verilebilir.
• Her şeyi bilen üçüncü tekil şahıs anlatıcıların, sabit bakış açılarının ve kesin ahlâkî konumların sağladığı görünüşte nesnellikten uzaklaşma
• Edebî türler arasında bulanıklaşan ayrımlar, şiirin daha belgesel (T.S. Eliot ve EE Cummings’deki gibi) ve düzyazının daha şiirsel olması (Woolf ve Joyce’da olduğu gibi.)
• Parçalanmış biçimlere, kesintili anlatılara, farklı malzemelerin rastgele görünümlü kolajlarına vurgu.
• Sanat eserinin üretimine yönelik bir öz-bilinç (kendini bilme, kendini yansıtma) eğiliminin oluşması. Böylece her bir sanat eseri bir üretim olarak, yapılan ve çeşitli şekillerde tüketilen bir şey olarak kendi durumuna dikkat çeker.
• Minimalist tasarımların, spontanlığın ve yaratımdaki keşfin karmaşık biçim estetiğine tercih edilmesi,
• Sanat eseri üretmede kullanılan materyallerin seçiminde olsun, sanat eserini sergileme, dağıtma ve tüketmede olsun, yüksek ve alt kültür, ya da kitle kültürü gibi ayrımların reddedilmesi.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Habermas'ın, “Modernite, Bitmemiş Bir Proje” başlıklı konuşmasında ifade ettiğine göre, estetik modernitenin ruh ve disiplini kendini kimin çalışmalarında bulmaktadır?

Joyce

Pound

Baudelaire

Stevens

Proust

Açıklama:

Habermas, “Modernite, Bitmemiş Bir Proje” başlıklı (daha sonradan yayımlanan) konuşmasında, estetik modernitenin ruh ve disiplininin kendini Baudelaire’in çalışmalarında bulduğunu, daha sonra dada ve sürrealistlerle zirveye çıktığını söyler.

Doğru Cevap: C

Soru 14

“Modernizm muhalif sanattı, orta sınıfın utanç verici ya da saldırgan bulacağı şekilde ortaya çıkıyordu: çirkin, ahenksiz, bohem, cinsel açıdan şok edici. Alay edilecek bir şeydi: yüksek zevke ve sağduyuya bir saldırıydı ya da yirminci yüzyıl başlarındaki orta sınıfın çalışma ilkelerine ve hakim gerçekliğe bir meydan okumaydı. Yerleşik düzene karşı tehlikeli ve yıkıcıydı."
Bu sözler aşağıdakilerden hangisine aittir?

Wolf

Eliot

Kafka

Jameson

Joyce

Açıklama:

Jameson'a aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Modernist düşüncenin insanlığa mutluluk getireceği düşüncesinin 20. Yüzyılın ikinci yarısında sorgulanmaya başlandığını söyleyen ve bunu üç ana neden ile açıklayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Habermas

Poster

Jameson

Joyce

Eliot

Açıklama:

Tarihçi Mark Poster, modernist düşüncenin insanlığa mutluluk getireceği düşüncesinin 20. Yüzyılın ikinci yarısında sorgulanmaya başlandığını söyler (akt. Doltaş, 2003). Bunun üç ana nedeni vardır:
1. Sömürgelerin bağımsızlığını kazanmaya başlamasıyla birlikte burada yaşayanlar Batı merkezli hümanist düşünceyi sorgulamaya başladı. Bu düşünce insanların değil belli toplumların ve grupların çıkarlarına hizmet ediyordu.
2. Feminist hareketin güç kazanması: Kadın hareketi Batı toplumlarının yapısının ve ilkelerinin, kadın erkek eşitliğine ve herkesin mutluluğuna değil ataerkil sisteme ve özelde beyaz ve orta sınıf erkeğin çıkar ve mutluluğuna hizmet ettiğini göstermişlerdi.
3. Elektronik iletişim sistemlerinin ve teknolojilerinin icadı ve yaygınlaşması sonucu bilgi edinme, aktarma yöntemlerinin ve sosyal yapının değişmesi.

Doğru Cevap: B

Soru 16

"Simülasyonlar" adlı eserinde modernite dönemini, “sanayi üretiminin ön plana çıktığı burjuva sınıfı dönemi” olarak tanımladıktan sonra, bu dönemde daha sonra teknoloji devrimiyle birlikte yeniden üretimin (kopyalama, reproduction) toplumun düzenlenme ilkesi olarak üretimin yerini aldığını söyleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Baudrillard

Habermas

Foucault

Lyotard

Acker

Açıklama:

Baudrillard Simülasyonlar adlı eserinde modernite dönemini, “sanayi üretiminin ön plana çıktığı burjuva sınıfı dönemi” olarak tanımladıktan sonra, bu dönemde daha sonra teknoloji devrimiyle birlikte yeniden üretimin (kopyalama, reproduction) toplumun düzenlenme ilkesi olarak üretimin yerini aldığını söyler.

Doğru Cevap: A

Soru 17

"Zamansız Düşünceler" adlı eser aşağıdaki düşünülerden hangisine aittir?

Foucault

Habermas

Nietzsche

Kant

Joyce

Açıklama:

"Zamansız Düşünceler" adlı eser Nietzsche’ye aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Yaşamı boyunca aklın dışladıklarıyla (delilik, rastlantı, kesiklilik/devamsızlık) ilgilenen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Foucault

Kant

Eliot

Wolf

Habermas

Açıklama:

Foucault, yaşamı boyunca aklın dışladıklarıyla ilgilenir: delilik, raslantı, kesiklilik/devamsızlık. Edebiyat metinlerinin “başkalığın” konuşmasına olanak tanıdığına inanır. Aynı zamanda bu grupların söylemlerini kullanarak iktidarın dayattığı/dayattığı bilgi ve ideolojilerin yapıbozuma uğratılabileceğini düşünür.

Doğru Cevap: A

Soru 19

"Büyük anlatı" kuramı kim tarafından öne sürülmüştür?

Foucault

Kant

Joyce

Lyotard

Eliot

Açıklama:

Büyük Anlatı (“Grand Récit”) Lyotard’ın öne sürdüğü bir kavramdır. Büyük anlatılar, bilginin kurumsal ve ideolojik biçimleridir ve modernizmin araçlarıdır. Büyük anlatıların bittiği, inanılırlığını yitirdiği noktada postmodernizm başlar. Bir başka deyişle, modernizmin gelişme, akılcılık ve bilimsel nesnellik iddialarının bittiği noktada post-modernizm başlamıştır. Lyotard’a göre, modernite bilgiyi büyük anlatı senaryolarına ya da büyük anlatılara (grandsrécits)(örneğin Fransız Devrimi’nin aydınlanma ve özgürleşme büyük hikâyesine) dönüştürerek meşrulaştırmıştır. Günümüzde kimse bu tip felsefî “büyük anlatı”lara inanmamaktadır ve postmodernite bilgiye ancak küçük, yerel, paradoksal, mantıkötesi (paralogic) anlatılara meşruiyet sağlar. Lyotard yıkılan büyük anlatıların yerine küçük anlatıları önerir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Postmodernizmin Hassan tarafından ifade edilen özelliklerinden biri değildir?

Dekanonizasyon

Parçalanma (Fragmantasyon)

Belirlilik

İroni

Karnavallaştırma

Açıklama:

Doğru cevap Belirsizlik ilkesi olmalıdır.
Belirsizlik: Bu kavram, bilgiyi ve toplumu etkileyen her türlü belirsizlik, kopukluk, yer değiştirmeyi içerir. Heisenberg’in belirsizlik ilkesini, Gödel’in eksiklik teoremini, Kuhn’un paradigmalarını ve Feyerabend’in bilimsel dadaizmini düşünebiliriz. Belirsizlikler eylemlerimize, fikirlerimize ve yorumlamalarımıza nüfuz eder; dünyamızı oluşturur. Hassan’ın bu maddesi, postmodern düşüncenin ve edebiyatın en ayırıcı özelliklerindendir. Postmodern bir dünyada insan ne kendinden ve üretimlerinden, ne de kendisi dışındaki dünyadan emin değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi zamanın ruhu anlamına gelen terimdir?

Kodlar

Simülasyon

Zeitgeist

Hipergerçeklik

Simulacra

Açıklama:

Zeitgeist terimi Almanca zamanın ruhu anlamına gelmektedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Modernizmin norm, değer ve yöntemlerini sorgular ve bunların dışına çıkmaya çalışan akım aşağıdakilerden hangisidir?

Determinizm

Empresyonizm

Ekspresyonizm

Realizm

Postmodernizm

Açıklama:

Postmodernizm yeni bir kuram ya da sistemli bir yapı sunmaz, daha çok modernizmin norm, değer ve yöntemlerini sorgular ve bunların dışına çıkmaya çalışır. Postmodernizmi anlayabilmek için içinden çıktığı modernizmi anlamak gerekir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Dünyayı bütün yönleriyle açıklama iddiasında olan her türlü evrensel kuramsallaştırmaya karşı düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Michel Foucault

Niall Lucy

Kathy Acker

Andy Warhol

Terry Eagleton

Açıklama:

Michel Foucault (1926-1984), dünyayı bütün yönleriyle açıklama iddiasında olan her türlü evrensel kuramsallaştırmaya karşıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

1979’da yayımlanan Postmodern Durum adlı eserinde değişen toplumla birlikte bilginin niteliğinin ve konumunun da değiştiğini savunan yazar kimdir?

Foucault

Acker

Eagleton

Lyotard

Warhol

Açıklama:

Lyotard, ilk olarak 1979’da yayımlanan Postmodern Durum adlı eserinde değişen toplumla birlikte bilginin niteliğinin ve konumunun da değiştiğini savunur. Ona göre, bilgiyi kullanan ve üretenlerin ürettikleri ve kullandıkları bilgiyle olan ilişkileri, bir malı üreten ve tüketenlerin o malla ilişkisine benzemektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kişidir?

Andy Warhol

Ihab Hassan

Terry Eagleton

Michel Foucault

Niall Lucy

Açıklama:

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kişi, Ame- rikalı eleştirmen Ihab Hassan’dır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi daha çok romanda görülen, anlatının kurmacalığını vurgulayan teknikler bütününe verilen addır?

Üstkurmaca

İçkinlik

İnşa etme

İroni

Belirsizlik

Açıklama:

Üstkurmaca anlatının kurmacalığını vurgulayan teknikler bütünüdür. Daha çok roman türünde görülmektedir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Kelime anlamı olarak “bir şeyi kutsal olmaktan/kanun olmaktan çıkarma” anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Fragmantasyon

Hibridizasyon

Constructionism

Dekanonizasyon

Metafiction

Açıklama:

Kelime anlamı olarak “(bir şeyi) kutsal olmaktan/kanun olmaktan çıkarma” anlamına gelen dekanonizasyon terimi, artık sorgulanmaz bir şekilde kabul edilen doğruların ve bunları telkin eden kurumların inanılırlıklarını kaybetmiş olmalarını ifade etmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmi temsil eden filozoflardan bir tanesidir?

Paul Auster

Jerzy Kosinski

Friedrich Nietzsche

Robert Rauschenberg

Sam Mendes

Açıklama:

Friedrich Nietzsche(1844-1900), postmodernizmin filozof temsilcilerinden Alman şair ve düşünürdür. Bazı eserleri: Böyle Buyurdu Zerdüşt, Ahlakın Soykütüğü Üzerine, Tragedyanın Doğuşu. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmi temsil eden müzisyenlerden bir tanesidir?

Sigmar Polke

Jeff Koons

David Lynch

Jacques Derrida

John Cage

Açıklama:

Postmodernizmin müzisyen temsilcilerinden John Cage (1912-1992), Amerikalı besteci, filozof ve yazardır. Seslerin kurallı bir şekilde örgütlenmesine karşı olan sanatçı modern müziğin kural koyucu yapısına meydan okumaktadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmi temsil eden yönetmenlerden bir tanesidir?

Jean Baudrillard

Quentin Tarantino

Chuck Palahniuk

Andy Warhol

John Cage

Açıklama:

Postmodernizmin yönetmen temsilcilerinden Quentin Tarantino (1963-...), Amerikalı film yönetmeni, oyuncu ve iki Oscar ödüllü senaristti. Bazı filmleri: Ucuz Roman, Kill Bill, Günah Şehri, Zincirsiz, Rezervuar Köpekleri. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

1910’lardan 1930’lara kadar süren dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Premodernizm

Yüksek modernizm

Modernizm

Postmodernizm

Modernite

Açıklama:

1910lardan 1930lara kadar süren “yüksek modernizm” döneminde, modernizmin önde gelen isimleri, şiir ve edebiyatın ne olabileceğini ve ne yapabileceğini kökten değiştirerek yeniden tanımlar.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Mutlak orjinallik
Çoğulculuk
Nesnel bilgi

Yukarıdaki nitelikler sırasıyla hangi dönemleri açıklar?

Postmodernizm - Postmodernizm- Modernizm

Modernizm - Modernizm - Postmodernizm

Postmodernizm - Modernizm- Postmodernizm

Modernizm - Postmodernizm- Modernizm

Modernizm - Postmodernizm- Postmodernizm

Açıklama:

Modernizmin sanatsal ürünleri başka hiçbir şeyin değil salt kendilerinin göstergeleri olarak düşünülür. Modernizmde mutlak bir orijinallik arzusu vardır.
Modernist düşünce özne-nesne, sanatsal olan-sanatsal olmayan, gerçek taklit/kopya gibi karşıtlıklar kurar ve bunları evrensel kategoriler olarak sunarken postmodernist düşünce bu ayrımları reddeder. Bu da postmodernizmin çoğulcu ve özgürlükçü yapısını açıklayan niteliklerdendir.
Postmodern edebiyatta,
• Çoğulculuk esastır: Sanat eseri de tıpkı dünyanın ve öznenin kendisi gibi geçici,
süreksiz, bulanık, muğlak, çoğulcu, belirsiz, parçalanmış, kaotik ve eklektiktir.
Modernizmin temeli olan nesnel bilgi ve onu edinen akıl sahibi insanı merkezine
alan dünya görüşü yıkılmıştır. Nesnel bilgi yoktur. Onu algılayan stabil, özerk, evrensel bir insan da yoktur. Bilgi ve özne karşılıklı etkileşim halindedirler, öyleyse gerçek de değişken, geçici, süreksiz ve çoğuldur. Postmodern edebiyatta eserin yapısı bunları yansıtır

Doğru Cevap: D

Soru 33

Postmodernizm gerçeğin ……………..olduğunu iddia eder.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Vazgeçilmez

Kurgu

Akılcı

Tutarlı

Stabil

Açıklama:

Postmodernizm felsefenin üzerine oturduğu “büyük anlatılar”ı reddeder ve
gerçeğin kurgu olduğunu iddia eder.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Postmodernizmin reddettiği kavramlardan biridir?

Metinlerarasılık

Tüketim

Büyük anlatılar

Kolaj

Kurgu

Açıklama:

Postmodernizm felsefenin üzerine oturduğu “büyük anlatılar”ı reddeder ve
gerçeğin kurgu olduğunu iddia eder.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan Amerikalı eleştirmen aşağıdakilerden hangisidir?

Alan Wilde

Jean Baudrillard

Michel Foucault

Jean Francois Lyotard

Ihab Hassan

Açıklama:

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kişi, Amerikalı eleştirmen Ihab Hassan’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Bir şeyin imgesi veya kopyası, modelin kendisi kadar meşru ve geçerlidir, hatta onu daha da güçlendirebilir görüşü postmodern durumun aşağıdaki seçeneklerden hangi özelliği olarak görülür?

İçkinlik

Dekanonizasyon

Kolaj

Melezleme

Çoklu anlatım

Açıklama:

Melezleme (Hibridizasyon): Melezleme veya türlerin dönüşmüş kopyaları, parodi, komik taklit, pastiş. Klişe ve intihal, parodi ve pastiş, pop ve kitsch yeniden sunumu zenginleştirir. Bu görüşte, bir şeyin imgesi veya kopyası, modelin kendisi
kadar meşru ve geçerlidir, hatta onu daha da güçlendirebilir. Bu, süreklilik ve süreksizliğin, yüksek ve alçak kültürün, taklit etmek için değil, geçmişi günümüzde genişletmek için karıştığı farklı bir gelenek oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Postmodern edebiyatın özelliklerinden biri değildir?

Dil ile anlam arasındaki ilişki güçlenir

Nesnel bilgi yoktur

Parodi ve pastiş yaygındır

Yüksek kültür-kitle kültürü ayrımı ortadan kalkmıştır

Kopya ile gerçek arasındaki mesafe ortadan kalkmıştır

Açıklama:

Postmodern edebiyatta;
Anlam tasarlanamaz: Anlam yazarın kontrolünde değildir, çünkü dil konuşanın
kontrolünde değildir. Dil ile anlam arasında doğrudan ve nesnel bir ilişki yoktur.
Lucy’nin belirttiği gibi dilbilimsel anlam, dili kullanan herhangi birinin niyetleri
tarafından kontrol edilemeyeceği gibi, hiçbir türden anlam da akılcılıkla kontrol
edilemez.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Postmodern edebiyatın bütünlüklü ve tutarlı olmaya çalışmaması aşağıdaki ifadedelerden hangisini kapsamaz?

Pastiş

Kolaj

Biriciklik

Montaj

Metinlerarasılık

Açıklama:

Postmodern edebiyat çoğulcudur, eserlerde de türler arası geçişlilik vardır, gerçekliğin yitirilişinin bir yansıması olarak kurmaca, kurmaca olduğunu yansıtır. Bütünlüklü ve tutarlı olmaya çalışmaz, parodi, pastiş, kolaj, montaj, metinlerarasılık belli başlı teknikleridir.
Taklit ettiği bir gerçek yoktur, taklit ve gerçek aynı şeye dönüşmüştür, gerçek artık gerçekdışıdır, her şey kopyadır. Bu yönü ile "Biriciklik" postmodern düşünceyi kapsamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Romandaki bir karakterin roman/öykü yazması Postmodern bir kurguda aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile ifade edilir?

Üstkurmaca

Çoğul gerçeklik

Anlatı evreni

Yabancılaştırma

Anlatıcı konumu

Açıklama:

Üstkurmaca anlatının kurmacalığını vurgulayan teknikler bütünüdür. Daha çok
romanda görülür. Okura anlatının kurmaca olduğunu sürekli hatırlatan, yani bir
gerçeği simüle etmeye çalışmayan (çünkü artık bildiğimiz gibi öyle bir gerçeğe
inanmayan) bir eser vardır karşımızda.
Birkaç farklı yolla yapılır:
1. Romanın yazılış öyküsünün romanlaştırılması: Öykünün okur eşliğinde ve onun
gözü önünde yazılması.
2. Anlatıcının kurmaca olduğunun bilincinde olması: Bu yöntemde anlatıcı kendisinin kurmaca bir karakter olduğunun farkındadır.
3. Roman içinde roman, kurmaca içerisinde kurmaca: Bu yöntemle yazar romanın içerisinde birden fazla kurmacaya yer verir. Asıl öykünün içinde başka öyküler anlatılır
4. Romandaki bir karakterin roman/öykü yazması.
5. Olayların düz ve ilerlemeci bir çizgide gelişmemesi, eş zamanlı çoğul anlatımlı ya da
geriye dönüşlerle anlatılması. Bazı durumlarda yazarın bunu yaparken okurla konuşması ya da olayların gelişme biçimi ya da olasılıkları hakkında yorumlar yapması

Doğru Cevap: A

Soru 40

Herhangi bir sesin müzik meydana getirebileceği düşüncesinden hareketle 1952 yılında bestelediği üç bölümden oluşan 4’33 isimli eserin sahibi aşağıdaki sanatçılardan hangisidir?

