Batı Edebiyatında Akımlar I - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Temelde sanatın ne olduğu ya da nasıl olması gerektiği,işlevinin ve amacının ne olduğu ve bunun için nasıl bir yol tutacağı konusundaki farklı yaklaşımlar ile gerçeğin ne olduğu ve nasıl kavranabileceği konusundaki farklı yaklaşım ve düşüncelerden doğan sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanatsal düşünce
B
Modern sanat anlayışı
C
Sanat akımları arasındaki farklılaşmalar
D
Sanat akımları
E
Düşünce özgürlüğü
Açıklama:
Batı edebiyatındaki akımları tanımadan önce sanat, edebiyat, sanatın tanımı, amacı, işlevi gibi bazı temel kavramlar ve tartışma konuları üzerinde kısaca durmak yerinde olur. Çünkü sanat akımları arasındaki farklılaşmalar temelde sanatın ne olduğu ya da nasıl olması gerektiği, ne işe yarayacağı, işlevinin ve amacının ne olduğu ve bunun için nasıl bir yol tutacağı konusundaki farklı yaklaşımlar ile gerçeğin ne olduğu ve nasıl kavranabileceği konusundaki farklı yaklaşım ve düşüncelerden doğar. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
Aşağıdaki eleştirmenlerden hangisine göre şiir, günlük konuşma dilinin yüceltilmiş bir biçimi olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Çernişevsk
C
Buchner
D
Caudwell
E
Ernst Fischer
Açıklama:
Caudwell’e göre, uygar bir halkın edebiyatının bugüne ulaştığı her yerde, bu edebiyatın biçim olarak şiir olduğu, yani ritmik ve ölçülü olduğu görülmektedir. Bu şiir modern anlamda arı bir şiir değildir. Günlük konuşmanın yüceltilmiş bir biçimi olarak tanımlanabilir. Bu yüceltme onu,sıradan konuşmadan ayıran biçimsel bir yapıyla kendini gösterir. Bu biçimsel yapı, ölçü, uyak, ses yinelemesi, eşit uzunluktaki hecelerden meydana gelmiş mısralar, düzenli vurgu ya da hece uzunluğu, yarım uyak gibi özelliklerden oluşur. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini aşağıdakilerden hangi nedenlerle açıklar?
Seçenekler
A
Sosyolojik
B
Ekonomik
C
Coğrafi
D
Ailvei
E
Psikolojik
Açıklama:
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar. Müzik, dans ve şiir, kabilenin üyelerini ortak hareket etmeye yöneltme, birey için topluluğun bir parçası olma, onu kabile yaşamına uydurma gibi işlevlere sahiptir. İlkel insan, çapa yapmak, ekin biçmek gibi işleri bunların ihtiyaçlarına uygun sanatsal bir öz taşıyan ve bu uğraşların ardındaki ortak coşkuyu dile getiren ritmik bir şarkıya çevirir. Doğru cevap B'dir.
Soru 4
Mimaride ve heykelde şatafat, göz kamaştırıcılık ve parlaklık öne çıkar.Yukarıda verilen bilgiye bakılırsa Helenestik Sanatın amacı aşağıdakilerden hangisi olur?
Seçenekler
A
Etkileyicilik
B
Bilgi verme
C
Çekicilik
D
Gösteriş
E
İz bırakma
Açıklama:
Mimaride ve heykelde şatafat, göz kamaştırıcılık ve parlaklık öne çıkar. Helenistik sanatın amacı etkilemektir, bunu da başarır. Helenistik dönemde sanat artık büyü ve dinle olana eski bağını büyük ölçüde yitirmiştir. Bu çağda varlıklı kimseler sanat yapıtlarını derlemeye, ünlü yapıtları kopya ettirmeye, elde edebildiklerinin özgünlerini sağlamaya ve buldukları özgün yapıtlar için yüksek ücretler ödemeye başlarlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü kim tarafından kurumsallaştırılmıştır?
Seçenekler
A
Théophile Gautier
B
Plehanov
C
Schiller
D
Buchner
E
Caudwell
Açıklama:
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır. Bu görüşün tohumlarına ilk olarak Rönesans döneminde rastlanmakla birlikte bir kuram olarak savunulması ve taraftar toplaması 19.yüzyılda gerçekleşir. Doğru cevap A'dır.
Soru 6
“Kendisinden başka bir amacı olmayan sanat” fikrinin temelleri atılır. Verilen bilgide aşağıdaki dönemlerin hangisinden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Rönesans dönemi
B
Reform dönemi
C
Fransız ihtilali
D
Kilise egemenliği döneminde
E
Sanatın özgür olmadığı bir dönemde
Açıklama:
Orta Çağ boyunca Batı’da sanat ağırlıkla dinî niteliklidir ve kilisenin sınırlandırmalarına tâbidir. Eğitim ve kutsal metinleri yüceltme işlevi ön plandadır. Rönesans’la birlikte “kendisinden başka bir amacı olmayan sanat” fikrinin temelleri atılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Bu yüzyılda sanatta özgünlük, bireysel üslup ve ayırıcılık gibi özellikler son derece önemli olmaya başladı. Güzelliğin sanatta esas amaç hatta tek amaç olması düşüncesinin kuramsallaşmasıyla birlikte sanatçının rolü ön plana çıktı. Özellikleri verilen yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
18.yüzyıl
B
20.yüzyıl
C
21.yüzyıl
D
16.yüzyıl
E
19.yüzyıl
Açıklama:
19. yüzyılda sanatta özgünlük, bireysel üslup ve ayırıcılık gibi özellikler son derece önemli olmaya başladı. Güzelliğin sanatta esas amaç -hatta tek amaç- olması düşüncesinin kuramsallaşmasıyla birlikte sanatçının rolü ön plana çıktı. Eserde eleştiri
konusu edilecek ya da eseri değerli kılacak şey onun sanatsal niteliğiydi ve buna göre asıl önemli olan bu sanatsal niteliğin, dolayısıyla güzelliğin yaratımıydı. Sanatçının imzası olan üslubu bu yaratımın araçlarını bize sunuyordu. Doğru cevap E'dir.
konusu edilecek ya da eseri değerli kılacak şey onun sanatsal niteliğiydi ve buna göre asıl önemli olan bu sanatsal niteliğin, dolayısıyla güzelliğin yaratımıydı. Sanatçının imzası olan üslubu bu yaratımın araçlarını bize sunuyordu. Doğru cevap E'dir.
Soru 8
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
B
Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir.
C
Toplumsal ve tarihsel insan faaliyetinin ürünüdür.
D
Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
E
Zorunlu olarak hoşa giden şeydir.
Açıklama:
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel:
1. Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir. Örneğin ahlâki hazdan farklıdır, herhangi bir fayda düşüncesine dayanmaz.
2. Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir. Duyarlık kişiden kişiye değişse de bilgi yetilerimiz genel kanunlara uymaktadır; bu kanunların evrenselliği zevk yargısının evrenselliğini gerektirir.
3. Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir. Zevk yargısının konusu olan güzellik, öznel ve nesnel bütün amaçlardan uzaktır; bir şeydeki biçimin, hayal gücü ile düşünme gücü arasındaki ahenge uymasından doğar.
4. Zorunlu olarak hoşa giden şeydir. Güzellik yargısı evrensel olduğuna göre zorunludur.
Buna karşın Diyalektik düşünceye göre güzel kavramı toplumsal ve tarihsel insan faaliyetinin ürünüdür. Doğru cevap C'dir.
1. Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir. Örneğin ahlâki hazdan farklıdır, herhangi bir fayda düşüncesine dayanmaz.
2. Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir. Duyarlık kişiden kişiye değişse de bilgi yetilerimiz genel kanunlara uymaktadır; bu kanunların evrenselliği zevk yargısının evrenselliğini gerektirir.
3. Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir. Zevk yargısının konusu olan güzellik, öznel ve nesnel bütün amaçlardan uzaktır; bir şeydeki biçimin, hayal gücü ile düşünme gücü arasındaki ahenge uymasından doğar.
4. Zorunlu olarak hoşa giden şeydir. Güzellik yargısı evrensel olduğuna göre zorunludur.
Buna karşın Diyalektik düşünceye göre güzel kavramı toplumsal ve tarihsel insan faaliyetinin ürünüdür. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Eleacıların savlarını geliştirerek duyumların bize asla bilgi veremeyecekleri sonucuna varan filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pisagor
B
Kant
C
Hegel
D
Berkeley
E
Platon
Açıklama:
Platon, Eleacıların savlarını geliştirerek duyumların bize asla bilgi veremeyecekleri sonucuna vardı. En yalın duyumlarımızın getirdiklerinde bile ussal olan bir yan vardı. Örneğin “bugün hava sıcak” dediğimiz zaman sıcaklığı; soğukluk, sertlik, acılık vb. gibi duyumlarımızla kıyaslayarak elde ediyorduk. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Güzel ve güzellik kavramlarının herkes tarafında farklı yorumlanması ve farklı algılanması aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurmuştur?
Seçenekler
A
Evrensel bir güzellik anlayışını
B
Eserlerde sadece soyut güzelliklerin kullanılmasına
C
Sanat eserlerinde aynı tarzda üsluplar kullanılmasına
D
Sanat eserlerinde farklı tarzda üsluplar kullanılmasına
E
Eserlerde sadece somut güzelliklerin kullanılmasına
Açıklama:
Görüldüğü gibi güzel ve güzellik kavramlarının algılanışı farklılıklar gösterir. Bu farklı algılar sanat eserlerinde de üslup farklılıklarına yol açar. Örneğin faydalı olanın güzel olduğu düşüncesindeki bir sanatçı, eserinde fayda işlevini ön planda tutacaktır. Ancak gerçek ve evrensel olanın güzel olabileceğine inanan bir başkası somut, nesnel tasvirlere yönelebilecektir.Evrensel bir güzellik olduğuna inanan bir sanatçı herkes için geçerli güzellik kodlarını araştırmaya çabalayacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Schiller
C
Çernişevski
D
Fischer
E
Buchner
Açıklama:
Sanatın tanımı, doğuşu ve işlevi
Ernst Fischer sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklar. “Sanat bir büyü aracıydı, insanın doğaya üstünlük sağlamasına, toplumsal ilişkilerin gelişmesine yarıyordu. İnsanlığın başlangıcında sanatın “güzellik”le uzun boylu bir ilintisi yoktu, estetik kaygısı ise hiç yoktu: insan topluluğunun yaşama savaşında kullandığı büyülü bir araç, bir silahtı sanat. İlkel insan imge ve dil gücüyle, büyücülükle, toplu ritmik hareketlerle doğayı evcilleştirmeye çalışıyordu. Başlangıçtaki büyü zamanla dine, bilime, sanata dönüştü” (1993, s. 34-35).
Ernst Fischer sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklar. “Sanat bir büyü aracıydı, insanın doğaya üstünlük sağlamasına, toplumsal ilişkilerin gelişmesine yarıyordu. İnsanlığın başlangıcında sanatın “güzellik”le uzun boylu bir ilintisi yoktu, estetik kaygısı ise hiç yoktu: insan topluluğunun yaşama savaşında kullandığı büyülü bir araç, bir silahtı sanat. İlkel insan imge ve dil gücüyle, büyücülükle, toplu ritmik hareketlerle doğayı evcilleştirmeye çalışıyordu. Başlangıçtaki büyü zamanla dine, bilime, sanata dönüştü” (1993, s. 34-35).
Soru 12
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini hangi nedenlerle açıklar?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Sosyalleşme
C
Oyun
D
Doğayı kontrol etme çabası
E
Yararlılık
Açıklama:
Sanatın tanımı, doğuşu ve işlevi
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar: “Hasat için toprağı hazırlamak gerekir. Bir savaş yürüyüşüne geçmek gerekir. Uzun, yoksunluk içindeki kış günlerinde içeriye kapanıp yiyeceği kısmak gerekir. Bütün bu kolektif zorunluluklar, insandan kendi içgüdüsel enerjisinin kullanılmasını ister ama ona bunları yapmasını söyleyecek bir içgüdü yoktur. Karıncalar ve arılar içgüdüyle depo eder yiyeceklerini, ama insanlar böyle değildir. Kunduzlar içgüdüyle açar yuvalarını; insan değil. İnsanın içgüdülerini çalışma çarkına koşmak, onun coşkularını bir araya toplayıp faydalı ekonomik kanala yöneltmek gerekir. Bunları yöneten araç da bu yüzden kökeninde ekonomiktir” (1988, s. 37).
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar: “Hasat için toprağı hazırlamak gerekir. Bir savaş yürüyüşüne geçmek gerekir. Uzun, yoksunluk içindeki kış günlerinde içeriye kapanıp yiyeceği kısmak gerekir. Bütün bu kolektif zorunluluklar, insandan kendi içgüdüsel enerjisinin kullanılmasını ister ama ona bunları yapmasını söyleyecek bir içgüdü yoktur. Karıncalar ve arılar içgüdüyle depo eder yiyeceklerini, ama insanlar böyle değildir. Kunduzlar içgüdüyle açar yuvalarını; insan değil. İnsanın içgüdülerini çalışma çarkına koşmak, onun coşkularını bir araya toplayıp faydalı ekonomik kanala yöneltmek gerekir. Bunları yöneten araç da bu yüzden kökeninde ekonomiktir” (1988, s. 37).
Soru 13
Aşağıdaki tanımların hangisi “zanaat “i en doğru şekilde tanımlar?
Seçenekler
A
İnsan yapısı bir üründe, güzellik kaygısının ön planda olmasıdır.
B
İnsan yapısı bir üründe işlevin ön planda olmasıdır.
C
Doğada var olan ve seçilen özelliklerin kullanılmasıdır.
D
Kültürde öne çıkarılan ögelerin, zevklerin bir yansımasıdır.
E
Bireysel bir kendini ifade etme çalışmasıdır.
Açıklama:
Sanat-Zanaat Ayrımı ve Sanatın Amacı
Geleneksel olarak insan yapısı bir üründe işlev ön plandaysa zanaat, güzellik kaygısı ön plandaysa sanat olarak tanımlanır.
Geleneksel olarak insan yapısı bir üründe işlev ön plandaysa zanaat, güzellik kaygısı ön plandaysa sanat olarak tanımlanır.
Soru 14
Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan, “Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, nasıl bir sanat anlayışını ifade eder?
Seçenekler
A
Sanat geleneklerle birlikte vardır.
B
Sanatçının doğadan ilham almasıdır.
C
Sanatın tek amacı güzelliktir.
D
Sanatçının bir ideolojiye bağlılığını gösterme yoludur.
E
Sanat kontrol etmek, özdeşleşmek için vardır.
Açıklama:
Sanat İçin Sanat (l’Art Pour l’Art)
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır.
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır.
Soru 15
Olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akım
B
Sanat
C
Zanaat
D
Edebiyat
E
Şiir
Açıklama:
Edebiyat ve Edebiyat akımı
Güzel sanatların bir dalı olan edebiyat şöyle tanımlanmıştır: “olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatı, yazın” (TDK sözlüğü)
Güzel sanatların bir dalı olan edebiyat şöyle tanımlanmıştır: “olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatı, yazın” (TDK sözlüğü)
Soru 16
Bir grup yazar ve şairin üslup, içerik, felsefe, toplumsal kaygılar, sanat ve sanatın işlevi gibi konulardaki ortak görüşlerine dayanan hareket ya da eğilimler topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sanat
B
Zanaat
C
Edebiyat
D
Realizm
E
Edebiyat akımı
Açıklama:
Edebiyat ve Edebiyat akımı
Edebiyat akımı: Edebiyat sanatı konusunda aynı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk. / Öncü bir edebiyatçının ya da edebiyatçılar topluluğunun geliştirdiği, biçim ve içerik önünden birtakım yenilikler getiren anlayış, akım, okul. Akımların nasıl ortaya çıktığı ve ne gibi nitelikler taşıdığı göz önüne alınacak olursa edebiyat akımı, bir grup yazar ve şairin üslup, içerik, felsefe, toplumsal kaygılar, sanat ve sanatın işlevi gibi konulardaki ortak görüşlerine dayanan hareket ya da eğilimler topluluğu olarak tanımlanabilir.
Edebiyat akımı: Edebiyat sanatı konusunda aynı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk. / Öncü bir edebiyatçının ya da edebiyatçılar topluluğunun geliştirdiği, biçim ve içerik önünden birtakım yenilikler getiren anlayış, akım, okul. Akımların nasıl ortaya çıktığı ve ne gibi nitelikler taşıdığı göz önüne alınacak olursa edebiyat akımı, bir grup yazar ve şairin üslup, içerik, felsefe, toplumsal kaygılar, sanat ve sanatın işlevi gibi konulardaki ortak görüşlerine dayanan hareket ya da eğilimler topluluğu olarak tanımlanabilir.
Soru 17
Batı edebiyatı ile ilgili, aşağıdaki seçeneklerden hangisi veya hangileri doğrudur?I. İçinde bulunduğu millete ya da ülkeye özgü kültürel ögelerden değil, sadece Hristiyanlıktan beslenmiştir.
II. Ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne verilen edebî eserlerin toplamıdır.
III. Eski Yunan ve Latin edebiyatının, Hristiyanlığın inanış ve değerler sisteminin ve buna bağlı ortak mirasın paylaşılmasıdır.
IV. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır.
II. Ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne verilen edebî eserlerin toplamıdır.
III. Eski Yunan ve Latin edebiyatının, Hristiyanlığın inanış ve değerler sisteminin ve buna bağlı ortak mirasın paylaşılmasıdır.
IV. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır.
Seçenekler
A
I, III, IV
B
II, III
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Batı ve Batı Edebiyatı
Batı edebiyatı, ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne verilen edebî eserlerin toplamıdır. Bugün genel kabul gören görüşe göre Batı medeniyetinin temeli Eski Yunan ve Latin kültür ve sanatıdır. İnanış bakımından -Reformdan sonra ortaya çıkan farklı mezhepler olsa da- Hristiyandır. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır. Eski Yunan ve Latin, Orta Çağ, Hümanizm, Aydınlanma, Modernizm çizgisini takip eder. Birçok ülke ve milletin edebiyatını altında toplayan bir genel çatıdır. Bu edebiyatlar birbirinden farklıdır ve kendilerine özgü niteliklere sahiptir. O millete ya da ülkeye özgü kültürel ögeler, siyasi bağlar, yönetim biçimleri, göçle karşılaşma ve homojenlik düzeyleri, tarihsel dönüm noktaları, coğrafi konumları ve iklimi, ilişkide bulundukları diğer toplumlar gibi pek çok değişkene bağlı olarak farklılıklar gösterirler. Sadece Hristiyanlığın etkisinde değildir.
Batı edebiyatı, ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne verilen edebî eserlerin toplamıdır. Bugün genel kabul gören görüşe göre Batı medeniyetinin temeli Eski Yunan ve Latin kültür ve sanatıdır. İnanış bakımından -Reformdan sonra ortaya çıkan farklı mezhepler olsa da- Hristiyandır. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır. Eski Yunan ve Latin, Orta Çağ, Hümanizm, Aydınlanma, Modernizm çizgisini takip eder. Birçok ülke ve milletin edebiyatını altında toplayan bir genel çatıdır. Bu edebiyatlar birbirinden farklıdır ve kendilerine özgü niteliklere sahiptir. O millete ya da ülkeye özgü kültürel ögeler, siyasi bağlar, yönetim biçimleri, göçle karşılaşma ve homojenlik düzeyleri, tarihsel dönüm noktaları, coğrafi konumları ve iklimi, ilişkide bulundukları diğer toplumlar gibi pek çok değişkene bağlı olarak farklılıklar gösterirler. Sadece Hristiyanlığın etkisinde değildir.
Soru 18
Gözlemcinin dışında gerçek bir varlığa sahip olan, gözlemcinin duygularından veya hayal gücünden bağımsız olana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nesnel
B
Öznel
C
Realist
D
Pozitivist
E
Evrensel
Açıklama:
Gerçek ve Güzellik
Gerçek deyince bilincimizin dışında nesnel olarak ortaya çıkmış bulunan nesne, nitelik, koşul, durum vb. gibi olgu ve olayları anlarız. Hakikat de bu nesnel gerçeğin bilincimizdeki yansısıdır. Duyumlarımız, algılarımız, tasarımlarımız, kuramlarımız nesnel gerçeğe uygun oldukları oranda hakikat olur. Demek ki her hakikat nesneldir. Nesnel, gözlemcinin dışında gerçek bir varlığa sahip olan / gözlemcinin duygularından veya hayal gücünden bağımsız bir dış nesneye da olayla ilgili olan / Bireyin kişisel görüşünden bağımsız olan.
Gerçek deyince bilincimizin dışında nesnel olarak ortaya çıkmış bulunan nesne, nitelik, koşul, durum vb. gibi olgu ve olayları anlarız. Hakikat de bu nesnel gerçeğin bilincimizdeki yansısıdır. Duyumlarımız, algılarımız, tasarımlarımız, kuramlarımız nesnel gerçeğe uygun oldukları oranda hakikat olur. Demek ki her hakikat nesneldir. Nesnel, gözlemcinin dışında gerçek bir varlığa sahip olan / gözlemcinin duygularından veya hayal gücünden bağımsız bir dış nesneye da olayla ilgili olan / Bireyin kişisel görüşünden bağımsız olan.
Soru 19
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel, aşağıdaki seçeneklerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
B
Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir.
C
Bize duyumlarla verilen nesnel gerçekliktir
D
Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
E
Zorunlu olarak hoşa giden şeydir.
Açıklama:
Gerçek ve Güzellik - Güzellik
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel:
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel:
- Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir. Örneğin ahlâki hazdan farklıdır, herhangi bir fayda düşüncesine dayanmaz.
- Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir. Duyarlık kişiden kişiye değişse de bilgi yetilerimiz genel kanunlara uymaktadır; bu kanunların evrenselliği zevk yargısının evrenselliğini gerektirir.
- Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir. Zevk yargısının konusu olan güzellik, öznel ve nesnel bütün amaçlardan uzaktır; bir şeydeki biçimin, hayal gücü ile düşünme gücü arasındaki ahenge uymasından doğar.
- Zorunlu olarak hoşa giden şeydir. Güzellik yargısı evrensel olduğuna göre zorunludur.
Soru 20
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi akımlar arasındaki farklılıkların temel nedenlerindendir?
Seçenekler
A
İnanç ve algılardan bağımsız bir gerçeğin olmadığı görüşü
B
Gerçek ve güzellik konusundaki algıların farklılaşması
C
Deney ve gözlemle gösterilemeyen bilginin kabul edilemez olması
D
Kültürel ve yöresel farklılıklar
E
Sanatçının özgün olma fikrinin savunulması
Açıklama:
Gerçek ve Güzellik - Güzellik
Güzel ve güzellik kavramlarının algılanışı farklılıklar gösterir. Bu farklı algılar sanat eserlerinde de üslup farklılıklarına yol açar. Yani, gerçek ve güzellik konusundaki algıların farklılaşması akımlar arasındaki farklılıkların temel nedenlerindendir. Sanatın amacından tekniğine her şey bu kavramlara yüklenen algıdan etkilenir.
Güzel ve güzellik kavramlarının algılanışı farklılıklar gösterir. Bu farklı algılar sanat eserlerinde de üslup farklılıklarına yol açar. Yani, gerçek ve güzellik konusundaki algıların farklılaşması akımlar arasındaki farklılıkların temel nedenlerindendir. Sanatın amacından tekniğine her şey bu kavramlara yüklenen algıdan etkilenir.
Soru 21
I. Sanatın ne olduğu ya da nasıl olması gerektiği
II. Sanatın ne işe yarayacağı
III. Sanatın işlevinin ve amacının ne olduğu
IV. Sanatın hangi kültürde üretildiği
V. Sanatın nasıl bir yol tutacağı
Yukarıdakilerden hangileri sanat akımları arasındaki farklılaşmaların temelini oluşturur?
II. Sanatın ne işe yarayacağı
III. Sanatın işlevinin ve amacının ne olduğu
IV. Sanatın hangi kültürde üretildiği
V. Sanatın nasıl bir yol tutacağı
Yukarıdakilerden hangileri sanat akımları arasındaki farklılaşmaların temelini oluşturur?
Seçenekler
A
I-III-V
B
II-V
C
I-II-III-V
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Sanat akımları arasındaki farklılaşmalar temelde sanatın ne olduğu ya da nasıl olması gerektiği, ne işe yarayacağı, işlevinin ve amacının ne olduğu ve bunun için nasıl bir yol tutacağı konusundaki farklı yaklaşımlar ile gerçeğin ne olduğu ve nasıl kavranabileceği konusundaki farklı yaklaşım ve düşüncelerden doğar.
Soru 22
Sanatın doğuşunu, insanın doğayı kontrol etme çabasıyla ilişkilendiren kimdir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Ernst Fischer
C
Çernişevski
D
Caudwell
E
Victor Hugo
Açıklama:
Ernst Fischer sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklar. Doğru yanıt B'dir.
Soru 23
Güzellik kavramının sanatsal düşünce için baş köşeye yerleşmesi hangi dönemde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Ortaçağ
B
20. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
Rönesans
Açıklama:
Güzellik kavramının sanatsal düşünce için baş köşeye yerleşmesi Rönesans’ta ortaya çıkar ve 19. yüzyılda neredeyse resmi bir sanat ideolojisine (l’art pour l’art /sanat için sanat) dönüşür.
Soru 24
Sanat için sanat görüşüne göre sanatın amacı nedir?
Seçenekler
A
Kontrol
B
Etki
C
İdeoloji
D
Güzellik
E
Eğitim
Açıklama:
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü,
Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır.
Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır.
Soru 25
Sanatın ortaçağdaki işlevi ağırlıklı olarak nedir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Güzellik
C
Estetik
D
Büyü
E
Gözlem
Açıklama:
Orta Çağ boyunca Batı’da sanat ağırlıkla dinî niteliklidir ve kilisenin sınırlandırmalarına tâbidir. Eğitim ve kutsal metinleri yüceltme işlevi ön plandadır.
Soru 26
Özdemir İnce'nin “Okuyana estetik bir tat vermek amacıyla yazılmış olan ya da böyle bir amacı bulunmasa bile, biçimsel özellikleriyle bu düzeye ulaşabilen bütün yazılı yapıtlar” tanımı, edebiyat eserinin hangi özelliğine vurgu yapmaktadır?
Seçenekler
A
Eserin bağlı olduğu akım
B
Eserin tarihi bağlamı
C
Eserin vereceği estetik haz
D
Eserin eğitsel işlevi
E
Eserin sanatçıyla ilişkisi
Açıklama:
Özdemir İnce edebiyatı “Okuyana estetik bir tat vermek amacıyla yazılmış olan ya da böyle bir amacı bulunmasa bile, biçimsel özellikleriyle bu düzeye ulaşabilen bütün yazılı yapıtlar” olarak tanımlayarak eserin estetik özelliklerine ve bu özelliklerin okuyucuda uyandıracağı haz duygusuna vurgu yapmaktadır.
Soru 27
Sanatta, siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan, tarz Türkçe'de hangi kavramla ifade edilir?
Seçenekler
A
Edebiyat
B
Akım
C
Ekol
D
Hareket
E
Zanaat
Açıklama:
Sanatta, siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan, tarz Türkçe'de "akım" kavramıyla ifade edilir. Bu kavram Fransızca'da “école-ekol”, İngilizce'de "movement-hareket" olarak ifade edilmiştir.
Soru 28
I. Her yeni akım, üslup, içerik, sanatta amaç ve işlev konusunda yeni önerilerle gelir.
II. Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır.
III. Akımların başlangıç ve bitiş tarihleri net olarak bellidir.
IV. Akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir.
Akımlarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır.
III. Akımların başlangıç ve bitiş tarihleri net olarak bellidir.
IV. Akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir.
Akımlarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I-II-III
C
II-IV
D
I-II-IV
E
Yalnızca I
Açıklama:
Her yeni akım, üslup, içerik, sanatta amaç ve işlev konusunda yeni önerilerle gelir. Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır; ancak başlangıç ve bitiş tarihlerini net olarak bellidrlemek güçtür. Ayrıca akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir. Aydınlanma Çağı’nda klasisizmin yeniden ortaya çıkması (neoklasisizm) buna bir örnektir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 29
I. Güzel, çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
II. Güzel; düzenli, oranlı, simetrik ve sınırlanmış olandır.
III. Güzel, kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
IV. Güzel, zorunlu olarak hoşa giden şeydir.
V. Güzel, evrenseldir.
Yukarıdakilerden hangileri Kant'ın güzellik anlayışını ifade eder?
II. Güzel; düzenli, oranlı, simetrik ve sınırlanmış olandır.
III. Güzel, kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
IV. Güzel, zorunlu olarak hoşa giden şeydir.
V. Güzel, evrenseldir.
Yukarıdakilerden hangileri Kant'ın güzellik anlayışını ifade eder?
Seçenekler
A
I-III-IV-V
B
II-III-IV-V
C
I-II-III-V
D
I-III-V
E
II-III-V
Açıklama:
Aristoteles’e göre güzel; düzenli, oranlı, simetrik ve sınırlanmış olan’dır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 30
Aşağıdaki akımlardan hangisine göre gerçek, bilinçten bağımsız, somut ve nesneldir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Eleacılık
C
Faydacılık
D
İdealizm
E
Maddecilik
Açıklama:
Gerçekçiliğin (realizmin) bir türü olan maddeciliğe göre “Gerçek daima somuttur.” Gerçek, bilinçten bağımsız, somut ve nesneldir. Bilinçten bağımsız olarak tüm var olanlar gerçektirler. Bu anlamda gerçek deyimi, madde ve nesne deyimleriyle de ilişkilidir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 31
“Sanat bir büyü aracıydı, insanın doğaya üstünlük sağlamasına, toplumsal ilişkilerin gelişmesine yarıyordu. İnsanlığın başlangıcında sanatın “güzellik”le uzun boylu bir ilintisi yoktu, estetik kaygısı ise hiç yoktu: insan topluluğunun yaşama savaşında kullandığı büyülü bir araç, bir silahtı sanat. İlkel insan imge ve dil gücüyle, büyücülükle, toplu ritmik hareketlerle doğayı evcilleştirmeye çalışıyordu. Başlangıçtaki büyü zamanla dine, bilime, sanata dönüştü” şeklinde sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklayan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Ernst Fischer
C
Çernişevski
D
Caudwell
E
Konrad
Açıklama:
SANATININ TANIMI, DOĞUŞU VE İŞLEVİ
Ernst Fischer
Ernst Fischer
Soru 32
Sanatın kaynağı olarak “iş”i öne süren sanat adamı kimdir?
Seçenekler
A
Çernişevski
B
Fischer
C
Plehanov
D
Caudwell
E
Konrad
Açıklama:
SANATININ TANIMI, DOĞUŞU VE İŞLEVİ
Çernişevski
Çernişevski
Soru 33
"Sanat, uğraşının tohumunu oyunda görür" şeklinde açıklaması bulunan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Çernişevski
B
Ernst Fischer
C
Plehanov
D
Caudwell
E
Karen
Açıklama:
SANATININ TANIMI, DOĞUŞU VE İŞLEVİ
Plehanov
Plehanov
Soru 34
Osmanlı döneminde yapılan "İp Cambazı" minyatürü hangi nakkaşa aittir?
Seçenekler
A
Nakkaş Mustafa
B
Nakkaş Mafuz
C
Nakkaş Harun
D
Nakkaş Ali
E
Nakkaş Osman
Açıklama:
SANATININ TANIMI, DOĞUŞU VE İŞLEVİ
Nakkaş Osman
Nakkaş Osman
Soru 35
"İlkellerin sanatını Avrupa sanatından ayıran şey, gerçeğe yakın olmamaları değildir -bilakis gerçeğe oldukça yakın resim ve heykellere rastlanmıştır- bu sanat eserlerinin arkasındaki kafa yapısıdır. Sanata salt güzel ya da estetik haz verici olarak yaklaşmak modern bir yaklaşımdır, halbuki ilkeller için bu eserler çoğunlukla bir etkiyi simgeliyordu: kontrol etmek, özdeşleşmek, gücünü almak, büyü yapmak, simgelemek" şeklinde görüş öne süren sanat adamı kimdir?
Seçenekler
A
Gombrich
B
Çetişli
C
Turani
D
Caudwell
E
Plehanov
Açıklama:
Sanat-Zanaat Ayrımı ve Sanatın Amacı
Gombrich
Gombrich
Soru 36
Romalılar dünyayı fethedip Helen hükümdarlıklarının kalıntıları üzerinde yeni imparatorluklar kurarken sanat alanında Yunan hakimiyeti sürmektedir. Roma’da çalışan sanatçıların çoğu Yunandır. Koleksiyoncular daha çok Yunan ustaların yapıtlarını ve kopyalarını satın alırlar. Roma dünyaya egemen olunca sanatçılara da yeni görevler yüklenir. Özellikle mimari ve yapı mühendisliğinde büyük teknik gelişmeler olur. Roma kemer ve kubbeleri çok ünlü yapılardır. Portre ve büstlerde daha bireysel ve idealize olmayan, gerçekçi eserler verilir. Savaş ve zaferlerin hikayelerinin anlatıldığı kabartmalar ve sütunlar dikilir.
Bu eserlerde amaç eski Yunan sanatındaki gibi uyum, güzellik ve dramatik anlatım değil, bellekte kalıcı, açık ve güçlü anlatım sağlamak görüşünü öne süren sanat adamı kimdir?
Bu eserlerde amaç eski Yunan sanatındaki gibi uyum, güzellik ve dramatik anlatım değil, bellekte kalıcı, açık ve güçlü anlatım sağlamak görüşünü öne süren sanat adamı kimdir?
Seçenekler
A
Gombrich
B
Turani
C
Çetişli
D
Fischer
E
Kleim
Açıklama:
Sanat-Zanaat Ayrımı ve Sanatın Amacı
Gombrich
Gombrich
Soru 37
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, hangi sanatçı tarafından kuramsallaştırılmıştır?
Seçenekler
A
Théophile Gautier
B
Caudwell
C
Gombrich
D
Ernst Klein
E
W. Roger
Açıklama:
Sanat İçin Sanat (l’Art Pour l’Art)
Théophile Gautier
Théophile Gautier
Soru 38
Güzellik ve işlevin birlikteliğini; bilindiği gibi çok güzel yapılar vardır ve bunlardan bazıları gerçek anlamda birer sanat yapıtıdır. Ne var ki dünyada belirli amaçlarla dikilmemiş tek bir yapı gösteremezsiniz. Bu yapıları tapınma, vakit geçirme yeri veya konut olarak kullanan kimseler onları özellikle işe yararlılık ölçülerine göre değerlendirirler. Bundan başka yapının çizgisini veya oranlarını kendi beğenilerine az-çok uygun bulabilirler ve yapıyı yalnız kullanılma açısından değil binayı bütün haline getiren mimarın çabası açısından da değerlendirebilirler. Çoğunlukla geçişte resim ve heykel sanatına karşı tutumun bundan farkı yoktu. Bu sanatlar salt sanat yapıtları değil belirli görevleri olan nesneler sayılırdı şeklinde örnekle anlatan, "Sanatın Öyküsü" adlı kitap hangi sanatçıya aittir?
Seçenekler
A
Collier
B
Sözen
C
Tanyeli
D
Gombrich
E
Verlaine
Açıklama:
Sanatta Özgünlük
Gombrich
Gombrich
Soru 39
"Yeraltından Notlar" adlı roman hangi edebiyatcıya aittir?
Seçenekler
A
Dostoyevski
B
Riemer
C
Bolte
D
Schiller
E
Weselnski
Açıklama:
Batı ve Batı Edebiyatı
Dostoyevski
Dostoyevski
Soru 40
Her şeyin sayı olduğunu ve kozmosun sayısal ilkelerden geldiğini ileri sürdü. Ona göre fiziksel dünya varlığın matematiksel dünyasının taklididir şeklinde açıklaması bulunan bilim adamı kimdir?
Seçenekler
A
Berkeley
B
Pisagor
C
Parmenides
D
Herakleitos
E
Platon
Açıklama:
İdealizm ve Realizm
Pisagor
Pisagor
Soru 41
Sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklayan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Schiller
C
Ernst Ficher
D
Çernişevski
E
Baudelaire
Açıklama:
Sanatın doğuşuna ilişkin çeşitli görüşler vardır. Ernst Fischer, sanatı bir büyü aracı olarak görür ve doğayı kontrol etme anlayışıyla ilişkilendirir.
Soru 42
Aşağıdaki düşüncelerden hangisi Caudwell'in sanatın doğuşu-tanımı ve işleviyle ilgili düşüncelerinden biridir?
Seçenekler
A
Caudwell, insan aklının ilk estetik etkinliklerinden birinin şiir olduğunu söyler. Ona göre şiir, tarihin, dinin, büyünün, hatta yasaların ortak taşıyıcısıdır.
B
Caudwell, sanat uğraşının tohumunu oyunda görür.
C
Caudwell sanatın kaynağı olarak “iş”i öne sürer.
D
Caudwell , sanatın doğuşu konusunda Plehenov'un düşüncelerinden etkilenmiştir.
E
Caudwell'e göre şiir, tarihin, dinin, büyünün, hatta yasaların ortak taşıyıcısı olarak değerlendirilmemelidir.
Açıklama:
Şiir, sanatın doğuşunda ilk ifade türleri arasında yer almasıyla önem arzetmektedir.
Caudwell sanatın doğuşu ve işlevini araştırırken, şiirin yapısına (ritmik dil) ve işlevine büyük önem verir.
Caudwell sanatın doğuşu ve işlevini araştırırken, şiirin yapısına (ritmik dil) ve işlevine büyük önem verir.
Soru 43
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini hangi nedenlerle açıklar?
Seçenekler
A
Psikolojik
B
Duygusal
C
Estetik
D
Ekonomik
E
Kişisel
Açıklama:
Caudwell'e göre, şiir, müzik, dans gibi sanatların insanları kolektif eylemlere yöneltmesi ekonomik nedenlerdendir. Örnek vermek gerekirse, hasatın verimliliği hava koşullarıyla ilgilidir ve bu çerçevede şiirler söylenir, dans edilir.
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar.
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar.
Soru 44
Gombrich'in, zanaat, güzellik kaygısı, sanatta gelenek ve sanat eserlerinin estetik açıdan değerlendirilmesi gibi konuları açıkladığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edebiyat Kuramı
B
Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü
C
Sanat ve Toplum
D
Sanat Eserlerinin Analizi
E
Sanatın Öyküsü
Açıklama:
Sanatın Öyküsü kitabı sanat ve sanat akımlarını başlangıcından itibaren değerlendirmesi açısından önem arz etmektedir.
Gombrich'in "Sanatın Öyküsü" adlı kitabı, sanat ve zanaat, ilkel sanat, sanattta gelenek ve yenilik, ilkel sanat eserleri ve estetik yorumu konularında önemli bir eserdir.
Gombrich'in "Sanatın Öyküsü" adlı kitabı, sanat ve zanaat, ilkel sanat, sanattta gelenek ve yenilik, ilkel sanat eserleri ve estetik yorumu konularında önemli bir eserdir.
Soru 45
Eski Yunan sanatındaki 19. yüzyıla kadar sanatın neredeyse resmî ideolojisi olan görüşü aşağıdakilerden hangi cümle dile getirmektedir?
Seçenekler
A
İdealize olanla bireysel olanın yani sanatçıya özgü olanın birleşmesinden doğan
denge.
denge.
B
İdealize edilmeyen ama bireysel olana önem veren güzellik anlayışı
C
Tanrısal olanla idealize edilen güzellik arasındaki denge
D
İdealize edilmiş güzellik anlayışının benimsenmemesi
E
Bireysel güzellik anlayışının öne çıkarılması
Açıklama:
Antik Yunan sanat anlayışında idealize edilen inançla bireysel gelişimin evrimi ve ilişkisi önem arzetmektedir, çünkü bu anlayışta denge olgusu Batı sanat anlayışında çok etkili olmuştur.
Bu güzellik anlayışında idealize olanla bireysel olanın birleşmesinden doğan
denge çok önemlidir.
Bu güzellik anlayışında idealize olanla bireysel olanın birleşmesinden doğan
denge çok önemlidir.
Soru 46
"Sanat sanat içindir" görüşüyle ilgili olarak aşağıdaki düşüncelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sanat sanat içindir görüşü Fransız şair yazar Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılmıştır.
B
Bu görüş, sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeder.
C
Bu görüş sanatın tek amacını güzellikte görür.
D
Bu görüşün kuram olarak savunulması ve taraftar toplaması 19. yüzyılda gerçekleşir.
E
Bu görüşün kuram olarak savunulması ve taraftar toplaması 18. yüzyılda gerçekleşir.
Açıklama:
Sanat sanat içindir görüşü, 19. yüzyılda oluşan (parnassizm ve sembolizm gibi) sanat akımlarıyla ortaya çıkan ve öneki akımlara tepki bir anlayıştır.
Sanat sanat içindir görüşü 19. yüzyılda oluşan ve sanatta bir fikre ve ideolojiye bağlılığı reddeden bir anlayıştır.
Sanat sanat içindir görüşü 19. yüzyılda oluşan ve sanatta bir fikre ve ideolojiye bağlılığı reddeden bir anlayıştır.
Soru 47
Aşağıdaki tanımlardan hangisi edebiyat akımı tanımına uygundur?
Seçenekler
A
Didaktik ya da açıklayıcı değerden çok sanatsal değere sahip yazılar.
B
Öncü bir edebiyatçının ya da edebiyatçılar topluluğunun geliştirdiği, biçim ve içerik yönünden birtakım yenilikler getiren anlayış, akım, okul.
C
Yaratıcı ya da eleştirel nitelikte, bilimsel yazılardan ayırt edilen, sürekli bir değere, biçim kusursuzluğuna sahip, güçlü duygusal etki yaratan düşünce, duygu ve imgelerin söz ya da yazıyla anlatılması sanatı.
D
Felsefe ve düşünce hayatında ve özellikle de siyasette ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket.
E
Genellikle çok katı ilkeler etrafında oluşan, bir takım temel ilkeleri doğrultusunda eserler verilmesini hedefleyen eğilimler, hareketler.
Açıklama:
Edebiyat kımlarının özelliğinde bir edebiyatçının veya topluluğun biçim ve içerik yönünden yenilikler getiren bir eğlim sergilemesi önemlidir.
Edebiyat akımları biçim ve içerik yönünden yenilikler getiren bir harekettir.
Edebiyat akımları biçim ve içerik yönünden yenilikler getiren bir harekettir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi bir akımın kendisine has özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Bir akım kendi içinde nadiren homojenlik gösterir.
B
Bir akım kendi içinde farklı eğilimler gösterebilir.
C
Bir akım kesinlikle kendi içinde farklı eğilimler barındırmaz.
D
Akımların genel, kolektif niteliğine karşı eğilimler bireyseldir.
E
Bir sanatçı sanat yaşamı boyunca birden çok akımla bağlantılı olabilir, farklı akımların etkisi altına girebilir.
Açıklama:
Akımların analizinde farklı eğilimleri ve bu eğilimlerin akımla olan ilişkisi önemlidir.
Bir akım kesinlikle kendi içinde belirli ilkeler içerir ve farklı eğilimler barındırmaz.
Bir akım kesinlikle kendi içinde belirli ilkeler içerir ve farklı eğilimler barındırmaz.
Soru 49
İdealist felsefeye göre gerçek anlayışını “Gerçek, ussal (aklî) olandır” sözüyle dile getiren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Platon
C
Hegel
D
Pisagor
E
Marx
Açıklama:
İdealizmde gerçek anlayışını ve ideal anlayışını iyi ayırt etmek gerekir.
Hegel idealizmin en önemli filozoflarındandır.
Hegel idealizmin en önemli filozoflarındandır.
Soru 50
Metafizik güzel anlayışıyla ilgili olarak aşağıdaki görüşlerden hangisi Alman filozof Kant'a ait olarak düşünülemez?
Seçenekler
A
Güzel, çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
B
Güzelin herkesin hoşuna gitmesi ve evrensel olması şart değildir.
C
Güzel kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
D
Güzellik yargısı evrensel olduğuna göre zorunludur.
E
Zevk yargısının konusu olan güzellik, öznel ve nesnel bütün amaçlardan
uzaktır.
uzaktır.
Açıklama:
Kant'a göre güzellik metafiziksel özellikler içerir. Bu felsefe ışığında yaklaşmak gerekir.
Güzel zorunlu olarak hoşa giden bir şeydir. Herkesin hoşuna gitmesi ve evrensel olması gerekir.
Güzel zorunlu olarak hoşa giden bir şeydir. Herkesin hoşuna gitmesi ve evrensel olması gerekir.
Soru 51
Güzel kavramına yaklaşımında çağdaş romantik şiiri klasik şiirden ayıran niteliklerden biri olarak gösteren yazar ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo /Cromwell Önsözü
B
Victo Hugo / Sefiller
C
Aristo / Poetika
D
Gombrich /Sanatın Öyküsü
E
Platon / Devlet
Açıklama:
Victor Hugo'nun "Cromwell Önsözü" önemli bir inceleme alanıdır.
Victor Hugo'nun "Cromwell Önsözü" akımlar açısından teorik boyutta önemli bir eserdir.
Victor Hugo'nun "Cromwell Önsözü" akımlar açısından teorik boyutta önemli bir eserdir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklamıştır?
Seçenekler
A
Schiller
B
Plehanov
C
Buchner
D
Fischer
E
Çernişevski
Açıklama:
Sanatın neden doğduğu, insanların sanata neden ihtiyaç duyduğu hakkındaki bazı kuramlar vardır. Plehanov sanat uğraşının tohumunu oyunda görür. Schiller de sanatın insanoğlunun oyuna olan eğiliminden doğduğunu ileri sürer. Çernişevski sanatın kaynağı olarak “iş”i öne sürer. Plehanov’a göre sanat, oyundan çıkmıştır. Buchner, şiirle şarkının kökenini insan bedeninin çalışma sırasında yaptığı uyarlı ve düzenli hareketlerde bulur. Ernst Fischer ise sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklar. Doğru cevap D’dir.
Soru 53
Victor Hugo’ya göre ilahi ve lirik şiir hangi çağda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Modern
B
İlkel
C
Orta
D
Yeni
E
Eski
Açıklama:
Sanatın çağlar boyunca farklı ihtiyaçlara karşılık geldiği ve dönüştüğü tezine Victor Hugo’nun Cromwell önsözünde de rastlanır. Hugo insanlığı bir çocukken büyüyüp adam olan bir bireye benzetir ve bu olgunlaşmanın sanat eserlerine yansıdığını söyler. Dünyayı kabaca üç çağa ayırır: İlkel çağ, Eski Çağ ve Modern Çağ. Bu çağlarda insan ve dünya ilişkisi değiştikçe, farklı şiirler doğar. İnsanın doğayı çözemediği, kontrol edemediği, özel mülkiyetin ve devletlerin olmadığı ilkel çağdaki şiir ilahi ve lirik şiir iken, özel mülkiyetin, kralların, devletlerin, savaşların olduğu eski çağda destanlar vardır. İnsana iki yaşamı olduğu fikrini veren Hristiyanlıkla birlikte çağdaş uygarlık kurulmuştur. İnsanda melankoli ve şeylerin nedenlerini merak etme ve sorgulama özelliği gelişmiştir. Bütün bunlar dram adında yeni bir türün doğuşunu müjdeler. Hugo özetle insanın kendini ve doğayı algılama biçimleri ve sosyal ve siyasal arka plan değiştikçe insanın ihtiyaç duyduğu ve ürettiği sanatın niteliğinin de değiştiğini söyler. Doğru cevap B’dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Gombrich’e göre ilkel eserlerin yaratılma amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Büyü yapmak
B
Özdeşleşmek
C
Haz vermek
D
Kontrol etmek
E
Simgelemek
Açıklama:
Gombrich’e göre ilkellerin sanatını Avrupa sanatından ayıran şey, gerçeğe yakın olmamaları değildir -bilakis gerçeğe oldukça yakın resim ve heykellere rastlanmıştır- bu sanat eserlerinin arkasındaki kafa yapısıdır. Sanata salt güzel ya da estetik haz verici olarak yaklaşmak modern bir yaklaşımdır, halbuki ilkeller için bu eserler çoğunlukla bir etkiyi simgeliyordu: kontrol etmek, özdeşleşmek, gücünü almak, büyü yapmak, simgelemek gibi. Gombrich, sanatın güzellik niteliğiyle haz verme aşamasından önce nasıl işlevsel açıdan kullanıldığına bir başka örnek olarak Mısır piramitlerini verir. Doğru cevap C’dir.
Soru 55
Sanat sanat içindir” görüşü hangi yüzyılda bir kuram olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
16
B
17
C
18
D
19
E
20
Açıklama:
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır. Bu görüşün tohumlarına ilk olarak Rönesans döneminde rastlanmakla birlikte bir kuram olarak savunulması ve taraftar toplaması 19. yüzyılda gerçekleşir. Doğru cevap D’dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi edebiyat akımlarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Akımların bir bildirge yayımlama gibi bir zorunluluğu yoktur.
B
Bir sanatçı sanat yaşamı boyunca birden çok akımla bağlantılı olabilir.
C
Akımlar çoğunlukla o dönemde yaygın akımlara karşı çıkılmasıyla başlar.
D
Akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir.
E
Akımlar genellikle çok katı ilkeler çerçevesinde ortaya çıkar.
Açıklama:
Edebiyat akımı, edebiyat sanatı konusunda aynı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk şeklinde tanımlanır. Akımlar çoğunlukla o dönemde yaygın ve yerleşik olan akımlara karşı çıkılmasıyla başlar. Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır ancak başlangıç ve bitiş tarihlerini belirlemek zor ve tartışmalıdır. Akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir, etkisini hissettirebilir, yeniden yorumlanabilir. Akımlar doğup geliştikleri tarihler arasında da daha sonraki yeniden doğuşlarında da durağan, değişmez ve homojen değillerdir. Akımlar içinde ayrıca eğilimler vardır. Bir sanatçı sanat yaşamı boyunca birden çok akımla bağlantılı olabilir, farklı akımların etkisi altına girebilir hatta görüşlerini bütünüyle değiştirebilir. Bir akımın ya da topluluğun bir bildirge yayımlama gibi bir zorunluluğu yoktur. Akımlar genellikle çok katı ilkeler etrafında oluşmaz, akımın temel ilkeleri doğrultusunda eserler verildikçe belirli bir zevk ortaya çıkar. Doğru cevap E’dir.
Soru 57
Batı medeniyeti ve edebiyatının temelini aşağıdaki uygarlıklardan hangisi oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Yunan
B
Pers
C
Roma
D
Hitit
E
Mısır
Açıklama:
Bugün genel kabul gören görüşe göre Batı medeniyetinin temeli Eski Yunan ve Latin kültür ve sanatıdır. İnanış bakımından -Reformdan sonra ortaya çıkan farklı mezhepler olsa da- Hristiyandır. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır. Eski Yunan ve Latin, Orta Çağ, Hümanizm, Aydınlanma, Modernizm çizgisini takip eder. Klasik edebiyat olarak kabul edilen Eski Yunan ve Latin edebiyatı da, Batı edebiyatının temelini oluşturmuştur. Doğru cevap A’dır.
Soru 58
İnanç ve algılardan bağımsız bir gerçeğin olduğu görüşüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Düalizm
B
Realizm
C
Sofistizm
D
Materyalizm
E
İdealizm
Açıklama:
Temelde “gerçeklik” le ilgili felsefi tartışmalar, gerçekliğin algı, inanç ve diğer zihinsel ve kültürel faktörlere olduğu gibi dinler ve politik hareketler, ortak bir kültürel dünya görüşü kavramı veya ideolojiye bir şekilde bağımlı olup olmadığıyla ilgilidir. Bu konudaki görüşlerden biri, gerçeklik hakkındaki algı ve inançların ötesinde gerçek bir gerçek olmadığıdır. Bu bir öznel gerçekçilik tanımıdır ve kökleri Eski Yunan’daki sofistlere kadar uzanır. Bu görüşe göre algılarımızın dışında ve ondan bağımsız nesnel ve değişmez bir doğaya sahip bir gerçeklik yoktur. Ancak bunun tersini savunanlar da vardır: İnanç ve algılardan bağımsız bir gerçeğin olduğu görüşüne gerçekçilik (realizm) denir. Genel olarak, herhangi bir cismin/maddenin sınıfı, varlığı ya da temel özelliklerinin algılar, inançlar, dil veya herhangi bir diğer insan eserine dayanmadığı söylendiğinde, o nesne hakkında “gerçekçilik” ten bahsedilebilir. Bir de görünür gerçekliğin yanılmalara, çarpıklıklara ve değişimlere açık olduğunu düşünüp bunların bir yansıması olduğu hakiki özler, biçimler olduğuna inananlar vardır: Buna idealizm denir. Gerçek nedir sorusuna, ruh/tin/idea cevabını verenler idealisttir. Madde cevabını verenler maddeci (materyalist), hem madde hem tin/ruh/idea cevabını verenler düalisttir. Doğru cevap B’dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi idealist felsefenin gerçek anlayışını ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Pisagor
B
Hegel
C
Aristo
D
Platon
E
Socrates
Açıklama:
Antikçağ Yunan Eleacılığından başlayarak günümüze kadar sürüp gelen idealist felsefenin gerçek anlayışı, bu felsefenin doruğu olan Hegel’de şu deyimle dile gelir: “Gerçek, ussal (aklî) olandır.” Pisagor her şeyin sayı olduğunu ve kozmosun sayısal ilkelerden geldiğini ileri sürdü. Ona göre fiziksel dünya varlığın matematiksel dünyasının taklididir. Bu fikirler Herakleitos, Parmenides ve Platon’da çok etkili oldu. Çeşitli diyaloglarda, en önemlisi Devlet’te Sokrates, ortalama insanın neyin bilinebilir ve neyin gerçek olduğuna dair sezgisini tersine çevirir. Aristo ise tümellerin gerçek özler olduğu görüşündedir, ancak varlıkları, onları örnekleyen niteliklere bağlıdır. Doğru cevap B’dir.
Soru 60
- Aşağıdaki kavramlardan hangisi farklı kültürlerde güzellik ile ilişkilendirilmemiştir?
Seçenekler
A
Nesnel
B
Faydalı
C
İyi
D
Gerçek
E
Ahlaki
Açıklama:
Estetikte güzel üstüne ileri sürülen kuramlar genel olarak ikiye ayrılır: Güzeli ve güzelliği nesnede bulan nesnel kuramlar ve güzeli ve güzelliği öznede bulan öznel kuramlar. Ancak bu temel ayrım dışında güzel kavramının çağlar boyunca ve kültürler arasında değişim gösterdiğini görüyoruz. Aynı şekilde çağlar boyunca ve farklı kültürlerde başka kavramlara bağlı olarak da tanımlandığını görüyoruz: Ahlâkî olan güzeldir, iyi olan güzeldir, faydalı olan güzeldir, gerçek olan güzeldir önermelerinde olduğu gibi. Doğru cevap A’dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi güzellik kavramını çağdaş romantik şiiri, klasik şiirden ayıran niteliklerden biri olarak tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Shakespeare
B
Friedrich Hegel
C
Victor Hugo
D
Platon
E
Aristo
Açıklama:
Güzellik algısı akımları birbirinden ayıran temel niteliklerdendir. Hugo Cromwell önsözünde güzel kavramına bakışı çağdaş romantik şiiri klasik şiirden ayıran niteliklerden biri olarak gösterir. Klasik okulun idealize eden, yücelten ve madalyonun diğer yüzündeki zıt niteliklere yer vermeyen güzellik anlayışı ile tuhaf, acayip, çirkin, gülünç olanı güzel ve yüceyle yan yana vererek gerçeği yansıtabileceğine inanan romantiklerin güzellik anlayışı birbirinden farklıdır. Doğru cevap C’dir.
Soru 62
Aşağıdaki düşüncelerden hangisi Theophile Gautier’in romanı Mademoiselle de Maupin’in önsözünde geliştirdiği düşüncelerden biridir?
Seçenekler
A
Sanatın kendinden başka bir amacı vardır.
B
Sanatsal yaratımın tamamen sebepsiz olması gerekir.
C
Yararlı olan her şey güzeldir, çünkü bir ihtiyacın ifadesidir.
D
Savunulması gereken değer güzellik değildir.
E
Sanatta özgürlük ilk planda önemsenmesi gereken bir şey değildir.
Açıklama:
"Sanat için sanat", görüşünde, sanatın bir yarar peşinde olması söz konusu değildir. Aslolan güzellik ve özgür ifadedir. Buna göre, politik şiir, duygusal şiir ve felsefi şiir reddedilir.
Theophile Gautier'e göre sanatsal yaratımın bir sebebe dayanması gerekmez. Aslolan güzellik ve özgür ifadedir.
Theophile Gautier'e göre sanatsal yaratımın bir sebebe dayanması gerekmez. Aslolan güzellik ve özgür ifadedir.
Soru 63
Aşağıdaki isim ve eserlerden hangisi bir edebiyat akımının bildirgesi olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Theophile Gautier/ Cromwell Önsözü
B
Victor Hugo / Deneysel Roman
C
Orhan Veli / Garip Önsözü
D
Baudelaire / Şiir Sanatı
E
Paul Verlaine / Sembolizm
Açıklama:
Akımlara öncülük eden eserleri incelerken, yazarların eserlerindeki eğilimler (Emil Zola natüralist bir yazardır ve Deneysel Roman adlı eseri çok önemli bir kuramsal açıklamadır) unutulmamalıdır. Romantizmin öncüsü Victor Hugo'nun Cromwell Önsözü için de geçerlidir bu saptama.
Akımlara öncülük eden eserler teorik yapılanma açısından önem arz eder. Orhan Veli'nin Garip Önsözü, Garip akımını tanımlaması açısından önemli bir yazıdır.
Akımlara öncülük eden eserler teorik yapılanma açısından önem arz eder. Orhan Veli'nin Garip Önsözü, Garip akımını tanımlaması açısından önemli bir yazıdır.
Soru 64
Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır ancak başlangıç ve bitiş tarihlerini belirlemek zor ve tartışmalıdır. Bu görüşe aşağıdakilerden hangisi örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Akımlar içinde eğilimler vardır. Özellikle modern eğilim içinde olan sanatçılar
romantizm adı altında gruplaşmışlardır.
romantizm adı altında gruplaşmışlardır.
B
Romantizmi örnek alırsak, bu hareket Fransa'da Cumhuriyet Mücadeleleriyle ilintilidir ve 1830 yılından itibaren ortaya çıkmıştır.
C
Rönesans döneminde sanatçıların eserlerini isimleriyle imzalamaları ve belli bir üsluba belli tarihler arasında bağlı kalmaları buna örnek verilebilir.
D
Örneğin Romantizm için genellikle Fransız İhtilali esas alınarak 1789-1832 tarihleri verilir. Fransız İhtilali bir başlangıç olarak kabul edilse de bu tartışmalıdır çünkü, romantizm, monarşik krallıklar ve demokrasiyle birlikte bireyin önem kazanmasından ayrı düşünülemez.
E
Örneğin Parnas akımı Sembolizm akımını örnek almıştır ve bu akıma bir tepki olarak
1890'lardan itibaren şiirsel yazıda yenilik getirmiştir.
1890'lardan itibaren şiirsel yazıda yenilik getirmiştir.
Açıklama:
Akımların kesin tarihleri yoktur fakat yaklaşık tespit edilebilir ve bu da genellikle önceki akımlara gösterilen tepkiler , oluşturulan kuramsal çerçeve ve siyasal sosyal olaylarla yakından ilintilidir.
Fransız İhtilali sonrasında oluşan ve önemli isimlerle (Victor Hugo, Lamartine gibi) gelişim gösteren ve yaşadıkları dönem itibariyle siyasal anlamda demokrasinin öneminin öne çıktığı 1789-1832 tarihleri Romantizm yılları olarak gösterilse de bu tartışmalıdır. Çünkü bu yıllardan sonra da sorunlar devam etmiştir.
Fransız İhtilali sonrasında oluşan ve önemli isimlerle (Victor Hugo, Lamartine gibi) gelişim gösteren ve yaşadıkları dönem itibariyle siyasal anlamda demokrasinin öneminin öne çıktığı 1789-1832 tarihleri Romantizm yılları olarak gösterilse de bu tartışmalıdır. Çünkü bu yıllardan sonra da sorunlar devam etmiştir.
Soru 65
Aşağıdaki görüşlerden hangisi Platon'un idealar öğretisinde savunduğu bir düşüncedir?
Seçenekler
A
Platon varlıkları sınıflandırmış, türlere ayırmış, gözlem ve deneyle bilgi edinilebileceğini belirtmiştir.
B
Platon bu öğretisinde duyusal dünyanın tanınabileceğini ve bunun bir bilinç durumu olduğunu belirtmiştir.
C
Platon'a göre idealar ve nitelikler bir arada bulunamazlar.
D
Herhangi bir şey var olmadan önce de idealar dünyasında o şeyin ideası vardır ve hep var olmuştur.
E
Platon bu öğretisinde doğayı ve ilgili disiplinleri öne çıkarmış ve birçok bilim dalının kurucusu olmuştur.
Açıklama:
Platon, algılanabilen nesneler dünyası ile evrensel ya da biçimler dünyası arasında keskin bir ayrım olduğuna inanarak idealar öğretisini oluşturmuştur.
Platon, tümellerin gerçek özler olduğu ve niteliklerden bağımsız olarak var olduğu görüşündedir. Bu nedenle idealar öğretisini anlamak için hareket noktası olarak "bir şey var olmadan önce de idealar dünyasında o şeyin ideası vardır ve hep var olmuştur" görüşünden yola çıkmak gerekir.
Platon, tümellerin gerçek özler olduğu ve niteliklerden bağımsız olarak var olduğu görüşündedir. Bu nedenle idealar öğretisini anlamak için hareket noktası olarak "bir şey var olmadan önce de idealar dünyasında o şeyin ideası vardır ve hep var olmuştur" görüşünden yola çıkmak gerekir.
Soru 66
Sanatın doğuşu ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bir tür tarih yazımı yerine geçmiştir.
B
Doğayı kontrol etme isteğiyle açıklanabilir.
C
İnsanoğlunun oyuna yönelimiyle açıklanabilir.
D
Bir işin taklidi olarak gelişmiş olabilir.
E
Tarım devrimiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Sanat insanın bilinen tarihiyle yaşıttır.
Tarım devrimiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Tarım devrimiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Soru 67
I. Grup içi iletişim ve sosyalleşmeyi sağlar.
II. Tarım, iklim, tıp gibi konularda halk bilgisinin aktarımını sağlar.
III. Grup içinde eşgüdüm ve eşzamanlılığı sağlar.
IV. Doğanın kontrol edilmesine yaradığına inanılır.
İlkel dönemde sanatın işlevleriyle ilgili yukarıda sayılan maddelerden hangileri doğrudur?
II. Tarım, iklim, tıp gibi konularda halk bilgisinin aktarımını sağlar.
III. Grup içinde eşgüdüm ve eşzamanlılığı sağlar.
IV. Doğanın kontrol edilmesine yaradığına inanılır.
İlkel dönemde sanatın işlevleriyle ilgili yukarıda sayılan maddelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
I,II, III
D
I,II,III,IV
E
I, III, IV
Açıklama:
İlkel sanat sayılan bütün bu işlevleri yerine getiriyor ya da getirdiğine inanılıyordu.
D, hepsi
D, hepsi
Soru 68
Caudwell'e göre şairin ruhani bir lider, topluluğu birbirine bağlayan bir kimse olmaktan çıkıp yalnız bir bireye dönüşmesi ve kolektif niteliğini kaybetmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş bölümüne dayalı modern, sınıflı topluma geçilmesi
B
Şairlerin daha bireysel şiirler yazmak istemeleri
C
Tek tanrılı dinlerin ortaya çıkmasıyla ruhani niteliklerini kaybetmeleri
D
Toplumların şairlere gerek duymamaya başlamaları
E
Şairlerin baskı sonucu toplumsal konulardan vazgeçmeleri
Açıklama:
İş bölümü, sınıflı toplum yapısına götürür, bu toplumda bilinç egemen sınıf kutbunda toplanmıştır ve zamanla aylaklık koşullarını ortaya çıkarır. Böylece şiir giderek işten tamamen ayrılır.
İş bölümüne dayalı modern, sınıflı topluma geçilmesi
İş bölümüne dayalı modern, sınıflı topluma geçilmesi
Soru 69
Sanatın bir işlevi yerine getirmek üzere ortaya çıkması ama aynı zamanda estetik bir haz vermesi aşağıdaki varsayımlardan hangisini ortadan kaldırır?
Seçenekler
A
Sanat eserleri öncelikle işlevi düşünülerek tasarlanmıştır.
B
Sanat eserleri zaman içerisinde işlevsel olmaktan çıkıp estetik olabilir.
C
Eğer bir eserde işlev ön plana çıkıyorsa bu zanaat olur.
D
Sanatın işlevi her dönemde değişmiştir.
E
Sanat eserleri başlangıçta kolektif nitelik taşırdı.
Açıklama:
Bugün estetik bulduğumuz hatta paha biçemediğimiz pek çok eser başlangıçta bir fayda düşüncesiyle meydana getirilmişti. dolayısıyla faydanın ön planda olması bir esere zanaat demek için yeterli değildir.
Eğer bir eserde işlev ön plana çıkıyorsa bu zanaat olur.
Eğer bir eserde işlev ön plana çıkıyorsa bu zanaat olur.
Soru 70
Teophile Gautier tarafından ortaya konan sanat için sanat kuramının en temel düşüncesi nedir?
Seçenekler
A
Sanatın kendinden başka amacı yoktur.
B
Sanat fayda gözetebilir.
C
Sanatta estetik ön planda olmalıdır.
D
Sanat eseri bireysel olmalıdır.
E
Sanat eseri toplumu eğitmeye yarar.
Açıklama:
Gautier’nin metninde temel fikir, sanatın kendisinden başka bir amacı olmadığıdır. Sanatsal yaratımın tamamen sebepsiz olması gerekir. Gautier, değirmenleri kiliselere, ekmeği, ruhun gıdasına tercih eden insanları örnek vererek sanatta yararlılık aramayı buna benzetir.
Sanatın kendinden başka amacı yoktur.
Sanatın kendinden başka amacı yoktur.
Soru 71
I. Felsefi, tarihi, ekonomik şartlardan etkilenir.
II. Kuralları en başından itibaren ortaya konur.
III. Durağan, değişmez ve homojen değildir.
IV. Belli bir duyuş ve düşünüş tarzını yansıtır.
Edebiyat akımı ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Kuralları en başından itibaren ortaya konur.
III. Durağan, değişmez ve homojen değildir.
IV. Belli bir duyuş ve düşünüş tarzını yansıtır.
Edebiyat akımı ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I,II,III
C
I,III,IV
D
I,IV
E
II,III,IV
Açıklama:
Edebi akımlarda kurallar zamanla oturur ve belli bir zevk etrafında eserler verildikçe belirginleşir.
I,III,IV
I,III,IV
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi genel görüşe göre Batı edebiyatının temeli olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Sümer edebiyatı
B
Çin edebiyatı
C
Yunan ve Latin Edebiyatı
D
Hint ve Sanskrit mitolojisi
E
Mısır mitolojisi
Açıklama:
Bugün genel kabul gören görüşe göre Batı medeniyetinin temeli Eski Yunan ve Latin kültür ve sanatıdır. İnanış bakımından -Reformdan sonra ortaya çıkan farklı mezhepler olsa da- Hristiyandır. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır. Eski Yunan ve Latin, Orta Çağ, Hümanizm, Aydınlanma, Modernizm çizgisini takip eder.
Yunan ve Latin Edebiyatı
Yunan ve Latin Edebiyatı
Soru 73
Batı edebiyatı ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Birçok ülke edebiyatını altında toplayan bir genel çatıdır.
B
Homojen bir edebiyattır.
C
Kaynaklarından biri de Hıristiyanlıktır.
D
Antik Çağ Yunan ve Latin eserlerine dayanır.
E
Ortak motifler ve olay örgüleri izlenir.
Açıklama:
Batı edebiyatı da oldukça geniş ve genel bir kavramdır. Birçok ülke ve milletin edebiyatını altında toplayan bir genel çatıdır. Bu edebiyatlar birbirinden farklıdır ve kendilerine özgü niteliklere sahiptir. O millete ya da ülkeye özgü kültürel ögeler, siyasi bağlar, yönetim biçimleri, göçle karşılaşma ve homojenlik düzeyleri, tarihsel dönüm noktaları, coğrafi konumları ve iklimi, ilişkide bulundukları diğer toplumlar gibi pek çok değişkene bağlı olarak farklılıklar gösterirler.
Homojen bir edebiyattır.
Homojen bir edebiyattır.
Soru 74
Gerçek nedir sorusuna, ruh/tin/idea cevabını verenler ........tir.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İdealist
B
Düalist
C
Realist
D
Materyalist
E
Sofist
Açıklama:
Gerçek nedir sorusuna, ruh/tin/idea cevabını verenler idealisttir. Madde cevabını verenler maddeci (materyalist), hem madde hem tin/ruh/idea cevabını verenler düalisttir.
Soru 75
Duyumlarımıza güvenemeyeceğimizi savunan idealist yaklaşımı benimseyen bir yazarın eserlerinde ..... az ...... ise çok olması beklenir.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
olayların, fenomenlerin
B
gözlemlerin, akıl yürütmelerin
C
olayların, gözlemlerin
D
akıl yürütmelerin, duyumların
E
lirizmin, gözlemlerin
Açıklama:
İdealizmin bütün dayanağı gerçek deyimine tümüyle ters bir anlam vermesidir, onlara göre gerçek “tümeldir, kavramsaldır, ussaldır”. Örneğin evrende bireysel atlar vardır ama tümel at yoktur. İdealizme göre asıl gerçek, bireysel atlar değil, gelip geçici olan bu bireysel atların üstünde daima var kalacak olan kavramsal attır. dolayısıyla duyumlarla ulaşılan gözlemlere değil tümelleri kavramaya yarayan akıl yürütmelere önem verilir.
gözlemlerin, akıl yürütmelerin
gözlemlerin, akıl yürütmelerin
Soru 76
Olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Edebiyat
B
Akım
C
Estetik
D
Mimarlık
E
Resim
Açıklama:
Edebiyat
Soru 77
Sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören 'sanat için sanat' ya da Türkçede daha sık kullanılan şekliyle 'sanat sanat içindir' görüşü, kim tarafından kuramsallaştırılmıştır?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Theophile Gautier
C
Jean-Paul Sartre
D
Albert Camus
E
Büyük İskender
Açıklama:
Theophile Gautier
Soru 78
Sanatta, siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan veya tarza ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rönesans
B
Edebiyat
C
Akım
D
Estetik
E
Dogma
Açıklama:
Akım
Soru 79
Aşağıdaki akımlardan hangisi Modernizm akımının bir parçası değildir?
Seçenekler
A
Sürrealizm
B
Kübizm
C
Ekspresyonizm
D
Postmodernizm
E
Dadaizm
Açıklama:
Postmodernizm
Soru 80
Estetik bir zevk, coşku, hoşlanma duygusu uyandıran niteliğe veya ahlâk ve fikrî nitelikleriyle hayranlık uyandıran kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Edebiyat
B
Realizm
C
İdealizm
D
Akım
E
Güzellik
Açıklama:
Güzellik
Soru 81
Sanatın kaynağı olarak 'oyun'u öne süren, yani sanat uğraşının tohumunu oyunda gören yazar kimdir?
Seçenekler
A
G. Plehanov
B
N. Çernişevski
C
E. Fischer
D
V. Hugo
E
Platon
Açıklama:
Plehanov
Soru 82
Naturalizm akımının bildirgesi olarak kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo'nun 'Cromwell' (1827) piyesine yazdığı önsöz
B
Jean Moreas - Sembolizm
C
Baudelaire - İletişimler
D
Emile Zola - Deneysel Roman
E
Verlaine - Şiir Sanatı
Açıklama:
Emile Zola - Deneysel Roman
Soru 83
Ünlü düşünür Hegel'e göre 'gerçek' nedir?
Seçenekler
A
Gerçek, düşünülen, tasarımlanan, imgelenen şeylere karşıt olarak var olandır.
B
Gerçek, şeylerin göründüğü ya da hayal edildiği gibi değil, gerçekten oldukları durumdur.
C
Gerçek, ussal (aklî) olandır.
D
Gerçek daima somuttur.
E
Gerçek bilinçten bağımsız, somut ve nesneldir.
Açıklama:
Gerçek, ussal (aklî) olandır.
Soru 84
Kant'a göre aşağıdaki yargılardan hangisi 'güzel' anlayışının belirgin tanımlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
B
Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir.
C
Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
D
Zorunlu olarak hoşa giden şeydir.
E
Güzel, uyumlu olandır, evrende bir uyum vardır ve bu bakımdan güzeldir.
Açıklama:
Güzel, uyumlu olandır, evrende bir uyum vardır ve bu bakımdan güzeldir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi sanatın tanımına uygun bir ifadedir?
Seçenekler
A
Duyulara güçlü bir haz veren niteliklerin birleşiminin niteliği, zihinsel ya da ahlâki yetileri cezbeden şey.
B
Bir duygu veya düşüncenin maddi bir malzemeden, sesten veya sözden faydalanmak suretiyle heyecan ve hayranlık uyandıracak şekilde ifadesidir.
C
Düşünülen, tasarımlanan, imgelenen şeylere karşıt olarak var olan şey.
D
Siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan, tarzdır.
E
Belli bir ülkede ya da belli bir dönemde üretilen yazılar.
Açıklama:
Bir duygu veya düşüncenin maddi bir malzemeden, sesten veya sözden faydalanmak suretiyle heyecan ve hayranlık uyandıracak şekilde ifadesidir.
Soru 86
Temelde sanatın ne olduğu ya da nasıl olması gerektiği,işlevinin ve amacının ne olduğu ve bunun için nasıl bir yol tutacağı konusundaki farklı yaklaşımlar ile gerçeğin ne olduğu ve nasıl kavranabileceği konusundaki farklı yaklaşım ve düşüncelerden doğan sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanatsal düşünce
B
Modern sanat anlayışı
C
Sanat akımları arasındaki farklılaşmalar
D
Sanat akımları
E
Düşünce özgürlüğü
Açıklama:
Batı edebiyatındaki akımları tanımadan önce sanat, edebiyat, sanatın tanımı, amacı, işlevi gibi bazı temel kavramlar ve tartışma konuları üzerinde kısaca durmak yerinde olur. Çünkü sanat akımları arasındaki farklılaşmalar temelde sanatın ne olduğu ya da nasıl olması gerektiği, ne işe yarayacağı, işlevinin ve amacının ne olduğu ve bunun için nasıl bir yol tutacağı konusundaki farklı yaklaşımlar ile gerçeğin ne olduğu ve nasıl kavranabileceği konusundaki farklı yaklaşım ve düşüncelerden doğar. Doğru cevap C'dir.
Soru 87
Aşağıdaki eleştirmenlerden hangisine göre şiir, günlük konuşma dilinin yüceltilmiş bir biçimi olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Çernişevsk
C
Buchner
D
Caudwell
E
Ernst Fischer
Açıklama:
Caudwell’e göre, uygar bir halkın edebiyatının bugüne ulaştığı her yerde, bu edebiyatın biçim olarak şiir olduğu, yani ritmik ve ölçülü olduğu görülmektedir. Bu şiir modern anlamda arı bir şiir değildir. Günlük konuşmanın yüceltilmiş bir biçimi olarak tanımlanabilir. Bu yüceltme onu,sıradan konuşmadan ayıran biçimsel bir yapıyla kendini gösterir. Bu biçimsel yapı, ölçü, uyak, ses yinelemesi, eşit uzunluktaki hecelerden meydana gelmiş mısralar, düzenli vurgu ya da hece uzunluğu, yarım uyak gibi özelliklerden oluşur. Doğru cevap D'dir.
Soru 88
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini aşağıdakilerden hangi nedenlerle açıklar?
Seçenekler
A
Sosyolojik
B
Ekonomik
C
Coğrafi
D
Ailvei
E
Psikolojik
Açıklama:
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar. Müzik, dans ve şiir, kabilenin üyelerini ortak hareket etmeye yöneltme, birey için topluluğun bir parçası olma, onu kabile yaşamına uydurma gibi işlevlere sahiptir. İlkel insan, çapa yapmak, ekin biçmek gibi işleri bunların ihtiyaçlarına uygun sanatsal bir öz taşıyan ve bu uğraşların ardındaki ortak coşkuyu dile getiren ritmik bir şarkıya çevirir. Doğru cevap B'dir.
Soru 89
Mimaride ve heykelde şatafat, göz kamaştırıcılık ve parlaklık öne çıkar.Yukarıda verilen bilgiye bakılırsa Helenestik Sanatın amacı aşağıdakilerden hangisi olur?
Seçenekler
A
Etkileyicilik
B
Bilgi verme
C
Çekicilik
D
Gösteriş
E
İz bırakma
Açıklama:
Mimaride ve heykelde şatafat, göz kamaştırıcılık ve parlaklık öne çıkar. Helenistik sanatın amacı etkilemektir, bunu da başarır. Helenistik dönemde sanat artık büyü ve dinle olana eski bağını büyük ölçüde yitirmiştir. Bu çağda varlıklı kimseler sanat yapıtlarını derlemeye, ünlü yapıtları kopya ettirmeye, elde edebildiklerinin özgünlerini sağlamaya ve buldukları özgün yapıtlar için yüksek ücretler ödemeye başlarlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 90
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü kim tarafından kurumsallaştırılmıştır?
Seçenekler
A
Théophile Gautier
B
Plehanov
C
Schiller
D
Buchner
E
Caudwell
Açıklama:
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır. Bu görüşün tohumlarına ilk olarak Rönesans döneminde rastlanmakla birlikte bir kuram olarak savunulması ve taraftar toplaması 19.yüzyılda gerçekleşir. Doğru cevap A'dır.
Soru 91
“Kendisinden başka bir amacı olmayan sanat” fikrinin temelleri atılır. Verilen bilgide aşağıdaki dönemlerin hangisinden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Rönesans dönemi
B
Reform dönemi
C
Fransız ihtilali
D
Kilise egemenliği döneminde
E
Sanatın özgür olmadığı bir dönemde
Açıklama:
Orta Çağ boyunca Batı’da sanat ağırlıkla dinî niteliklidir ve kilisenin sınırlandırmalarına tâbidir. Eğitim ve kutsal metinleri yüceltme işlevi ön plandadır. Rönesans’la birlikte “kendisinden başka bir amacı olmayan sanat” fikrinin temelleri atılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 92
Bu yüzyılda sanatta özgünlük, bireysel üslup ve ayırıcılık gibi özellikler son derece önemli olmaya başladı. Güzelliğin sanatta esas amaç hatta tek amaç olması düşüncesinin kuramsallaşmasıyla birlikte sanatçının rolü ön plana çıktı. Özellikleri verilen yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
18.yüzyıl
B
20.yüzyıl
C
21.yüzyıl
D
16.yüzyıl
E
19.yüzyıl
Açıklama:
19. yüzyılda sanatta özgünlük, bireysel üslup ve ayırıcılık gibi özellikler son derece önemli olmaya başladı. Güzelliğin sanatta esas amaç -hatta tek amaç- olması düşüncesinin kuramsallaşmasıyla birlikte sanatçının rolü ön plana çıktı. Eserde eleştiri
konusu edilecek ya da eseri değerli kılacak şey onun sanatsal niteliğiydi ve buna göre asıl önemli olan bu sanatsal niteliğin, dolayısıyla güzelliğin yaratımıydı. Sanatçının imzası olan üslubu bu yaratımın araçlarını bize sunuyordu. Doğru cevap E'dir.
konusu edilecek ya da eseri değerli kılacak şey onun sanatsal niteliğiydi ve buna göre asıl önemli olan bu sanatsal niteliğin, dolayısıyla güzelliğin yaratımıydı. Sanatçının imzası olan üslubu bu yaratımın araçlarını bize sunuyordu. Doğru cevap E'dir.
Soru 93
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
B
Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir.
C
Toplumsal ve tarihsel insan faaliyetinin ürünüdür.
D
Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
E
Zorunlu olarak hoşa giden şeydir.
Açıklama:
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel:
1. Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir. Örneğin ahlâki hazdan farklıdır, herhangi bir fayda düşüncesine dayanmaz.
2. Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir. Duyarlık kişiden kişiye değişse de bilgi yetilerimiz genel kanunlara uymaktadır; bu kanunların evrenselliği zevk yargısının evrenselliğini gerektirir.
3. Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir. Zevk yargısının konusu olan güzellik, öznel ve nesnel bütün amaçlardan uzaktır; bir şeydeki biçimin, hayal gücü ile düşünme gücü arasındaki ahenge uymasından doğar.
4. Zorunlu olarak hoşa giden şeydir. Güzellik yargısı evrensel olduğuna göre zorunludur.
Buna karşın Diyalektik düşünceye göre güzel kavramı toplumsal ve tarihsel insan faaliyetinin ürünüdür. Doğru cevap C'dir.
1. Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir. Örneğin ahlâki hazdan farklıdır, herhangi bir fayda düşüncesine dayanmaz.
2. Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir. Duyarlık kişiden kişiye değişse de bilgi yetilerimiz genel kanunlara uymaktadır; bu kanunların evrenselliği zevk yargısının evrenselliğini gerektirir.
3. Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir. Zevk yargısının konusu olan güzellik, öznel ve nesnel bütün amaçlardan uzaktır; bir şeydeki biçimin, hayal gücü ile düşünme gücü arasındaki ahenge uymasından doğar.
4. Zorunlu olarak hoşa giden şeydir. Güzellik yargısı evrensel olduğuna göre zorunludur.
Buna karşın Diyalektik düşünceye göre güzel kavramı toplumsal ve tarihsel insan faaliyetinin ürünüdür. Doğru cevap C'dir.
Soru 94
Eleacıların savlarını geliştirerek duyumların bize asla bilgi veremeyecekleri sonucuna varan filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pisagor
B
Kant
C
Hegel
D
Berkeley
E
Platon
Açıklama:
Platon, Eleacıların savlarını geliştirerek duyumların bize asla bilgi veremeyecekleri sonucuna vardı. En yalın duyumlarımızın getirdiklerinde bile ussal olan bir yan vardı. Örneğin “bugün hava sıcak” dediğimiz zaman sıcaklığı; soğukluk, sertlik, acılık vb. gibi duyumlarımızla kıyaslayarak elde ediyorduk. Doğru cevap E'dir.
Soru 95
Güzel ve güzellik kavramlarının herkes tarafında farklı yorumlanması ve farklı algılanması aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurmuştur?
Seçenekler
A
Evrensel bir güzellik anlayışını
B
Eserlerde sadece soyut güzelliklerin kullanılmasına
C
Sanat eserlerinde aynı tarzda üsluplar kullanılmasına
D
Sanat eserlerinde farklı tarzda üsluplar kullanılmasına
E
Eserlerde sadece somut güzelliklerin kullanılmasına
Açıklama:
Görüldüğü gibi güzel ve güzellik kavramlarının algılanışı farklılıklar gösterir. Bu farklı algılar sanat eserlerinde de üslup farklılıklarına yol açar. Örneğin faydalı olanın güzel olduğu düşüncesindeki bir sanatçı, eserinde fayda işlevini ön planda tutacaktır. Ancak gerçek ve evrensel olanın güzel olabileceğine inanan bir başkası somut, nesnel tasvirlere yönelebilecektir.Evrensel bir güzellik olduğuna inanan bir sanatçı herkes için geçerli güzellik kodlarını araştırmaya çabalayacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 96
Sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Schiller
C
Çernişevski
D
Fischer
E
Buchner
Açıklama:
Sanatın tanımı, doğuşu ve işlevi
Ernst Fischer sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklar. “Sanat bir büyü aracıydı, insanın doğaya üstünlük sağlamasına, toplumsal ilişkilerin gelişmesine yarıyordu. İnsanlığın başlangıcında sanatın “güzellik”le uzun boylu bir ilintisi yoktu, estetik kaygısı ise hiç yoktu: insan topluluğunun yaşama savaşında kullandığı büyülü bir araç, bir silahtı sanat. İlkel insan imge ve dil gücüyle, büyücülükle, toplu ritmik hareketlerle doğayı evcilleştirmeye çalışıyordu. Başlangıçtaki büyü zamanla dine, bilime, sanata dönüştü” (1993, s. 34-35).
Ernst Fischer sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklar. “Sanat bir büyü aracıydı, insanın doğaya üstünlük sağlamasına, toplumsal ilişkilerin gelişmesine yarıyordu. İnsanlığın başlangıcında sanatın “güzellik”le uzun boylu bir ilintisi yoktu, estetik kaygısı ise hiç yoktu: insan topluluğunun yaşama savaşında kullandığı büyülü bir araç, bir silahtı sanat. İlkel insan imge ve dil gücüyle, büyücülükle, toplu ritmik hareketlerle doğayı evcilleştirmeye çalışıyordu. Başlangıçtaki büyü zamanla dine, bilime, sanata dönüştü” (1993, s. 34-35).
Soru 97
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini hangi nedenlerle açıklar?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Sosyalleşme
C
Oyun
D
Doğayı kontrol etme çabası
E
Yararlılık
Açıklama:
Sanatın tanımı, doğuşu ve işlevi
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar: “Hasat için toprağı hazırlamak gerekir. Bir savaş yürüyüşüne geçmek gerekir. Uzun, yoksunluk içindeki kış günlerinde içeriye kapanıp yiyeceği kısmak gerekir. Bütün bu kolektif zorunluluklar, insandan kendi içgüdüsel enerjisinin kullanılmasını ister ama ona bunları yapmasını söyleyecek bir içgüdü yoktur. Karıncalar ve arılar içgüdüyle depo eder yiyeceklerini, ama insanlar böyle değildir. Kunduzlar içgüdüyle açar yuvalarını; insan değil. İnsanın içgüdülerini çalışma çarkına koşmak, onun coşkularını bir araya toplayıp faydalı ekonomik kanala yöneltmek gerekir. Bunları yöneten araç da bu yüzden kökeninde ekonomiktir” (1988, s. 37).
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar: “Hasat için toprağı hazırlamak gerekir. Bir savaş yürüyüşüne geçmek gerekir. Uzun, yoksunluk içindeki kış günlerinde içeriye kapanıp yiyeceği kısmak gerekir. Bütün bu kolektif zorunluluklar, insandan kendi içgüdüsel enerjisinin kullanılmasını ister ama ona bunları yapmasını söyleyecek bir içgüdü yoktur. Karıncalar ve arılar içgüdüyle depo eder yiyeceklerini, ama insanlar böyle değildir. Kunduzlar içgüdüyle açar yuvalarını; insan değil. İnsanın içgüdülerini çalışma çarkına koşmak, onun coşkularını bir araya toplayıp faydalı ekonomik kanala yöneltmek gerekir. Bunları yöneten araç da bu yüzden kökeninde ekonomiktir” (1988, s. 37).
Soru 98
Aşağıdaki tanımların hangisi “zanaat “i en doğru şekilde tanımlar?
Seçenekler
A
İnsan yapısı bir üründe, güzellik kaygısının ön planda olmasıdır.
B
İnsan yapısı bir üründe işlevin ön planda olmasıdır.
C
Doğada var olan ve seçilen özelliklerin kullanılmasıdır.
D
Kültürde öne çıkarılan ögelerin, zevklerin bir yansımasıdır.
E
Bireysel bir kendini ifade etme çalışmasıdır.
Açıklama:
Sanat-Zanaat Ayrımı ve Sanatın Amacı
Geleneksel olarak insan yapısı bir üründe işlev ön plandaysa zanaat, güzellik kaygısı ön plandaysa sanat olarak tanımlanır.
Geleneksel olarak insan yapısı bir üründe işlev ön plandaysa zanaat, güzellik kaygısı ön plandaysa sanat olarak tanımlanır.
Soru 99
Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan, “Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, nasıl bir sanat anlayışını ifade eder?
Seçenekler
A
Sanat geleneklerle birlikte vardır.
B
Sanatçının doğadan ilham almasıdır.
C
Sanatın tek amacı güzelliktir.
D
Sanatçının bir ideolojiye bağlılığını gösterme yoludur.
E
Sanat kontrol etmek, özdeşleşmek için vardır.
Açıklama:
Sanat İçin Sanat (l’Art Pour l’Art)
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır.
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır.
Soru 100
Olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akım
B
Sanat
C
Zanaat
D
Edebiyat
E
Şiir
Açıklama:
Edebiyat ve Edebiyat akımı
Güzel sanatların bir dalı olan edebiyat şöyle tanımlanmıştır: “olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatı, yazın” (TDK sözlüğü)
Güzel sanatların bir dalı olan edebiyat şöyle tanımlanmıştır: “olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatı, yazın” (TDK sözlüğü)
Soru 101
Bir grup yazar ve şairin üslup, içerik, felsefe, toplumsal kaygılar, sanat ve sanatın işlevi gibi konulardaki ortak görüşlerine dayanan hareket ya da eğilimler topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sanat
B
Zanaat
C
Edebiyat
D
Realizm
E
Edebiyat akımı
Açıklama:
Edebiyat ve Edebiyat akımı
Edebiyat akımı: Edebiyat sanatı konusunda aynı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk. / Öncü bir edebiyatçının ya da edebiyatçılar topluluğunun geliştirdiği, biçim ve içerik önünden birtakım yenilikler getiren anlayış, akım, okul. Akımların nasıl ortaya çıktığı ve ne gibi nitelikler taşıdığı göz önüne alınacak olursa edebiyat akımı, bir grup yazar ve şairin üslup, içerik, felsefe, toplumsal kaygılar, sanat ve sanatın işlevi gibi konulardaki ortak görüşlerine dayanan hareket ya da eğilimler topluluğu olarak tanımlanabilir.
Edebiyat akımı: Edebiyat sanatı konusunda aynı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk. / Öncü bir edebiyatçının ya da edebiyatçılar topluluğunun geliştirdiği, biçim ve içerik önünden birtakım yenilikler getiren anlayış, akım, okul. Akımların nasıl ortaya çıktığı ve ne gibi nitelikler taşıdığı göz önüne alınacak olursa edebiyat akımı, bir grup yazar ve şairin üslup, içerik, felsefe, toplumsal kaygılar, sanat ve sanatın işlevi gibi konulardaki ortak görüşlerine dayanan hareket ya da eğilimler topluluğu olarak tanımlanabilir.
Soru 102
Batı edebiyatı ile ilgili, aşağıdaki seçeneklerden hangisi veya hangileri doğrudur?I. İçinde bulunduğu millete ya da ülkeye özgü kültürel ögelerden değil, sadece Hristiyanlıktan beslenmiştir.
II. Ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne verilen edebî eserlerin toplamıdır.
III. Eski Yunan ve Latin edebiyatının, Hristiyanlığın inanış ve değerler sisteminin ve buna bağlı ortak mirasın paylaşılmasıdır.
IV. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır.
II. Ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne verilen edebî eserlerin toplamıdır.
III. Eski Yunan ve Latin edebiyatının, Hristiyanlığın inanış ve değerler sisteminin ve buna bağlı ortak mirasın paylaşılmasıdır.
IV. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır.
Seçenekler
A
I, III, IV
B
II, III
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Batı ve Batı Edebiyatı
Batı edebiyatı, ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne verilen edebî eserlerin toplamıdır. Bugün genel kabul gören görüşe göre Batı medeniyetinin temeli Eski Yunan ve Latin kültür ve sanatıdır. İnanış bakımından -Reformdan sonra ortaya çıkan farklı mezhepler olsa da- Hristiyandır. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır. Eski Yunan ve Latin, Orta Çağ, Hümanizm, Aydınlanma, Modernizm çizgisini takip eder. Birçok ülke ve milletin edebiyatını altında toplayan bir genel çatıdır. Bu edebiyatlar birbirinden farklıdır ve kendilerine özgü niteliklere sahiptir. O millete ya da ülkeye özgü kültürel ögeler, siyasi bağlar, yönetim biçimleri, göçle karşılaşma ve homojenlik düzeyleri, tarihsel dönüm noktaları, coğrafi konumları ve iklimi, ilişkide bulundukları diğer toplumlar gibi pek çok değişkene bağlı olarak farklılıklar gösterirler. Sadece Hristiyanlığın etkisinde değildir.
Batı edebiyatı, ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne verilen edebî eserlerin toplamıdır. Bugün genel kabul gören görüşe göre Batı medeniyetinin temeli Eski Yunan ve Latin kültür ve sanatıdır. İnanış bakımından -Reformdan sonra ortaya çıkan farklı mezhepler olsa da- Hristiyandır. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır. Eski Yunan ve Latin, Orta Çağ, Hümanizm, Aydınlanma, Modernizm çizgisini takip eder. Birçok ülke ve milletin edebiyatını altında toplayan bir genel çatıdır. Bu edebiyatlar birbirinden farklıdır ve kendilerine özgü niteliklere sahiptir. O millete ya da ülkeye özgü kültürel ögeler, siyasi bağlar, yönetim biçimleri, göçle karşılaşma ve homojenlik düzeyleri, tarihsel dönüm noktaları, coğrafi konumları ve iklimi, ilişkide bulundukları diğer toplumlar gibi pek çok değişkene bağlı olarak farklılıklar gösterirler. Sadece Hristiyanlığın etkisinde değildir.
Soru 103
Gözlemcinin dışında gerçek bir varlığa sahip olan, gözlemcinin duygularından veya hayal gücünden bağımsız olana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nesnel
B
Öznel
C
Realist
D
Pozitivist
E
Evrensel
Açıklama:
Gerçek ve Güzellik
Gerçek deyince bilincimizin dışında nesnel olarak ortaya çıkmış bulunan nesne, nitelik, koşul, durum vb. gibi olgu ve olayları anlarız. Hakikat de bu nesnel gerçeğin bilincimizdeki yansısıdır. Duyumlarımız, algılarımız, tasarımlarımız, kuramlarımız nesnel gerçeğe uygun oldukları oranda hakikat olur. Demek ki her hakikat nesneldir. Nesnel, gözlemcinin dışında gerçek bir varlığa sahip olan / gözlemcinin duygularından veya hayal gücünden bağımsız bir dış nesneye da olayla ilgili olan / Bireyin kişisel görüşünden bağımsız olan.
Gerçek deyince bilincimizin dışında nesnel olarak ortaya çıkmış bulunan nesne, nitelik, koşul, durum vb. gibi olgu ve olayları anlarız. Hakikat de bu nesnel gerçeğin bilincimizdeki yansısıdır. Duyumlarımız, algılarımız, tasarımlarımız, kuramlarımız nesnel gerçeğe uygun oldukları oranda hakikat olur. Demek ki her hakikat nesneldir. Nesnel, gözlemcinin dışında gerçek bir varlığa sahip olan / gözlemcinin duygularından veya hayal gücünden bağımsız bir dış nesneye da olayla ilgili olan / Bireyin kişisel görüşünden bağımsız olan.
Soru 104
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel, aşağıdaki seçeneklerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
B
Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir.
C
Bize duyumlarla verilen nesnel gerçekliktir
D
Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
E
Zorunlu olarak hoşa giden şeydir.
Açıklama:
Gerçek ve Güzellik - Güzellik
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel:
Metafizik güzel anlayışının en belirgin tanımını Kant vermiştir. Kant’a göre güzel:
- Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir. Örneğin ahlâki hazdan farklıdır, herhangi bir fayda düşüncesine dayanmaz.
- Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir. Duyarlık kişiden kişiye değişse de bilgi yetilerimiz genel kanunlara uymaktadır; bu kanunların evrenselliği zevk yargısının evrenselliğini gerektirir.
- Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir. Zevk yargısının konusu olan güzellik, öznel ve nesnel bütün amaçlardan uzaktır; bir şeydeki biçimin, hayal gücü ile düşünme gücü arasındaki ahenge uymasından doğar.
- Zorunlu olarak hoşa giden şeydir. Güzellik yargısı evrensel olduğuna göre zorunludur.
Soru 105
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi akımlar arasındaki farklılıkların temel nedenlerindendir?
Seçenekler
A
İnanç ve algılardan bağımsız bir gerçeğin olmadığı görüşü
B
Gerçek ve güzellik konusundaki algıların farklılaşması
C
Deney ve gözlemle gösterilemeyen bilginin kabul edilemez olması
D
Kültürel ve yöresel farklılıklar
E
Sanatçının özgün olma fikrinin savunulması
Açıklama:
Gerçek ve Güzellik - Güzellik
Güzel ve güzellik kavramlarının algılanışı farklılıklar gösterir. Bu farklı algılar sanat eserlerinde de üslup farklılıklarına yol açar. Yani, gerçek ve güzellik konusundaki algıların farklılaşması akımlar arasındaki farklılıkların temel nedenlerindendir. Sanatın amacından tekniğine her şey bu kavramlara yüklenen algıdan etkilenir.
Güzel ve güzellik kavramlarının algılanışı farklılıklar gösterir. Bu farklı algılar sanat eserlerinde de üslup farklılıklarına yol açar. Yani, gerçek ve güzellik konusundaki algıların farklılaşması akımlar arasındaki farklılıkların temel nedenlerindendir. Sanatın amacından tekniğine her şey bu kavramlara yüklenen algıdan etkilenir.
Soru 106
I. Sanatın ne olduğu ya da nasıl olması gerektiği
II. Sanatın ne işe yarayacağı
III. Sanatın işlevinin ve amacının ne olduğu
IV. Sanatın hangi kültürde üretildiği
V. Sanatın nasıl bir yol tutacağı
Yukarıdakilerden hangileri sanat akımları arasındaki farklılaşmaların temelini oluşturur?
II. Sanatın ne işe yarayacağı
III. Sanatın işlevinin ve amacının ne olduğu
IV. Sanatın hangi kültürde üretildiği
V. Sanatın nasıl bir yol tutacağı
Yukarıdakilerden hangileri sanat akımları arasındaki farklılaşmaların temelini oluşturur?
Seçenekler
A
I-III-V
B
II-V
C
I-II-III-V
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Sanat akımları arasındaki farklılaşmalar temelde sanatın ne olduğu ya da nasıl olması gerektiği, ne işe yarayacağı, işlevinin ve amacının ne olduğu ve bunun için nasıl bir yol tutacağı konusundaki farklı yaklaşımlar ile gerçeğin ne olduğu ve nasıl kavranabileceği konusundaki farklı yaklaşım ve düşüncelerden doğar.
Soru 107
Sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla ilişkilendiren kimdir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Ernst Fischer
C
Çernişevski
D
Caudwell
E
Victor Hugo
Açıklama:
Ernst Fischer sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklar. Doğru yanıt B'dir.
Soru 108
Güzellik kavramının sanatsal düşünce için baş köşeye yerleşmesi hangi dönemde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Ortaçağ
B
20. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
Rönesans
Açıklama:
Güzellik kavramının sanatsal düşünce için baş köşeye yerleşmesi Rönesans’ta ortaya çıkar ve 19. yüzyılda neredeyse resmi bir sanat ideolojisine (l’art pour l’art /sanat için sanat) dönüşür.
Soru 109
Sanat için sanat görüşüne göre sanatın amacı nedir?
Seçenekler
A
Kontrol
B
Etki
C
ideoloji
D
Güzellik
E
Eğitim
Açıklama:
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü,
Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır.
Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır.
Soru 110
Sanatın ortaçağdaki işlevi ağırlıklı olarak nedir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Güzellik
C
Estetik
D
Büyü
E
Gözlem
Açıklama:
Orta Çağ boyunca Batı’da sanat ağırlıkla dinî niteliklidir ve kilisenin sınırlandırmalarına tâbidir. Eğitim ve kutsal metinleri yüceltme işlevi ön plandadır.
Soru 111
Özdemir İnce'nin “okuyana estetik bir tat vermek amacıyla yazılmış olan ya da böyle bir amacı bulunmasa bile, biçimsel özellikleriyle bu düzeye ulaşabilen bütün yazılı yapıtlar” tanımı, edebiyat eserinin hangi özelliğine vurgu yapmaktadır?
Seçenekler
A
eserin bağlı olduğu akım
B
eserin tarihi bağlamı
C
eserin vereceği estetik haz
D
eserin eğitsel işlevi
E
eserin sanatçıyla ilişkisi
Açıklama:
Özdemir İnce edebiyatı “okuyana estetik bir tat vermek amacıyla yazılmış olan ya da böyle bir amacı bulunmasa bile, biçimsel özellikleriyle bu düzeye ulaşabilen bütün yazılı yapıtlar” olarak tanımlayarak eserin estetik özelliklerine ve bu özelliklerin okuyucuda uyandıracağı haz duygusuna vurgu yapmaktadır.
Soru 112
Sanatta, siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan, tarz Türkçe'de hangi kavramla ifade edilir?
Seçenekler
A
Edebiyat
B
Akım
C
Eğilim
D
Norm
E
Zanaat
Açıklama:
Sanatta, siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan, tarz Türkçe'de "akım" kavramıyla ifade edilir. Bu kavram Fransızca'da “école-ekol”, İngilizce'de "movement-hareket" olarak ifade edilmiştir.
Soru 113
I. Her yeni akım, üslup, içerik, sanatta amaç ve işlev konusunda yeni önerilerle gelir.
II. Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır.
III. Akımların başlangıç ve bitiş tarihleri net olarak bellidir.
IV. Akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir.
Akımlarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır.
III. Akımların başlangıç ve bitiş tarihleri net olarak bellidir.
IV. Akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir.
Akımlarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I-II-III
C
II-IV
D
I-II-IV
E
Yalnızca I
Açıklama:
Her yeni akım, üslup, içerik, sanatta amaç ve işlev konusunda yeni önerilerle gelir. Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır; ancak başlangıç ve bitiş tarihlerini net olarak bellidrlemek güçtür. Ayrıca akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir. Aydınlanma Çağı’nda klasisizmin yeniden ortaya çıkması (neoklasisizm) buna bir örnektir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 114
I. Güzel, çıkarsız olarak hoşa giden şeydir. II. Güzel uyumlu olandır. III. Güzel, kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir. IV. Güzel, zorunlu olarak hoşa giden şeydir. V. Güzel, evrenseldir. Yukarıdakilerden hangileri Kant'ın güzellik anlayışını ifade eder?
Seçenekler
A
I-III-IV-V
B
II-III-IV-V
C
I-II-III-V
D
I-III-V
E
II-III-V
Açıklama:
Pitagoras’a göre güzel, uyumlu olandı; evrende bir uyum vardı ve bu bakımdan güzel’di. Doğru yanıt A'dır.
Soru 115
Aşağıdaki akımlardan hangisine göre gerçek, bilinçten bağımsız, somut ve nesneldir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Eleacılık
C
Faydacılık
D
İdealizm
E
Maddecilik
Açıklama:
Gerçekçiliğin (realizmin) bir türü olan maddeciliğe göre “gerçek daima somuttur.” Gerçek,
bilinçten bağımsız, somut ve nesneldir. Bilinçten bağımsız olarak tüm var olanlar gerçektirler. Bu anlamda gerçek deyimi, madde ve nesne deyimleriyle de ilişkilidir. Doğru yanıt E'dir.
bilinçten bağımsız, somut ve nesneldir. Bilinçten bağımsız olarak tüm var olanlar gerçektirler. Bu anlamda gerçek deyimi, madde ve nesne deyimleriyle de ilişkilidir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 116
“Sanat bir büyü aracıydı, insanın doğaya üstünlük sağlamasına, toplumsal ilişkilerin gelişmesine yarıyordu. İnsanlığın başlangıcında sanatın “güzellik”le uzun boylu bir ilintisi yoktu, estetik kaygısı ise hiç yoktu: insan topluluğunun yaşama savaşında kullandığı büyülü bir araç, bir silahtı sanat. İlkel insan imge ve dil gücüyle, büyücülükle, toplu ritmik hareketlerle doğayı evcilleştirmeye çalışıyordu. Başlangıçtaki büyü zamanla dine, bilime, sanata dönüştü” şeklinde sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklayan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Ernst Fischer
C
Çernişevski
D
Caudwell
E
Konrad
Açıklama:
SANATININ TANIMI, DOĞUŞU VE İŞLEVİ
Ernst Fischer
Ernst Fischer
Soru 117
Sanatın kaynağı olarak “iş”i öne süren sanat adamı kimdir?
Seçenekler
A
Çernişevski
B
Fischer
C
Plehanov
D
Caudwell
E
Konrad
Açıklama:
SANATININ TANIMI, DOĞUŞU VE İŞLEVİ
Çernişevski
Çernişevski
Soru 118
Sanat uğraşının tohumunu oyunda görür şeklinde açıklaması bulunan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Çernişevski
B
Ernst Fischer
C
Plehanov
D
Caudwell
E
Karen
Açıklama:
SANATININ TANIMI, DOĞUŞU VE İŞLEVİ
Plehanov
Plehanov
Soru 119
Osmanlı döneminde yapılan İp Cambazı minyatürü hangi nakkaşa aittir?
Seçenekler
A
Nakkaş Mustafa
B
Nakkaş Mafuz
C
Nakkaş Harun
D
Nakkaş Ali
E
Nakkaş Osman
Açıklama:
SANATININ TANIMI, DOĞUŞU VE İŞLEVİ
Nakkaş Osman
Nakkaş Osman
Soru 120
İlkellerin sanatını Avrupa sanatından ayıran şey, gerçeğe yakın olmamaları değildir -bilakis gerçeğe oldukça yakın resim ve heykellere rastlanmıştır- bu sanat eserlerinin arkasındaki kafa yapısıdır. Sanata salt güzel ya da estetik haz verici olarak yaklaşmak modern bir yaklaşımdır, halbuki ilkeller için bu eserler çoğunlukla bir etkiyi simgeliyordu: kontrol etmek, özdeşleşmek, gücünü almak, büyü yapmak, simgelemek şeklinde görüş öne süren sanat adamı kimdir?
Seçenekler
A
Gombrich
B
Çetişli
C
Turani
D
Caudwell
E
Plehanov
Açıklama:
Sanat-Zanaat Ayrımı ve Sanatın Amacı
Gombrich
Gombrich
Soru 121
Romalılar dünyayı fethedip Helen hükümdarlıklarının kalıntıları üzerinde yeni imparatorluklar kurarken sanat alanında Yunan hakimiyeti sürmektedir. Roma’da çalışan sanatçıların çoğu Yunandır. Koleksiyoncular daha çok Yunan ustaların yapıtlarını ve kopyalarını satın alırlar. Roma dünyaya egemen olunca sanatçılara da yeni görevler yüklenir. Özellikle mimari ve yapı mühendisliğinde büyük teknik gelişmeler olur. Roma kemer ve kubbeleri çok ünlü yapılardır. Portre ve büstlerde daha bireysel ve idealize olmayan, gerçekçi eserler verilir. Savaş ve zaferlerin hikayelerinin anlatıldığı kabartmalar ve sütunlar dikilir.
Bu eserlerde amaç eski Yunan sanatındaki gibi uyum, güzellik ve dramatik anlatım değil, bellekte kalıcı, açık ve güçlü anlatım sağlamak görüşünü öne süren sanat adamı kimdir?
Bu eserlerde amaç eski Yunan sanatındaki gibi uyum, güzellik ve dramatik anlatım değil, bellekte kalıcı, açık ve güçlü anlatım sağlamak görüşünü öne süren sanat adamı kimdir?
Seçenekler
A
Gombrich
B
Turani
C
Çetişli
D
Fischer
E
Kleim
Açıklama:
Sanat-Zanaat Ayrımı ve Sanatın Amacı
Gombrich
Gombrich
Soru 122
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, hangi sanatçı tarafından kuramsallaştırılmıştır?
Seçenekler
A
Théophile Gautier
B
Caudwell
C
Gombrich
D
Ernst Klein
E
W. Roger
Açıklama:
Sanat İçin Sanat (l’Art Pour l’Art)
Théophile Gautier
Théophile Gautier
Soru 123
Güzellik ve işlevin birlikteliğini; bilindiği gibi çok güzel yapılar vardır ve bunlardan bazıları gerçek anlamda birer sanat yapıtıdır. Ne var ki dünyada belirli amaçlarla dikilmemiş tek bir yapı gösteremezsiniz. Bu yapıları tapınma, vakit geçirme yeri veya konut olarak kullanan kimseler onları özellikle işe yararlılık ölçülerine göre değerlendirirler. Bundan başka yapının çizgisini veya oranlarını kendi beğenilerine az-çok uygun bulabilirler ve yapıyı yalnız kullanılma açısından değil binayı bütün haline getiren mimarın çabası açısından da değerlendirebilirler. Çoğunlukla geçişte resim ve heykel sanatına karşı tutumun bundan farkı yoktu. Bu sanatlar salt sanat yapıtları değil belirli görevleri olan nesneler sayılırdı şeklinde örnekle anlatan, "Sanatın Öyküsü" adlı kitap hangi sanatçıya aittir?
Seçenekler
A
Collier
B
Sözen
C
Tanyeli
D
Gombrich
E
Verlaine
Açıklama:
Sanatta Özgünlük
Gombrich
Gombrich
Soru 124
"Yeraltından Notlar" adlı roman hangi edebiyatcıya aittir?
Seçenekler
A
Dostoyevski
B
Riemer
C
Bolte
D
Schiller
E
Weselnski
Açıklama:
Batı ve Batı Edebiyatı
Dostoyevski
Dostoyevski
Soru 125
Her şeyin sayı olduğunu ve kozmosun sayısal ilkelerden geldiğini ileri sürdü. Ona göre fiziksel dünya varlığın matematiksel dünyasının taklididir şeklinde açıklaması bulunan bilim adamı kimdir?
Seçenekler
A
Berkeley
B
Pisagor
C
Parmenides
D
Herakleitos
E
Platon
Açıklama:
İdealizm ve Realizm
Pisagor
Pisagor
Soru 126
Sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklayan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Schiller
C
Ernst Ficher
D
Çernişevski
E
Baudelaire
Açıklama:
Sanatın doğuşuna ilişkin çeşitli görüşler vardır. Ernst Fischer, sanatı bir büyü aracı olarak görür ve doğayı kontrol etme anlayışıyla ilişkilendirir.
Soru 127
Aşağıdaki düşüncelerden hangisi Caudwell'in sanatın doğuşu-tanımı ve işleviyle ilgili düşüncelerinden biridir?
Seçenekler
A
Caudwell, insan aklının ilk estetik etkinliklerinden birinin şiir olduğunu söyler. Ona göre şiir, tarihin, dinin, büyünün, hatta yasaların ortak taşıyıcısıdır.
B
Caudwell, sanat uğraşının tohumunu oyunda görür.
C
Caudwell sanatın kaynağı olarak “iş”i öne sürer.
D
Caudwell , sanatın doğuşu konusunda Plehenov'un düşüncelerinden etkilenmiştir.
E
Caudwell'e göre şiir, tarihin, dinin, büyünün, hatta yasaların ortak taşıyıcısı olarak değerlendirilmemelidir.
Açıklama:
Şiir, sanatın doğuşunda ilk ifade türleri arasında yer almasıyla önem arzetmektedir.
Caudwell sanatın doğuşu ve işlevini araştırırken, şiirin yapısına (ritmik dil) ve işlevine büyük önem verir.
Caudwell sanatın doğuşu ve işlevini araştırırken, şiirin yapısına (ritmik dil) ve işlevine büyük önem verir.
Soru 128
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini hangi nedenlerle açıklar?
Seçenekler
A
Psikolojik
B
Duygusal
C
Estetik
D
Ekonomik
E
Kişisel
Açıklama:
Caudwell'e göre, şiir, müzik, dans gibi sanatların insanları kolektif eylemlere yöneltmesi ekonomik nedenlerdendir. Örnek vermek gerekirse, hasatın verimliliği hava koşullarıyla ilgilidir ve bu çerçevede şiirler söylenir, dans edilir.
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar.
Caudwell, şiir, müzik, dans gibi sanatların işlevini ve insanları kolektif eylemlere yöneltmesini tamamen ekonomik nedenlerle açıklar.
Soru 129
Gombrich'in, zanaat, güzellik kaygısı, sanatta gelenek ve sanat eserlerinin estetik açıdan değerlendirilmesi gibi konuları açıkladığı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edebiyat Kuramı
B
Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü
C
Sanat ve Toplum
D
Sanat Eserlerinin Analizi
E
Sanatın Öyküsü
Açıklama:
Sanatın Öyküsü kitabı sanat ve sanat akımlarını başlangıcından itibaren değerlendirmesi açısından önem arz etmektedir.
Gombrich'in "Sanatın Öyküsü" adlı kitabı, sanat ve zanaat, ilkel sanat, sanattta gelenek ve yenilik, ilkel sanat eserleri ve estetik yorumu konularında önemli bir eserdir.
Gombrich'in "Sanatın Öyküsü" adlı kitabı, sanat ve zanaat, ilkel sanat, sanattta gelenek ve yenilik, ilkel sanat eserleri ve estetik yorumu konularında önemli bir eserdir.
Soru 130
Eski Yunan sanatındaki 19. yüzyıla kadar sanatın neredeyse resmî ideolojisi olan görüşü aşağıdakilerden hangi cümle dile getirmektedir?
Seçenekler
A
İdealize olanla bireysel olanın yani sanatçıya özgü olanın birleşmesinden doğan
denge.
denge.
B
İdealize edilmeyen ama bireysel olana önem veren güzellik anlayışı
C
Tanrısal olanla idealize edilen güzellik arasındaki denge
D
İdealize edilmiş güzellik anlayışının benimsenmemesi
E
Bireysel güzellik anlayışının öne çıkarılması
Açıklama:
Antik Yunan sanat anlayışında idealize edilen inançla bireysel gelişimin evrimi ve ilişkisi önem arzetmektedir, çünkü bu anlayışta denge olgusu Batı sanat anlayışında çok etkili olmuştur.
Bu güzellik anlayışında idealize olanla bireysel olanın birleşmesinden doğan
denge çok önemlidir.
Bu güzellik anlayışında idealize olanla bireysel olanın birleşmesinden doğan
denge çok önemlidir.
Soru 131
"Sanat sanat içindir" görüşüyle ilgili olarak aşağıdaki düşüncelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sanat sanat içindir görüşü Fransız şair yazar Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılmıştır.
B
Bu görüş, sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeder.
C
Bu görüş sanatın tek amacını güzellikte görür.
D
Bu görüşün kuram olarak savunulması ve taraftar toplaması 19. yüzyılda gerçekleşir.
E
Bu görüşün kuram olarak savunulması ve taraftar toplaması 18. yüzyılda gerçekleşir.
Açıklama:
Sanat sanat içindir görüşü, 19. yüzyılda oluşan (parnassizm ve sembolizm gibi) sanat akımlarıyla ortaya çıkan ve öneki akımlara tepki bir anlayıştır.
Sanat sanat içindir görüşü 19. yüzyılda oluşan ve sanatta bir fikre ve ideolojiye bağlılığı reddeden bir anlayıştır.
Sanat sanat içindir görüşü 19. yüzyılda oluşan ve sanatta bir fikre ve ideolojiye bağlılığı reddeden bir anlayıştır.
Soru 132
Aşağıdaki tanımlardan hangisi edebiyat akımı tanımına uygundur?
Seçenekler
A
Didaktik ya da açıklayıcı değerden çok sanatsal değere sahip yazılar.
B
Öncü bir edebiyatçının ya da edebiyatçılar topluluğunun geliştirdiği, biçim ve içerik yönünden birtakım yenilikler getiren anlayış, akım, okul.
C
Yaratıcı ya da eleştirel nitelikte, bilimsel yazılardan ayırt edilen, sürekli bir değere, biçim kusursuzluğuna sahip, güçlü duygusal etki yaratan düşünce, duygu ve imgelerin söz ya da yazıyla anlatılması sanatı.
D
Felsefe ve düşünce hayatında ve özellikle de siyasette ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket.
E
Genellikle çok katı ilkeler etrafında oluşan, bir takım temel ilkeleri doğrultusunda eserler verilmesini hedefleyen eğilimler, hareketler.
Açıklama:
Edebiyat kımlarının özelliğinde bir edebiyatçının veya topluluğun biçim ve içerik yönünden yenilikler getiren bir eğlim sergilemesi önemlidir.
Edebiyat akımları biçim ve içerik yönünden yenilikler getiren bir harekettir.
Edebiyat akımları biçim ve içerik yönünden yenilikler getiren bir harekettir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi bir akımın kendisine has özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Bir akım kendi içinde nadiren homojenlik gösterir.
B
Bir akım kendi içinde farklı eğilimler gösterebilir.
C
Bir akım kesinlikle kendi içinde farklı eğilimler barındırmaz.
D
Akımların genel, kolektif niteliğine karşı eğilimler bireyseldir.
E
Bir sanatçı sanat yaşamı boyunca birden çok akımla bağlantılı olabilir, farklı akımların etkisi altına girebilir.
Açıklama:
Akımların analizinde farklı eğilimleri ve bu eğilimlerin akımla olan ilişkisi önemlidir.
Bir akım kesinlikle kendi içinde belirli ilkeler içerir ve farklı eğilimler barındırmaz.
Bir akım kesinlikle kendi içinde belirli ilkeler içerir ve farklı eğilimler barındırmaz.
Soru 134
İdealist felsefeye göre gerçek anlayışını “Gerçek, ussal (aklî) olandır” sözüyle dile getiren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Platon
C
Hegel
D
Pisagor
E
Marx
Açıklama:
İdealizmde gerçek anlayışını ve ideal anlayışını iyi ayırt etmek gerekir.
Hegel idealizmin en önemli filozoflarındandır.
Hegel idealizmin en önemli filozoflarındandır.
Soru 135
Metafizik güzel anlayışıyla ilgili olarak aşağıdaki görüşlerden hangisi Alman filozof Kant'a ait olarak düşünülemez?
Seçenekler
A
Güzel, çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
B
Güzelin herkesin hoşuna gitmesi ve evrensel olması şart değildir.
C
Güzel kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
D
Güzellik yargısı evrensel olduğuna göre zorunludur.
E
Zevk yargısının konusu olan güzellik, öznel ve nesnel bütün amaçlardan
uzaktır.
uzaktır.
Açıklama:
Kant'a göre güzellik metafiziksel özellikler içerir. Bu felsefe ışığında yaklaşmak gerekir.
Güzel zorunlu olarak hoşa giden bir şeydir. Herkesin hoşuna gitmesi ve evrensel olması gerekir.
Güzel zorunlu olarak hoşa giden bir şeydir. Herkesin hoşuna gitmesi ve evrensel olması gerekir.
Soru 136
Güzel kavramına yaklaşımında çağdaş romantik şiiri klasik şiirden ayıran niteliklerden biri olarak gösteren yazar ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo /Cromwell Önsözü
B
Victo Hugo / Sefiller
C
Aristo / Poetika
D
Gombrich /Sanatın Öyküsü
E
Platon / Devlet
Açıklama:
Victor Hugo'nun "Cromwell Önsözü" önemli bir inceleme alanıdır.
Victor Hugo'nun "Cromwell Önsözü" akımlar açısından teorik boyutta önemli bir eserdir.
Victor Hugo'nun "Cromwell Önsözü" akımlar açısından teorik boyutta önemli bir eserdir.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklamıştır?
Seçenekler
A
Schiller
B
Plehanov
C
Buchner
D
Fischer
E
Çernişevski
Açıklama:
Sanatın neden doğduğu, insanların sanata neden ihtiyaç duyduğu hakkındaki bazı kuramlar vardır. Plehanov sanat uğraşının tohumunu oyunda görür. Schiller de sanatın insanoğlunun oyuna olan eğiliminden doğduğunu ileri sürer. Çernişevski sanatın kaynağı olarak “iş”i öne sürer. Plehanov’a göre sanat, oyundan çıkmıştır. Buchner, şiirle şarkının kökenini insan bedeninin çalışma sırasında yaptığı uyarlı ve düzenli hareketlerde bulur. Ernst Fischer ise sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklar. Doğru cevap D’dir.
Soru 138
Victor Hugo’ya göre ilahi ve lirik şiir hangi çağda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Modern
B
İlkel
C
Orta
D
Yeni
E
Eski
Açıklama:
Sanatın çağlar boyunca farklı ihtiyaçlara karşılık geldiği ve dönüştüğü tezine Victor Hugo’nun Cromwell önsözünde de rastlanır. Hugo insanlığı bir çocukken büyüyüp adam olan bir bireye benzetir ve bu olgunlaşmanın sanat eserlerine yansıdığını söyler. Dünyayı kabaca üç çağa ayırır: İlkel çağ, Eski Çağ ve Modern Çağ. Bu çağlarda insan ve dünya ilişkisi değiştikçe, farklı şiirler doğar. İnsanın doğayı çözemediği, kontrol edemediği, özel mülkiyetin ve devletlerin olmadığı ilkel çağdaki şiir ilahi ve lirik şiir iken, özel mülkiyetin, kralların, devletlerin, savaşların olduğu eski çağda destanlar vardır. İnsana iki yaşamı olduğu fikrini veren Hristiyanlıkla birlikte çağdaş uygarlık kurulmuştur. İnsanda melankoli ve şeylerin nedenlerini merak etme ve sorgulama özelliği gelişmiştir. Bütün bunlar dram adında yeni bir türün doğuşunu müjdeler. Hugo özetle insanın kendini ve doğayı algılama biçimleri ve sosyal ve siyasal arka plan değiştikçe insanın ihtiyaç duyduğu ve ürettiği sanatın niteliğinin de değiştiğini söyler. Doğru cevap B’dir.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi Gombrich’e göre ilkel eserlerin yaratılma amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Büyü yapmak
B
Özdeşleşmek
C
Haz vermek
D
Kontrol etmek
E
Simgelemek
Açıklama:
Gombrich’e göre ilkellerin sanatını Avrupa sanatından ayıran şey, gerçeğe yakın olmamaları değildir -bilakis gerçeğe oldukça yakın resim ve heykellere rastlanmıştır- bu sanat eserlerinin arkasındaki kafa yapısıdır. Sanata salt güzel ya da estetik haz verici olarak yaklaşmak modern bir yaklaşımdır, halbuki ilkeller için bu eserler çoğunlukla bir etkiyi simgeliyordu: kontrol etmek, özdeşleşmek, gücünü almak, büyü yapmak, simgelemek gibi. Gombrich, sanatın güzellik niteliğiyle haz verme aşamasından önce nasıl işlevsel açıdan kullanıldığına bir başka örnek olarak Mısır piramitlerini verir. Doğru cevap C’dir.
Soru 140
Sanat sanat içindir” görüşü hangi yüzyılda bir kuram olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
16
B
17
C
18
D
19
E
20
Açıklama:
“Sanat için sanat” ya da Türkçe’de daha sık kullanılan şekliyle “sanat sanat içindir” görüşü, Théophile Gautier tarafından kuramsallaştırılan ve sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören sanat anlayışıdır. Bu görüşün tohumlarına ilk olarak Rönesans döneminde rastlanmakla birlikte bir kuram olarak savunulması ve taraftar toplaması 19. yüzyılda gerçekleşir. Doğru cevap D’dir.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi edebiyat akımlarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Akımların bir bildirge yayımlama gibi bir zorunluluğu yoktur.
B
Bir sanatçı sanat yaşamı boyunca birden çok akımla bağlantılı olabilir.
C
Akımlar çoğunlukla o dönemde yaygın akımlara karşı çıkılmasıyla başlar.
D
Akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir.
E
Akımlar genellikle çok katı ilkeler çerçevesinde ortaya çıkar.
Açıklama:
Edebiyat akımı, edebiyat sanatı konusunda aynı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk şeklinde tanımlanır. Akımlar çoğunlukla o dönemde yaygın ve yerleşik olan akımlara karşı çıkılmasıyla başlar. Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır ancak başlangıç ve bitiş tarihlerini belirlemek zor ve tartışmalıdır. Akımlar daha sonraki çağlarda yeniden ortaya çıkabilir, etkisini hissettirebilir, yeniden yorumlanabilir. Akımlar doğup geliştikleri tarihler arasında da daha sonraki yeniden doğuşlarında da durağan, değişmez ve homojen değillerdir. Akımlar içinde ayrıca eğilimler vardır. Bir sanatçı sanat yaşamı boyunca birden çok akımla bağlantılı olabilir, farklı akımların etkisi altına girebilir hatta görüşlerini bütünüyle değiştirebilir. Bir akımın ya da topluluğun bir bildirge yayımlama gibi bir zorunluluğu yoktur. Akımlar genellikle çok katı ilkeler etrafında oluşmaz, akımın temel ilkeleri doğrultusunda eserler verildikçe belirli bir zevk ortaya çıkar. Doğru cevap E’dir.
Soru 142
Batı medeniyeti ve edebiyatının temelini aşağıdaki uygarlıklardan hangisi oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Yunan
B
Pers
C
Roma
D
Hitit
E
Mısır
Açıklama:
Bugün genel kabul gören görüşe göre Batı medeniyetinin temeli Eski Yunan ve Latin kültür ve sanatıdır. İnanış bakımından -Reformdan sonra ortaya çıkan farklı mezhepler olsa da- Hristiyandır. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır. Eski Yunan ve Latin, Orta Çağ, Hümanizm, Aydınlanma, Modernizm çizgisini takip eder. Klasik edebiyat olarak kabul edilen Eski Yunan ve Latin edebiyatı da, Batı edebiyatının temelini oluşturmuştur. Doğru cevap A’dır.
Soru 143
İnanç ve algılardan bağımsız bir gerçeğin olduğu görüşüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Düalizm
B
Realizm
C
Sofistizm
D
Materyalizm
E
İdealizm
Açıklama:
Temelde “gerçeklik” le ilgili felsefi tartışmalar, gerçekliğin algı, inanç ve diğer zihinsel ve kültürel faktörlere olduğu gibi dinler ve politik hareketler, ortak bir kültürel dünya görüşü kavramı veya ideolojiye bir şekilde bağımlı olup olmadığıyla ilgilidir. Bu konudaki görüşlerden biri, gerçeklik hakkındaki algı ve inançların ötesinde gerçek bir gerçek olmadığıdır. Bu bir öznel gerçekçilik tanımıdır ve kökleri Eski Yunan’daki sofistlere kadar uzanır. Bu görüşe göre algılarımızın dışında ve ondan bağımsız nesnel ve değişmez bir doğaya sahip bir gerçeklik yoktur. Ancak bunun tersini savunanlar da vardır: İnanç ve algılardan bağımsız bir gerçeğin olduğu görüşüne gerçekçilik (realizm) denir. Genel olarak, herhangi bir cismin/maddenin sınıfı, varlığı ya da temel özelliklerinin algılar, inançlar, dil veya herhangi bir diğer insan eserine dayanmadığı söylendiğinde, o nesne hakkında “gerçekçilik” ten bahsedilebilir. Bir de görünür gerçekliğin yanılmalara, çarpıklıklara ve değişimlere açık olduğunu düşünüp bunların bir yansıması olduğu hakiki özler, biçimler olduğuna inananlar vardır: Buna idealizm denir. Gerçek nedir sorusuna, ruh/tin/idea cevabını verenler idealisttir. Madde cevabını verenler maddeci (materyalist), hem madde hem tin/ruh/idea cevabını verenler düalisttir. Doğru cevap B’dir.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi idealist felsefenin gerçek anlayışını ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Pisagor
B
Hegel
C
Aristo
D
Platon
E
Socrates
Açıklama:
Antikçağ Yunan Eleacılığından başlayarak günümüze kadar sürüp gelen idealist felsefenin gerçek anlayışı, bu felsefenin doruğu olan Hegel’de şu deyimle dile gelir: “Gerçek, ussal (aklî) olandır.” Pisagor her şeyin sayı olduğunu ve kozmosun sayısal ilkelerden geldiğini ileri sürdü. Ona göre fiziksel dünya varlığın matematiksel dünyasının taklididir. Bu fikirler Herakleitos, Parmenides ve Platon’da çok etkili oldu. Çeşitli diyaloglarda, en önemlisi Devlet’te Sokrates, ortalama insanın neyin bilinebilir ve neyin gerçek olduğuna dair sezgisini tersine çevirir. Aristo ise tümellerin gerçek özler olduğu görüşündedir, ancak varlıkları, onları örnekleyen niteliklere bağlıdır. Doğru cevap B’dir.
Soru 145
- Aşağıdaki kavramlardan hangisi farklı kültürlerde güzellik ile ilişkilendirilmemiştir?
Seçenekler
A
Nesnel
B
Faydalı
C
İyi
D
Gerçek
E
Ahlaki
Açıklama:
Estetikte güzel üstüne ileri sürülen kuramlar genel olarak ikiye ayrılır: Güzeli ve güzelliği nesnede bulan nesnel kuramlar ve güzeli ve güzelliği öznede bulan öznel kuramlar. Ancak bu temel ayrım dışında güzel kavramının çağlar boyunca ve kültürler arasında değişim gösterdiğini görüyoruz. Aynı şekilde çağlar boyunca ve farklı kültürlerde başka kavramlara bağlı olarak da tanımlandığını görüyoruz: Ahlâkî olan güzeldir, iyi olan güzeldir, faydalı olan güzeldir, gerçek olan güzeldir önermelerinde olduğu gibi. Doğru cevap A’dir.
Soru 146
- Aşağıdakilerden hangisi güzellik kavramını çağdaş romantik şiiri, klasik şiirden ayıran niteliklerden biri olarak tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Shakespeare
B
Friedrich Hegel
C
Victor Hugo
D
Platon
E
Aristo
Açıklama:
Güzellik algısı akımları birbirinden ayıran temel niteliklerdendir. Hugo Cromwell önsözünde güzel kavramına bakışı çağdaş romantik şiiri klasik şiirden ayıran niteliklerden biri olarak gösterir. Klasik okulun idealize eden, yücelten ve madalyonun diğer yüzündeki zıt niteliklere yer vermeyen güzellik anlayışı ile tuhaf, acayip, çirkin, gülünç olanı güzel ve yüceyle yan yana vererek gerçeği yansıtabileceğine inanan romantiklerin güzellik anlayışı birbirinden farklıdır. Doğru cevap C’dir.
Soru 147
Aşağıdaki düşüncelerden hangisi Theophile Gautier’in romanı Mademoiselle de Maupin’in önsözünde geliştirdiği düşüncelerden biridir?
Seçenekler
A
Sanatın kendinden başka bir amacı vardır.
B
Sanatsal yaratımın tamamen sebepsiz olması gerekir.
C
Yararlı olan her şey güzeldir, çünkü bir ihtiyacın ifadesidir.
D
Savunulması gereken değer güzellik değildir.
E
Sanatta özgürlük ilk planda önemsenmesi gereken bir şey değildir.
Açıklama:
"Sanat için sanat", görüşünde, sanatın bir yarar peşinde olması söz konusu değildir. Aslolan güzellik ve özgür ifadedir. Buna göre, politik şiir, duygusal şiir ve felsefi şiir reddedilir.
Theophile Gautier'e göre sanatsal yaratımın bir sebebe dayanması gerekmez. Aslolan güzellik ve özgür ifadedir.
Theophile Gautier'e göre sanatsal yaratımın bir sebebe dayanması gerekmez. Aslolan güzellik ve özgür ifadedir.
Soru 148
Aşağıdaki isim ve eserlerden hangisi bir edebiyat akımının bildirgesi olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Theophile Gautier/ Cromwell Önsözü
B
Victor Hugo / Deneysel Roman
C
Orhan Veli / Garip Önsözü
D
Baudelaire / Şiir Sanatı
E
Paul Verlaine / Sembolizm
Açıklama:
Akımlara öncülük eden eserleri incelerken, yazarların eserlerindeki eğilimler (Emil Zola natüralist bir yazardır ve Deneysel Roman adlı eseri çok önemli bir kuramsal açıklamadır) unutulmamalıdır. Romantizmin öncüsü Victor Hugo'nun Cromwell Önsözü için de geçerlidir bu saptama.
Akımlara öncülük eden eserler teorik yapılanma açısından önem arz eder. Orhan Veli'nin Garip Önsözü, Garip akımını tanımlaması açısından önemli bir yazıdır.
Akımlara öncülük eden eserler teorik yapılanma açısından önem arz eder. Orhan Veli'nin Garip Önsözü, Garip akımını tanımlaması açısından önemli bir yazıdır.
Soru 149
Akımlar belirli bir dönemde doğar ve yaygınlık kazanır ancak başlangıç ve bitiş tarihlerini belirlemek zor ve tartışmalıdır. Bu görüşe aşağıdakilerden hangisi örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Akımlar içinde eğilimler vardır. Özellikle modern eğilim içinde olan sanatçılar
romantizm adı altında gruplaşmışlardır.
romantizm adı altında gruplaşmışlardır.
B
Romantizmi örnek alırsak, bu hareket Fransa'da Cumhuriyet Mücadeleleriyle ilintilidir ve 1830 yılından itibaren ortaya çıkmıştır.
C
Rönesans döneminde sanatçıların eserlerini isimleriyle imzalamaları ve belli bir üsluba belli tarihler arasında bağlı kalmaları buna örnek verilebilir.
D
Örneğin Romantizm için genellikle Fransız İhtilali esas alınarak 1789-1832 tarihleri verilir. Fransız İhtilali bir başlangıç olarak kabul edilse de bu tartışmalıdır çünkü, romantizm, monarşik krallıklar ve demokrasiyle birlikte bireyin önem kazanmasından ayrı düşünülemez.
E
Örneğin Parnas akımı Sembolizm akımını örnek almıştır ve bu akıma bir tepki olarak
1890'lardan itibaren şiirsel yazıda yenilik getirmiştir.
1890'lardan itibaren şiirsel yazıda yenilik getirmiştir.
Açıklama:
Akımların kesin tarihleri yoktur fakat yaklaşık tespit edilebilir ve bu da genellikle önceki akımlara gösterilen tepkiler , oluşturulan kuramsal çerçeve ve siyasal sosyal olaylarla yakından ilintilidir.
Fransız İhtilali sonrasında oluşan ve önemli isimlerle (Victor Hugo, Lamartine gibi) gelişim gösteren ve yaşadıkları dönem itibariyle siyasal anlamda demokrasinin öneminin öne çıktığı 1789-1832 tarihleri Romantizm yılları olarak gösterilse de bu tartışmalıdır. Çünkü bu yıllardan sonra da sorunlar devam etmiştir.
Fransız İhtilali sonrasında oluşan ve önemli isimlerle (Victor Hugo, Lamartine gibi) gelişim gösteren ve yaşadıkları dönem itibariyle siyasal anlamda demokrasinin öneminin öne çıktığı 1789-1832 tarihleri Romantizm yılları olarak gösterilse de bu tartışmalıdır. Çünkü bu yıllardan sonra da sorunlar devam etmiştir.
Soru 150
Aşağıdaki görüşlerden hangisi Platon'un idealar öğretisinde savunduğu bir düşüncedir?
Seçenekler
A
Platon varlıkları sınıflandırmış, türlere ayırmış, gözlem ve deneyle bilgi edinilebileceğini belirtmiştir.
B
Platon bu öğretisinde duyusal dünyanın tanınabileceğini ve bunun bir bilinç durumu olduğunu belirtmiştir.
C
Platon'a göre idealar ve nitelikler bir arada bulunamazlar.
D
Herhangi bir şey var olmadan önce de idealar dünyasında o şeyin ideası vardır ve hep var olmuştur.
E
Platon bu öğretisinde doğayı ve ilgili disiplinleri öne çıkarmış ve birçok bilim dalının kurucusu olmuştur.
Açıklama:
Platon, algılanabilen nesneler dünyası ile evrensel ya da biçimler dünyası arasında keskin bir ayrım olduğuna inanarak idealar öğretisini oluşturmuştur.
Platon, tümellerin gerçek özler olduğu ve niteliklerden bağımsız olarak var olduğu görüşündedir. Bu nedenle idealar öğretisini anlamak için hareket noktası olarak "bir şey var olmadan önce de idealar dünyasında o şeyin ideası vardır ve hep var olmuştur" görüşünden yola çıkmak gerekir.
Platon, tümellerin gerçek özler olduğu ve niteliklerden bağımsız olarak var olduğu görüşündedir. Bu nedenle idealar öğretisini anlamak için hareket noktası olarak "bir şey var olmadan önce de idealar dünyasında o şeyin ideası vardır ve hep var olmuştur" görüşünden yola çıkmak gerekir.
Soru 151
Sanatın doğuşu ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bir tür tarih yazımı yerine geçmiştir.
B
Doğayı kontrol etme isteğiyle açıklanabilir.
C
İnsanoğlunun oyuna yönelimiyle açıklanabilir.
D
Bir işin taklidi olarak gelişmiş olabilir.
E
Tarım devrimiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Sanat insanın bilinen tarihiyle yaşıttır.
Tarım devrimiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Tarım devrimiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Soru 152
I. Grup içi iletişim ve sosyalleşmeyi sağlar.
II. Tarım, iklim, tıp gibi konularda halk bilgisinin aktarımını sağlar.
III. Grup içinde eşgüdüm ve eşzamanlılığı sağlar.
IV. Doğanın kontrol edilmesine yaradığına inanılır.
İlkel dönemde sanatın işlevleriyle ilgili yukarıda sayılan maddelerden hangileri doğrudur?
II. Tarım, iklim, tıp gibi konularda halk bilgisinin aktarımını sağlar.
III. Grup içinde eşgüdüm ve eşzamanlılığı sağlar.
IV. Doğanın kontrol edilmesine yaradığına inanılır.
İlkel dönemde sanatın işlevleriyle ilgili yukarıda sayılan maddelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
I,II, III
D
I,II,III,IV
E
I, III, IV
Açıklama:
İlkel sanat sayılan bütün bu işlevleri yerine getiriyor ya da getirdiğine inanılıyordu.
D, hepsi
D, hepsi
Soru 153
Caudwell'e göre şairin ruhani bir lider, topluluğu birbirine bağlayan bir kimse olmaktan çıkıp yalnız bir bireye dönüşmesi ve kolektif niteliğini kaybetmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş bölümüne dayalı modern, sınıflı topluma geçilmesi
B
Şairlerin daha bireysel şiirler yazmak istemeleri
C
Tek tanrılı dinlerin ortaya çıkmasıyla ruhani niteliklerini kaybetmeleri
D
Toplumların şairlere gerek duymamaya başlamaları
E
Şairlerin baskı sonucu toplumsal konulardan vazgeçmeleri
Açıklama:
İş bölümü, sınıflı toplum yapısına götürür, bu toplumda bilinç egemen sınıf kutbunda toplanmıştır ve zamanla aylaklık koşullarını ortaya çıkarır. Böylece şiir giderek işten tamamen ayrılır.
İş bölümüne dayalı modern, sınıflı topluma geçilmesi
İş bölümüne dayalı modern, sınıflı topluma geçilmesi
Soru 154
Sanatın bir işlevi yerine getirmek üzere ortaya çıkması ama aynı zamanda estetik bir haz vermesi aşağıdaki varsayımlardan hangisini ortadan kaldırır?
Seçenekler
A
Sanat eserleri öncelikle işlevi düşünülerek tasarlanmıştır.
B
Sanat eserleri zaman içerisinde işlevsel olmaktan çıkıp estetik olabilir.
C
Eğer bir eserde işlev ön plana çıkıyorsa bu zanaat olur.
D
Sanatın işlevi her dönemde değişmiştir.
E
Sanat eserleri başlangıçta kolektif nitelik taşırdı.
Açıklama:
Bugün estetik bulduğumuz hatta paha biçemediğimiz pek çok eser başlangıçta bir fayda düşüncesiyle meydana getirilmişti. dolayısıyla faydanın ön planda olması bir esere zanaat demek için yeterli değildir.
Eğer bir eserde işlev ön plana çıkıyorsa bu zanaat olur.
Eğer bir eserde işlev ön plana çıkıyorsa bu zanaat olur.
Soru 155
Teophile Gautier tarafından ortaya konan sanat için sanat kuramının en temel düşüncesi nedir?
Seçenekler
A
Sanatın kendinden başka amacı yoktur.
B
Sanat fayda gözetebilir.
C
Sanatta estetik ön planda olmalıdır.
D
Sanat eseri bireysel olmalıdır.
E
Sanat eseri toplumu eğitmeye yarar.
Açıklama:
Gautier’nin metninde temel fikir, sanatın kendisinden başka bir amacı olmadığıdır. Sanatsal yaratımın tamamen sebepsiz olması gerekir. Gautier, değirmenleri kiliselere, ekmeği, ruhun gıdasına tercih eden insanları örnek vererek sanatta yararlılık aramayı buna benzetir.
Sanatın kendinden başka amacı yoktur.
Sanatın kendinden başka amacı yoktur.
Soru 156
I. Felsefi, tarihi, ekonomik şartlardan etkilenir.
II. Kuralları en başından itibaren ortaya konur.
III. Durağan, değişmez ve homojen değildir.
IV. Belli bir duyuş ve düşünüş tarzını yansıtır.
Edebiyat akımı ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Kuralları en başından itibaren ortaya konur.
III. Durağan, değişmez ve homojen değildir.
IV. Belli bir duyuş ve düşünüş tarzını yansıtır.
Edebiyat akımı ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I,II,III
C
I,III,IV
D
I,IV
E
II,III,IV
Açıklama:
Edebi akımlarda kurallar zamanla oturur ve belli bir zevk etrafında eserler verildikçe belirginleşir.
I,III,IV
I,III,IV
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi genel görüşe göre Batı edebiyatının temeli olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Sümer edebiyatı
B
Çin edebiyatı
C
Yunan ve Latin Edebiyatı
D
Hint ve Sanskrit mitolojisi
E
Mısır mitolojisi
Açıklama:
Bugün genel kabul gören görüşe göre Batı medeniyetinin temeli Eski Yunan ve Latin kültür ve sanatıdır. İnanış bakımından -Reformdan sonra ortaya çıkan farklı mezhepler olsa da- Hristiyandır. Felsefî köklerini Eski Yunan’dan alır. Eski Yunan ve Latin, Orta Çağ, Hümanizm, Aydınlanma, Modernizm çizgisini takip eder.
Yunan ve Latin Edebiyatı
Yunan ve Latin Edebiyatı
Soru 158
Batı edebiyatı ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Birçok ülke edebiyatını altında toplayan bir genel çatıdır.
B
Homojen bir edebiyattır.
C
Kaynaklarından biri de Hıristiyanlıktır.
D
Antik Çağ Yunan ve Latin eserlerine dayanır.
E
Ortak motifler ve olay örgüleri izlenir.
Açıklama:
Batı edebiyatı da oldukça geniş ve genel bir kavramdır. Birçok ülke ve milletin edebiyatını altında toplayan bir genel çatıdır. Bu edebiyatlar birbirinden farklıdır ve kendilerine özgü niteliklere sahiptir. O millete ya da ülkeye özgü kültürel ögeler, siyasi bağlar, yönetim biçimleri, göçle karşılaşma ve homojenlik düzeyleri, tarihsel dönüm noktaları, coğrafi konumları ve iklimi, ilişkide bulundukları diğer toplumlar gibi pek çok değişkene bağlı olarak farklılıklar gösterirler.
Homojen bir edebiyattır.
Homojen bir edebiyattır.
Soru 159
Gerçek nedir sorusuna, ruh/tin/idea cevabını verenler ........tir.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
idealist
B
düalist
C
realist
D
materyalist
E
sofist
Açıklama:
Gerçek nedir sorusuna, ruh/tin/idea cevabını verenler idealisttir. Madde cevabını verenler maddeci (materyalist), hem madde hem tin/ruh/idea cevabını verenler düalisttir.
Soru 160
Duyumlarımıza güvenemeyeceğimizi savunan idealist yaklaşımı benimseyen bir yazarın eserlerinde ..... az ...... ise çok olması beklenir.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
olayların, fenomenlerin
B
gözlemlerin, akıl yürütmelerin
C
olayların, gözlemlerin
D
akıl yürütmelerin, duyumların
E
lirizmin, gözlemlerin
Açıklama:
İdealizmin bütün dayanağı gerçek deyimine tümüyle ters bir anlam vermesidir, onlara göre gerçek “tümeldir, kavramsaldır, ussaldır”. Örneğin evrende bireysel atlar vardır ama tümel at yoktur. İdealizme göre asıl gerçek, bireysel atlar değil, gelip geçici olan bu bireysel atların üstünde daima var kalacak olan kavramsal attır. dolayısıyla duyumlarla ulaşılan gözlemlere değil tümelleri kavramaya yarayan akıl yürütmelere önem verilir.
gözlemlerin, akıl yürütmelerin
gözlemlerin, akıl yürütmelerin
Soru 161
Olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Edebiyat
B
Akım
C
Estetik
D
Mimarlık
E
Resim
Açıklama:
Edebiyat
Soru 162
Sanatçının (bir fikre, bir ideolojiye) bağlılığını reddeden ve sanatın tek amacını güzellikte gören 'sanat için sanat' ya da Türkçede daha sık kullanılan şekliyle 'sanat sanat içindir' görüşü, kim tarafından kuramsallaştırılmıştır?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Theophile Gautier
C
Jean-Paul Sartre
D
Albert Camus
E
Büyük İskender
Açıklama:
Theophile Gautier
Soru 163
Sanatta, siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan veya tarza ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rönesans
B
Edebiyat
C
Akım
D
Estetik
E
Dogma
Açıklama:
Akım
Soru 164
Aşağıdaki akımlardan hangisi Modernizm akımının bir parçası değildir?
Seçenekler
A
Sürrealizm
B
Kübizm
C
Ekspresyonizm
D
Postmodernizm
E
Dadaizm
Açıklama:
Postmodernizm
Soru 165
Estetik bir zevk, coşku, hoşlanma duygusu uyandıran niteliğe veya ahlâk ve fikrî nitelikleriyle hayranlık uyandıran kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Edebiyat
B
Realizm
C
İdealizm
D
Akım
E
Güzellik
Açıklama:
Güzellik
Soru 166
Sanatın kaynağı olarak 'oyun'u öne süren, yani sanat uğraşının tohumunu oyunda gören yazar kimdir?
Seçenekler
A
G. Plehanov
B
N. Çernişevski
C
E. Fischer
D
V. Hugo
E
Platon
Açıklama:
Plehanov
Soru 167
Naturalizm akımının bildirgesi olarak kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo'nun 'Cromwell' (1827) piyesine yazdığı önsöz
B
Jean Moreas - Sembolizm
C
Baudelaire - İletişimler
D
Emile Zola - Deneysel Roman
E
Verlaine - Şiir Sanatı
Açıklama:
Emile Zola - Deneysel Roman
Soru 168
Ünlü düşünür Hegel'e göre 'gerçek' nedir?
Seçenekler
A
Gerçek, düşünülen, tasarımlanan, imgelenen şeylere karşıt olarak var olandır.
B
Gerçek, şeylerin göründüğü ya da hayal edildiği gibi değil, gerçekten oldukları durumdur.
C
Gerçek, ussal (aklî) olandır.
D
Gerçek daima somuttur.
E
Gerçek bilinçten bağımsız, somut ve nesneldir.
Açıklama:
Gerçek, ussal (aklî) olandır.
Soru 169
Kant'a göre aşağıdaki yargılardan hangisi 'güzel' anlayışının belirgin tanımlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Çıkarsız olarak hoşa giden şeydir.
B
Herkesin hoşuna giden şeydir yani evrenseldir.
C
Kendi dışında hiçbir amaç olmadan hoşa giden şeydir.
D
Zorunlu olarak hoşa giden şeydir.
E
Güzel, uyumlu olandır, evrende bir uyum vardır ve bu bakımdan güzeldir.
Açıklama:
Güzel, uyumlu olandır, evrende bir uyum vardır ve bu bakımdan güzeldir.
Soru 170
Aşağıdakilerden hangisi sanatın tanımına uygun bir ifadedir?
Seçenekler
A
Duyulara güçlü bir haz veren niteliklerin birleşiminin niteliği, zihinsel ya da ahlâki yetileri cezbeden şey.
B
Bir duygu veya düşüncenin maddi bir malzemeden, sesten veya sözden faydalanmak suretiyle heyecan ve hayranlık uyandıracak şekilde ifadesidir.
C
Düşünülen, tasarımlanan, imgelenen şeylere karşıt olarak var olan şey.
D
Siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan, tarzdır.
E
Belli bir ülkede ya da belli bir dönemde üretilen yazılar.
Açıklama:
Bir duygu veya düşüncenin maddi bir malzemeden, sesten veya sözden faydalanmak suretiyle heyecan ve hayranlık uyandıracak şekilde ifadesidir.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Yunan edebiyatının en eski örneğidir?
Seçenekler
A
İlahi komedya
B
İlyada ile Odysseia
C
Poetika
D
Doğa Üzerine
E
Troya Destanı
Açıklama:
Homeros’un İlyada ile Odysseia destanları, Yunanca edebiyatın en eski örneğidir. Bunlar dünya edebiyatının da en seçkin örneklerindendir; hem Yunan dünyasının kurucu metinleri, hem de Batı edebiyatının temel metinleridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
Homeros'un destanlarıyla ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Destan İÖ 8. yüzyılda bugünkü haline bürünmüş ve kendi çağından birçok öğe taşımasına rağmen, aslında 400 yüzyıl önce kapanan bir çağın dünyasını aktarmaktadır.
B
Yunan kültürü için Homeros destanları ansiklopedik bilgi dağarcığı değil, bilgi içermeyen hayal dünyası ürünü kurmaca metinlerdir.
C
Homeros’un destanlarının bugünkü biçimine kavuştuğu İÖ 8. yüzyılda henüz ne Yunan heykeli diye bir şey vardı ne mermer tapınak ne yazılı edebiyat ne de felsefe.
D
Homeros destanlarında kuşatanların Yunan, Helen gibi ortak bir kavim adı yoktur, hanedan adlarıyla ya da Akha diye anılırlar.
E
Baştan sona altı birimli destan vezniyle oluşturulmuş olan destanların üslubu hıza, ifade ve düşüncedeki açıklığa, doğrudanlığa, zorlamasızlığa, somutluğa dayanır.
Açıklama:
Filozof Platon, Homeros’u Yunanistan’ın ilk öğretmeni olarak nitelemiştir. Yunan kültürü için Homeros destanları aynı zamanda ansiklopedik bilgi dağarcığıdır. Üç yüz yıl sonra ortaya çıkan temel eğitim, okuma yazma, basit hesap ile Homeros öğretiminden ibaretti. Mısır ikliminde korunmuş Yunanca papirüs kırıntılarının yarısı Homeros destanlarına aittir. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Atinalı ilk şairdir?
Seçenekler
A
Solon
B
Aristo
C
Platon
D
Aiskhylos
E
Homeros
Açıklama:
Atinalı ilk şair Solon’dur. Doğru cevap A'dır.
Soru 4
Tragedya ve komedya türleriyle ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tragedya ve komedya türleri İÖ 5. yüzyıl Fransasının bir icadıdır, dolayısıyla yazarları da Fransa yurttaşıdır.
B
Tragedya yurttaşların yalnız başına inzivaya çekildiği bireysel bir olaydır.
C
Tragedyalarda sahnede koro ve ezgi olmaz.
D
Tragedyalarda konuların çoğu Troya destan çevriminden alınmadır. Söylem düzeyinde lirik şiir geleneğin bütün öğelerini içerir, ama bundan başka söylem türlerini de işe katar.
E
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele alır.
Açıklama:
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar. Konuların çoğu Troya destan çevriminden alınmadır. Söylem düzeyinde lirik şiir geleneğin bütün öğelerini içerir, ama bundan başka söylem türlerini de işe katar. Bir kere baştan sona sahnede kalan bir koro vardır. Koro kaval ezgisi eşliğinde büyük koro kıtalarını ezgiyle seslendirdiğinde dansa benzer salınmalar içerisindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi sadece dört kere birincilik kazansa bile 90’ı aşkın tragedya yazmış ve Tragedyanın son büyük temsilcisidir?
Seçenekler
A
Euripides (İÖ 484-406)
B
Sofokles (496-406)
C
Aiskhylos (İÖ 525-455)
D
Menandros (İÖ 342/41 - c 290)
E
Aristofanes (İÖ 450-385)
Açıklama:
Tragedyanın son büyük temsilcisi Euripides (İÖ 484-406) 90’ı aşkın tragedya yazdı, sadece dört kere birincilik kazandı. Oysa yaşamında da sonrasında da çok popüler bir şairdi. Doğru cevap A'dır.
Soru 6
Platon'un (İÖ 329-347) kurduğu Akademia adındaki araştırma kurumunun girişinde aşağıdakilerden hangisi yazılıydı?
Seçenekler
A
'Söylev, hukuk, lirik şiir her şeyin üzerindedir'
B
'Hakikat üzerine düşünmeyen giremez'
C
'Akıl yürütmek şölendir'
D
'Şiir yaşamın temelidir'
E
‘Geometri bilmeyen giremez’
Açıklama:
Platon, Akademia adında bir araştırma kurumu kurdu. Kapısının üzerinde ‘Geometri bilmeyen giremez’ yazılıydı. Bu Batı geleneğindeki ilk yüksek öğretim kurumudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Yunan dünyasında İÖ 3yy ile İÖ 1yy arası hangi çağdır?
Seçenekler
A
Roma Çağı
B
Romantik Çağ
C
Klasik Çağ
D
İskenderiye Çağı
E
İlk Çağ
Açıklama:
Büyük İskender İÖ 323 yılında Babil’de öldüğünde bütün bir Yunan dünyasının çehresinin değiştirdiği gibi Doğu Akdeniz’den Himalayalar’a kadar dünyanın da çehresini de değiştirmişti. Onun açtığı bu çağa İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Latince edebiyatın başlangıç çağıyla ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Homeros'un İlyada'sı ilk Latince destan sayılır.
B
Romalılar başlı başına tek bir edebiyat türü yaratmışlardır, bu Yunan satir oyunuyla ilgisi olmayan hiciv türü satura’dır.
C
Yunanca oyunları Latinceye uyarlayıp İÖ 240 yılında bir bayram çerçevesinde sahneleyerek Roma tiyatrosunun da başlatıcısı olmuştur.
D
Roma edebiyatının başlangıcı Yunan asıllı Livius Andronicus’un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un Odysseia destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar.
E
En eski Latince metinler, İÖ 5. Yüzyıl ortalarından anlaşılması çok güç yasalardır. Latince edebiyat ise çok daha geç İÖ 3. yüzyıl ortalarında Yunanca edebiyat türlerinin çevirisi ve uyarlamalarıyla ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
İlyada antik Yunan dönemine ait bir eserdir. Roma edebiyatının başlangıcı Yunan asıllı Livius Andronicus’un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un Odysseia destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
Klasik Latin Edebiyatı, Geç Cumhuriyet Dönemi'yle ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Neavius geç Cumhuriyet döneminin bilinen son tragedya yazarıdır.
B
Onyıllardır Roma’nın baş düşmanı haline gelen Kartaca (Kuzey Afrika’da çok zengin bir Fenike krallığıdır) savaşlarını konu edinen destanı, geç Cumhuriyet döneminin son Latince destanı sayılır.
C
Poetika geç Cumhuriyet döneminin tek şiir eseridir.
D
Çin uygarlığının eserleri geç Cumhuriyet döneminde Latince'ye çevrilmiştir.
E
Geç Cumhuriyet döneminde Lucretius ilk defa Latince felsefe yaparken devasa bir şiir çatmakta, Catullus Latinceyi o güne dek görülmedik bir esneklik kıvraklık kazandırarak, sivri dilli bir aşk şiiri geleneği oluşturmakta, Cicero’da en kusursuz Latinceyle söylevler yazarken, Yunan felsefesini incelemelerinde ilk defa Latinceye taşımaktadır.
Açıklama:
Bu çağdan üç şair, düşünür, yazardan ayrıntılı söz edeceğiz, tarih sırasıyla Lucretius, Cicero, Catullus. Lucretius ilk defa Latince felsefe yaparken devasa bir şiir çatmakta, Catullus Latinceyi o güne dek görülmedik bir esneklik kıvraklık kazandırarak, sivri dilli bir aşk şiiri geleneği oluşturmakta, Cicero’da en kusursuz Latinceyle söylevler yazarken, Yunan felsefesini incelemelerinde ilk defa Latinceye taşımaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi, Latince edebiyata özgü tek özgün tür olup, içeriğinde hiciv barındırır?
Seçenekler
A
Komedya
B
Lirik şiir
C
Satura
D
Tragedya
E
Deneme
Açıklama:
Romalılar başlı başına tek bir edebiyat türü yaratmışlardır, bu Yunan satir oyunuyla ilgisi olmayan hiciv türü satura’dır, gerçi bunun da ardında bir Yunan yazarının şiir düzsöz karışımıyla yarattığı hiciv türünü de görmek gerekir. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
Yunanca edebiyatın en eski örneği olan ve Homeros tarafından yazılmış destan aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gilgameş destanı
B
İlyada destanı
C
Troya destanı
D
Tanrıların Doğumu destanı
E
Ramayana destanı
Açıklama:
Yunan edebiyatının ilk türleri - Destan ve Şiir Geleneği
Homeros’un İlyada ile Odysseia destanları, Yunanca edebiyatın en eski örneğidir. Bunlar dünya edebiyatının da en seçkin örneklerindendir; hem Yunan dünyasının kurucu metinleri, hem de Batı edebiyatının temel metinleridir.
Homeros’un İlyada ile Odysseia destanları, Yunanca edebiyatın en eski örneğidir. Bunlar dünya edebiyatının da en seçkin örneklerindendir; hem Yunan dünyasının kurucu metinleri, hem de Batı edebiyatının temel metinleridir.
Soru 12
Arkaik çağda şiirin önemi aşağıdaki seçeneklerin hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
İnsanın dünyadaki yeri ve anlamını anlatır.
B
Eğlence ve sosyalleşmek için kullanılır.
C
Okullarda okuma yazma öğretmek için kullanılır.
D
Kahramanlık öykülerini aktarmakta kullanılır.
E
Şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri onun aracılığıyla aktarılır.
Açıklama:
Yunan edebiyatının ilk türleri - Arkaik Çağ Şiir Geleneği
Arkaik çağda şiir çok önemlidir, şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri onun aracılığıyla aktarılır. Okula benzer bir kurum yoktur, birkaç yüzyıl sonra Klasik çağda ise öğrencinin belirli bir ücret karşılığında okuma yazma ve hesap öğrendiği temel bir öğretim söz konusudur.
Arkaik çağda şiir çok önemlidir, şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri onun aracılığıyla aktarılır. Okula benzer bir kurum yoktur, birkaç yüzyıl sonra Klasik çağda ise öğrencinin belirli bir ücret karşılığında okuma yazma ve hesap öğrendiği temel bir öğretim söz konusudur.
Soru 13
Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getiren filozof aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Anaximenes
C
Thales
D
Herakleitos
E
Homeros
Açıklama:
Yunan edebiyatının ilk türleri -Arkaik Çağda Felsefe ile Bilimsel Dünya Görüşünün Doğuşu
Söke ovasında Miletos şehrinde Fenikeli bir aileden gelme Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi. Hem tek tek bazı doğa olaylarını hem de varlıkların kaynağını açıklamaya yönelmek, dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğinin başlangıcıdır.
Söke ovasında Miletos şehrinde Fenikeli bir aileden gelme Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi. Hem tek tek bazı doğa olaylarını hem de varlıkların kaynağını açıklamaya yönelmek, dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğinin başlangıcıdır.
Soru 14
Köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tragedya
B
Komedya
C
Şiir
D
Destan
E
Koro
Açıklama:
Klasik Çağ, İskenderiye Çağı- Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar.
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar.
Soru 15
Bildiğimiz tragedyayı yaratan, birbiriyle bağlantılı, üç tragedya kuran kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seneca
B
Sofokles
C
Euripides
D
Aiskhylos
E
Aristofanes
Açıklama:
Klasik Çağ, İskenderiye Çağı- Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Aiskhylos (İÖ 525-455) bildiğimiz tragedyayı yaratmıştır, o ikinci oyuncuyu eklemeden önce tragedyada tek oyuncu koroyla etkileşiyordu. Birbiriyle bağlantılı, üç tragedya kurmak onun buluşudur, buna tek örnek eldeki tek üçleme olan Oresteia’sıdır. Oresteia üçlemesinin ilki olan Agamemnon, ikincisi Sunu Taşıyanlar, üçlemenin sonuncusu ise Hayırhah Tanrıçalar’ dır.
Aiskhylos (İÖ 525-455) bildiğimiz tragedyayı yaratmıştır, o ikinci oyuncuyu eklemeden önce tragedyada tek oyuncu koroyla etkileşiyordu. Birbiriyle bağlantılı, üç tragedya kurmak onun buluşudur, buna tek örnek eldeki tek üçleme olan Oresteia’sıdır. Oresteia üçlemesinin ilki olan Agamemnon, ikincisi Sunu Taşıyanlar, üçlemenin sonuncusu ise Hayırhah Tanrıçalar’ dır.
Soru 16
Aşağıdaki ifadelerden hangileri eski komedyanın bölümleri için doğrudur? I. Öndeyişte başoyuncu parlak bir fikirle olay örgüsünü başlatır.
II. Olay örgüsü tragedyaya oranla gevşek dokuludur.
III. En kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır.
II. Olay örgüsü tragedyaya oranla gevşek dokuludur.
III. En kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır.
Seçenekler
A
I, II,III
B
I, II
C
II, III
D
I, III
E
Yalnızca I
Açıklama:
Klasik Çağ, İskenderiye Çağı- Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Eski komedyanın bölümleri şöyledir: Öndeyişte başoyuncu parlak bir fikirle olay örgüsünü başlatır, olay örgüsü tragedyaya oranla gevşek dokuludur. Sonra gösterişli giysileriyle, maskeleriyle koronun sahneye girişi gelir, ardından baştaki parlak fikri destekleyen kişi ile her zaman kaybedecek olan hasmın güldürücü alışverişi. Tragedya ise, en kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır. Zorunlu olmayan temel eğitimin dışında kurumsal bir eğitimin söz konusu olmadığı bu dünyada, tragedya bir eğitim kurumu işlevi üstlenmiştir.
Eski komedyanın bölümleri şöyledir: Öndeyişte başoyuncu parlak bir fikirle olay örgüsünü başlatır, olay örgüsü tragedyaya oranla gevşek dokuludur. Sonra gösterişli giysileriyle, maskeleriyle koronun sahneye girişi gelir, ardından baştaki parlak fikri destekleyen kişi ile her zaman kaybedecek olan hasmın güldürücü alışverişi. Tragedya ise, en kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır. Zorunlu olmayan temel eğitimin dışında kurumsal bir eğitimin söz konusu olmadığı bu dünyada, tragedya bir eğitim kurumu işlevi üstlenmiştir.
Soru 17
Büyük İskender’in açtığı, İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasındaki çağa, İskenderiye çağı denmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İskenderiye çağının diğer adıdır?
Seçenekler
A
Roma Çağı
B
Antik Çağ
C
Hellenistik Çağ
D
Klasik Çağ
E
Modern Çağ
Açıklama:
Klasik Çağ, İskenderiye Çağı
Büyük İskender İÖ 323 yılında Babil’de öldüğünde bütün bir Yunan dünyasının çehresinin değiştirdiği gibi Doğu Akdeniz’den Himalayalar’a kadar dünyanın da çehresini de değiştirmişti. Onun açtığı bu çağa İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir.
Büyük İskender İÖ 323 yılında Babil’de öldüğünde bütün bir Yunan dünyasının çehresinin değiştirdiği gibi Doğu Akdeniz’den Himalayalar’a kadar dünyanın da çehresini de değiştirmişti. Onun açtığı bu çağa İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir.
Soru 18
Latince edebiyatında, İÖ 1. yüzyıl başında cumhuriyetin son yıllarında başlayıp, İS 2. yüzyıl sonuna kadar süren, edebiyat düşünce ürünleri açısından olağanüstü verimli döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Klasik çağı
B
Altın çağ
C
Gümüş çağı
D
Roma Çağı
E
Aydınlanma Çağı
Açıklama:
Latin Edebiyatı - Klasik Latin Edebiyatının Altın ve Gümüş Çağı
Latince edebiyatın klasik çağı İÖ 1. yüzyıl başında cumhuriyetin son yıllarında başlayıp, İS 2. yüzyıl sonuna kadar sürer, edebiyat düşünce ürünleri açısından olağanüstü verimli bir dönemdir bu. Lucretius, Cicero, Catullus’la Cumhuriyetin son on yıllarında başlayan olgun yapıtlara, iç savaştan sonra yeni bir uyum yaratan Augustus’un döneminde özellikle şiirde doruk yapıtlar eklenir, bu döneme altın çağ adı da verilmiştir. Augustus’un İS 14 yılındaki ölümünden sonra başlayıp yüzyıl süren döneme, klasik Latince edebiyatın gümüş çağı denir.
Latince edebiyatın klasik çağı İÖ 1. yüzyıl başında cumhuriyetin son yıllarında başlayıp, İS 2. yüzyıl sonuna kadar sürer, edebiyat düşünce ürünleri açısından olağanüstü verimli bir dönemdir bu. Lucretius, Cicero, Catullus’la Cumhuriyetin son on yıllarında başlayan olgun yapıtlara, iç savaştan sonra yeni bir uyum yaratan Augustus’un döneminde özellikle şiirde doruk yapıtlar eklenir, bu döneme altın çağ adı da verilmiştir. Augustus’un İS 14 yılındaki ölümünden sonra başlayıp yüzyıl süren döneme, klasik Latince edebiyatın gümüş çağı denir.
Soru 19
Kendi dünyamızın temellerini eleştirel olarak anlamak için düşünce tarihi ve edebiyat araştırmalarında en yararlı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özgün sanat
B
Araştırmalar
C
Tarihten yararlanmak
D
Mitoloji
E
Karşılaştırmalı çalışmalar
Açıklama:
Latin Edebiyatı- Batının Kurucu Ritmi Olarak Klasik
Söz konusu olan bir çağın belirli bir anına mutlak değer yüklemek değil, bir değişmez özden söz etmek değil, devingen dinamik bir tekrarı, yitip gidip yeniden başka tarzda belirmeleri, kültür tarihi içerisinde karşılaştırmalı olarak görebilmektir. Kendi dünyamızın temellerini eleştirel olarak anlamak için düşünce tarihi ve edebiyat araştırmalarında karşılaştırmalı çalışmalar en yararlı yöntemdir. Bu yaklaşım başka kültürlere açılma cesareti verir.
Söz konusu olan bir çağın belirli bir anına mutlak değer yüklemek değil, bir değişmez özden söz etmek değil, devingen dinamik bir tekrarı, yitip gidip yeniden başka tarzda belirmeleri, kültür tarihi içerisinde karşılaştırmalı olarak görebilmektir. Kendi dünyamızın temellerini eleştirel olarak anlamak için düşünce tarihi ve edebiyat araştırmalarında karşılaştırmalı çalışmalar en yararlı yöntemdir. Bu yaklaşım başka kültürlere açılma cesareti verir.
Soru 20
Yunan-Roma antik çağının simgesel sonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kartaca savaşı
B
Roma’da geç cumhuriyet dönemi
C
Roma Cumhuriyetinin son yüzyılında, J. Ceasar’ın da dahil olduğu iç savaşlar
D
Atina’daki Platon akademisinin 6. yüzyıl başında kapatılması
E
Antik Çağın çöküşü, sanayi toplumunda ulus devletlerin ortaya çıkışı
Açıklama:
Latin Edebiyatı
Hristiyanlaşmış Roma İmparatorluğunda, Atina’daki Platon akademisinin 6. yüzyıl başında kapatılması, Yunan-Roma antik çağının simgesel sonu sayılır. Latincenin Hristiyan dünyasında ortak dil olarak benimsenmesi, Yunan-Roma mirasının Avrupa Orta Çağ’ın aktarılmasında belirleyici olmuştur. Latince edebiyat ne nicel ne nitel bakımdan Yunanca ölçüsünde değilse de hem Avrupa edebiyatını belirledi hem de modern dillerin ifade gücü, dile getiriş yolları, yüzlerce yıl Latinceyi çok iyi bilenlerin elinde yoğruldu, olgunlaştı.
Hristiyanlaşmış Roma İmparatorluğunda, Atina’daki Platon akademisinin 6. yüzyıl başında kapatılması, Yunan-Roma antik çağının simgesel sonu sayılır. Latincenin Hristiyan dünyasında ortak dil olarak benimsenmesi, Yunan-Roma mirasının Avrupa Orta Çağ’ın aktarılmasında belirleyici olmuştur. Latince edebiyat ne nicel ne nitel bakımdan Yunanca ölçüsünde değilse de hem Avrupa edebiyatını belirledi hem de modern dillerin ifade gücü, dile getiriş yolları, yüzlerce yıl Latinceyi çok iyi bilenlerin elinde yoğruldu, olgunlaştı.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi İlyada destanıyla ilgili değildir?
Seçenekler
A
İlion’un destanı demektir.
B
Sılaya dönüş ülküsü yer alır.
C
Kitapta teke tek savaşlar önemlidir.
D
Hektor’un cenaze töreniyle sona erer.
E
Üçte biri savaş sahnesidir.
Açıklama:
Troya beyliğinin bir başka adı İlion’dur; İlyada İlion’un destanı demektir. İlyada destanın üçte biri savaş sahnesine ayrılmıştır, üç yüzü aşkın savaşçının adı anılır, iki yüzü aşkını savaşlarda ya yaralanır ya can verir. Teke tek savaşlar İlyada’nın doruk noktalarını oluşturur. Destan kadınların ağıtları eşliğinde Hektor’un cenaze töreniyle sona erer. Sılaya dönüş ilkesi ise Odysseia destanına aittir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisinde Thales ile ilgili doğru bilgi içerir?
Seçenekler
A
Atinalı ilk şairdir.
B
Saf bilim ve felsefe geleneğini başlatmıştır.
C
Öğretisini şiirle söyleyen son filozoftur.
D
Görüşlerini şiirle dile getirmiştir.
E
Doğmayan, insan biçiminde olmayan tanrı düşüncesine ulaşmıştır.
Açıklama:
Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi. Hem tek tek bazı doğa olaylarını hem de varlıkların kaynağını açıklamaya yönelmek, dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğinin başlangıcıdır.
Soru 23
Tragedya ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenmez?
Seçenekler
A
Bir eğitim kurumu gibidir
B
Sahnede şiddet gösterilmez.
C
Değerler çatışması genelde sahnelenir.
D
Seyirciler arasında kadınlar yer almaz.
E
Mitolojiye yer verilir.
Açıklama:
Tragedya en kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır. Zorunlu olmayan temel eğitimin dışında kurumsal bir eğitimin söz konusu olmadığı bu dünyada, tragedya bir eğitim kurumu işlevi üstlenmiştir. Seyirciler arasında siyasal yaşamda yeri olmayan kadınlar da bulunur. Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar. Uzlaşım gereği de sahnede şiddet gösterilmez.
Soru 24
“Troya seferinden muzaffer komutan olarak kentine Argos’a Troyalı cariye kâhin Kassandra ile birlikte dönmüştür. Yıllar önce Troya savaşına giden donanma rüzgârsız havada kaldığında tanrılar kızı İfigeneia’yı kurban etmesini buyurmuştu, o da kurban etmişti. Kasandra yaklaşan cinayeti görür, söyler. Eşi kızının öcünü aldığını söyleyerek kendisini öldürür.” şeklinde olay örgüsüne sahip tragedya aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Agamemnon
B
Oresteia
C
Aias
D
Elektra
E
Antigone
Açıklama:
Aiskhylos’a ait Oresteia üçlemesinin ilki olan Agamemnon’da, Agamemnon Troya seferinden muzaffer komutan olarak kentine Argos’a Troyalı cariye kâhin Kassandra ile birlikte dönmüştür. Yıllar önce Troya savaşına giden donanma rüzgârsız havada kaldığında tanrılar kızı İfigeneia’yı kurban etmesini buyurmuştu, o da kurban etmişti. Kasandra yaklaşan cinayeti görür, söyler. Agamemnon’un eşi kızının öcünü aldığını söyleyerek Agamemnon’u öldürür.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi klasik çağ komedya yazarlarından biridir?
Seçenekler
A
Euripides
B
Aiskhylos
C
Sofokles
D
Aristofanes
E
Solon
Açıklama:
Euripides, Aiskhylos, Sofokles klasik çağ tragedya yazarlarındandır. Solon şairdir. Aristofanes klasik çağ komedya yazarıdır.
Soru 26
I. Lirik şiir
II. Tragedya
III. Düzyazı
Yukarıdakilerden hangileri Klasik Çağ dönemi süresince yer almaktadır?
II. Tragedya
III. Düzyazı
Yukarıdakilerden hangileri Klasik Çağ dönemi süresince yer almaktadır?
Seçenekler
A
III
B
I, II ve III
C
II
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Klasik çağın ilk yarısında sadece doğa incelemeleri yapan düşünürler dönemi kapanmış, Hippokrates okulunun bilimsel tıp anlayışı ortaya çıkmıştır. Yüzyıl ortalarında tarih yazımı ortaya çıkar, aynı sıralarda lirik şiirin de dönemi kapanmıştır, sahneyi Atina icadı olan tragedya ile komedya doldurmuştur.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi İskenderiye çağı ile ilgili doğru bilgi içermez?
Seçenekler
A
Hellenistik çağ olarak da bilinmektedir.
B
Küreselleşen bir yapı mevcuttur.
C
Şiirler toplumsal olayda canlandırılmaktadır.
D
Tarih yazımı övgü ya da yergi temellidir.
E
Dönemin bitmesiyle Roma Çağı başlayacaktır.
Açıklama:
İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir. İskenderiye çağı Roma’dan önceki ilk küreselleşme sayılabilir. Çok dilli, çok kültürlü bu farklı bölgelerde yerleşen tek bir tarzda siyasal egemenlik sonucunda Yunan dili, kültürü ortak yüksek kültür olarak benimsendi. Tarih yazımında İÖ 4. yüzyılda başlayan övgü ya da yergi temelli anlatılar sürmüştür. İskenderiye şiiri ise artık herhangi bir toplumsal olayda canlandırılmak üzere değil, seçkin kesimler için, okunmak üzere yazılıyordu.
Soru 28
Latin edebiyatında Yunan yeni komedyasının aile, evlilik gibi temalarını alıp tepe taklak eden ve evliliğin aksine azgınmış bir cümbüşle bitiren komedya yazarı aşağıdakilerden kimdir?
Seçenekler
A
Terentius
B
Yaşlı Cato
C
Andronicus
D
Ennius
E
Plautus
Açıklama:
Plautus, Yunan eski komedyasında Yunan yeni komedyasının aile, evlilik gibi temalarını alıp tepe taklak eder. Yunan komedyaları çoğunlukla düğünle sona ererken, Plautus’unkiler tipik olarak azgın bir cümbüşle sona erer. Genç adam, çıkarcı ailesinin düş kırıklığına uğratıp saygın bir eş yerine kurnaz kölenin yardımıyla yosmalarla düşer kalkar.
Soru 29
Romalıların başlı başına yarattıkları hiciv türü edebiyat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ode
B
Poetica
C
Kartaca
D
Satura
E
Neavius
Açıklama:
Poetica şiir sanatıdır, Kartaca Kuzey Afrika’da çok zengin bir Fenike krallığıdır, Neavius komedya yazarıdır, satura ise bir hiciv türüdür.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi klasik Klasik Latin Edebiyatının Altın ve Gümüş Çağı yazarlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Vergilius
B
Horatius
C
Sulpicia
D
Seneca
E
Euripides
Açıklama:
Euripides Klasik Yunan Çağı yazarlarındandır. Tragedyanın son büyük temsilcisi Euripides (İÖ 484-406) 90’ı aşkın tragedya yazdı, sadece dört kere birincilik kazandı. Yaşamında da sonrasında da çok popüler bir şairdi.
Soru 31
Yunan edebiyatın en eski örneği İlyada ile Odysseia destanlarıdir. Bunlar dünya edebiyatının da en seçkin örneklerindendir; hem Yunan dünyasının kurucu metinleri, hem de Batı edebiyatının temel metinleridir. Söz konusu bu eserler hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Homeros
B
Akhilleus
C
Agamemnon
D
Menelaos
E
Patroklos
Açıklama:
Destan ve Şiir Geleneği
Homeros
Homeros
Soru 32
Özellik Batı edebiyatını da peşinden sürükleyen İliada destanının olay örgüsü ne şekilde başlar?
Seçenekler
A
Baştan
B
Sondan
C
Ortadan
D
Zaman zaman geri dönerek
E
Hayal ile
Açıklama:
Destan ve Şiir Geleneği
Ortadan
Ortadan
Soru 33
Aşağı yukarı İÖ 7 ile İÖ 5. yüzyıl arası kapsar. İÖ 5-4 yüzyıl dönemine de Klasik çağ denir. Deniz aşırı yeni yerleşim yerleri ve koloniler kurma sürecinin yoğun olduğu bir dönemdir. Bu toplumsal deneyler çağında İÖ 7. yüzyıl ortalarında adak heykelleri ilk taş insan yontularına rastlamaya başlarız. Söz konusu bu çağa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arkaik Çağı
B
Mısır Çağı
C
Yunan Çağı
D
Roma Çağı
E
Eski Roma Çağı
Açıklama:
Arkaik Çağ Şiir Geleneği
Arkaik Çağı
Arkaik Çağı
Soru 34
Antik dünyanın en ünlü şairidir, genç kızların yetiştiği bir topluluğun başı olarak resmedilmiştir. Söz konusu bu şair kimdir?
Seçenekler
A
Solon
B
Sappho
C
Xenofanes
D
Parmenides
E
Hesiodos
Açıklama:
Arkaik Çağ Şiir Geleneği
Sappho
Sappho
Soru 35
Büyük klasik sanatçıdır. Parthenon’un bezemelerini, kabartmalarını, dev altın-fildişi heykelini yapan heykeltıraş ayrıca “Kanon” adlı bir de kitap yazarak
bedenin oranlarını incelemiştir.
bedenin oranlarını incelemiştir.
Seçenekler
A
Platon
B
Aristoteles
C
Fidias
D
Aiskhylos
E
Galileo
Açıklama:
Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Fidias
Fidias
Soru 36
Poetika adlı incelemesinde, tragedyanın andığımız üç şairin ilkiyle sanat biçimine kavuşup, ikincisiyle olgunlaşıp, sonuncusuyla düşüşe geçtiğini belirten şair kimdir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Hippolytos
C
Herodotos
D
Orestes
E
Dionysos
Açıklama:
Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Aristoteles
Aristoteles
Soru 37
Bodrumlu olup Atina’da yaşamış ünlü şair kimdir?
Seçenekler
A
Herodotos
B
Homeros
C
Aristoteles
D
Anaxagoras
E
Aristofanes
Açıklama:
Düzyazı Türleri ve Felsefe
Herodotos
Herodotos
Soru 38
Felsefe ve retorik çalıştı, çeşitli yolsuzluk, kumpas davalarında davacı olarak sivrildi, aynı zamanda iyi bir avukattı. Sadece nicelik bakımından bile yazıları çarpıcıdır. Kimisi mahkemelerde kimisi senatoda, mecliste verilen 88 tane siyasal söylevinden çoğu günümüze gelebildi. Söz konusu bu şair kimdir?
Seçenekler
A
Cicero
B
Demosthenes
C
Hesiodos
D
Augustus
E
Horatius
Açıklama:
Klasik Latin Edebiyatı: Geç Cumhuriyet Dönemi
Cicero
Cicero
Soru 39
Augustus dönemi edebiyatın altın çağının kuşkusuz en büyüğü, günümüze kadar Avrupa edebiyatında da en saygın yere sahip olmuştur. Bucolica (yani kır türküleri) ya da Eclogae Theokritos’un yarattığı kır türkülerini izler; çobanlar, aralarındaki şiir yarışmaları, idealleştirilmiş kır manzaraları gibi başlıca eserlere sahiptir. Ayrıca çok eski bir kehanet merkezinin kehanetini anarak doğacak bir çocukla ‘‘altın çağın’’ başlayacağından söz eder, bu şiir Orta Çağda İsa Mesih’in habercisi olarak yorumlanmıştır.
Seçenekler
A
Vergilius
B
Cicero
C
Homeros
D
Augustus
E
Maecenas
Açıklama:
Klasik Latin Edebiyatının Altın ve Gümüş Çağı
Vergilius
Vergilius
Soru 40
Atina’da dört büyük felsefe okuluna, Platon’un Akademia’sı, Aristoteles’in okulu, Epikuros ve Stoa felsefe okullarına imparatorluk bütçesiyle birer kürsü kurduran eğitim ve kültürün yayılmasından son derece öneme sahip imparator kimdir?
Seçenekler
A
Marcus Aurelius
B
August
C
A. Marcellinus
D
Neron
E
Hadrianus
Açıklama:
Roma Egemenliğinde Yunan Edebiyatı
İmparator Marcus Aurelius
İmparator Marcus Aurelius
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Homeros destanının temel konusudur?
Seçenekler
A
Oidipus’un öyküsü
B
Dinsel kaygılar
C
Yıldız hareketleri
D
Roma’nın yüceltilmesi
E
Dramatik eylem
Açıklama:
Homeros destanı İÖ 8. yüzyılda bugünkü haline büründü, kendi çağından birçok öğe taşımasına rağmen, aslında 400 yüzyıl önce kapanan bir çağın dünyasını aktarır. Daha sonraki yazılı kültür ürünü destanlarda, örneğin en büyük Roma destanı Vergilius’un destanında Roma’nın yüceltilmesi, Dante’de dinsel kaygılar bulunurken Homeros destanının odağında sadece dramatik eylem bulunur. Doğru cevap E’dir.
Soru 42
Aşağıdaki destanlardan hangisi Troya savaşından bahsetmemektedir?
Seçenekler
A
Aithiopis
B
Theogonia
C
Küçük İliada
D
Kypria
E
Odysseia
Açıklama:
Troya kuşatmasının öncesini, sonrasını işleyen başka destanlar da oluşmuştu, bunlara Troya destan çevrimi denirdi. Bunlardan irili ufaklı parçalar bugüne gelebilmiştir, bunların hepsi de Homeros’tan sonraya tarihlenir. Örneğin savaşın nedenini oluşturan Paris’in Menelaos’un karısı Helene’yi kaçırmasını konu edinen Kypria en eskilerinden olup nitelikçe Homeros’unkine yakın görülürdü. Aithiopis Afrika’dan Troya’nın yardımına gelen kralın Akhilleus tarafından öldürülmesini, kendisinin de ölmesini işler. Küçük İliada Troya’nın yıkılışını, tahta at öyküsünü içerir. Bir dizi başka destan da Akha beylerinin yurtlarına dönüş serüvenlerini konu edinir, Odysseia bunlardan birisidir. Hesiodos’un yazdığı Theogonia evrenin ilk hali olan Khaos yani biçimlenmemiş maddeden başlayarak, tanrı tanrıça çiftlerinin ve yeryüzünün meydana gelişini anlatır. Doğru cevap B’dir.
Soru 43
Arkaik çağda şiir temel olarak hangi amaçla yazılmıştır?
Seçenekler
A
Dini eğitim vermek.
B
Çiftçiliğin sırlarını aktarmak.
C
Şehrin kutsal öykülerini aktarmak.
D
Savaşların nedenlerini açıklamak.
E
Özlü sözleri yaygın hale getirmek.
Açıklama:
Arkaik çağda şiir çok önemlidir, şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri onun aracılığıyla aktarılır. Okula benzer bir kurum yoktur, birkaç yüzyıl sonra Klasik çağda ise öğrencinin belirli bir ücret karşılığında okuma yazma ve hesap öğrendiği temel bir öğretim söz konusudur. Doğru cevap C’dir.
Soru 44
Antik Çağ’da ilk defa bazı doğa olaylarını ve varlıkların kaynağını açıklayarak dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğini başlatan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Socrates
B
Homeros
C
Hesiodos
D
Thales
E
Vergilius
Açıklama:
Söke ovasında Miletos şehrinde Fenikeli bir aileden gelme Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi. Hem tek tek bazı doğa olaylarını hem de varlıkların kaynağını açıklamaya yönelmek, dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğinin başlangıcıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 45
Tragedya türü hangi çağda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Orta
B
Eski
C
İskenderiye
D
Arkaik
E
Klasik
Açıklama:
Yunan Klasik çağı, insanlık tarihinde gerçekten benzersiz bir yaratıcılık dönemidir. İÖ 5. ve 4. yüzyıllarda, sonraki kuşakların hep örnek alacakları; edebiyat, sanat, felsefe alanlarında Batı’da 19. yüzyıl sonuna kadar aşılmaz sayılan entelektüel standartlar yaratılmıştır. Tragedya ve komedya türleri İÖ 5. yüzyıl Atinasının bir icadıdır, dolayısıyla yazarları da Atina yurttaşıdır. Bu icadın üzerinden henüz bir yüzyıl geçmemişken tiyatro, mimarisiyle, bayramıyla birçok Yunan kentince benimsenmişti. Bu kadar kolay benimsenmesini sağlayan şey, ortak bir toplumsal kültürün, şiir geleneğinin varlığı olmalıdır. Tragedya en kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır. Zorunlu olmayan temel eğitimin dışında kurumsal bir eğitimin söz konusu olmadığı bu dünyada, tragedya bir eğitim kurumu işlevi üstlenmiştir. Seyirciler arasında siyasal yaşamda yeri olmayan kadınlar da bulunur. Doğru cevap E’dir.
Soru 46
Menandros’un yazdığı ve günümüze eksiksiz ulaşmış tek komedya nerede bulunmuştur?
Seçenekler
A
Mısır
B
Fenike
C
Roma
D
Sicilya
E
Atina
Açıklama:
Yeni komedyanın eldeki eksiksiz tek örneği Menandros’un (İÖ 342/41 - c 290) Türkçeye Huysuz Adam diye çevrilmiş oyunudur, Eski Çağda kimileri onu çok büyük şair saysa, Aristofanes’ten üstün tutsa da bu yapıt Aristofanes düzeyinde değildir. Bu oyunu 20. yüzyıl ortalarında Mısır’da bulunmuş bir papirüse borçluyuz, yapıtları Orta Çağda yitip gitmişti. Doğru cevap A’dır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi tek bir eser yazmış olan Atinalı Thukydides’in eserleri için söylenemez?
Seçenekler
A
Öykülerinin arasında söylevler kullanmıştır.
B
Öykülerinde diyalogları çokça kullanmıştır.
C
Yan cümlecik içinde yan cümleciklerle yazmıştır.
D
Yeni bir düz yazı standardı geliştirmiştir.
E
Bir olayın kaynağı ve nedeni arasındaki ayrımı belirmiştir.
Açıklama:
Tek bir eser yazmış olan Atinalı Thukydides (İÖ 460-400), yeni bir düzyazı standardı geliştirmiştir. Olağanüstü billursu kesinlikteki yazısı, yan cümlecik içinde yan cümleciklerle ilerler. Herodotos’tan bir kuşak sonra ulaşılan bu düzyazı içeriğiyle de biçemiyle de bilimsel nesnelliğiyle de kusursuzdur. Öykülemesine serpiştirdiği söylevler, o sıralarda ortaya çıkmış olan söylev sanatının seçkin örnekleridir. İlk defa tıp metinlerinde, bir olayın yakın kaynağı ile doğrudan nedeni arasındaki ayrımı belirmiştir. Bu neden anlayışına yakın bir anlayışı Thukidides’in tarihçiliğinde bulabiliriz. Doğru cevap B’dir.
Soru 48
İskenderiye çağının diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antik
B
Hellenistik
C
Roma
D
Arkaik
E
Klasik
Açıklama:
Büyük İskender İÖ 323 yılında Babil’de öldüğünde bütün bir Yunan dünyasının çehresinin değiştirdiği gibi Doğu Akdeniz’den Himalayalar’a kadar dünyanın da çehresini de değiştirmişti. Onun açtığı bu çağa İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir. Doğru cevap B’dir.
Soru 49
Latince edebiyat metinleri hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
En eski Latince metinler, İÖ 5. Yüzyıl ortalarından anlaşılması çok güç yasalardır. Latince edebiyat ise çok daha geç İÖ 3. yüzyıl ortalarında Yunanca edebiyat türlerinin çevirisi ve uyarlamalarıyla ortaya çıkmıştır. Yunan asıllı Livius Andronicus’un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un Odysseia destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar. Doğru cevap A’dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Klasik Latin Edebiyatı Gümüş çağının, Altın çağından farklı olduğu noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Başka metinlere imalı göndermeler vardır.
B
Konuşma dilinden uzaklaşılmıştır.
C
Konular lirik şiirden alınmadır.
D
Edebiyat beğenileri değişmiştir.
E
Şiir dilindeki süslemelere yer verilmiştir.
Açıklama:
Latince edebiyatın klasik çağı İÖ 1. yüzyıl başında cumhuriyetin son yıllarında başlayıp, İS 2. yüzyıl sonuna kadar sürer, edebiyat düşünce ürünleri açısından olağanüstü verimli bir dönemdir bu. Görmüş olduğumuz Lucretius, Cicero, Catullus’la Cumhuriyetin son on yıllarında başlayan olgun yapıtlara, iç savaştan sonra yeni bir uyum yaratan Augustus’un döneminde özellikle şiirde doruk yapıtlar eklenir, bu döneme altın çağ adı da verilmiştir. Augustus’un İS 14 yılındaki ölümünden sonra başlayıp yüzyıl süren döneme, klasik Latince edebiyatın gümüş çağı denir. Bu çağ öncekine oranla edebiyat beğenilerinde değişiklikler gösterir: bir ölçüde konuşma dilinden uzaklaşma eski, şiir diline ait kelimelere, süslemeler yer verme, başka metinlere imalı göndermeler. Klasik çağın bittiği İÖ 2. yüzyıl ise aslında imparatorluğun en barış içinde yaşadığı bir çağdır, ne var ki Latince yazının niteliği apaçık düşmüştür, oysa bu dönem aynı zamanda Yunanca edebiyat düşünce ürünlerinin yenilenip serpildiği çok canlı bir dönemdir. Doğru cevap C’dir.
Soru 51
Hangisi Akha beylerinin yurtlarına dönüş serüvenlerinin anlatıldığı destandır?
Seçenekler
A
Küçük İliada
B
Kypria
C
Aithiopis
D
Odysseia
E
Theogonia
Açıklama:
A şıkkı, Troyanın yıkılışını, B şıkkı, Helene'nin kaçırılışını, c şıkkı Troya'nın yardımına gelen kralın öldürülmesini anlatır. E şıkkı, tam anlamıyla destan değildir. Cevap d şıkkıdır.
Soru 52
Arkaik çağ şiir geleneği ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Orfeus Antik dünyanın en ünlü şairidir
B
Düzyazı oluşmuştur
C
Lirik şiir terimi çifte kaval çalgısı eşliğinde seslendirilen şiirler için kullanılmıştır
D
Destan şiirine göndermelere rastlanır
E
Atinalı ilk şair Sappho'dur
Açıklama:
En ünlü şair Sappho'dur. Düzyazı henüz oluşmamıştır. Lir çaldısı eşliğinde seslendirilen şiirler için kullanılmıştır. Atinalı ilk şair Solon'dur. Cevap d şıkkıdır.
Soru 53
Klasik çağ ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Platon en büyük klasik sanatçıdır
B
Fidias'ın önderliğinde en parlak çağını yaşamıştır
C
Tıp, metafizik ve matematik alanlarında uzun yıllar sürecek entelektüel standartlar yaratılmıştır
D
Yarataıcılığın temelinde dinsel düzen yatmıştır.
E
Büyük İskender Akdeniz'i fethederek klasik çağın yeniliklerine son vermiştir
Açıklama:
Platon değil, Fidias'tır. Perikles'in önderliğinde yaşamıştır. Edebiyat, sanat ve felsefe alanlarındadır. Toplumsal ve siyasal düzen yatar. Cevap E şıkkıdır.
Soru 54
Bildiğimiz Tragedyanın yaratıcısı hangisidir?
Seçenekler
A
Aiskhylos
B
Platon
C
Fidias
D
Perikles
E
Sofokles
Açıklama:
Bildiğimiz tragedya yaratıcısı Aiskhylos'tur. Cevap a şıkkıdır.
Soru 55
Tragedya ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
İ.Ö .4. yüzyıl Atinası'nın icadıdır
B
Yaratıcısı Aiskhylos'tur
C
Sofokles'in tragedyaları Aiskhylos'tan daha çok dereceye girmiştir
D
Son büyük temsilcisi Euripides'tir
E
Konuların çoğu Troya destan çevriminden alınmıştır
Açıklama:
5. y.y. Atinası'nın icadıdır. Cevap a' dır
Soru 56
Sofistlerle ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Yunan kentlerinden gelip Güney İtalya'da ders vermişlerdir
B
Sokrates ile aynı kuşaktandırlar
C
Derslerde "erdem"i öğretmişlerdir
D
Retorik belagat alanında uzmanlaşmışlardır
E
Etik ve düşünce alanlarını incelemişlerdir
Açıklama:
Atina'da ders vermişlerdir. Cevap Aşıkkıdır.
Soru 57
-İ.Ö.399 yılında Atina mahkemesi tarafından ölüme mahkum edilmiştir
-Hiç yazmamıştır; sohbet adamıdır
-Öğretmen olmadığını, kendisinin de bilmediğini söylemiştir
-"Haksızlık etmektense haksızlığa uğramak iyidir" der
-Evren yurttaşlığını savunur
Yukarıda bazı özellikleri verilen düşünür hangisidir?
-Hiç yazmamıştır; sohbet adamıdır
-Öğretmen olmadığını, kendisinin de bilmediğini söylemiştir
-"Haksızlık etmektense haksızlığa uğramak iyidir" der
-Evren yurttaşlığını savunur
Yukarıda bazı özellikleri verilen düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Platon
C
Protagoras
D
Hippias
E
Aristofanes
Açıklama:
Bahsi geçem düşünür Sokrates'tir. Cevap a şıkkıdır
Soru 58
Yunanca düzyazının en üstün kusursuz örnekleri hangisine aittir?
Seçenekler
A
Platon
B
Aristoteles
C
Sokrates
D
Anaxagoras
E
Protagoras
Açıklama:
Platon'a aittir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 59
Hangi eşleştirme doğrudur?
Seçenekler
A
İskenderiye Çağı-Arşimed
B
Klasik Çağ-Öklid
C
Latin Edebiyatı-Sokrates
D
Roma Edebyatı-Platon
E
Klasik Latin Edebiyatı-Anaxagoras
Açıklama:
Diğerleri yanlıştır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 60
Hangi üçlü Klasik Latin Edebiyatı'na aittir?
Seçenekler
A
Lucretius-Cicero-Catullus
B
Moliere-Shakespeare-Cicero
C
Platon-Aristoteles-Sokrates
D
Aristoteles-Catullus-Moliere
E
Cato-Scipio-Plautus
Açıklama:
A şıkkındaki üçleme aittir. Cevap Aşıkkıdır.
Soru 61
Aşağıdaki saptamalardan hangisi İliyada adlı eserin özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
"İliyada" adlı eserin anlamı İlion’un destanı demektir.
B
Destan Yunanistan’dan gelen Akha beylerinin müttefik ordularının dokuz yıl kuşatması altında kalan Troya’da geçer.
C
Kuşatmanın nedeni Sparta kralı Menelaos’un eşi güzel Helene’nin, kentlerine konuk gelen Troya prensi Paris’le aşk yaşayıp Troya’ya kaçmasıdır.
D
Homeros, ilk dört yüz dizesinde büyük bir ustalıkla, anlatı düzeni oluşturmuştur.
E
"İlyada", Akha beylerinin yurtlarına dönüş serüvenlerini konu edinir.
Açıklama:
İlyada, Troya Savaşını konu edinen bir destandır fakat konu, tema ve anlatı ve şiirsel diliyle edebiyatının kaynağı kabul edilir. Olay örgüsünün bu çerçevede değerlendirilmesi gerekir.
İlyada Troya Savaşını konu edinen bir destandır. Batı edebiyatının kaynağı kabul edilir.
İlyada Troya Savaşını konu edinen bir destandır. Batı edebiyatının kaynağı kabul edilir.
Soru 62
İliyada destanında Akhilleus 19. bölüme kadar savaştan çekilme düşüncesindedir. Bu düşüncesini intikama dönüştüren olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Can dostu Patroklos’u Troya hakanı Priamos’un oğlu Hektor'un öldürmesi.
B
Priamos'un, oğlunun cesedini fidye karşılığında almak istemesi.
C
Agamemnun ile Akhilleus'un vuruşmanın eşiğine gelmiş olmaları.
D
Priamos ve Akhilleus'un düelloları.
E
Hektor'un öfkesinin neden olması.
Açıklama:
Destandaki karakterlerin her biri değişik konu ve olaylar çerçevesinde öne çıkarlar ve destanın konusunda belirleyicilerdir. Bunun iyi değerlendirilmesi gerekir.
Savaş nedenleri içinde Hektor, Akhilleus, Agamenon, Paris gibi önemli kahramanların ilişkilerini iyi irdelemek gerekir.
Savaş nedenleri içinde Hektor, Akhilleus, Agamenon, Paris gibi önemli kahramanların ilişkilerini iyi irdelemek gerekir.
Soru 63
İÖ 8. yüzyıl sonu ile İÖ 7. yüzyıl başında yaşadığı sanılan adı ve sanı bilinen ilk şair kim kabul edilir?
Seçenekler
A
Sofokles
B
Hesiodos
C
Orfeus
D
Sappho
E
Aristofanes
Açıklama:
Hesiodos destan yazmasa da önemli bir şairdir.
Şairlerin ve ilk eserlerin isimleri ve konuları önem arz etmektedir.
Şairlerin ve ilk eserlerin isimleri ve konuları önem arz etmektedir.
Soru 64
Destan vezniyle yazdığı 1000 dizelik Tanrıların Doğumu (Theogonia) ile 800 dizelik İşler Günler adlı eserler aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Homeros
B
Sappho
C
Akhilleus
D
Hektor
E
Hesiodos
Açıklama:
Antik Yunan Edebiyatında ilk isimlerden eserleri bugün de bilinen isimler önem arz etmektedir. Hesiodos bunlardan biridir.
Solon
Solon
Soru 65
Aşağıdakilerden hangi dönem aralığı yaklaşık Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Yaklaşık İS 1 ile İS 2. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
B
Yaklaşık İÖ 3 ile İÖ 5. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
C
Yaklaşık İÖ 7 ile İÖ 5. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
D
İS 1. Yüzyıl.
E
Yaklaşık İÖ 8. ile İÖ 6. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
Açıklama:
Arkaik Dönem önemli edebi figürlerin yetiştiği dönemdir. Tarih olaral iyi saptanması gerekir.
Yaklaşık İÖ 7 ile İÖ 5. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
Yaklaşık İÖ 7 ile İÖ 5. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
Soru 66
Yunanlılar ilk defa alfabetik yazıyı hangi uygarlıktan almışlardır?
Seçenekler
A
Akhalardan almışlardır.
B
Mikenlerden almışlardır.
C
İlk yazıyı ve alfabeyi Troya'da keşfetmişlerdir.
D
İlk defa Fenikelilerden alfabetik yazıyı almışlardır.
E
İlk yazı ve alfabe Antakya'da ve daha sonra Napoli'de görülür.
Açıklama:
Yazılı kültür araştırması, önemli uygarlıklarla ilişkiler ve kültürel alışverişler açısından büyük önem arz etmektedir.
Yunanlıların Fenikelilerle deniz ticareti aynı zamanda kültürel bir alışveriştir.
Yunanlıların Fenikelilerle deniz ticareti aynı zamanda kültürel bir alışveriştir.
Soru 67
Antik dünyanın en ünlü şairi olan Sappho nasıl resmedilmiştir?
Seçenekler
A
Genç kızların yetiştiği bir topluluğun başı olarak resmedilmiştir.
B
Bir elinde lir ile temsil edilmiştir.
C
Güneşin kızı olarak temsil edilmiştir.
D
Eros ile birlikte resmedilmiştir.
E
Temsili bir resmi yoktur.
Açıklama:
İskenderiyeli bilginler en değerli sayılan dokuz tane lirik şairin kanonunu, yani resmi listesini oluşturmuştur. Sappho bunlar arasındadır.
Sappho çok önemli bir şairdir. Tüm önemli özelliklerinin tanınması gerekir.
Sappho çok önemli bir şairdir. Tüm önemli özelliklerinin tanınması gerekir.
Soru 68
Aşağıdaki saptamalardan hangisi Solon'un özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Atinalı bir şairdir.
B
İyonyalı bir şairdir.
C
6. Yüzyıl başında Atinalılar tarafından kamu görevlisi seçilir.
D
Yasa koyucu siyasetçi olarak çok saygın, simgesel bir yeri vardır.
E
Klasik Çağ şahsiyetlerindendir.
Açıklama:
Klasik çağ kültürel edebi siyasal açıdan özellikler arz eden önemli bir dönemdir.
Solon şair niteliği vasat olsa da, kamu görevi ve yasa koyucu özelliğiyle tanınır.
Solon şair niteliği vasat olsa da, kamu görevi ve yasa koyucu özelliğiyle tanınır.
Soru 69
Aşağıdaki eserlerden hangisi Sofokles'in eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Trakhis Kadınları
B
Kral Oidipus
C
Hekabe
D
Elegeia
E
Helena
Açıklama:
Antik Dönem tragedya eserleri ve yazarları dünya edebiyatını etkilemiş eserlerdir. Yazarları eserleri ve özellikleri bilinmesi gerekir.
Kral Oidipus Sofokles'in en önemli eserlerindendir.
Kral Oidipus Sofokles'in en önemli eserlerindendir.
Soru 70
Aristoteles'in "Poetika" adlı eseri aşağıdakilerden hangisini konu edinir?
Seçenekler
A
Mantığın kurallarını belirlediği en önemli eseridir.
B
Gösteri söylevi, siyasal söylev gibi söylev türlerini belirlediği eserdir.
C
Retorik, hitabet, stil kuramı açısından öncü bir eserdir.
D
Şiir, tragedya, edebiyat, kuramı ortaya koymasıdır.
E
Siyaset alanında yazılmış çok önemli bir eserdir.
Açıklama:
Poetika, şiir (tragedya), metinde eylemin önemi,vb. konularda ilk yorum-kuram oluşturan eser olmuştur.
Aristoteles'in eseri Poetika sanat edebiyat kuramı açısından çok önemli bir eserdir.
Aristoteles'in eseri Poetika sanat edebiyat kuramı açısından çok önemli bir eserdir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi Yunan edebiyatının en eski örnekleri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Homeros destanları
B
Kral Oidipus
C
Komedyalar
D
Tragedyalar
E
Soneler
Açıklama:
Homeros’un İlyada ile Odysseia destanları, Yunanca edebiyatın en eski örneğidir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Batı'nın anlam dünyasını kuran kaynaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Orta Çağ feodal hukuku
B
Yunan geleneği
C
Latin geleneği
D
Yahudi-Hıristiyan geleneği
E
Budizm
Açıklama:
Batı’nın anlamlar dünyasını kuran üç sacayağı olduğu söylenebilir: Yunan-Roma dünyası, Orta Çağ feodal hukuku, Yahudi-Hıristiyan geleneği.
Budizm
Budizm
Soru 73
I. Henüz düzyazı geleneğinin oluşmadığı bir dönemde yazılmıştır.
II. İÖ 8. yüzyıl ortalarında Ege kıyılarında bugünkü haline bürünmüştür.
III. Yunan tanrılarını ve mitolojisini yaratan başlıca metinlerdendir.
IV. Baştan sona tekdüze bir üslubu vardır.
Homeros destanlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. İÖ 8. yüzyıl ortalarında Ege kıyılarında bugünkü haline bürünmüştür.
III. Yunan tanrılarını ve mitolojisini yaratan başlıca metinlerdendir.
IV. Baştan sona tekdüze bir üslubu vardır.
Homeros destanlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I,II,III
C
II, III, IV
D
III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Baştan sona altı birimli destan vezniyle oluşturulmuş olan destanların üslubu hıza, ifade ve düşüncedeki açıklığa, doğrudanlığa, zorlamasızlığa, somutluğa dayanır. Anlatı asla tekdüzeliğe düşmeden hızla devinir, anlatının yarısını doğrudan aktarılan konuşmalar oluşturur. IV numaralı madde dışında diğer bilgiler doğrudur.
I, II, III
I, II, III
Soru 74
Arkaik Çağ şiir geleneği ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bu dönemde henüz bir düzyazı geleneği oluşmamıştı.
B
Lirik şiir terimini lir çalgısı eşliğinde seslendirilen şiirler için kullanılırdı.
C
Şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri şiir aracılığıyla aktarılırdı.
D
Koro şiirinin canlandırımına seyirci ya da icracı olarak katılmak yurttaşları birbirine bağlayan bağlardandı.
E
Şiir eğitim kurumlarında bir eğitim aracı olarak kullanılırdı.
Açıklama:
Bu dönemde okula benzer bir kurum yoktur, birkaç yüzyıl sonra Klasik çağda ise öğrencinin belirli bir ücret karşılığında okuma yazma ve hesap öğrendiği temel bir öğretim söz konusudur.
Şiir eğitim kurumlarında bir eğitim aracı olarak kullanılırdı.
Şiir eğitim kurumlarında bir eğitim aracı olarak kullanılırdı.
Soru 75
Arkaik Çağ şiir geleneği ile destan arasındaki fark nedir?
Seçenekler
A
Şiirin manzum destanın mensur olması
B
Şiirin bireysel olması ve sıradan kişilere yer vermesi
C
Destanların sadece tanrı ve tanrıçalara yer vermesi
D
Şiirin toplumsal konulara yer vermemesi
E
Destanlarda üslup kaygısı olmaması
Açıklama:
Yunan toplumu şiir toplumudur bu çağda, sadece adını bildiğimiz onlarca şair arasında, yeni dinsel gelenekler oluşturmuş olarak bakılan Orfeus gibi peygamberimsi şairler de bulunur. Elbette destan şiirine göndermelere rastlarız, ancak bunlarda genel, ortak özellik yeni ortaya çıkmış bir birey anlayışıdır. Artık destanın yarı tanrıları değil, birinci kişi ağzından seslenen sıradan kişiler, iç dünyalarını, aşklarını, değerlerini, siyasal görüşlerini dile getirmeye değer bulmaktadır.
Şiirin bireysel olması ve sıradan kişilere yer vermesi
Şiirin bireysel olması ve sıradan kişilere yer vermesi
Soru 76
I.Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi.
II. Pythagoras sayılar arasındaki oranlarla her şeyin açıklanabileceğini öne sürdü.
III. Xenofenes doğmayan, insan biçimli olmayan tek bir tanrı düşüncesine ulaştı.
IV. Herakleitos sürekli bir akış halindeki evreni Logos’un, aklın yönettiğini öne sürdü.
V. Bütün düşünürler görüş ve tezlerini şiir vezninde ifade ettiler.
Arkaik Çağ'da ilk felsefi ve bilimsel metinlerle ilgili verilen bililerden hangileri doğrudur?
II. Pythagoras sayılar arasındaki oranlarla her şeyin açıklanabileceğini öne sürdü.
III. Xenofenes doğmayan, insan biçimli olmayan tek bir tanrı düşüncesine ulaştı.
IV. Herakleitos sürekli bir akış halindeki evreni Logos’un, aklın yönettiğini öne sürdü.
V. Bütün düşünürler görüş ve tezlerini şiir vezninde ifade ettiler.
Arkaik Çağ'da ilk felsefi ve bilimsel metinlerle ilgili verilen bililerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
II,III,IV
D
I,II,III,IV
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
İlk filozoflar arasında görüşlerini şiirle dile getirenler vardır. Ancak bu hepsi için geçerli değildir.
I,II,III,IV
I,II,III,IV
Soru 77
Klasik Çağ'ın benzersiz bir yaratıcılık dönemi olmasının ardındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atina'daki siyasal, toplumsal, ekonomik yapı
B
Halkın şairlere ve sanatçılara değer vermesi
C
Sanatın toplumsallaşma biçimi olarak kullanılması
D
İyi şairlerin Atina'ya göç etmesi
E
Atina'da sanatın yasalarla korunması
Açıklama:
Atina İÖ 5. yüzyıla sanatı, siyasal önderliği ve felsefecileriyle damgasını vurmuştur. Perikles’in önderliğinde en parlak çağını yaşamıştır. Klasik Atina yüksek düzeyde kentleşmişti, zanaat, eğitim ve sanatta bağımsız Yunan şehirleri dünyasının önderi olmuştu. Bu siyasal toplumsal yapı, farklı ölçülerde Yunan-Roma çağında da bütün Akdeniz için bir model oluşturmuştur.
Atina'daki siyasal, toplumsal, ekonomik yapı
Atina'daki siyasal, toplumsal, ekonomik yapı
Soru 78
I. Tragedya türü İÖ 5. yüzyıl Atinasının bir icadıdır.
II. En kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır.
III. Tragedyalar yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir.
IV. Çatışmaları ve açmazları yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelenir.
V. Lirik şiir geleneğinin bütün öğelerini içerir ama başka söylem türlerini de işe katar.
Tragedya ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. En kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır.
III. Tragedyalar yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir.
IV. Çatışmaları ve açmazları yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelenir.
V. Lirik şiir geleneğinin bütün öğelerini içerir ama başka söylem türlerini de işe katar.
Tragedya ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,III,IV
C
II,III,IV
D
I,II,III,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar.
I,II,III,V
I,II,III,V
Soru 79
Roma edebiyatının başlangıcı Yunan asıllı ......'un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un ... destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Livius Andronicus, Odysseia
B
Livius Andronicus, İlyada
C
Seneca, Odysseia
D
Seneca, İlyada
E
Neavius, İlyada
Açıklama:
Roma edebiyatının başlangıcı Yunan asıllı Livius Andronicus’un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un Odysseia destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar. Şair, soylu çocuklarının öğretmeniydi. Yunanca oyunları Latinceye uyarlayıp İÖ 240 yılında bir bayram çerçevesinde sahneleyerek Roma tiyatrosunun da başlatıcısı olmuştur.
Livius Andronicus, Odysseia
Livius Andronicus, Odysseia
Soru 80
Gümüş çağının tonunu belirlediği gibi, Batı edebiyatında etkisi çağlar boyunca hissedilen yazar ve düşünürlerdendir. Tragedyaları sahnelenmek üzere değil, eğitilmişler arasında sesli okunmak üzere yazılmıştı. Çünkü artık halkın en gözde eğlencesi epeydir, sirk ve gladyatör oyunlarıydı. Tragedyalarında Euripides’i izler, duygusal, melodramatiktir, nadiren şiir drama duygusu uyandırır. Öfke, avuntu, ruh dinginliği gibi konuları irdelediği bir düzine diyalog tarzında eseri vardır. Belki de en çekici, taze yazıları felsefe mektuplarıdır. Keskin, vurucu üslubunda eskil, şiirsel, gündelik konuşma kelimeleri kullanır; paradoks etkisi yaratmak peşindedir. Üslubu Tacitus’unkini hazırlamıştır.
Yukarıda tanımlanan Latin edebiyatı şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımlanan Latin edebiyatı şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ovidius
B
Lucretius
C
Seneca
D
Josephus
E
Lukianos
Açıklama:
Sözü edilen Stoacı filozof, devlet adamı Seneca'dır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Yunan edebiyatının en eski örneğidir?
Seçenekler
A
İlahi komedya
B
İlyada ile Odysseia
C
Poetika
D
Doğa Üzerine
E
Troya Destanı
Açıklama:
Homeros’un İlyada ile Odysseia destanları, Yunanca edebiyatın en eski örneğidir. Bunlar dünya edebiyatının da en seçkin örneklerindendir; hem Yunan dünyasının kurucu metinleri, hem de Batı edebiyatının temel metinleridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 82
Homeros'un destanlarıyla ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Destan İÖ 8. yüzyılda bugünkü haline bürünmüş ve kendi çağından birçok öğe taşımasına rağmen, aslında 400 yüzyıl önce kapanan bir çağın dünyasını aktarmaktadır.
B
Yunan kültürü için Homeros destanları ansiklopedik bilgi dağarcığı değil, bilgi içermeyen hayal dünyası ürünü kurmaca metinlerdir.
C
Homeros’un destanlarının bugünkü biçimine kavuştuğu İÖ 8. yüzyılda henüz ne Yunan heykeli diye bir şey vardı ne mermer tapınak ne yazılı edebiyat ne de felsefe.
D
Homeros destanlarında kuşatanların Yunan, Helen gibi ortak bir kavim adı yoktur, hanedan adlarıyla ya da Akha diye anılırlar.
E
Baştan sona altı birimli destan vezniyle oluşturulmuş olan destanların üslubu hıza, ifade ve düşüncedeki açıklığa, doğrudanlığa, zorlamasızlığa, somutluğa dayanır.
Açıklama:
Filozof Platon, Homeros’u Yunanistan’ın ilk öğretmeni olarak nitelemiştir. Yunan kültürü için Homeros destanları aynı zamanda ansiklopedik bilgi dağarcığıdır. Üç yüz yıl sonra ortaya çıkan temel eğitim, okuma yazma, basit hesap ile Homeros öğretiminden ibaretti. Mısır ikliminde korunmuş Yunanca papirüs kırıntılarının yarısı Homeros destanlarına aittir. Doğru cevap B'dir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Atinalı ilk şairdir?
Seçenekler
A
Solon
B
Aristo
C
Platon
D
Aiskhylos
E
Homeros
Açıklama:
Atinalı ilk şair Solon’dur. Doğru cevap A'dır.
Soru 84
Tragedya ve komedya türleriyle ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tragedya ve komedya türleri İÖ 5. yüzyıl Fransasının bir icadıdır, dolayısıyla yazarları da Fransa yurttaşıdır.
B
Tragedya yurttaşların yalnız başına inzivaya çekildiği bireysel bir olaydır.
C
Tragedyalarda sahnede koro ve ezgi olmaz.
D
Tragedyalarda konuların çoğu Troya destan çevriminden alınmadır. Söylem düzeyinde lirik şiir geleneğin bütün öğelerini içerir, ama bundan başka söylem türlerini de işe katar.
E
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele alır.
Açıklama:
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar. Konuların çoğu Troya destan çevriminden alınmadır. Söylem düzeyinde lirik şiir geleneğin bütün öğelerini içerir, ama bundan başka söylem türlerini de işe katar. Bir kere baştan sona sahnede kalan bir koro vardır. Koro kaval ezgisi eşliğinde büyük koro kıtalarını ezgiyle seslendirdiğinde dansa benzer salınmalar içerisindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi sadece dört kere birincilik kazansa bile 90’ı aşkın tragedya yazmış ve Tragedyanın son büyük temsilcisidir?
Seçenekler
A
Euripides (İÖ 484-406)
B
Sofokles (496-406)
C
Aiskhylos (İÖ 525-455)
D
Menandros (İÖ 342/41 - c 290)
E
Aristofanes (İÖ 450-385)
Açıklama:
Tragedyanın son büyük temsilcisi Euripides (İÖ 484-406) 90’ı aşkın tragedya yazdı, sadece dört kere birincilik kazandı. Oysa yaşamında da sonrasında da çok popüler bir şairdi. Doğru cevap A'dır.
Soru 86
Platon'un (İÖ 329-347) kurduğu Akademia adındaki araştırma kurumunun girişinde aşağıdakilerden hangisi yazılıydı?
Seçenekler
A
'Söylev, hukuk, lirik şiir her şeyin üzerindedir'
B
'Hakikat üzerine düşünmeyen giremez'
C
'Akıl yürütmek şölendir'
D
'Şiir yaşamın temelidir'
E
‘Geometri bilmeyen giremez’
Açıklama:
Platon, Akademia adında bir araştırma kurumu kurdu. Kapısının üzerinde ‘Geometri bilmeyen giremez’ yazılıydı. Bu Batı geleneğindeki ilk yüksek öğretim kurumudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 87
Yunan dünyasında İÖ 3yy ile İÖ 1yy arası hangi çağdır?
Seçenekler
A
Roma Çağı
B
Romantik Çağ
C
Klasik Çağ
D
İskenderiye Çağı
E
İlk Çağ
Açıklama:
Büyük İskender İÖ 323 yılında Babil’de öldüğünde bütün bir Yunan dünyasının çehresinin değiştirdiği gibi Doğu Akdeniz’den Himalayalar’a kadar dünyanın da çehresini de değiştirmişti. Onun açtığı bu çağa İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir. Doğru cevap D'dir.
Soru 88
Latince edebiyatın başlangıç çağıyla ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Homeros'un İlyada'sı ilk Latince destan sayılır.
B
Romalılar başlı başına tek bir edebiyat türü yaratmışlardır, bu Yunan satir oyunuyla ilgisi olmayan hiciv türü satura’dır.
C
Yunanca oyunları Latinceye uyarlayıp İÖ 240 yılında bir bayram çerçevesinde sahneleyerek Roma tiyatrosunun da başlatıcısı olmuştur.
D
Roma edebiyatının başlangıcı Yunan asıllı Livius Andronicus’un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un Odysseia destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar.
E
En eski Latince metinler, İÖ 5. Yüzyıl ortalarından anlaşılması çok güç yasalardır. Latince edebiyat ise çok daha geç İÖ 3. yüzyıl ortalarında Yunanca edebiyat türlerinin çevirisi ve uyarlamalarıyla ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
İlyada antik Yunan dönemine ait bir eserdir. Roma edebiyatının başlangıcı Yunan asıllı Livius Andronicus’un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un Odysseia destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 89
Klasik Latin Edebiyatı, Geç Cumhuriyet Dönemi'yle ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Neavius geç Cumhuriyet döneminin bilinen son tragedya yazarıdır.
B
Onyıllardır Roma’nın baş düşmanı haline gelen Kartaca (Kuzey Afrika’da çok zengin bir Fenike krallığıdır) savaşlarını konu edinen destanı, geç Cumhuriyet döneminin son Latince destanı sayılır.
C
Poetika geç Cumhuriyet döneminin tek şiir eseridir.
D
Çin uygarlığının eserleri geç Cumhuriyet döneminde Latince'ye çevrilmiştir.
E
Geç Cumhuriyet döneminde Lucretius ilk defa Latince felsefe yaparken devasa bir şiir çatmakta, Catullus Latinceyi o güne dek görülmedik bir esneklik kıvraklık kazandırarak, sivri dilli bir aşk şiiri geleneği oluşturmakta, Cicero’da en kusursuz Latinceyle söylevler yazarken, Yunan felsefesini incelemelerinde ilk defa Latinceye taşımaktadır.
Açıklama:
Bu çağdan üç şair, düşünür, yazardan ayrıntılı söz edeceğiz, tarih sırasıyla Lucretius, Cicero, Catullus. Lucretius ilk defa Latince felsefe yaparken devasa bir şiir çatmakta, Catullus Latinceyi o güne dek görülmedik bir esneklik kıvraklık kazandırarak, sivri dilli bir aşk şiiri geleneği oluşturmakta, Cicero’da en kusursuz Latinceyle söylevler yazarken, Yunan felsefesini incelemelerinde ilk defa Latinceye taşımaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi, Latince edebiyata özgü tek özgün tür olup, içeriğinde hiciv barındırır?
Seçenekler
A
Komedya
B
Lirik şiir
C
Satura
D
Tragedya
E
Deneme
Açıklama:
Romalılar başlı başına tek bir edebiyat türü yaratmışlardır, bu Yunan satir oyunuyla ilgisi olmayan hiciv türü satura’dır, gerçi bunun da ardında bir Yunan yazarının şiir düzsöz karışımıyla yarattığı hiciv türünü de görmek gerekir. Doğru cevap C'dir.
Soru 91
Yunanca edebiyatın en eski örneği olan ve Homeros tarafından yazılmış destan aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gilgameş destanı
B
İlyada destanı
C
Troya destanı
D
Tanrıların Doğumu destanı
E
Ramayana destanı
Açıklama:
Yunan edebiyatının ilk türleri - Destan ve Şiir Geleneği
Homeros’un İlyada ile Odysseia destanları, Yunanca edebiyatın en eski örneğidir. Bunlar dünya edebiyatının da en seçkin örneklerindendir; hem Yunan dünyasının kurucu metinleri, hem de Batı edebiyatının temel metinleridir.
Homeros’un İlyada ile Odysseia destanları, Yunanca edebiyatın en eski örneğidir. Bunlar dünya edebiyatının da en seçkin örneklerindendir; hem Yunan dünyasının kurucu metinleri, hem de Batı edebiyatının temel metinleridir.
Soru 92
Arkaik çağda şiirin önemi aşağıdaki seçeneklerin hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
İnsanın dünyadaki yeri ve anlamını anlatır.
B
Eğlence ve sosyalleşmek için kullanılır.
C
Okullarda okuma yazma öğretmek için kullanılır.
D
Kahramanlık öykülerini aktarmakta kullanılır.
E
Şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri onun aracılığıyla aktarılır.
Açıklama:
Yunan edebiyatının ilk türleri - Arkaik Çağ Şiir Geleneği
Arkaik çağda şiir çok önemlidir, şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri onun aracılığıyla aktarılır. Okula benzer bir kurum yoktur, birkaç yüzyıl sonra Klasik çağda ise öğrencinin belirli bir ücret karşılığında okuma yazma ve hesap öğrendiği temel bir öğretim söz konusudur.
Arkaik çağda şiir çok önemlidir, şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri onun aracılığıyla aktarılır. Okula benzer bir kurum yoktur, birkaç yüzyıl sonra Klasik çağda ise öğrencinin belirli bir ücret karşılığında okuma yazma ve hesap öğrendiği temel bir öğretim söz konusudur.
Soru 93
Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getiren filozof aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Anaximenes
C
Thales
D
Herakleitos
E
Homeros
Açıklama:
Yunan edebiyatının ilk türleri -Arkaik Çağda Felsefe ile Bilimsel Dünya Görüşünün Doğuşu
Söke ovasında Miletos şehrinde Fenikeli bir aileden gelme Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi. Hem tek tek bazı doğa olaylarını hem de varlıkların kaynağını açıklamaya yönelmek, dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğinin başlangıcıdır.
Söke ovasında Miletos şehrinde Fenikeli bir aileden gelme Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi. Hem tek tek bazı doğa olaylarını hem de varlıkların kaynağını açıklamaya yönelmek, dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğinin başlangıcıdır.
Soru 94
Köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tragedya
B
Komedya
C
Şiir
D
Destan
E
Koro
Açıklama:
Klasik Çağ, İskenderiye Çağı- Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar.
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar.
Soru 95
Bildiğimiz tragedyayı yaratan, birbiriyle bağlantılı, üç tragedya kuran kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seneca
B
Sofokles
C
Euripides
D
Aiskhylos
E
Aristofanes
Açıklama:
Klasik Çağ, İskenderiye Çağı- Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Aiskhylos (İÖ 525-455) bildiğimiz tragedyayı yaratmıştır, o ikinci oyuncuyu eklemeden önce tragedyada tek oyuncu koroyla etkileşiyordu. Birbiriyle bağlantılı, üç tragedya kurmak onun buluşudur, buna tek örnek eldeki tek üçleme olan Oresteia’sıdır. Oresteia üçlemesinin ilki olan Agamemnon, ikincisi Sunu Taşıyanlar, üçlemenin sonuncusu ise Hayırhah Tanrıçalar’ dır.
Aiskhylos (İÖ 525-455) bildiğimiz tragedyayı yaratmıştır, o ikinci oyuncuyu eklemeden önce tragedyada tek oyuncu koroyla etkileşiyordu. Birbiriyle bağlantılı, üç tragedya kurmak onun buluşudur, buna tek örnek eldeki tek üçleme olan Oresteia’sıdır. Oresteia üçlemesinin ilki olan Agamemnon, ikincisi Sunu Taşıyanlar, üçlemenin sonuncusu ise Hayırhah Tanrıçalar’ dır.
Soru 96
Aşağıdaki ifadelerden hangileri eski komedyanın bölümleri için doğrudur? I. Öndeyişte başoyuncu parlak bir fikirle olay örgüsünü başlatır.
II. Olay örgüsü tragedyaya oranla gevşek dokuludur.
III. En kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır.
II. Olay örgüsü tragedyaya oranla gevşek dokuludur.
III. En kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır.
Seçenekler
A
I, II,III
B
I, II
C
II, III
D
I, III
E
Yalnızca I
Açıklama:
Klasik Çağ, İskenderiye Çağı- Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Eski komedyanın bölümleri şöyledir: Öndeyişte başoyuncu parlak bir fikirle olay örgüsünü başlatır, olay örgüsü tragedyaya oranla gevşek dokuludur. Sonra gösterişli giysileriyle, maskeleriyle koronun sahneye girişi gelir, ardından baştaki parlak fikri destekleyen kişi ile her zaman kaybedecek olan hasmın güldürücü alışverişi. Tragedya ise, en kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır. Zorunlu olmayan temel eğitimin dışında kurumsal bir eğitimin söz konusu olmadığı bu dünyada, tragedya bir eğitim kurumu işlevi üstlenmiştir.
Eski komedyanın bölümleri şöyledir: Öndeyişte başoyuncu parlak bir fikirle olay örgüsünü başlatır, olay örgüsü tragedyaya oranla gevşek dokuludur. Sonra gösterişli giysileriyle, maskeleriyle koronun sahneye girişi gelir, ardından baştaki parlak fikri destekleyen kişi ile her zaman kaybedecek olan hasmın güldürücü alışverişi. Tragedya ise, en kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır. Zorunlu olmayan temel eğitimin dışında kurumsal bir eğitimin söz konusu olmadığı bu dünyada, tragedya bir eğitim kurumu işlevi üstlenmiştir.
Soru 97
Büyük İskender’in açtığı, İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasındaki çağa, İskenderiye çağı denmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İskenderiye çağının diğer adıdır?
Seçenekler
A
Roma Çağı
B
Antik Çağ
C
Hellenistik Çağ
D
Klasik Çağ
E
Modern Çağ
Açıklama:
Klasik Çağ, İskenderiye Çağı
Büyük İskender İÖ 323 yılında Babil’de öldüğünde bütün bir Yunan dünyasının çehresinin değiştirdiği gibi Doğu Akdeniz’den Himalayalar’a kadar dünyanın da çehresini de değiştirmişti. Onun açtığı bu çağa İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir.
Büyük İskender İÖ 323 yılında Babil’de öldüğünde bütün bir Yunan dünyasının çehresinin değiştirdiği gibi Doğu Akdeniz’den Himalayalar’a kadar dünyanın da çehresini de değiştirmişti. Onun açtığı bu çağa İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir.
Soru 98
Latince edebiyatında, İÖ 1. yüzyıl başında cumhuriyetin son yıllarında başlayıp, İS 2. yüzyıl sonuna kadar süren, edebiyat düşünce ürünleri açısından olağanüstü verimli döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Klasik çağı
B
Altın çağ
C
Gümüş çağı
D
Roma Çağı
E
Aydınlanma Çağı
Açıklama:
Latin Edebiyatı - Klasik Latin Edebiyatının Altın ve Gümüş Çağı
Latince edebiyatın klasik çağı İÖ 1. yüzyıl başında cumhuriyetin son yıllarında başlayıp, İS 2. yüzyıl sonuna kadar sürer, edebiyat düşünce ürünleri açısından olağanüstü verimli bir dönemdir bu. Lucretius, Cicero, Catullus’la Cumhuriyetin son on yıllarında başlayan olgun yapıtlara, iç savaştan sonra yeni bir uyum yaratan Augustus’un döneminde özellikle şiirde doruk yapıtlar eklenir, bu döneme altın çağ adı da verilmiştir. Augustus’un İS 14 yılındaki ölümünden sonra başlayıp yüzyıl süren döneme, klasik Latince edebiyatın gümüş çağı denir.
Latince edebiyatın klasik çağı İÖ 1. yüzyıl başında cumhuriyetin son yıllarında başlayıp, İS 2. yüzyıl sonuna kadar sürer, edebiyat düşünce ürünleri açısından olağanüstü verimli bir dönemdir bu. Lucretius, Cicero, Catullus’la Cumhuriyetin son on yıllarında başlayan olgun yapıtlara, iç savaştan sonra yeni bir uyum yaratan Augustus’un döneminde özellikle şiirde doruk yapıtlar eklenir, bu döneme altın çağ adı da verilmiştir. Augustus’un İS 14 yılındaki ölümünden sonra başlayıp yüzyıl süren döneme, klasik Latince edebiyatın gümüş çağı denir.
Soru 99
Kendi dünyamızın temellerini eleştirel olarak anlamak için düşünce tarihi ve edebiyat araştırmalarında en yararlı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özgün sanat
B
Araştırmalar
C
Tarihten yararlanmak
D
Mitoloji
E
Karşılaştırmalı çalışmalar
Açıklama:
Latin Edebiyatı- Batının Kurucu Ritmi Olarak Klasik
Söz konusu olan bir çağın belirli bir anına mutlak değer yüklemek değil, bir değişmez özden söz etmek değil, devingen dinamik bir tekrarı, yitip gidip yeniden başka tarzda belirmeleri, kültür tarihi içerisinde karşılaştırmalı olarak görebilmektir. Kendi dünyamızın temellerini eleştirel olarak anlamak için düşünce tarihi ve edebiyat araştırmalarında karşılaştırmalı çalışmalar en yararlı yöntemdir. Bu yaklaşım başka kültürlere açılma cesareti verir.
Söz konusu olan bir çağın belirli bir anına mutlak değer yüklemek değil, bir değişmez özden söz etmek değil, devingen dinamik bir tekrarı, yitip gidip yeniden başka tarzda belirmeleri, kültür tarihi içerisinde karşılaştırmalı olarak görebilmektir. Kendi dünyamızın temellerini eleştirel olarak anlamak için düşünce tarihi ve edebiyat araştırmalarında karşılaştırmalı çalışmalar en yararlı yöntemdir. Bu yaklaşım başka kültürlere açılma cesareti verir.
Soru 100
Yunan-Roma antik çağının simgesel sonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kartaca savaşı
B
Roma’da geç cumhuriyet dönemi
C
Roma Cumhuriyetinin son yüzyılında, J. Ceasar’ın da dahil olduğu iç savaşlar
D
Atina’daki Platon akademisinin 6. yüzyıl başında kapatılması
E
Antik Çağın çöküşü, sanayi toplumunda ulus devletlerin ortaya çıkışı
Açıklama:
Latin Edebiyatı
Hristiyanlaşmış Roma İmparatorluğunda, Atina’daki Platon akademisinin 6. yüzyıl başında kapatılması, Yunan-Roma antik çağının simgesel sonu sayılır. Latincenin Hristiyan dünyasında ortak dil olarak benimsenmesi, Yunan-Roma mirasının Avrupa Orta Çağ’ın aktarılmasında belirleyici olmuştur. Latince edebiyat ne nicel ne nitel bakımdan Yunanca ölçüsünde değilse de hem Avrupa edebiyatını belirledi hem de modern dillerin ifade gücü, dile getiriş yolları, yüzlerce yıl Latinceyi çok iyi bilenlerin elinde yoğruldu, olgunlaştı.
Hristiyanlaşmış Roma İmparatorluğunda, Atina’daki Platon akademisinin 6. yüzyıl başında kapatılması, Yunan-Roma antik çağının simgesel sonu sayılır. Latincenin Hristiyan dünyasında ortak dil olarak benimsenmesi, Yunan-Roma mirasının Avrupa Orta Çağ’ın aktarılmasında belirleyici olmuştur. Latince edebiyat ne nicel ne nitel bakımdan Yunanca ölçüsünde değilse de hem Avrupa edebiyatını belirledi hem de modern dillerin ifade gücü, dile getiriş yolları, yüzlerce yıl Latinceyi çok iyi bilenlerin elinde yoğruldu, olgunlaştı.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi İlyada destanıyla ilgili değildir?
Seçenekler
A
İlion’un destanı demektir.
B
Sılaya dönüş ülküsü yer alır.
C
Kitapta teke tek savaşlar önemlidir.
D
Hektor’un cenaze töreniyle sona erer.
E
Üçte biri savaş sahnesidir.
Açıklama:
Troya beyliğinin bir başka adı İlion’dur; İlyada İlion’un destanı demektir. İlyada destanın üçte biri savaş sahnesine ayrılmıştır, üç yüzü aşkın savaşçının adı anılır, iki yüzü aşkını savaşlarda ya yaralanır ya can verir. Teke tek savaşlar İlyada’nın doruk noktalarını oluşturur. Destan kadınların ağıtları eşliğinde Hektor’un cenaze töreniyle sona erer. Sılaya dönüş ilkesi ise Odysseia destanına aittir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisinde Thales ile ilgili doğru bilgi içerir?
Seçenekler
A
Atinalı ilk şairdir.
B
Saf bilim ve felsefe geleneğini başlatmıştır.
C
Öğretisini şiirle söyleyen son filozoftur.
D
Görüşlerini şiirle dile getirmiştir.
E
Doğmayan, insan biçiminde olmayan tanrı düşüncesine ulaşmıştır.
Açıklama:
Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi. Hem tek tek bazı doğa olaylarını hem de varlıkların kaynağını açıklamaya yönelmek, dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğinin başlangıcıdır.
Soru 103
Tragedya ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenmez?
Seçenekler
A
Bir eğitim kurumu gibidir
B
Sahnede şiddet gösterilmez.
C
Değerler çatışması genelde sahnelenir.
D
Seyirciler arasında kadınlar yer almaz.
E
Mitolojiye yer verilir.
Açıklama:
Tragedya en kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır. Zorunlu olmayan temel eğitimin dışında kurumsal bir eğitimin söz konusu olmadığı bu dünyada, tragedya bir eğitim kurumu işlevi üstlenmiştir. Seyirciler arasında siyasal yaşamda yeri olmayan kadınlar da bulunur. Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar. Uzlaşım gereği de sahnede şiddet gösterilmez.
Soru 104
“Troya seferinden muzaffer komutan olarak kentine Argos’a Troyalı cariye kâhin Kassandra ile birlikte dönmüştür. Yıllar önce Troya savaşına giden donanma rüzgârsız havada kaldığında tanrılar kızı İfigeneia’yı kurban etmesini buyurmuştu, o da kurban etmişti. Kasandra yaklaşan cinayeti görür, söyler. Eşi kızının öcünü aldığını söyleyerek kendisini öldürür.” şeklinde olay örgüsüne sahip tragedya aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Agamemnon
B
Oresteia
C
Aias
D
Elektra
E
Antigone
Açıklama:
Aiskhylos’a ait Oresteia üçlemesinin ilki olan Agamemnon’da, Agamemnon Troya seferinden muzaffer komutan olarak kentine Argos’a Troyalı cariye kâhin Kassandra ile birlikte dönmüştür. Yıllar önce Troya savaşına giden donanma rüzgârsız havada kaldığında tanrılar kızı İfigeneia’yı kurban etmesini buyurmuştu, o da kurban etmişti. Kasandra yaklaşan cinayeti görür, söyler. Agamemnon’un eşi kızının öcünü aldığını söyleyerek Agamemnon’u öldürür.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi klasik çağ komedya yazarlarından biridir?
Seçenekler
A
Euripides
B
Aiskhylos
C
Sofokles
D
Aristofanes
E
Solon
Açıklama:
Euripides, Aiskhylos, Sofokles klasik çağ tragedya yazarlarındandır. Solon şairdir. Aristofanes klasik çağ komedya yazarıdır.
Soru 106
I. Lirik şiir
II. Tragedya
III. Düzyazı
Yukarıdakilerden hangileri Klasik Çağ dönemi süresince yer almaktadır?
II. Tragedya
III. Düzyazı
Yukarıdakilerden hangileri Klasik Çağ dönemi süresince yer almaktadır?
Seçenekler
A
III
B
I, II ve III
C
II
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Klasik çağın ilk yarısında sadece doğa incelemeleri yapan düşünürler dönemi kapanmış, Hippokrates okulunun bilimsel tıp anlayışı ortaya çıkmıştır. Yüzyıl ortalarında tarih yazımı ortaya çıkar, aynı sıralarda lirik şiirin de dönemi kapanmıştır, sahneyi Atina icadı olan tragedya ile komedya doldurmuştur.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi İskenderiye çağı ile ilgili doğru bilgi içermez?
Seçenekler
A
Hellenistik çağ olarak da bilinmektedir.
B
Küreselleşen bir yapı mevcuttur.
C
Şiirler toplumsal olayda canlandırılmaktadır.
D
Tarih yazımı övgü ya da yergi temellidir.
E
Dönemin bitmesiyle Roma Çağı başlayacaktır.
Açıklama:
İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir. İskenderiye çağı Roma’dan önceki ilk küreselleşme sayılabilir. Çok dilli, çok kültürlü bu farklı bölgelerde yerleşen tek bir tarzda siyasal egemenlik sonucunda Yunan dili, kültürü ortak yüksek kültür olarak benimsendi. Tarih yazımında İÖ 4. yüzyılda başlayan övgü ya da yergi temelli anlatılar sürmüştür. İskenderiye şiiri ise artık herhangi bir toplumsal olayda canlandırılmak üzere değil, seçkin kesimler için, okunmak üzere yazılıyordu.
Soru 108
Latin edebiyatında Yunan yeni komedyasının aile, evlilik gibi temalarını alıp tepe taklak eden ve evliliğin aksine azgınmış bir cümbüşle bitiren komedya yazarı aşağıdakilerden kimdir?
Seçenekler
A
Terentius
B
Yaşlı Cato
C
Andronicus
D
Ennius
E
Plautus
Açıklama:
Plautus, Yunan eski komedyasında Yunan yeni komedyasının aile, evlilik gibi temalarını alıp tepe taklak eder. Yunan komedyaları çoğunlukla düğünle sona ererken, Plautus’unkiler tipik olarak azgın bir cümbüşle sona erer. Genç adam, çıkarcı ailesinin düş kırıklığına uğratıp saygın bir eş yerine kurnaz kölenin yardımıyla yosmalarla düşer kalkar.
Soru 109
Romalıların başlı başına yarattıkları hiciv türü edebiyat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ode
B
Poetica
C
Kartaca
D
Satura
E
Neavius
Açıklama:
Poetica şiir sanatıdır, Kartaca Kuzey Afrika’da çok zengin bir Fenike krallığıdır, Neavius komedya yazarıdır, satura ise bir hiciv türüdür.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi klasik Klasik Latin Edebiyatının Altın ve Gümüş Çağı yazarlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Vergilius
B
Horatius
C
Sulpicia
D
Seneca
E
Euripides
Açıklama:
Euripides Klasik Yunan Çağı yazarlarındandır. Tragedyanın son büyük temsilcisi Euripides (İÖ 484-406) 90’ı aşkın tragedya yazdı, sadece dört kere birincilik kazandı. Yaşamında da sonrasında da çok popüler bir şairdi.
Soru 111
Yunan edebiyatın en eski örneği İlyada ile Odysseia destanlarıdir. Bunlar dünya edebiyatının da en seçkin örneklerindendir; hem Yunan dünyasının kurucu metinleri, hem de Batı edebiyatının temel metinleridir. Söz konusu bu eserler hangi şaire aittir?
Seçenekler
A
Homeros
B
Akhilleus
C
Agamemnon
D
Menelaos
E
Patroklos
Açıklama:
Destan ve Şiir Geleneği
Homeros
Homeros
Soru 112
Özellik Batı edebiyatını da peşinden sürükleyen İliada destanının olay örgüsü ne şekilde başlar?
Seçenekler
A
Baştan
B
Sondan
C
Ortadan
D
Zaman zaman geri dönerek
E
Hayal ile
Açıklama:
Destan ve Şiir Geleneği
Ortadan
Ortadan
Soru 113
Aşağı yukarı İÖ 7 ile İÖ 5. yüzyıl arası kapsar. İÖ 5-4 yüzyıl dönemine de Klasik çağ denir. Deniz aşırı yeni yerleşim yerleri ve koloniler kurma sürecinin yoğun olduğu bir dönemdir. Bu toplumsal deneyler çağında İÖ 7. yüzyıl ortalarında adak heykelleri ilk taş insan yontularına rastlamaya başlarız. Söz konusu bu çağa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arkaik Çağı
B
Mısır Çağı
C
Yunan Çağı
D
Roma Çağı
E
Eski Roma Çağı
Açıklama:
Arkaik Çağ Şiir Geleneği
Arkaik Çağı
Arkaik Çağı
Soru 114
Antik dünyanın en ünlü şairidir, genç kızların yetiştiği bir topluluğun başı olarak resmedilmiştir. Söz konusu bu şair kimdir?
Seçenekler
A
Solon
B
Sappho
C
Xenofanes
D
Parmenides
E
Hesiodos
Açıklama:
Arkaik Çağ Şiir Geleneği
Sappho
Sappho
Soru 115
Büyük klasik sanatçıdır. Parthenon’un bezemelerini, kabartmalarını, dev altın-fildişi heykelini yapan heykeltıraş ayrıca “Kanon” adlı bir de kitap yazarak
bedenin oranlarını incelemiştir.
bedenin oranlarını incelemiştir.
Seçenekler
A
Platon
B
Aristoteles
C
Fidias
D
Aiskhylos
E
Galileo
Açıklama:
Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Fidias
Fidias
Soru 116
Poetika adlı incelemesinde, tragedyanın andığımız üç şairin ilkiyle sanat biçimine kavuşup, ikincisiyle olgunlaşıp, sonuncusuyla düşüşe geçtiğini belirten şair kimdir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Hippolytos
C
Herodotos
D
Orestes
E
Dionysos
Açıklama:
Tragedya Komedya ve Şiir Geleneği
Aristoteles
Aristoteles
Soru 117
Bodrumlu olup Atina’da yaşamış ünlü şair kimdir?
Seçenekler
A
Herodotos
B
Homeros
C
Aristoteles
D
Anaxagoras
E
Aristofanes
Açıklama:
Düzyazı Türleri ve Felsefe
Herodotos
Herodotos
Soru 118
Felsefe ve retorik çalıştı, çeşitli yolsuzluk, kumpas davalarında davacı olarak sivrildi, aynı zamanda iyi bir avukattı. Sadece nicelik bakımından bile yazıları çarpıcıdır. Kimisi mahkemelerde kimisi senatoda, mecliste verilen 88 tane siyasal söylevinden çoğu günümüze gelebildi. Söz konusu bu şair kimdir?
Seçenekler
A
Cicero
B
Demosthenes
C
Hesiodos
D
Augustus
E
Horatius
Açıklama:
Klasik Latin Edebiyatı: Geç Cumhuriyet Dönemi
Cicero
Cicero
Soru 119
Augustus dönemi edebiyatın altın çağının kuşkusuz en büyüğü, günümüze kadar Avrupa edebiyatında da en saygın yere sahip olmuştur. Bucolica (yani kır türküleri) ya da Eclogae Theokritos’un yarattığı kır türkülerini izler; çobanlar, aralarındaki şiir yarışmaları, idealleştirilmiş kır manzaraları gibi başlıca eserlere sahiptir. Ayrıca çok eski bir kehanet merkezinin kehanetini anarak doğacak bir çocukla ‘‘altın çağın’’ başlayacağından söz eder, bu şiir Orta Çağda İsa Mesih’in habercisi olarak yorumlanmıştır.
Seçenekler
A
Vergilius
B
Cicero
C
Homeros
D
Augustus
E
Maecenas
Açıklama:
Klasik Latin Edebiyatının Altın ve Gümüş Çağı
Vergilius
Vergilius
Soru 120
Atina’da dört büyük felsefe okuluna, Platon’un Akademia’sı, Aristoteles’in okulu, Epikuros ve Stoa felsefe okullarına imparatorluk bütçesiyle birer kürsü kurduran eğitim ve kültürün yayılmasından son derece öneme sahip imparator kimdir?
Seçenekler
A
Marcus Aurelius
B
August
C
A. Marcellinus
D
Neron
E
Hadrianus
Açıklama:
Roma Egemenliğinde Yunan Edebiyatı
İmparator Marcus Aurelius
İmparator Marcus Aurelius
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi Homeros destanının temel konusudur?
Seçenekler
A
Oidipus’un öyküsü
B
Dinsel kaygılar
C
Yıldız hareketleri
D
Roma’nın yüceltilmesi
E
Dramatik eylem
Açıklama:
Homeros destanı İÖ 8. yüzyılda bugünkü haline büründü, kendi çağından birçok öğe taşımasına rağmen, aslında 400 yüzyıl önce kapanan bir çağın dünyasını aktarır. Daha sonraki yazılı kültür ürünü destanlarda, örneğin en büyük Roma destanı Vergilius’un destanında Roma’nın yüceltilmesi, Dante’de dinsel kaygılar bulunurken Homeros destanının odağında sadece dramatik eylem bulunur. Doğru cevap E’dir.
Soru 122
Aşağıdaki destanlardan hangisi Troya savaşından bahsetmemektedir?
Seçenekler
A
Aithiopis
B
Theogonia
C
Küçük İliada
D
Kypria
E
Odysseia
Açıklama:
Troya kuşatmasının öncesini, sonrasını işleyen başka destanlar da oluşmuştu, bunlara Troya destan çevrimi denirdi. Bunlardan irili ufaklı parçalar bugüne gelebilmiştir, bunların hepsi de Homeros’tan sonraya tarihlenir. Örneğin savaşın nedenini oluşturan Paris’in Menelaos’un karısı Helene’yi kaçırmasını konu edinen Kypria en eskilerinden olup nitelikçe Homeros’unkine yakın görülürdü. Aithiopis Afrika’dan Troya’nın yardımına gelen kralın Akhilleus tarafından öldürülmesini, kendisinin de ölmesini işler. Küçük İliada Troya’nın yıkılışını, tahta at öyküsünü içerir. Bir dizi başka destan da Akha beylerinin yurtlarına dönüş serüvenlerini konu edinir, Odysseia bunlardan birisidir. Hesiodos’un yazdığı Theogonia evrenin ilk hali olan Khaos yani biçimlenmemiş maddeden başlayarak, tanrı tanrıça çiftlerinin ve yeryüzünün meydana gelişini anlatır. Doğru cevap B’dir.
Soru 123
Arkaik çağda şiir temel olarak hangi amaçla yazılmıştır?
Seçenekler
A
Dini eğitim vermek.
B
Çiftçiliğin sırlarını aktarmak.
C
Şehrin kutsal öykülerini aktarmak.
D
Savaşların nedenlerini açıklamak.
E
Özlü sözleri yaygın hale getirmek.
Açıklama:
Arkaik çağda şiir çok önemlidir, şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri onun aracılığıyla aktarılır. Okula benzer bir kurum yoktur, birkaç yüzyıl sonra Klasik çağda ise öğrencinin belirli bir ücret karşılığında okuma yazma ve hesap öğrendiği temel bir öğretim söz konusudur. Doğru cevap C’dir.
Soru 124
Antik Çağ’da ilk defa bazı doğa olaylarını ve varlıkların kaynağını açıklayarak dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğini başlatan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Socrates
B
Homeros
C
Hesiodos
D
Thales
E
Vergilius
Açıklama:
Söke ovasında Miletos şehrinde Fenikeli bir aileden gelme Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi. Hem tek tek bazı doğa olaylarını hem de varlıkların kaynağını açıklamaya yönelmek, dünya tarihinde saf bilim ile felsefe geleneğinin başlangıcıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 125
Tragedya türü hangi çağda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Orta
B
Eski
C
İskenderiye
D
Arkaik
E
Klasik
Açıklama:
Yunan Klasik çağı, insanlık tarihinde gerçekten benzersiz bir yaratıcılık dönemidir. İÖ 5. ve 4. yüzyıllarda, sonraki kuşakların hep örnek alacakları; edebiyat, sanat, felsefe alanlarında Batı’da 19. yüzyıl sonuna kadar aşılmaz sayılan entelektüel standartlar yaratılmıştır. Tragedya ve komedya türleri İÖ 5. yüzyıl Atinasının bir icadıdır, dolayısıyla yazarları da Atina yurttaşıdır. Bu icadın üzerinden henüz bir yüzyıl geçmemişken tiyatro, mimarisiyle, bayramıyla birçok Yunan kentince benimsenmişti. Bu kadar kolay benimsenmesini sağlayan şey, ortak bir toplumsal kültürün, şiir geleneğinin varlığı olmalıdır. Tragedya en kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır. Zorunlu olmayan temel eğitimin dışında kurumsal bir eğitimin söz konusu olmadığı bu dünyada, tragedya bir eğitim kurumu işlevi üstlenmiştir. Seyirciler arasında siyasal yaşamda yeri olmayan kadınlar da bulunur. Doğru cevap E’dir.
Soru 126
Menandros’un yazdığı ve günümüze eksiksiz ulaşmış tek komedya nerede bulunmuştur?
Seçenekler
A
Mısır
B
Fenike
C
Roma
D
Sicilya
E
Atina
Açıklama:
Yeni komedyanın eldeki eksiksiz tek örneği Menandros’un (İÖ 342/41 - c 290) Türkçeye Huysuz Adam diye çevrilmiş oyunudur, Eski Çağda kimileri onu çok büyük şair saysa, Aristofanes’ten üstün tutsa da bu yapıt Aristofanes düzeyinde değildir. Bu oyunu 20. yüzyıl ortalarında Mısır’da bulunmuş bir papirüse borçluyuz, yapıtları Orta Çağda yitip gitmişti. Doğru cevap A’dır.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi tek bir eser yazmış olan Atinalı Thukydides’in eserleri için söylenemez?
Seçenekler
A
Öykülerinin arasında söylevler kullanmıştır.
B
Öykülerinde diyalogları çokça kullanmıştır.
C
Yan cümlecik içinde yan cümleciklerle yazmıştır.
D
Yeni bir düz yazı standardı geliştirmiştir.
E
Bir olayın kaynağı ve nedeni arasındaki ayrımı belirmiştir.
Açıklama:
Tek bir eser yazmış olan Atinalı Thukydides (İÖ 460-400), yeni bir düzyazı standardı geliştirmiştir. Olağanüstü billursu kesinlikteki yazısı, yan cümlecik içinde yan cümleciklerle ilerler. Herodotos’tan bir kuşak sonra ulaşılan bu düzyazı içeriğiyle de biçemiyle de bilimsel nesnelliğiyle de kusursuzdur. Öykülemesine serpiştirdiği söylevler, o sıralarda ortaya çıkmış olan söylev sanatının seçkin örnekleridir. İlk defa tıp metinlerinde, bir olayın yakın kaynağı ile doğrudan nedeni arasındaki ayrımı belirmiştir. Bu neden anlayışına yakın bir anlayışı Thukidides’in tarihçiliğinde bulabiliriz. Doğru cevap B’dir.
Soru 128
İskenderiye çağının diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antik
B
Hellenistik
C
Roma
D
Arkaik
E
Klasik
Açıklama:
Büyük İskender İÖ 323 yılında Babil’de öldüğünde bütün bir Yunan dünyasının çehresinin değiştirdiği gibi Doğu Akdeniz’den Himalayalar’a kadar dünyanın da çehresini de değiştirmişti. Onun açtığı bu çağa İÖ 3yy ile İÖ 1yy arasına İskenderiye çağı, ya da Hellenistik Çağ denir; ondan sonra Roma Çağı başlayacak Antik Çağ onunla sona erecektir. Doğru cevap B’dir.
Soru 129
Latince edebiyat metinleri hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
En eski Latince metinler, İÖ 5. Yüzyıl ortalarından anlaşılması çok güç yasalardır. Latince edebiyat ise çok daha geç İÖ 3. yüzyıl ortalarında Yunanca edebiyat türlerinin çevirisi ve uyarlamalarıyla ortaya çıkmıştır. Yunan asıllı Livius Andronicus’un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un Odysseia destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar. Doğru cevap A’dir.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi Klasik Latin Edebiyatı Gümüş çağının, Altın çağından farklı olduğu noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Başka metinlere imalı göndermeler vardır.
B
Konuşma dilinden uzaklaşılmıştır.
C
Konular lirik şiirden alınmadır.
D
Edebiyat beğenileri değişmiştir.
E
Şiir dilindeki süslemelere yer verilmiştir.
Açıklama:
Latince edebiyatın klasik çağı İÖ 1. yüzyıl başında cumhuriyetin son yıllarında başlayıp, İS 2. yüzyıl sonuna kadar sürer, edebiyat düşünce ürünleri açısından olağanüstü verimli bir dönemdir bu. Görmüş olduğumuz Lucretius, Cicero, Catullus’la Cumhuriyetin son on yıllarında başlayan olgun yapıtlara, iç savaştan sonra yeni bir uyum yaratan Augustus’un döneminde özellikle şiirde doruk yapıtlar eklenir, bu döneme altın çağ adı da verilmiştir. Augustus’un İS 14 yılındaki ölümünden sonra başlayıp yüzyıl süren döneme, klasik Latince edebiyatın gümüş çağı denir. Bu çağ öncekine oranla edebiyat beğenilerinde değişiklikler gösterir: bir ölçüde konuşma dilinden uzaklaşma eski, şiir diline ait kelimelere, süslemeler yer verme, başka metinlere imalı göndermeler. Klasik çağın bittiği İÖ 2. yüzyıl ise aslında imparatorluğun en barış içinde yaşadığı bir çağdır, ne var ki Latince yazının niteliği apaçık düşmüştür, oysa bu dönem aynı zamanda Yunanca edebiyat düşünce ürünlerinin yenilenip serpildiği çok canlı bir dönemdir. Doğru cevap C’dir.
Soru 131
Hangisi Akha beylerinin yurtlarına dönüş serüvenlerinin anlatıldığı destandır?
Seçenekler
A
Küçük İliada
B
Kypria
C
Aithiopis
D
Odysseia
E
Theogonia
Açıklama:
A şıkkı, Troyanın yıkılışını, B şıkkı, Helene'nin kaçırılışını, c şıkkı Troya'nın yardımına gelen kralın öldürülmesini anlatır. E şıkkı, tam anlamıyla destan değildir. Cevap d şıkkıdır.
Soru 132
Arkaik çağ şiir geleneği ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Orfeus Antik dünyanın en ünlü şairidir
B
Düzyazı oluşmuştur
C
Lirik şiir terimi çifte kaval çalgısı eşliğinde seslendirilen şiirler için kullanılmıştır
D
Destan şiirine göndermelere rastlanır
E
Atinalı ilk şair Sappho'dur
Açıklama:
En ünlü şair Sappho'dur. Düzyazı henüz oluşmamıştır. Lir çaldısı eşliğinde seslendirilen şiirler için kullanılmıştır. Atinalı ilk şair Solon'dur. Cevap d şıkkıdır.
Soru 133
Klasik çağ ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Platon en büyük klasik sanatçıdır
B
Fidias'ın önderliğinde en parlak çağını yaşamıştır
C
Tıp, metafizik ve matematik alanlarında uzun yıllar sürecek entelektüel standartlar yaratılmıştır
D
Yarataıcılığın temelinde dinsel düzen yatmıştır.
E
Büyük İskender Akdeniz'i fethederek klasik çağın yeniliklerine son vermiştir
Açıklama:
Platon değil, Fidias'tır. Perikles'in önderliğinde yaşamıştır. Edebiyat, sanat ve felsefe alanlarındadır. Toplumsal ve siyasal düzen yatar. Cevap E şıkkıdır.
Soru 134
Bildiğimiz Tragedyanın yaratıcısı hangisidir?
Seçenekler
A
Aiskhylos
B
Platon
C
Fidias
D
Perikles
E
Sofokles
Açıklama:
Bildiğimiz tragedya yaratıcısı Aiskhylos'tur. Cevap a şıkkıdır.
Soru 135
Tragedya ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
İ.Ö .4. yüzyıl Atinası'nın icadıdır
B
Yaratıcısı Aiskhylos'tur
C
Sofokles'in tragedyaları Aiskhylos'tan daha çok dereceye girmiştir
D
Son büyük temsilcisi Euripides'tir
E
Konuların çoğu Troya destan çevriminden alınmıştır
Açıklama:
5. y.y. Atinası'nın icadıdır. Cevap a' dır
Soru 136
Sofistlerle ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Yunan kentlerinden gelip Güney İtalya'da ders vermişlerdir
B
Sokrates ile aynı kuşaktandırlar
C
Derslerde "erdem"i öğretmişlerdir
D
Retorik belagat alanında uzmanlaşmışlardır
E
Etik ve düşünce alanlarını incelemişlerdir
Açıklama:
Atina'da ders vermişlerdir. Cevap Aşıkkıdır.
Soru 137
-İ.Ö.399 yılında Atina mahkemesi tarafından ölüme mahkum edilmiştir
-Hiç yazmamıştır; sohbet adamıdır
-Öğretmen olmadığını, kendisinin de bilmediğini söylemiştir
-"Haksızlık etmektense haksızlığa uğramak iyidir" der
-Evren yurttaşlığını savunur
Yukarıda bazı özellikleri verilen düşünür hangisidir?
-Hiç yazmamıştır; sohbet adamıdır
-Öğretmen olmadığını, kendisinin de bilmediğini söylemiştir
-"Haksızlık etmektense haksızlığa uğramak iyidir" der
-Evren yurttaşlığını savunur
Yukarıda bazı özellikleri verilen düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Platon
C
Protagoras
D
Hippias
E
Aristofanes
Açıklama:
Bahsi geçem düşünür Sokrates'tir. Cevap a şıkkıdır
Soru 138
Yunanca düzyazının en üstün kusursuz örnekleri hangisine aittir?
Seçenekler
A
Platon
B
Aristoteles
C
Sokrates
D
Anaxagoras
E
Protagoras
Açıklama:
Platon'a aittir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 139
Hangi eşleştirme doğrudur?
Seçenekler
A
İskenderiye Çağı-Arşimed
B
Klasik Çağ-Öklid
C
Latin Edebiyatı-Sokrates
D
Roma Edebyatı-Platon
E
Klasik Latin Edebiyatı-Anaxagoras
Açıklama:
Diğerleri yanlıştır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 140
Hangi üçlü Klasik Latin Edebiyatı'na aittir?
Seçenekler
A
Lucretius-Cicero-Catullus
B
Moliere-Shakespeare-Cicero
C
Platon-Aristoteles-Sokrates
D
Aristoteles-Catullus-Moliere
E
Cato-Scipio-Plautus
Açıklama:
A şıkkındaki üçleme aittir. Cevap Aşıkkıdır.
Soru 141
Aşağıdaki saptamalardan hangisi İliyada adlı eserin özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
"İliyada" adlı eserin anlamı İlion’un destanı demektir.
B
Destan Yunanistan’dan gelen Akha beylerinin müttefik ordularının dokuz yıl kuşatması altında kalan Troya’da geçer.
C
Kuşatmanın nedeni Sparta kralı Menelaos’un eşi güzel Helene’nin, kentlerine konuk gelen Troya prensi Paris’le aşk yaşayıp Troya’ya kaçmasıdır.
D
Homeros, ilk dört yüz dizesinde büyük bir ustalıkla, anlatı düzeni oluşturmuştur.
E
"İlyada", Akha beylerinin yurtlarına dönüş serüvenlerini konu edinir.
Açıklama:
İlyada, Troya Savaşını konu edinen bir destandır fakat konu, tema ve anlatı ve şiirsel diliyle edebiyatının kaynağı kabul edilir. Olay örgüsünün bu çerçevede değerlendirilmesi gerekir.
İlyada Troya Savaşını konu edinen bir destandır. Batı edebiyatının kaynağı kabul edilir.
İlyada Troya Savaşını konu edinen bir destandır. Batı edebiyatının kaynağı kabul edilir.
Soru 142
İliyada destanında Akhilleus 19. bölüme kadar savaştan çekilme düşüncesindedir. Bu düşüncesini intikama dönüştüren olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Can dostu Patroklos’u Troya hakanı Priamos’un oğlu Hektor'un öldürmesi.
B
Priamos'un, oğlunun cesedini fidye karşılığında almak istemesi.
C
Agamemnun ile Akhilleus'un vuruşmanın eşiğine gelmiş olmaları.
D
Priamos ve Akhilleus'un düelloları.
E
Hektor'un öfkesinin neden olması.
Açıklama:
Destandaki karakterlerin her biri değişik konu ve olaylar çerçevesinde öne çıkarlar ve destanın konusunda belirleyicilerdir. Bunun iyi değerlendirilmesi gerekir.
Savaş nedenleri içinde Hektor, Akhilleus, Agamenon, Paris gibi önemli kahramanların ilişkilerini iyi irdelemek gerekir.
Savaş nedenleri içinde Hektor, Akhilleus, Agamenon, Paris gibi önemli kahramanların ilişkilerini iyi irdelemek gerekir.
Soru 143
İÖ 8. yüzyıl sonu ile İÖ 7. yüzyıl başında yaşadığı sanılan adı ve sanı bilinen ilk şair kim kabul edilir?
Seçenekler
A
Sofokles
B
Hesiodos
C
Orfeus
D
Sappho
E
Aristofanes
Açıklama:
Hesiodos destan yazmasa da önemli bir şairdir.
Şairlerin ve ilk eserlerin isimleri ve konuları önem arz etmektedir.
Şairlerin ve ilk eserlerin isimleri ve konuları önem arz etmektedir.
Soru 144
Destan vezniyle yazdığı 1000 dizelik Tanrıların Doğumu (Theogonia) ile 800 dizelik İşler Günler adlı eserler aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Homeros
B
Sappho
C
Akhilleus
D
Hektor
E
Hesiodos
Açıklama:
Antik Yunan Edebiyatında ilk isimlerden eserleri bugün de bilinen isimler önem arz etmektedir. Hesiodos bunlardan biridir.
Solon
Solon
Soru 145
Aşağıdakilerden hangi dönem aralığı yaklaşık Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Yaklaşık İS 1 ile İS 2. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
B
Yaklaşık İÖ 3 ile İÖ 5. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
C
Yaklaşık İÖ 7 ile İÖ 5. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
D
İS 1. Yüzyıl.
E
Yaklaşık İÖ 8. ile İÖ 6. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
Açıklama:
Arkaik Dönem önemli edebi figürlerin yetiştiği dönemdir. Tarih olaral iyi saptanması gerekir.
Yaklaşık İÖ 7 ile İÖ 5. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
Yaklaşık İÖ 7 ile İÖ 5. yüzyıl arası Yunan arkaik çağı olarak adlandırılır.
Soru 146
Yunanlılar ilk defa alfabetik yazıyı hangi uygarlıktan almışlardır?
Seçenekler
A
Akhalardan almışlardır.
B
Mikenlerden almışlardır.
C
İlk yazıyı ve alfabeyi Troya'da keşfetmişlerdir.
D
İlk defa Fenikelilerden alfabetik yazıyı almışlardır.
E
İlk yazı ve alfabe Antakya'da ve daha sonra Napoli'de görülür.
Açıklama:
Yazılı kültür araştırması, önemli uygarlıklarla ilişkiler ve kültürel alışverişler açısından büyük önem arz etmektedir.
Yunanlıların Fenikelilerle deniz ticareti aynı zamanda kültürel bir alışveriştir.
Yunanlıların Fenikelilerle deniz ticareti aynı zamanda kültürel bir alışveriştir.