Igor Fyodorovich Stravinsky

John Cage

Robert Rauschenberg

Jeff Koons

Andy Warhol

Açıklama:

John Cage (1912-1992): Amerikalı besteci, filozof ve yazar. Seslerin kurallı bir şekilde örgütlenmesine karşı olan sanatçı modern müziğin kural koyucu yapısına meydan okur. Herhangi bir sesin müzik meydana getirebileceği düşüncesinden hareketle 1952 yılında bestelediği üç bölümden oluşan 4’33 isimli müzik yapıtı çevreden alınan seslerle oluşturulmuştur. Bazı eserleri: 4’33, 0’00, Six Melodies

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıda postmodernizm ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Başlangıcı tam kestirilemeyen ama genellikle 1960’lı yıllara dayandırılan bir akımdır

Her türlü üretime, iletişim biçimine, üretim ilişkilerine sızan ve onları yeniden yorumlayan bir bakış açısına sahiptir

Postmodernizm Descartes’la başlayan modern felsefenin kurgularına ve kategorilerine karşı çıkar

Postmodernizm temelde felsefenin başlangıcından beri ön plana çıkartılan logos merkezci düşünceyi savunur

Postmodernizm belirsizlik ve heterojenlik üzerine kurulmuştur

Açıklama:

Postmodernizm temelde felsefenin başlangıcından beri ön plana çıkartılan logos merkezci düşünceye itiraz eder. Batı dillerinde “post-” “sonrası” anlamı veren bir ön ektir, yani postmodernizmin kelime anlamı “modernizm sonrası” dır. Ancak postmodernizmin modernizmle ilişkisi bundan çok daha karmaşıktır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Modernizm hangi dönemin şekillenmesinde etkili olmuştur?

1500lerden 1960lara kadar olan dönemin

1600lardan 1960lara kadar olan dönemin

1700lerden 1960lara kadar olan dönemin

1800lerden 1960lara kadar olan dönemin

1900lerden 2000lere kadar olan dönemin

Açıklama:

Modernizm biri genel biri ise daha özel olmak üzere iki anlamda kullanılır. Modernizm denince çoğunlukla kastedilen genel anlamı Descartes’la başlayan modern felsefe geleneği; nesnel bilgi ve bilen/akıl sahibi öznenin hakim olduğu felsefedir. 1600lerden 1960lara kadar olan dönemin şekillenmesinde modernizm etkili olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Hangi dönem “yüksek modernizm” olarak adlandırılır?

1910lardan 1930lara

1920lerden 1930lara

1910lardan 1940lara

1920lerden 1940lara

1930lardan 1960lara

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan yeni topluma verilen tanımlardan biri değildir?

Çokuluslu kapitalizm

Tüketim toplumu

Medya toplumu

Sanayi sonrası toplum

İdeal toplum

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan yeni topluma, “sanayi sonrası (postendüstriyel) toplum”, “çokuluslu kapitalizm”, “tüketim toplumu”, “medya toplumu” gibi farklı tanımlar getirilmiştir. Yeni tüketim tarzları oluşur: planlı eskime; moda ve modaya uygun hale getirmeye yönelik değişikliklerin çok hızlı olması, topluma şimdiye kadar görülmemiş ölçüde reklamcılığın, televizyon ve medyanın girmesi; otoban ağlarının büyümesi ve otomobil kültürünün gelmesi bunda etkilidir (Jameson, 1998, 19-20). Bu toplumu, modernizmin hala etkin bir güç olduğu savaş öncesi toplumundan ayıran bazı nitelikler bunlardır. Frederic Jameson, postmodernizmi “geç kapitalizmin kültürel mantığı” olarak görür.

Doğru Cevap: E

Soru 45

"Orijinalliği olmayan eksiksiz bir kopya" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Hibridizasyon

Dekanonizasyon

Simülakra

Fragmantasyon

Hipergerçeklik

Açıklama:

Simülakra (simulacra): Orijinalliği olmayan eksiksiz bir kopya.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kişi kimdir?

Michel Foucault

Descartes

Jean Baudrillard

Ihab Hassan

Arnold J. Toynbee

Açıklama:

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kişi, Amerikalı eleştirmen Ihab Hassan’dır. Hassan 1985’te Paris’te yapılan Karşılaştırmalı Edebiyat Kongresinde sunduğu “Postmodern Perspektifte Çoğulculuk” başlıklı bildirisinde postmodernizmin özelliklerini sıralar ve tanımlar.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Kelime anlamı olarak “(bir şeyi) kutsal olmaktan/kanun olmaktan çıkarma” anlamına gelen terim hangisidir?

Zeitgeist

Dekanonizasyon

Pastiş

Fragmantasyon

Simülakra

Açıklama:

Dekanonizasyon /kutsallığını alma: Kelime anlamı olarak “(bir şeyi) kutsal olmaktan/kanun olmaktan çıkarma” anlamına gelen dekanonizasyon terimi, artık sorgulanmaz bir şekilde kabul edilen doğruların ve bunları telkin eden kurumların inanılırlıklarını kaybetmiş olmalarını ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 48

'Böyle Buyurdu Zerdüşt', 'Ahlakın Soykütüğü Üzerine' ve 'Tragedyanın Doğuşu' adlı eserlerin yazarı kimdir?

John Cage

Andy Warhol

David Lynch

Umberto Eco

Friedrich Nietzsche

Açıklama:

Friedrich Nietzsche(1844-1900): Alman şair ve düşünür. Bazı eserleri: Böyle Buyurdu Zerdüşt, Ahlakın Soykütüğü Üzerine, Tragedyanın Doğuşu.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Herhangi bir sesin müzik meydana getirebileceği düşüncesinden hareketle 1952 yılında bestelediği üç bölümden oluşan 4’33 isimli müzik yapıtını çevreden alınan seslerle oluşturmuş müzisyen kimdir?

Jacques Derrida

Samuel Beckett

Quentin Tarantino

John Cage

Igor Fyodorovich Stravinsky

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 50

Bazı eserleri 'Marilynler', 'Double Elvis', 'Campbell’in Çorba Konserveleri' olan, Pop-art akımının en önemli temsilcilerinden Amerikalı ressam, film yapımcısı ve yayıncısı kimdir?

Andy Warhol

Robert Rauschenberg

John Cage

Sigmar Polke

Jeff Koons

Açıklama:

Andy Warhol (1928-1987): Pop-art akımının en önemli temsilcilerinden olan Amerikalı ressam, film yapımcısı ve yayıncısı. Bazı eserleri: Marilynler, Double Elvis, Campbell’in Çorba Konserveleri.

Doğru Cevap: A

Soru 51

“Düşünüyorum öyleyse varım” sözüyle bilinen ünü düşünür kimdir?

Foucault

Kant

Descartes

Baudrillard

Jameson

Açıklama:

Descartes “Düşünüyorum öyleyse varım” sözüyle bir özne ortaya koyar: Düşünen, düşündüğünü bilen, kendinin farkında olan, hedefleri olan, özgür iradesi ve sorumluluğu
olan bir özne. Bu özne şüphe eden, onaylayan, yargılayan, kısacası düşünen, akıl sahibi bir öznedir. Öncelikle düşünen özne olarak varlığını ispat eden Descartes’a göre bütün
bilgimizin kaynağı da akıldır, düşünme’dir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

1979’da yayımlanan Postmodern Durum adlı eser kime aittir?

Lyotard

Niall Lucy

Foucault

Jameson

Eagleton

Açıklama:

Lyotard (1990), ilk olarak 1979’da yayımlanan Postmodern Durum adlı eserinde değişen toplumla birlikte bilginin niteliğinin ve konumunun da değiştiğini savunur. Ona göre,
bilgiyi kullanan ve üretenlerin ürettikleri ve kullandıkları bilgiyle olan ilişkileri, bir malı üreten ve tüketenlerin o malla ilişkisine benzemektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Michel Foucault' un yaşamı boyunca irdelediği, ilgilendiği konular arasında yer almaz?

Delilik

Raslantı

Kesinlilik

Kadercilik

Devamlılık

Açıklama:

Foucault, yaşamı boyunca aklın dışladıklarıyla ilgilenir: delilik, raslantı, kesiklilik/devamsızlık. Edebiyat metinlerinin “başkalığın” konuşmasına olanak tanıdığına inanır. Aynı
zamanda bu grupların söylemlerini kullanarak iktidarın dayattığı/dayattığı bilgi ve ideolojilerin yapıbozuma uğratılabileceğini düşünür. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Kelime anlamı olarak “(bir şeyi) kutsal olmaktan/kanun olmaktan çıkarma” anlamına gelen terimine ne ad verilir?

Temsil edilemez olan

Kendiliksizlik derinliksizlik

Melezleme

Parçalanma

Dekanonizasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 55

Zihnin, kendini semboller aracılığıyla genelleştirme kapasitesinin giderek artmasına işaret eden terime ne ad verilir?

Karnavallaştırma

İçkinlik

İnşa etme

Melezleme

Dekanonizasyon

Açıklama:

İçkinlik (Her yerde bulunma): Bu kavram, zihnin, kendini semboller aracılığıyla genelleştirme kapasitesinin giderek artmasına işaret eder. Şimdi her yerde sorunlu yayılmalar, dağılımlar ve yaygınlaştırmaya tanık oluyoruz; yeni medya ve teknolojiler aracılığıyla duyularımızın genişlediğini görüyoruz. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Böyle Buyurdu Zerdüşt, Ahlakın Soykütüğü Üzerine ve Tragedyanın Doğuşu adlı eserler aşağıdaki hangi filozofa aittir?

Michel Foucault

Jacques Derrida

Friedrich Nietzsche

Jean François Lyotard

Jean Baudrillard

Açıklama:

Friedrich Nietzsche(1844-1900): Alman şair ve düşünür. Bazı eserleri: Böyle Buyurdu Zerdüşt, Ahlakın Soykütüğü Üzerine, Tragedyanın Doğuşudur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi, Jean François Lyotard' ın eserlerinden biridir?

Meşruluk Üzerine Notlar

Hapishanenin Doğuşu

Cinselliğin Tarihi

Üretimin Aynası

Tragedyanın Doğuşu

Açıklama:

Jean François Lyotard (1924-1998): Fransız filozof, edebiyat teorisyeni, postmodernizmin ve postmodern felsefenin öncülerinden çağdaş Fransız düşünürü. 1979 tarihli eseri Postmodern Durum ile postmodernizmin ilk kuramcılarından olmuştur. Modernitenin geçerliliği üzerine kuşkuların izlerini sürmüş ve bu süreci anlamlandırmaya çalışmıştır. Eserleri: Meşruluk Üzerine Notlar, Postmodern Durum' dur. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

1906-1989 yılları arasında yaşamış, Godot’yu Beklerken, Soluk, Krapp’ın Son Bandı ve Ben Değil gibi eserlerin sahibi olan İrlandalı yazar, eleştirmen ve yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Chuck Palahniuk

Jerzy Kosinski

Kathy Acker

Paul Auster

Samuel Beckett

Açıklama:

Samuel Beckett (1906-1989): İrlandalı yazar, eleştirmen ve şair. Bazı eserleri: Godot’yu Beklerken, Soluk, Krapp’ın Son Bandı, Ben Değil, Sıradan Kadınlar Düşü, Murphy' dir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Eserlerinde kara mizahla düş dünyasını birleştirerek insanın yabancılaşmasını anlatmış olan Amerikalı yazar kimdir?

Kathy Acker

Thomas Pynchon

Italo Calvino

Jerzy Kosinski

Chuck Palahniuk

Açıklama:

Thomas Pynchon (1937-…): Amerikalı yazar. Eserlerinde kara mizahla düş dünyasını birleştirerek insanın yabancılaşmasını anlatmıştır. Bazı eserleri: V. , Yerçekiminin Gökkuşağı, 49 Numaralı Parçanın Nidası, Mason ve Dixon' dır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Alien, Amerikan Gansteri, Gladyatör, Hannibal, Thelma ve Louise, Cennetin Krallığı gibi filmleri olan üç kez oskar ödüllerine aday olmuş İngiliz yönetmen ve yapımcı kimdir?

Jean-Luc Godard

Wim Wenders

David Lynch

Ridley Scott

Quentin Tarantino

Açıklama:

Ridley Scott (1937-…): Üç kez Oscar ödüllerine aday gösterilmiş İngiliz yönetmen ve yapımcı. Tüm zamanların en büyük bilim-kurgu filmi olarak kabul edilen Bıçak Sırtı filminin yönetmenliğini yapmıştır. Bazı filmleri: Alien, Amerikan Gansteri, Gladyatör, Hannibal, Thelma ve Louise, Cennetin Krallığı' dır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Kitle kültürü ayrımını reddeder; parodi, ironi ve oyunbazlığa yönelir
Süreksizliği, muğlaklığı ve eşzamanlılığı tercih eder
Yapısı bozulmuş, merkezsizleşmiş özneye vurgu yapar

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Postmodern sanat ve düşüncenin özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Postmodernizm de yüksek kültür kitle kültürü ayrımını, türler arasında katı ayrımları reddeder, pastiş, parodi, ironi ve oyunbazlığa yönelir. Postmodern sanat ve düşünce, dönüşlülüğü, öz bilinci (kendini bilme, kendinin farkında olma), parçalanmayı, (özellikle anlatısal yapılarda) süreksizliği, muğlaklığı, eşzamanlılığı tercih eder ve yapısı bozulmuş, merkezsizleşmiş, makineleşmiş özneye vurgu yapar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Batı merkezli hümanist düşünceyi sorgulama
Feminist hareketin güç kazanması
Teknolojinin gelişmesi ile bilgi edinme ve aktarma yöntemlerinin değişmesi

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri modernist düşüncenin insanlığa mutluluk getireceği düşüncesinin 20. Yüzyılın ikinci yarısında sorgulanmaya başlamasına rol oynayan faktörlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sömürgelerin bağımsızlığını kazanmaya başlamasıyla birlikte burada yaşayanlar Batı merkezli hümanist düşünceyi sorgulamaya başladı. Bu düşünce insanların değil belli toplumların ve grupların çıkarlarına hizmet ediyordu.
Feminist hareketin güç kazanması
3Elektronik iletişim sistemlerinin ve teknolojilerinin icadı ve yaygınlaşması sonucu bilgi edinme, aktarma yöntemlerinin ve sosyal yapının değişmesi.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

“Düşünüyorum öyleyse varım” sözüyle ünlü, düşünen, düşündüğünü bilen, kendinin farkında olan, hedefleri olan, özgür iradesi ve sorumluluğu olan bir özne ortaya koyan düşünür kimdir?

Kant

Descartes

Foucault

Noam Chomsky

Jean-Paul Sartre

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

Nesnelliğe dayandırılarak üretilen evrensel kuralların inandırıcılığını yitirmesi
Toplumsal ve siyasal yapıların değişmesi, demokratikleşme
Enformatik devrim sonrası doğalı yapaydan, gerçeği kopyadan ayırmanın imkansız hale gelmiş olması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Lyotard'ın modernizmden postmodernizme geçişi bağladığı nedenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Lyotard, Postmodern Durum’da özetle, modernizmden postmodernizme geçişi üç ana nedene bağlar:

Büyük anlatıların çöküşü, nesnel bilgi ya da bilginin nesnelliğine dayandırılarak üretilmiş genel/evrensel kuralların inandırıcılığını yitirmesi. Modernizmin gelişme, akılcılık ve bilimsel nesnellik iddialarının inandırıcılığını yitirdiği noktada post-modernizm başlamıştır.
Toplumsal ve siyasal yapıların değişmesi, toplumun heterojenleşmesi, demokratikleşme. Yüksek kültür-kitle kültürü arasındaki ayrımların bu demokratikleşmeye bağlı olarak ortadan kalkması.
Değişen üretim ilişkileri ve enformatik devrim sonrası doğalı yapaydan, gerçeği kopyadan ayırmanın imkansız hale gelmiş olması. Dahası gerçek-kopya karşıtlığının ortadan kalkması.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kişi kimdir?

Ihab Hassan

Calinescu

Eagleton

Niall Lucy

Lyotard

Açıklama:

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kişi, Amerikalı eleştirmen Ihab Hassan’dır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

İroni
Karnavallaştırma
Melezleme

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ihab Hassan'ın “Postmodern Perspektifte Çoğulculuk” başlıklı bildirisinde yer verdiği postmodernizmin özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Verilenlerin tamamı on bir maddelik sıralamada yer alan özelliklerdendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Böyle Buyurdu Zerdüşt, Ahlakın Soykütüğü Üzerine, Tragedyanın Doğuşu adlı eserlerin sahibi Alman şair ve düşünür hangisidir?

Friedrich Nietzsche

Jacques Derrida

Umberto Eco

Don DeLillo

Quentin Tarantino

Açıklama:

Böyle Buyurdu Zerdüşt, Ahlakın Soykütüğü Üzerine, Tragedyanın Doğuşu adlı eserlerin sahibi Alman şair ve düşünür Friedrich Nietzsche'dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Ucuz Roman, Kill Bill, Günah Şehri, Zincirsiz, Rezervuar Köpekleri gibi filmlerin yönetmeni, iki Oscar ödüllü Amerikalı aşağıdakilerden hangisidir?

Ridley Scott

Quentin Tarantino

David Fincher

Sam Mendes

David Lynch

Açıklama:

Ucuz Roman, Kill Bill, Günah Şehri, Zincirsiz, Rezervuar Köpekleri gibi filmlerin yönetmeni, iki Oscar ödüllü Amerikalı Quentin Tarantino'dur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Marilynler, Double Elvis, Campbell’in Çorba Konserveleri gibi eserleri ilePop-art akımının en önemli temsilcilerinden olan Amerikalı ressam, film yapımcısı ve yayıncısı aşağıdakilerden hangisidir?

Andy Warhol

Jeff Koons

Sigmar Polke

Robert Rauschenberg

Pablo Picasso

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 70

Rus kökenli Amerika ve Fransa vatandaşıdır
Besteci, piyanist ve orkestra şefidir
Bahar Ayini, Pulcinella, Abanoz Konçertosu gibi eserler vermiştir

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Igor Fyodorovich Stravinsky ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Igor Fyodorovich Stravinsky (1882-1971): Rus kökenli Amerika ve Fransa vatandaşı olan besteci, piyanist ve orkestra şefi. 20. Yüzyıl müziğinin en önemli bestecilerinden biri olarak kabul edilir. 1913 yılında tamamladığı Bahar Ayini isimli eseri armonik yapısı, asimetrik ve değişken ritmik yapısıyla müziğe marjinal ve yıkıcı yenilikler getirmiştir. Vurmalı çalgıları şiddetli ritim teknikleri kullanması ve coşkusu ile Postmodernist müziğin habercisi olarak görülür. Bazı eserleri: Bahar Ayini, Pulcinella, Abanoz Konçertosu, Üç Bölümlü Senfoni. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Postmodernizm için söylenemez?

Kelime anlamı modernizm öncesidir

Logos merkezci düşünceye itiraz eder

Belirsizlik ve heterojenlik üzerine kurulmuştur

Modern felsefenin kurgularına ve kategorilerine karşı çıkar

Postmodern filozoflara göre nesnel ve akıldan bağımsız bir gerçek yoktur

Açıklama:

Kelime anlamı modernizm sonrasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmin edebiyat alanındaki temsilcilerinden biridir?

Umberto Eco

Friedrich Nietzsche

Michel Foucault

Jacques Derida

Jean François Lyotard

Açıklama:

A şıkkı hariç diğerleri postmodern filozoflardır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi postmodern yönetmenlerden biridir?

Quentin Tarantino

Orhan Pamuk

Do De Lillo

Italo Calvino

Samuel Beckett

Açıklama:

A şıkkı hariç diğerleri postmodern edebiyatçılardır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmin resim alanındaki temsilcilerindendir?

Andy Warhol

Quentin Tarantino

Wim Wenders

Sam Mendes

Ridley Scott

Açıklama:

A şıkkı hariç diğerleri postmodern yönetmenlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi postmodern edebiyat için söylenemez?

Çoğulculuk esastır

Kurgu tutarsızlaşır ve boşluklar içerir

Yazar ölmüştür

Üstkurmacı egemendir

Anlam tasarlanabilir

Açıklama:

E şıkkı hariç diğerleri postmodern edebiyat için söylenebilir ama e şıkkı söylenemez çünkü, postmodern edebiyatta anlam tasarlanamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 76

“Simülasyonlar” adlı eser kime aittir?

Baudrillard

Deskartes

Nietzsche

Umberto Eco

Michel Foucault

Açıklama:

Simülasyonlar adlı eser Baudrillard’a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Postmodernistlerin ilerleme fikrine duydukları kuşkuyu anlatan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihin Ölümü

Simülakra

Zeitgeist

Büyük Anlatı

Büyük Anlatıların Çöküşü

Açıklama:

Simülakra, orjinalliği olmayacak eksiksiz bir kopya; Büyük Anlatı, bilginin kuramsal ve ideolojik biçimleri; Zeitgest, zamanın ruhu; Büyük Anlatıların Çöküşü, bilginin niteliğinin ve konumunun değişmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi “Büyük Anlatı” kuramını öne sürmüştür?

Lyotard

Woolf

Eliot

Kafka

Pound

Açıklama:

Büyük Anlatı kavramını öne süren kişi Lyotard’dır

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmin ortaya çıkışına neden olan unsurlardan biri değildir?

Sömürgelerin bağımsızlık kazanması

Feminist hareketin yavaş yavaş ortadan kalkması

Hümanist düşüncenin sorgulanmaya başlanması

Sosyal yapının değişmesi

Bilgi aktarma yöntemlerinin değişmesi

Açıklama:

Feminis Hareket, söylenenin aksine güç kazanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kimdir?

Ihab Hassan

Michal Foucault

Jacques Derrida

Jean François Lyotard

Jean Baudrillard

Açıklama:

Ihab Hassan, 1985’te Paris’te yapılan Karşılaştırmalı Edebiyat kongresinde sunduğu “Postmodernizm Perspektifte Çoğulculuk” başlıklı makalesinde Postmodernizmin özelliklerini sıralar ve tanımlar. Diğer şıklar postmodern filozoflardır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi modernizm kavramının tanımıdır?

Ortaçağ sonrası Avrupa’da yaşanan dönem

1850 ile 20. yüzyılın ilk yarısını kapsayan estetik
hareketlere gönderme yapan bir terim

İlerlemeci, akılcı, bilgiyi merkez alan felsefe

Şimdiyi geçmişten ayırmak

Nesnel bilginin olmadığını iddia eden düşünce

Açıklama:

1850’lerden sonra temeli atılan ve 20. yüzyılın ilk yarısını kapsayan estetik hareketlere gönderme yapmak üzere kullanılan bir terimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Nesnelliği koruma

Algıya değil görmenin kendisine yönelme

İzlenim ve öznelliğe vurgu

III. Tekil şahıs anlatıcılar

Yukarıdakilerden hangileri Edebiyat açısından modernizmin belli başlı özelliklerindendir?

Yalnız III

I, II ve III

I ve II

Yalnız II

II, III ve IV

Açıklama:

Algıya değil görmenin kendisine yönelme vardır, izlenim ve öznelliğe vurgu yapılır ve lll. tekil şahıs anlatıcılar mevcuttur.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Sömürgelerin bağımsızlığını kazanması

Hümanizmin sorgulanması

Feminist hareketlerin güç kazanması

Teknolojik gelişmeler

Yukarıdakilerden hangileri postmodernizmi hazırlayan koşullardır?

I, II ve IV

I, II ve III

II ve III

I, II, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Sömürgelerin bağımsızlığını kazanmaya başlamasıyla birlikte burada yasayanlar Batı merkezli hümanist düşünceyi sorgulamaya başladı. Feminist hareketin güç kazanması, Elektronik iletişim sistemlerinin ve teknolojilerinin icadı ve yaygınlaşması sonucu bilgi edinme, aktarma yöntemlerinin ve sosyal yapının değişmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi “simülakra” kavramının tanımdır?

Orijinalliği olmayan eksiksiz bir kopya

Orijinalden elde edilen kopya

Kopyadan elde edilen kopya

Kopyadan elde edilen yeni orijinal

Orijinalliği olmayan eksik bir kopya

Açıklama:

Orijinalliği olmayan eksiksiz bir kopyadır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Kunstwollen (yaratma istenci) ile Eco’nun anlatmak istediği nedir?

Kişilerin tarihsel koşullanma ile geçmişi değerlendirdiklerini

Tarihin pek çok farklı anlam taşıyan karmaşık bir gösteren olduğunu

Geçmişin bizi koşullandırdığını, bize eziyet ettiğini, şantaj yaptığını

Modernizmn araçlarının tükenmesi ile birlikte postmodernizmin başladığını

Sanatçının tarihsel koşullanma ile değil kendi istenci ile hareket ettiği

Açıklama:

Kunstwollen: Yaratma İstenci. Eco bununla, sanatçının tarihsel koşullanma ile değil kendi istenci ile hareket ettiğini ifade etmek ister.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi büyük anlatılar (grand recit) ile ilgili değildir?

Lyotard öne sürmüştür

İngiliz dilinde sömürgecilik sonrası söylemdir.

Bilginin kurumsal biçimleridir

Modernizmin araçlarıdır

Bittikleri noktada postmodernizm başlar

Açıklama:

Büyük anlatılar, bilginin kurumsal ve ideolojik biçimleridir ve modernizmin araçlarıdır. Büyük anlatıların bittiği, inanılırlığını yitirdiği noktada postmodernizm başlar

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizme yöneltilen eleştirilerden değildir?

Düşünüyor gibi yapıp düşünmemek

Çok ayrıntılı incelemeler yapıyor olması

Her şeyi söylemle, dil oyunlarıyla açıklamak

Gerçek hayatta bir eylem gücünün olmayışı

Düşünce ile eylemin bağlantısını kesmek

Açıklama:

Bu eleştiriler geniş bir çeşitlilik gösteriyor olsa da birkaç temel baslık su şekilde sıralanabilir: Düşünüyor gibi yapıp düşünmemek, her şeyi söylemle, dil oyunlarıyla açıklamak, bu tartışmalar bir yere kadar anlamlı olsa da nihayet gerçek hayatta bir eylem gücünün olmayışı, yani düşünce ile eylemin bağlantısını kesmek.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi postmodern edebiyatın özelliklerinden biri olarak sayılamaz?

Çoğulculuk esastır

Anlamlar tasarlanabilir

Kurgu tutarsızlaşır ve boşluklar vardır

Tür ayrımları ortadan kalkar

Yazar ölmüştür

Açıklama:

Postmodern edebiyatta çoğulculuk esastır, anlam tasarlanamaz, yazar ölmüştür, kurgu tutarsızlaşır ve boşluklar vardır, üst kurmaca egemendir, tür ayrımları ortadan kalkar.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdaki yazarlardan hangisi postmodern edebiyatında eserler vermiş bir yazardır?

Jean François Lyotard

Jacques Derrida

Umberto Eco

Jean Baudrillard

Michel Foucault

Açıklama:

Umberto Eco dışındakiler filozof olarak geçerler.

Doğru Cevap: C

Soru 90

“ Aslında öylesine heterojen ve çok parçalıdır ki, klasik anlamda bir akım olabilecek ortak özellikleri çoğu kez göstermez. Daha çok her türlü üretime, iletişim biçimine, üretim ilişkilerine sızan ve onları yeniden yorumlayan bir bakış açısı olduğu söylenebilir.” Bu tanımlama aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?

Postmodernizme

Modernizme

Moderniteye

Perspektivizme

Rasyonelizme

Açıklama:

1980'lerin ortasından itibaren giderek artan bir ilgi gören postmodernizm, günümüzde hakkında yazılmış yüzlerce kitap, makale ve yapılmış sayısız tartışmayla çağımızın en ilgi çekici akımı olarak görünüyor. Aslında postmodernizm öylesine heterojen ve çok parçalıdır ki, klasik anlamda bir akım olabilecek ortak özellikleri çoğu kez göstermez. Daha çok her türlü üretime, iletişim biçimine, üretim ilişkilerine sızan ve onları yeniden yorumlayan bir bakış açısı olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Postmodernizm ortaya çıktığı yıllardan bugüne giderek farklılaşmış ve değişmiştir. Postmodernizmin temelinde var olan ve giderek daha da eğemen hale gelmiş olan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysellik

Çoğulculuk

Estetik

Dogmatizm

Hümanizm

Açıklama:

Postmodernizm ortaya çıktığı yıllardan bugüne giderek farklılaşmış, çeşitlenmiş ve temelindeki çoğulculuk düşüncesi daha da egemen hale gelmiştir. Temellerini Derrida, Lyotard, Baudrillard gibi Fransız postyapısalcılardan alan akım özellikle son otuz yılın her türlü sanatsal üretimine sızmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Postmodernizm Filozofları aşağıda belirtilen düşüncelerden hangisine karşı çıkmaz?

Modern felsefenin kurgularına

Evrensel ve aydınlanmacı akıl düşüncesine

Nesnel ve akıldan bağımsız bir gerçek yoktur.

Descartes’in Kartezyen özne anlayışına

Hegel’in rasyonel olan gerçektir, gerçek olan rasyoneldir" ilkesine

Açıklama:

Kimi zaman modernizmin tükenişinden sonra doğan yeni bir felsefe, kimi zaman ona itiraz eden bir yapı (anti-modernizm) ola¬rak karşımıza çıkar. Bu anlamda postmodernizm Descartes'la başlayan modern felsefenin kurgularına ve kategorilerine karşı çıkar. Descartes'ın kartezyen özne anlayışına, Kant'ın evrensel ve aydınlanmacı akıl düşüncesine, Hegel'in "rasyonel olan gerçektir, gerçek olan rasyoneldir" ilkesine karşı çıkan postmodern filozoflara göre nesnel ve akıldan bağımsız bir gerçek yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Modernite Aydınlanma Çağı'yla birlikte ulaştığı sentezde akıl, bilim ve sanat yoluyla "insan"ın mutluluğunu temin edecek sistemlerin kurulmasını vadediyordu. “Ancak Modernizmin yanlış uygulamaları sonucu bu alanlar hem birbirinden hem de hayattan koptu. Bu bağların yeniden kurularak yarım kalmış modernite projesinin ve ideallerinin gerçekleştirilebileceğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Klages

Kafta

Eliot

Habermas

Mallarme

Açıklama:

20. yüzyılın yok ettiği iyimserliği ,Bilim, ahlak ve sanatın farklılaşması, uzmanlarca ele alınan bölümlerin özerkliğine ve bunların gündelik iletişimin yorumlamasından ayrılması anlamına gelmeye başladı Habermas, Modernizmin yanlış uygulamaları sonucu bu alanların hem birbirinden hem de hayattan koptuğunu, bu bağların yeniden kurularak yarım kalmış modernite projesinin ve ideallerinin gerçekleştirilebileceğini savunur.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi edebiyat açısından modernizmin özelliklerinden birisi değildir?

Yazıda izlenim ve öznelliğe vurgu; algılananın ne olduğundan çok görme"nin nasıl gerçekleştiğine vurgu.

Edebî türler arasında bulanıklaşan ayrımlar, şiirin daha belgesel ve düzyazının daha şiirsel olması

Parçalanmış biçimlere, kesintili anlatılara, farklı malzemelerin rastgele görünümlü kolajlarına vurgu.

Her şeyi bilen üçüncü tekil şahıs anlatıcıların, sabit bakış açılarının ve kesin ahlâkî konumların sağladığı görünüşte nesnellikten uzaklaşma

Spontanlığın ve yaratımdaki keşfin karmaşık biçim estetiğine tercih edilmesi

Açıklama:

Edebiyat açısından modernizmin belli başlı özellikleri şunlardır:

Yazıda izlenim ve öznelliğe vurgu; algılananın ne olduğundan çok "görme"nin nasıl gerçekleştiğine vurgu. Buna bilinç-akışı tarzındaki yazı örnek verilebilir.

Her şeyi bilen üçüncü tekil şahıs anlatıcıların, sabit bakış açılarının ve kesin ahlâkî konumların sağladığı görünüşte nesnellikten uzaklaşma

Edebî türler arasında bulanıklaşan ayrımlar, şiirin daha belgesel ve düzyazının daha şiirsel olması

Parçalanmış biçimlere, kesintili anlatılara, farklı malzemelerin rastgele görünümlü kolajlarına vurgu.

Sanat eserinin üretimine yönelik bir öz-bilinç eğiliminin oluşması. Böylece her bir sanat eseri bir üretim olarak, yapılan ve çeşitli şekillerde tüketilen bir şey olarak kendi durumuna dikkat çeker.

Minimalist tasarımların, spontanlığın ve yaratımdaki keşfin karmaşık biçim estetiğine tercih edilmesi,

Sanat eseri üretmede kullanılan materyallerin seçiminde olsun, sanat eserini sergileme, dağıtma ve tüketmede olsun, yüksek ve alt kültür, ya da kitle kültürü gibi ayrımların reddedilmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Postmodernizm de tıpkı modernizm gibi aynı ilkelere uyduğunu ancak, bu ilkeleri değerlendirişinin farklı olduğunu söyleyen edebiyatçı-düşünür kimdir?

Klages

Habermas

Baudelaire

Bergson

Avangard

Açıklama:

Klages'a göre postmodernizm de tıpkı modernizm gibi bu ilkelere uyar. Ancak bu ilke¬leri değerlendirişi farklıdır. Postmodernizm de yüksek kültür kitle kültürü ayrımını, türler arasında katı ayrımları reddeder, pastiş, parodi, ironi ve oyunbazlığa yönelir. Postmodern sanat ve düşünce, dönüşlülüğü, öz bilinci (kendini bilme, kendinin farkında olma), parça-lanmayı, (özellikle anlatısal yapılarda) süreksizliği, muğlaklığı, eşzamanlılığı tercih eder ve yapısı bozulmuş, merkezsizleşmiş, makineleşmiş özneye vurgu yapar

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdaki yazarlardan hangisine göre “artık dünya doğrudan doğruya bağlantı içinde olduğumuz bir şey değil, televizyon ekranlarından verilendir. Televizyon yaşam içerisinde yaşamsa televizyon içerisinde çözelmektedir. Kurgu gerçekleştirilir ve böylelikle gerçek kurgusal olur. Televizyon ve kitle iletişiminin işlevi tepkiyi önlemek, bireyi özelleştirmek, ve görüntüyle gerçek arasında bir ayrım yapabilmenin olanaksızlaştığı bir taklit (simülasyon) evrenine yerleştirmektir.”

Klages

Baudrillard

Habermas

Bergson

Avangard

Açıklama:

Baudrillard'a göre artık dünya doğrudan doğruya bağlantı içinde olduğumuz bir şey değil, televizyon ekranlarından verilendir. Televizyon yaşam içerisinde yaşamsa televizyon içerisinde çözelmektedir. Kurgu gerçekleştirilir ve böylelikle gerçek kurgusal olur. Televizyon ve kitle iletişiminin işlevi tepkiyi önlemek, bireyi özelleştirmek, ve görüntüyle gerçek arasında bir ayrım yapabilmenin olanaksızlaştığı bir taklit (simülasyon) evrenine yerleştirmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

"Düşünüyorum öyleyse varım" sözüyle bir özne ortaya koyan: Düşünen, düşündüğünü bilen, kendinin farkında olan, hedefleri olan, özgür iradesi ve sorumluluğu olan bir özne. Bu özne şüphe eden, onaylayan, yargılayan, kısacası düşünen, akıl sahibi bir öznedir. Öncelikle düşünen özne olarak varlığını ispat eden düşünür-yazar'a göre bütün bilgimizin kaynağı da akıldır, düşünme'dir. Bu düşüncelerin sahibi kimdir?

Kant

Foucault

Descartes

Jameson

Klages

Açıklama:

Descartes "Düşünüyorum öyleyse varım" sözüyle bir özne ortaya koyar: Düşünen, dü¬şündüğünü bilen, kendinin farkında olan, hedefleri olan, özgür iradesi ve sorumluluğu olan bir özne. Bu özne şüphe eden, onaylayan, yargılayan, kısacası düşünen, akıl sahibi bir öznedir. Öncelikle düşünen özne olarak varlığını ispat eden Descartes'a göre bütün bilgimizin kaynağı da akıldır, düşünme'dir.
Kant, Descartesçı düşünen, bilen özne (cogito) kavramını devam ettirir ancak o, bilen özne ile bilinen nesne arasındaki ilişkiyi tersine çevirerek, artık bilen öznenin nesneyi belirlediği bir bilgi teorisinden söz eder.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Tarihin sonu ya da tarihin ölümü ifadesi, ile ilerleme fikrine duydukları kuşkuyu ifade eder. Geleneksel tarih yazımının dışladığı kişi, grup ve olayları ele alır, daha önce söz hakkı olmayan bu kişilerin tarihini yazarlar. Postmodernist Geleneksel tarih yazımının kendisini büyük anlatılar yoluyla nesnel olarak toplumlara sunduğu her türlü çıktısından kuşku duyar ve bunu yıkmaya çalışırlar. Bu görüşler aşağıdaki düşünce akımlarından hangisine aittir?