Soru 147
Antik dünyanın en ünlü şairi olan Sappho nasıl resmedilmiştir?
Seçenekler
A
Genç kızların yetiştiği bir topluluğun başı olarak resmedilmiştir.
B
Bir elinde lir ile temsil edilmiştir.
C
Güneşin kızı olarak temsil edilmiştir.
D
Eros ile birlikte resmedilmiştir.
E
Temsili bir resmi yoktur.
Açıklama:
İskenderiyeli bilginler en değerli sayılan dokuz tane lirik şairin kanonunu, yani resmi listesini oluşturmuştur. Sappho bunlar arasındadır.
Sappho çok önemli bir şairdir. Tüm önemli özelliklerinin tanınması gerekir.
Sappho çok önemli bir şairdir. Tüm önemli özelliklerinin tanınması gerekir.
Soru 148
Aşağıdaki saptamalardan hangisi Solon'un özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Atinalı bir şairdir.
B
İyonyalı bir şairdir.
C
6. Yüzyıl başında Atinalılar tarafından kamu görevlisi seçilir.
D
Yasa koyucu siyasetçi olarak çok saygın, simgesel bir yeri vardır.
E
Klasik Çağ şahsiyetlerindendir.
Açıklama:
Klasik çağ kültürel edebi siyasal açıdan özellikler arz eden önemli bir dönemdir.
Solon şair niteliği vasat olsa da, kamu görevi ve yasa koyucu özelliğiyle tanınır.
Solon şair niteliği vasat olsa da, kamu görevi ve yasa koyucu özelliğiyle tanınır.
Soru 149
Aşağıdaki eserlerden hangisi Sofokles'in eserlerinden biridir?
Seçenekler
A
Trakhis Kadınları
B
Kral Oidipus
C
Hekabe
D
Elegeia
E
Helena
Açıklama:
Antik Dönem tragedya eserleri ve yazarları dünya edebiyatını etkilemiş eserlerdir. Yazarları eserleri ve özellikleri bilinmesi gerekir.
Kral Oidipus Sofokles'in en önemli eserlerindendir.
Kral Oidipus Sofokles'in en önemli eserlerindendir.
Soru 150
Aristoteles'in "Poetika" adlı eseri aşağıdakilerden hangisini konu edinir?
Seçenekler
A
Mantığın kurallarını belirlediği en önemli eseridir.
B
Gösteri söylevi, siyasal söylev gibi söylev türlerini belirlediği eserdir.
C
Retorik, hitabet, stil kuramı açısından öncü bir eserdir.
D
Şiir, tragedya, edebiyat, kuramı ortaya koymasıdır.
E
Siyaset alanında yazılmış çok önemli bir eserdir.
Açıklama:
Poetika, şiir (tragedya), metinde eylemin önemi,vb. konularda ilk yorum-kuram oluşturan eser olmuştur.
Aristoteles'in eseri Poetika sanat edebiyat kuramı açısından çok önemli bir eserdir.
Aristoteles'in eseri Poetika sanat edebiyat kuramı açısından çok önemli bir eserdir.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi Yunan edebiyatının en eski örnekleri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Homeros destanları
B
Kral Oidipus
C
Komedyalar
D
Tragedyalar
E
Soneler
Açıklama:
Homeros’un İlyada ile Odysseia destanları, Yunanca edebiyatın en eski örneğidir.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi Batı'nın anlam dünyasını kuran kaynaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Orta Çağ feodal hukuku
B
Yunan geleneği
C
Latin geleneği
D
Yahudi-Hıristiyan geleneği
E
Budizm
Açıklama:
Batı’nın anlamlar dünyasını kuran üç sacayağı olduğu söylenebilir: Yunan-Roma dünyası, Orta Çağ feodal hukuku, Yahudi-Hıristiyan geleneği.
Budizm
Budizm
Soru 153
I. Henüz düzyazı geleneğinin oluşmadığı bir dönemde yazılmıştır.
II. İÖ 8. yüzyıl ortalarında Ege kıyılarında bugünkü haline bürünmüştür.
III. Yunan tanrılarını ve mitolojisini yaratan başlıca metinlerdendir.
IV. Baştan sona tekdüze bir üslubu vardır.
Homeros destanlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. İÖ 8. yüzyıl ortalarında Ege kıyılarında bugünkü haline bürünmüştür.
III. Yunan tanrılarını ve mitolojisini yaratan başlıca metinlerdendir.
IV. Baştan sona tekdüze bir üslubu vardır.
Homeros destanlarıyla ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I,II,III
C
II, III, IV
D
III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Baştan sona altı birimli destan vezniyle oluşturulmuş olan destanların üslubu hıza, ifade ve düşüncedeki açıklığa, doğrudanlığa, zorlamasızlığa, somutluğa dayanır. Anlatı asla tekdüzeliğe düşmeden hızla devinir, anlatının yarısını doğrudan aktarılan konuşmalar oluşturur. IV numaralı madde dışında diğer bilgiler doğrudur.
I, II, III
I, II, III
Soru 154
Arkaik Çağ şiir geleneği ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bu dönemde henüz bir düzyazı geleneği oluşmamıştı.
B
Lirik şiir terimini lir çalgısı eşliğinde seslendirilen şiirler için kullanılırdı.
C
Şehrin kutsal öyküleri, mitosları, değerleri şiir aracılığıyla aktarılırdı.
D
Koro şiirinin canlandırımına seyirci ya da icracı olarak katılmak yurttaşları birbirine bağlayan bağlardandı.
E
Şiir eğitim kurumlarında bir eğitim aracı olarak kullanılırdı.
Açıklama:
Bu dönemde okula benzer bir kurum yoktur, birkaç yüzyıl sonra Klasik çağda ise öğrencinin belirli bir ücret karşılığında okuma yazma ve hesap öğrendiği temel bir öğretim söz konusudur.
Şiir eğitim kurumlarında bir eğitim aracı olarak kullanılırdı.
Şiir eğitim kurumlarında bir eğitim aracı olarak kullanılırdı.
Soru 155
Arkaik Çağ şiir geleneği ile destan arasındaki fark nedir?
Seçenekler
A
Şiirin manzum destanın mensur olması
B
Şiirin bireysel olması ve sıradan kişilere yer vermesi
C
Destanların sadece tanrı ve tanrıçalara yer vermesi
D
Şiirin toplumsal konulara yer vermemesi
E
Destanlarda üslup kaygısı olmaması
Açıklama:
Yunan toplumu şiir toplumudur bu çağda, sadece adını bildiğimiz onlarca şair arasında, yeni dinsel gelenekler oluşturmuş olarak bakılan Orfeus gibi peygamberimsi şairler de bulunur. Elbette destan şiirine göndermelere rastlarız, ancak bunlarda genel, ortak özellik yeni ortaya çıkmış bir birey anlayışıdır. Artık destanın yarı tanrıları değil, birinci kişi ağzından seslenen sıradan kişiler, iç dünyalarını, aşklarını, değerlerini, siyasal görüşlerini dile getirmeye değer bulmaktadır.
Şiirin bireysel olması ve sıradan kişilere yer vermesi
Şiirin bireysel olması ve sıradan kişilere yer vermesi
Soru 156
I.Thales, Antik Çağ’da ilk defa mitolojinin dünyayı açıklama çerçevesi dışında bir açıklama getirdi.
II. Pythagoras sayılar arasındaki oranlarla her şeyin açıklanabileceğini öne sürdü.
III. Xenofenes doğmayan, insan biçimli olmayan tek bir tanrı düşüncesine ulaştı.
IV. Herakleitos sürekli bir akış halindeki evreni Logos’un, aklın yönettiğini öne sürdü.
V. Bütün düşünürler görüş ve tezlerini şiir vezninde ifade ettiler.
Arkaik Çağ'da ilk felsefi ve bilimsel metinlerle ilgili verilen bililerden hangileri doğrudur?
II. Pythagoras sayılar arasındaki oranlarla her şeyin açıklanabileceğini öne sürdü.
III. Xenofenes doğmayan, insan biçimli olmayan tek bir tanrı düşüncesine ulaştı.
IV. Herakleitos sürekli bir akış halindeki evreni Logos’un, aklın yönettiğini öne sürdü.
V. Bütün düşünürler görüş ve tezlerini şiir vezninde ifade ettiler.
Arkaik Çağ'da ilk felsefi ve bilimsel metinlerle ilgili verilen bililerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
II,III,IV
D
I,II,III,IV
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
İlk filozoflar arasında görüşlerini şiirle dile getirenler vardır. Ancak bu hepsi için geçerli değildir.
I,II,III,IV
I,II,III,IV
Soru 157
Klasik Çağ'ın benzersiz bir yaratıcılık dönemi olmasının ardındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atina'daki siyasal, toplumsal, ekonomik yapı
B
Halkın şairlere ve sanatçılara değer vermesi
C
Sanatın toplumsallaşma biçimi olarak kullanılması
D
İyi şairlerin Atina'ya göç etmesi
E
Atina'da sanatın yasalarla korunması
Açıklama:
Atina İÖ 5. yüzyıla sanatı, siyasal önderliği ve felsefecileriyle damgasını vurmuştur. Perikles’in önderliğinde en parlak çağını yaşamıştır. Klasik Atina yüksek düzeyde kentleşmişti, zanaat, eğitim ve sanatta bağımsız Yunan şehirleri dünyasının önderi olmuştu. Bu siyasal toplumsal yapı, farklı ölçülerde Yunan-Roma çağında da bütün Akdeniz için bir model oluşturmuştur.
Atina'daki siyasal, toplumsal, ekonomik yapı
Atina'daki siyasal, toplumsal, ekonomik yapı
Soru 158
I. Tragedya türü İÖ 5. yüzyıl Atinasının bir icadıdır.
II. En kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır.
III. Tragedyalar yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir.
IV. Çatışmaları ve açmazları yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelenir.
V. Lirik şiir geleneğinin bütün öğelerini içerir ama başka söylem türlerini de işe katar.
Tragedya ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. En kalabalık yurttaş topluluğunun katıldığı kamusal bir olaydır.
III. Tragedyalar yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir.
IV. Çatışmaları ve açmazları yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelenir.
V. Lirik şiir geleneğinin bütün öğelerini içerir ama başka söylem türlerini de işe katar.
Tragedya ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,III,IV
C
II,III,IV
D
I,II,III,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Tragedyalar, köklü Yunan şiir geleneğinin başlıca konuları olan övgü, bir tanrının, kişinin ya da duygunun yüceltilmesi ya da yergisini ele almak yerine yeni toplumsal düzendeki değerler çatışmalarının sahnelendiği eserlerdir. Bunu da yurttaşların gündelik dünyası içerisinde sahnelemez; çatışmaları ve açmazları mitolojinin yarı tanrı, tanrı ve olağanüstü kişilerinin dünyasına taşıyarak yapar.
I,II,III,V
I,II,III,V
Soru 159
Roma edebiyatının başlangıcı Yunan asıllı ......'un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un ... destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Livius Andronicus, Odysseia
B
Livius Andronicus, İlyada
C
Seneca, Odysseia
D
Seneca, İlyada
E
Neavius, İlyada
Açıklama:
Roma edebiyatının başlangıcı Yunan asıllı Livius Andronicus’un İÖ 3. yüzyıl ortalarında Homeros’un Odysseia destanını Latince bir vezinle çevirmesiyle başlar. Şair, soylu çocuklarının öğretmeniydi. Yunanca oyunları Latinceye uyarlayıp İÖ 240 yılında bir bayram çerçevesinde sahneleyerek Roma tiyatrosunun da başlatıcısı olmuştur.
Livius Andronicus, Odysseia
Livius Andronicus, Odysseia
Soru 160
Gümüş çağının tonunu belirlediği gibi, Batı edebiyatında etkisi çağlar boyunca hissedilen yazar ve düşünürlerdendir. Tragedyaları sahnelenmek üzere değil, eğitilmişler arasında sesli okunmak üzere yazılmıştı. Çünkü artık halkın en gözde eğlencesi epeydir, sirk ve gladyatör oyunlarıydı. Tragedyalarında Euripides’i izler, duygusal, melodramatiktir, nadiren şiir drama duygusu uyandırır. Öfke, avuntu, ruh dinginliği gibi konuları irdelediği bir düzine diyalog tarzında eseri vardır. Belki de en çekici, taze yazıları felsefe mektuplarıdır. Keskin, vurucu üslubunda eskil, şiirsel, gündelik konuşma kelimeleri kullanır; paradoks etkisi yaratmak peşindedir. Üslubu Tacitus’unkini hazırlamıştır.
Yukarıda tanımlanan Latin edebiyatı şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımlanan Latin edebiyatı şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ovidius
B
Lucretius
C
Seneca
D
Josephus
E
Lukianos
Açıklama:
Sözü edilen Stoacı filozof, devlet adamı Seneca'dır.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Edebiyatı'nın yazılıdan daha çok sözlü olmasının nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Matbaanın icat edilmemiş olması.
B
Hıristiyanlık inancında yazılı metinlerin yasak olması.
C
Okuryazarlık oranının düşük olması.
D
Halkın okumakla ilgili hurafeleri olmasından dolayı, okumaktan korkmaları.
E
Yazılı edebi eserlerin çok pahalı olması.
Açıklama:
Her şeyden önce, Orta Çağ’ın okuryazarlık açısından İslam uygarlıklarına göre oldukça gerilerde olduğunu, Kilisenin tekelinde olan eğitimin ruhban sınıfı ve aristokratların eğitimi dışında sıradan halkın eğitimiyle ilgilenmediğini, bu nedenle okuryazarlık oranının oldukça düşük olduğunu, bu nedenle dönemin edebi ürünlerinin yazılı olmaktan çok sözlü edebiyat ürünü olarak yaygınlaştığını vurgulamak gerekir.
Soru 2
Orta Çağ edebiyatında yazar kavramıyla ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Orta Çağ edebiyatında yazar kavramı XIII. yüzyıl itibarıyla yavaş yavaş ortaya çıkar.
B
Romans/roman türü, saraylardakilerin ilgi göstermemesi yüzünden oldukça gerilemiş ve uzunca bir süre unutulmaya yüz tutmuştur.
C
Orta Çağ'da şehirlerdeki gelişmeler kültürel yaşamın da gelişmesi ve yaygınlaşmasını sağlar. Bir derebeyinin himayesine giren yazar, barınma ve iaşe ihtiyacını karşılamanın yanında yazdıklarını okuyup dinleyecek, onlara değer verecek dikkatli ve kültürlü bir çevreye de sahip olur.
D
Orta Çağ'da himaye görmeyen yazarların tutunmaları ve varlıklarını sürdürmeleri pek mümkün değildir. Bu nedenle yazar ya bir prensin ya da bir hükümdarın emrinde onun talepleri doğrultusunda mesleğini icra eder.
E
Yazarların, kadın dinleyici ve seyirci kitlesinin önemli bir yer tuttuğu aristokrat saray eğlencelerindeki rolü büyüktür.
Açıklama:
Bu dönemde himaye görmeyen yazarların tutunmaları ve varlıklarını sürdürmeleri pek mümkün değildir. Bu nedenle yazar ya bir prensin ya da bir hükümdarın emrinde onun talepleri doğrultusunda mesleğini icra eder. Bu nedenle yazarların, kadın dinleyici ve seyirci kitlesinin önemli bir yer tuttuğu aristokrat saray eğlencelerindeki rolü büyüktür. Ayrıca, XII. yüzyılda gelişen romans/roman türü, saraylardaki aristokrat kadınların gösterdiği ilgiyle başarılı olur, yaygınlaşır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi kahramanlık destanlarının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kahramanın psikolojisinin tasvir edilmesi çok önemlidir.
B
Kahramanın bireysel sorunlarına odaklanmak destanı kıymetli kılan bir unsurdur.
C
Sadece düz yazı şeklinde yazılır, şiir şeklinde kahramanlık destanı olmaz.
D
Orta Çağ’ın ilk dönem edebi ürünlerinde görülen “arayış” izleği, kahramanlık destanlarında yer almaz.
E
Askeri olmaktan çok dinsel içerikli, sıra dışı kahramanlıklar anlatılır.
Açıklama:
XI. yüzyıl sonrasında, İsa’nın mezarının bulunduğu Kudüs’ü Müslümanların elinden kurtarmak için Kilisenin öncülüğünde oluşturulan Haçlı orduları ve Müslüman ordular arasındaki savaşlarda şövalyelerin başından geçen, askeri olmaktan çok dinsel içerikli, sıra dışı kahramanlıkları da anlatan bu türden tipik Orta Çağ anlatılarına “kahramanlık destanı” adı verilir. Bu anlatılarda ulusun ve dinin yüceltilmesi kahramanın psikolojisinden daha önemlidir. Silahlı mücadelelerle tamamlanan anlatılarda abartıya oldukça fazla yer verilir. Fiziksel güç ve cesaret, olağanüstü yiğitlik, mükemmel bir mücadele ve bazen iyiliğin timsali şövalyelerin değerini göstermek için canavarlara, kötü düşman güçlerine karşı düşüncesizce girişilen cesurca eylem anlatılır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi “Roman dilinde yazılmış şiirsel anlatı” anlamında anılırlar?
Seçenekler
A
Lirik şiir
B
Fabl
C
Romans
D
Satirik
E
Pastij
Açıklama:
Orta Çağ romanları, “Roman dili”yle yazıldıkları için, özellikle Kuzey Avrupa ve bugünkü İngiltere coğrafyasında bulunan ülkelerde sözlü edebiyat geleneğiyle yaygınlaştıklarında, “Roman dilinde yazılmış şiirsel anlatı” anlamında “romans” adıyla anılırlar.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlara verilen addır?
Seçenekler
A
Bröton Romanlar
B
Serüven Romanlar
C
Antik Romanlar
D
Dini Romanlar
E
Manzum Romanlar
Açıklama:
Bröton Romanlar, Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü Britanya coğrafyasında geçmiş serüvenlerin anlatımını içerirler.
Soru 6
En bilinenleri Yedi Bilgeler Romanı, Floire ve Blanchefleur, Blois’lı Parthenopeus, Aucassin ve Nicolette olan roman türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antik Romanlar
B
Bröton Romanlar
C
Serüven Romanlar
D
Pastoral Romanlar
E
Uyarlama Romanlar
Açıklama:
Serüven romanlar, konularını çoğunlukla Bizans kaynaklarından ve kimi Fransız efsanelerinden alırlar. XII. ve XIII. yüzyıllarda yazılmış serüven romanlarının en bili- nenleri: Yedi Bilgeler Romanı, Floire ve Blanchefleur, Blois’lı Parthenopeus, Aucassin ve Nicolette’dir. Asil insanların bir görevi ya da emeli gerçekleştirmek sırasında karşılaştıkları genellikle olağanüstülük içeren roman(s)lardır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi İtalyan Dante’nin yazdığı, Orta Çağ edebiyatının en büyük eserlerinden biri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Tilkinin Romanı
B
Gülün Romanı
C
İlahi Komedya
D
Leyler
E
Lancelot ya da Arabalı Şövalye
Açıklama:
Orta Çağ edebiyatının en büyük eseri belki de İtalyan Dante’nin yazdığı İlahi Komedya adlı eserdir. Şiir formunda yazılmış, son derece tanınmış olan bu eserinde Dante, döneminin önemli konularına değinir. Ruhun seyahati kinayesiyle soylulara özgü aşk, Tanrı aşkıyla ilişkilendirilir; eleştiri ve siyasi polemik de içeren İlahi Komedya, Orta Çağ’ın genel görünümünü ortaya koyar.
Soru 8
Trento Konsilinde alınan reform kararları doğrultusunda Roma Kilisesi tarafından teşvik ve destek gören, dinsel izleklere yer veren ve ayrıntılarıyla insanları büyüleyen sanat türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maniyerizm
B
Gotik
C
Protest
D
Barok
E
Hümanizm
Açıklama:
Barok Sanat, Trento Konsilinde alınan reform kararları doğrultusunda Roma Kilisesi tarafından teşvik ve destek gören, dinsel izleklere yer veren ve ayrıntılarıyla insanları büyüleyen sanat türüdür. Düzgün hatları olmayan ve aşırı süslemelere yer veren bu sanatta, bol miktarda melek, şeytan gibi motiflerle azizlerin heykelcikleri bezeme amacıyla kullanılır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ’ın sonunda Avrupa’nın yaşadığı Yüzyıl Savaşları, salgın hastalık ve kıtlıklar gibi büyük krizlerden sonra, XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa’da gerçekleştirilen yeni bir açılım sonucunda varılan entelektüel dünya görüşü ve yaşam biçiminin adıdır?
Seçenekler
A
Hümanizm
B
Rönesans
C
Reform
D
Skolastik Felsefe
E
Kalvinizm
Açıklama:
Hümanizm, Orta Çağ’ın sonunda Avrupa’nın yaşadığı Yüzyıl Savaşları, salgın hastalık ve kıtlıklar gibi büyük krizlerden sonra, XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa’da gerçekleştirilen yeni bir açılım sonucunda varılan entelektüel dünya görüşü ve yaşam biçiminin adıdır. Başka bir deyişle, XIV. yüzyıl İtalya’sında doğan, XVI. yüzyıl Avrupa’sında gelişen, yöntem ve felsefesini Antik Yunan ve Latin kaynaklarından alan, insanı ve ona ait değerleri her türlü değerin üstünde gören, insanı geliştirme ve yüceltme amacını güden düşünce sisteminin adına hümanizm denir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi “İnsan, insan olarak doğmaz, insan haline gelir” cümlesinin sahibi, Hümanist eğitime büyük katkısı olmuş kişidir?
Seçenekler
A
Montaigne
B
Bacon
C
Dürer
D
Erasmus
E
Bruegel
Açıklama:
Bir “model insan” gerçekleştirme isteğinde olan hümanist, çocuğun eğitimi konusunda, özel bir endişe ve hassasiyet taşır. Öyle ki, Vives, Erasmus, Murmellius gibi aydınlar, model insanın eğitiminin nasıl olması gerektiği hususunda yazdıkları kitaplarda görüşlerini açıklarlar.
“İnsan, insan olarak doğmaz, insan haline gelir” (Çocukların Eğitimi Hakkında, 1512) diyen Erasmus, bireyin insan niteliğini ancak eğitimi ve gramer, belagat, ahlâk, felsefe, şiir gibi insani bilimleri öğrenmesiyle kazanabileceğine vurgu yapar.
“İnsan, insan olarak doğmaz, insan haline gelir” (Çocukların Eğitimi Hakkında, 1512) diyen Erasmus, bireyin insan niteliğini ancak eğitimi ve gramer, belagat, ahlâk, felsefe, şiir gibi insani bilimleri öğrenmesiyle kazanabileceğine vurgu yapar.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yaklaşık bin yıllık bir süreyi kapsayan Ortaçağ'ın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş
B
Tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi
C
Toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı
D
Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı
E
Dış Göçler
Açıklama:
Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş; tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi, toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı; Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı Orta Çağ'ın 4 temel özelliğidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi, genellikle bir dönemden çok, bir düşünce biçimini kapsayan ve Orta Çağ boyunca, bilhassa XII. yüzyıldan XV. yüzyıla kadar olan dönemde manastır okullarında ve Paris’teki okul ve üniversitelerde yetişen din adamlarına verilen ilahiyat ve Aristo ilkelerine dayanan felsefi eğitimi ifade etmek için kullanılan terimdir?
Seçenekler
A
Skolastik
B
Enterdi
C
Süzeren
D
Vasol
E
Aforoz
Açıklama:
Skolastik terimi genellikle bir dönemden çok, bir düşünce biçimini kapsar ve Orta Çağ boyunca, bilhassa XII. yüzyıldan XV. yüzyıla kadar olan dönemde manastır okullarında ve Paris’teki okul ve üniversitelerde yetişen din adamlarına verilen ilahiyat ve Aristo ilkelerine dayanan felsefi eğitimi ifade etmek için kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altında olan ve en belirgin temsilcisinin Aziz Anselmus olduğu Skolastik Felsefe dönemidir?
Seçenekler
A
Erken Dönem Skolastik
B
Yükseliş Döneminde Skolastik
C
Geç Dönem Skolastik
D
Duraklama Döneminde Skolastik
E
Doğu Etkisi Altında Skolastik
Açıklama:
Erken Dönem Skolastik, Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altında olan ve en belirgin temsilcisinin Aziz Anselmus olduğu Skolastik Felsefe dönemidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 14
Aşağıdaki şıklardan hangisinde Orta Çağ edebiyatında ağırlık olarak kendini gösteren iki temel unsur aynı anda verilmiştir?
Seçenekler
A
Din ve Politika
B
Derebeylik ve Politika
C
Derebeylik ve Din
D
Din ve Sanat
E
Sanat ve Felsefe
Açıklama:
Orta Çağ edebiyatında ağırlık olarak kendini gösteren iki temel unsur Derebeylik sistemi ve dindir. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
İskender’in Romanı, Truva Romanı, Enéas’ın Romanı ve Thebai Romanı aşağıdakilerden hangisinin örnekleridir?
Seçenekler
A
Saray Romansları
B
Serüven Romansları
C
Bröton Romansları
D
Antik Romansları
E
Modern Romanslar
Açıklama:
İskender’in Romanı, Truva Romanı, Enéas’ın Romanı, Thebai Romanı Antik Romanslara örnek olabilecek eserlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ Edebiyatına şiirleriyle katkı vermiş yazarlardan değildir?
Seçenekler
A
Guillaume IX d’Aquitaine
B
Rutebeuf
C
Guillaume de Machaut
D
François Villon
E
Jean Bodel
Açıklama:
Guillaume IX d’Aquitaine, Rutebeuf, Guillaume de Machaut ve François Villon Orta Çağ edebiyatına şiirleriyle katkı vermiş isimlerdir. Jean Bodel ise Ortaçağ tiyatro yazarlarındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans'ın gelişmesinde etkili unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Dini mimarideki görkem
C
Şehirlerin gelişmesi
D
İç savaşlar
E
Entellektüel kaynakların çoğalması
Açıklama:
Haçlı Seferleri, Dini mimarideki görkem, Şehirlerin gelişmesi ve Entellektüel kaynakların çoğalması Rönesansın gelişmesindeki etkili unsular arasındadır. İç savaşlar ise bu unsurlar arasında yer almaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans'ın yaygınlaşmasındaki etmenlerden biridir?
Seçenekler
A
Kilisenin öneminin artması
B
Antik dönem kaynaklarına yöneliş
C
Entellektüel kaynakların sınırlılığı
D
Haçlı seferleri
E
Eğitimin öneminin düşmesi
Açıklama:
Antik dönem kaynaklarına yöneliş, kilisenin önemini kaybedip gözden düşmesi ile birlikte Rönesans'ın yaygınlaşmasındaki etmenlerden birisidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Brunelleschi
B
Botticelli
C
Leonardo da Vinci
D
Ghiberti
E
Martin Luther
Açıklama:
İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimleri: Floransa’da, mimari alanda Brunelleschi (Çiçekli Meryem Katedrali); resimde Botticelli (İlkbahar, Venüs’ün Doğumu), Leonardo da Vinci (La Joconde, Meryem, Çocuk İsa ve Azize Anna); heykel sanatında, Ghiberti (Cennetin Kapıları) ve Cellini (Perseus) olmuştur. Martin Luther ise İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimleri arasında yer almaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 20
Hümanist düşüncelerin yaygınlaşmasında en etkin rolü aşağıdakilerden hangisi oynamıştır?
Seçenekler
A
Büyük Keşif seyahatleri
B
Ticaretin gelişmesi
C
Ülkeler arasındaki savaşlar
D
Matbaanın yaygınlaşması
E
Bilimsel bilginin artması
Açıklama:
Hümanist düşüncelerin yaygınlaşmasında en etkin rolü matbaaların yaygınlaşması oynamıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 21
800’lü-1200’lü yıllar arasındadır. Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altındadır ve en belirgin temsilcisi Aziz Anselmus’tur. Söz konusu özellikler hangi döneme aittir?
Seçenekler
A
Erken Dönem Skolastik
B
Yükseliş Döneminde Skolastik
C
Geç Dönem Skolastik
D
Anselmus Dönemi
E
Augustinus Dönemi
Açıklama:
Erken Dönem Skolastik
Soru 22
İnsan yaratılmadan önce değişmez düşüncelerin/ideaların yaratıldığına
inanan ve bu doğrultuda hareket eden düşünür kimdir?
inanan ve bu doğrultuda hareket eden düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Johannes Scottus
B
Eflatun
C
Anselmus
D
Augustinus
E
August
Açıklama:
Eflatun
Soru 23
Orta Çağ’ın ve skolastik düşüncenin en önemli düşünürüdür. Aristo felsefesini ve bu felsefenin Arap ve Yahudi yorumlarını derleyip toparlar, bunların tanınıp anlaşılmasında önemli rol oynayan doğa bilimleri tutkunu bir düşünürdür. Aristo felsefesini sistemli bir yapıya kavuşturur. Söz konusu özellik hangi düşünüre işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Albertus Magnus
B
Roger Bacon
C
Martin Luther
D
Ockhamlı Guillaume
E
Pierre Abélard
Açıklama:
Albertus Magnus
Soru 24
Derebeyleri, geniş topraklarını tımarlar biçiminde daha küçük parçalara bölerek
emirleri altında bulunan “....”lara verirler. Günümüzün taşeron sistemi benzeri bir düzenle, elde edilen ürünün belli bir yüzdesi karşılığında “özgür
çiftçi” denilen kişilere işletilmeleri için verilen topraklarda, “köle” diye adlandırılan köylüler karın tokluğuna çalışır. Söz konusu boşluğa aşağıda yer alan hangi kavram gelmelidir?
emirleri altında bulunan “....”lara verirler. Günümüzün taşeron sistemi benzeri bir düzenle, elde edilen ürünün belli bir yüzdesi karşılığında “özgür
çiftçi” denilen kişilere işletilmeleri için verilen topraklarda, “köle” diye adlandırılan köylüler karın tokluğuna çalışır. Söz konusu boşluğa aşağıda yer alan hangi kavram gelmelidir?
Seçenekler
A
Vasal
B
Tasal
C
Kasal
D
Wesal
E
Kasat
Açıklama:
Vasal
Soru 25
Yazılmış kitap ve metinlerin çoğaltılması ancak manastırlarda toplanan keşişler aracılığıyla elyazması olarak tek tek yeniden yazılarak gerçekleşir. 1450 yılında Gutenberg’in matbaayı resim baskı kalıplarından esinlenerek icat etmesi sonucunda kısa sürede yaygınlaşan matbaa, kitap ve metinlerin çoğaltılmasında
ancak XV. yüzyılda devreye girmiş olur. Bir eserin elle ya da matbaa aracılığıyla çoğaltılması için eserin "....." olması öncelikli bir gerekliliktir. Söz konusu boşluğa hangi ifade girmelidir?
ancak XV. yüzyılda devreye girmiş olur. Bir eserin elle ya da matbaa aracılığıyla çoğaltılması için eserin "....." olması öncelikli bir gerekliliktir. Söz konusu boşluğa hangi ifade girmelidir?
Seçenekler
A
Nitelikli
B
Resimli
C
Edebiyat içerikli
D
Dini Motif içerikli
E
Dini Simge içerikli
Açıklama:
Nitelikli
Soru 26
Özellikle Orta Çağ’ın bu dönem eserlerinde kinayelerin kullanımı yaygındır, öyle ki, saray aşkı olarak bilinen şövalyelerin hanımefendilerine duydukları aşkın anlatılması bile Hz. Meryem’e olan sevgiyle ilişkilendirilir. Bu kinayelerin en fazla yapıldığı eser, Fransa’da Guillaume de Lorris’in yazmaya başladığı, ancak ömrü yetmediği için tamamlayamadığı, sonradan Jean de Meung tarafından toplam elli yıllık sürede tamamlanan yirmi iki bin dizeden oluşan eserdir. Eserin birinci bölümünde, bir kişinin kendi güzelini ve güzellik anlayışını simgeleyen kapalı bir bahçeye girme çabası anlatılır. İkinci bölüm daha felsefi içeriklidir ve çok sayıda konuya ayrıntılarıyla yer verilir. Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi söz konusu eseri işaret eder?
Seçenekler
A
Gülün Romanı
B
İskender’in Romanı
C
Truva Romanı
D
Enéas’ın Romanı
E
Thebai Romanı
Açıklama:
Gülün Romanı
Soru 27
Saray ve şatolardaki hanımefendi ve derebeylerine yönelik olarak yazıldıkları ve içeriklerinde şövalye ve saray aşklarının anlatıldığı için bu tür anlatılara saray roman(s)ı denir. Bu türe giren eserleri kaç gurup altında toplamak mümkündür?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Beş
D
Altı
E
Sekiz
Açıklama:
Üç
Soru 28
Saray roman(s)ı bilindiği üzere belli başlı guruplara ayrılmıştır. İskender’in Romanı, Truva Romanı, Enéas’ın Romanı,Thebai Romanını hangi gurup roman(s) arasında gösterebiliriz?
Seçenekler
A
Saray Edebiyatı Roman(s)ları
B
Saray Roman(s)ları
C
Antik Roman(s)lar
D
Serüven Roman(s)lar
E
Bröton Roman(s)lar
Açıklama:
Antik Roman(s)lar
Soru 29
Manzum masallar, fabliolar, Chaucer ve Dante’nin eserleri hangi kapsam altında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Eleştiri Edebiyatı
B
Saray Edebiyatı
C
Orta Çağ Kültürü
D
Genç Kültür Edebiyatı
E
Kilise Edebiyatı
Açıklama:
Eleştiri Edebiyatı
Soru 30
Rönesans’ın Gelişmesinde Etkili Unsurlar bulunmaktadır. Aşağıda verilen unsurlardan hangisi Rönesans’ın Gelişmesinde Etkili olan Unsurlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Dini Mimarideki Görkem
C
Şehirlerin Gelişmesi
D
Entelektüel Kaynakların Çoğalması
E
Şovalyeler
Açıklama:
Şovalyeler
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi "Haçlı Düşüncesini" açıklayan bir düşünce değildir?
Seçenekler
A
Hıristiyanların kutsal mekanlarının önemsenmesi
B
Hıristiyanların kutsal mekanlarının korunması
C
Haçlı düşüncesi çerçevesinde şövalyeler yetiştirilmesi
D
Haçlı Düşüncesine Şarlman'ın öncülük etmesi
E
Haçlı Düşüncesine kilisenin öncülük etmesi
Açıklama:
Haçlı Düşüncesi siyasi tarihsel dinsel ve büyük çaplı hazırlıkları beraberinde getirmiş ve aralıklı olarak çok sayıda Haçlı Seferi yapılmıştır.
Haçlı düşüncesi Hıristiyan Avrupa'ya özgü siyasal, dinsel çerçevede ele alınması gereken bir konudur.
Haçlı düşüncesi Hıristiyan Avrupa'ya özgü siyasal, dinsel çerçevede ele alınması gereken bir konudur.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi skolastik düşüncenin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Skolastik terimi genellikle bir dönemi kapsar.
B
XII. yüzyıldan XV. yüzyıla kadar olan dönemde manastır okullarında ve Paris’teki okul
ve üniversitelerde yetişen din adamlarına verilen ilahiyat ve felsefi eğitimi ifade etmek için kullanılır.
ve üniversitelerde yetişen din adamlarına verilen ilahiyat ve felsefi eğitimi ifade etmek için kullanılır.
C
"Anlamak için inanıyorum” ifadesi skolastik düşünceye tepki olarak doğmuştur.
D
Skolastik felsefe, akıl ve duyuların olduğu yerde göreceliğe yer veren bir düşüncedir.
E
Skolastik düşünce "erken dönem"ve "çöküş dönemi" olarak iki döneme ayrılır.
Açıklama:
Skolastik düşüncede dünya, akıl, inanç, dünyayı anlamada dinin önemi, aklın arka plana itilmesi önemlidir.
Skolastik dönem Ortaçağ Din anlayışının en belirgin felsefi görüş dönemidir.
Skolastik dönem Ortaçağ Din anlayışının en belirgin felsefi görüş dönemidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ Edebiyatında destan özelliğinde bir eserdir?
Seçenekler
A
Fransızcada "chanson de geste" olarak adlandırılan sözlü edebiyat geleneğinin ürünleri.
B
Saray Romansları
C
Truva Romanı.
D
İskender Romanı
E
Floire ve Blanchefleur
Açıklama:
Batının Kahramanlık Destanları dünya edebiyatında özgün isimleriyle anılırlar. Bu nedenle Fransızcası önemlidir.
Chansons de geste, Fransa ve Batının ilk destan eserlerindendir.
Chansons de geste, Fransa ve Batının ilk destan eserlerindendir.
Soru 34
Aşağıdaki eserlerden hangisi antik roman(s)lar içinde yer alır?
Seçenekler
A
Chansons de geste
B
Kahraman Roland
C
Thebai Romanı
D
Yedi Bilgeler Romanı
E
Floire ve Blanchefleur
Açıklama:
Thebai Roman'ı sonraki yüzyıllarda Batı edebiyatında etkisi olacak olan bir eserdir.
Thebai Romanı
Thebai Romanı
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Gülün Romanı'nın özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Bu roman sekizli hece ölçüsüyle yazılmıştır.
B
Yirmi iki bin dizeden oluşmuştur.
C
Kinaye sanatı içeren bir eserdir.
D
Manzum bir eserdir.
E
Nesir halinde yazılmış bir eserdir.
Açıklama:
Gülün Romanı söz sanatları ve teknik özellikleriyle önemli bir eserdir.
Gülün Romanı adına rağmen başarılı bir manzum eserdir.
Gülün Romanı adına rağmen başarılı bir manzum eserdir.
Soru 36
Orta Çağ’ın genelinde edebiyattaki belli başlı eserler arasında aşağıdakilerden hangisi
tiyatro alanında yazılmış bir eserdir?
tiyatro alanında yazılmış bir eserdir?
Seçenekler
A
Tilkinin Romanı
B
Uzaktaki Aşk
C
Rutebeuf’ün Sitemi
D
Théophile’in Mucizesi
E
Gülün Romanı
Açıklama:
Orta Çağda tiyatro eserleri ilgi çeken ve desteklenen bir türdür. Söz konus eserin yazarı ünlü şair Rutebeuf'dir.
Orta çağ edebiyatının eserlerini türleri yazarları ve anonim özellikleriyle tanımak önemlidir.
Orta çağ edebiyatının eserlerini türleri yazarları ve anonim özellikleriyle tanımak önemlidir.
Soru 37
Aşağıdaki sanatçı eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Botticelli / İlkbahar, Venüs’ün Doğumu)
B
Leonardo da Vinci / Davut Heykeli
C
Ghiberti / Mona Lisa
D
Raphaël / Davut Heykeli
E
Michelangelo / Kayalıkların Meryemi
Açıklama:
Ortaçağ Sanatını resim heykel mozaik mimari çalışmaları çerçevesinde sanatçlar ve eserlerini isimleriyle öğrenmek gerekir.
Orta çağ sanat eserleri ve sanatçıları batıya yön vermiştir.. Bunlardan biri de Botticelli ve eseridir.
Orta çağ sanat eserleri ve sanatçıları batıya yön vermiştir.. Bunlardan biri de Botticelli ve eseridir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans'ın temel özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Kilise baskısına boyun eğmek
B
Sanat eserlerinden resim dışında diğer sanat dallarını yasaklamak
C
Antik Dönem kaynaklarına geri dönüş
D
Antik Dönem kaynaklarından uzaklaşma
E
Büyük sanatçı Leonardo da Vinci'nin izinden gitmek
Açıklama:
Antik Çağ dönemi eserleri ve filozofları Rönesans'da çok etkili olmuştur.
Rönesansı hazırlayan temel özellikler arasında Antik Çağ kültürü önemlidir.
Rönesansı hazırlayan temel özellikler arasında Antik Çağ kültürü önemlidir.
Soru 39
Dinsel izleklere yer veren ve ayrıntılarıyla insanları büyüleyen ve aşırı süslemelere yer veren sanat türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romantik
B
Romans
C
Romanesk
D
Barok
E
Gotik
Açıklama:
Barok sanat, Rönesans Dönemi ve sonrasında etili olan ve edebiyattan müziğe kadar yayılan bir sanat türüdür.
Barok sanatının özellikleri Batı sanatında önemli yer tutar.
Barok sanatının özellikleri Batı sanatında önemli yer tutar.
Soru 40
Kiliseye para vererek insanın ahiretteki kurtuluşunun sağlanması söz konusu olamayacağını ifade eden ilahiyatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aziz Augustinos
B
Saint Thomas
C
Aziz Pierre
D
Calvin
E
Luther
Açıklama:
Luther'in Reform'a öncülük ettiği düşünceleri, kilisenin gücü, dinsel inançlar ve müminler bağlamında değerlendirmek gerekir.
Luther'in reform hareketini başlattiğı düşünceleri önemlidir.
Luther'in reform hareketini başlattiğı düşünceleri önemlidir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Batı kahramanlık destanlarındaki kişilerin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Orta Çağ Batı destanlarındaki kahramanın nitelikleri özellikle en yüce hükümdar olan Tanrı adına çarpıştığında yüceltilir.
B
Mücadeleye giriştiği kişi genellikle Tanrı’yı ve İsa’yı tanımadığı varsayılan ve kâfir diye nitelendirilen Müslümandır.
C
Feodal topluma bağlılık göstermezler.
D
Anlatıda ulusal yönü her zaman öne çıkar.
E
Bu destanlar fetih ruhunun yaygın olduğu dönemleri anlatırlar.
Açıklama:
Kahramanların karakter özellikleri öncelikli olarak haçlı düşüncesine uygundur. Feodal sisteme bağlıdırlar çünkü onlar tarafından korunmaktadırlar.
Kahramanlık karakterleri Batı Hıristiyan düşünce ve felsefesine uygun kahraman tiplemeleridir.
Kahramanlık karakterleri Batı Hıristiyan düşünce ve felsefesine uygun kahraman tiplemeleridir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Bröton roman(s)ları içinde yer alan bir eserdir?
Seçenekler
A
Yedi Bilgeler Romanı
B
Floire ve Blanchefleur
C
İskender’in Romanı
D
Truva Romanı
E
Yuvarlak Masa Şövalyeleri
Açıklama:
Bröton roman(s)ları Batı edebiyatında kelt mitolojisine dayanmaları açısından önemlidir.
Bröton roman(s)ları Batı edebiyatında önemli yer tutar ve etki alanına sahiptir. Yuvarlak Masa Şövalyeleri bunlardan biridir.
Bröton roman(s)ları Batı edebiyatında önemli yer tutar ve etki alanına sahiptir. Yuvarlak Masa Şövalyeleri bunlardan biridir.
Soru 43
Orta Çağ edebiyatında aşağıdakilerden hangisi eleştiri edebiyatı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Manzum masallar
B
Tristan ve İseult
C
Fabliolar
D
Chaucer'in eserleri
E
Dante’nin eserleri
Açıklama:
Yergi edebiyatı içinde yer alan eserler manzum eserler, Chauser ve Dante gibi önemli isimlerin eserleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Tristan Yseuld bir yergi eleştiri eseri değildir. Aşk serüven romanıdır.
Tristan Yseuld bir yergi eleştiri eseri değildir. Aşk serüven romanıdır.
Soru 44
Aşağıdaki saptamalardan hangisi Giovanni Boccaccio için söylenebilir?
Seçenekler
A
Şiir formunda yazılmış ünlü İlahi Komedya'nın yazarıdır.
B
Canterbury Masalları adlı eseriyle geleneklerin ve insani değerlerin tanıtımında simge bir isim olmuştur.
C
Orta çağın görünümünü yergi diliyle sergileyen Tilkinin Romanı adlı eserin yazarıdır.
D
Decameron adlı eseriyle İtalyan edebiyat geleneğinin ve hümanist kültürün en tanınmış simalarındandır.
E
Humanist bir yazar değildir.
Açıklama:
Humanizmaya öncülük eden Giovanni Boccaccio, Dante ve Petrarca gibi yazarların görüşleri ve eserleri önemlidir.
Giovanni Boccaccio, Decameron adlı eseriyle humanizmanın en önemli ilk öncü yazarlarındandır.
Giovanni Boccaccio, Decameron adlı eseriyle humanizmanın en önemli ilk öncü yazarlarındandır.
Soru 45
Yergi edebiyatına ilişkin eserler veren, İtalyan Boccaccio’dan etkilenerek Troilus ve Criseyde, Şöhret Evi, Kuşların Parlamentosu, Örnek Hanımefendiler Efsanesi gibi şövalye anlatılarını kaleme alan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geoffrey Chaucer
B
Giovanni Boccaccio
C
Petrarca
D
Chrétien de Troyes
E
Guillaume de Lorris
Açıklama:
Hümanist düşünceye öncülük eden yazarları çeşitli yönleriyle (eleştiri, çeviri, güldürü vb) özellikleriyle tanımak gerekir.
Geoffrey Chaucer, çeşitli alanda eserler veren ve çeviriler yapan önemli bir İngiliz hümanist yazardır.
Geoffrey Chaucer, çeşitli alanda eserler veren ve çeviriler yapan önemli bir İngiliz hümanist yazardır.
Soru 46
I. Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş
II. Tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi
III. Sosyal sınıflar arasından geçişlilik olması
IV. Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı.
Yukarıdakilerden hangiler Orta Çağ'ın özellikleridir?
II. Tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi
III. Sosyal sınıflar arasından geçişlilik olması
IV. Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı.
Yukarıdakilerden hangiler Orta Çağ'ın özellikleridir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III, IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Orta Çağ'da toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı söz konusudur.
Soru 47
Skolastik felsefenin temel amacı nedir?
Seçenekler
A
Felsefeyi ve aklı inanç alanına uygulamak ve dinsel sorunları anlaşılır kılmak
B
Felsefeyi geliştirerek din alanındaki sorunların özgürce tartışılmasını sağlamak
C
Din ve bilim arasındaki çelişkileri çözmek
D
Kutsal kitaptaki öğretileri felsefi açıdan tartışmaya açmak
E
Bilim ve sanatın gelişmesinin önündeki engelleri kaldırmak
Açıklama:
Skolastik felsefenin ortak düşünce özelliği, felsefeyi dinin alanına ya da aklı inancın alanına uygulamak ve dinsel sorunları anlaşılır kılmaktır. Din ve imana yöneltilen soru ve itirazların akıl yoluyla çürütülmesini ya da gerektiğinde belli şeylerin akıl yoluyla ispatlanması temeline dayanır.
Soru 48
Orta Çağ'da daha çok sözlü edebiyatın gelişmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Okuryazarlığın çok düşük ve üst sınıfa özgü olması
B
Orta Çağ toplumunun katı bir hiyerarşik yapılanmasının olması
C
Edebi türlerin gezgin ozanlar tarafından geliştirilmesi
D
Edebi ürünlere ilginin az olması
E
Edebi eserlerin sansür nedeniyle yazıya geçirilememesi
Açıklama:
Orta Çağ'da Batı toplumları okuryazarlık açısından İslam uygarlıklarına göre oldukça gerilerdedir. Kilisenin tekelinde olan eğitimin ruhban sınıfı ve aristokratların eğitimi dışında sıradan halkın eğitimiyle ilgilenmediği, bu nedenle okuryazarlık oranının oldukça düşük olduğunu, bu nedenle dönemin edebi ürünlerinin yazılı olmaktan çok sözlü edebiyat ürünü olarak yaygınlaştığı görülür.
Soru 49
I. Ülkelerin dil birliğini henüz kuramamaış olmaları
II. Kilisenin ve kutsal kitapların dilinin Latince olması
III. Latincenin Avrupa'da bir iletişim dili olması
IV. Eğitimin Latince olması
Yukarıdaki maddelerden hangileri Orta Çağ'da yazılı eserlerin dilinin Latince olmasının nedenleridir?
II. Kilisenin ve kutsal kitapların dilinin Latince olması
III. Latincenin Avrupa'da bir iletişim dili olması
IV. Eğitimin Latince olması
Yukarıdaki maddelerden hangileri Orta Çağ'da yazılı eserlerin dilinin Latince olmasının nedenleridir?
Seçenekler
A
I, II
B
I,II, III
C
I,III
D
I, III, IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Okuryazarlık eğitimini elinde bulunduran Kilisenin İncil’de ve dinsel ayinlerde Latinceyi kullanması, halkın kullandığı dilin önemsenmemesi gerekçeleriyle, özellikle edebi ve bilimsel nitelikli yazılan kitapların çoğunun Latince olarak yazılmasını gerektirir. Belki de Fransa gibi, ülke genelinde dil bütünlüğünü sağlayamamanın da etkisiyle, Latince tüm Avrupa’da iletişim dili haline gelir. Bingenli Hildegarde, Pierre Abélard, Ockhamlı Guillaume, Roger Bacon veya Aquinolu Thomas gibi bilginler, Latince aracılığıyla kolaylıkla aralarında anlaşabilir hale gelir; bir eser Latince yazılıp çoğaltılmak yoluyla tüm Avrupa’ya yayılmış olur
Soru 50
I. Azizlerin yaşantıları
II. İncil hakkında yapılan yorumlar
III. Önemli dini gün ve bayramların tarihleri ve özellikleri
IV. Felsefi metinler
Orta Çağ'da en fazla basılan eserler yukarıdakilerden hangileridir?
II. İncil hakkında yapılan yorumlar
III. Önemli dini gün ve bayramların tarihleri ve özellikleri
IV. Felsefi metinler
Orta Çağ'da en fazla basılan eserler yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
I, III
B
I,II,III
C
I,III,IV
D
I,IV
E
II,IV
Açıklama:
Azizlerin yaşantıları, İncil hakkında yapılan yorumlar, önemli dini gün ve bayramların tarihleri ve özelliklerini anlatan elkitapları en fazla basılan eserlerdendir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi kahramanlık destanlarındaki şövalyenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Korkusuzluk
B
Cesaret
C
Aşka saygı
D
Otoriteye başkaldırı
E
Haysiyet
Açıklama:
Bu tür anlatılar, şövalyelik ahlakı, dinin hizmetindeki savaşçının nitelikleri, hükümdar ve vasal arasındaki feodal yükümlülüklere vurgu yaparak, mutlak itaati gerektiren feodal toplumun idealine hizmet ederler. Şövalye, çok zor da olsa, yorgunluk, korku, tehlike demeden, haysiyetini korumak ve ne pahasına olursa olsun efendisine sadık kalmak durumundadır.
Soru 52
Yazınsal bir tür olarak ........, XII. yüzyıl Fransa’sında ortaya çıkmış olan şövalyeliği ve onun serüvenlerini anlatmasıyla tanınır. Aşk, şövalyelik ve serüven içeren ......lar, aynı zamanda ayrılık, serüven ve kavuşma izleklerini işleyen anlatılardır. Orta Çağ’da yaygın olarak kullanılan bu tür, o dönemde Avrupa edebiyatının en yaygın türü haline gelir.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
kahramanllık destanı
B
romans
C
satir
D
oyun
E
destan
Açıklama:
Yazınsal bir tür olarak roman(s), XII. yüzyıl Fransa’sında ortaya çıkmış olan şövalyeliği ve onun serüvenlerini anlatmasıyla tanınır. Aşk, şövalyelik ve serüven içeren roman(s)lar, aynı zamanda ayrılık, serüven ve kavuşma izleklerini işleyen anlatılardır. Orta Çağ’da yaygın olarak kullanılan bu tür, o dönemde Avrupa edebiyatının en yaygın türü haline gelir.
Soru 53
Rönesans Orta Çağ'da kiliseyi ve dini toplumun merkezi yapan anlayışın yerine hangi anlayışı koyar?
Seçenekler
A
Dinin topyekün reddi
B
Dinin toplumsal hayattan ve sanattan uzaklaştırılması
C
Antik Yunan ve Roma uygarlıklarının değer ve sanatlarına dönüş
D
Bilim ve felsefede özgün akımlar yaratma
E
Milli ve yerel akımların önünü açma
Açıklama:
Rönesans, XIV. yüzyılda İtalya’da başlayan ve XV. yüzyılda hızlanarak büyüyen, XVI. yüzyılda zirveye ulaşan, geniş kültürel bir hareket, Antik Yunan ve Latin düşünce ve sanatlarına geri dönüşün teşvik ettiği bir entelektüel gelişmedir. Açık bir şekilde feodal düzene bağlı Orta Çağ değerlerinin terk edilmesiyle, Avrupa uygarlığında Antik dönemin değerlerinin yeniden canlandırılması hareketidir.
Soru 54
I. Haçlı Seferleri
II. Şehirlerin gelişmesi
III. Entelektüel kaynakların çoğalması
IV. Dini mimarideki görkem
Yukarıdakilerden hangileri Rönesans'ın gelişmesindeki etkenlerdendir?
II. Şehirlerin gelişmesi
III. Entelektüel kaynakların çoğalması
IV. Dini mimarideki görkem
Yukarıdakilerden hangileri Rönesans'ın gelişmesindeki etkenlerdendir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
I,II,IV
D
I,II,III,IV
E
II,IV
Açıklama:
Yukarıdakilerin tamamı Rönesans'ın gelişmesinde etkili olmuştur.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi reformistlerin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İnanç sistemini basitleştirmek ve hurafelerden arındırmak
B
Din adamlarının da ayrıcalıklı muamele görmelerini sağlamak
C
Papaz veya rahiplerin bağnazlıktan uzaklaşması
D
Halkın anlayabileceği dilde bir İncil’in basılıp dağıtılması
E
Çarpıtılmamış bir din anlayışına ulaşmak
Açıklama:
Reformistler, ruhban sınıfındaki din adamlarının herkes gibi sıradan bir birey olarak muamele görmeleri, ayrıcalıkları olmaması gerektiğini söylerler.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Erken Dönem Skolastik düşüncenin en belirgin temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Augustinus
B
Aziz Thomas
C
Aziz Anselmus
D
John Duns Scot
E
Ockhamlı Guillaume
Açıklama:
Erken Dönem Skolastik (800’lü-1200’lü yıllar): Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altındadır ve en belirgin temsilcisi Aziz Anselmus’tur.
Soru 57
Deney ve deneyim kavramları, onun yaklaşımında daha da kesin bir görünüm kazanır. Doğa araştırmalarında ortaya koyduğu bulgular ve matematik dehası, ünlü bir bilgin olmasını sağlar. Mistisizm ile ampirizmin karışımı olan düşünceleri, onu Orta Çağ’dan Rönesans’a geçişin hazırlayıcılarından biri yapar. Yukarıda verilen bilgiler aşağıdaki geç dönem skolastik felsefecilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Duns Scott
B
Roger Bacon
C
Ockhamlı Guillaume
D
Saint Jérome
E
Montaigne
Açıklama:
Roger Bacon, geç dönem skolastiğin anılması gereken bir başka ismidir. Deney ve deneyim kavramları, onun yaklaşımında daha da kesin bir görünüm kazanır. Doğa araştırmalarında ortaya koyduğu bulgular ve matematik dehası, Bacon’un ünlü bir bilgin olmasını sağlar. Mistisizm ile ampirizmin karışımı olan düşünceleri, Bacon’u Orta Çağ’dan Rönesans’a geçişin hazırlayıcılarından biri yapar.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Bröton roman(s)larına örnektir?
Seçenekler
A
Yedi Bilgeler Romanı
B
Floire ve Blanchefleur
C
İskender’in Romanı
D
Yuvarlak Masa Şövalyeleri
E
Truva Romanı
Açıklama:
Bröton Roman(s)lar
Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü Britanya coğrafyasında geçmiş serüvenlerin anlatımını içerirler. Düşün yoğunluk kazanıp gerçeğe dönüştüğü,
gerçeğin düş olduğu bir coğrafya ve serüvenler sıralanır Kral Arthur, Yuvarlak Masa Şövalyeleri, Tristan ve İseult, Kutsal Kap Graal gibi romanlarda.
Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü Britanya coğrafyasında geçmiş serüvenlerin anlatımını içerirler. Düşün yoğunluk kazanıp gerçeğe dönüştüğü,
gerçeğin düş olduğu bir coğrafya ve serüvenler sıralanır Kral Arthur, Yuvarlak Masa Şövalyeleri, Tristan ve İseult, Kutsal Kap Graal gibi romanlarda.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Decameron adlı eseriyle geleneklerin ve insani değerlerin tanıtımında simge bir isim haline gelen hümanist kültürün en tanınmış simalarındandır?
Seçenekler
A
Giovanni Boccaccio
B
Francesco Petrarca
C
Dante Alighieri
D
William Shakespeare
E
Geoffrey Chaucer
Açıklama:
1313 yılında Floransa’da dünyaya gelen Giovanni Boccaccio, Dante ve Petrarca’yla birlikte İtalyan edebiyat geleneğinin ve hümanist kültürün en tanınmış simalarındandır. Fransız hümanist ve klasik yazarların yanı sıra İngiliz William Shakespeare ve Geoffrey Chaucer gibi pek çok aydını etkileyen isimdir. Decameron adlı eseriyle, geleneklerin ve insani değerlerin tanıtımında simge bir isim haline gelir. Aynı zamanda İtalyan edebiyatında düz yazıyı ilk kullanan yazarların başında gelir.
Soru 60
Orta Çağ’ın genelinde edebiyattaki belli başlı yazarlar ve eserleri ele alındığında aşağıdakilerden hangisi roman(s) türde yazılmıştır?
Seçenekler
A
Guillaume IX d’Aquitaine, Uzaktaki Aşk
B
Rutebeuf, Rutebeuf’ün Sitemi
C
Guillaume de Machaut, Yenmiş Kalp
D
François Villon, Vasiyet
E
Marie de France, Leyler
Açıklama:
Orta Çağ’ın genelinde edebiyattaki belli başlı yazarları ve eserlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
Roman(s):
Béroul et Thomas, Tristan ve İseult (1170 arası 1180)
Marie de France, Leyler (1180)
Anonim, Tilkinin Romanı (1174- 1342)
Guillaume de Lorris ve Jean de Meung, Gülün Romanı (1225 -1270)
Şiirsel roman(s)lar:
Chrétien de Troyes’nın eserleri: Érec ve Énide (1165-1170)
Cligès (1176), Lancelot ya da Arabalı Şövalye (1178-1181), Yvain ya da Aslanlı Şövalye (1178-1181),
Perceval ya da Graal Masalı (1182-1190)
Şiir:
Guillaume IX d’Aquitaine (1071-1127), Uzaktaki Aşk
Rutebeuf (1230-1285), Rutebeuf’ün Sitemi
Guillaume de Machaut (1300-1377), Yenmiş Kalp
François Villon (1431-1463), Vasiyet
Tiyatro:
Anonim, Âdem’in Oyunu (1150)
Jean Bodel, Aziz Nicolas’nın Oyunu (1200)
Rutebeuf, Théophile’in Mucizesi (1262)
Anonim, Pathelin Ustanın Güldürüsü (1465)
Roman(s):
Béroul et Thomas, Tristan ve İseult (1170 arası 1180)
Marie de France, Leyler (1180)
Anonim, Tilkinin Romanı (1174- 1342)
Guillaume de Lorris ve Jean de Meung, Gülün Romanı (1225 -1270)
Şiirsel roman(s)lar:
Chrétien de Troyes’nın eserleri: Érec ve Énide (1165-1170)
Cligès (1176), Lancelot ya da Arabalı Şövalye (1178-1181), Yvain ya da Aslanlı Şövalye (1178-1181),
Perceval ya da Graal Masalı (1182-1190)
Şiir:
Guillaume IX d’Aquitaine (1071-1127), Uzaktaki Aşk
Rutebeuf (1230-1285), Rutebeuf’ün Sitemi
Guillaume de Machaut (1300-1377), Yenmiş Kalp
François Villon (1431-1463), Vasiyet
Tiyatro:
Anonim, Âdem’in Oyunu (1150)
Jean Bodel, Aziz Nicolas’nın Oyunu (1200)
Rutebeuf, Théophile’in Mucizesi (1262)
Anonim, Pathelin Ustanın Güldürüsü (1465)
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans mimarisinin kurucularındandır?
Seçenekler
A
Piero della Francesca
B
Masaccio
C
Botticelli
D
Brunelleschi
E
Michelangelo
Açıklama:
Bu dönemde kullanılan mimari üslup Antik Dönem mimarisinden esinlenir. Simetrik biçimler, boyut ve oranlar arasındaki ilişkiler matematiksel bir kesinlikle belirlenir. Ortaya çıkan Rönesans mimarisinin kurucuları Brunelleschi ve Alberti olur. Roma
mimarisinde kullanılan orta avlu mimarisinden esinlenerek sarayların içlerinde bir avlu oluşturulur. Heykel sanatında ortaya çıkan ürünler gerçekçi yönleriyle fark edilir. Masaccio, Piero della Francesca, Botticelli gibi ressamların öne çıktığı resim sanatı,
yeni bakış açısı, ışık ve model teknikleri kullanır.
mimarisinde kullanılan orta avlu mimarisinden esinlenerek sarayların içlerinde bir avlu oluşturulur. Heykel sanatında ortaya çıkan ürünler gerçekçi yönleriyle fark edilir. Masaccio, Piero della Francesca, Botticelli gibi ressamların öne çıktığı resim sanatı,
yeni bakış açısı, ışık ve model teknikleri kullanır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Rönesansın gelişmesinde etkili olan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Dini Mimarideki Görkem
C
Tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi
D
Şehirlerin Gelişmesi
E
Entelektüel Kaynakların Çoğalması
Açıklama:
Rönesans’ın gelişmesinde şu olay ve durumlar etkili olmuştur: Haçlı seferleri, Dini Mimarideki Görkem, Şehirlerin Gelişmesi, Entelektüel Kaynakların Çoğalması.
Yaklaşık bin yıllık bir süreyi kapsayan Orta Çağ, şu dört ana özelliğiyle tanımlanabilir: Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş; tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi, toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı;
Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı.
Yaklaşık bin yıllık bir süreyi kapsayan Orta Çağ, şu dört ana özelliğiyle tanımlanabilir: Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş; tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi, toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı;
Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı.
Soru 63
İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimlerinden hangisi hem mimaride, hem heykeltraş ve ressam olarak ürünler vermiştir?
Seçenekler
A
Leonardo da Vinci
B
Brunelleschi
C
Botticelli
D
Raphael
E
Michelangelo
Açıklama:
İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimleri: Floransa’da, mimari alanda Brunelleschi (Çiçekli Meryem Katedrali); resimde Botticelli (İlkbahar, Venüs’ün Doğumu), Leonardo da Vinci (La Joconde, Meryem, Çocuk İsa ve Azize Anna); heykel sanatında, Ghiberti (Cennetin Kapıları), Cellini (Perseus). Roma’da, mimaride, Bramante (San Pietro Tapınağı); resim sanatında, Raphaël (Atina Okulu, Güzel Bahçıvan), Michelangelo çok yönlü bir sanatçı olarak mimaride (San Pietro Bazilikası); heykeltıraş olarak (Davut Heykeli) ve ressam olarak (Kıyamet Günü). Venedik’te, özellikle ressamlar ön plana çıkar: Titien (Pardo’lu Venüs), Tintoret (Suzanna Banyoda), Paolo Veronese (Kana’da Düğün)
Soru 64
Deliliğe Övgü adlı yapıtı ile din adamları sınıfının yozlaşmasını ve sahtekârlıklarını ele alarak Reform hareketinin başlamasına öncülük eden hümanizmin tanınmış şahsiyeti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Giovanni Boccaccio
B
Erasmus
C
Mirandola
D
Thomas More
E
Rabelais
Açıklama:
Erasmus (1469-1536):Hollandalı Erasmus, hümanizmin en tanınmış şahsiyetidir. Yapmış olduğu sayısız seyahatle, Avrupa’da ortaya çıkan başlıca kültürel hareketlerle temas sağlamış olur. Thomas More’un sadık dostudur. Yapıtları arasından Deliliğe Övgü adlı yapıtı din adamları sınıfının yozlaşmasını ve sahtekârlıklarını ele alarak Reform hareketinin başlamasına öncülük eder. Buna rağmen, Özgür İrade Üzerine adlı yapıtında insanın özgürlüğünü savunur ve alın yazgısıyla ilgili Luther’ci düşünceye karşı duruş sergiler.
Soru 65
İçinde ideal bir yöneticiyi betimlediği gerçek anlamda siyasi bir kitap olan Prens adlı eserini 1513 yılında yazan hümanist yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boccaccio
B
Gargantua
C
Shakespeare
D
Machiavelli
E
Montaigne
Açıklama:
Machiavelli (1469-1527): Floransa’da küçük soylu bir ailede dünyaya gelen Machiavelli, Floransa Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığının idari işlerinde sekreterlik yapar. Prens adlı
eserinde Fransa kralı Charles Quint’in, model aldığı kişilerden biri olarak gösterdiği César Borgia’nın yanında görevler üstlenir. Floransa’nın Medici Ailesinin eline geçmesiyle tutuklanır, işkence görür ve Floransa yakınlarındaki kendi topraklarına çekilmeye zorlanır. İçinde ideal bir yöneticiyi betimlediği gerçek anlamda siyasi bir kitap olan Prens adlı eserini 1513 yılında orada yazar.
eserinde Fransa kralı Charles Quint’in, model aldığı kişilerden biri olarak gösterdiği César Borgia’nın yanında görevler üstlenir. Floransa’nın Medici Ailesinin eline geçmesiyle tutuklanır, işkence görür ve Floransa yakınlarındaki kendi topraklarına çekilmeye zorlanır. İçinde ideal bir yöneticiyi betimlediği gerçek anlamda siyasi bir kitap olan Prens adlı eserini 1513 yılında orada yazar.
Soru 66
I.Skolastik felsefe, Orta Çağ felsefesinin merkezi konumunda bulunur ve Orta Çağla birlikte sona erer.
II.Yükseliş Döneminde Skolastik (1200’lü1300’lü yıllar): Aristo’nun etkisinde geçer
III. Skolastik felsefe, akıl ve duyuların olduğu yerde göreceliğe yer vermez
IV.Skolastik felsefenin amacı yeni bir şeyi ortaya koymaktır.
Skolastik felsefe ile ilgili yukarıdaki verilenlerden hangileri yanlıştır?
II.Yükseliş Döneminde Skolastik (1200’lü1300’lü yıllar): Aristo’nun etkisinde geçer
III. Skolastik felsefe, akıl ve duyuların olduğu yerde göreceliğe yer vermez
IV.Skolastik felsefenin amacı yeni bir şeyi ortaya koymaktır.
Skolastik felsefe ile ilgili yukarıdaki verilenlerden hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
I - II -IV
B
I - II
C
I -II -III
D
I - III
E
I - II - III- IV
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 68 “ORTA ÇAĞ “ Konu başlığının Skolastik Felsefe ve Eğitim adlı alt başlığında “Skolastik felsefenin amacı yeni bir şeyi ortaya koymak değil, var olan şeyleri en iyi biçimde anlatabilmektir. Bunun için eğitim ve öğretim yoluyla ilahi mesajları akıl ışığında kavratabilmeyi hedefler ve özellikle ilahiyat denen din bilimlerinin öğretilmesine önem verir.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 67
Skolastik Felsefe dönemleri ve dönemlerdeki filozoflar ile ilgili eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Erken Dönem Skolastik - Aristo
B
Yükseliş Döneminde Skolastik - Aziz Anselmus
C
Geç Dönem Skolastik - Aziz Thomas
D
Erken Dönem Skolastik - Aristo
E
Geç Dönem Skolastik - Ockhamlı Guillaume
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneği olacak. Sayfa 68 Sayfa 68 “ORTA ÇAĞ “ Konu başlığının Skolastik Felsefe ve Eğitim adlı alt başlığında “Erken Dönem Skolastik (800’lü-1200’lü yıllar): Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altındadır ve en belirgin temsilcisi Aziz Anselmus’tur. Yükseliş Döneminde Skolastik (1200’lü1300’lü yıllar): Aristo’nun etkisinde geçer ve bu dönemin en önemli temsilcisi Augustinus taraftarlarıyla Aziz Thomas taraftarları arasındaki tartışmaların tarafı ve tanığı Aziz Thomas’dır. Geç Dönem Skolastik (1300’lü-1500’lü yıllar): Din felsefeye karşı üstünlüğü ele geçirir ve Aziz Thomas’nın akılcı felsefesi terk edilir. Bu dönemde John Duns Scot (1266 - 1308) ve Ockhamlı Guillaume (1285 - 1347) öne çıkan temsilciler olur” Şeklinde açıklanmıştır
Soru 68
I.Orta Çağ’da yazılan metinler gözden çok kulağa hitap eden metinlerdir
II. Orta Çağ edebiyatında sözlü ürünler ağırlıklıdır
III. Orta Çağ edebiyatında ürünler çoğunlukla düz metin formunda yazılmıştır
IV. Orta Çağ edebiyatında “gezgin ozan”lar ya da müzisyenlerin ağırlığı vardır
Orta Çağ edebiyatı ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Orta Çağ edebiyatında sözlü ürünler ağırlıklıdır
III. Orta Çağ edebiyatında ürünler çoğunlukla düz metin formunda yazılmıştır
IV. Orta Çağ edebiyatında “gezgin ozan”lar ya da müzisyenlerin ağırlığı vardır
Orta Çağ edebiyatı ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I - II -IV
B
I - II
C
I -II -III
D
I - III
E
I - II - III- IV
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 71 “ORTA ÇAĞ’DA EDEBİYAT konu başlığında “Orta Çağ edebiyatında sözlü ürünler ağırlıklıdır ve bu edebiyata ait çoğunlukla şiir formunda yazılmış ürünler “gezgin ozan”lar ya da müzisyenler tarafından bir çalgı aleti eşliğinde şarkı biçiminde aktarılır. Bu ozanlar, şakalar ve laf kalabalıkları eşliğinde bir yandan anlatısını yaparken, bir yandan halkı eğlendirir.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 69
“Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü romanlardır ve düşün yoğunluk kazanıp gerçeğe dönüştüğü, gerçeğin düş olduğu bir coğrafya ve serüvenler sıralanır Kral Arthur, Tristan ve İseult, Kutsal Kap Graal gibi romanlarda.”
Yukarıda açıklanan Orta Çağ roman türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan Orta Çağ roman türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bröton Romanlar
B
Saray Romanları
C
Antik Romanlar
D
Serüven Romanlar
E
Gülün Romanı
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 74 “ORTA ÇAĞ’DA EDEBİYAT konu başlığında “Bröton Roman(s)lar: Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü Britanya coğrafyasında geçmiş serüvenlerin anlatımını içerirler. Düşün yoğunluk kazanıp gerçeğe dönüştüğü, gerçeğin düş olduğu bir coğrafya ve serüvenler sıralanır Kral Arthur, Yuvarlak Masa Şövalyeleri, Tristan ve İseult, Kutsal Kap Graal gibi romanlarda.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 70
Rönesans’ın gelişmesinde aşağıdaki hangi olay ve durumlar etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Dini Mimarideki Görkem
C
Şehirlerin Gelişmesi
D
Entelektüel Kaynakların Çoğalması
E
Hepsi
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneği olacak. Sayfa 78 Rönesans konu başlığının Rönesans’ın Gelişmesinde Etkili Unsurlar alt başlığında “Haçlı Seferleri ,Dini Mimarideki Görkem , Şehirlerin Gelişmesi, Entelektüel Kaynakların Çoğalması ” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 71
1054 yılında Doğu Roma’nın Katolik dünyayla bağlarını koparmasından sonra özelliklede Germen, İskandinav ve Britanya ülkelerinin Roma Kilisesinden kopuşun önderi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Brunelleschi
B
Martin Luther
C
Leonardo da Vinci
D
Ulrich Zwingli
E
Jean Calvin
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 84 “REFORM başlığında “1054 yılında Doğu Roma’nın Katolik dünyayla bağlarını koparmasından sonra Batı Kilisesi, XII, XIII ve XIV ve XV. yüzyıllarda birçok kez düşünce ayrılıklarından kaynaklanan Kiliseden kopma girişimleriyle karşı karşıya kalır. Ancak Germen, İskandinav ve Britanya ülkelerinin Roma Kilisesinden kopuşunu gerçekleşmesi XVI. yüzyılda hareketin önderi Martin Luther’le olur. Onun başlattığı bu hareket, Protestan birlik ile Akdeniz ve Latin Avrupa’yı karşı karşıya getirir” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 72
Protestan ilahiyatını sistemli bir biçimde açıklamak için ilk eseri kaleme alan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jean Calvin
B
Martin Luther
C
Ulrich Zwingli
D
Brunelleschi
E
Leonardo da Vinci
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 85 REFORM konu başlığında “Luther hayattayken, kendisi gibi başka yenileşme yanlıları da farklı coğrafyalarda benzer taleplerle yola çıkar. Hepsi de Katolik Kilisesine karşı aynı tür bir tepki gösterse de kendi aralarında bazı konularda farklı düşünce ve öğretilere sahiptirler. İsviçreli Ulrich Zwingli (1484-1531), Protestan ilahiyatını sistemli bir biçimde açıklamak için ilk eseri kaleme alan kişidir” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 73
Hümanizmin Tanınmış İsimleri ve Eserleri ile ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Giovanni Boccaccio (1313-1375) - Gargantua
B
Erasmus (1469-1536)- Ütopya
C
Thomas More (1477-1535)- Deliliğe Övgü
D
Machiavelli (1469-1527)- Prens
E
Rabelais (1494-1553)- Decameron
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 97 HÜMANİZM Konu başlığının Hümanizmin Tanınmış İsimleri ve Bazı Eserler adlı alt başlığında “Machiavelli (1469-1527): Floransa’da küçük soylu bir ailede dünyaya gelen Machiavelli, Floransa Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığının idari işlerinde sekreterlik yapar. Prens adlı eserinde Fransa kralı Charles Quint’in, model aldığı kişilerden biri olarak gösterdiği César Borgia’nın yanında görevler üstlenir. Floransa’nın Medici Ailesinin eline geçmesiyle tutuklanır, işkence görür ve Floransa yakınlarındaki kendi topraklarına çekilmeye zorlanır. İçinde ideal bir yöneticiyi betimlediği gerçek anlamda siyasi bir kitap olan Prens adlı eserini 1513 yılında orada yazar.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 74
Rönesans hümanistleri arasında “yeni insan” anlayışına karşı en kuşkucu yaklaşımı sergileyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Martin Luther
B
Montaigne
C
Nicolas Machiavelli
D
Erasmus
E
Rabelais
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 93 HÜMANİZM Konu başlığının” Hümanist Eğitim ve Montaigne’in Eğitim Anlayışı “alt başlığında “Rönesans hümanistleri arasında “yeni insan” anlayışına karşı en kuşkucu yaklaşımı sergileyen Montaigne (1533-1592)’dir. Babasının, Protestanların büyük bir kıyıma uğradığı Saint-Barthélémy Katliamında ölmesi, ona ıstırap çektiren hastalık, toplumda egemen olan hoşgörüsüzlük, dönemindeki hurafeler ve fanatizm, Montaigne’de bir yandan hümanizmin iyimser bir dünya görüşü olarak oluşmasına, öte yandan döneminde aşılmaz gibi görülen bu sorunların hümanist yaklaşımlarla çözülmeleri konusunda kuşkuların doğmasına neden olur. 1572 yılında Denemeler’i bu doğrultuda kaleme alır. Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 75
“Çağının en tanınmış kişilerindendir. Başbakanlık görevini de yapmıştır. Ününü Latince olarak kaleme aldığı tanınmış eseri Ütopya’ya borçludur. Eflatun’dan esinlenerek yazdığı eserinde, hayali bir adada farklı inançlara sahip insanlar arasında barış ve hoşgörü birlikteliğinin kurallarıyla düzenlenmiş bir toplum yaşamına yer verilir. Bu Ütopya ülkesinde özel mülkiyet yoktur ve tüm mal varlıkları ülkenin insanları tarafından ortak kullanılır.”
Yukarıda tanıtılan Hümanizmin Tanınmış kişisi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanıtılan Hümanizmin Tanınmış kişisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Giovanni Boccaccio
B
Erasmus
C
Shakespeare
D
Thomas More
E
Machiavelli
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 98’ de “HÜMANİZM “ Konu başlığında “Thomas More (1477-1535): Çağının en tanınmış kişilerindendir. İngiltere kralı VIII. Henry’nin başbakanlık görevini de yapan More, hükümdarının aynı anda Anglikan Kilisesinin de en üst düzey sorumlusu olma isteğine karşı çıkar. Anglikan Kilisenin de papaya bağlı olmasında direten Thomas More, Londra Kulesinde hapsedilir. Ününü Latince olarak kaleme aldığı tanınmış eseri Ütopya (1516)’ya borçludur. Eflatun’dan esinlenerek yazdığı eserinde, hayali bir adada farklı inançlara sahip insanlar arasında barış ve hoşgörü birlikteliğinin kurallarıyla düzenlenmiş bir toplum yaşamına yer verilir. Bu Ütopya ülkesinde özel mülkiyet yoktur ve tüm mal varlıkları ülkenin insanları tarafından ortak kullanılır. Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 76
Orta Çağ hangi olayın gerçekleşmesiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Frenklerin kralı Charlemagne'nin diğerleri üzerinde egemenliğini oluşturmasıyla
B
Batı Roma İmparatorluğunun çöküşüyle
C
Osmanlıların İstanbul’u alarak Doğru Roma İmparatorluğu’nun yıkılışını başlatmasıyla
D
İspanya’nın yedi asırdan sonra birleşerek yeni ticaret yolları arayışına girmesiyle
E
Matbaanın yaygınlaşmasıyla
Açıklama:
Orta Çağ, 476 yılında Batı Roma İmparatorluğunun çöküşüyle başlar ve 1420-1500 yılları arasında gerçekleşen, topun kullanılması, matbaanın yaygınlaşması, Rönesans’ın başlaması, Osmanlıların İstanbul’u alarak Doğru Roma İmparatorluğu’nun yıkılışını başlatması, İspanya’nın yedi asırdan sonra
birleşerek yeni ticaret yolları arayışına girmesi gibi nedenlerle 1500’lü yıllara doğru sona erer. Doğru yanıt B'dir.
birleşerek yeni ticaret yolları arayışına girmesi gibi nedenlerle 1500’lü yıllara doğru sona erer. Doğru yanıt B'dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ'da gelişen edebiyatın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yazılı edebiyat olarak gelişmesi
B
Sözlü edebiyat olarak gelişmesi
C
Eser ve metinlerin latince olması
D
Dinsel içerikli olması
E
Klisenin tekelinde olması
Açıklama:
Bu dönemde gelişen edebiyat, okuryazarlığın çok düşük düzeylerde olması ve eğitimin Kilisenin tekelinde yalnızca ruhban sınıfına, aristokrat ve bir kısım
burjuvaya verilmesi sebebiyle, sözlü edebiyat olarak gelişir. Yazılan eser ve metinler ağırlıklı olarak dinsel içerikli ve Latincedir. Doğru yanıt A'dır.
burjuvaya verilmesi sebebiyle, sözlü edebiyat olarak gelişir. Yazılan eser ve metinler ağırlıklı olarak dinsel içerikli ve Latincedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi skolastik felsefenin temel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Eflatun'un düşüncelerini kabul etmemesi
B
Akılla inancı birbirinden ayrı tutması
C
Dini konuları geri plana itmesi
D
Eğitimde uygulamacı anlayışı benimsemesi
E
Aklı inancın hizmetinde bulundurması
Açıklama:
Skolastik düşüncenin tüm dönemleri kapsayan ortak düşünce özelliği, felsefeyi dinin alanına ya da aklı inancın alanına uygulamak ve dinsel sorunları
anlaşılır kılmaktır. Din ve imana yöneltilen soru ve itirazların akıl yoluyla çürütülmesini ya da gerektiğinde belli şeylerin akıl yoluyla ispatlanması temeline dayanır. Doğru yanıt E'dir.
anlaşılır kılmaktır. Din ve imana yöneltilen soru ve itirazların akıl yoluyla çürütülmesini ya da gerektiğinde belli şeylerin akıl yoluyla ispatlanması temeline dayanır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ'ın belirgin edebiyat türü olan roman(s)'ın niteliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kralların serüvenlerini anlatması
B
Doğa ve insanın genel özelliklerini anlatması
C
Şövalyelerin serüvenlerini ve aşklarını anlatması
D
Çiftçilerin yaşadığı zorlukları anlatması
E
Halkın gündelik yaşantısını anlatması
Açıklama:
Şövalyeliğe özgü büyük serüvenler ve derebeylik sisteminde karşılaşılan şövalye aşkının anlatıldığı kahramanlık destanları ve aşk anlatıları “roman” ya da “romans” adıyla yaygınlaşır. Bir şövalyenin nasıl iyi, cesur, nezaket sahibi,
hanımlara karşı saygılı, güvenilir dost ve dindar olması gerektiğini göstermeyi amaçlayan bu destanlar, Roland’ın Kahramanlık Destanı gibi, anlatısını
yaptığı şövalyenin adıyla anılabilir. Doğru yanıt C'dir.
hanımlara karşı saygılı, güvenilir dost ve dindar olması gerektiğini göstermeyi amaçlayan bu destanlar, Roland’ın Kahramanlık Destanı gibi, anlatısını
yaptığı şövalyenin adıyla anılabilir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 80
XII. yüzyılda gelişen roman(s) türünün başarılı olup yaygınlaşmasındaki etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halkın büyük ilgisini kazanması
B
Aristokrat saray eğlencelerinde özellikle kadınların ilgisi
C
Ozanların söyleyerek kitlelere ulaştırması
D
Derebeylerin yoğun ilgisi
E
Çiftçilerin eserlerin çoğaltılmasındaki etkisi
Açıklama:
Yazarların, kadın dinleyici ve seyirci kitlesinin önemli bir yer tuttuğu aristokrat saray eğlencelerindeki rolü büyüktür. Ayrıca, XII. yüzyılda gelişen romans/roman türü, saraylardaki aristokrat kadınların gösterdiği ilgiyle başarılı olur, yaygınlaşır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 81
Rönesans'ın ortaya çıkış gerekçeleri ve temel niteliklerini sıralarken aşağıdakilerden hangisi doğru olmaz?
Seçenekler
A
Rönesans, toplumlararası ilişkilerin seyrinden doğar
B
Rönesans, ilk olarak, Medici Ailesinin hükmettiği Kuzey İtalya’daki Floransa’da ortaya çıkar
C
Rönesans'In gelişmesine Medici Ailesinin parasal destek
sağlayıp yaptırdığı saraylar, kiliseler, freskler, heykeller gibi sanat ve mimari öğelerin katkısı büyük olur.
sağlayıp yaptırdığı saraylar, kiliseler, freskler, heykeller gibi sanat ve mimari öğelerin katkısı büyük olur.
D
Rönesans’ın belirgin özelliği, sanat, edebiyat ve mimari gibi birçok alanda Ortaçağ'ı yeniden canlandırmaya ve onu taklit etmeye çalışmasıdır
E
Rönesans’ın belirgin özelliği, sanat, edebiyat ve mimari gibi birçok alanda Antik Dönemi yeniden canlandırmaya ve onu taklit etmeye çalışmasıdır
Açıklama:
Rönesans, toplumlararası ilişkilerin seyrinden doğar. Yeniden doğuş da canlılık da yükseliş de karşılıklı ilişkiler içinde ortaya çıkar. Tarihten, tarihi ilişkilerden kaynaklanır. Bu ilişkilerin seyrine göre anlam ve içerik kazanır, yine bu ilişkilerin seyrine göre çöküş sürecine girer. Rönesans, ilk olarak, Medici Ailesinin hükmettiği Kuzey İtalya’daki Floransa’da ortaya çıkar, burada doğup gelişmesine Medici Ailesinin parasal destek sağlayıp yaptırdığı saraylar, kiliseler, freskler, heykeller gibi sanat ve mimari öğelerin katkısı büyük olur.
Floransa’da yaşayan prenslerin ikametgâhlarının iç ve dış süslemeleri için yaptırdıkları çalışmalar estetik anlayışın gelişmesini hızlandırır. Şehirde kamu
yararına olan su sistemleri gibi teknik alt yapının yapılması da diğer şehirlere örnek olur, sanat ve estetik böylece yayılmaya başlar. Rönesans’ın belirgin özelliği, sanat, edebiyat ve mimari gibi birçok alanda Antik Dönemi yeniden
canlandırmaya ve onu taklit etmeye çalışmasıdır. Ortağın son yüzyılında yeni ve farklı bir sanat üslubu olarak kendisini gösteren Rönesans, gelişmeye
başladığı ilk andan başlayarak, sanat düzeylerinin mükemmele ulaştığına inandığı, Antik Dönem yazar ve sanatçıları taklit etmeyi ve canlandırılmayı
öncelikli ilke olarak belirler. Doğru yanıt D'Dir.
Floransa’da yaşayan prenslerin ikametgâhlarının iç ve dış süslemeleri için yaptırdıkları çalışmalar estetik anlayışın gelişmesini hızlandırır. Şehirde kamu
yararına olan su sistemleri gibi teknik alt yapının yapılması da diğer şehirlere örnek olur, sanat ve estetik böylece yayılmaya başlar. Rönesans’ın belirgin özelliği, sanat, edebiyat ve mimari gibi birçok alanda Antik Dönemi yeniden
canlandırmaya ve onu taklit etmeye çalışmasıdır. Ortağın son yüzyılında yeni ve farklı bir sanat üslubu olarak kendisini gösteren Rönesans, gelişmeye
başladığı ilk andan başlayarak, sanat düzeylerinin mükemmele ulaştığına inandığı, Antik Dönem yazar ve sanatçıları taklit etmeyi ve canlandırılmayı
öncelikli ilke olarak belirler. Doğru yanıt D'Dir.
Soru 82
XVI. yüzyıl Avrupa’sında Protestan Kilisenin ve Protestan inancın ortaya çıkmasını sağlayan “dinde yenileşme hareketi”nin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rönesans
B
Reform
C
Hümanizm
D
Roman(s)
E
Protestan hareketi
Açıklama:
Reform, XVI. yüzyıl Avrupa’sında Protestan Kilisenin ve Protestan inancın ortaya çıkmasını sağlayan “dinde yenileşme hareketi”nin adıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi reformun bilim ve sanata katkılarından biridir?
Seçenekler
A
Katolik Kilisesi, topladığı yüksek din adamlarının oluşturduğu Trento Konsili gibi
danışma meclislerini toplayarak kendisini yenilemek ve dinsel bazı uygulamalarda düzenlemeler yapmak durumunda kalır
danışma meclislerini toplayarak kendisini yenilemek ve dinsel bazı uygulamalarda düzenlemeler yapmak durumunda kalır
B
Skolastik eğitim anlayışından uzaklaşılır, eğitim-öğretim faaliyetleri kiliseden alınarak laik bir eğitim sistemi kurulmaya başlanır
C
Katolik Kilisesinden ayrılan ülkelerde kilisenin mallarına ve topraklarına el koyulur
D
Papa ve Kilisenin Avrupa Ülkelerinin kralları üzerindeki etkisi zayıflar ve Avrupa’da siyasal bölünmeler hızlanır
E
Protestan ülkelerde din işleri ülkelerin kral ve prenslerinin sorumluluğu altına alınır
Açıklama:
Verilen seçeneklerde yalnızca "Skolastik eğitim anlayışından uzaklaşılır, eğitim-öğretim faaliyetleri kiliseden alınarak laik bir eğitim sistemi kurulmaya başlanır" seçeneği bilime katkıyı vurgulamaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi hümanizmin ortaya çıkış nedenlerinden biri olabilir?
Seçenekler
A
Orta Çağ’ın sonunda Avrupa’nın yaşadığı Yüzyıl Savaşları, salgın hastalık ve kıtlıklar gibi büyük krizler
B
Fransa kralı I. François’nın İtalya’ya karşı sürdürdüğü savaşlar
C
Önde gelen düşünür ve ustalar, kilisenin okuma yazmayı öğretmek ve eğitmek bahanesiyle dinsel metinleri ezberletmesine karşı çıkması
D
Eski Yunan ve Latin kaynaklara geri dönüş, bazı tema ve kavramların yaygın kullanılmasını sağlaması
E
Montaigne’in ölümünün etkisi
Açıklama:
Hümanizm, Orta Çağ’ın sonunda Avrupa’nın yaşadığı Yüzyıl Savaşları, salgın hastalık ve kıtlıklar gibi büyük krizlerden sonra, XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa’da gerçekleştirilen yeni bir açılım sonucunda varılan entelektüel dünya görüşü ve yaşam biçiminin adıdır. Başka bir deyişle, XIV. yüzyıl
İtalya’sında doğan, XVI. yüzyıl Avrupa’sında gelişen, yöntem ve felsefesini Antik Yunan ve Latin kaynaklarından alan, insanı ve ona ait değerleri her türlü değerin üstünde gören, insanı geliştirme ve yüceltme amacını güden düşünce sisteminin adına hümanizm denir. Doğru yanıt A'dır.
İtalya’sında doğan, XVI. yüzyıl Avrupa’sında gelişen, yöntem ve felsefesini Antik Yunan ve Latin kaynaklarından alan, insanı ve ona ait değerleri her türlü değerin üstünde gören, insanı geliştirme ve yüceltme amacını güden düşünce sisteminin adına hümanizm denir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 85
Hümanizmin insana ve bireye verdiği önemle gelinen aşamalardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savaşların sona ermesi
B
Bilimsel gelişmelerin yavaşlaması
C
Ortak bir dil kullanılmaya başlanması
D
Coğrafi keşiflere ara verilmesi
E
Büyük coğrafi keşiflerin gerçekleşmesi
Açıklama:
Hümanizmin insan ve bireye verdiği önemle gelinen aşamalardan biri çok önemli coğrafi keşiflerin gerçekleşmesidir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Edebiyatı'nın yazılıdan daha çok sözlü olmasının nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Matbaanın icat edilmemiş olması.
B
Hıristiyanlık inancında yazılı metinlerin yasak olması.
C
Okuryazarlık oranının düşük olması.
D
Halkın okumakla ilgili hurafeleri olmasından dolayı, okumaktan korkmaları.
E
Yazılı edebi eserlerin çok pahalı olması.
Açıklama:
Her şeyden önce, Orta Çağ’ın okuryazarlık açısından İslam uygarlıklarına göre oldukça gerilerde olduğunu, Kilisenin tekelinde olan eğitimin ruhban sınıfı ve aristokratların eğitimi dışında sıradan halkın eğitimiyle ilgilenmediğini, bu nedenle okuryazarlık oranının oldukça düşük olduğunu, bu nedenle dönemin edebi ürünlerinin yazılı olmaktan çok sözlü edebiyat ürünü olarak yaygınlaştığını vurgulamak gerekir.
Soru 87
Orta Çağ edebiyatında yazar kavramıyla ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Orta Çağ edebiyatında yazar kavramı XIII. yüzyıl itibarıyla yavaş yavaş ortaya çıkar.
B
Romans/roman türü, saraylardakilerin ilgi göstermemesi yüzünden oldukça gerilemiş ve uzunca bir süre unutulmaya yüz tutmuştur.
C
Orta Çağ'da şehirlerdeki gelişmeler kültürel yaşamın da gelişmesi ve yaygınlaşmasını sağlar. Bir derebeyinin himayesine giren yazar, barınma ve iaşe ihtiyacını karşılamanın yanında yazdıklarını okuyup dinleyecek, onlara değer verecek dikkatli ve kültürlü bir çevreye de sahip olur.
D
Orta Çağ'da himaye görmeyen yazarların tutunmaları ve varlıklarını sürdürmeleri pek mümkün değildir. Bu nedenle yazar ya bir prensin ya da bir hükümdarın emrinde onun talepleri doğrultusunda mesleğini icra eder.
E
Yazarların, kadın dinleyici ve seyirci kitlesinin önemli bir yer tuttuğu aristokrat saray eğlencelerindeki rolü büyüktür.
Açıklama:
Bu dönemde himaye görmeyen yazarların tutunmaları ve varlıklarını sürdürmeleri pek mümkün değildir. Bu nedenle yazar ya bir prensin ya da bir hükümdarın emrinde onun talepleri doğrultusunda mesleğini icra eder. Bu nedenle yazarların, kadın dinleyici ve seyirci kitlesinin önemli bir yer tuttuğu aristokrat saray eğlencelerindeki rolü büyüktür. Ayrıca, XII. yüzyılda gelişen romans/roman türü, saraylardaki aristokrat kadınların gösterdiği ilgiyle başarılı olur, yaygınlaşır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi kahramanlık destanlarının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kahramanın psikolojisinin tasvir edilmesi çok önemlidir.
B
Kahramanın bireysel sorunlarına odaklanmak destanı kıymetli kılan bir unsurdur.
C
Sadece düz yazı şeklinde yazılır, şiir şeklinde kahramanlık destanı olmaz.
D
Orta Çağ’ın ilk dönem edebi ürünlerinde görülen “arayış” izleği, kahramanlık destanlarında yer almaz.
E
Askeri olmaktan çok dinsel içerikli, sıra dışı kahramanlıklar anlatılır.
Açıklama:
XI. yüzyıl sonrasında, İsa’nın mezarının bulunduğu Kudüs’ü Müslümanların elinden kurtarmak için Kilisenin öncülüğünde oluşturulan Haçlı orduları ve Müslüman ordular arasındaki savaşlarda şövalyelerin başından geçen, askeri olmaktan çok dinsel içerikli, sıra dışı kahramanlıkları da anlatan bu türden tipik Orta Çağ anlatılarına “kahramanlık destanı” adı verilir. Bu anlatılarda ulusun ve dinin yüceltilmesi kahramanın psikolojisinden daha önemlidir. Silahlı mücadelelerle tamamlanan anlatılarda abartıya oldukça fazla yer verilir. Fiziksel güç ve cesaret, olağanüstü yiğitlik, mükemmel bir mücadele ve bazen iyiliğin timsali şövalyelerin değerini göstermek için canavarlara, kötü düşman güçlerine karşı düşüncesizce girişilen cesurca eylem anlatılır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi “Roman dilinde yazılmış şiirsel anlatı” anlamında anılırlar?
Seçenekler
A
Lirik şiir
B
Fabl
C
Romans
D
Satirik
E
Pastij
Açıklama:
Orta Çağ romanları, “Roman dili”yle yazıldıkları için, özellikle Kuzey Avrupa ve bugünkü İngiltere coğrafyasında bulunan ülkelerde sözlü edebiyat geleneğiyle yaygınlaştıklarında, “Roman dilinde yazılmış şiirsel anlatı” anlamında “romans” adıyla anılırlar.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlara verilen addır?
Seçenekler
A
Bröton Romanlar
B
Serüven Romanlar
C
Antik Romanlar
D
Dini Romanlar
E
Manzum Romanlar
Açıklama:
Bröton Romanlar, Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü Britanya coğrafyasında geçmiş serüvenlerin anlatımını içerirler.
Soru 91
En bilinenleri Yedi Bilgeler Romanı, Floire ve Blanchefleur, Blois’lı Parthenopeus, Aucassin ve Nicolette olan roman türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antik Romanlar
B
Bröton Romanlar
C
Serüven Romanlar
D
Pastoral Romanlar
E
Uyarlama Romanlar
Açıklama:
Serüven romanlar, konularını çoğunlukla Bizans kaynaklarından ve kimi Fransız efsanelerinden alırlar. XII. ve XIII. yüzyıllarda yazılmış serüven romanlarının en bili- nenleri: Yedi Bilgeler Romanı, Floire ve Blanchefleur, Blois’lı Parthenopeus, Aucassin ve Nicolette’dir. Asil insanların bir görevi ya da emeli gerçekleştirmek sırasında karşılaştıkları genellikle olağanüstülük içeren roman(s)lardır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi İtalyan Dante’nin yazdığı, Orta Çağ edebiyatının en büyük eserlerinden biri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Tilkinin Romanı
B
Gülün Romanı
C
İlahi Komedya
D
Leyler
E
Lancelot ya da Arabalı Şövalye
Açıklama:
Orta Çağ edebiyatının en büyük eseri belki de İtalyan Dante’nin yazdığı İlahi Komedya adlı eserdir. Şiir formunda yazılmış, son derece tanınmış olan bu eserinde Dante, döneminin önemli konularına değinir. Ruhun seyahati kinayesiyle soylulara özgü aşk, Tanrı aşkıyla ilişkilendirilir; eleştiri ve siyasi polemik de içeren İlahi Komedya, Orta Çağ’ın genel görünümünü ortaya koyar.
Soru 93
Trento Konsilinde alınan reform kararları doğrultusunda Roma Kilisesi tarafından teşvik ve destek gören, dinsel izleklere yer veren ve ayrıntılarıyla insanları büyüleyen sanat türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maniyerizm
B
Gotik
C
Protest
D
Barok
E
Hümanizm
Açıklama:
Barok Sanat, Trento Konsilinde alınan reform kararları doğrultusunda Roma Kilisesi tarafından teşvik ve destek gören, dinsel izleklere yer veren ve ayrıntılarıyla insanları büyüleyen sanat türüdür. Düzgün hatları olmayan ve aşırı süslemelere yer veren bu sanatta, bol miktarda melek, şeytan gibi motiflerle azizlerin heykelcikleri bezeme amacıyla kullanılır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ’ın sonunda Avrupa’nın yaşadığı Yüzyıl Savaşları, salgın hastalık ve kıtlıklar gibi büyük krizlerden sonra, XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa’da gerçekleştirilen yeni bir açılım sonucunda varılan entelektüel dünya görüşü ve yaşam biçiminin adıdır?
Seçenekler
A
Hümanizm
B
Rönesans
C
Reform
D
Skolastik Felsefe
E
Kalvinizm
Açıklama:
Hümanizm, Orta Çağ’ın sonunda Avrupa’nın yaşadığı Yüzyıl Savaşları, salgın hastalık ve kıtlıklar gibi büyük krizlerden sonra, XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa’da gerçekleştirilen yeni bir açılım sonucunda varılan entelektüel dünya görüşü ve yaşam biçiminin adıdır. Başka bir deyişle, XIV. yüzyıl İtalya’sında doğan, XVI. yüzyıl Avrupa’sında gelişen, yöntem ve felsefesini Antik Yunan ve Latin kaynaklarından alan, insanı ve ona ait değerleri her türlü değerin üstünde gören, insanı geliştirme ve yüceltme amacını güden düşünce sisteminin adına hümanizm denir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi “İnsan, insan olarak doğmaz, insan haline gelir” cümlesinin sahibi, Hümanist eğitime büyük katkısı olmuş kişidir?
Seçenekler
A
Montaigne
B
Bacon
C
Dürer
D
Erasmus
E
Bruegel
Açıklama:
Bir “model insan” gerçekleştirme isteğinde olan hümanist, çocuğun eğitimi konusunda, özel bir endişe ve hassasiyet taşır. Öyle ki, Vives, Erasmus, Murmellius gibi aydınlar, model insanın eğitiminin nasıl olması gerektiği hususunda yazdıkları kitaplarda görüşlerini açıklarlar.
“İnsan, insan olarak doğmaz, insan haline gelir” (Çocukların Eğitimi Hakkında, 1512) diyen Erasmus, bireyin insan niteliğini ancak eğitimi ve gramer, belagat, ahlâk, felsefe, şiir gibi insani bilimleri öğrenmesiyle kazanabileceğine vurgu yapar.
“İnsan, insan olarak doğmaz, insan haline gelir” (Çocukların Eğitimi Hakkında, 1512) diyen Erasmus, bireyin insan niteliğini ancak eğitimi ve gramer, belagat, ahlâk, felsefe, şiir gibi insani bilimleri öğrenmesiyle kazanabileceğine vurgu yapar.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi yaklaşık bin yıllık bir süreyi kapsayan Ortaçağ'ın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş
B
Tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi
C
Toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı
D
Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı
E
Dış Göçler
Açıklama:
Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş; tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi, toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı; Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı Orta Çağ'ın 4 temel özelliğidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi, genellikle bir dönemden çok, bir düşünce biçimini kapsayan ve Orta Çağ boyunca, bilhassa XII. yüzyıldan XV. yüzyıla kadar olan dönemde manastır okullarında ve Paris’teki okul ve üniversitelerde yetişen din adamlarına verilen ilahiyat ve Aristo ilkelerine dayanan felsefi eğitimi ifade etmek için kullanılan terimdir?
Seçenekler
A
Skolastik
B
Enterdi
C
Süzeren
D
Vasol
E
Aforoz
Açıklama:
Skolastik terimi genellikle bir dönemden çok, bir düşünce biçimini kapsar ve Orta Çağ boyunca, bilhassa XII. yüzyıldan XV. yüzyıla kadar olan dönemde manastır okullarında ve Paris’teki okul ve üniversitelerde yetişen din adamlarına verilen ilahiyat ve Aristo ilkelerine dayanan felsefi eğitimi ifade etmek için kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altında olan ve en belirgin temsilcisinin Aziz Anselmus olduğu Skolastik Felsefe dönemidir?
Seçenekler
A
Erken Dönem Skolastik
B
Yükseliş Döneminde Skolastik
C
Geç Dönem Skolastik
D
Duraklama Döneminde Skolastik
E
Doğu Etkisi Altında Skolastik
Açıklama:
Erken Dönem Skolastik, Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altında olan ve en belirgin temsilcisinin Aziz Anselmus olduğu Skolastik Felsefe dönemidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 99
Aşağıdaki şıklardan hangisinde Orta Çağ edebiyatında ağırlık olarak kendini gösteren iki temel unsur aynı anda verilmiştir?
Seçenekler
A
Din ve Politika
B
Derebeylik ve Politika
C
Derebeylik ve Din
D
Din ve Sanat
E
Sanat ve Felsefe
Açıklama:
Orta Çağ edebiyatında ağırlık olarak kendini gösteren iki temel unsur Derebeylik sistemi ve dindir. Doğru cevap C'dir.
Soru 100
İskender’in Romanı, Truva Romanı, Enéas’ın Romanı ve Thebai Romanı aşağıdakilerden hangisinin örnekleridir?
Seçenekler
A
Saray Romansları
B
Serüven Romansları
C
Bröton Romansları
D
Antik Romansları
E
Modern Romanslar
Açıklama:
İskender’in Romanı, Truva Romanı, Enéas’ın Romanı, Thebai Romanı Antik Romanslara örnek olabilecek eserlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ Edebiyatına şiirleriyle katkı vermiş yazarlardan değildir?
Seçenekler
A
Guillaume IX d’Aquitaine
B
Rutebeuf
C
Guillaume de Machaut
D
François Villon
E
Jean Bodel
Açıklama:
Guillaume IX d’Aquitaine, Rutebeuf, Guillaume de Machaut ve François Villon Orta Çağ edebiyatına şiirleriyle katkı vermiş isimlerdir. Jean Bodel ise Ortaçağ tiyatro yazarlarındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans'ın gelişmesinde etkili unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Dini mimarideki görkem
C
Şehirlerin gelişmesi
D
İç savaşlar
E
Entellektüel kaynakların çoğalması
Açıklama:
Haçlı Seferleri, Dini mimarideki görkem, Şehirlerin gelişmesi ve Entellektüel kaynakların çoğalması Rönesansın gelişmesindeki etkili unsular arasındadır. İç savaşlar ise bu unsurlar arasında yer almaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans'ın yaygınlaşmasındaki etmenlerden biridir?
Seçenekler
A
Kilisenin öneminin artması
B
Antik dönem kaynaklarına yöneliş
C
Entellektüel kaynakların sınırlılığı
D
Haçlı seferleri
E
Eğitimin öneminin düşmesi
Açıklama:
Antik dönem kaynaklarına yöneliş, kilisenin önemini kaybedip gözden düşmesi ile birlikte Rönesans'ın yaygınlaşmasındaki etmenlerden birisidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Brunelleschi
B
Botticelli
C
Leonardo da Vinci
D
Ghiberti
E
Martin Luther
Açıklama:
İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimleri: Floransa’da, mimari alanda Brunelleschi (Çiçekli Meryem Katedrali); resimde Botticelli (İlkbahar, Venüs’ün Doğumu), Leonardo da Vinci (La Joconde, Meryem, Çocuk İsa ve Azize Anna); heykel sanatında, Ghiberti (Cennetin Kapıları) ve Cellini (Perseus) olmuştur. Martin Luther ise İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimleri arasında yer almaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 105
Hümanist düşüncelerin yaygınlaşmasında en etkin rolü aşağıdakilerden hangisi oynamıştır?
Seçenekler
A
Büyük Keşif seyahatleri
B
Ticaretin gelişmesi
C
Ülkeler arasındaki savaşlar
D
Matbaanın yaygınlaşması
E
Bilimsel bilginin artması
Açıklama:
Hümanist düşüncelerin yaygınlaşmasında en etkin rolü matbaaların yaygınlaşması oynamıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 106
800’lü-1200’lü yıllar arasındadır. Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altındadır ve en belirgin temsilcisi Aziz Anselmus’tur. Söz konusu özellikler hangi döneme aittir?
Seçenekler
A
Erken Dönem Skolastik
B
Yükseliş Döneminde Skolastik
C
Geç Dönem Skolastik
D
Anselmus Dönemi
E
Augustinus Dönemi
Açıklama:
Erken Dönem Skolastik
Soru 107
İnsan yaratılmadan önce değişmez düşüncelerin/ideaların yaratıldığına
inanır ve bu doğrultuda hareket eden düşünür kimdir?
inanır ve bu doğrultuda hareket eden düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Johannes Scottus
B
Eflatun
C
Anselmus
D
Augustinus
E
August
Açıklama:
Eflatun
Soru 108
Orta Çağ’ın ve skolastik düşüncenin en önemli düşünürüdür. Aristo felsefesini ve bu felsefenin Arap ve Yahudi yorumlarını derleyip toparlar, bunların tanınıp anlaşılmasında önemli rol oynayan doğa bilimleri tutkunu bir düşünürdür. Aristo felsefesini sistemli bir yapıya kavuşturur. Söz konusu özellik hangi düşünüre işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Albertus Magnus
B
Roger Bacon
C
Martin Luther
D
Ockhamlı Guillaume
E
Pierre Abélard
Açıklama:
Albertus Magnus
Soru 109
Derebeyleri, geniş topraklarını tımarlar biçiminde daha küçük parçalara bölerek
emirleri altında bulunan “....”lara verirler. Günümüzün taşeron sistemi benzeri bir düzenle, elde edilen ürünün belli bir yüzdesi karşılığında “özgür
çiftçi” denilen kişilere işletilmeleri için verilen topraklarda, “köle” diye adlandırılan köylüler karın tokluğuna çalışır. Söz konusu boşluğa aşağıda yer alan hangi kavram gelmelidir?
emirleri altında bulunan “....”lara verirler. Günümüzün taşeron sistemi benzeri bir düzenle, elde edilen ürünün belli bir yüzdesi karşılığında “özgür
çiftçi” denilen kişilere işletilmeleri için verilen topraklarda, “köle” diye adlandırılan köylüler karın tokluğuna çalışır. Söz konusu boşluğa aşağıda yer alan hangi kavram gelmelidir?
Seçenekler
A
Vasal
B
Tasal
C
Kasal
D
Wesal
E
Kasat
Açıklama:
Vasal
Soru 110
Yazılmış kitap ve metinlerin çoğaltılması ancak manastırlarda toplanan keşişler aracılığıyla elyazması olarak tek tek yeniden yazılarak gerçekleşir. 1450 yılında Gutenberg’in matbaayı resim baskı kalıplarından esinlenerek icat etmesi sonucunda kısa sürede yaygınlaşan matbaa, kitap ve metinlerin çoğaltılmasında
ancak XV. yüzyılda devreye girmiş olur. Bir eserin elle ya da matbaa aracılığıyla çoğaltılması için eserin "....." olması öncelikli bir gerekliliktir. Söz konusu boşluğa hangi ifade girmelidir?
ancak XV. yüzyılda devreye girmiş olur. Bir eserin elle ya da matbaa aracılığıyla çoğaltılması için eserin "....." olması öncelikli bir gerekliliktir. Söz konusu boşluğa hangi ifade girmelidir?
Seçenekler
A
Nitelikli
B
Resimli
C
Edebiyat içerikli
D
Dini Motif içerikli
E
Dini Simge içerikli
Açıklama:
Nitelikli
Soru 111
Özellikle Orta Çağ’ın bu dönem eserlerinde kinayelerin kullanımı yaygındır, öyle ki, saray aşkı olarak bilinen şövalyelerin hanımefendilerine duydukları aşkın anlatılması bile Hz. Meryem’e olan sevgiyle ilişkilendirilir. Bu kinayelerin en fazla yapıldığı eser, Fransa’da Guillaume de Lorris’in yazmaya başladığı, ancak ömrü yetmediği için tamamlayamadığı, sonradan Jean de Meung tarafından toplam elli yıllık sürede tamamlanan yirmi iki bin dizedenoluşan eserdir. Eserin birinci bölümünde, bir kişinin kendi güzelini ve güzellik anlayışını simgeleyen kapalı bir bahçeye girme çabası anlatılır. İkinci bölüm daha felsefi içeriklidir ve çok sayıda konuya ayrıntılarıyla yer verilir. Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi söz konusu eseri işaret eder?
Seçenekler
A
Gülün Romanı
B
İskender’in Romanı
C
Truva Romanı
D
Enéas’ın Romanı
E
Thebai Romanı
Açıklama:
Gülün Romanı
Soru 112
Saray ve şatolardaki hanımefendi ve derebeylerine yönelik olarak yazıldıkları ve içeriklerinde şövalye ve saray aşkları anlatıldığı için bu tür anlatılara saray roman(s)ı denir. Bu türe giren eserleri kaç gurup altında toplamak mümkündür?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Beş
D
Altı
E
Sekiz
Açıklama:
Üç
Soru 113
Saray roman(s)ı bilindiği üzere belli başlı guruplara ayrılmıştır. İskender’in Romanı, Truva Romanı, Enéas’ın Romanı,Thebai Romanı hangi gurup roman(s) arasında gösterebiliriz?
Seçenekler
A
Saray Edebiyatı Roman(s)ları
B
Saray Roman(s)ları
C
Antik Roman(s)lar
D
Serüven Roman(s)lar
E
Bröton Roman(s)lar
Açıklama:
Antik Roman(s)lar
Soru 114
Manzum masallar, fabliolar, Chaucer ve Dante’nin eserleri hangi kapsam altında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Eleştiri Edebiyatı
B
Saray Edebiyatı
C
Orta Çağ Kültürü
D
Genç Kültür Edebiyatı
E
Kilise Edebiyatı
Açıklama:
Eleştiri Edebiyatı
Soru 115
Rönesans’ın Gelişmesinde Etkili Unsurlar bulunmaktadır. Aşağıda verilen unsurlardan hangisi Rönesans’ın Gelişmesinde Etkili olan Unsurlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Dini Mimarideki Görkem
C
Şehirlerin Gelişmesi
D
Entelektüel Kaynakların Çoğalması
E
Şovalyeler
Açıklama:
Şovalyeler
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi "Haçlı Düşüncesini" açıklayan bir düşünce değildir?
Seçenekler
A
Hıristiyanların kutsal mekanlarının önemi ve korunması
B
Hıristiyanların kutsal mekanlarının önemi ve korunması
C
Haçlı düşüncesi çerçevesinde şövalyeler yetiştirilmiştir.
D
Haçlı Düşüncesine Şarlman öncülük etmiştir.
E
Haçlı Düşüncesine kilise öncülük etmiştir.
Açıklama:
Haçlı Düşüncesi siyasi tarihsel dinsel ve büyük çaplı hazırlıkları beraberinde getirmiş ve aralıklı olarak çok sayıda Haçlı Seferi yapılmıştır.
Haçlı düşüncesi Hıristiyan Avrupa'ya özgü siyasal, dinsel çerçevede ele alınması gereken bir konudur.
Haçlı düşüncesi Hıristiyan Avrupa'ya özgü siyasal, dinsel çerçevede ele alınması gereken bir konudur.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi skolastik düşüncenin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Skolastik terimi genellikle bir dönemden çok bir düşünce biçimi değildir.
B
XII. yüzyıldan XV. yüzyıla kadar olan dönemde manastır okullarında ve Paris’teki okul
ve üniversitelerde yetişen din adamlarına verilen ilahiyat ve felsefi eğitimi ifade etmek için kullanılır.
ve üniversitelerde yetişen din adamlarına verilen ilahiyat ve felsefi eğitimi ifade etmek için kullanılır.
C
"Anlamak için inanıyorum” ifadesi skolastik düşünceye tepki olarak doğmuştur.
D
Skolastik felsefe, akıl ve duyuların olduğu yerde göreceliğe yer veren bir düşüncedir.
E
Skolastik düşünce "erken dönem"ve "çöküş dönemi" olarak iki döneme ayrılır.
Açıklama:
Skolastik düşüncede dünya, akıl, inanç, dünyayı anlamada dinin önemi, aklın arka plana itilmesi önemlidir.
Skolastik dönem Ortaçağ Din anlayışının en belirgin felsefi görüş dönemidir.
Skolastik dönem Ortaçağ Din anlayışının en belirgin felsefi görüş dönemidir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ Edebiyatında destan özelliğinde bir eserdir?
Seçenekler
A
Fransızcada "chanson de geste" olarak adlandırılan sözlü edebiyat geleneğinin ürünleri.
B
Saray Romansları
C
Truva Romanı.
D
İskender Romanı
E
Floire ve Blanchefleur
Açıklama:
Batının Kahramanlık Destanları dünya edebiyatında özgün isimleriyle anılırlar. Bu nedenle Fransızcası önemlidir.
Chansons de geste, Fransa ve Batının ilk destan eserlerindendir.
Chansons de geste, Fransa ve Batının ilk destan eserlerindendir.
Soru 119
Aşağıdaki eserlerden hangisi antik roman(s)lar içinde yer alır?
Seçenekler
A
Chansons de geste
B
Kahraman Roland
C
Thebai Romanı
D
Yedi Bilgeler Romanı
E
Floire ve Blanchefleur
Açıklama:
Thebai Roman'ı sonraki yüzyıllarda Batı edebiyatında etkisi olacak olan bir eserdir.
Önemli bir eser olan roman(s)ları saray, antik dönem vb özellikleriyle öğrenmek gerekir.
Önemli bir eser olan roman(s)ları saray, antik dönem vb özellikleriyle öğrenmek gerekir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Gülün Romanı'nın özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Bu roman sekizli hece ölçüsüyle yazılmıştır.
B
Yirmi iki bin dizeden oluşmuştur.
C
Kinaye sanatı içeren bir eserdir.
D
Manzum bir eserdir.
E
Nesir halinde yazılmış bir eserdir.
Açıklama:
Gülün Romanı söz sanatları ve teknik özellikleriyle önemli bir eserdir.
Gülün Romanı adına rağmen başarılı bir manzum eserdir.
Gülün Romanı adına rağmen başarılı bir manzum eserdir.
Soru 121
Orta Çağ’ın genelinde edebiyattaki belli başlı eserler arasında aşağıdakilerden hangisi
tiyatro alanında yazılmış bir eserdir?
tiyatro alanında yazılmış bir eserdir?
Seçenekler
A
Tilkinin Romanı
B
Uzaktaki Aşk
C
Rutebeuf’ün Sitemi
D
Théophile’in Mucizesi
E
Gülün Romanı
Açıklama:
Orta Çağda tiyatro eserleri ilgi çeken ve desteklenen bir türdür. Söz konus eserin yazarı ünlü şair Rutebeuf'dir.
Orta çağ edebiyatının eserlerini türleri yazarları ve anonim özellikleriyle tanımak önemlidir.
Orta çağ edebiyatının eserlerini türleri yazarları ve anonim özellikleriyle tanımak önemlidir.
Soru 122
Aşağıdaki sanatçı eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Botticelli / İlkbahar, Venüs’ün Doğumu)
B
Leonardo da Vinci / Davut Heykeli
C
Ghiberti / Mona Lisa
D
Raphaël / Davut Heykeli
E
Michelangelo / Kayalıkların Meryemi
Açıklama:
Ortaçağ Sanatını resim heykel mozaik mimari çalışmaları çerçevesinde sanatçlar ve eserlerini isimleriyle öğrenmek gerekir.
Orta çağ sanat eserleri ve sanatçıları batıya yön vermiştir.. Bunlardan biri de Botticelli ve eseridir.
Orta çağ sanat eserleri ve sanatçıları batıya yön vermiştir.. Bunlardan biri de Botticelli ve eseridir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans'ın temel özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Kilise baskısına boyun eğmek
B
Sanat eserlerinden resim dışında diğer sanat dallarını yasaklamak
C
Antik Dönem kaynaklarına geri dönüş
D
Antik Dönem kaynaklarından uzaklaşma
E
Büyük sanatçı Leonardo da Vinci'nin izinden gitmek
Açıklama:
Antik Çağ dönemi eserleri ve filozofları Rönesans'da çok etkili olmuştur.
Rönesansı hazırlayan temel özellikler arasında Antik Çağ kültürü önemlidir.
Rönesansı hazırlayan temel özellikler arasında Antik Çağ kültürü önemlidir.
Soru 124
Dinsel izleklere yer veren ve ayrıntılarıyla insanları büyüleyen ve aşırı süslemelere yer veren sanat türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romantik
B
Romans
C
Romanesk
D
Barok
E
Gotik
Açıklama:
Barok sanat, Rönesans Dönemi ve sonrasında etili olan ve edebiyattan müziğe kadar yayılan bir sanat türüdür.
Barok sanatının özellikleri Batı sanatında önemli yer tutar.
Barok sanatının özellikleri Batı sanatında önemli yer tutar.
Soru 125
Kiliseye para vererek insanın ahiretteki kurtuluşunun sağlanması söz konusu olamayacağını ifade eden ilahiyatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aziz Augustinos
B
Saint Thomas
C
Aziz Pierre
D
Calvin
E
Luther
Açıklama:
Luther'in Reform'a öncülük ettiği düşünceleri, kilisenin gücü, dinsel inançlar ve müminler bağlamında değerlendirmek gerekir.
Luther'in reform hareketini başlattiğı düşünceleri önemlidir.
Luther'in reform hareketini başlattiğı düşünceleri önemlidir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Batı kahramanlık destanlarındaki kişilerin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Orta Çağ Batı destanlarındaki kahramanın nitelikleri özellikle en yüce hükümdar olan Tanrı adına çarpıştığında yüceltilir.
B
Mücadeleye giriştiği kişi genellikle Tanrı’yı ve İsa’yı tanımadığı varsayılan ve kâfir diye nitelendirilen Müslümandır.
C
Feodal topluma bağlılık göstermezler.
D
Anlatıda ulusal yönü her zaman öne çıkar.
E
Bu destanlar fetih ruhunun yaygın olduğu dönemleri anlatırlar.
Açıklama:
Kahramanların karakter özellikleri öncelikli olarak haçlı düşüncesine uygundur. Feodal sisteme bağlıdırlar çünkü onlar tarafından korunmaktadırlar.
Kahramanlık karakterleri Batı Hıristiyan düşünce ve felsefesine uygun kahraman tiplemeleridir.
Kahramanlık karakterleri Batı Hıristiyan düşünce ve felsefesine uygun kahraman tiplemeleridir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi Bröton roman(s)ları içinde yer alan bir eserdir?
Seçenekler
A
Yedi Bilgeler Romanı
B
Floire ve Blanchefleur
C
İskender’in Romanı
D
Truva Romanı
E
Yuvarlak Masa Şövalyeleri
Açıklama:
Bröton roman(s)ları Batı edebiyatında kelt mitolojisine dayanmaları açısından önemlidir.
Bröton roman(s)ları Batı edebiyatında önemli yer tutar ve etki alanına sahiptir. Yuvarlak Masa Şövalyeleri bunlardan biridir.
Bröton roman(s)ları Batı edebiyatında önemli yer tutar ve etki alanına sahiptir. Yuvarlak Masa Şövalyeleri bunlardan biridir.
Soru 128
Orta Çağ edebiyatında aşağıdakilerden hangisi eleştiri edebiyatı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Manzum masallar
B
Tristan ve İseult
C
Fabliolar
D
Chaucer'in eserleri
E
Dante’nin eserleri
Açıklama:
Yergi edebiyatı içinde yer alan eserler manzum eserler, Chauser ve Dante gibi önemli isimlerin eserleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Tristan Yseuld bir yergi eleştiri eseri değildir. Aşk serüven romanıdır.
Tristan Yseuld bir yergi eleştiri eseri değildir. Aşk serüven romanıdır.
Soru 129
Aşağıdaki saptamalardan hangisi Giovanni Boccaccio için söylenebilir?
Seçenekler
A
Şiir formunda yazılmış ünlü İlahi Komedya'nın yazarıdır.
B
Canterbury Masalları adlı eseriyle geleneklerin ve insani değerlerin tanıtımında simge bir isim olmuştur.
C
Orta çağın görünümünü yergi diliyle sergileyen Tilkinin Romanı adlı eserin yazarıdır.
D
Decameron adlı eseriyle İtalyan edebiyat geleneğinin ve hümanist kültürün en tanınmış simalarındandır.
E
Humanist bir yazar değildir.
Açıklama:
Humanizmaya öncülük eden Giovanni Boccaccio, Dante ve Petrarca gibi yazarların görüşleri ve eserleri önemlidir.
Giovanni Boccaccio, Decameron adlı eseriyle humanizmanın en önemli ilk öncü yazarlarındandır.
Giovanni Boccaccio, Decameron adlı eseriyle humanizmanın en önemli ilk öncü yazarlarındandır.
Soru 130
Yergi edebiyatına ilişkin eserler veren, İtalyan Boccaccio’dan etkilenerek Troilus ve Criseyde, Şöhret Evi, Kuşların Parlamentosu, Örnek Hanımefendiler Efsanesi gibi şövalye anlatılarını kaleme alan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geoffrey Chaucer
B
Giovanni Boccaccio
C
Petrarca
D
Chrétien de Troyes
E
Guillaume de Lorris
Açıklama:
Hümanist düşünceye öncülük eden yazarları çeşitli yönleriyle (eleştiri, çeviri, güldürü vb) özellikleriyle tanımak gerekir.
Geoffrey Chaucer, çeşitli alanda eserler veren ve çeviriler yapan önemli bir İngiliz hümanist yazardır.
Geoffrey Chaucer, çeşitli alanda eserler veren ve çeviriler yapan önemli bir İngiliz hümanist yazardır.
Soru 131
I. Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş
II. Tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi
III. Sosyal sınıflar arasından geçişlilik olması
IV. Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı.
Yukarıdakilerden hangiler Orta Çağ'ın özellikleridir?
II. Tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi
III. Sosyal sınıflar arasından geçişlilik olması
IV. Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı.
Yukarıdakilerden hangiler Orta Çağ'ın özellikleridir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III, IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Orta Çağ'da toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı söz konusudur.
Soru 132
Skolastik felsefenin temel amacı nedir?
Seçenekler
A
Felsefeyi ve aklı inanç alanına uygulamak ve dinsel sorunları anlaşılır kılmak
B
Felsefeyi geliştirerek din alanındaki sorunların özgürce tartışılmasını sağlamak
C
Din ve bilim arasındaki çelişkileri çözmek
D
Kutsal kitaptaki öğretileri felsefi açıdan tartışmaya açmak
E
Bilim ve sanatın gelişmesinin önündeki engelleri kaldırmak
Açıklama:
Skolastik felsefenin ortak düşünce özelliği, felsefeyi dinin alanına ya da aklı inancın alanına uygulamak ve dinsel sorunları anlaşılır kılmaktır. Din ve imana yöneltilen soru ve itirazların akıl yoluyla çürütülmesini ya da gerektiğinde belli şeylerin akıl yoluyla ispatlanması temeline dayanır.
Soru 133
Orta Çağ'da daha çok sözlü edebiyatın gelişmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Okuryazarlığın çok düşük ve üst sınıfa özgü olması
B
Orta Çağ toplumunun katı bir hiyerarşik yapılanmasının olması
C
Edebi türlerin gezgin ozanlar tarafından geliştirilmesi
D
Edebi ürünlere ilginin az olması
E
Edebi eserlerin sansür nedeniyle yazıya geçirilememesi
Açıklama:
Orta Çağ'da Batı toplumları okuryazarlık açısından İslam uygarlıklarına göre oldukça gerilerdedir. Kilisenin tekelinde olan eğitimin ruhban sınıfı ve aristokratların eğitimi dışında sıradan halkın eğitimiyle ilgilenmediği, bu nedenle okuryazarlık oranının oldukça düşük olduğunu, bu nedenle dönemin edebi ürünlerinin yazılı olmaktan çok sözlü edebiyat ürünü olarak yaygınlaştığı görülür.
Soru 134
I. Ülkelerin dil birliğini henüz kuramamaış olmaları
II. Kilisenin ve kutsal kitapların dilinin Latince olması
III. Latincenin Avrupa'da bir iletişim dili olması
IV. Eğitimin Latince olması
Yukarıdaki maddelerden hangileri Orta Çağ'da yazılı eserlerin dilinin Latince olmasının nedenleridir?
II. Kilisenin ve kutsal kitapların dilinin Latince olması
III. Latincenin Avrupa'da bir iletişim dili olması
IV. Eğitimin Latince olması
Yukarıdaki maddelerden hangileri Orta Çağ'da yazılı eserlerin dilinin Latince olmasının nedenleridir?
Seçenekler
A
I, II
B
I,II, III
C
I,III
D
I, III, IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Okuryazarlık eğitimini elinde bulunduran Kilisenin İncil’de ve dinsel ayinlerde Latinceyi kullanması, halkın kullandığı dilin önemsenmemesi gerekçeleriyle, özellikle edebi ve bilimsel nitelikli yazılan kitapların çoğunun Latince olarak yazılmasını gerektirir. Belki de Fransa gibi, ülke genelinde dil bütünlüğünü sağlayamamanın da etkisiyle, Latince tüm Avrupa’da iletişim dili haline gelir. Bingenli Hildegarde, Pierre Abélard, Ockhamlı Guillaume, Roger Bacon veya Aquinolu Thomas gibi bilginler, Latince aracılığıyla kolaylıkla aralarında anlaşabilir hale gelir; bir eser Latince yazılıp çoğaltılmak yoluyla tüm Avrupa’ya yayılmış olur
Soru 135
I. Azizlerin yaşantıları
II. İncil hakkında yapılan yorumlar
III. Önemli dini gün ve bayramların tarihleri ve özellikleri
IV. Felsefi metinler
Orta Çağ'da en fazla basılan eserler yukarıdakilerden hangileridir?
II. İncil hakkında yapılan yorumlar
III. Önemli dini gün ve bayramların tarihleri ve özellikleri
IV. Felsefi metinler
Orta Çağ'da en fazla basılan eserler yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
I, III
B
I,II,III
C
I,III,IV
D
I,IV
E
II,IV
Açıklama:
Azizlerin yaşantıları, İncil hakkında yapılan yorumlar, önemli dini gün ve bayramların tarihleri ve özelliklerini anlatan elkitapları en fazla basılan eserlerdendir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi kahramanlık destanlarındaki şövalyenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Korkusuzluk
B
Cesaret
C
Aşka saygı
D
Otoriteye başkaldırı
E
Haysiyet
Açıklama:
Bu tür anlatılar, şövalyelik ahlakı, dinin hizmetindeki savaşçının nitelikleri, hükümdar ve vasal arasındaki feodal yükümlülüklere vurgu yaparak, mutlak itaati gerektiren feodal toplumun idealine hizmet ederler. Şövalye, çok zor da olsa, yorgunluk, korku, tehlike demeden, haysiyetini korumak ve ne pahasına olursa olsun efendisine sadık kalmak durumundadır.
Soru 137
Yazınsal bir tür olarak ........, XII. yüzyıl Fransa’sında ortaya çıkmış olan şövalyeliği ve onun serüvenlerini anlatmasıyla tanınır. Aşk, şövalyelik ve serüven içeren ......lar, aynı zamanda ayrılık, serüven ve kavuşma izleklerini işleyen anlatılardır. Orta Çağ’da yaygın olarak kullanılan bu tür, o dönemde Avrupa edebiyatının en yaygın türü haline gelir.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
kahramanllık destanı
B
romans
C
satir
D
oyun
E
destan
Açıklama:
Yazınsal bir tür olarak roman(s), XII. yüzyıl Fransa’sında ortaya çıkmış olan şövalyeliği ve onun serüvenlerini anlatmasıyla tanınır. Aşk, şövalyelik ve serüven içeren roman(s)lar, aynı zamanda ayrılık, serüven ve kavuşma izleklerini işleyen anlatılardır. Orta Çağ’da yaygın olarak kullanılan bu tür, o dönemde Avrupa edebiyatının en yaygın türü haline gelir.
Soru 138
Rönesans Orta Çağ'da kiliseyi ve dini toplumun merkezi yapan anlayışın yerine hangi anlayışı koyar?
Seçenekler
A
Dinin topyekün reddi
B
Dinin toplumsal hayattan ve sanattan uzaklaştırılması
C
Antik Yunan ve Roma uygarlıklarının değer ve sanatlarına dönüş
D
Bilim ve felsefede özgün akımlar yaratma
E
Milli ve yerel akımların önünü açma
Açıklama:
Rönesans, XIV. yüzyılda İtalya’da başlayan ve XV. yüzyılda hızlanarak büyüyen, XVI. yüzyılda zirveye ulaşan, geniş kültürel bir hareket, Antik Yunan ve Latin düşünce ve sanatlarına geri dönüşün teşvik ettiği bir entelektüel gelişmedir. Açık bir şekilde feodal düzene bağlı Orta Çağ değerlerinin terk edilmesiyle, Avrupa uygarlığında Antik dönemin değerlerinin yeniden canlandırılması hareketidir.
Soru 139
I. Haçlı Seferleri
II. Şehirlerin gelişmesi
III. Entelektüel kaynakların çoğalması
IV. Dini mimarideki görkem
Yukarıdakilerden hangileri Rönesans'ın gelişmesindeki etkenlerdendir?
II. Şehirlerin gelişmesi
III. Entelektüel kaynakların çoğalması
IV. Dini mimarideki görkem
Yukarıdakilerden hangileri Rönesans'ın gelişmesindeki etkenlerdendir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
I,II,IV
D
I,II,III,IV
E
II,IV
Açıklama:
Yukarıdakilerin tamamı Rönesans'ın gelişmesinde etkili olmuştur.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi reformistlerin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İnanç sistemini basitleştirmek ve hurafelerden arındırmak
B
Din adamlarının da ayrıcalıklı muamele görmelerini sağlamak
C
Papaz veya rahiplerin bağnazlıktan uzaklaşması
D
Halkın anlayabileceği dilde bir İncil’in basılıp dağıtılması
E
Çarpıtılmamış bir din anlayışına ulaşmak
Açıklama:
Reformistler, ruhban sınıfındaki din adamlarının herkes gibi sıradan bir birey olarak muamele görmeleri, ayrıcalıkları olmaması gerektiğini söylerler.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Erken Dönem Skolastik düşüncenin en belirgin temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Augustinus
B
Aziz Thomas
C
Aziz Anselmus
D
John Duns Scot
E
Ockhamlı Guillaume
Açıklama:
Erken Dönem Skolastik (800’lü-1200’lü yıllar): Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altındadır ve en belirgin temsilcisi Aziz Anselmus’tur.
Soru 142
Deney ve deneyim kavramları, onun yaklaşımında daha da kesin bir görünüm kazanır. Doğa araştırmalarında ortaya koyduğu bulgular ve matematik dehası, ünlü bir bilgin olmasını sağlar. Mistisizm ile ampirizmin karışımı olan düşünceleri, onu Orta Çağ’dan Rönesans’a geçişin hazırlayıcılarından biri yapar. Yukarıda verilen bilgiler aşağıdaki geç dönem skolastik felsefecilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Duns Scott
B
Roger Bacon
C
Ockhamlı Guillaume
D
Saint Jérome
E
Montaigne
Açıklama:
Roger Bacon, geç dönem skolastiğin anılması gereken bir başka ismidir. Deney ve deneyim kavramları, onun yaklaşımında daha da kesin bir görünüm kazanır. Doğa araştırmalarında ortaya koyduğu bulgular ve matematik dehası, Bacon’un ünlü bir bilgin olmasını sağlar. Mistisizm ile ampirizmin karışımı olan düşünceleri, Bacon’u Orta Çağ’dan Rönesans’a geçişin hazırlayıcılarından biri yapar.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi Bröton roman(s)larına örnektir?