Perspektivizme

Modernizme

Moderniteye

Postmodernizme

Rasyonelizme

Açıklama:

Tarih aynı zamanda anlam açısından bakıldığında gösterge ve gösterilen arasındaki kurgusal ilişkinin nesnel bir ilişkiymiş gibi gözükmesine, tarih anlatısının bir gerçeğin yansıması olduğu yanılgısına yol açan bir zemindir. Tarihin sonu ya da tarihin ölümü ifadesi, postmodernistlerin ilerleme fikrine duydukları kuşkuyu ifade eder. Geleneksel tarih yazımının dışladığı kişi, grup ve olayları ele alır, daha önce söz hakkı olmayan bu kişilerin tarihini yazarlar. Geleneksel tarih yazımının kendisini büyük anlatılar yoluyla nesnel olarak toplumlara sunduğu her türlü çıktısından kuşku duyar ve bunu yıkmaya çalışırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat alanında Postmodernizmin dünyadaki temsilcilerinden biri olarak kabul edilir?

Jean Baudrillard

Jean François Lyotard

Sam Mendes

David Fincher

Orhan Pamuk

Açıklama:

Sam Mendes ve David Fincher (yönetmendir) , Jean Baudrillard ve Jean François Lyotard ( Filozoftur), Orhan Pamuk Edebiyat alanında Postmodernizmin dünyadaki temsilcilerinden biri olarak kabul edilir

Doğru Cevap: E

Soru 100

Genel olarak belirsizlik ve heterojenlik üzerine kurulmuş akım hangisidir?

Modernizm

Büyülü gerçeklik

Varoluşçuluk

Postmodernizm

Gerçeküstücülük

Açıklama:

Postmodernizm belirsizlik ve heterojenlik üzerine kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Gerçeklik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi postmodern görüşü yansıtır?

Özne aklıyla gerçeğe ulaşabilir.

Nesnel ve akıldan bağımsız bir gerçek yoktur.

Rasyonel olan gerçektir, gerçek olan ise rasyoneldir.

Gerçek özneden bağımsız bir haldedir.

Gerçeklik öznelci bir yapıda değildir.

Açıklama:

Postmodernizm Descartes’ın Kartezyen özne anlayışına, Kant’ın evrensel ve aydınlanmacı akıl düşüncesine, Hegel’in “rasyonel olan gerçektir, gerçek olan rasyoneldir” ilkesine karşı çıkan postmodern filozoflara göre nesnel ve akıldan bağımsız bir gerçek yoktur. Postmodernizm öznelcidir, ancak modernizmdeki güvenilir, stabil, tutarlı, özerk, kendini bilen ve aklıyla gerçeğe ulaşabilen özne tanımını reddettiği için bu öznellik de modernist öznellikten farklıdır. Çünkü postmodernler “orada bir yerde” özneden bağımsız bir gerçek olduğuna inanmazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Aşağıdaki ifadelerden hangisi modernizm felsefesine uygun değildir?

Nesnel bilgi ve bilen/ akıl sahibi özne hakimdir.

Geleneğe ve yerleşik estetik ölçülere meydan okur.

Yıkıcı ve yenilikçi bir estetik harekettir.

Akılcılık ve mutlak bilgiyi temel alır.

Bilim de diğer bilgi türleri gibi bir anlatıdır.

Açıklama:

Bilimin diğer bilgi türleri gibi bir anlatı olduğunu savunan düşünce postmodernist felsefenin görüşüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdaki yazarlardan hangisi modernizm akımına bağlı değildir?

Mallarme

Kafka

Rilke

Beckett

Proust

Açıklama:

Beckett Postmodernizm akımına bağlı bir yazar, eleştirmen ve şairdir.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmin vurguladığı konulardan biri olamaz?

Büyük anlatılar

Demokratikleşme

Kadın hareketi

Heterojenleşme

Enformatik devrimi

Açıklama:

Postmodernizm büyük anlatıları reddeder ve temelde demokratikleşme, heterojenleşme, kadın hareketi ve enformatik devrim konuları üzerinde durur.

Doğru Cevap: A

Soru 105

“Simülasyonlar” hangi yazarın eseridir??

Jean Baudrillard

Frederick Jameson

Mark Poster

Umberto Eco

Michel Foucault

Açıklama:

Simulasyonlar Jean Baudrillard’ın eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi Postmodernizm’ in reddettiği konulardan biri değildir?

Birey

Tarih

Büyük anlatı

Logos merkezci düşünce

Çoğulculuk

Açıklama:

Postmodernizm temelinde çoğulculuk düşüncesini savunur. Diğer taraftan birey, tarih, büyük anlatı ve logos merkezci düşünceye karşı çıkar.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Postmodernistlerin “ilerleme fikrine duydukları kuşkuyu” açıklayan kavram hangisidir?

Bireyin ölümü

Tarihin ölümü

Büyük anlatıların çöküşü

Demokratikleşme

Heterojenleşme

Açıklama:

Tarihin ölümü ifadesi Postmodernistlerin ilerleme fikrine duydukları kuşkuyu ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 108

Hassan’a göre postmodernizmin montaj, kolaj, kurulmuş veya kesilmiş edebi nesne gibi şeylere eğilmesinin sebebi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

Kutsallığını alma

Derinliksizlik

Parçalanma

Temsil edilemezlik

Melezleme

Açıklama:

Postmodernist yalnızca parçalar, sadece parçalara güvenir gibi görünür. Yıkmak istediği şey “bütünlük”tür, sosyal, epistemik, hatta şiirsel, ne tür bir sentez olursa olsun bütünlüğü yıkmak ister. Montaj, kolaj, kurulmuş̧ veya kesilmiş̧ edebi nesne gibi şeylere eğilimi bundandır.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Bir yazarın eserini yazma sürecini öyküleştirmesi hangi kavramla ifade edilir?

İçkinlik

İnşa etme

Üstkurmaca

Karnavallaştırma

Melezleme

Açıklama:

Romanın yazılış̧ öyküsünün romanlaştırılması, öykünün okur eşliğinde ve onun gözü önünde yazılması. üstkurmaca yöntemlerinden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi modernizm kavramının tanımıdır?

Ortaçağ sonrası Avrupa’da yaşanan dönem

1850 ile 20. yüzyılın ilk yarısını kapsayan estetik hareketlere gönderme yapan bir terim

İlerlemeci, akılcı, bilgiyi merkez alan felsefe

Şimdiyi geçmişten ayırmak

Nesnel bilginin olmadığını iddia eden düşünce

Açıklama:

1850’lerden sonra temeli atılan ve 20. yüzyılın ilk yarısını kapsayan estetik hareketlere gönderme yapmak üzere kullanılan bir terimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

I. Nesnelliği koruma
II. Algıya değil görmenin kendisine yönelme
III. İzlenim ve öznelliğe vurgu
IV. Üçüncü tekil şahıs anlatıcılar
Yukarıdakilerden hangileri Edebiyat açısından modernizmin belli başlı özelliklerindendir?

Yalnız III

I, II ve III

I ve II

Yalnız II

II, III ve IV

Açıklama:

İzlenim ve öznelliğe vurgu; algılananın ne olduğundan çok “görme”nin nasıl gerçekleştiğine vurgu. Her şeyi bilen üçüncü tekil şahıs anlatıcıların, sabit bakış açılarının ve kesin ahlâkî konumların sağladığı görünüşte nesnellikten uzaklaşma.

Doğru Cevap: E

Soru 112

I. Sömürgelerin bağımsızlığını kazanması
II. Hümanizmin sorgulanması
III. Feminist hareketlerin güç kazanması
IV. Teknolojik gelişmeler
Yukarıdakilerden hangileri postmodernizmi hazırlayan koşullardır?

I, II ve IV

I, II ve III

II ve III

I, II, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi “simülakra” kavramının tanımdır?

Orijinalliği olmayan eksiksiz bir kopya

Orijinalden elde edilen kopya

Kopyadan elde edilen kopya

Kopyadan elde edilen yeni orijinal

Orijinalliği olmayan eksik bir kopya

Açıklama:

Orijinalliği olmayan eksiksiz bir kopyadır.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Kunstwollen (yaratma istenci) ile Eco’nun anlatmak istediği nedir?

Kişilerin tarihsel koşullanma ile geçmişi değerlendirdiklerini

Tarihin pek çok farklı anlam taşıyan karmaşık bir gösteren olduğunu

Geçmişin bizi koşullandırdığını, bize eziyet ettiğini, şantaj yaptığını

Modernizmin araçlarının tükenmesi ile birlikte postmodernizmin başladığını

Sanatçının tarihsel koşullanma ile değil kendi iradesi ile hareket ettiği

Açıklama:

Kunstwollen: Yaratma iradesi. Eco bununla, sanatçının tarihsel koşullanma ile değil kendi istenci ile hareket ettiğini ifade etmek ister.

Doğru Cevap: E

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi büyük anlatılar (grand recit) ile ilgili değildir?

Lyotard öne sürmüştür

İngiliz dilinde sömürgecilik sonrası söylem

Bilginin kurumsal biçimleridir

Modernizmin araçlarıdır

Bittikleri noktada postmodernizm başlar

Açıklama:

Büyük anlatılar, bilginin kurumsal ve ideolojik biçimleridir ve modernizmin araçlarıdır. Büyük anlatıların bittiği, inanılırlığını yitirdiği noktada postmodernizm başlar.

Doğru Cevap: B

Soru 116

I. Büyük anlatıların çöküşü
II. Toplumun heterojenleşmesi
III. Gerçek-kopya karşıtlığının ortadan kalkması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Lyotard’ın modernizmden postmodernizme geçişi bağladığı nedenlerdendir?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız I

I, II, III

Açıklama:

Lyotard’ın modernizmden postmodernizme geçişi, Büyük anlatıların çöküşü, toplumun heterojenleşmesi, gerçek- kopya karşıtlığının ortadan kalkmasına bağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizme yöneltilen eleştirilerden değildir?

Düşünüyor gibi yapıp düşünmemek

Çok ayrıntılı incelemeler yapıyor olması

Her şeyi söylemle, dil oyunlarıyla açıklamak

Gerçek hayatta bir eylem gücünün olmayışı

Düşünce ile eylemin bağlantısını kesmek

Açıklama:

Bu eleştiriler geniş bir çeşitlilik gösteriyor olsa da birkaç temel başlık su şekilde sıralanabilir: Düşünüyor gibi yapıp düşünmemek, her şeyi söylemle, dil oyunlarıyla açıklamak, bu tartışmalar bir yere kadar anlamlı olsa da nihayet gerçek hayatta bir eylem gücünün olmayışı, yani düşünce ile eylemin bağlantısını kesmek

Doğru Cevap: B

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi postmodern edebiyatın özelliklerinden biri olarak sayılamaz?

Çoğulculuk esastır

Anlamlar tasarlanabilir

Kurgu tutarsızlaşır ve boşluklar içerir

Tür ayrımları ortadan kalkar

Yazar ölmüştür

Açıklama:

Postmodern edebiyatta çoğulculuk esastır, anlam tasarlanamaz, yazar ölmüştür, kurgu tutarsızlaşır ve boşluklar vardır, üst kurmaca egemendir, tür ayrımları ortadan kalkar.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Aşağıdaki yazarlardan hangisi postmodern edebiyatında eserler vermiş bir yazardır?

Jean François Lyotard

Jacques Derrida

Umberto Eco

Jean Baudrillard

Michel Foucault

Açıklama:

Umberto Eco dışındakiler filozof olarak geçerler.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Modernizm

Postmodernizm

Modernite

Perspektivizm

Rasyonalizm

Açıklama:

1980lerin ortasından itibaren giderek artan bir ilgi gören postmodernizm, günümüzde hakkında yazılmış yüzlerce kitap, makale ve yapılmış sayısız tartışmayla çağımızın en ilgi çekici akımı olarak görünüyor. Aslında postmodernizm öylesine heterojen ve çok parçalıdır ki, klasik anlamda bir akım olabilecek ortak özellikleri çoğu kez göstermez. Daha çok her türlü üretime, iletişim biçimine, üretim ilişkilerine sızan ve onları yeniden yorumlayan bir bakış açısı olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Postmodernizm ortaya çıktığı yıllardan bugüne kadar giderek farklılaşmış ve değişmiştir. Postmodernizmin temelinde var olan ve giderek daha da egemen hale gelen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysellik

Estetik

Doğmatizm

Hümanizm

Çoğulculuk

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 122

Postmodernizm filozofları aşağıda belirtilen düşüncelerden hangisine karşı çıkmaz?

Modern felsefenin kurgularına

Evrensel ve aydınlanmacı akıl düşüncesine

Nesnel ve akıldan bağımsız gerçekliğin yokluğuna

Descartes’in “Kartezyen Özne” anlayışına

Hegel’in “Rasyonel olan gerçektir, gerçek olan rasyoneldir.” ilkesine

Açıklama:

Postmodernizm, kimi zaman modernizmin tükenişinden sonra doğan yeni bir felsefe, kimi zaman ona itiraz eden bir yapı (anti-modernizm) olarak karşımıza çıkar. Bu anlamda postmodernizm Descartes'la başlayan modern felsefenin kurgularına ve kategorilerine karşı çıkar. Descartes'ın kartezyen özne anlayışına, Kant'ın evrensel ve aydınlanmacı akıl düşüncesine, Hegel'in "rasyonel olan gerçektir, gerçek olan rasyoneldir" ilkesine karşı çıkar ve postmodern filozoflar tarafından nesnel ve akıldan bağımsız bir gerçekliğin olmadığı öne sürülür.

Doğru Cevap: C

Soru 123

Modernite Aydınlanma Çağı'yla birlikte ulaştığı sentezde akıl, bilim ve sanat yoluyla "insan"ın mutluluğunu temin edecek sistemlerin kurulmasını vadediyordu. Ancak Modernizmin yanlış uygulamaları sonucu bu alanlar hem birbirinden hem de hayattan koptu. Bu bağların yeniden kurularak yarım kalmış modernite projesinin ve ideallerinin gerçekleştirilebileceğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Klages

Kafka

Habermas

Eliot

Mallarme

Açıklama:

Habermas, 20. yüzyılın yok ettiği iyimserliği bilim, ahlak ve sanatın farklılaşması, uzmanlarca ele alınan bölümlerin özerkliğine ve bunların gündelik iletişimin yorumlamasından ayrılması anlamına gelmeye başladığını ifade ederek, Modernizmin yanlış uygulamaları sonucu bu alanların hem birbirinden hem de hayattan koptuğunu, bu bağların yeniden kurularak yarım kalmış modernite projesinin ve ideallerinin gerçekleştirilebileceğini savunur.

Doğru Cevap: C

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi Edebiyat açısından modernizmin özelliklerinden birisi değildir?

Yazıda izlenim ve öznelliğe vurgu

Edebî türler arasında bulanıklaşan ayrımlar

Parçalanmış biçimler, kesintili anlatılar, farklı malzemelerin rastgele görünümlü kolajları

Yüksek kültürle kitle kültürü arasındaki sınırları ve ayrılıkları silme

Her şeyi bilen üçüncü tekil şahıs anlatıcıların, sabit bakış açılarının ve kesin ahlâkî konumların sağladığı görünüşteki nesnellikten uzaklaşma

Açıklama:

Edebiyat açısından modernizmin belli başlı özellikleri şunlardır:

Yazıda izlenim ve öznelliğe vurgu; algılananın ne olduğundan çok "görme"nin nasıl gerçekleştiğine vurgu. Buna bilinç-akışı tarzındaki yazı örnek verilebilir.

Her şeyi bilen üçüncü tekil şahıs anlatıcıların, sabit bakış açılarının ve kesin ahlâkî konumların sağladığı görünüşte nesnellikten uzaklaşma.

Edebî türler arasında bulanıklaşan ayrımlar, şiirin daha belgesel ve düzyazının daha şiirsel olması.

Parçalanmış biçimlere, kesintili anlatılara, farklı malzemelerin rastgele görünümlü kolajlarına vurgu.

Sanat eserinin üretimine yönelik bir öz-bilinç eğiliminin oluşması. Böylece her bir sanat eseri bir üretim olarak, yapılan ve çeşitli şekillerde tüketilen bir şey olarak kendi durumuna dikkat çeker.

Minimalist tasarımların, spontanlığın ve yaratımdaki keşfin karmaşık biçim estetiğine tercih edilmesi,

Sanat eseri üretmede kullanılan materyallerin seçiminde olsun, sanat eserini sergileme, dağıtma ve tüketmede olsun, yüksek ve alt kültür, ya da kitle kültürü gibi ayrımların reddedilmesi.
Yüksek kültürle kitle kültürü arasındaki sınırların ve ayrılıkların silinmesi ise postmodern edebiyatın bir özelliğidir. Postmodernizm ikinci sınıf filmlerden, edebî olmayan (paraliterature) kurgudan, gotik ve romanslardan, popüler biyografiden, polisiye, bilimkurgu ve fantezi romandan etkilenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Postmodernizm de tıpkı modernizm gibi aynı ilkelere sahip olduğunu ancak, bu ilkeleri değerlendirişinin farklı olduğunu söyleyen edebiyetçı-düşünür kimdir?

Klages

Habermas

Baudelaire

Bergson

Avangard

Açıklama:

Klages'a göre postmodernizm modernizmle aynı ilkelere uyar. Ancak bu ilkeleri değerlendirişi farklıdır. Postmodernizm de yüksek kültür kitle kültürü ayrımını, türler arasında katı ayrımları reddeder, pastiş, parodi, ironi ve oyunbazlığa yönelir. Postmodern sanat ve düşünce, dönüşlülüğü, öz bilinci (kendini bilme, kendinin farkında olma), parçalanmayı, (özellikle anlatısal yapılarda) süreksizliği, muğlaklığı, eşzamanlılığı tercih eder ve yapısı bozulmuş, merkezsizleşmiş, makineleşmiş özneye vurgu yapar.

Doğru Cevap: A

Soru 126

Klages

Habermas

Bergson

Baudrillard

Avangard

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 127

"Düşünüyorum öyleyse varım" sözüyle bir özne ortaya koyan: Düşünen, düşündüğünü bilen, kendinin farkında olan, hedefleri olan, özgür iradesi ve sorumluluğu olan bir özne. Bu özne şüphe eden, onaylayan, yargılayan, kısacası düşünen, akıl sahibi bir öznedir. Öncelikle düşünen özne olarak varlığını ispat eden düşünür-yazara göre bütün bilgimizin kaynağı da akıldır, düşünmedir. Bu düşüncelerin sahibi kimdir?

Kant

Descartes

Foucault

Jameson

Klages

Açıklama:

Descartes "Düşünüyorum öyleyse varım" sözüyle bir özne ortaya koyar: Düşünen, düşündüğünü bilen, kendinin farkında olan, hedefleri olan, özgür iradesi ve sorumluluğu olan bir özne. Bu özne şüphe eden, onaylayan, yargılayan, kısacası düşünen, akıl sahibi bir öznedir. Öncelikle düşünen özne olarak varlığını ispat eden Descartes'a göre bütün bilgimizin kaynağı da akıldır, düşünme'dir. Kant, Descartesçı düşünen, bilen özne (cogito) kavramını devam ettirir ancak o, bilen özne ile bilinen nesne arasındaki ilişkiyi tersine çevirerek, artık bilen öznenin nesneyi belirlediği bir bilgi teorisinden söz eder.

Doğru Cevap: B

Soru 128

“Tarihin Sonu” tezinden hareket eden düşünürler geleneksel tarih yazımının dışladığı kişi, grup ve olayları ele alır, daha önce söz hakkı olmayan bu kişilerin tarihini yazarlar. Bu kavram aşağıdaki düşünce akımlarından hangisine aittir?