Seçenekler
A
Yedi Bilgeler Romanı
B
Floire ve Blanchefleur
C
İskender’in Romanı
D
Yuvarlak Masa Şövalyeleri
E
Truva Romanı
Açıklama:
Bröton Roman(s)lar
Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü Britanya coğrafyasında geçmiş serüvenlerin anlatımını içerirler. Düşün yoğunluk kazanıp gerçeğe dönüştüğü,
gerçeğin düş olduğu bir coğrafya ve serüvenler sıralanır Kral Arthur, Yuvarlak Masa Şövalyeleri, Tristan ve İseult, Kutsal Kap Graal gibi romanlarda.
Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü Britanya coğrafyasında geçmiş serüvenlerin anlatımını içerirler. Düşün yoğunluk kazanıp gerçeğe dönüştüğü,
gerçeğin düş olduğu bir coğrafya ve serüvenler sıralanır Kral Arthur, Yuvarlak Masa Şövalyeleri, Tristan ve İseult, Kutsal Kap Graal gibi romanlarda.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi Decameron adlı eseriyle geleneklerin ve insani değerlerin tanıtımında simge bir isim haline gelen hümanist kültürün en tanınmış simalarındandır?
Seçenekler
A
Giovanni Boccaccio
B
Francesco Petrarca
C
Dante Alighieri
D
William Shakespeare
E
Geoffrey Chaucer
Açıklama:
1313 yılında Floransa’da dünyaya gelen Giovanni Boccaccio, Dante ve Petrarca’yla birlikte İtalyan edebiyat geleneğinin ve hümanist kültürün en tanınmış simalarındandır. Fransız hümanist ve klasik yazarların yanı sıra İngiliz William Shakespeare ve Geoffrey Chaucer gibi pek çok aydını etkileyen isimdir. Decameron adlı eseriyle, geleneklerin ve insani değerlerin tanıtımında simge bir isim haline gelir. Aynı zamanda İtalyan edebiyatında düz yazıyı ilk kullanan yazarların başında gelir.
Soru 145
Orta Çağ’ın genelinde edebiyattaki belli başlı yazarlar ve eserleri ele alındığında aşağıdakilerden hangisi roman(s) türde yazılmıştır?
Seçenekler
A
Guillaume IX d’Aquitaine, Uzaktaki Aşk
B
Rutebeuf, Rutebeuf’ün Sitemi
C
Guillaume de Machaut, Yenmiş Kalp
D
François Villon, Vasiyet
E
Marie de France, Leyler
Açıklama:
Orta Çağ’ın genelinde edebiyattaki belli başlı yazarları ve eserlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
Roman(s):
Béroul et Thomas, Tristan ve İseult (1170 arası 1180)
Marie de France, Leyler (1180)
Anonim, Tilkinin Romanı (1174- 1342)
Guillaume de Lorris ve Jean de Meung, Gülün Romanı (1225 -1270)
Şiirsel roman(s)lar:
Chrétien de Troyes’nın eserleri: Érec ve Énide (1165-1170)
Cligès (1176), Lancelot ya da Arabalı Şövalye (1178-1181), Yvain ya da Aslanlı Şövalye (1178-1181),
Perceval ya da Graal Masalı (1182-1190)
Şiir:
Guillaume IX d’Aquitaine (1071-1127), Uzaktaki Aşk
Rutebeuf (1230-1285), Rutebeuf’ün Sitemi
Guillaume de Machaut (1300-1377), Yenmiş Kalp
François Villon (1431-1463), Vasiyet
Tiyatro:
Anonim, Âdem’in Oyunu (1150)
Jean Bodel, Aziz Nicolas’nın Oyunu (1200)
Rutebeuf, Théophile’in Mucizesi (1262)
Anonim, Pathelin Ustanın Güldürüsü (1465)
Roman(s):
Béroul et Thomas, Tristan ve İseult (1170 arası 1180)
Marie de France, Leyler (1180)
Anonim, Tilkinin Romanı (1174- 1342)
Guillaume de Lorris ve Jean de Meung, Gülün Romanı (1225 -1270)
Şiirsel roman(s)lar:
Chrétien de Troyes’nın eserleri: Érec ve Énide (1165-1170)
Cligès (1176), Lancelot ya da Arabalı Şövalye (1178-1181), Yvain ya da Aslanlı Şövalye (1178-1181),
Perceval ya da Graal Masalı (1182-1190)
Şiir:
Guillaume IX d’Aquitaine (1071-1127), Uzaktaki Aşk
Rutebeuf (1230-1285), Rutebeuf’ün Sitemi
Guillaume de Machaut (1300-1377), Yenmiş Kalp
François Villon (1431-1463), Vasiyet
Tiyatro:
Anonim, Âdem’in Oyunu (1150)
Jean Bodel, Aziz Nicolas’nın Oyunu (1200)
Rutebeuf, Théophile’in Mucizesi (1262)
Anonim, Pathelin Ustanın Güldürüsü (1465)
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi Rönesans mimarisinin kurucularındandır?
Seçenekler
A
Piero della Francesca
B
Masaccio
C
Botticelli
D
Brunelleschi
E
Michelangelo
Açıklama:
Bu dönemde kullanılan mimari üslup Antik Dönem mimarisinden esinlenir. Simetrik biçimler, boyut ve oranlar arasındaki ilişkiler matematiksel bir kesinlikle belirlenir. Ortaya çıkan Rönesans mimarisinin kurucuları Brunelleschi ve Alberti olur. Roma
mimarisinde kullanılan orta avlu mimarisinden esinlenerek sarayların içlerinde bir avlu oluşturulur. Heykel sanatında ortaya çıkan ürünler gerçekçi yönleriyle fark edilir. Masaccio, Piero della Francesca, Botticelli gibi ressamların öne çıktığı resim sanatı,
yeni bakış açısı, ışık ve model teknikleri kullanır.
mimarisinde kullanılan orta avlu mimarisinden esinlenerek sarayların içlerinde bir avlu oluşturulur. Heykel sanatında ortaya çıkan ürünler gerçekçi yönleriyle fark edilir. Masaccio, Piero della Francesca, Botticelli gibi ressamların öne çıktığı resim sanatı,
yeni bakış açısı, ışık ve model teknikleri kullanır.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi Rönesansın gelişmesinde etkili olan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Dini Mimarideki Görkem
C
Tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi
D
Şehirlerin Gelişmesi
E
Entelektüel Kaynakların Çoğalması
Açıklama:
Rönesans’ın gelişmesinde şu olay ve durumlar etkili olmuştur: Haçlı seferleri, Dini Mimarideki Görkem, Şehirlerin Gelişmesi, Entelektüel Kaynakların Çoğalması.
Yaklaşık bin yıllık bir süreyi kapsayan Orta Çağ, şu dört ana özelliğiyle tanımlanabilir: Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş; tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi, toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı;
Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı.
Yaklaşık bin yıllık bir süreyi kapsayan Orta Çağ, şu dört ana özelliğiyle tanımlanabilir: Siyasi otoritenin parçalanması ve devlet kavramına dönüş; tarımın ağırlıkta olduğu ekonomi, toprağa sahip askerlik ve savaş işlerini üstlenen soylu bir sınıf ile onların topraklarında köle tarzında çalışan köylü sınıfı arasında kalmış kapalı bir toplum yapısı;
Kilise tarafından belirlenmiş dinsel inanç üzerine kurulu bir düşünce yapısı.
Soru 148
İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimlerinden hangisi hem mimaride, hem heykeltraş ve ressam olarak ürünler vermiştir?
Seçenekler
A
Leonardo da Vinci
B
Brunelleschi
C
Botticelli
D
Raphael
E
Michelangelo
Açıklama:
İkinci Rönesans Hareketinin önde gelen isimleri: Floransa’da, mimari alanda Brunelleschi (Çiçekli Meryem Katedrali); resimde Botticelli (İlkbahar, Venüs’ün Doğumu), Leonardo da Vinci (La Joconde, Meryem, Çocuk İsa ve Azize Anna); heykel sanatında, Ghiberti (Cennetin Kapıları), Cellini (Perseus). Roma’da, mimaride, Bramante (San Pietro Tapınağı); resim sanatında, Raphaël (Atina Okulu, Güzel Bahçıvan), Michelangelo çok yönlü bir sanatçı olarak mimaride (San Pietro Bazilikası); heykeltıraş olarak (Davut Heykeli) ve ressam olarak (Kıyamet Günü). Venedik’te, özellikle ressamlar ön plana çıkar: Titien (Pardo’lu Venüs), Tintoret (Suzanna Banyoda), Paolo Veronese (Kana’da Düğün)
Soru 149
Deliliğe Övgü adlı yapıtı ile din adamları sınıfının yozlaşmasını ve sahtekârlıklarını ele alarak Reform hareketinin başlamasına öncülük eden hümanizmin tanınmış şahsiyeti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Giovanni Boccaccio
B
Erasmus
C
Mirandola
D
Thomas More
E
Rabelais
Açıklama:
Erasmus (1469-1536):Hollandalı Erasmus, hümanizmin en tanınmış şahsiyetidir. Yapmış olduğu sayısız seyahatle, Avrupa’da ortaya çıkan başlıca kültürel hareketlerle temas sağlamış olur. Thomas More’un sadık dostudur. Yapıtları arasından Deliliğe Övgü adlı yapıtı din adamları sınıfının yozlaşmasını ve sahtekârlıklarını ele alarak Reform hareketinin başlamasına öncülük eder. Buna rağmen, Özgür İrade Üzerine adlı yapıtında insanın özgürlüğünü savunur ve alın yazgısıyla ilgili Luther’ci düşünceye karşı duruş sergiler.
Soru 150
İçinde ideal bir yöneticiyi betimlediği gerçek anlamda siyasi bir kitap olan Prens adlı eserini 1513 yılında yazan hümanist yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boccaccio
B
Gargantua
C
Shakespeare
D
Machiavelli
E
Montaigne
Açıklama:
Machiavelli (1469-1527): Floransa’da küçük soylu bir ailede dünyaya gelen Machiavelli, Floransa Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığının idari işlerinde sekreterlik yapar. Prens adlı
eserinde Fransa kralı Charles Quint’in, model aldığı kişilerden biri olarak gösterdiği César Borgia’nın yanında görevler üstlenir. Floransa’nın Medici Ailesinin eline geçmesiyle tutuklanır, işkence görür ve Floransa yakınlarındaki kendi topraklarına çekilmeye zorlanır. İçinde ideal bir yöneticiyi betimlediği gerçek anlamda siyasi bir kitap olan Prens adlı eserini 1513 yılında orada yazar.
eserinde Fransa kralı Charles Quint’in, model aldığı kişilerden biri olarak gösterdiği César Borgia’nın yanında görevler üstlenir. Floransa’nın Medici Ailesinin eline geçmesiyle tutuklanır, işkence görür ve Floransa yakınlarındaki kendi topraklarına çekilmeye zorlanır. İçinde ideal bir yöneticiyi betimlediği gerçek anlamda siyasi bir kitap olan Prens adlı eserini 1513 yılında orada yazar.
Soru 151
I.Skolastik felsefe, Orta Çağ felsefesinin merkezi konumunda bulunur ve Orta Çağla birlikte sona erer.
II.Yükseliş Döneminde Skolastik (1200’lü 1300’lü yıllar): Aristo’nun etkisinde geçer
III. Skolastik felsefe, akıl ve duyuların olduğu yerde göreceliğe yer vermez
IV.Skolastik felsefenin amacı yeni bir şeyi ortaya koymaktır.
Skolastik felsefe ile ilgili yukarıdaki verilenlerden hangileridoğrudur?
II.Yükseliş Döneminde Skolastik (1200’lü 1300’lü yıllar): Aristo’nun etkisinde geçer
III. Skolastik felsefe, akıl ve duyuların olduğu yerde göreceliğe yer vermez
IV.Skolastik felsefenin amacı yeni bir şeyi ortaya koymaktır.
Skolastik felsefe ile ilgili yukarıdaki verilenlerden hangileridoğrudur?
Seçenekler
A
I - II -IV
B
I - II
C
I -II -III
D
I - III
E
I - II - III- IV
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 68 “ORTA ÇAĞ “ Konu başlığının Skolastik Felsefe ve Eğitim adlı alt başlığında “Skolastik felsefenin amacı yeni bir şeyi ortaya koymak değil, var olan şeyleri en iyi biçimde anlatabilmektir. Bunun için eğitim ve öğretim yoluyla ilahi mesajları akıl ışığında kavratabilmeyi hedefler ve özellikle ilahiyat denen din bilimlerinin öğretilmesine önem verir.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 152
Skolastik Felsefe dönemleri ve dönemlerdeki filozoflar ile ilgili eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Erken Dönem Skolastik - Aristo
B
Yükseliş Döneminde Skolastik - Aziz Anselmus
C
Geç Dönem Skolastik - Aziz Thomas
D
Erken Dönem Skolastik - Aristo
E
Geç Dönem Skolastik - Ockhamlı Guillaume
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneği olacak. Sayfa 68 Sayfa 68 “ORTA ÇAĞ “ Konu başlığının Skolastik Felsefe ve Eğitim adlı alt başlığında “Erken Dönem Skolastik (800’lü-1200’lü yıllar): Eflatunculuk ve Yeni Eflatunculuğun etkisi altındadır ve en belirgin temsilcisi Aziz Anselmus’tur. Yükseliş Döneminde Skolastik (1200’lü1300’lü yıllar): Aristo’nun etkisinde geçer ve bu dönemin en önemli temsilcisi Augustinus taraftarlarıyla Aziz Thomas taraftarları arasındaki tartışmaların tarafı ve tanığı Aziz Thomas’dır. Geç Dönem Skolastik (1300’lü-1500’lü yıllar): Din felsefeye karşı üstünlüğü ele geçirir ve Aziz Thomas’nın akılcı felsefesi terk edilir. Bu dönemde John Duns Scot (1266 - 1308) ve Ockhamlı Guillaume (1285 - 1347) öne çıkan temsilciler olur” Şeklinde açıklanmıştır
Soru 153
I.Orta Çağ’da yazılan metinler gözden çok kulağa hitap eden metinlerdir
II. Orta Çağ edebiyatında sözlü ürünler ağırlıklıdır
III. Orta Çağ edebiyatında ürünler çoğunlukla düz metin formunda yazılmıştır
IV. Orta Çağ edebiyatında “gezgin ozan”lar ya da müzisyenlerin ağırlığı vardır
Orta Çağ edebiyatı ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Orta Çağ edebiyatında sözlü ürünler ağırlıklıdır
III. Orta Çağ edebiyatında ürünler çoğunlukla düz metin formunda yazılmıştır
IV. Orta Çağ edebiyatında “gezgin ozan”lar ya da müzisyenlerin ağırlığı vardır
Orta Çağ edebiyatı ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I - II -IV
B
I - II
C
I -II -III
D
I - III
E
I - II - III- IV
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 71 “ORTA ÇAĞ’DA EDEBİYAT konu başlığında “Orta Çağ edebiyatında sözlü ürünler ağırlıklıdır ve bu edebiyata ait çoğunlukla şiir formunda yazılmış ürünler “gezgin ozan”lar ya da müzisyenler tarafından bir çalgı aleti eşliğinde şarkı biçiminde aktarılır. Bu ozanlar, şakalar ve laf kalabalıkları eşliğinde bir yandan anlatısını yaparken, bir yandan halkı eğlendirir.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 154
“Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü romanlardır ve düşün yoğunluk kazanıp gerçeğe dönüştüğü, gerçeğin düş olduğu bir coğrafya ve serüvenler sıralanır Kral Arthur, Tristan ve İseult, Kutsal Kap Graal gibi romanlarda.”
Yukarıda açıklanan Orta Çağ roman türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan Orta Çağ roman türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bröton Romanlar
B
Saray Romanları
C
Antik Romanlar
D
Serüven Romanlar
E
Gülün Romanı
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 74 “ORTA ÇAĞ’DA EDEBİYAT konu başlığında “Bröton Roman(s)lar: Kelt mitolojini kaynak olarak kullanarak yazılmış romanlardır. Olağanüstü güçleri bir anda harekete geçiren, tılsım ve büyünün hüküm sürdüğü Britanya coğrafyasında geçmiş serüvenlerin anlatımını içerirler. Düşün yoğunluk kazanıp gerçeğe dönüştüğü, gerçeğin düş olduğu bir coğrafya ve serüvenler sıralanır Kral Arthur, Yuvarlak Masa Şövalyeleri, Tristan ve İseult, Kutsal Kap Graal gibi romanlarda.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 155
Rönesans’ın gelişmesinde aşağıdaki hangi olay ve durumlar etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Haçlı Seferleri
B
Dini Mimarideki Görkem
C
Şehirlerin Gelişmesi
D
Entelektüel Kaynakların Çoğalması
E
Hepsi
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneği olacak. Sayfa 78 Rönesans konu başlığının Rönesans’ın Gelişmesinde Etkili Unsurlar alt başlığında “Haçlı Seferleri ,Dini Mimarideki Görkem , Şehirlerin Gelişmesi, Entelektüel Kaynakların Çoğalması ” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 156
1054 yılında Doğu Roma’nın Katolik dünyayla bağlarını koparmasından sonra özelliklede Germen, İskandinav ve Britanya ülkelerinin Roma Kilisesinden kopuşun önderi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Brunelleschi
B
Martin Luther
C
Leonardo da Vinci
D
Ulrich Zwingli
E
Jean Calvin
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 84 “REFORM başlığında “1054 yılında Doğu Roma’nın Katolik dünyayla bağlarını koparmasından sonra Batı Kilisesi, XII, XIII ve XIV ve XV. yüzyıllarda birçok kez düşünce ayrılıklarından kaynaklanan Kiliseden kopma girişimleriyle karşı karşıya kalır. Ancak Germen, İskandinav ve Britanya ülkelerinin Roma Kilisesinden kopuşunu gerçekleşmesi XVI. yüzyılda hareketin önderi Martin Luther’le olur. Onun başlattığı bu hareket, Protestan birlik ile Akdeniz ve Latin Avrupa’yı karşı karşıya getirir” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 157
Protestan ilahiyatını sistemli bir biçimde açıklamak için ilk eseri kaleme alan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jean Calvin
B
Martin Luther
C
Ulrich Zwingli
D
Brunelleschi
E
Leonardo da Vinci
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 85 REFORM konu başlığında “Luther hayattayken, kendisi gibi başka yenileşme yanlıları da farklı coğrafyalarda benzer taleplerle yola çıkar. Hepsi de Katolik Kilisesine karşı aynı tür bir tepki gösterse de kendi aralarında bazı konularda farklı düşünce ve öğretilere sahiptirler. İsviçreli Ulrich Zwingli (1484-1531), Protestan ilahiyatını sistemli bir biçimde açıklamak için ilk eseri kaleme alan kişidir” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 158
Hümanizmin Tanınmış İsimleri ve Eserleri ile ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Giovanni Boccaccio (1313-1375) - Gargantua
B
Erasmus (1469-1536)- Ütopya
C
Thomas More (1477-1535)- Deliliğe Övgü
D
Machiavelli (1469-1527)- Prens
E
Rabelais (1494-1553)- Decameron
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 97 HÜMANİZM Konu başlığının Hümanizmin Tanınmış İsimleri ve Bazı Eserler adlı alt başlığında “Machiavelli (1469-1527): Floransa’da küçük soylu bir ailede dünyaya gelen Machiavelli, Floransa Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığının idari işlerinde sekreterlik yapar. Prens adlı eserinde Fransa kralı Charles Quint’in, model aldığı kişilerden biri olarak gösterdiği César Borgia’nın yanında görevler üstlenir. Floransa’nın Medici Ailesinin eline geçmesiyle tutuklanır, işkence görür ve Floransa yakınlarındaki kendi topraklarına çekilmeye zorlanır. İçinde ideal bir yöneticiyi betimlediği gerçek anlamda siyasi bir kitap olan Prens adlı eserini 1513 yılında orada yazar.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 159
Rönesans hümanistleri arasında “yeni insan” anlayışına karşı en kuşkucu yaklaşımı sergileyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Martin Luther
B
Montaigne
C
Nicolas Machiavelli
D
Erasmus
E
Rabelais
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 93 HÜMANİZM Konu başlığının” Hümanist Eğitim ve Montaigne’in Eğitim Anlayışı “alt başlığında “Rönesans hümanistleri arasında “yeni insan” anlayışına karşı en kuşkucu yaklaşımı sergileyen Montaigne (1533-1592)’dir. Babasının, Protestanların büyük bir kıyıma uğradığı Saint-Barthélémy Katliamında ölmesi, ona ıstırap çektiren hastalık, toplumda egemen olan hoşgörüsüzlük, dönemindeki hurafeler ve fanatizm, Montaigne’de bir yandan hümanizmin iyimser bir dünya görüşü olarak oluşmasına, öte yandan döneminde aşılmaz gibi görülen bu sorunların hümanist yaklaşımlarla çözülmeleri konusunda kuşkuların doğmasına neden olur. 1572 yılında Denemeler’i bu doğrultuda kaleme alır. Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 160
“Çağının en tanınmış kişilerindendir. Başbakanlık görevini de yapmıştır. Ününü Latince olarak kaleme aldığı tanınmış eseri Ütopya’ya borçludur. Eflatun’dan esinlenerek yazdığı eserinde, hayali bir adada farklı inançlara sahip insanlar arasında barış ve hoşgörü birlikteliğinin kurallarıyla düzenlenmiş bir toplum yaşamına yer verilir. Bu Ütopya ülkesinde özel mülkiyet yoktur ve tüm mal varlıkları ülkenin insanları tarafından ortak kullanılır.”
Yukarıda tanıtılan Hümanizmin Tanınmış kişisi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanıtılan Hümanizmin Tanınmış kişisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Giovanni Boccaccio
B
Erasmus
C
Shakespeare
D
Thomas More
E
Machiavelli
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 98’ de “HÜMANİZM “ Konu başlığında “Thomas More (1477-1535): Çağının en tanınmış kişilerindendir. İngiltere kralı VIII. Henry’nin başbakanlık görevini de yapan More, hükümdarının aynı anda Anglikan Kilisesinin de en üst düzey sorumlusu olma isteğine karşı çıkar. Anglikan Kilisenin de papaya bağlı olmasında direten Thomas More, Londra Kulesinde hapsedilir. Ününü Latince olarak kaleme aldığı tanınmış eseri Ütopya (1516)’ya borçludur. Eflatun’dan esinlenerek yazdığı eserinde, hayali bir adada farklı inançlara sahip insanlar arasında barış ve hoşgörü birlikteliğinin kurallarıyla düzenlenmiş bir toplum yaşamına yer verilir. Bu Ütopya ülkesinde özel mülkiyet yoktur ve tüm mal varlıkları ülkenin insanları tarafından ortak kullanılır. Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 161
Orta Çağ hangi olayın gerçekleşmesiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Frenklerin kralı Charlemagne'nin diğerleri üzerinde egemenliğini oluşturmasıyla
B
Batı Roma İmparatorluğunun çöküşüyle
C
Osmanlıların İstanbul’u alarak Doğru Roma İmparatorluğu’nun yıkılışını başlatmasıyla
D
İspanya’nın yedi asırdan sonra birleşerek yeni ticaret yolları arayışına girmesiyle
E
Matbaanın yaygınlaşmasıyla
Açıklama:
Orta Çağ, 476 yılında Batı Roma İmparatorluğunun çöküşüyle başlar ve 1420-1500 yılları arasında gerçekleşen, topun kullanılması, matbaanın yaygınlaşması, Rönesans’ın başlaması, Osmanlıların İstanbul’u alarak Doğru Roma İmparatorluğu’nun yıkılışını başlatması, İspanya’nın yedi asırdan sonra
birleşerek yeni ticaret yolları arayışına girmesi gibi nedenlerle 1500’lü yıllara doğru sona erer. Doğru yanıt B'dir.
birleşerek yeni ticaret yolları arayışına girmesi gibi nedenlerle 1500’lü yıllara doğru sona erer. Doğru yanıt B'dir.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ'da gelişen edebiyatın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yazılı edebiyat olarak gelişmesi
B
Sözlü edebiyat olarak gelişmesi
C
Eser ve metinlerin latince olması
D
Dinsel içerikli olması
E
Klisenin tekelinde olması
Açıklama:
Bu dönemde gelişen edebiyat, okuryazarlığın çok düşük düzeylerde olması ve eğitimin Kilisenin tekelinde yalnızca ruhban sınıfına, aristokrat ve bir kısım
burjuvaya verilmesi sebebiyle, sözlü edebiyat olarak gelişir. Yazılan eser ve metinler ağırlıklı olarak dinsel içerikli ve Latincedir. Doğru yanıt A'dır.
burjuvaya verilmesi sebebiyle, sözlü edebiyat olarak gelişir. Yazılan eser ve metinler ağırlıklı olarak dinsel içerikli ve Latincedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi skolastik felsefenin temel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Eflatun'un düşüncelerini kabul etmemesi
B
Akılla inancı birbirinden ayrı tutması
C
Dini konuları geri plana itmesi
D
Eğitimde uygulamacı anlayışı benimsemesi
E
Aklı inancın hizmetinde bulundurması
Açıklama:
Skolastik düşüncenin tüm dönemleri kapsayan ortak düşünce özelliği, felsefeyi dinin alanına ya da aklı inancın alanına uygulamak ve dinsel sorunları
anlaşılır kılmaktır. Din ve imana yöneltilen soru ve itirazların akıl yoluyla çürütülmesini ya da gerektiğinde belli şeylerin akıl yoluyla ispatlanması temeline dayanır. Doğru yanıt E'dir.
anlaşılır kılmaktır. Din ve imana yöneltilen soru ve itirazların akıl yoluyla çürütülmesini ya da gerektiğinde belli şeylerin akıl yoluyla ispatlanması temeline dayanır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ'ın belirgin edebiyat türü olan roman(s)'ın niteliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kralların serüvenlerini anlatması
B
Doğa ve insanın genel özelliklerini anlatması
C
Şövalyelerin serüvenlerini ve aşklarını anlatması
D
Çiftçilerin yaşadığı zorlukları anlatması
E
Halkın gündelik yaşantısını anlatması
Açıklama:
Şövalyeliğe özgü büyük serüvenler ve derebeylik sisteminde karşılaşılan şövalye aşkının anlatıldığı kahramanlık destanları ve aşk anlatıları “roman” ya da “romans” adıyla yaygınlaşır. Bir şövalyenin nasıl iyi, cesur, nezaket sahibi,
hanımlara karşı saygılı, güvenilir dost ve dindar olması gerektiğini göstermeyi amaçlayan bu destanlar, Roland’ın Kahramanlık Destanı gibi, anlatısını
yaptığı şövalyenin adıyla anılabilir. Doğru yanıt C'dir.
hanımlara karşı saygılı, güvenilir dost ve dindar olması gerektiğini göstermeyi amaçlayan bu destanlar, Roland’ın Kahramanlık Destanı gibi, anlatısını
yaptığı şövalyenin adıyla anılabilir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 165
XII. yüzyılda gelişen roman(s) türünün başarılı olup yaygınlaşmasındaki etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halkın büyük ilgisini kazanması
B
Aristokrat saray eğlencelerinde özellikle kadınların ilgisi
C
Ozanların söyleyerek kitlelere ulaştırması
D
Derebeylerin yoğun ilgisi
E
Çiftçilerin eserlerin çoğaltılmasındaki etkisi
Açıklama:
Yazarların, kadın dinleyici ve seyirci kitlesinin önemli bir yer tuttuğu aristokrat saray eğlencelerindeki rolü büyüktür. Ayrıca, XII. yüzyılda gelişen romans/roman türü, saraylardaki aristokrat kadınların gösterdiği ilgiyle başarılı olur, yaygınlaşır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 166
Rönesans'ın ortaya çıkış gerekçeleri ve temel niteliklerini sıralarken aşağıdakilerden hangisi doğru olmaz?
Seçenekler
A
Rönesans, toplumlararası ilişkilerin seyrinden doğar
B
Rönesans, ilk olarak, Medici Ailesinin hükmettiği Kuzey İtalya’daki Floransa’da ortaya çıkar
C
Rönesans'In gelişmesine Medici Ailesinin parasal destek
sağlayıp yaptırdığı saraylar, kiliseler, freskler, heykeller gibi sanat ve mimari öğelerin katkısı büyük olur.
sağlayıp yaptırdığı saraylar, kiliseler, freskler, heykeller gibi sanat ve mimari öğelerin katkısı büyük olur.
D
Rönesans’ın belirgin özelliği, sanat, edebiyat ve mimari gibi birçok alanda Ortaçağ'ı yeniden canlandırmaya ve onu taklit etmeye çalışmasıdır
E
Rönesans’ın belirgin özelliği, sanat, edebiyat ve mimari gibi birçok alanda Antik Dönemi yeniden canlandırmaya ve onu taklit etmeye çalışmasıdır
Açıklama:
Rönesans, toplumlararası ilişkilerin seyrinden doğar. Yeniden doğuş da canlılık da yükseliş de karşılıklı ilişkiler içinde ortaya çıkar. Tarihten, tarihi ilişkilerden kaynaklanır. Bu ilişkilerin seyrine göre anlam ve içerik kazanır, yine bu ilişkilerin seyrine göre çöküş sürecine girer. Rönesans, ilk olarak, Medici Ailesinin hükmettiği Kuzey İtalya’daki Floransa’da ortaya çıkar, burada doğup gelişmesine Medici Ailesinin parasal destek sağlayıp yaptırdığı saraylar, kiliseler, freskler, heykeller gibi sanat ve mimari öğelerin katkısı büyük olur.
Floransa’da yaşayan prenslerin ikametgâhlarının iç ve dış süslemeleri için yaptırdıkları çalışmalar estetik anlayışın gelişmesini hızlandırır. Şehirde kamu
yararına olan su sistemleri gibi teknik alt yapının yapılması da diğer şehirlere örnek olur, sanat ve estetik böylece yayılmaya başlar. Rönesans’ın belirgin özelliği, sanat, edebiyat ve mimari gibi birçok alanda Antik Dönemi yeniden
canlandırmaya ve onu taklit etmeye çalışmasıdır. Ortağın son yüzyılında yeni ve farklı bir sanat üslubu olarak kendisini gösteren Rönesans, gelişmeye
başladığı ilk andan başlayarak, sanat düzeylerinin mükemmele ulaştığına inandığı, Antik Dönem yazar ve sanatçıları taklit etmeyi ve canlandırılmayı
öncelikli ilke olarak belirler. Doğru yanıt D'Dir.
Floransa’da yaşayan prenslerin ikametgâhlarının iç ve dış süslemeleri için yaptırdıkları çalışmalar estetik anlayışın gelişmesini hızlandırır. Şehirde kamu
yararına olan su sistemleri gibi teknik alt yapının yapılması da diğer şehirlere örnek olur, sanat ve estetik böylece yayılmaya başlar. Rönesans’ın belirgin özelliği, sanat, edebiyat ve mimari gibi birçok alanda Antik Dönemi yeniden
canlandırmaya ve onu taklit etmeye çalışmasıdır. Ortağın son yüzyılında yeni ve farklı bir sanat üslubu olarak kendisini gösteren Rönesans, gelişmeye
başladığı ilk andan başlayarak, sanat düzeylerinin mükemmele ulaştığına inandığı, Antik Dönem yazar ve sanatçıları taklit etmeyi ve canlandırılmayı
öncelikli ilke olarak belirler. Doğru yanıt D'Dir.
Soru 167
XVI. yüzyıl Avrupa’sında Protestan Kilisenin ve Protestan inancın ortaya çıkmasını sağlayan “dinde yenileşme hareketi”nin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rönesans
B
Reform
C
Hümanizm
D
Roman(s)
E
Protestan hareketi
Açıklama:
Reform, XVI. yüzyıl Avrupa’sında Protestan Kilisenin ve Protestan inancın ortaya çıkmasını sağlayan “dinde yenileşme hareketi”nin adıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 168
Aşağıdakilerden hangisi reformun bilim ve sanata katkılarından biridir?
Seçenekler
A
Katolik Kilisesi, topladığı yüksek din adamlarının oluşturduğu Trento Konsili gibi
danışma meclislerini toplayarak kendisini yenilemek ve dinsel bazı uygulamalarda düzenlemeler yapmak durumunda kalır
danışma meclislerini toplayarak kendisini yenilemek ve dinsel bazı uygulamalarda düzenlemeler yapmak durumunda kalır
B
Skolastik eğitim anlayışından uzaklaşılır, eğitim-öğretim faaliyetleri kiliseden alınarak laik bir eğitim sistemi kurulmaya başlanır
C
Katolik Kilisesinden ayrılan ülkelerde kilisenin mallarına ve topraklarına el koyulur
D
Papa ve Kilisenin Avrupa Ülkelerinin kralları üzerindeki etkisi zayıflar ve Avrupa’da siyasal bölünmeler hızlanır
E
Protestan ülkelerde din işleri ülkelerin kral ve prenslerinin sorumluluğu altına alınır
Açıklama:
Verilen seçeneklerde yalnızca "Skolastik eğitim anlayışından uzaklaşılır, eğitim-öğretim faaliyetleri kiliseden alınarak laik bir eğitim sistemi kurulmaya başlanır" seçeneği bilime katkıyı vurgulamaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 169
Aşağıdakilerden hangisi hümanizmin ortaya çıkış nedenlerinden biri olabilir?
Seçenekler
A
XIV. yüzyıl İtalya’sında doğan, XVI. yüzyıl Avrupa’sında gelişen, yöntem ve felsefesini Antik Yunan ve Latin kaynaklarından alan, insanı ve ona ait değerleri her türlü değerin üstünde gören düşüncenin artması
B
Fransa kralı I. François’nın İtalya’ya karşı sürdürdüğü savaşlar
C
Önde gelen düşünür ve ustalar, kilisenin okuma yazmayı öğretmek ve eğitmek bahanesiyle dinsel metinleri ezberletmesine karşı çıkması
D
Eski Yunan ve Latin kaynaklara geri dönüş, bazı tema ve kavramların yaygın kullanılmasını sağlaması
E
Montaigne’in ölümünün etkisi
Açıklama:
Hümanizm, Orta Çağ’ın sonunda Avrupa’nın yaşadığı Yüzyıl Savaşları, salgın hastalık ve kıtlıklar gibi büyük krizlerden sonra, XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa’da gerçekleştirilen yeni bir açılım sonucunda varılan entelektüel dünya görüşü ve yaşam biçiminin adıdır. Başka bir deyişle, XIV. yüzyıl
İtalya’sında doğan, XVI. yüzyıl Avrupa’sında gelişen, yöntem ve felsefesini Antik Yunan ve Latin kaynaklarından alan, insanı ve ona ait değerleri her türlü değerin üstünde gören, insanı geliştirme ve yüceltme amacını güden düşünce sisteminin adına hümanizm denir. Doğru yanıt A'dır.
İtalya’sında doğan, XVI. yüzyıl Avrupa’sında gelişen, yöntem ve felsefesini Antik Yunan ve Latin kaynaklarından alan, insanı ve ona ait değerleri her türlü değerin üstünde gören, insanı geliştirme ve yüceltme amacını güden düşünce sisteminin adına hümanizm denir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 170
Hümanizmin insana ve bireye verdiği önemle gelinen aşamalardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savaşların sona ermesi
B
Bilimsel gelişmelerin yavaşlaması
C
Ortak bir dil kullanılmaya başlanması
D
Coğrafi keşiflere ara verilmesi
E
Büyük coğrafi keşiflerin gerçekleşmesi
Açıklama:
Hümanizmin insan ve bireye verdiği önemle gelinen aşamalardan biri çok önemli coğrafi keşiflerin gerçekleşmesidir. Doğru yanıt E'dir.
Ünite 4
Soru 1
Bir ekol olarak değil, mevcut sanat ve edebiyat
çevrelerinin etkisiyle bir anlayış olarak gelişen klasisizm, özellikle hangi alanda belirgin bir anlayış olarak karşımıza çıkar?
çevrelerinin etkisiyle bir anlayış olarak gelişen klasisizm, özellikle hangi alanda belirgin bir anlayış olarak karşımıza çıkar?
Seçenekler
A
Resim
B
Tiyatro
C
Müzik
D
Mimari
E
Heykel
Açıklama:
Klasisizm, tiyatroda en belirgin anlayış olarak karşımıza çıkmaktadır.
Soru 2
I- Klasisizm, tesadüfen ortaya çıkmış bir sanat ve edebiyat akımıdır. II- Klasisizm Barok sanat anlayışına karşılık olan ortaya çıkmış bir akımdır. III- Klasisizm düzenli, tutarlı ve yalın bir sanat anlayışına duyulan özlemle ortaya çıkmıştır IV-Klasisizm XVII. yüzyılda Almanya çıkan bir akımdır. Klasisizm ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
I-II
C
II-IV
D
I-IV
E
I-III
Açıklama:
Klasisizm düzensiz Barok sanat anlayışına karşılık olarak düzenli, tutarlı ve yalın bir sanat anlayışına duyulan özlemle ortaya çıkan bir akımdır
Soru 3
"........., sanatı bir çeşit “mimesis” (taklit etme, yansıtma), edebiyatı ve diğer edebi türleri de “dil, düzyazı ve şiir aracılığıyla taklit eden sanat”, olarak tanımlar." cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Corneille
C
Racine
D
Homeros
E
Seneca
Açıklama:
Sanatı bir mimesis olarak olarak yorumlayan Aristo'dur.
Soru 4
Racine, Andromaque (1667), Britannicus (1669) ve daha sonra Phèdre (1677) adlı trajedilerini klasisizmin hangi ile ve kurallarına dayanarak kaleme almıştır?
Seçenekler
A
Evrensel ve kalıcı insanı resmetmek.
B
Gerçeklik ve doğallık kaygısı
C
Eski Yunan ve Latin yazar ve sanatçılarının takip edilmesi
D
Tüm edebi türlerin tanımlarının ve tasniflerinin yapılması
E
Doğa ve gerçekliğe önem verilmesi
Açıklama:
Racine, Andromaque (1667), Britannicus (1669) ve daha sonra Phèdre (1677) adlı trajedilerini klasisizmin Eski Yunan ve Latin yazar ve sanatçılarının takip edilmesi ilkesine göre kaleme almıştır?
Soru 5
Pierre Corneille ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
XVII. yüzyılda en tanınmış Fransız trajedi yazarlarındandır.
B
Ttrajedi yazmadan önce komediler de kaleme almıştır.
C
Le Cid adlı trajikomedi, Corneille'nin bir eseridir.
D
Kurallara uymadığı gerekçesiyle yeni kurulan Fransız Akademisinin eleştirilerine maruz kalmıştır.
E
Molière ve Corneille, sürekli rekabet içinde olan iki klasik yazardır.
Açıklama:
Corneille ile sürekli rekabet içinde olan yazar Jean Racine'dir
Soru 6
Clèves Prensesi adlı romanın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mme de La Fayette
B
Charles Sorel
C
Paul Scarron
D
Nicolas Boileau
E
Jean de La Fontaine
Açıklama:
Clèves Prensesi adlı romanın yazarı Mme de la Fayette'dir
Soru 7
Jean de La Fontaine ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Başarısı, şiirsel tarzda yazmış olduğu masal ve hikâyelerinden gelir.
B
1668’den 1694 yılına kadar yazdığı fablleri tek kitapta toplamıştır.
C
La Fontaine’e göre fabl, “sahnesi evren olan, yüz perdeli geniş bir komedidir”.
D
La Fontaine, yalnızca Eskilerden değil, aynı zamanda Fransız ve yabancı folklordan da esinlenir.
E
Molière’in kişileri gibi, onun kişileri de Fransız toplumunun tüm katmanlarının temsilcisidirler.
Açıklama:
La Fontaine, fabllerini 3 kitap hâlinde toplamıştır.
Soru 8
I- Mme de Sablé, II- Nicolas Poussin III-Madame de Sévigné IV-François Girardon
V- Mme de La Fayette
Yukarıdaki şahsiyetlerin hangileri XIV. Louis döneminin tanınmış mektup yazarlarıdır?
V- Mme de La Fayette
Yukarıdaki şahsiyetlerin hangileri XIV. Louis döneminin tanınmış mektup yazarlarıdır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
I, II, IV
C
II, III, V
D
I, IV, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Mektup yazarı olarak Mme de Sablé, Madame de Sévigné ve Mme de La Fayette karşımıza çıkar
Soru 9
"XVI. yüzyıldan itibaren oyun yazarları ve kuramcıların, Aristo’nun ............ adlı eserini yeniden okuyup yorumlamalarıyla klasik trajedi kuralları oluşur. " ibaresindeki boşluğa aşağıdaki eserlerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Phèdre
C
Şiir Sanatı
D
Tiyatro Uygulaması
E
Poetika
Açıklama:
Aristo'nun Poetika adlı kitabının yorumlanmasıyla klasik trajedinin kuralları oluşturulur.
Soru 10
"Yer Birliği" kuralı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kişilerin bir yerden başka bir yere gidiş gelişleri gerçeğe benzerlik adına belli bir çevrede kısıtlanır.
B
XIII. Louis döneminde bu yer sınırlaması, bir ev, bir kilise veya onun civarları olarak saptandı.
C
Yer değiştirme işlemi makaralarla döndürülen farklı yer resimlerinin yer değiştirmesi yoluyla sağlanmaya çalışılmıştır.
D
1640 yılından sonra sahnede gösterilen yer, seyircinin yer değiştirmeden görebileceği yerlerle sınırlanır.
E
Seyircinin tanımadığı veya kafasında canlandırmakta zorlanacağı yerler sahnelenmez.
Açıklama:
XIII. Louis döneminde bu yer sınırlaması, bir şehir ve onun civarları olarak saptandı.
Soru 11
Klasizmle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Klasisizm, diğer bazı akımlar gibi, belli bir grubun bir araya gelerek sınırlarını ve ilkelerini belirlemek yoluyla ortaya çıkmış bir harekettir.
B
XVII. yüzyılın ilk yarısına kadar egemen olan barok sanat anlayışına karşı uygun bir denge oluşturma hareketidir.
C
Antik Dönem eserlerinin sahip olduğu güzelliğe erişmek isteyen yazar ve sanatçılara belli ilkelerle yol gösteren sanat ve edebiyat anlayışıdır.
D
Yaptıkları sanatlar ne olursa olsun, ortak kurallara itaat ederler. Bu kurallar Eskilerin taklidi, doğanın taklidi, üslupta açıklık, hoşa gitmek arzusu ve eğitmektir.
E
Daha çok biçimsel ölçütleri ön plana çıkaran klasik yapıtlar, antik dönem yapıtlarının taklit edilmesi ve yeniden yaratılması esasına dayanır.
Açıklama:
Klasisizm, diğer bazı akımlar gibi, belli bir grubun bir araya gelerek sınırlarını ve ilkelerini belirlemek yoluyla ortaya çıkmış bir edebi hareket değildir. Özellikle Antik Dönem eserlerinin sahip olduğu güzelliğe erişmek isteyen yazar ve sanatçılara belli ilkelerle yol gösteren sanat ve edebiyat anlayışıdır.
Soru 12
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramını ilk kez XIX. yüzyılda hangi yazar kullanmıştır?
Seçenekler
A
Balzac
B
Stendhal
C
Boileau
D
Corneille
E
Jean Chapelain
Açıklama:
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramı ilk kez XIX. yüzyılda, 1817 yılında, romantik bir yazar olan Stendhal kullanılır. Stendhal, mensubu olduğu romantizm akımının tanımını yaptıktan sonra klasisizmi: “(…) halkımızın ulu dedelerine büyük bir haz vermiş edebiyattır”, diye alaycı bir şekilde tanımlar
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Klasizmin ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Evrensel ve kalıcı insanı resmetmek
B
Gerçeklik ve doğallık kaygısı
C
Aklın hakimiyetinden kurtulması
D
Eski Yunan ve Latin yazar ve sanatçıların taklit edilmesi
E
Tüm edebi türlerin tanımlarının ve tasniflerinin yapılması
Açıklama:
Klasisizmini kurallarından bir diğeri de tutkuların akıl ve sağduyu ile anlatılmasıdır.
Soru 14
Klasisizmin ilke ve kurallarıyla kendini en iyi gösterdiği temel alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Roman
B
Şiir
C
Resim
D
Tiyatro
E
Heykel
Açıklama:
Klasisizmin ilke ve kurallarıyla kendini en iyi gösterdiği temel alan tiyatrodur. Bunda o güne kadar şiir türü dışında diğer edebi türlerin yeterince gelişememiş olmasının ve tiyatronun halk ve saray çevresiyle doğrudan iletişim kurmasının rolü büyüktür.
Soru 15
Tutkulardan arınma anlamındaki “katarsis”, Aşağıdaki hangi iki sanatçının trajedilerinin modeli haline gelmiştir.
Seçenekler
A
La Fayet-Scarron
B
Boileau-Moliere
C
Boileau-Corneille
D
Racine-Moliere
E
Corneille-Racine
Açıklama:
Tutkulardan arınma anlamındaki “katarsis”, Corneille ve Racine trajedilerinin
modeli haline gelir.
modeli haline gelir.
Soru 16
Birinci dönem klasisizmin çağdaş roman türü özelliklerini taşıyan en önemli yazarı ve romanı hangisidir?
Seçenekler
A
Mme de La Fayette- Montpensier Prensesi
B
Honoré d’Urfé- Astrée
C
Mlle de Scudéry- Clélie
D
Mme de La Fayette- Clèves Prensesi
E
Antoine Furetière- Komik Roman
Açıklama:
Gelişme aşamasının daha başında olan roman türünün XVII. yüzyılın temsilcisi Mme de La Fayette’dir. Bu dönemde yazılan romanlar sayıca oldukça azdır. Yazılanların da çoğu “kibarlık akımı” (préciosité) tarzında yazılmış romanlardır. Mme de La Fayette’in adlı romanı da aynı akımın izlerini taşır. Mme de la Fayette, Clèves Prensesi adlı en tanınmış romanıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Klasik trajedide sahnede olabildiğince gerçekliğe yaklaşmak gayesiyle Aristodan esinlenerek uygulanan üç birlik kuralından biridir?
Seçenekler
A
Zaman birliği
B
Dil birliği
C
Tip birliği
D
Kurgu birliği
E
Anlam birliği
Açıklama:
Üç birlik kuralı: zaman birliği, yer birliği ve eylem birliğidir.
Soru 18
Bajazet adlı eserinde IV. Murat’ın, kardeşi Şehzade Bayezid’i boğdurması olayından esinlenerek, Bayezid kişiliği üzerinde dönemin Osmanlı sarayındaki entrikaları anlatan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Corneille
B
Racine
C
Bolieau
D
Bossuet
E
Paul Scarron
Açıklama:
Racine, Bajazet adlı eserinde IV. Murat’ın, kardeşi Şehzade Bayezid’i boğdurması olayından esinlenerek, Bayezid kişiliği üzerinde dönemin Osmanlı sarayındaki entrikalar anlatılır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi klasizmin idealleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mükemmellik ve düzen
B
Denge ve kalıcılık
C
Sadelik ve anlaşılırlık/açıklık
D
Örf ve âdete uygunluk
E
Krala muhalefet
Açıklama:
Mutlak monarşi yönetiminin, sansürün hüküm sürdüğü klasik dönemde, krala
ve onun yönetimine muhalif olmak, bir “damgalı ferman” aracılığıyla hapsedilmeyi gerektirebileceği ve neredeyse Fransa ölçeğinde tüm sanatçıları himayesine alan krala karşı en küçük bir saygısızlığın ihanet sayılabileceği klasik dönem eserlerinde ve anlayışında kralın övülmesi ve ona karşı müteşekkir olunması söz konusudur. Bu övgü, klasik yazar ya da sanatçı için aylık maaş ve gerektiğinde kullanacağı salonların kendisine tahsisi anlamında da gelir.
ve onun yönetimine muhalif olmak, bir “damgalı ferman” aracılığıyla hapsedilmeyi gerektirebileceği ve neredeyse Fransa ölçeğinde tüm sanatçıları himayesine alan krala karşı en küçük bir saygısızlığın ihanet sayılabileceği klasik dönem eserlerinde ve anlayışında kralın övülmesi ve ona karşı müteşekkir olunması söz konusudur. Bu övgü, klasik yazar ya da sanatçı için aylık maaş ve gerektiğinde kullanacağı salonların kendisine tahsisi anlamında da gelir.
Soru 20
Komedi uşaklarının bir mirasçısı durumundaki ölümsüz Figaro tipinin ortaya çıkmasını sağlayan. Sevil Berberi (1775) ve Figaro’nun Düğünü (1784) adlı iki başyapıtı uşak Figaro ve onun efendisi arasındaki ilişkilerden hareketle toplumsal ve siyasal suistimalleri yerden yere vuran aydınlanma çağı dönemi klasisizm akımı yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jacques Louis David
B
Jean-Baptiste Dubos
C
Beaumarchais
D
Roucy Trioson
E
Marie-Guillemine Benoist
Açıklama:
Aydınlanma Çağının filozofları XVIII. yüzyıl sonuna doğru Avrupa edebiyatını etkilerler. Bu olgu Beaumarchais (1732-1799)’nin iki piyesine yansır. Bu piyesler, komedi uşaklarının bir mirasçısı durumundaki ölümsüz Figaro tipinin ortaya çıkmasını sağlarlar. Sevil Berberi (1775) ve Figaro’nun Düğünü (1784) adlı iki başyapıtı uşak Figaro ve onun efendisi arasındaki ilişkilerden hareketle toplumsal ve siyasal suistimalleri yerden yere vurur. Baumarchais üslubunun canlılığı ve karakterlerinin gerçekliğiyle entrika zevkini güncelleştirerek klasik komediye katkıda bulunur.
Soru 21
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramı ilk kez XIX. yüzyılda, 1817 yılında, romantik bir yazar olan …….. tarafından kullanılır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Honoré de Balzac
B
Victor Hugo
C
Stendhal
D
Alhonse de Lamartine
E
Aleksandr Puskin
Açıklama:
Klasisizm kavramı ilk kez Stendhal tarafından kullanılır. Yazar, mensubu olduğu romantizm akımının tanımını yaptıktan sonra klasisizmi: “(…) halkımızın ulu dedelerine büyük bir haz vermiş edebiyattır”, diye alaycı bir şekilde tanımlar.
Soru 22
Aşağıda klasisizmle ilgili dile getirilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Klasisizm, çizgileri, dönemi, kuralları, uygulama alanları ve uygulayıcıları kesin bir harekettir.
B
Klasisizm, gotik anlayışa bir tepki olarak doğmuştur.
C
Klasisizmin en üst noktaya ulaştığı dönem III. Napolyon zamanına denk gelir.
D
Klasisizm, diğer akımlarda olduğu gibi belli bir grubun bir araya gelerek ilkelerini belirlediği bir edebi harekettir.
E
Klasisizm, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinir.
Açıklama:
Klasisizm kavramı her ne kadar Fransa dışında da etki alanına sahip olsa da Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinmektedir.
Soru 23
Klasisizmin devamı ve karşıtı sayılabilecek anlayışlar, aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
Hümanist Anlayış-Barok Sanat
B
Antik Felsefe-Gotik Sanat
C
Hümanist Anlayış-Gotik Sanat
D
Skolastik Düşünce-Barok Sanat
E
Skolastik Düşünce-Romanesk Üslup
Açıklama:
Klasisizm hümanist anlayışın daha bilinçli ve kurallı bir devamı sayılmaktadır. Bununla birlikte klasisizm, Barok sanat anlayışına karşı bir tepki olarak şekillenerek disiplin, düzen ve düzenlilik barındırır.
Soru 24
Klasisizmin insana bakışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Klasisizm, ideal insan tipleri oluşturmaz.
B
Klasisizmde, bireysel tutku ve duygu çözümlemelerine yer verilir.
C
Klasisizmde, bilhassa halkın duyguları ve düşünceleri ön plana alınır.
D
Klasisizmde, yazar esere kendisini koyar ve insanlara bakış konusunda okura ders verir.
E
Klasisizmde evrensel insan doğasına odaklanılır.
Açıklama:
Klasik eser ruhsal insan doğasını resmeder: Tutku ve duyguların resmi sadece evrensel genelleme yapmak için gerçekleştirilir. Bunun dışında bireysel tutku ve duygu çözümlemelerine yer verilmez.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi klasisizmin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Evrensel ve kalıcı insanı resmeder.
B
Doğa ve gerçekliğe önem verilir.
C
Mutlak güzellik ve iyilik arayışı vardır.
D
Akıl ve sağduyu göz ardı edilir.
E
Eski Yunan ve Latin sanatçıları taklit edilir.
Açıklama:
Klasisizmde akıl ve sağduyu göz ardı edilmez, aksine akıl ve sağduyuya büyük önem verilir.
Soru 26
Klasisizm akımı ortaya çıkış itibarı ile hangi ülkeye özgü bir sanat akımı olarak bilinmektedir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
İtalya
E
Rusya
Açıklama:
Klasisizm, XVII. yüzyılın ikinci yarısında, 1665-1685 yılları arasında, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinir.
Soru 27
Klasisizm akımına mensup yazarlardan biri olarak kabul edilen La Fontaine, aşağıdaki eski Yunan ve Latin yazarlarından hangisinden yararlanarak fabllar kaleme almıştır?
Seçenekler
A
Euripides
B
Ezop
C
Homeros
D
Sophokles
E
Aristophanes
Açıklama:
La Fontaine, fabllarını yazarken M.Ö. V. yüzyılda yaşamış Yunanlı yazar Ezop ve M.S. I. yüzyılda yaşamış Latin yazar Phaedrus’tan çok sayıda fabl alır ve onları günün koşullarına uyarlar.
Soru 28
Klasik şiir türünün bir yazarı olarak, yazdığı şiirlerinin niteliklerinden çok, klasik eserlerin uyması gereken ilkeleri derli toplu biçimde ilk kez ortaya koyması ve klasisizmin ilk döneminin sona ermesine neden olan “Eskiler ve Yeniler Kavgası”nda etkin rol almasıyla tanınır. Hicivler ve Lutrin adlı eserlerinin yanında, klasik edebiyatçı ve sanatçının uyması gereken ilke ve kuralları şiirsel ifadelerle anlattığı Şiir Sanatı adlı eseri vardır.
Yukarıda bahsedilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jean Chapelain
B
La Fontaine
C
Corneille
D
Nicolas Boileau
E
La Ménardiere
Açıklama:
Klasik şiir türünün bir yazarı olarak, yazdığı şiirlerinin niteliklerinden çok, klasik eserlerin uyması gereken ilkeleri derli toplu biçimde ilk kez ortaya koyan ve klasisizmin ilk döneminin sona ermesine neden olan “Eskiler ve Yeniler Kavgası”nda etkin rol almasıyla tanınan, Hicivler ve Lutrin adlı eserlerinin yanında, klasik edebiyatçı ve sanatçının uyması gereken ilke ve kuralları şiirsel ifadelerle anlattığı Şiir Sanatı adlı eseri bulunan yazar Nicolas Boileau’dur.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi klasik akımda komedi türünün özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Piyesin uzunluk ve kısalığına bağlı olarak üç ya da beş perdeden oluşur.
B
Klasik sanatçılar, halk çok rağbet gösterdiği için komedi türüne büyük ilgi duymuşlardır.
C
Diğer klasik türlerde olduğu gibi komedi türünde de üç birlik kuralına uyulmalıdır.
D
Komedi türünün sıkı kuralları bulunmaktadır.
E
Piyeslerde aristokrat bir dil kullanılır.
Açıklama:
A şıkkında dendiği gibi klasik komedi eserleri, piyesin uzunluk ve kısalığına bağlı olarak üç ya da beş perdeden oluşur. Diğer şıklar ise yanlıştır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisinde “üç birlik kuralı”nı oluşturan unsurlar birlikte ve sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
Kişi birliği-Yer birliği- Zaman birliği
B
Anlatıcı birliği-Kişi birliği-Eylem birliği
C
Zaman birliği-Yer birliği-Eylem birliği
D
Simge birliği-Yer birliği-Zaman birliği
E
Figür birliği-Simge birliği-Zaman birliği
Açıklama:
Sahnede olabildiğince gerçekliğe yaklaşmak istenir. Kural olarak konulan üç birlik kuralı da bunu gerçekleştirmek amacına yöneliktir. Bu çerçevede ortaya konan üç birlik kuralının unsurları ise zaman birliği, yer birliği ve eylem birliğidir. Bu unsurlar ise birbirleriyle çok yakın ilişki içindedir.
Soru 31
1600 yılları itibarıyla İtalya’da, özellikle mimaride başlayan ve daha sonra tüm sanat ve edebiyat dallarında Avrupa’da yaygınlaşan, düzgün çizgilerin kullanılmadığı, girinti ve çıkıntılara, süslemelere aşırı ölçüde yer veren sanat anlayışı hangisidir?
Seçenekler
A
Arkaik
B
Klasik
C
Barok
D
Epik
E
Modern
Açıklama:
Barok sanat, 1600 yılları itibarıyla İtalya’da, özellikle mimaride başlayan ve daha sonra tüm sanat ve edebiyat dallarında Avrupa’da yaygınlaşan, düzgün çizgilerin kullanılmadığı, girinti ve çıkıntılara, süslemelere aşırı ölçüde yer veren sanat anlayışıdır.
Protestan reform taleplerine karşılık, Roma Kilisesinin teşvikiyle, insanları doğrudan etkileyebilmek için dinsel temaların kilise yapılarında kullanımını öngören sanat, adını Portekizce “kenarları girintili çıkıntılı ve düzgün olmayan inci” anlamındaki “barocco” sözcüğünden alır.
Protestan reform taleplerine karşılık, Roma Kilisesinin teşvikiyle, insanları doğrudan etkileyebilmek için dinsel temaların kilise yapılarında kullanımını öngören sanat, adını Portekizce “kenarları girintili çıkıntılı ve düzgün olmayan inci” anlamındaki “barocco” sözcüğünden alır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi klasik resmin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sahne ve kişilikler Yunan mitolojisinden alınmıştır.
B
Gündelik hayatı içerisinde yoksul insan portreleri çoğunluktadır.
C
Oran ve bakış açısı sanatı uygulanır.
D
Tablonun kompozisyonu açık ve düzenlidir.
E
Işık, klasisizm açıklık ideali taşıdığı için, parlaktır.
Açıklama:
Klasik resimde gündelik hayatı içerisinde yoksul insan portreleri değil, aristokrat portreleri çoğunluktadır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.
Soru 33
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramı ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Rabelais
B
Montaigne
C
XIV. Louis
D
Kardinal Richelieu
E
Stendhal
Açıklama:
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramı ilk kez XIX. yüzyılda, 1817 yılında, romantik bir yazar olan Stendhal kullanılır. Stendhal, mensubu olduğu romantizm akımının tanımını yaptıktan sonra klasisizmi: “(…) halkımızın ulu dedelerine büyük bir haz vermiş edebiyattır”, diye alaycı bir şekilde tanımlar.
Soru 34
Görüşleri klasisizmin vazgeçilmez ilkeleri haline gelmiş olan Yunan düşünürü kimdir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Demokritos
C
Hesiodos
D
Homeros
E
Euripides
Açıklama:
Aristo, bilim ve sanattaki olguların akıl ve mantık süzgecinden geçirilmesi gerektiğini savunarak gerçeğe, karşılaştırma ve tümden gelim yoluyla daha kolay ulaşılabileceğini belirtir. Bir düşüncenin değerli ve uygulanabilir olmasını da onun mükemmelliğine bağlar. Sanat ve edebiyat estetiğiyle ilgili görüşlerini
güzellik, düzenlilik, kesinlik ve simetri gibi üstün özellikler üzerinde oluşturur. benzer düşünceleri dile getirmiş olan Fransız düşünür Descartes ile birlikte XVII. yüzyıl sonuna doğru klasisizmin vazgeçilmez ilkeleri haline gelir.
güzellik, düzenlilik, kesinlik ve simetri gibi üstün özellikler üzerinde oluşturur. benzer düşünceleri dile getirmiş olan Fransız düşünür Descartes ile birlikte XVII. yüzyıl sonuna doğru klasisizmin vazgeçilmez ilkeleri haline gelir.
Soru 35
Fransızcanın farklı dil ve ağızların etkisinden kurtarılması, normalleşmesi ve kurallar doğrultusunda geliştirilmesi amacına yönelik olarak oluşturulan Fransız Akademisi'nin XIII. Louis döneminin başbakanı konumundaki kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Vaugelas
B
Ménage
C
Boileau
D
Richelieu
E
Richelet
Açıklama:
XIII. Louis döneminde başbakanlığa getirilen bir din adamı kimliğindeki Kardinal Richelieu, siyasete ve ekonomiye getirdiği sıkı tedbirlerin yanında bilim, sanat ve edebiyat üzerinde bir denetim mekanizması oluşturmak ister. Bu amaçla, dil
ve edebiyat denetimini yapacak bir kurum olarak Fransız Akademisi’nin kuruluşuna ilişkin kararı 13 Mart 1634’te çıkarır, ancak XIII. Louis’nin
onay sürecinden sonra Fransız Akademisi ancak 12 Şubat 1635’te çalışmalarına başlar. Bu tarih itibarıyla yazılan eserler, içerik ve dil açısından denetime
tabi tutulur. Denetimde biçim ve nitelik konusunda herhangi bir yaptırımla karşı karşıya kalmak istemeyen yazar, şair ve sanatçılar belli sanat ve edebiyat ölçütlerinin gerekliliğinin farkına varır ve bu ölçütlere uymak konusunda özen
gösterir.
ve edebiyat denetimini yapacak bir kurum olarak Fransız Akademisi’nin kuruluşuna ilişkin kararı 13 Mart 1634’te çıkarır, ancak XIII. Louis’nin
onay sürecinden sonra Fransız Akademisi ancak 12 Şubat 1635’te çalışmalarına başlar. Bu tarih itibarıyla yazılan eserler, içerik ve dil açısından denetime
tabi tutulur. Denetimde biçim ve nitelik konusunda herhangi bir yaptırımla karşı karşıya kalmak istemeyen yazar, şair ve sanatçılar belli sanat ve edebiyat ölçütlerinin gerekliliğinin farkına varır ve bu ölçütlere uymak konusunda özen
gösterir.
Soru 36
Klasisizm, belirlenmiş ilke ve kurallara uygunluğu açısından hangi sanat dalını en belirgin uygulama alanı olarak ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Resim
B
Müzik
C
Tiyatro
D
Mimari
E
Roman
Açıklama:
Tiyatroyu, özellikle de trajediyi uygulama alanı olarak seçen klasisizm, belli ilke ve kurallara uyulmasını gerekli kılar. Aristo’nun Poetika adlı eserinde ciddi bir tür
olarak nitelendirilen trajedi için ortaya koyduğu ilkeler, ağırlıklı olarak klasisizmin ilkeleri olarak kabul edilir.
olarak nitelendirilen trajedi için ortaya koyduğu ilkeler, ağırlıklı olarak klasisizmin ilkeleri olarak kabul edilir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi klasisizm akımını 16. yüzyılda geliştiren filozoflardan biridir?
Seçenekler
A
Rabelais
B
Balzac
C
Aristo
D
Seneca
E
La Fontaine
Açıklama:
XVI. yüzyılda Fransız yazarlar Rabelais ve Montaigne tarafından geliştirilen ve XVII. yüzyılda, özellikle 1660-1680 yılları arasında, XIV. Louis’nin en güçlü olduğu dönemde zirveye ulaşan akım, XVIII. yüzyılda da etkilerini sürdürür.
Soru 38
Klasisizmin hümanist anlayışın daha bilinçli ve kurallı bir devamı olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1600-1650 yılları arası
B
1650-1700 yılları arası
C
1700-1750 yılları arası
D
1750-1800 yılları arası
E
1800-1850 yılları arası
Açıklama:
Avrupa’ya yayılmış olan klasisizm, kural ve ilkelerine en uygun eser örneklerini 1650-1700 yıllarında Fransa’da vererek, bir anlamda hümanist anlayışın daha bilinçli ve kurallı bir devamı olur.
Soru 39
Aristo’nun ortaya koyduğu ilkeleri yeniden ele alıp sanatın yararlılığı, edebiyat ve sanatta yeteneğin önemi ve türlerin ayrımı gibi üç temel noktada birleştiren eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Heinsius'un Trajedinin Oluşumu eseri
B
Scaliger’in Poetika eseri
C
Horatius’un Poetika eseri
D
Vida’nın Şiir Sanatı eseri
E
Voissius'un Şiir Sanatı eseri
Açıklama:
Antik yazarlara dönmek için etkin olan öğelerden bir diğeri de Latin yazar Horatius’un Poetika Sanatı adlı eseridir. Horatius, bu yapıtında Aristo’nun ortaya koyduğu ilkeleri yeniden ele alır, onları üç temel noktada birleştirir: Sanatın yararlılığı, edebiyat ve sanatta yeteneğin önemi ve türlerin ayrımı.
Soru 40
Bilginin deneyimden geldiğini savunan düşünce biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Epikürizm
B
Materyalizm
C
Molinizm
D
Ampirizm
E
Jansenizm
Açıklama:
Bu dönemde dünya görüşüyle ilgili diğer üç öğretiden Materyalizm temeli üzerine kurulu yaşam zevkinin elde edilmesi gerektiğini savunan epikürizm; bilginin deneyimden geldiğini savunan ampirizm ve bedenin ölümüyle ruhun da öldüğünü savunan “dinsizlik” diye tanımlanan öğretilerin tümü de insanın mutluluğunun bilgi ve alçakgönüllülüğe ve aklın tutkulara egemen olmasına bağlar.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi klasisizmin özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Duygu ve tutku çözümlemeleri önemlidir.
B
Klasik eser belli bir kimseyi anlatmadığı için kişisizdir.
C
Sanatçı kendini de esere dahil eder.
D
Okur veya seyirci dikkatini yazarın kimliğine yöneltir.
E
Klasikler için yaşanılan dış çevre çok önemlidir.
Açıklama:
İdeal insan tipleri yaratılır. Bu nedenle kahramanlar halk içinden değil, soylu sınıftan seçilir.
Klasik eser belli bir kimseyi anlatmadığı için kişisizdir.
Klasik eser belli bir kimseyi anlatmadığı için kişisizdir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Racine'in antik modellerden esinlenip yazdığı eserlerden biridir?
Seçenekler
A
Kadınlar Mektebi
B
Phèdre
C
Fabl'lar
D
Poetika
E
Şiir Sanatı
Açıklama:
Racine, antik modellerden esinlenip Andromaque (1667), Britannicus (1669) ve daha sonra Phèdre (1677) adlı trajedilerini kaleme alır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisine klasik sanatta yer verilir?
Seçenekler
A
Coşkunluk
B
Aşırı doğa hayranlığı
C
Yazarların kişisel eğilimleri
D
Lirizm
E
Gerçekçi bir ideal portre oluşturulması
Açıklama:
Öğreti, körü körüne bir taklidi değil, daha doğru, düzgün ve anlaşılır biçime getirilmiş gerçekliğin aktarımını, orijinalinden daha mükemmel hale getirilmiş gerçekçi bir ideal portre oluşturulmasını ister.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi klasisizmin kavramlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Soyluluk
B
Yücelik
C
İyilik
D
Yabancılık
E
Seçkinlik
Açıklama:
Benzer biçimde, yabancı, sakat, dağlı, köylü, çocuk tiplerini hem seçkin insan idealine hem
de doğanın genel tiplerine aykırı buldukları için eserlerinde göstermezler, yalnızca komedi türünde Molière, bu tür insanların gülünçlüklerinden yararlanır.
de doğanın genel tiplerine aykırı buldukları için eserlerinde göstermezler, yalnızca komedi türünde Molière, bu tür insanların gülünçlüklerinden yararlanır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi klasisizmin ilke ve kurallarıyla kendini en iyi gösterdiği temel alandır?
Seçenekler
A
Şiir
B
Roman
C
Öykü
D
Tiyatro
E
Deneme
Açıklama:
Klasisizmin ilke ve kurallarıyla kendini en iyi gösterdiği temel alan tiyatrodur.
Soru 46
Üç birlik kuralı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eylem birliği gereği paralel entrikalara yer verilir.
B
Yer birliği gereği Seyircinin tanımadığı veya kafasında canlandırmakta zorlanacağı yerler sahnelenmez.
C
Yer birliği gereği sahnedeki dekor değişmez, hep aynı kalır.
D
Zaman birliği gereği olaylar yirmi dört saat içerisinde geçer.
E
Eylem birliği gereği oyun yazarı yalnızca bir öyküyü sahnelemek durumundadır.
Açıklama:
Klasik oyunda ne paralel entrikalar ne tesadüf ne de sonuçsuz eylemler vardır; yararsız ve
karşılıksız hiçbir şey yoktur.
karşılıksız hiçbir şey yoktur.
Soru 47
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen “Klasisizm” akımı için bu kavramı ilk kez XIX. yüzyılda kullanan romantik yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stendhal
B
Hugo
C
Rousseau
D
Lamartine
E
Puşkin
Açıklama:
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramını ilk kez XIX. yüzyılda, 1817 yılında, romantik bir yazar olan Stendhal kullanır.
Soru 48
Klasisizm, XVII. yüzyılın ilk yarısına kadar egemen olan hangi sanat anlayışına karşı uygun bir denge oluşturma hareketidir?
Seçenekler
A
Barok
B
Realizm
C
Romantizm
D
Doğalcılık
E
Sembolizm
Açıklama:
Klasisizm, XVII. yüzyılın ilk yarısına kadar egemen olan barok sanat anlayışına karşı uygun bir denge oluşturma hareketidir.
Soru 49
Barok sanat anlayışına karşı bir tepki olarak şekillenerek disiplin, düzen ve düzenlilik barındıran klasik hareketin zirve dönemini yaşadığı dönem hangi yıllar arasındadır?
Seçenekler
A
1600-1650
B
1660-1685
C
1700-1725
D
1750-1800
E
1800-1850
Açıklama:
Klasik hareket, XIV. Louis’nin resmen tahta çıktığı 1660 yılı ile daha önce yüzyılda ülkede süregiden din savaşlarını durdurmak için yayınlanmış Nantes Fermanı (1598)’nın geçerliliğinin kaldırıldığı 1685 yılları arasında zirve dönemini yaşar.
1660-1685
1660-1685
Soru 50
Aristo’nun yanı sıra, akılcılık bağlamında Klasisizmin temelini oluşturan düşünceleri ortaya koyan, Yöntem Üzerine Söylem (1637) adlı kitabın da yazarı olan Fransız düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Locke
B
Rousseau
C
Kant
D
Hegel
E
Descartes
Açıklama:
Yöntem Üzerine Söylem (1637) adlı kitabı yazan Descartes da akılcılığa verdiği önemle klasik öncüler arasında yer alır. Hatta onun düşünceleri Aristo’nun düşünceleri gibi akılcılık bağlamında klasisizme temel oluşturur.
Soru 51
Klasisizmin ilke ve kurallarıyla kendini en iyi gösterdiği temel alan tiyatrodur. Aşağıdakilerden hangisinin bu durumun ortaya çıkmasında önemli rolü vardır?
Seçenekler
A
Tiyatronun halk ve saray çevresiyle doğrudan iletişim kurması
B
Diğer tüm edebi türlerin zaten iyice gelişmiş olması
C
Tiyatro dışındaki sanatlara izin verilmemesi
D
Tiyatronun yazarlara pek gelir getirmeyen bir edebi tür olması
E
Tiyatronun henüz yeni ortaya çıkan bir tür olması
Açıklama:
Klasisizmin ilke ve kurallarıyla kendini en iyi gösterdiği temel alan tiyatrodur. Bunda o güne kadar şiir türü dışında diğer edebi türlerin yeterince gelişememiş olmasının ve tiyatronun halk ve saray çevresiyle doğrudan iletişim kurmasının rolü büyüktür.
Soru 52
Corneille ile sürekli rekabet içinde olan, trajedilerinin konusunu tarihten, Roma ve Yunan mitolojisinden ve İncil’den alan, Andromaque (1667), Britannicus (1669), Bérénice (1670) ve Bajazet (1672) adlı eserlerin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Racine
B
Moliere
C
Sarasin
D
Ménardiere
E
Boileau
Açıklama:
Corneille ile sürekli rekabet içinde olan ve adı geçen eserlerin yazarı olan Jean Racine (1639-1699), trajedilerinin konusunu tarihten, Roma ve Yunan mitolojisinden ve İncil’den alır.
Soru 53
Klasik komedinin tek temsilcisi konumunda olan, "Tartuffe", "Cimri" eserlerinin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Racine
B
Sarasin
C
Moliere
D
Ménardiere
E
Boileau
Açıklama:
“Tartuffe”, “Cimri” gibi pek çok tanınmış eserleri olan Molière klasik komedinin tek temsilcisi konumundadır.
Moliere
Moliere
Soru 54
Trajedilerde tutkulu insanlar genellikle çıldırırlar, ya başkalarını öldürürler ya da intihar ederler. Oyun yazarlarının bu türden kurgularla, insanlar arasında var olabilecek tutkulu insanların acınacak ve korkunç halini göstererek uyguladıkları ve “tutkulardan arındırma” da denilen bu yöntemin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katarsis
B
Mimesis
C
Adaptasyon
D
Agora
E
Poesis
Açıklama:
Oyun yazarlarının bu türden kurgularla, insanlar arasında var olabilecek tutkulu insanların acınacak ve korkunç halini göstererek “tutkulardan arındırma” (katarsis) denilen yöntemi uygulamaktadırlar.
Soru 55
XVI. yüzyıldan itibaren oyun yazarları ve kuramcıları klasik trajedi kurallarını oluştururken Aristo’nun hangi eserini yeniden okuyup yorumlamışlardır?
Seçenekler
A
Fizik
B
Ruh Üzerine
C
Politika
D
Metafizik
E
Poetika
Açıklama:
XVI. yüzyıldan itibaren oyun yazarları ve kuramcıların, Aristo’nun Poetika adlı eserini yeniden okuyup yorumlamalarıyla klasik trajedi kuralları oluşur.
Soru 56
Klasisizm, Fransa’da çöküşe geçtiği dönemde, İtalya’da kısmen parladığında, klasisizmin İtalya’da komedi alanındaki temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Goldoni
B
Alfieri
C
Parini
D
Racine
E
Descartes
Açıklama:
Fransa’da çöküşe geçtiği dönemde İtalya’da kısmen parlayan klasisizmin bu ülkede komedi alanındaki temsilcisi Goldoni’dir.
Soru 57
Seçeneklerden hangisi Klasik eserin temel nitelikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mükemmellik ve düzen
B
Denge ve kalıcılık
C
Sadelik ve anlaşılırlık
D
Örf ve âdete uygunluk
E
Krala yergi ve hiciv.
Açıklama:
Mutlak monarşi yönetiminin, sansürün hüküm sürdüğü klasik dönemde, krala
ve onun yönetimine muhalif olmak, bir “damgalı ferman” aracılığıyla hapsedilmeyi gerektirebileceği ve neredeyse Fransa ölçeğinde tüm sanatçıları himayesine alan krala karşı en küçük bir saygısızlığın ihanet sayılabileceği klasik dönem eserlerinde ve anlayışında kralın övülmesi ve ona karşı müteşekkir
olunması söz konusudur. Bu övgü, klasik yazar ya da sanatçı için aylık maaş ve
gerektiğinde kullanacağı salonların kendisine tahsisi anlamında da gelir.
Bu gerekçelerle klasiklerin çoğu krala ve onun yönetimine övgüler yağdırırken, La Fontaine gibi az sayıda kişi üstü kapalı hicivler yoluyla bile olsa onun tutum ve yönetim biçimini eleştirir.
ve onun yönetimine muhalif olmak, bir “damgalı ferman” aracılığıyla hapsedilmeyi gerektirebileceği ve neredeyse Fransa ölçeğinde tüm sanatçıları himayesine alan krala karşı en küçük bir saygısızlığın ihanet sayılabileceği klasik dönem eserlerinde ve anlayışında kralın övülmesi ve ona karşı müteşekkir
olunması söz konusudur. Bu övgü, klasik yazar ya da sanatçı için aylık maaş ve
gerektiğinde kullanacağı salonların kendisine tahsisi anlamında da gelir.
Bu gerekçelerle klasiklerin çoğu krala ve onun yönetimine övgüler yağdırırken, La Fontaine gibi az sayıda kişi üstü kapalı hicivler yoluyla bile olsa onun tutum ve yönetim biçimini eleştirir.
Soru 58
Klasik edebiyatçı ve sanatçının uyması gereken ilke ve kuralları şiirsel ifadelerle anlattığı Şiir Sanatı adlı eserinde Nicolas Boileau, Aristo’nun ortaya koyduğu kurallardan özellikle hangisine vurgu yaparak uyulması gerektiğini belirtmiştir?
Seçenekler
A
Geçmişe Özlem vurgusu
B
Şiddetin etkisini kullanma.
C
Fantastik olaylar örgüsü
D
Üç birlik kuralı
E
İktidar eleştirisi yapılması
Açıklama:
Nicolas Boileau Şiir Sanatı adlı eserinde, Yazarın, Aristo’nun ortaya koyduğu kurallara uyması ve özellikle, eylem (tek bir entrika olmalı), yer (oyun kişileri diyar diyar dolaşmamalı) ve zaman (entrika bir günlük süreyi aşacak ölçüde olmamalı) birliğinden oluşan üç birlik kuralını göz önünde bulundurması gerektiğini vurgular.
Soru 59
Dönemin burjuva toplumunda ya da kişilerinde karşılaşılan kusurları tiyatroya
taşınarak gülünç hale getiren ve bu sayede insanları eğitirken onların kusur ve aksayan yönlerini düzeltme amacını güden, Tartuffe, Cimri, Hastalık Hastası gibi oyunların yazarı kimdir?
taşınarak gülünç hale getiren ve bu sayede insanları eğitirken onların kusur ve aksayan yönlerini düzeltme amacını güden, Tartuffe, Cimri, Hastalık Hastası gibi oyunların yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Corneille
B
Calderon
C
Molière
D
Racine
E
Castelvetro
Açıklama:
Molière’in hâkim olduğu komedi, insanları eğitirken onların kusur ve aksayan yönlerini düzeltme amacını güder. Komedide, özellikle dönemin burjuva toplumunda ya da kişilerinde karşılaşılan kusurlar tiyatroya taşınarak gülünç hale getirilir ve bu sayede Molière, düzeltilmesi gereken insan ve toplum kusurlarına
dikkat çekerken, bir yandan da bu abartılmış kusurları kendine düşman olanlara karşı bir saldırı aracı olarak kullanır. Yobazları, sahte dindarları ve ikiyüzlülüğü Tartuffe, cimriliği Cimri adlı oyunlarında gözler önüne serer.
dikkat çekerken, bir yandan da bu abartılmış kusurları kendine düşman olanlara karşı bir saldırı aracı olarak kullanır. Yobazları, sahte dindarları ve ikiyüzlülüğü Tartuffe, cimriliği Cimri adlı oyunlarında gözler önüne serer.
Soru 60
Trajedi yazarlarının insanların acınacak ve korkunç halini göstererek, izleyenleri “tutkulardan arındırma” amacını karşılayan terim seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prologos
B
Katarsis
C
Episod
D
Eksodos
E
Parabasis
Açıklama:
Trajedilerde tutkulu insanlar genellikle çıldırırlar, ya başkalarını öldürürler
ya da intihar ederler. Ancak bütün bunlar kurallar gereği sahnede değil, sahne arkasında gerçekleşir. Oyun yazarları bu türden kurgularla, insanlar arasında var olabilecek tutkulu insanların acınacak ve korkunç halini göstererek, “tutkulardan arındırma” (katarsis) denilen yöntemi uygularlar.
ya da intihar ederler. Ancak bütün bunlar kurallar gereği sahnede değil, sahne arkasında gerçekleşir. Oyun yazarları bu türden kurgularla, insanlar arasında var olabilecek tutkulu insanların acınacak ve korkunç halini göstererek, “tutkulardan arındırma” (katarsis) denilen yöntemi uygularlar.
Soru 61
XVII. yüzyılın ikinci yarısında, 1665-1685 yılları arasında, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasisizm
B
Romantizm
C
Hümanizm
D
Natüralizm
E
Realizm
Açıklama:
Klasisizm kelimesi bu sanat anlayışının geliştiği dönemden yaklaşık bir buçuk asır sonra kullanılmaya başlasa da klasisizmi içerdiği değer ve ölçütlerin ortaya koyduğu “dürüst ve saygın insan” (honnête homme) ve mükemmelliğin arayışındaki bir estetik anlayışla tanımlamak mümkündür.
Klasisizm, XVII. yüzyılın ikinci yarısında, 1665-1685 yılları arasında, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Klasisizm, XVII. yüzyılın ikinci yarısında, 1665-1685 yılları arasında, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 62
Klasisizmi: “(…) halkımızın ulu dedelerine büyük bir haz vermiş edebiyattır”, diye alaycı bir şekilde tanımlayan yazar kimdir?
Seçenekler
A
Goethe
B
Schiller
C
Stendhal
D
Montaigne
E
Rabelais
Açıklama:
Aslında “klasisizm” diye adlandırılan şey, geçmişi de olan bir kavram olup, üretildikleri dönemde yazar, okuyucu ya da seyircileri tarafından klasik olarak adlandırılmayan ya da tanımlamayan eser ve öğretiler için de kullanılır.
Stendhal, mensubu olduğu romantizm akımının tanımını yaptıktan sonra klasisizmi: “(…) halkımızın ulu dedelerine büyük bir haz vermiş edebiyattır”, diye alaycı bir şekilde tanımlamıştır. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Stendhal, mensubu olduğu romantizm akımının tanımını yaptıktan sonra klasisizmi: “(…) halkımızın ulu dedelerine büyük bir haz vermiş edebiyattır”, diye alaycı bir şekilde tanımlamıştır. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Soru 63
“Bilim ve sanatta yeniden doğuş” anlamına gelen hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rönesans
B
Romantizm
C
Determinizm
D
Natüralizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Sanat için, “barok dönem” diye adlandırılan ve XVII. yüzyıl ortalarına kadar süren bu dönemdeki edebi ürünler, barok edebiyatının ürünleri olarak adlandırılır.
XVI. yüzyıl Avrupa’sında en etkin düzeye erişen, “bilim ve sanatta yeniden doğuş” anlamına gelen Rönesans hareketi, bilim, sanat ve edebiyatta üretimin artmasını sağlar. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
XVI. yüzyıl Avrupa’sında en etkin düzeye erişen, “bilim ve sanatta yeniden doğuş” anlamına gelen Rönesans hareketi, bilim, sanat ve edebiyatta üretimin artmasını sağlar. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 64
Şiir Sanatı (1624) adlı eser hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Guez de Balzac
B
Honoré d’Urfé
C
Jean Chapelain
D
l’Abbé d’Aubignac
E
XIV. Louis
Açıklama:
Chapelain, Guez de Balzac ve şiirleri dışında yazdığı mektuplarıyla da tanınan Voiture, akılcılık üzerine kurulu yalınlığı oluşturmaya çalışır. Fransız gramer kurallarının oluşturulmasına katkı sağlarlar, herkesin dili kendine göre kullanmasının önüne geçmeye çalışırlar, ancak çabaları saray ve halk dili gibi bir ayrımın oluşmasına neden olur. Her şeye rağmen kuralsızlık, düzensizlik ve karmaşanın varlığına dikkat çekerler ve bu konularda bir şeyler yapılması gereğini ortaya koyarlar.
Guez de Balzac, Fransızcayla da güzel söz söyleme sanatlarının gerçekleşebileceği düşüncesinden hareketle Şiir Sanatı (1624) adlı eserini kaleme alır. Eserinde yer alan şiirlerde belagat için kullandığı söz sanatlarında Fransızca örneklere yer verir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Guez de Balzac, Fransızcayla da güzel söz söyleme sanatlarının gerçekleşebileceği düşüncesinden hareketle Şiir Sanatı (1624) adlı eserini kaleme alır. Eserinde yer alan şiirlerde belagat için kullandığı söz sanatlarında Fransızca örneklere yer verir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 65
"Gündelik yaşamda tedbirli ve ölçülü olmak insanı mutluluğa götürür." sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Descartes
C
XIII. Louis
D
Ménage
E
Scaliger
Açıklama:
Bir düşüncenin değerli ve uygulanabilir olmasını da onun mükemmelliğine bağlar. Sanat ve edebiyat estetiğiyle ilgili görüşlerini güzellik, düzenlilik, kesinlik ve simetri gibi üstün özellikler üzerinde oluşturur.
Aristo’nun düşünceleri gibi akılcılık bağlamında klasisizme temel oluşturur. Sorunun doğru cevabı da A seçeneğidir.
Aristo’nun düşünceleri gibi akılcılık bağlamında klasisizme temel oluşturur. Sorunun doğru cevabı da A seçeneğidir.
Soru 66
Klasik eser ruhsal insan doğasını resmederken, "ortaya koymak istediği şey" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel tutkular
B
Kişilik çözümlemeleri
C
Mekandaki mobilyalar
D
Dış gerçeklik
E
Gerçeküstücü gerçeklik
Açıklama:
Klasik eser ruhsal insan doğasını resmeder: Tutku ve duyguların resmi sadece evrensel genelleme yapmak için gerçekleştirilir. Bunun dışında bireysel tutku ve duygu çözümlemelerine yer verilmez. İnsan, insanlığın numunesi olarak incelenir. Klasik eserde “ben” nefret edilen şeydir, çünkü yeterince geniş ve soylu bir inceleme alanı oluşturmaz.
Klasisizmin ortaya koymak istediği şey, kostümleri, yüzleri, dekorları, mobilyaları ile dış gerçeklik, belli bir sokak ya da şehir değildir. Onun ilgilendiği şey, daha derindeki, bilinçtekinden daha gerçek olan ve “gerçeküstücü gerçeklik” niteliğindeki şeydir. Yani kişiliklerin karşılıklı konuşmalarının, iç konuşmalarının arkasında saklı olan gerçekliktir.
Klasisizmin ortaya koymak istediği şey, kostümleri, yüzleri, dekorları, mobilyaları ile dış gerçeklik, belli bir sokak ya da şehir değildir. Onun ilgilendiği şey, daha derindeki, bilinçtekinden daha gerçek olan ve “gerçeküstücü gerçeklik” niteliğindeki şeydir. Yani kişiliklerin karşılıklı konuşmalarının, iç konuşmalarının arkasında saklı olan gerçekliktir.
Soru 67
“İnsan resmedilirken, doğaya göre resmedilmeli” sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Molière, Jean-Baptiste Poquelin
B
Jean Baptiste Racine
C
Jean de La Fontaine
D
Aristo
E
Madame de Sévigné
Açıklama:
Bu sözler, XVII. yüzyıldaki farklı sanat anlayışlarındaki yapmacıklık, duygusallık, olduğundan farklı gösterme biçimlerine tepki niteliğinde olup, sanatın yaşayan, yüzyıllardır var olan, yalnızca ruhbilimsel açıdan insan modelini inceleyerek gerçekliği taklit etmesi gerektiğini anlatır.
Her şeyden önce klasik akımın temel amaçlarının başında “hoşa gitmek” ve “eğitmek” vardır. Molière, Kadınlar Mektebinin Eleştirisinde: “İnsan resmedilirken, doğaya göre resmedilmeli”, der. Racine de Britannicus’ün önsözünde bir yazarın “doğayı dışlaması” ancak “sağduyuya ihanet” şeklinde benzer bir ifadeyi kullanır. La Fontaine, “bir adım bile doğadan ayrılmamalı” sözüyle diğerlerini teyit eder. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Her şeyden önce klasik akımın temel amaçlarının başında “hoşa gitmek” ve “eğitmek” vardır. Molière, Kadınlar Mektebinin Eleştirisinde: “İnsan resmedilirken, doğaya göre resmedilmeli”, der. Racine de Britannicus’ün önsözünde bir yazarın “doğayı dışlaması” ancak “sağduyuya ihanet” şeklinde benzer bir ifadeyi kullanır. La Fontaine, “bir adım bile doğadan ayrılmamalı” sözüyle diğerlerini teyit eder. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 68
"Otoriter bir iktidarın, değerlerin sabit hiyerarşisi üzerine kurulmuş bir ahlâkın, gittikçe daha belirgin hale gelen bir akılcılığın hâkim olduğu .............. içinde yetenek, akla uygun olmalı ve uzmanların oluşturduğu kuralları takip etmelidir." cümlesinde boş bırakılan yere en uygun seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
klasik dönem
B
romantik dönem
C
simgecilik dönemi
D
doğalcılık dönemi
E
insancıllık dönemi
Açıklama:
Bu soruda klasik dönem özellikleriyle ilgili bilgilerin bir kısmı ölçülmek istenmiştir.
"Otoriter bir iktidarın, değerlerin sabit hiyerarşisi üzerine kurulmuş bir ahlâkın, gittikçe daha belirgin hale gelen bir akılcılığın hâkim olduğu klasik dönem içinde yetenek, akla uygun olmalı ve uzmanların oluşturduğu kuralları takip etmelidir." Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
"Otoriter bir iktidarın, değerlerin sabit hiyerarşisi üzerine kurulmuş bir ahlâkın, gittikçe daha belirgin hale gelen bir akılcılığın hâkim olduğu klasik dönem içinde yetenek, akla uygun olmalı ve uzmanların oluşturduğu kuralları takip etmelidir." Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 69
Klasik gerçeklik nedir?
Seçenekler
A
Gerçekliğin kendisi
B
Gerçeğe benzer olan
C
Gerçek olması kesin olan
D
Gerçek hayatta yaşanmış olan
E
Gerçeğe benzerliğin arayışı
Açıklama:
Özellikle klasik trajedide, gerçek hayatta yaşanmış tarihsel ve toplumsal konulara yer verilmez. Klasisizmde gerçeğe benzerliğin sürekli arayışında, sahip olduğu özellikleriyle kalıcı ve evrensel insanı ortaya koyma çabası vardır.
Klasik gerçeklik aslında gerçekliğin kendisi değil, gerçeğe benzer olan, gerçek olması muhtemel olan şeydir. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Klasik gerçeklik aslında gerçekliğin kendisi değil, gerçeğe benzer olan, gerçek olması muhtemel olan şeydir. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Soru 70
Klasikler ideal insan modeli olarak “onurlu insan” (hônnete homme) modelini sunarlar. Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi öngörülen ideal insan modeline uymaz?
Seçenekler
A
Açık ve öğrenmeye meraklı
B
Hoş ve nazik
C
Derin kişilikli ve eğlendirici
D
Sıkıcı olmaktan kaçınan
E
Yenilikçilerle ortak hareket eden
Açıklama:
Klasik yazar, XVII. yüzyıl Fransız düşüncesinin eğilimlerine uygun olan açıklık/anlaşılırlık peşindedir. Dağınıklık, dengesizlikten kaçınır ve 1660 yılı öncesi kuşağın hoşlandığı barok ve süslü sanat anlayışından uzak durur.
Klasisizm, alçakgönüllü, dengeli ve düşünceli olduğu için hiçbir tutkuya sahip olmayan, toplumla son derece uyumlu “onurlu insan” mitini yaratır. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.
Klasisizm, alçakgönüllü, dengeli ve düşünceli olduğu için hiçbir tutkuya sahip olmayan, toplumla son derece uyumlu “onurlu insan” mitini yaratır. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi XVII. yüzyılın ikinci yarısında, 1665-1685 yılları arasında, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinir?
Seçenekler
A
Hümanizm
B
Klasisizm
C
Romantizm
D
Sembolizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
Klasisizm, XVII. yüzyılın ikinci yarısında, 1665-1685 yılları arasında, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinir.
Soru 72
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramını ilk kez XIX. yüzyılda, 1817 yılında kullanan romantik yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stendhal
B
Montaigne
C
Moliere
D
La Fontaine
E
Bacon
Açıklama:
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altında nitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramı ilk kez XIX. yüzyılda, 1817 yılında, romantik bir yazar olan Stendhal kullanılır. Stendhal, mensubu olduğu romantizm akımının tanımını yaptıktan sonra klasisizmi: “(...) halkımızın ulu dedelerine büyük bir haz vermiş edebiyattır”, diye alaycı bir şekilde tanımlar (Stendhal, 1970, s. 71).
Soru 73
Klasisizmle ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Klasisizm, diğer bazı akımlar gibi, belli bir grubun bir araya gelerek sınırlarını ve ilkelerini belirlemek yoluyla ortaya çıkmış bir edebi harekettir.
B
Amerika'da yayılmış olan klasisizm, kural ve ilkelerine en uygun eser örneklerini 1650-1700 yıllarında New York' da vererek, bir anlamda hümanist anlayışın daha bilinçli ve kurallı bir devamı olur.
C
Barok sanat anlayışına destek olarak şekillenerek disiplin, düzen ve düzenlilik barındırmayan klasik hareket, XIV. Louis’nin resmen tahta çıktığı 1660 yılı ile daha önce yüzyılda ülkede süregiden din savaşlarını durdurmak için yayınlanmış Nantes Fermanı (1598)’nın geçerliliğinin kaldırıldığı 1685 yılları arasında zirve dönemini yaşar.
D
1647 yılında Vaugelas’nın yayınlattığı Fransız Diliyle İlgili Hatırlatmalar adlı kitabı Fransızcanın düzgün kullanımını sistematik hale getirmekle klasisizme alt yapı oluşturur.
E
Her şeyden önce klasik akımın temel amaçlarının başında “hoşa gitmek” ve “eğitmek” yerine halktan insanları odağına alıp, üsluptan ziyade içeriği ön plana çıkarmak vardır.
Açıklama:
1647 yılında Vaugelas’nın yayınlattığı Fransız Diliyle İlgili Hatırlatmalar adlı kitabı Fransızca'nın düzgün kullanımını sistematik hale getirmekle klasisizme alt yapı oluşturur. Bu çalışmasında Vaugelas, dilin açık, net ve seçkin olmasını savunarak dilin arındırılmasının önemine dikkat çeker.
Soru 74
Aşağıda yer alan akımlardan hangisi aslında Fransız toplumu ve kültürünün gelişmesinin bir yansımasıdır ve bu yansıma, topluma, yönetime ve kaynaklara egemen ayrıcalıklı sınıflar (aristokrasi, yüksek din adamları sınıfları) ile eğitimli ve sürekli artan ekonomik gücüyle hızla yükselişte olan burjuva sınıfı arasında geçici bir dengenin kurulduğunu ortaya koyar?
Seçenekler
A
Realizm
B
Hümanizm
C
Klasisizm
D
Romantizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
Klasisizm aslında Fransız toplumu ve kültürünün gelişmesinin bir yansımasıdır. Bu yansıma, topluma, yönetime ve kaynaklara egemen ayrıcalıklı sınıflar (aristokrasi, yüksek din adamları sınıfları) ile eğitimli ve sürekli artan ekonomik gücüyle hızla yükselişte olan burjuva sınıfı arasında geçici bir dengenin kurulduğunu ortaya koyar.
Soru 75
Fransa’da klasik edebiyat kuramı, barok dönem sonrasında aşağıda yer alan hangi dönemden esinlenerek ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Antik dönemden esinlenen aydınlar tarafından ortaya çıkmıştır.
B
Dadaizmden esinlenen aydınlar tarafından ortaya çıkmıştır.
C
Romantik dönemden esinlenen aydınlar tarafından ortaya çıkmıştır.
D
Fütürizmden esinlenen aydınlar tarafından ortaya çıkmıştır.
E
Post modern dönemden esinlenen aydınlar tarafından ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Fransa’da klasik edebiyat kuramı, barok dönem sonrasında Antik Dönemden ve İtalyan kuramcılardan esinlenen ve onların eğitim sistemini Fransız zevkine göre uyarlayan aydınlar tarafından hazırlanır.
Soru 76
Aşağıda yer alan edebi akımlardan hangisi La Fontaine’in Fabl’lar’ında ortaya koyduğu ahlâki derslerde olduğu gibi, iyiliğin her zaman kötülüğe üstün gelmesini ister?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Realizm
C
Sürrealizm
D
Dadaizm
E
Klasisizm
Açıklama:
Her şeyden önce klasik akımın temel amaçlarının başında “hoşa gitmek” ve “eğitmek” vardır. Ölçülülük, kibarlık ve ılımlılık nitelikleriyle donanmış “onurlu insanı” model alır. La Fontaine’in Fabl’lar’ında ortaya koyduğu ahlâki derslerde olduğu gibi, iyiliğin her zaman kötülüğe üstün gelmesini ister. Evrensel gerçekliklerin arayışı peşindedir.
Soru 77
Aşağıda yer alan eserlerden hangisi ciddi bir tür olarak nitelendirilen trajedi için ortaya koyduğu ilkelerle, ağırlıklı olarak klasisizmin ilkeleri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
İlahi Komedya
B
Hamlet
C
Poetika
D
Deliliğe Övgü
E
Denemeler
Açıklama:
Aristo’nun Poetika adlı eserinde ciddi bir tür olarak nitelendirilen trajedi için ortaya koyduğu ilkeler, ağırlıklı olarak klasisizmin ilkeleri olarak kabul edilir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi klasik resim anlayışının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Klasik eser ruhsal insan doğasını resmeder.
B
Tutku ve duyguların resmi sadece evrensel genelleme yapmak için gerçekleştirilir.
C
Klasik eserde, bireysel tutku ve duygu çözümlemelerine yer verilmez.
D
Klasik eserde, ideal insan tipleri yaratılmaz. Bu nedenle kahramanlar soylu sınıf içinden değil, halk içinden seçilir.
E
Klasik eserde “ben” nefret edilen şeydir, çünkü yeterince geniş ve soylu bir inceleme alanı oluşturmaz.
Açıklama:
İdeal insan tipleri yaratılır. Bu nedenle kahra- manlar halk içinden değil, soylu sınıftan seçilir. Klasik eser belli bir kimseyi anlatmadığı için kişisizdir.
Soru 79
Klasisizmin ilke ve kurallarıyla ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Klasik nitelikli bir eser ortaya koymak isteyen doğuştan yetenekli olmayan sanatçı, en azından üslup konusunda baş- kalarından esinlenmek durumundadır.
B
Klasisizmde, 'esinlenme' kabul edilebilir bir durum değildir.
C
Klasisizmde sanatçı ya da yazar doğuştan sanatına yönelik üstün bir yeteneğe sahip olmasa da, klasik değerde sanat eserini gerçekleştirebilir.
D
Klasisizmde, yazarın orijinalliğinin üsluptan değil, yaratıcılıktan olduğu vurgulanır.
E
Klasisizmde taklit etme kabul edilinebilir bir durum değildir.
Açıklama:
Klasisizmde esinlenme, temel koşullardan biridir. Öyle ki, sanatçı ya da yazar, doğuştan sanatına yönelik üstün bir yeteneğe sahip değilse, klasik değerde sanat eserini gerçekleştiremez. Klasik nitelikli bir eser ortaya koymak isteyen doğuştan yetenekli olmayan sanatçı, en azından üslup konusunda başkalarından esinlenmek durumundadır. Boileau: “Eğer yeteneğiniz inşaatçı olmak yönündeyse, inşaatçı olun” (Şiir Sanatı, IV. Bölüm) derken, yazarın orijinalliğinin yaratıcılığında değil, üslubunda olduğunu vurgulamak ister. Üslubun da ancak başkalarından esinlenme ya da onları taklit etme yoluyla edinilebileceğini düşünür. Yaratıcılık ve üslupla ortaya çıkan şekilsel mükemmellik estetik zevkin oluşmasına yardım eder. Bu mükemmelliği elde etmek için yazar veya sanatçı titiz bir çalışma yapmak durumundadır.
Soru 80
"....gerçeklik aslında gerçekliğin kendisi değil, gerçeğe benzer olan, gerçek olması muhtemel olan şeydir. Bu nedenle özellikle trajedide, gerçek hayatta yaşanmış tarihsel ve toplumsal konulara yer verilmez....gerçeğe benzerliğin sürekli arayışında, sahip olduğu özellikleriyle kalıcı ve evrensel insanı ortaya koyma çabası vardır."
Yukarıda gerçeklikle ilgili yer alan ifade, aşağıdaki akımlardan hangisini temsil eden biri tarafından söylenmiş olabilir?
Yukarıda gerçeklikle ilgili yer alan ifade, aşağıdaki akımlardan hangisini temsil eden biri tarafından söylenmiş olabilir?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Dadaizm
C
Realizm
D
Egzistansiyalizm
E
Klasisizm
Açıklama:
Klasik gerçeklik aslında gerçekliğin kendisi değil, gerçeğe benzer olan, gerçek olması muhtemel olan şeydir. Bu nedenle özellikle klasik trajedide, gerçek hayatta yaşanmış tarihsel ve toplumsal konulara yer verilmez. Klasisizmde gerçeğe benzerliğin sürekli arayışında, sahip olduğu özellikleriyle kalıcı ve evrensel insanı ortaya koyma çabası vardır.
Soru 81
Klasisizm aşağıdaki hangi ülkeyle özdeşleşmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İtalya
D
İngiltere
E
İspanya
Açıklama:
Klasisizm, XVII. yüzyılın ikinci yarısında, 1665-1685 yılları arasında, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 82
XVI. yüzyıl sonunda, aşağıdakilerden hangisi Protestan-Katolik savaşını bir süre sonlandırmıştır?
Seçenekler
A
Nantes Fermanı
B
Fronde Hareketi
C
Fransız Akademisi
D
Klasisizm
E
Eskiler ve Yeniler Kavgası
Açıklama:
XVI. yüzyıl sonunda, 1562-1598 yılları arasında süren Protestan-Katolik savaşları ve ‘Nantes Fermanı’ ile askıya alınmıştır. B şıkkı, aristokratların imtiyazlarını koruma hareketi; C şıkkı Fransız diliyle ilgili, D ve E şıkları da edebiyat ve sanat akımlarıyla ilgilidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi Klasisizm’in bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Bağlayıcı kuralları yoktur
B
Mimaride girintili çıkıntılı ve çok süslemeli anlayış hakimdir
C
İtalya’da başlamıştır
D
Estetikte mükemmellik arayışındadır
E
Adının kökeni Portekizce’dir.
Açıklama:
A, B, C ve E şıkları barok sanatının özelliklerini yansıtır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 84
Yöntem Üzerine Söylem kimin eseridir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Descartes
C
Honoré d’Urfé
D
Jean Chapelain
E
François Malherbe
Açıklama:
Yöntem Üzerine Söylem (1637) adlı kitabı yazan Descartes akılcılığa verdiği önemle klasik öncüler arasında yer alır. Hatta onun düşünceleri, Aristo’nun düşünceleri gibi akılcılık bağlamında klasisizme temel oluşturur. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 85
Boileau Şiir Sanatı adlı eserinde kimden esinlenmiştir?
Seçenekler
A
Ezop
B
Seneca
C
Euripides
D
Plautus
E
Aristo
Açıklama:
Moliere Plautus’u; Racine, Seneca’yı ya da Euripides’i; La Fontaine Yunanlı fabl yazarı Ezop’u; Boileau ise kendi Şiir Sanatı adlı eserinde Aristo’nun Poetika’sını taklit eder.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi klasisizm ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireysel tutku ve çözümlemelere yer vermez.
B
İnsan, insanlığın numunesi olarak incelenir.
C
Öze ulaşmak temel amacıdır.
D
Dış doğayla ilgilenmez.
E
Kahramanlar halk içinden seçilir.
Açıklama:
Klasik eser ruhsal insan doğasını resmeder: Tutku ve duyguların resmi sadece evrensel genelleme yapmak için gerçekleştirilir. Bunun dışında bireysel tutku ve duygu çözümlemelerine yer verilmez. İnsan, insanlığın numunesi olarak incelenir. Klasikler kendi alanlarına girmeyen dış doğayla ilgilenmezler. İdeal insan tipleri yaratılır. Bu nedenle kahramanlar halk içinden değil, soylu sınıftan seçilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 87
“Komedinin kullanımı insanların kusurlarını düzeltmek içindir” görüşünün sahibi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Moliere
B
Jean Racine
C
La Fontaine
D
Furetière
E
Boileau
Açıklama:
Molière’e göre, “komedinin kullanımı insanların kusurlarını düzeltmek içindir” (Tartuffe 1669). Komediyi insanların, döneminin toplumunun kusurlarını gösterme aracı olarak kullanır: Kadınlar Mektebi (1662), Dom Juan (1665) veya İnsandan Kaçan (1666) adlı piyeslerinde yaptığı gibi. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 88
Boileau’ya göre aşağıdakilerden hangisi klasik şiir sanatının bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Esinlenmek şair olmak için yeterlidir.
B
Üç birlik kuralına uyulmaz.
C
Eylemin gerçekçi olması gerekir.
D
Fantezi durumlar eserlerde kullanılabilir.
E
Üslup üzerinde çalışmak yersizdir.
Açıklama:
Boileau, şair olmak için doğal yeteneklere sahip olunması gerektiğini, tek başına esinlenmenin şair olmaya yetmeyeceğini; esinlenme ve hayal gücünden yararlanmanın aklın kontrolünde olması gerektiğini; üslup üzerinde çalışmanın yararlı olacağını, ancak bunun için şairin Antik Yunan ve Latin şairleri örnek alması gerektiğini; yazarın eylem (tek bir entrika olmalı), yer (oyun kişileri diyar diyar dolaşmamalı) ve zaman (entrika bir günlük süreyi aşacak ölçüde olmamalı) birliğinden oluşan üç birlik kuralını göz önünde bulundurması gerektiğini; fantezi durumların eserde kullanılmasından kaçınılmasını ve ortaya konacak eylemin gerçeğe benzer olması gerektiğini ifade eder. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi bir trajedidir?
Seçenekler
A
Kibarlık Budalası
B
Cimri
C
Bajazet
D
Hastalık Hastası
E
Tartuffe
Açıklama:
A, B, D ve E Moliere’nin komedi oyunlarıdır. Bajazet ise Jean Racine’nin trajedilerindendir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Fırtına ve Coşku akımının özelliğini yansıtmaz?
Seçenekler
A
Maximilian von Klinger’in aynı adlı tiyatro oyunundan adını alır.
B
Alman edebiyatında 1770-1785 yılları arasında büyük etki gösterir.
C
Avrupa romantizminin gelişmesine katkıda bulunan edebiyat akımıdır.
D
Aklın egemenliğine karşı çıkar, sezgi, duygu ve tutkuların önemine ve doğaya yönelime önem verir.
E
Klasisizmin Alman edebiyatındaki karşılığıdır.
Açıklama:
Maximilian von Klinger’in (1752-1831) aynı adlı tiyatro oyunundan adını alan, Alman edebiyatında 1770-1785 yılları arasında büyük etki gösteren ve Avrupa romantizminin gelişmesine katkıda bulunan edebiyat akımıdır. Aydınlanma Çağının önem verdiği aklın egemenliğine karşı çıkar, sezgi, duygu ve tutkuların önemine ve doğaya yönelime önem verir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 91
1600 yılları itibarıyla İtalya’da, özellikle mimaride başlayan ve daha sonra tüm sanat ve edebiyat dallarında Avrupa’da yaygınlaşan, düzgün çizgilerin kullanılmadığı, girinti ve çıkıntılara, süslemelere aşırı ölçüde yer veren sanat anlayışına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Barok Sanatı
B
Klasisizm Sanatı
C
Idealizm Sanatı
D
Naturalim Sanatı
E
Modernizm Sanatı
Açıklama:
KLASİSİZMİN TANIMI VE KLASİSİZMİ HAZIRLAYAN ETKENLER
Barok Sanat
Barok Sanat
Soru 92
Barok sanat anlayışına karşı bir tepki olarak şekillenerek disiplin, düzen ve düzenlilik barındıran harekete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Klasisizm
B
Barok
C
İdealizm
D
Naturalizm
E
Reformizm
Açıklama:
KLASİSİZMİN TANIMI VE KLASİSİZMİ HAZIRLAYAN ETKENLER
Klasisizm
Klasisizm
Soru 93
XIII. Louis döneminin başbakanı konumundaki Richelieu tarafından 1634 yılında kurulmasına rağmen, 29 Ocak 1635 tarihinde resmen işlerlik kazanan, Fransızcanın farklı dil ve ağızların etkisinden kurtarılması, normalleşmesi ve kurallar doğrultusunda geliştirilmesi amacına yönelik olarak oluşturulan kuruma ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Fransız Akademisi
B
Klasisizm Akademisi
C
Barok Akademisi
D
Naturalizm Akademisi
E
Reform Akademisi
Açıklama:
KLASİSİZMİN TANIMI VE KLASİSİZMİ HAZIRLAYAN ETKENLER
Fransız Akademisi (Académie Française)
Fransız Akademisi (Académie Française)
Soru 94
XIV. Louis’nin çocukluk döneminde Kardinal Richelieu ve onun takipçisi
Mazarin’in ülkedeki soyluların nüfuzunu kırmaya yönelik siyasetine tepki gösteren ve kaybettikleri ayrıcalıkları geri isteyen aristokratların 1648 ile 1653 yılları arasında gerçekleştirilen kanlı başkaldırı hareketine ne ad verilmiştir?
Mazarin’in ülkedeki soyluların nüfuzunu kırmaya yönelik siyasetine tepki gösteren ve kaybettikleri ayrıcalıkları geri isteyen aristokratların 1648 ile 1653 yılları arasında gerçekleştirilen kanlı başkaldırı hareketine ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Fronde Hareketi
B
Hector Hareketi
C
Konda Hareketi
D
Heinsius Hareketi
E
Voissius Hareketi
Açıklama:
KLASİSİZMİN TANIMI VE KLASİSİZMİ HAZIRLAYAN ETKENLER
Fronde Hareketi
Fronde Hareketi
Soru 95
Daha çok dindar kişi ve kurumların suçlayıcı nitelikte kullandığı, Felsefe, sanat ve edebiyatta dini dışlayan kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dinsizlik Öğretisi
B
Corneille Öğretisi
C
Jansénisme Öğretisi
D
Jansenizm Öğretisi
E
Molinizm Öğretisi
Açıklama:
KLASİSİZMİN TANIMI VE KLASİSİZMİ HAZIRLAYAN ETKENLER
Dinsizlik Öğretisi
Dinsizlik Öğretisi
Soru 96
Poetika adlı eserinde ciddi bir tür olarak nitelendirilen trajedi için ortaya koyduğu
ilkeler, ağırlıklı olarak klasisizmin ilkeleri olarak kabul edilir. Söz konusu bu eser kime aittir
ilkeler, ağırlıklı olarak klasisizmin ilkeleri olarak kabul edilir. Söz konusu bu eser kime aittir
Seçenekler
A
Aristo
B
La Fontaine
C
Boileau
D
Molière
E
Ezop
Açıklama:
KLASİSİZMİN İLKE VE KURALLARI
Aristo
Aristo
Soru 97
Şiir Sanatı adlı eserinde belirlemiş olduğu klasik trajedinin uyması
gereken üç birlik kuralı (zaman, yer ve eylem birliği), şiir yazarken hece ölçüsünün on iki hece olarak kullanılması gibi klasik sanat için mükemmellik oluşturduğuna inanılan kuralların konulması ön gören sanatçı kimdir?
gereken üç birlik kuralı (zaman, yer ve eylem birliği), şiir yazarken hece ölçüsünün on iki hece olarak kullanılması gibi klasik sanat için mükemmellik oluşturduğuna inanılan kuralların konulması ön gören sanatçı kimdir?
Seçenekler
A
Boileau
B
Sofokles
C
Euripides
D
Ezop
E
Aristo
Açıklama:
Kuralların ve güçlüklerin belirlenmesi
Boileau
Boileau
Soru 98
Kadınlar Mektebinin Eleştirisi isimli eserinde “İnsanları resmettiğinizde onları doğaya göre resmetmek lazım” gerektiğini ifade eden yazar ve düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Molière
B
Aristo
C
Racine
D
Boileau
E
Sofokles
Açıklama:
Doğa ve gerçekliğe önem verilmesi
Molière
Molière
Soru 99
Klasik şiir türünün bir yazarı olarak, yazdığı şiirlerinin niteliklerinden çok, klasik eserlerin uyması gereken ilkeleri derli toplu biçimde ilk kez ortaya koyması ve klasisizmin ilk döneminin sona ermesine neden olan “Eskiler ve Yeniler Kavgası”nda etkin rol almasıyla tanınır. Hicivler ve Lutrin adlı eserlerinin yanında, klasik edebiyatçı ve sanatçının uyması gereken ilke ve kuralları şiirsel ifadelerle anlattığı Şiir Sanatı adlı eseri vardır. Söz konusu bu yazar kimdir?
Seçenekler
A
Boileau
B
Gascon
C
Pléiade
D
Malherbe
E
La Fontaine
Açıklama:
Boileau ve Klasisizme Katkısı
Soru 100
Hâkim olduğu komedi, insanları eğitirken onların kusur ve aksayan yönlerini düzeltme amacını güder. Komedide, özellikle dönemin burjuva toplumunda ya da kişilerinde karşılaşılan kusurlar tiyatroya taşınarak gülünç hale getirilir ve bu sayede düzeltilmesi gereken insan ve toplum kusurlarına dikkat çekerken, bir yandan da bu abartılmış kusurları kendine düşman olanlara karşı bir saldırı aracı olarak kullanır. Yobazları, sahte dindarları ve ikiyüzlülüğü, cimriliği Cimri adlı oyunlarında gözler önüne seren yazar ve düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Molière
B
Ezop
C
Corneille
D
Racine
E
Boileau
Açıklama:
Komedi
Molière
Molière
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi Barok Sanatın özelliklerindendir?
Seçenekler
A
1600 yıllarında Fransa'da doğmuştur.
B
Bu sanatta düzgün çizgiler kullanılır.
C
Girintilere çıkıntılara aşırı önem verilir.
D
Girintilere çıkıntılara önem verilmez.
E
Süslemelere önem verilmez.
Açıklama:
Barok Sanat kemndi dönemi öncesinden oldukça farklı bir sanat akımıdır. Mimaride edebiyatta müzikte önemlidir.
Barok Sanatta girintiler çıkıntılar süslemeler ön plandadır.
Barok Sanatta girintiler çıkıntılar süslemeler ön plandadır.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi Klasisizmin Fransa'da ilk örnekleri, ilk hareketleri arasında DEĞİLDİR?
Seçenekler
A
Fransa, XVI. yüzyılda I. François döneminde yaşayan Rabelais ve aynı yüzyıldaki “Pléiade” şiir akımına kadar kurallardan yoksundur.
B
Fransızca, sıradan bir halk dili olarak kabul edilmez, Latince'den önceliklidir.
C
Fransızca, sıradan bir halk dilidir Latince birincil dildir.
D
Dilin korunması ve geliştirilmesi görevi verilen Fransız Akademisi
kurulur.
kurulur.
E
Aristokrat kadın hareketi olan “kibarlık akımı” (préciosité) dilin gelişmesini olumlu etkiler.
Açıklama:
Klasisizmin sadece İtalya'da değil Fransa'da da oluşumunu ayrıntılı öncü isim ve eserleri özellikleriyle birlikte öğrenmek gerekir.
Fransa'da Klasisizmin gelişmesinde rol oynayan kurumları, dil eğilimlerini, sanatsal ve edebi kuruluşları iyi öğrenmek gerekir.
Fransa'da Klasisizmin gelişmesinde rol oynayan kurumları, dil eğilimlerini, sanatsal ve edebi kuruluşları iyi öğrenmek gerekir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi jansenizmin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Başlangıçta dinsel kökenli bir eğilim olup, sonradan siyasi ve felsefi nitelik kazanmıştır.
B
XI ve XIII. yüzyıl Fransa’sında gelişmiştir.
C
Moilinusûn kurduğu bir öğretidir.
D
Bu öğreti Katolik Kilisesinin uygulamalarına tepki göstermemiştir.
E
Mutlak monarşi ile uyum halinde olan bir öğretidir.
Açıklama:
Klasisizm dönemi öğretileri hem dinsel hem siyasi ve felsefi öğretilerdir. Jansenizm bunlardan biridir.
Jansenizm Jansenius'da ismini alan hem dini hem felsefi nitelikte bir öğretidir.
Jansenizm Jansenius'da ismini alan hem dini hem felsefi nitelikte bir öğretidir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi Klasisizmin ilke ve kuralları arasında yer alır?
Seçenekler
A
İnsan hayatının ve insanın gelip geçiciliğini dile getirmek.
B
Hayal ve gerçekötesi kaygısı taşımak.
C
Fransız ve İngiliz yazar ve sanatçıların taklid edilmesi.
D
Doğaya değil hayal gücüne önem verme.
E
Eski Yunan ve Latin yazar ve sanatçıların taklit edilmesi.
Açıklama:
Doğa ve gerçeklik uyumu, Eski Yunan ve Latin yazar ve sanatçıların
taklit edilmesi, Evrensel ve kalıcı insanı resmetmek, bu akımın en önemli özellikleri arasındadır.
Klasisizmin ilke ve kuralları, doğa, gerçeklik, antik dönem yazarların taklidi konusunda önemli özellikler arz eder.
taklit edilmesi, Evrensel ve kalıcı insanı resmetmek, bu akımın en önemli özellikleri arasındadır.
Klasisizmin ilke ve kuralları, doğa, gerçeklik, antik dönem yazarların taklidi konusunda önemli özellikler arz eder.
Soru 105
"Şiir Sanatı" adlı eser kimin eseridir?
Seçenekler
A
Boileau
B
Rabelais
C
Ronsard
D
Bach
E
Molière
Açıklama:
Şiir sanatı adlı kitabın içeriği hem biçim hem tema hem de geçmiş dönem edebiyatını sorgulaması açısından ilginçtir.
Boileau'nun Şiir Sanatı adlı eseri bu akımın en önemli eserlerindendir.
Boileau'nun Şiir Sanatı adlı eseri bu akımın en önemli eserlerindendir.
Soru 106
Güzellikle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi klasik anlayışa uygundur?
Seçenekler
A
Mutlak bir güzellik anlayışı söz konusu değildir.
B
Güzellik salt estetik bir zevk olarak ortaya çıkar.
C
Mükemmeliyet anlayışına karşı bir öğretidir.
D
Klasik anlayışta, güzellikle iyilikten ayrılmayan bir görüş vardır.
E
Güzelliğin iyiyi barındırma şartı aranmaz.
Açıklama:
Güzellik, iyilik, mükemmellik, denge gibi kavramlar klasik anlayışın sorguladığı önemli kavramlardır.
Mutlak güzellik ve iyilik anlayışı klasik akımın önemle üzerinde durduğu bir konudur.
Mutlak güzellik ve iyilik anlayışı klasik akımın önemle üzerinde durduğu bir konudur.
Soru 107
Nicolas Boileau'nun Şiir Sanatı adlı eserinde Aristo’nun ortaya koyduğu kurallar aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir.
Seçenekler
A
Mutlak gerçeklik ve hayal
B
Güzellik ve iyilik
C
Üç birlik kuralı
D
Antik Yunanın taklit edilmesi
E
Yer ve olaya göre zaman olgusuna daha önem verilmesi.
Açıklama:
Klasik akımı anlamak için üç birlik kuralına ilişkin araştırma yapmak gerekir ve ayrıca bu kuralın özelliklerini iyi tanımak gerekir.
Boileau'nun Aristo'nun üç birlik kuralını (eylem yer zaman) edebiyatta gündeme getirmesi önemlidir.
Boileau'nun Aristo'nun üç birlik kuralını (eylem yer zaman) edebiyatta gündeme getirmesi önemlidir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi Molière'in eserlerindendir?
Seçenekler
A
Hastalık Hastası
B
Horatius
C
Le Cid
D
Cinna
E
Şiir Sanatı
Açıklama:
Klasik dönem komedi, trajedi ve traji komik vb. edebi türleri ayrıntılıca incelemek gerekir. Molière komedi türünün önemli ismidir.
Molière komedi türünde eserler vermiştir. Hastalık Hastası da bunu göstermektedir.
Molière komedi türünde eserler vermiştir. Hastalık Hastası da bunu göstermektedir.
Soru 109
Aşağıdaki yazar eser eşleştirmelerinde hangisi trajedi türüne uygundur?
Seçenekler
A
Racine - Le Cid
B
Cornelle - Phèdre
C
Molière - Kadınlar Okulu
D
Racine - Phèdre
E
Castelvetro - Poetika
Açıklama:
Trajedi türünün iki önemli ismi Corneille ve Racine'dir. İkisi de bu türde önemli bir yere sahiptir.
Racine trajedi türünde Phèdre adlı eseriyle çok ünlü bir yazardır.
Racine trajedi türünde Phèdre adlı eseriyle çok ünlü bir yazardır.
Soru 110
Eserlerinde kompozisyonu yalın, açık ve matematiksel biçimde düzenli olan, simetri ve oranlamalarda uyumu esas alan Fransız ressam hangisidir?
Seçenekler
A
François Girardon
B
Charles le Brun
C
Corneille
D
Annibal Carrache’
E
Nicolas Poussin
Açıklama:
Klasik Dönemin sanat alanında önemli eserler veren sanatçıları isimleriyle eserleriyle ve özellikleriyle öğrenmek gerekir.
Nicolas Poussin, öncelikle oranlamalara verdiği önem, matematiksel titizlikteki kompozisyonlarıyla dikkati çeken bir ressamdır.
Nicolas Poussin, öncelikle oranlamalara verdiği önem, matematiksel titizlikteki kompozisyonlarıyla dikkati çeken bir ressamdır.
Soru 111
Klasisizm temelde hangi sanat anlayışına karşı bir tepki olarak gelişmiştir?
Seçenekler
A
Yunan sanatı
B
Latin sanatı
C
Barok sanat
D
Hümanist sanat
E
Skolastik sanat
Açıklama:
Klasisizm Barok sanat anlayışının yıllar boyu yarattığı aşırı bezeme isteği ve bu isteğin yarattığı düzensizliklerden kurtulup, düzenli, tutarlı ve yalın bir sanat anlayışına ulaşmak ister.
c
c
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi klasisizmin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sadelik
B
Açıklık
C
Denge
D
Akılcılık
E
Lirizm
Açıklama:
Klasisizm akılcılık, denge, sadelik, açıklık gibi kurallar üzerine oturur. Lirizm yerine akıl ve dengeye önem verilir.
Soru 113
Yöntem Üzerine Söylem adlı kitabı ve akılcılığa verdiği önemle klasik öncüler arasında yer alan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Descartes
B
Marks
C
Epiktetos
D
Hegel
E
Kant
Açıklama:
Sözü edilen düşünür akılcılığın 17. yydaki önemli temsilcisi Descartes'tır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi klasisizmin gelişmesini sağlayan nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransız krallığının XIV. Louis dönemindeki güçlü ve merkezi yapısı
B
İç savaş ve huzursuzlukların sanat çevrelerinde tepki yaratması
C
Antik Çağ'dan etkilenme ve hümanizm etkisi
D
Fransız dilinin kurallı hale getirilmesi konusundaki çalışmalar
E
Akılcılık etkisiyle açık, sade ve anlaşılır yapıtlara yönelimin artması
Açıklama:
XIV. Louis döneminde barış ve zenginlik hüküm sürmekteydi, klasisizmin doğmasının nedenlerinden biri de budur.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisinde klasik değerlere önem vermeleri sayesinde, Antik Yunan ve Latin dönemlerinin etkisi kendini birçok alanda hissettirmesine yol açan iki dinsel öğreti doğru olarak birlikte verilmiştir?
Seçenekler
A
Molinizm, Jansenizm
B
Molinizm, Kalvenizm
C
Kalvenizm, Evanjelizm
D
Jansenizm, Kalvenizm
E
Molinizm, Katoliklik
Açıklama:
Toplumda egemen iki dinsel öğretiden, inanç özgürlüğüne ve insanın yüce bir varlık olduğuna inanan Molinizm ve insanı kötü tutkularının esiri olarak kabul eden Jansenizm’in de klasik değerlere önem vermesi sayesinde, Antik Yunan ve Latin dönemlerinin etkisi kendini birçok alanda gösterir.
Soru 116
I. Evrensel ve kalıcı insanı resmeder.
II. Ruhsal insan doğasını resmeder.
III. İnsan, insanlığın numunesi olarak incelenir.
IV. İnsan yaşadığı dış çevre ile ilişkisi içinde ele alınır.
Klasik eserin insanı ele alma biçimiyle ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Ruhsal insan doğasını resmeder.
III. İnsan, insanlığın numunesi olarak incelenir.
IV. İnsan yaşadığı dış çevre ile ilişkisi içinde ele alınır.
Klasik eserin insanı ele alma biçimiyle ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I,II,III
C
I,II,IV
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Klasikler kendi alanlarına girmeyen dış doğayla ilgilenmezler. La Fontaine ve Madame de Sévigné’nin yaptıkları gibi, klasikler içinde yaşadıkları dış çerçeveye hiçbir zaman bakmazlar.
Soru 117
I. Eskileri taklit etmek esastır.
II. Güzellik gerçeğe uygunlukla mümkündür.
III. Sanatçı ilham sayesinde iyi eser verir.
IV. Klasik taklit akılcı ve eleştireldir.
Klasisizmle ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Güzellik gerçeğe uygunlukla mümkündür.
III. Sanatçı ilham sayesinde iyi eser verir.
IV. Klasik taklit akılcı ve eleştireldir.
Klasisizmle ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,IV
B
I,II,III
C
I,III,IV
D
II,III,IV
E
I,IV
Açıklama:
Klasik yazarların Antik yazarlarla ortak olan yanlarından bir diğeri de yetenek sahibi olmalarıdır. Ancak şairin birinci derecede niteliği olan bu yetenek, sanatı hakkında kaygı duymadan ve kurallara uymadan çaba harcaması durumunda gelişemez.
Soru 118
Edebi türler ilk kez klasik dönemde fars, komedi, dram, trajedi, hikâye ve roman olarak tanımlanıp birbirinden farklı türler olarak belirlenir. Klasik öğretiye uygun olarak, Şiir Sanatı adlı eserinin üçüncü bölümünde edebi türleri belli kurallara göre sınıflandıran sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Chateaubriand
B
Shakespeare
C
Boileau
D
Bruyere
E
Aristo
Açıklama:
Boileau Şiir Sanatı adlı eserinin üçüncü bölümünde edebi türleri belli kurallara göre sınıflandırır.
Soru 119
İnsanları eğitirken onların kusur ve aksayan yönlerini düzeltme amacını güder. Bu türde özellikle dönemin burjuva toplumunda ya da kişilerinde karşılaşılan kusurlar tiyatroya taşınarak gülünç hale getirilir.
Tanımlanan tür aşağıdakilerden hangisine aittir?
Tanımlanan tür aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Trajedi
B
Fars
C
Masal
D
Satirik şiir
E
Komedi
Açıklama:
Komedi
Soru 120
Trajedilerde tutkulu insanlar genellikle çıldırırlar, ya başkalarını öldürürler ya da intihar ederler. Ancak bütün bunlar kurallar gereği sahnede değil, sahne arkasında gerçekleşir. Oyun yazarları bu türden kurgularla, insanlar arasında var olabilecek tutkulu insanların acınacak ve korkunç halini göstererek, “tutkulardan arındırma” yöntemini uygularlar.
Bu yönteme verilen diğer ad aşağıdakilerden hangisidir?
Bu yönteme verilen diğer ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Satir
B
Katarsis
C
Mimesis
D
Dramatizm
E
Eleme
Açıklama:
Tutkulardan arındırma katarsis demektir.
B
B
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi klasizmi tanımlamaya uygun madellerden değildir?
Seçenekler
A
Barok sanat anlayışın yıllar boyu yarattığı aşırı bezeme isteği ve bu isteğin yarattığı düzensizliklerden kurtulup, düzenli, tutarlı ve yalın bir sanat anlayışına duyulan özlem ile oluşan bir akımdır.
B
Klasisizm, diğer bazı akımlar gibi, belli bir grubun bir araya gelerek sınırlarını ve ilkelerini belirlemek yoluyla ortaya çıkmış bir edebi harekettir.
C
Klasisizm, XVII. yüzyılın ikinci yarısında, 1665-1685 yılları arasında, Fransa’da gelişen, daha sonra belli ölçüde Avrupa’da yaygınlaşmasına rağmen tümüyle Fransızlara özgü bir sanat ve edebiyat akımı olarak bilinir.
D
Klasisizm, XVII. yüzyılın ilk yarısına kadar egemen olan barok sanat anlayışına karşı uygun bir denge oluşturma hareketidir
E
Klasisizm kelimesi bu sanat anlayışının geliştiği dönemden yaklaşık bir buçuk
asır sonra kullanılmaya başlasa da klasisizmi içerdiği değer ve ölçütlerin ortaya koyduğu “dürüst ve saygın insan” (honnête homme) ve mükemmelliğin arayışındaki bir estetik anlayışla tanımlamak mümkündür
asır sonra kullanılmaya başlasa da klasisizmi içerdiği değer ve ölçütlerin ortaya koyduğu “dürüst ve saygın insan” (honnête homme) ve mükemmelliğin arayışındaki bir estetik anlayışla tanımlamak mümkündür
Açıklama:
Klasisizm, diğer bazı akımlar gibi, belli bir grubun bir araya gelerek sınırlarını ve ilkelerini belirlemek yoluyla ortaya çıkmış bir edebi hareket
değildir. Doğru yanıt B'dir.
değildir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi klasizmi oluşturan tarihsel, toplumsal ve edebi sebeplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Geliştiği dönem ve yüzyılda belli bir ad altındanitelendirilmeyen akım için “klasisizm” kavramını ilk kez XIX. yüzyılda, 1817 yılında, romantik bir
yazar olan Stendhal'ın kullanması
yazar olan Stendhal'ın kullanması
B
Özellikle Antik Dönem eserlerinin sahip olduğu güzelliğe erişmek isteyen yazar ve sanatçılara belli ilkelerle yol gösteren sanat ve edebiyat anlayışıyla hareket edilmesi
C
XIV. yüzyılda Rus yazarlar Goethe ve Puşkin tarafından geliştirilir.
D
Avrupa’ya yayılmış olan klasisizm, kural ve ilkelerine en uygun eser örneklerini 1650-1700 yıllarında Fransa’da vererek, bir anlamda hümanist anlayışın
daha bilinçli ve kurallı bir devamı olur.
daha bilinçli ve kurallı bir devamı olur.
E
Barok sanat anlayışına karşı bir tepki olarak şekillenerek disiplin, düzen ve düzenlilik barındıran klasik hareket, XIV. Louis’nin resmen tahta çıktığı
1660 yılında zirve dönemini yaşamaya başlamıştır.
1660 yılında zirve dönemini yaşamaya başlamıştır.
Açıklama:
XVI. yüzyılda Fransız yazarlar Rabelais ve Montaigne tarafından geliştirilmiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 123
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde klasizmin kuralları doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Evrensel ve kalıcı insanı resmetmek
B
Eski Yunan ve Latin yazar ve sanatçıların taklit edilmemesi
C
Gösteriş ve düzen
D
Denge ve idealizm
E
Kalıcılık ve determinizm
Açıklama:
Klasizmin kurallarından biri evrensel ve kalıcı insanı resmetmektir. Bu da A seçeneğinde verilmiştir. Diğer seçeneklerde kurallar doğru olarak verilmemiştir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi klasik yazarların anlayışlarından biridir?