Postmodernizm

Perspektivizim

Modernizm

Modernite

Rasyonalizm

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi edebiyat alanında postmodernizmin dünyadaki temsilcilerinden biri olarak kabul edilir?

Jean Baudrillard

Jean François Lyotard

Sam Mendes

David Fincher

Orhan Pamuk

Açıklama:

Sam Mende ve David Fincher yönetmendir. Jean Baudrillard ve Jean François Lyotard filozoftur. Orhan Pamuk ise edebiyat alanında postmodernizmin dünyadaki temsilcilerinden biri olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi Postmodernizm için söylenemez?

Kelime anlamı modernizm öncesidir.

Logos merkezci düşünceye itiraz eder.

Belirsizlik ve heterojenlik üzerine kurulmuştur.

Modern felsefenin kurgularına ve kategorilerine karşı çıkar.

Postmodern filozoflara göre nesnel ve akıldan bağımsız bir gerçek yoktur.

Açıklama:

Batı dillerinde “post-” “sonrası” anlamı veren bir ön ektir, yani postmodernizmin kelime anlamı “modernizm sonrası” dır.

Doğru Cevap: A

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmin edebiyat alanındaki temsilcilerinden biridir?

Umberto Eco

Friedrich Nietzsche

Michel Foucault

Jacques Derrida

Jean François Lyotard

Açıklama:

Friedrich Nietzsche, Michel Foucault, Jacques Derrida, Jean François Lyotard postmodern filozoflardır. Umberto Eco ise postmodern edebiyatçıdır. Umberto Eco’nun bazı eserleri: Gülün Adı, Foucault Sarkacı, Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti, Ortaçağı Düşlemek ve Sıfır Sayı’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi postmodern yönetmenlerden biridir?

Quentin Tarantino

Orhan Pamuk

Do De Lillo

Italo Calvino

Samuel Beckett

Açıklama:

Orhan Pamuk, Do De Lillo, Italo Calvino ve Samuel Beckett postmodern edebiyatçılardır. Quentin Tarantino ise postmodern yönetmenlerden biridir. Tarantino Amerikalı film yönetmeni, oyuncu ve iki Oscar ödüllü senaristtir. Bazı filmleri: Ucuz Roman, Kill Bill, Günah Şehri, Zincirsiz, Rezervuar Köpekleri’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmin resim alanındaki temsilcilerindendir?

Sam Mendes

Quentin Tarantino

Wim Wenders

Andy Warhol

Ridley Scott

Açıklama:

Sam Mendes, Quentin Tarantino, Wim Wenders ve Ridley Scott postmodern yönetmenlerdir. Andy Warhol ise postmodern ressamlardan biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi postmodern edebiyat için söylenemez?

Çoğulculuk esastır.

Kurgu tutarsızlaşır ve boşluklar içerir.

Yazar ölmüştür.

Üstkurmaca egemendir.

Anlam tasarlanabilir.

Açıklama:

Postmodern edebiyatta anlam yazarın kontrolünde değildir, çünkü dil konuşanın kontrolünde değildir. Dil ile anlam arasında dogrudan ve nesnel bir ilişki yoktur. Lucy’nin belirttiği gibi dilbilimsel anlam, dili kullanan herhangi birinin niyetleri tarafından kontrol edilemeyeceği gibi, hiçbir türden anlam da akılcılıkla kontrol edilemez. Dolayısıyla anlam tasarlanamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 135

“Simülasyonlar” adlı eser kime aittir?

Rene Descartes

Jean Baudrillard

Friedrich Nietzsche

Umberto Eco

Michel Foucault

Açıklama:

Simülasyonlar adlı eser Baudrillard’a aittir. Baudrillard Simülasyonlar adlı eserinde modernite dönemini, “sanayi üretiminin ön plana çıktığı burjuva sınıfı dönemi” olarak tanımladıktan sonra, bu dönemde daha sonra teknoloji devrimiyle birlikte yeniden üretimin (kopyalama, reproduction) toplumun düzenlenme ilkesi olarak üretimin yerini aldığını ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 136

Postmodernistlerin ilerleme fikrine duydukları kuşkuyu anlatan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Simülakra

Tarihin Ölümü

Zeitgeist

Büyük Anlatı

Büyük Anlatıların Çöküşü

Açıklama:

Simülakra, orjinalliği olmayacak eksiksiz bir kopya; büyük anlatı, bilginin kuramsal ve ideolojik biçimleri; zeitgest, zamanın ruhu; büyük anlatıların çöküşü, bilginin niteliğinin ve konumunun değişmesidir. Tarihin sonu ya da tarihin ölümü ifadesi, postmodernistlerin ilerleme fikrine duydukları kuşkuyu ifade eder. Geleneksel tarih yazımının dışladığı kişi, grup ve olayları ele alır, daha önce söz hakkı olmayan bu kişilerin tarihini yazarlar. Geleneksel tarih yazımının kendisini büyük anlatılar yoluyla nesnel olarak toplumlara sunduğu her türlü çıktısından kuşku duyar ve bunu yıkmaya çalışırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi “Büyük Anlatı” kuramını öne sürmüştür?

Eliot

Woolf

Lyotard

Kafka

Pound

Açıklama:

Eliot, Woolf, Kafka ve Pound postmodern edebiyatçılardır. Büyük Anlatı kavramını öne süren kişi postmodern filozof Lyotard’dır. Büyük anlatılar, bilginin kurumsal ve ideolojik biçimleridir ve modernizmin araçlarıdır. Büyük anlatıların bittiği, inanılırlığını yitirdiği noktada postmodernizm başlar. Bir başka deyişle, modernizmin gelişme, akılcılık ve bilimsel nesnellik iddialarının bittiği noktada postmodernizm baslamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi postmodernizmin ortaya çıkışına neden olan unsurlardan biri değildir?

Sömürgelerin bağımsızlık kazanması

Feminist hareketin yavaş yavaş ortadan kalkması

Hümanist düşüncenin sorgulanmaya başlanması

Sosyal yapının değişmesi

Bilgi aktarma yöntemlerinin değişmesi

Açıklama:

Feminist Hareket, ortadan kalkmamış söylenenin aksine güç kazanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 139

Postmodernizmi edebiyat ve sanatla ilgili bir terim olarak ilk kez kullanan kimdir?

Ihab Hassan

Michal Foucault

Jacques Derrida

Jean François Lyotard

Jean Baudrillard

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Osmanlının kültürel anlamda Avrupa’ya, özellikle Fransa’ya açılmasında başlangıç hangi padişah dönemidir?

II. Mahmut

II. Bayezid

Kanuni Sultan Süleyman

Yavuz Sultan Selim

Fatih Sultan Mehmed

Açıklama:

Osmanlının kültürel anlamda Avrupa’ya, özellikle Fransa’ya açılmasında başlangıç, Kanuni’nin 1525 yılında Osmanlı’dan yardım isteyen annesinin mektubu üzerine I.François’ya yazdığı mektup ve onun sonuçlarıyla olur.

Doğru Cevap: C

Soru 2

"1650 ile 1660 yılları arasında genellikle aristokrat kadınların, dönemin yazar ve sanatçılarını bir araya getirerek, halktan ve sıradan kişilerden farklı davranmak, farklı bir söylem biçimi kullanmak ve farklı giyinmek amacıyla sosyete salonlarında başlattıkları yaşam sanatı" anlamına gelen "Presiozite" hangi ülkede yaşanmış bir akımdır?

İtalya

İspanya

Almanya

Fransa

Hollanda

Açıklama:

Presiozite (Fr. Préciosité),1650 ile 1660 yılları arasında genellikle Parisli aristokrat kadınların, dönemin yazar ve sanatçılarını bir araya getirerek, halktan ve sıradan kişilerden farklı davranmak, farklı bir söylem biçimi kullanmak ve farklı giyinmek amacıyla sosyete salonlarında başlattıkları bir yaşam sanatı, bir güzelduyu biçimidir. Zamanla abartılan davranış biçimleri Molière gibi kimi yazarların yapıtlarında eleştiri malzemesi olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Babıâli’de Tercüme Odası kaç yılında açılmıştır?

1822

1832

1842

1852

1862

Açıklama:

Babıâli’de Tercüme Odası 1832’de açılmış ve bu sayede yabancı dilin ve dil bilenlerin önemi artmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Tanzimat Edebiyatı hangi yazarın çalışmalarıyla başlar?

Namık Kemal

Şinasi

Ziya Paşa

Ali Suavi

Ahmet Mithat Efendi

Açıklama:

Edebiyata adını veren Tanzimat, yenileşme hareketinin öncüsü kabul edilen Şinasi’nin çalışmalarıyla başlar. Şinasi’nin kaleme aldığı ilk yapıt olan Şair Evlenmesi adlı oyunu 1859’da yazılıp, 1860 yılında tefrika olarak yayınlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Tanzimat Edebiyatı hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Tanzimat edebiyatının kendisine özgü kuralları, ilkeleri ve yöntemleri yoktur.

Tanzimat bir anlayışı ya da akımı değil, öncelikle siyasal ve toplumsal alanda yapılan yenileşme çalışmalarını ifade eder.

Tanzimat her alanda “dışa dönüş, dışa açılış” hareketidir.

Bu edebiyata göre, Avrupa edebiyatı model alınmamalıdır.

Tanzimat edebiyatında insan katılımcı ve varlığını belli eder niteliktedir.

Açıklama:

Tanzimat edebiyatının kendisine özgü kuralları, ilkeleri ve yöntemleri yoktur. Bu nedenle bu kavram bir anlayışı ya da akımı değil, öncelikle siyasal ve toplumsal alanda yapılan Batı tarzı yenileşme çalışmalarını kasteder ve farklı özellik ve akımlardaki edebî ürünleri de kapsayan bir kavramdır.
Tanzimat, her alanda “dışa dönüş, dışa açılış” hareketidir. Bu anlayışla getirdiği yeni değer ve kavramlar doğrultusunda eski edebiyatın düşler ve masallar evreninden insanların gerçek evrenine geçişini sağlar (Özdemir, 1991, s. 133) Eski edebiyatta yaşam karşısında edilgen, dünyaya seyirci olan içe dönük insan, Tanzimat edebiyatında tersi yönde etken, katılımcı ve varlığını belli eder niteliktedir.
Tanzimat yazarlarına göre Avrupa edebiyatı, model alınması gereken tek edebiyattır: “Yirmi otuz senedir muvaffak olduğumuz terakkiyatı lisaniyye ve edebiyeyi Avrupa’yı taklit ile peyda eylediğimizi” (A.Mithat, 2015, s. 90-91) söyleyen Ahmet Mithat, yalnız edebiyatımızın değil, dilimizin bile Avrupa edebiyatıyla olan yakın teması sayesinde geliştiği inancındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Tanzimat edebiyatında ağırlıklı olarak öne çıkan edebi akım aşağıdakilerden hangisidir?

Romantizm

İmpresyonizm

Natüralizm

Klasisizm

Ekspresyonizm

Açıklama:

Tanzimat edebiyatında ağırlıklı olarak öne çıkan edebî akım Romantizmdir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Edebiyatımızda Zola ve Gerçekçilik konusunu ilk defa gündeme getiren Victor Hugo adlı biyografik eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Muallim Naci

Ziya Paşa

Namık Kemal

Şinasi

Beşir Fuad

Açıklama:

Edebiyatımızda ilk defa Beşir Fuad’ın Victor Hugo adlı biyografik eseriyle gündeme gelen Zola ve Gerçekçilik, daha sonra gazete sayfalarında ve dergi sütunlarında günlerce sürecek “hayaliyyun-hakikiyyun” (romantizm- realizm) kavgalarına yol açar (Yılmaz, 2002, s. 62).

Doğru Cevap: E

Soru 8

Edebiyatımızda roman türünün ve romantik romanın ilk örneği sayılan "İntibah" aşağıdaki yazarlaradan hangisine aittir?

Ziya Paşa

Peyami Safa

Şinasi

Namık Kemal

Muallim Naci

Açıklama:

Namık Kemal’in ilk romanı İntibah, bizde roman türünün ve romantik romanın ilk örneği sayılır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Türk edebiyatının ilk gerçekçi romanı olarak kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

Araba Sevdası

İntibah

Mai ve Siyah

Yeniçeriler

Çalıkuşu

Açıklama:

Recaizade Ekrem’in tek romanı olan Araba Sevdası (1889) Türk edebiyatının ilk gerçekçi romanı olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Modern anlamda ilk Türk romanı kabul edilen Mai ve Siyah'ın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Melih Cevdet Anday

Orhan Veli

Halit Ziya Uşaklıgil

Oktay Rifat

Cahit Sıtkı Tarancı

Açıklama:

Modern anlamda ilk Türk romanı Halit Ziya Uşaklıgil’in Mai ve Siyah adlı romanı kabul edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

III. Selim döneminde Avrupa’daki gelişmeleri yakından izlemek için Avrupa başkentlerine elçilikler açılmaya başlanır. İlk elçiliklerden biri nerede açılmıştır?

Paris

Roma

Madrid

Berlin

Viyana

Açıklama:

III. Selim döneminde Avrupa’daki gelişmeleri yakından izlemek için Avrupa başkentlerine elçilikler açılmaya başlanır. İlk elçiliklerden biri Paris’te açılır ve ilk elçi Yirmisekiz Mehmed Efendi tayin edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi 1650 ile 1660 yılları arasında genellikle Parisli aristokrat kadınların, dönemin yazar ve sanatçılarını bir araya getirerek, halktan ve sıradan kişilerden farklı davranmak, farklı bir söylem biçimi kullanmak ve farklı giyinmek amacıyla sosyete salonlarında başlattıkları bir yaşam sanatı, bir güzelduyu biçimidir?

Ampirizm

Presiozite

Sansüalizm

Levanten

Narsizm

Açıklama:

Presiozite (Fr. Préciosité),1650 ile 1660 yılları arasında genellikle Parisli aristokrat kadınların, dönemin yazar ve sanatçılarını bir araya getirerek, halktan ve sıradan kişilerden farklı davranmak, farklı bir söylem biçimi kullanmak ve
farklı giyinmek amacıyla sosyete salonlarında başlattıkları bir yaşam sanatı, bir güzelduyu biçimidir. Zamanla abartılan
davranış biçimleri Molière gibi kimi yazarların yapıtlarında eleştiri malzemesi olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aydınlanma Çağı Fransa’ya oranla yaklaşık bir yüzyıl öncesinde İngiltere’de başlar ve ilk olarak ampirizmi uygulamaya koyan savunuculardan birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Rousseau

Voltaire

Hobbes

Toland

Tindol

Açıklama:

Aydınlanma Çağı Fransa’ya oranla yaklaşık bir yüzyıl öncesinde İngiltere’de başlar. Newton, Locke, Bacon ve Hobbes ilk olarak ampirizmi uygulamaya koyar, ardından Toland ve Tindol’ün sansüalizmi devreye girer.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Babıâli’de Tercüme Odasının açılmasıyla yabancı dilin ve dil bilenlerin öneminin artması hangi yılda gerçekleşmiştir?

1830

1920

1979

1832

1836

Açıklama:

1832’de Babıâli’de Tercüme Odasının açılmasıyla yabancı dilin ve dil bilenlerin önemi
artar.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Edebiyata adını veren Tanzimat, yenileşme hareketinin öncüsü kabul edilen aşağıdaki şairlerden hangisinin çalışmalarıyla başlar?

Ahmet Haşim

Ziya Gökalp

Yahya Kemal

Yaşar Kemal

Şinasi

Açıklama:

Edebiyata adını veren Tanzimat, yenileşme hareketinin öncüsü kabul edilen Şinasi’nin çalışmalarıyla başlar.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdaki yazarlardan hangisi Fransız edebiyatında gerçekçiliğin kurucusu ve öncüsüdür?

Balzac

Maupassant

Stendhal

Gustave Flaubert

Emile Zola

Açıklama:

Fransız edebiyatında gerçekçiliğin kurucusu ve öncüsü Balzac’tır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Simgeciliği basit bir anıştırma olarak görmeyen Mallarmé hakkında: “Onun şiiri bir akşam manzarası gibi akisler, silik şekiller ve baygın renklerle doldu ve tatlı bir alacalığın istilası altında kaldı” tanımı çerçevesinde kendi simgeci anlayışını geliştiren şair aşağıdakilerden hangisidir?

Yakup Kadri

Ahmet Haşim

Refik Halit Karay

Mehmet Fuat

Ali Canip

Açıklama:

Simgeciliği basit bir anıştırma olarak görmeyen Ahmet Haşim, Mallarmé hakkında: “Onun şiiri bir akşam manzarası gibi akisler, silik şekiller ve baygın renklerle doldu ve tatlı bir alacalığın istilası altında kaldı” (Okay, 1990, s. 200) tanımı çerçevesinde kendi simgeci anlayışını geliştirir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Hececi şiir geleneğinden olan şiirlerinde ‘sıkıntı’, ‘ölüm’, ‘bıkkınlık’, ‘ölüm karşısındaki çaresizlik’ ve ‘hoşnutsuzluk’ gibi izlekler sıkça karşılaşılan izlekler olan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Orhan Veli

Oktay Rifat

Cahit Sıtkı Tarancı

Melih Cevdet Anday

Ahmet Muhip Dıranas

Açıklama:

Hececi şiir geleneğinden olan Cahit Sıtkı Tarancı’nın şiirlerinde ‘sıkıntı’, ‘ölüm’, ‘bıkkınlık’, ‘ölüm karşısındaki çaresizlik’ ve ‘hoşnutsuzluk’ gibi izlekler sıkça karşılaşılan izleklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi modern anlamda ilk Türk romanı olan Mai ve Siyah adlı romanın yazarıdır?

Ahmet Hamdi Tanpınar

Faruk Naz Çamlıbel

Sait Faik Abasıyanık

Halit Ziya Uşaklıgil

Atilla İlhan

Açıklama:

modern anlamda ilk Türk romanı Halit Ziya Uşaklıgil’in Mai ve Siyah adlı romanı kabul edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Servet-i Fünûn döneminin önderi ve en güçlü şairi olan Parnas şiir anlayışının etkisi altında yazdığı şiirlerinde, şekil açısından grubunun hedeflediği noktaya gelen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Rauf

Cenap Sahabettin

Hüseyin Cahit Yalçın

Süleyman Nazif

Tevfik Fikret

Açıklama:

Servet-i Fünûn döneminin önderi ve en güçlü şairi olan Tevfik Fikret, Parnas şiir anlayışının etkisi altında yazdığı şiirlerinde, şekil açısından grubunun hedeflediği noktaya gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. Edebiyat artık sadece İstanbula değil, tüm ülkeye özgü bir değerdir.
II. Ulusal bir kimlik oluşturma çabaları ön plana çıkmıştır.
III. Yedi Meşaleciler, I. Yeniciler, Maviciler, II. Yeniciler ve Toplumsal Gerçekçiler adları altında farklı edebî gruplar oluşmuştur.
Yukarıda verilen gelişmeler hangi edebiyat döneminde gerçekleşmiştir?