Seçenekler
A
Seyirciye olumlu/olumsuz her türlü etki etmeye çalışma
B
Dengeli ve ölçülü olma kaygısı
C
Kurbanlarla empatiden kaçınma
D
Soylu ögelerine vurgu yapmaktan kaçınma
E
Düzenleyici ve uzlaştırıcı akla ve zekâyı geri plana atma
Açıklama:
Klasik yazarlar, barok yazarların aksine dengeli ve ölçülü olma kaygısı taşırlar. Seyircinin olumsuz etkileneceği her türlü etkilemeden kaçınmak ve
kurbanlarla empati kurmak söz konusudur. İnsanlığın soylu öğelerine vurgu yapılır, çünkü nezaket ve saygı bazı aşağılıkları ve eksiklikleri göstermemeyi gerektirir. Bireysel, istisnai, düşük karakterli ve hastalıklı bireyin doğasında var olan şeyler sanattan dışlanır. Düzenleyici ve uzlaştırıcı akla ve zekâya
öncelik verilir. Doğru yanıt B'dir.
kurbanlarla empati kurmak söz konusudur. İnsanlığın soylu öğelerine vurgu yapılır, çünkü nezaket ve saygı bazı aşağılıkları ve eksiklikleri göstermemeyi gerektirir. Bireysel, istisnai, düşük karakterli ve hastalıklı bireyin doğasında var olan şeyler sanattan dışlanır. Düzenleyici ve uzlaştırıcı akla ve zekâya
öncelik verilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi klasik olmayan eserlerin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Bağlı kalacağı kuralları vardır.
B
Öznellik taşımaz.
C
Yazarının veya sanatçısının öznel duygu ve tutkularına yer verir.
D
Aksaklık ve eksikliklere yer verir.
E
Her döneme hitap edecek şekilde nesneldir.
Açıklama:
Klasik eser, belli kurallara uyan, öznellik taşımayan, yazarının duygu ve düşüncelerine, toplumsal ve gündelik yaşamın bayağılıklarına, gülünç olay ve tiplerine, aksaklık ve eksiklikler yer vermeyen, buna karşın
her döneme hitap edecek şekilde nesnel, tarafsız ve kalıcı olmayı hedefleyen eserdir. Klasik olmayan eser ise, bağlı kalacağı kuralları olmayan, yazarının veya sanatçısının öznel duygu ve tutkularına yer veren, akılcı ve kalıcı olmayı göz önünde bulundurmadan belli dönemin gereklerine cevap veren eserdir. Doğru yanıt C'dir.
her döneme hitap edecek şekilde nesnel, tarafsız ve kalıcı olmayı hedefleyen eserdir. Klasik olmayan eser ise, bağlı kalacağı kuralları olmayan, yazarının veya sanatçısının öznel duygu ve tutkularına yer veren, akılcı ve kalıcı olmayı göz önünde bulundurmadan belli dönemin gereklerine cevap veren eserdir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 126
Moliere, yobazları, sahte dindarları ve ikiyüzlülüğü hangi oyununda gözler önüne serer?
Seçenekler
A
Cimri
B
Tartuffe
C
Adamcıl
D
Don Juan
E
Kibarlık budalası
Açıklama:
Molière’in hâkim olduğu komedi, insanları eğitirken onların kusur ve aksayan yönlerini düzeltme amacını güder. Komedide, özellikle dönemin burjuva toplumunda ya da kişilerinde karşılaşılan kusurlar tiyatroya taşınarak gülünç hale getirilir ve bu sayede Molière, düzeltilmesi gereken insan ve toplum kusurlarına dikkat çekerken, bir yandan da bu abartılmış kusurları kendine düşman olanlara karşı bir saldırı aracı olarak kullanır. Yobazları, sahte dindarları ve ikiyüzlülüğü Tartuffe, cimriliği Cimri adlı oyunlarında gözler önüne serer. Doğru yanıt B'Dir.
Soru 127
3 birlik kuralının oluşturulmasında dayanılan Aristo eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Poetika
B
Politika
C
Retorik
D
Metafizik
E
Fizik
Açıklama:
İtalyan Lodovico Castelvetro (1505-1571) gibi Aristo’nun yorumlayıcıları, Aristo’nun Poetika adlı yapıtına dayanarak estetik bir öğreti oluşturmaya
girişirler ve ayrıcalıklı türü trajedinin olduğu bu öğretinin kurallarını oluştururlar. Yapılmak istenen şey, sahnede olabildiğince gerçekliğe yaklaşmaktır.
Kural olarak konulan üç birlik kuralı da bunu gerçekleştirmek amacına yöneliktir. Doğru yanıt A'dır.
girişirler ve ayrıcalıklı türü trajedinin olduğu bu öğretinin kurallarını oluştururlar. Yapılmak istenen şey, sahnede olabildiğince gerçekliğe yaklaşmaktır.
Kural olarak konulan üç birlik kuralı da bunu gerçekleştirmek amacına yöneliktir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 128
Klasik edebiyat romancılığında en çok hangi öykü tarzı işlenmiştir?
Seçenekler
A
Lirik
B
Pastoral
C
Didaktik
D
Dramatik
E
Epik
Açıklama:
Roman, klasik edebiyat için bir özgürlük alanı gibidir. Olağanüstülük, etkileyicilik ve aşırılık bu türe damgasını vurur ve önemli birkaç komik öykü olmasına rağmen, çoğunlukla epik öyküleri içerirler. Doğru yanıt E'dir.
Soru 129
Klasik dönem şiirciliğinde Fabl alanını canladıran şair kimdir?
Seçenekler
A
Boileau
B
Ezop
C
Orwel
D
La Fontaine
E
Beydeba
Açıklama:
XVII. yüzyılın özellikle ortalarına doğru uzun bir verimsiz dönemin ardından, 1660 yılı sonrasında edebi türlerde yeniden bir canlanma görülür. Fabl, hiciv/yergi yazıları, mektuplar, özdeyiş ve portreler gibi. Fabl alanını canlandıran ve en iyi temsil eden La Fontaine olurken, hiciv yazılarında Boileau başarılıdır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi Klasik dönem mimarisinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Simetri ve geometrik kesinlik
B
Oran ve orantı
C
Biçim ve uyum
D
Aritmatik ve çizgisel yoğunluk
E
Yuvarlak ve heybetli yapılar
Açıklama:
Klasik yapılar, simetri ve geometrik kesinlik arayışlarıyla fark edilirler. Çizgiler, barok mimari anlayışının aksine, düzgündür ve aşırıya kaçmazlar. Doğru yanıt A'dır.
Soru 131
Klasikler ideal insan modeli olarak aşağıdaki modellerden hangisini sunmuşlardır?
Seçenekler
A
Kibar insan
B
Saygılı insan
C
Onurlu insan
D
Dürüst insan
E
Komik insan
Açıklama:
İdeal insan modeli olarak “onurlu insan” (hônnete homme) modelini sunarlar. Doğru cevap C'dir.
Ünite 5
Soru 1
18. yüzyılın ortalarında başlayıp 19. yüzyılın ilk yıllarına kadar devam eden hazırlık döneminde Romantizmin habercisi sayılabilecek düşünce aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Tek gerçek ve güvenilir bilgi kaynağı, gözlem aracılığıyla edinilen tecrübedir.
B
Duyumlar ve tasarımlar aracılığıyla düşünceyi yaratan güç, insan aklıdır.
C
Evren gizemlidir ve insan aklının anlayamayacağı derecede karmaşıktır.
D
Dünyevi zevkler aşağılanamaz, çünkü insan hayatının asıl amacı mutluluktur.
E
Yeryüzünde esas olan düzendir ve mevcut dünya, muhtemel dünyaların en mükemmelidir.
Açıklama:
Diğer seçeneklerle birlikte, insan aklının her türlü sorunu çözecek ve evrenin anlaşılmasına da açıklanmasına da yetecek güçte olduğunu savunan aydınlanma felsefesine ve akılcılığa karşıt olarak gelişen romantizmin temel savlarından biri C seçeneğinde verilmiştir.
Evren gizemlidir ve insan aklının anlayamayacağı derecede karmaşıktır.
Evren gizemlidir ve insan aklının anlayamayacağı derecede karmaşıktır.
Soru 2
18. yüzyılın ikinci yarısında görülmeye başlayan romantizmin doğuşunda 1789 Fransız ihtilalinin etkisi aşağıdaki gelişmelerden hangileriyle açıklanabilir?
a. Bireyci anlayış
b. Ekonomik ve sosyal şartlardaki iyileşme
c. Özgürlük tutkusu
d. Tanrı merkezli dünya görüşü
e. Romantik duyarlık
g. Monarşinin ve aristokrasinin çöküşü
f. Akılcılığın üstünlüğü
a. Bireyci anlayış
b. Ekonomik ve sosyal şartlardaki iyileşme
c. Özgürlük tutkusu
d. Tanrı merkezli dünya görüşü
e. Romantik duyarlık
g. Monarşinin ve aristokrasinin çöküşü
f. Akılcılığın üstünlüğü
Seçenekler
A
a-b-d-g
B
b-c-f-g
C
c-d-e-g
D
a-c-e-f
E
c-d-e-f
Açıklama:
Neden olduğu siyasi değişiklik (monarşinin ve aristokrasinin çöküşü), harekete geçirdiği temel yönelim ve tavırlar (bireyci anlayış, özgürlük tutkusu, romantik duyarlık) düşünüldüğünde, doğru seçenek D'dir.
a-c-e-f
a-c-e-f
Soru 3
Romantizmin ve romantiklerin nitelikleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangileri söylenebilir?
- Romantiklere göre, duygular ve duygusallık insanı gerçekten koparıp yanılgıya düşüren geçici durumlardır.
- Romantizm akıl ve bilimden çok, duygunun ve hayal gücünün doğurduğu konularla beslenerek gelişmiştir.
- Romantik edebiyat, aklın yüceliğini savunan aydınlanmacı felsefeyi klasik kuralların dışına çıkarak iletir.
- Romantizm taraftarı yazarların pek çoğu Shakespeare’in etkisinde kalarak tarih konulu piyesler yazmışlardır.
- Duygusal derinlikten başka, egzotik diyarlar, efsaneler, masallar da romantik sanatın konuları arasında yer almıştır.
- Romantizme göre sanat, Tanrı’nın yarattığı tabiatı kendine ait kurallar çerçevesinde taklit etmekten ibarettir.
Seçenekler
A
a, d, f
B
b, d, e
C
b, c, f
D
c, d, e
E
b, c, e
Açıklama:
Kitabınızdaki “Romantizmin anlamı, doğuşu ve gelişimi” bölümünde verilen bilgileri çalışınız.
b, d, e
b, d, e
Soru 4
Aşağıda, romantizmin doğuşunu ve gelişimini etkileyen sanatçılar ile ilgili bilgiler vardır. Bu sanatçıların isimlerini bularak doğru eşleştirmeyi yapınız.
- Bir insanın ıstıraplarını yepyeni bir lirik duyarlıkla, duygusal bir dille anlattığı Meditations adlı şiir kitabıyla Fransız romantizmini başlattığı kabul edilir.
- Hristiyan romantizmi diyebileceğimiz görüşlerinin yansıdığı şiirleri sayesinde devrin iktidarı ile yakınlaşmayı sağlayarak romantiklerin dinle olan kavgalarının ortadan kalkmasına sebep olmuştur.
- 1830’da sahnelenen Cromwell adlı dramı ile edebiyatta klasik-romantik savaşını başlattığı kabul edilir.
- Dini bir kompozisyondan egzotik bir sahneye, sıradan bir tarih sahnesinden alegoriye kolaylıkla geçebilen eserleriyle romantik resmin ilk ve en büyük temsilcisi sayılır.
- Charles Nodier
- Alfonse de Lamartine
- Eugène Delacroix
- François-René de Chateaubriand
- Victor Hugo
- Ingres
- Théophile Gautier
Seçenekler
A
1-b, 2-d, 3-e, 4-c
B
1-d, 2-b, 3-e, 4-f
C
1-b, 2-a, 3-b, 4-f
D
1-b, 2-g, 3-e, 4-c
E
1-a, 2-b, 3-d, 4-f
Açıklama:
Kitabınızda “Romantizmin anlamı, doğuşu ve gelişimi” başlığı altında verilen bilgileri gözden geçiriniz.
1-b, 2-d, 3-e, 4-c
1-b, 2-d, 3-e, 4-c
Soru 5
Edebiyatta romantizm akımının kısa sürede güç yitirmesinin nedenleri aşağıdakilerden hangileri olabilir?
- Din karşıtlığı ve pozitif bilimler konusundaki ısrarı yüzünden, romantizm hareketi kral ve kiliseyle ters düşmüştür.
- Romantikler eserlerinde manevi konulara, insanın duygusal yanına ve mistisizme yeterince yer vermeyi başaramamışlardır.
- 1850’den sonra pozitif bilimlerin ve rasyonalizmin Fransa’da ve bütün Avrupa’da güçlenmesi romantik edebiyat akımına ilgiyi azaltmıştır.
- Kilise ve kralla iş birliği yapmak zorunda kalan romantik hareket halk nezdindeki itibarını kaybetmiştir.
- Alexander Dumas’nın hayal gücüne dayanan birçok romanı ve piyesi gibi popüler eserlerin edebi değerinin yüksek olmayışı romantizme zarar vermiştir.
- Gustave Flaubert’in 1856’da yayınlanan Madam Bovary adlı romanının ahlaksızlık suçlanmasıyla yargılanması romantizme zarar vermiştir.
- Victor Hugo’nun 1843’te oynanan Les Burgraves adlı piyesinin başarısızlığı romantizmin güç kaybetmesine yol açmıştır.
Seçenekler
A
2-4-6
B
1-2-7
C
2-3-4
D
3-5-7
E
3-4-6
Açıklama:
Kitabınızın "Romantizmin Sonu " başlıklı bölümünde verilen bilgileri çalışınız.
3-5-7
3-5-7
Soru 6
Aşağıda 19. yüzyıl modern Türk edebiyatının romantizmden etkilenen yazarlarıyla ilgili bilgiler vardır. Bu bilgileri ve ilgili yazar isimlerini eşleştiriniz.
- Her ne kadar klasiklerden etkilenmiş olsa da mevcut değerlerin yerine yeni değerler koymak isteyen düşünceleri ve sade bir dille toplumun geniş kesimlerini seslenmesi yüzünden, romantik eğilimler gösterdiği söylenebilir.
- Fransız romantizmiyle ilişkisini çevirileriyle başlatıp romantik ilkelere göre kaleme aldığı ve romantizmin gözde temalarını benimseyen, duyguların coşkulu biçimde yaşandığı kendi piyesleriyle, romanlarıyla sürdürmüştür; Tanzimat dönemi Türk edebiyatında özel bir yeri vardır.
- İnsanı merkeze koyarak onun iç dünyasını, önlenemez tutkularını, ölüm karşısındaki çaresizliğini anlattığı piyeslerindeki mistik duyarlılık ve kötümserlik bu Tanzimat dönemi şairini romantik Fransız edebiyatına bağlar.
- Servet-i Fünûn edebiyatının temsilcilerindendir; teknik bakımından olmasa da hayat karşısında güçsüz roman kahramanlarının duyarlık derecesi gibi yönlerden, eserleri Fransız romantizminin kötümserliğini ve inceliğini taşır.
- Namık Kemal
- Halit Ziya
- Hüseyin Cahit
- Abdülhak Hamit
- Şinasi
- Ömer Seyfettin
Seçenekler
A
1-e, 2-a, 3-c, 4-f
B
1-e, 2-a, 3-d, 4-b
C
1-b, 2-d, 3-a, 4-c
D
1-a, 2-f, 3-b, 4-c
E
1-f, 2-a, 3-b, 4-d
Açıklama:
Kitabınızın "Türk Edebiyatında Romantizm" başlıklı bölümünde verilen bilgileri çalışınız.
1-e, 2-a, 3-d, 4-b
1-e, 2-a, 3-d, 4-b
Soru 7
Konu, tema ve teknik açısından romantik edebiyat akımının Namık Kemal’in eserlerinde görülen etkileri aşağıdakilerden hangileridir?
- Piyeslerindeki başlıca temalar felsefi bunalım, insanın ölüm karşısındaki çaresizliği, mistik duyarlılık ve kötümserliktir.
- Piyeslerinde toplumsal bir davaya inanmış ve onun uğrunda ölümü göze almış idealist kahramanlara yer verir.
- Kahramanları melankoli derecesinde yalnızdır, kendileriyle çelişir, hakikat ve hayal çatışması karşısında hayali ve kaçışı tercih ederler.
- Aşırı derecede iyi ya da kötü kişiler olarak sunulan kahramanların ruh halleri, duyguları, aşk ve ihtirasları çok coşkulu bir dille anlatılır.
- Romanlarındaki kahramanlar varoluşsal sorunlar yaşarlar ve kır hayatına ya da egzotik ülkelere kaçmayı düşlerler.
- Aşk ve vatan sevgisi piyeslerinin başlıca temasıdır ve kahramanlar genellikle birbiriyle çelişen bu iki duygu arasında kalır.
- Roman kişileri, milliyetçi tavırlarının yanı sıra pozitivizme tepki gösteren ve mistik din duygularıyla hareket eden karakterlerdir.
Seçenekler
A
2-4-6
B
1-2-3-6
C
2-4-5-8
D
1-3-4
E
4-6-8
Açıklama:
Kitabınızın "Türk Edebiyatında Romantizm" başlıklı bölümünde verilen bilgiler arasından Namık Kemal'de Fransız romantizminin etkileri ile ilgili olanları çalışınız.
2-4-6
2-4-6
Soru 8
Aşağıdaki paragrafta klasisizm ve romantizmin bazı ilkeleri karşılaştırılmaktadır. Paragrafta boş bırakılan yere verilen cümlelerden hangisini getirmek anlam ve bilgi açısından doğru olacaktır?
Klasisizm akımına bağlı olarak verilen eserlerde kahramanlar ve konular aristokrat sınıfın hayatına ve beğenilerine seslenmekteydi. Bu yüzden klasisizm monarşinin ve aristokrasinin edebiyatı sayılabilir. Buna karşılık romantizm, sadece aristokrasinin değil, burjuvazinin ve alt sınıfların da edebiyatı olmuştur. Klasik yazarlar arı ve anlaşılır, kurallı bir dile ulaşmayı amaçlar, zarif bir stil arayışı içinde olurlardı. (……….) Bu akıma dahil olanlar geniş halk yığınlarının dili ile yazmak gerektiğine inanıyorlardı.
Klasisizm akımına bağlı olarak verilen eserlerde kahramanlar ve konular aristokrat sınıfın hayatına ve beğenilerine seslenmekteydi. Bu yüzden klasisizm monarşinin ve aristokrasinin edebiyatı sayılabilir. Buna karşılık romantizm, sadece aristokrasinin değil, burjuvazinin ve alt sınıfların da edebiyatı olmuştur. Klasik yazarlar arı ve anlaşılır, kurallı bir dile ulaşmayı amaçlar, zarif bir stil arayışı içinde olurlardı. (……….) Bu akıma dahil olanlar geniş halk yığınlarının dili ile yazmak gerektiğine inanıyorlardı.
Seçenekler
A
Okurları ve seyircileri eğlendirirken aynı zamanda da eğitmek klasik sanatın önemli bir amacıydı.
B
Romantikler millî tarihte, millî efsanelerde ve masallarda milletlerin gizlenmiş ruhunu aradılar.
C
Klasikler Antik dönemin büyük yazarlarını model almış ve taklit etmeye çalışmışlardır.
D
Romantikler ise dil ve kaynak konusunda kısıtlayıcı kuralları aşmak istiyorlardı.
E
Yerel kültürlere olan ilgileri edebiyatın ve özellikle de şiirin söz hazinesini genişletti.
Açıklama:
Paragrafın tümü okunduğunda, boş bırakılan yere romantiklerin dilde ve edebiyatta kurallar ile ilgili tavırlarını açıklayan bir cümle getirilmesi gerektiği görülecektir.
Kitabınızın "Romantizmin ilkeleri" başlıklı bölümünü çalışınız.
Romantikler ise dil ve kaynak konusunda kısıtlayıcı kuralları aşmak istiyorlardı.
Kitabınızın "Romantizmin ilkeleri" başlıklı bölümünü çalışınız.
Romantikler ise dil ve kaynak konusunda kısıtlayıcı kuralları aşmak istiyorlardı.
Soru 9
Romantikler trajedi ve komedi arasında yeni bir tür olarak dram adı verilen bir tür ürettiler. Bu edebi türün ortaya çıkışının nedeni aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Klasik dönemde edebi türler kesin kurallarla ayrılmıştı ve birbirine karıştırılamazdı.
B
Komedi türünde eser veren klasik yazarlar da üç birlik kuralına uymak zorundaydılar.
C
Romantiklerin hitap ettiği geniş halk kitleleri klasik trajedi eserlerinden hoşlanmıyordu.
D
Romantiklerin eserlerinde dramatik olayların, tesadüflerin ve olağanüstülüklerin önemli bir yeri vardır.
E
Romantikler edebi türlerin kesin kurallar çerçevesinde kaleme alınması fikrine karşı çıkmışlardır
Açıklama:
Yeni edebi türler olarak dramın ve mensur şiirin ortaya çıkması romantiklerin bağlayıcı, kısıtlayıcı, kesin durumlara karşı olan tavrıyla açıklanabilir.
Romantikler edebi türlerin kesin kurallar çerçevesinde kaleme alınması fikrine karşı çıkmışlardır.
Romantikler edebi türlerin kesin kurallar çerçevesinde kaleme alınması fikrine karşı çıkmışlardır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangileri romantik edebiyatın gözde temalarındandır?
- Ölçülü ve dengeli insan ideali
- Acı çeken tutkulu bir öznenin kişisel duyguları
- Toplumsal ve siyasal mücadelelere bağlanma
- En yüce erdem sayılan doğallık
- Yalnızlık, melankoli, kaçış isteği, yolculuk ve hayal
- Yazgılarına katlanan yüksek ahlaklı ve soylu kahramanlar
- Anlam arayışındaki insanın içsel yolculuğu
- Tanrı’nın yarattığı bir sanat eseri olan doğaya sevgi
- Uyumun mükemmel bir örneği olan doğaya saygı
Seçenekler
A
2-5-6-7-9
B
2-3-5-7-8
C
1-4-6-7-9
D
1-4-6-7-8
E
3-4-5-6-9
Açıklama:
Kitabınızın "Romantizmin ilkeleri" başlıklı bölümünde verilen klasisizm-/romantizm karşılaştırmasını inceleyiniz.
2-3-5-7-8
2-3-5-7-8
Soru 11
(I)Romantizm akımı 15. yüzyıl başlarında başlamıştır. (II)İlk önce Fransa, Almanya ve İngiltere’de görülür. (III)Klasisizme tepki olarak ortaya çıkmıştır. (IV)İnsanın duygu tecrübesini, ilhamı, sanatçıyı ve sanatçı dehasını merkeze almıştır. (V)Başlıca nitelikleri melankolik duyarlılık, duygusal din anlayışı, doğaya yöneliş, yerlilik ve milliliktir. Yukarıdaki parçada numaralanmış yerlerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?
Seçenekler
A
(I)
B
(II)
C
(III)
D
(IV)
E
(V)
Açıklama:
Romantizm 19. yüzyıl başında Fransa, Almanya ve İngiltere’de klasisizme tepki olarak ortaya çıkan, insanın duygu tecrübesini, ilhamı, sanatçıyı ve sanatçı dehasını merkeze alan; başlıca nitelikleri melankolik duyarlılık, duygusal din anlayışı, doğaya yöneliş, yerlilik ve millilik olan bir edebiyat akımıdır.
Soru 12
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi romantizmin temsilcileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Lamartine
B
Victor Hugo
C
Goethe
D
Maksim Gorki
E
Schiller
Açıklama:
Maksim Gorki realizmin temsilcilerindendir.
Soru 13
Onlar “Düşünüyorum öyleyse varım.” yerine “Düşünüyor ve hissediyorum öyleyse varım.” demeyi daha doğru buldular. Böylece zıtlar arasında bir denge kurmak istiyorlardı. Bazılarında duygusal derinlik ve insanın yaratıcılığı önemli iken bazılarında tabiat, bazılarında ise felsefi derinlik ön plana çıkıyordu.
Bu parçada sözü edilen sanatçılar, hangi edebiyat akımına bağlı olabilir?
Bu parçada sözü edilen sanatçılar, hangi edebiyat akımına bağlı olabilir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Parnasizm
C
Romantizm
D
Natüralizm
E
Empresyonizm
Açıklama:
1820’den itibaren romantiklerin ortaya çıkışı insan tabiatı karşısında bir çeşit dengeyi savunmaları bakımından önemlidir. Onlar “Düşünüyorum öyleyse varım.” yerine “Düşünüyor ve hissediyorum öyleyse varım.” demeyi daha doğru buldular. Böylece zıtlar arasında bir denge kurmak istiyorlardı. Zıtların birliği düşüncesi romantizmin en temel ilkesi olarak sonraki senelerde birçok romantik metinde, değişik biçimlerde görülecektir. Romantizm Fransa dışındaki Avrupa ülkelerinde farklı yönleriyle etkili olur. Bu yüzden Fransız, Alman ve İngiliz romantizmi birbirinden farklıdır. Örneğin Fransız romantizminde duygusal derinlik ve insanın yaratıcılığı önemli iken İngiliz romantizminde tabiat, Alman romantizminde ise felsefi derinlik ön plana çıkar.
Soru 14
Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı söz konusudur?
Seçenekler
A
Victor Hugo’nun, Cromwell adlı piyesinin önsözü, romantizmin beyannamesi olarak kabul edilir.
B
Romantik neslin en tipik ressamlarından biri, yazar ve teorisyen Girodet’dir.
C
Türk edebiyatında bilhassa Fransız romantizminden etkilenenlerin başında Namık Kemal vardır.
D
Corneille, Moliere, Racine romantizm akımın önemli temsilcilerindendir.
E
Romantizmde akıl yerine duygu önemsenmiştir.
Açıklama:
Corneille, Moliere, Racine klasizm akımın önemli temsilcilerindendir.
Soru 15
Aşağıdaki eserlerden hangisi romantizmin Türk edebiyatındaki ilk örneği sayılır?
Seçenekler
A
Vatan yahut Silistre
B
Araba Sevdası
C
Şair Evlenmesi
D
Mai ve Siyah
E
Afife Anjelik
Açıklama:
Vatan yahut Silistre, ele aldığı konu, konunun işlenişi, kahramanların davranışları ve düşünceleri, piyesin tekniği gibi bakımlardan romantik edebiyatın bizdeki ilk örneğidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi romantizm akımının ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mahalli dillerin edebiyatını, folklorunu, tarihini ve genel olarak kültürünün ele alınması
B
Toplumun aşağı sınıflarının hayatının da ele alınması
C
Edebi türlerin belli kurallar çerçevesinde kaleme alınması fikrine karşı olunması
D
Kaynakların yerel tarih, yerel kavimlerin folkloru ve halk verimleri olması
E
Sanatın bir yansıtma olması görüşüne bağlı kalınması
Açıklama:
Romantik sanatta sanatçının konumu son derece merkezidir. Sanat klasisizmde olduğu gibi bir yansıtma değil, bizzat sanatçının dehasından doğan bir yaratımdır. Sanatçı özel ve seçilmiş bir kimsedir; sanatı sanat yapan onun görme biçimleridir.
Soru 17
Aşağıdaki sanatçı - eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bernardin de Saint-Pier - İtiraflar
B
Schiller - Atala
C
Chateaubriand - Haydutlar
D
Walter Scott - Don Juan
E
Victor Hugo - Sefiller
Açıklama:
Şiirleri, romanları ve piyesleri yanında düz yazıları da bulunan Hugo’nun Sefiller adını taşıyan romanı dünyaca tanınmıştır.
Soru 18
Eserleri dünyanın birçok diline çevrilen yazarın babası bir asilzade generalken, annesi siyahi bir köledir. Belçika, Rusya ve İtalya’da yaşadı. 1864’te Paris’e döndü. Monte Kristo Kontu, Üç Silahşörler ve Demir Maskeli Adam en çok bilinen macera romanlarındandır.
Yukarıda tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerard de Nerval
B
Edgar Allan Poe
C
Alexandre Dumas
D
Alfred de Vigny
E
Theophile Gautier
Açıklama:
Alexandre Dumas (Baba) (1802-1870): Eserleri dünyanın birçok diline çevrilen romantik Fransız yazarlarındandır. Babası bir asilzade generalken, annesi siyahi bir köledir. Belçika, Rusya ve İtalya’da yaşadı. 1864’te Paris’e döndü. Monte Kristo Kontu, Üç Silahşörler ve Demir Maskeli Adam en çok bilinen macera romanlarındandır. Alexander Dumas sadece romanlar kaleme almadı, aynı zamanda piyesler de yazdı.
Soru 19
Hem dış dünyada hem de insanın iç dünyasında daima zıtların savaşı söz konusudur. İyi ile kötü, güzel ile çirkin, akıl ve duygu iç dünyamızda hep kavga halindedir. İnsanın bu kavga karşısındaki durumu sanat eserinin konusudur.
Bu görüş aşağıdaki edebiyat akımlarından hangisiyle en çok ilgilidir?
Bu görüş aşağıdaki edebiyat akımlarından hangisiyle en çok ilgilidir?
Seçenekler
A
Klasisizm
B
Natüralizm
C
B) Realizm
D
Sembolizm
E
Romantizm
Açıklama:
Romantikler kâinatta her şeyin zıddıyla birlikte bulunduğunu savunurlar. Hem dış dünyada hem de insanın iç dünyasında daima zıtların savaşı söz konusudur. İyi ile kötü, güzel ile çirkin, akıl ve duygu iç dünyamızda hep kavga halindedir. İnsanın bu kavga karşısındaki durumu sanat eserinin konusudur.
Soru 20
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi bağlı bulunduğu edebiyat akımı yönüyle diğerlerinden ayrılır?
Seçenekler
A
Daniel Defoe
B
Fyodor Dostoyevski
C
Gustave Flaubert
D
Alphonse de Lamartine
E
Honoré de Balzac
Açıklama:
Alphonse de Lamartine romantizm akımına bağlı iken diğer sanatçılar realizm akımına bağlıdırlar.
Soru 21
Romantizm kelimesini günümüzdeki anlamıyla ilk defa kim kullanmıştır?
Seçenekler
A
Alphonse de Lamartine
B
Jean Jacques Rousseau
C
Lord Byron
D
Victor Hugo
E
Madame de Stael
Açıklama:
Romantizm hem terim hem de akım olarak kolaylıkla tarif edilemez. İnsanın aklından çok duygularıyla ilgilenen romantizm Avrupa’da asırlarca devam eden akılcı klasisizme karşı tepki olarak ortaya çıkar. Romantizm kelimesi hayali, hayalperest ve acayip olanı tanımlamak üzere fantastik anlamında kullanılmıştır. Kelimeyi günümüzdeki anlamıyla ilk defa kullanan Jean Jacques Rousseau’dur.
Soru 22
Orta Çağ’da romans ile hangisi kastedilmiştir?
Seçenekler
A
Antik dönemdeki Tanrıların hikâyeleri
B
Antik dönemdeki insanlarla Tanrıların ilişkilerini anlatan hikâyeler
C
Fabllar
D
Gizemli Doğu hikâyeleri
E
Şövalye hikâyeleri
Açıklama:
Romanslar basitçe Orta Çağ’daki şövalye hikâyeleri olarak bilinir; bu şövalye hikâyeleri macera duygusu yüksek, olağanüstü olaylarla çevrili ve bir yandan da lirik metinlerdir.
Soru 23
Sebastien Mercier, 1801 yılında yayınladığı sözlükte romantik kelimesini nasıl tanımlamıştır?
Seçenekler
A
duyumsanan ve tanımlanabilen şey
B
duyumsanan ancak tanımlanamayan şey
C
duyumsanamayan şey
D
aşk dolu, coşkun
E
basit, insanca
Açıklama:
Sebastien Mercier, 1801 yılında yayınladığı sözlükte romanesk kelimesini yanlış ve garip bulduğunu belirttikten sonra, romantik kelimesini “duyumsanan ancak tanımlanamayan şey” anlamında kullanmıştır.
Soru 24
Hangisi romantizm düşüncesi içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Sanatçıyı ve sanatçı dehasını merkeze alır.
B
Yerlilik ve millilik olan bir edebiyat akımıdır.
C
Doğaya yöneliş vardır.
D
İnsanın duygu tecrübesini dikkate alır.
E
Akılcı din anlayışı söz konusudur.
Açıklama:
Romantizm 19. yüzyıl başında Fransa, Almanya ve İngiltere’de klasisizme tepki olarak ortaya çıkan,insanın duygu tecrübesini, ilhamı, sanatçıyı ve sanatçı dehasını merkeze alan; başlıca nitelikleri melankolik duyarlılık, duygusal din anlayışı, doğaya yöneliş, yerlilik ve millilik olan bir edebiyat akımıdır. Bunun yanında bilhassa duygusal, bir idealin peşinde toplumla çatışmayı göze alan, yalnız ve melankolik figürleri anlatan edebi eserleri tanımlayan bir edebiyat terimidir. Görüldüğü gibi E seçeneğinde verilen Akılcı din anlayışı değil tersine duygusal din anlayışı söz konusudur.
Soru 25
Aydınlanma Çağı Almanya’sında Aydınlanmacıların dile yaklaşımıyla ilgili olarak hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Almancayı edebiyat dili haline getirmek konusunda yaptıkları çalışmalar dikkat çeker; ancak felsefede Almanca yerine Latinceyi tercih ederler.
B
Dilde sadelik ve bilimsel bakımdan doğruluk onlar için önemlidir.
C
Anlaşılması kolay, kesin anlamlı, rasyonel bir dili tercih etmişlerdir.
D
Onların eserlerinde kavramsal dil örneklerine sık sık rastlanır.
E
Kesinliği şart koşan bir dil ve mantığa dayalı olaylar dizisi, edebiyatın vazgeçilmez prensipleri arasındadır.
Açıklama:
Aydınlanma Çağı Almanya’sında Almancayı edebiyat ve felsefe dili haline getirmek konusunda yapılan çalışmalar da dikkat çeker. Aydınlanmacıların akla ve tabiat bilimlerine verdikleri önem, onların dil anlayışlarında da görülür. Dilde sadelik ve bilimsel bakımdan doğruluk onlar için önemlidir. Nitekim onların eserlerinde kavramsal dil örneklerine sık sık rastlanır. Anlaşılması kolay, kesin anlamlı, rasyonel bir dili tercih etmişlerdir. 18. yüzyıl başlarında Almanya’da, henüz güçlü bir edebiyat hareketi oluşmuş değildir. Ancak edebiyat teorisi konusundaki görüşlerin esasını yine aydınlanmacı düşünce teşkil eder. Kesinliği şart koşan bir dil ve mantığa dayalı olaylar dizisi, edebiyatın vazgeçilmez prensipleri arasındadır. Akla ve mantığa uygun olaylar, sınırsız hayal gücünün yerini alır. Edebiyat düşünceye, akla ve zekâya dayanmalıdır.
Soru 26
Fransız romantizminin başlangıcı olarak kabul edilen Meditations kimin eseridir?
Seçenekler
A
Lamartine
B
Victor Hugo
C
Jean Jacques Rousseau
D
Delacroix
E
Nodier
Açıklama:
Fransız romantizmi o yüzden şiir ve lirizm arasında derin bağlantılar kuran bir eserle başlatılır. Lamartine’in 1820 yılında yayınladığı Meditations adlı şiir kitabı, her şeyden önce lirik duyarlığıyla öncekilerden farklıdır. O yılların edebiyat heveslisi Fransız gençleri bu eseri yeni bir edebi devrin başlangıcı olarak kabul ettiler. Fransız romantizminin başlangıcını Lamartine’in söz konusu eserinin çıkış tarihi ile başlatmak mümkündür.
Soru 27
Hangi eser Fransız romantizminin akımının beyannamesi olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Meditations
B
Emil
C
Hernani
D
Cromwell
E
Muse Française
Açıklama:
Victor Hugo, 1827’de Cromwell adlı bir piyes yazar. Hiçbir zaman sahnelenmemiş olan bu eserin önsözü, Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilmiştir.
Soru 28
“Romantikler yarım kalmış yazılardan ibaret yeni bir tür icat ederek ona da …………. dediler.”
Yukarıdaki cümledeki boşluğa hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümledeki boşluğa hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
mensur şiir
B
fragman
C
fabl
D
mumya
E
deneme
Açıklama:
Romantikler yarım kalmış yazılardan ibaret yeni bir tür icat ederek ona da fragman dediler.
Soru 29
Romantizmin alt sınıfların, geniş halk yığınlarının tarihine, kültürüne, diline, edebiyatına ve folkloruna duydukları ilgi, düşünsel alanda, bütün on dokuzuncu yüzyılı etkilemesi hangi ideolojinin doğmasına sebep olmuştur?
Seçenekler
A
anarşizm
B
dincilik
C
milliyetçilik
D
sosyalizm
E
liberalizm
Açıklama:
Romantizmin alt sınıfların, geniş halk yığınlarının tarihine, kültürüne, diline, edebiyatına ve folkloruna duydukları ilgi, düşünsel alanda, bütün on dokuzuncu yüzyılı etkileyerek bir ideolojinin doğmasına sebep oldu. Millî tarihlerin ve millî kimliklerin oluşmasını amaçlayan bu ideolojinin adı milliyetçiliktir.
Soru 30
Namık Kemâl’in hangi piyesinin önsözü, Hugo’nun Cromwell piyesine yazdığı önsöz kadar etkili bir metindir?
Seçenekler
A
Vatan Yahut Silistre
B
Evrak-ı Perişan
C
Celaleddin Harzemşah
D
Cezmi
E
Zavallı Çocuk
Açıklama:
Namık Kemâl’in Celaleddin Harzemşah adlı piyesinin önsözü, Hugo’nun Cromwell piyesine yazdığı önsöz kadar etkili bir metindir.
Soru 31
Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lirik
B
Monad
C
Mensur Şiir
D
Rapsodi
E
Tirat
Açıklama:
Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklara Monad adı verilir. Doğru Cevap B’dir
Soru 32
Fransız edebiyatında romantizm hangi şairin yazmış olduğu ’Meditations’ isimli eser ile başladığı düşünülmektedir?
Seçenekler
A
Lamartine
B
Descartes
C
William Collins
D
William Blake
E
Robert Burns
Açıklama:
Fransız edebiyatında romantizm Lamartine’nin yazmış olduğu ’Meditations’ isimli eser ile başladığı düşünülmektedir.
Fransız edebiyatında romantizm Lamartine’nin yazmış olduğu’ Meditations’ isimli eser ile başladığı düşünülmektedir. Doğru cevap A’dır
Fransız edebiyatında romantizm Lamartine’nin yazmış olduğu’ Meditations’ isimli eser ile başladığı düşünülmektedir. Doğru cevap A’dır
Soru 33
Duygu ve hayallerin düzyazı biçiminde ancak şiir diliyle anlatımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nesir
B
Nazım
C
Fragman
D
Mensur Şiir
E
Roman
Açıklama:
Mensur şiir, Duygu ve hayallerin düzyazı biçiminde ancak şiir diliyle anlatımıdır. Doğru Cevap D’dir
Soru 34
Toplum Sözleşmesi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Bernardin de Saint-Pierre
B
Friedrich Von Schiller
C
Lord Byron
D
François-Rene de Chateaubriand
E
Jean Jacques Rousseau
Açıklama:
Toplum sözleşmesi Jean Jacques Rousseau’ya aittir. Doğru Cevap E’dir
Soru 35
En önemli eseri ‘Haydutlar’ olan şair, filozof, piyes yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
François-Rene de Chateaubriand
B
Lord Byron
C
Walter Scott
D
Friedrich Von Schiller
E
Alphonse de Lamartine
Açıklama:
Friedrich Von Schiller’ın en önemli eseri ‘Haydutlar’dır Doğru Cevap D’dir
Soru 36
'Sefiller' romanı ile tanınan dünyaca ünlü Fransız yazar ve şair kimdir?
Seçenekler
A
Alfred de Vigny
B
Theophile Gautier
C
Victor Hugo
D
Gerard de Nerval
E
Alexandre Dumas
Açıklama:
Sefiller romanı Victor Hugo’ya aittir. Doğru Cevap C’dir
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi gotik edebiyatın öncü kalemidir?
Seçenekler
A
Gerard de Nerval
B
Alexandre Dumas
C
Friedrich Von Schiller
D
Walter Scott
E
Edgar Allan Poe
Açıklama:
Edgar Allan Poe, gotik edebiyatın öncü kalemidir. Doğru cevap E’dir
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi ‘Don Juan’ adlı romanın yazarıdır?
Seçenekler
A
Lord Byron
B
Madame de Stael
C
John Keats
D
Alphonse de Lamartine
E
Victor Hugo
Açıklama:
Don Juan adlı roman Lord Byron’ a aittir. Doğru Cevap A’dır.
Soru 39
Sanatçının iyiyi, güzeli ve doğruyu idealize edip gerçekliği bilerek ihmal etmesinden doğan yanılsamaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Romantik ironi
B
Lirizm
C
Psikanaliz
D
Gösterge Bilimi
E
Realizm
Açıklama:
Romantik ironi, sanatçının iyiyi, güzeli ve doğruyu idealize edip gerçekliği bilerek ihmal etmesinden doğan yanılsamadır. Doğru Cevap A’dır
Soru 40
Yazı ve konuşmada bir düşüncenin kesintisiz gelişimi nedir?
Seçenekler
A
Lirik
B
Monad
C
Mensur Şiir
D
Rapsodi
E
Tirat
Açıklama:
Tirat, Yazı ve konuşmada bir düşüncenin kesintisiz gelişimidir. Doğru Cevap E’dir
Soru 41
Fransız romantizmini İngiliz ve Alman romantizminden ayıran özellikler hangileridir? I-Tarih ve tabiata önem vermesi, II- Felsefi derinliğe önem vermesi, III-Duygusal derinliğe önem vermesi, IV- Yaratıcılığa önem vermesi, V- Yunan hayranlığı
Seçenekler
A
III ve IV
B
II ve V
C
III ve V
D
I ve III
E
I ve IV
Açıklama:
İngiliz romantizmi tarih ve tabiata, alman romantizmi felsefi derinliğe önem vermiştir.
III ve IV
III ve IV
Soru 42
Hangi eser Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Lamartine in 'Meditations' adlı eseri
B
V. Hugo'nun Cromwell oyununun önsözü
C
J. Jacques Rousseau'nun 'itiraflar' adlı eseri
D
J. Jacques Rousseau' nun 'Bir Gezginin Düşleri' adlı eseri
E
V. Hugo'nun 'Hernani' adlı eseri
Açıklama:
Cromwell oyununun önsözü romantizmin beyannamesi olarak kabul edlir.
V. Hugo'nun Cromwell oyununun önsözü
V. Hugo'nun Cromwell oyununun önsözü
Soru 43
Hangi özellikler romantik yazarlarda görülür? I- Tarih tutkusu, II- üç birlik kuralını reddetme, III- duygulara önem verme, IV-mevcut ahlak ilkelerine önem verme, V-gerçek olaylara yöneliş.
Seçenekler
A
I, III, IV
B
II, IV, V
C
III, IV, V
D
I, II, III
E
II, III, V
Açıklama:
Romantikler, mevcut ahlak ilkelerine uymak yerine duygulara önem verirler, gerçek olaylardan çok fantastik, hayal ürünü varlık ve olaylara yer verirler.
I, II, III
I, II, III
Soru 44
Romantizmin etkisi ile, resim ve şiire göre müzikte daha fazla parçalanma olmasının nedeni nedir?
Seçenekler
A
Müziğin kitlelere yayılması
B
Müziğin sade bir nitelik kazanması
C
Hafif ve ciddi olarak ikiye ayrılması
D
Toplumun beğenisine önem verilmesi
E
Ortaçağ geleneğinin korunmuş olması
Açıklama:
Ortaçağ geleneği şiir ve resimde daha önce, yer yer aşılmıştır. Müzikte ise tarihe duyulan ilgiden dolayı biçim korunmuştur.
Ortaçağ geleneğinin korunmuş olması
Ortaçağ geleneğinin korunmuş olması
Soru 45
Namık Kemal'in 'Vatan yahut Silistre' oyununun Türk edebiyatında ilk romantik eser olarak görülmesinin nedenleri nelerdir?
I-Kahramanın iki zıt duygu arasında kalması, II-Piyeste rüya ögesinin olması, III- Kahramanın konuşmalarında duygularını abartması, IV- Hayali varlıklar olması.
I-Kahramanın iki zıt duygu arasında kalması, II-Piyeste rüya ögesinin olması, III- Kahramanın konuşmalarında duygularını abartması, IV- Hayali varlıklar olması.
Seçenekler
A
I ve IV
B
I ve III
C
II ve IV
D
I ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Rüya ve hayali varlıkların kullanılması romantizmle alakalı değildir bu eserde.
I ve III
I ve III
Soru 46
Namık Kemal'in 'Celaleddin Harzemşah' adlı oyunu hangi bakımdan romantik bir eser olarak görülmektedir? I-Tarihi bir konuyu ele alması, II-Önsözünün Cromwell in önsözüne benzemesi, III- Kahramanların iyi ve kötü yönleri aynı anda taşıması, IV- Kahramanların egzotik ülkeleri düşlemesi.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
III ve IV. özellikler bu eserde görülmemektedir.
I ve II
I ve II
Soru 47
Abdülhak Hamid'in eserlerini Fransız romantiklerine bağlayan temalar hangileridir? I- Felsefi bunalım, II- toplumsal değerler, III-vatan sevgisi, IV- mistik duyarlılık, V- olağan üstü varlıklar.
Seçenekler
A
I, III, V
B
I, II, III
C
II, IV,V
D
III, IV,V
E
I, IV, V
Açıklama:
Toplumsal değerler ve vatan sevgisi teması bulunmaz.
I, IV,V
I, IV,V
Soru 48
Nesir ve nazımı birbirine yaklaştırarak mensur şiir örneklerini ortaya koyması, romantizmin hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Edebi türler arasındaki kesin çizgileri kaldırmak istemesi
B
Yerel dillere ve kültüre önem vermesi
C
Duygulara ve coşkuya önem vermesi
D
Duyguların anlatımını abartması
E
Edebi eserin doğayı taklit ettiğini düşünmesi
Açıklama:
Bu özellik, iki farklı türün sınırını ortadan kaldırmaya çalışmaktadır. Yani biçimsel özgürlük arayıiıdır.
Edebi türler arasındaki kesin çizgileri kaldırmak istemesi
Edebi türler arasındaki kesin çizgileri kaldırmak istemesi
Soru 49
Romantik yazarların mistik konulara önem vermesinin nedeni nedir?
Seçenekler
A
Tanrı inancının güçlü olması
B
Aklın doğa olaylarını açıklamada önemli yeri olduğu inancı
C
Kesinliğin insanın hayal gücünü sınırladığı düşüncesi
D
Doğal olaylardan etkilenmeleri
E
Yerel dil ve kültürlere ilgi duymaları
Açıklama:
Klasisizmin her şeyi akılla açıklayabileceği düşüncesi ve kesin gerçekler, büyüyü bozmuştur. Romantikler ise ortaçağın fantastik, büyülü dünyasına bu yüzden ilgi duyar.
Kesinliğin insanın hayal gücünü sınırladığı düşüncesi
Kesinliğin insanın hayal gücünü sınırladığı düşüncesi
Soru 50
Hangileri romantiklerin ele aldığı temalardır?
I- Tabiat, II- Egzotik diyarlar, III- Neşe, IV- Yersizlik, yurtsuzluk, V- Toplumsal adalet.
I- Tabiat, II- Egzotik diyarlar, III- Neşe, IV- Yersizlik, yurtsuzluk, V- Toplumsal adalet.
Seçenekler
A
I ve III
B
III ve V
C
IV ve V
D
I, II ve V
E
I, II ve IV
Açıklama:
Neşe ve toplumsal adalet, romantik akımın temaları arasında değildir.
I, II ve IV
I, II ve IV
Soru 51
Romantizm kelimesini günümüzdeki anlamıyla ilk defa kullanan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
David Hume
B
Fredrich Schlegel
C
Jean Jacques Rousseau
D
Thomas Gray
E
William Blake
Açıklama:
Kelimeyi günümüzdeki anlamıyla ilk defa kullanan Jean Jacques
Rousseau’dur. Doğru cevap C'dir.
Rousseau’dur. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
- 1767-1785 yılları arasında Almanya’da etkili olmuş edebiyat akımıdır.
- Adını Friedrich Maximilian Klinger’in piyesinden almıştır.
- Akımın mensupları evrenin anlaşılabilir ve açıklanabilir bir olgu olduğunu savunmuşlardır.
Sturm und Drang (Coşku ve Fırtına) hareketiyle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Sturm und Drang (Coşku ve Fırtına) hareketi 1767-1785 yılları arasında Almanya’da etkili olmuş edebiyat akımıdır. Adını Friedrich Maximilian Klinger’in piyesinden almıştır. Akımın mensupları için evren, gizemli ve insan aklının anlayamayacağı derecede karmaşık bir olgudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 53
"17. ve 18. yüzyıl boyunca aklı yücelten klasik ve neo-klasik edebiyat ve düşünce hayatının yerini yavaş yavaş duygusallığı ve bireyciliği ön plana çıkaran bir anlayışın aldığı görülür. Bu anlayışı ilk benimseyen Almanya’da ortaya çıkan .................... 'dır. Onlar, bir bakıma insan düşüncesinin tek boyutlu ele alınmasına karşı çıkıyorlar fakat kendileri de insanı tek boyutlu olarak düşünüyorlardı."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Akılcılar
B
Aydınlanmacılar
C
Bireyciler
D
Duygucular
E
Reformcular
Açıklama:
"17. ve 18. yüzyıl boyunca aklı yücelten klasik ve neo-klasik edebiyat ve düşünce hayatının yerini yavaş yavaş duygusallığı ve bireyciliği ön plana çıkaran bir anlayışın aldığı görülür. Bu anlayışı ilk benimseyen Almanya’da ortaya çıkan Duygucular 'dır. Onlar, bir bakıma insan düşüncesinin tek boyutlu ele alınmasına karşı çıkıyorlar fakat kendileri de insanı tek boyutlu olarak düşünüyorlardı." Doğru cevap D'dir.
Soru 54
- Fransız romantizmi Rousseau'nun İtiraflar eseri ile başlar.
- Victor Hugo'nun Cromwell adlı piyesinin önsözü Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilir.
- Fransız romantizminde duygusal derinlik ve insanın yaratıcılığı
önemlidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Fransız romantizmi Lamartine'nin Meditations eseri ile başlar. Victor Hugo'nun Cromwell adlı piyesinin önsözü Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilir. Fransız romantizminde duygusal derinlik ve insanın yaratıcılığı
önemlidir. Doğru cevap D'dir.
önemlidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 55
Aşağıda romantizmle ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Romantizmin etkisi kıta Avrupası ile sınırlı kalmıştır.
B
Romantizm yeni edebi türlerin icat edilmesini sağlamıştır.
C
Romantizm temelde bir reddediş hareketidir.
D
Romantizm edebi metinlerde bazı teknik değişmelere yol açmıştır.
E
Romantizm milliyetçilik'in doğuşunu hazırlamıştır.
Açıklama:
Romantizm mensur şiir gibi yeni edebi türlerin icat edilmesini sağlamıştır. Romantizm edebi metinlerde piyes ve romanlarda
olağanüstülüklere yer verilmesi gibi bazı teknik değişmelere yol açtı. Romantizm temelde bir reddediş hareketidir, bir geleneğe bağlı değildirler ve bu yüzden anarşist hareketle karıştırılmıştır. Romantizm milliyetçilik'in doğuşunu hazırlamıştır. Fakat romantizmin etkisi kıta Avrupası ile sınırlı kalmamıştır. Doğru cevap A'dır.
olağanüstülüklere yer verilmesi gibi bazı teknik değişmelere yol açtı. Romantizm temelde bir reddediş hareketidir, bir geleneğe bağlı değildirler ve bu yüzden anarşist hareketle karıştırılmıştır. Romantizm milliyetçilik'in doğuşunu hazırlamıştır. Fakat romantizmin etkisi kıta Avrupası ile sınırlı kalmamıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
- V. Hugo’nun 1843’te oynanan Les Burgraves adlı piyesinin başarısızlığı
- Rasyonalizmin bütün Avrupa'da güçlenmeye başlaması
- Pozitivizmin kurucusu Auguste Comte’un fikirlerinin yaygınlaşması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri romantizmin güç kaybetmesine sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
V. Hugo’nun 1843’te oynanan Les Burgraves adlı piyesinin başarısızlığı, rasyonalizmin bütün Avrupa'da güçlenmeye başlaması, pozitivizmin kurucusu Auguste Comte’un fikirlerinin yaygınlaşması romantizmin güç kaybetmesine ve dolayısıyla çökmesine zemin hazırlamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Aşağıda verilen Namık Kemal'in eserlerinden hangisi ele aldığı konu, konunun işlenişi, kahramanların davranışları ve düşünceleri, piyesin tekniği gibi bakımlardan romantik edebiyatın Türk edebiyatındaki ilk örneği olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Akif Bey
B
Celaleddin Harzemşah
C
Evrak-ı Perişan
D
Vatan Yahut Silistre
E
Zavallı Çocuk
Açıklama:
Namık Kemal'in eserlerinden ele aldığı konu, konunun işlenişi, kahramanların davranışları ve düşünceleri, piyesin tekniği gibi bakımlardan romantik edebiyatın Türk edebiyatındaki ilk örneği olarak Vatan Yahut Silistre kabul edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
19. yüzyıl modern Türk edebiyatının son önemli nesli Servet-i Fünûn, romantizmden teknik bakımdan değil, ............. bakımından etkilenmiştir.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Anlatım
B
Duyarlık
C
İçerik
D
Karakterler
E
Olaylar
Açıklama:
19. yüzyıl modern Türk edebiyatının son önemli nesli Servet-i Fünûn, romantizmden teknik bakımdan değil, duyarlık bakımından etkilenmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
- Sanatın gerçeği aynıyla aktardığını düşünmezler.
- Kâinatta her şeyin zıddıyla birlikte bulunduğunu savunurlar.
- Üst sınıfların hayatını, yüksek bir dille anlatırlar.
Yukarıda romantiklerle ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Romantikler, sanatın gerçeği aynıyla aktardığını düşünmezler. Kâinatta her şeyin zıddıyla birlikte bulunduğunu savunurlar. Fakat üst sınıfların hayatını, yüksek bir dille anlatmazlar, aksine romantikler, geniş halk yığınlarının dili ile yazmak gerektiğine inanırlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
Aşağıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Alexandre Dumas - Üç Silahşörler
B
Friedrich Von Schiller - Romantizmin Tarihi
C
Gerard de Nerval - Doğuya Seyahat
D
Lord Byron - Aylaklık Saatleri
E
Victor Hugo - Hernani
Açıklama:
Romantizmin Tarihi, Friedrich Von Schiller'e ait değildir. Theophile Gautier'in eseridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 61
Romantizm kelimesini günümüzdeki anlamıyla ilk defa kullanan kimdir?
Seçenekler
A
Jean Jacques Rousseau
B
Fredrich Schlegel
C
John Milton
D
Madame de Stael
E
Sebastien Mercier
Açıklama:
Orta Çağ romansları manzum macera, şövalye veya aşk hikâyeleriydi ve John Milton Kayıp Cennet adlı eserinde romance’ı bu anlamda kullanıyordu. Madame de Stael’in Almanca’dan aktardığı kelime, Fransa’da bir edebiyat akımının adı oldu. Fredrich Schlegel XVIII. yüzyılın sonunda romantik şiire tarihsel bir anlam verir.
Romantizm kelimesi hayali, hayalperest ve acayip olanı tanımlamak üzere fantastik anlamında kullanılmıştır. Kelimeyi günümüzdeki anlamıyla ilk defa kullanan Jean Jacques Rousseau’dur. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Romantizm kelimesi hayali, hayalperest ve acayip olanı tanımlamak üzere fantastik anlamında kullanılmıştır. Kelimeyi günümüzdeki anlamıyla ilk defa kullanan Jean Jacques Rousseau’dur. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 62
Bir Gezginin Düşsel Yolculuğu adlı eserin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Jean Jacques Rousseau
B
Fredrich Schlegel
C
John Milton
D
Sebastien Mercier
E
Madame de Stael
Açıklama:
Sebastien Mercier 1801 yılında yayınladığı sözlükte romanesk kelimesini yanlış ve garip bulduğunu belirttikten sonra, romantik kelimesini “duyumsanan ancak tanımlanamayan şey” anlamında kullanmıştır. John Milton Kayıp Cennet adlı eseri yazmıştır.
J. J. Rousseau XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Bir Gezginin Düşsel Yolculuğu adlı eseri yazmıştır. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
J. J. Rousseau XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Bir Gezginin Düşsel Yolculuğu adlı eseri yazmıştır. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 63
Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mistisizm
B
Monad
C
Aydınlanma
D
Tanrısal güç
E
Tanrıya ulaşma
Açıklama:
Leibniz’in felsefesinde güç içeren her birlik monaddır. Her monad bağımsızdır. Monadlar en aşağıdan yukarıya doğru sıralanır ve Tanrı’da son bulur.
Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklara verilen ada monad denir. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklara verilen ada monad denir. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Soru 64
"...................... ile başlayan akılcılık Voltaire (1694-1778) ve Montesquieu (1689-1755) ile 18. yüzyılda devam etti." cümlesindeki boşluğa uygun seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
David Hume
B
John Locke
C
René Descartes
D
Jean-Jacques Rousseau
E
Immanuel Kant
Açıklama:
Romantizmin doğduğu siyasal ve sosyal ortam hakkında ayrıntılı bilgi almak için kitabınızın 144. sayfasını okuyunuz.
David Hume’un, John Locke’un düşüncelerinden etkilenerek savunduğu insan hayatının asıl amacının mutluluk olduğu tezi, Aydınlanma Çağı’nın esas ilkesi oldu. Descartes’la başlayan akılcılık Voltaire (1694-1778) ve Montesquieu (1689-1755) ile 18. yüzyılda devam etti. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
David Hume’un, John Locke’un düşüncelerinden etkilenerek savunduğu insan hayatının asıl amacının mutluluk olduğu tezi, Aydınlanma Çağı’nın esas ilkesi oldu. Descartes’la başlayan akılcılık Voltaire (1694-1778) ve Montesquieu (1689-1755) ile 18. yüzyılda devam etti. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Soru 65
1767-1785 yılları arasında Almanya’da etkili olmuş coşku ve fırtına (Sturm und Drang) adlı edebiyat akımı yazarı değildir?
Seçenekler
A
Lessing
B
Kant
C
Herder
D
Goethe
E
Böll
Açıklama:
Sturm und Drang, 1767-1785 yılları arasında Almanya’da etkili olmuş edebiyat akımıdır. İsmini Alman şair Friedrich Maximilian Klinger’in aynı adlı piyesinden almıştır.
Voltaire ve Rousseau gibi Fransız düşünürlerinin fikirleri Almanya’da, Fransa’dakinden daha etkili oldu. Lessing, Kant, Herder, Goethe ve Schiller gibi Sturm und Drang (Coşku ve Fırtına) hareketinin tüm yazarları, Voltaire ve Rousseau’ya çok şey borçlu olduklarını itiraf etmişlerdir. Sorunun cevabı Böll, yani E seçeneğidir.
Voltaire ve Rousseau gibi Fransız düşünürlerinin fikirleri Almanya’da, Fransa’dakinden daha etkili oldu. Lessing, Kant, Herder, Goethe ve Schiller gibi Sturm und Drang (Coşku ve Fırtına) hareketinin tüm yazarları, Voltaire ve Rousseau’ya çok şey borçlu olduklarını itiraf etmişlerdir. Sorunun cevabı Böll, yani E seçeneğidir.
Soru 66
18. yüzyılın ortalarında başlayıp 19. yüzyılın ilk yıllarına kadar devam eden ön romantizm döneminde geleceğin romantizminin temalarını ve prensiplerini "tabiattan aldıkları ilhamla" belirleyen şairlerden hangisi aşağıdaki seçeneklerde verilmiştir?
Seçenekler
A
Thomas Chatterton (1752-1770)
B
William Collins (1721-1759)
C
William Cowper (1731-1800)
D
Robert Burns (1759-1796)
E
William Blake (1757-1827)
Açıklama:
İngiltere'deki şairler birbirinden bağımsız oldukları için sadece birer öncü olarak kaldılar. Oysa Alman pre-romantikleri, birçok bakımdan ortak özellikler göstermiştir. Almanya'daki süreç daha farklı bir seyir izlemiştir.
İngiltere’de James Thomson (1700-1748), William Collins (1721-1759) Thomas Gray (1716-1771) tabiattan ilham alırken, Thomas Chatterton (1752-1770), William Cowper (1731-1800), Robert Burns (1759-1796) ve William Blake (1757-1827) gibi şairler, geleceğin romantizminin temalarını ve prensiplerini belirliyorlardı. Sorunun doğru cevabı B'dir.
İngiltere’de James Thomson (1700-1748), William Collins (1721-1759) Thomas Gray (1716-1771) tabiattan ilham alırken, Thomas Chatterton (1752-1770), William Cowper (1731-1800), Robert Burns (1759-1796) ve William Blake (1757-1827) gibi şairler, geleceğin romantizminin temalarını ve prensiplerini belirliyorlardı. Sorunun doğru cevabı B'dir.
Soru 67
"............, Aydınlanma Çağı’nın etkisiyle akılcılığı ve sanatta klasik kuralları, siyasi açıdan da monarşiyi ve aristokrasiyi savunuyorlardı." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden en uygun olanı hangisidir?
Seçenekler
A
Klasikler
B
Romantikler
C
Toplum sözleşmesinde
D
Bir gezginin düşsel yolculuğu'nda
E
İtiraflar
Açıklama:
Dünyanın merkezinde Tanrı’nın olduğu fikri, Aydınlanmacılar, Rönesans’ın doğuşu ve arkasından gelen reform hareketleriyle yerini, merkezi insan olan bir dünya anlayışına bıraktı. Jean Jacques Rousseau İtiraflar’ında, Emil’inde ve Bir Gezginin Düşsel Yolculuğu’nda birey, kültür, toplum ve kanun gibi konuları sorguluyor, insan doğasını belirleyen ilkelerin doğadan değil, kültürden ve kanundan geldiğini söylüyordu. O yüzden Toplum Sözleşmesi adlı eseri başta olmak üzere kitaplarında insanın özgür oluşunu ve doğallığı savundu. İtiraflar, bu bakımdan bir insanın kendisiyle ve toplumla yaptığı hesaplaşmayı anlatan ilk büyük eserlerdendir.
Klasikler, Aydınlanma Çağı’nın etkisiyle akılcılığı ve sanatta klasik kuralları, siyasi açıdan da monarşiyi ve aristokrasiyi savunuyorlardı. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Klasikler, Aydınlanma Çağı’nın etkisiyle akılcılığı ve sanatta klasik kuralları, siyasi açıdan da monarşiyi ve aristokrasiyi savunuyorlardı. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 68
Lirizm bir çeşit duygululuk durumudur. İngiliz ve Alman edebiyatı ile karşılaştırıldığında lirizmden uzak edebiyat akımı hangisidir?
Seçenekler
A
Fransız
B
İtalyan
C
İspanyol
D
Portekiz
E
Türk
Açıklama:
Rönesansı takip eden yıllarda Fransız edebiyatında en güçlü akım klasisizmin hümanizmidir. Edebiyat da klasik prensiplere hapsedilmiş, belli kuralların dışına çıkamayan bir sanat türü olarak anlaşılmıştır. Fransız halkının klasiklere olan ilgisi ile siyasi sistem arasında elbette bir ilişki vardır. Nitekim 17. ve 18. yüzyıl boyunca Fransız edebiyatı bir saray ve salon edebiyatıdır.
18. yüzyıl Fransız edebiyatı, İngiliz ve Alman edebiyatlarıyla mukayese edildiğinde görülecektir ki, lirizmden uzak bir edebiyattır. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
18. yüzyıl Fransız edebiyatı, İngiliz ve Alman edebiyatlarıyla mukayese edildiğinde görülecektir ki, lirizmden uzak bir edebiyattır. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 69
Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilen Cromwell adlı piyesin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
William Shakespeare
B
Victor Hugo
C
William Collins
D
Thomas Chatterton
E
Johann Wolfgang von Goethe
Açıklama:
Hugo’nun ikinci dramı olan Hernani ise 25 Şubat 1830’da sahnelenir ve edebiyat tarihine “Hernani Savaşı” olarak geçen dönem başlamış olur. Theophile Gautier, Hernani’nin rol gereğince boruyu öttürmesinin, klasik-romantik savaşının edebiyatta başlama işareti olduğunu söyler.
Victor Hugo, 1827’de Cromwell adlı bir piyes yazar. Hiçbir zaman sahnelenmemiş olan bu eserin önsözü, Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilmiştir. Bu sorunun doğru cevabı B'dir.
Victor Hugo, 1827’de Cromwell adlı bir piyes yazar. Hiçbir zaman sahnelenmemiş olan bu eserin önsözü, Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilmiştir. Bu sorunun doğru cevabı B'dir.
Soru 70
Genellikle halk türkülerinden ve millî ezgilerden oluşturulmuş müzik eserine ne denir?
Seçenekler
A
Rapsodi
B
Mensur şiir
C
Tirat
D
Monad
E
Lirik
Açıklama:
Duygu ve hayallerin düzyazı biçiminde ancak şiir diliyle anlatımına mensur şiir denir. Monad, Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklara verilen addır. Lirik, coşkun, ilhamla dolu demektir. Tirat, yazı ve konuşmada bir düşüncenin kesintisiz gelişimidir.
Genellikle halk türkülerinden ve millî ezgilerden oluşturulmuş müzik eserine rapsodi denir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Genellikle halk türkülerinden ve millî ezgilerden oluşturulmuş müzik eserine rapsodi denir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 71
Batı Edebiyatının akımlarından biri olan Romantizmle ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Romantizm, Avrupa’da asırlarca devam eden akılcı klasisizme karşı tepki olarak ortaya çıkar.
B
Romantizm kelimesi hayali, hayalperest ve acayip olanı tanımlamak üzere fantastik anlamında kullanılmıştır.
C
Romantizm kelimesini günümüzdeki anlamıyla ilk defa kullanan Jean Jacques Rousseau’dur.
D
Bir sanat ve felsefe hareketi olarak romantik kelimesinin kullanılması esasen 19. yüzyılın başlarında, öncelikle Almanya ve Fransa’da ortaya çıkmıştır.
E
İnsanın duygu tecrübesinden daha çok, eserin hayatın gerçeklerini ortaya koyması gerektiğini savunan ve toplumsal gerçekleri merkeze alan bir akımdır.
Açıklama:
Romantizm 19. yüzyıl başında Fransa, Almanya ve İngiltere’de klasisizme tepki olarak ortaya çıkan, insanın duygu tecrübesini, ilhamı, sanatçıyı ve sanatçı dehasını merkeze alan; başlıca nitelikleri melankolik duyarlılık, duygusal din anlayışı, doğaya yöneliş, yerlilik ve millilik olan bir edebiyat akımıdır.
Soru 72
19. yüzyılda Romantizm aşağıdaki alanlardan hangisinde ilk etkilerini göstermiştir?
Seçenekler
A
Heykel
B
Seramik
C
Sinema
D
Edebiyat
E
Fotoğraf
Açıklama:
Romantizm 19. yüzyılın ilk çeyreğinde felsefe, edebiyat, resim ve müzik sahasında etkisini göstermiştir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Romantizmin ortaya çıkmasında etkili olan gruplardan birisidir?
Seçenekler
A
Sturm und Drang
B
Moliere- Corneille
C
La Bruyere
D
Daniel Defoe
E
Montaigne
Açıklama:
19. yüzyıl başında (1808) Almanya’da ortaya çıkan duygucular ve onlardan önce yine Almanya’da gördüğümüz Sturm und Drang gibi gruplar romantizmin hazırlayıcılarıdır. Onlar insan tabiatının coşkulu yanına sesleniyorlardı. Çünkü akıl, toplumsal düzen, kurallar ve kanunlar, insanın içinden geldiği gibi davranmasını ve yaşamasını engelliyor böylece duygular bastırılmak zorunda kalınıyordu.
Soru 74
Aşağıda yer alan ifadelerden hangisi Romantizm akımı içinde yer alan yazarlar tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
"Önemli olan konu değil konunun işleniş biçimidir."
B
“Düşünüyor ve hissediyorum öyleyse varım.”
C
"Sanat için sanat!"
D
"Sanatçı eserde kendini gizler."
E
"Edebi kahramanlar seçkin kişiler olmalıdır."
Açıklama:
1820’den itibaren romantiklerin ortaya çıkışı insan tabiatı karşısında bir çeşit dengeyi savunmaları bakımından önemlidir. Onlar “Düşünüyorum öyleyse varım.” yerine “Düşünüyor ve hissediyorum öyleyse varım.” demeyi daha doğru buldular. Böylece zıtlar arasında bir denge kurmak istiyorlardı. Zıtların birliği düşüncesi romantizmin en temel ilkesi olarak sonraki senelerde birçok romantik metinde, değişik biçimlerde görülecektir.
Soru 75
"Duygu ve hayallerin düzyazı biçiminde ancak şiir diliyle anlatımıdır. Bu tür şiirlerde ahenkli ve etkili anlatım esastır." Yukarıda yer alan ifade, aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Beyit
B
Durak
C
Zihaf Şiir
D
Mensur Şiir
E
Pastoral Şiir
Açıklama:
Mensur şiir , duygu ve hayallerin düzyazı biçiminde ancak şiir diliyle anlatımıdır. Mensur şiirde ahenkli ve etkili anlatım esastır. Türk edebiyatındaki örneklerini daha çok Servet-i Fünûn dönemine ait eserlerde görmek mümkündür.
Soru 76
Romantizmle ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Romantizmin etkisi sadece kıta Avrupası ile sınırlı kalmıştır.
B
Romantikler insanın coşkulu yanının özgür bırakılmasını karşı çıkmışlardır.
C
Klasiklerin trajedi için koydukları üç birlik kuralını savunmuşlardır.
D
Romantikler mensur şiir ve fragman gibi yeni edebi türler üretmişlerdir.
E
Romantikler, trajedi ve komediden dramın çıkması gerekliliğini savunmuşlardır.
Açıklama:
Romantizmin etkisi sadece kıta Avrupası ile sınırlı kalmadı. Örneğin romantiklerdeki tarih tutkusu, bilinmeyen ülkelere karşı merak, uzak diyarlar özlemi, hemen hemen bütün romantiklerde görülür. Romantikler insanın coşkulu yanının özgür bırakılmasını isterken, edebiyat ve sanatta da kurallara karşı çıkıyorlardı. Klasiklerin trajedi için koydukları üç birlik kuralını bu yüzden reddettiler. Diğer yandan türler konusundaki ilkelere de karşı çıkarak yeni edebi türler icat ettiler. Klasik dönemin trajedi ve komedisine romantikler dramı eklediler. Nesir ve nazmı birleştirerek mensur şiiri üret- tiler. Diğer yandan yarım kalmış yazılardan ibaret yeni bir tür icat ederek ona da fragman dediler.
Soru 77
Aşağıda yer alan ressamlardan hangisi resimde Romantizm akımının temsilcilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Girodet
B
Regnault
C
Ingres
D
Jacques Louis David
E
Delacroix
Açıklama:
Ingres resimde Klasisizmi savunmuş bir ressamdır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında romantizmin ilk örneği kabul edilir?
Seçenekler
A
Vatan Yahut Silistre
B
Tercüme-i Manzume
C
Müntehabat-ı Eş'âr
D
Zor Nikah
E
Tabib-i Aşk
Açıklama:
Namık Kemal'in, Vatan yahut Silistre, ele aldığı konu, konunun işlenişi, kahramanların davranışları ve düşünceleri, piyesin tekniği gibi bakımlardan romantik edebiyatın Türk Edebiyatındaki ilk örneğidir.
Soru 79
Romantizmle ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Romantizm, edebiyatın konusunu üst sınıfların hayatını ele almak şeklinde sınırlar.
B
Romantikler büyük şehrin kalabalıkları arasındaki yalnız insanı anlatmayı tercih ettiler.
C
Romantik dönemde edebi türler arasında kesin kaidelerle çizilmiş sınırlar vardır.
D
Romantiklerin temel kaynakları eski Yunan, Hristiyanlık ve Roma tarihidir.
E
Romantizm mistik meselelere, esrarlı ve büyülü olgulara, olağanüstülüklere karşı çıkan bir anlayıştır.
Açıklama:
Klasisizm edebiyatın konusunu üst sınıfların hayatını ele almak şeklinde sınırlarken romantizm, edebiyatta toplumun aşağı sınıflarının hayatının da ele alınması gerektiğini savunmuştur. Klasik dönemde edebi türler arasında kesin kaidelerle çizilmiş sınırlar vardır. Oysa romantikler edebi türlerin belli kurallar çerçevesinde kaleme alınması fikrine karşı çıktılar. Rasyonalizm mistik meselelere, esrarlı ve büyülü olgulara, olağanüstülüklere karşı çıkan ve hemen her olguyu akli sebeplerle açıklayan anlayıştır. Bu yüzden rasyonalizm, romantiklere göre dünyanın büyüsünü bozmuştur. Klasiklerin temel kaynakları eski Yunan, Hristiyanlık ve Roma tarihi iken romantiklerin kaynakları yerel tarih, yerel kavimlerin folkloru ve halk verimleridir.
Soru 80
Aşağıda yer alan romantikler ve eserlerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Jean Jacques Rousseau, "Denemeler"
B
Bernardin de Saint-Pierre, "Cimri"
C
Friedrich Von Schiller, "Ağustos Böceği ile Karınca"
D
Lord Byron, "Don Juan"
E
Victor Hugo, "Le Cid"
Açıklama:
Asıl adı George Gordon Byron olan Lord Byron'un en çok tanınan eseri Don Juan adlı romanıdır. Diğer seçeneklerdeki yazarlar da romantikler arasında yer almasına rağmen yazar-eser eşleşmeleri yanlıştır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyıl başında Fransa, Almanya ve İngiltere’de klasisizme tepki olarak ortaya çıkan, insanın duygu tecrübesini, ilhamı, sanatçıyı ve sanatçı dehasını merkeze alan; başlıca nitelikleri melankolik duyarlılık, duygusal din anlayışı, doğaya yöneliş, yerlilik ve millilik olan bir edebiyat akımıdır?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Klasisizm
C
Naturalizm
D
Sembolizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
Romantizm, 19. yüzyıl başında Fransa, Almanya ve İngiltere’de klasisizme tepki olarak ortaya çıkan, insanın duygu tecrübesini, ilhamı, sanatçıyı ve sanatçı dehasını merkeze alan; başlıca nitelikleri melankolik duyarlılık, duygusal din anlayışı, doğaya yöneliş, yerlilik ve millilik olan bir edebiyat akımıdır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklara verilen addır?
Seçenekler
A
Sturm
B
Monad
C
Drung
D
Herder
E
Aufklarung
Açıklama:
Monad, Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklardır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangi eserin önsözü Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Hernani
B
Vahşiler
C
Cromwell
D
Mumyalar
E
Muse Française
Açıklama:
Victor Hugo tarafından yazılmış olan Cromwell'in önsözü, Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilmiştir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi duygu ve hayallerin düzyazı biçiminde ancak şiir diliyle anlatımıdır?
Seçenekler
A
Dramatik
B
Lirik
C
Epik
D
Didaktik
E
Mensur
Açıklama:
Duygu ve hayallerin düzyazı biçiminde ancak şiir diliyle anlatımıdır. Mensur şiirde ahenkli ve etkili anlatım esastır. Türk edebiyatındaki örneklerini daha çok Servet-i Fünûn dönemine ait eserlerde görmek mümkündür.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi genellikle halk türkülerinden ve millî ezgilerden oluşturulmuş müzik eseridir?
Seçenekler
A
Konçerto
B
Arpej
C
Arya
D
Rapsodi
E
Adagio
Açıklama:
Rapsodi, genellikle halk türkülerinden ve millî ezgilerden oluşturulmuş müzik eseridir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi, sanatçının iyiyi, güzeli ve doğruyu idealize edip gerçekliği bilerek ihmal etmesinden doğan yanılsamadır?
Seçenekler
A
Romantik ironi
B
Romantik yanılsama
C
Romantik çözülüm
D
Romantik gelişim
E
Romantik algı
Açıklama:
Sanatçının iyiyi, güzeli ve doğruyu idealize edip gerçekliği bilerek ihmal etmesinden doğan yanılsama Romantik ironi olarak adlandırılır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Jean Jacques Rousseau trafından yazılmış eserlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bilimler ve Sanatlar Üstüne Söylev
B
İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Temeli ve Kökenleri
C
Emile ya da Eğitim Üzerine
D
Toplum Sözleşmesi
E
Doğa İncelemeleri
Açıklama:
Bilimler ve Sanatlar Üstüne Söylev, İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Temeli ve Kökenleri, Emile ya da Eğitim Üzerine ve Toplum Sözleşmesi Jean Jacques Rousseau tarafından yazılmış eserlerdir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi, bugün romantizmin önemli kaynakları arasında olan Poems (1925), Endymion (1818), Lamia, Isabella, The Eve of St. Agnes, and Other Poems (1820) Madame de Stael (1766-1817) gibi eserlerin sahibidir?
Seçenekler
A
John Keats
B
Percy Bysshe Shelley
C
Alphonse de Lamartine
D
Madame de Stael
E
François-Rene de Chateaubriand
Açıklama:
John Keats, bugün romantizmin önemli kaynakları arasında olan Poems (1925), Endymion (1818), Lamia, Isabella, The Eve of St. Agnes, and Other Poems (1820) Madame de Stael (1766-1817) gibi eserlerin sahibidir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi, romantizm akımının savunucularının ilgi duydukları temalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bireyin hayatı
B
Aristokrat sınıf
C
Yersizlik/yurtsuzluk
D
Yalnızlık
E
Tarih
Açıklama:
Aristokrat sınıf, romantizm akımının savunucularının ilgi duydukları temalardan biri değildir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi romantizmin temel ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Roma tarihi
B
Yerel tarih, yerel kavimlerin folkloru ve halk verimleri
C
Mistik meseleler
D
Gerçekçilik
E
Gerçeküstücülük
Açıklama:
Yerel tarih, yerel kavimlerin folkloru ve halk verimleri temalarının işlenmesi romantizmin temel ilkelerinden biridir.
Soru 91
İnsanın aklından çok duygularıyla ilgilenen akıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Klasisizm
C
Hümanizm
D
Realizm
E
Naturalizm
Açıklama:
GİRİŞ
Romantizm
Romantizm
Soru 92
Romantik-Klasik ayrımının edebi tartışmalarda kullanılmasına karşı çıkarak, kelimeyi Orta Çağ’a özgü, olağanüstü ya da dine ait olan anlamında kullanmayı önerdi. Ona göre klasik sağlıklı, romantik ise hastaydı. Söz konusu sözleri sarf eden edebiyatçı kimdir?
Seçenekler
A
Goethe
B
Schiller
C
Schlegel
D
Rousseau
E
Voltaire
Açıklama:
Batı Edebiyatında Akımlar-I
Goethe
Goethe
Soru 93
Leibniz’in felsefesinde, sonul gerçekliği oluşturan sonsuz küçüklükte ruhsal-maddi varlıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Monad
B
Leibniz
C
Sturm
D
Drang
E
Hume
Açıklama:
ROMANTİZMİN DOĞDUĞU SİYASAL VE SOSYAL ORTAM
Monad
Monad
Soru 94
"Sanatın görevi de ahlâk ve güzellik aracılığıyla insanların mükemmelleşmesine katkıda bulunmaktır. Sanat aslında tabiatın taklididir. Her sanat dalı kendine ait kurallar çerçevesinde Tanrı’nın yarattığını taklit eder" görüşünü savunan ünlü edebiyatçı kimdir
Seçenekler
A
Kant
B
Herder
C
Rüben
D
Bachmann
E
Goethe
Açıklama:
ROMANTİZMİN DOĞDUĞU SİYASAL VE SOSYAL ORTAM
Kant
Kant
Soru 95
İtiraflar, Emil, Bir Gezginin Düşsel Yolculuğu’nda Birey eserlerinde, kültür, toplum ve kanun gibi konuları sorguluyor, insan doğasını belirleyen ilkelerin doğadan değil, kültürden ve kanundan geldiğini söyleyen edebiyatçı kimdir?
Seçenekler
A
Rousseau
B
Goethe
C
Schiller
D
Herder
E
Kant
Açıklama:
Romantizmin Doğuşunda Fransız İhtilalinin Etkisi
Rousseau
Rousseau
Soru 96
1827’de Cromwell adlı bir piyes yazar. Hiçbir zaman sahnelenmemiş
olan bu eserin önsözü, Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilmiştir. İkinci dramı Hernani ise 25 Şubat 1830’da sahnelenir ve edebiyat tarihine “Hernani Savaşı” olarak geçen dönem başlamış olur. Söz konusu bilgiler hangi ünlü edebiyatçıya aittir?
olan bu eserin önsözü, Fransız romantizminin beyannamesi olarak kabul edilmiştir. İkinci dramı Hernani ise 25 Şubat 1830’da sahnelenir ve edebiyat tarihine “Hernani Savaşı” olarak geçen dönem başlamış olur. Söz konusu bilgiler hangi ünlü edebiyatçıya aittir?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Goethe
C
Rousseau
D
Emile Deschamps
E
Lamartine
Açıklama:
ROMANTİZMİN ANLAMI, DOĞUŞU
VE GELİŞİMİ
Victor Hugo
VE GELİŞİMİ
Victor Hugo
Soru 97
Romantik neslin en tipik ressamlarından biri, yazar ve teorisyenlerinden biridir. Resimlerinde kullandığı simgeler, hayaletler, kartallar, çıplak kadın figürleriyle tam bir gerçeküstücü coşkuya sahip. Kendi kuşağının en etkili ressamlarından olan bu sanatçı kimdir?
Seçenekler
A
Girodet
B
Louis
C
David
D
Regnault
E
Delacroix
Açıklama:
ROMANTİZMİN ANLAMI, DOĞUŞU
VE GELİŞİMİ
Girodet
VE GELİŞİMİ
Girodet
Soru 98
Genellikle halk türkülerinden ve millî ezgilerden oluşturulmuş müzik eserine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rapsodi
B
Melankoli
C
Romankoli
D
Natüral
E
Destan
Açıklama:
Romantizm ve Diğer Sanatlar
Rapsodi
Rapsodi
Soru 99
Pozitivizmin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Goethe
C
Schiller
D
Voltaire
E
Rousseau
Açıklama:
Romantizmin Sonu
Auguste Comte
Auguste Comte
Soru 100
Tanzimat dönemi Türk edebiyatında bilhassa Fransız romantizmiyle ilişkisi bakımından özel bir yeri vardır. Fransız edebiyatıyla ilişkisi çeviriler üzerinden başlamıştır. Kendi eserlerini romantik prensiplere göre kaleme alan, kendisinin yapamadığı şeyleri ise çeviriler yoluyla Türkçeye kazandırmayı amaçlamış, ancak bu çeviriler devrin siyasi ve sosyal havası yüzünden yayımlanamamıştır. Söz konusu bu edebiyatçımız kimdir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Şinasi
C
Ahmet Mithat
D
Ahmet Vefik
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Türk Edebiyatında Romantizm
Namık Kemal
Namık Kemal
Soru 101
Romantizmi Almanca’dan aktardığı kelime ile Fransa’da bir edebiyat akımına adını
veren yazar aşağıdakilerden hangisidir?
veren yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
John Milton
B
Madame de Stael
C
A. W. Schelegel
D
Jean Jacques Rousseau
E
Descartes
Açıklama:
Romantizmin Almanya'da doğuşunu ve romantik kuşak yazarların büyük önem arz ettiği unutulmamalıdır.
Romantizm kelimesini akımın öncü ve kurucu isimlerinden Madame de Stael kullanmıştır.
Romantizm kelimesini akımın öncü ve kurucu isimlerinden Madame de Stael kullanmıştır.
Soru 102
Romantik yaklaşım çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi Jean Jacques Rousseau için söylenebilir?
Seçenekler
A
Jean Jacques Rousseau döneminin edebi salon geleneğine bütünüyle uymuş ve uzak kalmamıştır.
B
Jean Jacques Rousseau "Meditations" adlı eserin yazarıdır.
C
Jean Jacques Rousseau romantik mensur şiirler yazmıştır.
D
Jean Jacques Rousseau içinden geldiği gibi yazmış ve yazma tarzında ısrarlı olmuştur.
E
Jean Jacques Rousseau romanizm ile ilgisi olmamıştır.
Açıklama:
Pré-romantizm yani romantizm öncesi dönem romantizmin yapılanması açısından önemlidir ve Rousseau'nun katkısı yol gösterici niteliktedir.
Jean Jacques Rousseau romantizme öncülük eden bir yazar ve filozoftur.
Jean Jacques Rousseau romantizme öncülük eden bir yazar ve filozoftur.
Soru 103
Fransız romantizminin başlangıcını oluşturan eser ve yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lamartine / Almanya Mektubu
B
Victor Hugo / Muse Française
C
Lamartine / Méditations
D
Victor Hugo / Cromwell
E
Theophile Gautier /Hernani
Açıklama:
Romantizmin yapılanmasında ve gelişmesinde Lamartine yanında Victor Hugo da önemli bir şairdir.
Lamartine Méditations adlı eseriyle romantizmde önemli öncü bir şairdir.
Lamartine Méditations adlı eseriyle romantizmde önemli öncü bir şairdir.
Soru 104
Aşağıdaki düşüncelerden hangisi Alman romantizminin özelliği olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Duygusal Derinlik
B
İnsanın yaratıcılığı
C
Tabiata tanınan öncelik
D
Fransız İhtilaline karşı duruş
E
Felsefi derinlik
Açıklama:
Batı Avrupa romantizmi ülkelere göre farklılıklar gösterir ve bu özellikleriyle dünyada etkili olmuşlardır.
Alman romantizmi düşünsel ve felsefi açıdan zengindir ve çarpıcı yorumlar getirmiştir.
Alman romantizmi düşünsel ve felsefi açıdan zengindir ve çarpıcı yorumlar getirmiştir.
Soru 105
Aşağıdaki isimlerden hangisi Romantik resmin ilk ve en büyük temsilcisi kabul edilir?
Seçenekler
A
Gustave Flaubert
B
Ingres
C
Theophile Gautier
D
Eugène Delacroix
E
Victor Hugo
Açıklama:
Romantizmin sadece edebiyat alanında değil resim ve müzik alanında da önemli isimlere tanık olduğu unutulmamalıdır.
Resim sanatında Delacroix gerek tematik açıdan gerek alegori yaratma açısından öncü bir ressamdır.
Resim sanatında Delacroix gerek tematik açıdan gerek alegori yaratma açısından öncü bir ressamdır.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi romantizmin güç kaybetme nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
1830'da realizmin kesinleşen zaferininin ilan edilmesi.
B
1850’den sonra Fransa’da pozitif bilimlerin gelişmesi.
C
Fransa’da rasyonalizmin güçlenmesi.
D
Gustave Flaubert’in Madam Bovary adlı romanının yayınlanması.
E
Victor Hugo’nun 1843’te oynanan Les Burgraves adlı piyesinin başarısızlığı.
Açıklama:
Realizmin Madame Bovary ile ün yapması, V. Hugo'nun eserinin başarısızlığı, bilimsel araştırmalar ve rasyonalizm romantizmin sonunda önemli olaylardır.
Romantizmin yükseliş ve çöküş dönemlerini yazarların eserlerine paralel olarak düşünmek ve bu yazar ve eserleri tanımak yararlıdır.
Romantizmin yükseliş ve çöküş dönemlerini yazarların eserlerine paralel olarak düşünmek ve bu yazar ve eserleri tanımak yararlıdır.
Soru 107
Türk edebiyatında aşağıdaki saptamalardan hangisi Şinasi'nin romantik eğilimleri içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Mevcut değerlerin yerine yeni değerler ikame etti.
B
Sade bir dille, toplumun geniş kesimlerini hedefledi.
C
Ele aldığı konular onun toplumu değiştirmek konusundaki idealizmini gösterir.
D
Şinasi klasik temayüllü bir yazardır, romantik değildir.
E
Tıpkı romantikler gibi Şinasi de bir geleneği devam ettirmemiştir.
Açıklama:
Tanzimat edebiyatında romantik eğilimleri araştırırken Şinasi, Namık Kemal vb. yazarların eserlerdeki edebi özelliklerini tanımak gerekir.
Şinasi romantik edebiyat açısından çok önemli bir isimdir.
Şinasi romantik edebiyat açısından çok önemli bir isimdir.
Soru 108
Aşağıdaki eserlerden hangisi Namık Kemal'in tarih konusuna duyarlılığını gösteren bir eseridir?
Seçenekler
A
Şair Evlenmesi
B
Romeo ve Juliet
C
Cezmi
D
Tasvir-i Efkâr
E
Mukaddime
Açıklama:
Romantik yazarların tarih konusuna ilgisini Tanzimat dönemi yazarlarda da kendisini gösterdiğinin unutmamak gerekir.
Cezmi, Celaleddin Harzemşah, Vatan Yahut Silistre Namık Kemal'in tarihsel eserleridir.
Cezmi, Celaleddin Harzemşah, Vatan Yahut Silistre Namık Kemal'in tarihsel eserleridir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi romantizmin ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Romantkler, Descartes'ın “Düşünüyorum öyleyse varım” düşüncesini koşulsuz kabul etmişlerdir.
B
Romantikler sanayileşmeyle başlayan yaşam tarzlarını benimsemişlerdir.
C
Rasyonalizmi bir felsefi yöntem olarak uygulamışlardır.
D
Romantikler millî tarihe, millî efsanelere önem vermemişlerdir.
E
Romantiklere göre Tanrı en büyük sanatkârdır ve sanatkâr ancak Tanrı’nın
yarattıklarını taklit edebilirdi.
yarattıklarını taklit edebilirdi.
Açıklama:
Romantizm ilkeleri hem düşünsel hem edebi üslüp hem edebi türler ve hem de dünya görüşü vb. açılardan dikkate alınmalıdır.
Romantik düşüncede tabiat olgusu ve onun yaratıcısının Tanrı olarak görülmesi düşüncesinin sanatsal açıdan yorumlamak önemlidir.
Romantik düşüncede tabiat olgusu ve onun yaratıcısının Tanrı olarak görülmesi düşüncesinin sanatsal açıdan yorumlamak önemlidir.
Soru 110
Aşağıdaki eserlerden hangisi Romantizmin kurucuları arasında yer alan Chateaubriand'nın eserlerindendir?
Seçenekler
A
Atala
B
Cromvell
C
Haydutlar
D
Paul ve Virginie
E
Bir Gezginin Düşsel Yolculuğu
Açıklama:
Romantik yazarların eserleri dünya edebiyatında dönüm noktasıdır ve önemlidirler. Sonraki yüzyıllarda değişik açılardan etkileyici olmuşlardır.
Chateaubriand Fransız Romantizminin kurucu isimlerindendir.
Chateaubriand Fransız Romantizminin kurucu isimlerindendir.
Soru 111
Romantizmin ortaya çıktığı dönemden önce, Aydınlanma Çağı boyunca egemen olan felsefi anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
sezgicilik
B
mistisizm
C
akılcılık
D
kuşkuculuk
E
spiritüalizm
Açıklama:
Bu döneme akılcılık egemendir.
Soru 112
Aydınlanma hareketi için evren anlaşılabilir ve açıklanabilir bir olgu iken, Sturm und Drang akımının mensupları için evren, gizemli ve insan aklının anlayamayacağı derecede karmaşık bir olgudur.
Buna göre Sturm und Drang akımı hangi hareketin öncülü olmuş olabilir?
Buna göre Sturm und Drang akımı hangi hareketin öncülü olmuş olabilir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Parnasizm
C
Sembolizm
D
Romantizm
E
Klasisizm
Açıklama:
Sturm und Drang akımı aklı bilginin temel aracı saymayı reddederek sezgiyi ve duyarlığı ön plana çıkararak romantizme öncülük etmiştir.
Soru 113
İngiliz romantiklerinin sanayi devrimine karşı çıkmaları ile aşağıdakilerden hangisi arasında bağlantı kurulamaz?
Seçenekler
A
Kötümserlik
B
Kır hayatının anlatılması
C
Tabiata sığınma
D
Kapitalizm eleştirisi
E
Dindarlık
Açıklama:
İngiliz romantikleri daha 18. yüzyılda sanayi devrimine karşı çıkıyorlar ve eserlerinde tabiatı, kır ve köy hayatına duydukları özlemi anlatıyorlardı. İngiliz romantiklerinin tabiata duydukları ilgi onların coşkulu anlatımlarını beslerken, sanayi devrimine karşı çıkıyor olmaları da eserlerindeki kötümserliğin kaynağı olarak düşünülebilir. Devrin sanatkârları insan emeğinin değeri konusundaki endişelerini dile getiriyorlar ve dolayısıyla kapitalizmi eleştiriyorlardı.
Soru 114
Fransız edebiyatında romantizmin başlangıcı olarak kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lamartine, Meditations
B
Hugo, Cromwell
C
Hugo, Hernani
D
Rousseau, İtiraflar
E
Rousseau, Emile
Açıklama:
Fransız romantizmi şiir ve lirizm arasında derin bağlantılar kuran bir eserle başlatılır. Lamartine’in 1820 yılında yayınladığı Meditations adlı şiir kitabı, her şeyden önce lirik duyarlığıyla öncekilerden farklıdır. O yılların edebiyat heveslisi Fransız gençleri bu eseri yeni bir edebi devrin başlangıcı olarak kabul ettiler. Çünkü Lamartine, Meditations’da, bir insanın çektiği samimi ıstırapları duygusal bir dille anlatmaktaydı.
Soru 115
Fransız romantizminde duygu ve hayal gücünün ön plana çıkmasıyla hangi akıma karşı bir hareket başlamış olur?
Seçenekler
A
Klasisizm
B
Realizm
C
Sembolizm
D
Hümanizm
E
Natüralizm
Açıklama:
Romantizm akılcılığın temel prensip olduğu klasisizme karşı bir harekettir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi romantik dönemde ortaya çıkmış bir edebi türdür?
Seçenekler
A
Söylev
B
Trajedi
C
Komedi
D
Dram
E
Tarih
Açıklama:
Romantikler türler konusundaki ilkelere de karşı çıkarak yeni edebi türler icat ettiler. Klasik dönemin trajedi ve komedisine romantikler dramı eklediler.
Soru 117
Romantik piyeslerin sergilenememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurallara karşı olmaları
B
Üç birlik kuralına uymamaları
C
Olağanüstü ve akıldışı varlıklara yer vermeleri
D
Aristokrasiyi ve kültürünü eleştirmeleri
E
Romantik eserlere sansür uygulanması
Açıklama:
Romantik düşüncenin akılla duygu arasındaki çekişmesi onların edebi metinlerinde bir takım teknik değişmelere yol açtı. Örneğin piyes ve romanlarında olağanüstülüklere yer verdiler. Romantikler edebi eserlerde olağanüstü tabiat manzaralarına, insan ayağı değmemiş diyarlara, harabelere yer verdikleri gibi akıl dışı varlıkları da kullandılar. Cin, peri, melek, şeytan gibi akıl dışı varlıklar onların piyeslerini sahnelenmesi imkânsız hale getirdi. Eserlerinde olaylar ani değişmeler ve gelişmeler gösteriyor, kahramanlar akıl almaz tesadüflerle karşılaşıyorlardı.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisinin romantizmin sona ermesinde etkisi yoktur?
Seçenekler
A
Hugo'nun Les Burgraves adlı piyesinin başarısız olması
B
Pozitif bilimlerin Avrupa'da ve Fransa'da güçlenmesi
C
August Comte'ün fikirlerinin yaygınlaşması
D
Flaubert'in Madame Bovary'yi yayımlaması
E
Romantiklerin kralla ve kiliseyle işbirliği yapmaları
Açıklama:
Romantiklerin 1830’da kesinleşen zaferi ilan edildikten sonra da ona karşı çıkanların çabaları devam etti. Nitekim 1850’den sonra Fransa’da pozitif bilimler, rasyonalizm sadece Fransa’da değil bütün Avrupa’da güçlendi. Romantizmin güç kaybetmesine sebep olan olaylardan biri de V. Hugo’nun 1843’te oynanan Les Burgraves adlı piyesinin başarısızlığıdır. Nihayet pozitivizmin kurucusu Auguste Comte’un fikirlerinin yaygınlaşmasının ve 1856’da Gustave Flaubert’in Madam Bovary adlı romanının yayınlanmasının da romantizmin çöküşünde payı vardır.
E seçeneğindeki işbirliği ise romantizmin yayılmasındaki etkenlerdendir.
E seçeneğindeki işbirliği ise romantizmin yayılmasındaki etkenlerdendir.
Soru 119
Piyeslerinde daha çok bir davaya inanmış ve onun uğrunda ölümü göze almış idealist kahramanları anlatır. Bu kahramanlar sosyal bir dava ile bireysel mutluluk arasında kaldıklarında sosyal dava uğruna kendi mutluluklarını feda ederler. Aşk ve ihtirasın ele alındığı bu piyeslerde, kahramanlar tıpkı romantiklerde olduğu gibi ya tamamen iyi yahut tamamen kötüdür. Kahramanların psikolojileri de doğal olarak aşırı bir dille ifade edilmiştir. Celaleddin Harzemşah adlı piyesinin önsözü, Hugo’nun Cromwell piyesine yazdığı önsöz kadar etkili bir metindir. Yazar bu önsözde, tiyatroyu insan halini sahneye nakil ve orada taklit ederek ibret alınacak bir levha halinde göz önüne sermesi bakımından faydalı bir eğlence olarak tanımlamaktadır.
Yukarıda sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Şinasi
C
Ziya Paşa
D
Recaizade Ekrem
E
Muallim Naci
Açıklama:
Sözü edilen yazar Namık Kemal'dir.
Soru 120
I. Yalnızca üst sınıfların yaşamını konu alması
II. Türler arasındaki kesin sınırları kaldırması
III. Özgürlükçü ve inkılapçı olması
IV. Akıl yerine duygu ve sezgiyi koyması
V. Olağanüstülüklere ve akıl dışı varlıklara yer vermesi
Yukarıdakilerden hangileri romantizmin niteliklerindendir?
II. Türler arasındaki kesin sınırları kaldırması
III. Özgürlükçü ve inkılapçı olması
IV. Akıl yerine duygu ve sezgiyi koyması
V. Olağanüstülüklere ve akıl dışı varlıklara yer vermesi
Yukarıdakilerden hangileri romantizmin niteliklerindendir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,IV,V
C
II,III,IV,V
D
I,II,III,IV,V
E
I,IV,V
Açıklama:
Klasisizm edebiyatın konusunu üst sınıfların hayatını ele almak şeklinde sınırlarken romantizm, edebiyatta toplumun aşağı sınıflarının hayatının da ele alınması gerektiğini savunmuştur. I. madde dışındakilerin hepsi romantizmin özelliğidir.
C
C
Ünite 6
Soru 1
Çeşitli yollarla geniş kitlelere nüfuz etmeye ve geleneksel zihin yapısını değiştirerek realizme zemin hazırlamaya başlayan filozof - düşünce eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Descartes - Aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğü
B
Machiavelli - Milliyetçilik ideolojisinin yaygınlaşmasının önemi
C
Montesquieu - Siyasette güçler ayrılığı ilkesinin vazgeçilmezliği
D
Rousseau - İnsanların yasalar karşısında eşit olması
E
Voltaire - Parlamenter sistemin önemli ipuçları
Açıklama:
Çeşitli yollarla geniş kitlelere nüfuz etmeye ve geleneksel zihin yapısını değiştirerek realizme zemin hazırlamaya başlayan filozof - düşünce eşleştirmelerinden yanlış olan Machiavelli - milliyetçilik ikilisidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
- Fabrikalar aracılığıyla büyük çaplı üretime geçilmesi
- Demiryolu ağının yaygınlaşması
- Teknolojik ilerlemeler
Yukarıda verilen gelişmelerden hangisi ya da hangileri bilişsel aydınlanmaya zemin hazırlayan faktörler olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Yüzyılın bilimsel gelişmeleri insanların bilime olan inancını ve düşünme sistematiğini etkileyecektir. Teknolojik ilerleme karşılıklı birbirlerinin neden
ve sonuçları olmak üzere bilişsel aydınlanma ile tam bir paralellik içindedir. Sanayi Devrimi'nde gerçekleşen fabrikalar aracılığıyla büyük çaplı üretime geçilmesi, demiryolu ağının yaygınlaşması, kaydedilen teknolojik ilerlemeler bilişsel aydınlanmaya zemin hazırlayan faktörlerdendir. Doğru cevap E'dir.
ve sonuçları olmak üzere bilişsel aydınlanma ile tam bir paralellik içindedir. Sanayi Devrimi'nde gerçekleşen fabrikalar aracılığıyla büyük çaplı üretime geçilmesi, demiryolu ağının yaygınlaşması, kaydedilen teknolojik ilerlemeler bilişsel aydınlanmaya zemin hazırlayan faktörlerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 3
- Rasyonalizm
- Pozitivizm
- Romantizm
- Determinizm
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri realizmin felsefi temellerini oluşturur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Realizmin felsefi temellerini rasyonalizm, pozitivizm ve determinizm oluşturur. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi rasyonel (kartezyen) düşüncenin hakim olduğu 17. yüzyıl felsefesinin savunucularındandır?
Seçenekler
A
Baruch Spinoza
B
Desiderius Erasmus
C
Giovanni Boccaccio
D
Niccolò Machiavelli
E
Thomas More
Açıklama:
Rasyonel (kartezyen) düşüncenin hakim olduğu 17. yüzyıl felsefesinin savunucuları arasında Baruch Spinoza yer almaktadır. Diğer şıklarda yer alan isimler hümanizm temsilcileridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
- 15. ve 16. yüzyıllarda Avrupa’da gelişmiştir.
- Dünyanın ve kâinatın akılla kavranabileceği ve akıl sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğini savunur.
- John Locke, ampirist felsefesi ile akıl çağının, aydınlanmanın öncülerindendir.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Aydınlanma Çağı ve felsefesi için doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Aydınlanma Çağı 17.ve 18.yüzyıllarda Avrupa'da gelişmiştir. Dünyanın ve kâinatın akılla kavranabileceği ve akıl sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğini savunur. John Locke, ampirist felsefesi ile akıl çağının, aydınlanmanın öncülerindendir. Doğru cevap D'dır.
Soru 6
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi olguculuk olarak da bilinen pozitivizmin ilk evresine ait bir örnektir?
Seçenekler
A
Ernst Mach
B
John Stuart Mill
C
Moritz Schlick
D
Otto Neurath
E
Richard Avenarius
Açıklama:
Pozitivizm 3 evrede gelişmiştir. İlk evreye John Stuart Mill dahildir. İkinci evre fizikçi ve felsefeci Ernst Mach (1838-1916) ve Richard Avenarius (1843-1896)’un öncülüğünde gelişir. Üçüncü evre ise Viyana çevresi diye bilinen Otto Neurath
(1882-1945), Rudolph Carnap (1891-1970), Moritz Schlick (1882-1936)'ten oluşur. Doğru cevap B'dir.
(1882-1945), Rudolph Carnap (1891-1970), Moritz Schlick (1882-1936)'ten oluşur. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi realizmle ilgili söylenemez?
Seçenekler
A
Realizm 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlar.
B
İlk kez kendisini realist olarak tanımlayan sanatçı Courbet’dir.
C
Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi Gustave Flaubert'tir.
D
Stendhal ve Balzac romancılığı realizmin kuramlaşmasında öncüdür.
E
Goncourt Kardeşler romantizmden realizme geçişte bir köprüdür.
Açıklama:
Realizm 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlar. İlk kez kendisini realist olarak tanımlayan sanatçı Courbet’dir. Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi Gustave Flaubert'tir. Stendhal ve Balzac romancılığı realizmin kuramlaşmasında öncüdür. Goncourt Kardeşler realizmden natüralizme geçişte bir köprüdür. Doğru cevap E'dir.
Soru 8
"Realist edebiyatın ayırt edici yönlerinin başında .............. gelir. Realizm, edebi eserde anlatılacak olayların ve kahramanların gerçek hayatın birer yansıması olduklarını ortaya koymak ve sahihlik algısını güçlendirmek için insanı çevresiyle bir bütün içinde değerlendirir."
Realist edebiyatın temel ilkeleri kapsamında yukarıdaki boşluğa getirilebilecek sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Realist edebiyatın temel ilkeleri kapsamında yukarıdaki boşluğa getirilebilecek sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abartma
B
Betimleme
C
Klasik ideal
D
Sembolik anlatım
E
Öyküleme
Açıklama:
"Realist edebiyatın ayırt edici yönlerinin başında betimleme gelir. Realizm, edebi eserde anlatılacak olayların ve kahramanların gerçek hayatın birer yansıması olduklarını ortaya koymak ve sahihlik algısını güçlendirmek için insanı çevresiyle bir bütün içinde değerlendirir." Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Charles Dickens'a ait bir romandır?
Seçenekler
A
Anna Karenina
B
Babalar ve Oğullar
C
David Copperfield
D
Madam Bovary
E
Vadideki Zambak
Açıklama:
Anna Karenina Tolstoy'a, Babalar ve Oğullar Turgenyev'e, Madam Bovary'e Flaubert'e, Vadideki Zambak Balzac'a ait eserlerdir. Charles Dickens'a ait eser David Copperfield'dır. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Aşağıda verilen yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Balzac - Savaş ve Barış
B
Flaubert - Tılsımlı Deri
C
Gogol - Taşralı Kadın
D
Stendhal - Parma Manastırı
E
Tolstoy - Ölü Canlar
Açıklama:
Savaş ve Barış Tolstoy'a, Tılsımlı Deri Balzac'a, Taşralı Kadın Turgenyev'e, Ölü Canlar Gogol'a aittir. Stendhal - Parma Manastırı eşleştirmesi doğrudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Varlığın insan bilincinin süzgecinden geçip deforme olmamış salt hâline ne denir?
Seçenekler
A
Gerçekçilik
B
Romantizm
C
Nihilizm
D
Rasyonalizm
E
Nasyonalizm
Açıklama:
Soru kökü kitabın 171. sayfasından alınmıştır. Doğru cevabın dışındaki çeldiriciler, genel kültür bilgileri ve dersin geneline ilişkin olarak edinilen bilgileri içermektedir.
Varlığın insan bilincinin süzgecinden geçip deforme olmamış salt hâline "gerçekçilik" denir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Varlığın insan bilincinin süzgecinden geçip deforme olmamış salt hâline "gerçekçilik" denir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 12
Aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğünü savunan filozof, yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
René Descartes (1596-1650)
B
Jean Jack Rousseau (1712-1778)
C
James Watt (1736-1819)
D
Charles-Louis de Secondat, Montesquieu (1689-1755)
E
Albay Edwin Drake (1819-1880)
Açıklama:
James Watt (1736-1819)’ın “buharlı motor” geliştirmiştir. ABD’de ilk petrol kuyusu 1859 yılında Albay Edwin Drake (1819-1880) tarafından açılmıştır. Montesquieu (Charles-Louis de Secondat,1689-1755) ise siyasette güçler ayrılığı ilkesinin vazgeçilmezliğine işaret eder. Rousseau (Jean Jack, 1712-1778) ise insanların yasalar karşısında eşit olması gerektiğini vurgular.
Rönesans’la birlikte skolastik düşünceyi yıkan Batı, Aydınlanma Dönemi’nden itibaren monarşik siyasi yapıyı sorgulamaya başlar. Henüz 17. Yüzyılda René Descartes (1596-1650) tarafından aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğü savunulur. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Rönesans’la birlikte skolastik düşünceyi yıkan Batı, Aydınlanma Dönemi’nden itibaren monarşik siyasi yapıyı sorgulamaya başlar. Henüz 17. Yüzyılda René Descartes (1596-1650) tarafından aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğü savunulur. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 13
Sanayi devriminin sembolü nedir?
Seçenekler
A
Dökme demirden çelik üretimi
B
Buharlı motor
C
Fabrikalardaki rotatifler
D
Demiryolu araçları
E
Denizyolu araçları
Açıklama:
18. Yüzyılın sonuna doğru dökme demirden çelik üretme tekniği bulunmuştur. Çıkarılan madenlerse buharla çalışan demiryolu ve denizyolu araçlarıyla sevk edilir. Buharlı motorlar ise fabrikalardaki rotatifleri daha randımanlı hâle getirir.
Sanayi Devriminin sembolü, James Watt (1736-1819)’ın geliştirdiği “buharlı motor” 1787’de icat edilir. Buhar kullanımı bir anlamda teknolojinin ilk adımıdır. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Sanayi Devriminin sembolü, James Watt (1736-1819)’ın geliştirdiği “buharlı motor” 1787’de icat edilir. Buhar kullanımı bir anlamda teknolojinin ilk adımıdır. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi ikinci sanayi devriminin sembolüdür?
Seçenekler
A
Elektriğin yüksek gerilime dönüştürülmesi
B
Patlamalı motorun icadı
C
Petrol ve elektriğin kullanılmaya başlanması
D
Jeneratörün bulunuşu
E
Elektrik motorunun keşfi
Açıklama:
Elektrik aşamalı olarak Belçikalı Zenobe Gramme (1826-1901, jeneratörün bulunuşu), Fransız Aristide Bergés (1833-1904 jenaratörü suyla çalıştırması), Marcel Deprez (1843-1918, elektriği yüksek gerilime dönüştürme ve sonra elektrik motorunu keşif) gibi bilim adamlarının icatlarıyla Avrupa’nın endüstriyel ilerlemesine en büyük etkiyi yapar.
Petrol ve elektriğin kullanılmaya başlanması ikinci sanayi devrimi demektir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Petrol ve elektriğin kullanılmaya başlanması ikinci sanayi devrimi demektir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Soru 15
Rönesans’ın yarattığı görece özgür düşünce ortamı onu takip eden 17. yüzyıl felsefesinin de zeminini oluşturur. Bu yüzyıl felsefesinin ana dinamiği olan rasyonalizmi savunan ve aşağıda adı verilen yazar ve düşünürlerden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes (1588-1679)
B
Baruch Spinoza (1632-1677)
C
Gottfried Leibniz (1646-1716)
D
Nicolaus Copernicus (1473-1543)
E
Martin Luther (1483-1546)
Açıklama:
René Descartes, Thomas Hobbes (1588-1679), Baruch Spinoza (1632-1677), Gottfried Leibniz (1646-1716)’in başı çektiği 17. Yüzyıl felsefesinin ana dinamiği rasyonalizmdir. Rasyonel (Kartezyen) düşüncenin ardında ise bir önceki dönemin bilimsel gelişmeleri vardır. Modern astronominin başlangıcı sayılan Nicolaus Copernicus (1473-1543)’un 16. Yüzyılın başında “Güneş Sistemi”nin tarifini yapması, bilim tarihinde bir dönüm noktasıdır.
Protestanlığın babası sayılan ve “Reform”un öncüsü olan Martin Luther (1483-1546)’in sayılan diğer yazar ve düşünürlerden daha önceki yüzyıllarda yaşamış olması nedeniyle, diğerlerinden farklıdır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı da E seçeneğidir.
Protestanlığın babası sayılan ve “Reform”un öncüsü olan Martin Luther (1483-1546)’in sayılan diğer yazar ve düşünürlerden daha önceki yüzyıllarda yaşamış olması nedeniyle, diğerlerinden farklıdır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı da E seçeneğidir.
Soru 16
Evrenin temel ilkesinin sayılar olduğunu düşünen ve her şeyin sayılarla açıklanabileceğine inanan filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pytogoras (Pisagor, MÖ 570-MÖ 495)
B
Parmenides (MÖ 515 - MÖ 460)
C
Elealı Zenon (MÖ 490- MÖ 430)
D
Platon (MÖ 427- MÖ 347)
E
Aristoteles (MÖ 384- MÖ 323)
Açıklama:
Statik bir dünya tasavvuru olan Pisagor gibi -ondan sonra gelen-, rasyonalizmin yapı taşlarından Parmenides (MÖ 515 - MÖ 460) ve öğrencisi Elealı Zenon (MÖ 490- MÖ 430) da dünyanın statik olduğunu düşünür ve değişme ya da hareketin yanılsama olduğunu iddia ederler. Akılcı sezginin algıya üstünlüğünü savunan en önemli filozoflardan biri de Platon (MÖ 427- MÖ 347)’dur. Yine öğrencisi Aristoteles (MÖ 384- MÖ 323) de tasım mantığıyla akılcı açıklama biçiminin öncülüğünü yapmıştır.
Rasyonalizmin Descartes’tan önce belli belirsiz de olsa bir temeli vardır. Özellikle antik Yunan filozoflarının karanlık Orta Çağ öncesinde aklı önceleyen düşüncelerinin olduğunu biliyoruz. Örneğin akılcılık savunusunda akılcı sezgiyi ilk dile getiren sayıların babası olarak bilinen Pytogoras (Pisagor, MÖ 570-MÖ 495)’tır. Evrenin temel ilkesinin sayılar olduğunu düşünür ve her şeyin sayılarla açıklanabileceğine inanır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Rasyonalizmin Descartes’tan önce belli belirsiz de olsa bir temeli vardır. Özellikle antik Yunan filozoflarının karanlık Orta Çağ öncesinde aklı önceleyen düşüncelerinin olduğunu biliyoruz. Örneğin akılcılık savunusunda akılcı sezgiyi ilk dile getiren sayıların babası olarak bilinen Pytogoras (Pisagor, MÖ 570-MÖ 495)’tır. Evrenin temel ilkesinin sayılar olduğunu düşünür ve her şeyin sayılarla açıklanabileceğine inanır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 17
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Galilei Galileo (1564-1642)
B
Isaac Newton (1643-1727)
C
René Descartes (1596-1650)
D
Gottfried Leibniz (1646-1716)
E
Baruch Spinoza (1632-1677)
Açıklama:
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözüyle tanınan Descartes, felsefe tarihçilerinin genel kanaatine göre modern çağ felsefesinin başlangıcıdır.
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözü René Descartes (1596-1650) tarafından söylenmiştir. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözü René Descartes (1596-1650) tarafından söylenmiştir. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Soru 18
Kişinin kendini duyulara dayalı bir kavrayıştan sıyırıp daha nesnel olanı benimsemesi gerektiğine inanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
René Descartes (1596-1650)
B
George Berkeley (1685-1753)
C
Immanuel Kant (1724-1804)
D
George Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831)
E
Auguste Comte (1798-1857)
Açıklama:
Descartes’in teolojiye uygun düşmeyen maddeci öğretisi ve maddeci fizyolojisi, kendi dönemi ve sonrasındaki maddeci felsefeyi derinden etkilemiştir. Özellikle Berkeley (George, 1685-1753), Kant (Immanuel1724-1804), Hegel (George Wilhelm Friedrich 1770-1831), Comte (Auguste,1798-1857) gibi filozoflarla idealist çizgide devam etmiştir.
Descartes kişinin kendini duyulara dayalı bir kavrayıştan sıyırıp daha nesnel olanı benimsemesi gerektiğine inanır. Bu da akılla mümkündür. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Descartes kişinin kendini duyulara dayalı bir kavrayıştan sıyırıp daha nesnel olanı benimsemesi gerektiğine inanır. Bu da akılla mümkündür. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 19
Toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak hangi felsefenin temelini oluşturur?
Seçenekler
A
Aydınlanma felsefesinin
B
Teolojik felsefenin
C
Doğa felsefesinin
D
Kartezyen felsefenin
E
Engizisyon
Açıklama:
Diğer seçeneklerin bu felsefi görüşle ilgisi bulunmamaktadır.
Aydınlanma felsefesinin temelini toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak oluşturur. Bu felsefede bilincin toplumun gelişmesinde belirleyici rol oynadığı, toplumdaki kötülüklerin insanların cehaletinden ve kendi doğalarını anlama gücünden yoksun oluşlarından kaynaklandığı idealist sanısı hâkimdir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Aydınlanma felsefesinin temelini toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak oluşturur. Bu felsefede bilincin toplumun gelişmesinde belirleyici rol oynadığı, toplumdaki kötülüklerin insanların cehaletinden ve kendi doğalarını anlama gücünden yoksun oluşlarından kaynaklandığı idealist sanısı hâkimdir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 20
Bilge Nathan eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan yazar ve düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781)
B
Christian Wolff (1679, 1754)
C
Gottfried Leibniz (1646-1716)
D
Immanuel Kant (1724-1804)
E
Rudolph Carnap (1891-1970)
Açıklama:
Newton teorilerini geliştiren matematikçi Leibniz (Gottfried, 1646-1716) ise aydınlanmanın Almanya’daki öncüsüdür. Leibniz felsefesini devam ettiren Christian Wolff (1679, 1754), Modern Alman edebiyatının kurucularından Lessing (GottholdEphraim,1729-1781) ve elbette eleştirel felsefenin öncüsü konumundaki Immanuel Kant (1724-1804) aydınlanmanın Almanya’daki büyük temsilcileridir.
Bilge Nathan eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan Lessing, yapıtlarında tutuculuğa, dinsel bağnazlığa karşı çıkmış ve ön yargıları yıkıp hoşgörüyü taçlandırmak istemiştir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Bilge Nathan eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan Lessing, yapıtlarında tutuculuğa, dinsel bağnazlığa karşı çıkmış ve ön yargıları yıkıp hoşgörüyü taçlandırmak istemiştir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi realizmin gerçeğe yaklaşma biçimiyle ilgili değildir?
Seçenekler
A
Gözle görülebilir olması
B
Akılla kavranabilir olması
C
Beş duyu organıyla herkes tarafından algılanabilir olması
D
Doğanın idealize edilmemiş hali olması
E
Duygular aracılığıyla ifade edilebilir olması
Açıklama:
Edebi akımlara geniş bir açıdan bakıldığında akımların sanat eserinde “gerçek” olarak neyi kabul ettiklerinin estetik anlayışlarını da belirlediği görülür. Gerçeğin niteliği sanatsal yapılanmalarını belirler. Örneğin klasisizmin gerçeği platonik ideallerdir; romantizmin duygular; sürrealizmin bilinçaltı. Buna göre doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 22
I. Günlük yaşamı ve toplumsal sorunları, bireysel duygulara yer vermeden ele alma
II. Günlük yaşamı ve toplumsal sorunları, ayrıntılarıyla betimleme ve anlatma
III. Tabiatı aşkınlaştırma ve coşkunluk yaratma
Yukarıdakilerden hangileri sanatta realizmin temel ilkeleri arasında yer alır?
II. Günlük yaşamı ve toplumsal sorunları, ayrıntılarıyla betimleme ve anlatma
III. Tabiatı aşkınlaştırma ve coşkunluk yaratma
Yukarıdakilerden hangileri sanatta realizmin temel ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
Yalnız I
E
Yalnız II
Açıklama:
Sanatta realizm, günlük yaşamı, toplumsal sorunları bireysel duygulara fazla yer vermeden, olduğu gibi, ayrıntılarıyla betimleme ve anlatma ilkesine dayanır. Kendisinden hemen önceki romantizmin tabiatı aşkınlaştırma ve coşkunluk yaratma arzusu, gerçeğin yapısını bozduğunu düşünen realistlerin tepkisini artırmışsa da onlar, genel olarak kendilerinden önceki tüm kavramsal gerçeklik savunucularına karşı çıkmıştır. Buna göre doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 23
I. Rönesansla birlikte skolastik düşüncenin yıkılması ve Aydınlanma felsefesiyle birlikte monarşik siyasi yapının sorgulanması
II. 1789 Fransız İhtilali sonucu monarşik rejimden cumhuriyet rejimine geçilmesi
III. Küçük işletme ve imalathanelerin geleneksel üretim biçiminin yerini makinelere dayalı endüstriyel üretimin alması
Realizme zemin hazırlayan yukarıdaki gelişmelerden hangisi, diğer ikisinden farklı bir temele dayanmaktadır?
II. 1789 Fransız İhtilali sonucu monarşik rejimden cumhuriyet rejimine geçilmesi
III. Küçük işletme ve imalathanelerin geleneksel üretim biçiminin yerini makinelere dayalı endüstriyel üretimin alması
Realizme zemin hazırlayan yukarıdaki gelişmelerden hangisi, diğer ikisinden farklı bir temele dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
I ve II, realizme zemin hazırlayan toplumsal ve kültürel gelişmeler arasında yer alırken III, ekonomik temelli bir gelişmedir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 24
I. Kilisenin, tanrının yeryüzündeki temsilcisi olduğunu savunması
II. Antik Yunan ve Roma düşüncelerini yeniden gündeme getiren Rönesans'ın hümanizm ve reform ilkeleriyle "insan"ı yeniden keşfetmesi
III. Seküler bir düşünce yapısının var olabileceğine ilişkin inancın ortaya çıkması
Yukarıdakilerden hangileri 17. yüzyıl (Kartezyen) felsefesinin zeminini oluşturan etkenler arasında yer alır?
II. Antik Yunan ve Roma düşüncelerini yeniden gündeme getiren Rönesans'ın hümanizm ve reform ilkeleriyle "insan"ı yeniden keşfetmesi
III. Seküler bir düşünce yapısının var olabileceğine ilişkin inancın ortaya çıkması
Yukarıdakilerden hangileri 17. yüzyıl (Kartezyen) felsefesinin zeminini oluşturan etkenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Hristiyanlık inancının sistematize edilmesiyle oluşan “skolastik felsefe” bir milenyumdan daha uzun süren orta çağın düşünce biçimini şekillendirir. Hristiyanlık dogmalarını merkez alan Orta Çağ zihniyeti, mutlak doğru olarak kabul ettiği bu dogmaları tanrının yeryüzündeki temsilcisi olarak sabitlediği kilise üzerinden yüzlerce yıl insanlara dayatır. Bu mutlak doğruların ne sorgulanmasına ne de değiştirilebilmesine imkân vardır. Kilise söyleminin aksine bilgiler ortaya koymaya çalışmak, engizisyon aracılığıyla önlenir. Ancak antik Yunan ve Roma’yı uzun bir aradan sonra tekrar fark eden Rönesans, özellikle hümanizm ve reform ilkeleriyle birlikte “insan”ı yeniden keşfeder ve düşüncenin önü açılır. Bir başka deyişle Rönesans’la birlikte orta çağ düşünce yapısı sarsılmaya başlar. İtalya’da tohumları atılan bu radikal değişim, kısa sürede Avrupa’nın neredeyse tamamına yayılır. Bu bilgilere göre doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 25
I. Antik Yunan filozoflarının şüpheciliğini yeniden bir yöntem olarak kullanmaması ve analitik geometri adı verilen matematiksel kesinliklere varmaya çalışması
II. Doğal görüntüleri açıklamak için yalnızca geometri -uzunluk, genişlik, derinlik- içinde iyi anlaşılan niteliklerin doğasını ve de yalnızca bu geometrik niteliklerin gerekli olduklarını kanıtlamaya çalışması
III. Fiziksel nesnelerin insanların duyularında temsil ettikleri görünümleri, sağduyu ve geleneksel fiziğe dayanarak açıklaması
Yukarıdakilerden hangileri Descartes'ın felsefesiyle ilgili doğru ifadelerdir?
II. Doğal görüntüleri açıklamak için yalnızca geometri -uzunluk, genişlik, derinlik- içinde iyi anlaşılan niteliklerin doğasını ve de yalnızca bu geometrik niteliklerin gerekli olduklarını kanıtlamaya çalışması
III. Fiziksel nesnelerin insanların duyularında temsil ettikleri görünümleri, sağduyu ve geleneksel fiziğe dayanarak açıklaması
Yukarıdakilerden hangileri Descartes'ın felsefesiyle ilgili doğru ifadelerdir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Descartes hem sağduyunun hem de geleneksel fiziğin açıklama biçiminden tamamen uzak bir açıklama biçimi benimseme konusunda duyarlıdır. Bu açıklama biçimi diğerlerinin aksine, fiziksel nesnelerin insanların duyularında temsil ettikleri görünümlere yönelik değildir. Descartes’ın fiziği maddesel nesnelere ilişkin matematiksel gerçekler, bizimkinden farklı bir duyu deneyime sahip olan bir zihin tarafından kavranabilecek boyut, şekil, oluşum ve hıza ilişkin gerçekler üzerine kuruludur. Descartes fiziksel nesnelere ilişkin diğer türden gerçekleri -örneğin insanların duyusal yetilerine göre değişiklik gösteren renk ve kokuya sahip olma- farklı olarak ele alır. Sonuçta Descartes felsefesi fiziksel nesnelerin gerçekten ve doğaları gereği sahip oldukları şekil ve boyut gibiözellikler karşısında fiziksel nesnelerin yalnızca sahip olur gibi göründükleri renk, koku ve diğer duyusal nitelikler arasında ayrım yapan bir kuram olarak ortaya çıkar. Maddesel dünyaya ilişkin duyulara dayalı kavrayış ile daha yalın, matematiksel kavrayış arasında ayrıma giderek, bunlardan ikincisinin daha nesnel olduğunu savunmaya girişir. Kısacası Descartes kişinin kendini duyulara dayalı bir kavrayıştan sıyırıp daha nesnel olanı benimsemesi gerektiğine inanır. Bu da akılla mümkündür. Bu bilgilere göre doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 26
I. Köklerinin doğanın belirli bir düzen içinde işlediğini fark eden ve bu düzende akli bir sistem olduğunu öne süren eski Yunan filozoflarına kadar uzanması
II. Toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak
III. Dünyanın ve kâinatın inançla kavranabileceği ve inanç sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğinin savunulması
Aydınlama Felsefesi ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak
III. Dünyanın ve kâinatın inançla kavranabileceği ve inanç sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğinin savunulması
Aydınlama Felsefesi ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Aydınlanma felsefesini savunanlar, dünyanın ve kâinatın akılla kavranabileceği ve akıl sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğini iddia ederler. Bu nedenle doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 27
I. En sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunun savunulması
II. Varlık ve nedenler üzerinde soyut çıkarsamalar yapması
III. Gerçek bilginin kaynağını doğa bilimlerinin oluşturduğunun savunulması
Yukarıdakilerden hangileri "Pozitivizm"in temelini oluşturan düşünceler arasında yer alır?
II. Varlık ve nedenler üzerinde soyut çıkarsamalar yapması
III. Gerçek bilginin kaynağını doğa bilimlerinin oluşturduğunun savunulması
Yukarıdakilerden hangileri "Pozitivizm"in temelini oluşturan düşünceler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Olguculuk olarak da bilinen pozitivizm en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistemdir. Sosyolojinin babası sayılan August Comte’un sistemleştirdiği pozitivizme göre gerçek bilginin kaynağını doğa bilimleri oluşturur. Klasik Alman idealizminin bilimsel gelişmeler sonucu ortaya çıkan yeni felsefi problemleri çözemeyişi karşısında bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Klasik felsefenin varlık ve nedenler üzerindeki soyut çıkarımlarının yetersizliğine inandıkları için deney yoluyla edinilemeyecek, çözümlenip sınanamayacak kavram ve önermelerin anlamsız olduğunu düşünmüşlerdir. Bu bilgilere göre doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 28
I. Politikadan tamamen yalıtılmış olması
II. Akademik sanatın sanatsal üretim sırasında sanatçıyı belirli sınırlar çerçevesinde faaliyet göstermeye zorladığına inanılması
III. 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlaması
"Realizm"le ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Akademik sanatın sanatsal üretim sırasında sanatçıyı belirli sınırlar çerçevesinde faaliyet göstermeye zorladığına inanılması
III. 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlaması
"Realizm"le ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Resimlerinde işçi ve varoş kesimi resmeden ve gittikçe sosyalist fikirleri benimseyen Courbet, Millet ve Daumier gibi isimler, sanatın siyasallaştığının göstergesidir.Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 29
Realist edebiyatçılardan Flaubert, Balzac ve Stendhal ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Flaubert'in realizm anlayışı iyimser bir tablo çizer.
B
Stendhal ve Balzac’ın realizm anlayışı çirkin ve kötü olana yoğunlaşmaya dayanır.
C
Stendhal, dış dünyanın gerçeklerini birebir yansıtmakla yetinir.
D
Stendhal kendi hayatı ile roman kahramanları arasına duvar çekmediği için tahlilleri santimantalizme kurban gitmiş, gerçeklik anlayışı zedelenmiştir.
E
Toplumsal ortamın insanın davranışları, karakteri üzerinde etki yaptığı düşüncesinden hareket eden Balzac, romanlarında geçecek olayların yaşanacağı yerlere, evlere, sokaklara gitmiş, görmüş ve notlar almıştır.
Açıklama:
Stendhal ve Balzac’ın gözleme ve betimlemeye dayanan romantik realizm anlayışı ile Flaubert sonrası realizm anlayışının temel farkı, öncekilerin iyimser yaklaşımına karşılık ardıllarının çirkin ve
kötü olan üzerinde yoğunlaşmasıdır.
Stendhal, romanları için “Büyük bir yol üzerinde gezinen bir aynadır” ifadesini kullanırken gözleme verdiği öneme işaret eder. Ancak unutulmamalıdır ki, roman kahramanlarını tıpkı bir akademik çalışmada olduğu gibi dış çevreden gözlemleyip onların özelliklerini fişleyerek oluştursa da Stendhal, dış dünyanın gerçeklerini birebir yansıtmakla yetinmez. Romantik bir etkiyle kahramanlarının tutkularını, hayallerini, coşkunluklarını da devreye sokar ve kendisi de bu coşkunluğun içinde sanatçı olarak yer alır.
Stendhal kendi hayatı ile roman kahramanları arasına duvar çeker ve tahlillerinin santimantalizme kurban gitmesine ve gerçekliğin zedelenmesine izin vermez.
Doğru yanıt E şıkkıdır.
kötü olan üzerinde yoğunlaşmasıdır.
Stendhal, romanları için “Büyük bir yol üzerinde gezinen bir aynadır” ifadesini kullanırken gözleme verdiği öneme işaret eder. Ancak unutulmamalıdır ki, roman kahramanlarını tıpkı bir akademik çalışmada olduğu gibi dış çevreden gözlemleyip onların özelliklerini fişleyerek oluştursa da Stendhal, dış dünyanın gerçeklerini birebir yansıtmakla yetinmez. Romantik bir etkiyle kahramanlarının tutkularını, hayallerini, coşkunluklarını da devreye sokar ve kendisi de bu coşkunluğun içinde sanatçı olarak yer alır.
Stendhal kendi hayatı ile roman kahramanları arasına duvar çeker ve tahlillerinin santimantalizme kurban gitmesine ve gerçekliğin zedelenmesine izin vermez.
Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 30
Realist edebiyatın temel ilkeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Realistlerin gerçeği yaşanmış, elle tutulan, gözle görülen nesnel gerçeklerdir.
B
Realistler malzeme olarak kullandığı toplumsal gerçekliklere kendi öznelliklerini katar.
C
Realizm evrensel insan tabiatına yoğunlaşır.
D
Uzun ve ayrıntılı mekân tasvirleri realist romanın belirgin özelliklerindendir.
E
Realist yazarlar, biçim ve içeriğin uyumlu olmasına dikkat eder.