Cumhuriyet dönemi edebiyatı

Servet-i Fünun Edebiyatı

Tanzimat dönemi edebiyatı

Fecr-i Ati dönemi edebiyatı

Milli edebiyat

Açıklama:

Cumhuriyetin ilke ve devrimlerinin savunuculuğunu ve topluma tanıtılma görevini üstlenmiş olan aydınlar bu doğrultuda edebî etkinliklerini sürdürmekle işe koyulur. Böylesi bir anlayışla ülkenin her bir yöresindeki aydın kalem oynatmaya başlar ve giderek edebiyat yalnızca İstanbul’a özgü bir değer olmaktan çıkar ve tüm ülkenin edebiyatı haline gelir. Batı ülkelerinin işgaline uğramış bir devletin yazarları bu dönem itibarıyla daha ulusalcı bir çizgide durarak ‘Batılı gibi olma’ düşüncesinden uzaklaşarak ‘Batıyı takip eden Türk olma’ çizgisine gelirler. Bu bakımdan Batı taklitçiliğinde ve uyarlamalarında büyük ölçüde düşüş gözlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

I. Türk şiirinin tek simgeci şairi olarak bilinir.
II. Şiirlerinde akşam, yalnızlık, gerçekten kaçış ve kadın gibi izlekler görülür.
III. Eserlerinde Verlaine ve Rimbaud'nun etkisi görülür.
Yukarıda verilen ilgiler hangi Türk şairine aittir?

Ahmet Haşim

Orhan Veli

Faruk Nafiz Çamlıbel

Cenap Şahabettin

Tevfik Fikret

Açıklama:

Ahmet Haşim Türk şiirinin belki de tek simgeci şairi olarak bilinir. Şiirlerinde çok okuduğu ve sevdiği Fransız simgeci şairlerin izlerini görmek mümkündür. Ahmet Haşim ve Fecr-i Âti grubunda Simgecilik; kendi yaşam anlayışından, Türk şiir geleneğinden ve Fransız simgecilerden gelen öğelerle oluşur. Şiirlerinde ‘akşam’, ‘gece’, ‘anne’ ve ‘kadın’, ‘gerçekten kaçış’, ‘yalnızlık’ izlekleri ağırlıklı olarak göze çarpar.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Türk edebiyatının ilk gerçekçi (realist) romanıdır?

Cezmi

Araba Sevdası

İntibah

Tercüme-i Telemak

Eylül

Açıklama:

Recaizade Ekrem’in tek romanı olan Araba Sevdası (1889) Türk edebiyatının ilk gerçekçi romanı olarak kabul edilir. Yazarın yaşamından kesitlerin yer aldığı roman, devrin romantik gerçekçiliğini tek başına temsil eder ve yanlış Batılılaşmanın örneği olarak da kabul edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

I. Türk roman türünün ve romantik romanın ilk örneğidir.
II. Bir takım mirasyedi gencin uğradıkları yıkımı konu alır.
III. Türk edebiyatında kişi psikolojilerine ilk defa bu eserde yer verilmiştir.
Yukarıda verilen bilgiler hangi romana aittir?

Araba Sevdası

İntibah

Eylül

Cezmi

Mai ve Siyah

Açıklama:

Namık Kemal’in ilk romanı İntibah, bizde roman türünün ve romantik romanın ilk örneği sayılır. İntibah’ta zengin, bir takım mirasyedi gençlerin kendilerini içki ve kadınlara kaptırmaları yüzünden nasıl bir yıkıma uğradıkları gösterilerek, toplum ahlakının düzeltilmesine çalışılır. Namık Kemal kişileri somutlaştırmaya çalışır, ruhsal ve toplumsal çevreleriyle onları işler ve çoğunu işlenmiş bir dış görünüşle ortaya koyarak Türk edebiyatında kişi psikolojilerine ilk defa o yer verir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

"Şair evlenmesi" eseri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türk edebiyatının ilk tiyatro oyunudur.

Şinasi tarafından kaleme alınmıştır.

Servet-i Fünun döneminde yazılmıştır.

Görücü usulü evlenmenin yanlışlıklarını konu alır.

Güldürü türünde bir eserdir.

Açıklama:

Eser Servet-i Fünun değil, Tanzimat dönemine aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Beşir Fuad'ın savunduğu edebiyat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Klasisizm

Romantizm

Realizm

Sembolizm

Natüralizm

Açıklama:

Beşir Fuad, Klasisizm ve Romantizmi bir kenara bırakıp bütün ilgisini pozitif bilime yöneltir, edebiyatta gerçekçiliğin esas alınması gerektiğini savunur. Ona göre gerçek edebiyat, gerçekçiliğe dayanmalıdır ve bir romancının hayal etmek yerine, gözlemlemesi, araştırması ve gördüğünü değiştirmeden nitelendirmesi ve tarif etmesi gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Tanzimat dönemi edebiyatı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Dil sadeleşmiştir ve yeni Türkçe kelimeler kullanılmıştır.

Çeviriler ve uyarlama eserler önemli yer tutmaktadır.

Özgürlük, eşitlik ve kardeşlik kavramları ön plana çıkmıştır.

Dönemin eserleri büyük ölçüde Klasisizmden etkilenmiştir.

Batılı yaşam biçimine özlem sıklıkla dile getirilir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 28

I. Ulusun kendine özgü terim ve kavramlarını oluşturmayı ilke olarak benimsenir.
II. Divan edebiyatının ve Batı edebiyatının etkisinden kurtulmak hedeflenmiştir.
III. Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp önemli temsilcileri arasındadır.
Yukarıda verilen özellikler hangi döneme aittir?

Cumhuriyet dönemi edebiyatı

Tanzimat dönemi edebiyatı

Servet-i Fünun edebiyatı

Milli edebiyat

Fecr-i Ati edebiyatı

Açıklama:

Özellikle dilde sadeleştirmeyi, Arapça ve Farsça tamlama ve gramer kurallarından sıyrılmayı, gerekirse tarihsel geçmişteki kaynaklardan yararlanarak ulusun kendine özgü terim ve kavramlarını oluşturmayı öncelikli ilke olarak benimseyen Ömer Seyfettin ve Ali Canip’e Ziya Gökalp, Hamdullah Suphi, Yakup Kadri gibi edebiyatçılar eserlerinde olabildiğince yabancı etkiden kurtulmayı hedeflemişlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Osmanlı döneminde yayınlanan ilk özel gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Takvîm-i Vekâyi

Tercüman-i Hakikat

Cerîde-i Havâdis

Takvim-i Vekayi

Tercüman-ı Ahval

Açıklama:

Tanzimat edebiyatının ilk şahsiyetlerinden olan Şinasi, Agah Efendi ile birlikte ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval'ı çıkarmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Şinasi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İlk özel gazeteyi çıkaran kişidir.

Halkın anlayacağı duru, anlaşılır bir dil benimsemiştir.

Halkı yeni ufuklar konusunda bilinçlendirmeye çalışmıştır.

"Şair evlenmesi" isimli eseri yazmıştır.

Servet-i Fünûn döneminde eserler vermiştir.

Açıklama:

Şinasi Servet-i Fünûn değil, Tanzimat dönemi edebiyatçılarındandır. Edebiyata adını veren Tanzimat, yenileşme hareketinin öncüsü kabul edilen Şinasi’nin çalışmalarıyla başlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Sadrazam İbrahim Paşa’nın öngörüsüyle III. Selim döneminde Avrupa’daki gelişmeleri yakından izlemek için Avrupa başkentlerine elçilikler açılmaya başlanır. İlk tayin edilen elçilerden biri olan Yirmisekiz Mehmed Efendi hangi şehrin elçisi olmuştur?

Madrid

Moskova

Paris

Londra

Berlin

Açıklama:

İlk elçiliklerden biri Paris’te açılır ve ilk elçi Yirmisekiz Mehmed Efendi tayin edilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

II. Mehmet
III. Ahmet
III. Selim

Yukarıdaki padişahlardan hangisinin ya da hangilerinin dönemi Osmanlı'nın ilk kez Avrupa’yı çok yakından tanıdığı dönem olur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Lâle Devri, Osmanlılar için kültürel bir uyanma devri olur. Toplumsal ve siyasi boyutlarda Fransa taklit edilen ülke haline gelir. III. Ahmet ve III. Selim dönemleri Osmanlının ilk kez Avrupa’yı bu kadar yakından tanıdığı dönem olur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Newton
Locke
Tindol

Yukarıdaki düşünürlerden hangisi ya da hangileri ampirizmi ortaya koymuştur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Aydınlanma Çağı Fransa’ya oranla yaklaşık bir yüzyıl öncesinde İngiltere’de başlar. Newton, Locke, Bacon ve Hobbes ilk olarak ampirizmi uygulamaya koyar, ardından Toland ve Tindol’ün sansüalizmi devreye girer. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Yakın doğu ülkelerine yerleşir
Yerleştiği yerde yaşayan ayrı ırktan ve dinden kimse ile evlenir
Avrupa asıllıdır

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Levanten olarak adlandırılan kişilerin özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Levanten (Fr. Levantin), Yakındoğu ülkelerine yerleşmiş, oralarda yaşayan ayrı ırktan, ayrı dinden kimselerle evlenerek soyu karışmış Avrupa asıllı kimsedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Şair Evlenmesi adlı oyunu 1859’da yazılıp, 1860 yılında tefrika olarak yayınlanan Tanzimat edebiyatının öncüsü kabul edilen yazar kimdir?

Ziya Paşa

Namık Kemal

Ahmet Mithat

Şinasi

Şemsettin Sami

Açıklama:

Edebiyata adını veren Tanzimat, yenileşme hareketinin öncüsü kabul edilen Şinasi’nin çalışmalarıyla başlar. Şinasi’nin kaleme aldığı ilk yapıt olan Şair Evlenmesi adlı oyunu 1859’da yazılıp, 1860 yılında tefrika olarak yayınlanır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Dil anlaşılır, sade ve herkesin kullandığı biçimi alır
Ağırlıklı olarak öne çıkan edebi akım Romantizmdir.
Romanlarda Batılı yaşam biçimi bir özlem olarak dile getirilir

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Tanzimat dönemi edebiyatının özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Edebiyatta Tanzimat’ın en önemli getirilerinden biri; edebiyat dilindeki değişmedir. Tanzimat edebiyatının başlangıç yıllarında yayınlanan ilk metinlerin ardından, edebiyat sarayın dışına çıkmaya başlar, artık konakların, yalıların, evlerin ve sokakların edebiyatına dönüşür. Dil, anlaşılır, sade ve herkesin kullandığı biçimi alır.
Tanzimat edebiyatında ağırlıklı olarak öne çıkan edebî akım Romantizmdir. Romantizm, klasisizmin getirdiği kurallara karşı bir tepki olarak doğar, toplumsal yapı ve yaşamdaki değişikliklerden beslenir.
Tanzimat romanlarında Batılı yaşam biçimi bir özlem olarak dile getirilirken, kişiler arasında geleneksel yaşam biçimiyle Batılı tarz arasındaki bocalama biçimleri de romanların konusunu oluşturur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Duru bir Türkçe ve başarılı bir teknikle yazdığı oyunlardan ötürü Türk Molière’i olarak anılan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Feraizcizâde Mehmed Şakir

R. Mahmut Ekrem

Muallim Naci

Samipaşazade S.

Abdülhak Hamit

Açıklama:

Edebiyat tarihinde adı çok sık geçmese de, Tanzimat’ın başlangıç yıllarından itibaren oyun yazarlığı yapan Feraizcizâde Mehmed Şakir (1853-1911), duru bir Türkçe ve başarılı bir teknikle yazdığı oyunlardan ötürü “Türk Molière’i” olarak anılır. Oyunlarının içeriği çoğunlukla toplumsal ve tarihsel konulardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu ve Kırık Hayatlar gibi tanınmış romanları olan, Türk öykü ve romanına Batılı görünüm kazandıran yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Halit Ziya Uşaklıgil

Namık Kemal

Şinasi

Mehmet Rauf

Tevfik Fikret

Açıklama:

Türk öykü ve romanına Batılı görünüm kazandıran kişi olarak Halit Ziya Uşaklıgil, yapıtlarını gerçekçi ve doğacı anlayış doğrultusunda oluşturur. Başlangıç yapıtlarında kullandığı ağır ve sanatlı dil, son dönem yapıtlarında yerini sade bir Türkçeye bırakır. Romanlarının konusu tümüyle İstanbul’la ilintili Anadolu izlekleri içerir. Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu ve Kırık Hayatlar en tanınmış romanlarıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Mürebbiye, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç gibi eserler vermiştir
Yazdığı ilk romanlarında Fransız Romantizmin izlerini taşısa da, daha sonraki yapıtlarında gerçekçi ve doğacı akımların özelliklerini yansıtır
Türk toplumunun farklı özelliklerini kimi kez abartarak kimi kez de gülmece bir unsur olarak ele alır

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Hüseyin Rahmi Gürpınar ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

İyi bir gözlemci olan Hüseyin Rahmi Gürpınar, yazdığı ilk romanlarında Fransız Romantizmin izlerini taşısa da, daha sonraki yapıtlarında gerçekçi ve doğacı akımların özelliklerini yansıtır.
Türk insanı ve toplumunun farklı özelliklerini anlatır, yeri geldiğinde bir özelliği kimi kez abartarak, kimi kez gülmece bir unsur olarak ele alır.
Mürebbiye adlı romanında, dönemin modası olan Fransız mürebbiyeler hakkındaki yergi vardır. Ahlak yoksunu Anjel adındaki mürebbiyenin neden olduğu sonuçlar gözler önüne serilir. Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, dönemin güncel ve kamuoyunu meşgul eden bir olayını ele alır. Bunların dışında kalan diğer romanları da İstanbul uzamındaki toplumsal konuları içerir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Orhan Veli
Oktay Rıfat
Melih Cevdet Anday

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Garip Hareketi olarak ortaya çıkan grubun temsilcilerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Orhan Veli, Oktay Rifat, Melih Cevdet Anday gibi şairler yeni bir girişimle ‘Garip Hareketi’ ortaya çıkarır. Garip Hareketi, Divan şiiri ve diğer XIX. Yüzyıl şiir anlayışlarını yadsır. Her türlü metafor ve imgeyi reddeden bu anlayış, gelişmekte olan ülkenin sorunlarını kendi gerçeklikleri içinde anlatmaya çalışır. Hareketin lideri konumunda olan Orhan Veli’nin erken ölümü, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday, beyni daha az yoran ama daha az kışkırtıcı bir şiire yönelirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

XIX. yüzyılın ortalarına kadar Arap ve Fars edebiyatının edebî tür ve izleklerinden beslenen Türk edebiyatı, bu dönem itibarıyla neden yüzünü Batıya dönme gereği duymuştur?

Avrupa'ya gönderilen Türk gençlerin ve ülkeye çağrılan yabancıların getirdikleri kültürel canlılık

Arap ve İran kültürel eğemenliği altına girmek istememeleri

Arap ve Fars edebiyatının geri kalmışlığı

Batı ile dostça ilişkiler kurma isteği

Batının zorlaması

Açıklama:

Mısır savaşları sonucunda devlet ve ordunun etkin işleyişinin sağlanabilmesi için teknik ve eğitimsel eksikliklerin giderilmesine yönelik olarak yetiştirilmek amacıyla Avrupa'ya gönderilen Türk gençler ve ülkeye çağrılan yabancıların farklı alanlarda getirdikleri kültürel canlılık sayesinde Avrupa, Osmanlının gözünde daha ilgi çeken bir hal alır ve yüzünü Batıya dönme gereği duyar. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

"Batı edebiyatının Türk edebiyatına etkisi"nde özellikle XX. yüzyıl ortalarına kadar ezici bir üstünlüğe sahip olan batı ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

Fransa

İngiltere

Hollanda

İsviçre

Açıklama:

Rönesans hareketi dâhil, her türlü toplumsal, siyasal, düşünsel ya da edebî akımın Fransa üzerinden diğer coğrafyalara yayıldığı bir gerçektir. Bunda Fransa'nın Orta Avrupa gibi merkezi bir konumda yer alıp her yönden gelen entelektüel esintiyi toplayıp başka taraflara yönlendirecek konum ve yeteneğe sahip bir ülke olmasının payı büyüktür. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

1720 yılı sonlarında Paris’e ilk elçi olarak atanan Yirmisekiz Mehmed Efendi, Parislilerin sosyal yaşamlarını, kurumlarının işleyişini, tiyatro ve opera gibi görsel sanatlara verdikleri önem konusunda duyduğu hayranlığını yazdığı bir kitapta dile getirir. Mehmet Efendi’nin yazdığı bu kitap hangisidir?

Avrupa izlenimleri

Paris’de sosyal hayat

Fransız Sefaretnamesi

Fransız akşamları

Paris’de hayat başkadır

Açıklama:

1721 yılı Mart ayında büyük ilgiyle karşılandığı Paris'e ulaşan Mehmed Efendi, Parislilerin sosyal yaşamları, kurumlarının işleyişi, tiyatro ve opera gibi görsel sanatlara verdikleri önem konusunda duyduğu hayranlığı yazdığı mektup ve Fransa Sefaretnamesi adlı kitabında dile getirir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

”XVIII. yüzyıl düşünce ve sorgulama akımlarından yeterince pay alamamış olan Türk aydını ve ülke yöneticileri, zorlayıcı unsurların gerektirdiği kurumsal yenilik çalışmalarından öte pek fazla bir şey gerçekleştiremez. Toplumun tüm katmanlarını ilgilendiren yenilikler ancak XIX. yüzyılda hayatın her safhasında görülmeye başlanır.” diyerek dönemin analizini yapan Türk aydını hangisidir?

Ahmet Haşim

Cemal Süreyya

Namık Kemal

Ahmet Hamdi Tanpınar

Ziya Paşa

Açıklama:

“XVIII. Yüzyıl düşünce ve sorgulama akımlarından yeterince pay alamamış olan Türk aydını ve ülke yöneticileri, zorlayıcı unsurların gerektirdiği kurumsal yenilik çalışmalarından öte pek fazla bir şey gerçekleştiremez. Toplumun tüm katmanlarını ilgilendiren yenilikler ancak XIX. yüzyılda hayatın her safrasında görülmeye başlanır.” düşüncesi Ahmet Hamdi Tanpınar’a aittir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

1832'de Babıâli'de Tercüme Odasının açılmasıyla yabancı dilin ve dil bilenlerin önemi artar. Belli bir süre sonra Tercüme Bürosunun yanına her biri bir dil okulu niteliğinde yeni dil bürolarının açılması eklenir. Osmanlı devletinin gençlerin dil öğrenmesine ve dilde uzmanlaşmalarına katkı verirken, amaçladığı temel düşünce neydi?