Açıklama:
Realizm romantizmin kendisi ile toplum arasında mesafe koymaksızın okuyucunun duygularını harekete geçirmeye çalışan anlayışı karşısında kendisi ile ele alacağı olay arasına özellikle mesafe koyar. Dışarıdan gözlemler ve kendi dahli olmadan gözlemlediklerini olduğu gibi yansıtmayı amaçlar. Pozitivizmin olay ve olguları nedensellik dairesi içinde, determinist bir yaklaşımla, bilimsel veriler doğrultusunda ele aldığı gibi realistler de malzeme olarak kullandığı toplumsal gerçekliklere bilim adamının nesnelliği ile yaklaşır. Anlattığı vakaların cereyanı sırasında ya da kahramanlarının davranışlarını betimlerken mümkün olduğunca kendi duygularını işe karıştırmaz. Realist romancı kahramanının iyi ya da kötü davranışlarını yargılayan, metin içerisinde aralara girip ahlâk dersi vermeye çalışan birisi de değildir. Olayların akışının doğal seyrine -eşyanın tabiatına aykırı bir biçimde- müdahale etmez. Kahramanlarına da anlattığı olaylara da mesafesini korur. Olayların aktarımında bir aracı niteliğindedir. Olayları yorumlayıp buradan hangi dersleri çıkarmamız gerektiğini salık vermez. Buna göre doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 31
Rönesans’la birlikte skolastik düşünceyi yıkan Batı, Aydınlanma Döneminden itibaren monarşik siyasi yapıyı sorgulamaya başlayan akıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Romantizm
C
Sürrealiz
D
Klassizm
E
Naruralizm
Açıklama:
REALİZME ZEMİN HAZIRLAYAN TOPLUMSAL VE SİYASİ ORTAM
Realizm
Realizm
Soru 32
Aşağıda yer alan icatlardan hangisi Sanayi Devriminin sembolü olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Buharlı Motor
B
Raylı Sistem
C
Gemicilik
D
Araç Motoru
E
Petrol Ürünleri
Açıklama:
Sanayi Devrimi
Buharlı Motor
Buharlı Motor
Soru 33
Sanayi Devriminin sembolü buharlı motor'u kim icat etmiştir?
Seçenekler
A
James Watt
B
Charles
C
Louis
D
de Secondat
E
Jean Jack
Açıklama:
Sanayi Devrimi
James Watt
James Watt
Soru 34
Aşağıda yer alan maddelerden hangisi İngiltere'nin sanayileşmenin öncüsü konumunda olmasının temel nedenidir?
Seçenekler
A
Kömür yatakları fazla olması.
B
Ağır sanayi hamlesi
C
Ulaşımın kolay sağlanması
D
Nüfus
E
Sanayiye yönelik içatlar
Açıklama:
Sanayi Devrimi
Kömür yatakları fazla olması.
Kömür yatakları fazla olması.
Soru 35
Avrupa’nın endüstriyel ilerlemesine en büyük etkiyi yapan içat nedir?
Seçenekler
A
Elektrik
B
Buhar Motoru
C
Gemi
D
Araba motoru
E
Petrol
Açıklama:
Sanayi Devrimi
Elektrik
Elektrik
Soru 36
Orta Çağ döneminde özellikle Katolik Avrupa’da katı dinî kurallara karşı gelenleri
ya da dinî kurallara uymayanları cezalandırmak için kurulan kilise mahkemelerine ne ad verilir?
ya da dinî kurallara uymayanları cezalandırmak için kurulan kilise mahkemelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Engizisyon
B
Kartezyen
C
Asri
D
Hobbes
E
Zenon
Açıklama:
17. Yüzyıl Felsefesi-Kartezyen Felsefe
Engizisyon
Engizisyon
Soru 37
Felsefe tarihine Aşil ve Ok paradoksları gibi ileri sürdüğü önermelerle geçen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Elealı Zenon
B
René Descartes
C
Thomas Hobbes
D
Baruch Spinoza
E
Gottfried Leibniz
Açıklama:
Rasyonalizm ve Descartes
Elealı Zenon
Elealı Zenon
Soru 38
İki değeri de aynı anda kabul etme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Düalizm
B
Dualizm
C
Düa
D
Düal
E
Dual
Açıklama:
Rasyonalizm ve Descartes
Düalizm
Düalizm
Soru 39
Pozitivizm kaç evrede gelişir?
Seçenekler
A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Pozitivizm
Üç
Üç
Soru 40
Günümüzün demokratik siyasi yapılarının temellerini atan ve pozitivizmin öncüsü kabul edilen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Descartes
C
Karl Marx
D
Hegel
E
Charles Darwin
Açıklama:
Pozitivizm
Auguste Comte
Auguste Comte
Soru 41
"Deliliğe Övgü" adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Desiderius Erasmus
B
Thomas More
C
René Descartes
D
Baruch Spinoza
E
Gottfried Leibniz
Açıklama:
"Deliliğe Övgü" adlı eserin yazarı Desiderius Erasmus'tur. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
Aşağıdaki akımlardan hangisi bilginin kaynağı olarak aklı almaktadır?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Rasyonalizm
C
Dadaizm
D
Parnasizm
E
Realizm
Açıklama:
Türkçe karşılığı “akılcılık” olan “rasyonalizm” (Latince ratio: akıl, us) aklı bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır. Yalnız akla uygun ve akılla kavranıp izah edilebilecek olanları hareket noktası olarak alır. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
Akılcılık savunusunda akılcı sezgiyi ilk dile getiren ve sayıların babası olarak bilinen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Platon
C
Pytogoras
D
Descartes
E
Spinoza
Açıklama:
Akılcılık savunusunda akılcı sezgiyi ilk dile getiren sayıların babası olarak bilinen Pytogoras (Pisagor, MÖ 570-MÖ 495)’tır. Doğru cevap C'dir.
Soru 44
Aşil ve Ok paradoksları gibi, ileri sürdüğü önermelerle felsefe tarihine geçmiş olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Wilhelm Friedrich
B
Thomas Hobbes
C
Gottfried Leibniz
D
Galileo
E
Elealı Zenon
Açıklama:
Elealı Zenon felsefe tarihine Aşil ve Ok paradoksları gibi ileri sürdüğü önermelerle geçmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Dilimizde ikicilik terimiyle de karşılanan, herhangi bir olguyu var eden birbirine indirgenemez iki değeri de aynı anda kabul etme durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kübizm
B
Egzistansiyalizm
C
Sembolizm
D
Düalizm
E
Parnasizm
Açıklama:
Dilimizde ikicilik terimiyle de karşılanan düalizm, herhangi bir olguyu var eden birbirine indirgenemez iki değeri de aynı anda kabul etme durumudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 46
Olguculuk olarak da bilinen ve en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parnasizm
B
Pozitivizm
C
Natüralizm
D
Empresyonizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Olguculuk olarak da bilinen pozitivizm en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistemdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Aşağıdaki hangisi pozitivizmin ilk evresinde yer alan isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Comte
B
Emile Littré
C
John Stuart Mill
D
Herbert Spencer
E
Richard Avenarius
Açıklama:
Comte, Emile Littré (1801-1881), John Stuart Mill (1806-1873) ve Herbert Spencer (1820-1903)’ın yer aldığı ilk evre, Comte ve sosyoloji ağırlıklıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 48
Gustave Courbet’nin hangi eseri realizmin çıkışı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Ornans'ta Bir Akşam Yemeği
B
Sanatçının Stüdyosu
C
Taş Kırıcılar
D
Ornans’ta Cenaze
E
Dünyanın Kökeni
Açıklama:
Realizm 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlar. Gustave Courbet (1819-1877)’nin “Ornans’ta Cenaze” eseri realizmin çıkışı olarak kabul edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 49
Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi olarak bilinen ve başyapıtı "Madam Bovary" ile burjuva ahlâkını realist bir tutumla gözler önüne seren yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Emile Zola
C
Gustave Flaubert
D
Honore De Balzac
E
Guy de Maupassant
Açıklama:
Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi olarak bilinen Flaubert’in başyapıtı Madam Bovary (1857), burjuva ahlâkını realist bir tutumla gözler önüne sermesiyle Fransız sanat çevrelerini derinden sarsar. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
Henüz lisedeyken yazdığı tiyatro oyunlarındaki ironik diliyle dikkat çeken ve en çok "Ölü Canlar" romanıyla tanınan Rus gerçekçiliğinin öncü yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İvan Turgenyev
B
Maksim Gorki
C
Fyodor Dostoyevski
D
Nikolay Gogol
E
Lev Tolstoy
Açıklama:
Henüz lisedeyken yazdığı tiyatro oyunlarındaki ironik diliyle dikkat çeken Rus gerçekçiliğinin öncü yazarı Gogol, en çok Ölü Canlar (1842) romanıyla tanınır. Doğru cevap D'dir.
Soru 51
Aşağıdaki isimlerden hangisi Realizme zemin hazırlayan düşünür veya yazar isimlerinden değildir?
Seçenekler
A
René Descartes
B
Montesquieu
C
Voltaire
D
Jean Jacques Rousseau
E
Schopenhauer
Açıklama:
Corneille klasik dönem tiyatro yazarıdır.
Realizmi hazırlayan isimlerin başında Fransız İhtilalini de hazırlayan düşünürler gelmektedir.
Realizmi hazırlayan isimlerin başında Fransız İhtilalini de hazırlayan düşünürler gelmektedir.
Soru 52
19. Yüzyıl Avrupalısına göre Edebiyatta realizm hangi felsefenin uzantısı olarak da düşünülebilir?
Seçenekler
A
Rasyonalizm
B
Nihilizm
C
Psikanaliz
D
Stoacılık
E
Platonculuk
Açıklama:
Rasyonalizm, materyalizm, pozitivizmin de etkili olduğu unutulmamalıdır.
Avrupa'da René Descartes'ın öncülük ettiği Rasyonalizm realizmin kökeninde önemli rol oynamıştır.
Avrupa'da René Descartes'ın öncülük ettiği Rasyonalizm realizmin kökeninde önemli rol oynamıştır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devriminin özellikleri arasında bulunur?
Seçenekler
A
Yeni bir sınıf olan burjuva sınıfı tamamen çökmeye başlamıştır.
B
Yeni bir sınıf olan işçi sınıfı doğmuştur.
C
Sanayi Devrimiyle günümüz üretim ve tüketim alışkanlıklarının oluştuğu düşünülmemelidir.
D
Sanayi devrimi sürecinde büyük çaplı fabrika üretimlerinin başladığı düşünülmemelidir.
E
Sanayi Devriminin gelişmesini sağlayan en önemli göstergelerden biri havayolu ulaşımının artmasıdır.
Açıklama:
Sanayi devrimi fabrika üretimi, sermaye oluşumu, demiryolları ulaşımı, maden ocaklarının işletilmesi, yeni makinelerin icadıyla paralel düşünülmelidir.
İşçi sınıfının doğuşu ve mücadelesi Sanayi Devrimiyle başlamıştır denilebilir.
İşçi sınıfının doğuşu ve mücadelesi Sanayi Devrimiyle başlamıştır denilebilir.
Soru 54
Aşağıdaki görüşlerden hangisi rasyonalizmin tanımına uygundur?
Seçenekler
A
Aklı eleştiren ve bilginin kaynağı olamayacağını öne süren felsefi akımdır.
B
Deneyciliği bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır.
C
Aklı bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır
D
Realizmi bilginin kaynağı olarak ele alan felsefi akımdır
E
Duyguları, iç güdüleri bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır
Açıklama:
Rasyonalizm için Descartes ilkeleri önemlidir.
Rasyonalizm akılcılık demektir ve akılla bilgiye ulaşmayı sorgular.
Rasyonalizm akılcılık demektir ve akılla bilgiye ulaşmayı sorgular.
Soru 55
Aşağıdaki isimlerden hangisi rasyonalizmin öncüsü olarak düşünülemez?
Seçenekler
A
René Descartes
B
Thomas Hobbes
C
Baruch Spinoza
D
Nietzche
E
Gottfried Leibniz
Açıklama:
Nietzche rasyonalist değildir.
Rasyonalizmin başını çeken filozoflar Descartes yanında Spinoza, Leibniz ve Hobbes de önemlidir.
Rasyonalizmin başını çeken filozoflar Descartes yanında Spinoza, Leibniz ve Hobbes de önemlidir.
Soru 56
Aydınlanma döneminde Leviathan adlı eserin yazarı olan ve Batı siyaset felsefesinin temel yapı taşlarından biri olarak görülen isim hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
Voltaire
C
Bacon
D
Spinoza
E
Descartes
Açıklama:
Levithian adlı eser devleti tanrısal bir kurum olarak değil yararlı bir aygıt olarak görür.
T. Hobbes batı düşüncesinin temel taşlarındandır.
T. Hobbes batı düşüncesinin temel taşlarındandır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Döneminde Fransa'da gerçekleşen önemli bir olaydır?
Seçenekler
A
Buharlı Makinenin icadı
B
Tekstil Makinelerinin icadı
C
İlk fotoğraf makinesi
D
İlk uçak yapımı
E
Anksiklopedinin yayınlanması
Açıklama:
Tekstil ve Buharlı Makinelerin icadı öncelikle İngiltere'de başlamıştır.
Ansiklopedi ilk kez Fransa'da Diderot öncülüğünde yayınlanmıştır.
Ansiklopedi ilk kez Fransa'da Diderot öncülüğünde yayınlanmıştır.
Soru 58
Olguculuk olarak da bilinen ve en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akılcılık
B
Pozitivizm
C
Marksçı Görüş
D
Hegelci Görüş
E
Realizm
Açıklama:
Pozitivizm için Auguste Compte'un düşünceleri önem arz etmektedir. Bilimsel bakış yöntemiyle siyasette de etkili olmuştur.
Pozitivist düşünce bilim ve bilimsel bilgiyi öne çıkarmıştır.
Pozitivist düşünce bilim ve bilimsel bilgiyi öne çıkarmıştır.
Soru 59
İlk kez kendisini realist olarak tanımlayan sanatçı ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Courbet /Sanatçının Atölyesi
B
Proudhon / Sanatçının Atölyesi
C
Jean François Millet / Sanatçının Atölyesi
D
Jean François Millet / Başak Toplayan Kadınlar
E
Théodore Rousseau / Fontainebleau Ormanı
Açıklama:
Ressamlar arasında realist olan sonraki diğer isimler arasında Jean Millet ve Théodore Rousseau önemlidir.
Courbet realizme öncülük eden önemli bir isimdir ve bu eseri akımın ilk örneklerindendir.
Courbet realizme öncülük eden önemli bir isimdir ve bu eseri akımın ilk örneklerindendir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Fransız Romancı Balzac'ın edebi eserlerinin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
İyimser bir yaklaşıma sahip değildir.
B
Eserlerinde çirkin üzerinde yoğunlaşmasıdır.
C
Eserlerinde gözleme ve betimlemeye dayanan romantik realizm anlayışı vardır.
D
Eserlerinde kötü olan üzerinde yoğunlaşmasıdır.
E
Sembolik anlatımı benimsemiştir.
Açıklama:
Balzac sonrası özellikle Flaubert, kötümser bakışıyla dikkat çeker.
Balzac eserlerinde iyimserdir, romantik ve realist unsurları barındırır.
Balzac eserlerinde iyimserdir, romantik ve realist unsurları barındırır.
Soru 61
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi siyasette güçler ayrılığı ilkesinin vazgeçilmezliğine işaret etmiştir?
Seçenekler
A
Descartes
B
Montesquieu
C
Voltaire
D
Rousseau
E
Spinoza
Açıklama:
Rönesans’la birlikte skolastik düşünceyi yıkan Batı, Aydınlanma Dönemi’nden itibaren monarşik siyasi yapıyı sorgulamaya başlar. Henüz 17. Yüzyılda René Descartes (1596-1650) aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğünü savunur. Montesquieu (Charles-Louis de Secondat,1689-1755) siyasette güçler ayrılığı ilkesinin vazgeçilmezliğine işaret eder. Aydınlanmanın sembol ismi Voltaire (François Marie Arouet 1694-1778) parlamenter sistemin ipuçlarını verir. Rousseau (Jean Jack, 1712-1778) ise insanların yasalar karşısında eşit olması gerektiğini vurgular.
Soru 62
18. Yüzyıldan itibaren geleneksel zihin yapısı süratle değişen Avrupa’nın o gün için bilişsel öncüsü denilebilecek ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
İspanya
D
Fransa
E
Portekiz
Açıklama:
18. Yüzyıldan itibaren yukarıdaki filozoflar ve onlara yakın görüşleri savunan diğer pek çok düşünürün fikirleri, çeşitli yollarla geniş kitlelere nüfuz etmeye başlar. Geleneksel zihin yapısı süratle değişen Avrupa’nın o gün için bilişsel öncüsü denilebilecek Fransa, zihniyet değişiminin ilk ve büyük siyasi dönüşümünü 1789 ihtilali ile gerçekleştirir.
Soru 63
Sanayi devrimi hangi ülkede başlamıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Portekiz
E
Rusya
Açıklama:
Sanayileşme kömür odaklı olduğu için kömür yatakları fazla olan İngiltere, sanayileşmenin öncüsü konumundadır.
Soru 64
Hangisinin kullanımı Avrupa’nın endüstriyel ilerlemesine en büyük etkiyi yapmıştır?
Seçenekler
A
Kömür
B
Çelik
C
Elektrik
D
Buhar
E
Petrol
Açıklama:
Elektrik ise aşamalı olarak Belçikalı Zenobe Gramme (1826-1901, jeneratörün bulunuşu), Fransız Aristide Bergés (1833-1904 jenaratörü suyla çalıştırması), Marcel Deprez (1843-1918, elektriği yüksek gerilime dönüştürme ve sonra elektrik motorunu keşif) gibi bilim adamlarının icatlarıyla Avrupa’nın endüstriyel ilerlemesine en büyük etkiyi yapar. Elektrik aynı zamanda kömürün tekelini kırmış ve bu madenin olmadığı ya da az olduğu ülkelerin de gelişmesinin önünü açmıştır.
Soru 65
Hangisi "kartezyen felsefesi” ile aynı anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Skolastik felsefe
B
Determinizm
C
Pozitivizm
D
Romantizm
E
Rasyonalizm
Açıklama:
Rasyonel (Kartezyen) düşüncenin ardında ise bir önceki dönemin bilimsel gelişmeleri vardır. Türkçe karşılığı “akılcılık” olan “rasyonalizm” (Latince ratio: akıl, us) aklı bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır.
Soru 66
Modern felsefenin hangi düşünürle başladığı kabul edilir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Hegel
C
Descartes
D
Comte
E
Kant
Açıklama:
Modern felsefenin Descartes’la başladığı kabul edilir.
Soru 67
Devleti tanrısal bir kurum olarak değil, yararlı bir aygıt olarak gören ve "Leviathan" adlı eseri Batı siyaset felsefesinin temel yapı taşlarından biri olarak değerlendirilen aydınlanma felsefesinin öncüsü hangisidir?
Seçenekler
A
John Locke
B
Thomas Hobbes
C
Diderot
D
J. J. Rousseau
E
Voltaire
Açıklama:
Aydınlanmanın geçmişini belirlerken her şeyin maddeyle ve fizikle açıklanabileceğine inanan Thomas Hobbes (1588-1679) ve John Locke (1632-1704)’a ayrı bir önem verilir. Thomas Hobbes’un Leviathan adlı eseri Batı siyaset felsefesinin temel yapı taşlarından biridir. Hobbes, devleti tanrısal bir kurum olarak değil yararlı bir aygıt olarak görür. Hobbes ve Locke’la İngiltere’den yayılmaya başlayan aydınlanma, Fransa’da politik bir tutuma dönüşür.
Soru 68
"Bilge Nathan" eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan, yapıtlarında tutuculuğa, dinsel bağnazlığa karşı çıkan ve ön yargıları yıkıp hoşgörüyü taçlandırmak isteyen modern Alman edebiyatının kurucularından olan aydınlanmanın Almanya’daki temsilcisi hangisidir?
Seçenekler
A
Lessing
B
Goethe
C
Balzac
D
Emile Littré
E
Ernst Mach
Açıklama:
Modern Alman edebiyatının kurucularından Lessing (GottholdEphraim,1729-1781) ve elbette eleştirel felsefenin öncüsü konumundaki Immanuel Kant (1724-1804) aydınlanmanın Almanya’daki büyük temsilcileridir. "Bilge Nathan" eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan Lessing, yapıtlarında tutuculuğa, dinsel bağnazlığa karşı çıkmış ve ön yargıları yıkıp hoşgörüyü taçlandırmak istemiştir.
Soru 69
I. İlk aşamada olguların birbiriyle fark ve benzerliklerini ortaya koyacak bilgi ve araca sahip olmayan ilkel insan vardır ve dolayısıyla tanrıbilimsel hâl devrededir.
II. İlk aşamada düşsel, imgesel varlıklar oluturmanın çok uzağındadır.
III. İkinci evrede insan aklı, metafizik hâle evrilir ve Tanrısal varlıkların yerini soyutlamalar alır.
IV. Üçüncü aşamada olguları gözlemleme ve birbiriyle farklılıklarını görebilme yetisine ulaştığı için pozitif hâle geçer.
Comte'un insanoğlunun gerçeği bulma serüvenini değerlendirdiği üç aşamalı anlayışa göre verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. İlk aşamada düşsel, imgesel varlıklar oluturmanın çok uzağındadır.
III. İkinci evrede insan aklı, metafizik hâle evrilir ve Tanrısal varlıkların yerini soyutlamalar alır.
IV. Üçüncü aşamada olguları gözlemleme ve birbiriyle farklılıklarını görebilme yetisine ulaştığı için pozitif hâle geçer.
Comte'un insanoğlunun gerçeği bulma serüvenini değerlendirdiği üç aşamalı anlayışa göre verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I,III ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Comte insanoğlunun gerçeği bulma serüvenini üç aşamada değerlendirir. Buna göre ilk aşamada, olguların birbiriyle fark ve benzerliklerini ortaya koyacak bilgi ve araca sahip olmayan ilkel insan vardır ve dolayısıyla tanrıbilimsel hâl devrededir. Bunun için de düşsel, imgesel varlıklar oluşturur. İkinci evrede insan aklı, metafizik hâle evrilir. Tanrısal varlıkların yerini soyutlamalar alır. Son aşamada ise -bilim sayesinde- olguları gözlemleme ve birbiriyle farklılıklarını görebilme yetisine ulaştığı için pozitif hâle geçer. Comte, insanın kendi bireysel tarihinde, bir başka deyişle yaşam serüveninde de bu evrelerden geçtiğini ve bu durumun kalıcı olduğunu düşünür. II numaralı ifade yanlış bilgi içerdiğinden bu ifadenin yer almadığı seçenek doğru yanıt olacaktır.
Soru 70
Realist edebiyatın temel ilkeleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hayallere, imgelere, gerçek hayatta yaşanma ihtimali düşük olaylara yer vermez.
B
Yazar olayların aktarımında bir aracı niteliğindedir.
C
Kahramanlar daha çok tipik özellikler taşırlar.
D
Uzun ve ayrıntılı mekân tasvirleri yer alır.
E
Realist romanlarda olay örgüsü oldukça girifttir.
Açıklama:
Realizmde olay örgüsü giderek sadeleşmiştir.
Soru 71
Realizmin alt yapısını oluşturan en önemli siyasal etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanayi devrimi
B
Fransız devrimi
C
Skolastik düşüncenin yıkılması
D
Parlamenter sisteminin kaldırılması
E
Monarşinin yıkılması
Açıklama:
Realizmin başlangıcında Fransız devriminin etkisi olsa da esas derinden etkileyen Sanayi devrimidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 72
İnsanların yasalar karşısında eşit olması gerektiğini savunarak Realizm'in temellerini aşılayan filozof hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Locke
B
Descartes
C
Nietzsche
D
Marks
E
Rousseau
Açıklama:
Rousseau (Jean Jack, 1712-1778) insanların yasalar karşısında eşit olması gerektiğini vurgular. 18. Yüzyıldan itibaren yukarıdaki filozoflar ve onlara yakın görüşleri savunan diğer pek çok düşünürün fikirleri, çeşitli yollarla geniş
kitlelere nüfuz etmeye başlar. Doğru yanıt E'dir.
kitlelere nüfuz etmeye başlar. Doğru yanıt E'dir.
Soru 73
Sanayi devrimiyle beraber icat edilen, teknolojinin ilk büyük adımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dizel motor
B
Buharlı motor
C
Türbin motoru
D
Elektrik motoru
E
Benzinli motor
Açıklama:
Sanayi Devriminin sembolü, James Watt (1736-1819)’ın geliştirdiği “buharlı motor” 1787’de icat edilir. Buhar kullanımı bir anlamda teknolojinin
ilk adımıdır. Doğru yanıt B'dir.
ilk adımıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 74
Sanayileşmenin hızlanmasını saylayan etmenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Havayolu
B
Karayolu
C
Demiryolu
D
Denizyolu
E
Yük ve yolcu taşımacılığı
Açıklama:
Sanayileşmenin hızlanmasını sağlayan gelişmelerden biri de demiryollarıdır. Demiryolu hem araç hem de amaçtır. Gerek üretilen malların sevkinde
gerekse hammaddelerin temininde demiryolu son derece işlevseldir ve Avrupa’da demiryolu ağının yaygınlığı, bir güç gösterisine dönüşür. Gittikçe
hızlanan bir biçimde özellikle İngiltere’de 1850’lere kadar on binlerce kilometre ray döşenir. Kısa sürede demiryolu teknolojisi gelişir. Doğru yanıt C'dir.
gerekse hammaddelerin temininde demiryolu son derece işlevseldir ve Avrupa’da demiryolu ağının yaygınlığı, bir güç gösterisine dönüşür. Gittikçe
hızlanan bir biçimde özellikle İngiltere’de 1850’lere kadar on binlerce kilometre ray döşenir. Kısa sürede demiryolu teknolojisi gelişir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 75
Kartezyen Felsefenin özü hangi maddelerden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Akıl,bilim,sanat
B
Sanat,bilim,felsefe
C
Matematik,felsefe,akıl
D
Akıl,bilim,nesnellik
E
Akıl,bilim,öznellik
Açıklama:
Kartezyen felsefe üç ana maddeden oluşmaktadır. Bunlar;akıl,bilim,nesnelliktir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 76
Kartezyen felsefe hangi düşünürün görüşleriyle oluşmuştur?
Seçenekler
A
Descartes
B
Platon
C
Atistoteles
D
Arşimet
E
Montaigne
Açıklama:
Adını Descartes’in Latince karşılığı olan Caertesius’tan alan Kartezyen Felsefe modern felsefenin kurucusu sayılan Descartes’in görüşleriyle oluşur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 77
Aydınlanma çağının aldığı en önemli merkez aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilim
B
Sanat
C
Edebiyat
D
Matematik
E
Akıl
Açıklama:
17. ve 18. Yüzyıllarda Avrupa’da gelişen Aydınlanma Çağı, sanattan felsefeye, felsefeden siyasete kadar toplumsal yapıları sarsan ve aklı işler kılmayı
esas alan bir düşünce akımıdır. Doğru yanıt E'dir.
esas alan bir düşünce akımıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 78
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde pozitivizmi sistemleştiren isim doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Littre
B
Mill
C
Comte
D
Spencer
E
Mach
Açıklama:
Olguculuk olarak da bilinen pozitivizm en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistemdir. Sosyolojinin babası sayılan August Comte’un sistemleştirdiği pozitivizme göre gerçek bilginin kaynağını doğa bilimleri oluşturur. Doğru yanıt C'dir.
Soru 79
Realizmi oluştururken realist yazarların ilgi alanına giren konulardan biri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Burjuva tabakası
B
Aşağı tabaka
C
Saray mensupları
D
Sanat çevresi
E
Şairler
Açıklama:
Fakir insanlar, aşağı tabakadan denilebilecek ama toplumun kahir ekseriyetini oluşturan yıllarca göz ardı edilmiş kimseler, bunların birbirleriyle olan sınıfsal mücadelesi, cinsellik ve para gibi insanın ilkel benliğine dair vazgeçilmez unsurlar, realist yazarların ilgi alanını oluşturmuştur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi realizmin önde gelen temsilcilerinden değildir?
Seçenekler
A
Balzac
B
Tolstoy
C
Stendhal
D
Flaubert
E
Puşkin
Açıklama:
Realizm tam da bu evrede aklı merkez alan ve değişimi anlamaya çalışan sanatçıların başvurduğu bir akım olmuştur. Değişimin büyüklüğü oranında realizme meyletmiş sanatçı sayısı da fazladır. Başta Balzac, Stendhal, Flaubert, Tolstoy, Dostoyevski olmak üzere Dünya edebiyatının önde gelen pek çok yazarı realist bir tavırla eserler vermeyi tercih etmiştir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi realizmdeki gerçeklik anlayışını ifade eder?
Seçenekler
A
Kişiden kişiye değişen gerçekler
B
Platonik idealler
C
Duyu organlarıyla algılanabilen nesnel gerçekler
D
Bilinçaltındaki yapılara bağlı gerçekler
E
İdealize gerçeklik
Açıklama:
Realizmin gerçeği gözle görülen, akılla kavranan ve yine akılla yansıtılan, kısacası beş duyu organı ile herkes tarafından aynı şekilde algılanan nesnelerdir. Do- ğanın idealize edilmemiş hâlidir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangileri realizmin felsefi koşullarının oluşmasında en fazla etkili olan olaylardır?
Seçenekler
A
Fransız Devrimi, Sanayi Devrimi
B
Fransız Devrimi, Kavramsal gerçeklik akımı
C
Fransız Devrimi, Paris ayaklanması
D
Sanayi Devrimi, Paris Ayaklanması
E
Sanayi Devrimi, Kavramsal gerçeklik akımı
Açıklama:
Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi realizmin temelini oluşturan felsefi koşulları belirleyen en önemli iki olaydır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi modern felsefenin kurucusu ve modern akılcılığın ilk temsilcisi olup realizmin düşünsel temellerinin kurucularındandır?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Descartes
C
Thomas Aquinas
D
Rousseau
E
Voltaire
Açıklama:
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözüyle tanınan Descartes, felsefe tarihçilerinin genel kanaatine göre modern çağ felsefesinin başlangıcıdır. Antik Yunan filozoflarının şüpheciliğini yeniden bir yöntem olarak kullanmaya başlayan düşünür, analitik geometri adı verilen matematiksel kesinliklere varmaya çalışır ve modern akılcılığın, dolayısıyla realizmin temellerini atar.
Soru 84
17. ve 18. Yüzyıllarda Avrupa’da gelişen .............., sanattan felsefeye, felsefeden siyasete kadar toplumsal yapıları sarsan ve aklı işler kılmayı esas alan bir düşünce akımıdır.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Modern felsefe
B
Kartezyen felsefe
C
Aydınlanma Çağı
D
Hümanizm
E
Avrupamerkezcilik
Açıklama:
Tanım Aydınlanma Çağı'na aittir.
c
c
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Çağı'nı belirleyen özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hümanizm
B
Hristiyanlık
C
İyimserlik
D
İlerlemecilik
E
Evrenselcilik
Açıklama:
Genel olarak Aydınlanmayı belirleyen birtakım tavır ya da eğilimden söz edilebilir. Bunlar sırasıyla hümanizm, deizm veya ateizm, akılcılık, ilerlemecilik, iyimserlik ve evrenselciliktir.
Soru 86
Pozitivizme göre gerçekliğin koşulu nedir?
Seçenekler
A
Akıl yürütmeyle elde edilmesi
B
Somut olması
C
Soyutlanabilirlik
D
Yararlılık
E
Sınanabilirlik
Açıklama:
Comte’un sistemleştirdiği pozitivizme göre gerçek bilginin kaynağını doğa bilimleri oluşturur. Klasik Alman idealizminin bilimsel gelişmeler sonucu ortaya çıkan yeni felsefi problemleri çözemeyişi karşısında bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Klasik felsefenin varlık ve nedenler üzerindeki soyut çıkarımlarının yetersizliğine inandıkları için deney yoluyla edinilemeyecek, çözümlenip sınanamayacak kavram ve önermelerin anlamsız olduğunu düşünmüşlerdir.
Soru 87
Madam Bovary (1857), burjuva ahlâkını realist bir tutumla gözler önüne sermesiyle Fransız sanat çevrelerini derinden sarsar. Realizmin edebiyattaki ilk gerçek örneği olarak değerlendirilir.
Yukarıda tanımlanan yazar kimdir?
Yukarıda tanımlanan yazar kimdir?
Seçenekler
A
Balzac
B
Flaubert
C
Goethe
D
Stendhal
E
Dumas
Açıklama:
Courbet’nin resimdeki etkisini Gustave Flaubert (1821-1880) roman sahasında bir adım öteye taşır. Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi olarak bilinen Flaubert’in başyapıtı Madam Bovary (1857), burjuva ahlâkını realist bir tutumla gözler önüne sermesiyle Fransız sanat çevrelerini derinden sarsar.
Soru 88
Romancının malzemesi kuşkusuz toplum ve insandır. Realizm romantizmin kendisi ile toplum arasında mesafe koymaksızın okuyucunun duygularını harekete geçirmeye çalışan anlayışı karşısında kendisi ile ele alacağı olay arasına özellikle mesafe koyar. Dışarıdan gözlemler ve kendi dahli olmadan gözlemlediklerini olduğu gibi yansıtmayı amaçlar.
Bu durum realizmin hangi ilkesi ile ilişkilidir?
Bu durum realizmin hangi ilkesi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Nesnellik
B
Dramatik anlatım
C
Determinizm
D
Gerçeği temel alma
E
Üslupta titizlik
Açıklama:
Bu tutum nesnellik ilkesi ile ilgilidir.
A
A
Soru 89
Realizmde insanın sunuluşu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Evrensel insan tabiatına yoğunlaşır.
B
İnsanın benliğine ait ilkel özellikler ön plana çıkarılır.
C
İnsan, çevre ve toplum içinde sunulur.
D
Her kesimden insan romanlarda görülür.
E
İnsanın duygu ve durumlar karşısındaki farklı tepkilerine önem verilir.
Açıklama:
Sonu başından belli bir kurguya doğru her insanın aynı şartlar altında aynı şekilde davranacağı ve sonucun da bu durumda aynı olacağı ilkesiyle hareket edilir. Çünkü insan her şeyden önce biyolojik bir varlıktır. Pozitivizme göre biyolojik varlıklar kimyasal bir tepkimeyle hareket ettiğine göre duygularının çok önemi yoktur.
Soru 90
Hikâyeci vasıtasıyla verilen özet, tasvir ve ruh hâlleri mümkün olduğu kadar kısalmış, onların yerini roman dünyasının gerçeklerini daha objektif bir şekilde verebilen sahne tekniği almıştır. Yazar hikâyenin kendi kendisini anlatmasını sağlayacak sahneler yaratır.
Tanımlanan tekniğe ve bunun ürettiği türe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Tanımlanan tekniğe ve bunun ürettiği türe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tasviri roman
B
Dramatik roman
C
Nesnel roman
D
Epik anlatı
E
Teatral anlatı
Açıklama:
Dramatik romanda her şeyi bilen, gözlemci güvenilir anlatıcının bakış açısı ile yazarın sanatçı kişiliğinin bakış açısı çatışmaktadır. Ancak bu hikâyeci vasıtasıyla verilen özet, tasvir ve ruh hâlleri mümkün olduğu kadar kısalmış, onların yerini roman dünyasının gerçeklerini daha objektif bir şekilde verebilen sahne tekniği almıştır. Dramatik romanda yazar hikâyenin kendi kendisini anlatmasını sağlayacak sahneler yaratır.
Soru 91
Çeşitli yollarla geniş kitlelere nüfuz etmeye ve geleneksel zihin yapısını değiştirerek realizme zemin hazırlamaya başlayan filozof - düşünce eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Descartes - Aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğü
B
Machiavelli - Milliyetçilik ideolojisinin yaygınlaşmasının önemi
C
Montesquieu - Siyasette güçler ayrılığı ilkesinin vazgeçilmezliği
D
Rousseau - İnsanların yasalar karşısında eşit olması
E
Voltaire - Parlamenter sistemin önemli ipuçları
Açıklama:
Çeşitli yollarla geniş kitlelere nüfuz etmeye ve geleneksel zihin yapısını değiştirerek realizme zemin hazırlamaya başlayan filozof - düşünce eşleştirmelerinden yanlış olan Machiavelli - milliyetçilik ikilisidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 92
- Fabrikalar aracılığıyla büyük çaplı üretime geçilmesi
- Demiryolu ağının yaygınlaşması
- Teknolojik ilerlemeler
Yukarıda verilen gelişmelerden hangisi ya da hangileri bilişsel aydınlanmaya zemin hazırlayan faktörler olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Yüzyılın bilimsel gelişmeleri insanların bilime olan inancını ve düşünme sistematiğini etkileyecektir. Teknolojik ilerleme karşılıklı birbirlerinin neden
ve sonuçları olmak üzere bilişsel aydınlanma ile tam bir paralellik içindedir. Sanayi Devrimi'nde gerçekleşen fabrikalar aracılığıyla büyük çaplı üretime geçilmesi, demiryolu ağının yaygınlaşması, kaydedilen teknolojik ilerlemeler bilişsel aydınlanmaya zemin hazırlayan faktörlerdendir. Doğru cevap E'dir.
ve sonuçları olmak üzere bilişsel aydınlanma ile tam bir paralellik içindedir. Sanayi Devrimi'nde gerçekleşen fabrikalar aracılığıyla büyük çaplı üretime geçilmesi, demiryolu ağının yaygınlaşması, kaydedilen teknolojik ilerlemeler bilişsel aydınlanmaya zemin hazırlayan faktörlerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 93
- Rasyonalizm
- Pozitivizm
- Romantizm
- Determinizm
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri realizmin felsefi temellerini oluşturur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Realizmin felsefi temellerini rasyonalizm, pozitivizm ve determinizm oluşturur. Doğru cevap C'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi rasyonel (kartezyen) düşüncenin hakim olduğu 17. yüzyıl felsefesinin savunucularındandır?
Seçenekler
A
Baruch Spinoza
B
Desiderius Erasmus
C
Giovanni Boccaccio
D
Niccolò Machiavelli
E
Thomas More
Açıklama:
Rasyonel (kartezyen) düşüncenin hakim olduğu 17. yüzyıl felsefesinin savunucuları arasında Baruch Spinoza yer almaktadır. Diğer şıklarda yer alan isimler hümanizm temsilcileridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 95
- 15. ve 16. yüzyıllarda Avrupa’da gelişmiştir.
- Dünyanın ve kâinatın akılla kavranabileceği ve akıl sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğini savunur.
- John Locke, ampirist felsefesi ile akıl çağının, aydınlanmanın öncülerindendir.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Aydınlanma Çağı ve felsefesi için doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Aydınlanma Çağı 17.ve 18.yüzyıllarda Avrupa'da gelişmiştir. Dünyanın ve kâinatın akılla kavranabileceği ve akıl sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğini savunur. John Locke, ampirist felsefesi ile akıl çağının, aydınlanmanın öncülerindendir. Doğru cevap D'dır.
Soru 96
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi olguculuk olarak da bilinen pozitivizmin ilk evresine ait bir örnektir?
Seçenekler
A
Ernst Mach
B
John Stuart Mill
C
Moritz Schlick
D
Otto Neurath
E
Richard Avenarius
Açıklama:
Pozitivizm 3 evrede gelişmiştir. İlk evreye John Stuart Mill dahildir. İkinci evre fizikçi ve felsefeci Ernst Mach (1838-1916) ve Richard Avenarius (1843-1896)’un öncülüğünde gelişir. Üçüncü evre ise Viyana çevresi diye bilinen Otto Neurath
(1882-1945), Rudolph Carnap (1891-1970), Moritz Schlick (1882-1936)'ten oluşur. Doğru cevap B'dir.
(1882-1945), Rudolph Carnap (1891-1970), Moritz Schlick (1882-1936)'ten oluşur. Doğru cevap B'dir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi realizmle ilgili söylenemez?
Seçenekler
A
Realizm 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlar.
B
İlk kez kendisini realist olarak tanımlayan sanatçı Courbet’dir.
C
Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi Gustave Flaubert'tir.
D
Stendhal ve Balzac romancılığı realizmin kuramlaşmasında öncüdür.
E
Goncourt Kardeşler romantizmden realizme geçişte bir köprüdür.
Açıklama:
Realizm 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlar. İlk kez kendisini realist olarak tanımlayan sanatçı Courbet’dir. Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi Gustave Flaubert'tir. Stendhal ve Balzac romancılığı realizmin kuramlaşmasında öncüdür. Goncourt Kardeşler realizmden natüralizme geçişte bir köprüdür. Doğru cevap E'dir.
Soru 98
"Realist edebiyatın ayırt edici yönlerinin başında .............. gelir. Realizm, edebi eserde anlatılacak olayların ve kahramanların gerçek hayatın birer yansıması olduklarını ortaya koymak ve sahihlik algısını güçlendirmek için insanı çevresiyle bir bütün içinde değerlendirir."
Realist edebiyatın temel ilkeleri kapsamında yukarıdaki boşluğa getirilebilecek sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Realist edebiyatın temel ilkeleri kapsamında yukarıdaki boşluğa getirilebilecek sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abartma
B
Betimleme
C
Klasik ideal
D
Sembolik anlatım
E
Öyküleme
Açıklama:
"Realist edebiyatın ayırt edici yönlerinin başında betimleme gelir. Realizm, edebi eserde anlatılacak olayların ve kahramanların gerçek hayatın birer yansıması olduklarını ortaya koymak ve sahihlik algısını güçlendirmek için insanı çevresiyle bir bütün içinde değerlendirir." Doğru cevap B'dir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Charles Dickens'a ait bir romandır?
Seçenekler
A
Anna Karenina
B
Babalar ve Oğullar
C
David Copperfield
D
Madam Bovary
E
Vadideki Zambak
Açıklama:
Anna Karenina Tolstoy'a, Babalar ve Oğullar Turgenyev'e, Madam Bovary'e Flaubert'e, Vadideki Zambak Balzac'a ait eserlerdir. Charles Dickens'a ait eser David Copperfield'dır. Doğru cevap C'dir.
Soru 100
Aşağıda verilen yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Balzac - Savaş ve Barış
B
Flaubert - Tılsımlı Deri
C
Gogol - Taşralı Kadın
D
Stendhal - Parma Manastırı
E
Tolstoy - Ölü Canlar
Açıklama:
Savaş ve Barış Tolstoy'a, Tılsımlı Deri Balzac'a, Taşralı Kadın Turgenyev'e, Ölü Canlar Gogol'a aittir. Stendhal - Parma Manastırı eşleştirmesi doğrudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 101
Varlığın insan bilincinin süzgecinden geçip deforme olmamış salt hâline ne denir?
Seçenekler
A
Gerçekçilik
B
Romantizm
C
Nihilizm
D
Rasyonalizm
E
Nasyonalizm
Açıklama:
Soru kökü kitabın 171. sayfasından alınmıştır. Doğru cevabın dışındaki çeldiriciler, genel kültür bilgileri ve dersin geneline ilişkin olarak edinilen bilgileri içermektedir.
Varlığın insan bilincinin süzgecinden geçip deforme olmamış salt hâline "gerçekçilik" denir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Varlığın insan bilincinin süzgecinden geçip deforme olmamış salt hâline "gerçekçilik" denir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 102
Aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğünü savunan filozof, yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
René Descartes (1596-1650)
B
Jean Jack Rousseau (1712-1778)
C
James Watt (1736-1819)
D
Charles-Louis de Secondat, Montesquieu (1689-1755)
E
Albay Edwin Drake (1819-1880)
Açıklama:
James Watt (1736-1819)’ın “buharlı motor” geliştirmiştir. ABD’de ilk petrol kuyusu 1859 yılında Albay Edwin Drake (1819-1880) tarafından açılmıştır. Montesquieu (Charles-Louis de Secondat,1689-1755) ise siyasette güçler ayrılığı ilkesinin vazgeçilmezliğine işaret eder. Rousseau (Jean Jack, 1712-1778) ise insanların yasalar karşısında eşit olması gerektiğini vurgular.
Rönesans’la birlikte skolastik düşünceyi yıkan Batı, Aydınlanma Dönemi’nden itibaren monarşik siyasi yapıyı sorgulamaya başlar. Henüz 17. Yüzyılda René Descartes (1596-1650) tarafından aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğü savunulur. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Rönesans’la birlikte skolastik düşünceyi yıkan Batı, Aydınlanma Dönemi’nden itibaren monarşik siyasi yapıyı sorgulamaya başlar. Henüz 17. Yüzyılda René Descartes (1596-1650) tarafından aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğü savunulur. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 103
Sanayi devriminin sembolü nedir?
Seçenekler
A
Dökme demirden çelik üretimi
B
Buharlı motor
C
Fabrikalardaki rotatifler
D
Demiryolu araçları
E
Denizyolu araçları
Açıklama:
18. Yüzyılın sonuna doğru dökme demirden çelik üretme tekniği bulunmuştur. Çıkarılan madenlerse buharla çalışan demiryolu ve denizyolu araçlarıyla sevk edilir. Buharlı motorlar ise fabrikalardaki rotatifleri daha randımanlı hâle getirir.
Sanayi Devriminin sembolü, James Watt (1736-1819)’ın geliştirdiği “buharlı motor” 1787’de icat edilir. Buhar kullanımı bir anlamda teknolojinin ilk adımıdır. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Sanayi Devriminin sembolü, James Watt (1736-1819)’ın geliştirdiği “buharlı motor” 1787’de icat edilir. Buhar kullanımı bir anlamda teknolojinin ilk adımıdır. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Soru 104
İkinci sanayi devriminin sembolü nedir?
Seçenekler
A
Elektriğin yüksek gerilime dönüştürülmesi
B
Patlamalı motorun icadı
C
Petrol ve elektriğin kullanılmaya başlanması
D
Jeneratörün bulunuşu
E
Elektrik motorunun keşfi
Açıklama:
Elektrik aşamalı olarak Belçikalı Zenobe Gramme (1826-1901, jeneratörün bulunuşu), Fransız Aristide Bergés (1833-1904 jenaratörü suyla çalıştırması), Marcel Deprez (1843-1918, elektriği yüksek gerilime dönüştürme ve sonra elektrik motorunu keşif) gibi bilim adamlarının icatlarıyla Avrupa’nın endüstriyel ilerlemesine en büyük etkiyi yapar.
Petrol ve elektriğin kullanılmaya başlanması ikinci sanayi devrimi demektir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Petrol ve elektriğin kullanılmaya başlanması ikinci sanayi devrimi demektir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Soru 105
Rönesans’ın yarattığı görece özgür düşünce ortamı onu takip eden 17. yüzyıl felsefesinin de zeminini oluşturur. Bu yüzyıl felsefesinin ana dinamiği olan rasyonalizmi savunan ve aşağıda adı verilen yazar ve düşünürlerden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes (1588-1679)
B
Baruch Spinoza (1632-1677)
C
Gottfried Leibniz (1646-1716)
D
Nicolaus Copernicus (1473-1543)
E
Martin Luther (1483-1546)
Açıklama:
René Descartes, Thomas Hobbes (1588-1679), Baruch Spinoza (1632-1677), Gottfried Leibniz (1646-1716)’in başı çektiği 17. Yüzyıl felsefesinin ana dinamiği rasyonalizmdir. Rasyonel (Kartezyen) düşüncenin ardında ise bir önceki dönemin bilimsel gelişmeleri vardır. Modern astronominin başlangıcı sayılan Nicolaus Copernicus (1473-1543)’un 16. Yüzyılın başında “Güneş Sistemi”nin tarifini yapması, bilim tarihinde bir dönüm noktasıdır.
Protestanlığın babası sayılan ve “Reform”un öncüsü olan Martin Luther (1483-1546)’in sayılan diğer yazar ve düşünürlerden daha önceki yüzyıllarda yaşamış olması nedeniyle, diğerlerinden farklıdır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı da E seçeneğidir.
Protestanlığın babası sayılan ve “Reform”un öncüsü olan Martin Luther (1483-1546)’in sayılan diğer yazar ve düşünürlerden daha önceki yüzyıllarda yaşamış olması nedeniyle, diğerlerinden farklıdır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı da E seçeneğidir.
Soru 106
Evrenin temel ilkesinin sayılar olduğunu düşünen ve her şeyin sayılarla açıklanabileceğine inanan filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pytogoras (Pisagor, MÖ 570-MÖ 495)
B
Parmenides (MÖ 515 - MÖ 460)
C
Elealı Zenon (MÖ 490- MÖ 430)
D
Platon (MÖ 427- MÖ 347)
E
Aristoteles (MÖ 384- MÖ 323)
Açıklama:
Statik bir dünya tasavvuru olan Pisagor gibi -ondan sonra gelen-, rasyonalizmin yapı taşlarından Parmenides (MÖ 515 - MÖ 460) ve öğrencisi Elealı Zenon (MÖ 490- MÖ 430) da dünyanın statik olduğunu düşünür ve değişme ya da hareketin yanılsama olduğunu iddia ederler. Akılcı sezginin algıya üstünlüğünü savunan en önemli filozoflardan biri de Platon (MÖ 427- MÖ 347)’dur. Yine öğrencisi Aristoteles (MÖ 384- MÖ 323) de tasım mantığıyla akılcı açıklama biçiminin öncülüğünü yapmıştır.
Rasyonalizmin Descartes’tan önce belli belirsiz de olsa bir temeli vardır. Özellikle antik Yunan filozoflarının karanlık Orta Çağ öncesinde aklı önceleyen düşüncelerinin olduğunu biliyoruz. Örneğin akılcılık savunusunda akılcı sezgiyi ilk dile getiren sayıların babası olarak bilinen Pytogoras (Pisagor, MÖ 570-MÖ 495)’tır. Evrenin temel ilkesinin sayılar olduğunu düşünür ve her şeyin sayılarla açıklanabileceğine inanır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Rasyonalizmin Descartes’tan önce belli belirsiz de olsa bir temeli vardır. Özellikle antik Yunan filozoflarının karanlık Orta Çağ öncesinde aklı önceleyen düşüncelerinin olduğunu biliyoruz. Örneğin akılcılık savunusunda akılcı sezgiyi ilk dile getiren sayıların babası olarak bilinen Pytogoras (Pisagor, MÖ 570-MÖ 495)’tır. Evrenin temel ilkesinin sayılar olduğunu düşünür ve her şeyin sayılarla açıklanabileceğine inanır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 107
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Galilei Galileo (1564-1642)
B
Isaac Newton (1643-1727)
C
René Descartes (1596-1650)
D
Gottfried Leibniz (1646-1716)
E
Baruch Spinoza (1632-1677)
Açıklama:
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözüyle tanınan Descartes, felsefe tarihçilerinin genel kanaatine göre modern çağ felsefesinin başlangıcıdır.
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözü René Descartes (1596-1650) tarafından söylenmiştir. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözü René Descartes (1596-1650) tarafından söylenmiştir. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Soru 108
Kişinin kendini duyulara dayalı bir kavrayıştan sıyırıp daha nesnel olanı benimsemesi gerektiğine inanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
René Descartes (1596-1650)
B
George Berkeley (1685-1753)
C
Immanuel Kant (1724-1804)
D
George Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831)
E
Auguste Comte (1798-1857)
Açıklama:
Descartes’in teolojiye uygun düşmeyen maddeci öğretisi ve maddeci fizyolojisi, kendi dönemi ve sonrasındaki maddeci felsefeyi derinden etkilemiştir. Özellikle Berkeley (George, 1685-1753), Kant (Immanuel1724-1804), Hegel (George Wilhelm Friedrich 1770-1831), Comte (Auguste,1798-1857) gibi filozoflarla idealist çizgide devam etmiştir.
Descartes kişinin kendini duyulara dayalı bir kavrayıştan sıyırıp daha nesnel olanı benimsemesi gerektiğine inanır. Bu da akılla mümkündür. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Descartes kişinin kendini duyulara dayalı bir kavrayıştan sıyırıp daha nesnel olanı benimsemesi gerektiğine inanır. Bu da akılla mümkündür. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 109
Toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak hangi felsefenin temelini oluşturur?
Seçenekler
A
Aydınlanma felsefesinin
B
Teolojik felsefenin
C
Doğa felsefesinin
D
Kartezyen felsefenin
E
Engizisyon
Açıklama:
Diğer seçeneklerin bu felsefi görüşle ilgisi bulunmamaktadır.
Aydınlanma felsefesinin temelini toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak oluşturur. Bu felsefede bilincin toplumun gelişmesinde belirleyici rol oynadığı, toplumdaki kötülüklerin insanların cehaletinden ve kendi doğalarını anlama gücünden yoksun oluşlarından kaynaklandığı idealist sanısı hâkimdir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Aydınlanma felsefesinin temelini toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak oluşturur. Bu felsefede bilincin toplumun gelişmesinde belirleyici rol oynadığı, toplumdaki kötülüklerin insanların cehaletinden ve kendi doğalarını anlama gücünden yoksun oluşlarından kaynaklandığı idealist sanısı hâkimdir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 110
Bilge Nathan eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan yazar ve düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781)
B
Christian Wolff (1679, 1754)
C
Gottfried Leibniz (1646-1716)
D
Immanuel Kant (1724-1804)
E
Rudolph Carnap (1891-1970)
Açıklama:
Newton teorilerini geliştiren matematikçi Leibniz (Gottfried, 1646-1716) ise aydınlanmanın Almanya’daki öncüsüdür. Leibniz felsefesini devam ettiren Christian Wolff (1679, 1754), Modern Alman edebiyatının kurucularından Lessing (GottholdEphraim,1729-1781) ve elbette eleştirel felsefenin öncüsü konumundaki Immanuel Kant (1724-1804) aydınlanmanın Almanya’daki büyük temsilcileridir.
Bilge Nathan eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan Lessing, yapıtlarında tutuculuğa, dinsel bağnazlığa karşı çıkmış ve ön yargıları yıkıp hoşgörüyü taçlandırmak istemiştir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Bilge Nathan eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan Lessing, yapıtlarında tutuculuğa, dinsel bağnazlığa karşı çıkmış ve ön yargıları yıkıp hoşgörüyü taçlandırmak istemiştir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi realizmin gerçeğe yaklaşma biçimiyle ilgili değildir?
Seçenekler
A
Gözle görülebilir olması
B
Akılla kavranabilir olması
C
Beş duyu organıyla herkes tarafından algılanabilir olması
D
Doğanın idealize edilmemiş hali olması
E
Duygular aracılığıyla ifade edilebilir olması
Açıklama:
Edebi akımlara geniş bir açıdan bakıldığında akımların sanat eserinde “gerçek” olarak neyi kabul ettiklerinin estetik anlayışlarını da belirlediği görülür. Gerçeğin niteliği sanatsal yapılanmalarını belirler. Örneğin klasisizmin gerçeği platonik ideallerdir; romantizmin duygular; sürrealizmin bilinçaltı. Buna göre doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 112
I. Günlük yaşamı ve toplumsal sorunları, bireysel duygulara yer vermeden ele alma
II. Günlük yaşamı ve toplumsal sorunları, ayrıntılarıyla betimleme ve anlatma
III. Tabiatı aşkınlaştırma ve coşkunluk yaratma
Yukarıdakilerden hangileri sanatta realizmin temel ilkeleri arasında yer alır?
II. Günlük yaşamı ve toplumsal sorunları, ayrıntılarıyla betimleme ve anlatma
III. Tabiatı aşkınlaştırma ve coşkunluk yaratma
Yukarıdakilerden hangileri sanatta realizmin temel ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
Yalnız I
E
Yalnız II
Açıklama:
Sanatta realizm, günlük yaşamı, toplumsal sorunları bireysel duygulara fazla yer vermeden, olduğu gibi, ayrıntılarıyla betimleme ve anlatma ilkesine dayanır. Kendisinden hemen önceki romantizmin tabiatı aşkınlaştırma ve coşkunluk yaratma arzusu, gerçeğin yapısını bozduğunu düşünen realistlerin tepkisini artırmışsa da onlar, genel olarak kendilerinden önceki tüm kavramsal gerçeklik savunucularına karşı çıkmıştır. Buna göre doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 113
I. Rönesansla birlikte skolastik düşüncenin yıkılması ve Aydınlanma felsefesiyle birlikte monarşik siyasi yapının sorgulanması
II. 1789 Fransız İhtilali sonucu monarşik rejimden cumhuriyet rejimine geçilmesi
III. Küçük işletme ve imalathanelerin geleneksel üretim biçiminin yerini makinelere dayalı endüstriyel üretimin alması
Realizme zemin hazırlayan yukarıdaki gelişmelerden hangisi, diğer ikisinden farklı bir temele dayanmaktadır?
II. 1789 Fransız İhtilali sonucu monarşik rejimden cumhuriyet rejimine geçilmesi
III. Küçük işletme ve imalathanelerin geleneksel üretim biçiminin yerini makinelere dayalı endüstriyel üretimin alması
Realizme zemin hazırlayan yukarıdaki gelişmelerden hangisi, diğer ikisinden farklı bir temele dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
I ve II, realizme zemin hazırlayan toplumsal ve kültürel gelişmeler arasında yer alırken III, ekonomik temelli bir gelişmedir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 114
I. Kilisenin, tanrının yeryüzündeki temsilcisi olduğunu savunması
II. Antik Yunan ve Roma düşüncelerini yeniden gündeme getiren Rönesans'ın hümanizm ve reform ilkeleriyle "insan"ı yeniden keşfetmesi
III. Seküler bir düşünce yapısının var olabileceğine ilişkin inancın ortaya çıkması
Yukarıdakilerden hangileri 17. yüzyıl (Kartezyen) felsefesinin zeminini oluşturan etkenler arasında yer alır?
II. Antik Yunan ve Roma düşüncelerini yeniden gündeme getiren Rönesans'ın hümanizm ve reform ilkeleriyle "insan"ı yeniden keşfetmesi
III. Seküler bir düşünce yapısının var olabileceğine ilişkin inancın ortaya çıkması
Yukarıdakilerden hangileri 17. yüzyıl (Kartezyen) felsefesinin zeminini oluşturan etkenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Hristiyanlık inancının sistematize edilmesiyle oluşan “skolastik felsefe” bir milenyumdan daha uzun süren orta çağın düşünce biçimini şekillendirir. Hristiyanlık dogmalarını merkez alan Orta Çağ zihniyeti, mutlak doğru olarak kabul ettiği bu dogmaları tanrının yeryüzündeki temsilcisi olarak sabitlediği kilise üzerinden yüzlerce yıl insanlara dayatır. Bu mutlak doğruların ne sorgulanmasına ne de değiştirilebilmesine imkân vardır. Kilise söyleminin aksine bilgiler ortaya koymaya çalışmak, engizisyon aracılığıyla önlenir. Ancak antik Yunan ve Roma’yı uzun bir aradan sonra tekrar fark eden Rönesans, özellikle hümanizm ve reform ilkeleriyle birlikte “insan”ı yeniden keşfeder ve düşüncenin önü açılır. Bir başka deyişle Rönesans’la birlikte orta çağ düşünce yapısı sarsılmaya başlar. İtalya’da tohumları atılan bu radikal değişim, kısa sürede Avrupa’nın neredeyse tamamına yayılır. Bu bilgilere göre doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 115
I. Antik Yunan filozoflarının şüpheciliğini yeniden bir yöntem olarak kullanmaması ve analitik geometri adı verilen matematiksel kesinliklere varmaya çalışması
II. Doğal görüntüleri açıklamak için yalnızca geometri -uzunluk, genişlik, derinlik- içinde iyi anlaşılan niteliklerin doğasını ve de yalnızca bu geometrik niteliklerin gerekli olduklarını kanıtlamaya çalışması
III. Fiziksel nesnelerin insanların duyularında temsil ettikleri görünümleri, sağduyu ve geleneksel fiziğe dayanarak açıklaması
Yukarıdakilerden hangileri Descartes'ın felsefesiyle ilgili doğru ifadelerdir?
II. Doğal görüntüleri açıklamak için yalnızca geometri -uzunluk, genişlik, derinlik- içinde iyi anlaşılan niteliklerin doğasını ve de yalnızca bu geometrik niteliklerin gerekli olduklarını kanıtlamaya çalışması
III. Fiziksel nesnelerin insanların duyularında temsil ettikleri görünümleri, sağduyu ve geleneksel fiziğe dayanarak açıklaması
Yukarıdakilerden hangileri Descartes'ın felsefesiyle ilgili doğru ifadelerdir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Descartes hem sağduyunun hem de geleneksel fiziğin açıklama biçiminden tamamen uzak bir açıklama biçimi benimseme konusunda duyarlıdır. Bu açıklama biçimi diğerlerinin aksine, fiziksel nesnelerin insanların duyularında temsil ettikleri görünümlere yönelik değildir. Descartes’ın fiziği maddesel nesnelere ilişkin matematiksel gerçekler, bizimkinden farklı bir duyu deneyime sahip olan bir zihin tarafından kavranabilecek boyut, şekil, oluşum ve hıza ilişkin gerçekler üzerine kuruludur. Descartes fiziksel nesnelere ilişkin diğer türden gerçekleri -örneğin insanların duyusal yetilerine göre değişiklik gösteren renk ve kokuya sahip olma- farklı olarak ele alır. Sonuçta Descartes felsefesi fiziksel nesnelerin gerçekten ve doğaları gereği sahip oldukları şekil ve boyut gibiözellikler karşısında fiziksel nesnelerin yalnızca sahip olur gibi göründükleri renk, koku ve diğer duyusal nitelikler arasında ayrım yapan bir kuram olarak ortaya çıkar. Maddesel dünyaya ilişkin duyulara dayalı kavrayış ile daha yalın, matematiksel kavrayış arasında ayrıma giderek, bunlardan ikincisinin daha nesnel olduğunu savunmaya girişir. Kısacası Descartes kişinin kendini duyulara dayalı bir kavrayıştan sıyırıp daha nesnel olanı benimsemesi gerektiğine inanır. Bu da akılla mümkündür. Bu bilgilere göre doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 116
I. Köklerinin doğanın belirli bir düzen içinde işlediğini fark eden ve bu düzende akli bir sistem olduğunu öne süren eski Yunan filozoflarına kadar uzanması
II. Toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak
III. Dünyanın ve kâinatın inançla kavranabileceği ve inanç sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğinin savunulması
Aydınlama Felsefesi ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Toplumdaki eksiklikleri gidermek, iyilik, adalet ve bilimsel bilgi düşüncesini yayarak gelenekleri, politikayı, yaşam koşullarını değiştirmeye çalışmak
III. Dünyanın ve kâinatın inançla kavranabileceği ve inanç sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğinin savunulması
Aydınlama Felsefesi ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Aydınlanma felsefesini savunanlar, dünyanın ve kâinatın akılla kavranabileceği ve akıl sayesinde insanlığın mutluluğa ve refaha kavuşabileceğini iddia ederler. Bu nedenle doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 117
I. En sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunun savunulması
II. Varlık ve nedenler üzerinde soyut çıkarsamalar yapması
III. Gerçek bilginin kaynağını doğa bilimlerinin oluşturduğunun savunulması
Yukarıdakilerden hangileri "Pozitivizm"in temelini oluşturan düşünceler arasında yer alır?
II. Varlık ve nedenler üzerinde soyut çıkarsamalar yapması
III. Gerçek bilginin kaynağını doğa bilimlerinin oluşturduğunun savunulması
Yukarıdakilerden hangileri "Pozitivizm"in temelini oluşturan düşünceler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Olguculuk olarak da bilinen pozitivizm en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistemdir. Sosyolojinin babası sayılan August Comte’un sistemleştirdiği pozitivizme göre gerçek bilginin kaynağını doğa bilimleri oluşturur. Klasik Alman idealizminin bilimsel gelişmeler sonucu ortaya çıkan yeni felsefi problemleri çözemeyişi karşısında bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Klasik felsefenin varlık ve nedenler üzerindeki soyut çıkarımlarının yetersizliğine inandıkları için deney yoluyla edinilemeyecek, çözümlenip sınanamayacak kavram ve önermelerin anlamsız olduğunu düşünmüşlerdir. Bu bilgilere göre doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 118
I. Politikadan tamamen yalıtılmış olması
II. Akademik sanatın sanatsal üretim sırasında sanatçıyı belirli sınırlar çerçevesinde faaliyet göstermeye zorladığına inanılması
III. 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlaması
"Realizm"le ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Akademik sanatın sanatsal üretim sırasında sanatçıyı belirli sınırlar çerçevesinde faaliyet göstermeye zorladığına inanılması
III. 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlaması
"Realizm"le ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
Yalnız I
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Resimlerinde işçi ve varoş kesimi resmeden ve gittikçe sosyalist fikirleri benimseyen Courbet, Millet ve Daumier gibi isimler, sanatın siyasallaştığının göstergesidir.Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 119
Realist edebiyatçılardan Flaubert, Balzac ve Stendhal ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Flaubert'in realizm anlayışı iyimser bir tablo çizer.
B
Stendhal ve Balzac’ın realizm anlayışı çirkin ve kötü olana yoğunlaşmaya dayanır.
C
Stendhal, dış dünyanın gerçeklerini birebir yansıtmakla yetinir.
D
Stendhal kendi hayatı ile roman kahramanları arasına duvar çekmediği için tahlilleri santimantalizme kurban gitmiş, gerçeklik anlayışı zedelenmiştir.
E
Toplumsal ortamın insanın davranışları, karakteri üzerinde etki yaptığı düşüncesinden hareket eden Balzac, romanlarında geçecek olayların yaşanacağı yerlere, evlere, sokaklara gitmiş, görmüş ve notlar almıştır.
Açıklama:
Stendhal ve Balzac’ın gözleme ve betimlemeye dayanan romantik realizm anlayışı ile Flaubert sonrası realizm anlayışının temel farkı, öncekilerin iyimser yaklaşımına karşılık ardıllarının çirkin ve
kötü olan üzerinde yoğunlaşmasıdır.
Stendhal, romanları için “Büyük bir yol üzerinde gezinen bir aynadır” ifadesini kullanırken gözleme verdiği öneme işaret eder. Ancak unutulmamalıdır ki, roman kahramanlarını tıpkı bir akademik çalışmada olduğu gibi dış çevreden gözlemleyip onların özelliklerini fişleyerek oluştursa da Stendhal, dış dünyanın gerçeklerini birebir yansıtmakla yetinmez. Romantik bir etkiyle kahramanlarının tutkularını, hayallerini, coşkunluklarını da devreye sokar ve kendisi de bu coşkunluğun içinde sanatçı olarak yer alır.
Stendhal kendi hayatı ile roman kahramanları arasına duvar çeker ve tahlillerinin santimantalizme kurban gitmesine ve gerçekliğin zedelenmesine izin vermez.
Doğru yanıt E şıkkıdır.
kötü olan üzerinde yoğunlaşmasıdır.
Stendhal, romanları için “Büyük bir yol üzerinde gezinen bir aynadır” ifadesini kullanırken gözleme verdiği öneme işaret eder. Ancak unutulmamalıdır ki, roman kahramanlarını tıpkı bir akademik çalışmada olduğu gibi dış çevreden gözlemleyip onların özelliklerini fişleyerek oluştursa da Stendhal, dış dünyanın gerçeklerini birebir yansıtmakla yetinmez. Romantik bir etkiyle kahramanlarının tutkularını, hayallerini, coşkunluklarını da devreye sokar ve kendisi de bu coşkunluğun içinde sanatçı olarak yer alır.
Stendhal kendi hayatı ile roman kahramanları arasına duvar çeker ve tahlillerinin santimantalizme kurban gitmesine ve gerçekliğin zedelenmesine izin vermez.
Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 120
Realist edebiyatın temel ilkeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Realistlerin gerçeği yaşanmış, elle tutulan, gözle görülen nesnel gerçeklerdir.
B
Realistler malzeme olarak kullandığı toplumsal gerçekliklere kendi öznelliklerini katar.
C
Realizm evrensel insan tabiatına yoğunlaşır.
D
Uzun ve ayrıntılı mekân tasvirleri realist romanın belirgin özelliklerindendir.
E
Realist yazarlar, biçim ve içeriğin uyumlu olmasına dikkat eder.
Açıklama:
Realizm romantizmin kendisi ile toplum arasında mesafe koymaksızın okuyucunun duygularını harekete geçirmeye çalışan anlayışı karşısında kendisi ile ele alacağı olay arasına özellikle mesafe koyar. Dışarıdan gözlemler ve kendi dahli olmadan gözlemlediklerini olduğu gibi yansıtmayı amaçlar. Pozitivizmin olay ve olguları nedensellik dairesi içinde, determinist bir yaklaşımla, bilimsel veriler doğrultusunda ele aldığı gibi realistler de malzeme olarak kullandığı toplumsal gerçekliklere bilim adamının nesnelliği ile yaklaşır. Anlattığı vakaların cereyanı sırasında ya da kahramanlarının davranışlarını betimlerken mümkün olduğunca kendi duygularını işe karıştırmaz. Realist romancı kahramanının iyi ya da kötü davranışlarını yargılayan, metin içerisinde aralara girip ahlâk dersi vermeye çalışan birisi de değildir. Olayların akışının doğal seyrine -eşyanın tabiatına aykırı bir biçimde- müdahale etmez. Kahramanlarına da anlattığı olaylara da mesafesini korur. Olayların aktarımında bir aracı niteliğindedir. Olayları yorumlayıp buradan hangi dersleri çıkarmamız gerektiğini salık vermez. Buna göre doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 121
Rönesans’la birlikte skolastik düşünceyi yıkan Batı, Aydınlanma Döneminden itibaren monarşik siyasi yapıyı sorgulamaya başlayan akıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Romantizm
C
Sürrealiz
D
Klassizm
E
Naruralizm
Açıklama:
REALİZME ZEMİN HAZIRLAYAN TOPLUMSAL VE SİYASİ ORTAM
Realizm
Realizm
Soru 122
Aşağıda yer alan icatlardan hangisi Sanayi Devriminin sembolü olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Buharlı Motor
B
Raylı Sistem
C
Gemicilik
D
Araç Motoru
E
Petrol Ürünleri
Açıklama:
Sanayi Devrimi
Buharlı Motor
Buharlı Motor
Soru 123
Sanayi Devriminin sembolü buharlı motor'u kim icat etmiştir?
Seçenekler
A
James Watt
B
Charles
C
Louis
D
de Secondat
E
Jean Jack
Açıklama:
Sanayi Devrimi
James Watt
James Watt
Soru 124
Aşağıda yer alan maddelerden hangisi İngiltere'nin sanayileşmenin öncüsü konumunda olmasının temel nedenidir?
Seçenekler
A
Kömür yatakları fazla olması.
B
Ağır sanayi hamlesi
C
Ulaşımın kolay sağlanması
D
Nüfus
E
Sanayiye yönelik içatlar
Açıklama:
Sanayi Devrimi
Kömür yatakları fazla olması.
Kömür yatakları fazla olması.
Soru 125
Avrupa’nın endüstriyel ilerlemesine en büyük etkiyi yapan içat nedir?
Seçenekler
A
Elektrik
B
Buhar Motoru
C
Gemi
D
Araba motoru
E
Petrol
Açıklama:
Sanayi Devrimi
Elektrik
Elektrik
Soru 126
Orta Çağ döneminde özellikle Katolik Avrupa’da katı dinî kurallara karşı gelenleri
ya da dinî kurallara uymayanları cezalandırmak için kurulan kilise mahkemelerine ne ad verilir?
ya da dinî kurallara uymayanları cezalandırmak için kurulan kilise mahkemelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Engizisyon
B
Kartezyen
C
Asri
D
Hobbes
E
Zenon
Açıklama:
17. Yüzyıl Felsefesi-Kartezyen Felsefe
Engizisyon
Engizisyon
Soru 127
Felsefe tarihine Aşil ve Ok paradoksları gibi ileri sürdüğü önermelerle geçen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Elealı Zenon
B
René Descartes
C
Thomas Hobbes
D
Baruch Spinoza
E
Gottfried Leibniz
Açıklama:
Rasyonalizm ve Descartes
Elealı Zenon
Elealı Zenon
Soru 128
İki değeri de aynı anda kabul etme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Düalizm
B
Dualizm
C
Düa
D
Düal
E
Dual
Açıklama:
Rasyonalizm ve Descartes
Düalizm
Düalizm
Soru 129
Pozitivizm kaç evrede gelişir?
Seçenekler
A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Pozitivizm
Üç
Üç
Soru 130
Günümüzün demokratik siyasi yapılarının temellerini atan ve pozitivizmin öncüsü kabul edilen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Descartes
C
Karl Marx
D
Hegel
E
Charles Darwin
Açıklama:
Pozitivizm
Auguste Comte
Auguste Comte
Soru 131
"Deliliğe Övgü" adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Desiderius Erasmus
B
Thomas More
C
René Descartes
D
Baruch Spinoza
E
Gottfried Leibniz
Açıklama:
"Deliliğe Övgü" adlı eserin yazarı Desiderius Erasmus'tur. Doğru cevap A'dır.
Soru 132
Aşağıdaki akımlardan hangisi bilginin kaynağı olarak aklı almaktadır?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Rasyonalizm
C
Dadaizm
D
Parnasizm
E
Realizm
Açıklama:
Türkçe karşılığı “akılcılık” olan “rasyonalizm” (Latince ratio: akıl, us) aklı bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır. Yalnız akla uygun ve akılla kavranıp izah edilebilecek olanları hareket noktası olarak alır. Doğru cevap B'dir.
Soru 133
Akılcılık savunusunda akılcı sezgiyi ilk dile getiren ve sayıların babası olarak bilinen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Platon
C
Pytogoras
D
Descartes
E
Spinoza
Açıklama:
Akılcılık savunusunda akılcı sezgiyi ilk dile getiren sayıların babası olarak bilinen Pytogoras (Pisagor, MÖ 570-MÖ 495)’tır. Doğru cevap C'dir.
Soru 134
Aşil ve Ok paradoksları gibi, ileri sürdüğü önermelerle felsefe tarihine geçmiş olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Wilhelm Friedrich
B
Thomas Hobbes
C
Gottfried Leibniz
D
Galileo
E
Elealı Zenon
Açıklama:
Elealı Zenon felsefe tarihine Aşil ve Ok paradoksları gibi ileri sürdüğü önermelerle geçmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 135
Dilimizde ikicilik terimiyle de karşılanan, herhangi bir olguyu var eden birbirine indirgenemez iki değeri de aynı anda kabul etme durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kübizm
B
Egzistansiyalizm
C
Sembolizm
D
Düalizm
E
Parnasizm
Açıklama:
Dilimizde ikicilik terimiyle de karşılanan düalizm, herhangi bir olguyu var eden birbirine indirgenemez iki değeri de aynı anda kabul etme durumudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 136
Olguculuk olarak da bilinen ve en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parnasizm
B
Pozitivizm
C
Natüralizm
D
Empresyonizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Olguculuk olarak da bilinen pozitivizm en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistemdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 137
Aşağıdaki hangisi pozitivizmin ilk evresinde yer alan isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Comte
B
Emile Littré
C
John Stuart Mill
D
Herbert Spencer
E
Richard Avenarius
Açıklama:
Comte, Emile Littré (1801-1881), John Stuart Mill (1806-1873) ve Herbert Spencer (1820-1903)’ın yer aldığı ilk evre, Comte ve sosyoloji ağırlıklıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 138
Gustave Courbet’nin hangi eseri realizmin çıkışı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Ornans'ta Bir Akşam Yemeği
B
Sanatçının Stüdyosu
C
Taş Kırıcılar
D
Ornans’ta Cenaze
E
Dünyanın Kökeni
Açıklama:
Realizm 1850’lerden itibaren önce resim alanında gelişmeye başlar. Gustave Courbet (1819-1877)’nin “Ornans’ta Cenaze” eseri realizmin çıkışı olarak kabul edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 139
Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi olarak bilinen ve başyapıtı "Madam Bovary" ile burjuva ahlâkını realist bir tutumla gözler önüne seren yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Emile Zola
C
Gustave Flaubert
D
Honore De Balzac
E
Guy de Maupassant
Açıklama:
Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi olarak bilinen Flaubert’in başyapıtı Madam Bovary (1857), burjuva ahlâkını realist bir tutumla gözler önüne sermesiyle Fransız sanat çevrelerini derinden sarsar. Doğru cevap C'dir.
Soru 140
Henüz lisedeyken yazdığı tiyatro oyunlarındaki ironik diliyle dikkat çeken ve en çok "Ölü Canlar" romanıyla tanınan Rus gerçekçiliğinin öncü yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İvan Turgenyev
B
Maksim Gorki
C
Fyodor Dostoyevski
D
Nikolay Gogol
E
Lev Tolstoy
Açıklama:
Henüz lisedeyken yazdığı tiyatro oyunlarındaki ironik diliyle dikkat çeken Rus gerçekçiliğinin öncü yazarı Gogol, en çok Ölü Canlar (1842) romanıyla tanınır. Doğru cevap D'dir.
Soru 141
Aşağıdaki isimlerden hangisi Realizme zemin hazırlayan düşünür veya yazar isimlerinden değildir?
Seçenekler
A
René Descartes
B
Montesquieu
C
Voltaire
D
Jean Jacques Rousseau
E
Corneille
Açıklama:
Corneille klasik dönem tiyatro yazarıdır.
Realizmi hazırlayan isimlerin başında Fransız İhtilalini de hazırlayan Düşünürler gelmektedir.
Realizmi hazırlayan isimlerin başında Fransız İhtilalini de hazırlayan Düşünürler gelmektedir.
Soru 142
19. Yüzyıl Avrupalısına göre Edebiyatta realizm hangi felsefenin uzantısı olarak da düşünülebilir?
Seçenekler
A
Rasyonalizm
B
Nihilizm
C
Psikanaliz
D
Stoacılık
E
Platonculuk
Açıklama:
Rasyonalizm, materyalizm, pozitivizmin de etkili olduğu unutulmamalıdır.
Avrupa'da René Descartes'ın öncülük ettiği Rasyonalizm realizmin kökeninde önemli rol oynamıştır.
Avrupa'da René Descartes'ın öncülük ettiği Rasyonalizm realizmin kökeninde önemli rol oynamıştır.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devriminin özellikleri arasında bulunur?
Seçenekler
A
Yeni bir sınıf olan burjuva sınıfı tamamen çökmeye başlamıştır.
B
Yeni bir sınıf olan işçi sınıfı doğmuştur.
C
Sanayi Devrimiyle günümüz üretim ve tüketim alışkanlıklarının oluştuğu düşünülmemelidir.
D
Sanayi devrimi sürecinde büyük çaplı fabrika üretimlerinin başladığı düşünülmemelidir.
E
Sanayi Devriminin gelişmesini sağlayan en önemli göstergelerden biri havayolu ulaşımının artmasıdır.
Açıklama:
Sanayi devrimi fabrika üretimi, sermaye oluşumu, demiryolları ulaşımı, maden ocaklarının işletilmesi, yeni makinelerin icadıyla paralel düşünülmelidir.
İşçi sınıfının doğuşu ve mücadelesi Sanayi Devrimiyle başlamıştır denilebilir.
İşçi sınıfının doğuşu ve mücadelesi Sanayi Devrimiyle başlamıştır denilebilir.
Soru 144
Aşağıdaki görüşlerden hangisi rasyonalizmin tanımına uygundur?
Seçenekler
A
Aklı eleştiren ve bilginin kaynağı olamayacağını öne süren felsefi akımdır.
B
Deneyciliği bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır.
C
Aklı bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır
D
Realizmi bilginin kaynağı olarak ele alan felsefi akımdır
E
Duyguları, iç güdüleri bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır
Açıklama:
Rasyonalizm için Descartes ilkeleri önemlidir.
Rasyonalizm akılcılık demektir ve akılla bilgiye ulaşmayı sorgular.
Rasyonalizm akılcılık demektir ve akılla bilgiye ulaşmayı sorgular.
Soru 145
Aşağıdaki isimlerden hangisi rasyonalizmin öncüsü olarak düşünülemez?
Seçenekler
A
René Descartes
B
Thomas Hobbes
C
Baruch Spinoza
D
Nietzche
E
Gottfried Leibniz
Açıklama:
Nietzche rasyonalist değildir.
Rasyonalizmin başını çeken filozoflar Descartes yanında Spinoza, Leibniz ve Hobbes de önemlidir.
Rasyonalizmin başını çeken filozoflar Descartes yanında Spinoza, Leibniz ve Hobbes de önemlidir.
Soru 146
Aydınlanma döneminde Leviathan adlı eserin yazarı olan ve Batı siyaset felsefesinin temel yapı taşlarından biri olarak görülen isim hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas Hobbes
B
Voltaire
C
Bacon
D
Spinoza
E
Descartes
Açıklama:
Levithian adlı eser devleti tanrısal bir kurum olarak değil yararlı bir aygıt olarak görür.
T. Hobbes batı düşüncesinin temel taşlarındandır.
T. Hobbes batı düşüncesinin temel taşlarındandır.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Döneminde Fransa'da gerçekleşen önemli bir olaydır?
Seçenekler
A
Buharlı Makinenin icadı
B
Tekstil Makinelerinin icadı
C
İlk fotoğraf makinesi
D
İlk uçak yapımı
E
Anksiklopedinin yayınlanması
Açıklama:
Tekstil ve Buharlı Makinelerin icadı öncelikle İngiltere'de başlamıştır.
Ansiklopedi ilk kez Fransa'da Diderot öncülüğünde yayınlanmıştır.
Ansiklopedi ilk kez Fransa'da Diderot öncülüğünde yayınlanmıştır.
Soru 148
Olguculuk olarak da bilinen ve en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akılcılık
B
Pozitivizm
C
Marksçı Görüş
D
Hegelci Görüş
E
Realizm
Açıklama:
Pozitivizm için Auguste Compte'un düşünceleri önem arz etmektedir. Bilimsel bakış yöntemiyle siyasette de etkili olmuştur.
Pozitivist düşünce bilim ve bilimsel bilgiyi öne çıkarmıştır.
Pozitivist düşünce bilim ve bilimsel bilgiyi öne çıkarmıştır.
Soru 149
İlk kez kendisini realist olarak tanımlayan sanatçı ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Courbet /Sanatçının Atölyesi
B
Proudhon / Sanatçının Atölyesi
C
Jean François Millet / Sanatçının Atölyesi
D
Jean François Millet / Başak Toplayan Kadınlar
E
Théodore Rousseau / Fontainebleau Ormanı
Açıklama:
Ressamlar arasında realist olan sonraki diğer isimler arasında Jean Millet ve Théodore Rousseau önemlidir.
Courbet realizme öncülük eden önemli bir isimdir ve bu eseri akımın ilk örneklerindendir.
Courbet realizme öncülük eden önemli bir isimdir ve bu eseri akımın ilk örneklerindendir.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi Fransız Romancı Balzac'ın edebi eserlerinin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
İyimser bir yaklaşıma sahip değildir.
B
Eserlerinde çirkin üzerinde yoğunlaşmasıdır.
C
Eserlerinde gözleme ve betimlemeye dayanan romantik realizm anlayışı vardır.
D
Eserlerinde kötü olan üzerinde yoğunlaşmasıdır.
E
Sembolik anlatımı benimsemiştir.
Açıklama:
Balzac sonrası özellikle Flaubert, kötümser bakışıyla dikkat çeker.
Balzac eserlerinde iyimserdir, romantik ve realist unsurları barındırır.
Balzac eserlerinde iyimserdir, romantik ve realist unsurları barındırır.
Soru 151
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi siyasette güçler ayrılığı ilkesinin vazgeçilmezliğine işaret etmiştir?
Seçenekler
A
Descartes
B
Montesquieu
C
Voltaire
D
Rousseau
E
Spinoza
Açıklama:
Rönesans’la birlikte skolastik düşünceyi yıkan Batı, Aydınlanma Dönemi’nden itibaren monarşik siyasi yapıyı sorgulamaya başlar. Henüz 17. Yüzyılda René Descartes (1596-1650) aklın ve eleştirel düşüncenin üstünlüğünü savunur. Montesquieu (Charles-Louis de Secondat,1689-1755) siyasette güçler ayrılığı ilkesinin vazgeçilmezliğine işaret eder. Aydınlanmanın sembol ismi Voltaire (François Marie Arouet 1694-1778) parlamenter sistemin ipuçlarını verir. Rousseau (Jean Jack, 1712-1778) ise insanların yasalar karşısında eşit olması gerektiğini vurgular.
Soru 152
18. Yüzyıldan itibaren geleneksel zihin yapısı süratle değişen Avrupa’nın o gün için bilişsel öncüsü denilebilecek ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
İspanya
D
Fransa
E
Portekiz
Açıklama:
18. Yüzyıldan itibaren yukarıdaki filozoflar ve onlara yakın görüşleri savunan diğer pek çok düşünürün fikirleri, çeşitli yollarla geniş kitlelere nüfuz etmeye başlar. Geleneksel zihin yapısı süratle değişen Avrupa’nın o gün için bilişsel öncüsü denilebilecek Fransa, zihniyet değişiminin ilk ve büyük siyasi dönüşümünü 1789 ihtilali ile gerçekleştirir.
Soru 153
Sanayi devrimi hangi ülkede başlamıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Portekiz
E
Rusya
Açıklama:
Sanayileşme kömür odaklı olduğu için kömür yatakları fazla olan İngiltere, sanayileşmenin öncüsü konumundadır.
Soru 154
Hangisinin kullanımı Avrupa’nın endüstriyel ilerlemesine en büyük etkiyi yapmıştır?
Seçenekler
A
Kömür
B
Çelik
C
Elektrik
D
Buhar
E
Petrol
Açıklama:
Elektrik ise aşamalı olarak Belçikalı Zenobe Gramme (1826-1901, jeneratörün bulunuşu), Fransız Aristide Bergés (1833-1904 jenaratörü suyla çalıştırması), Marcel Deprez (1843-1918, elektriği yüksek gerilime dönüştürme ve sonra elektrik motorunu keşif) gibi bilim adamlarının icatlarıyla Avrupa’nın endüstriyel ilerlemesine en büyük etkiyi yapar. Elektrik aynı zamanda kömürün tekelini kırmış ve bu madenin olmadığı ya da az olduğu ülkelerin de gelişmesinin önünü açmıştır.
Soru 155
Hangisi "kartezyen felsefesi” ile aynı anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Skolastik felsefe
B
Determinizm
C
Pozitivizm
D
Romantizm
E
Rasyonalizm
Açıklama:
Rasyonel (Kartezyen) düşüncenin ardında ise bir önceki dönemin bilimsel gelişmeleri vardır. Türkçe karşılığı “akılcılık” olan “rasyonalizm” (Latince ratio: akıl, us) aklı bilginin kaynağı olarak alan felsefi akımdır.
Soru 156
Modern felsefenin hangi düşünürle başladığı kabul edilir?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Hegel
C
Descartes
D
Comte
E
Kant
Açıklama:
Modern felsefenin Descartes’la başladığı kabul edilir.
Soru 157
Devleti tanrısal bir kurum olarak değil, yararlı bir aygıt olarak gören ve "Leviathan" adlı eseri Batı siyaset felsefesinin temel yapı taşlarından biri olarak değerlendirilen aydınlanma felsefesinin öncüsü hangisidir?
Seçenekler
A
John Locke
B
Thomas Hobbes
C
Diderot
D
J. J. Rousseau
E
Voltaire
Açıklama:
Aydınlanmanın geçmişini belirlerken her şeyin maddeyle ve fizikle açıklanabileceğine inanan Thomas Hobbes (1588-1679) ve John Locke (1632-1704)’a ayrı bir önem verilir. Thomas Hobbes’un Leviathan adlı eseri Batı siyaset felsefesinin temel yapı taşlarından biridir. Hobbes, devleti tanrısal bir kurum olarak değil yararlı bir aygıt olarak görür. Hobbes ve Locke’la İngiltere’den yayılmaya başlayan aydınlanma, Fransa’da politik bir tutuma dönüşür.
Soru 158
"Bilge Nathan" eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan, yapıtlarında tutuculuğa, dinsel bağnazlığa karşı çıkan ve ön yargıları yıkıp hoşgörüyü taçlandırmak isteyen modern Alman edebiyatının kurucularından olan aydınlanmanın Almanya’daki temsilcisi hangisidir?
Seçenekler
A
Lessing
B
Goethe
C
Balzac
D
Emile Littré
E
Ernst Mach
Açıklama:
Modern Alman edebiyatının kurucularından Lessing (GottholdEphraim,1729-1781) ve elbette eleştirel felsefenin öncüsü konumundaki Immanuel Kant (1724-1804) aydınlanmanın Almanya’daki büyük temsilcileridir. "Bilge Nathan" eseriyle üç büyük dinin ahlâk temelleri bakımından eşitliğini ortaya koymaya çalışan Lessing, yapıtlarında tutuculuğa, dinsel bağnazlığa karşı çıkmış ve ön yargıları yıkıp hoşgörüyü taçlandırmak istemiştir.
Soru 159
I. İlk aşamada olguların birbiriyle fark ve benzerliklerini ortaya koyacak bilgi ve araca sahip olmayan ilkel insan vardır ve dolayısıyla tanrıbilimsel hâl devrededir.
II. İlk aşamada düşsel, imgesel varlıklar oluturmanın çok uzağındadır.
III. İkinci evrede insan aklı, metafizik hâle evrilir ve Tanrısal varlıkların yerini soyutlamalar alır.
IV. Üçüncü aşamada olguları gözlemleme ve birbiriyle farklılıklarını görebilme yetisine ulaştığı için pozitif hâle geçer.
Comte'un insanoğlunun gerçeği bulma serüvenini değerlendirdiği üç aşamalı anlayışa göre verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. İlk aşamada düşsel, imgesel varlıklar oluturmanın çok uzağındadır.
III. İkinci evrede insan aklı, metafizik hâle evrilir ve Tanrısal varlıkların yerini soyutlamalar alır.
IV. Üçüncü aşamada olguları gözlemleme ve birbiriyle farklılıklarını görebilme yetisine ulaştığı için pozitif hâle geçer.
Comte'un insanoğlunun gerçeği bulma serüvenini değerlendirdiği üç aşamalı anlayışa göre verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I,III ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Comte insanoğlunun gerçeği bulma serüvenini üç aşamada değerlendirir. Buna göre ilk aşamada, olguların birbiriyle fark ve benzerliklerini ortaya koyacak bilgi ve araca sahip olmayan ilkel insan vardır ve dolayısıyla tanrıbilimsel hâl devrededir. Bunun için de düşsel, imgesel varlıklar oluşturur. İkinci evrede insan aklı, metafizik hâle evrilir. Tanrısal varlıkların yerini soyutlamalar alır. Son aşamada ise -bilim sayesinde- olguları gözlemleme ve birbiriyle farklılıklarını görebilme yetisine ulaştığı için pozitif hâle geçer. Comte, insanın kendi bireysel tarihinde, bir başka deyişle yaşam serüveninde de bu evrelerden geçtiğini ve bu durumun kalıcı olduğunu düşünür. II numaralı ifade yanlış bilgi içerdiğinden bu ifadenin yer almadığı seçenek doğru yanıt olacaktır.
Soru 160
Realist edebiyatın temel ilkeleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hayallere, imgelere, gerçek hayatta yaşanma ihtimali düşük olaylara yer vermez.
B
Olayların aktarımında bir aracı niteliğindedir.
C
Herkesten farklı şahsi özellikleri ile öne çıkan kahramanlar, özgün birer “karakter” olmayı başarmıştır.
D
Uzun ve ayrıntılı mekân tasvirleri yer alır.
E
Girift olay örgüsüne realist romanlarda rastlamak pek mümkün değildir.
Açıklama:
Realizmin dikkatini insana ve topluma yö- neltmesi her kesimden her demografiden insanın romanlarda görülmesine yol açar. Saray çevresi de bitirimhaneler de doktorlar, avukatlar, bilim adamları karşısında esrarkeşler, ayyaşlar, hırsızlar da romanların kadrosuna girer. Kahramanların belirli sosyal sınıfları temsil edebilecek özelliklerle donatılması ise roman kahramanlarının tipleşmesine yol açar. Herkesten farklı şahsi özellikleri ile öne çıkamayan kahramanlar, özgün birer “karakter” olmayı başaramaz.
Soru 161
Realizmin alt yapısını oluşturan en önemli siyasal etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanayi devrimi
B
Fransız devrimi
C
Skolastik düşüncenin yıkılması
D
Mezhep savaşlarının yaşanması
E
Monarşinin yıkılması
Açıklama:
Realizmin başlangıcında Fransız devriminin etkisi olsa da esas derinden etkileyen Sanayi devrimidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 162
İnsanların yasalar karşısında eşit olması gerektiğini savunarak Realizm'in temellerini aşılayan filozof hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Locke
B
Descartes
C
Nietzsche
D
Marks
E
Rousseau
Açıklama:
Rousseau (Jean Jack, 1712-1778) insanların yasalar karşısında eşit olması gerektiğini vurgular. 18. Yüzyıldan itibaren yukarıdaki filozoflar ve onlara yakın görüşleri savunan diğer pek çok düşünürün fikirleri, çeşitli yollarla geniş
kitlelere nüfuz etmeye başlar. Doğru yanıt E'dir.
kitlelere nüfuz etmeye başlar. Doğru yanıt E'dir.
Soru 163
Sanayi devrimiyle beraber icat edilen, teknolojinin ilk büyük adımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dizel motor
B
Buharlı motor
C
Türbin motoru
D
Elektrik motoru
E
Benzinli motor
Açıklama:
Sanayi Devriminin sembolü, James Watt (1736-1819)’ın geliştirdiği “buharlı motor” 1787’de icat edilir. Buhar kullanımı bir anlamda teknolojinin
ilk adımıdır. Doğru yanıt B'dir.
ilk adımıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 164
Sanayileşmenin hızlanmasını saylayan etmenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Havayolu
B
Karayolu
C
Demiryolu
D
Denizyolu
E
Yük ve yolcu taşımacılığı
Açıklama:
Sanayileşmenin hızlanmasını sağlayan gelişmelerden biri de demiryollarıdır. Demiryolu hem araç hem de amaçtır. Gerek üretilen malların sevkinde
gerekse hammaddelerin temininde demiryolu son derece işlevseldir ve Avrupa’da demiryolu ağının yaygınlığı, bir güç gösterisine dönüşür. Gittikçe
hızlanan bir biçimde özellikle İngiltere’de 1850’lere kadar on binlerce kilometre ray döşenir. Kısa sürede demiryolu teknolojisi gelişir. Doğru yanıt C'dir.
gerekse hammaddelerin temininde demiryolu son derece işlevseldir ve Avrupa’da demiryolu ağının yaygınlığı, bir güç gösterisine dönüşür. Gittikçe
hızlanan bir biçimde özellikle İngiltere’de 1850’lere kadar on binlerce kilometre ray döşenir. Kısa sürede demiryolu teknolojisi gelişir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 165
Kartezyen Felsefenin özü hangi maddelerden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Akıl,bilim,sanat
B
Sanat,bilim,felsefe
C
Matematik,felsefe,akıl
D
Akıl,bilim,nesnellik
E
Akıl,bilim,öznellik
Açıklama:
Kartezyen felsefe üç ana maddeden oluşmaktadır. Bunlar;akıl,bilim,nesnelliktir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 166
Kartezyen felsefe hangi düşünürün görüşleriyle oluşmuştur?
Seçenekler
A
Descartes
B
Platon
C
Atistoteles
D
Arşimet
E
Montaigne
Açıklama:
Adını Descartes’in Latince karşılığı olan Caertesius’tan alan Kartezyen Felsefe modern felsefenin kurucusu sayılan Descartes’in görüşleriyle oluşur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 167
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde pozitivizmi sistemleştiren isim doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Littre
B
Mill
C
Comte
D
Spencer
E
Mach
Açıklama:
Olguculuk olarak da bilinen pozitivizm en sağlam bilginin bilimsel bilgi olduğunu savunan felsefi sistemdir. Sosyolojinin babası sayılan August Comte’un sistemleştirdiği pozitivizme göre gerçek bilginin kaynağını doğa bilimleri oluşturur. Doğru yanıt C'dir.
Soru 168
Realizmi oluştururken realist yazarların ilgi alanına giren konulardan biri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Burjuva tabakası
B
Aşağı tabaka
C
Saray mensupları
D
Sanat çevresi
E
Şairler
Açıklama:
Fakir insanlar, aşağı tabakadan denilebilecek ama toplumun kahir ekseriyetini oluşturan yıllarca göz ardı edilmiş kimseler, bunların birbirleriyle olan sınıfsal mücadelesi, cinsellik ve para gibi insanın ilkel benliğine dair vazgeçilmez unsurlar, realist yazarların ilgi alanını oluşturmuştur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 169
Aşağıdakilerden hangisi realizmin önde gelen temsilcilerinden değildir?
Seçenekler
A
Balzac
B
Tolstoy
C
Stendhal
D
Flaubert
E
Puşkin
Açıklama:
Realizm tam da bu evrede aklı merkez alan ve değişimi anlamaya çalışan sanatçıların başvurduğu bir akım olmuştur. Değişimin büyüklüğü oranında realizme meyletmiş sanatçı sayısı da fazladır. Başta Balzac, Stendhal, Flaubert, Tolstoy, Dostoyevski olmak üzere Dünya edebiyatının önde gelen pek çok yazarı realist bir tavırla eserler vermeyi tercih etmiştir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 170
Aşağıdakilerden hangisi realizmdeki gerçeklik anlayışını ifade eder?
Seçenekler
A
Kişiden kişiye değişen gerçekler
B
Platonik idealler
C
Duyu organlarıyla algılanabilen nesnel gerçekler
D
Bilinçaltındaki yapılara bağlı gerçekler
E
İdealize gerçeklik
Açıklama:
Realizmin gerçeği gözle görülen, akılla kavranan ve yine akılla yansıtılan, kısacası beş duyu organı ile herkes tarafından aynı şekilde algılanan nesnelerdir. Do- ğanın idealize edilmemiş hâlidir.
Soru 171
Aşağıdakilerden hangileri realizmin felsefi koşullarının oluşmasında en fazla etkili olan olaylardır?
Seçenekler
A
Fransız Devrimi, Sanayi Devrimi
B
Fransız Devrimi, Kavramsal gerçeklik akımı
C
Fransız Devrimi, Paris ayaklanması
D
Sanayi Devrimi, Paris Ayaklanması
E
Sanayi Devrimi, Kavramsal gerçeklik akımı
Açıklama:
Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi realizmin temelini oluşturan felsefi koşulları belirleyen en önemli iki olaydır.
Soru 172
Aşağıdakilerden hangisi modern felsefenin kurucusu ve modern akılcılığın ilk temsilcisi olup realizmin düşünsel temellerinin kurucularındandır?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Descartes
C
Thomas Aquinas
D
Rousseau
E
Voltaire
Açıklama:
“Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) sözüyle tanınan Descartes, felsefe tarihçilerinin genel kanaatine göre modern çağ felsefesinin başlangıcıdır. Antik Yunan filozoflarının şüpheciliğini yeniden bir yöntem olarak kullanmaya başlayan düşünür, analitik geometri adı verilen matematiksel kesinliklere varmaya çalışır ve modern akılcılığın, dolayısıyla realizmin temellerini atar.
Soru 173
17. ve 18. Yüzyıllarda Avrupa’da gelişen .............., sanattan felsefeye, felsefeden siyasete kadar toplumsal yapıları sarsan ve aklı işler kılmayı esas alan bir düşünce akımıdır.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Modern felsefe
B
Kartezyen felsefe
C
Aydınlanma Çağı
D
Hümanizm
E
Avrupamerkezcilik
Açıklama:
Tanım Aydınlanma Çağı'na aittir.
c
c
Soru 174
Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma Çağı'nı belirleyen özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hümanizm
B
Hristiyanlık
C
İyimserlik
D
İlerlemecilik
E
Evrenselcilik
Açıklama:
Genel olarak Aydınlanmayı belirleyen birtakım tavır ya da eğilimden söz edilebilir. Bunlar sırasıyla hümanizm, deizm veya ateizm, akılcılık, ilerlemecilik, iyimserlik ve evrenselciliktir.
Soru 175
Pozitivizme göre gerçekliğin koşulu nedir?
Seçenekler
A
Akıl yürütmeyle elde edilmesi
B
Somut olması
C
Soyutlanabilirlik
D
Yararlılık
E
Sınanabilirlik
Açıklama:
Comte’un sistemleştirdiği pozitivizme göre gerçek bilginin kaynağını doğa bilimleri oluşturur. Klasik Alman idealizminin bilimsel gelişmeler sonucu ortaya çıkan yeni felsefi problemleri çözemeyişi karşısında bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Klasik felsefenin varlık ve nedenler üzerindeki soyut çıkarımlarının yetersizliğine inandıkları için deney yoluyla edinilemeyecek, çözümlenip sınanamayacak kavram ve önermelerin anlamsız olduğunu düşünmüşlerdir.
Soru 176
Madam Bovary (1857), burjuva ahlâkını realist bir tutumla gözler önüne sermesiyle Fransız sanat çevrelerini derinden sarsar. Realizmin edebiyattaki ilk gerçek örneği olarak değerlendirilir.
Yukarıda tanımlanan yazar kimdir?
Yukarıda tanımlanan yazar kimdir?
Seçenekler
A
Balzac
B
Flaubert
C
Goethe
D
Stendhal
E
Dumas
Açıklama:
Courbet’nin resimdeki etkisini Gustave Flaubert (1821-1880) roman sahasında bir adım öteye taşır. Fransız edebiyatıyla realizmi tanıştıran kişi olarak bilinen Flaubert’in başyapıtı Madam Bovary (1857), burjuva ahlâkını realist bir tutumla gözler önüne sermesiyle Fransız sanat çevrelerini derinden sarsar.
Soru 177
Romancının malzemesi kuşkusuz toplum ve insandır. Realizm romantizmin kendisi ile toplum arasında mesafe koymaksızın okuyucunun duygularını harekete geçirmeye çalışan anlayışı karşısında kendisi ile ele alacağı olay arasına özellikle mesafe koyar. Dışarıdan gözlemler ve kendi dahli olmadan gözlemlediklerini olduğu gibi yansıtmayı amaçlar.
Bu durum realizmin hangi ilkesi ile ilişkilidir?
Bu durum realizmin hangi ilkesi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Nesnellik
B
Dramatik anlatım
C
Determinizm
D
Gerçeği temel alma
E
Üslupta titizlik
Açıklama:
Bu tutum nesnellik ilkesi ile ilgilidir.
A
A
Soru 178
Realizmde insanın sunuluşu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Evrensel insan tabiatına yoğunlaşır.
B
İnsanın benliğine ait ilkel özellikler ön plana çıkarılır.
C
İnsan, çevre ve toplum içinde sunulur.
D
Her kesimden insan romanlarda görülür.
E
İnsanın duygu ve durumlar karşısındaki farklı tepkilerine önem verilir.
Açıklama:
Sonu başından belli bir kurguya doğru her insanın aynı şartlar altında aynı şekilde davranacağı ve sonucun da bu durumda aynı olacağı ilkesiyle hareket edilir. Çünkü insan her şeyden önce biyolojik bir varlıktır. Pozitivizme göre biyolojik varlıklar kimyasal bir tepkimeyle hareket ettiğine göre duygularının çok önemi yoktur.
Soru 179
Hikâyeci vasıtasıyla verilen özet, tasvir ve ruh hâlleri mümkün olduğu kadar kısalmış, onların yerini roman dünyasının gerçeklerini daha objektif bir şekilde verebilen sahne tekniği almıştır. Yazar hikâyenin kendi kendisini anlatmasını sağlayacak sahneler yaratır.
Tanımlanan tekniğe ve bunun ürettiği türe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Tanımlanan tekniğe ve bunun ürettiği türe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tasviri roman
B
Dramatik roman
C
Nesnel roman
D
Epik anlatı
E
Teatral anlatı
Açıklama:
Dramatik romanda her şeyi bilen, gözlemci güvenilir anlatıcının bakış açısı ile yazarın sanatçı kişiliğinin bakış açısı çatışmaktadır. Ancak bu hikâyeci vasıtasıyla verilen özet, tasvir ve ruh hâlleri mümkün olduğu kadar kısalmış, onların yerini roman dünyasının gerçeklerini daha objektif bir şekilde verebilen sahne tekniği almıştır. Dramatik romanda yazar hikâyenin kendi kendisini anlatmasını sağlayacak sahneler yaratır.
Ünite 7
Soru 1
Sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklayan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ernst Fischer
B
Théophile Fischer
C
Ernst Baudelaire
D
Terry Eagleton
E
Christopher Caudwell
Açıklama:
Sanatın doğuşunu insanın doğayı kontrol etme çabasıyla açıklayan kuramcı Ernst Fischer'dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Hugo'nun insanın kendini ve doğayı algılama biçimleri, ihtiyaç duyduğu ve ürettiği sanatın niteliği konusunda söyledikleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Hugo insanlığı bir çocukken büyüyüp adam olan bir bireye benzetir ve bu olgunlaşmanın sanat eserlerine yansıdığını söyler.
B
Dünyayı kabaca dört çağa ayırır: İlkel çağ, Eski
Çağ, Modern Çağ, Postmodern Çağ.
Çağ, Modern Çağ, Postmodern Çağ.
C
Bu çağlarda insan ve dünya ilişkisi değiştikçe, farklı şiirler doğar. İnsanın doğayı çözemediği, kontrol edemediği, özel mülkiyetin ve devletlerin olmadığı ilkel çağdaki şiir ilahi ve lirik şiir iken, özel mülkiyetin, kralların, devletlerin, savaşların olduğu eski çağda destanlar vardır
D
Dünyayı kabaca üç çağa ayırır: İlkel çağ, Eski
Çağ ve Modern Çağ
Çağ ve Modern Çağ
E
İnsanda melankoli ve şeylerin nedenlerini merak etme ve sorgulama
özelliği gelişmiştir.
özelliği gelişmiştir.
Açıklama:
Dünyayı kabaca dört değil üç çağa ayırır: İlkel çağ, Eski
Çağ, Modern Çağ.
Dünyayı kabaca dört çağa ayırır: İlkel çağ, Eski
Çağ, Modern Çağ, Postmodern Çağ.
Çağ, Modern Çağ.
Dünyayı kabaca dört çağa ayırır: İlkel çağ, Eski
Çağ, Modern Çağ, Postmodern Çağ.
Soru 3
Sanatın güzellik niteliğiyle haz verme aşamasından önce nasıl işlevsel açıdan kullanıldığına bir başka örnek olarak Mısır piramitlerini veren kuramcı kimdir?
Seçenekler
A
Praksiteles
B
Büyük İskender
C
Gombrich
D
Gautier
E
Praksiteles
Açıklama:
Gombrich
Soru 4
Sanat eserini tanımlarken sıkça anılan niteliklerden biri olan özgünlük kavramı ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İlk Çağ
B
Orta Çağ
C
Yakın Çağ
D
Rönesans
E
Aydınlanma Çağı
Açıklama:
Rönesans
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi edebiyat akımının tanımı olamaz?
Seçenekler
A
Edebiyat sanatı konusunda aynı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk.
B
Öncü bir edebiyatçının ya da edebiyatçılar topluluğunun geliştirdiği, biçim ve içerik önünden birtakım yenilikler getiren anlayış, akım, okul.
C
Bir grup yazarın üslup, içerik, felsefe, toplumsal kaygılar, sanat ve sanatın işlevi gibi konulardaki ortak görüşlerine dayanan hareket ya da eğilimler
topluluğu.
topluluğu.
D
bir grup yazar ve şairin üslup, içerik, felsefe, toplumsal kaygılar, sanat ve sanatın işlevi gibi konulardaki ortak görüşlerine dayanan hareket ya da eğilimler topluluğu.
E
Edebiyat sanatı konusunda ayrı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk.
Açıklama:
Edebiyat sanatı konusunda ayrı değil aynıgörüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluktur.
Edebiyat sanatı konusunda ayrı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk.
Edebiyat sanatı konusunda ayrı görüşte olan sanatçıların oluşturduğu topluluk.
Soru 6
Sanat konusundaki yaklaşım ve eğilimleri aşağıdakilerden hangisi değiştirir?
Seçenekler
A
Felsefî paradigmalar
B
Bilimdeki yenilikler
C
Teknolojideki yenilikler
D
Buluşlar
E
Hem felsefî paradigmaların değişmesi, bilim ve teknolojideki yenilik ve
buluşlar hem değişen siyasi, toplumsal ekonomik şartlar.
buluşlar hem değişen siyasi, toplumsal ekonomik şartlar.
Açıklama:
Hem felsefî paradigmaların değişmesi, bilim ve teknolojideki yenilik ve
buluşlar hem değişen siyasi, toplumsal ekonomik şartların tümü de sanat konusundaki yaklaşım ve eğilimleri değiştirir.
Hem felsefî paradigmaların değişmesi, bilim ve teknolojideki yenilik ve
buluşlar hem değişen siyasi, toplumsal ekonomik şartlar.
buluşlar hem değişen siyasi, toplumsal ekonomik şartların tümü de sanat konusundaki yaklaşım ve eğilimleri değiştirir.
Hem felsefî paradigmaların değişmesi, bilim ve teknolojideki yenilik ve
buluşlar hem değişen siyasi, toplumsal ekonomik şartlar.
Soru 7
Batı dediğimizde merkezi Avrupa olan ve kültür ve medeniyet mirası, gelenek, siyaset, sanat, inanış, dil ya da coğrafya bakımından Avrupa ile ilişkili bölge ve ülkeler kastedilir. Sömürgecilik geçmişi ve coğrafî keşifler nedeniyle başka ülkelerde yerleşik Avrupa kökenli nüfus bu bölgelere Avrupa kültürünü taşımış ve bu bölgeler Batı medeniyetinin bir parçası olmuştur. Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada gibi Commonwealth ülkeleri, Kuzey Amerika, Güney
Afrika Cumhuriyeti, Rusya gibi ülkeler Batı medeniyetinin birer parçasıdır. Bu ülkelerin sanatsal üretimleri Batı sanatı, edebiyatları da bu edebiyat içinde değerlendirilir. Bir başka deyişle bu edebiyat, ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne
verilen edebî eserlerin toplamıdır.
Yukarıda sözü edilen konu aşağıdakilerden hangisidir?
Afrika Cumhuriyeti, Rusya gibi ülkeler Batı medeniyetinin birer parçasıdır. Bu ülkelerin sanatsal üretimleri Batı sanatı, edebiyatları da bu edebiyat içinde değerlendirilir. Bir başka deyişle bu edebiyat, ortak felsefî, kültürel, sanatsal, dinî köklere sahip Batı medeniyeti içinde Antik Çağ’dan bugüne
verilen edebî eserlerin toplamıdır.
Yukarıda sözü edilen konu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batı edebiyatı
B
Batı medeniyeti
C
Batı düşüncesi
D
Amerika edebiyatı
E
Avrupa edebiyatı
Açıklama:
Batı edebiyatı
Soru 8
"Batı edebiyatı, kendi kendisiyle kavga hâlinde, bir yönüyle de yinelemeler ve değişmeler olan bir evetlemeler ve hayırlamalar peş peşeliği içinde, durmadan kendi kendine ayrışan ve buluşan bir bütündür” tanımını yapan edebiyatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Shakespeare
B
Octavio Paz
C
Homeros
D
Verlaine
E
Dickens
Açıklama:
Octavio Paz
Soru 9
Estetikte güzel üstüne ileri sürülen kuramlar genel olarak kaça ayrılır?
Seçenekler
A
Güzeli ve güzelliği nesnede bulan nesnel kuramlar ve güzeli ve güzelliği öznede bulan öznel kuramlar olmak üzere ikiye ayrılır.
B
Güzeli ve güzelliği nesnede bulan nesnel kuramlar ve güzeli ve güzelliği ruhta bulan öznel kuramlar olmak üzere ikiye ayrılır.
C
Güzeli ve güzelliği nesnede bulan nesnel kuramlar, güzellik kavramını hem duyulara bağlayanlar ile güzeli ve güzelliği öznede bulan öznel kuramlar olmak üzere üçe ayrılır.
D
Güzeli ve güzelliği nesnede bulan nesnel kuramlar, güzellik kavramını hem duyulara bağlayanlar, farklı kültürlere dikkat çekenler ile güzeli ve güzelliği öznede bulan öznel kuramlar olmak üzere dörde ayrılır.
E
Güzeli ve güzelliği nesnede bulan nesnel kuramlar, güzellik kavramını hem duyulara bağlayanlar, farklı kültürlere dikkat çekenler, faydalı olan güzeldir anlayışına yaslananlar ile güzeli ve güzelliği öznede bulan öznel kuramlar olmak üzere beşe ayrılır.
Açıklama:
Güzeli ve güzelliği nesnede bulan nesnel kuramlar ve güzeli ve güzelliği öznede bulan öznel kuramlar olmak üzere ikiye ayrılır.
Soru 10
Güzel kavramı, toplumsal ve tarihsel insan faaliyetinin ürünüdür. İnsanın nesnel gerçekliğe egemen olmasının özgürlüğü ve sevinci içinde belirir. Demek ki öznel yanıyla nesnel yanı birbirleriyle bağımlıdır. İnsanın öznel amaçlarının nesnel koşulları içinde yaratılır, nesnel gerçekliğin doğru olarak yeniden
yaratılmasıdır. Güzel kelimesi, dilimizde göz kelimesinden türetilmiştir ve gözel biçiminde gözle ilgili olan, göze hoş görünen demektir. Güzel estetiğin ve sanatın konusudur, çirkin’in karşıtıdır.
Yukarıda verilen anlayış hangi öğretiyle ilgilidir?
yaratılmasıdır. Güzel kelimesi, dilimizde göz kelimesinden türetilmiştir ve gözel biçiminde gözle ilgili olan, göze hoş görünen demektir. Güzel estetiğin ve sanatın konusudur, çirkin’in karşıtıdır.
Yukarıda verilen anlayış hangi öğretiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Metafizik
B
İdealizm
C
Diyalektik ve tarihsel maddeci öğreti
D
Sürrealizm
E
Elacılık
Açıklama:
Diyalektik ve tarihsel maddeci öğreti
Soru 11
Natüralizmin gerçekçilik akımıyla olan ilgisi nedir?
Seçenekler
A
Duygulara romantizmden daha fazla yer ayırmasıdır.
B
İnsanın fizyolojik yönlerinin ön plana alarak incelemesidir.
C
Gerçekçilik geleneğini bir kat daha yukarıya taşımasıdır.
D
Olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri sürmesidir.
E
Bireyleri çevre ve kalıtımın mahsulü olarak değerlendirmesidir.
Açıklama:
Natüralizm, gerçekçilik akımının devamı niteliğinde olup onu daha ileri taşıma amacı gütmesidir.
Gerçekçilik geleneğini bir kat daha yukarıya taşımasıdır.
Gerçekçilik geleneğini bir kat daha yukarıya taşımasıdır.
Soru 12
Parnasizmin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Théophile Gautier
B
Emile Zola
C
Jose de Ribera
D
Alphonse Daudet
E
Gustave Flaubert
Açıklama:
Parnasizmin kurucusu Théophile Gautier’dir.
Soru 13
Realizm ile natüralizm arasında köprü görevi yapan yazar(lar) kimdir?
Seçenekler
A
Claude Bernard
B
Goncourt Kardeşler
C
Guy de Maupassant
D
Hippolyte Taine
E
Alphonse Daudet
Açıklama:
Realizm ile natüralizm arasında köprü görevi yapan yazarlar Goncurt Kardeşler’dir.
Goncourt Kardeşler
Goncourt Kardeşler
Soru 14
Aşağıda sayılanlardan hangisi natüralizmin estetik özellikleri arasında bulunmaz?
Seçenekler
A
Gözlem ve nesnelliğin önemi
B
Konuların gerçek hayattan seçilmesi
C
Dil ve üsluba önem verilmesi
D
Uzun ve nesnel betimlemelere yer verilmesi
E
Romantizmin temel özelliklerinden kopmama
Açıklama:
Natüralizm, romantizme karşı olduğundan bu özellğin natüralizmde bulunması söz konusu değildir.
Romantizmin temel özelliklerinden kopmama
Romantizmin temel özelliklerinden kopmama
Soru 15
Aşağıdaki tanım hangi akım ile doldurulabilir?
………., realizm ve natüralizmin şiirdeki yansımasıdır. 1850’lerden itibaren Fransız romantizminin kesinlikten, nesnellikten uzak ve aşırı duygusal diline karşı bir tepki olarak doğmuştur.
………., realizm ve natüralizmin şiirdeki yansımasıdır. 1850’lerden itibaren Fransız romantizminin kesinlikten, nesnellikten uzak ve aşırı duygusal diline karşı bir tepki olarak doğmuştur.
Seçenekler
A
Gerçeküstücülük
B
Romantizm
C
Parnasizm
D
Klasizm
E
Sentimentalizm
Açıklama:
Bilindiği gibi realizm ve natüralizm denilince romanlar akla gelir. İşte bu akımların şiirde temsil edilmesi parnasizmdir.
Soru 16
Aşağıdaki cümleyi hangi yazar adı tamamlamaktadır?
……….’in/nin/nun “Sanat” şiiri, kendisinin ve Parnasizmin estetiğini ortaya koyan poetik bir metindir.
……….’in/nin/nun “Sanat” şiiri, kendisinin ve Parnasizmin estetiğini ortaya koyan poetik bir metindir.
Seçenekler
A
Verlaine
B
Gautier
C
Mendes
D
Lamartine
E
Hugo
Açıklama:
“Sanat” Gautier’nin şiiridir.
Soru 17
Parnas Okulu’nun kurucuları kimlerdir?
Seçenekler
A
Catulle Mendes ve Leconte de Lisle
B
Sully Prudhomme, ve Paul Verlaine
C
Josée-Maria de Hérédia ve Victor Hugo
D
Stephen Mallarme ve Sully Prudhomme,
E
Théodore de Banville ve Gerard de Nerval
Açıklama:
Parnas Okulu’nun kurucuları Catulle Mendes ve Leconte de Lisle’dir.
Soru 18
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Parnasizmin temsilcilerinden değildir?
Seçenekler
A
Théophile Gautier
B
Leconte de Lisle
C
Theodore de Banville
D
François Coppée
E
Jean-Jacques Rousseau
Açıklama:
Jean-Jacques Rousseau 18nci yüzyıl filozoflarındandır, 19uncu yüzyıl parnasizm ekolü içinde değildir.
Soru 19
Aşağıdaki cümleyi ilgili olan yazar adıyla tamamlayınız.
Diğer taraftan natüralizmin kurucusu olan ………., Claude Bernard’ın deneysel hekimliğe dair düşünceleri ile Hippolyte Taine’nin sosyolojik eleştiri yöntemini birleştirerek “Deneysel Roman” düşüncesine ulaşır. Deneysel roman ise natüralizmin temel kriterlerinin ortaya konduğu bir metin olacaktır.
Diğer taraftan natüralizmin kurucusu olan ………., Claude Bernard’ın deneysel hekimliğe dair düşünceleri ile Hippolyte Taine’nin sosyolojik eleştiri yöntemini birleştirerek “Deneysel Roman” düşüncesine ulaşır. Deneysel roman ise natüralizmin temel kriterlerinin ortaya konduğu bir metin olacaktır.
Seçenekler
A
Sully Prudhomme
B
Joris-Karl Huysmans
C
Emile Zola
D
Theodore de Banville
E
Victor Hugo
Açıklama:
Natüralizmin kurucusu Emile Zola’dır.
Soru 20
Parnasizm içerisinde anılmayan yazar hangisidir?
Seçenekler
A
Heredia
B
Lisle
C
Banville
D
Racine
E
Gautier
Açıklama:
Parnasizm içerisinde anılmayan yazar Racine olup klasik akımın temsilcisidir.
Soru 21
Natüralizm sözcüğünü 1839 yılında Fransız edebiyat kuramcısı Sainte Beuve (1804-1869), bugünkü anlamında kullanır. Natüralist anlayış, 1870’lerden sonra güzel sanatlarda, özellikle tiyatro ile roman türlerinde etkisini göstermiştir.
Aşağıdakilerden hangisi, natüralizme ilişkin geçerli bir bilgidir?
Aşağıdakilerden hangisi, natüralizme ilişkin geçerli bir bilgidir?
Seçenekler
A
Türkçede “gerçekçilik” adıyla da bilinir.
B
Darwinci ilkeleri yadsır.
C
Gerçekçilik geleneğini geliştirir.
D
İnsanın duygusal yanını anlatır.
E
İnsana yaklaşımı iyimserdir.
Açıklama:
Giriş başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Gerçekçilik geleneğini geliştirir.
Gerçekçilik geleneğini geliştirir.
Soru 22
Determinizm, tüm olayların önceden gerçekleşen nedenlerle belirlendiğini ileri sürerek istenci (iradeyi) yadsıyan, felsefe kuramıdır.
Aşağıdakilerden hangisi, determinizme ilişkin geçerli bir bilgi değildir?
Aşağıdakilerden hangisi, determinizme ilişkin geçerli bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Doğa bilimiyle maddeci felsefe arasında gelişmiştir.
B
Türkçede “gerekircilik” terimiyle de karşılanır.
C
Pierre-Simon Laplace, 18. yüzyılda kuramsallaştırmıştır.
D
Natüralizm, etki alanının dışındadır.
E
Temelleri, ilk çağ atomcularına kadar gider.
Açıklama:
Determinizm başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Natüralizm, determinizmi benimser.
Natüralizm, determinizmi benimser.
Soru 23
Deterministlere göre evrendeki olaylar, maddeler, nesneler özetle bütün görünümler, önceden belirlenmiştir. İnsanın seçimleri de çevresinin koşullarıyla ya da içgüdüleriyle belirlenir. Claude Bernard (1813-1878) da “Kaba cisimlerdeki gibi canlı varlıklarda da her olgunun varoluş şartları mutlak bir biçimde belirlenmiştir. Bir başka deyişle bir olgunun şartları bir defa bilindi ve yerine getirildi mi bu olgu, deneycinin isteğine göre her zaman ve zorunlulukla gerçekleşecektir.” görüşündedir.
Aşağıdakilerden hangisi Claude Bernard’ın görüşünü, roman türüne uygulayan yazardır?
Aşağıdakilerden hangisi Claude Bernard’ın görüşünü, roman türüne uygulayan yazardır?
Seçenekler
A
Charles Sorel
B
Victor Hugo
C
Honoré de Balzac
D
Mme de la Fayette
E
Emile Zola
Açıklama:
Determinizm başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Determinizm, natüralist sanatı etkilemeye, Claude Bernard’ın bu düşüncesini romana uygulamaya çalışan Emile Zola (1840-1902) ile başlar.
Determinizm, natüralist sanatı etkilemeye, Claude Bernard’ın bu düşüncesini romana uygulamaya çalışan Emile Zola (1840-1902) ile başlar.
Soru 24
Natüralizm, Fransa’da etkisini göstermeye başlamıştır. Kuramsal yanı, Fransız pozitivizminin önde gelen isimlerinden sosyolojik eleştirinin kurucusu diye anılan, 1828 ile 1893 yılları arasında yaşamış Hippolyte Adolphe Taine’in eleştirel yöntemine dayanır.
Aşağıdakilerden hangisi, natüralizmin edebiyattaki yansımalarına ilişkin geçerli bir bilgidir?
Aşağıdakilerden hangisi, natüralizmin edebiyattaki yansımalarına ilişkin geçerli bir bilgidir?
Seçenekler
A
Natüralizm, realist anlayışın edebiyatta gerilemesine yol açmıştır.
B
Guy de Maupassant (1850-1893), Taine’nin görüşlerini yalanlar.
C
Natüralist edebiyatta, Darwin’in yaklaşımı yadsınmıştır.
D
Edmond Goncourt, edebiyatta natüralizme işlerlik kazandırmıştır.
E
Deneysel tıp, evrim ve kalıtım konuları, natüralist edebiyatın dışındadır.
Açıklama:
Natüralizmin Edebiyatta Doğuşu başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Goncourt Kardeşler’in, realizm ile natüralizm arasında bir geçiş kurduğu daha önce realizm konusu anlatılırken vurgulanmıştı. Onların, -özellikle kardeşinin ölümünden sonra- Edmond Goncourt’un çabaları natüralizme, sanatta ve edebiyatta işlerlik kazandırmak içindir.
Goncourt Kardeşler’in, realizm ile natüralizm arasında bir geçiş kurduğu daha önce realizm konusu anlatılırken vurgulanmıştı. Onların, -özellikle kardeşinin ölümünden sonra- Edmond Goncourt’un çabaları natüralizme, sanatta ve edebiyatta işlerlik kazandırmak içindir.
Soru 25
Natüralizmin edebiyatta kuramsallaşması, akımın öncüsü Emile Zola’nın (1840-1902), Claude Bernard’ın (1813-1878) görüşlerini romana uygulama çabalarıyla başlar. Zola’nın Deneysel Roman çalışması, natüralizmin bildirgesi niteliğindedir.
Aşağıdakilerden hangisi, Emile Zola’ya ilişkin geçerli bir bilgidir?
Aşağıdakilerden hangisi, Emile Zola’ya ilişkin geçerli bir bilgidir?
Seçenekler
A
Romanın, bir bilim gibi değerlendirilmesine karşıdır.
B
Romanındaki kişilerin duygusal yanını öne çıkarır.
C
Romanında yaşanılan çevreyi göz ardı eder.
D
Sanatsal metinler yazmaya, romantik şiirlerle başlamıştır.
E
Deneysel yaklaşımın, olayların nedenini açıkladığını savunur.
Açıklama:
Emile Zola: Natüralizme Doğru başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Zola, edebiyat yolunun başında Victor Hugo, George Sand gibi romantik şairlere öykünen, onlar gibi lirik ve romantik şiirler yazar.
Zola, edebiyat yolunun başında Victor Hugo, George Sand gibi romantik şairlere öykünen, onlar gibi lirik ve romantik şiirler yazar.
Soru 26
Emile Zola (1840-1902), Deneysel Roman çalışmasının başında, yazdıklarını Claude Bernard’ın 1865 yılında yayımladığı Deneysel Tıp Çalışmasına Giriş (Introduction a l'etude de la médecine experimentale, Tecrübi Hekimliğe Giriş) adlı kitabından uyarladığını belirtir. Amacı, Bernard’ın deney sonuçlarına dayanan bilimlere (pozitif bilimlere) uyguladığı yöntemi, roman yazımında kullanmaktır.
Aşağıdakilerden hangisi, deneysel yaklaşımın i̇lkelerinden biridir?
Aşağıdakilerden hangisi, deneysel yaklaşımın i̇lkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Deneysel yargı, olayların kanıtlanmasının öncesinde belirtilir.
B
Deneysel yargı, olayların neden gerçekleştiğini açıklar.
C
Canlılarla olaylar, birbirlerinden ayrı değerlendirilir.
D
Deneysel yargı, her görünümden kuşku duymaya dayanır.
E
Deneysel yargı, önyargılı davranmayı gerektirir.
Açıklama:
Deneysel Roman başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
- Deneysel yargı, kuşkuya dayanır. Deneycide önyargı bulunmamalıdır. O, düşünce özgürlüğünü yitirmemelidir. Olayları ancak kanıtladıktan sonra benimsemelidir.
- Deneysel bilim, olayların “neden” değil; “nasıl” gerçekleştiğini araştırır.
- Canlılarla olaylar uyumlu bir bütünlük taşır.
Soru 27
Emile Zola’dan (1840-1902) etkilenen gençler, Medan Topluluğunu kurarlar. Natüralizmin bildirilerinden sayılan Medan Akşam Toplantıları adlı çalışmalarını 1880 yılında yayımlarlar. Zola, bu gençleri, nasıl roman yazmaları gerektiği konusunda yönlendirmiştir. Medan Topluluğunun üyelerinin dışında Emile Zola’nın Deneysel Roman çalışmasıyla ilk romanları, natüralizmin etkisini genişletmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi, natüralizmin etkisi dışındaki sanatçılar arasındadır?
Aşağıdakilerden hangisi, natüralizmin etkisi dışındaki sanatçılar arasındadır?
Seçenekler
A
Alphonse Daudet
B
Julles Valles
C
Guy de Maupassant
D
Paul Alexis
E
Edgar Allan Poe
Açıklama:
Medan Topluluğu başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Edgar Allan Poe, romantik sanatçılar arasındadır. Gotik edebiyatın örneklerini vererek korku, gerilim, polisiye türündeki öykücülüğü de başlatmıştır.
Edgar Allan Poe, romantik sanatçılar arasındadır. Gotik edebiyatın örneklerini vererek korku, gerilim, polisiye türündeki öykücülüğü de başlatmıştır.
Soru 28
Emile Zola’nın Meyhane (L’Assommoir) adlı romanı, 1877 yılında yayımlanmıştır. Meyhane, natüralist romanı nasıl ivmelendirdiyse bu romanın, tiyatro oyununa uyarlanması da tiyatro alanında natüralizmin, çıkışı demektir. Romanın tiyatroda oynanması, Fransa’da önemli tartışmalara yol açar. Natüralizmi uygulama konusunda tiyatronun öneminin ayrımına varan Zola, kendisi de romanlarını dönüştürüp tiyatro oyunları yazmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, Emile Zola’nın tiyatro oyunlarına ilişkin geçersiz bir bilgidir?
Aşağıdakilerden hangisi, Emile Zola’nın tiyatro oyunlarına ilişkin geçersiz bir bilgidir?
Seçenekler
A
Tiyatro oyunlarına gösterilen ilgi, romanlarına gösterilen i̇lgiden daha olumludur.
B
Tiyatroda Natüralizm kitabında, natüralizmin tiyatroya uygulanışını açıklar.
C
Zola’dan önce Goncourt Kardeşler, natüralizmin tiyatrodaki ilk uygulayıcılarıdır.
D
Natüralist tiyatroda André Antoine, Emile Zola’dan daha çok başarı kazanmıştır.
E
Zola, tiyatro oyunlarından sonra natüralizmi romanlarında uygulamayı sürdürmüştür.
Açıklama:
Natüralizmin Tiyatroya Yansıması başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Zola, kendisi de romanlarını dönüştürüp tiyatro oyunları yazmış ama sanatın bu türünde romandaki kadar başarı kazanamamıştır. Tiyatrodaki ıslıklanmaya varan başarısızlığından onu, romanları kurtarmıştır. Zola, natüralizmin tiyatroda uygulanışına ilişkin yazılarını 1881 yılında Tiyatroda Natüralizm adlı çalışmasında bir araya getirir. Goncourt Kardeşler’in 1865 yılında yayımladıkları Henriette Maréchal, natüralist tiyatronun ilk örneklerdendir.
Zola, kendisi de romanlarını dönüştürüp tiyatro oyunları yazmış ama sanatın bu türünde romandaki kadar başarı kazanamamıştır. Tiyatrodaki ıslıklanmaya varan başarısızlığından onu, romanları kurtarmıştır. Zola, natüralizmin tiyatroda uygulanışına ilişkin yazılarını 1881 yılında Tiyatroda Natüralizm adlı çalışmasında bir araya getirir. Goncourt Kardeşler’in 1865 yılında yayımladıkları Henriette Maréchal, natüralist tiyatronun ilk örneklerdendir.
Soru 29
Parnasizm, realizmle natüralizmin şiirdeki yansımasıdır. 1850’lerden başlayarak Fransız romantizminin kesinlikten, nesnellikten uzak ve aşırı duygusal diline karşı çıkıştır. Parnasizm sözcüğü, Yunanistan’daki Parnassos dağından gelir. Türkçeye, Fransızca “Parnassisme-Parnassien” sözcüğünden geçmiştir. Yunan mitolojisinde, perilerin yaşadığına inanılan bu kutsal dağ, şairlerin esin perilerinin yaşadığı yer diye değerlendirilmiştir. Parnasyen şairlerin,1866 yılında, Çağdaş Parnasizm (Le Parnasse Contemporain) adlı bir dergi çıkarmaları, parnasizmin başlangıcı diye benimsenmiştir. Parnasizmin geliştiği yıllarda romantizm, realizm, natüralizm ile sembolizm akımları az ya da çok etkilidir.
Aşağıda, parnasizm etkisinde yazılmış bir şiir bulunmaktadır:
FATİHLER
Yuvalarından uçmuş bir sürü şahinler;
Usanmışlardı mağrur fukaralıklarından.
Pallos de Moguer’den avare, asker, kaptan,
Çılgınca bir hayale doğru sürüklendiler.
Masaldaki madeni bulmak içindi sefer;
Sipangoo’nun varılmaz topraklarında yatan.
Geçerken garbın esrar dolu kıyılarından
Alize rüzgârında eğilirdi serenler.
Ve her akşam bir destan sabahı umarlardı.
Medar denizlerinin fosforlu mavisinden,
Rüyaları altından seraplarla dolardı.
Beyaz kadırgaların sarkıp ilerisinden,
Seyre koyulurlardı denizlerin içini;
Yıldızların bir meçhul göğe yükselişini.
Jose Maria de Heredia (Çevirenler: Sabahattin Eyüboğlu, Orhan Veli)
Yukarıdaki şiirde, parnasizm akımının öne çıkan niteliği, aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Aşağıda, parnasizm etkisinde yazılmış bir şiir bulunmaktadır:
FATİHLER
Yuvalarından uçmuş bir sürü şahinler;
Usanmışlardı mağrur fukaralıklarından.
Pallos de Moguer’den avare, asker, kaptan,
Çılgınca bir hayale doğru sürüklendiler.
Masaldaki madeni bulmak içindi sefer;
Sipangoo’nun varılmaz topraklarında yatan.
Geçerken garbın esrar dolu kıyılarından
Alize rüzgârında eğilirdi serenler.
Ve her akşam bir destan sabahı umarlardı.
Medar denizlerinin fosforlu mavisinden,
Rüyaları altından seraplarla dolardı.
Beyaz kadırgaların sarkıp ilerisinden,
Seyre koyulurlardı denizlerin içini;
Yıldızların bir meçhul göğe yükselişini.
Jose Maria de Heredia (Çevirenler: Sabahattin Eyüboğlu, Orhan Veli)
Yukarıdaki şiirde, parnasizm akımının öne çıkan niteliği, aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Biçimsel kusursuzluğa ulaşma
B
Eski nazım biçimlerine yönelme
C
Uyağı (kafiyeyi) öne çıkarma
D
Çok anlamlılıktan uzaklaşma
E
Eski güzel günlere kaçma
Açıklama:
Parnasizmin Estetik İlkeleri başlığı atındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Parnasizmin kusursuzluğa ulaşmasında, uyak (kafiye) arayışının öne çıktığı görülmektedir. Kendisine “kafiyeci” diyen Thédore de Banville, şiiri “Kafiye Sanatı” diye adlandırır. Ona göre şiir, uyaksız yazılmaz. Parnas şiirinin bu özelliğine ilişkin, kitabımızda da FATİHLER şiiri örnek gösterilmiştir.
Parnasizmin kusursuzluğa ulaşmasında, uyak (kafiye) arayışının öne çıktığı görülmektedir. Kendisine “kafiyeci” diyen Thédore de Banville, şiiri “Kafiye Sanatı” diye adlandırır. Ona göre şiir, uyaksız yazılmaz. Parnas şiirinin bu özelliğine ilişkin, kitabımızda da FATİHLER şiiri örnek gösterilmiştir.
Soru 30
İlk şiirlerini, 1830’larda yayımlamaya başlar. Genç bir ressamı anlattığı uzun şiiri Albertus, 1832 yılında yayımlanır. 1852 yılında yayımladığı Mine ve Kamayö kitabında bir araya getirdiği şiirleriyle Parnasizmin estetik ilkelerini uygular. Ölü Âşık Avatar başlıklı öykü kitabı vardır. Birçok bale, tiyatro oyununun yanı sıra gezi yazılarıyla da tanınır.
Yukarıda sözü edilen parnas şair, aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen parnas şair, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
François Coppée
B
Théophile Gautier
C
Jose-Maria de Heredia
D
Leconte de Lisle
E
Theodore de Banville
Açıklama:
Parnasizmin Önemli Temsilcileri başlığı altındaki bilgileri gözden geçiriniz.
Théophile Gautier, diğer seçeneklerdeki şairlerin öncülüdür.
Théophile Gautier, diğer seçeneklerdeki şairlerin öncülüdür.
Soru 31
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Naturalizm akımının kurucusu olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Emile Zola
B
Victor Hugo
C
George Sand
D
François Coppe
E
Francis Bacon
Açıklama:
Emile Zola (1840-1902): Fransız romancı, eleştirmen ve düşünce adamı Zola, Natüralizmin kurucusudur. “Deneysel Roman” eseriyle natüralizmin temel ilkelerini saptayan yazar bu ilkeleri Rougon ve Macquart ailelerinin beş kuşak boyunca hayatını anlattığı Rougon-Macquart’lar serisinde uygulamaya çalışır
Soru 32
Naturalizm aşağıdaki edebiyat akımlarının hangisinin devamı niteliğindedir ?
Seçenekler
A
Spiritüalizm
B
Realizm
C
Pozitivizm
D
Darwincilik
E
Determinizm
Açıklama:
Natüralizm, 19. asrın başından itibaren gelişen realizmin, devamı niteliğindedir. 1870’lerden sonra güzel sanatlarda, özellikle tiyatro ve roman sahasında Darwinci doğa yönteminin ilkeleri ekseninde gelişir.
Soru 33
Naturalizm için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gözlem ve nesnelliğin önemli olması
B
Uzun ve nesnel betimlemelere yer verilmesi
C
Dil ve üsluba önem verilmesi
D
Fizyolojisi ve çevre içinde insanın iradesine önem verilmesi
E
Konuların gerçek hayattan seçilmesi
Açıklama:
Dil ve üsluba fazla önem verilmez. Sanat bir araç olarak görülür.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisinde düşünce akımı ve Türkçe karşılığı doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Spiritüalizm - Usçuluk
B
Rasyonalizm- Tinselcilik
C
Pozitivizm - Evrimcilik
D
Parnasizm- Olguculuk
E
Determinizm- Belirlenimcilik
Açıklama:
Determinizm, dilimizde “belirlenimcilik” ve “gerekircilik” terimleriyle de karşılanır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisinde düşünce akımı ve kurucusu doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Spiritüalizm - Descartestir
B
Rasyonalizm- Allan Kardec
C
Determinizm- Pierre-Simon Laplace
D
Parnasizm - Auguste Comte
E
Pozitivizm- Théophile Gautier
Açıklama:
Temelleri her şeyin özünü atom olarak gören Demokritos (MÖ 460-370) gibi ilk çağ atomcularına kadar giden determinizm, Pierre-Simon Laplace (1749-1827) tarafından 18. yüzyılda klasik biçimiyle kuramlaştırılmıştır.
Soru 36
Bütün olayların önceden var olan nedenlere göre belirlendiğini ileri sürerek iradeyi reddeden düşünce akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sezgicilik
B
Determinizm
C
Strüktüralizm
D
Fatalizm
E
Agnostisizm
Açıklama:
Determinizm, ahlaki ve insani seçimler de dâhil olmak üzere bütün olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri süren ve iradeyi reddeden felsefi kuramdır. Bütün olgu ve olayların nedensellik içinde geliştiğini ileri sürer.
Soru 37
Her felsefi ve edebî cereyan temellerini kendinden önceki onlarca yıllık birikim üzerine kurar. Ayrıca bir akımın doğmasında sosyolojik, psikolojik, siyasal ve kültürel çok çeşitli sebepler olabilir. Natüralizmin de doğuşunu sağlayan önemli felsefi ve bilimsel cereyanlar vardır. Bunlar arasında ……………………………….. ve ………………. öne çıkanlardır.
Yukarıdaki boşluğa gelecek iki kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Yukarıdaki boşluğa gelecek iki kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Darwinizm-Strüktüralizm
B
Fatalizm-Determinizm
C
Darvinizm-Fatalizm
D
Determinizm-Darwinizm
E
Determinizm-Strüktüralizm
Açıklama:
Her felsefi ve edebî cereyan temellerini kendinden önceki onlarca yıllık birikim üzerine kurar. Ayrıca bir akımın doğmasında sosyolojik, psikolojik, siyasal ve kültürel çok çeşitli sebepler olabilir. Natüralizmin de doğuşunu sağlayan önemli felsefi ve bilimsel cereyanlar vardır. Bunlar arasında determinizm ve Darwinizm öne çıkanlardır.
Soru 38
Realizm ve natüralizmin şiirdeki yansıması olan ve Fransız romantizminin kesinlikten, nesnellikten uzak ve aşırı duygusal diline karşı bir tepki olarak doğan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sezgicilik
B
Determinizm
C
Parnasizm
D
Fatalizm
E
Agnostisizm
Açıklama:
Parnasizm, realizm ve natüralizmin şiirdeki yansımasıdır. 1850’lerden itibaren Fransız romantizminin kesinlikten, nesnellikten uzak ve aşırı duygusal diline karşı bir tepki olarak doğmuştur.
Soru 39
Parnasizmin estetik ilkeleri göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sanatta faydayı değil estetiği amaçlamak ve sanatı sadece sanatın kuralları ekseninde yapılandırmaya çalışır.
B
Sanatın kurallarını salt biçimin kuralları olarak ele alan bu anlayış, içeriği geri plana atar.
C
Tabiatın şairdeki aksine dair bir izlenim sunmadığı için betimlemeden öte bir mana taşımaz.
D
Pozitivizmin objektiflik ilkesine sıkı sıkıya bağlanmak, şiirin çok anlamlılık ve imge yaratma ilkelerini de geri plana itmiştir.
E
Modern şiirde ya da sembolist şiirde olduğu gibi kendiliğinden gelişen bir iç ahenk vardır.
Açıklama:
Ritim ve Ahenk: “Uyakların zenginliği, ses öbekleşmesi, dizem yapılarıyla bir araya gelince Parnas okulunun en belirgin niteliklerinden olan müzikalite gerçekleşmiş olur” (İnal, 1983, 92). Parnasyen şiirdeki biçim mükemmelliğinin temelinde plastik sanatlardaki kontrast oluşturma gerçeği yatar. Bunun için Parnasizmde modern şiirde ya da sembolist şiirde olduğu gibi kendiliğinden gelişen bir iç ahenk yoktur. Dış yapıda önceden tanımlanmış sekanslar üzerine kurulan ve yüzey yapıda belirgin bir şekilde ortaya çıkan ritim vardır. Bu durum aslında gazel, kaside, sone, terza-rima, her ne olursa olsun önceden sınırları belirlenmiş kalıpların içinde şiir yazmanın doğal sonucudur. Şairden bağımsız önceden belirlenmiş bir kalıp vardır ve şair, bu kalıbı yeni sözcüklerle doldurur.
Soru 40
Hernani adli edebi eserin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Allan Kardec
B
Pierre-Simon Laplace
C
Victor Hugo
D
Descartes
E
Théophile Gautier
Açıklama:
Victor Hugo’nun romantizmin ilk başarısı olarak bilinen Hernani eserinin 1830 yılında yayımlanmasının ardından romantik tarzda yazılan eserlerin sayısı artar ve romantizm Fransız İhtilalinin etkisiyle başat akım konumunu alır.
Soru 41
“Her şeyde tabiatın tam taklidini lüzumlu gören fikir” akımının epistemolojik felsefi temeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Determinizm
C
Darwincilik
D
Deneysel Roman
E
Medan Topluluğu
Açıklama:
Diğer seçenekler, Natüralizmin de doğuşunu sağlayan önemli felsefi ve bilimsel cereyanlardır. Bunlar arasında determinizm ve Darwinizm gibi diğer seçeneklerde belirtilen akımlar da mevcuttur. Determinizm, ahlaki ve insani seçimler de dâhil olmak üzere bütün olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri süren ve iradeyi reddeden felsefi kuramdır.
Natüralizm terimi “Nature-doğa” kelimesinden gelir ve Türkçede “doğalcılık” olarak da bilinir. XVI. Yüzyıldan XIX. Yüzyıla kadar, “ilk prensip olarak her şeyi tabiata mal edenlerin sistemi (Tanrıyı yadsıyarak)” anlamında kullanılırken 17. yüzyıldan beri “her şeyde tabiatın tam taklidini lüzumlu gören fikir” manasında kullanılmaktadır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Natüralizm terimi “Nature-doğa” kelimesinden gelir ve Türkçede “doğalcılık” olarak da bilinir. XVI. Yüzyıldan XIX. Yüzyıla kadar, “ilk prensip olarak her şeyi tabiata mal edenlerin sistemi (Tanrıyı yadsıyarak)” anlamında kullanılırken 17. yüzyıldan beri “her şeyde tabiatın tam taklidini lüzumlu gören fikir” manasında kullanılmaktadır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 42
Doğalcı sözcüğünü ilk kez hangi İtalyan ressam için kullanılmamıştır?
Seçenekler
A
Pietro Giovanni (1615-1696)
B
Bartolommeo Manfredi (1580-1621)
C
Gerrit van Honthorst (1590-1656)
D
Jose de Ribera (1591-1652)
E
Pierre-Simon Laplace (1749-1827)
Açıklama:
Doğalcı sözcüğünü ilk kez İtalyan antikacı ve ressam Bellori (Pietro Giovanni, 1615-1696) doğayı hem güzel hem de çirkin yönleriyle olduğu gibi aktaran Bartolommeo Manfredi (1580-1621), Gerrit van Honthorst (1590-1656), Jose de Ribera (1591-1652) gibi ressamlar için kullanır. Bu ressamlar da Barok sanatın mimarı Caravaggio (Michelangelo Merisi da Caravaggio 1571-1610)’nun takipçileridir.
Pierre-Simon Laplace (1749-1827), determinizmi 18. yüzyılda klasik biçimiyle kuramlaştırmıştır. Kendisi ressam değildir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.
Pierre-Simon Laplace (1749-1827), determinizmi 18. yüzyılda klasik biçimiyle kuramlaştırmıştır. Kendisi ressam değildir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.
Soru 43
................, pozitivizm aracılığıyla romantizmin coşkunluğunu, bireysel zevk ve ihtiraslara meylini, mucizelere, rastlantılara olan düşkünlüğünü zaten törpülemişken ardından gelen ................, gerçekçilik geleneğini bir kat daha yukarıya taşır.
Yukarıdaki önermede boş bırakılan yerlere aşağıdaki seçeneklerden sırasıyla en uygun olanı hangisidir?
Yukarıdaki önermede boş bırakılan yerlere aşağıdaki seçeneklerden sırasıyla en uygun olanı hangisidir?
Seçenekler
A
Natüralizm - Realizm
B
Realizm - Natüralizm
C
Natüralizm - Determinizm
D
Realizm - Determinizm
E
Determinizm - Darwinizm
Açıklama:
Realizm, pozitivizm aracılığıyla romantizmin coşkunluğunu, bireysel zevk ve ihtiraslara meylini, mucizelere, rastlantılara olan düşkünlüğünü zaten törpülemişken ardından gelen natüralizm, gerçekçilik geleneğini bir kat daha yukarıya taşır. Bunu yaparken realizmden ayrıldığı nokta determinizm ilkesine sıkı sıkıya bağlı olmasıdır. Bu da natüralizmin insanı aklî, ahlaki ya da duygusal yönleriyle değil tamamen fizyolojik yönleriyle ele alması sonucunu doğuracaktır.
Realizm - Natüralizm verilen boşluğa uygun iki terimdir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı da B seçeneğidir.
Realizm - Natüralizm verilen boşluğa uygun iki terimdir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı da B seçeneğidir.
Soru 44
Dilimizde “belirlenimcilik” ve “gerekircilik” terimleriyle de karşılanan, ahlaki ve insani seçimler de dâhil olmak üzere bütün olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri süren ve iradeyi reddeden felsefi kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Natüralizm
C
Determinizm
D
Sembolizm
E
Realizm
Açıklama:
Diğer seçenekler çeldirici niteliğinde olup, sorunun doğru cevabını oluşturmamaktadır.
Verilen tanım, determinizmdir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı da C seçeneğidir.
Verilen tanım, determinizmdir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı da C seçeneğidir.
Soru 45
"Türlerin Kökeni" adlı eser aşağıda adı verilen hangi bilim adamına aittir?
Seçenekler
A
Erasmus Darwin (1731-1802)
B
Denis Diderot (1713-1784)
C
Pierre Louis Maupertuis (1698-1759)
D
Charles Darwin (1809-1882)
E
Alfred Russel Wallace (1823-1913)
Açıklama:
Evrim Teorisi aslında Darwin’den önce Pierre Louis Maupertuis (1698-1759), Denis Diderot (1713-1784), Darwin’in dedesi Erasmus Darwin (1731-1802), Jean-Baptiste Lamarck (1744-1829) gibi pek çok bilim adamı tarafından geliştirilmeye çalışılmıştır. Ancak bunlara son noktayı koyan Charles Darwin’dir.
Charles Darwin (1809-1882)
Charles Darwin (1809-1882)
Soru 46
Aşağıdaki görüşlerden hangisi Charles Darwin (1809-1882) ve onun geliştirdiği “Evrim Teorisi” ile uyumludur?
Seçenekler
A
İlahi enerjinin önce melekleri, sonra insanı, sonra hayvan ve bitkileri ve cansız tabiatı yarattığına inanılır.
B
Tanrı bir enerji kaynağı olarak ve yaratıcı bir güç olarak ebediyen vardır.
C
Darwin'e göre önce madde sonra bitkiler, hayvanlar ve insan yaratılmıştır.
D
Darwin, evrim kuramını geliştirirken kendi zamanına kadar varlığına inanılan varoluş zincirinin oluşmasındaki sırayı aynen korumuştur.
E
Evrim sürecinden önceki canlı varlıklar, güçlünün yaşaması ilkesine uygun olarak kusursuzluğa doğru dinamik bir oluş ve değişme sürecine hazırlanıyordu.
Açıklama:
Darwin’in özellikle Kitab-ı Mukaddes’in yaratılış hikâyesine inanmaması, önce kilisenin tepkisini çekmiştir. Daha sonra kilisenin öfkesi azalsa da bu defa öfke diğer ilahi dinlere yansımıştır. Teoriye karşı tepkiler günümüzde bile sürmekte, bu yönüyle kuram bilimsel bir teori olmaktan çok ideolojik bir yapıya bürünmektedir.
Tanrı bir enerji kaynağı olarak ve yaratıcı bir güç olarak ebediyen vardır. İlahi enerji, maddeye düşmekte ve asırlarca süren bir evrim süreci içinde basitten karmaşığa, kusurluluktan kusursuzluğa doğru, bitki, hayvan, insan, melek ve Tanrıdan oluşmuş bir varoluş zinciri (the chain of being) içinde kendisini gerçekleştirmektedir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Tanrı bir enerji kaynağı olarak ve yaratıcı bir güç olarak ebediyen vardır. İlahi enerji, maddeye düşmekte ve asırlarca süren bir evrim süreci içinde basitten karmaşığa, kusurluluktan kusursuzluğa doğru, bitki, hayvan, insan, melek ve Tanrıdan oluşmuş bir varoluş zinciri (the chain of being) içinde kendisini gerçekleştirmektedir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
Soru 47
Edebiyatta realist gelenek hangi ülkede oluşmuştur?
Seçenekler
A
Fransa
B
Almanya
C
İngiltere
D
İtalya
E
Hollanda
Açıklama:
Natüralizmin kuramsal temellerini Fransız pozitivizminin önde gelen isimlerinden sosyolojik eleştirinin babası Hippolyte Taine (Hippolyte Adolphe Taine, 1828-1893)’in eleştirel metodu oluşturur.
Realizmin bir üst katmanı olarak gördüğümüz natüralizm de tıpkı halefi gibi Fransa’da cereyan etmeye başlamıştır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Realizmin bir üst katmanı olarak gördüğümüz natüralizm de tıpkı halefi gibi Fransa’da cereyan etmeye başlamıştır. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 48
Natüralizmin temel prensiplerini ortaya koyup kuramlaşmasını sağlayan kimdir?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
George Sand
C
Emile Zola
D
Claude Bernard
E
Guy de Maupassant
Açıklama:
Natüralizmin temel prensiplerini ortaya koyup kuramlaşmasını sağlayan Emile Zola’dır. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Soru 49
Emile Zola’da deneysel roman fikri kimin tesiri ile oluşmuştur?
Seçenekler
A
Claude Bernard (1813-1878)
B
Jean Nicholas Arthur Rimbaud (1854-1891)
C
Honoré de Balzac (1799-1850)
D
Victor Hugo (1802-1885)
E
Gustave Flaubert (1821 - 1880)
Açıklama:
Zola, deneysel roman düşüncesini açık bir şekilde ortaya koyabilmek için işe Bernard’ın yöntemini dört paragrafta açıklamakla başlar. Bu konuya ilişkin ek açıklamalar, kitabın 203.sayfasında yer almaktadır.
Fikirleriyle sadece Zola’yı değil pek çok bilim adamını da etkilemiş olan Claude Bernard Tecrübi Hekimliğe Giriş (1865) adlı kitabı yazmış olup, Zola, pozitif bilimlere uygulanmış olan metodu, romana uygular ve realizm temelli düşüncelerini Bernard’ın düşünceleri ile birleştirir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Fikirleriyle sadece Zola’yı değil pek çok bilim adamını da etkilemiş olan Claude Bernard Tecrübi Hekimliğe Giriş (1865) adlı kitabı yazmış olup, Zola, pozitif bilimlere uygulanmış olan metodu, romana uygular ve realizm temelli düşüncelerini Bernard’ın düşünceleri ile birleştirir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.
Soru 50
Emile Zola’nın gerek edebî gerek siyasi ve toplumsal düşünceleri kısa süre içerisinde genç entelektüeller çevresinde karşılık bulur. Özellikle L’Assomoir romanının yarattığı etki, gençlerin ilgisini Zola’ya çevirir ve onun düşüncelerini ve estetiğini benimseyen bir grup oluşmaya başlar. Zola’nın evinde perşembe akşamları toplanmaya başlayan bu isimlerden en önemlisi Guy de Maupassant’tır. Aşağıda verilen isimlerden hangisi bu toplantılara katılan entelektüellerden biridir?
Seçenekler
A
Alphonse Daudet (1840-1897)
B
Julles Valles (1832-1885)
C
Henry Céard (1851-1924)
D
Gerhart J.R. Hauptmann (1862-1946)
E
Édouard Rod (1857-1910)
Açıklama:
Emile Zola’nın “Deneysel Roman” çalışması ve ilk romanları zaten realizme yakın başta Alphonse Daudet (1840-1897) olmak üzere Julles Valles (1832-1885), Gerhart J.R. Hauptmann (1862-1946) gibi yazarlarla etki alanını genişletir.
Zola’nın evinde toplanan diğer isimler Léon Hennique (1850-1935), JorisKarl Huysmans (1848-1907), Henry Céard (1851-1924), Paul Alexis (1847-1901)’tir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Zola’nın evinde toplanan diğer isimler Léon Hennique (1850-1935), JorisKarl Huysmans (1848-1907), Henry Céard (1851-1924), Paul Alexis (1847-1901)’tir. Dolayısı ile sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.
Soru 51
"Realizm, pozitivizm aracılığıyla romantizmin coşkunluğunu, bireysel zevk ve ihtiraslara meylini, mucizelere, rastlantılara olan düşkünlüğünü zaten törpülemişken ardından gelen natüralizm, gerçekçilik geleneğini bir kat daha yukarıya taşır. Bunu yaparken realizmden ayrıldığı nokta ................... ilkesine sıkı sıkıya bağlı olmasıdır."
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Agnostisizm
B
Determinizm
C
Klasizm
D
Pozitivizm
E
Rasyonalizm
Açıklama:
Realizm, pozitivizm aracılığıyla romantizmin coşkunluğunu, bireysel zevk ve ihtiraslara meylini, mucizelere, rastlantılara olan düşkünlüğünü zaten törpülemişken ardından gelen natüralizm, gerçekçilik geleneğini bir kat daha yukarıya taşır. Bunu yaparken realizmden ayrıldığı nokta determinizm ilkesine sıkı sıkıya bağlı olmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
- Natüralizm, 19. asrın başından itibaren gelişen realizmin, devamı niteliğindedir.
- Natüralizm, 17. yüzyıldan beri “her şeyde tabiatın tam taklidini lüzumlu gören fikir” manasında kullanılmıştır.
- Natüralizmin doğuşunu sağlayan önemli felsefi fikirlerden biri de Darwinizm'dir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Natüralizm, 19. asrın başından itibaren gelişen realizmin, devamı niteliğindedir. Natüralizm, 17. yüzyıldan beri “her şeyde tabiatın tam taklidini lüzumlu gören fikir” manasında kullanılmıştır. Natüralizmin doğuşunu sağlayan önemli felsefi fikirlerden biri de Darwinizm'dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi İnsanı mekanik ve kimyasal tepkimelerle hareket eden bir varlık düzeyine indirgeyen, Comte’tan edindiği sosyolojik çıkarımları, onun pozitivist ve determinist düşünceleri ekseninde edebiyata uyarlayan ve edebiyatta realizm ve natüralizmin kuramlaşmasını sağlayan ilk isimdir?
Seçenekler
A
Claude Bernard
B
Emile Zola
C
Guy de Maupassant
D
Hippolyte Taine
E
Victor Hugo
Açıklama:
İnsanı mekanik ve kimyasal tepkimelerle hareket eden bir varlık düzeyine indirgeyen, Comte’tan edindiği sosyolojik çıkarımları, onun pozitivist ve determinist düşünceleri ekseninde edebiyata uyarlayan ve edebiyatta realizm ve natüralizmin kuramlaşmasını sağlayan ilk isim Hippolyte Taine'dir.
Soru 54
Emile Zola’da deneysel roman fikri aşağıdakilerden hangisinin tesiriyle oluşmuştur?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Claude Bernard
C
George Sand
D
Goncourt Kardeşler
E
Victor Hugo
Açıklama:
Emile Zola’da deneysel roman fikri Claude Bernard tesiriyle oluşmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 55
"Zola, Deneysel Roman’ında deneysel yöntemin topluma nasıl uygulanacağını tartışmaya devam eder. Zola için temel iki prensip olan ............. ve .............. çok önemlidir ve deneysel romanın da ancak ve ancak bu iki prensip
sayesinde yazılabileceğini belirtir."
Yukarıdaki boşluklara getirilmesi uygun olan seçenekler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
sayesinde yazılabileceğini belirtir."
Yukarıdaki boşluklara getirilmesi uygun olan seçenekler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
gözlem - deney
B
izlenim - yansıma
C
kurallar - normlar
D
özgürlük - serbestlik
E
uyum - uyarlanabilirlik
Açıklama:
"Zola, Deneysel Roman’ında deneysel yöntemin topluma nasıl uygulanacağını tartışmaya devam eder. Zola için temel iki prensip olan gözlem ve deney çok önemlidir ve deneysel romanın da ancak ve ancak bu iki prensip sayesinde yazılabileceğini belirtir." Doğru cevap A'dır.
Soru 56
Emile Zola’nın gerek edebî gerek siyasi ve toplumsal düşünceleri kısa süre içerisinde genç entelektüeller çevresinde karşılık bulur ve Zola’nın evinde perşembe akşamları toplanmaya başlayan bir grup oluşur.
Aşağıdakilerden hangisi bu grup içerisinde yer almaz?
Aşağıdakilerden hangisi bu grup içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Guy de Maupassant
B
Henry Céard
C
Herbert Spencer
D
Léon Hennique
E
Paul Alexis
Açıklama:
Zola’nın evinde perşembe akşamları toplanmaya başlayan grup arasında Herbert Spencer ismi yer almaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 57
Zola ve natüralizme akademiden gelen eleştiriler ise ünlü eleştirmen ................(1849-1906) merkezlidir. Üslûba ağırlık veren görüşleriyle bilinen bu isim gelenekçi tenkit anlayışını temsil eder. 1875’lerden 1890’lara kadar natüralist anlayışla mücadele eder.
Yukarıda bahsi geçen eleştirmen aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Yukarıda bahsi geçen eleştirmen aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Édouard Rod
B
Ferdinand Brunetière
C
Gerhart Hauptmann
D
Otto Brahm
E
Paul Bonnetain
Açıklama:
Zola ve natüralizme akademiden gelen eleştiriler ise ünlü eleştirmen Ferdinand Brunetière (1849-1906) merkezlidir. Üslûba ağırlık veren görüşleriyle bilinen bu isim gelenekçi tenkit anlayışını temsil eder. 1875’lerden 1890’lara kadar natüralist anlayışla mücadele eder.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi natüralizmin estetik özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dil ve üsluba önem verilmesi
B
Gözlem ve nesnelliğin önemi
C
İnsan iradesinin etkin görülmesi
D
Konuların gerçek hayattan seçilmesi
E
Nesnel ve uzun betimlemelere yer verilmesi
Açıklama:
Natüralizm estetik özellikleri içerisinde insan iradesi etkin görülmez, aksine insan çevre içinde iradesiz bir varlık olarak görülür. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
- Sully Prudhomme
- Théophile Gautier
- François Coppée
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
I, III
E
II, III
Açıklama:
Théophile Gautier parnasizmin ilk temsilcilerindendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
Parnasizmin estetik ilkeleri ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İçerik ön planda, biçim kuralları geri plandadır.
B
Şiirde kendiliğinden gelişen bir iç ahenk vardır.
C
Sanatta estetik değil, fayda önemlidir.
D
Şiirin çok anlamlılık ve imge yaratma ilkeleri ön plandadır.
E
Şiiri var eden temel unsur kafiyedir.
Açıklama:
Parnasizmin estetik kuralları içerisinde içerik geri planda, biçim kuralları ön plandadır, şiirde kendiliğinden gelişen bir iç ahenk yoktur, sanatta fayda değil, estetik önemlidir, şiirin çok anlamlılık ve imge yaratma ilkeleri geri plandadır, şiiri var eden temel unsur kafiyedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 61
Natüralizm, 19. asrın başından itibaren gelişen hangi akımın devamı niteliğindedir?
Seçenekler
A
Realizmin
B
Klassizm
C
Darwinizm
D
Determinizm
E
Hümanizm
Açıklama:
GİRİŞ
Realizmin
Realizmin
Soru 62
Natüralizm terimi “Nature” kelimesinden gelir. Sözkonusu terim Türkçede hangi terimle ifade edilir?
Seçenekler
A
Doğalcılık
B
Saflık
C
Natürel
D
Klasik
E
Hümanist
Açıklama:
Giriş
Doğalcılık
Doğalcılık
Soru 63
Türlerin Kökeni adlı temel eser hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Darwin
B
Maupertuis
C
Diderot
D
Erasmus
E
Lamarck
Açıklama:
Evrim Teorisi ve Yankıları
Darwin
Darwin
Soru 64
Natüralizmin temel prensiplerini ortaya koyup kuramlaşmasını sağlayan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Emile Zola
B
Balzac
C
Darwin
D
Goncourt Kardeşler
E
Claude Bernard
Açıklama:
EDEBİYATTA NATÜRALİZMİN DOĞUŞU
Emile Zola
Emile Zola
Soru 65
Zola, olguların mantıksal bir silsile içinde sıralanmasına ve deney ortamının hazırlanmasına örnek olarak kimin romanını gösterir?
Seçenekler
A
Balzac
B
Darwin
C
Bernard
D
Goncourt Kardeşler
E
Victor Hugo
Açıklama:
Deneysel Roman
Balzac
Balzac
Soru 66
Zola’dan önce natüralizmin tiyatrodaki ilk uygulamalarına kim imza atmıştır.
Seçenekler
A
Goncourt Kardeşler
B
Balzac
C
Darwin
D
Bernard
E
Victor Hugo
Açıklama:
Natüralizmin Tiyatroya Yansıması
Goncourt Kardeşler
Goncourt Kardeşler
Soru 67
Gelenek, kilise, milliyetçilik ve krallık yanlısı didaktik yapılı eserleriyle I. Dünya Savaşı öncesinde Fransız muhafazakâr aydınlarının görüşlerini derinden etkileyen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Paul Bourget
B
Balzac
C
Victor Hugo
D
Jules Huret
E
Emilia Zola
Açıklama:
Natüralizme Karşı Tepkiler ve Sona Doğru
Paul Bourget
Paul Bourget
Soru 68
Parnasizmin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Théophile Gautier
B
Hauptmann
C
Balzac
D
Victor Hugo
E
Catulle Mendes
Açıklama:
Parnasizmin Temelleri ve Çıkışı
Théophile Gautier
Théophile Gautier
Soru 69
Romantizmden Parnasizme geçiş sürecinde kışkırtıcı diliyle Parnas estetiğin oluşmasında en büyük katkıyı yapanlardan birisidir. Bilgi yüklü ve süslü epik şiirlerinden ziyade edebiyat tarihinde kısa şiirleri daha çok yer edinmiştir. İlk şiir kitabını 1852’de yayımlayan şair bütün şiirlerini Antik Şiirler, Barbarlık Şiirleri, Trajik Şiirler adlı kitaplarda toplamıştır. Son Şiirler adlı kitabı ise ölümünde bir yıl önce 1895’te yayımlanır. Söz konusu şair ve düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Leconte de Lisle
B
Hauptmann
C
Gautier
D
Balzac
E
Bernard
Açıklama:
Parnasizmin Önemli Temsilcileri
Leconte de Lisle
Leconte de Lisle
Soru 70
Türkçede "doğalcılık" olarak bilinen akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasisizm
B
Fütürizm
C
Modernizm
D
Natüralizm
E
Hümanizm
Açıklama:
Natüralizm terimi “Nature-doğa” kelimesinden gelir ve Türkçede “doğalcılık” olarak da bilinir. Doğru cevap D'dir.
Soru 71
Ahlaki ve insani seçimler de dâhil olmak üzere bütün olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri süren ve iradeyi reddeden felsefi kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Determinizm
B
Empresyonizm
C
Neoklasisizm
D
Realizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Determinizm ahlaki ve insani seçimler de dâhil olmak üzere bütün olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri süren ve iradeyi reddeden felsefi kuramdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
Türlerin Kökeni (1859) çalışmasında canlıların doğal seçme (natural selection) yoluyla evrimleştiği tezini ileri süren bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Isaac Newton
B
Charles Darwin
C
Albert Einstein
D
Thomas Edison
E
Graham Bell
Açıklama:
Türlerin Kökeni (1859) çalışmasında canlıların doğal seçme (natural selection) yoluyla evrimleştiği tezini ileri süren bilim adamı "Charles Darwin"dir.
Soru 73
"Kötülükle erdem, sülfirik asitle şeker gibi birer üründür” diyerek, insanı mekanik ve kimyasal tepkimelerle hareket eden bir varlık düzeyine indirgeyen natüralistlerin öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Claude Bernard
B
Anatole France
C
Jean Jacques Rousseau
D
Charles Baudelaire
E
Hippolyte Taine
Açıklama:
"Kötülükle erdem, sülfirik asitle şeker gibi birer üründür” diyen Taine, insanı mekanik ve kimyasal tepkimelerle hareket eden bir varlık düzeyine indirgeyen natüralistlerin öncüsüdür.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi natüralizmin bildirilerinden kabul edilen "Medan Akşam Toplantıları" adlı eseri yayımlayan yazarlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Léon Hennique
B
Victor Hugo
C
Joris-Karl Huysmans
D
Henry Céard
E
Paul Alexis
Açıklama:
Zola’nın evinde perşembe akşamları toplanmaya başlayan bu isimlerden en önemlisi Guy de Maupassant’tır. Diğer isimler Léon Hennique (1850-1935), JorisKarl Huysmans (1848-1907), Henry Céard (1851- 1924), Paul Alexis (1847-1901)’tir. Üstat bildikleri Zola’nın çevresinde toplanan gençler, hareketlerini ilan eden ve natüralizmin bildirilerinden kabul edilen Medan Akşam Toplantıları adlı bir de eser yayımlarlar (1880). Doğru cevap B'dir.
Soru 75
Stendhal, Flaubert ve Taine üzerine incelemeleriyle tanınan ve en önemli romanı "Le Disciple" (Çömez) olan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paul Bourget
B
Herbert Spencer
C
Jean Aicard
D
François de Curel
E
Eugène Brieux
Açıklama:
Stendhal, Flaubert ve Taine üzerine incelemeleriyle tanınan Paul Bourget (1852-1935)’nin en önemli romanı Le Disciple (Çömez, 1889)’da Taine’e benzeyen bir öğretmenin genç bir adam üzerindeki zararlı etkisini konu alması, dikkatleri natüralizmin olumsuz tesirleri üzerine yoğunlaştırır. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
Natüralizm ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Natüralizmin ileri sürdüğü bilimsellik ilkesinin doğal sonucu nesnellik (objektiflik)tir.
B
Natüralistler insanın sosyal gerçeğinin bilimsel bir titizlikle incelenmesi gerektiğini düşünür.
C
Natüralizm ve Zola objektiflerini yönelttikleri gerçekler ve tabloların seçiminde Flaubert ve Goncourt Kardeşler’den hayli etkilenmiştir.
D
Natüralizm insanı, hem evrimsel kalıtım özellikleri hem de toplumun değişmez yasaları içerisinde iradesi olan bir varlık olarak tasavvur eder.
E
Yaşamın gerçeklerini bir vakanüvis edasıyla nakletmek isteyen Goncourt Kardeşler’in bilfiil tanıdıkları kişileri romana dâhil etmesi, natüralistler için bir yol gösterici olmuştur.
Açıklama:
Natüralizm insanı, hem evrimsel kalıtım özellikleri hem de toplumun değişmez yasaları içerisinde iradesiz bir varlık olarak tasavvur eder.Doğru cevap D'dir.
Soru 77
Aşağıdaki eserlerden hangisi Alphonse Daudet tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Germinal
B
Değirmenimden Mektuplar
C
Bir Aşk Hikayesi
D
Kadınların Saadeti
E
Güneş Doğarken
Açıklama:
Anı mektuplardan oluşan Değirmenimden Mektuplar (1869), döneminde ses getirmese de günümüzde Alphonse Daudet'in en popüler eserlerinin başında gelir. Doğru cevap B'dir.
Soru 78
Dünya savaşı sonrası Avrupa’nın durumunu anlatan "Atridler Dörtlemesi" adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Guy de Maupassant
B
Emile Zola
C
Gerhart Hauptman
D
Alphonse Daudet
E
Henrik Ibsen
Açıklama:
Gerhart Hauptman'ın en önemli eserlerinden biri olan Atridler Dörtlemesi (191-48)’de Dünya savaşı sonrası Avrupa’nın durumunu anlatır. Doğru cevap C'dir.
Soru 79
Mademoiselle de Maupin (1835) adlı romanın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Théophile Gautier
B
Leconte de Lisle
C
Theodore de Banville
D
Jose-Maria de Heredia
E
Sully Prudhomme
Açıklama:
Mademoiselle de Maupin (1835) adlı romanın yazarı Théophile Gautier'dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Evrim Teorisiyle ilgili olarak son noktayı koyan Charles Darwin’den önce bu konuda araştırma yapanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bellori Pietro Giovanni
B
Erasmus Darwin
C
Pierre Louis Maupertuis
D
Denis Diderot
E
Jean-Baptiste Lamarck
Açıklama:
Natüralizmin Epistomolojik - Felsefi Temelleri - Evrim Teorisi ve Yankıları
Bellori Pietro Giovanni, Evrim Teorisi ile ilgilenmemiş
Bellori Pietro Giovanni, Evrim Teorisi ile ilgilenmemiş
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi deneysel romanın ortaya çıkmasında Emile Zola’nın olguların mantıksal bir silsile içinde sıralanmasına ve deney ortamının hazırlanmasına örnek olarak gösterdiği yazar ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alphonse Daudet - Jack
B
Victor Hugo- Sefiller
C
Balzac - Kuzen Bette
D
Stendhal - Kızıl ve Kara
E
Alexandre Dumas - Monte Cristo
Açıklama:
Edebiyatta Natüralizmin Doğuşu - Deneysel Roman
Balzac - Kuzen Bette
Balzac - Kuzen Bette
Soru 82
Natüralistlerin kenar mahallelerin, meyhanelerin, yoksul çevrelerin, batakhanelerin, demografinin tabanında yer alan ötekileştirilmiş insanların üzerinde yoğunlaşmış olmaları; aşağıdaki natüralizmin estetik özelliklerinden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Dil ve üsluba önem verilmesi
B
İnsanın fizyolojisi ve çevre içinde iradesiz bir varlık olarak görülmesi
C
Gözlem ve nesnelliğin önemi
D
Konuların gerçek hayattan seçilmesi
E
Uzun ve nesnel betimlemelere yer verilmesi
Açıklama:
Zola’dan İtibaren Natüralizm - Natüralizmin Estetik Özellikleri
Konuların gerçek hayattan seçilmesi
Konuların gerçek hayattan seçilmesi
Soru 83
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Natüralizmin temsilcilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Emile Zola
B
Guy de Maupassant
C
Madame de La Fayette
D
Alphonse Daudet
E
Gerhart Hauptman
Açıklama:
Zola’dan İtibaren Natüralizm - Natüralizmin Önemli Temsilcileri
Madame de La Fayette, klasismin temsilcilerindendir.
Madame de La Fayette, klasismin temsilcilerindendir.
Soru 84
Parnasizmin hazırlayıcılarından sayılan ve romantizm akımının ilk başarılı örneklerinden olan ‘’Hernani’’ adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alfred de Musset
B
Jean Jacques Rousseau
C
Alexandre Dumas
D
Lord Byron
E
Victor Hugo
Açıklama:
Parnasizm - Parnasizmin Temelleri ve Çıkışı
Victor Hugo
Victor Hugo
Soru 85
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi parnasizmin kurucusu kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Thedore de Banville
B
Jose- Maria de Heredia
C
Catulle Mendes
D
Théophile Gautier
E
François Coppeé
Açıklama:
Parnasizm - Parnasizmin Temelleri ve Çıkışı
Théophile Gautier
Théophile Gautier
Soru 86
Davranışların duygularla yönlendirildiği, aşırı duygusallık ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fütürizm
B
Santimantalizm
C
Egzistansiyalizm
D
Rasyonalizm
E
Determinizm
Açıklama:
Parnasizm - Parnasizmin Temelleri ve Çıkışı
Santimantalizm
Santimantalizm
Soru 87
Parnasizmin mükemmelik anlayışı aşağıdakilerden hangisiyle yoğunlaşır?
Seçenekler
A
Ritim ve ahenklilik
B
Konu seçimi
C
Betimleme
D
Nesnellik
E
Biçimcilik
Açıklama:
Parnasizm - Parnasizmin Estetik İlkeleri
Parnasizmin mükemmellik anlayışı şekil özelliklerinde yoğunlaşır.
Parnasizmin mükemmellik anlayışı şekil özelliklerinde yoğunlaşır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi parnasizmin ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Akla ve sağduyuya önem verir.
B
Doğal güzelliğe ve dış görünüşe büyük önem verilir.
C
Kahramanları seçkin kişilerdir.
D
Sanat toplum için anlayışı savunulur.
E
Şiir anlaşılmak için değil hissedilmek içindir.
Açıklama:
Parnasizm - Parnasizmin Estetik İlkeleri
Parnasizmde doğal güzelliğe ve dış görünüşe büyük önem verilir. Bu nedenle parnasizm, betimlemelere önem verir, şiirde resim yapma sanatı olarak da tanımlanır.
Parnasizmde doğal güzelliğe ve dış görünüşe büyük önem verilir. Bu nedenle parnasizm, betimlemelere önem verir, şiirde resim yapma sanatı olarak da tanımlanır.
Soru 89
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi parnasizmin temsilcilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
G. de Maupassant
B
T. Gautier
C
M. de Heredia
D
S. Prudhomme
E
T. de Banville
Açıklama:
Parnasizm - Parnasizmin Önemli Temsilcileri
Parnasizm, realizm ve natüralizmin şiirdeki yansımasıdır. Guy de Maupassant, dünyaca ünlü bir hikayecidir, şiir yazmamıştır.
Parnasizm, realizm ve natüralizmin şiirdeki yansımasıdır. Guy de Maupassant, dünyaca ünlü bir hikayecidir, şiir yazmamıştır.
Soru 90
Naturalizm kelimesi Türkçe'de ne olarak bilinmektedir?
Seçenekler
A
Doğalcılık
B
Gerçekçilik
C
Yasacılık
D
Kuralcılık
E
Faydacılık
Açıklama:
Natüralizm terimi “Nature-doğa” kelimesinden gelir ve Türkçede “doğalcılık” olarak da bilinir. Uzun bir geçmişe sahip olan kelime, XVI. Yüzyıldan XIX. Yüzyıla kadar, “ilk prensip olarak her şeyi tabiata mal edenlerin sistemi (Tanrıyı yadsıyarak)” anlamında kullanılırken 17. yüzyıldan beri “her şeyde tabiatın tam taklidini lüzumlu gören fikir” (Martino, 1958, 5) manasında kullanılmaktadır. 1839 yılında Fransız edebiyat kuramcısı Sainte Beuve (1804-1869) ve edebiyat dergisi Revue des Deux Mondes, parnasizmin kurucusu Théophile Gautier (1811-1872) ve ekolünün şiirini nitelemek için kelimeyi bugünkü anlamında kullanır.
Soru 91
Ahlaki ve insani seçimler de dâhil olmak üzere bütün olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri süren ve iradeyi reddeden felsefi kuram hangisidir?
Seçenekler
A
Determinizm
B
Pragmatizm
C
Realizm
D
Hümanizm
E
İdealizm
Açıklama:
Determinizm, ahlaki ve insani seçimler de dâhil olmak üzere bütün olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri süren ve iradeyi reddeden felsefi kuramdır. Bütün olgu ve olayların nedensellik içinde geliştiğini ileri sürer. Temelleri her şeyin özünü atom olarak gören Demokritos (MÖ 460-370) gibi ilk çağ atomcularına kadar giden determinizm, Pierre-Simon Laplace (1749-1827) tarafından 18. yüzyılda klasik biçimiyle kuramlaştırılmıştır. Francis Bacon (1561-1626), Galileo Galilei (1564-1642), Rene Descartes (1596-1650) ve Isaac Newton (1643-1727) gibi Fransız maddecileri yoluyla doğa bilimi ve maddeci felsefe arasında gelişmiştir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi ilk Natüralist yazarlardan birisidir?
Seçenekler
A
Emile Zola
B
Viktor Hugo
C
Johann Wolfgang von Goethe
D
Friedrich von Schiller
E
Honoré de Balzac
Açıklama:
Natüralizmin asıl büyük çıkışı ve tam anlamıyla kuramlaşması akımın öncüsü Emile Zola (1840- 1902)’nın Claude Bernard (1813-1878)’ın deneysel tıp, evrim ve kalıtım konusundaki görüşlerini romana uygulamaya çalışması ile başlar.
Soru 93
Emile Zola'nın fen bilimlerindeki yöntemlerin romanda uygulanmasını istediği tür hangisidir?
Seçenekler
A
Deneysel Roman
B
Epik Roman
C
Tarihsel Roman
D
Modern Roman
E
Psikolojik Roman
Açıklama:
Bernard’ın kimya, fizik ve cansız nesnelerin incelenmesinde kullanılan
yöntemlerin hekimlikte de kullanılmasını istemesi gibi, Zola da fen bilimlerindeki yöntemlerin romanda uygulanmasını ister. Nasıl ki deneysel yöntem bize fizik hayatın ne olduğunu gösteriyorsa, aynı şekilde duygu ile akla dair hayatın da ne olduğunu gösterebilir. Bunun için deneysel yöntem “kimyadan fizyolojiye”, “fizyolojiden antropolojiye ve toplumbilime” oradan da son olarak “romana” uyarlanabilecektir.
yöntemlerin hekimlikte de kullanılmasını istemesi gibi, Zola da fen bilimlerindeki yöntemlerin romanda uygulanmasını ister. Nasıl ki deneysel yöntem bize fizik hayatın ne olduğunu gösteriyorsa, aynı şekilde duygu ile akla dair hayatın da ne olduğunu gösterebilir. Bunun için deneysel yöntem “kimyadan fizyolojiye”, “fizyolojiden antropolojiye ve toplumbilime” oradan da son olarak “romana” uyarlanabilecektir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Medan Topluluğu'nun üyelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Honoré de Balzac
B
Guy de Maupassant
C
Léon Hennique
D
Karl Huysmans
E
Paul Alexis
Açıklama:
Emile Zola’nın gerek edebî gerek siyasi ve toplumsal düşünceleri kısa süre içerisinde genç entelektüeller çevresinde karşılık bulur. Özellikle L’Assomoir romanının yarattığı etki, gençlerin ilgisini Zola’ya çevirir ve onun düşüncelerini ve estetiğini benimseyen bir grup oluşmaya başlar. Zola’nın evinde perşembe akşamları toplanmaya başlayan bu isimlerden en önemlisi Guy de Maupassant’tır. Diğer isimler Léon Hennique (1850-1935), JorisKarl Huysmans (1848-1907), Henry Céard (1851- 1924), Paul Alexis (1847-1901)’tir. Üstat bildikleri Zola’nın çevresinde toplanan gençler, hareketlerini ilan eden ve natüralizmin bildirilerinden kabul edilen Medan Akşam Toplantıları adlı bir de eser yayımlarlar (1880). Zola bu gençleri nasıl roman yazmaları gerektiği konusunda sürekli yönlendirmiştir.
Soru 95
Natüralizm'in kaç yılından itibaren çöküş sürecine girdiği söylenebilir?
Seçenekler
A
1891
B
1893
C
1895
D
1897
E
1899
Açıklama:
1891 yılına gelindiğinde natüralizm artık çöküş sürecine girmiştir. Bu yılda Jules Huret (1863- 1915) adlı bir gazeteci L’Echos de Paris gazetesinde dönemin edebiyat kamuoyunun nabzını tutan dört beş ay sürecek bir mülakat yayımlar. Mülakatta yoğunluk natüralizmin hâli ve geleceğinin yanında yerine neyin konulabileceğine dairdir. Mülakatta natüralistlerin Zola önderliğinden kopmakla beraber, natüralizmden bütün bütüne ayrılmadıkları görülür. Ardından başta Daudet ve Maupassant olmak üzere Hennique gibi yazarlar, yavaş yavaş yeni tarzlar denemeye çalışacaklardır. Zola bile RougonMacquart’lardan sonra yazacağı romanlarda her ne kadar natüralist çizgiyi devam ettirse de farklı konu ve tarzlara da yelken açacaktır. Kısacası natüralistler de natüralizmi terk etmeye başlamışlardır.
Soru 96
I- Konularını gerçek hayattan seçmektedir.
II- Gözlem ve nesnellik önemlidir.
III- Dil ve üsluba önem vermektedir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Natüralizm'in özelliklerindendir?
II- Gözlem ve nesnellik önemlidir.
III- Dil ve üsluba önem vermektedir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Natüralizm'in özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Natüralizm konularını gerçek hayattan seçer, gözlem ve nesnellik önem verir, dil ve üsluba önem verir, uzun ve nesnel betimlemelere önem verir ve insanın fizyolojisi ve çevre içinde iradesiz bir varlık olarak görür.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi natüralizmin Almanya'daki temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Gerhart Hauptman
B
Emile Zola
C
Alphonse Daudet
D
August Strindberg
E
Henrik Ibsen
Açıklama:
Alman şair, romancı ve oyun yazarı Hauptman natüralizmin tiyatrodaki en önemli temsilcilerinden biridir. 1912’de Nobel Edebiyat Ödülünü kazanan sanatçı 1889’da çağdaş oyunlara yer veren Frei Bühne’de sahnelenen realist tragedya Güneş Doğarken’in başarısıyla üne kavuşur. Yoksulluk, kalıtım, toplumsal kısıtlamalar gibi natüralizmin vazgeçilmez temalarıyla eserler verir.
Soru 98
I- Sully Prudhomme
II- François Coppée
III- Josée-Maria de Hérédia
Yukarıdaki yazarlardan hangisi ya da hangileri parnasizmin ikinci nesil temsilcileri arasındadır?
II- François Coppée
III- Josée-Maria de Hérédia
Yukarıdaki yazarlardan hangisi ya da hangileri parnasizmin ikinci nesil temsilcileri arasındadır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I,III
D
II,III
E
Yalnız III
Açıklama:
Parnasizmi salt romantizm akımına karşı gelişmiş bir akım olarak değerlendirmemek gerekir. Öyle ki akımın öncüleri olan Théophile Gautier (1811-1872), Théodore de Banville (1823-1891) Leconte de Lisle (1818-1894) ilk gençlik yıllarını romantizmin hâkim olduğu yıllarda geçirmiş ve bu anlayışla eserler de kaleme almışlardır. Hatta sıkı bir romantik olarak Gautier, Victor Hugo’nun klasik anlayışa karşı giriştiği mücadelede Hernani (1830) yazarının yanında saf tutmuştur. Zaten geçiş evresindeki bu isimler, parnasyen şiirin hazırlayıcıları olarak birinci evrede ilk nesil olarak kabul edilirler. Sully Prudhomme (1839-1907), François Coppée (1842-1908) ve Josée-Maria de Hérédia (1842-1905) ise ikinci nesil olarak karşımıza çıkacaktır.
Soru 99
Aşırı duygusallık hâlini ifade eden ve çoğunlukla romantikler için kullanılan terim hangisidir?
Seçenekler
A
Sentimantalizm
B
Determinizm
C
Realizm
D
Natüralizm
E
Parnasizm
Açıklama:
Santimantalizm: Çoğunlukla romantikleri ifade için kullanılan bu terim, aşırı duygusallık hâlini ifade eder. Davranışlarını duyguların belirlediği insan santimantalist olarak tanımlanır.
Soru 100
Aşağıdaki italyan ressamlardan hangisi doğalcı sözcüğünü ilk kez kullanmıştır?
Seçenekler
A
Giovanni Bellori
B
Bartolommeo Manfredi
C
Jose de Ribera
D
Gerrit van Honthorst
E
Michelangelo Merisi da Caravaggi
Açıklama:
Doğru cevap A dır.İtalyan ressamı Giovanni Bellori, doğalcı sözcüğünü ilk kez kullanmıştır.
Soru 101
Aşağıdaki terimlerden hangisi dilimizde “belirlenimcilik” ve “gerekircilik” terimleriyle de karşılanır?
Seçenekler
A
Naturalizm
B
Determinizm
C
Darwinizm
D
Realizm
E
Fatalizm
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Determinizm, dilimizde “belirlenimcilik” ve “gerekircilik” terimleriyle de karşılanır.
Soru 102
''Bir olgunun şartları bir defa bilindi ve yerine getirildi mi, bu olgu deneycinin isteğine göre her zaman ve zorunlu olarak gerçekleşebilecektir'' fikrini ileri süren Claude Bernard’ın bu düşüncesini hangi fransız yazarı ilk kez romana uygulamaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Edmond Goncourt
B
Guy de Maupassant
C
Emile Zola
D
Victor Hugo
E
Alphonse Daudet
Açıklama:
Doğru cevap C dir. ''Bir olgunun şartları bir defa bilindi ve yerine getirildi mi, bu olgu deneycinin isteğine göre her zaman ve zorunlu olarak gerçekleşebilecektir'' fikrini ileri süren Claude Bernard’ın bu düşüncesini Emile Zola ilk kez romana uygulamaya başlamıştır.
Soru 103
Evrim teorisiyle ilgili çalışmalar yapan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pierre Louis Maupertuis
B
Denis Diderot
C
Erasmus Darwin
D
Charles Darwin
E
Hepsi
Açıklama:
Doğru cevap E dir. Hem Pierre Louis Maupertuis, hem Denis Diderot, hem Charles Darwin’in dedesi olan Erasmus Darwin evrim teorisini geliştirilmeye çalışılmışlardır.
Soru 104
Zola, “Deneysel Roman” çalışmasında olguların mantıksal bir silsile içinde sıralanmasına ve deney ortamının hazırlanmasına örnek olarak hangi eseri gösterir?
Seçenekler
A
Claude Bernard’ın Tecrübi Hekimliğe Giriş
B
Goncourt Kardeşlerin Germinie Lacerteux romanını
C
Charles Darwin'in Türlerin Kökeni çalışmasını
D
Balzac’ın Kuzen Bette romanını
E
Balzac’ın İnsanlık Komedisi'ni
Açıklama:
Doğru cevap D dir.Zola, “Deneysel Roman” çalışmasında olguların mantıksal bir silsile içinde sıralanmasına ve deney ortamının hazırlanmasına örnek olarak Balzac’ın Kuzen Bette (1846) romanını gösterir.
Soru 105
Gençlerin ilgisini kendisine çeviren ve onun düşüncelerini ve estetiğini benimseyen bir grubun oluşmasına neden olan Zola'nın eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
L’Assomoir romanı
B
“Deneysel Roman” çalışması
C
Nana romanı
D
Germinal romanı
E
Les Mystéeres de Marseille romanı
Açıklama:
Doğru cevap A dır. Gençlerin ilgisini kendisine çeviren ve onun düşüncelerini ve estetiğini benimseyen bir grubun oluşmasına neden olan Zola'nın eseri L’Assomoir romanıdır.
Soru 106
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Natüralizmi eleştirirken, Zola’yı değersiz bir fikir adamı olarak nitelendirmiştir?
Seçenekler
A
Lucien Descaves
B
Léon Hennique
C
Camille Lemonnier
D
Paul Bonnetain
E
Gustave Guiches
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Léon Hennique, Natüralizmi eleştirirken, Zola’yı değersiz bir fikir adamı olarak nitelendirmiştir
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi Güneş Doğarken realist tragedyasının yazarıdır?
Seçenekler
A
Guy de Maupassant
B
Emile Zola
C
Gerhart Hauptman
D
Alphonse Daudet
E
Théophile Gautier
Açıklama:
Doğru cevap C dir. Güneş Doğarken realist tragedyasının yazarı Gerhart Hauptman'dır.
Soru 108
Görsel sanatlarda doğalcılık kökenlerini hangi kültürden almıştır?
Seçenekler
A
Yunan
B
Çin
C
İtalyan
D
İngiliz
E
Fars
Açıklama:
Görsel sanatlarda doğalcılık, nesneleri olduğu gibi betimleme ilkesine dayanır ve kökleri klasik Yunan dönemine kadar uzanır. Rönesans da klasik Yunan’ın devamı olduğu için sanatın güzelliği, doğanın güzelliğinin yansıtılmasıdır ilkesine yaslanır.
Soru 109
I- İnsan, bir otomat gibi iradeden yoksundur.
II- İnsan iç ve dış baskılar altında ezilir.
III- İnsan primitif bir varlıktır.
Naturalizm’in insana bakış açısı yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinde doğru verilmiştir?
II- İnsan iç ve dış baskılar altında ezilir.
III- İnsan primitif bir varlıktır.
Naturalizm’in insana bakış açısı yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Natüralist yaklaşım bireyleri çevre ve kalıtımın mahsulü olarak değerlendirir. Ekonomik, kültürel, sosyal baskıların ve içgüdüsel dürtülerin arasında insan, bir otomat gibi iradeden yoksundur. İç ve dış baskılar altında ezilir. Bu yönüyle natüralizmin insana yaklaşımı kötümserdir (pesimist). Peki, natüralizm bu bakış açısına nasıl ulaşmıştır? Yukarıda da belirtildiği gibi natüralizmi realizmden ayıran temel nokta, insanı fizyolojik bir varlık olarak, yüzyıllarca değişmeyen primitif (ilkel) yönleriyle ele almasıdır. Realist sanatçının, insanın ve toplumun tüm yönleriyle (iyi ya da kötü) meşgul olması karşısında natüralist sanatçı, olgu ve olayların kötü, çirkin yönlerine yoğunlaşır. Bu da onun determinist ve Darwinci ilkelerden beslenmesinin neticesidir. Bu yüzden natüralizmin sanat ve edebiyattaki gelişimine geçmeden önce, akımı daha iyi anlamak için yaslandığı temel ilkelere bakmak gerekir.
Soru 110
Deneysel roman fikrini ortaya atan yazar kimdir?
Seçenekler
A
Emile Zola
B
Viktor Hugo
C
Johann Wolfgang von Goethe
D
Friedrich von Schiller
E
Honoré de Balzac
Açıklama:
Zola her ne kadar çeşitli yazılarıyla Thérése Raquin’den sonra deneysel (tecrübi) roman üzerine görüşlerini dile getirmiş olsa da bu teoriyi 1880 yılında Le Roman Experimental (Deneysel Roman) adlı kitabında net bir biçimde ortaya koyar. Fikirleriyle bu dönemde sadece Zola’yı değil pek çok bilim adamını da etkilemiş olan Claude Bernard’ın Tecrübi Hekimliğe Giriş (1865) adlı kitabında pozitif bilimlere uyguladığı metodu, romana uygulamak ister ve realizm temelli düşüncelerini Bernard’ın düşünceleri ile birleştirir. Zola’nın Bernard’ın bu eserini seçmesinin nedeni, eserde Bernard’ın hekimliği bilimden çok sanat gibi gören dönemin toplumuna karşı hekimliğin bir bilim olduğunu kanıtlamaya çalışmasıdır. Çünkü Zola da romanı bir bilim gibi değerlendirmek niyetindedir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi Emile Zola’nın eserlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Germinal
B
İnsanlık Komedisi
C
Penguenler Adası
D
Mahpus
E
Sodom ve Gomorra
Açıklama:
Zola, natüralist romanın kahramanlarının karakterize edilme sürecinde büyük önemi olan “kalıtım”la ilgili düşüncelerini ise Doktor Prosper Lucas (1808-1885)’ın çalışmalarından edinmiştir. Deneysel roman böylelikle karşımıza irsiyet ve çevre içinde birey ve toplumun serüveni olarak çıkar. Bundan sonra Zola, bir proje olarak tasarladığı 20 kitaplık Les Rougon-Macquart (Rougon Macquart’lar: İkinci İmparatorluk Devrinde Bir Ailenin Doğal ve Toplumsal Tairihi) serisini yazacak, dizinin en ünlü romanları ise Nana (1880) ve Germinal (1885) olacaktır.
Soru 112
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Maden Topluluğu’nun üyesi olmamasına rağmen deneysel roman akımından etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Julles Valles
B
Guy de Maupassant
C
Léon Hennique
D
Henry Céard
E
Paul Alexi
Açıklama:
Medan Topluluğunun üyelerinin dışında Emile Zola’nın “Deneysel Roman” çalışması ve ilk romanları zaten realizme yakın başta Alphonse Daudet (1840-1897) olmak üzere Julles Valles (1832-1885), Gerhart J.R. Hauptmann (1862- 1946) gibi yazarlarla etki alanını genişletir.
Soru 113
Emile Zola’yı ve düşüncelerini inkar eden eski takipçisi yazarların yayınladığı bildirinin ismi nedir?
Seçenekler
A
Beşler Beyannamesi
B
Cromwell Önsözü
C
Realizm Bildirisi
D
Romanın Tarifi
E
Medan Akşam Toplantıları
Açıklama:
Daha önce Zola’nın etrafında toplanmış, takipçisi olan gençler, görüşlerini değiştirir ve eski görüşlerini inkâr ederler. “Beşler Beyannamesi” adında bir de bildiri yayımlarlar. Bunlar arasında Marguerite, Descaves, J.H. Rosny, Paul Bonnetain (1858-1899), Guiches vardır.
Soru 114
I- August Strindberg
II- Henrik Ibsen
III- Håkan Nesser
Yukarıdaki yazarlardan hangisi ya da hangileri Natüralizm’in İskandinavya’daki temsilcilerindendir?
II- Henrik Ibsen
III- Håkan Nesser
Yukarıdaki yazarlardan hangisi ya da hangileri Natüralizm’in İskandinavya’daki temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Natüralizm, İskandinav ülkelerinden Johan August Strindberg (1849-1912)’in oyun ve romanlarıyla İsveç’te; eleştirel rasyonalizmin tiyatrodaki öncüsü Henrik Ibsen, (1828-1906)’le Norveç’te yayılma alanını genişletir. İtalya’da ise Luigi Capuana (1839-1915) ile Giovanni Verga (1840-1922)’nın nesnel tablolar oluşturmayı amaçlayan “verismo” akımıyla kendini gösterir.
Soru 115
1912’de Nobel Edebiyat Ödülünü kazanan natüralist yazar kimdir?
Seçenekler
A
Gerhart Hauptman
B
Henrik Ibsen
C
Guy de Maupassant
D
Alphonse Daudet
E
Emile Zola
Açıklama:
Alman şair, romancı ve oyun yazarı Hauptman natüralizmin tiyatrodaki en önemli temsilcilerinden biridir. 1912’de Nobel Edebiyat Ödülünü kazanan sanatçı 1889’da çağdaş oyunlara yer veren Frei Bühne’de sahnelenen realist tragedya Güneş Doğarken’in başarısıyla üne kavuşur. Yoksulluk, kalıtım, toplumsal kısıtlamalar gibi natüralizmin vazgeçilmez temalarıyla eserler verir.
Soru 116
Realizm ve natüralizmin şiirdeki yansıması hangisidir?
Seçenekler
A
Parnasizm
B
Kübizm
C
Dadaizm
D
Fütürizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Parnasizm, realizm ve natüralizmin şiirdeki yansımasıdır. 1850’lerden itibaren Fransız romantizminin kesinlikten, nesnellikten uzak ve aşırı duygusal diline karşı bir tepki olarak doğmuştur.
Soru 117
I- Théophile Gautier
II- Théodore de Banville
III- Leconte de Lisle
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Parnasizm’in öncülerindendir?
II- Théodore de Banville
III- Leconte de Lisle
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Parnasizm’in öncülerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Parnasizmi salt romantizm akımına karşı gelişmiş bir akım olarak değerlendirmemek gerekir. Öyle ki akımın öncüleri olan Théophile Gautier (1811-1872), Théodore de Banville (1823-1891) Leconte de Lisle (1818-1894) ilk gençlik yıllarını romantizmin hâkim olduğu yıllarda geçirmiş ve bu anlayışla eserler de kaleme almışlardır. Hatta sıkı bir romantik olarak Gautier, Victor Hugo’nun klasik anlayışa karşı giriştiği mücadelede Hernani (1830) yazarının yanında saf tutmuştur. Zaten geçiş evresindeki bu isimler, parnasyen şiirin hazırlayıcıları olarak birinci evrede ilk nesil olarak kabul edilirler. Sully Prudhomme (1839-1907), François Coppée (1842-1908) ve Josée-Maria de Hérédia (1842-1905) ise ikinci nesil olarak karşımıza çıkacaktır.
Soru 118
Victor Hugo’nun Hernani eseri hangi akımın ilk başarısı olarak biliniyordur?
Seçenekler
A
Natüralizmin
B
Realizmin
C
Pozitivizmin
D
Romantizmin
E
Determinizmin
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Victor Hugo’nun Hernani eseri Romantizmin ilk başarısı olarak biliniyordur.
Soru 119
İlk Parnas topluluğu hangi derginin etrafında oluşmuştur?
Seçenekler
A
Revue des Deux Monde adlı dergisinin etrafında
B
L’Artiste adlı dergisinin etrafında
C
La Revue du Progrés adlı dergisinin etrafında
D
L’Art adlı dergisinin etrafında
E
La Revue fantaisiste adlı dergisinin etrafında
Açıklama:
Doğru cevap E dir. İlk Parnas topluluğu La Revue fantaisiste adlı dergisinin etrafında oluşmuştur.
Soru 120
Natüralizmin de doğuşunu sağlayan önemli felsefi ve bilimsel cereyanlar vardır. Bunlar arasında determinizm ve .........öne çıkanlardır. Paragrafta boş kalan kısma hangi kelime gelmelidir?
Seçenekler
A
Darwinizm
B
Modernizm
C
Kostruktivizm
D
Natüralizm
E
Klasisizm
Açıklama:
Natüralizmin de doğuşunu sağlayan önemli felsefi ve bilimsel cereyanlar vardır. Bunlar arasında determinizm ve Darwinizm öne çıkanlardır.
Soru 121
Darwin’den önce ilahi enerjinin önce melekleri, sonra insanı, sonra hayvan ve bitkileri ve cansız tabiatı yarattığına inanılırken, Darwin’den sonra bu sıralama nasıldır?
Seçenekler
A
Bitki-madde-hayvan-insan
B
Madde-bitki-hayvan-insan
C
Madde-bitki-insan-hayvan
D
İnsan-madde-bitki-hayvan
E
Bitki-madde-insan-hayvan
Açıklama:
Darwin’den önce ilahi enerjinin önce melekleri, sonra insanı, sonra hayvan ve bitkileri ve cansız tabiatı yarattığına inanılırken, Darwin’den sonra önce maddenin sonra bitkilerin, hayvanların ve insanın yaratıldığına inanılmıştır.
Soru 122
Natüralizmin temel prensiplerini ortaya koyup kuramlaşmasını sağlayan Emile Zola için romancı hem gözlemci hem de nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Açık
B
İlerici
C
Deneyci
D
Kuşkucu
E
Akılcı
Açıklama:
Her şeyden evvel Zola, romancının hem gözlemci hem de deneyci olduğunu kesinler.
Soru 123
Bu tarz roman böylelikle karşımıza irsiyet ve çevre içinde birey ve toplumun serüveni olarak çıkar. Bundan sonra Emile Zola, bir proje olarak tasarladığı 20 kitaplık Les Rougon-Macquart (Rougon Macquart’lar: İkinci İmparatorluk Devrinde Bir Ailenin Doğal ve Toplumsal Tairihi) serisini yazacaktır.Paragrafta bahsi geçen roman tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yenilikçi
B
Kuşkusal
C
Bilimsel
D
Deneysel
E
Kurgusal
Açıklama:
Deneysel roman böylelikle karşımıza irsiyet ve çevre içinde birey ve toplumun serüveni olarak çıkar. Bundan sonra Zola, bir proje olarak tasarladığı 20 kitaplık Les Rougon-Macquart (Rougon Macquart’lar: İkinci İmparatorluk Devrinde Bir Ailenin Doğal ve Toplumsal Tairihi) serisini yazacak, dizinin en ünlü romanları ise Nana (1880) ve Germinal (1885) olacaktır.
Soru 124
1880’lerden itibaren her ne kadar halk tarafından natüralist eserlere karşı ciddi bir teveccüh varsa da natüralist yazarlar daha önce realist yazarların da karşısında taarruzlarıyla onları yıldıran birkaç cepheyle mücadele etmek zorunda kalırlar. Bunlar kimlerdir?
Seçenekler
A
Ortodoks sanat severler
B
Klasikçiler
C
Ekspresyonistler
D
Serbest sanat taraftarları
E
Katolik spiritüalistler
Açıklama:
1880’lerden itibaren her ne kadar halk tarafından natüralist eserlere karşı ciddi bir teveccüh varsa da natüralist yazarlar daha önce realist yazarların da karşısında taarruzlarıyla onları yıldıran birkaç cepheyle mücadele etmek zorunda kalırlar. Bunlar muhafazakâr Katolik spiritüalistler, akademik sanat taraftarları ve empresyonistlerdir.
Soru 125
Daha önce Zola’nın etrafında toplanmış, takipçisi olan gençler, görüşlerini değiştirir ve eski görüşlerini inkâr ederler. “Beşler Beyannamesi” adında bir de bildiri yayımlarlar. Bunlar arasında aşağıdaki yazarlardan hangisini sayamayız?
Seçenekler
A
Henry Becque
B
Paul Bonnetain
C
J.H. Rosny
D
Descaves
E
Marguerite
Açıklama:
Daha önce Zola’nın etrafında toplanmış, takipçisi olan gençler, görüşlerini değiştirir ve eski görüşlerini inkâr ederler. “Beşler Beyannamesi” adında bir de bildiri yayımlarlar. Bunlar arasında Marguerite, Descaves, J.H. Rosny, Paul Bonnetain (1858-1899), Guiches vardır.
Soru 126
Parnasizm nedir?
Seçenekler
A
Fransız edebiyatının ve natüralizmin en önemli akımı
B
Realizm ve natüralizmin şiirdeki yansıması
C
Çağdaş oyunlar
D
Natüralist roman yazımı
E
Realist hikayecilik
Açıklama:
Parnasizm, realizm ve natüralizmin şiirdeki yansımasıdır.
Soru 127
Hugo’nun sağladığı estetik alt yapının yanında Parnasizmi mevcut anlayışına ulaştıran diğer etken nedir?
Seçenekler
A
Salt romantizm
B
Aydınlanma çağı
C
Bilimsellik düşüncesi
D
Yeni akımların ortaya çıkışı
E
Fayda ilkesi
Açıklama:
Victoria Hugo’nun sağladığı estetik alt yapının yanında Parnasizmi mevcut anlayışına ulaştıran diğer etken pozitivizmin sonucu olarak doğan bilimsellik düşüncesidir.
Soru 128
Parnasizmin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Paul Verlaine
B
Catulle Mendes
C
Josée-Maria de Hérédia
D
Théophile Gautier
E
Leconte de Lisle
Açıklama:
Parnasizmin kurucusu Théophile Gautier.
Soru 129
Parnasizmin Estetik İlkelerinden hangisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Betimleme ve Objektiflik
B
Konular
C
Ritim ve ahenk
D
Biçimcilik ve Şekil Özellikleri
E
Tarih ve tabiat alt yapısı
Açıklama:
Parnasizmin Estetik İlkeleri
Betimleme ve Objektiflik
Konular
Ritm ve Ahenk
Biçimcilik ve Şekil Özellikleri
Betimleme ve Objektiflik
Konular
Ritm ve Ahenk
Biçimcilik ve Şekil Özellikleri
Soru 130
Türlerin Kökeni (1859) çalışmasında canlıların doğal seçme (natural selection)
yoluyla evrimleştiği tezini ileri süren ve "Evrim Teorisi"ni geliştiren bilim insanı kimdir?
yoluyla evrimleştiği tezini ileri süren ve "Evrim Teorisi"ni geliştiren bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Bernard
B
Darwin
C
Newton
D
Galileo
E
Descartes
Açıklama:
Natüralizmi diğer akımlardan ve özellikle devamı olduğu realizmden ayıran düşünce Charles Darwin (1809-1882) ve onun geliştirdiği “Evrim Teorisi”dir. Darwin, Türlerin Kökeni (1859) çalışmasında canlıların doğal seçme (natural selection) yoluyla evrimleştiği tezini ileri sürer
Soru 131
Sosyolojik çıkarımları, onun pozitivist ve determinist düşünceleri ekseninde edebiyata uyarlayan ve edebiyatta realizm ve natüralizmin kuramlaşmasını sağlayan ilk isim kimdir?
Seçenekler
A
Charles Darwin
B
Alfred Russel Wallace
C
Emile Zola
D
Claude Bernard
E
Hippolyte Taine
Açıklama:
Taine, insanı mekanik ve kimyasal tepkimelerle hareket eden bir varlık düzeyine indirgeyen natüralistlerin öncüsüdür. Comte’tan edindiği sosyolojik çıkarımları, onun pozitivist ve determinist düşünceleri ekseninde edebiyata uyarlayan ve edebiyatta realizm ve natüralizmin kuramlaşmasını sağlayan ilk isim Taine’dir.
Hippolyte Taine
Hippolyte Taine
Soru 132
Bugüne dek yalnız gözlemin kullanıldığı edebiyatta, bundan böyle deneyden yararlanmak mümkün olacak mı olmayacak mı? sorusunu soran Emile Zola hangi edebiyat akımını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Hümanizm
C
Sembolizm
D
Parnasizm
E
Klasisizm
Açıklama:
Natüralizmin, yıkılması olanaksız temelleri olan gerçek olgulardan yola çıktığını söyleyen Zola, natüralist romancının olguların mekanizmasını göstermek için, olayları bizzat yaratması ve yönetmesi gerektiğine inanır.
Soru 133
Emile Zola’nın gerek edebî gerek siyasi ve toplumsal düşünceleri kısa süre içerisinde genç entelektüeller çevresinde karşılık bulur ve onun düşüncelerini, estetiğini benimseyen bir grup oluşmaya başlar. Emile Zola’nın çevresinde toplanmaya başlayan bu gruba ............ topluluğu denmiştir. Bu topluluğun adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeniciler Topluluğu
B
Maviciler Topluluğu
C
Taine Topluluğu
D
Zola Topluluğu
E
Medan Topluluğu
Açıklama:
Üstat bildikleri Zola’nın çevresinde toplanan gençler, hareketlerini ilan eden ve natüralizmin bildirilerinden kabul edilen Medan Akşam Toplantıları adlı bir de eser
yayımlarlar (1880). Zola bu gençleri nasıl roman yazmaları gerektiği konusunda sürekli yönlendirmiştir.
Medan Topluluğu
yayımlarlar (1880). Zola bu gençleri nasıl roman yazmaları gerektiği konusunda sürekli yönlendirmiştir.
Medan Topluluğu
Soru 134
Emile Zola'nın natüralist romanının yayımlanışı ve ivme kazanması ile bu eserin tiyatroya uyarlanması tiyatro sahasında natüralizmin çıkışı olarak kabul edilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu romanın ismidir?
Seçenekler
A
Thérése Raquin
B
Le Voeu d’une morte
C
L’Assommoir
D
Les Mystéeres de Marseille
E
La Confession de Claude
Açıklama:
L’Assommoir’ın yayımlanışı natüralist romanı nasıl ivmelendirdiyse, bu eserin tiyatroya uyarlanması da tiyatro sahasında natüralizmin çıkışı demektir. Eserin sahnelenmesi Fransa’da çalkantılara ve ciddi tartışmalara sebep olur.
Soru 135
I) insanın tabii hâlinin bu çevrelerde gözlemlenebileceğini
II) insan evrimsel ve antropolojik olarak kötüdür ve primitif bir varlıktır
III) ezilen insanları anlatmak bir zaruret haline gelmesi
Natüralistler, özellikle kenar mahallelerin, meyhanelerin, yoksul çevrelerin, batakhanelerin, demografinin tabanında yer alan ötekileştirilmiş insanların üzerinde yoğunlaşmışlardır. Bunun nedeni yukarıdaki ifadelerden hangileri etki etmiştir?
II) insan evrimsel ve antropolojik olarak kötüdür ve primitif bir varlıktır
III) ezilen insanları anlatmak bir zaruret haline gelmesi
Natüralistler, özellikle kenar mahallelerin, meyhanelerin, yoksul çevrelerin, batakhanelerin, demografinin tabanında yer alan ötekileştirilmiş insanların üzerinde yoğunlaşmışlardır. Bunun nedeni yukarıdaki ifadelerden hangileri etki etmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
nesnellik ve bilimsellik ilkesinin bir sonucu olarak natüralistler, özellikle kenar mahallelerin, meyhanelerin, yoksul çevrelerin, batakhanelerin, demografinin tabanında yer alan ötekileştirilmiş insanların üzerinde yoğunlaşmışlardır.
Bunun sebebi, insanın tabii hâlinin bu çevrelerde gözlemlenebileceğini düşünmelerindendir. Çünkü insan evrimsel ve antropolojik olarak kötüdür ve
yaşam mücadelesini ancak güçlülerin kazanabildiği bu dünyada, ne kadar gelişme gösterirse göstersin, neticede primitif bir varlıktır. Diğer taraftan yeni liberal ya da kapitalist dünya düzeni ekonomik uçurumları belirginleştirmiştir ve gittikçe sosyalizme yaklaşan natüralizm için ezilen insanları anlatmak bir zaruret hâline gelmiştir.
I, II ve III
Bunun sebebi, insanın tabii hâlinin bu çevrelerde gözlemlenebileceğini düşünmelerindendir. Çünkü insan evrimsel ve antropolojik olarak kötüdür ve
yaşam mücadelesini ancak güçlülerin kazanabildiği bu dünyada, ne kadar gelişme gösterirse göstersin, neticede primitif bir varlıktır. Diğer taraftan yeni liberal ya da kapitalist dünya düzeni ekonomik uçurumları belirginleştirmiştir ve gittikçe sosyalizme yaklaşan natüralizm için ezilen insanları anlatmak bir zaruret hâline gelmiştir.
I, II ve III
Soru 136
Aklıyla ve eğitimle kusursuzluğa erişip ruhunun kurtuluşunu sağlayabilen insanı yerine, evrimin daha ilk basamaklarında içgüdülerinin çoğunu kaybetmiş, fakat bu eksikliği giderecek akla erişememiş insanı sanata konu eder. Bu ifadeler aşağıdaki hangi akımın estetik özelliğidir?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Realizm
C
Klasisizm
D
Hümanizm
E
Parnasizm
Açıklama:
Natüralizm, Aydınlanma Çağı’nın sınırlı olmasına rağmen aklıyla ve eğitimle kusursuzluğa erişip ruhunun kurtuluşunu sağlayabilen insanı yerine, evrimin daha ilk basamaklarında içgüdülerinin çoğunu kaybetmiş, fakat bu eksikliği giderecek akla erişememiş insanı sanata konu eder.
Soru 137
Çoğunlukla romantikleri ifade için kullanılan bu terim, aşırı duygusallık hâlini ifade eder. Bu terimin yapısını içeren ve Fransız romantik şiirinin zirve eserlerinden birisi Lamartine’in Meditations (1820) eseridir. Aşağıdakilerden hangisi bu tanımı içeren terimdir?
Seçenekler
A
Santimantalizm
B
Natüralizm
C
Realizm
D
Hümanizm
E
Klasisizm
Açıklama:
Santimantalizm: Çoğunlukla romantikleri ifade için kullanılan bu terim, aşırı
duygusallık hâlini ifade eder. Davranışlarını duyguların belirlediği insan santimantalist olarak tanımlanır.
duygusallık hâlini ifade eder. Davranışlarını duyguların belirlediği insan santimantalist olarak tanımlanır.
Soru 138
Mükemmellik anlayışı şekil özelliklerinde yoğunlaşır. Şeklin kusursuz, eksiksiz olmasına çalışırlar. Plastik sanatların ontolojik nedeni olan görsel kusursuzluk yaratma
ilkesini şiire taşımışlardır. Bahsedilen bu estetik özellikler aşağıdaki hangi akıma aittir?
ilkesini şiire taşımışlardır. Bahsedilen bu estetik özellikler aşağıdaki hangi akıma aittir?
Seçenekler
A
Parnasizm
B
Natüralizm
C
Realizm
D
Hümanizm
E
Sembolizm
Açıklama:
Parnasizmin mükemmellik anlayışı şekil özelliklerinde yoğunlaşır. Şeklin kusursuz, eksiksiz olmasına çalışırlar. Plastik sanatların ontolojik nedeni olan görsel kusursuzluk yaratma ilkesini şiire taşımışlardır. Bu nedenle eski, zor ve işçilik isteyen nazım şekillerine yönelirler. Bu şekilleri de kurallarını esnetmeden ilk halleriyle uygulamaya gayret ederler
Soru 139
Buğdaylar alacalı ovadan taşmış
Yuvarlanıp dalgalanıp açılıyor serin esen yelde
Ve uzakta bir sapan, göğün üzerinde
Sallanan bir gemiye benziyor (Heredia, “Floridum Mare”)
Yukarıda verilen şiirde resmin görselliğini yakalamak isteyen şair elinde şiir, renklerin cümbüşüne dönüşür. Bu şiir hangi akıma aittir?
Yuvarlanıp dalgalanıp açılıyor serin esen yelde
Ve uzakta bir sapan, göğün üzerinde
Sallanan bir gemiye benziyor (Heredia, “Floridum Mare”)
Yukarıda verilen şiirde resmin görselliğini yakalamak isteyen şair elinde şiir, renklerin cümbüşüne dönüşür. Bu şiir hangi akıma aittir?
Seçenekler
A
Hümanizm
B
Sembolizm
C
Natüralizm
D
Sürrealizm
E
Parnasizm
Açıklama:
Betimleme ve Objektiflik: Şiirde resmin görselliğini yakalamak isteyen şairlerin elinde şiir, renklerin cümbüşüne dönüşür. Ne var ki bu pastoral cümbüş, duygudan uzaktır. Tabiatın şairdeki aksine dair bir izlenim sunmadığı için betimlemeden öte bir mana taşımaz. Şiiri ilmileştirme çabası, parnasizmi bir yerden sonra yukarıda saydığımız olay ve olguları betimlemekten ibaret bir noktaya taşır. Kendi benliğini saklayan şairin, ilk çağ yansıtmacıları gibi doğayı olduğu gibi aktarmaya çalışması, “tasvirî-betimleyici” şiirle sonuçlanır.
Soru 140
Natüralizm hangi iki temel felsefi düşüncenin üzerinde şekillenir?
Seçenekler
A
Aristotelescilik-amprizim
B
Platonculuk-dogmatizm
C
Bergsonculuk-entüisyonizm
D
Huserlcilik-fatalizm
E
Darwincilik-determinizm
Açıklama:
19. yüzyılın sonuna doğru edebiyatta etkili olmaya başlayan natüralizm, iki temel felsefi düşüncenin üzerinde şekillenir. Bunlardan biri Darwincilik diğeri de determinizmdir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 141
Naturalizmin temel kriterlerini ortaya koyan metin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deneysel Roman
B
Şiirsel Roman
C
Yazınsal Roman
D
Metinsel Roman
E
Sosyolojik Roman
Açıklama:
Emile Zola, Claude Bernard’ın deneysel hekimliğe dair düşünceleri ile Hippolyte Taine’nin sosyolojik eleştiri yöntemini birleştirerek “Deneysel Roman” düşüncesine ulaşır. Deneysel roman ise natüralizmin temel kriterlerinin ortaya
konduğu bir metin olacaktır. Doğru yanıt A'dır.
konduğu bir metin olacaktır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 142
Edebiyatta realizm ve natüralizmin kuramlaşmasını sağlayan ilk isim kimdir?
Seçenekler
A
Emile Zola
B
Hippolyte Adolphe Taine
C
Edmont Goncourt
D
Claude Bernard
E
Anatole France
Açıklama:
Taine, insanı mekanik ve kimyasal tepkimelerle hareket eden bir varlık düzeyine indirgeyen natüralistlerin öncüsüdür. Comte’tan edindiği sosyolojik çıkarımları, onun pozitivist ve determinist düşünceleri ekseninde edebiyata uyarlayan ve edebiyatta realizm ve natüralizmin kuramlaşmasını sağlayan ilk isim Taine’dir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 143
Natüralizmin asıl büyük çıkışı ve tam anlamıyla kuramlaşması akımın öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Claude Bernard
B
Anatole France
C
Emile Zola
D
Auguste Comte
E
Edmont Goncourt
Açıklama:
Natüralizmin asıl büyük çıkışı ve tam anlamıyla kuramlaşması akımın öncüsü Emile Zola'dır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 144
Natüralizmin asıl büyük çıkışı ve tam anlamıyla kuramlaşması akımın öncüsü Emile Zola'nın, Claude Bernard'ın hangi konulardaki görüşlerini romana uygulamaya çalışması ile başlar?
Seçenekler
A
Tıp,evrim,kalıtım
B
Güzel sanatlar,resim,heykel
C
Bilim,ilim,fen
D
Edebiyat,roman,öykü
E
Teori,sosyoloji,tarih
Açıklama:
Natüralizmin asıl büyük çıkışı ve tam anlamıyla kuramlaşması akımın öncüsü Emile Zola (1840-1902)’nın Claude Bernard (1813-1878)’ın deneysel tıp, evrim ve kalıtım konusundaki görüşlerinİ romana uygulamaya çalışması ile başlar. Doğru yanıt A'dır.
Soru 145
Zola'dan sonra Natüralizm'i devam ettiren Medan topluluğunun üyelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Guy de Maupassant
B
Léon Hennique
C
Julles Valles
D
Karl Huysmans
E
Henry Céard
Açıklama:
Medan Topluluğu Emile Zola’nın gerek edebî gerek siyasi ve toplumsal düşünceleri kısa süre içerisinde genç entelektüeller çevresinde karşılık bulur. Özellikle L’Assomoir romanının yarattığı etki, gençlerin ilgisini Zola’ya çevirir ve onun düşüncelerini ve estetiğini benimseyen bir grup oluşmaya başlar. Zola’nın
evinde perşembe akşamları toplanmaya başlayan bu isimlerden en önemlisi Guy de Maupassant’tır. Diğer isimler Léon Hennique (1850-1935), JorisKarl Huysmans (1848-1907), Henry Céard (1851-1924), Paul Alexis (1847-1901)’tir. Doğru yanıt C'dir.
evinde perşembe akşamları toplanmaya başlayan bu isimlerden en önemlisi Guy de Maupassant’tır. Diğer isimler Léon Hennique (1850-1935), JorisKarl Huysmans (1848-1907), Henry Céard (1851-1924), Paul Alexis (1847-1901)’tir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 146
Zola'nın hangi romanının etkisinde Medan topluluğu kurulmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Nana
B
L'Assommoir
C
Germinal
D
Au Bonheur des Dames
E
J'accuse
Açıklama:
Emile Zola’nın gerek edebî gerek siyasi ve toplumsal düşünceleri kısa süre içerisinde genç entelektüeller çevresinde karşılık bulur. Özellikle
L’Assomoir romanının yarattığı etki, gençlerin ilgisini Zola’ya çevirir ve onun düşüncelerini ve estetiğini benimseyen bir grup oluşmaya başlar. Doğru yanıt B'dir.
L’Assomoir romanının yarattığı etki, gençlerin ilgisini Zola’ya çevirir ve onun düşüncelerini ve estetiğini benimseyen bir grup oluşmaya başlar. Doğru yanıt B'dir.
Soru 147
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi parnasizm akımının kurucularının başında gelir?
Seçenekler
A
François Coppe
B
Jose Maria de Heredia
C
Theophile Gautier
D
Leconte de Lisle
E
Theodore de Banville
Açıklama:
Victor Hugo’nun romantizmin ilk başarısı olarak bilinen Hernani eserinin 1830 yılında yayımlanmasının ardından romantik tarzda yazılan
eserlerin sayısı artar ve romantizm Fransız İhtilalinin etkisiyle başat akım konumunu alır. Diğer taraftan da romantik sanata karşı, sanatı sadece
sanat olarak görmek isteyen bir başka tarz da gelişmeye başlar. Gerek tematik gerek biçimsel olarak değişik arayışlara girişilir. Bu geçiş evresinde romantiklerin bir kısmı akımın sosyal konulara daha fazla eğilmesi gerektiğine inanırken bir kısmı da sanatın artık faydacılık, ahlâkçılık ödevlerinden
sıyrılıp asıl işine, sanatsalı yaratma işine dönmesini ister. Hep tekrar edilen ifadeyle sanatın sanat için olması gerektiğini savunur. Bu isimlerin başında
da ne gariptir ki Theophile Gautier gelir. Parnasizmin kurucularından Gautier, Histoire du Romantisme (Romantizmin Tarihi, 1874) ve Les Grotesques (1834) adlı çalışmalarında sonradan yereceği romantizmin tarihini ve temsilcilerini ele alır. Doğru yanıt C'dir.
eserlerin sayısı artar ve romantizm Fransız İhtilalinin etkisiyle başat akım konumunu alır. Diğer taraftan da romantik sanata karşı, sanatı sadece
sanat olarak görmek isteyen bir başka tarz da gelişmeye başlar. Gerek tematik gerek biçimsel olarak değişik arayışlara girişilir. Bu geçiş evresinde romantiklerin bir kısmı akımın sosyal konulara daha fazla eğilmesi gerektiğine inanırken bir kısmı da sanatın artık faydacılık, ahlâkçılık ödevlerinden
sıyrılıp asıl işine, sanatsalı yaratma işine dönmesini ister. Hep tekrar edilen ifadeyle sanatın sanat için olması gerektiğini savunur. Bu isimlerin başında
da ne gariptir ki Theophile Gautier gelir. Parnasizmin kurucularından Gautier, Histoire du Romantisme (Romantizmin Tarihi, 1874) ve Les Grotesques (1834) adlı çalışmalarında sonradan yereceği romantizmin tarihini ve temsilcilerini ele alır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 148
Parnasizmin sanat ilkelerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şiir dilini nesir diline yaklaştırırlar
B
Vezinsiz şiir yazmaya gayret ederler
C
Kafiye gibi ritm unsurlarını şiirin dışına atarlar
D
Doğayı bütün görselliği ile resimleştirmek isterler
E
Eski nazım biçimlerini terk ederler
Açıklama:
Natüralizmin romanı ilmileştirmesi gibi parnasizm de şiiri ilmileştirmek ister. Arkasını yasladığı pozitivizm onu, duygulardan çok somut gerçekliklerle uğraşmaya zorlar. Yukarıdaki gibi herkesçe bilinen olgu ve olaylar yanında yine herkesçe aynı görülen somut gerçeklikler ve kuşkusuz “doğa” parnasizmin en büyük malzemelerinden biridir. Doğayı duygulardan uzak, dönüştürmeden olduğu gibi nakletmek isterler. Doğru yanıt D'dir.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi parnasizmin konularından biri değildir?
Seçenekler
A
Hint mitolojisi
B
Batı mitolojileri
C
Doğu mitolojileri
D
İskandinav ve Alman felsefeleri
E
Kadim kültürler
Açıklama:
Romantizm klasizme karşı duyulan tepkinin ifadesi olduğu için, romantik şairler, klasiklerin konu ve muhtevasını devam ettirmezler. Parnasizm
ise romantizme karşı gelişen bir akım olarak romantizmin konularına yüz çevirir. Ancak ilginç bir durum vardır ki parnasyenler, bir kuşak sonra klasizmin konularına dönüş yapar. Tıpkı klasikler gibi Yunan mitolojisine ağırlık vermekle birlikte doğu kültürüne de açılırlar. Başta Hint mitolojisi olmak
üzere, Doğu mitolojileri, Çin uygarlığı, İskandinav ve Alman efsaneleri, kadim kültürler, medeniyetler, tarihî olaylar, dinler tarihi ve bu kültürlerin heykel
gibi somut eserleri şiire dâhil olur. Bunun yanında başta Prudhomme ve Coppeé olmak üzere parnasyen şairler, felsefeye merak duyarlar ve felsefi meseleleri de şiire sokarlar. Doğru yanıt B'dir.
ise romantizme karşı gelişen bir akım olarak romantizmin konularına yüz çevirir. Ancak ilginç bir durum vardır ki parnasyenler, bir kuşak sonra klasizmin konularına dönüş yapar. Tıpkı klasikler gibi Yunan mitolojisine ağırlık vermekle birlikte doğu kültürüne de açılırlar. Başta Hint mitolojisi olmak
üzere, Doğu mitolojileri, Çin uygarlığı, İskandinav ve Alman efsaneleri, kadim kültürler, medeniyetler, tarihî olaylar, dinler tarihi ve bu kültürlerin heykel
gibi somut eserleri şiire dâhil olur. Bunun yanında başta Prudhomme ve Coppeé olmak üzere parnasyen şairler, felsefeye merak duyarlar ve felsefi meseleleri de şiire sokarlar. Doğru yanıt B'dir.
Soru 150
Natüralizmi diğer akımlardan ve özellikle devamı olduğu realizmden ayıran düşünce ve Evrim Teorisi kime aittir?
Seçenekler
A
Galileo Galilei
B
Charles Darwin
C
Francis Bacon
D
Rene Descartes
E
Isaac Newton
Açıklama:
Natüralizmi diğer akımlardan ve özellikle devamı olduğu realizmden ayıran düşünce Charles Darwin (1809-1882) ve onun geliştirdiği “Evrim Teorisi”dir.
Soru 151
Comte’tan edindiği sosyolojik çıkarımları, onun pozitivist ve determinist düşünceleri ekseninde edebiyata uyarlayan ve edebiyatta realizm ve natüralizmin kuramlaşmasını sağlayan ilk isim kimdir?
Seçenekler
A
Claude Bernard
B
Julles Valles
C
Hippolyte Taine
D
Guy de Maupassant
E
Denis Diderot
Açıklama:
Kuramsal temellerini Fransız pozitivizminin önde gelen isimlerinden sosyolojik eleştirinin babası Hippolyte Taine (Hippolyte Adolphe Taine, 1828-1893)’in eleştirel metodu oluşturur. Comte’tan edindiği sosyolojik çıkarımları, onun pozitivist ve determinist düşünceleri ekseninde edebiyata uyarlayan ve edebiyatta realizm ve natüralizmin kuramlaşmasını sağlayan ilk isim Taine’dir.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi Emile Zola'nın eserlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Le Voeu d’une mort
B
Les Mystéeres de Marseille
C
Thérése Raquin
D
Experimental Medicine
E
Le Roman Experimental
Açıklama:
Zola, ilk eserlerinde küçük aşk maceralarını lirik bir dille aktarmaktan öteye gitmez. Bu sırada gazeteciliğe başlayan yazar, kendisinin bile yazdığına pişman olduğu iki roman kaleme alır: Le Voeu d’une morte (1886) ve Les Mystéeres de Marseille (1867). Bunlardan ikincisini yazarken bir taraftan da başyapıtı Thérése Raquin’in hazırlıkları ile
meşguldür. Zola’da deneysel roman fikrinin Claude Bernard tesiriyle oluştuğunu belirtmiştik. Zola her ne kadar çeşitli yazılarıyla Thérése Raquin’den sonra deneysel (tecrübi) roman üzerine görüşlerini dile getirmiş olsa da bu teoriyi 1880 yılında Le Roman Experimental (Deneysel Roman) adlı kitabında net bir biçimde ortaya koyar.
meşguldür. Zola’da deneysel roman fikrinin Claude Bernard tesiriyle oluştuğunu belirtmiştik. Zola her ne kadar çeşitli yazılarıyla Thérése Raquin’den sonra deneysel (tecrübi) roman üzerine görüşlerini dile getirmiş olsa da bu teoriyi 1880 yılında Le Roman Experimental (Deneysel Roman) adlı kitabında net bir biçimde ortaya koyar.
Soru 153
"Emile Zola'nın ........................ adlı serisinin natüralist roman için en önemli yanlarından biri vesikaya dayanmasıdır." cümlesinde boş bırakılan yere yazarın hangi eseri gelmelidir?
Seçenekler
A
Rougon-Macquart
B
Le Roman Experimental
C
Le Voeu d’une morte
D
Les Mystéeres de Marseille
E
Cousin Bette
Açıklama:
Rougon-Macquart’ların natüralist roman için en önemli yanlarından biri vesikaya dayanmasıdır.
Soru 154
Jules Barbey d’Aurevilly, romancının bir bilim adamı gibi metotlu çalışmasının şairin ilhamının önüne geçemeyeceğini, metodun ilhamdan daha iyi olamayacağını savunur. Barbey, bu görüşü doğrultusunda Emile Zola'yı nasıl nitelemiştir?
Seçenekler
A
Alaylı yazar
B
Doğalcı kadın yazar
C
Sanatsallığı düşük betimlemeci
D
Romantik anlatıcı
E
Aşağılık bir sanatkâr
Açıklama:
Katolik romantik cephe Jules Barbey d’Aurevilly (1808-1889) önderliğinde saf tutar. Barbey, romancının bir bilim adamı gibi metotlu çalışmasının şairin ilhamının önüne geçemeyeceğini, metodun ilhamdan daha iyi olamayacağını savunur, Zola’yı da “aşağılık bir sanatkâr” olarak niteler.
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi Paul Bourget'in didaktik yapılı eserleriyle I. Dünya Savaşı öncesinde Fransız muhafazakâr aydınlarının görüşlerini derinden etkilediği yazım konularından biri değildir?
Seçenekler
A
Gelenek
B
Aşk
C
Kilise
D
Milliyetçilik
E
Krallık yanlısı
Açıklama:
Paul Bourget gelenek, kilise, milliyetçilik ve krallık yanlısı didaktik yapılı eserleriyle I. Dünya Savaşı öncesinde Fransız muhafazakâr aydınlarının görüşlerini derinden etkilemiştir.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi natüralizmin estetik özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gözlem ve nesnelliğin önemi
B
Konuların gerçek hayattan seçilmesi
C
İnsanın fizyolojisi ve çevre içinde iradesiz bir varlık olarak görülmesi
D
Kısa ve öznel betimlemelere yer verilmesi
E
Dil ve üsluba önem verilmesi
Açıklama:
Natüralizmin Estetik Özellikleri:
1. Gözlem ve Nesnelliğin Önemi
2. Konuların Gerçek Hayattan Seçilmesi
3. İnsanın Fizyolojisi ve Çevre İçinde İradesiz Bir Varlık Olarak Görülmesi
4. Uzun ve Nesnel Betimlemelere Yer Verilmesi
5. Dil ve Üsluba Önem Verilmesi
1. Gözlem ve Nesnelliğin Önemi
2. Konuların Gerçek Hayattan Seçilmesi
3. İnsanın Fizyolojisi ve Çevre İçinde İradesiz Bir Varlık Olarak Görülmesi
4. Uzun ve Nesnel Betimlemelere Yer Verilmesi
5. Dil ve Üsluba Önem Verilmesi
Soru 157
I. Guy de Maupassant
II. Victor Hugo
III. Gerhart Hauptman
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri natüralizmin önemli temsilcilerindendir?
II. Victor Hugo
III. Gerhart Hauptman
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri natüralizmin önemli temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Guy de Maupassant ve Gerhart Hauptman natüralizmin önemli temsilcilerindendir ancak Victor Hugo romantizm akımının temsilcilerindendir.
Soru 158
Aşağıdakilerden hangisi Parnasizm'in estetik ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Denge ve tamamlama
B
Biçimcilik ve şekil özellikleri
C
Ritim ve ahenk
D
Konular
E
Betimleme ve objektiflik
Açıklama:
Parnasizmin Estetik İlkeleri:
1. Biçimcilik ve Şekil Özellikleri
2. Ritim ve Ahenk
3. Konular
4. Betimleme ve Objektiflik
1. Biçimcilik ve Şekil Özellikleri
2. Ritim ve Ahenk
3. Konular
4. Betimleme ve Objektiflik
Soru 159
1832 yılında genç bir ressamın anlatıldığı "Albertus" adlı uzun şiirin şairi kimdir?
Seçenekler
A
Leconte de Lisle
B
Theodore de Banville
C
Théophile Gautier
D
Jose-Maria de Heredia
E
François Coppée
Açıklama:
Théophile Gautier (1811-1872): Şair, romancı, eleştirmen ve gazeteci Gautier, romantizmden parnasizme geçişte estetikçi ve natüralist düşünceleriyle büyük katkı sağlamıştır. İlk şiirlerini 1830’lardan itibaren yayımlamaya başlayan şair, genç bir ressamı anlattığı uzun şiiri “Albertus”u 1832 yılında yayımlar.
Soru 160
Ahlaki ve insani seçimler de dâhil olmak üzere bütün olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiğini ileri süren ve iradeyi reddeden felsefi kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Darwincilik
B
Gerçekçilik
C
Pozitivizm
D
Determinizm
E
Natüralizm
Açıklama:
Determinizmde bütün olgu ve olayların nedensellik içinde geliştiği kabul edilir ve Türkçe'de “belirlenimcilik” ve “gerekircilik” terimleriyle de karşılanır.
Determinizmde olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiği düşüncesi çok önemlidir.
Determinizmde olayların önceden var olan nedenlerce belirlendiği düşüncesi çok önemlidir.
Soru 161
Aşağıdaki saptamalardan hangisi Darwin'in Evrim teorisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Canlıların doğal seçme (natural selection) yoluyla evrimleştiği tezi.
B
Canlıların doğal seçme (natural selection) yoluyla evrimleştiği düşüncesinin kabul edilmemesi
C
Determinizm ilkesinin canlıların yaşantısında etkili olmadığı
D
Tanrıyı bir enerji kaynağı olarak ve yaratıcı bir güç olarak görmemek.
E
Tümden gelimci metoda inanmaması.
Açıklama:
Darwinciliği doğal seçme (natural selection) odaklı düşünmek teorinin özünü anlamaya katkıda bulunacaktır.
Darwin teorisinde doğal seçme çok önemlidir.
Darwin teorisinde doğal seçme çok önemlidir.
Soru 162
Emil Zola natüralizmin bildirgesi sayılan Deneysel Roman çalışmasında hangi bilim adamından özellikle yararlandığını açıklamıştır?
Seçenekler
A
Pasteur
B
Victor Hugo
C
Karl Marx
D
Nietzche
E
Claude Bernard
Açıklama:
Zola deneysel bilim araştırmalarından hareketle olayların “niçin” değil “nasıl” meydana geldiği üzerinde durmuş ve Claude Bernard'dan yararlanmıştır.
Claude Bernard fen bilimleri yöntemiyle dikkati çeken ve tıp bilimlerini esas alan ve insanı çevre koşulları içinde inceleyen bir bilim adamıdır.
Claude Bernard fen bilimleri yöntemiyle dikkati çeken ve tıp bilimlerini esas alan ve insanı çevre koşulları içinde inceleyen bir bilim adamıdır.
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi Deneysel Roman ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Deneycide önyargı diye bir şey bulunmamalıdır
B
Deneysel yargı şüpheye dayanmamalıdır.
C
Canlı ve cansız bütün nesneler için doğal olayların varlığındaki koşullarda bir gerekircilik (determinizm) vardır.
D
Deneysel bilim olayların “niçin” değil “nasıl” meydana geldiği ile uğraşır.
E
Canlılar ve olaylar uyumlu bir bütün meydana getirmektedir.
Açıklama:
Canlılar ve olaylar uyumlu bir bütün meydana getirmektedir. Deneysel romanda şüphe, bir yöntemsel bakış açısı olarak çok önemlidir.
Deneysel Romanda şüphe taşımak çok önemlidir.
Deneysel Romanda şüphe taşımak çok önemlidir.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi Zola'nın Rougon-Macquart adlı seri eserinde benimsediği yaklaşımlardan değildir?
Seçenekler
A
Eserinde birey ve toplum panoraması çıkarma işine girişmiştir.
B
Balzac’ın İnsanlık Komedisi ile yapmak istediğini bir başka tarzda yapmak istediği düşünülebilir.
C
Bu eserin en önemli yanlarından biri vesikaya dayanmasıdır.
D
Bu eserinde, her türlü zevk ve sefaya saldıran devrin tamah taşkınlığını sergilemek niyetinde olduğunu belirtir.
E
Zola eserinde bilimselliği ön planda tutmaz ve ona göre gerçekleri olduğu gibi aktarmak önemli değildir.
Açıklama:
Natüralizme vesika oluşturmak, bilimsellik ve gerçeği betimlemek çok önemlidir.
Zola'nın bu eserinin önemi bilimselliğe dayanması ve gerçeğin anlatılmasına önem vermesidir.
Zola'nın bu eserinin önemi bilimselliğe dayanması ve gerçeğin anlatılmasına önem vermesidir.
Soru 165
Zola'nın natüralizme ivme kazandıran ve etkisiyle Medan grubunun oluşmasına fırsat hazırlayan ünlü romanı hangisidir?
Seçenekler
A
Rougon-Macquart
B
Germinal
C
Assommoir
D
İnsanlık Komedisi
E
Deneysel Roman
Açıklama:
Assommoir natüralizmin ilk temel eserlerindendir denilebilir.
Thérese Raquin
Thérese Raquin
Soru 166
Aşağıdaki saptamalardan hangisi natüralizmin gözlem ve nesnellikle ilgili ilkesiyle buluşmaktadır?
Seçenekler
A
Nesnellik, natüralizmin ileri sürdüğü bilimsellik ilkesinin doğal sonucu olarak düşünülebilir.
B
Roman tarihî bir doküman olarak düşünülmemelidir.
C
Roman insanın sosyal gerçeğini fotografik bir objektiflikle dile getirmek zorunda değildir.
D
Natüralistler sanatta fayda ilkesini benimsemezler.
E
Uzun betimlemelere yer verilmelidir.
Açıklama:
Natüralistlerin gözlemlerinde bilimi esas almalarını estetik seçimleri de besler. Uzun nesnel betimlemeler, dil ve üslup gibi.
Natüralistler gözlemlerinde bilimi esas alır ve nesnel olmayı hedefler.
Natüralistler gözlemlerinde bilimi esas alır ve nesnel olmayı hedefler.
Soru 167
Natüralist yazarlar içinde yer alan Alphonse Daudet'nin Değirmenimden Mektuplar adlı eserinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A. Daudet'nin ilk eseridir.
B
Zola döneminde Medan Akşamları adlı kitapta yer alan bir öyküdür.
C
Anı ve mektuplardan oluşan bir eseridir.
D
Döneminde kendisinin tanınmasına öncülük eden bir eserdir.
E
Flaubert'in etkisi önemlidir.
Açıklama:
Ölümünden sonra dikkati çeken ve tür olarak farklılık taşıyan bir eserdir.
Anı ve mektuplar türünde yazılması eserin önemli bir özelliğidir.
Anı ve mektuplar türünde yazılması eserin önemli bir özelliğidir.
Soru 168
Aşağıdakilerden hangisi parnassizmin özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Parnasizm, realizm ve natüralizmin şiirdeki yansıması olarak düşünülebilir.
B
Parnasizmin geliştiği yıllarda romantizm, realizm, natüralizm ve sembolizm akımları az ya da çok etkilidir.
C
Romantizmin kesinlikten, nesnellikten uzak ve aşırı duygusal diline karşı bir tepki olarak doğmuştur.
D
Pek çok edebiyat tarihçisi de parnasizmin çıkış tarihini 1900'li yılların başı olarak tanımlamıştır.
E
Akımın öncüleri arasında Théophile Gautier Théodore de Banville ve Leconte de Lisle sayılabilir.
Açıklama:
Parnasyenler isimlerini eserlerinin toplandığı Le Parnasse Contemporain (1866-1867) adlı dergiden almışlardır. Pek çok edebiyat tarihçisi de parnasizmin çıkış tarihi olarak bu tarihi esas alır.
Parnassizmin doğuş yılları 1866-1867 yılları olarak kabul görür.
Parnassizmin doğuş yılları 1866-1867 yılları olarak kabul görür.
Soru 169
Çoğunlukla romantikleri ifade için kullanılan ve aşırı duygusallık hâlini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Santimantalizm
C
Parnassism
D
Natüralizm
E
Realizm
Açıklama:
Bu aşırı duygusallık çoğunlukla romantik yazarlarda bulunur ve parnas şairler tarafından eleştirilmiştir.
Santimantalizm aşırı duygusallığı ifade eden fransızca bir terim olup türkçede de aşırı duygusallık bağlamında kullanılmıştır.
Santimantalizm aşırı duygusallığı ifade eden fransızca bir terim olup türkçede de aşırı duygusallık bağlamında kullanılmıştır.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi parnasizmin bağlı olduğu ilkeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Akıl
B
Sezgi
C
Düş
D
Kapalılık
E
Belirsizlik
Açıklama:
Parnasizmin bağlı olduğu ilkeler akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gbi ilkelerden, sembolizmde bu ilkelerin yerini idealizm, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Akıl, parnasizmin bağlı olduğu ilkeler arasında yer almaktadır.
Soru 2
Sembolizm hangi yıllar arasında en çok rağbeti görmüştür?
Seçenekler
A
1820-1830
B
1830-1845
C
1845-1885
D
1885-1900
E
1900-1920
Açıklama:
Romantizmin tekrar dirilişi olarak nitelenebilecek sembolizm akımı onu önceleyen natüralizme, realizme ve Parnasizme bir tepki olarak gelişmiş, romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlamıştır. Sembolizm akımı belirgin ilk eve nitelikleriyle 1885-1900 yılları arasında büyük rağbet görmüştür.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bir arketipsel sembol örneği olabilir?
Seçenekler
A
Haç
B
Güneş
C
İnek
D
Bayrak
E
Yayla
Açıklama:
Sembollerin arketipsel, genel ve özel olmak üzere üç biçimi bulunmaktadır. Arketipsel semboller kültürel sınırların ötesinde evrensel olma niteliği taşırlar ve bir dizi evrensel anlamı çağrıştırırlar. Güneşin enerji ve yaşam kaynağı olması bunun en iyi örneklerinden biridir. Genel sembol ise daha sınırlı bit kitleye yöneliktir, haç bunun örneklerinden biridir. Özel sembol ise yazarın hayal gücünde üretilen ve bağlama göre herhangi bir anlama gelebilecek semboldür.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi “sembolizmin dört atlısı” olarak bilinen şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Stéphané Mallarmé
C
Paul Verlaine
D
Arthur Rimbaud
E
Immanuel Kant
Açıklama:
Sembolizmin dört atlısı olarak bilinen şairler Charles Baudelaire, Stéphané Mallarmé, Paul Verlaine ve Arthur Rimbaud’dur. Immanuel Kant, 18. Yüzyılda yaşamış ve düşünceleri ile sembolistleri etkilemiş Alman bir filozoftur.
Soru 5
Aşağıda sembolizm için söylenenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sembolist sanatçılar doğayı olduğu gibi yansıtmalıdır.
B
Sembolist şiir seslerin ahenginden uzaklaşmıştır.
C
Sembolizme göre edebiyat, okuyucuların sezgiyle anlayabilecekleri gerçekleri üstü kapalı olarak söylemelidir.
D
Sembolist eserlerde en önemli olan şey anlamın herkes tarafından anlaşılabilir olmasıdır.
E
Sembolistler gerçekçi ve belirlenimci bir dünya görüşünü benimsemişlerdir.
Açıklama:
Sembolistlere göre, edebiyat okuyucuların sezgiyle anlayabilecekleri gerçekleri üstü kapalı olarak söylemelidir. Bununla beraber, bir şiirdeki tema dikkatle seçilen kelimelerin içinde bulunan ahengin, tonların ve renklerin hassas bir şekilde manipüle edilmesiyle geliştirilebilir. Bu yönüyle, sembolizm doğrudan gerçekliği yansıtmaktan ziyade, onu sanatçının algıladığı öznel biçimi ile yansıtmayı kendine ilke edinmiştir. Bunu yaparken kesin bir anlam içermemelerine rağmen yine de şairin zihnini ifade eden ve gerçeğin “karanlık ve karışık birliğini”ne işaret eden son derece kişisel mecazlar kullanmışlardır.
Soru 6
Sembolistlerin öncülü olan, Parnas estetiğinden doğmasına karşın bu okulun estetik anlayışına karşı çıktıklarından ilk avangradlar olarak anılan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Empresyonizm
C
Realizm
D
Dekadanlar
E
Sürrealizm
Açıklama:
19. yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan Dekadanlar ilk avangard olmalarının yanında sembolistlerin de öncülü olarak kabul edilmektedirler.
Soru 7
Kültür sanat ve politika ile bağlantılı olarak yenilikçi kişiler veya deneysel işler anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dekadans
B
Avangard
C
Alegori
D
Mal du siécle
E
Fin de siécle
Açıklama:
Dekadans, 19. Yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akımdır. Alegori; bir mecaz gibi işlev gören ve kişiselleştirmeyle istiare arasında yer alan bir anlatım biçimidir. Mal du siécle, yüzyılın hastalığı anlamına gelmekle birlikte özel olarak 19. yüzyıla gönderme yapmaktadır. Fin de siécle; 19. yüzyıl sonu için kullanılan bir terimdir. Avangard; kültür sanat ve politika ile bağlantılı olarak yenilikçi kişiler veya deneysel işler anlamına gelmektedir.
Soru 8
I. Sanatçının zihni ve dehası farklı bir dünya algısının kapısını okurlarına açar.
II. Şair bir kahin gibi bir kehanet düzeyine erişerek görünenin ardındaki gerçekleri deneyimler.
II. Şiir; geleneksel ölçülere göre yazılmalı ve ahlaklı olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sembolizmin sanat anlayışı ile uyumludur?
II. Şair bir kahin gibi bir kehanet düzeyine erişerek görünenin ardındaki gerçekleri deneyimler.
II. Şiir; geleneksel ölçülere göre yazılmalı ve ahlaklı olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sembolizmin sanat anlayışı ile uyumludur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Sembolizmde sanatçı sen derece merkezi bir konuma sahiptir. Onun zihni ve dehası farklı bir dünya algısının kapsını okurlarına açar. Sembolizmde şair özel, neredeyse seçilmiş bir bireydir ve sıradan insana açık olmayan deneyimlerin aktarıcısıdır. Sembolist şairlerden Arthur Rimbaud şairi bir kahine benzetir. Şair bir kehanet düzeyine ulaşarak görünenin ardındaki gerçeklikleri deneyimler. Sembolist sanatçılar aynı zamanda dönemlerinin burjuva anlayışına karşı çıkmış, söz edilmesi hoş karşılanmayan temaları şiirlerinde işlemişler ve geleneksel ölçülerin dışına çıkarak serbest ölçüde şiirler yazmışlardır. Bunlardan dolayı doğru yanıt D’dir.
Soru 9
Aşağıda sembolist akımın kurucusu olarak verilen şairler ve eserleri eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire - Paris Sıkıntısı
B
Stéphané Mallarmé - Langeur
C
Paul Verlaine - Büyülü Sözler
D
Arthur Rimbaud - Tersine
E
Joris Karl Huysmans - Kötülük Çiçekleri
Açıklama:
Eserlerin doğru bir biçimde eşleştirilmesi şu şekildedir:
Charles Baudelaire - Paris Sıkıntısı
Stéphané Mallarmé - Bir Zar Atımı Rastlantıyı Asla Yok Etmeyecektir
Paul Verlaine - Langeur
Arthur Rimbaud - Cehennemde Bir Mevsim
Charles Baudelaire - Kötülük Çiçekleri
Charles Baudelaire - Paris Sıkıntısı
Stéphané Mallarmé - Bir Zar Atımı Rastlantıyı Asla Yok Etmeyecektir
Paul Verlaine - Langeur
Arthur Rimbaud - Cehennemde Bir Mevsim
Charles Baudelaire - Kötülük Çiçekleri
Soru 10
Aşağıdaki şairlerden hangisi sembolizmin Avrupa dışındaki temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Remy de Gourmont
B
Henri de Régnier
C
Maurice Maeterlinck
D
Georges Rodenbach
E
Alexander Aleksandroviç Blok
Açıklama:
Alexander Aleksandroviç Blok, 1880 ve 1921 yılları arasında yaşamış bir Rus-Sovyet şairidir ve oyun yazarıdır. Blok ile Rusya’da sembolizm akımı doruğa ulaşmıştır.
Soru 11
Sembolizm hangi sanatsal alanda önce yaygınlaşmıştır?
Seçenekler
A
Edebiyatta
B
Resim
C
Tiyatroda
D
Sinemada
E
Operada
Açıklama:
GİRİŞ
Edebiyatta
Edebiyatta
Soru 12
19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Realizm
C
Modernizm
D
Natüralizm
E
Positivizm
Açıklama:
SEMBOL VE SEMBOLİZM
Sembolizm:
Sembolizm:
Soru 13
Sembolist şiiri “varlığına müziği katan şiir” olarak tanımlayan edebiyatçı düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Paul Valery
B
Rodenbach
C
Andre Beaunier
D
La Nouvelle
E
Parnas
Açıklama:
SEMBOL VE SEMBOLİZM
Paul Valery
Paul Valery
Soru 14
Sembolist şiirin doğuşu hangi edebiyatçılara dayanır.
Seçenekler
A
Nerval ve Michelet
B
Baudela ve Rimbaud
C
Mallarmé ve Verlaine
D
Maeterlinck ve Laforgue
E
Paul Valery ve Rodenbach
Açıklama:
SEMBOL VE SEMBOLİZM
Nerval ve Michelet
Nerval ve Michelet
Soru 15
Yaşadığımız dünyayı nominal dünyanın bir temsili saymış ve buradaki biçimler üzerinden asıl formları kavramanın yollarını aratırmış olan düşünür kimdir
Seçenekler
A
Kant
B
Platon
C
Schopenhauer
D
Verlaine Rimbaud
E
Charles Baudelaire
Açıklama:
SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ
Kant
Kant
Soru 16
Sembolizmin doğuşu Charles Baudelaire’in 1857 tarihli hangi eserine dayandırılır?
Seçenekler
A
Kötülük Çiçekleri
B
İyilik Çiçekleri
C
İstem ve Sunum olarak Dünya
D
Noumenon
E
Un coin de table
Açıklama:
SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ
Kötülük Çiçekleri
Kötülük Çiçekleri
Soru 17
Un coin de table (Masada) adlı tablo hangi Sembolist sanatçıya aittir?
Seçenekler
A
Henri Fantin-Latour
B
Charles Baudelaire
C
Mallarmé
D
Verlaine
E
Wagner
Açıklama:
SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ
Henri Fantin-Latour
Henri Fantin-Latour
Soru 18
Sembolizmde "Décadence Sanatı" hangi anlamda kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Çöküş
B
Yükselme
C
Doğa
D
Şiddet
E
Saray
Açıklama:
Çöküş
Soru 19
Sembolizmin dolayısıyla modern şiirin babası kabul edilen sanatcı kimdir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Rimbaud
C
Platon
D
Kant
E
Maudits, Verlaine
Açıklama:
“Lanetli Şairler” (“Les Poètes Maudits”)
Charles Baudelaire
Charles Baudelaire
Soru 20
Sembolizmin kurucusu
sayılan, görüşleri ve eserleriyle kübizm, dadaizm,
sürrealizm gibi akımları etkileyen şair.
sayılan, görüşleri ve eserleriyle kübizm, dadaizm,
sürrealizm gibi akımları etkileyen şair.
Seçenekler
A
Stéphane Mallarmé
B
Baudelaire
C
Platon
D
Victor Hugo
E
Kant
Açıklama:
Stéphane Mallarmé
Soru 21
Sembolizmin dört atlısı olarak geçen şairler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baudelaire-Mallarme-Verlaine-Rimbaud
B
Bonnier-Blemont-Aicard-Mallarme
C
Verlaine-Valade-Bonnier-Rimbaud
D
Pelletan-Merat-Baudelaire-Blemont
E
Merat-Pelleton-Bonnier-Rimbaud
Açıklama:
A şıkkında geçen isimler sembolizmin dört atlısını oluşturur. Cevap a şıkkıdır.
Soru 22
Sembolizmin doğuşu hangi esere dayandırılır?
Seçenekler
A
Kötülük Çiçekleri
B
Sözsüz Şarkılar
C
Sapmalar
D
Tersine
E
Bir Kır Tanrısının Öğleden Sonrası
Açıklama:
Charles Baudelairenin Kötülük Çiçekleri adlı eserine dayandırlır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 23
Hangisi sembolist şiirin hoşlandığı unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Fikre yoğunlaşmak
B
Ders vermek
C
Hitabet
D
Yapmacıklık
E
Nesnel Tasvir
Açıklama:
Fikre yoğunlaşmaya karşıdır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 24
Sembolizm...................... ve ........................hakim olduğu 19. y.y.'da ortaya çıkmıştır.
Boşluğa gelmesi gereken ifadeler hangileridir?
Boşluğa gelmesi gereken ifadeler hangileridir?
Seçenekler
A
Pozitivizm-Determinizm
B
İdealizm-Dekadans
C
Avangard-İdealizm
D
Dekadans-Realizm
E
Parnasizm-Naturalizm
Açıklama:
Sembolizm, Pozitivizm ve Determinizmin hakim olduğu 19. yy'da ortaya çıkmış, bu felsefi akımlar edebiyata realizm, natüralizm ve parnasizm akımlarında yansımıştır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 25
-En çok etkilendiği kişi Edgar Alan Poe'dur
-Toplumun değerlerini sorgulayıp meydan okumuştur
-Kötülük Çiçeklerinin yazarıdır
-İletişler adlı sonesi sembolizmin ön manifestosu sayılabilir
-Sembolizmin, dolayısıyla modern şiirin babası sayılır
Yukarıda bazı özellikleri verilen şair hangisidir?
-Toplumun değerlerini sorgulayıp meydan okumuştur
-Kötülük Çiçeklerinin yazarıdır
-İletişler adlı sonesi sembolizmin ön manifestosu sayılabilir
-Sembolizmin, dolayısıyla modern şiirin babası sayılır
Yukarıda bazı özellikleri verilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Stephane Mallarme
C
Paul Verlaine
D
Arthur Rimbaud
E
Leonte de Lisle
Açıklama:
Bahsedilen özellikler Baudelaire'ye aittir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 26
Hangisi sembolist ressamlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gustav Klimt
B
Fernand Khnopff
C
Gustave Moreau
D
Paul Gauguin
E
Arthur Rimbaud
Açıklama:
Rimbaud şairdir. Cevap e şıkkıdır.
Soru 27
Hangisi sembolizmin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Öznel gerçeklikten hareket edilir
B
İdealizmi ve sezgicilik savunulur
C
Bütün metafizik alana ilgi gösterilir
D
Ele alınan temalardan biri kahramanlıktır
E
Biçim ve içerikle ilgili yenilikleri modernizme damga vurur
Açıklama:
Temalar:dini mistisizm, sapkınlık,erotik ve çöküş duyarlılığının birleşimidir. Cevap d şıkkıdır.
Soru 28
Hangi eser Paul Verlain'e ait değildir?
Seçenekler
A
Zuhal Şiirleri
B
Çapkın Törenler
C
İyi Şarkı
D
Sözsüz Romanslar
E
Herodiade
Açıklama:
E şıkkı Mallarme'ye aittir. Cevap E şıkkıdır.
Soru 29
Joris Karl Huysmans'ın Decadan Estetiğini tanımladığı eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Tersine
B
Marthe
C
Vatard Kızkardeşler
D
Genç Kalfa
E
Modern Sonat
Açıklama:
Tersine adlı eserinde Decadan estetiğini tanımlar. Cevap A şıkkıdır.
Soru 30
İrlanda Rönesansı'nın önderliğini yapan, 1923'te Nobel Edebiyat Ödülü kzaanan, sembolizmin en güçlü şairlerinden biri olan şair kimdir?
Seçenekler
A
William Butler Yeats
B
Oscar Wilde
C
Paul Valery
D
Remy de Gourmont
E
Albert Aurier
Açıklama:
Bahsedilen özellikler W. B. Yeats'a aittir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 31
Aşağıdaki ünlü isimlerden hangisi sembolizm akımının temellerini atan şairlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Paul Valéry
B
Paul Verlaine
C
Charles Baudelaire
D
Arthur Rimbaud
E
Stéphane Mallarmé
Açıklama:
Doğru cevap A dır. Paul Valéry sembolizm akımının temellerini atan şairlerden birisi değildir.
Soru 32
Sembolistler eserlerinde üslup olarak neyi desteklerler?
Seçenekler
A
Aşırı duygusallığı
B
Öznel anlatımı
C
Süsü
D
Açıklığı
E
Retorik araçları
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Sembolistler eserlerinde üslup olarak öznel anlatımı desteklerler.
Soru 33
Aşağıdaki şairlerden hangisine göre “Sembolik şiir düştür, ayrıntılardır, bulutlarla yolculuk eden, yansımaları ehlileştiren, gerçeğe yalnız kalkış noktası olarak ihtiyaç duyan ve oradan gizemlere dalan sanattır”?
Seçenekler
A
Jules Laforgue'a göre
B
Arthur Rimbaud'a göre
C
Georges Rodenbach'a göre
D
Charles Baudelaire'a göre
E
Jules Laforgue'a göre
Açıklama:
Doğru cevap C dir. Georges Rodenbach'a göre “Sembolik şiir düştür, ayrıntılardır, bulutlarla yolculuk eden, yansımaları ehlileştiren, gerçeğe yalnız kalkış noktası olarak ihtiyaç duyan ve oradan gizemlere dalan sanattır”
Soru 34
Kant insanın fenomenler aracılığıyla kavramaya çalıştığı varoluşsal özler olan “kendinde şeyler”i anlamak için hangi yöntemleri önerir?
Seçenekler
A
Aşkınsal estetik
B
Aşkınsal analitik
C
Aşkınsal mantık
D
Aşkınsal tümdengelim
E
Hepsini
Açıklama:
Kant insanın fenomenler aracılığıyla kavramaya çalıştığı varoluşsal özler olan “kendinde şeyler” anlamak için aşkınsal estetik, aşkınsal analitik, aşkınsal mantık ve aşkınsal tümdengelim yöntemlerini önerir.
Soru 35
Sembolistlerden önce kurallı, düzenli, tanımlayıcı ve açıklayıcı ancak insanın duygusal deneyimlerine çok az ışık tutan şiirleri yazan şairler hangi akımın temsilcileri idiler?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Realizm
C
Pozitivizmi
D
Parnasizm
E
Determinizm
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Sembolistlerden önce kurallı, düzenli, tanımlayıcı ve açıklayıcı ancak insanın duygusal deneyimlerine çok az ışık tutan şiirleri yazan şairler Parnasizm temsilcileri idiler.
Soru 36
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Kötülük Çiçekleri eserinin önsözünde Dekadan ifadesini kullanmıştır?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Théophile Gautier
C
Maurice Barrès
D
Anatole Baju
E
Joris-Karl Huysmans
Açıklama:
Doğru cevap A dır. Charles Baudelaire Kötülük Çiçekleri eserinin önsözünde dekadan ifadesini kullanmıştır.
Soru 37
Aşağıdaki edebiyat yayınlardan hangisi sembolist dergilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
La Wallonie dergisi
B
Le Décadent dergisi
C
La Revue blanche dergisi
D
Le Mercure de France dergisi
E
La Conque dergisi
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Le Décadent dergisi sembolist dergilerinden birisi değildir.
Soru 38
Aşağıdaki terimlerden hangisi Fransızcadan “çağın (asrın) hastalığı” olarak çevrilir ve romantik hareketin uyandığı yıllarda genç kuşağın sıkıntı, hayal kırıklığı ve melankoli duygularını ifade eder?
Seçenekler
A
Décadence
B
Avant-garde
C
Fin de siecle
D
Mal du siècle
E
Correspondances
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Mal du siècle terimi Fransızcadan “çağın (asrın) hastalığı” olarak çevrilir ve romantik hareketin uyandığı yıllarda genç kuşağın sıkıntı, hayal kırıklığı ve melankoli duygularını ifade eder.
Soru 39
Aşağıdaki şairleren hangisi Grand oeuvre (Büyük eser) adlı eseri yazmaya başlamış ancak bitirememiştir?
Seçenekler
A
William Butler Yeats
B
Rainer Maria Rilke
C
Paul Valéry
D
Stéphane Mallarmé
E
Stefan George
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Stéphane Mallarmé Grand oeuvre (Büyük eser) adlı eseri yazmaya başlamış ancak bitirememiştir.
Soru 40
Der kuss (Öpücük) adlı eser aşağıdaki ressamlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fernand Khnopff
B
Van Gogh
C
Gustave Moreau
D
James Whistler
E
Gustav Klimt
Açıklama:
Doğru cevap E dir. Der kuss (Öpücük) adlı eser Gustav Klimt'e aittir.
Soru 41
Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan anlatım biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Alegori
B
Sembol
C
İmge
D
Mitos
E
Fin de siecle
Açıklama:
Alegori
Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan bir anlatım biçimi. Alegoride kişi, nesne, uzam ve eylemler metin dışında yer alan bir soyutluklar dizisine gönderme yapan varlıklar olarak sunulur.
Doğru cevap a'dır.
Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan bir anlatım biçimi. Alegoride kişi, nesne, uzam ve eylemler metin dışında yer alan bir soyutluklar dizisine gönderme yapan varlıklar olarak sunulur.
Doğru cevap a'dır.
Soru 42
Gerçekçilik ve izlenimciliğe karşı çıkan ve düşünceyi simgelerle anlatmayı deneyen bir sanat görüşü olmakla beraber, 1885 yıllarında, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Empresyonizm
B
Sembolizm
C
Ekspresyonizm
D
Romantizm
E
Maniyerizm
Açıklama:
Sembolizm: (fr. Symbolisme): 1885 yıllarında, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan akımdır. Gerçekçilik ve izlenimciliğe karşı çıkan ve düşünceyi simgelerle anlatmayı deneyen bir sanat görüşüdür.
Doğru cevap b'dir.
Doğru cevap b'dir.
Soru 43
İçindeki kelimenin, ifadenin ya da imgenin gerçek ve somut bir şeyi temsil ettiği fakat bağlama göre yorumlanan karmaşık bir dizi soyut fikir ve değeri muhafaza ettiği ve anlamının yorumlayana göre farklı olabileceği mecaza ne ad verilir?
Seçenekler
A
İmge
B
Pictograph
C
Sembol
D
Alegori
E
Numen
Açıklama:
Sembol: İçindeki kelimenin, ifadenin ya da imgenin gerçek ve somut bir şeyi temsil ettiği fakat bağlama göre yorumlanan karmaşık bir dizi soyut fikir ve değeri muhafaza ettiği ve anlamı sembolü yorumlayana göre farklı anlamlara gelebileceği mecaz.
Doğru cevap c'dir.
Doğru cevap c'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin doğuşu ile ilişkilendirilen isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Baudelaire
B
Mallarmé
C
Verlaine
D
Degas
E
Rimbaud
Açıklama:
Sembolizmin doğuşu Charles Baudelaire’in 1857 tarihli Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) adlı şiir
kitabına dayandırılır. Akımın estetiği 1860-1870 yılları arasında Mallarmé ve Verlaine’in eserleriyle şekillenir. Sembolizmin önemli isimleri olan Verlaine ve Rimbaud, Charles Baudelaire’in şiir ve düşüncesinden
etkilenirler. Baudelaire’in duyular arasındaki karşılıklılık/iletişim konseptini benimsediler ve şiirin müzikal
niteliklerine dair özgün bir fikir üretmek için bunu Wagner’in sanatların sentezi idealiyle birleştirirler.
Sembolistlere göre, böylece bir şiirdeki tema, dikkatle seçilen kelimelerin içinde bulunan ahengin, tonların
ve renklerin hassas bir şekilde manipüle edilmesiyle geliştirilebilir ve düzenlenebilir.
Doğru cevap d'dir.
kitabına dayandırılır. Akımın estetiği 1860-1870 yılları arasında Mallarmé ve Verlaine’in eserleriyle şekillenir. Sembolizmin önemli isimleri olan Verlaine ve Rimbaud, Charles Baudelaire’in şiir ve düşüncesinden
etkilenirler. Baudelaire’in duyular arasındaki karşılıklılık/iletişim konseptini benimsediler ve şiirin müzikal
niteliklerine dair özgün bir fikir üretmek için bunu Wagner’in sanatların sentezi idealiyle birleştirirler.
Sembolistlere göre, böylece bir şiirdeki tema, dikkatle seçilen kelimelerin içinde bulunan ahengin, tonların
ve renklerin hassas bir şekilde manipüle edilmesiyle geliştirilebilir ve düzenlenebilir.
Doğru cevap d'dir.
Soru 45
Kültür, sanat ve politika ile bağlantılı olarak, “yenilikçi” kişiler veya “deneysel” işler anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dekadans
B
Dada
C
Noueve
D
İmge
E
Avangard
Açıklama:
Avangard
Fr. Avant-garde. Kültür, sanat ve politika ile bağlantılı olarak, “yenilikçi” kişiler veya “deneysel” işler anlamına gelir.
Doğru cevap e'dir.
Fr. Avant-garde. Kültür, sanat ve politika ile bağlantılı olarak, “yenilikçi” kişiler veya “deneysel” işler anlamına gelir.
Doğru cevap e'dir.
Soru 46
19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Décadence
B
Noueve
C
Dada
D
Romantizm
E
Rokoko
Açıklama:
Dekadans: (Décadence)
19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım.
Doğru cevap a'dır.
19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım.
Doğru cevap a'dır.
Soru 47
Sembolist manifesto (‘Le Symbolisme’, Le Figaro) 1886’da aşağıdakilerden hangisi tarafından yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
Anatole Baju
B
Jean Moréas
C
Maurice Barrès
D
Edgar Allan Poe
E
Charles Baudelaire
Açıklama:
18 Eylül 1886), 1886’da Jean Moréas tarafından yayınlandı. Moréas, “ders vermenin (öğretimin), nutuk söylemenin, sahte duyarlılığın, nesnel
tasvirin” düşmanı olan sembolist şiirin amacının
“fikrin duyulabilir bir biçimde örtüldüğü” ve “kendi kendisini değil fikri ifade etmeyi amaçlayan bir
biçim kurmak” olduğunu söyler.
Doğru cevap b'dir.
tasvirin” düşmanı olan sembolist şiirin amacının
“fikrin duyulabilir bir biçimde örtüldüğü” ve “kendi kendisini değil fikri ifade etmeyi amaçlayan bir
biçim kurmak” olduğunu söyler.
Doğru cevap b'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin etkilediği ressamlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Edward Munch,
B
Henri de Toulouse-Lautrec,
C
Paul Gauguin,
D
Leonardo Da Vinci
E
Gustav Klimt
Açıklama:
Edward Munch, Henri de Toulouse-Lautrec, Paul Gauguin, James Whistler, Gustave Moreau, Fernand Khnopff, Gustav Klimt, James Ensor, hatta postempresyonistlerden Van Gogh sembolizmin etkilediği ressamlardan birkaçıdır. Picasso’nun ilk dönem eserlerinin çoğu, -Mavi Dönemi ve Pembe Döneminin bazı eserleri- sembolizmden etkiler taşır.
Doğru cevap d'dir.
Doğru cevap d'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Sembolizmin ilke ve niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sembolistler öznel gerçekçilikten hareket eder ve deney ve gözlemle kavranabilecek fiziksel dünyanın ancak fizikötesi gerçekliğin bir görüntüsü/yansıması/sembolü olduğunu düşünürler.
B
Sembolistlere göre şair bir tür kâhindir, görünenin ardındaki gerçekliğe, doğadaki gizli bağlantılara, bilinmeze erişmek için eşduyuma (sinestezi) başvururlar. Duyumlar (renkler, sesler, biçimler (dokular), kokular) düşüncelerin işaretleridir. Düşünceye duyumlardan gidilir. Şair, duyumlar arasındaki iletişim ağını, sembollerle, sözcükler ve imgelerle kurar ve ruhsal gerçeğe ulaşır.
C
Resimlerde hareketli figürlerle güçlendirilmiş derinlik duygusu ön planda tutulmuştur. Vücut anatomisi en ince ayrıntılara kadar gösterilir. Işık ve gölge anlatımı güçlendirmiştir. Işık resmin bütün yüzeyine aynı ölçüde dağılmaz, parçalar halinde yansır.
D
Onlara göre şiir dili sembollerle (bu dünyayla, fenomenlerle) düşünceler (ideler) arasında bir aracıdır.
E
Ele aldıkları temalar açısından, sembolistler, dini mistisizmi, sapkınlığı, erotik ve çöküş (décadent) duyarlılığını birleştirirler. Genellikle gizemli, karanlık, hayal dünyası, melankoli, kötülük ve ölüm gibi konulara ilgi gösterirler.
Açıklama:
Barok dönemi resmi özellikleri; Resimlerde hareketli figürlerle güçlendirilmiş derinlik duygusu ön planda tutulmuştur. Vücut anatomisi en ince ayrıntılara kadar gösterilir. Işık ve gölge anlatımı güçlendirmiştir. Işık resmin bütün yüzeyine aynı ölçüde dağılmaz, parçalar halinde yansır.
Doğru cevap c'dir.
Doğru cevap c'dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi sembolist eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal)
B
Zar Atmak Rastlantıyı Hiçbir Zaman Ortadan Kaldırmaz (Un coup de dés jamais n’abolira le hasard)
C
Zuhal Şiirleri (Poèmes Saturniens)
D
Vadide Uyuyan Adam (Le dormeur du val)
E
Kadınlar Mektebinin Eleştirisi (L'école des femmes)
Açıklama:
Kadınlar Mektebinin Eleştirisi (L'école des femmes), klasiszme ait bir eserdir.
Doğru cevap e'dir.
Doğru cevap e'dir.
Soru 51
Aşağıdaki isimlerden hangisi sembolizmin başlıca temsilcilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Baudelaire
B
Rimbaud
C
Verlaine
D
Flaubert
E
Maeterlinck
Açıklama:
Sembolizm, 19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımıdır. Baudelaire, Rimbaud, Mallarmé, Verlaine, Maeterlinck ve Laforgue başlıca temsilcilerdir. Doğru cevap D’dir.
Soru 52
Sembolizmin doğuşu aşağıdaki kitaplardan hangisine dayandırılmaktadır?
Seçenekler
A
İyi Şarkı (La Bonne Chanson)
B
Sözsüz Romanslar (Romances sans Paroles)
C
Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal)
D
Vadide Uyuyan Adam (Le dormeur du val)
E
Kara Meşaleler (Les Flambeaux noirs)
Açıklama:
Sembolizmin doğuşu Charles Baudelaire’in 1857 tarihli Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) adlı şiir kitabına dayandırılır. Doğru cevap C’dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Le Figaro gazetesinin edebiyat ekinde yayımladığı manifesto ile sembolizmi tanıtan kişidir?
Seçenekler
A
Jean Moréas
B
Verlaine
C
Baudelaire
D
Rimbaud
E
James Joyce
Açıklama:
Jean Moréas 1886 yılında Le Figaro gazetesinin edebiyat ekinde yayımladığı manifesto ile sembolizmi tanıtır ve dekadan terimi yerine sembolizmi önerir. Moréas, edebiyatta düşünceleri Parnasyenlerin yaptığı gibi dünyayı gerçekçi bir şekilde yansıtmaya odaklanarak değil telkin gücüyle ifade etmenin güzelliğini ve anlamlılığını savunur. Doğru cevap A’dır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi 19. Yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan ilk avangard hareketin temsilcileridir?
Seçenekler
A
Dekadanlar
B
İzlenimciler
C
Dışavurumcular
D
Dadaistler
E
Sürrealistler
Açıklama:
Sembolistlerin bir bakıma öncülü olan Dekadanlar, 19. Yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan ilk avangard hareket olur. Doğru cevap A’dır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi bir duyunun uyarılmasının, aynı anda başka bir duyuda da his oluşturması, duyuların anormal bir şekilde harmanlanması, iç içe geçmesine verilen addır?
Seçenekler
A
Mal du siècle
B
Aleksandrin
C
Ezoterik
D
Sembol
E
Sinestezi
Açıklama:
Sinestezi, “Synesthesia”, Yunanca syn: “birlikte” ve aesthe-sis: “algılamak” köklerinden gelir. Bir duyunun uyarılmasının, aynı anda başka bir duyuda da his oluşturması, duyuların anormal bir şekilde harmanlanması, iç içe geçmesidir. Başka bir deyişle, beş duyunun (görme, koku, ses, tat ve dokunma) öngörülemez ama tutarlı bir şekilde birbirine karışmasıdır. Doğru cevap E’dir.
Soru 56
I- Verlaine ile birlikte sembolist estetiğin kurucusu kabul edilir.
II- Gençlik dönemi şiirlerinde hem tema hem de üslup bakımından Baudelaire’den kuvvetle etkilenmiştir.
III- Görünen gerçekliğin altındaki gerçeklik düşüncesine Baudelaire’den daha fazla düşmüş ve felsefi bir şiir kurmuştur.
IV- Mallarmé gerçekliğin ötesinde karanlık bir hiçlik olduğunu ve kusursuz biçimlerin özünün ancak bu hiçlikte bulunabileceğini düşünüyordu.
Yukarıdakilerden hangileri Stéphane Mallarmé ile ilgili doğru bilgilerdir?
II- Gençlik dönemi şiirlerinde hem tema hem de üslup bakımından Baudelaire’den kuvvetle etkilenmiştir.
III- Görünen gerçekliğin altındaki gerçeklik düşüncesine Baudelaire’den daha fazla düşmüş ve felsefi bir şiir kurmuştur.
IV- Mallarmé gerçekliğin ötesinde karanlık bir hiçlik olduğunu ve kusursuz biçimlerin özünün ancak bu hiçlikte bulunabileceğini düşünüyordu.
Yukarıdakilerden hangileri Stéphane Mallarmé ile ilgili doğru bilgilerdir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Verlaine ile birlikte sembolist estetiğin kurucusu kabul edilir. Gençlik dönemi şiirlerinde hem tema hem de üslup bakımından Baudelaire’den kuvvetle etkilenmiştir. Acı, keder, gerçeklikten kaçış isteği temaları bu dönem şiirlerinde belirgindir. Ancak Mallarmé, görünen gerçekliğin altındaki gerçeklik düşüncesine Baudelaire’den daha fazla düşmüş ve felsefi bir şiir kurmuştur.
Mallarmé gerçekliğin ötesinde karanlık bir hiçlik olduğunu ve kusursuz biçimlerin özünün ancak bu hiçlikte bulunabileceğini düşünüyordu. Şairin görevi bu özü kavrayarak ona bir biçim vermekti. Doğru cevap E’dir.
Mallarmé gerçekliğin ötesinde karanlık bir hiçlik olduğunu ve kusursuz biçimlerin özünün ancak bu hiçlikte bulunabileceğini düşünüyordu. Şairin görevi bu özü kavrayarak ona bir biçim vermekti. Doğru cevap E’dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmden etkilenen ressamlardan değildir?
Seçenekler
A
Edvard Munch
B
Gustave Moreau
C
Paul Gauguin
D
Gustav Klimt
E
Gustave Courbet
Açıklama:
Seçeneklerdeki ressamlardan dördü sembolizmden etkilenmişken, Gustave Courbet realizm akımından etkilenmiştir. Doğru cevap E’dir.
Soru 58
Aşağıdaki eserlerden hangisi Paul Verlaine tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Zuhal Şiirleri (Poèmes Saturniens)
B
Yalancı Cennet (Les Paradis artificiels)
C
Romantik Sanat (L’art romantique)
D
Küçük Düzyazı Şiirler (Petit poémes en prose)
E
Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal)
Açıklama:
Paul Verlaine tarafından yazılan eserler: Zuhal Şiirleri (Poèmes Saturniens, 1866), Çapkın Törenler (Fêtes galantes, 1869), İyi Şarkı (La Bonne Chanson, 1870), Sözsüz Romanslar (Romances sans Paroles, 1874), Bilgelik (Sagesse, 1880), Lanetli Şairler (Les Poètes Maudits, (1884), Aşk (Amour, 1888) Parallèlement (1889), Sövgüler (Invectices 1896). Doğru cevap A’dır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmden etkilenen ressamların genel olarak ilgi gösterdiği konular arasında değildir?
Seçenekler
A
Gizemli
B
Hayal dünyası
C
Melankoli
D
Ölüm
E
İyilik
Açıklama:
Sembolist ressamlar, resimlerinde mitolojiye ve düşsel imgelere geniş yer verdiler. Geleneksel ikonografinin ilk dönem örneklerinde olduğu gibi bire bir, doğrudan ilişkili bir sembolizm yerine kişisel, yarı kapalı, belirsiz göndermelerinde daha fazla nüansa ve telkine yer vermeyi amaçladılar. Ele aldıkları temalar açısından, dini mistisizmi, sapkınlığı, erotizm ve çöküş (décadent) duyarlılığını birleştirdiler. Genellikle gizemli, karanlık, hayal dünyası, melankoli, kötülük ve ölüm gibi konulara ilgi gösterdiler. Doğru cevap E’dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi serbest dizeyi temellendiren ilk şairdir?
Seçenekler
A
Georges Rodenbach
B
Maurice Maeterlinck
C
Albert Aurier
D
Gustave Kahn
E
Henri de Régnier
Açıklama:
Gustave Kahn, Le Vers libre adlı yapıtında serbest dizeyi temellendiren ilk şairdir. Sembolistler ve Dekadanlar (Symbolistes et decadents, 1902) adlı eserindeki eleştiri yazıları ile çağdaş sanat tartışmalarında büyük etki yaratmıştır. Doğru cevap D’dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Sembolizmin ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Akıl
B
Düş
C
Sezgi
D
Fantazi
E
Belirsizlik
Açıklama:
1800’lerin ikinci yarısında doğan ve yüzyılın sonlarına doğru sistematik bir hal alan
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Sembolizmin ilkelerindendir?
Seçenekler
A
Akıl
B
Pozitivizm
C
İdealizm
D
Mükemmeliyet
E
Maddecilik
Açıklama:
1800’lerin ikinci yarısında doğan ve yüzyılın sonlarına doğru sistematik bir hal alan
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
Soru 63
Sembolizm akımı aşağıdaki akımlardan hangisine tepki olarak doğmamıştır?
Seçenekler
A
Klasizm
B
Romatizm
C
Realizm
D
Naturalizm
E
Parnasizm
Açıklama:
1800’lerin ikinci yarısında doğan ve yüzyılın sonlarına doğru sistematik bir hal alan
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
Natüralizme, realizme ve Parnasizme bir tepki olarak gelişen akım, gerçeğin eksiksiz ve nesnel bir şekilde yansıtılmasını temel alan bu akımların aksine o gerçeğin yaratılmasına, keşfedilmesine, yeniden üretilmesine yönelik bir arayışın sonucu ve estetiğidir.
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
Natüralizme, realizme ve Parnasizme bir tepki olarak gelişen akım, gerçeğin eksiksiz ve nesnel bir şekilde yansıtılmasını temel alan bu akımların aksine o gerçeğin yaratılmasına, keşfedilmesine, yeniden üretilmesine yönelik bir arayışın sonucu ve estetiğidir.
Soru 64
Başlangıcı Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne uzanan, 1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan, gerçekçiliğe karşı çıkan, telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaran ve geleneksel kalıpları yıkmayı amaçlayan; getirdikleriyle 20. yüzyıl modernizmini şekillendirmiş bir edebiyat ve sanat akımıdır, şeklinde tanımlanan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Parnasizm
C
Natüralizm
D
Sembolizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
Sembolizm kesin kuralları olan bir akımdan ziyade serbest bir şekilde kurulmuş bir topluluğun estetiğine işaret ettiğinden tanımlanması zor olsa da genel bir tanım yapılacak olursa sembolizm, başlangıcı Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne uzanan, 1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan, gerçekçiliğe karşı çıkan, görünenin ötesindeki gerçekliği semboller aracılığıyla anlatmayı esas alan; telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaran ve geleneksel kalıpları yıkmayı amaçlayan; getirdikleriyle 20. yüzyıl modernizmini şekillendirmiş bir edebiyat ve sanat akımıdır.
Soru 65
Aşağıdaki Sembolistlerden hangisi Sembolizmin habercisi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Émile Verhaeren
B
Arthur Rimbaud
C
Paul Verlaine
D
Stéphane Mallarmé
E
Charles Baudelaire
Açıklama:
Charles Baudelaire (1821-1867): Fransız şair ve sanat eleştirmeni. 1821’de Paris’te doğmuştur. Babasının erken ölümü nedeniyle mutsuz bir çocukluk geçirmiş olan Baudelaire, üvey babasıyla geçinemediği için bir süre bohem hayatı yaşamış fakat daha sonra bu yaşam tarzını bıraksa da aristokrasi ile yoksulluk arasında sürekli bocalamıştır. Kötülük Çiçekleri adlı eseriyle Sembolizmin habercisi olarak kabul edilir.
Eserleri: Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal, 1857), Yalancı Cennet (Les Paradis artificiels, 1860), Romantik Sanat (L’art romantique, 1868), Küçük Düzyazı Şiirler (Petit poémes en prose, 1869), Mektuplar (Lettres, 1841/66).
Eserleri: Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal, 1857), Yalancı Cennet (Les Paradis artificiels, 1860), Romantik Sanat (L’art romantique, 1868), Küçük Düzyazı Şiirler (Petit poémes en prose, 1869), Mektuplar (Lettres, 1841/66).
Soru 66
1923’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan, İrlanda Edebiyat Tiyatrosu’nu kurarak, ‘’İrlanda Rönesansı’’nın önderliğini yapan, Sembolizmin en güçlü şairlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oscar Wilde
B
William Butler Yeats
C
Paul Valery
D
Émile Verhaeren
E
Maurice Maeterlinck
Açıklama:
William Butler Yeats (1865-1939): İrlandalı şair, oyun yazarı ve hikâyeci. 1923’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan şair, İrlanda Edebiyat Tiyatrosu’nu kurarak, ‘’İrlanda Rönesansı’’nın önderliğini yapmıştır. Sembolizmin en güçlü şairlerinden biridir. Bazı önemli eserleri: Sazlıklardaki Esinti (The Wind Among the Reeds, şiir, 1899), Sorumluluklar (Responsibilities, şiir, 1914), Coole’da Beyaz Kuğular (Wild Swans at Coole, şiir, 1918), Kule (The Tower, şiir, 1918)
Soru 67
Fransız hikâye ve roman yazarı, dekadanslardan biri olan, otobiyografik romanlarıyla tanınan, Baudelaire ile Mallarmé’in eserlerinde gördüğümüz sembolik anlatımın düzyazıdaki temsilcisi olan kişi ve başyapıtı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gustave Kahn - Edebi Siluetler
B
Henri de Régnier - Günahkar Kadın
C
Joris Karl Huysmans - Tersine
D
Arthur Rimbaud - Sarhoş gemi
E
Émile Verhaeren - Keşişler
Açıklama:
Joris Karl Huysmans (1848-1907): Fransız hikâye ve roman yazarı, dekadanslardan biridir. Otobiyografik romanlarıyla tanınır. Baudelaire ile Mallarmé’in eserlerinde gördüğümüz sembolik anlatımın düzyazıdaki temsilcisidir. 19. Yüzyıl Fransız yazınının en çok incelenen ve en çok tartışılan yazarlarından biridir. Tersine (A Rebours,1884) adlı eseri başyapıtıdır ve bu eserle dekadan estetiğini tanımlamış olur.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Fransız sembolistlerinin etkisiyle İngiltere’deki ‘’l’art pour l’art’’ (sanat için sanat) hareketinin en önemli temsilcisi olan şair ve oyun yazarı Oscar Wilde'in bir eseridir?
Seçenekler
A
Bilinmeyen
B
Karyüzlü
C
Bedel
D
Mutlu Prens
E
Onikiler
Açıklama:
Oscar Wilde (1854-1900): İrlandalı şair ve oyun yazarı. Fransız sembolistlerinin etkisiyle İngiltere’deki ‘’l’art pour l’art’’ (sanat için sanat) hareketinin en önemli temsilcisi olmuştur. Oyunlarıyla çağının toplumsal gerçekliklerine eleştirel bir bakış getirmiş, İngiliz tiyatro edebiyatında büyük bir üne kavuşmuştur. Bazı önemli eserleri: Vera ya da Nihilist (Vera, or the Nihilist, oyun, 1880), Mutlu Prens (The Happy Prince, hikâye, 1888), Dorian Gray’in Portresi (The Portrait of Dorian Gray, deneme, 1891), Salome (oyun, 1893), Lady Windermere’in Yelpazesi (Lady Windermere’e Fan, oyun, 1892), Reading Zindanı Baladı (Ballad of the Reading Gaol, şiir, 1898)
Soru 69
Eserlerinde sembolik bir dünyaya yönelip insanın yalnızlığını, acısını, zavallılığını, yaşama ve ölüm korkusunu işleyen, modern insanın ruhsal acısının simgesi olarak kabul edilen Çığlık tablosunu yapan ressan kimdir?
Seçenekler
A
Lautrec
B
Gustav Klimt
C
Gustave Moreau
D
Paul Gauguin
E
Edvard Munch
Açıklama:
Norveçli ressam Edvard Munch (1863-1944) sembolizmden ve Alman ekspresyonizminden büyük oranda etkilenmiştir. En ünlü tablosu Çığlık (The Scream,1893) modern insanın ruhsal acısının simgesi olarak kabul edilebilir. Eserlerinde sembolik bir dünyaya yönelip insanın yalnızlığını, acısını, zavallılığını, yaşama ve ölüm korkusunu vb. işler. Karanlık ve huzursuz bir atmosfer yaratır.
Soru 70
Vienna Sezession olarak bilinen resim okulunun kurucu üyelerinden biri olan, eserlerinde geometrik şekilleri ve renkleri sembolik olarak kullanan Avustralyalı sembolist ressam kimdir?
Seçenekler
A
Edvard Munch
B
Gustav Klimt
C
Gustave Moreau
D
Van Gogh
E
Fernand Khnopf
Açıklama:
Avusturalyalı sembolist ressam Gustav Klimt (1862-1918), Vienna Sezession olarak bilinen resim okulunun kurucu üyelerinden biridir. Geleneksel akademik sanat anlayışına karşı olan ressam eserlerinde kullandığı dekoratif stil ve erotik yapı
ile tanınır. Klimt’in eserlerinde erkek yüzleri nadiren görülürken kadınlar ana unsur olarak ele alınır. Sanatında sıra dışı olan, Klimt’in kadın güzelliğine hayran olduğu bilinmesine rağmen eserlerinde kadın ve erkeğin arasında bir uzaklık, iki cins arasındaki
uçurum göze çarpar. Geometrik şekilleri ve renkleri sembolik olarak kullanır. Yukarıda örneklediğimiz Öpücük adlı tablosunda eril olanın köşeli geometrik şekillerde dişil olanın ise yuvarlak şekiller ve canlı renklerle çizildiği görülür. İçinde bulunduğu kapalı ve baskıcı bir toplumun aksine resimlerinde erotik takıntıyı ve cinsel özgürlüğü yansıtmıştır.
ile tanınır. Klimt’in eserlerinde erkek yüzleri nadiren görülürken kadınlar ana unsur olarak ele alınır. Sanatında sıra dışı olan, Klimt’in kadın güzelliğine hayran olduğu bilinmesine rağmen eserlerinde kadın ve erkeğin arasında bir uzaklık, iki cins arasındaki
uçurum göze çarpar. Geometrik şekilleri ve renkleri sembolik olarak kullanır. Yukarıda örneklediğimiz Öpücük adlı tablosunda eril olanın köşeli geometrik şekillerde dişil olanın ise yuvarlak şekiller ve canlı renklerle çizildiği görülür. İçinde bulunduğu kapalı ve baskıcı bir toplumun aksine resimlerinde erotik takıntıyı ve cinsel özgürlüğü yansıtmıştır.
Soru 71
I.Sembolizm, başlangıcı Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne uzanır
II.1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan
III. Görünenin ötesindeki gerçekliği semboller aracılığıyla anlatmayı esas almıştır
IV.Telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaramaz
Sembolizm ile ilgili yukarıdaki verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II.1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan
III. Görünenin ötesindeki gerçekliği semboller aracılığıyla anlatmayı esas almıştır
IV.Telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaramaz
Sembolizm ile ilgili yukarıdaki verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I - II -IV
B
I - II
C
I -II -III
D
I - III
E
I - II - III- IV
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 227 “giriş“ bölümünde “genel bir tanım yapılacak olursa sembolizm, başlangıcı Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne uzanan, 1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan, gerçekçiliğe karşı çıkan, görünenin ötesindeki gerçekliği semboller aracılığıyla anlatmayı esas alan; telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaran ve geleneksel kalıpları yıkmayı amaçlayan; getirdikleriyle 20. yüzyıl modernizmini şekillendirmiş bir edebiyat ve sanat akımıdır.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 72
Dekadan terimini kendileri için ilk kullanan kişiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Verlaine ve Anatole Baju
B
Jean Morea ve Verlaine
C
Edgar Allan Poe ve Charles Baudelaire
D
Anatole Baju ve Théophile Gautier
E
Théophile Gautier ve Charles Baudelaire
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneği olacak. Sayfa 232’de “SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ ” konu başlığında “Dekadan terimini kendileri için ilk kullanan kişiler Théophile Gautier ve Charles Baudelaire’dir. Baudelaire Kötülük Çiçekleri’nin önsözünde bu ifadeyi kullanır.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 73
19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sinestezi
B
Parnasizm
C
Alegori
D
Dekadans
E
Mal du siècle
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 231’de SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ başlığının Décadence (Çöküş) Sanatı alt konu başlığında “Dekadans: (Décadence) 19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 74
“Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan bir anlatım biçimi. Kişi, nesne, uzam ve eylemler metin dışında yer alan bir soyutluklar dizisine gönderme yapan varlıklar olarak sunulur. Bunda karakter, nesne, uzam ve eylemler temsil ettikleri fikirler dizisinde harfi harfine, tek boyutlu, sınırları kesin olarak belli ve katı olma eğilimindedir. “
Yukarıda açıklanan Sembolizmdeki tanım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan Sembolizmdeki tanım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alegori
B
Avangard
C
Dekadans
D
Sinestezi
E
Ezoterizm
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 228 “SEMBOL VE SEMBOLİZM “konu başlığında “Alegori: Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan bir anlatım biçimi. Alegoride kişi, nesne, uzam ve eylemler metin dışında yer alan bir soyutluklar dizisine gönderme yapan varlıklar olarak sunulur. Alegorik karakter, nesne, uzam ve eylemler temsil ettikleri fikirler dizisinde harfi harfine, tek boyutlu, sınırları kesin olarak belli ve katı olma eğilimindedir. Oysa sembol çok katmanlı ve birbirini yankılayan nitelikler yığını olmasıyla kapalı/telkin edici/ima edicidir.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 75
Sembolist manifesto kim tarafından ve ne zaman yayınlandı?
Seçenekler
A
1840 Victor Hugo
B
1871 Charles Baudelaire
C
1886 Jean Moréas
D
1840 Gustave Kahn
E
1886 Paul Adam
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 233’de SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ konu başlığının “Sembolist Manifesto “alt başlığında “Sembolist manifesto (‘Le Symbolisme’, Le Figaro, 18 Eylül 1886), 1886’da Jean Moréas tarafından yayınlandı.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 76
1054 yılında Doğu Roma’nın Katolik dünyayla bağlarını koparmasından sonra özelliklede Germen, İskandinav ve Britanya ülkelerinin Roma Kilisesinden kopuşu önderi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Brunelleschi
B
Martin Luther
C
Leonardo da Vinci
D
Ulrich Zwingli
E
Jean Calvin
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 227 “REFORM başlığında “1054 yılında Doğu Roma’nın Katolik dünyayla bağlarını koparmasından sonra Batı Kilisesi, XII, XIII ve XIV ve XV. yüzyıllarda birçok kez düşünce ayrılıklarından kaynaklanan Kiliseden kopma girişimleriyle karşı karşıya kalır. Ancak Germen, İskandinav ve Britanya ülkelerinin Roma Kilisesinden kopuşunu gerçekleşmesi XVI. yüzyılda hareketin önderi Martin Luther’le olur. Onun başlattığı bu hareket, Protestan birlik ile Akdeniz ve Latin Avrupa’yı karşı karşıya getirir” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 77
Sembolizmin dolayısıyla modern şiirin babası, Rimbaud’ya göre “şairlerin tanrısı “olarak görülen sanat kişisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Charles Baudelaire
C
L’abbé Constant
D
Arthur Rimbaud
E
Cytowic
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 237’de SEMBOLİZME GÖRE SANAT konu başlığında “Charles Baudelaire (1821-1867): Sembolizmin dolayısıyla modern şiirin babası, Rimbaud’ya göre “şairlerin tanrısı”. 15 Mayıs 1871’de Paul Demeny’ye yazdığı mektupta Rimbaud, “Baudelaire ilk kâhin, şairlerin kıralı, gerçek bir tanrıdır” der. Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 78
Görüşleri ve eserleriyle kübizm, dadaizm, sürrealizm gibi akımları etkileyen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Arthur Rimbaud
C
Victor Hugo
D
Stéphane Mallarmé
E
Michel Mourre
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 238’de SEMBOLİZME GÖRE SANAT konu başlığında bilgi notlarında “Stéphane Mallarmé (1842-1898): Sembolizmin kurucusu sayılan, görüşleri ve eserleriyle kübizm, dadaizm, sürrealizm gibi akımları etkileyen şair.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 79
Şiir sanatında Sembolist hareket ne zaman zirveye ulaşmıştır?
Seçenekler
A
1890
B
1900
C
1870
D
1860
E
1910
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 245’de SEMBOLİZME GÖRE SANAT konu başlığının “Sembolizmin Sonu” alt başlığında “Şiirde Sembolist hareket 1890’da zirveye ulaştı ve 1900’lerde popülaritesinde hızlı bir düşüş başladı” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 80
Önce Parnas okulunun bir üyesi, sonra dekadanların lideri ve sembolist estetiğin kurucusu olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Arthur Rimbaud
C
Paul Verlaine
D
Maurice Maeterlinck
E
Joris Karl Huysmans
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 246’da SEMBOLİZME GÖRE SANAT konu başlığının “Sembolistler ve Eserleri” alt başlığında “Paul Verlaine (1844-1896): Önce Parnas okulunun bir üyesi, sonra dekadanların lideri ve sembolist estetiğin kurucusu. Eserleri: Zuhal Şiirleri (Poèmes Saturniens, 1866), Çapkın Törenler (Fêtes galantes, 1869), İyi Şarkı (La Bonne Chanson, 1870), Sözsüz Romanslar (Romances sans Paroles, 1874), Bilgelik (Sagesse, 1880), Lanetli Şairler (Les Poètes Maudits, (1884), Aşk (Amour, 1888) Parallèlement (1889), Sövgüler (Invectices 1896)” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 81
Kültürel sınırların ötesinde evrensel olarak bir dizi anlamı
çağrıştıran sembol türüne ne ad verilir?
çağrıştıran sembol türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel sembol
B
Özel sembol
C
Bütün sembol
D
Nesnel sembol
E
Arketipsel sembol
Açıklama:
Arketipsel sembol kültürel sınırların ötesinde evrensel olarak bir dizi anlamı
çağrıştıran semboldür. Doğru yanıt E'dir.
çağrıştıran semboldür. Doğru yanıt E'dir.
Soru 82
Yazarın hayal gücünde üretilen ve bağlama göre herhangi bir anlama gelebilecek sembol türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel sembol
B
Özel sembol
C
Arketipsel sembol
D
Bütün sembol
E
Öznel sembol
Açıklama:
Özel sembol yazarın hayal gücünde üretilen ve
bağlama göre herhangi bir anlama gelebilecek semboldür. Doğru yanıt B'dir.
bağlama göre herhangi bir anlama gelebilecek semboldür. Doğru yanıt B'dir.
Soru 83
19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Kubizm
C
Empresyonizm
D
Ekspresyonizm
E
Determinizm
Açıklama:
Sembolizm: 19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin başlıca temsilcilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Baudelaire
B
Rimbaud
C
Valery
D
Mallarme
E
Verlaine
Açıklama:
Sembolizm: 19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımıdır. Baudelaire, Rimbaud, Mallarmé, Verlaine, Maeterlinck ve Laforgue başlıca temsilcilerdir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 85
Edebi terim olarak sembolizmi tanımlarken hangi akıma karşı doğduğunu söyleyebiliriz?
Seçenekler
A
Determinizm
B
Empresyonizm
C
Ekspresyonizm
D
Realizm
E
Naturalizm
Açıklama:
Bazı edebiyat ve sanat terimleri sözlüklerinde sembolizm şöyle tanımlanmaktadır: Sembolizm: 19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımıdır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 86
Sembolizm 19. yüzyılda hangi akımla ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Pozitivizm
B
Determinizm
C
Empresyonizm
D
Ekspresyonizm
E
Kübizm
Açıklama:
Sembolizm pozitivizmin hâkim olduğu 19. yüzyılda ortaya çıkar ancak onun gerçek tanımına ve gerçeği alımlama yöntemine karşı çıkar. Doğru yanıt A'dır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Decadence "çöküş" sanatının ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Parnas ekolünden çıkmıştır fakat ona karşı bir tepki olarak gelişmiştir.
B
Burjuva toplumunun değer ve normlarına karşı çıkılır.
C
Burjuva toplumun sanat anlayışı ilke edinilir.
D
Geleneğe karşı yıkıcı, karamsar, yenilikçi, deneysel bir harekettir.
E
Sembolizme yol açmış ve bu estetiğin içinden çıkan sanatçılar sembolist akımı kurmuştur.
Açıklama:
Dekadans sanatı Parnas ekolü içinden çıkan ama ona karşı bir tepki olarak gelişen bir harekettir. Dekadans kelime itibarıyla çöküş demektir ve dekadanlar bunu gururla kullanır; burjuva toplumunun değer ve normlarına, sanat anlayışına ve estetik ölçülerine savaş açarlar. Geleneğe karşı yıkıcı, karamsar, yenilikçi, deneysel bir topluluktur. Dekadans sembolizme yol açmış ve bu estetiğin içinden çıkan sanatçılar sembolist akımı kurmuşlar ya da onunla ilişkilendirilmişlerdir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin sanata bakışını doğru olarak açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Sanata gerçeğe ulaşmanın bir yolu ya da kimilerine göre tek yolu olarak bakmazlar. Başka birçok yönteme inanırlar.
B
Sembolizmde sanatçı merkezi bir konumda olmamalıdır.
C
Burjuva kesim diğer insanların algılarına açık olmayan hakikatleri kavrayabilen ve yol gösteren kişidir.
D
Gerçekler gördüğümüz dünyanın ta kendisidir.
E
Fenomenler yalnızca birer “simgeler ormanı”dır; şair onları “idea”ları anlatabilmek için kullanır.
Açıklama:
Sembolistler sanata gerçeğe ulaşmanın bir yolu ya da kimilerine göre tek yolu olarak bakmışlardır. Romantizmde olduğu gibi sembolizmde de sanatçı merkezi bir konumdadır; özel, seçilmiş bir kişidir; diğer insanların algılarına açık olmayan hakikatleri kavrayabilen ve yol gösteren kişidir. Bu gerçekler gördüğümüz dünyanın ötesindedir; fenomenler yalnızca birer “simgeler ormanı”dır; şair onları “idea”ları anlatabilmek için kullanır. Bu gerçekliği kavramak için aşkın bir deneyime ihtiyaç vardır, bu nedenle sinestezi/eşduyum
yöntemini geliştirirler; böylelikle şematik ve kategorik olmayan, akıcı ve organik bir algıya kavuşabilirler.
yöntemini geliştirirler; böylelikle şematik ve kategorik olmayan, akıcı ve organik bir algıya kavuşabilirler.
Soru 89
Sembolist estetiğin kurucuları ve şiirle müziği sentezleyen şairler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Baudelaire ve Poe
B
Neval ve Rimbaud
C
Mallarme ve Verlaine
D
Moreas ve Valery
E
Kahn ve Ghil
Açıklama:
Sembolizmin temeli Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne dayandırılır. Elbette ondan önce Nerval ve Poe vardır ama bu kitap akımın başlangıç noktası ya da habercisi kabul edilir. Correspondances sonesinde eşduyum düşüncesine rastlanır ve başta Rimbaud olmak üzere sembolistler bu kavram üzerinden gerçekliği kavramaya çalışır ve bunun yöntemlerini sanatta yöntem olarak benimserler. Mallarmé ve Verlaine Baudelaire’den sonra sembolist estetiğin kurucuları olurlar ve şiirle müziği sentezlerler. Doğru yanıt C'dir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin etkisini yitirmesinin nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sembolizmin bilinçdışına ve gözlenebilir alanın dışındaki gerçeğe atıf yapmaması
B
Bilinçdışının bilimsel analizinden yoksun olması
C
Sürrealizme dönüşerek evrimleşememesi
D
Sembolizmin giderek açık bir hal alması
E
Biçim açısından yenilikçi olamaması
Açıklama:
Jean Moreas’nın Sembolist Manifesto’nun başında söylediği gibi sanatta bütün ekoller zamanla etkisini yitirir ve başka bir şeye dönüşerek evrimleşir. Sembolizm bilinçdışına ve gözlenebilir alanın dışındaki gerçeğe atıf yapıyordu ama henüz bilinçdışının bilimsel analizinden yoksundu. Freud’un kuramlarının
yayımlanıp yaygınlaşmasıyla birlikte sembolizm sürrealizme dönüşerek evrimleşti. Sembolizmin giderek kapalı bir hal alması, geleneksel okuyucuyu yordu; anlamca kapalı, biçim açısından yenilikçi, özgür dizenin, düzyazı şiirin, geleneksel olmayan ritimlerin kullanıldığı şiir okuyucuları yadırgattı ve rağbet görmez oldu. Doğru yanıt B'dir.
yayımlanıp yaygınlaşmasıyla birlikte sembolizm sürrealizme dönüşerek evrimleşti. Sembolizmin giderek kapalı bir hal alması, geleneksel okuyucuyu yordu; anlamca kapalı, biçim açısından yenilikçi, özgür dizenin, düzyazı şiirin, geleneksel olmayan ritimlerin kullanıldığı şiir okuyucuları yadırgattı ve rağbet görmez oldu. Doğru yanıt B'dir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sembolizm gerçekçiliğe karşı çıkan bir akım değildir.
B
Sembolizm izlenimciliğe karşı çıkan bir akım değildir.
C
Sembolizm düşünceyi simgelerle anlatmayı deneyen bir sanat görüşüdür.
D
Sembolizmin ve Parnas şairleri arasında bir sanatsal ilişkiden söz edilemez.
E
Sembolizm düş ve hayal dünyasıyla ilintili değildir.
Açıklama:
Sembolizm gerçekçiliğe karşı çıkan ve Parnas şairlerle bir süre birliktelik özelliği taşıyan bir akımdır.
Sembolizmde simge kullanımı ve simgesel anlatım ön plandadır.
Sembolizmde simge kullanımı ve simgesel anlatım ön plandadır.
Soru 92
Aşağıdaki eserlerden hangisi Sembolizme öncülük etmiştir?
Seçenekler
A
Kötülük Çiçekleri
B
Kırmızı ve Siyah
C
Madam Bovary
D
İstem ve Sunum Olarak Dünya
E
Dekadanlar
Açıklama:
Baudelaire'in Kötülük Çiçekleri sembolizmin estetik ortamını hazırlayan önemli bir eserdir.
Baudelaire'in Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) kurucu bir eser kabul edilir.
Baudelaire'in Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) kurucu bir eser kabul edilir.
Soru 93
Aşağıdaki isimlerden hangisi sembolist şair değildir?
Seçenekler
A
Verlaine
B
Rimbaud
C
Baudelaire
D
Rimbaud
E
Lecompte de Lisle
Açıklama:
Sembolist şairler Baudelaire başta olmak üzere Mallarmé, Verlaine, Rimbaud en önemlileri arasındadır.
Lecompte de Lisle parnas şairdir.
Lecompte de Lisle parnas şairdir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi sembolist manifestoda sembolizmin özelliği olarak gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Sembolizm, kendi kendisini değil fikri ifade etmeyi amaçlayan bir biçim kurmaktır.
B
Sembolizmde fikir duyulabilir bir biçimde örtülmemelidir.
C
Sembolizmde doğa manzaraları kendilerini yansıtmalıdır.
D
Sembolizmde duyulabilir görüntüler önemli değildir.
E
Şairler nesnel tasviri ön plana çıkarmalıdır.
Açıklama:
Sembolizmde duyulabilir bilgiyi ifade etmek, nesnellekten uzaklaşmak önemlidir.
Sembolist manifesto sembolizmin özelliklerini açıkça ortaya koyar.
Sembolist manifesto sembolizmin özelliklerini açıkça ortaya koyar.
Soru 95
Dekadans sözcüğünün anlamı nedir ve dekadanlar terimi kim tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Çöküş / Baudelaire
B
Çöküş / Maurice Barrès
C
Yükseliş / Mallarmé
D
Çöküş / Jeaqn Moréas
E
Manifesto / Jean Moréas
Açıklama:
Roma İmparatorluğunun çöküşüne işaret eden bir terim olduğu unutulmamalıdır.
Dekadans çöküş anlamındadır ve Maurice Barrès tarafından kullanılmıştır.
Dekadans çöküş anlamındadır ve Maurice Barrès tarafından kullanılmıştır.
Soru 96
Aşağıdaki kavramlardan hangisi sembolizmde anahtar kelime durumundadır?
Seçenekler
A
Dekadans
B
Romantik semboller
C
Düş
D
Gerçek
E
Nesnellik
Açıklama:
Düş olgusu sembolistlerde uykuda görülen düşle ilgisi yoktur.
Düş sembolizmde çok önemlidir ve düş görmekle ilgisi yoktur.
Düş sembolizmde çok önemlidir ve düş görmekle ilgisi yoktur.
Soru 97
Romantik hareket yıllarında genç kuşağın sıkıntı, hayal kırıklığı ve melankoli duygularını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mal du siècle- Çağın sorunu
B
Mal du siècle- Çağın modernliği
C
Crise du siècle- Çağın sorunu
D
Mal du siècle- Çağın hastalığı
E
Mal du siècle- Lanetli
Açıklama:
Mal du siècle, Fransa'da, romantik genç kuşağın da kullandığı bir kavramdır.
Mal du siècle çağın hastalığı anlamındadır.
Mal du siècle çağın hastalığı anlamındadır.
Soru 98
Sinestezi kavramı çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eşduyum anlamında da kullanılır.
B
Renkleri İşitmek, Sesleri Görmek şeklinde de açıklanabilen bir özelliği vardır.
C
Yeni bir algının, gerçekliğin aracı olarak görülebilir.
D
Rimbaud sinesteziyi estetik bir bakış olarak görür.
E
Sanrılar sembolistlere göre sinesteziyle ilintili değildir.
Açıklama:
Sinestezi de algı ve gerçeklik ilişkisi, görme ve işitme tarzı önemlidir. Rimbaud'nun Voyelles şiiri sinesteziye en önemli örnektir.
Sinestezi sembolistler tarafından estetik bir yaklaşım olarak uygulanmıştır.
Sinestezi sembolistler tarafından estetik bir yaklaşım olarak uygulanmıştır.
Soru 99
Şiirinde kelimeleri yalnız anlamlarıyla değil ses değerleriyle de değerlendiren, farklı okunuşlara imkân veren kelime ve ifadeleri kullanan, şiirinde müzikalite ve anlam zenginliği ile tanınan sembolist şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Jean Moréas
C
Théophile Gautier
D
Mallarmé
E
Paul Valéry
Açıklama:
Ses, müzikalite, görüntü-imge şairi Mallarmé sonraki kuşakları da etkilemiştir.
Mallarmé sembolizmin ilkelerini zenginleştiren çok önemli bir şairdir.
Mallarmé sembolizmin ilkelerini zenginleştiren çok önemli bir şairdir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi sembolist ressamların özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Resimde romantik akımın pek çok eğilimini devam ettirmemişlerdir.
B
Sembolist ressamlar, resimlerinde mitolojiye çok önem vermişlerdir.
C
Sembolist ressamlar düşsel imgelere önem vermemişlerdir.
D
Geleneksel ikonografiyi kullanmışlardır.
E
Kişisel, yarı kapalı, belirsiz imgeleri asla kullanmamışlardır.
Açıklama:
Sembolist resimde de sembolizmin genel prensiplerinden uzaklaşılmamalı ama farklılıklar göz ardı edilmemelidir.
Sembolist ressamlar bazı özellikleriyle az da olsa şairlerden farklı nüanslara sahiptirler.
Sembolist ressamlar bazı özellikleriyle az da olsa şairlerden farklı nüanslara sahiptirler.
Soru 101
..... genel anlamda anlamı önceden kararlaştırılmış belirli bir işaret demektir.
Yukarıdaki cümlede boşluklara hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boşluklara hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Simge
B
Alegori
C
Mecaz
D
Metafor
E
Gönderme
Açıklama:
Tanım "simge" kavramına aittir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi Kant'ın "kendinde şey" (Numen) kavramına karşılık gelir?
Seçenekler
A
Platon'un idea kavramı
B
Fenomen
C
Schopenhauer'ın sunum kavramı
D
Gerçek
E
Yanılsama
Açıklama:
Platon’da görünen dünya (fenomenler) idealar dünyasının bir yansımasıydı. Bu görüş Kant’ta da karşımıza çıkar. Kant duyularımızın algısına açık olmayan bir dünyadan ve şeylerden bahseder. Fenomen kavramına karşıt olan bu “kendinde şey” (ya da Kant’ın eş anlamlı olarak kullandığı “numen” (noumenon)) insan algısından ya da kavrayışından bağımsız olarak bulunur.
Soru 103
Sembolizm akımının öncülü olarak görülen yazar ve eser aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Nerval- Aylaklık Şatoları
B
Baudelaire- Kötülük Çiçekleri
C
Verlaine- Zühal Şiirleri
D
Rimbaud- Aydınlanmalar
E
Hugo- Asırların Efsanesi
Açıklama:
Sembolizmin doğuşu Charles Baudelaire’in 1857 tarihli Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) adlı şiir kitabına dayandırılır.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Müzikalleşme
B
Karşılıklılık-iletişim
C
Sanatların sentezi
D
Tasviri şiir
E
Telkin değeri
Açıklama:
Sembolizmin önemli isimleri olan Verlaine ve Rimbaud, Charles Baudelaire’in şiir ve düşüncesinden etkilenirler. Baudelaire’in duyular arasındaki karşılıklılık/iletişim konseptini benimsediler ve şiirin müzikal niteliklerine dair özgün bir fikir üretmek için bunu Wagner’in sanatların sentezi idealiyle birleştirirler. Tasviri şiir ise Parnasizme ait bir özelliktir.
Soru 105
Sembolist Manifesto aşağıda verilen yazarlardan hangisi tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Paul Verlaine
B
Charles Baudelaire
C
Jean Moreas
D
Emile Verhaeren
E
Stephane Mallarmé
Açıklama:
Jean Moréas 1886 yılında Le Figaro gazetesinin edebiyat ekinde yayımladığı manifesto ile sembolizmi tanıtır.
C
C
Soru 106
19. Yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan ilk avangard hareket olur. Bir dergi etrafında toplanan bir grup şair, yerleşik toplum kurallarına, estetik değer ve zevklerine karşı çıkar, yadırgatıcı, tepki çekici, tahrik edici şiirler yazarlar. Burjuva değerleri olarak gördükleri aileye, paraya, konfora karşı çıkarlar. Fuhuş, eşcinsellik, sefahat yerleri gibi provoke edici konuları sever; güzelliğe, ideale, sanata ilgi gösterirler.
Yukarıda sözü edilen topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Medan
B
Dekadanlar
C
Köprü
D
Sembolistler
E
Sürrealistler
Açıklama:
Sembolistlerin bir bakıma öncülü olan Dekadanlar, 19. Yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan ilk avangard hareket olur. Décadance, kelime anlamı olarak çöküş demektir, Roma İmparatorluğu’nun çöküşüne göndermeyle kullanılan bir terimdir ve Dekadanlar, bu adı gönüllülükle kullanırlar. Le Décadent adlı dergide eserlerini yayımlayan bir grup şair, yerleşik toplum kurallarına, estetik değer ve zevklerine karşı çıkıyor, yadırgatıcı, tepki çekici, tahrik edici şiirler yazmaktadırlar. Dekadanlar burjuva değerleri olarak gördükleri aileye, paraya, konfora karşı çıkarlar. Fuhuş, eşcinsellik, sefahat yerleri gibi provoke edici konuları sever; güzelliğe, ideale, sanata ilgi gösterirler
Soru 107
Sembolizm egzotik, ilkel, dünya dışı şeylere ilgi göstermesinin yanı sıra yıkıcılığı, bireyi ön plana çıkarması ve karamsarlığı bakımından da .... bir tür reenkarnasyonu olarak görülür.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Parnasizmin
B
Natüralizmin
C
Romantizmin
D
Hümanizmin
E
Klasisizmin
Açıklama:
Sembolizm genel olarak 19. yüzyıl başlarının romantik geleneğine yaslanır, egzotik, ilkel, dünya dışı şeylere ilgi göstermesi bakımından romantik duyarlılıkla ortaklaşır. Yıkıcılığı, bireyi ön plana çıkarması ve karamsarlığı da romantizmin bir tür reenkarnasyonu olarak görülmesine yol açmıştır.
Soru 108
Baudelaire bazı ayrıcalıklı kişilerin, doğanın herkes tarafından anlaşılamayan dilini çözdüklerini düşünür. Bu kişilerin sanatçılar olduğuna inanır.
Bu durum aşağıdakilerden hangisine bir kanıt oluşturur?
Bu durum aşağıdakilerden hangisine bir kanıt oluşturur?
Seçenekler
A
Doğa üstü güçlere inandığına
B
Romantizmin sanatçıya bakış açısını paylaştığına
C
Kendisini bir önder olarak gördüğüne
D
Gerçeğin ulaşılamazlığına inandığına
E
Hayalgücüne önem verdiğine
Açıklama:
Sembolizmde, sanatçı tıpkı romantizmde olduğu gibi son derece merkezi bir konuma sahiptir. Onun zihni ve dehası farklı bir dünya algısının kapısını okurlarına açar. Romantizmdeki sanatçı gibi sembolizmde de şair özel, neredeyse seçilmiş bir bireydir ve sıradan insana açık olmayan deneyimlerin aktarıcısıdır. Baudelaire'in görüşleri de bu anlayışıyı paylaştığını göstermektedir.
Soru 109
Sembolistlere göre gerçek deney ve gözlemle kavranabilecek, tek boyutlu ve değişmez bir şey değildir; görünenin ardında, doğadaki şeyler arasında gizli ilişkiler vardır.
Sembolistlere göre insan zihninin bu gerçeği kavrayabilmek için yöntemi ne olmalıdır?
Sembolistlere göre insan zihninin bu gerçeği kavrayabilmek için yöntemi ne olmalıdır?
Seçenekler
A
Tümevarım
B
Tümdengelim
C
Şüphecilik
D
Yanlışlama
E
Sezgi ve eşduyum
Açıklama:
Sembolistlere göre insan zihni sezgi ve eşduyumla bu gizli ilişkileri keşfedebilir.
Soru 110
Sembolizm ve sembolistlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Öznel gerçekçilikten hareket ederler.
B
İdealizmi ve sezgiciliği savunurlar.
C
Mistisizmi, sapkınlığı ve çöküş duyarlılığını birleştirirler.
D
Şiirde anlamı ve felsefeyi ön plana almışlardır.
E
Kapalı ve bulanık bir anlatımları vardır.
Açıklama:
Semnolist şiirde anlamın önemi giderek azalmıştır.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi parnasizmin bağlı olduğu ilkeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Akıl
B
Sezgi
C
Düş
D
Kapalılık
E
Belirsizlik
Açıklama:
Parnasizmin bağlı olduğu ilkeler akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gbi ilkelerden, sembolizmde bu ilkelerin yerini idealizm, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Akıl, parnasizmin bağlı olduğu ilkeler arasında yer almaktadır.
Soru 112
Sembolizm hangi yıllar arasında en çok rağbeti görmüştür?
Seçenekler
A
1820-1830
B
1830-1845
C
1845-1885
D
1885-1900
E
1900-1920
Açıklama:
Romantizmin tekrar dirilişi olarak nitelenebilecek sembolizm akımı onu önceleyen natüralizme, realizme ve Parnasizme bir tepki olarak gelişmiş, romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlamıştır. Sembolizm akımı belirgin ilk eve nitelikleriyle 1885-1900 yılları arasında büyük rağbet görmüştür.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi bir arketipsel sembol örneği olabilir?
Seçenekler
A
Haç
B
Güneş
C
İnek
D
Bayrak
E
Yayla
Açıklama:
Sembollerin arketipsel, genel ve özel olmak üzere üç biçimi bulunmaktadır. Arketipsel semboller kültürel sınırların ötesinde evrensel olma niteliği taşırlar ve bir dizi evrensel anlamı çağrıştırırlar. Güneşin enerji ve yaşam kaynağı olması bunun en iyi örneklerinden biridir. Genel sembol ise daha sınırlı bit kitleye yöneliktir, haç bunun örneklerinden biridir. Özel sembol ise yazarın hayal gücünde üretilen ve bağlama göre herhangi bir anlama gelebilecek semboldür.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi “sembolizmin dört atlısı” olarak bilinen şairlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Stéphané Mallarmé
C
Paul Verlaine
D
Arthur Rimbaud
E
Immanuel Kant
Açıklama:
Sembolizmin dört atlısı olarak bilinen şairler Charles Baudelaire, Stéphané Mallarmé, Paul Verlaine ve Arthur Rimbaud’dur. Immanuel Kant, 18. Yüzyılda yaşamış ve düşünceleri ile sembolistleri etkilemiş Alman bir filozoftur.
Soru 115
Aşağıda sembolizm için söylenenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sembolist sanatçılar doğayı olduğu gibi yansıtmalıdır.
B
Sembolist şiir seslerin ahenginden uzaklaşmıştır.
C
Sembolizme göre edebiyat, okuyucuların sezgiyle anlayabilecekleri gerçekleri üstü kapalı olarak söylemelidir.
D
Sembolist eserlerde en önemli olan şey anlamın herkes tarafından anlaşılabilir olmasıdır.
E
Sembolistler gerçekçi ve belirlenimci bir dünya görüşünü benimsemişlerdir.
Açıklama:
Sembolistlere göre, edebiyat okuyucuların sezgiyle anlayabilecekleri gerçekleri üstü kapalı olarak söylemelidir. Bununla beraber, bir şiirdeki tema dikkatle seçilen kelimelerin içinde bulunan ahengin, tonların ve renklerin hassas bir şekilde manipüle edilmesiyle geliştirilebilir. Bu yönüyle, sembolizm doğrudan gerçekliği yansıtmaktan ziyade, onu sanatçının algıladığı öznel biçimi ile yansıtmayı kendine ilke edinmiştir. Bunu yaparken kesin bir anlam içermemelerine rağmen yine de şairin zihnini ifade eden ve gerçeğin “karanlık ve karışık birliğini”ne işaret eden son derece kişisel mecazlar kullanmışlardır.
Soru 116
Sembolistlerin öncülü olan, Parnas estetiğinden doğmasına karşın bu okulun estetik anlayışına karşı çıktıklarından ilk avangradlar olarak anılan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Empresyonizm
C
Realizm
D
Dekadanlar
E
Sürrealizm
Açıklama:
19. yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan Dekadanlar ilk avangard olmalarının yanında sembolistlerin de öncülü olarak kabul edilmektedirler.
Soru 117
Kültür sanat ve politika ile bağlantılı olarak yenilikçi kişiler veya deneysel işler anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dekadans
B
Avangard
C
Alegori
D
Mal du siécle
E
Fin de siécle
Açıklama:
Dekadans, 19. Yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akımdır. Alegori; bir mecaz gibi işlev gören ve kişiselleştirmeyle istiare arasında yer alan bir anlatım biçimidir. Mal du siécle, yüzyılın hastalığı anlamına gelmekle birlikte özel olarak 19. yüzyıla gönderme yapmaktadır. Fin de siécle; 19. yüzyıl sonu için kullanılan bir terimdir. Avangard; kültür sanat ve politika ile bağlantılı olarak yenilikçi kişiler veya deneysel işler anlamına gelmektedir.
Soru 118
I. Sanatçının zihni ve dehası farklı bir dünya algısının kapısını okurlarına açar.
II. Şair bir kahin gibi bir kehanet düzeyine erişerek görünenin ardındaki gerçekleri deneyimler.
II. Şiir; geleneksel ölçülere göre yazılmalı ve ahlaklı olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sembolizmin sanat anlayışı ile uyumludur?
II. Şair bir kahin gibi bir kehanet düzeyine erişerek görünenin ardındaki gerçekleri deneyimler.
II. Şiir; geleneksel ölçülere göre yazılmalı ve ahlaklı olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sembolizmin sanat anlayışı ile uyumludur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Sembolizmde sanatçı sen derece merkezi bir konuma sahiptir. Onun zihni ve dehası farklı bir dünya algısının kapsını okurlarına açar. Sembolizmde şair özel, neredeyse seçilmiş bir bireydir ve sıradan insana açık olmayan deneyimlerin aktarıcısıdır. Sembolist şairlerden Arthur Rimbaud şairi bir kahine benzetir. Şair bir kehanet düzeyine ulaşarak görünenin ardındaki gerçeklikleri deneyimler. Sembolist sanatçılar aynı zamanda dönemlerinin burjuva anlayışına karşı çıkmış, söz edilmesi hoş karşılanmayan temaları şiirlerinde işlemişler ve geleneksel ölçülerin dışına çıkarak serbest ölçüde şiirler yazmışlardır. Bunlardan dolayı doğru yanıt D’dir.
Soru 119
Aşağıda sembolist akımın kurucusu olarak verilen şairler ve eserleri eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire - Paris Sıkıntısı
B
Stéphané Mallarmé - Langeur
C
Paul Verlaine - Büyülü Sözler
D
Arthur Rimbaud - Tersine
E
Joris Karl Huysmans - Kötülük Çiçekleri
Açıklama:
Eserlerin doğru bir biçimde eşleştirilmesi şu şekildedir:
Charles Baudelaire - Paris Sıkıntısı
Stéphané Mallarmé - Bir Zar Atımı Rastlantıyı Asla Yok Etmeyecektir
Paul Verlaine - Langeur
Arthur Rimbaud - Cehennemde Bir Mevsim
Charles Baudelaire - Kötülük Çiçekleri
Charles Baudelaire - Paris Sıkıntısı
Stéphané Mallarmé - Bir Zar Atımı Rastlantıyı Asla Yok Etmeyecektir
Paul Verlaine - Langeur
Arthur Rimbaud - Cehennemde Bir Mevsim
Charles Baudelaire - Kötülük Çiçekleri
Soru 120
Aşağıdaki şairlerden hangisi sembolizmin Avrupa dışındaki temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Remy de Gourmont
B
Henri de Régnier
C
Maurice Maeterlinck
D
Georges Rodenbach
E
Alexander Aleksandroviç Blok
Açıklama:
Alexander Aleksandroviç Blok, 1880 ve 1921 yılları arasında yaşamış bir Rus-Sovyet şairidir ve oyun yazarıdır. Blok ile Rusya’da sembolizm akımı doruğa ulaşmıştır.
Soru 121
Sembolizm hangi sanatsal alanda önce yaygınlaşmıştır?
Seçenekler
A
Edebiyatta
B
Resim
C
Tiyatroda
D
Sinemada
E
Operada
Açıklama:
GİRİŞ
Edebiyatta
Edebiyatta
Soru 122
19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Realizm
C
Modernizm
D
Natüralizm
E
Positivizm
Açıklama:
SEMBOL VE SEMBOLİZM
Sembolizm:
Sembolizm:
Soru 123
Sembolist şiiri “varlığına müziği katan şiir” olarak tanımlayan edebiyatçı düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Paul Valery
B
Rodenbach
C
Andre Beaunier
D
La Nouvelle
E
Parnas
Açıklama:
SEMBOL VE SEMBOLİZM
Paul Valery
Paul Valery
Soru 124
Sembolist şiirin doğuşu hangi edebiyatçılara dayanır.
Seçenekler
A
Nerval ve Michelet
B
Baudela ve Rimbaud
C
Mallarmé ve Verlaine
D
Maeterlinck ve Laforgue
E
Paul Valery ve Rodenbach
Açıklama:
SEMBOL VE SEMBOLİZM
Nerval ve Michelet
Nerval ve Michelet
Soru 125
Yaşadığımız dünyayı nominal dünyanın bir temsili saymış ve buradaki biçimler üzerinden asıl formları kavramanın yollarını aratırmış olan düşünür kimdir
Seçenekler
A
Kant
B
Platon
C
Schopenhauer
D
Verlaine Rimbaud
E
Charles Baudelaire
Açıklama:
SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ
Kant
Kant
Soru 126
Sembolizmin doğuşu Charles Baudelaire’in 1857 tarihli hangi eserine dayandırılır?
Seçenekler
A
Kötülük Çiçekleri
B
İyilik Çiçekleri
C
İstem ve Sunum olarak Dünya
D
Noumenon
E
Un coin de table
Açıklama:
SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ
Kötülük Çiçekleri
Kötülük Çiçekleri
Soru 127
Un coin de table (Masada) adlı tablo hangi Sembolist sanatçıya aittir?
Seçenekler
A
Henri Fantin-Latour
B
Charles Baudelaire
C
Mallarmé
D
Verlaine
E
Wagner
Açıklama:
SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ
Henri Fantin-Latour
Henri Fantin-Latour
Soru 128
Sembolizmde "Décadence Sanatı" hangi anlamda kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Çöküş
B
Yükselme
C
Doğa
D
Şiddet
E
Saray
Açıklama:
Çöküş
Soru 129
Sembolizmin dolayısıyla modern şiirin babası kabul edilen sanatcı kimdir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Rimbaud
C
Platon
D
Kant
E
Maudits, Verlaine
Açıklama:
“Lanetli Şairler” (“Les Poètes Maudits”)
Charles Baudelaire
Charles Baudelaire
Soru 130
Sembolizmin kurucusu
sayılan, görüşleri ve eserleriyle kübizm, dadaizm,
sürrealizm gibi akımları etkileyen şair.
sayılan, görüşleri ve eserleriyle kübizm, dadaizm,
sürrealizm gibi akımları etkileyen şair.
Seçenekler
A
Stéphane Mallarmé
B
Baudelaire
C
Platon
D
Victor Hugo
E
Kant
Açıklama:
Stéphane Mallarmé
Soru 131
Sembolizmin dört atlısı olarak geçen şairler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baudelaire-Mallarme-Verlaine-Rimbaud
B
Bonnier-Blemont-Aicard-Mallarme
C
Verlaine-Valade-Bonnier-Rimbaud
D
Pelletan-Merat-Baudelaire-Blemont
E
Merat-Pelleton-Bonnier-Rimbaud
Açıklama:
A şıkkında geçen isimler sembolizmin dört atlısını oluşturur. Cevap a şıkkıdır.
Soru 132
Sembolizmin doğuşu hangi esere dayandırılır?
Seçenekler
A
Kötülük Çiçekleri
B
Sözsüz Şarkılar
C
Sapmalar
D
Tersine
E
Bir Kır Tanrısının Öğleden Sonrası
Açıklama:
Charles Baudelairenin Kötülük Çiçekleri adlı eserine dayandırlır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 133
Hangisi sembolist şiirin hoşlandığı unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Fikre yoğunlaşmak
B
Ders vermek
C
Hitabet
D
Yapmacıklık
E
Nesnel Tasvir
Açıklama:
Fikre yoğunlaşmaya karşıdır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 134
Sembolizm...................... ve ........................hakim olduğu 19. y.y.'da ortaya çıkmıştır.
Boşluğa gelmesi gereken ifadeler hangileridir?
Boşluğa gelmesi gereken ifadeler hangileridir?
Seçenekler
A
Pozitivizm-Determinizm
B
İdealizm-Dekadans
C
Avangard-İdealizm
D
Dekadans-Realizm
E
Parnasizm-Naturalizm
Açıklama:
Sembolizm, Pozitivizm ve Determinizmin hakim olduğu 19. yy'da ortaya çıkmış, bu felsefi akımlar edebiyata realizm, natüralizm ve parnasizm akımlarında yansımıştır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 135
-En çok etkilendiği kişi Edgar Alan Poe'dur
-Toplumun değerlerini sorgulayıp meydan okumuştur
-Kötülük Çiçeklerinin yazarıdır
-İletişler adlı sonesi sembolizmin ön manifestosu sayılabilir
-Sembolizmin, dolayısıyla modern şiirin babası sayılır
Yukarıda bazı özellikleri verilen şair hangisidir?
-Toplumun değerlerini sorgulayıp meydan okumuştur
-Kötülük Çiçeklerinin yazarıdır
-İletişler adlı sonesi sembolizmin ön manifestosu sayılabilir
-Sembolizmin, dolayısıyla modern şiirin babası sayılır
Yukarıda bazı özellikleri verilen şair hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Stephane Mallarme
C
Paul Verlaine
D
Arthur Rimbaud
E
Leonte de Lisle
Açıklama:
Bahsedilen özellikler Baudelaire'ye aittir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 136
Hangisi sembolist ressamlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gustav Klimt
B
Fernand Khnopff
C
Gustave Moreau
D
Paul Gauguin
E
Arthur Rimbaud
Açıklama:
Rimbaud şairdir. Cevap e şıkkıdır.
Soru 137
Hangisi sembolizmin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Öznel gerçeklikten hareket edilir
B
İdealizmi ve sezgicilik savunulur
C
Bütün metafizik alana ilgi gösterilir
D
Ele alınan temalardan biri kahramanlıktır
E
Biçim ve içerikle ilgili yenilikleri modernizme damga vurur
Açıklama:
Temalar:dini mistisizm, sapkınlık,erotik ve çöküş duyarlılığının birleşimidir. Cevap d şıkkıdır.
Soru 138
Hangi eser Paul Verlain'e ait değildir?
Seçenekler
A
Zuhal Şiirleri
B
Çapkın Törenler
C
İyi Şarkı
D
Sözsüz Romanslar
E
Herodiade
Açıklama:
E şıkkı Mallarme'ye aittir. Cevap E şıkkıdır.
Soru 139
Joris Karl Huysmans'ın Decadan Estetiğini tanımladığı eseri hangisidir?
Seçenekler
A
Tersine
B
Marthe
C
Vatard Kızkardeşler
D
Genç Kalfa
E
Modern Sonat
Açıklama:
Tersine adlı eserinde Decadan estetiğini tanımlar. Cevap A şıkkıdır.
Soru 140
İrlanda Rönesansı'nın önderliğini yapan, 1923'te Nobel Edebiyat Ödülü kzaanan, sembolizmin en güçlü şairlerinden biri olan şair kimdir?
Seçenekler
A
William Butler Yeats
B
Oscar Wilde
C
Paul Valery
D
Remy de Gourmont
E
Albert Aurier
Açıklama:
Bahsedilen özellikler W. B. Yeats'a aittir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 141
Aşağıdaki ünlü isimlerden hangisi sembolizm akımının temellerini atan şairlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Paul Valéry
B
Paul Verlaine
C
Charles Baudelaire
D
Arthur Rimbaud
E
Stéphane Mallarmé
Açıklama:
Doğru cevap A dır. Paul Valéry sembolizm akımının temellerini atan şairlerden birisi değildir.
Soru 142
Sembolistler eserlerinde üslup olarak neyi desteklerler?
Seçenekler
A
Aşırı duygusallığı
B
Öznel anlatımı
C
Süsü
D
Açıklığı
E
Retorik araçları
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Sembolistler eserlerinde üslup olarak öznel anlatımı desteklerler.
Soru 143
Aşağıdaki şairlerden hangisine göre “Sembolik şiir düştür, ayrıntılardır, bulutlarla yolculuk eden, yansımaları ehlileştiren, gerçeğe yalnız kalkış noktası olarak ihtiyaç duyan ve oradan gizemlere dalan sanattır”?
Seçenekler
A
Jules Laforgue'a göre
B
Arthur Rimbaud'a göre
C
Georges Rodenbach'a göre
D
Charles Baudelaire'a göre
E
Jules Laforgue'a göre
Açıklama:
Doğru cevap C dir. Georges Rodenbach'a göre “Sembolik şiir düştür, ayrıntılardır, bulutlarla yolculuk eden, yansımaları ehlileştiren, gerçeğe yalnız kalkış noktası olarak ihtiyaç duyan ve oradan gizemlere dalan sanattır”
Soru 144
Kant insanın fenomenler aracılığıyla kavramaya çalıştığı varoluşsal özler olan “kendinde şeyler”i anlamak için hangi yöntemleri önerir?
Seçenekler
A
Aşkınsal estetik
B
Aşkınsal analitik
C
Aşkınsal mantık
D
Aşkınsal tümdengelim
E
Hepsini
Açıklama:
Kant insanın fenomenler aracılığıyla kavramaya çalıştığı varoluşsal özler olan “kendinde şeyler” anlamak için aşkınsal estetik, aşkınsal analitik, aşkınsal mantık ve aşkınsal tümdengelim yöntemlerini önerir.
Soru 145
Sembolistlerden önce kurallı, düzenli, tanımlayıcı ve açıklayıcı ancak insanın duygusal deneyimlerine çok az ışık tutan şiirleri yazan şairler hangi akımın temsilcileri idiler?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Realizm
C
Pozitivizmi
D
Parnasizm
E
Determinizm
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Sembolistlerden önce kurallı, düzenli, tanımlayıcı ve açıklayıcı ancak insanın duygusal deneyimlerine çok az ışık tutan şiirleri yazan şairler Parnasizm temsilcileri idiler.
Soru 146
Aşağıdaki yazarlardan hangisi Kötülük Çiçekleri eserinin önsözünde Dekadan ifadesini kullanmıştır?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Théophile Gautier
C
Maurice Barrès
D
Anatole Baju
E
Joris-Karl Huysmans
Açıklama:
Doğru cevap A dır. Charles Baudelaire Kötülük Çiçekleri eserinin önsözünde dekadan ifadesini kullanmıştır.
Soru 147
Aşağıdaki edebiyat yayınlardan hangisi sembolist dergilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
La Wallonie dergisi
B
Le Décadent dergisi
C
La Revue blanche dergisi
D
Le Mercure de France dergisi
E
La Conque dergisi
Açıklama:
Doğru cevap B dir. Le Décadent dergisi sembolist dergilerinden birisi değildir.
Soru 148
Aşağıdaki terimlerden hangisi Fransızcadan “çağın (asrın) hastalığı” olarak çevrilir ve romantik hareketin uyandığı yıllarda genç kuşağın sıkıntı, hayal kırıklığı ve melankoli duygularını ifade eder?
Seçenekler
A
Décadence
B
Avant-garde
C
Fin de siecle
D
Mal du siècle
E
Correspondances
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Mal du siècle terimi Fransızcadan “çağın (asrın) hastalığı” olarak çevrilir ve romantik hareketin uyandığı yıllarda genç kuşağın sıkıntı, hayal kırıklığı ve melankoli duygularını ifade eder.
Soru 149
Aşağıdaki şairleren hangisi Grand oeuvre (Büyük eser) adlı eseri yazmaya başlamış ancak bitirememiştir?
Seçenekler
A
William Butler Yeats
B
Rainer Maria Rilke
C
Paul Valéry
D
Stéphane Mallarmé
E
Stefan George
Açıklama:
Doğru cevap D dir. Stéphane Mallarmé Grand oeuvre (Büyük eser) adlı eseri yazmaya başlamış ancak bitirememiştir.
Soru 150
Der kuss (Öpücük) adlı eser aşağıdaki ressamlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fernand Khnopff
B
Van Gogh
C
Gustave Moreau
D
James Whistler
E
Gustav Klimt
Açıklama:
Doğru cevap E dir. Der kuss (Öpücük) adlı eser Gustav Klimt'e aittir.
Soru 151
Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan anlatım biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Alegori
B
Sembol
C
İmge
D
Mitos
E
Fin de siecle
Açıklama:
Alegori
Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan bir anlatım biçimi. Alegoride kişi, nesne, uzam ve eylemler metin dışında yer alan bir soyutluklar dizisine gönderme yapan varlıklar olarak sunulur.
Doğru cevap a'dır.
Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan bir anlatım biçimi. Alegoride kişi, nesne, uzam ve eylemler metin dışında yer alan bir soyutluklar dizisine gönderme yapan varlıklar olarak sunulur.
Doğru cevap a'dır.
Soru 152
Gerçekçilik ve izlenimciliğe karşı çıkan ve düşünceyi simgelerle anlatmayı deneyen bir sanat görüşü olmakla beraber, 1885 yıllarında, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Empresyonizm
B
Sembolizm
C
Ekspresyonizm
D
Romantizm
E
Maniyerizm
Açıklama:
Sembolizm: (fr. Symbolisme): 1885 yıllarında, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan akımdır. Gerçekçilik ve izlenimciliğe karşı çıkan ve düşünceyi simgelerle anlatmayı deneyen bir sanat görüşüdür.
Doğru cevap b'dir.
Doğru cevap b'dir.
Soru 153
İçindeki kelimenin, ifadenin ya da imgenin gerçek ve somut bir şeyi temsil ettiği fakat bağlama göre yorumlanan karmaşık bir dizi soyut fikir ve değeri muhafaza ettiği ve anlamının yorumlayana göre farklı olabileceği mecaza ne ad verilir?
Seçenekler
A
İmge
B
Pictograph
C
Sembol
D
Alegori
E
Numen
Açıklama:
Sembol: İçindeki kelimenin, ifadenin ya da imgenin gerçek ve somut bir şeyi temsil ettiği fakat bağlama göre yorumlanan karmaşık bir dizi soyut fikir ve değeri muhafaza ettiği ve anlamı sembolü yorumlayana göre farklı anlamlara gelebileceği mecaz.
Doğru cevap c'dir.
Doğru cevap c'dir.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin doğuşu ile ilişkilendirilen isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Baudelaire
B
Mallarmé
C
Verlaine
D
Degas
E
Rimbaud
Açıklama:
Sembolizmin doğuşu Charles Baudelaire’in 1857 tarihli Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) adlı şiir
kitabına dayandırılır. Akımın estetiği 1860-1870 yılları arasında Mallarmé ve Verlaine’in eserleriyle şekillenir. Sembolizmin önemli isimleri olan Verlaine ve Rimbaud, Charles Baudelaire’in şiir ve düşüncesinden
etkilenirler. Baudelaire’in duyular arasındaki karşılıklılık/iletişim konseptini benimsediler ve şiirin müzikal
niteliklerine dair özgün bir fikir üretmek için bunu Wagner’in sanatların sentezi idealiyle birleştirirler.
Sembolistlere göre, böylece bir şiirdeki tema, dikkatle seçilen kelimelerin içinde bulunan ahengin, tonların
ve renklerin hassas bir şekilde manipüle edilmesiyle geliştirilebilir ve düzenlenebilir.
Doğru cevap d'dir.
kitabına dayandırılır. Akımın estetiği 1860-1870 yılları arasında Mallarmé ve Verlaine’in eserleriyle şekillenir. Sembolizmin önemli isimleri olan Verlaine ve Rimbaud, Charles Baudelaire’in şiir ve düşüncesinden
etkilenirler. Baudelaire’in duyular arasındaki karşılıklılık/iletişim konseptini benimsediler ve şiirin müzikal
niteliklerine dair özgün bir fikir üretmek için bunu Wagner’in sanatların sentezi idealiyle birleştirirler.
Sembolistlere göre, böylece bir şiirdeki tema, dikkatle seçilen kelimelerin içinde bulunan ahengin, tonların
ve renklerin hassas bir şekilde manipüle edilmesiyle geliştirilebilir ve düzenlenebilir.
Doğru cevap d'dir.
Soru 155
Kültür, sanat ve politika ile bağlantılı olarak, “yenilikçi” kişiler veya “deneysel” işler anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dekadans
B
Dada
C
Noueve
D
İmge
E
Avangard
Açıklama:
Avangard
Fr. Avant-garde. Kültür, sanat ve politika ile bağlantılı olarak, “yenilikçi” kişiler veya “deneysel” işler anlamına gelir.
Doğru cevap e'dir.
Fr. Avant-garde. Kültür, sanat ve politika ile bağlantılı olarak, “yenilikçi” kişiler veya “deneysel” işler anlamına gelir.
Doğru cevap e'dir.
Soru 156
19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Décadence
B
Noueve
C
Dada
D
Romantizm
E
Rokoko
Açıklama:
Dekadans: (Décadence)
19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım.
Doğru cevap a'dır.
19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım.
Doğru cevap a'dır.
Soru 157
Sembolist manifesto (‘Le Symbolisme’, Le Figaro) 1886’da aşağıdakilerden hangisi tarafından yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
Anatole Baju
B
Jean Moréas
C
Maurice Barrès
D
Edgar Allan Poe
E
Charles Baudelaire
Açıklama:
18 Eylül 1886), 1886’da Jean Moréas tarafından yayınlandı. Moréas, “ders vermenin (öğretimin), nutuk söylemenin, sahte duyarlılığın, nesnel
tasvirin” düşmanı olan sembolist şiirin amacının
“fikrin duyulabilir bir biçimde örtüldüğü” ve “kendi kendisini değil fikri ifade etmeyi amaçlayan bir
biçim kurmak” olduğunu söyler.
Doğru cevap b'dir.
tasvirin” düşmanı olan sembolist şiirin amacının
“fikrin duyulabilir bir biçimde örtüldüğü” ve “kendi kendisini değil fikri ifade etmeyi amaçlayan bir
biçim kurmak” olduğunu söyler.
Doğru cevap b'dir.
Soru 158
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin etkilediği ressamlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Edward Munch,
B
Henri de Toulouse-Lautrec,
C
Paul Gauguin,
D
Leonardo Da Vinci
E
Gustav Klimt
Açıklama:
Edward Munch, Henri de Toulouse-Lautrec, Paul Gauguin, James Whistler, Gustave Moreau, Fernand Khnopff, Gustav Klimt, James Ensor, hatta postempresyonistlerden Van Gogh sembolizmin etkilediği ressamlardan birkaçıdır. Picasso’nun ilk dönem eserlerinin çoğu, -Mavi Dönemi ve Pembe Döneminin bazı eserleri- sembolizmden etkiler taşır.
Doğru cevap d'dir.
Doğru cevap d'dir.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi Sembolizmin ilke ve niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sembolistler öznel gerçekçilikten hareket eder ve deney ve gözlemle kavranabilecek fiziksel dünyanın ancak fizikötesi gerçekliğin bir görüntüsü/yansıması/sembolü olduğunu düşünürler.
B
Sembolistlere göre şair bir tür kâhindir, görünenin ardındaki gerçekliğe, doğadaki gizli bağlantılara, bilinmeze erişmek için eşduyuma (sinestezi) başvururlar. Duyumlar (renkler, sesler, biçimler (dokular), kokular) düşüncelerin işaretleridir. Düşünceye duyumlardan gidilir. Şair, duyumlar arasındaki iletişim ağını, sembollerle, sözcükler ve imgelerle kurar ve ruhsal gerçeğe ulaşır.
C
Resimlerde hareketli figürlerle güçlendirilmiş derinlik duygusu ön planda tutulmuştur. Vücut anatomisi en ince ayrıntılara kadar gösterilir. Işık ve gölge anlatımı güçlendirmiştir. Işık resmin bütün yüzeyine aynı ölçüde dağılmaz, parçalar halinde yansır.
D
Onlara göre şiir dili sembollerle (bu dünyayla, fenomenlerle) düşünceler (ideler) arasında bir aracıdır.
E
Ele aldıkları temalar açısından, sembolistler, dini mistisizmi, sapkınlığı, erotik ve çöküş (décadent) duyarlılığını birleştirirler. Genellikle gizemli, karanlık, hayal dünyası, melankoli, kötülük ve ölüm gibi konulara ilgi gösterirler.
Açıklama:
Barok dönemi resmi özellikleri; Resimlerde hareketli figürlerle güçlendirilmiş derinlik duygusu ön planda tutulmuştur. Vücut anatomisi en ince ayrıntılara kadar gösterilir. Işık ve gölge anlatımı güçlendirmiştir. Işık resmin bütün yüzeyine aynı ölçüde dağılmaz, parçalar halinde yansır.
Doğru cevap c'dir.
Doğru cevap c'dir.
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi sembolist eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal)
B
Zar Atmak Rastlantıyı Hiçbir Zaman Ortadan Kaldırmaz (Un coup de dés jamais n’abolira le hasard)
C
Zuhal Şiirleri (Poèmes Saturniens)
D
Vadide Uyuyan Adam (Le dormeur du val)
E
Kadınlar Mektebinin Eleştirisi (L'école des femmes)
Açıklama:
Kadınlar Mektebinin Eleştirisi (L'école des femmes), klasiszme ait bir eserdir.
Doğru cevap e'dir.
Doğru cevap e'dir.
Soru 161
Aşağıdaki isimlerden hangisi sembolizmin başlıca temsilcilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Baudelaire
B
Rimbaud
C
Verlaine
D
Flaubert
E
Maeterlinck
Açıklama:
Sembolizm, 19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımıdır. Baudelaire, Rimbaud, Mallarmé, Verlaine, Maeterlinck ve Laforgue başlıca temsilcilerdir. Doğru cevap D’dir.
Soru 162
Sembolizmin doğuşu aşağıdaki kitaplardan hangisine dayandırılmaktadır?
Seçenekler
A
İyi Şarkı (La Bonne Chanson)
B
Sözsüz Romanslar (Romances sans Paroles)
C
Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal)
D
Vadide Uyuyan Adam (Le dormeur du val)
E
Kara Meşaleler (Les Flambeaux noirs)
Açıklama:
Sembolizmin doğuşu Charles Baudelaire’in 1857 tarihli Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) adlı şiir kitabına dayandırılır. Doğru cevap C’dir.
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi Le Figaro gazetesinin edebiyat ekinde yayımladığı manifesto ile sembolizmi tanıtan kişidir?
Seçenekler
A
Jean Moréas
B
Verlaine
C
Baudelaire
D
Rimbaud
E
James Joyce
Açıklama:
Jean Moréas 1886 yılında Le Figaro gazetesinin edebiyat ekinde yayımladığı manifesto ile sembolizmi tanıtır ve dekadan terimi yerine sembolizmi önerir. Moréas, edebiyatta düşünceleri Parnasyenlerin yaptığı gibi dünyayı gerçekçi bir şekilde yansıtmaya odaklanarak değil telkin gücüyle ifade etmenin güzelliğini ve anlamlılığını savunur. Doğru cevap A’dır.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi 19. Yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan ilk avangard hareketin temsilcileridir?
Seçenekler
A
Dekadanlar
B
İzlenimciler
C
Dışavurumcular
D
Dadaistler
E
Sürrealistler
Açıklama:
Sembolistlerin bir bakıma öncülü olan Dekadanlar, 19. Yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan ilk avangard hareket olur. Doğru cevap A’dır.
Soru 165
Aşağıdakilerden hangisi bir duyunun uyarılmasının, aynı anda başka bir duyuda da his oluşturması, duyuların anormal bir şekilde harmanlanması, iç içe geçmesine verilen addır?
Seçenekler
A
Mal du siècle
B
Aleksandrin
C
Ezoterik
D
Sembol
E
Sinestezi
Açıklama:
Sinestezi, “Synesthesia”, Yunanca syn: “birlikte” ve aesthe-sis: “algılamak” köklerinden gelir. Bir duyunun uyarılmasının, aynı anda başka bir duyuda da his oluşturması, duyuların anormal bir şekilde harmanlanması, iç içe geçmesidir. Başka bir deyişle, beş duyunun (görme, koku, ses, tat ve dokunma) öngörülemez ama tutarlı bir şekilde birbirine karışmasıdır. Doğru cevap E’dir.
Soru 166
I- Verlaine ile birlikte sembolist estetiğin kurucusu kabul edilir.
II- Gençlik dönemi şiirlerinde hem tema hem de üslup bakımından Baudelaire’den kuvvetle etkilenmiştir.
III- Görünen gerçekliğin altındaki gerçeklik düşüncesine Baudelaire’den daha fazla düşmüş ve felsefi bir şiir kurmuştur.
IV- Mallarmé gerçekliğin ötesinde karanlık bir hiçlik olduğunu ve kusursuz biçimlerin özünün ancak bu hiçlikte bulunabileceğini düşünüyordu.
Yukarıdakilerden hangileri Stéphane Mallarmé ile ilgili doğru bilgilerdir?
II- Gençlik dönemi şiirlerinde hem tema hem de üslup bakımından Baudelaire’den kuvvetle etkilenmiştir.
III- Görünen gerçekliğin altındaki gerçeklik düşüncesine Baudelaire’den daha fazla düşmüş ve felsefi bir şiir kurmuştur.
IV- Mallarmé gerçekliğin ötesinde karanlık bir hiçlik olduğunu ve kusursuz biçimlerin özünün ancak bu hiçlikte bulunabileceğini düşünüyordu.
Yukarıdakilerden hangileri Stéphane Mallarmé ile ilgili doğru bilgilerdir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Verlaine ile birlikte sembolist estetiğin kurucusu kabul edilir. Gençlik dönemi şiirlerinde hem tema hem de üslup bakımından Baudelaire’den kuvvetle etkilenmiştir. Acı, keder, gerçeklikten kaçış isteği temaları bu dönem şiirlerinde belirgindir. Ancak Mallarmé, görünen gerçekliğin altındaki gerçeklik düşüncesine Baudelaire’den daha fazla düşmüş ve felsefi bir şiir kurmuştur.
Mallarmé gerçekliğin ötesinde karanlık bir hiçlik olduğunu ve kusursuz biçimlerin özünün ancak bu hiçlikte bulunabileceğini düşünüyordu. Şairin görevi bu özü kavrayarak ona bir biçim vermekti. Doğru cevap E’dir.
Mallarmé gerçekliğin ötesinde karanlık bir hiçlik olduğunu ve kusursuz biçimlerin özünün ancak bu hiçlikte bulunabileceğini düşünüyordu. Şairin görevi bu özü kavrayarak ona bir biçim vermekti. Doğru cevap E’dir.
Soru 167
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmden etkilenen ressamlardan değildir?
Seçenekler
A
Edvard Munch
B
Gustave Moreau
C
Paul Gauguin
D
Gustav Klimt
E
Gustave Courbet
Açıklama:
Seçeneklerdeki ressamlardan dördü sembolizmden etkilenmişken, Gustave Courbet realizm akımından etkilenmiştir. Doğru cevap E’dir.
Soru 168
Aşağıdaki eserlerden hangisi Paul Verlaine tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Zuhal Şiirleri (Poèmes Saturniens)
B
Yalancı Cennet (Les Paradis artificiels)
C
Romantik Sanat (L’art romantique)
D
Küçük Düzyazı Şiirler (Petit poémes en prose)
E
Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal)
Açıklama:
Paul Verlaine tarafından yazılan eserler: Zuhal Şiirleri (Poèmes Saturniens, 1866), Çapkın Törenler (Fêtes galantes, 1869), İyi Şarkı (La Bonne Chanson, 1870), Sözsüz Romanslar (Romances sans Paroles, 1874), Bilgelik (Sagesse, 1880), Lanetli Şairler (Les Poètes Maudits, (1884), Aşk (Amour, 1888) Parallèlement (1889), Sövgüler (Invectices 1896). Doğru cevap A’dır.
Soru 169
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmden etkilenen ressamların genel olarak ilgi gösterdiği konular arasında değildir?
Seçenekler
A
Gizemli
B
Hayal dünyası
C
Melankoli
D
Ölüm
E
İyilik
Açıklama:
Sembolist ressamlar, resimlerinde mitolojiye ve düşsel imgelere geniş yer verdiler. Geleneksel ikonografinin ilk dönem örneklerinde olduğu gibi bire bir, doğrudan ilişkili bir sembolizm yerine kişisel, yarı kapalı, belirsiz göndermelerinde daha fazla nüansa ve telkine yer vermeyi amaçladılar. Ele aldıkları temalar açısından, dini mistisizmi, sapkınlığı, erotizm ve çöküş (décadent) duyarlılığını birleştirdiler. Genellikle gizemli, karanlık, hayal dünyası, melankoli, kötülük ve ölüm gibi konulara ilgi gösterdiler. Doğru cevap E’dir.
Soru 170
Aşağıdakilerden hangisi serbest dizeyi temellendiren ilk şairdir?
Seçenekler
A
Georges Rodenbach
B
Maurice Maeterlinck
C
Albert Aurier
D
Gustave Kahn
E
Henri de Régnier
Açıklama:
Gustave Kahn, Le Vers libre adlı yapıtında serbest dizeyi temellendiren ilk şairdir. Sembolistler ve Dekadanlar (Symbolistes et decadents, 1902) adlı eserindeki eleştiri yazıları ile çağdaş sanat tartışmalarında büyük etki yaratmıştır. Doğru cevap D’dir.
Soru 171
Aşağıdakilerden hangisi Sembolizmin ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Akıl
B
Düş
C
Sezgi
D
Fantazi
E
Belirsizlik
Açıklama:
1800’lerin ikinci yarısında doğan ve yüzyılın sonlarına doğru sistematik bir hal alan
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
Soru 172
Aşağıdakilerden hangisi Sembolizmin ilkelerindendir?
Seçenekler
A
Akıl
B
Pozitivizm
C
İdealizm
D
Mükemmeliyet
E
Maddecilik
Açıklama:
1800’lerin ikinci yarısında doğan ve yüzyılın sonlarına doğru sistematik bir hal alan
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
Soru 173
Sembolizm akımı aşağıdaki akımlardan hangisine tepki olarak doğmamıştır?
Seçenekler
A
Klasizm
B
Romatizm
C
Realizm
D
Naturalizm
E
Parnasizm
Açıklama:
1800’lerin ikinci yarısında doğan ve yüzyılın sonlarına doğru sistematik bir hal alan
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
Natüralizme, realizme ve Parnasizme bir tepki olarak gelişen akım, gerçeğin eksiksiz ve nesnel bir şekilde yansıtılmasını temel alan bu akımların aksine o gerçeğin yaratılmasına, keşfedilmesine, yeniden üretilmesine yönelik bir arayışın sonucu ve estetiğidir.
sembolizmde ise yaratıcı hayal gücü öne çıkar. Parnasizmin bağlı olduğu akıl, mükemmeliyet, maddecilik, pozitivizm gibi ilkelerin yerini sembolizmde idealizm, ruhanilik, sezgi, düş, fantezi, kapalılık, belirsizlik alır. Çeşitli yönleriyle romantizmin bir
yeniden dirilişi olan sembolizm, kendine özgü bazı özellikleri bakımından da ondan ayrılır; romantizmi 20. yüzyıl modernizmine bağlar.
Natüralizme, realizme ve Parnasizme bir tepki olarak gelişen akım, gerçeğin eksiksiz ve nesnel bir şekilde yansıtılmasını temel alan bu akımların aksine o gerçeğin yaratılmasına, keşfedilmesine, yeniden üretilmesine yönelik bir arayışın sonucu ve estetiğidir.
Soru 174
Başlangıcı Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne uzanan, 1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan, gerçekçiliğe karşı çıkan, telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaran ve geleneksel kalıpları yıkmayı amaçlayan; getirdikleriyle 20. yüzyıl modernizmini şekillendirmiş bir edebiyat ve sanat akımıdır, şeklinde tanımlanan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romantizm
B
Parnasizm
C
Natüralizm
D
Sembolizm
E
Sürrealizm
Açıklama:
Sembolizm kesin kuralları olan bir akımdan ziyade serbest bir şekilde kurulmuş bir topluluğun estetiğine işaret ettiğinden tanımlanması zor olsa da genel bir tanım yapılacak olursa sembolizm, başlangıcı Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne uzanan, 1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan, gerçekçiliğe karşı çıkan, görünenin ötesindeki gerçekliği semboller aracılığıyla anlatmayı esas alan; telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaran ve geleneksel kalıpları yıkmayı amaçlayan; getirdikleriyle 20. yüzyıl modernizmini şekillendirmiş bir edebiyat ve sanat akımıdır.
Soru 175
Aşağıdaki Sembolistlerden hangisi Sembolizmin habercisi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Émile Verhaeren
B
Arthur Rimbaud
C
Paul Verlaine
D
Stéphane Mallarmé
E
Charles Baudelaire
Açıklama:
Charles Baudelaire (1821-1867): Fransız şair ve sanat eleştirmeni. 1821’de Paris’te doğmuştur. Babasının erken ölümü nedeniyle mutsuz bir çocukluk geçirmiş olan Baudelaire, üvey babasıyla geçinemediği için bir süre bohem hayatı yaşamış fakat daha sonra bu yaşam tarzını bıraksa da aristokrasi ile yoksulluk arasında sürekli bocalamıştır. Kötülük Çiçekleri adlı eseriyle Sembolizmin habercisi olarak kabul edilir.
Eserleri: Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal, 1857), Yalancı Cennet (Les Paradis artificiels, 1860), Romantik Sanat (L’art romantique, 1868), Küçük Düzyazı Şiirler (Petit poémes en prose, 1869), Mektuplar (Lettres, 1841/66).
Eserleri: Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal, 1857), Yalancı Cennet (Les Paradis artificiels, 1860), Romantik Sanat (L’art romantique, 1868), Küçük Düzyazı Şiirler (Petit poémes en prose, 1869), Mektuplar (Lettres, 1841/66).
Soru 176
1923’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan, İrlanda Edebiyat Tiyatrosu’nu kurarak, ‘’İrlanda Rönesansı’’nın önderliğini yapan, Sembolizmin en güçlü şairlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oscar Wilde
B
William Butler Yeats
C
Paul Valery
D
Émile Verhaeren
E
Maurice Maeterlinck
Açıklama:
William Butler Yeats (1865-1939): İrlandalı şair, oyun yazarı ve hikâyeci. 1923’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan şair, İrlanda Edebiyat Tiyatrosu’nu kurarak, ‘’İrlanda Rönesansı’’nın önderliğini yapmıştır. Sembolizmin en güçlü şairlerinden biridir. Bazı önemli eserleri: Sazlıklardaki Esinti (The Wind Among the Reeds, şiir, 1899), Sorumluluklar (Responsibilities, şiir, 1914), Coole’da Beyaz Kuğular (Wild Swans at Coole, şiir, 1918), Kule (The Tower, şiir, 1918)
Soru 177
Fransız hikâye ve roman yazarı, dekadanslardan biri olan, otobiyografik romanlarıyla tanınan, Baudelaire ile Mallarmé’in eserlerinde gördüğümüz sembolik anlatımın düzyazıdaki temsilcisi olan kişi ve başyapıtı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gustave Kahn - Edebi Siluetler
B
Henri de Régnier - Günahkar Kadın
C
Joris Karl Huysmans - Tersine
D
Arthur Rimbaud - Sarhoş gemi
E
Émile Verhaeren - Keşişler
Açıklama:
Joris Karl Huysmans (1848-1907): Fransız hikâye ve roman yazarı, dekadanslardan biridir. Otobiyografik romanlarıyla tanınır. Baudelaire ile Mallarmé’in eserlerinde gördüğümüz sembolik anlatımın düzyazıdaki temsilcisidir. 19. Yüzyıl Fransız yazınının en çok incelenen ve en çok tartışılan yazarlarından biridir. Tersine (A Rebours,1884) adlı eseri başyapıtıdır ve bu eserle dekadan estetiğini tanımlamış olur.
Soru 178
Aşağıdakilerden hangisi Fransız sembolistlerinin etkisiyle İngiltere’deki ‘’l’art pour l’art’’ (sanat için sanat) hareketinin en önemli temsilcisi olan şair ve oyun yazarı Oscar Wilde'in bir eseridir?
Seçenekler
A
Bilinmeyen
B
Karyüzlü
C
Bedel
D
Mutlu Prens
E
Onikiler
Açıklama:
Oscar Wilde (1854-1900): İrlandalı şair ve oyun yazarı. Fransız sembolistlerinin etkisiyle İngiltere’deki ‘’l’art pour l’art’’ (sanat için sanat) hareketinin en önemli temsilcisi olmuştur. Oyunlarıyla çağının toplumsal gerçekliklerine eleştirel bir bakış getirmiş, İngiliz tiyatro edebiyatında büyük bir üne kavuşmuştur. Bazı önemli eserleri: Vera ya da Nihilist (Vera, or the Nihilist, oyun, 1880), Mutlu Prens (The Happy Prince, hikâye, 1888), Dorian Gray’in Portresi (The Portrait of Dorian Gray, deneme, 1891), Salome (oyun, 1893), Lady Windermere’in Yelpazesi (Lady Windermere’e Fan, oyun, 1892), Reading Zindanı Baladı (Ballad of the Reading Gaol, şiir, 1898)
Soru 179
Eserlerinde sembolik bir dünyaya yönelip insanın yalnızlığını, acısını, zavallılığını, yaşama ve ölüm korkusunu işleyen, modern insanın ruhsal acısının simgesi olarak kabul edilen Çığlık tablosunu yapan ressan kimdir?
Seçenekler
A
Lautrec
B
Gustav Klimt
C
Gustave Moreau
D
Paul Gauguin
E
Edvard Munch
Açıklama:
Norveçli ressam Edvard Munch (1863-1944) sembolizmden ve Alman ekspresyonizminden büyük oranda etkilenmiştir. En ünlü tablosu Çığlık (The Scream,1893) modern insanın ruhsal acısının simgesi olarak kabul edilebilir. Eserlerinde sembolik bir dünyaya yönelip insanın yalnızlığını, acısını, zavallılığını, yaşama ve ölüm korkusunu vb. işler. Karanlık ve huzursuz bir atmosfer yaratır.
Soru 180
Vienna Sezession olarak bilinen resim okulunun kurucu üyelerinden biri olan, eserlerinde geometrik şekilleri ve renkleri sembolik olarak kullanan Avustralyalı sembolist ressam kimdir?
Seçenekler
A
Edvard Munch
B
Gustav Klimt
C
Gustave Moreau
D
Van Gogh
E
Fernand Khnopf
Açıklama:
Avusturalyalı sembolist ressam Gustav Klimt (1862-1918), Vienna Sezession olarak bilinen resim okulunun kurucu üyelerinden biridir. Geleneksel akademik sanat anlayışına karşı olan ressam eserlerinde kullandığı dekoratif stil ve erotik yapı
ile tanınır. Klimt’in eserlerinde erkek yüzleri nadiren görülürken kadınlar ana unsur olarak ele alınır. Sanatında sıra dışı olan, Klimt’in kadın güzelliğine hayran olduğu bilinmesine rağmen eserlerinde kadın ve erkeğin arasında bir uzaklık, iki cins arasındaki
uçurum göze çarpar. Geometrik şekilleri ve renkleri sembolik olarak kullanır. Yukarıda örneklediğimiz Öpücük adlı tablosunda eril olanın köşeli geometrik şekillerde dişil olanın ise yuvarlak şekiller ve canlı renklerle çizildiği görülür. İçinde bulunduğu kapalı ve baskıcı bir toplumun aksine resimlerinde erotik takıntıyı ve cinsel özgürlüğü yansıtmıştır.
ile tanınır. Klimt’in eserlerinde erkek yüzleri nadiren görülürken kadınlar ana unsur olarak ele alınır. Sanatında sıra dışı olan, Klimt’in kadın güzelliğine hayran olduğu bilinmesine rağmen eserlerinde kadın ve erkeğin arasında bir uzaklık, iki cins arasındaki
uçurum göze çarpar. Geometrik şekilleri ve renkleri sembolik olarak kullanır. Yukarıda örneklediğimiz Öpücük adlı tablosunda eril olanın köşeli geometrik şekillerde dişil olanın ise yuvarlak şekiller ve canlı renklerle çizildiği görülür. İçinde bulunduğu kapalı ve baskıcı bir toplumun aksine resimlerinde erotik takıntıyı ve cinsel özgürlüğü yansıtmıştır.
Soru 181
I.Sembolizm, başlangıcı Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne uzanır
II.1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan
III. Görünenin ötesindeki gerçekliği semboller aracılığıyla anlatmayı esas almıştır
IV.Telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaramaz
Sembolizm ile ilgili yukarıdaki verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II.1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan
III. Görünenin ötesindeki gerçekliği semboller aracılığıyla anlatmayı esas almıştır
IV.Telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaramaz
Sembolizm ile ilgili yukarıdaki verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I - II -IV
B
I - II
C
I -II -III
D
I - III
E
I - II - III- IV
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 227 “giriş“ bölümünde “genel bir tanım yapılacak olursa sembolizm, başlangıcı Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne uzanan, 1880’li yıllarda, önce edebiyatta sonra resimde ortaya çıkan, gerçekçiliğe karşı çıkan, görünenin ötesindeki gerçekliği semboller aracılığıyla anlatmayı esas alan; telkini, serbest çağrışımı, özgürlüğü öne çıkaran ve geleneksel kalıpları yıkmayı amaçlayan; getirdikleriyle 20. yüzyıl modernizmini şekillendirmiş bir edebiyat ve sanat akımıdır.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 182
Dekadan terimini kendileri için ilk kullanan kişiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Verlaine ve Anatole Baju
B
Jean Morea ve Verlaine
C
Edgar Allan Poe ve Charles Baudelaire
D
Anatole Baju ve Théophile Gautier
E
Théophile Gautier ve Charles Baudelaire
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneği olacak. Sayfa 232’de “SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ ” konu başlığında “Dekadan terimini kendileri için ilk kullanan kişiler Théophile Gautier ve Charles Baudelaire’dir. Baudelaire Kötülük Çiçekleri’nin önsözünde bu ifadeyi kullanır.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 183
19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sinestezi
B
Parnasizm
C
Alegori
D
Dekadans
E
Mal du siècle
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 231’de SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ başlığının Décadence (Çöküş) Sanatı alt konu başlığında “Dekadans: (Décadence) 19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan, sanatın özerkliğini, sanatçının orta sınıf değerlerine karşıtlığını, sanatın doğaya üstünlüğünü ve cinsel deneyim arayışını vurgulayan edebi akım.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 184
“Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan bir anlatım biçimi. Kişi, nesne, uzam ve eylemler metin dışında yer alan bir soyutluklar dizisine gönderme yapan varlıklar olarak sunulur. Bunda karakter, nesne, uzam ve eylemler temsil ettikleri fikirler dizisinde harfi harfine, tek boyutlu, sınırları kesin olarak belli ve katı olma eğilimindedir. “
Yukarıda açıklanan Sembolizmdeki tanım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan Sembolizmdeki tanım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alegori
B
Avangard
C
Dekadans
D
Sinestezi
E
Ezoterizm
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 228 “SEMBOL VE SEMBOLİZM “konu başlığında “Alegori: Bir mecaz gibi işlev gören ve kişileştirmeyle istiare (metafor) arasında yer alan bir anlatım biçimi. Alegoride kişi, nesne, uzam ve eylemler metin dışında yer alan bir soyutluklar dizisine gönderme yapan varlıklar olarak sunulur. Alegorik karakter, nesne, uzam ve eylemler temsil ettikleri fikirler dizisinde harfi harfine, tek boyutlu, sınırları kesin olarak belli ve katı olma eğilimindedir. Oysa sembol çok katmanlı ve birbirini yankılayan nitelikler yığını olmasıyla kapalı/telkin edici/ima edicidir.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 185
Sembolist manifesto kim tarafından ve ne zaman yayınlandı?
Seçenekler
A
1840 Victor Hugo
B
1871 Charles Baudelaire
C
1886 Jean Moréas
D
1840 Gustave Kahn
E
1886 Paul Adam
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 233’de SEMBOLİZMİN DOĞUŞU VE FELSEFÎ TEMELLERİ konu başlığının “Sembolist Manifesto “alt başlığında “Sembolist manifesto (‘Le Symbolisme’, Le Figaro, 18 Eylül 1886), 1886’da Jean Moréas tarafından yayınlandı.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 186
1054 yılında Doğu Roma’nın Katolik dünyayla bağlarını koparmasından sonra özelliklede Germen, İskandinav ve Britanya ülkelerinin Roma Kilisesinden kopuşu önderi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Brunelleschi
B
Martin Luther
C
Leonardo da Vinci
D
Ulrich Zwingli
E
Jean Calvin
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 227 “REFORM başlığında “1054 yılında Doğu Roma’nın Katolik dünyayla bağlarını koparmasından sonra Batı Kilisesi, XII, XIII ve XIV ve XV. yüzyıllarda birçok kez düşünce ayrılıklarından kaynaklanan Kiliseden kopma girişimleriyle karşı karşıya kalır. Ancak Germen, İskandinav ve Britanya ülkelerinin Roma Kilisesinden kopuşunu gerçekleşmesi XVI. yüzyılda hareketin önderi Martin Luther’le olur. Onun başlattığı bu hareket, Protestan birlik ile Akdeniz ve Latin Avrupa’yı karşı karşıya getirir” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 187
Sembolizmin dolayısıyla modern şiirin babası, Rimbaud’ya göre “şairlerin tanrısı “olarak görülen sanat kişisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Charles Baudelaire
C
L’abbé Constant
D
Arthur Rimbaud
E
Cytowic
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneği olacak. Sayfa 237’de SEMBOLİZME GÖRE SANAT konu başlığında “Charles Baudelaire (1821-1867): Sembolizmin dolayısıyla modern şiirin babası, Rimbaud’ya göre “şairlerin tanrısı”. 15 Mayıs 1871’de Paul Demeny’ye yazdığı mektupta Rimbaud, “Baudelaire ilk kâhin, şairlerin kıralı, gerçek bir tanrıdır” der. Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 188
Görüşleri ve eserleriyle kübizm, dadaizm, sürrealizm gibi akımları etkileyen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Arthur Rimbaud
C
Victor Hugo
D
Stéphane Mallarmé
E
Michel Mourre
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneği olacak. Sayfa 238’de SEMBOLİZME GÖRE SANAT konu başlığında bilgi notlarında “Stéphane Mallarmé (1842-1898): Sembolizmin kurucusu sayılan, görüşleri ve eserleriyle kübizm, dadaizm, sürrealizm gibi akımları etkileyen şair.” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 189
Şiir sanatında Sembolist hareket ne zaman zirveye ulaşmıştır?
Seçenekler
A
1890
B
1900
C
1870
D
1860
E
1910
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneği olacak. Sayfa 245’de SEMBOLİZME GÖRE SANAT konu başlığının “Sembolizmin Sonu” alt başlığında “Şiirde Sembolist hareket 1890’da zirveye ulaştı ve 1900’lerde popülaritesinde hızlı bir düşüş başladı” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 190
Önce Parnas okulunun bir üyesi, sonra dekadanların lideri ve sembolist estetiğin kurucusu olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Baudelaire
B
Arthur Rimbaud
C
Paul Verlaine
D
Maurice Maeterlinck
E
Joris Karl Huysmans
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneği olacak. Sayfa 246’da SEMBOLİZME GÖRE SANAT konu başlığının “Sembolistler ve Eserleri” alt başlığında “Paul Verlaine (1844-1896): Önce Parnas okulunun bir üyesi, sonra dekadanların lideri ve sembolist estetiğin kurucusu. Eserleri: Zuhal Şiirleri (Poèmes Saturniens, 1866), Çapkın Törenler (Fêtes galantes, 1869), İyi Şarkı (La Bonne Chanson, 1870), Sözsüz Romanslar (Romances sans Paroles, 1874), Bilgelik (Sagesse, 1880), Lanetli Şairler (Les Poètes Maudits, (1884), Aşk (Amour, 1888) Parallèlement (1889), Sövgüler (Invectices 1896)” Şeklinde açıklanmıştır.
Soru 191
Kültürel sınırların ötesinde evrensel olarak bir dizi anlamı
çağrıştıran sembol türüne ne ad verilir?
çağrıştıran sembol türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel sembol
B
Özel sembol
C
Bütün sembol
D
Nesnel sembol
E
Arketipsel sembol
Açıklama:
Arketipsel sembol kültürel sınırların ötesinde evrensel olarak bir dizi anlamı
çağrıştıran semboldür. Doğru yanıt E'dir.
çağrıştıran semboldür. Doğru yanıt E'dir.
Soru 192
Yazarın hayal gücünde üretilen ve bağlama göre herhangi bir anlama gelebilecek sembol türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel sembol
B
Özel sembol
C
Arketipsel sembol
D
Bütün sembol
E
Öznel sembol
Açıklama:
Özel sembol yazarın hayal gücünde üretilen ve
bağlama göre herhangi bir anlama gelebilecek semboldür. Doğru yanıt B'dir.
bağlama göre herhangi bir anlama gelebilecek semboldür. Doğru yanıt B'dir.
Soru 193
19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sembolizm
B
Kubizm
C
Empresyonizm
D
Ekspresyonizm
E
Determinizm
Açıklama:
Sembolizm: 19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 194
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin başlıca temsilcilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Baudelaire
B
Rimbaud
C
Valery
D
Mallarme
E
Verlaine
Açıklama:
Sembolizm: 19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımıdır. Baudelaire, Rimbaud, Mallarmé, Verlaine, Maeterlinck ve Laforgue başlıca temsilcilerdir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 195
Edebi terim olarak sembolizmi tanımlarken hangi akıma karşı doğduğunu söyleyebiliriz?
Seçenekler
A
Determinizm
B
Empresyonizm
C
Ekspresyonizm
D
Realizm
E
Naturalizm
Açıklama:
Bazı edebiyat ve sanat terimleri sözlüklerinde sembolizm şöyle tanımlanmaktadır: Sembolizm: 19. yüzyılda realizme ve Parnasyenlerin salon şiirine tepki olarak gelişen edebiyat akımıdır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 196
Sembolizm 19. yüzyılda hangi akımla ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Pozitivizm
B
Determinizm
C
Empresyonizm
D
Ekspresyonizm
E
Parnasizm
Açıklama:
Sembolizm pozitivizmin hâkim olduğu 19. yüzyılda ortaya çıkar ancak onun gerçek tanımına ve gerçeği alımlama yöntemine karşı çıkar. Doğru yanıt A'dır.
Soru 197
Aşağıdakilerden hangisi Decadence "çöküş" sanatının ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Parnas ekolünden çıkmıştır fakat ona karşı bir tepki olarak gelişmiştir.
B
Burjuva toplumunun değer ve normlarına karşı çıkılır.
C
Burjuva toplumun sanat anlayışı ilke edinilir.
D
Geleneğe karşı yıkıcı, karamsar, yenilikçi, deneysel bir harekettir.
E
Sembolizme yol açmış ve bu estetiğin içinden çıkan sanatçılar sembolist akımı kurmuştur.
Açıklama:
Dekadans sanatı Parnas ekolü içinden çıkan ama ona karşı bir tepki olarak gelişen bir harekettir. Dekadans kelime itibarıyla çöküş demektir ve dekadanlar bunu gururla kullanır; burjuva toplumunun değer ve normlarına, sanat anlayışına ve estetik ölçülerine savaş açarlar. Geleneğe karşı yıkıcı, karamsar, yenilikçi, deneysel bir topluluktur. Dekadans sembolizme yol açmış ve bu estetiğin içinden çıkan sanatçılar sembolist akımı kurmuşlar ya da onunla ilişkilendirilmişlerdir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 198
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin sanata bakışını doğru olarak açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Sanata gerçeğe ulaşmanın bir yolu ya da kimilerine göre tek yolu olarak bakmazlar. Başka birçok yönteme inanırlar.
B
Sembolizmde sanatçı merkezi bir konumda olmamalıdır.
C
Burjuva kesim diğer insanların algılarına açık olmayan hakikatleri kavrayabilen ve yol gösteren kişidir.
D
Gerçekler gördüğümüz dünyanın ta kendisidir.
E
Fenomenler yalnızca birer “simgeler ormanı”dır; şair onları “idea”ları anlatabilmek için kullanır.
Açıklama:
Sembolistler sanata gerçeğe ulaşmanın bir yolu ya da kimilerine göre tek yolu olarak bakmışlardır. Romantizmde olduğu gibi sembolizmde de sanatçı merkezi bir konumdadır; özel, seçilmiş bir kişidir; diğer insanların algılarına açık olmayan hakikatleri kavrayabilen ve yol gösteren kişidir. Bu gerçekler gördüğümüz dünyanın ötesindedir; fenomenler yalnızca birer “simgeler ormanı”dır; şair onları “idea”ları anlatabilmek için kullanır. Bu gerçekliği kavramak için aşkın bir deneyime ihtiyaç vardır, bu nedenle sinestezi/eşduyum
yöntemini geliştirirler; böylelikle şematik ve kategorik olmayan, akıcı ve organik bir algıya kavuşabilirler.
yöntemini geliştirirler; böylelikle şematik ve kategorik olmayan, akıcı ve organik bir algıya kavuşabilirler.
Soru 199
Sembolist estetiğin kurucuları ve şiirle müziği sentezleyen şairler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Baudelaire ve Poe
B
Neval ve Rimbaud
C
Mallarme ve Verlaine
D
Moreas ve Valery
E
Kahn ve Ghil
Açıklama:
Sembolizmin temeli Baudelaire’in Kötülük Çiçekleri’ne dayandırılır. Elbette ondan önce Nerval ve Poe vardır ama bu kitap akımın başlangıç noktası ya da habercisi kabul edilir. Correspondances sonesinde eşduyum düşüncesine rastlanır ve başta Rimbaud olmak üzere sembolistler bu kavram üzerinden gerçekliği kavramaya çalışır ve bunun yöntemlerini sanatta yöntem olarak benimserler. Mallarmé ve Verlaine Baudelaire’den sonra sembolist estetiğin kurucuları olurlar ve şiirle müziği sentezlerler. Doğru yanıt C'dir.
Soru 200
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin etkisini yitirmesinin nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sembolizmin bilinçdışına ve gözlenebilir alanın dışındaki gerçeğe atıf yapmaması
B
Bilinçdışının bilimsel analizinden yoksun olması
C
Sürrealizme dönüşerek evrimleşememesi
D
Sembolizmin giderek açık bir hal alması
E
Biçim açısından yenilikçi olamaması
Açıklama:
Jean Moreas’nın Sembolist Manifesto’nun başında söylediği gibi sanatta bütün ekoller zamanla etkisini yitirir ve başka bir şeye dönüşerek evrimleşir. Sembolizm bilinçdışına ve gözlenebilir alanın dışındaki gerçeğe atıf yapıyordu ama henüz bilinçdışının bilimsel analizinden yoksundu. Freud’un kuramlarının
yayımlanıp yaygınlaşmasıyla birlikte sembolizm sürrealizme dönüşerek evrimleşti. Sembolizmin giderek kapalı bir hal alması, geleneksel okuyucuyu yordu; anlamca kapalı, biçim açısından yenilikçi, özgür dizenin, düzyazı şiirin, geleneksel olmayan ritimlerin kullanıldığı şiir okuyucuları yadırgattı ve rağbet görmez oldu. Doğru yanıt B'dir.
yayımlanıp yaygınlaşmasıyla birlikte sembolizm sürrealizme dönüşerek evrimleşti. Sembolizmin giderek kapalı bir hal alması, geleneksel okuyucuyu yordu; anlamca kapalı, biçim açısından yenilikçi, özgür dizenin, düzyazı şiirin, geleneksel olmayan ritimlerin kullanıldığı şiir okuyucuları yadırgattı ve rağbet görmez oldu. Doğru yanıt B'dir.
Soru 201
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sembolizm gerçekçiliğe karşı çıkan bir akım değildir.
B
Sembolizm izlenimciliğe karşı çıkan bir akım değildir.
C
Sembolizm düşünceyi simgelerle anlatmayı deneyen bir sanat görüşüdür.
D
Sembolizmin ve Parnas şairleri arasında bir sanatsal ilişkiden söz edilemez.
E
Sembolizm düş ve hayal dünyasıyla ilintili değildir.
Açıklama:
Sembolizm gerçekçiliğe karşı çıkan ve Parnas şairlerle bir süre birliktelik özelliği taşıyan bir akımdır.
Sembolizmde simge kullanımı ve simgesel anlatım ön plandadır.
Sembolizmde simge kullanımı ve simgesel anlatım ön plandadır.
Soru 202
Aşağıdaki eserlerden hangisi Sembolizme öncülük etmiştir?
Seçenekler
A
Kötülük Çiçekleri
B
Kırmızı ve Siyah
C
Madam Bovary
D
İstem ve Sunum Olarak Dünya
E
Dekadanlar
Açıklama:
Baudelaire'in Kötülük Çiçekleri sembolizmin estetik ortamını hazırlayan önemli bir eserdir.
Baudelaire'in Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) kurucu bir eser kabul edilir.
Baudelaire'in Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) kurucu bir eser kabul edilir.
Soru 203
Aşağıdaki isimlerden hangisi sembolist şair değildir?
Seçenekler
A
Verlaine
B
Rimbaud
C
Baudelaire
D
Rimbaud
E
Lecompte de Lisle
Açıklama:
Sembolist şairler Baudelaire başta olmak üzere Mallarmé, Verlaine, Rimbaud en önemlileri arasındadır.
Lecompte de Lisle parnas şairdir.
Lecompte de Lisle parnas şairdir.
Soru 204
Aşağıdakilerden hangisi sembolist manifestoda sembolizmin özelliği olarak gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Sembolizm, kendi kendisini değil fikri ifade etmeyi amaçlayan bir biçim kurmaktır.
B
Sembolizmde fikir duyulabilir bir biçimde örtülmemelidir.
C
Sembolizmde doğa manzaraları kendilerini yansıtmalıdır.
D
Sembolizmde duyulabilir görüntüler önemli değildir.
E
Şairler nesnel tasviri ön plana çıkarmalıdır.
Açıklama:
Sembolizmde duyulabilir bilgiyi ifade etmek, nesnellekten uzaklaşmak önemlidir.
Sembolist manifesto sembolizmin özelliklerini açıkça ortaya koyar.
Sembolist manifesto sembolizmin özelliklerini açıkça ortaya koyar.
Soru 205
Dekadans sözcüğünün anlamı nedir ve dekadanlar terimi kim tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Çöküş / Baudelaire
B
Çöküş / Maurice Barrès
C
Yükseliş / Mallarmé
D
Çöküş / Jeaqn Moréas
E
Manifesto / Jean Moréas
Açıklama:
Roma İmparatorluğunun çöküşüne işaret eden bir terim olduğu unutulmamalıdır.
Dekadans çöküş anlamındadır ve Maurice Barrès tarafından kullanılmıştır.
Dekadans çöküş anlamındadır ve Maurice Barrès tarafından kullanılmıştır.
Soru 206
Aşağıdaki kavramlardan hangisi sembolizmde anahtar kelime durumundadır?
Seçenekler
A
Dekadans
B
Romantik semboller
C
Düş
D
Gerçek
E
Nesnellik
Açıklama:
Düş olgusu sembolistlerde uykuda görülen düşle ilgisi yoktur.
Düş sembolizmde çok önemlidir ve düş görmekle ilgisi yoktur.
Düş sembolizmde çok önemlidir ve düş görmekle ilgisi yoktur.
Soru 207
Romantik hareket yıllarında genç kuşağın sıkıntı, hayal kırıklığı ve melankoli duygularını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mal du siècle- Çağın sorunu
B
Mal du siècle- Çağın modernliği
C
Crise du siècle- Çağın sorunu
D
Mal du siècle- Çağın hastalığı
E
Mal du siècle- Lanetli
Açıklama:
Mal du siècle, Fransa'da, romantik genç kuşağın da kullandığı bir kavramdır.
Mal du siècle çağın hastalığı anlamındadır.
Mal du siècle çağın hastalığı anlamındadır.
Soru 208
Sinestezi kavramı çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eşduyum anlamında da kullanılır.
B
Renkleri İşitmek, Sesleri Görmek şeklinde de açıklanabilen bir özelliği vardır.
C
Yeni bir algının, gerçekliğin aracı olarak görülebilir.
D
Rimbaud sinesteziyi estetik bir bakış olarak görür.
E
Sanrılar sembolistlere göre sinesteziyle ilintili değildir.
Açıklama:
Sinestezi de algı ve gerçeklik ilişkisi, görme ve işitme tarzı önemlidir. Rimbaud'nun Voyelles şiiri sinesteziye en önemli örnektir.
Sinestezi sembolistler tarafından estetik bir yaklaşım olarak uygulanmıştır.
Sinestezi sembolistler tarafından estetik bir yaklaşım olarak uygulanmıştır.
Soru 209
Şiirinde kelimeleri yalnız anlamlarıyla değil ses değerleriyle de değerlendiren, farklı okunuşlara imkân veren kelime ve ifadeleri kullanan, şiirinde müzikalite ve anlam zenginliği ile tanınan sembolist şair aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Victor Hugo
B
Jean Moréas
C
Théophile Gautier
D
Mallarmé
E
Paul Valéry
Açıklama:
Ses, müzikalite, görüntü-imge şairi Mallarmé sonraki kuşakları da etkilemiştir.
Mallarmé sembolizmin ilkelerini zenginleştiren çok önemli bir şairdir.
Mallarmé sembolizmin ilkelerini zenginleştiren çok önemli bir şairdir.
Soru 210
Aşağıdakilerden hangisi sembolist ressamların özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Resimde romantik akımın pek çok eğilimini devam ettirmemişlerdir.
B
Sembolist ressamlar, resimlerinde mitolojiye çok önem vermişlerdir.
C
Sembolist ressamlar düşsel imgelere önem vermemişlerdir.
D
Geleneksel ikonografiyi kullanmışlardır.
E
Kişisel, yarı kapalı, belirsiz imgeleri asla kullanmamışlardır.
Açıklama:
Sembolist resimde de sembolizmin genel prensiplerinden uzaklaşılmamalı ama farklılıklar göz ardı edilmemelidir.
Sembolist ressamlar bazı özellikleriyle az da olsa şairlerden farklı nüanslara sahiptirler.
Sembolist ressamlar bazı özellikleriyle az da olsa şairlerden farklı nüanslara sahiptirler.
Soru 211
..... genel anlamda anlamı önceden kararlaştırılmış belirli bir işaret demektir.
Yukarıdaki cümlede boşluklara hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boşluklara hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Simge
B
Alegori
C
Mecaz
D
Metafor
E
Gönderme
Açıklama:
Tanım "simge" kavramına aittir.
Soru 212
Aşağıdakilerden hangisi Kant'ın "kendinde şey" (Numen) kavramına karşılık gelir?
Seçenekler
A
Platon'un idea kavramı
B
Fenomen
C
Schopenhauer'ın sunum kavramı
D
Gerçek
E
Yanılsama
Açıklama:
Platon’da görünen dünya (fenomenler) idealar dünyasının bir yansımasıydı. Bu görüş Kant’ta da karşımıza çıkar. Kant duyularımızın algısına açık olmayan bir dünyadan ve şeylerden bahseder. Fenomen kavramına karşıt olan bu “kendinde şey” (ya da Kant’ın eş anlamlı olarak kullandığı “numen” (noumenon)) insan algısından ya da kavrayışından bağımsız olarak bulunur.
Soru 213
Sembolizm akımının öncülü olarak görülen yazar ve eser aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Nerval- Aylaklık Şatoları
B
Baudelaire- Kötülük Çiçekleri
C
Verlaine- Zühal Şiirleri
D
Rimbaud- Aydınlanmalar
E
Hugo- Asırların Efsanesi
Açıklama:
Sembolizmin doğuşu Charles Baudelaire’in 1857 tarihli Kötülük Çiçekleri (Les Fleurs du Mal) adlı şiir kitabına dayandırılır.
Soru 214
Aşağıdakilerden hangisi sembolizmin niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Müzikalleşme
B
Karşılıklılık-iletişim
C
Sanatların sentezi
D
Tasviri şiir
E
Telkin değeri
Açıklama:
Sembolizmin önemli isimleri olan Verlaine ve Rimbaud, Charles Baudelaire’in şiir ve düşüncesinden etkilenirler. Baudelaire’in duyular arasındaki karşılıklılık/iletişim konseptini benimsediler ve şiirin müzikal niteliklerine dair özgün bir fikir üretmek için bunu Wagner’in sanatların sentezi idealiyle birleştirirler. Tasviri şiir ise Parnasizme ait bir özelliktir.
Soru 215
Sembolist Manifesto aşağıda verilen yazarlardan hangisi tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Paul Verlaine
B
Charles Baudelaire
C
Jean Moreas
D
Emile Verhaeren
E
Stephane Mallarmé
Açıklama:
Jean Moréas 1886 yılında Le Figaro gazetesinin edebiyat ekinde yayımladığı manifesto ile sembolizmi tanıtır.
C
C
Soru 216
19. Yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan ilk avangard hareket olur. Bir dergi etrafında toplanan bir grup şair, yerleşik toplum kurallarına, estetik değer ve zevklerine karşı çıkar, yadırgatıcı, tepki çekici, tahrik edici şiirler yazarlar. Burjuva değerleri olarak gördükleri aileye, paraya, konfora karşı çıkarlar. Fuhuş, eşcinsellik, sefahat yerleri gibi provoke edici konuları sever; güzelliğe, ideale, sanata ilgi gösterirler.
Yukarıda sözü edilen topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda sözü edilen topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Medan
B
Dekadanlar
C
Köprü
D
Sembolistler
E
Sürrealistler
Açıklama:
Sembolistlerin bir bakıma öncülü olan Dekadanlar, 19. Yüzyılda Parnas estetiğinden doğan ama giderek bu şiir anlayışına karşı çıkan ilk avangard hareket olur. Décadance, kelime anlamı olarak çöküş demektir, Roma İmparatorluğu’nun çöküşüne göndermeyle kullanılan bir terimdir ve Dekadanlar, bu adı gönüllülükle kullanırlar. Le Décadent adlı dergide eserlerini yayımlayan bir grup şair, yerleşik toplum kurallarına, estetik değer ve zevklerine karşı çıkıyor, yadırgatıcı, tepki çekici, tahrik edici şiirler yazmaktadırlar. Dekadanlar burjuva değerleri olarak gördükleri aileye, paraya, konfora karşı çıkarlar. Fuhuş, eşcinsellik, sefahat yerleri gibi provoke edici konuları sever; güzelliğe, ideale, sanata ilgi gösterirler
Soru 217
Sembolizm egzotik, ilkel, dünya dışı şeylere ilgi göstermesinin yanı sıra yıkıcılığı, bireyi ön plana çıkarması ve karamsarlığı bakımından da .... bir tür reenkarnasyonu olarak görülür.
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Parnasizmin
B
Natüralizmin
C
Romantizmin
D
Hümanizmin
E
Klasisizmin
Açıklama:
Sembolizm genel olarak 19. yüzyıl başlarının romantik geleneğine yaslanır, egzotik, ilkel, dünya dışı şeylere ilgi göstermesi bakımından romantik duyarlılıkla ortaklaşır. Yıkıcılığı, bireyi ön plana çıkarması ve karamsarlığı da romantizmin bir tür reenkarnasyonu olarak görülmesine yol açmıştır.
Soru 218
Baudelaire bazı ayrıcalıklı kişilerin, doğanın herkes tarafından anlaşılamayan dilini çözdüklerini düşünür. Bu kişilerin sanatçılar olduğuna inanır.
Bu durum aşağıdakilerden hangisine bir kanıt oluşturur?
Bu durum aşağıdakilerden hangisine bir kanıt oluşturur?
Seçenekler
A
Doğa üstü güçlere inandığına
B
Romantizmin sanatçıya bakış açısını paylaştığına
C
Kendisini bir önder olarak gördüğüne
D
Gerçeğin ulaşılamazlığına inandığına
E
Hayalgücüne önem verdiğine
Açıklama:
Sembolizmde, sanatçı tıpkı romantizmde olduğu gibi son derece merkezi bir konuma sahiptir. Onun zihni ve dehası farklı bir dünya algısının kapısını okurlarına açar. Romantizmdeki sanatçı gibi sembolizmde de şair özel, neredeyse seçilmiş bir bireydir ve sıradan insana açık olmayan deneyimlerin aktarıcısıdır. Baudelaire'in görüşleri de bu anlayışıyı paylaştığını göstermektedir.
Soru 219
Sembolistlere göre gerçek deney ve gözlemle kavranabilecek, tek boyutlu ve değişmez bir şey değildir; görünenin ardında, doğadaki şeyler arasında gizli ilişkiler vardır.
Sembolistlere göre insan zihninin bu gerçeği kavrayabilmek için yöntemi ne olmalıdır?
Sembolistlere göre insan zihninin bu gerçeği kavrayabilmek için yöntemi ne olmalıdır?
Seçenekler
A
Tümevarım
B
Tümdengelim
C
Şüphecilik
D
Yanlışlama
E
Sezgi ve eşduyum
Açıklama:
Sembolistlere göre insan zihni sezgi ve eşduyumla bu gizli ilişkileri keşfedebilir.
Soru 220
Sembolizm ve sembolistlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Öznel gerçekçilikten hareket ederler.
B
İdealizmi ve sezgiciliği savunurlar.
C
Mistisizmi, sapkınlığı ve çöküş duyarlılığını birleştirirler.
D
Şiirde anlamı ve felsefeyi ön plana almışlardır.
E
Kapalı ve bulanık bir anlatımları vardır.
Açıklama:
Semnolist şiirde anlamın önemi giderek azalmıştır.