Osmanlı aydınlarını donanımlı kılmak

Batıyla biran önce bütünleşmek

Batı edebiyatını yaygınlaştırmak

Matbaada basılacak çeşitli yabancı kitapların tercümesini yapacak eleman yetiştirmek

Devletin tercümanlık işlerine hakim Rum ve Ermeni vatandaşların yerine yabancı dilde yetkin Türk gençlerini görevlendirmek

Açıklama:

1832'de Babıâli'de Tercüme Odasının açılmasıyla yabancı dilin ve dil bilenlerin önemi artar. Belli bir süre sonra Tercüme Bürosunun yanına her biri bir dil okulu niteliğine bürünen Mabeyn Kalemi, Tophane Kalemi ve Gümrük Kalemi gibi yeni dil bürolarının açılması, bir yandan Osmanlı gençlerinin dil öğrenmesine ve dilde uzmanlaşmalarına katkı sağlarken, bir yandan da her türlü casusluk olasılığına karşılık devletin tercümanlık işlerine hâkim Rum ve Ermeni kökenli vatandaşların yerine yabancı dilde yetkin Türk gençlerin görevlendirilmesini amaçlar. O günkü devlet, milliyetçilik hareketlerinin hızlandığı böylesi bir zamanda bu önlemi gerekli görür. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi günümüze değin gelen Türk edebiyatının dönemlerinden değildir?

Meşrutiyet Dönemi

Servet-I Fünun Dönemi

Fecr-I Ati Dönemi

Milli Edebiyat Dönemi

Cumhuriyet Dönemi

Açıklama:

Batı etkisindeki Türk edebiyatını, edebî dönemler ve yaklaşımları dikkate alarak değinmek yerinde olur. Bu bakımdan günümüze değin Türk edebiyatı; Tanzimat Dönemi, Servet-i Fünûn Dönemi, Fecr-i Âti Dönemi, Milli Edebiyat Dönemi ve Cumhuriyet Dönemi olmak üzere beş başlık altında toplanabilir. Meşrutiyet Dönemi Osmanlılar zamanındaki siyasi bir dönemdir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının önemli eserlerinden olan Şair Evlenmesi adlı oyun kime aittir?

Namık Kemal

Şinasi

Ziya Paşa

Agah Efendi

Şemsettin Sami

Açıklama:

Tanzimat, yenileşme hareketinin öncüsü kabul edilen Şinasi'nin çalışmalarıyla başlar. Şinasi'nin kaleme aldığı ilk yapıt olan Şair Evlenmesi adlı oyunu 1859'da yazılıp, 1860 yılında tefrika olarak yayınlanır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Türk aydınları özellikle bu dönemde Romantizmle tanışır. Bu dönem edebiyatında ağırlıklı olarak öne çıkan edebî akım Romantizmdir. Bu bahsedilen Edebi dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Dönemi

Fecr-I Ati Dönemi

Tanzimat Dönemi

Servet-I Fünun Dönemi

Milli Edebiyat Dönemi

Açıklama:

Tanzimat edebiyatında ağırlıklı olarak öne çıkan edebî akım Romantizmdir. Romantizm, klasisizmin getirdiği kurallara karşı bir tepki olarak doğar, toplumsal yapı ve yaşamdaki değişikliklerden beslenir. Türk aydınları özellikle bu dönemde 1840'lı yıllar itibarıyla hem yurt dışında, hem de yurt içinde yaptıkları okuma ve çeviriler yoluyla Romantizmle tanışırlar. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Recaizade Mahmut Ekrem'in katkısıyla, 1895 yılında bir dergi çatısı altında toplanan ve Tevfik Fikret'i derginin yazı işleri müdürlüğüne getiren bir grup genç Türk şair ve yazarın oluşturduğu bir harekettir. Kesin çizgilerle Tanzimatçılardan ayrılmadıkları için bazen Tanzimat edebiyatının devamı olarak da kabul edilirler. Yeni bir anlayış olarak ortaya çıktıkları için Edebiyat-ı Cedîde adıyla da anılırlar. Türk Edebiyatında ki bu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Dönemi

Fecr-I Ati Dönemi

Tanzimat Dönemi

Servet-I Fünun Dönemi

Milli Edebiyat Dönemi

Açıklama:

Servet-i Fünun’da denilen Edebiyat-ı Cedîde içinde Fransız varlığı, Osmanlı'daki Fransız okullarında eğitim görmüş ve o kültürü almış gençlerin katkısıyla salt edebî form olarak karşımıza çıkar. Artık bu gençlerin ilgisini ne herhangi bir konunun Türk edebiyatına aktarılması, ne de okuru bilgilendirmek ve eğitmek çeker. Onlar için her şeyden önemli olan, sanatı sanat için yapmaktır. Servet-i Fünûn döneminin önderi ve en güçlü şairi olan Tevfik Fikret, Recaizade Mahmut Ekrem'in katkısıyla, 1895 yılında bir grup Edebiyatçının çatısı altında toplandığı Servet-i Fünûn Dergisinin yazı işleri müdürüdür. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

“Hececi şiir geleneğinden olan şairin şiirlerinde 'sıkıntı', 'ölüm', 'bıkkınlık', 'ölüm karşısındaki çaresizlik' ve 'hoşnutsuzluk' gibi düşüncelere sıkça rastlanır. Özellikle 'ölüm korkusu', ölümün günün birinde her şeyi yok edeceği ve bu durumda yaşamanın anlamsızlığı düşüncesi eserlerin de çokça işlenir. En bildik şiirlerinden biri Otuz Beş Yaş şiiridir.” Edebi özelliklerinden bahsedilen bu Cumhuriyet dönemi şairi kimdir?

Ahmet Hamdi Tanpınar

Mahmut Şevket Esendal

Melih Cevdet Anday

Orhan Veli

Cahit Sıtkı Tarancı

Açıklama:

Özellikle 'ölüm korkusu', ölümün günün birinde her şeyi yok edeceği ve bu durumda yaşamanın anlamsızlığı düşüncesi Tarancı'da Albert Camus'nün 'Saçma felsefesi'ni çağrıştırır. Hececi şiir geleneğinden olan Cahit Sıtkı Tarancı'nın şiirlerinde 'sıkıntı', 'ölüm', 'bıkkınlık', 'ölüm karşısındaki çaresizlik' ve 'hoşnutsuzluk' gibi izlekler sıkça karşılaşılan iz- leklerdir. En bildik şiirlerinden biri olan Otuz Beş Yaş şiiri de benzer iletileri veren şiir- lerindendir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlıda Batı hayranlığının göstergesi değildir?

İnşa edilen köşk ve saraylar

Geleneklerini batı değerleri ile harmanlama

Yenileşme çalışmaları

Batılıların taklidi

Sadâbad ortamı

Açıklama:

Yenileşme çalışmaları sırasında etkilenme ve öykünmeyle Kâgıthane Deresi etrafında inşa edilen köşkler, kurulan saray ve oluşturulan Sadâbad ortamı ve bununla gelen Lâle Devri’nin Batılı hemcinslerini taklidi, Osmanlıda Batı hayranlığını tetikler. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aydınlanma Çağının Türklere geçişi neden ancak 19. Yüzyılda olabilmiştir?

Dönemde savaşlar ile uğraşılması

Batıya olan ilginin azlığı

İletişim araçlarının gelişmemiş olması

Ekonomik sıkıntılar

Yeterli çevirilerin olmaması

Açıklama:

Bu gecikmenin nedeni, XVIII. Yüzyılda İngiliz edebiyatıyla doğrudan temasın olmaması ve Fransız edebiyatından çevirilerin daha geç dönemde başlamasıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Batı etkisindeki Türk edebiyatını, edebî dönemler ve yaklaşımları dikkate alarak değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri olarak sayılamaz?

Tanzimat Dönemi

Serveti Fünûn Dönemi

Fecri Âti Dönemi

Sadâbad Dönemi

Cumhuriyet Dönemi

Açıklama:

Türk edebiyatı; Tanzimat Dönemi, Serveti Fünûn Dönemi, Fecri Âti Dönemi, Milli Edebiyat Dönemi ve Cumhuriyet Dönemi olmak üzere beş baslık altında toplanabilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi I. Kuşak Tanzimat Dönemi yazarlarından biridir?

Namık Kemal

Nabide Nazım

Muallim Naci

Ali Bey

Abdülhak Hamit

Açıklama:

Nabide Nazım, Muallim Naci, Ali Bey, Abdülhak Hamit II. Kuşak Tanzimat Dönemi yazarlarındandır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Serveti Fünûn Döneminin özelliklerinden biridir?

Toplum için sanat yapmak

Batıdan bağımsız eserler ortaya koymak

Edebiyatı Cedîde akımından etkilenmiştir

Tanzimat dönemi bu dönemin devamıdır

Sanat için sanat yapmak

Açıklama:

Onlar için her şeyden önemli olan, sanatı sanat için yapmaktır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Türk edebiyatının ilk gerçekçi romanı olarak kimin hangi romanı kabul edilir?

Recaizade Ekrem, Atala

Recaizade Ekrem, Araba Sevdası

Abdülhak Hamit, Eşber

Abdülhak Hamit, Makber

Namık Kemal, Celâl

Açıklama:

Recaizade Ekrem’in tek romanı olan Araba Sevdası (1889) Türk edebiyatının ilk gerçekçi romanı olarak kabul edilir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

I. Batı edebiyatını yakından izlemek
II. Edebi çalışmalara Batıdaki yenilikler doğrultusunda yön vermek
III. Batıdaki eserlerin çevirilerini yapmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Fecri Âti Döneminin ilkeleri olarak sayılabilir?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız II

I, II, III

Açıklama:

Bu grubun ilkeleri arasında da Batı edebiyatını yakından izlemek, edebî çalışmalara Batıdaki yenilikler doğrultusunda yön vermek, Batı edebiyatının yapıtlarını Türkçeye kazandırmak gibi hususlar vardır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Milli Edebiyattaki etkilerden biri değildir?

Dilde sadeleştirmeye gitmek

Fransızca dil yapılarından sıyrılmak

Ulusun kendine özgü kavramlarını oluşturmak

Arapça dil yapılarından sıyrılmak

Farsça dil yapılarından sıyrılmak

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 59

Türk şiir tarihinde ilk kez serbest dizeyi kullanan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Necip Fazıl Kısakürek

Nazım Hikmet

Orhan Veli Kanık

Cahit Sıtkı Tarhancı

Sait Faik Abasıyanık

Açıklama:

Nazım Hikmet, Türk şiir tarihinde ilk kez serbest dizeyi kullanan şairdir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Toplumcu Gerçekçiler’ adı altında ele alınan yazar grubunun temel ilkesi nedir?

Toplumcu dünya görüşü temelli olmak

Gerçekçi dünya görüşü temelli olmak

Marksist dünya görüşü temelli olmak

Milliyetçi dünya görüşü temelli olmak

İdealist dünya görüşü temelli olmak

Açıklama:

Toplumcu Gerçekçilik; insan ve doğayı Marksist dünya görüsü temelinde açıklamaya çalışan edebî ve düşünsel akımdır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Fransa Sefaretnamesi adlı kitabında Parislilerin sosyal yaşamı, kurumların işleyişi vb konular hakkında izlenimlerini paylaşan Paris Elçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Said Mehmet

İbrahim Müteferrika

Sadrazam İbrahim Paşa

Yirmisekiz Mehmet Efendi

III.Selim

Açıklama:

III.Selim Döneminde Sadrazam İbrahim Paşanın önerisiyle Avrupayla ilişkileri kurmak/geliştirmek amacıyla Avrupa kentlerinde elçilikler açılır. Paris’e atanan elçi Yirmisekiz Mehmet Efendidir.1728 yılında İbrahim Müteferrika ile ilk matbaayı kuran kişi Said Mehmettir. Bu matbaada Fransızca sözlük ve gramer kitabı gibi basılan eserler ile iki ülke arasında kültürel ilişkiler başlamıştır. Doğru cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi III. Selim döneminde meydana gelmemiştir?

Bahriye Okulunun açılması

Fransız Devriminin getirdiği kavramları Osmanlıya uyarlama

Yabancı askeri uzmanların orduyu yenileme çalışmaları için çağırılması

Mühendishanenin açılması

Topçu Okulunun açılması

Açıklama:

19. Yüzyıl Osmanlının Batıya kendini uyarlama yılı olarak anılır. Doğru cevap B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Tüm düşüncelerin insan duyularından ortaya çıktığını savunan öğretiye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Nihilizm

Ampirizm

Büyülü gerçeklik

Doğaçlama

Sansüalizm

Açıklama:

Soruda tanımı verilen öğreti Sansüalizm olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi 1832 de Babıali’ce açılan Tercüme Bürosunun etkileri arasında sayılamaz?

Devlette casusluk olasılığının artması

Yabancı dilin ve dil bilenlerin öneminin artması

Yeni dil bürolarının açılması

Osmanlı gençlerinin dilde uzmanlaşması

Yeni siyasal kavramların Türkçeye girmesi

Açıklama:

Ermeni ve Rum çevirmenler kullanmak yerine devlet tercümelerinden dile hakim Osmanlı gençleri kullanılarak olası casusluk olaylarına engel olunmak istenmiştir. Doğru cevap A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Fransızcanın Osmanlı yaşamında yer tutmasının sebeplerinden değildir?

Pariste elçilik olması

Galatasaray lisesinin açılması

Türkçe eserlerin Fransızcaya çevrilmesi

Fransızca yayınlanan dergiler

Tercüme bürosunun açılması

Açıklama:

Bir çok Fransızca eser Türkçeye çevrilmiş, Fransızca sanatsal ve edebi eserler yayınlayan dergiler çıkarılmış ve hatta Fransızca öğrenilmesini öğütleyen bir dergi bile yayınlanmıştır. Doğru cevap C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi birinci kuşak Tanzimat dönemi yazarlarından değldir?

Ziya Paşa

Namık Kemal

Şinasi

Ahmet Hamdi Tanpınar

Ahmet Mithat

Açıklama:

Bu dönemdeki yazarlar toplumsal ve siyasal yenilikleri savunur ve eski ile yeninin karşılaştırmasını yaparak eski yaşam biçimini eleştirirler. Doğru cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemini tanımlayan bir ifadedir?

Eskiye olan bağlılık

İçe kapalılık

Dışa dönüş

Gözlemcilik

Doğu tarzı yaşam

Açıklama:

Dışa dönüş ve dışa açılış hareketi olan Tanzimat dönemi katılımcı, batılı yeniliklere açık bir dönemin adıdır. Doğru cevap C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Gerçekçi ve doğacı Fransız yazar ve şairleri model alan ve Fransız edebiyatı ile yarışacak eserler vermeyi amaç edinen edebiyat aşağıdakilerden hangisidir?

Servet-i Fünun edebiyatı

Fecri Ati Edebiyatı

1. Kuşak Tanzimat Dönemi Edebiyatı

Milli Edebiyat

Cumhuriyet Edebiyatı

Açıklama:

Yukarıda verilen tanım Servet-i Fünun edebiyatına aittir. Halit Ziya Uşaklıgil ve Tevfik Fikret gibi temsilcileri vardır. Doğru cevap A dir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Fransız simgeci şairlerin izlerine şiirlerinde rastladığımız şair aşağıdakilerden hangisidir?

Orhan Okay

Ahmet Haşim

Hüseyin Rahmi

Mehmet Fuat

Ali Canip

Açıklama:

Şiirlerinde akşam, anne, gece, kadın, gerçekten kaçış ve yalnızlık gibi izlekleri görülen Ahmet Haşim simgecilik akımının temsilcisi olarak görülür. Doğru cevap B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi modern anlamda ilk Türk romanları arasında yer almaz?

Mai ve Siyah

Kiralık Konak

Yaprak Dökümü

Üç İstanbul

Tutunamayanlar

Açıklama:

Modernizmin kendi kurallarını reddedişi olarak değerlendirilebilecek olan postmodernizme örnek olarak Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar adlı romanı verilebilir. Doğru cevap E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Tanzimat döneminde edebiyat alanında etkilenme genel olarak hangisinden olmuştur?

Arap edebiyatı

Fars edebiyatı

Fransız edebiyatı

İngiliz edebiyatı

Alman edebiyatı

Açıklama:

XVIII ve XIX. Yüzyıllarda Batı denildiğinde, belki de XVII. Yüzyılın getirdiği “Avrupa’nın her alanda en güçlü ülkesi” Fransa’dır, anlayışından hareketle akla gelen şey Fransa ve onun değerleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Parisli aristokrat kadınların dönemin yazar ve sanatçılarını bir araya getirerek başlattıkları yaşam sanatına ne denir?

Sensüalizm

Levanten

Frankafon

Presiozite

Amprizm

Açıklama:

Presiozite 1650 ile 1660 yılları arasında genellikle Parisli aristokrat kadınların, dönemin yazar ve sanatçılarını bir araya getirerek, halktan ve sıradan kişilerden farklı davranmak, farklı bir söylem biçimi kullanmak ve farklı giyinmek amacıyla sosyete salonlarında başlattıkları bir yaşam sanatı, bir güzelduyu biçimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Bilgilerin yaşanmış deneyimlerden kaynaklandığını savunan öğreti hangisidir?

Amprizm

Sensüalizm

Presiozite

Levanten

Romantizm

Açıklama:

Tüm bilgilerimizin yasanmış̧ deneyimlerimizden kaynaklandığını savunan öğretiye Ampirizm denir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat döneminde Osmanlıdaki kültürel birikimi etkileyen en önemli yeniliklerden biridir?

Tercüme büroları

Elçilikler

Tiyatro

Askeri okullar

Gazeteler

Açıklama:

Tercüme Bürolarının kurulması ve yapılan Fransızca tercümelerle gelişen kültürel birikim, 1839 Tanzimat Fermanıyla ülkeye getirilmek istenen reformların da kaynağını oluşturur. Bu sayede Türkiye’de yavaş̧ yavaş̧ tanınmaya başlayan Fransız kültürü, Türk edebiyatını da etkisi altına almaya başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı toplum yaşamında Fransız dili ve kültürünü yerleştirmekte katkıları olan dergilerden biridir?

Gazette Française de Constantinople

La Revue Orientale

Bullettin de Nouvelles

Le Courrier de Smyrne

Le Spectateur Oriental

Açıklama:

Gazette Française de Constantinople, Bullettin de Nouvelles, Le Courrier de Smyrne ve Le Spectateur Oriental Fransızca yayın yapan gazeteler iken, La Revue Orientale Fransızca yayın yapan bir dergidir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Şair Evlenmesi adlı oyun kimin eseridir?

Agah Efendi

Namık Kemal

Ziya Paşa

Ali Suavi

Şinasi

Açıklama:

1859 yılında yayınlanan Şair Evlenmesi Şinasi’nin kaleme aldığı ilk yapıttır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

İkinci Meşrutiyet hangi yılda ilan edilmiştir?

1839

1859

1876

1895

1908

Açıklama:

İkinci Meşrutiyet 1908 yılında ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Fransızcadan çeviri yoluyla Tanzimat edebiyatı döneminde kazandırılmış eserlerden biri değildir?

Mağdurin

Atala

Muhayyelat

Telemak

Hikaye-i Hikkemiyye-i Mikromega

Açıklama:

Mağdurin, Atala, Telemak ve Hikaye-i Hikkemiyye-i Mikromega Fransızcadan tercüme yoluyla kazandırılmış eserlerdir. Muhayelat ise Tanzimat edebiyatı öncesinde Osmanlı geleneğinde var olan hikaye türündeki eserin ismidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünun yazarlarından biridir?

Recaizade Mahmut Ekrem

Halit Ziya Uşaklıgil

Abdülhak Hamit Tarhan

Muallim Naci

Nabizade Nazım

Açıklama:

Halit Ziya Uşaklıgil Servet-i Fünun yazarlarından biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Türk şiirinde simgeci olarak bilinen tek şair kimdir?

Cenap Şahabettin

Tevfik Fikret

Recaizade Mahmut Ekrem

Ahmet Haşim

Süleyman Nazif

Açıklama:

Ahmet Haşim Türk şiirinin belki de tek simgeci şairi olarak bilinir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlıda Batı ayranlığının göstergesi değildir?

İnşa edilen köşk ve saraylar

Geleneklerini batı değerleri ile harmanlama

Yenileşme çalışmaları

Batılıların taklidi

Sadâbad ortamı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aydınlanma Çağının Türklere geçişi neden ancak 19. Yüzyılda olabilmiştir?

Dönemde savaşlar ile uğraşılması

Batıya olan ilginin azlığı

İletişim araçlarının gelişmemiş olması

Ekonomik sıkıntılar

Yeterli çevirilerin olmaması

Açıklama:

Bu gecikmenin nedeni, XVIII. Yüzyılda İngiliz edebiyatıyla doğrudan temasın olmaması ve Fransız edebiyatından çevirilerin daha geç dönemde başlamasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Batı etkisindeki Türk edebiyatını, edebî dönemler ve yaklaşımları dikkate alarak değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri olarak sayılamaz?

Tanzimat Dönemi

Serveti Fünûn Dönemi

Fecri Âti Dönemi

Sadâbad Dönemi

Cumhuriyet Dönemi

Açıklama:

Türk edebiyatı; Tanzimat Dönemi, Serveti Fünûn Dönemi, Fecri Âti Dönemi, Milli Edebiyat Dönemi ve Cumhuriyet Dönemi olmak üzere beş baslık altında toplanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi I. Kuşak Tanzimat Dönemi yazarlarından biridir?

Namık Kemal

Nabide Nazım

Muallim Naci

Ali Bey

Abdülhak Hamit

Açıklama:

Nabide Nazım, Muallim Naci, Ali Bey, Abdülhak Hamit II. Kuşak Tanzimat Dönemi yazarlarındandır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Serveti Fünûn Döneminin özelliklerinden biridir?

Toplum için sanat yapmak

Batıdan bağımsız eserler ortaya koymak

Edebiyatı Cedîde akımından etkilenmiştir

Tanzimat dönemi bu dönemin devamıdır

Sanat için sanat yapmak

Açıklama:

Onlar için her şeyden önemli olan, sanatı sanat için yapmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Türk edebiyatının ilk gerçekçi romanı olarak kimin hangi romanı kabul edilir?

Recaizade Ekrem, Atala

Recaizade Ekrem, Araba Sevdası

Abdülhak Hamit, Eşber

Abdülhak Hamit, Makber

Namık Kemal, Celâl

Açıklama:

Recaizade Ekrem’in tek romanı olan Araba Sevdası (1889) Türk edebiyatının ilk gerçekçi romanı olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Batı edebiyatını yakından izlemek

Edebi çalışmalara Batıdaki yenilikler doğrultusunda yön vermek

Batıdaki eserlerin çevirilerini yapmak

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Fecri Âti Döneminin ilkeleri olarak sayılabilir?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız II

I, II, III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Milli Edebiyattaki etkilerden biri değildir?

Dilde sadeleştirmeye gitmek

Fransızca dil yapılarından sıyrılmak

Ulusun kendine özgü kavramlarını oluşturmak

Arapça dil yapılarından sıyrılmak

Frasça dil yapılarından sıyrılmak

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 89

Türk şiir tarihinde ilk kez serbest dizeyi kullanan şair aşağıdakilerden hangisidir?

Necip Fazıl Kısakürek

Nazım Hikmet

Orhan Veli Kanık

Cahit Sıtkı Tarhancı

Sait Faik Abasıyanık

Açıklama:

Nazım Hikmet, Türk şiir tarihinde ilk kez serbest dizeyi kullanan sair olur.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Toplumcu Gerçekçiler’ adı altında ele alınan yazar grubunun temel ilkesi nedir?

Toplumcu dünya görüşü temelli olmak

Gerçekçi dünya görüşü temelli olmak

Marksist dünya görüşü temelli olmak

Milliyetçi dünya görüşü temelli olmak

İdealist dünya görüşü temelli olmak

Açıklama:

Toplumcu Gerçekçilik; insan ve doğayı Marksist dünya görüsü temelinde açıklamaya çalışan edebî ve düşünsel akımdır.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Fransa Sefaretnamesi adlı kitabında Parislilerin sosyal yaşamı, kurumların işleyişi vb konular hakkında izlenimlerini paylaşan Paris Elçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Said Mehmet

İbrahim Müteferrika

Sadrazam İbrahim Paşa

Yirmisekiz Mehmet Efendi

III.Selim

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi III. Selim döneminde meydana gelmemiştir?

Bahriye Okulunun açılması

Fransız Devriminin getirdiği kavramları Osmanlıya uyarlama

Yabancı askeri uzmanların orduyu yenileme çalışmaları için çağırılması

Mühendishanenin açılması

Topçu Okulunun açılması

Açıklama:

19. Yüzyıl Osmanlının Batıya kendini uyarlama yılı olarak anılır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Tüm düşüncelerin insan duyularından ortaya çıktığını savunan öğretiye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Nihilizm

Ampirizm

Büyülü gerçeklik

Doğaçlama

Sansüalizm

Açıklama:

Soruda tanımı verilen öğreti Sansüalizm olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi 1832 de Babıali’ce açılan Tercüme Bürosunun etkileri arasında sayılamaz?

Devlette casusluk olasılığının artması

Yabancı dilin ve dil bilenlerin öneminin artması

Yeni dil bürolarının açılması

Osmanlı gençlerinin dilde uzmanlaşması

Yeni siyasal kavramların Türkçeye girmesi

Açıklama:

Ermeni ve Rum çevirmenler kullanmak yerine devlet tercümelerinden dile hakim Osmanlı gençleri kullanılarak olası casusluk olaylarına engel olunmak istenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Fransızcanın Osmanlı yaşamında yer tutmasının sebeplerinden değildir?

Pariste elçilik olması

Galatasaray lisesinin açılması

Türkçe eserlerin Fransızcaya çevrilmesi

Fransızca yayınlanan dergiler

Tercüme bürosunun açılması

Açıklama:

Birçok Fransızca eser Türkçeye çevrilmiş, Fransızca sanatsal ve edebi eserler yayınlayan dergiler çıkarılmış ve hatta Fransızca öğrenilmesini öğütleyen bir dergi bile yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi birinci kuşak Tanzimat dönemi yazarlarından değildir?

Ziya Paşa

Namık Kemal

Şinasi

Ahmet Hamdi Tanpınar

Ahmet Mithat

Açıklama:

Bu dönemdeki yazarlar toplumsal ve siyasal yenilikleri savunur ve eski ile yeninin karşılaştırmasını yaparak eski yaşam biçimini eleştirirler.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemini tanımlayan bir ifadedir?

Eskiye olan bağlılık

İçe kapalılık

Dışa dönüş

Gözlemcilik

Doğu tarzı yaşam

Açıklama:

Dışa dönüş ve dışa açılış hareketi olan Tanzimat dönemi katılımcı, batılı yeniliklere açık bir dönemin adıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Gerçekçi ve doğacı Fransız yazar ve şairleri model alan ve Fransız edebiyatı ile yarışacak eserler vermeyi amaç edinen edebiyat aşağıdakilerden hangisidir?

Servet-i Fünun edebiyatı

Fecri Ati Edebiyatı

1.Kuşak Tanzimat Dönemi Edebiyatı

Milli Edebiyat

Cumhuriyet Edebiyatı

Açıklama:

Yukarıda verilen tanım Servet-i Fünun edebiyatına aittir. Halit Ziya Uşaklıgil ve Tevfik Fikret gibi temsilcileri vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Fransız simgeci şairlerin izlerine şiirlerinde rastladığımız şair aşağıdakilerden hangisidir?

Orhan Okay

Ahmet Haşim

Hüseyin Rahmi

Mehmet Fuat

Ali Canip

Açıklama:

Şiirlerinde akşam, anne, gece, kadın, gerçekten kaçış ve yalnızlık gibi izlekleri görülen Ahmet Haşim simgecilik akımının temsilcisi olarak görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi modern anlamda ilk Türk romanları arasında yer almaz?

Mai ve Siyah

Kiralık Konak

Yaprak Dökümü

Üç İstanbul

Tutunamayanlar

Açıklama:

Modernizmin kendi kurallarını reddedişi olarak değerlendirilebilecek olan postmodernizme örnek olarak Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar adlı romanı verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

XIX. yüzyılın ortalarına kadar Arap ve Fars edebiyatının edebî tür ve izleklerinden beslenen Türk edebiyatı, bu dönem itibarıyla yüzünü neden Batıya dönme gereği duymuştur?

Avrupa'ya gönderilen Türk gençlerinin farklı alanlarda getirdikleri kültürel canlılık

Arap ve İran kültürel eğemenlği altına girmek istememeleri

Arap ve Fars edebiyatının geri kalmışlığı

Batı ile dostça ilişkiler kurma isteği

Batının zorlaması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 102

"Batı edebiyatının Türk edebiyatına etkisi"nde özellikle XX. yüzyıl ortalarına kadar ezici bir üstünlükle etkin olan batı ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

Fransa

İngiltere

Hollanda

İsviçre

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 103

1720 yılı sonlarında Paris’e ilk elçi olarak atanan Yirmisekiz Mehmed Efendi, Parislilerin sosyal yaşamları, kurumlarının işleyişi, tiyatro ve opera gibi görsel sanatlara verdikleri önem konusunda duyduğu hayranlığı yazdığı bir kitapla dile getirir. Mehmet efendinin yazdığı bu kitap hangisidir?

Avrupa İzlenimlerim

Paris'te Sosyal Hayat

Fransa Sefaretnamesi

Fransız Akşamları

Paris'te Hayat Başkadır

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 104

"XVIII. Yüzyıl düşünce ve sorgulama akımlarından yeterince pay alamamış olan Türk aydını ve ülke yöneticileri, zorlayıcı unsurların gerektirdiği kurumsal yenilik çalışmalarından öte pek fazla bir şey gerçekleştiremez. Toplumun tüm katmanlarını ilgilendiren yenilikler ancak XIX. yüzyılda hayatın her safrasında görülmeye başlanır.” Diyerek dönemin analizini yapan Türk aydını hangisidir?

Ahmet Haşim

Cemal Süreyya

Namık Kemal

Ahmet Hamdi Tanpınar

Ziya Paşa

Açıklama:

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın dediği gibi, XVIII. Yüzyıl düşünce ve sorgulama akımlarından yeterince pay alamamış olan Türk aydını ve ülke yöneticileri, zorlayıcı unsurların gerektirdiği kurumsal yenilik çalışmalarından öte pek fazla bir şey gerçekleş-tiremez. Toplumun tüm katmanlarını ilgilendiren yenilikler ancak XIX. yüzyılda hayatın her safrasında görülmeye başlanır

Doğru Cevap: D

Soru 105

Osmanlı Aydınlarını donanımlı kılmak

Batıyla biran önce bütünleşmek

Batı Edebiyatını yaygınlaştırmak

Matbaada basılacak çeşitli yabancı kitapların tercümesini yapacak eleman yetiştirmek

Devletin tercümanlık işlerine hâkim Rum ve Ermeni vatandaşların yerine yabancı dilde yetkin Türk gençlerini görevlendirmek.

Açıklama:

1832'de Babıâli'de Tercüme Odasının açılmasıyla yabancı dilin ve dil bilenlerin önemi artar. Belli bir süre sonra Tercüme Bürosunun yanına her biri bir dil okulu niteliğine bü¬rünen Mabeyn Kalemi, Tophane Kalemi ve Gümrük Kalemi gibi yeni dil bürolarının açılması, bir yandan Osmanlı gençlerinin dil öğrenmesine ve dilde uzmanlaşmalarına katkı verirken, bir yandan da her türlü casusluk olasılığına karşılık devletin tercümanlık işlerine hâkim Rum ve Ermeni kökenli vatandaşların yerine yabancı dilde yetkin Türk gençlerin görevlendirilmesini amaçlar. O günkü devlet, milliyetçilik hareketlerinin hızlandığı böy-lesi bir zamanda bu önlemi gerekli görür.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi günümüze değin gelen Türk edebiyatının dönemlerinden değildir?

Meşrutiyet dönemi

Servet-i Fünun dönemi

Fecr-i Ati dönemi

Milli Edebiyat dönemi

Cumhuriyet dönemi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 107

Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının önemli eserlerinden olan Şair Evlenmesi adlı oyun kime aittir?

Namık Kemal

Şinasi

Ziya Paşa

Agah Efendi

Şemsettin Sami

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 108

Cumhuriyet Dönemi

Fecr-i Ati Dönemi

Tanzimat Dönemi

Servet-i Fünun Dönemi

Milli Edebiyat Dönemi

Açıklama:

Tanzimat edebiyatında ağırlıklı olarak öne çıkan edebî akım Romantizmdir. Romantizm, klasisizmin getirdiği kurallara karşı bir tepki olarak doğar, toplumsal yapı ve yaşamdaki değişikliklerden beslenir.Türk aydınları özellikle bu dönemde 1840'lı yıllar itibarıyla hem yurt dışında, hem de yurt içinde yaptıkları okuma ve çeviriler yoluyla Romantizmle tanışırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Recaizade Mahmut Ekrem'in katkısıyla, 1895 yılında bir dergi çatısı altında toplanan ve Tevfik Fikret'i derginin yazı işleri müdürlüğüne getiren bir grup genç Türk şair ve yazarın oluşturduğu bir harekettir. Kesin çizgilerle Tanzimatçılardan ayrılmadıkları için bazen Tanzimat edebiyatının devamı olarak da kabul edilirler. Yeni bir anlayış olarak ortaya çıktıkları için Edebiyat-ı Cedîde adıyla da anılırlar.”Türk Edebiyatında ki bu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Dönemi

Fecr-i Ati Dönemi

Tanzimat Dönemi

Servet-i Fünun Dönemi

Milli Edebiyat Dönemi

Açıklama:

Edebiyat-ı Cedîde içinde Fransız varlığı, Osmanlı'daki Fransız okullarında eğitim görmüş ve o kültürü almış gençlerin katkısıyla salt edebî form olarak karşımıza çıkar. Artık bu gençlerin ilgisini ne herhangi bir konunun Türk edebiyatına aktarılması, ne de okuru bilgilendirmek ve eğitmek çeker. Onlar için her şeyden önemli olan, sanatı sanat için yapmaktır. Servet-i Fünûn döneminin önderi ve en güçlü şairi olan Tevfik Fikret, Recaizade Mahmut Ekrem'in katkısıyla, 1895 yılında bir grup Edebiyatçının çatısı altında toplandığı Servet-i Fünûn Dergisinin yazı işleri müdürüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 110

”Hececi şiir geleneğinden olan şairin şiirlerinde 'sıkıntı', 'ölüm', 'bıkkınlık', 'ölüm karşısındaki çaresizlik' ve 'hoşnutsuzluk' gibi düşüncelere sıkça raslanır. Özellikle 'ölüm korkusu', ölümün günün birinde her şeyi yok edeceği ve bu durumda yaşamanın anlamsızlığı düşüncesi eserlerin de çokça işlenir. En bildik şiirlerinden biri Otuz Beş Yaş şiiridir.” Edebi özelliklerinden bahsedilen bu Cumhuriyet dönemi şairi kimdir?

Ahmet Hamdi Tanpınar

Mahmut Şevket Esendal

Melih Cevdet Anday

Orhan Veli

Cahit Sıtkı Tarancı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 111

Tanzimat döneminde edebiyat alanında etkilenme genel olarak hangisinden olmuştur?

Arap edebiyatı

Fars edebiyatı

Fransız edebiyatı

İngiliz edebiyatı

Alman edebiyatı

Açıklama:

XVIII ve XIX. Yüzyıllarda Batı denildiğinde, belki de XVII. Yüzyılın getirdiği “Avrupa’nın her alanda en güçlü ülkesi” Fransa’dır, anlayışından hareketle akla gelen şey Fransa ve onun değerleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Parisli aristokrat kadınların dönemin yazar ve sanatçılarını bir araya getirerek başlattıkları yaşam sanatına ne denir?

Sensüalizm

Levanten

Frankafon

Presiozite

Amprizm

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 113

Bilgilerin yaşanmış deneyimlerden kaynaklandığını savunan öğreti hangisidir?

Amprizm

Sensüalizm

Presiozite

Levanten

Romantizm

Açıklama:

Tüm bilgilerimizin yasanmış̧ deneyimlerimizden kaynaklandığını savunan öğretiye Ampirizm denir.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat döneminde Osmanlıdaki kültürel birikimi etkileyen en önemli yeniliklerden biridir?

Tercüme büroları

Elçilikler

Tiyatro

Askeri okullar

Gazeteler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı toplum yaşamında Fransız dili ve kültürünü yerleştirmekte katkıları olan dergilerden biridir?

Gazette Française de Constantinople

La Revue Orientale

Bullettin de Nouvelles

Le Courrier de Smyrne

Le Spectateur Oriental

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 116

Şair Evlenmesi adlı oyun kimin eseridir?

Agah Efendi

Namık Kemal

Ziya Paşa

Ali Suavi

Şinasi

Açıklama:

1859 yılında yayınlanan Şair Evlenmesi Şinasi’nin kaleme aldığı ilk yapıttır.

Doğru Cevap: E

Soru 117

İkinci Meşrutiyet hangi yılda ilan edilmiştir?

1839

1859

1876

1895

1908

Açıklama:

İkinci Meşrutiyet 1908 yılında ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi Fransızcadan çeviri yoluyla Tanzimat edebiyatı döneminde kazandırılmış eserlerden biri değildir?

Mağdurin

Atala

Muhayyelat

Telemak

Hikaye-i Hikkemiyye-i Mikromega

Açıklama:

Mağdurin, Atala, Telemak ve Hikaye-i Hikkemiyye-i Mikromega Fransızcadan tercüme yoluyla kazandırılmış eserlerdir. Muhayelat ise Tanzimat edebiyatı öncesinde Osmanlı geleneğinde var olan hikaye türündeki eserin ismidir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünun yazarlarından biridir?

Recaizade Mahmut Ekrem

Halit Ziya Uşaklıgil

Abdülhak Hamit Tarhan

Muallim Naci

Nabizade Nazım

Açıklama:

Halit Ziya Uşaklıgil Servet-i Fünun yazarlarından biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 120

Türk şiirinde simgeci olarak bilinen tek şair kimdir?

Cenap Şahabettin

Tevfik Fikret

Recaizade Mahmut Ekrem

Ahmet Haşim

Süleyman Nazif

Açıklama:

Ahmet Haşim Türk şiirinin belki de tek simgeci şairi olarak bilinir.

Doğru Cevap: D

Batı Edebiyatında Akımlar II - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler