Hukukun Temel Kavramları - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Sosyal düzen içinde yaşayan insanların ödevlerini, hak ve yetkilerini düzenleyen kurallara genel olarak ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Sosyal düzen kuralları
B
Din kuralları
C
Örf Adet kuralları
D
Ahlak kuralları
E
Görgü kuralları
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 3.sayfadaki Sosyal Düzen ve Kurallar konusuna bakınız.
Sosyal düzen içinde yaşayan insanların ödevlerini, hak ve yetkilerini düzenleyen kurallara sosyal düzen kuralları adı verilir.
Sosyal düzen içinde yaşayan insanların ödevlerini, hak ve yetkilerini düzenleyen kurallara sosyal düzen kuralları adı verilir.
Soru 2
Gündelik ilişkilerde bazı davranış kalıplarına uyulmasını gerektiren, tavırlar, yöntemler ve hareket biçimlerinden oluşan kurallar, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görgü (nezaket) kuralları
B
Hukuk kuralları
C
Din kuralları
D
Örf Adet kuralları
E
Ahlak kuralları
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 5.sayfadaki Sosyal Düzen Kurallarının Türleri konusuna bakınız.
Gündelik ilişkilerde bazı davranış kalıplarına uyulmasını gerektiren, tavırlar, yöntemler ve hareket biçimlerinden oluşan kurallar, görgü (nezaket) kurallarıdır.
Gündelik ilişkilerde bazı davranış kalıplarına uyulmasını gerektiren, tavırlar, yöntemler ve hareket biçimlerinden oluşan kurallar, görgü (nezaket) kurallarıdır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi sosyal düzen kurallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Din kuralları
B
Ahlak kuralları
C
Görgü kuralları
D
Hukuk kuralları
E
Bilgi kuralları
Açıklama:
Sosyal düzen kuralları, ülkeden ülkeye ve hatta şehirden şehire değişebildiği gibi zaman içinde de değişimin konusu olur. Bir sosyal düzen kuralının zamanla bütünüyle ortadan kalkması da söz konusu olabilir
Sosyal düzen kuralları sayılamayacak kadar çoktur ancak bilimin önemli bir fonksiyonu bilimsel bilgiyi sınıflayarak anlaşılabilir kılmaktır. Bu yönden yaklaşıldığında, sosyal düzen kurallarının, özellikleri de dikkate alınarak sınıflandırılması mümkündür. Genel kabul gören bir yaklaşıma göre sosyal düzen kuralları:
• Din kuralları,
• Ahlak kuralları,
• Görgü kuralları,
• Hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılabilir.
Sosyal düzen kuralları sayılamayacak kadar çoktur ancak bilimin önemli bir fonksiyonu bilimsel bilgiyi sınıflayarak anlaşılabilir kılmaktır. Bu yönden yaklaşıldığında, sosyal düzen kurallarının, özellikleri de dikkate alınarak sınıflandırılması mümkündür. Genel kabul gören bir yaklaşıma göre sosyal düzen kuralları:
• Din kuralları,
• Ahlak kuralları,
• Görgü kuralları,
• Hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılabilir.
Soru 4
Hukuk kurallarını diğerlerinden ayıran en önemli özellik nedir?
Seçenekler
A
Kurallara uyulmadığında yaptırım maddidir.
B
Kurallara uyulmadığı takdirde yaptırım tepkisi ile karşılaşılır.
C
Kurallara uymayanlar toplum dışına itilme gibi manevi yaptırımlarla karşılaşırlar.
D
Kurallarına uymayanlar görgüsüz, kaba veya saygısız olarak nitelendirilir.
E
Kurallarına uyulmadığında kişinin günah işleyeceğine inanılır.
Açıklama:
Sosyal kurallara uyulmadığı takdirde karşılaşılan tepkiye yaptırım denir. Hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en önemli özellik, bu kurallar bütünün maddi bir yaptırıma sahip olmasıdır. Yaptırım din, ahlak ve görgü kurallarına uyulmaması hâlinde manevi nitelik taşırken hukuk kurallarına uyulmaması durumunda maddi niteliktedir. Bu bakımdan hukukta yaptırım, hukuk kuralına uyulmasını sağlayan, maddi güç uygulanması esasına dayanan bir tepki olarak ortaya çıkar. Hukukta yaptırım türleri; ceza, cebri icra, tazminat, geçersizlik ve iptal olarak sıralanabilir.
Soru 5
Din kuralları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dinsel kuralların etkin olduğu toplumlarda hukuk kuralları teokratik temellere dayanmaktadır.
B
Din kuralları Tanrı ile insanlar arasındaki ilişkileri düzenleyen, Tanrı’nın emir ve yasaklarını içeren kurallar bütünüdür
C
Din kurallarının değişmezliği ve dogmatikliği din kurallarının toplumsal yaşamın gerisinde kalmasına yol açabilmektedir.
D
Din kurallarına uyulmadığı takdirde kişinin günah işleyeceği, Tanrı tarafından cezalandırılacağına inanılır.
E
Laikleşme hareketi (özellikle Avrupa’da yaşanan Reform hareketi) saf din kurallarının toplumsal yaşamdaki etkisini arttırmıştır.
Açıklama:
Dinsel kuralların etkin olduğu toplumlarda hukuk kuralları teokratik temellere dayanmaktadır. Din kuralları Tanrı ile insanlar arasındaki ilişkileri düzenleyen, Tanrı’nın emir ve yasaklarını içeren kurallar bütünüdür. İstisnalar bir yana bırakılırsa din kuralları genellikle kutsal kitaplara dayanmaktadır. Din kurallarının değişmezliği ve dogmatikliği din kurallarının toplumsal yaşamın gerisinde kalmasına yol açabilmektedir. Din kuralları Tanrı buyruğu olduğu için dogmatik ve statiktir. Din kurallarına uyulmadığı takdirde kişinin günah işleyeceği, Tanrı tarafından cezalandırılacağına inanılır.
Laikleşme hareketi (özellikle Avrupa’da yaşanan Reform hareketi) saf din kurallarının toplumsal yaşamdaki etkisini azaltmıştır. Din kuralları kişinin uhrevi (öbür dünya ve tanrıyla olan) ilişkilerini ilgilendiren alanla sınırlı kalmış; sosyal yaşamda eski önemini yitirmiştir
Laikleşme hareketi (özellikle Avrupa’da yaşanan Reform hareketi) saf din kurallarının toplumsal yaşamdaki etkisini azaltmıştır. Din kuralları kişinin uhrevi (öbür dünya ve tanrıyla olan) ilişkilerini ilgilendiren alanla sınırlı kalmış; sosyal yaşamda eski önemini yitirmiştir
Soru 6
Değerler sistemi içinde, insan davranışları hakkında “doğru” ya da “yanlış” bulma açısından yapılan değerlendirmelerin bütünü, toplumsal bir kurum olarak aşağıdakilerden hangisini oluşturur?
Seçenekler
A
Ahlak
B
Görgü
C
Hukuk
D
Sosyal düzen
E
Sosyal ilişki
Açıklama:
Ahlak kuralları iyilik-kötülük, doğrulukyanlışlık gibi çeşitli konulardaki değer yargılarıdır. Ahlak kurallarının iki yönü bulunmaktadır: Nesnel (objektif, sosyal) Ahlak insanın diğer bireylere karşı olan ödevleri ile ilgilidir. Öznel (subjektif) Ahlak kişinin kendi şahsı ve iç dünyasına karşı ödevlerini ifade etmektedir. Örneğin başkaları hakkında kötü düşünmemek, yalan söylememek subjektif ahlaka ilişkinken; fakirlere yardım etmek, verilen sözü tutmak objektif ahlakla yakından ilgilidir.
Değerler sistemi içinde, insan davranışları hakkında “doğru” ya da “yanlış” bulma açısından yapılan değerlendirmelerin bütünü, toplumsal bir kurum olarak ahlakı oluşturmaktadır (Özekes, s. 70).
Değerler sistemi içinde, insan davranışları hakkında “doğru” ya da “yanlış” bulma açısından yapılan değerlendirmelerin bütünü, toplumsal bir kurum olarak ahlakı oluşturmaktadır (Özekes, s. 70).
Soru 7
Aristo’ya göre, insanların şahsi ve özel durumlarına bakılmaksızın aynı işleme tâbi tutulmasına ne ad verilir?.
Seçenekler
A
Denkleştirici adalet
B
Dağıtıcı adalet
C
Özgürlük
D
Görgü
E
Ahlak
Açıklama:
Örneğin, devletin herkese eşit oranda sosyal yardım yapmasında denkleştirici adalet düşüncesi, özürlü ve hastalara diğerlerine göre daha fazla yardım yapılmasında ise dağıtıcı adalet fikri etkili olur. Benzer biçimde devletin herkesten eşit vergi almasında denkleştirici, kazanca göre vergi almasındaysa dağıtıcı adalet fikri etkilidir.
Aristo adaleti ikiye ayırmaktadır. Aristo’ya göre, insanların şahsi ve özel durumlarına bakılmaksızın aynı işleme tâbi tutulmasına denkleştirici adalet denir. Denkleştirici adalet mutlak, aritmetik bir eşitliği ifade eder. Buna karşılık değerlerin dağıtılmasında herkesin yeteneğine ve toplumdaki durumuna göre pay almasında dağıtıcı adalet düşüncesi yer alır.
Aristo adaleti ikiye ayırmaktadır. Aristo’ya göre, insanların şahsi ve özel durumlarına bakılmaksızın aynı işleme tâbi tutulmasına denkleştirici adalet denir. Denkleştirici adalet mutlak, aritmetik bir eşitliği ifade eder. Buna karşılık değerlerin dağıtılmasında herkesin yeteneğine ve toplumdaki durumuna göre pay almasında dağıtıcı adalet düşüncesi yer alır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi “Sana zarar verene sen de zarar ver” ifadesiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Kişisel öç
B
Kısas uygulamaları
C
Kamusallaşmak
D
İhtar
E
Ceza
Açıklama:
Devlet adaleti sağlarken objektif ve adaletli hukuk kuralları çıkarmalı ve bu kuralları aynı biçimde uygulamalıdır. Bunda hem toplumun, hem devletin hem de bireyin yararı vardır. Sosyal kurallara uyulmadığı takdirde karşılaşılan tepkiye yaptırım denir. Yaptırım farklı türlerde zorlamayı zorlama ile kurallara uyulmasını amaçlamaktadır. Yaptırım din, ahlak ve görgü kurallarına uyulmaması hâlinde manevi nitelik taşırken hukuk kurallarına uyulmaması durumunda maddi niteliktedir. Bu bakımdan hukukta yaptırım, hukuk kuralına uyulmasını sağlayan, maddi güç uygulanması esasına dayanan bir tepki olarak ortaya çıkar. Hukukta yaptırım özü itibarıyla ceza ve cebir unsurunu içerir; hukuk kuralının yürürlüğü yaptırım olmaksızın sağlanamaz.
Yaptırım hukuk kuralının verdiği emrin yerine getirilmemesi veya kuralın öngördüğü yasağın çiğnenmesi hâlinde geçerlik kazanır. Yaptırımın tarihçesi incelendiğinde ilk aşamanın kişisel öç olduğu görülür. “Sana zarar verene sen de zarar ver” ifadesiyle açıklanabilecek kişisel öç, nesnel olmaması sebebiyle önemli zararlara yol açmış, zarar verenin yakınlarına da yansıması olasılığı yüzünden terk edilmiştir. Ancak bugün dahi kanunlarda kişisel öç yaptırımından kalıntılara rastlanmaktadır.
Yaptırım hukuk kuralının verdiği emrin yerine getirilmemesi veya kuralın öngördüğü yasağın çiğnenmesi hâlinde geçerlik kazanır. Yaptırımın tarihçesi incelendiğinde ilk aşamanın kişisel öç olduğu görülür. “Sana zarar verene sen de zarar ver” ifadesiyle açıklanabilecek kişisel öç, nesnel olmaması sebebiyle önemli zararlara yol açmış, zarar verenin yakınlarına da yansıması olasılığı yüzünden terk edilmiştir. Ancak bugün dahi kanunlarda kişisel öç yaptırımından kalıntılara rastlanmaktadır.
Soru 9
Bir kimsenin hukuka aykırılık oluşturan kusurlu bir davranışı sonucu başkasına verdiği zararın o kişiye ödettirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tazminat
B
Ceza
C
Cebri İcra
D
Mutlak Butlan
E
Nispi Butlan
Açıklama:
Tazminata konu zarar maddi ya da manevi olabilir. Maddi zararın karşılığı olan maddi tazminat, zarar gören kimsenin mal varlığında iradesi dışında meydana gelen eksilmenin zarar veren tarafından aynen ya da nakden giderilmesidir. Manevi tazminat ise genel olarak iki hâlde ödenir. Bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda zarar görene; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde ise zarar gören ya da ölenin yakınlarına hâkimin uygun göreceği bir miktar para manevi tazminat adı altında ödenir.
Tazminat bir kimsenin hukuka aykırılık oluşturan kusurlu bir davranışı sonucu başkasına verdiği zararın o kişiye ödettirilmesidir. Tazminat ile zarar arasındaki ilişki, suç ile ceza arasındaki ilişkiye benzer. Suç işleyen kimseye ceza verilir; zarar veren kimse ise tazminat öder.
Tazminat bir kimsenin hukuka aykırılık oluşturan kusurlu bir davranışı sonucu başkasına verdiği zararın o kişiye ödettirilmesidir. Tazminat ile zarar arasındaki ilişki, suç ile ceza arasındaki ilişkiye benzer. Suç işleyen kimseye ceza verilir; zarar veren kimse ise tazminat öder.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi hukuki işlemin mutlak butlan ile geçersizliğine yol açan sebepler arasında değildir?
Seçenekler
A
İşlemi yapan tarafların hukuki işlem ehliyetine sahip olmaması.
B
İşlemin konusunun ahlaka, adaba, kamu düzenine veya kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunması.
C
İşlemin konusunun imkânsız olması
D
İşlemin geçerlik koşulu olan şekle uygun yapılmaması
E
İşlemin muvazaalı olmaması
Açıklama:
Mutlak butlan herkesçe ileri sürülebilir, mutlak butlan iddiaları zamanaşımına uğramaz, mutlak butlan hâlini hâkim kendiliğinden dikkate alır; sebep ortadan kalksa bile mutlak butlan yaptırımına tâbi işlem geçerli hâle gelmez. Taraflar anlaşarak mutlak butlanla batıl işlemi geçerli hâle getiremezler.
Mutlak butlan, kanunun öngördüğü kurucu unsurlara sahip olan ancak kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak yapılan hukuki işlemler aleyhine uygulanan yaptırımdır. Hukuki işlemin mutlak butlan ile geçersizliğine yol açan sebepler arasında işlemi yapan tarafların hukuki işlem ehliyetine sahip olmaması, işlemin konusunun ahlaka, adaba, kamu düzenine veya kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunması, işlemin konusunun imkânsız olması, işlemin geçerlik koşulu olan şekle uygun yapılmaması veya işlemin muvazaalı olması sayılabilir.
Mutlak butlan, kanunun öngördüğü kurucu unsurlara sahip olan ancak kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak yapılan hukuki işlemler aleyhine uygulanan yaptırımdır. Hukuki işlemin mutlak butlan ile geçersizliğine yol açan sebepler arasında işlemi yapan tarafların hukuki işlem ehliyetine sahip olmaması, işlemin konusunun ahlaka, adaba, kamu düzenine veya kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunması, işlemin konusunun imkânsız olması, işlemin geçerlik koşulu olan şekle uygun yapılmaması veya işlemin muvazaalı olması sayılabilir.
Soru 11
Kurucu unsurları ve geçerlilik gerekleri mevcut olan ve bu yüzden geçerli sayılan bir işlemin, hukuki sonuçlarını doğurmasının, tamamlayıcı bir dış olgunun sonradan gerçekleşmesine bağlanmasına ne ad verilir?.
Seçenekler
A
Tek Taraflı Bağlamazlık
B
Mutlak Butlan
C
Cebri İcra
D
Nispi Butlan
E
Kısmi Butlan
Açıklama:
Örneğin, ayırt etme gücüne sahip bir küçüğün velisinin izni olmadan yaptığı sözleşme tek taraflı bağlamazlık yaptırımına tâbidir. Sözleşme küçüğü bağlamaz ama diğer tarafı bağlar. Velisinin onayı (icazeti) ile sözleşmenin eksikliği tamamlanmış olur ve küçüğü de bağlar hâle gelir. Veli onaylamazsa sözleşme baştan itibaren geçersiz olur.
Kurucu unsurları ve geçerlilik gerekleri mevcut olan ve bu yüzden geçerli sayılan bir işlemin, hukuki sonuçlarını doğurması için tamamlayıcı bir dış olgunun sonradan gerçekleşmesine bağlanmasıdır. Burada, eksik olan işlemin tamamlanması aranır. Eksikliğin tamamlanması ile işlem baştan itibaren geçerli hâle gelir.
Kurucu unsurları ve geçerlilik gerekleri mevcut olan ve bu yüzden geçerli sayılan bir işlemin, hukuki sonuçlarını doğurması için tamamlayıcı bir dış olgunun sonradan gerçekleşmesine bağlanmasıdır. Burada, eksik olan işlemin tamamlanması aranır. Eksikliğin tamamlanması ile işlem baştan itibaren geçerli hâle gelir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi öznel (subjektif) ahlaka ilişkin olumlu davranışa bir örnektir?.
Seçenekler
A
Fakirlere yardım etmek
B
El öpmek
C
Başkaları hakkında kötü düşünmemek
D
Kibarca yemek yemek
E
Verilen sözü tutmak
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 5.sayfadaki Sosyal Düzen Kurallarının Türleri konusuna bakınız.
Başkaları hakkında kötü düşünmemek öznel (subjektif) ahlaka ilişkin davranışa bir örnektir.
Başkaları hakkında kötü düşünmemek öznel (subjektif) ahlaka ilişkin davranışa bir örnektir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangi sosyal kurala uyulmaması halinde maddi yaptırım uygulanır?
Seçenekler
A
Din kuralı
B
Hukuk kuralı
C
Ahlak kuralı
D
Görgü kuralı
E
Örf Adet kuralı
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 6.sayfadaki Sosyal Düzen Kurallarının Türleri konusuna bakınız.
Hukuk kurallarına uyulmaması halinde maddi yaptırım uygulanır.
Hukuk kurallarına uyulmaması halinde maddi yaptırım uygulanır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi hukuk kurallarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerin içe yansıyan davranışlarını düzenler
B
Toplumdaki egemen güç, yani üstün siyasal iktidar tarafından belirlenir
C
Genel olarak kişiler arasındaki ilişkileri düzenler
D
Örgütlü siyasal mekanizma aracılığı ile gerçekleşir
E
Maddi yaptırım içerir
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 6.sayfadaki Sosyal Düzen Kurallarının Türleri konusuna bakınız.
Kişilerin içe yansıyan davranışlarını düzenler ifadesi Hukuk Kurallarının özelliklerinden biri değildir.
Kişilerin içe yansıyan davranışlarını düzenler ifadesi Hukuk Kurallarının özelliklerinden biri değildir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi maddi yaptırım değildir?
Seçenekler
A
Ceza
B
Tazminat
C
Ayıplama, kınama
D
Cebri icra
E
Geçersizlik ya da iptal
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 7.sayfadaki Hukuk kurallarının sosyal düzen kuralları içindeki yeri konusuna bakınız.
Ayıplama, kınama maddi yaptırım değildir.
Ayıplama, kınama maddi yaptırım değildir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi hukuk kurallarının öğeleridir?
I.Konu
II.İrade (emir)
III.Maddi Yaptırım
IV.Ayıplama
VI.Kınama
I.Konu
II.İrade (emir)
III.Maddi Yaptırım
IV.Ayıplama
VI.Kınama
Seçenekler
A
III,IV,V
B
I,IV,V
C
II,III,IV
D
I,II,III
E
II,IV,V
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 7.sayfadaki Hukuk kurallarının sosyal düzen kuralları içindeki yeri konusuna bakınız.
I.Konu
II.İrade (emir)
III.Maddi Yaptırım hukuk kurallarının öğeleridir.
I.Konu
II.İrade (emir)
III.Maddi Yaptırım hukuk kurallarının öğeleridir.
Soru 17
Hukukun temelini, idealini ve son amacını aşağıdakilerden hangisi oluşturur?.
Seçenekler
A
Ceza
B
Tazminat
C
Takdir etme
D
Adalet
E
Ayıplama
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 7.sayfadaki Hukuk kurallarının sosyal düzen kuralları içindeki yeri konusuna bakınız.
Hukukun temelini, idealini ve son amacını Adalet oluşturur.
Hukukun temelini, idealini ve son amacını Adalet oluşturur.
Soru 18
Aşağıdaki hangisi, bir kimsenin hukuka aykırılık oluşturan kusurlu bir davranışı sonucu başkasına verdiği zararın o kişiye ödettirilmesidir?
Seçenekler
A
Geçersizlik
B
Ceza
C
Tazminat
D
İptal
E
Cebri icra
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 10.sayfadaki Hukukta yaptırım konusuna bakınız.
Tazminat bir kimsenin hukuka aykırılık oluşturan kusurlu bir davranışı sonucu başkasına verdiği zararın o kişiye ödettirilmesidir.
Tazminat bir kimsenin hukuka aykırılık oluşturan kusurlu bir davranışı sonucu başkasına verdiği zararın o kişiye ödettirilmesidir.
Soru 19
Evlendirme memuru önünde yapılmamış evlenme işlemi yaptırım türlerinden hangisine girer?
Seçenekler
A
Yokluk
B
Kısmi butlan
C
Mutlak butlan
D
Nispi butlan
E
İptal edilebilirlik
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı için 11.sayfadaki Hukukta yaptırım konusuna bakınız.
Evlendirme memuru önünde yapılmamış evlenme işlemi yaptırım türlerinden "Yokluk" a girer?
Evlendirme memuru önünde yapılmamış evlenme işlemi yaptırım türlerinden "Yokluk" a girer?
Soru 20
İnsan toplum denilen sosyal çevre içinde yaşamaktadır. İnsan yaşamını sürdürdüğü bu çevrede diğer insanlarla ve kurumlarla birçok ilişkiye girer. Bu ilişkilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sağlıklı ilişki
B
Kamusal ilişki
C
Sosyal ilişki
D
Kurumsal ilişki
E
Hukuksal ilişki
Açıklama:
SOSYAL DÜZEN VE KURALLAR İnsan toplum denilen sosyal çevre içinde yaşa-maktadır. İnsan yaşamını sürdürdüğü bu çevrede diğer insanlarla ve kurumlarla birçok ilişkiye girer; bu ilişkiler sosyal ilişki olarak adlandırılmaktadır.
Soru 21
................ kurallarının belirli özellikleri bulunmaktadır. Öncelikle bu kurallar genel nitelik taşır yani ayırımsız herkese uygulanır. İkincisi süreklidir yani bu kurallar çok uzun zamandır ve aralıksız bir biçimde uygulanmaktadır. Üçüncüsü, bunlar yaptırımlı kurallardır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sosyal düzen
B
Hukuksal düzen
C
Kamusal düzen
D
Kurumsal düzen
E
Düzen
Açıklama:
Sosyal düzen kurallarının belirli özellikleri bulunmaktadır. Öncelikle bu kurallar genel nitelik taşır yani ayırımsız herkese uygulanır. İkincisi süreklidir yani bu kurallar çok uzun zamandır ve aralıksız bir biçimde uygulanmaktadır. Üçüncüsü, bunlar yaptırımlı kurallardır.
Sosyal düzen kurallarının belirli özellikleri bulunmaktadır. Öncelikle bu kurallar genel nitelik ta-şır yani ayırımsız herkese uygulanır. İkincisi sürekli-dir yani bu kurallar çok uzun zamandır ve aralıksız bir biçimde uygulanmaktadır. Üçüncüsü, bunlar yaptırımlı kurallardır.
Sosyal düzen kurallarının belirli özellikleri bulunmaktadır. Öncelikle bu kurallar genel nitelik ta-şır yani ayırımsız herkese uygulanır. İkincisi sürekli-dir yani bu kurallar çok uzun zamandır ve aralıksız bir biçimde uygulanmaktadır. Üçüncüsü, bunlar yaptırımlı kurallardır.
Soru 22
Din kuralları, ahlak kuralları, görgü kuralları ve hukuk kuralları genel kabul gören bir yaklaşıma göre neyin kurallarıdır?
Seçenekler
A
Kamusal düzen
B
Kurumsal düzen
C
Hukuksal düzen
D
Sosyal düzen
E
Genel düzen
Açıklama:
Sosyal düzen kuralları sayılamayacak kadar çoktur ancak bilimin önemli bir fonksiyonu bi-limsel bilgiyi sınıflayarak anlaşılabilir kılmaktır. Bu yönden yaklaşıldığında, sosyal düzen kuralları-nın, özellikleri de dikkate alınarak sınıflandırılma-sı mümkündür. Genel kabul gören bir yaklaşıma göre sosyal düzen kuralları:
• Din kuralları,• Din kuralları,• Ahlak kuralları,• Görgü kuralları,• Hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılabilir.
Sosyal düzen kuralları sayılamayacak kadar çoktur ancak bilimin önemli bir fonksiyonu bilimsel bilgiyi sınıflayarak anlaşılabilir kılmaktır. Bu yönden yaklaşıldığında, sosyal düzen kurallarının, özellikleri de dikkate alınarak sınıflandırılması mümkündür. Genel kabul gören bir yaklaşıma göre sosyal düzen kuralları:
• Din kuralları,• Din kuralları,• Ahlak kuralları,• Görgü kuralları,• Hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılabilir.
• Din kuralları,• Din kuralları,• Ahlak kuralları,• Görgü kuralları,• Hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılabilir.
Sosyal düzen kuralları sayılamayacak kadar çoktur ancak bilimin önemli bir fonksiyonu bilimsel bilgiyi sınıflayarak anlaşılabilir kılmaktır. Bu yönden yaklaşıldığında, sosyal düzen kurallarının, özellikleri de dikkate alınarak sınıflandırılması mümkündür. Genel kabul gören bir yaklaşıma göre sosyal düzen kuralları:
• Din kuralları,• Din kuralları,• Ahlak kuralları,• Görgü kuralları,• Hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılabilir.
Soru 23
İlkel toplumlarda kuralları koyan ya da oluşturanlar genellikle kimlerdir?
Seçenekler
A
Topluluk liderleri
B
Aşiretin başı
C
Ekip lideri
D
Seçilmiş başkan
E
Din adamları
Açıklama:
İlkel toplumlarda kuralları koyan ya da oluştu-ranlar genellikle din adamlarıdır. Bu anlamda din kuralları sosyal düzenin oluşumunda önemli yer tutmuştur. Hatta bu dönemlerde zaman zaman din-sel ve dünyevi otoritenin karıştığı dahi görülmek-tedir.
İlkel toplumlarda kuralları koyan ya da oluşturanlar genellikle din adamlarıdır. Bu anlamda din kuralları sosyal düzenin oluşumunda önemli yer tutmuştur. Hatta bu dönemlerde zaman zaman dinsel ve dünyevi otoritenin karıştığı dahi görülmektedir.
İlkel toplumlarda kuralları koyan ya da oluşturanlar genellikle din adamlarıdır. Bu anlamda din kuralları sosyal düzenin oluşumunda önemli yer tutmuştur. Hatta bu dönemlerde zaman zaman dinsel ve dünyevi otoritenin karıştığı dahi görülmektedir.
Soru 24
Hangi hareket (özellikle Avrupa’da yaşanan Reform hareketi) saf din kurallarının toplumsal yaşamdaki etkisini azaltmıştır?
Seçenekler
A
Milliyetçilik
B
Demokratikleşme
C
Laikleşme
D
Otokratik yapı
E
Devletçilik
Açıklama:
Laikleşme hareketi (özellikle Avrupa’da yaşanan Reform hareketi) saf din kurallarının toplumsal ya-şamdaki etkisini azaltmıştır.
Soru 25
Değerler sistemi içinde, insan davranışları hakkında “doğru” ya da “yanlış” bulma açısından yapılan değerlendirmelerin bütünü, toplumsal bir kurum olarak neyi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Görgü
B
Nezaket
C
Hukuk
D
Ahlak
E
Din
Açıklama:
Değerler sistemi içinde, insan davranışları hak-kında “doğru” ya da “yanlış” bulma açısından ya-pılan değerlendirmelerin bütünü, toplumsal bir kurum olarak ahlakı oluşturmaktadır (Özekes, s. 70).
Soru 26
En önemli sosyal kurallar hangi kurallardır?
Seçenekler
A
Din kuralları
B
Hukuk kuralları
C
Toplum kuralları
D
Ahlak kuralları
E
Görgü kuralları
Açıklama:
Hukuk kuralları en önemli sosyal kurallardır. İnsan topluluğunun bulunduğu her yerde hukuk vardır. Hukuk kuralları kişilerin dışa yansıyan iliş-kilerini düzenlediği gibi toplum yaşamını düzen-lemek, huzuru ve barışı sağlamak, dayanışmayı gerçekleştirmek gibi fonksiyonları yerine getirir. Hukuk kurallarının temel özellikleri genel ve soyut olması, emir ve yaptırım içermesidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi hukuk kuralının üç öğesinden biridir?
Seçenekler
A
Emir
B
Gündem
C
Saygı
D
Sevgi
E
Tema
Açıklama:
Genel bir değerlendirme yapıldığında açık veya üstü kapalı biçimde olsun; her hukuk kuralının üç öge-si bulunur. Bunlar; konu, irade (emir) ve yaptırımdır.
Soru 28
Genel, soyut, sürekli ve yaptırıma bağlı kurallar hangi kurallardır?
Seçenekler
A
Kamusal
B
Toplumsal
C
Sosyal
D
Hukuk
E
Beşeri
Açıklama:
Hukuk kuralları genel, soyut, sürekli ve yaptırıma bağlı kurallardır.
Soru 29
Hukukun temelini, idealini ve son amacını hangi kavram oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Kamu
B
Saygı
C
Adalet
D
Sevgi
E
Kamusal olma
Açıklama:
Hukukun temelini, idealini ve son amacını adalet kavramı oluşturmaktadır.
Soru 30
İnsanın, yaşamını sürdürdüğü çevrede diğer insanlarla ve kurumlarla girdiği birçok ilişkide tâbi olduğu kurallar bütünü ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Sosyal ilişki
B
Sosyal düzen
C
Sosyal çevre
D
Sosyal devlet
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
İnsan, yaşamını sürdürdüğü çevrede diğer insanlarla ve kurumlarla birçok ilişkiye girer. Bu ilişkiler sosyal ilişki olarak adlandırılmaktadır. Bu sosyal ilişkilerin tâbi olduğu düzen ise, sosyal düzen olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 31
En önemli sosyal kurallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahlak kuralları
B
Görgü kuralları
C
Din kuralları
D
Hukuk kuralları
E
Örf âdet kuralları
Açıklama:
Genel kabul gören bir yaklaşıma göre sosyal düzen kuralları; din kuralları, ahlak kuralları, görgü kuralları ve hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılmaktadır. Hukuk
kuralları en önemli sosyal kurallardır. Doğru cevap D seçeneğidir.
kuralları en önemli sosyal kurallardır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 32
Hukukla ilgili olarak yapılan tanımlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde hukuk kurallarına ilişkin söylenenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplumsal barışı, hukuk güvenliğini ve adaleti sağladığı görülür.
B
Örgütlü siyasal mekanizma aracılığı ile gerçekleşir.
C
Genel olarak kişiler arasındaki ilişkileri düzenler.
D
Toplumdaki egemen güç, yani üstün siyasal iktidar tarafından belirlenir.
E
Kişilerin içe yansıyan davranışlarını düzenler.
Açıklama:
Hukuk kuralları kişilerin içe değil, dışa yansıyan davranışlarını düzenler. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kişilerin içe yansıyan davranışlarını düzenler.
Kişilerin içe yansıyan davranışlarını düzenler.
Soru 33
Yaptırım kavramının tarihçesi düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisinde aşamalar doğru sıralanmıştır?.
Seçenekler
A
Kısas/kişisel öç/uzlaşma ve hakeme başvurma
B
Kısas/kişisel öç/kısas/uzlaşma ve hakeme başvurma
C
Kişisel öç/kısas/ uzlaşma ve hakeme başvurma
D
Uzlaşma ve hakeme başvurma/kısas/kişisel öç
E
Uzlaşma ve hakeme başvurma/kişisel öç/kısas
Açıklama:
Yaptırımın tarihçesi incelendiğinde ilk aşamanın kişisel öç olduğu görülür. Yaptırımın ikinci aşamasında kısas uygulamaları dikkati çekmektedir. Kısas uygulamalarının sakıncalarını bertaraf etmek için ise uzlaşma ve hakeme başvurma gibi yöntemler benimsenmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kişisel öç/kısas/ uzlaşma ve hakeme başvurma
Kişisel öç/kısas/ uzlaşma ve hakeme başvurma
Soru 34
Kanunun öngördüğü kurucu unsurlara sahip olan ancak kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak yapılan hukuki işlemler aleyhine uygulanan yaptırım aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Mutlak butlan
B
Nispi butlan
C
Kısmi butlan
D
Yokluk
E
İptal
Açıklama:
Mutlak butlan, kanunun öngördüğü kurucu unsurlara sahip olan ancak kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak yapılan hukuki işlemler aleyhine uygulanan yaptırımdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 35
Ayırt etme gücüne sahip bir küçüğün velisinin izni olmadan yaptığı sözleşme hangi yaptırıma tâbidir?
Seçenekler
A
İptal
B
Tek taraflı bağlamazlık
C
Kısmi butlan
D
Nispi butlan
E
Mutlak butlan
Açıklama:
Ayırt etme gücüne sahip bir küçüğün velisinin izni olmadan yaptığı sözleşme
tek taraflı bağlamazlık yaptırımına tâbidir. Sözleşme küçüğü bağlamaz ama diğer tarafı bağlar. Velisinin onayı (icazeti) ile sözleşmenin eksikliği tamamlanmış olur ve küçüğü de bağlar hâle gelir. Veli onaylamazsa sözleşme baştan itibaren geçersiz olur. Doğru cevap B seçeneğidir.
tek taraflı bağlamazlık yaptırımına tâbidir. Sözleşme küçüğü bağlamaz ama diğer tarafı bağlar. Velisinin onayı (icazeti) ile sözleşmenin eksikliği tamamlanmış olur ve küçüğü de bağlar hâle gelir. Veli onaylamazsa sözleşme baştan itibaren geçersiz olur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 36
Hukuka aykırı bir şekilde yapılan hukuki işleme uygulanan yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?.
Seçenekler
A
Yokluk
B
İptal
C
Geçersizlik
D
Tek taraflı bağlamazlık
E
Nispi butlan
Açıklama:
Hukuka aykırı bir şekilde yapılan hukuki işleme uygulanan yaptırım geçersizlik yani hükümsüzlüktür. Doğru cevap C seçeneğidir.
Hukuka aykırı bir şekilde yapılan hukuki işleme uygulanan yaptırım geçersizlik yani hükümsüzlüktür. Bir işlemin kanunun aradığı koşullara uyulmadan yapılması onun geçersizliği sonucunu doğurur.
Hukuka aykırı bir şekilde yapılan hukuki işleme uygulanan yaptırım geçersizlik yani hükümsüzlüktür. Bir işlemin kanunun aradığı koşullara uyulmadan yapılması onun geçersizliği sonucunu doğurur.
Soru 37
" Devletin herkese eşit oranda sosyal yardım yapmasında ......... adalet düşüncesi, özürlü ve hastalara diğerlerine göre daha fazla yardım yapılmasında ise .......... adalet fikri etkili olur. "
Aşağıdakilerden hangisinde yukarıda boş bırakılan yerlere gelmesi gereken ifadeler sırasıyla doğru bir şekilde verilmiştir?
Aşağıdakilerden hangisinde yukarıda boş bırakılan yerlere gelmesi gereken ifadeler sırasıyla doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Denkleştirici, dağıtıcı
B
Dağıtıcı, denkleştirici
C
sosyal, kamusal
D
sosyal, ilahi
E
ilkel, uygar
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneğidir.
Devletin herkese eşit oranda sosyal yardım yapmasında denkleştirici adalet düşüncesi, özürlü ve hastalara diğerlerine göre daha fazla
yardım yapılmasında ise dağıtıcı adalet fikri etkili olur.
Aristo adaleti ikiye ayırmaktadır. Aristo’ya göre, insanların şahsi ve özel durumlarına bakılmaksızın aynı işleme tâbi tutulmasına denkleştirici adalet denir. Denkleştirici adalet mutlak, aritmetik bir eşitliği ifade eder. Buna karşılık değerlerin dağıtılmasında herkesin yeteneğine ve toplumdaki durumuna göre pay almasında dağıtıcı adalet düşüncesi yer alır. Örneğin, devletin herkese eşit oranda sosyal yardım yapmasında denkleştirici adalet düşüncesi, özürlü ve hastalara diğerlerine göre daha fazla yardım yapılmasında ise dağıtıcı adalet fikri etkili olur.
Doğru yanıt: A) Denkleştirici, dağıtıcı
Devletin herkese eşit oranda sosyal yardım yapmasında denkleştirici adalet düşüncesi, özürlü ve hastalara diğerlerine göre daha fazla
yardım yapılmasında ise dağıtıcı adalet fikri etkili olur.
Aristo adaleti ikiye ayırmaktadır. Aristo’ya göre, insanların şahsi ve özel durumlarına bakılmaksızın aynı işleme tâbi tutulmasına denkleştirici adalet denir. Denkleştirici adalet mutlak, aritmetik bir eşitliği ifade eder. Buna karşılık değerlerin dağıtılmasında herkesin yeteneğine ve toplumdaki durumuna göre pay almasında dağıtıcı adalet düşüncesi yer alır. Örneğin, devletin herkese eşit oranda sosyal yardım yapmasında denkleştirici adalet düşüncesi, özürlü ve hastalara diğerlerine göre daha fazla yardım yapılmasında ise dağıtıcı adalet fikri etkili olur.
Doğru yanıt: A) Denkleştirici, dağıtıcı
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi sosyal düzen kurallarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zaman içinde değişim gösterebilirler.
B
Genel nitelik taşırlar, yani ayrımsız herkese uygulanırlar.
C
Yaptırımsız kurallardır.
D
Ülkeden ülkeye ve hatta şehirden şehre değişebilirler.
E
Zamanla bütünüyle ortadan kalkabilirler.
Açıklama:
Sosyal düzen kurallarının belirli özellikleri bulunmaktadır. Öncelikle bu kurallar genel nitelik taşır yani ayırımsız herkese uygulanır. İkincisi süreklidir yani bu kurallar çok uzun zamandır ve aralıksız bir biçimde uygulanmaktadır. Üçüncüsü, bunlar yaptırımlı kurallardır. Bu durumda doğru cevap C seçeneğidir.
Yaptırımsız kurallardır.
Yaptırımsız kurallardır.
Soru 39
İyilik-kötülük, doğruluk-yanlışlık gibi çeşitli konulardaki değer yargılarına göre şekillenen, nesnel ve öznel olmak üzere iki türden oluşan kurallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Din kuralları
B
Görgü (Nezaket) kuralları
C
Hukuk kuralları
D
Ahlak kuralları
E
Örf âdet kuralları
Açıklama:
Ahlak kuralları iyilik-kötülük, doğruluk-yanlışlık gibi çeşitli konulardaki değer yargılarıdır. Ahlak kurallarının iki yönü bulunmaktadır: Nesnel (objektif, sosyal) Ahlak insanın diğer bireylere karşı olan ödevleri ile ilgilidir. Öznel (subjektif) Ahlak kişinin kendi şahsı ve iç dünyasına karşı ödevlerini ifade etmektedir. Örneğin başkaları hakkında kötü düşünmemek, yalan söylememek subjektif ahlaka ilişkinken; fakirlere yardım etmek, verilen sözü tutmak objektif ahlakla yakından ilgilidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 40
Özel hukuk bakımından hâkim önüne gelen bir uyuşmazlıkta çözüm için bir hukuk kuralına ulaşamazsa öncelikle kıyas yapacak; benzeri hükümleri uygulamayı deneyecek, bilimsel ve yargısal içtihattan yararlanabilecek; gelenek hukukuna başvuracaktır. Eğer bu yollarla sonuca ulaşılamazsa hâkimin …… ………… bahsedilir
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
davadan çekilmesinden
B
davayı ertelemesinden
C
hükümsüz bırakmasından
D
davanın iptalinden
E
hukuk yaratmasından
Açıklama:
Özel hukuk bakımından hâkim önüne gelen bir uyuşmazlıkta çözüm için bir hukuk kuralına ulaşamazsa öncelikle kıyas yapacak; benzeri hükümleri uygulamayı deneyecek, bilimsel ve yargısal içtihattan yararlanabilecek; gelenek hukukuna başvuracaktır. Eğer bu yollarla sonuca ulaşılamazsa hâkimin hukuk yaratmasından bahsedilir.
Soru 41
Yazılı hukuk kuralları etkinlik açısından en soyut, en genel, en güçlü olarak aşağıdaki kurul veya organlardan hangisinde görülür?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
B
Yönetmelikler
C
Kanunlar
D
Anayasa
E
Uluslararası sözleşmeler
Açıklama:
Yazılı hukuk, Anayasa’nın yetkili kıldığı otoritelerce çıkarılan yazılı metinlerdir. Yazılı hukuk kurallarının etkinliğinde onları yaratan organların hukuk ve devlet düzenindeki yeri son derece önemli rol oynamaktadır. Bu anlamda en soyut, en genel ama en güçlü hukuk kuralları Anayasa’da görülür. Anayasa’dan sonra sırasıyla uluslararası sözleşmeler, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelikler gelir
Soru 42
Türkiye’nin meşruti monarşiye geçmesiyle 1876 Anayasası; TBMM’nin kurulmasıyla 1921 Anayasası; Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla 1924 Anayasası; 1960 Darbesi’yle 1961 Anayasası ve 1980 Darbesi’yle …………. ’nın ortaya çıktığı söylenebilir.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
1980 Anayasası
B
1981 Anayasası
C
1982 Anayasası
D
1983 Anayasası
E
1984 Anayasası
Açıklama:
Türkiye’nin meşruti monarşiye geçmesiyle 1876 Anayasası; TBMM’nin kurulmasıyla 1921 Anayasası; Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla 1924 Anayasası; 1960 Darbesi’yle 1961 Anayasası ve 1980 Darbesi’yle 1982 Anayasası’nın ortaya çıktığı söylenebilir.
Soru 43
Anayasa’lar devrim, hükûmet darbesi, savaş ve benzeri olağanüstü durumlarda ortaya çıkan ……… ………. iktidarlarca yapılır.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?.
Seçenekler
A
seçilmiş kurucu
B
asli kurucu
C
olağanüstü kurucu
D
askeri kurucu
E
sivil kurucu
Açıklama:
Anayasa’lar devrim, hükûmet darbesi, savaş ve benzeri olağanüstü durumlarda ortaya çıkan asli kurucu iktidarlarca yapılır.
Soru 44
Bir uluslararası anlaşmanın kanun niteliği taşıyabilmesi için geçmesi gereken süreç sıralaması aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?.
Seçenekler
A
TBMM onayı-Cumhurbaşkanı onayı-Resmi Gazete yayını
B
Cumhurbaşkanı onayı-Cumhurbaşkanı emri-Resmi Gazete yayını
C
Cumhurbaşkanı emri-TBMM onayı- Resmi Gazete yayını
D
TBMM onayı-Cumhurbaşkanı emri
E
TBMM onayı-Resmi Gazete yayını
Açıklama:
Bir uluslararası anlaşmanın geçerlik ve bağlayıcılık kazanabilmesi TBMM’nin sözleşmenin onaylanmasını bir kanunla uygun bulmasına, Cumhurbaşkanının onayına ve Resmî Gazete’de yayınlamasına bağlıdır. Bu süreci geçen uluslararası anlaşmalar, kanun niteliğini taşır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi hukukun yazılı kaynaklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
kanunlar
B
uluslararası antlaşmalar
C
yönetmelikler
D
örf hukuku
E
anayasa
Açıklama:
Gelenek Hukuku (Örf-Adet Hukuku) Hukukun yazılı olmayan ve asli nitelik taşıyan kaynağı gelenek hukukudur. Gelenek hukuku, yetkili bir organ tarafından bilerek istenerek konulmuş olan kurallar değil, toplumda kendiliğin[1]den oluşan kurallardır. Bu yönü itibarıyla gelenek hukuku kuralları herhangi bir yerde yazılı olmayıp toplum vicdanında doğar.
Soru 46
Özel hukuk alanında uygulama bulan ……………., kamu hukuku alanında yer bulmamaktadır. Anayasa, idare, vergi veya ceza hukuku gibi bazı hukuk dalları nitelikleri itibarıyla geleneklerin hukuk kuralı olarak uygulanmasına imkân tanımaz.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?.
Seçenekler
A
ictihat hukuku
B
yönergeler
C
örf-adet hukuku
D
cumhurbaşkanlığı kararnameleri
E
yönetmelikler
Açıklama:
Özel hukuk alanında uygulama bulan örf-adet hukuku, kamu hukuku alanında yer bulmamakta[1]dır. Anayasa, idare, vergi veya ceza hukuku gibi bazı hukuk dalları nitelikleri itibarıyla geleneklerin hukuk kuralı olarak uygulanmasına imkân tanımaz.
Soru 47
" Tarafların serbest iradeleriyle başka türlüsünü belirlemedikleri taktirde uygulanan kurallardır. Bu kurallarda taraflar arası ilişkilere olabildiğince az müdahale hedeflenmektedir. Tarafların serbest iradeleri ile düzenleyebilecekleri halde iradeleri ile belirtmedikleri durumlarda uygulanır. Kanun koyucu, sosyal ihtiyaçların ve yaşam deneyimlerinin ortaya çıkardığı zorunluluklar sebebiyle tarafların yerine geçerek bu kuralları kanunlarda hazır bulundurmaktadır. "
Yukarıdaki paragrafta tanımlanan hukuk kuralı türü aşağıdakilerden hangisidir?.
Yukarıdaki paragrafta tanımlanan hukuk kuralı türü aşağıdakilerden hangisidir?.
Seçenekler
A
Tamamlayıcı hukuk kuralları
B
Tanımlayıcı hukuk kuralları
C
Yorumlayıcı hukuk kuralları
D
Yetki verici hukuk kuralları
E
İlga edici hukuk kuralları
Açıklama:
Tamamlayıcı hukuk kuralları tarafların serbest iradeleri ile düzenleyebilecekleri halde iradeleri ile belirtmedikleri durumlarda uygulanır. Kanun koyucu, sosyal ihtiyaçların ve yaşam deneyimlerinin ortaya çıkardığı zorunluluklar sebebiyle tarafların yerine geçerek bu kuralları kanunlarda hazır bulundurmaktadır.
Doğru yanıt şudur: A) Tamamlayıcı hukuk kuralları
Doğru yanıt şudur: A) Tamamlayıcı hukuk kuralları
Soru 48
Eğer bir kanunun yürürlük tarihi kanunda belirtilmemişse hangi tarihte başlar?
Seçenekler
A
Mecliste onaylandığı anda
B
kararnamesi çıktığı tarihte
C
Kanun hazırlığı bittiğinde
D
Resmi Gazete’de yayımlandığında
E
Kanunda yeniden belirtildiğinde
Açıklama:
Kanunlar, Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılan Resmî Gazete’de yayımlanır. Kanunların yürürlülük tarihî genellikle ilgili kanunda belirtilir. Eğer bir kanunun yürürlük tarihî belirtilmemişse, Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girer (Resmi Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, m.7). Kanunlar kural olarak yürürlüğe girdikten sonraki dönem için uygulanır
Soru 49
Yeni çıkan bir kanun aşağıdakilerden hangilerinde geriye dönük etkide bulunabilir?
Seçenekler
A
Borçlar hukuku-Ceza hukuku
B
Ceza hukuku-Medenî hukuk
C
Sulh hukuku-Özel hukuk
D
Özel hukuk-Medenî hukuk
E
Kamu hukuku-Ceza hukuku
Açıklama:
Özel hukukta yeni çıkan kanun aksine bir hüküm olmadıkça eski kanun zamanındaki olaylara uygulanmaz; yürürlüğe girdiği zamandan sonraki olaylara uygulanır. Ancak, kamu düzeni ile ilgili olan hususlarda geçmişi etkileme sözkonusu olabilir. Eğer yeni kanunun geçmişe etkisi kazanılmış hakları etkilemiyor ve hukuk güvenliğini zedelemiyorsa kanun uygulaması geçmişe yürüyebilir.
Kanunların geçmişe etkisi ceza hukukunda farklı bir anlam taşımaktadır. Ceza hukuku açısından eski - yeni kanunlardan sanık lehine olanı uygulanır. Örneğin; bir fiilî eski ceza kanunu hükmü suç kabul ederken yeni kanun suç olmaktan çıkarırsa sanık ya da mahkumun beraat etmesi gerekir. Bu durumda hukuk kuralı geçmişi etkiler. Buna karşın bir fiilî eski kanun suç kabul etmez iken yeni kanun suç olarak görürse, sanığa eski kanun döneminde yaptığı fiil için yeni kanun döneminde ceza verilemez. Yani bu durumda geçmişe etki söz konusu olmaz.
Kanunların geçmişe etkisi ceza hukukunda farklı bir anlam taşımaktadır. Ceza hukuku açısından eski - yeni kanunlardan sanık lehine olanı uygulanır. Örneğin; bir fiilî eski ceza kanunu hükmü suç kabul ederken yeni kanun suç olmaktan çıkarırsa sanık ya da mahkumun beraat etmesi gerekir. Bu durumda hukuk kuralı geçmişi etkiler. Buna karşın bir fiilî eski kanun suç kabul etmez iken yeni kanun suç olarak görürse, sanığa eski kanun döneminde yaptığı fiil için yeni kanun döneminde ceza verilemez. Yani bu durumda geçmişe etki söz konusu olmaz.
Soru 50
Kanunun öngördüğü unsurlara sahip olan ve kanunun emredici hükümlerine aykırı olmayan bir işlemin, o işlemi oluşturan iradelerden birindeki sakatlık sebebiyle geçersiz sayılması, aşağıdaki yaptırımlardan hangisine karşılık gelir?.
Seçenekler
A
Yokluk
B
Nispi butlan
C
Tek taraflı bağlamazlık
D
İptal
E
Ceza
Açıklama:
Nispi butlan, kanunun öngördüğü unsurlara sahip olan ve kanunun emredici hükümlerine aykırı
olmayan bir işlemin, o işlemi oluşturan iradelerden birindeki sakatlık sebebiyle geçersiz sayılmasıdır.
Mutlak butlanın tersine nisbi butlanda işlem, iradesi sakatlanan kimsenin bunu ileri sürüp ispatlamasına kadar geçerlidir. Ancak iradenin sakatlandığının ortaya çıkmasıyla işlem geçersiz hâle gelir.
olmayan bir işlemin, o işlemi oluşturan iradelerden birindeki sakatlık sebebiyle geçersiz sayılmasıdır.
Mutlak butlanın tersine nisbi butlanda işlem, iradesi sakatlanan kimsenin bunu ileri sürüp ispatlamasına kadar geçerlidir. Ancak iradenin sakatlandığının ortaya çıkmasıyla işlem geçersiz hâle gelir.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi hukukun temel biçimsel kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Medeni hukuk
B
Uluslararası hukuk
C
İçtihat hukuku
D
Tamamlayıcı hukuk
E
Yorumlayıcı hukuk
Açıklama:
Hukukun hangi biçimlerde ortaya çıktığını gösteren kaynaklar ise,
hukukun biçimsel kaynaklarıdır. Bu ayırıma göre hukuk, gelenek hukuku, içtihat hukuku ve yazılı hukuk şeklinde üç biçimde ortaya çıkar. Bunlardan yazılı hukuk ve gelenek hukuku hukukun asıl kaynaklarını, içtihat hukuku ise yardımcı kaynağını oluşturur.
İçtihat Hukuku
hukukun biçimsel kaynaklarıdır. Bu ayırıma göre hukuk, gelenek hukuku, içtihat hukuku ve yazılı hukuk şeklinde üç biçimde ortaya çıkar. Bunlardan yazılı hukuk ve gelenek hukuku hukukun asıl kaynaklarını, içtihat hukuku ise yardımcı kaynağını oluşturur.
İçtihat Hukuku
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi hukukun asli kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
C
Kanun
D
İçtihat hukuku
E
Uluslararası sözleşmeler
Açıklama:
Hukukun yardımcı kaynaklarını ise, içtihat hukuku oluşturmaktadır. İçtihat hukuku, bilimsel içtihat veya yargı içtihadı şeklinde olabilir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası anlaşmaların, kanun niteliği taşıma aşamasına gelmeleri süreci ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Geçerlik ve bağlayıcılık kazanabilme
B
Kamu oylaması
C
TBMM’nin anlaşmanın kabulünü bir kanunla uygun bulması
D
Cumhurbaşkanının onayı
E
Resmi Gazete'de yayınlanma
Açıklama:
1982 Anayasası’na göre usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş uluslararası anlaşmalar kanun hükmündedir. Yani TBMM tarafından onaylanıp yürürlüğe girmesi kabul edilen uluslararası anlaşmalar, kanunlar gibi Resmî Gazete’de yayımlanır ve kanunlar gibi etki yaparlar; dolayısıyla mahkemeleri ve idari makamları bağlarlar
Kamu oylaması
Kamu oylaması
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi "normlar hiyerarşisi" piramidinin bir parçası değildir?
Seçenekler
A
Yönetmelik
B
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
C
Kanun
D
Anayasa
E
Halk oylaması
Açıklama:
Bakınız Şekil 2.1. Normlar Hiyerarşisi
Anayasa,
Uluslararası Sözleşme,
Kanun,
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,
Yönetmelik.
Halk oylaması
Anayasa,
Uluslararası Sözleşme,
Kanun,
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,
Yönetmelik.
Halk oylaması
Soru 5
Olağanüstü hal zamanlarında gündeme gelenler üç ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülürler ve karara bağlanırlar. Bu gerçekleşmezse kendiliklerinden yürürlükten kalkarlar.
Yukarıda bahsi geçen uygulama aşağıdakilerden hangisi ile doğrudan ilgilidir?
Yukarıda bahsi geçen uygulama aşağıdakilerden hangisi ile doğrudan ilgilidir?
Seçenekler
A
Kanunlar
B
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
C
Yönetmelikler
D
Halk oylaması sonuçları
E
Uluslararası sözleşmeler
Açıklama:
Savaş ve mücbir sebeplerle Türkiye Büyük Millet
Meclisinin toplanamaması hariç olmak üzere; olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içerisinde Türkiye Büyük Millet
Meclisinde görüşülür ve karara bağlanır. Aksi halde olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Meclisinin toplanamaması hariç olmak üzere; olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içerisinde Türkiye Büyük Millet
Meclisinde görüşülür ve karara bağlanır. Aksi halde olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Soru 6
Tamamlayıcı kurallardan farkı taraflarca kararlaştırılan konunun farklı anlama gelebilecek özellikleri üzerine düşünmektir. Boşluk doldurmazlar, düzenlenmiş bir konuyu yeniden değerlenmekle ilgilidirler.
Yukarıda tamamlayıcı kurallardan farkı belirtilen hukuk kuralları hangileridir?
Yukarıda tamamlayıcı kurallardan farkı belirtilen hukuk kuralları hangileridir?
Seçenekler
A
Emredici hukuk kuralları
B
Tanımlayıcı hukuk kuralları
C
İlga edici hukuk kuralları
D
Yorumlayıcı hukuk kuralları
E
Yetki verici hukuk kuralları
Açıklama:
Tamamlayıcı kurallar önceden öngörülmemiş bir hukuki boşluk olursa doldurur.
Yorumlayıcı kurallarda taraflarca kararlaştırılan hususun farklı anlama gelebilecek yönleri yorumlanmaktadır. Tamamlayıcı kurallar boşluk doldurmakta; yorumlayıcı kurallar düzenlenmiş bir hususu yorumlamaktadırlar
Yorumlayıcı hukuk kuralları
Yorumlayıcı kurallarda taraflarca kararlaştırılan hususun farklı anlama gelebilecek yönleri yorumlanmaktadır. Tamamlayıcı kurallar boşluk doldurmakta; yorumlayıcı kurallar düzenlenmiş bir hususu yorumlamaktadırlar
Yorumlayıcı hukuk kuralları
Soru 7
Yürürlükteki bir kanuna göre gerçekleşen işlemler, daha sonra çıkarılan bir
kanun ile geçersiz sayılırlarsa hukuka duyulan güvenin sarsılmasına neden olunur.
Yukarıdaki ifade kanunların uygulanmasına ilişkin esaslardan hangisine işaret etmektedir?
kanun ile geçersiz sayılırlarsa hukuka duyulan güvenin sarsılmasına neden olunur.
Yukarıdaki ifade kanunların uygulanmasına ilişkin esaslardan hangisine işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Kanunların geçmişe etkileri
B
Kanunların yer bakımından uygulanması
C
Kanunların kişi bakımından uygulanmaları
D
Kanunların anlam bakımından uygulanmaları
E
Kanunların bilimsel bakımdan uygulanmaları
Açıklama:
Kanunların Geçmişe Etkisi
Kanunların zaman bakımında uygulanmasına ilişkin esaslardan biri, kanunların kural olarak geçmişi etkilememesi veya geriye yürümemesidir.
Kanunlar kural olarak, yürürülüğe girdikleri tarihten sonraki olaylara uygulanırlar. Kanunun yürülüğünden önceki olaylara uygulanmaz. Bu ilkenin amacı, hukukun vatandaşlara sağladığı güvenin sürekli olmasıdır. Zira yürürlükte bulunan bir kanuna göre yapılan işlemler, daha sonra çıkarılan bir kanun ile geçersiz sayılırsa hukuka duyulan güven ve inanç sarsılır.
Kanunların geçmişe etkileri
Kanunların zaman bakımında uygulanmasına ilişkin esaslardan biri, kanunların kural olarak geçmişi etkilememesi veya geriye yürümemesidir.
Kanunlar kural olarak, yürürülüğe girdikleri tarihten sonraki olaylara uygulanırlar. Kanunun yürülüğünden önceki olaylara uygulanmaz. Bu ilkenin amacı, hukukun vatandaşlara sağladığı güvenin sürekli olmasıdır. Zira yürürlükte bulunan bir kanuna göre yapılan işlemler, daha sonra çıkarılan bir kanun ile geçersiz sayılırsa hukuka duyulan güven ve inanç sarsılır.
Kanunların geçmişe etkileri
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi hukukta lâfzî yorumun tanımını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Mahkemelerin bilimsel yorumdan ziyade kendi yargısal yorumlarını dikkate almalarıdır.
B
Kanunda belirtilen sözleri açıklayarak yapılan yorumlardır.
C
Kanun koyucunun subjektif iradesi ön plana çıkarılarak yapılan kanun yorumudur.
D
Somut gerçekliğe ve eşyanın tabiatına önem verilerek yapılan yorumdur.
E
Yasama organınca yapılan yorumdur.
Açıklama:
Kanunda belirtilen sözleri açıklamak suretiyle yapılan yoruma lâfzî (dilbilgisel) yorum denir. Bu tür yorumda kelimelerin sözlük anlamları önemlidir. Ancak, kelimelere çok fazla önem verilmesi yüzünden bu yorum metodunda amaçtan uzaklaşıldığı ileri sürülmüştür. Lâfzî yorum metodu şekli bir yorum metodudur.
Lâfzî yorum:Kanunda belirtilen sözleri açıklamak suretiyle yapılan yoruma lâfzî (dilbilgisel) yorum denir. Bu tür yorumda kelimelerin sözlük anlamları önemlidir.
Lâfzî yorum:Kanunda belirtilen sözleri açıklamak suretiyle yapılan yoruma lâfzî (dilbilgisel) yorum denir. Bu tür yorumda kelimelerin sözlük anlamları önemlidir.
Soru 9
Türk Medeni Kanunu 11. maddesine göre “evlenme kişiyi ergin kılar”. O
hâlde nişanlanma kişiyi ergin kılmaz.
Yukarıdaki ifade yorumda kullanılan mantık ilkelerinden hangisine işaret etmektedir?
hâlde nişanlanma kişiyi ergin kılmaz.
Yukarıdaki ifade yorumda kullanılan mantık ilkelerinden hangisine işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Evleviyet
B
Kıyas
C
Aksi ile kanıt
D
Kısasa kısas
E
Yargısal mantık
Açıklama:
Yorumda kullanılan mantık ilkelerinden ikincisi aksi ile kanıttır... mevcut kuralın daraltılarak uygulanması, yani kuralın
içermediği hususların kural dışına çıkarılması niteliğindeki mantık ilkesidir. Örneğin; bir fiil suç ise aksi ile kanıt yöntemi dolayısıyla o fiilin aksi
suç değildir. ... Türk Medeni Kanunu 11. maddesine göre “evlenme kişiyi ergin kılar”. O hâlde aksi ile kanıt ilkesi sonucu nişanlanma kişiyi
ergin kılmaz
içermediği hususların kural dışına çıkarılması niteliğindeki mantık ilkesidir. Örneğin; bir fiil suç ise aksi ile kanıt yöntemi dolayısıyla o fiilin aksi
suç değildir. ... Türk Medeni Kanunu 11. maddesine göre “evlenme kişiyi ergin kılar”. O hâlde aksi ile kanıt ilkesi sonucu nişanlanma kişiyi
ergin kılmaz
Soru 10
Hâkim, eğer bu yetkiyi kullanıyorsa, mesele soyut hukuk kuralıyla ilgilidir. Olayın özelliklerine göre farklı uygulamalara başvurabilir.
Yukarıda bahsi geçen hakim yetkisine ne ad verilir?
Yukarıda bahsi geçen hakim yetkisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hakimin subjetif karar yetkisi
B
Hakimin uyuşmazlık çözme yetkisi
C
Hakimin hüküm yetkisi
D
Hakimin takdir yetkisi
E
Hakimin görüşe bağlı ceza yetkisi
Açıklama:
Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada soyut hukuk kuralı vardır. Ancak hâkim bu kuralın sınırları içinde değerlendirme yetkisine sahiptir. Hâkim olayın özelliklerine göre farklı uygulamalara gidebilir.
Hakimin takdir yetkisi
Hakimin takdir yetkisi
Soru 11
Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada ............ hukuk kuralı vardır ve hâkim bu kuralın sınırları içinde değerlendirme yetkisine sahiptir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Somut
B
Soyut
C
Kamusal
D
Toplumsal
E
Sosyal
Açıklama:
Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada soyut hukuk kuralı vardır ve hâkim bu kuralın sınırları içinde değerlendirme yetkisine sahiptir.
Soru 12
Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak hukuki sorunu çözmeye çalışması hâline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hâkimin sorumluluk yaratması
B
Hâkimin yetki yaratması
C
Hâkimin hukuk yaratması
D
Hâkimin görüş yaratması
E
Hâkimin karar yaratması
Açıklama:
Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak hukuki so-runu çözmeye çalışması hâlinde ise, hâkimin hukuk yaratması söz konusudur.
Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak hukuki sorunu çözmeye çalışması hâlinde ise, hâkimin hukuk yaratması söz konusudur.
Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak hukuki sorunu çözmeye çalışması hâlinde ise, hâkimin hukuk yaratması söz konusudur.
Soru 13
Anayasa, kanun, uluslararası sözleşmeler, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hukukun hangi kaynaklarıdır?
Seçenekler
A
Yardımcı
B
Asıl
C
İçtihat
D
Devamlı
E
Kurumsal
Açıklama:
Hukukun kaynakları, asıl ve yardımcı kaynaklar olarak da bir ayrıma tâbi tutulmaktadır. Asıl kaynak-lar, kendi içinde yazılı ve yazısız kaynaklar şeklinde alt bir ayrıma göre değerlendirilmektedir. Hukukun yazılı ve asıl kaynakları Anayasa, kanun, uluslarara-sı sözleşmeler, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliktir. Hukukun asıl kaynağını teşkil eden ancak yazılı olmayan kaynak ise gelenek hukukudur. Hukukun yardımcı kaynaklarını ise, içtihat hukuku oluşturmaktadır. İçtihat hukuku, bilimsel içtihat veya yargı içtihadı şeklinde olabilir.
Soru 14
Hukukun asıl kaynağını teşkil eden ancak yazılı olmayan kaynak hangi hukuktur?
Seçenekler
A
Görgü
B
Toplumsal
C
Kurumsal
D
Kamusal
E
Gelenek
Açıklama:
Hukukun asıl kaynağını teşkil eden ancak yazılı olmayan kaynak ise gelenek hukukudur.
Soru 15
Normlar hiyarerşisinde en üstün olan hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası sözleşmeler
B
Anayasa
C
Kanun
D
cumhurbaşkanlığı kararnamesi
E
Yönetmelik
Açıklama:
Şekil 2.1. e bakınız. Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı prensibi gereği normlar hiyerarşisinde en üst norm Anayasadır.
Soru 16
Devletin temel yapısını, kişilerin hak ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organların işleyişini düzenleyen esas ve kurallar bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Kararname
C
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
D
Yönetmelik
E
Kanun
Açıklama:
Anayasa, devletin temel yapısını, kişilerin hak ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organların işleyişini düzenleyen esas ve kurallar bütünüdür.
Soru 17
Hangi Anayasa’ya göre usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş uluslararası anlaşmalar kanun hükmündedir?
Seçenekler
A
1839
B
1921
C
1924
D
1961
E
1982
Açıklama:
1982 Anayasası’na göre usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş uluslararası anlaşmalar kanun hükmündedir. Yani TBMM tarafından onaylanıp yürürlüğe girmesi kabul edilen uluslararası anlaş-malar, kanunlar gibi Resmî Gazete’de yayımlanır ve kanunlar gibi etki yaparlar; dolayısıyla mahkemele-ri ve idari makamları bağlarlar.
Soru 18
Kanunu çıkarmaya yetkili organ ülkenin yönetim biçimine göre değişir. Ülkemizde hangi organ kanun çıkarmaya yetkilidir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Bakanlıklar
C
Milli Güvenlik Yüksek Kurulu
D
TBMM
E
En çok milletvekili olan partiler
Açıklama:
Kanun, yetkili organ tarafından yazılı olarak çı-karılan, kanun adını taşıyan, genel, sürekli ve soyut hukuk kuralıdır. Kanunu çıkarmaya yetkili organ ülkenin yönetim biçimine göre değişir. Ülkemizde uygulanan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde bu organ TBMM’dir.
Soru 19
Kararnameler ve yönetmelikler, yayımdan sonaki bir tarih belirlenmemişse nerede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer?
Seçenekler
A
Halk gazeteleri
B
Yerel gazete
C
TBMM gazetesi
D
Resmi gazete
E
Cumhurbaşkanlığı websitesi
Açıklama:
Kararnameler ve yönetmelikler, yayımdan sonraki bir tarih belirlenmemişse Resmi Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
Soru 20
Yargısal içtihatlar hukukun yardımcı kaynağıdır. Ancak ....................... kararları bu kuralın istisnası niteliğindedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İçtihadı birleştirme
B
İçtihadı toplama
C
İçtihadı ayırma
D
İçtihadı gönderme
E
İçtihadı iptal etme
Açıklama:
Yargısal içtihatlar hukukun yardımcı kaynağıdır ancak içtihadı birleştirme kararları bu kuralın istisnası niteliğindedir.
Yargısal içtihatlar hukukun yardımcı kaynağıdır ancak içtihadı birleştirme kararla-rı bu kuralın istisnası niteli-ğindedir.
Yargısal içtihatlar hukukun yardımcı kaynağıdır ancak içtihadı birleştirme kararla-rı bu kuralın istisnası niteli-ğindedir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi sosyal düzen kuralları arasına girmez?
Seçenekler
A
Din kuralları
B
Ahlak kuralları
C
Görgü kuralları
D
Borçlanma kuralları
E
Hukuk kuralları
Açıklama:
SOSYAL DÜZEN KURALLARININ TÜRLERİ Sosyal düzen kuralları sayılamayacak kadar çoktur ancak bilimin önemli bir fonksiyonu bilimsel bilgiyi sınıflayarak anlaşılabilir kılmaktır. Bu yönden yaklaşıldığında, sosyal düzen kurallarının, özellikleri de dikkate alınarak sınıflandırılması mümkündür. Genel kabul gören bir yaklaşıma göre sosyal düzen kuralları: • Din kuralları, • Ahlak kuralları, • Görgü kuralları, • Hukuk kuralları
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisinde ahlak kurallarının iki yönü doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
nesnel-öznel
B
iç-dış
C
toplumsal-bireysel
D
güzel-çirkin
E
nitel-nicel
Açıklama:
Ahlak Kuralları Ahlak kuralları iyilik-kötülük, doğruluk-yanlışlık gibi çeşitli konulardaki değer yargılarıdır. Ahlak kurallarının iki yönü bulunmaktadır: Nesnel (objektif, sosyal) Ahlak insanın diğer bireylere karşı olan ödevleri ile ilgilidir. Öznel (subjektif) Ahlak kişinin kendi şahsı ve iç dünyasına karşı ödevlerini ifade etmektedir.
Soru 23
……… ………. kişilerin dışa yansıyan ilişkilerini düzenlediği gibi toplum yaşamını düzenlemek, huzuru ve barışı sağlamak, dayanışmayı gerçekleştirmek gibi fonksiyonları yerine getirir. …… ……….nın temel özellikleri genel ve soyut olmasıdır, yaptırım içermesidir.
Yukarıdaki ifadede bırakılan boşluklar için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.
Yukarıdaki ifadede bırakılan boşluklar için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.
Seçenekler
A
Ahlak kuralları
B
Din kuralları
C
Hukuk kuralları
D
Görgü kuralları
E
Toplum kuralları
Açıklama:
Hukuk Kuralları Hukuk kuralları en önemli sosyal kurallardır. İnsan topluluğunun bulunduğu her yerde hukuk vardır. Hukuk kuralları kişilerin dışa yansıyan ilişkilerini düzenlediği gibi toplum yaşamını düzenlemek, huzuru ve barışı sağlamak, dayanışmayı gerçekleştirmek gibi fonksiyonları yerine getirir. Hukuk kurallarının temel özellikleri genel ve soyut olması, emir ve yaptırım içermesidir.
Soru 24
Günümüzde yaptırım gücü en güçlü kurallar aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ahlak kuralları
B
Hukuk kuralları
C
Gelenek kuralları
D
Görgü kuralları
E
Din kuralları
Açıklama:
Hukuk kurallarını diğerlerinden ayıran en önemli özellik yaptırımının maddi olmasıdır. Başka bir ifadeyle hukuk kurallarına uymama hâlinde kişiye maddi yaptırım uygulanır, kamu gücü devreye girerek kuralı ihlal eden kimseye zor kullanır ve kuralın gereğini yerine getirir. Hukuk kurallarının diğer sosyal düzen kurallarından farkı, bu kuralların devletin zorlayıcı gücüyle desteklenmiş olmasıdır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi hukuk kuralları tanımının dışında kalmıştır?
Seçenekler
A
Kişilerin dışa yansıyan davranışlarını düzenler
B
Toplumdaki egemen güç, yani üstün siyasal iktidar tarafından belirlenir
C
Genel olarak kişiler arasındaki ilişkileri düzenler
D
Aile düzenini ve ailenin geleceğini esas alır
E
Örgütlü siyasal mekanizma aracılığı ile geçekleştirilir
Açıklama:
Hukukla ilgili olarak yapılan tanımlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde hukuk kurallarının; • Kişilerin dışa yansıyan davranışlarını düzenlediği, • Toplumdaki egemen güç, yani üstün siyasal iktidar tarafından belirlendiği, • Genel olarak kişiler arasındaki ilişkileri düzenlediği, • Örgütlü siyasal mekanizma aracılığı ile gerçekleştiği, • Maddi yaptırım içerdiği •Toplumsal barışı, hukuk güvenliğini ve adaleti sağladığı görülür
Soru 26
Hukuki yaptırımı diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Töleransı gözönünde bulundurması
B
Eşitlikçi olması
C
Maddi nitelik taşıması
D
Adaleti gözetmesi
E
Manevi yaptırımı da kapsaması
Açıklama:
HUKUKTA YAPTIRIM Her hukuk kuralının bir yaptırımı vardır. Bu yaptırım diğer sosyal düzen kurallarından farklı olarak “maddi” nitelik taşır. Ancak, hukukta yap[1]tırımın bugünkü hâlini alması yüzyıllar süren bir süreç sonrası gerçekleşmiştir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisinde her hukuk kuralarında bulunması gereken 3 öğe doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
ihlal-irade-yaptırım
B
konu-irade-yaptırım
C
irade-hüküm-yaptırım
D
hüküm-konu-yaptırım
E
zarar-hüküm-yaptırım
Açıklama:
Hukuk Kurallarının Ögeleri ve Özellikleri Genel bir değerlendirme yapıldığında açık veya üstü kapalı biçimde olsun; her hukuk kuralının üç ögesi bulunur. Bunlar; konu, irade (emir) ve yaptırımdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi bir borç ilişkisiyle ilgili hukuki yaptırım türüdür?
Seçenekler
A
Cebri icra
B
Tazminat
C
Yokluk
D
Mutlak butlan
E
Nisbi butlan
Açıklama:
Cebri icra, bir borç ilişkisinde borcunu kendi rızasıyla yerine getirmeyen borçlunun devlet gücü aracılığıyla bu borcunu yerine getirmesini sağlayan bir yaptırımdır.
Soruya itiraza cevap:
Dönüt :Özel hukuk ilişkilerinde hukuki yaptırımlar uygulanır bunlardan biri tazminat olabilir. Tazminat da borçla ilgili bir husus olmak üzere borç doğurucu kaynakların üçünden de doğabilir. Bunlar sebepsiz zenginleşme, sözleşme veya haksız fiil olabilir. Haksız fiillerde esas olmak üzere diğer iki borcun kaynağında da tazminat talep edilebilen haller mevcuttur.
Soruda esas alınan "bir borç ilişkisinde" olma durumudur. Tazminatın bir borç ilişkisi sonucu ortaya çıkan durumlardan olmadığı aşağıdaki tanımdan da anlaşılmaktadır.
Tazminat
Tazminat bir kimsenin hukuka aykırılık oluşturan kusurlu bir davranışı sonucu başkasına verdiği zararın o kişiye ödettirilmesidir. Tazminat ile zarar arasındaki ilişki, suç ile ceza arasındaki ilişkiye benzer. Suç işleyen kimseye ceza verilir; zarar veren
kimse ise tazminat öder.
Tazminat eğer maddi olarak belirlenmişse zaten cebri bir ödetme biçimidir. Burada devletin cebri ödeteceği miktar alacak-verecek ilişkisiyle oluşmuş borç değil tazminatın kendisidir.
Soruya itiraza cevap:
Dönüt :Özel hukuk ilişkilerinde hukuki yaptırımlar uygulanır bunlardan biri tazminat olabilir. Tazminat da borçla ilgili bir husus olmak üzere borç doğurucu kaynakların üçünden de doğabilir. Bunlar sebepsiz zenginleşme, sözleşme veya haksız fiil olabilir. Haksız fiillerde esas olmak üzere diğer iki borcun kaynağında da tazminat talep edilebilen haller mevcuttur.
Soruda esas alınan "bir borç ilişkisinde" olma durumudur. Tazminatın bir borç ilişkisi sonucu ortaya çıkan durumlardan olmadığı aşağıdaki tanımdan da anlaşılmaktadır.
Tazminat
Tazminat bir kimsenin hukuka aykırılık oluşturan kusurlu bir davranışı sonucu başkasına verdiği zararın o kişiye ödettirilmesidir. Tazminat ile zarar arasındaki ilişki, suç ile ceza arasındaki ilişkiye benzer. Suç işleyen kimseye ceza verilir; zarar veren
kimse ise tazminat öder.
Tazminat eğer maddi olarak belirlenmişse zaten cebri bir ödetme biçimidir. Burada devletin cebri ödeteceği miktar alacak-verecek ilişkisiyle oluşmuş borç değil tazminatın kendisidir.
Soru 29
Hukuki işlemi yapan tarafların işlemi yapmaya selahiyeti bulunmadığı hallerde uygulanan hukuki yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geçersizlik
B
Yokluk
C
Nisbi butlan
D
Mutlak butlan
E
Tek taraflı bağlamazlık
Açıklama:
Mutlak Butlan (Kesin Hükümsüzlük) Mutlak butlan, kanunun öngördüğü kurucu unsurlara sahip olan ancak kanunun emredici hü[1]kümlerine aykırı olarak yapılan hukuki işlemler aleyhine uygulanan yaptırımdır. Hukuki işlemin mutlak butlan ile geçersizliğine yol açan sebepler arasında işlemi yapan tarafların hukuki işlem ehliyetine sahip olmaması, işlemin konusunun ahlaka, adaba, kamu düzenine veya kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunması, işlemin konusunun imkânsız olması, işlemin geçerlik koşulu olan şekle uygun yapılmaması veya işlemin muvazaalı olması sayılabilir
Soru 30
İdari birimlerin hukuk kurallarına aykırı yapmış olduğu işlemleri iptal etme yetkisi aşağıdakilerden hangisine verilmiştir?
Seçenekler
A
Adlî yargı
B
Ceza mahkemeleri
C
Yargıtay
D
Anayasa mahkemesi
E
İdarî yargı organları
Açıklama:
İptal Hukuk kurallarına aykırı bir biçimde yapılmış idari işlemlerin idari yargı organlarınca ortadan kaldırılması hâlinde iptal yaptırımı ortaya çıkar. Anayasa’ya göre, idarenin her türlü eylem ve işlemi yargı denetimine tâbidir (Ana. m.125). Eğer idare organlarının yaptıkları işlemler yetki, şekil, sebep, konu veya amaç yönünden hukuk kurallarına aykırı ise bu işlemler aleyhine idari yargı organlarında iptal davası açılarak işlemin iptali yoluna gidilebilir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi hukukun organsal kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Kamu tüzel kişileri
B
Resmî Gazete
C
Meclis tutanakları
D
Hukuk kitapları
E
İnternet siteleri
Açıklama:
Doğru cevap “A” seçeneğidir. Çünkü organsal kaynaklar, hukuku yaratan organlara göre yapılan sınıflandırmadır. Bu ayırımda sosyal normu hukuk kuralı haline getiren organ esas alınır. TBMM kanunlar bakımından, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri ise yönetmelikler bakımından yaratıcı kaynak niteliğindedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi hukukun yardımcı kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
İçtihat hukuku
C
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
D
Gelenek hukuku
E
Uluslararası sözleşmeler
Açıklama:
Hukukun kaynakları, asıl ve yardımcı kaynaklar olarak da bir ayrıma tâbi tutulmaktadır. Asıl kaynaklar, kendi içinde yazılı ve yazısız kaynaklar şeklinde alt bir ayrıma göre değerlendirilmektedir. Hukukun yazılı ve asıl kaynakları Anayasa, kanun, uluslararası sözleşmeler, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliktir. Hukukun asıl kaynağını teşkil eden ancak yazılı olmayan kaynak ise gelenek hukukudur. Hukukun yardımcı kaynaklarını ise, içtihat hukuku oluşturmaktadır. İçtihat hukuku, bilimsel içtihat veya yargı içtihadı şeklinde olabilir. Açıklamada da görüldüğü gibi sorunun doğru cevabı “B” seçeneğidir.
Soru 33
Hukuk sistemindeki normlar hiyerarşisinin doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?.
Seçenekler
A
Anayasa, kanunlar, uluslararası sözleşmeler, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelikler
B
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelikler, uluslararası sözleşmeler, kanunlar, Anayasa
C
Anayasa, uluslararası sözleşmeler, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelikler
D
Uluslararası sözleşmeler, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelikler, kanunlar, Anayasa
E
Anayasa, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, kanunlar, yönetmelikler, uluslararası sözleşmeler
Açıklama:
Yazılı hukuk, Anayasa’nın yetkili kıldığı otoritelerce çıkarılan yazılı metinlerdir. Yazılı hukuk kurallarının etkinliğinde onları yaratan organların hukuk ve devlet düzenindeki yeri son derece önemli rol oynamaktadır. Bu anlamda en soyut, en genel ama en güçlü hukuk kuralları Anayasa’da görülür. Anayasa’dan sonra sırasıyla uluslararası sözleşmeler, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelikler gelir. Açıklamada da görüldüğü gibi sorunun doğru cevabı “C” seçeneğidir.
Soru 34
Türkiye’de bugüne kadar toplam kaç Anayasa uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Kitabımızda sayfa 23'de yer alan bilgiler doğrultusunda sorunun doğru cevabı “E” seçeneğidir. Çünkü Türkiye’de bugüne kadar 1876, 1921, 1924, 1961 ve 1982 Anayasa’ları olmak üzere toplam beş Anayasa uygulanmıştır. Bugün yürürlükte olan Anayasa 7 Kasım 1982 tarihinde halk oylaması ile kabul edilerek yürürlüğe konulmuştur. 1982 Anayasası sonraki yıllarda geniş çaplı değişikliklere uğramıştır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel içtihadın türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şerhler
B
Sistematik eserler
C
Makaleler
D
Yönetmelikler
E
Monografiler
Açıklama:
Bilimsel içtihat, hukuk bilgilerinin hukuki konulardaki bilimsel görüş ve yaklaşımlarıdır. Hukuk alanında çalışan bilim adamları olanı inceler ancak olması gerekeni belirtir. Bilimsel içtihada uygulamada doktrin (öğreti) de denmektedir. Bilimsel içtihadın türleri şunlardır: Şerhler, sistematik eserler, makale, içtihat derlemesi ve monografilerden oluşur. Açıklamada da görüldüğü gibi sorunun doğru cevabı “D” seçeneğidir.
Soru 36
Tarafların iradeleri ile açıkça belirtebilecekleri hâlde belirtmedikleri konuların açığa kavuşturulmasında yardımcı olan kurallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emredici kurallar
B
Tamamlayıcı kurallar
C
Yorumlayıcı kurallar
D
Tanımlayıcı kurallar
E
Diğer hukuk kuralları
Açıklama:
Doğru cevap “C” seçeneğidir. Çünkü yorumlayıcı hukuk kuralları, tarafların iradeleri ile açıkça belirtebilecekleri hâlde belirtmedikleri konuların açığa kavuşturulmasında yardımcı olan kurallardır. Yorumlayıcı kurallar ile tamamlayıcı kurallar arasında şöyle bir fark bulunmaktadır: Tamamlayıcı kurallar önceden öngörülmemiş bir hukuki boşluk olursa doldurur. Yorumlayıcı kurallarda taraflarca kararlaştırılan hususun farklı anlama gelebilecek yönleri yorumlanmaktadır. Tamamlayıcı kurallar boşluk doldurmakta; yorumlayıcı kurallar düzenlenmiş bir hususu yorumlamaktadırlar.
Soru 37
Tarafların serbest iradeleriyle başka türlüsünü belirlemedikleri taktirde uygulanan ve borçlar hukukunda çok sayıda yer alan hukuk kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yorumlayıcı kural
B
Tanımlayıcı kural
C
Diğer hukuk kuralı
D
Emredici kural
E
Tamamlayıcı kural
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı “E” seçeneğinde yer alan tamamlayıcı kuraldır. Çünkü tamamlayıcı kurallar, tarafların serbest iradeleriyle başka türlüsünü belirlemedikleri taktirde uygulanan kurallardır. Bu kurallarda taraflar arası ilişkilere olabildiğince az müdahale hedeflenmektedir. Türk hukukunda irade serbestisi esastır ancak kişiler serbest iradeleri ile bir konuda kararlaştırma yapmazlarsa doğacak boşluk tamamlayıcı hukuk kuralları ile doldurulur. Ceza hukukunda az sayıda, borçlar hukukunda çok sayıda tamamlayıcı hukuk kuralı yer alır.
Soru 38
Kişiyi nerede olursa olsun, vatandaşı olduğu devletin ulusal kanunlarına tâbi tutma amacını taşıyan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yersellik
B
Kıyas
C
Evleviyet
D
Kişisellik
E
Hukuk normu
Açıklama:
Bir ülke sınırları içinde bulunan herkesi o devletin hukukuna tâbi tutmaya yersellik ilkesi denir. Ülkede geçerli olan kanunlar, ülke sınırları içinde bulunan yerli yabancı herkese uygulanır ve kural olarak bir ayrım yapılmaz. Bu ilke, devletin egemenlik yetkisinin bir uzantısıdır. Bu ilke gereğince, Türkiye sınırları içinde meydana gelen olay ve ilişkilerde kural olarak Türk Hukuku uygulanır. Kişisellik ilkesi ise kişiyi nerede olursa olsun vatandaşı olduğu devletin ulusal kanunlarına tâbi tutma amacını taşır.
Soru 39
Kanunun yorumunda kanun koyucunun sübjektif iradesinin dikkate alındığı yorum yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lâfzî (dil bilgisel) yorum
B
Tarihsel yorum
C
Amaçsal yorum
D
Yargısal yorum
E
Bilimsel yorum
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı “B” seçeneğidir. Çünkü kanunun yorumunda kanun koyucunun sübjektif iradesi dikkate alınıyorsa tarihsel yorum yöntemi söz konusu olur. Bu yorum metodu ise tarihsel olaylara önem verdiği ve güncel gelişmeleri dikkate almadığı için eleştirilmektedir.
Soru 40
Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada hangi hukuk kuralı vardır?
Seçenekler
A
Soyut
B
Evleviyet
C
Somut
D
Kıyas
E
Amaçsal
Açıklama:
Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesi hâkimin takdir hakkını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada soyut hukuk kuralı vardır. Ancak hâkim bu kuralın sınırları içinde değerlendirme yetkisine sahiptir. Açıklamada görüldüğü gibi sorunun doğru cevabı “A” seçeneğinde yer alan soyut hukuk kuralıdır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi hukukun yazılı olmayan kaynağıdır?
Seçenekler
A
Gelenek hukuku
B
Anayasa
C
Kanun
D
Uluslararası sözleşmeler
E
Yönetmelik
Açıklama:
Hukukun yazılı ve asıl kaynakları Anayasa, kanun, uluslararası sözleşmeler, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliktir. Hukukun asıl kaynağını teşkil eden; ancak yazılı olmayan kaynak ise, gelenek hukukudur.
Soru 42
Normlar hiyerarşisinde en üst yer alan hukuk kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun
B
Anayasa
C
Yönetmelik
D
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
E
Uluslararası sözleşmeler
Açıklama:
Yazılı hukuk, Anayasa’nın yetkili kıldığı otoritelerce çıkarılan yazılı metinlerdir. Yazılı hukuk kurallarının etkinliğinde onları yaratan organların hukuk ve devlet düzenindeki yeri son derece önemli rol oynamaktadır. Bu anlamda en soyut, en genel ama en güçlü hukuk kuralları Anayasa’da görülür. Anayasa’dan sonra sırasıyla uluslararası sözleşmeler, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelikler gelir.
Soru 43
Devletin temel yapısını, kişilerin hak ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organların işleyişini düzenleyen esas ve kurallar bütünü aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Kanun
B
Uluslararası sözleşme
C
Anayasa
D
Yönetmelik
E
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
Açıklama:
Anayasa, devletin temel yapısını, kişilerin hak ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organların işleyişini düzenleyen esas ve kurallar bütünüdür. Anayasa en genel, en soyut ve en güçlü hukuk kurallarından oluşur.
Soru 44
Anayasa’nın 90’ıncı maddesinin ikinci fıkrasına göre ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi .... ....aşmayan anlaşmalar, devlet maliyesi bakımından bir yüklenme getirmemek, kişi hâllerine ve Türklerin yabancı memleketlerdeki mülkiyet haklarına dokunmamak şartıyla yayımlanma ile yürürlüğe konabilir.
İlgili boşluk, aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?
İlgili boşluk, aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
5 yıl
B
4 yıl
C
3 yıl
D
2 yıl
E
1 yıl
Açıklama:
Anayasa’nın 90’ıncı maddesinin ikinci fıkrasına göre ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzen-leyen ve süresi bir yılı aşmayan anlaşmalar, devlet
Anayasa’nın 90’ıncı maddesinin ikinci fıkrasına göre ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi bir yılı aşmayan anlaşmalar, devlet maliyesi bakımından bir yüklenme getirmemek, kişi hâllerine ve Türklerin yabancı memleketlerdeki mülkiyet haklarına dokunmamak şartıyla yayımlanma ile yürürlüğe konabilir.
Anayasa’nın 90’ıncı maddesinin ikinci fıkrasına göre ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi bir yılı aşmayan anlaşmalar, devlet maliyesi bakımından bir yüklenme getirmemek, kişi hâllerine ve Türklerin yabancı memleketlerdeki mülkiyet haklarına dokunmamak şartıyla yayımlanma ile yürürlüğe konabilir.
Soru 45
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, .......çıkarabilirler.
İlgili boşluk hangisi ile doldurulmalıdır?
İlgili boşluk hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Kanun
B
Genelge
C
Tüzük
D
Yönetmelik
E
İdari işlem
Açıklama:
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişi-leri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel içtihatlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yargı kararları
B
Şerh
C
Monografi
D
Makale
E
Sistematik eser
Açıklama:
Bilimsel içtihat, hukuk bilgilerinin hukuki konulardaki bilimsel görüş ve yaklaşımlarıdır. Hukuk alanında çalışan bilim adamları olanı inceler ancak olması gerekeni belirtir. Bilimsel içtihada uygulamada doktrin (öğreti) de denmektedir. Bilimsel içtihadın türleri şunlardır: Şerhler, sistematik eserler, makale, içtihat derlemesi ve monografilerden oluşur.
Soru 47
"Erkek veya kadın 17 yaşını doldurmadıkça evlenemez (TMK m.124)" şeklinde ifade edilen hukuk kuralının niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tamamlayıcı hukuk kuralı
B
Emredici hukuk kuralı
C
Tanımlayıcı hukuk kuralı
D
Yorumlayıcı hukuk kuralı
E
Diğer hukuk kuralı
Açıklama:
Bu tür hukuk kurallarında, bütün hukuk kurallarında varlığı hissedilen emir unsuru baskındır. Bu tür hukuk kurallarının aksi kararlaştırılamaz; bunlarda genellikle emir kipi kullanılmaktadır. Emredici hukuk kuralları yoğunlukla ceza kanunlarında görülür, ancak diğer kanunlarda da emredici kurallara rastlamak mümkündür. Örnek vermek gerekirse:
Aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden birine karşı kötü muamelede bulunan kimse 2 ay ila 1 yıl arasında hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m. 232).Alacağın devrinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır (TBK m.184).Erkek veya kadın 17 yaşını doldurmadıkça evlenemez (TMK m.124).
şeklindeki hükümler hep emredici kurallara örnek niteliği taşımaktadır.
Aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden birine karşı kötü muamelede bulunan kimse 2 ay ila 1 yıl arasında hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m. 232).Alacağın devrinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır (TBK m.184).Erkek veya kadın 17 yaşını doldurmadıkça evlenemez (TMK m.124).
şeklindeki hükümler hep emredici kurallara örnek niteliği taşımaktadır.
Soru 48
Bir ülke sınırları içinde bulunan herkesi o devletin hukukuna tâbi tutma aşağıdaki ilkelerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Kişisellik ilkesi
B
Aleniyet ilkesi
C
Yersellik ilkesi
D
Mülkiyet ilkesi
E
Usul ekonomisi ilkesi
Açıklama:
Bir ülke sınırları içinde bulunan herkesi o devletin hukukuna tâbi tutmaya yersellik ikesi denir.
Soru 49
1924 Anayasası’nda kabul edilen ve sonraki Anayasa’larda yer almayan yorum çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilimsel yorum
B
Yargı yorumu
C
Amaçsal yorum
D
Yasama yorumu
E
Tarihsel yorum
Açıklama:
1924 Anayasası’nda kabul edilen yasama yorumu, sonraki Anayasa’larda yer almamıştır. Dolayısıyla bugün için TBMM sadece kanun yapabilir, yaptığı kanunun yorumu için kendisine başvurulmuş olsa bile yorum yapamaz.
Soru 50
Bir iş başvurusu için yüksek lisans yapmış olma koşulu aranıyorsa doktorasını tamamlamış bir kimse de o işe başvurabilmesi hangi yorum ilkesi ile açıklanr?
Seçenekler
A
Kıyas
B
Aksi ile kanıt
C
Anoloji
D
Tümden gelim
E
Evleviyet
Açıklama:
Yorumda sıklıkla kullanılan mantık ilkelerinden üçüncüsü evleviyet yoludur (Argumentum a Forti-ori). Kıyas uygulamasının belirgin olduğu durum-larda “çoğun içinde az da vardır” anlamına gelen uygulamadır. Örneğin; bir iş başvurusu için Yüksek Lisans yapmış olma koşulu aranıyorsa doktorasını tamamlamış bir kimse de o işe başvurabilir; zira doktora yapmış olanlar zaten yüksek lisans yapmış kabul edilirler. Ya da çimlere basmanın yasak olduğu bir yerde, çimlere oturmanın da yasak olduğu sonucuna varılabilir. Evleviyet yolu, kıyasın bir türüdür. Bu yola “haydi haydi uygulama” da denir.
Soru 51
Hukukun kaynağı, hukuk kurallarının ortaya çıktığı, doğduğu yeri ifade etmektedir. Bu anlamda hukukun kaynakları bilgi kaynakları, organsal kaynaklar ve biçimsel kaynaklar olarak sınıflandırılabilir.Aşağıdakilerden hangisi organsal kaynaklardan biridir?
Seçenekler
A
TBMM
B
Resmî Gazete
C
Düsturlar
D
Meclis Tutanakları
E
Kararnameler
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Organsal kaynaklar, hukuku yaratan organlara göre yapılan sınıflandırmadır. Bu ayırımda sosyal normu hukuk kuralı haline getiren organ esas alınır. TBMM kanunlar bakımından, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri ise yönetmelikler bakımından yaratıcı kaynak niteliğindedir.
Organsal kaynaklar, hukuku yaratan organlara göre yapılan sınıflandırmadır. Bu ayırımda sosyal normu hukuk kuralı haline getiren organ esas alınır. TBMM kanunlar bakımından, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri ise yönetmelikler bakımından yaratıcı kaynak niteliğindedir.
Soru 52
Hukukun asıl kaynağını teşkil eden ancak yazılı olmayan kaynak nedir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
B
Gelenek hukuku
C
Anayasa
D
Kanun
E
Uluslararası sözleşmeler
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Hukukun asıl kaynağını teşkil eden ancak yazılı olmayan kaynak ise gelenek hukukudur.
Hukukun asıl kaynağını teşkil eden ancak yazılı olmayan kaynak ise gelenek hukukudur.
Soru 53
Kara Avrupası hukuk sisteminde yazılı hukuk kurallarının hiyerarşik bir yapı içindedir. Pozitif hukuka göre bu hiyerarşik yapıda en üstte yer alan hukuki metin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası sözleşmeler
B
Kanun
C
Anayasa
D
Yönetmelikler
E
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Kara Avrupası hukuk sisteminde yazılı hukuk kurallarının hiyerarşik bir yapı içinde olduğu, bu yapıda en üstte Anayasa’nın bulunduğu ve hiyerarşinin yukarıdaki kaynaklar itibarıyla aşağıya doğru indiği kabul edilmektedir.
Kara Avrupası hukuk sisteminde yazılı hukuk kurallarının hiyerarşik bir yapı içinde olduğu, bu yapıda en üstte Anayasa’nın bulunduğu ve hiyerarşinin yukarıdaki kaynaklar itibarıyla aşağıya doğru indiği kabul edilmektedir.
Soru 54
İki veya daha fazla devlet tarafından akdedilmiş olan ve TBMM’nin kabulünün ardından Cumhurbaşkanınca onaylanıp Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren bağ-layıcı hukuk kurallarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Kanun
C
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
D
Uluslararası anlaşmalar
E
Yönetmelik
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Uluslararası anlaşmalar, iki veya daha fazla devlet tarafından akdedilmiş olan ve TBMM’nin kabulünün ardından Cumhurbaşkanınca onaylanıp Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren bağ-layıcı hukuk kurallarıdır.
Uluslararası anlaşmalar, iki veya daha fazla devlet tarafından akdedilmiş olan ve TBMM’nin kabulünün ardından Cumhurbaşkanınca onaylanıp Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren bağ-layıcı hukuk kurallarıdır.
Soru 55
Her hukuk kuralının bir emir ya da yasak içermektedir. Durum bu olmakla beraber, bir kanunun bütün hükümleri aynı önemde değildir. Bazıları daha etkili ve daha çok uygulanıyor iken bazıları daha az etkilidir. Yani aynı kanun içindeki kurallar arasında sınıflandırma yapılabilir. Aşağıdakilerden hangisi uygulama bakımından hukuk kuralları içerisinde sayılamaz?
Seçenekler
A
Tamamlayıcı
B
Yorumlayıcı
C
Emredici
D
Tanımlayıcı
E
Geleneksel
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Her hukuk kuralının bir emir ya da yasak içer-mektedir. Durum bu olmakla beraber, bir kanunun bütün hükümleri aynı önemde değildir. Bazıları daha etkili ve daha çok uygulanıyor iken bazıları daha az etkilidir. Yani aynı kanun içindeki kurallar arasında sınıflandırma yapılabilir. Bu bağlamda hukuk kuralları uygulama bakımından emredici, tamamlayıcı, yorumlayıcı, tanımlayıcı ve diğer hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılabilir.
Her hukuk kuralının bir emir ya da yasak içer-mektedir. Durum bu olmakla beraber, bir kanunun bütün hükümleri aynı önemde değildir. Bazıları daha etkili ve daha çok uygulanıyor iken bazıları daha az etkilidir. Yani aynı kanun içindeki kurallar arasında sınıflandırma yapılabilir. Bu bağlamda hukuk kuralları uygulama bakımından emredici, tamamlayıcı, yorumlayıcı, tanımlayıcı ve diğer hukuk kuralları şeklinde sınıflandırılabilir.
Soru 56
Tarafların serbest iradeleriyle başka türlüsünü belirlemedikleri taktirde uygulanan kurallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tamamlayıcı Hukuk Kuralları
B
Yorumlayıcı Hukuk Kuralları
C
Emredici Hukuk Kuralları
D
Tanımlayıcı Hukuk Kuralları
E
Geleneksel Hukuk Kuralları
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Tamamlayıcı Hukuk Kuralları
Tarafların serbest iradeleriyle başka türlüsünü belirlemedikleri taktirde uygulanan kurallardır. Bu kurallarda taraflar arası ilişkilere olabildiğince az müdahale hedeflenmektedir. Türk hukukunda irade serbestisi esastır ancak, kişiler serbest iradeleri ile bir konuda kararlaştırma yapmazlarsa doğacak boşluk tamamlayıcı hukuk kuralları ile doldurulur. Ceza hukukunda az sayıda, borçlar hukukunda çok sayıda tamamlayıcı hukuk kuralı yer alır
Tamamlayıcı Hukuk Kuralları
Tarafların serbest iradeleriyle başka türlüsünü belirlemedikleri taktirde uygulanan kurallardır. Bu kurallarda taraflar arası ilişkilere olabildiğince az müdahale hedeflenmektedir. Türk hukukunda irade serbestisi esastır ancak, kişiler serbest iradeleri ile bir konuda kararlaştırma yapmazlarsa doğacak boşluk tamamlayıcı hukuk kuralları ile doldurulur. Ceza hukukunda az sayıda, borçlar hukukunda çok sayıda tamamlayıcı hukuk kuralı yer alır
Soru 57
Kanunun uygulanması demek soyut hukuk ku-rallarının somut olaya uygulanması demektir. Böyle bir uygulamada, hukuk kuralına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küçük önerme
B
Büyük önerme
C
Vargı
D
Yargı
E
Norm
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Kanunun uygulanması demek soyut hukuk kurallarının somut olaya uygulanması demektir. Böyle bir uygulamada, hukuk kuralı (büyük önerme); somut olay (küçük önerme) ve vargı (sonuç) anlamına gelir.
Kanunun uygulanması demek soyut hukuk kurallarının somut olaya uygulanması demektir. Böyle bir uygulamada, hukuk kuralı (büyük önerme); somut olay (küçük önerme) ve vargı (sonuç) anlamına gelir.
Soru 58
Bir kanunun ne zaman yürürlükten kalkacağı çeşitli olasılıklara göre belirlenir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kanun metninde açıkça yürürlükten kalkma tarihi yer alabilir.
B
Bir yeni kanun eski kanunu açıkça yürürlükten kaldırılabilir.
C
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yürürlükten kaldırılabilir.
D
Yeni kanun eski kanunun bütününü değil, bir maddesini yürürlükten kaldırabilir.
E
Anayasa Mahkemesi de bir kanunun tamamını ya da bir kaç maddesini iptal ederek yürürlükten kaldırabilir.
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı belirtilen sayfada bulunabilir.
Bir kanunun ne zaman yürürlükten kalkacağı çeşitli olasılıklara göre belirlenir.
a.Kanun metninde açıkça yürürlükten kalkma tarihi yer alabilir.
b.Bir yeni kanun eski kanunu açıkça yürürlükten kaldırılabilir. .
c.Yeni kanun eski kanunun bütününü değil, bir maddesini yürürlükten kaldırabilir. Buna değişiklik yapma yolu ile yürürlükten kaldırma denir.
d.Anayasa Mahkemesi de bir kanunun tamamını ya da bir kaç maddesini iptal ederek yürürlükten kaldırabilir.
e.Bazen bir kanunun yürürlükten kalkıp kalkmadığı açıkça düzenlenmez. Diğer bir ifadeyle yürürlükte bir kanun bulunmasına rağmen aynı ya da benzer bir konuda yeni bir kanun yürürlüğe konulmuş ve eski kanun yürürlükten kaldırılmamış olabilir.
Bir kanunun ne zaman yürürlükten kalkacağı çeşitli olasılıklara göre belirlenir.
a.Kanun metninde açıkça yürürlükten kalkma tarihi yer alabilir.
b.Bir yeni kanun eski kanunu açıkça yürürlükten kaldırılabilir. .
c.Yeni kanun eski kanunun bütününü değil, bir maddesini yürürlükten kaldırabilir. Buna değişiklik yapma yolu ile yürürlükten kaldırma denir.
d.Anayasa Mahkemesi de bir kanunun tamamını ya da bir kaç maddesini iptal ederek yürürlükten kaldırabilir.
e.Bazen bir kanunun yürürlükten kalkıp kalkmadığı açıkça düzenlenmez. Diğer bir ifadeyle yürürlükte bir kanun bulunmasına rağmen aynı ya da benzer bir konuda yeni bir kanun yürürlüğe konulmuş ve eski kanun yürürlükten kaldırılmamış olabilir.
Soru 59
Kanunların yorumu ile kanunların anlamının belirlenmesine çalışılır. Kanunlar yapılır ve yazılırken zaman zaman bazı belirsiz, şüpheli, açık olmayan ifadelerle karşılaşılabilir ve yorum yolu ile bu hususların açığa kavuşturulmasına çalışılır. Yorum yasama organınca yapılan yoruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Davaya göre yorum
B
Geleneksel yorum
C
Bilimsel yorum
D
Yasama yorumu
E
Yargı yorumu
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Kanunların yorumu ile kanunların anlamının belirlenmesine çalışılır. Kanunlar yapılır ve yazılırken zaman zaman bazı belirsiz, şüpheli, açık olmayan ifadelerle karşılaşılabilir ve yorum yolu ile bu hususların açığa kavuşturulmasına çalışılır. Yorum yasama organınca yapılabilir, bu tür yoruma yasama yorumu denir. Yargı organınca yapılan yoruma yargısal yorum; bilim adamlarınca yapılan yoruma ise bilimsel yorum denir.
Kanunların yorumu ile kanunların anlamının belirlenmesine çalışılır. Kanunlar yapılır ve yazılırken zaman zaman bazı belirsiz, şüpheli, açık olmayan ifadelerle karşılaşılabilir ve yorum yolu ile bu hususların açığa kavuşturulmasına çalışılır. Yorum yasama organınca yapılabilir, bu tür yoruma yasama yorumu denir. Yargı organınca yapılan yoruma yargısal yorum; bilim adamlarınca yapılan yoruma ise bilimsel yorum denir.
Soru 60
Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada ............ vardır.
Cümleden boş bırakılan yere aşağıdaki şıklardan hangisi getirilirse doğru olur?
Cümleden boş bırakılan yere aşağıdaki şıklardan hangisi getirilirse doğru olur?
Seçenekler
A
Somut olay
B
Soyut olay
C
Somut hukuk kuralı
D
Kanun
E
Soyut hukuk kuralı
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır.
Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada soyut hukuk kuralı vardır.
Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada soyut hukuk kuralı vardır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi hukukun organsal kaynakları arasında yer alır?.
Seçenekler
A
Resmî Gazete
B
Kamu tüzel kişileri
C
Meclis tutanakları
D
Hukuk kitapları
E
İçtihat derlemeleri
Açıklama:
Organsal kaynaklar, hukuku yaratan organlara göre yapılan sınıflandırmadır. Bu ayırımda sosyal normu hukuk kuralı haline getiren organ esas alınır. TBMM kanunlar bakımından, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri ise yönetmelikler bakımından yaratıcı kaynak niteliğindedir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi hukukun yazılı ve asıl kaynakları arasında değildir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Kanun
C
Uluslararası Sözleşmeler
D
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
E
Adetler
Açıklama:
Hukukun temel kavramları giriş bölümünü okuyunuz.
Adetler
Adetler
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi hukukun bilgi kaynakları arasında değildir?
Seçenekler
A
Resmi Gazete
B
Düsturlar
C
Meclis tutanakları
D
Hukuk kitapları
E
Belgeseller
Açıklama:
Kaynak kavramı ve hukuk
Belgeseller
Belgeseller
Soru 64
Devletin temel yapısını, kişilerin hak ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organların işleyişini düzenleyen esas ve kurallar bütünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Düsturlar
C
Meclis tutanakları
D
Hukuk kitapları
E
Gelenek hukuku
Açıklama:
Anayasa bölümünü okuyunuz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de bugüne kadar yürürlükte olan anayasalardan biri değildir?
Seçenekler
A
1876 Anayasası
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1983 Anayasası
Açıklama:
Türkiye’de bugüne kadar 1876, 1921, 1924, 1961 ve 1982 Anayasa’ları olmak üzere toplam beş Anayasa uygulanmıştır.
1983 Anayasası
1983 Anayasası
Soru 66
"Gelenek hukuku", hukukun kaynaklarından hangisi kapsamında incelenir?.
Seçenekler
A
Hukukun biçimsel kaynakları
B
Hukukun bilgi kaynakları
C
Hukukun organsal kaynakları
D
Hukukun yardımcı kaynakları
E
Hukukun yaratıcı kaynakları
Açıklama:
Hukukun hangi biçimlerde ortaya çıktığını gösteren kaynaklar ise, hukukun biçimsel kaynaklarıdır. Bu ayırıma göre hukuk; gelenek hukuku, içtihat hukuku ve yazılı hukuk şeklinde üç biçimde ortaya çıkar. Bunlardan yazılı hukuk ve gelenek hukuku hukukun asıl kaynaklarını, içtihat hukuku ise yardımcı kaynağını oluşturur.
Hukukun biçimsel kaynakları
Hukukun biçimsel kaynakları
Soru 67
Bugün yürürlükte olan Anayasa hangi tarihte halk oylaması ile kabul edilerek yürürlüğe konulmuştur?
Seçenekler
A
7 Kasım 1982
B
9 Eylül 1983
C
11 Kasım 1983
D
12 Eylül 1982
E
16 Eylül 1985
Açıklama:
Bugün yürürlükte olan Anayasa 7 Kasım 1982 tarihinde halk oylaması ile kabul edilerek yürürlüğe konulmuştur.
Soru 68
Normlar hiyerarşisinde aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hemen altında yeralır?.
Seçenekler
A
Uluslararası sözleşme
B
İçtihat
C
Yönetmelik
D
Gelenekler
E
İçtüzük
Açıklama:
Yazılı hukuk, Anayasa’nın yetkili kıldığı otoritelerce çıkarılan yazılı metinlerdir. Yazılı hukuk kurallarının etkinliğinde onları yaratan organların hukuk ve devlet düzenindeki yeri son derece önemli rol oynamaktadır. Bu anlamda en soyut,
en genel ama en güçlü hukuk kuralları Anayasa’da görülür. Anayasa’dan sonra sırasıyla uluslararası sözleşmeler, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelikler gelir. Kanunlar, Anayasa’ya; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri kanuna aykırı olamaz. Bu durum, normlar hiyerarşisi olarak adlandırılmaktadır.
en genel ama en güçlü hukuk kuralları Anayasa’da görülür. Anayasa’dan sonra sırasıyla uluslararası sözleşmeler, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelikler gelir. Kanunlar, Anayasa’ya; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri kanuna aykırı olamaz. Bu durum, normlar hiyerarşisi olarak adlandırılmaktadır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Anlaşmaların özelliklerinden biri değildir?.
Seçenekler
A
Uluslararası Anlaşmalar iki veya daha fazla devlet tarafından akdedilmiştir.
B
Usulüne uygun olarak yürülüğe girmiş uluslararası anlaşmalar kanun hükmündedir.
C
Uluslararası Anlaşmalar kanun gibi Resmi Gazetede yayınlanır.
D
Uluslararası Anlaşmalar kanun gibi etki yapar ve mahkemeleri ve idari makamları bağlarlar.
E
Uluslararası Anlaşmaların onaylanmasının kanunla uygun bulunması şart değildir.
Açıklama:
Uluslararası Anlaşmaların geçerliliği ülkelerin meclislerinde alınan kararlara göre değiştirilir ve kabul edilmez bir hale getirilebilir.
Uluslararası Anlaşmaların onaylanmasının kanunla uygun bulunması şart değildir.
Uluslararası Anlaşmaların onaylanmasının kanunla uygun bulunması şart değildir.
Soru 70
" Anayasa’nın hangi süreçlerden geçilerek değiştirilebileceği 1982 Anayasası’nın 175. maddesinde olabildiğince ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Anayasa’nın değiştirilmesi hakkındaki teklifler Genel Kurulda iki defa görüşülür. Değiştirme teklifinin kabulü Meclisin üye tamsayısının ... ... çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür. "
Yukarıdaki paragrafta yeralan boşluğa aşağıdaki şıklarda yeralan oranlardan hangisi gelmelidir?.
Yukarıdaki paragrafta yeralan boşluğa aşağıdaki şıklarda yeralan oranlardan hangisi gelmelidir?.
Seçenekler
A
beşte iki
B
üçte iki
C
dörtte üç
D
üçte bir
E
beşte üç
Açıklama:
Ülkemizde bugün yürürlükte olan 1982 Anayasası sert bir Anayasa’dır. Sert Anayasa demek diğer kanunlara göre daha güç koşulların yerine getirilmesiyle yani daha zor değiştirilebilen Anayasa demektir. Anayasa’nın hangi süreçlerden geçilerek değiştirilebileceği 1982 Anayasası’nın 175. maddesinde olabildiğince ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Anayasa’nın değiştirilmesi hakkındaki teklifler Genel Kurulda iki defa görüşülür. Değiştirme teklifinin kabulü Meclisin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür.
Soru 71
Yetkili bir organ tarafından bilerek istenerek konulmuş olan kurallar değil, toplumda kendiliğinden oluşan kurallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelenek Hukuku
B
Anayasa
C
Düstur
D
Meclis tutanakları
E
Kanun
Açıklama:
Gelenek Hukuku bölümünü okuyunuz.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel içtihadın türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şerhler
B
Sistematik eserler
C
Makale
D
İçtihat derlemesi
E
Dini öğretiler
Açıklama:
Bilimsel içtihat, hukuk bilgilerinin hukuki konulardaki bilimsel görüş ve yaklaşımlarıdır. Hukuk alanında çalışan bilim adamları olanı inceler ancak olması gerekeni belirtir. Bilimsel içtihada uygulamada doktrin (öğreti) de denmektedir. Bilimsel içtihadın türleri şunlardır: Şerhler, sistematik eserler, makale, içtihat derlemesi ve monografilerden oluşur.
Dini öğretiler
Dini öğretiler
Soru 73
Bir devletin hâkimiyet alanı ve ülke sınırları içinde bulunan herkesi o devletin hukukuna tâbi tutmaya ne denir?
Seçenekler
A
Yersellik ilkesi
B
Kişisellik ilkesi
C
Vatanseverlik ilkesi
D
Yuttaşlık ilkesi
E
Ceza ilkesi
Açıklama:
Kanunların Yer ve Kişi Bakımından Uygulanması bölümünü okuyunuz.
Yersellik ilkesi
Yersellik ilkesi
Soru 74
" Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre; savaş ve mücbir sebeplerle Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplanamaması hariç olmak üzere; olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ... ... içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülür ve karara bağlanır. Aksi halde olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden yürürlükten kalkar. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdaki şıklardan hangisi uygundur?.
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdaki şıklardan hangisi uygundur?.
Seçenekler
A
on beş gün
B
üç ay
C
altı ay
D
kırk beş gün
E
bir yıl
Açıklama:
Savaş ve mücbir sebeplerle Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplanamaması hariç olmak üzere; olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülür ve karara bağlanır. Aksi halde olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden yürürlükten kalkar (Ana. m. 119).
Soru 75
Bir tek hukuk müessesesinin (kurumunun) ele alındığı ve tüm detayları ile karşılaştırmalı olarak incelendiği bilimsel içtihat türü aşağıdakilerden hangisidir?.
Seçenekler
A
Şerhler
B
Sistematik eserler
C
Makaleler
D
İçtihat derlemeleri
E
Monografiler
Açıklama:
Bilimsel içtihat, hukuk bilgilerinin hukuki konulardaki bilimsel görüş ve yaklaşımlarıdır. Hukuk alanında çalışan bilim adamları olanı inceler ancak
olması gerekeni belirtir. Bilimsel içtihada uygulamada doktrin (öğreti) de denmektedir. Bilimsel içtihadın türleri şunlardır: Şerhler, sistematik eserler,
makale, içtihat derlemesi ve monografilerden oluşur. Şerhlerde kanunlar madde madde açıklanır; zaman zaman bunlara yargı kararları da eklenir. Sistematik eserler, bilim adamlarınca, kanunların ya da hukuksal konuların belli bir sistematikle incelenmesidir. Monografilerde, bir tek müessese (kurum) ele alınır ve tüm detayları ile karşılaştırmalı olarak incelenir. Makaleler ise, bilimsel eserlerde yer alan kısa inceleme yazılarıdır. Içithat derlemeleri ve bibliyograflarlar da bilimsel içtihatlar arasında yer almaktadır. Yargısal içtihat ise mahkemelerin önlerine gelen uyuşmazlıklar ile ilgili olarak vermiş oldukları kararlardan oluşur.
olması gerekeni belirtir. Bilimsel içtihada uygulamada doktrin (öğreti) de denmektedir. Bilimsel içtihadın türleri şunlardır: Şerhler, sistematik eserler,
makale, içtihat derlemesi ve monografilerden oluşur. Şerhlerde kanunlar madde madde açıklanır; zaman zaman bunlara yargı kararları da eklenir. Sistematik eserler, bilim adamlarınca, kanunların ya da hukuksal konuların belli bir sistematikle incelenmesidir. Monografilerde, bir tek müessese (kurum) ele alınır ve tüm detayları ile karşılaştırmalı olarak incelenir. Makaleler ise, bilimsel eserlerde yer alan kısa inceleme yazılarıdır. Içithat derlemeleri ve bibliyograflarlar da bilimsel içtihatlar arasında yer almaktadır. Yargısal içtihat ise mahkemelerin önlerine gelen uyuşmazlıklar ile ilgili olarak vermiş oldukları kararlardan oluşur.
Soru 76
"Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler" şeklindeki hukuk kuralı, aşağıdaki hukuk kuralı türlerinden hangisi kapsamında değerlendirilir?.
Seçenekler
A
Tanımlayıcı hukuk kuralları
B
Açıklayıcı hukuk kuralları
C
Emredici hukuk kuralları
D
Yorumlayıcı hukuk kuralları
E
Tamamlayıcı hukuk kuralları
Açıklama:
Tamamlayıcı hukuk kuralı; tarafların serbest iradeleriyle başka türlüsünü belirlemedikleri taktirde uygulanan kurallardır. Bu kurallarda taraflar arası ilişkilere olabildiğince az müdahale hedeflenmektedir. Türk hukukunda irade serbestisi esastır ancak, kişiler serbest iradeleri ile bir konuda kararlaştırma yapmazlarsa doğacak boşluk tamamlayıcı hukuk kuralları ile doldurulur. Ceza hukukunda az sayıda, borçlar hukukunda çok sayıda tamamlayıcı hukuk kuralı yer alır. Örnekler vermek gerekirse: Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler (TBK. m. 207). Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, parça borçları sözleşme kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, diğer borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşik yerinde ifa edilir (TBK m. 89).
Soru 77
Hakkında çözüm bulunmayan bir konuda mevcut kuralın daraltılarak uygulanması, yani kuralın içermediği hususların kural dışına çıkarılması, örneğin; "20 yaşını dolduran her erkek Türk Vatandaşı askerliğini yapar” kuralından yola çıkarak, "kadınların askerlik yapamayacağı" sonucuna ulaşılması aşağıdakilerden hangi mantık ilkesi ile açıklanmaktadır ?.
Seçenekler
A
Aksi ile kanıt
B
Evleviyet
C
Kıyas
D
Tümden gelim
E
Tüme varım
Açıklama:
Yorumda kullanılan mantık ilkelerinden biri aksi ile kanıttır (Argumentum a Contrario). Aksi ile kanıt uygulaması kapsamı daraltmaktadır. Hakkında çözüm bulunmayan bir konuda mevcut kuralın daraltılarak uygulanması, yani kuralın
içermediği hususların kural dışına çıkarılması niteliğindeki mantık ilkesidir. Örneğin; bir fiil suç ise aksi ile kanıt yöntemi dolayısıyla o fiilin aksi suç değildir. Ya da, “20 yaşını dolduran her erkek Türk Vatandaşı askerliğini yapar” (Askerlik K. m. 1) hükmü karşısında, aksi ile kanıt yöntemine göre
kadınlar askerlik yapmazlar.
içermediği hususların kural dışına çıkarılması niteliğindeki mantık ilkesidir. Örneğin; bir fiil suç ise aksi ile kanıt yöntemi dolayısıyla o fiilin aksi suç değildir. Ya da, “20 yaşını dolduran her erkek Türk Vatandaşı askerliğini yapar” (Askerlik K. m. 1) hükmü karşısında, aksi ile kanıt yöntemine göre
kadınlar askerlik yapmazlar.
Soru 78
Hakimin takdir yetkisi ve hukuk yaratması konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?.
Seçenekler
A
Kanunun takdir yetkisi tanımadığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı şart koşmadığı konularda hâkim, hukuka ve hakkaniye göre karar verir.
B
Hâkimin, önüne gelen bir uyuşmazlığı çözümsüz bırakması ve bir karar vermeden kaçınması mümkündür.
C
Borçlar Kanunu’na göre, manevi tazminatta hâkimin takdir yetkisi bulunmaz.
D
Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada herhangi bir soyut hukuk kuralı yoktur.
E
Eğer bir konu ceza kanunları ile düzenlenmemişse, hâkim kendi görüş ve düşüncesine uygun bulmasa dahi hukuk yaratamayacak ve ortada bir suç ve ceza olmadığı için davaya son verecektir.
Açıklama:
Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniye göre karar verir. Hâkimin takdir yetkisini kullandığı durumlarda ortada soyut hukuk kuralı vardır. Ancak hâkim bu kuralın sınırları içinde değerlendirme yetkisine sahiptir. Hâkimin, önüne gelen bir uyuşmazlığı çözümsüz bırakması ve bir karar vermeden kaçınması mümkün değildir. Borçlar Kanunu’na göre, manevi tazminatta hâkimin geniş bir takdir yetkisi vardır. Özel hukuk bakımından hâkim önüne gelen bir uyuşmazlıkta çözüm için bir hukuk kuralına ulaşamazsa öncelikle kıyas yapacaktır. Ceza hukukunda "kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi" gereği hâkimin hukuk yaratması söz konusu olmaz. Eğer bir konu ceza kanunları ile düzenlenmemişse, hâkim kendi görüş ve düşüncesine uygun bulmasa dahi hukuk yaratamayacak ve ortada bir suç ve ceza olmadığı için davaya son verecektir.
Soru 79
“Türkiye’de işlenen suçlar hakkında Türk Kanunları uygulanır. Fiilin kısmen
veya tamamen Türkiye’de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç Türkiye’de işlenmiş sayılır” örneği aşağıdaki ilkelerden hangisinin kapsamına girer?.
veya tamamen Türkiye’de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç Türkiye’de işlenmiş sayılır” örneği aşağıdaki ilkelerden hangisinin kapsamına girer?.
Seçenekler
A
Kişisellik ilkesi
B
Evleviyet ilkesi
C
Kıyas
D
Yersellik ilkesi
E
Derhal uygulama ilkesi
Açıklama:
Kanunlar kural olarak ülkenin coğrafi sınırları içinde uygulanır. Bir devletin kanunları, o devletin hâkimiyet alanı ve sınırları içinde geçerlidir. Bir ülke sınırları içinde bulunan herkesi o devletin hukukuna tâbi tutmaya yersellik ikesi denir. Ülkede geçerli olan kanunlar, ülke sınırları içinde bulunan yerli yabancı herkese uygulanır ve kural olarak bir ayrım yapılmaz. Bu ilke, devletin egemenlik yetkisinin bir uzantısıdır. Bu ilke gereğince, Türkiye sınırları içinde meydana gelen olay ve ilişkilerde kural olarak Türk Hukuku uygulanır. Uygulamada kamu hukuku dalları bakımından yersellik ilkesinin geçerli olduğu görülür. Nitekim
vergi hukukunda, ceza hukukunda ve usul hukuklarında kişilere bulundukları ülkenin kanunları uygulanır. Hatta ceza hukukunun temel ilkelerinden biri yerselliktir. Yani kişiler suçu işledikleri yer kanunlarına göre cezalandırılırlar. Nitekim Türk Ceza Kanunu’na göre “Türkiye’de işlenen suçlar hakkında Türk Kanunları uygulanır. Fiilin kısmen veya t
vergi hukukunda, ceza hukukunda ve usul hukuklarında kişilere bulundukları ülkenin kanunları uygulanır. Hatta ceza hukukunun temel ilkelerinden biri yerselliktir. Yani kişiler suçu işledikleri yer kanunlarına göre cezalandırılırlar. Nitekim Türk Ceza Kanunu’na göre “Türkiye’de işlenen suçlar hakkında Türk Kanunları uygulanır. Fiilin kısmen veya t
Soru 80
Anayasa’nın hangi süreçlerden geçilerek değiştirilebileceği 1982 Anayasası’nın hangi maddesinde ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
89. Madde
B
96. Madde
C
104. Madde
D
152. Madde
E
175. Madde
Açıklama:
Ülkemizde bugün yürürlükte olan 1982 Anayasası sert bir Anayasa’dır. Sert Anayasa demek diğer kanunlara göre daha güç koşulların yerine getirilmesiyle yani daha zor değiştirilebilen Anayasa demektir. Anayasa’nın hangi süreçlerden geçilerek değiştirilebileceği 1982 Anayasası’nın 175. maddesinde olabildiğince ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Açıklamada da görüldüğü gibi sorunun doğru cevabı "E" seçeneğidir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bir hukuk bilimsel alanı olması yanında bir araştırma yöntemi olma özelliğine sahiptir?
Seçenekler
A
İdari Hukuk
B
Uluslararası Hukuk
C
Karşılaştırmalı Hukuk
D
Özel Hukuk
E
Kamu Hukuku
Açıklama:
“Karşılaştırmalı Hukuk”
hem bir hukuk disiplininin hem de hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır
hem bir hukuk disiplininin hem de hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi karşılaştırmalı hukukta, hukuk sistemlerinin kümelere ayrılışında bir boyut değildir?
Seçenekler
A
Kıta Avrupası Hukuk Sistemi
B
Kapitalist Hukuk Sistemi
C
Anglo Amerikan Hukuk Sistemi
D
İslam Hukuku Sistemi
E
Sosyalist Hukuk Sistemi
Açıklama:
Ancak öteden beri, özellikle hukuka ilişkin özlü kavramsal bilgi verme amaçlı giriş kitaplarında, tarihsel ve sosyolojik zemini ayırt etmek gibi öğretimsel bir amaçla, hukuk sistemlerini kabaca dört alt başlıkta kümelendirme eğilimi vardır: Kıta Avrupası Hukuku, Anglo-Amerikan Hukuku, Sosyalist Hukuk ve İslam Hukuku.
Kapitalist Hukuk Sistemi
Kapitalist Hukuk Sistemi
Soru 3
Doğu Roma İmparatoru Iustinianus’un M.Ö. 753-M.S. 565 tarihleri arasında Roma’da ve yönettiği topraklarda uyguladığı hukuka Roma Hukuku adı verilmektedir.
Yukarıda bahsi geçen Roma Hukuku'nun uygulandığı Roma dışındaki topraklar aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsi geçen Roma Hukuku'nun uygulandığı Roma dışındaki topraklar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batı Karadeniz'i çevreleyen topraklar
B
Doğu Karadeniz'i çevreleyen topraklar
C
Akdeniz’i çevreleyen topraklar
D
Uzak Doğuyu oluşturan topraklar
E
Doğu Anadolu'yu çevreleyen toprakları
Açıklama:
Hukuk tarihi açısından Roma Hukuku, Romaşehrinin kuruluş tarihi olarak kabul edilen MÖ 753yılından, Doğu Roma İmparatoru Iustinianus’un
MS 565 yılında ölümüne kadar geçen zaman içinde Roma’da ve egemenliği altındaki Akdeniz’i çevreleyen topraklarda uygulanmış olan hukuktur.
MS 565 yılında ölümüne kadar geçen zaman içinde Roma’da ve egemenliği altındaki Akdeniz’i çevreleyen topraklarda uygulanmış olan hukuktur.
Soru 4
Roma Hukuku’na göre köle olmayan bir kimsenin hak sahibi olabilmesinin diğer temel koşulu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toprak sahibi olması
B
Aile reisi olması
C
Vatandaş olması
D
Yabancı olması
E
Köle efendisi olması
Açıklama:
Vatandaş: Özgür bir kimsenin Roma Hukuku’na göre hak sahibi olabilmesinin koşulu,
onun aynı zamanda vatandaş da olmasıydı. Roma vatandaşlığı doğum yoluyla, azat etme ile ve tevcih yoluyla elde edilebilirdi.
Vatandaş olması
onun aynı zamanda vatandaş da olmasıydı. Roma vatandaşlığı doğum yoluyla, azat etme ile ve tevcih yoluyla elde edilebilirdi.
Vatandaş olması
Soru 5
Roma Hukuku’nun Almanya’da uygulandığı bölgenin ve zamanın gereklerine göre yeniden inşa bulmuş hali olarak Pandekt Hukuku, aşağıdakilerden hangisi ile bir sentez oluşturmaktaydı?
Seçenekler
A
Nordik ülkelerin hukuku
B
Sosyalist hukuk anlayışı
C
İslam hukuku
D
Germen Hukuku
E
İngiliz hukuku
Açıklama:
Roma Hukuku’nun Almanya’da geçerli olduğu bölgenin ve zamanın gereklerine göre düzenlenmiş hâli olarak Pandekt Hukuku, Cermen Hukuku’yla harmanlanmış bir hukuktu. Bu yüzden Roma-Cermen Hukuku olarak anılageldi
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisinde Amerikan Hukuku’nun iki temel kaynağı doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Mahkeme içtihatları ve yargı
B
Mahkeme içtihatları ve yasama
C
Yasama, yürütme ve yargı
D
Anayasa, yasama ve eşitlik
E
Ortak hukuk ve yargı
Açıklama:
Amerikan Hukuku’nun mahkeme içtihatları ve
yasama olmak üzere iki temel kaynağı vardır.
Mahkeme içtihatları ve yasama
yasama olmak üzere iki temel kaynağı vardır.
Mahkeme içtihatları ve yasama
Soru 7
İşçi sınıfı ve partisinin liderliğinde, siyasal iktidarın işçi sınıfı ve destekçi toplumsal sınıflar eliyle kullanılması aşağıdaki ilkelerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Demokratik merkeziyetçilik
B
Sosyalist yasallık ilkesi
C
Sosyalist demokrasi ilkesi
D
Mülkiyet biçimleri
E
Federal devlet sistemi
Açıklama:
Sosyalist Demokrasi ilkesi “siyasal iktidarın, işçisınıfı ve onun partisinin önderliğinde, biçimsel burjuva demokrasisini yıkıp emekçilerin egemenliğini kuran, işçi sınıfı ve müttefiki toplumsal sınıflar eliyle kullanılması” olarak tarif edilmiştir.
Soru 8
Sovyet hukuk tarihi açısından genel mülkiyet sistemindeki değişime işaret eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kollektifleştirme
B
Araçsalcılık
C
Demokratik merkeziyetçilik
D
Sosyalist varlık dağılımı
E
Sosyalist Yasallık
Açıklama:
Kollektifleştirme
Sovyet siyasi tarihinde Stalin (Josef Visarionoviç Çugasvili) dönemine ait kapsamlı
girişimin adı olarak anılmakla birlikte, Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eder.
Sovyet siyasi tarihinde Stalin (Josef Visarionoviç Çugasvili) dönemine ait kapsamlı
girişimin adı olarak anılmakla birlikte, Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eder.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Fıkıh konusunun incelendiği üç temel başlığı tam olarak vermektedir?
Seçenekler
A
Mezheb, İbâdât, Ehl-i rey
B
Mezheb, Muâmelât, Ukûbât
C
İbâdât, Muâmelât, Ukûbât
D
İcmâ, Kıyas, Maslahat
E
İbâdât, Sünnet, Muâmelât
Açıklama:
Bilmek, anlamak, derinlemesine kavramak, örtük olanın hakikatine nüfuz edip
karanlık olanı aydınlatmak gibi anlamları karşılayan fıkıh; hukuki anlamda, insanın
belirli koşullara bağlı olarak ne yapması gerektiğini, söz konusu koşullarla eylemsel gereklilik arasındaki bağın niteliğini ve şu ya da bu tarzda eylemeyi seçerse bunun
sonuçlarının neler olacağını bilme yetisi anlamına da gelir. Fıkıh genellikle üç alt
başlıkta incelenir:
1. İbâdât (ibadetler),
2. Muâmelât (hukuki işlemler, sözleşmeler, evlenme, boşanma, miras)
3. Ukûbât (ceza hükümleri)
İbâdât, Muâmelât, Ukûbât
karanlık olanı aydınlatmak gibi anlamları karşılayan fıkıh; hukuki anlamda, insanın
belirli koşullara bağlı olarak ne yapması gerektiğini, söz konusu koşullarla eylemsel gereklilik arasındaki bağın niteliğini ve şu ya da bu tarzda eylemeyi seçerse bunun
sonuçlarının neler olacağını bilme yetisi anlamına da gelir. Fıkıh genellikle üç alt
başlıkta incelenir:
1. İbâdât (ibadetler),
2. Muâmelât (hukuki işlemler, sözleşmeler, evlenme, boşanma, miras)
3. Ukûbât (ceza hükümleri)
İbâdât, Muâmelât, Ukûbât
Soru 10
20. yüzyılın sonlarına kadar İsrail’de Müslümanlar arasındaki uyuşmazlıkları çözmek için kullanılmış olan on altı bölümlük fıkıh kuralları derlemesi aşağıdakilerden hangisidir?.
Seçenekler
A
Kanun-u Esasî
B
Mecelle-i Ahkamı Adliyye
C
Usûl-i Muhakemet-i Cezaiye
D
Kanunname-i Arazi
E
Gülhane Hattı Hümayunu
Açıklama:
Mecelle-i Ahkamı Adliyye (Mecelle)
1868-1878 yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon
tarafından derlenen ve Hanefi mezhebinin medeni hukuka ilişkin fıkıh kuralları
kodeksidir. Bir giriş ile onaltı bölümden oluşur ve 1851 madde içerir. Osmanlı
İmparatorluğu’nun son yarım yüzyılında şer’i mahkemelerde, 1926 yılına dek
Cumhuriyet mahkemelerinde, 20. yüzyılın sonlarına dek İsrail’de Müslümanlar
arasındaki uyuşmazlıklarda uygulanmış ve hâlen Bosna-Hersek Cumhuriyeti’nde
Avusturya Medeni Yasası ile birlikte sınırlı olarak uygulanmaktadır.
1868-1878 yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon
tarafından derlenen ve Hanefi mezhebinin medeni hukuka ilişkin fıkıh kuralları
kodeksidir. Bir giriş ile onaltı bölümden oluşur ve 1851 madde içerir. Osmanlı
İmparatorluğu’nun son yarım yüzyılında şer’i mahkemelerde, 1926 yılına dek
Cumhuriyet mahkemelerinde, 20. yüzyılın sonlarına dek İsrail’de Müslümanlar
arasındaki uyuşmazlıklarda uygulanmış ve hâlen Bosna-Hersek Cumhuriyeti’nde
Avusturya Medeni Yasası ile birlikte sınırlı olarak uygulanmaktadır.
Soru 11
I. Doğum
II. Azat etme
III. Tedvin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Roma Hukuku'na göre vatandaşlığın elde edilme yolları arasında yer almaz?
II. Azat etme
III. Tedvin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Roma Hukuku'na göre vatandaşlığın elde edilme yolları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Roma Hukuk başlığı altında.
Özgür bir kimsenin Roma Hukuku’na göre hak sahibi olabilmesinin koşulu, onun aynı zamanda vatandaş da olmasıydı. Roma vatandaşlığı doğum yoluyla, azat etme ile ve tevcih yoluyla elde edilebilirdi. Roma vatandaşı ana babadan doğan çocuk Roma vatandaşı idi. Efendisi
tarafından hukuki usullere uyularak azat edilen bir köle de vatandaş olabilirdi. Azat edilen eski köleyi özgür yapan efendisi değil Romalılarca devlet olarak tanınan topluluklara dahil oldukları için özgür sayılanlara, senato veya imparatorlar vatandaşlık tevcih edebilirlerdi. Tedvin ise codification/yasalaştırma anlamına geldiği için doğru yanıt C seçeneğinde verilmişir.
Özgür bir kimsenin Roma Hukuku’na göre hak sahibi olabilmesinin koşulu, onun aynı zamanda vatandaş da olmasıydı. Roma vatandaşlığı doğum yoluyla, azat etme ile ve tevcih yoluyla elde edilebilirdi. Roma vatandaşı ana babadan doğan çocuk Roma vatandaşı idi. Efendisi
tarafından hukuki usullere uyularak azat edilen bir köle de vatandaş olabilirdi. Azat edilen eski köleyi özgür yapan efendisi değil Romalılarca devlet olarak tanınan topluluklara dahil oldukları için özgür sayılanlara, senato veya imparatorlar vatandaşlık tevcih edebilirlerdi. Tedvin ise codification/yasalaştırma anlamına geldiği için doğru yanıt C seçeneğinde verilmişir.
Soru 12
İngiltere'de 13. yüzyılda Kralın keyfi vergi salmasını ve yasal dayanağı olmadan tutuklama yapmasını engelleyen belge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Magna Carta
B
Statute Law
C
Common Law
D
Equity
E
Corpus Iuris Civilis
Açıklama:
İngiliz Hukuku başlığı altında.
1215 tarihinde Papa III. Innocent, Kral John ve baronları arasında imzalanmıştır. Kralın bazı yetkilerinin sınırlandırılmasını ve hukuk kurallarının kralın iradesinden daha üstün olduğunu ilan ediyordu. Magna Carta Kralın keyfi vergi salamayacağını; yargılamanın aleni olarak yapılacağını; yasal dayanağı olmadan tutuklama ve sürgüne
göndermeye başvurulamayacağını ve soylulardan oluşan bir kurulun Kralın Magna Carta’ya uygun davranıp davranmadığını denetleyeceğini hüküm altına alıyordu. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
1215 tarihinde Papa III. Innocent, Kral John ve baronları arasında imzalanmıştır. Kralın bazı yetkilerinin sınırlandırılmasını ve hukuk kurallarının kralın iradesinden daha üstün olduğunu ilan ediyordu. Magna Carta Kralın keyfi vergi salamayacağını; yargılamanın aleni olarak yapılacağını; yasal dayanağı olmadan tutuklama ve sürgüne
göndermeye başvurulamayacağını ve soylulardan oluşan bir kurulun Kralın Magna Carta’ya uygun davranıp davranmadığını denetleyeceğini hüküm altına alıyordu. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 13
I. Anayasayı yorumlamada son merci olması
II. Anayasa'nın herhangi bir bölümü ile çatışan federal yasayı iptal edebilmesi
III. Kilise mahkemelerinin içtihatlarını değerlendirmesi
Yukarıdakilerden hangisi A.B.D. Yüksek Mahkemesi'nin yetkileri arasında yer almaz?
II. Anayasa'nın herhangi bir bölümü ile çatışan federal yasayı iptal edebilmesi
III. Kilise mahkemelerinin içtihatlarını değerlendirmesi
Yukarıdakilerden hangisi A.B.D. Yüksek Mahkemesi'nin yetkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Amerikan Hukuku başlığı altında.
Anayasa’yı yorumlamada nihai yetki Yüksek Mahkeme’nindir. Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın herhangi bir bölümü ile çatışan federal yasayı kaldırabilir. A.B.D. Anayasası Yüksek Mahkeme tarafından esnek bir biçimde yorumlanır. A.B.D.'de İngiltere'de olduğu gibi kilise mahkemeleri yoktur. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Anayasa’yı yorumlamada nihai yetki Yüksek Mahkeme’nindir. Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın herhangi bir bölümü ile çatışan federal yasayı kaldırabilir. A.B.D. Anayasası Yüksek Mahkeme tarafından esnek bir biçimde yorumlanır. A.B.D.'de İngiltere'de olduğu gibi kilise mahkemeleri yoktur. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 14
Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kollektifleştirme
B
Demokratik Merkeziyetçilik
C
Sosyalist Yasallık
D
Sosyalist Demokrasi
E
Araçsalcılık
Açıklama:
Sovyetler Birliğinde Hukuk başlığı altında.
Kollektifleştirme; Sovyet siyasi tarihinde Stalin (Josef Visarionoviç
Çugasvili) dönemine ait kapsamlı girişimin adı olarak anılmakla birlikte, Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eder. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Kollektifleştirme; Sovyet siyasi tarihinde Stalin (Josef Visarionoviç
Çugasvili) dönemine ait kapsamlı girişimin adı olarak anılmakla birlikte, Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eder. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi anlam itibarıyla Fıkıh kelimesinin karşılıkları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bilmek
B
Anlamak
C
Derinlemesine kavramak
D
Yasaklamak
E
Karanlık olanı aydınlatmak
Açıklama:
İslam Hukuk başlığı altında.
Bilmek, anlamak, derinlemesine kavramak, örtük olanın hakikatine nüfuz edip karanlık olanı aydınlatmak gibi anlamları karşılayan fıkıh; hukuki anlamda, insanın belirli koşullara bağlı olarak ne yapması gerektiğini, söz konusu koşullarla eylemsel gereklilik arasındaki bağın niteliğini ve şu ya da bu tarzda eylemeyi seçerse bunun sonuçlarının neler olacağını bilme yetisi anlamına da gelir. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Bilmek, anlamak, derinlemesine kavramak, örtük olanın hakikatine nüfuz edip karanlık olanı aydınlatmak gibi anlamları karşılayan fıkıh; hukuki anlamda, insanın belirli koşullara bağlı olarak ne yapması gerektiğini, söz konusu koşullarla eylemsel gereklilik arasındaki bağın niteliğini ve şu ya da bu tarzda eylemeyi seçerse bunun sonuçlarının neler olacağını bilme yetisi anlamına da gelir. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 16
I. Şer’î ve hukuki davalara bakmak
II. Müslümanlarla Gayrimüslimler arasındaki davlara bakmak
III. Kadı ve müderrislerin atama ve tayin işlerine bakmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti'nde Kazasker'in görevleri arasındadır?
II. Müslümanlarla Gayrimüslimler arasındaki davlara bakmak
III. Kadı ve müderrislerin atama ve tayin işlerine bakmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti'nde Kazasker'in görevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Osmanlı Hukuku başlığı altında.
Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan hâkim. Kazaskerlik, ilmiye mesleğinin en yüksek mertebelerinden biri olup Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki kazaskerlik mevcut olup, Rumeli kazaskeri derece ve yetki olarak diğerinden daha üstündü. Kazasker, kadı ve müderrislerin atama ve tayin işleri ile de yetkiliydi. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan hâkim. Kazaskerlik, ilmiye mesleğinin en yüksek mertebelerinden biri olup Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki kazaskerlik mevcut olup, Rumeli kazaskeri derece ve yetki olarak diğerinden daha üstündü. Kazasker, kadı ve müderrislerin atama ve tayin işleri ile de yetkiliydi. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 17
Osmanlı Devleti'nde vatandaşların kanun önünde eşitliği ilkesinin beyan edildiği ilk belge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gülhane Hattı Hümayunu
B
Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye
C
Kanun-ı Esasî
D
Islahat Fermanı
E
Kanunname-i Arazi
Açıklama:
Tanzimat Dönemi: Gelenek ve Batı Hukuku başlığı altında.
Osmanlı toplumu çok geç kalarak da olsa Tanzimat’la beraber hukuksal kurumların modernleştirilmesine ilişkin düzenlemelere girişti. 1839 tarihli Gülhane Hattı Hümayunu’nda vatandaşların kanun önünde eşitliği ilkesi ilk defa beyan edilmiş ve ceza hukukunda keyfîliğin ortadan kaldırılacağı açıklanmıştı. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Osmanlı toplumu çok geç kalarak da olsa Tanzimat’la beraber hukuksal kurumların modernleştirilmesine ilişkin düzenlemelere girişti. 1839 tarihli Gülhane Hattı Hümayunu’nda vatandaşların kanun önünde eşitliği ilkesi ilk defa beyan edilmiş ve ceza hukukunda keyfîliğin ortadan kaldırılacağı açıklanmıştı. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 18
Osmanlı Devleti'nin yabancılara verdiği adli kapitülasyonları kaldıran antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk-u Aile Kararnamesi
B
Sevr Antlaşması
C
Lozan Antlaşması
D
Mondros Mütarekesi
E
Mudanya Mütarekesi
Açıklama:
Cumhuriyet ve Türk Hukuk Devrimi başlığı altında.
Osmanlı devleti özellikle Tanzimat'tan sonra adli kapitülasyonlardan kurtulmak için gerek yasalaştırma, gerekse yabancı hukukun benimsenmesi alanında çok çaba göstermiştir. İmparatorluğun I. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkması üzerine dayatılan Sevr Antlaşması ile hem fiilen Osmanlı Devleti sona eriyor hem de adli kapitülasyonlar ve mahkemelerinin yetkileri genişliyordu. Anadolu’da başlatılan Kurtuluş Savaşı’nın zaferinden sonra, batılı devletlerle akdedilen Lozan Antlaşması ile her tür kapitülasyon, bu arada Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenliğini sınırlayan adli kapitülasyonlar da kaldırılmıştı.
Osmanlı devleti özellikle Tanzimat'tan sonra adli kapitülasyonlardan kurtulmak için gerek yasalaştırma, gerekse yabancı hukukun benimsenmesi alanında çok çaba göstermiştir. İmparatorluğun I. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkması üzerine dayatılan Sevr Antlaşması ile hem fiilen Osmanlı Devleti sona eriyor hem de adli kapitülasyonlar ve mahkemelerinin yetkileri genişliyordu. Anadolu’da başlatılan Kurtuluş Savaşı’nın zaferinden sonra, batılı devletlerle akdedilen Lozan Antlaşması ile her tür kapitülasyon, bu arada Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenliğini sınırlayan adli kapitülasyonlar da kaldırılmıştı.
Soru 19
Türk Medeni Kanunu'nun gerekçesinde kapitülasyonların ve azınlıkların dini ayrıcalıklarının kaldırılması için gerekli hukuk düzeni tanımlanırken hangi Atatürk ilkesi işaret edilmiştir?
Seçenekler
A
Cumhuriyetçilik
B
Laiklik
C
Milliyetçilik
D
Halkçılık
E
Devletçilik
Açıklama:
Cumhuriyet ve Türk Hukuk Devrimi başlığı altında.
1926 yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu gerekçesinde kapitülasyon ve azınlıkların dini ayrıcalıklarının, ancak laik bir hukuk düzeninde anlamsızlaştırılabileceği vurgulamaktaydı. Bu ise 1937 yılında Anayasa'ya girecek olan Atatürk ilkelerinden Laiklik ilkesini işaret ediyordu. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
1926 yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu gerekçesinde kapitülasyon ve azınlıkların dini ayrıcalıklarının, ancak laik bir hukuk düzeninde anlamsızlaştırılabileceği vurgulamaktaydı. Bu ise 1937 yılında Anayasa'ya girecek olan Atatürk ilkelerinden Laiklik ilkesini işaret ediyordu. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 20
1926 yılında Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle başlayan özel hukuk alanında Ticaret Kanunu ve usul kanunları ile devam ettirilen hukuk devrimini uygulamaya koyan Adalet Bakanı kimdir?
Seçenekler
A
Mahmut Esat Bozkurt
B
Mustafa Necati Bey
C
Yusuf Kemal Tengirşenk
D
Şükrü Saracoğlu
E
Şükrü Kaya
Açıklama:
Cumhuriyet ve Türk Hukuk Devrimi başlığı ile ilgili
Kitabınızda bu sorunun yanıtı açıkça verilmemiştir. Sayfa 60'ın son paragrafında vurgulanan gelişmelerin kimin döneminde olduğunu merak edip etmediğiniz sorgulanılmak istenmiştir. Türk Hukuk Devrimi'nin uygulamaya koyan Mahmut Esat Bozkurt'tur. Dolayısıyla yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Kitabınızda bu sorunun yanıtı açıkça verilmemiştir. Sayfa 60'ın son paragrafında vurgulanan gelişmelerin kimin döneminde olduğunu merak edip etmediğiniz sorgulanılmak istenmiştir. Türk Hukuk Devrimi'nin uygulamaya koyan Mahmut Esat Bozkurt'tur. Dolayısıyla yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 21
Belirli bir toplumda, o toplumu oluşturan bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hukuk kültürü
B
Karşılaştırmalı hukuk
C
Hukuk sistemi
D
Kollektifleştirme
E
Hukuk düzeni
Açıklama:
Hukuk Kültürü: Belirli bir toplumda, o toplumu oluşturan bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı olarak tanımlanabilir.
Soru 22
I. Tarihsel temeller
II. Toplumsal ve kültürel zemin
III. Hukuk kültürü
IV. Hukuk teknikleri
V. Hukuk sistemleri
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça üç unsurun bulunması bilimsel bir gerekliliktir. Yukarıda verilenlerden hangileri bu üç unsuru oluşturur?
II. Toplumsal ve kültürel zemin
III. Hukuk kültürü
IV. Hukuk teknikleri
V. Hukuk sistemleri
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça üç unsurun bulunması bilimsel bir gerekliliktir. Yukarıda verilenlerden hangileri bu üç unsuru oluşturur?
Seçenekler
A
I, II, IV
B
I, III, III
C
I, IV, V
D
II,III,V
E
III, IV, V
Açıklama:
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça şu üç unsurun bulunması bilimsel bir gerekliliktir:
Tarihsel temeller: Bir hukuk düzeninin diğerinden farkı ancak tarihsel olarak belirlenebilir. Bu anlamda tarihsel geçmiş ulusal hukuk düzenlerini birbirinden ayırdeden hukuki düşünme biçimlerinin, hukuk terminolojisinin ve hukuki kurumların farklı tarihsel deneyimlere verilmiş farklı yanıtlar olarak anlaşılmasının temelidir: Bir ulusal hukuk düzeni diğerinden az ya da çok farklıdır, çünkü her ulusal hukukun ayrı tarihi vardır.
Toplumsal ve kültürel zemin: Din, dil, gelenekler ve sosyo-ekonomik yapı, hukuk kurallarının toplumsal ilişkileri şöyle değil de böyle düzenlemesini belirleyen etmenlerdir. Bu etmenler toplumdan topluma az ya da çok farklılaşırlar. İşte hukuk kuralları ister düzenleyicisi oldukları toplumsal ilişki biçimlerini doğrudan yansıtsınlar; isterse onları dönüştürmek hatta tasfiye etmek için konulmuş olsunlar, varoluşlarını bu ilişkilerin temelinde yatan dinsel, dilsel, geleneksel ve sosyo-ekonomik etmenlere borçludurlar. Örneğin bir toplumda kentsel değil de kırsal yaşam biçimi egemen ise bu yaşam biçimini sürdürmek için de dönüştürmek için de gerekli ilişkileri düzenleyecek hukuk kuralları, varoluş gerekçelerini aynı kaynaktan, yani kırsal yaşam biçiminden almış olurlar.
Hukuk teknikleri: Hukukun yaratılmasında, uygulayıcılarının eğitilmesinde ve uygulanmasında her hukuk kültürü birbirinden az çok farklı teknikler kullanır. Tekniklerin aynı olduğu durumlarda ise en azından ulusal üsluplar farklıdır. Örneğin yargısal örnek kararların ana kaynak olduğu İngiliz Hukuku gibi bir hukuk kültüründe hukuki akıl yürütme ve kanıtlama örnek olayları kullanırken, temel kavramların kurucu nitelik taşıdığı Kıta Avrupası hukuklarında, hukuki akıl yürütme ve kanıtlama genel kavramların özel durumlara uyarlanmasına ağırlık verecektir. Aynı şekilde, böyle farklı iki hukuk kültürünün profesyonellerinin eğitiminde de farklı teknik ve üsluplar söz konusu olacaktır: Birinde örnek olaylar genel kavramlara giden yolu belirlerken, diğerinde genel kavramlar somut olaylar için önden inşa edilmiş bir zihinsel kalıp işlevi görecektir.
Tarihsel temeller: Bir hukuk düzeninin diğerinden farkı ancak tarihsel olarak belirlenebilir. Bu anlamda tarihsel geçmiş ulusal hukuk düzenlerini birbirinden ayırdeden hukuki düşünme biçimlerinin, hukuk terminolojisinin ve hukuki kurumların farklı tarihsel deneyimlere verilmiş farklı yanıtlar olarak anlaşılmasının temelidir: Bir ulusal hukuk düzeni diğerinden az ya da çok farklıdır, çünkü her ulusal hukukun ayrı tarihi vardır.
Toplumsal ve kültürel zemin: Din, dil, gelenekler ve sosyo-ekonomik yapı, hukuk kurallarının toplumsal ilişkileri şöyle değil de böyle düzenlemesini belirleyen etmenlerdir. Bu etmenler toplumdan topluma az ya da çok farklılaşırlar. İşte hukuk kuralları ister düzenleyicisi oldukları toplumsal ilişki biçimlerini doğrudan yansıtsınlar; isterse onları dönüştürmek hatta tasfiye etmek için konulmuş olsunlar, varoluşlarını bu ilişkilerin temelinde yatan dinsel, dilsel, geleneksel ve sosyo-ekonomik etmenlere borçludurlar. Örneğin bir toplumda kentsel değil de kırsal yaşam biçimi egemen ise bu yaşam biçimini sürdürmek için de dönüştürmek için de gerekli ilişkileri düzenleyecek hukuk kuralları, varoluş gerekçelerini aynı kaynaktan, yani kırsal yaşam biçiminden almış olurlar.
Hukuk teknikleri: Hukukun yaratılmasında, uygulayıcılarının eğitilmesinde ve uygulanmasında her hukuk kültürü birbirinden az çok farklı teknikler kullanır. Tekniklerin aynı olduğu durumlarda ise en azından ulusal üsluplar farklıdır. Örneğin yargısal örnek kararların ana kaynak olduğu İngiliz Hukuku gibi bir hukuk kültüründe hukuki akıl yürütme ve kanıtlama örnek olayları kullanırken, temel kavramların kurucu nitelik taşıdığı Kıta Avrupası hukuklarında, hukuki akıl yürütme ve kanıtlama genel kavramların özel durumlara uyarlanmasına ağırlık verecektir. Aynı şekilde, böyle farklı iki hukuk kültürünün profesyonellerinin eğitiminde de farklı teknik ve üsluplar söz konusu olacaktır: Birinde örnek olaylar genel kavramlara giden yolu belirlerken, diğerinde genel kavramlar somut olaylar için önden inşa edilmiş bir zihinsel kalıp işlevi görecektir.
Soru 23
Bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tedvin
B
Vakıf
C
Yasama
D
Kollektifleştirme
E
Araçsalcılık
Açıklama:
Tedvin (codification, yasalaştırma) Bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğidir.
Soru 24
MÖ 753 yılından, Iustinianus’un MS 565 yılında ölümüne kadar geçen zaman içinde Akdeniz’i çevreleyen topraklarda uygulanmış olan hukuktur. Bu anlamda, bir şehir devletinden krallık, cumhuriyet ve imparatorluğa evrilen; böylece çok farklı toplumsal ilişkileri yöneten ve yaklaşık 1300 yıllık bir tarih dönemine varlığını yayan bir hukuk kültürüdür.
Yukarıda özellikleri verilen hukuk sistemi hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen hukuk sistemi hangisidir?
Seçenekler
A
Roma Hukuku
B
Amerikan Hukuku
C
İslam Hukuku
D
Pandekt Hukuku
E
İngiliz Hukuku Kıta Avrupası huk
Açıklama:
Roma Hukuku Hukuk tarihi açısından Roma Hukuku, Roma şehrinin kuruluş tarihi olarak kabul edilen MÖ 753 yılından, Doğu Roma İmparatoru Iustinianus’un MS 565 yılında ölümüne kadar geçen zaman içinde Roma’da ve egemenliği altındaki Akdeniz’i çevreleyen topraklarda uygulanmış olan hukuktur. Bu anlamda, bir şehir devletinden krallık, cumhuriyet ve imparatorluğa evrilen; böylece çok farklı toplumsal ilişkileri yöneten ve yaklaşık 1300 yıllık bir tarih dönemine varlığını yayan bir hukuk kültüründen söz etmiş oluyoruz.
Soru 25
Ortaçağ sonlarına doğru Batı Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan Roma Hukuku’nun benimsenmesi 19. yüzyıldaki kanunlaştırma (codification) hareketlerine dek sürmüştür. Bu süreçte ortak hukuk (ius commune) olarak da kullanılan Roma Hukuku, Corpus luris Civilis’in en önemli bölümü Digesta’nın Yunan dilindeki karşılığıyla .................... Hukuku olarak da adlandırılmıştır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Pandekt
B
Roma
C
Sosyalist
D
Kıta Avrupası
E
Amerikan
Açıklama:
Ortaçağ sonlarına doğru Batı Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan Roma Hukuku’nun benimsenmesi 19. yüzyıldaki kanunlaştırma (codification) hareketlerine dek sürmüştür. Bu süreçte ortak hukuk (ius commune) olarak da kullanılan Roma Hukuku, Corpus luris Civilis’in en önemli bölümü Digesta’nın Yunan dilindeki karşılığıyla Pandekt Hukuku olarak da adlandırılmıştır.
Soru 26
Geniş anlamda İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Yeni Zelenda ve Kanada gibi ülkelerin hukuklarının ortak adını, bir hukuk ailesini ifade eden; dar anlamda ise, 1066’da İngiltere’yi işgal eden Normanların adalet hizmetini gerçekleştirmek amacıyla atadıkları gezici yargıçların oluşturdukları aşırı biçimci hukuku ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Common Law
B
Statute Law
C
Magna Carta Libertatum
D
Equity
E
Personae
Açıklama:
Common Law Biri geniş, diğeri dar olmak üzere iki anlama sahiptir. Geniş anlamda Common Law İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Yeni Zelenda ve Kanada gibi ülkelerin hukuklarının ortak adını, bir hukuk ailesini ifade eder. Dar anlamda Common Law ise, 1066’da İngiltere’yi işgal eden Normanların adalet hizmetini gerçekleştirmek amacıyla atadıkları gezici yargıçların oluşturdukları aşırı biçimci hukuku ifade eder.
Soru 27
Kıta Avrupası hukuk sisteminden farklı olarak ........................... genel kavramlara ve bağlantılı oldukları yasalara değil, örnek olay gruplarına ve bunların konu edinildiği yargı kararlarına dayalıdır. Hukuk kuralı, yasama etkinliğinin sonucu olarak ortaya çıkmış genel ve soyut bir düzenlemeyi değil; kimi örnek yargı kararlarında işlenen çözümleri ifade eder: Yasama etkinliği sonucunda ortaya çıkan hukuk (Statute Law) kuralı, ancak yargısal olarak yorumlandığında ...................... ile bütünleşmiş olur.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Seçenekler
A
İngiliz hukuku
B
Roma hukuku
C
Amerikan hukuku
D
İslam hukuku
E
Kıta avrupası hukuku
Açıklama:
İngiliz Hukuku Kıta Avrupası hukuk sisteminden farklı olarak İngiliz Hukuku genel kavramlara ve bağlantılı oldukları yasalara değil, örnek olay gruplarına ve bunların konu edinildiği yargı kararlarına dayalıdır. Bir Avrupalı için hukuk deyince zihninde canlanan imge yasa ve yasama etkinliği iken bir İngiliz için bu yargılama etkinliğidir. İngilizler için hukuk kuralı, Roma - Cermen geleneğinkinden farklı bir anlam taşır. Hukuk kuralı, yasama etkinliğinin sonucu olarak ortaya çıkmış genel ve soyut bir düzenlemeyi değil; kimi örnek yargı kararlarında işlenen çözümleri ifade eder: Yasama etkinliği sonucunda ortaya çıkan hukuk (Statute Law) kuralı, ancak yargısal olarak yorumlandığında İngiliz Hukuk sistemi ile bütünleşmiş olur.
Soru 28
Common Law’ın aşırı biçimciliğinin karmaşık formüllerine göre değil de yargıcın vicdanı ve hakkaniyet ilkelerine göre yargılamasından doğan içtihat hukukuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Equity
B
Magna Carta Libertatum
C
Statute Law
D
Kollektifleştirme
E
Araçsalcılık
Açıklama:
Equity: Common Law’ın aşırı biçimciliğinin karmaşık formüllerine göre değil de yargıcın vicdanı ve hakkaniyet ilkelerine göre yargılamasından doğan içtihat hukuku.
Soru 29
Bilmek, anlamak, derinlemesine kavramak, örtük olanın hakikatine nüfuz edip karanlık olanı aydınlatmak gibi anlamları karşılayan bu kavram; hukuki anlamda, insanın belirli koşullara bağlı olarak ne yapması gerektiğini, söz konusu koşullarla eylemsel gereklilik arasındaki bağın niteliğini ve şu ya da bu tarzda eylemeyi seçerse bunun sonuçlarının neler olacağını bilme yetisi anlamına da gelir.
Yukarıda anlatılan kavram hangisidir?
Yukarıda anlatılan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Fıkıh
B
İbâdât
C
Şeriat
D
Mezhep
E
Muâmelât
Açıklama:
Fıkıh Bilmek, anlamak, derinlemesine kavramak, örtük olanın hakikatine nüfuz edip karanlık olanı aydınlatmak gibi anlamları karşılayan fıkıh; hukuki anlamda, insanın belirli koşullara bağlı olarak ne yapması gerektiğini, söz konusu koşullarla eylemsel gereklilik arasındaki bağın niteliğini ve şu ya da bu tarzda eylemeyi seçerse bunun sonuçlarının neler olacağını bilme yetisi anlamına da gelir. Fıkıh genellikle üç alt başlıkta incelenir: 1. İbâdât (ibadetler), 2. Muâmelât (hukuki işlemler, sözleşmeler, evlenme, boşanma, miras) 3. Ukûbât (ceza hükümleri)
Soru 30
İnsanlar arasındaki doğumdan ölüme dek her tür ve düzeydeki toplumsal ilişki, bu bölümde incelenir. Sözleşme, miras, evlenme, boşanma,tazminat ve benzeri işlemler bu bölüm altında incelenmiştir. Devletlerarası ilişkiler de kişiler arası ilişkilere kıyasen hukuk konusu yapıldığından, onlar da bu bölüme dahil olurlar.
Yukarıda özellikleri verilen şeriat bölümü hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen şeriat bölümü hangisidir?
Seçenekler
A
Muâmelât
B
İbâdât
C
Ukûbât
D
Kanun-u Esasî
E
Mecelle
Açıklama:
Muâmelât (işlemler): İnsanlar arasındaki doğumdan ölüme dek her tür ve düzeydeki toplumsal ilişki, bu bölümde incelenir. Sözleşme, miras, evlenme, boşanma,tazminat ve benzeri işlemler bu bölüm altında incelenmiştir. Devletlerarası ilişkiler de kişiler arası ilişkilere kıyasen hukuk konusu yapıldığından, onlar da bu bölüme dahil olurlar. Kimi alimler Münâkehât’ı, yani evlenme, boşanma ve benzeri işlemleri ayrı bir bölüm olarak da değerlendirirler.
Soru 31
Bir ülkedeki hukuk kurallarının bir dizge ya da birbiriyle içsel bağları bulunan bir düzenek olduğunu ifade etmek için kullanılan terim hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk kültürü
B
Karşılaştırmalı hukuk
C
Pandekt Hukuku
D
Hukuk sistemi
E
Tedvin
Açıklama:
Bu soru, "GİRİŞ" başlığından türetilmiştir.
Karşılaştırmalı hukuk”; hem bir hukuk disiplininin hem de hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır. “Hukuk sistemi” ise Hukuk terminolojisinin çok-anlamlı terimlerinden biridir. Çoğu zaman bir ülkedeki hukuk kurallarının bir dizge ya da birbiriyle içsel bağları bulunan bir düzenek olduğunu ifade etmek için kullanılır.
Karşılaştırmalı hukuk”; hem bir hukuk disiplininin hem de hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır. “Hukuk sistemi” ise Hukuk terminolojisinin çok-anlamlı terimlerinden biridir. Çoğu zaman bir ülkedeki hukuk kurallarının bir dizge ya da birbiriyle içsel bağları bulunan bir düzenek olduğunu ifade etmek için kullanılır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi hukuk sistemlerinin sınıflandırılmasında yer alan alt başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kıta Avrupası Hukuk Sistemi
B
Anglo Amerikan Hukuk Sistemi
C
İslam Hukuku Sistemi
D
Sosyalist Hukuk Sistemi
E
Roma Hukuku
Açıklama:
Bu soru "KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK SİSTEMLERİ / Hukuk Sistemleri" başlığından türetilmiştir.
Özellikle hukuka ilişkin özlü kavramsal bilgi verme amaçlı giriş kitaplarında, tarihsel ve sosyolojik zemini ayırt etmek gibi öğretimsel bir amaçla, hukuk sistemlerini kabaca dört alt başlıkta kümelendirme eğilimi vardır:
Kıta Avrupası Hukuku, Anglo-Amerikan Hukuku, Sosyalist Hukuk ve İslam Hukuku
Özellikle hukuka ilişkin özlü kavramsal bilgi verme amaçlı giriş kitaplarında, tarihsel ve sosyolojik zemini ayırt etmek gibi öğretimsel bir amaçla, hukuk sistemlerini kabaca dört alt başlıkta kümelendirme eğilimi vardır:
Kıta Avrupası Hukuku, Anglo-Amerikan Hukuku, Sosyalist Hukuk ve İslam Hukuku
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi "Kıta Avrupası Hukuk Sistemi"nin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Roma Hukuku’nun yeniden canlandırılmasına dayalıdır.
B
Avrupa’nın ada kısmında, yani İngiltere’deki hukuk sistemini içerir.
C
Roma Hukuku’nun Almanya’da geçerli olduğu halidir.
D
Hakkaniyet temeline dayanan bir anlayış üzerine kuruludur.
E
Gezici yargıçların oluşturdukları aşırı biçimci hukuku ifade eder.
Açıklama:
Bu soru "Kıta Avrupası Hukuk Sistemi" başlığından türetilmiştir.
Kıta Avrupası Hukuku’ndan, Avrupa’nın ada kısmında, yani İngiltere’de değil de kıta kısmında, yani şimdiki Almanya, İtalya, Fransa, İspanya, Hollanda, Avusturya ve İsviçre ülkelerinin bulunduğu bir coğrafyada ortaya çıkıp evrilen bir hukuk sistemini anlıyoruz. Bu hukuk sisteminin başat özelliği Roma Hukuku’nun yeniden canlandırılmasına dayalı bir hukuk biliminin ürünü olmasıdır.
Kıta Avrupası Hukuku’ndan, Avrupa’nın ada kısmında, yani İngiltere’de değil de kıta kısmında, yani şimdiki Almanya, İtalya, Fransa, İspanya, Hollanda, Avusturya ve İsviçre ülkelerinin bulunduğu bir coğrafyada ortaya çıkıp evrilen bir hukuk sistemini anlıyoruz. Bu hukuk sisteminin başat özelliği Roma Hukuku’nun yeniden canlandırılmasına dayalı bir hukuk biliminin ürünü olmasıdır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir toplumda, o toplumu oluşturan
bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı olarak tanımlanabilir?
bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Hukuk Kültürü
B
Hukuk Felsefesi
C
Hukuk Sosyolojisi
D
Hukuk Ahlakı
E
Hukuk Tarihi
Açıklama:
Hukuk kültürü, belirli bir toplumda, o toplumu oluşturan
bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı olarak tanımlanabilir.
bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı olarak tanımlanabilir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Kıta Avrupası hukuk sistemini benimsemiş ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Almanya
C
İsviçre
D
İngiltere
E
İtalya
Açıklama:
İngiltere comman law hukuk sistemine tabidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk
kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğine verilen addır?
kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğine verilen addır?
Seçenekler
A
Tedvin
B
Tesis
C
İktibas
D
Yorum
E
Aktarma
Açıklama:
Tedvin, bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk
kurallarının ait oldukları hukuk dalına
bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğidir
kurallarının ait oldukları hukuk dalına
bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğidir
Soru 37
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Amerikan Hukukunun kaynakları bir arada sayılmıştır?
I. Mahkeme içtihatları
II. Yasama
III. Yürütme
IV. Örf-adet
I. Mahkeme içtihatları
II. Yasama
III. Yürütme
IV. Örf-adet
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
I ve III
Açıklama:
Amerikan Hukuku’nun mahkeme içtihatları ve
yasama olmak üzere iki temel kaynağı vardır.
yasama olmak üzere iki temel kaynağı vardır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi kabul edilmiş hukuk sistemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uzak doğu hukuk sistemi
B
Kıta avrupası hukuk sistemi
C
Anglo amerikan hukuk sistemi
D
İslam hukuku sistemi
E
Sosyalist hukuk sistemi
Açıklama:
Hukuka ilişkin özlü kavramsal bilgi verme amaçlı giriş kitaplarında, tarihsel ve sosyolojik zemini ayırt etmek gibi öğretimsel bir amaçla, hukuk sistemlerini kabaca dört alt başlıkta kümelendirme eğilimi vardır: Kıta Avrupası Hukuku, Anglo-Amerikan Hukuku, Sosyalist Hukuk ve İslam Hukuku.
Soru 39
Fransa'da etkili olan hukuk sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İslam hukuku sistemi
B
Kıta avrupası hukuk sistemi
C
Sosyalist hukuk sistemi
D
Anglo amerikan hukuk sistemi
E
Uzak doğu hukuk sistemi
Açıklama:
Kıta Avrupası Hukuku’ndan, Avrupa’nın ada kısmında, yani İngiltere’de değil de kıta kısmın-da, yani şimdiki Almanya, İtalya, Fransa, İspanya, Hollanda, Avusturya ve İsviçre ülkelerinin bulunduğu bir coğrafyada ortaya çıkıp evrilen bir hukuk sistemini anlıyoruz.
Soru 40
Klasik dönem Roma hukukçuları, kölenin borcunu ...... ....... olarak kabul etmişlerdir. İlgili boşluk, aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Sözleşmesel borç
B
Haksız fiil
C
Doğal borç
D
Kanuna aykırı borç
E
Karşılıksız iş görme
Açıklama:
Klasik dönem Roma hukukçuları, kölenin borcunu doğal borç olarak kabul etmişlerdir.
Soru 41
I. Doğum
II. Seçim
III. Tevcih
IV. Azat
YUkarıdakilerden hangileri, Roma Hukukunda vatandaşlığın kazanım yollarındandır?
II. Seçim
III. Tevcih
IV. Azat
YUkarıdakilerden hangileri, Roma Hukukunda vatandaşlığın kazanım yollarındandır?
Seçenekler
A
I, II
B
II, III, IV
C
III, IV
D
I, III, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Roma vatandaşlığı doğum yoluyla, azat etme ile ve tevcih yoluyla elde edilebilirdi.
Soru 42
Genel kavramlara ve bağlantılı oldukları yasalara değil, örnek olay gruplarına ve bunların konu edinildiği yargı kararlarına dayalı hukuk sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiliz hukuku
B
Sosyalist hukuk
C
İslam hukuku
D
Uzakdoğu hukuku
E
Fransız Hukuku
Açıklama:
İngiliz Hukuku
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi İngiliz hukukunun kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Hakkaniyet
B
İdari kararlar
C
Tüzük
D
Yönetmelik
E
Cumhurbaşkanı kararnamesi
Açıklama:
İngiliz hukukunun kaynakları; ortak hukuk, hakkaniyet ve Yasa Hukuku olarak ifade edilmektedir.
Soru 44
İslam hukukunda, hukuk bilimi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Farz
B
Fıkıh
C
Vacip
D
Sünnet
E
Vesika
Açıklama:
“İslam Hukuku” terimi Şeriat olarak da bilinen ve İslam dinince vazedilmiş ilahi ilkeleri ifade etmekde de kullanılır. Gene terim, modern döneme kadar fıkıh olarak bilinen “Hukuk Bilimi” kavramına karşılık olarak da kullanılmaktadır.
Soru 45
Osmanlı döneminde vatandaşların kanun önünde eşitliği ilkesinin ilk defa beyan edildiği metin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Islahat Fermanı
B
Kanuni Esası
C
Gülhane Hattı Hümayunu
D
Mecelle
E
Ticaret-i Bahriye Kanunamesi
Açıklama:
osmanlı toplumu çok geç kalarak da olsa Tanzimat’la beraber hukuksal kurumların modernleştirilmesine ilişkin düzenlemelere girişti. 1839 tarihli Gülhane Hattı Hümayunu’nda vatandaşların kanun önünde eşitliği ilkesi ilk defa beyan edilmiş ve ceza hukukunda keyfîliğin ortadan kaldırılacağı açıklanmıştır.
Soru 46
1926 yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu'nda hangi ülke dikkate alınmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Almanya
C
İtalya
D
İsviçre
E
Avusturya
Açıklama:
Özel hukuk alanında kapsayıcı bir düzenleme olmadan sorunu çözmek olanaksız-laşınca, yapısı ve felsefesi gereği farklı dinsel anla
Özel hukuk alanında kapsayıcı bir düzenleme olmadan sorunu çözmek olanaksızlaşınca, yapısı ve felsefesi gereği farklı dinsel anlayışlarla temelde bağdaşabilir düzenlemeler içeren İsviçre Medeni Kanunu’nun benimsenmesi günde-me geldi. İsviçre Medeni Kanunu, Fransız Mede-ni Kanunu’ndan farklı olarak, İsviçre gibi etnik ve dinsel farklılıkları, üstelik federal yapılı bir devlette ortak yaşamın gereklerine göre düzenleme ereğiyle hazırlanmış, akla olduğu kadar geleneklere ve insa-nın ahlâki doğasına da bağlı bir yasaydı.
Özel hukuk alanında kapsayıcı bir düzenleme olmadan sorunu çözmek olanaksızlaşınca, yapısı ve felsefesi gereği farklı dinsel anlayışlarla temelde bağdaşabilir düzenlemeler içeren İsviçre Medeni Kanunu’nun benimsenmesi günde-me geldi. İsviçre Medeni Kanunu, Fransız Mede-ni Kanunu’ndan farklı olarak, İsviçre gibi etnik ve dinsel farklılıkları, üstelik federal yapılı bir devlette ortak yaşamın gereklerine göre düzenleme ereğiyle hazırlanmış, akla olduğu kadar geleneklere ve insa-nın ahlâki doğasına da bağlı bir yasaydı.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi cumhuriyet yasamasının özgün ürünlerinden biridir?
Seçenekler
A
Türk Ceza Kanunu
B
Türk Medeni Kanunu
C
Türk Ticaret Kanunu
D
Türk Borçlar Kanunu
E
Köy Kanunu
Açıklama:
Cumhuriyet Hukuk Devrimi ’nin tek yöntemi benimseme değildir; 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve 442 sayılı Köy Kanunu Cumhuriyet yasamasının özgün ürünleridir.
Soru 48
Corpus İuris Civilis hangi Roma imparatoru zamanında hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Petrus
B
Justinianus
C
Claudius
D
Augustus
E
Tiberius
Açıklama:
Corpus Iuris Civilis Roma İmparatoru Justinianus döneminde yürürlükte kalmıştır.
Soru 49
Roma hukukuna göre özgür bir kimsenin hak sahibi olmasının koşulu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vatandaş olması
B
18 yaşını doldurmuş olması
C
Aristokrat olması
D
Roma'da doğmuş olması
E
Romalı bir anne ve babadan doğmuş olması
Açıklama:
Vatandaş: Özgür bir kimsenin Roma
Hukuku’na göre hak sahibi olabilmesinin koşulu,
onun aynı zamanda vatandaş da olmasıydı.
Hukuku’na göre hak sahibi olabilmesinin koşulu,
onun aynı zamanda vatandaş da olmasıydı.
Soru 50
Klasik İslam Hukuk bilimine göre şeriatın insanlar arasındaki
doğumdan ölüme dek her tür ve düzeydeki toplumsal ilişkiyi konu alan bölümü aşağıdakilerden hangisidir?
doğumdan ölüme dek her tür ve düzeydeki toplumsal ilişkiyi konu alan bölümü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muamelat
B
İbadat
C
Ukubat
D
Kısas
E
Hadd
Açıklama:
Muâmelât (işlemler): İnsanlar arasındaki
doğumdan ölüme dek her tür ve düzeydeki
toplumsal ilişki, bu bölümde incelenir.
doğumdan ölüme dek her tür ve düzeydeki
toplumsal ilişki, bu bölümde incelenir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Kıta Avrupası Hukuk Sisteminin uygulandığı ülkelerden değildir?
Seçenekler
A
Almanya, İtalya
B
Fransa, İspanya
C
Hollanda, Avusturya
D
Hollanda, İsviçre
E
İngiltere, İsveç
Açıklama:
Kıta Avrupası Hukuku’ndan, Avrupa’nın ada
kısmında, yani İngiltere’de değil de kıta kısmında, yani şimdiki Almanya, İtalya, Fransa, İspanya,
Hollanda, Avusturya ve İsviçre ülkelerinin bulunduğu bir coğrafyada ortaya çıkıp evrilen bir hukuk
sistemini anlıyoruz
İngiltere, İsveç
kısmında, yani İngiltere’de değil de kıta kısmında, yani şimdiki Almanya, İtalya, Fransa, İspanya,
Hollanda, Avusturya ve İsviçre ülkelerinin bulunduğu bir coğrafyada ortaya çıkıp evrilen bir hukuk
sistemini anlıyoruz
İngiltere, İsveç
Soru 52
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça bulunması gereken unsurların tamamı nelerdir?
I-Tarihsel temeller
II-Toplumsal ve kültürel zemin
III-Hukuk teknikleri
IV-Mevzata uygunluk
V-Adalete hizmet edilmesi
I-Tarihsel temeller
II-Toplumsal ve kültürel zemin
III-Hukuk teknikleri
IV-Mevzata uygunluk
V-Adalete hizmet edilmesi
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,III,IV
C
II,III,V
D
III,IV,V
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça şu üç unsurun bulunması bilimsel bir gerekliliktir: Tarihsel temeller: Toplumsal ve kültürel zemin: Hukuk teknikleri:
I,II,III
I,II,III
Soru 53
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, yapılacak karşılaştırmada örtülü ya da açıkça bulunması gereken unsurlardan aşağıdakilerden hangisinin tanımı "din, dil, gelenekler ve sosyo-ekonomik yapı, hukuk kurallarının toplumsal ilişkileri şöyle değil de böyle düzenlemesini belirleyen etmenler" şeklinde ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Adalete hizmet edilmesi
B
Tarihsel temeller
C
Toplumsal ve kültürel zemin
D
Hukuk teknikleri
E
Mevzata uygunluk
Açıklama:
Toplumsal ve kültürel zemin: Din, dil, gelenekler ve sosyo-ekonomik yapı, hukuk kurallarının toplumsal ilişkileri şöyle değil de böyle düzenlemesini belirleyen etmenlerdir. Bu etmenler toplumdan topluma az ya da çok farklılaşırlar.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi hukuka ilişkin özlü kavramsal bilgi verme amaçlı giriş kitaplarında, tarihsel ve sosyolojik zemini ayırt etmek gibi öğretimsel bir amaçla, hukuk sistemleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kıta Avrupası Hukuku
B
Anglo-Amerikan Hukuku
C
Sosyalist Hukuk
D
İslam Hukuku
E
Anayasa Hukuku
Açıklama:
Hukuka ilişkin özlü kavramsal bilgi verme amaçlı giriş kitaplarında, tarihsel ve sosyolojik zemini ayırt etmek gibi öğretimsel bir amaçla, hukuk sistemlerini kabaca dört alt başlıkta kümelendirme eğilimi vardır: Kıta Avrupası Hukuku, Anglo-Amerikan Hukuku, Sosyalist Hukuk ve İslam Hukuku
Anayasa Hukuku
Anayasa Hukuku
Soru 55
Bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kıyas
B
Mahfuz
C
Mer’i
D
Tedvin
E
Zilyet
Açıklama:
Tedvin; Bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğidir.
Soru 56
Ortaçağ sonlarına doğru Batı Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan Roma Hukuku’nun benimsenmesi 19. yüzyıldaki kanunlaştırma hareketlerine dek sürmüştür. Bu süreçte ortak hukuk olarak da kullanılan Roma Hukuku, Corpus luris Civilis’in en önemli bölümü Digesta’nın Yunan dilindeki karşılığıyla ……………………. olarak da adlandırılmıştır.
Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Pandekt Hukuku
B
Roma Hukuku
C
Pater familias
D
Anglo-Amerikan Hukuku
E
Sosyalist Hukuk
Açıklama:
Ortaçağ sonlarına doğru Batı Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan Roma Hukuku’nun benimsenmesi 19. yüzyıldaki kanunlaştırma hareketlerine dek sürmüştür. Bu süreçte ortak hukuk olarak da kullanılan Roma Hukuku, Corpus luris Civilis’in en önemli bölümü Digesta’nın Yunan dilindeki karşılığıyla Pandekt Hukuku olarak da adlandırılmıştır.
Soru 57
Common Law (ortak hukuk) terimi, hangi hukuk sistemi içinde önemli yer teşkil etmektedir?
Seçenekler
A
Pandekt Hukuku
B
Roma Hukuku
C
Kıta Avrupası Hukuku
D
Anglo-Amerikan Hukuku
E
Sosyalist Hukuk
Açıklama:
Common Law Biri geniş, diğeri dar olmak üzere iki anlama sahiptir. Geniş anlamda Common Law İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Yeni Zelenda ve Kanada gibi ülkelerin hukuklarının ortak adını, bir hukuk ailesini ifade eder.
Anglo-Amerikan Hukuku
Anglo-Amerikan Hukuku
Soru 58
MS 529-534 yılları arasında Doğu Roma İmparatoru I. Iustinianus tarafından hazırlatılan Roma Hukuku konusunda en kapsamlı külliyata ne ad verilir?
Seçenekler
A
Corpus Iuris Civilis
B
Gaius
C
Pater familias
D
Pandekt hukuku
E
Magna Carta Libertatum
Açıklama:
Corpus Iuris Civilis, MS 529-534 yılları arasında Doğu Roma İmparatoru I. Iustinianus tarafından hazırlatılan Roma Hukuku konusunda en kapsamlı külliyattır.
Soru 59
İngiliz Hukuku’nda yer alan, Common Law’ın aşırı biçimciliğinin karmaşık formüllerine göre değil de yargıcın vicdanı ve hakkaniyet ilkelerine göre yargılamasından doğan içtihat hukukuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Statute Law
B
Equity
C
Corpus Iuris Civilis
D
Pandekt hukuku
E
Magna Carta Libertatum
Açıklama:
Equity, Common Law’ın aşırı biçimciliğinin karmaşık formüllerine göre değil de yargıcın
vicdanı ve hakkaniyet ilkelerine göre yargılamasından doğan içtihat hukukudur.
vicdanı ve hakkaniyet ilkelerine göre yargılamasından doğan içtihat hukukudur.
Soru 60
Türk Hukuku’nun tarihsel gelişimi içinde yer alan İslam Hukuku kapsamında fıkıh, hangi alt başlıklarda incelenmektedir?
I- İbâdât (ibadetler)
II- Muâmelât (hukuki işlemler, sözleşmeler, evlenme, boşanma, miras)
III. Ukûbât (ceza hükümleri)
IV- Şeriat (örfi hükümler)
I- İbâdât (ibadetler)
II- Muâmelât (hukuki işlemler, sözleşmeler, evlenme, boşanma, miras)
III. Ukûbât (ceza hükümleri)
IV- Şeriat (örfi hükümler)
Seçenekler
A
I,IV
B
II, IV
C
II,III,IV
D
I,III,IV
E
I,II,III
Açıklama:
Fıkıh genellikle üç alt başlıkta incelenir:
I,II,III
- İbâdât (ibadetler),
- Muâmelât (hukuki işlemler, sözleşmeler, evlenme, boşanma, miras)
- Ukûbât (ceza hükümleri)
I,II,III
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Klasik İslam Hukuk Bilimi tarafından incelenen şeriatın bölümlerinden olan muâmelâtın (işlemler) konuları arasında değildir?
Seçenekler
A
Sözleşme, tazminata ilişkin hükümler
B
Mirasa ilişkin hükümler
C
Evlenme, boşanma
D
Devletlerarası ilişkiler
E
Mali veya caydırıcı bazı cezai hükümler
Açıklama:
Muâmelât (işlemler): İnsanlar arasındaki doğumdan ölüme dek her tür ve düzeydeki toplumsal ilişki, bu bölümde incelenir. Sözleşme, miras, evlenme, boşanma,tazminat ve benzeri işlemler bu bölüm altında incelenmiştir. Devletlerarası ilişkiler de kişiler arası ilişkilere kıyasen hukuk konusu yapıldığından, onlar da bu bölüme dahil olurlar.
Mali veya caydırıcı bazı cezai hükümler
Mali veya caydırıcı bazı cezai hükümler
Soru 62
Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan hâkime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kazasker
B
Kadı
C
Şehremini
D
Reisülküttab
E
Müderris
Açıklama:
Kazasker; Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan hâkim. Kazaskerlik, ilmiye mesleğinin en yüksek mertebelerinden biri olup Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki kazaskerlik mevcut olup, Rumeli kazaskeri derece ve yetki olarak diğerinden daha üstündü. Kazasker, kadı ve müderrislerin atama ve tayin işleri ile de yetkiliydi.
Soru 63
Osmanlı İmparatorluğu’nda 1868-1878 yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından derlenen ve Hanefi mezhebinin medeni hukuka ilişkin fıkıh kurallarının kodeksine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mecelle-i Ahkamı Adliyye
B
Kanun-u Esasî
C
Tanzimat Fermanı
D
Hakk-i Ademi
E
Code Civile
Açıklama:
Mecelle-i Ahkamı Adliyye (Mecelle) 1868-1878 yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından derlenen ve Hanefi mezhebinin medeni hukuka ilişkin fıkıh kuralları kodeksidir. Bir giriş ile onaltı bölümden oluşur ve 1851 madde içerir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi 1926 yılında Türk Medeni Kanunu’nun kabul edilmesinin yarattığı sonuçlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Türkiye böylelikle laik bir hukuk düzenine geçmiş oldu. Buna bağlı olarak, Türk hukuku Kıta Avrupası hukukunun bir parçası oldu.
B
Türkiye’de çok hukukluluktan çöküşle birlikte çok başlı hukuka evrilen yapı tasfiye edilerek, hukukun birliği ve tekliği sağlanmış oldu.
C
Türkiye’de Medeni Kanun’un kabul edilmesiyle Müslümanlar ve Hristiyanlara farklı kanunların uygulanması imkanı tanındı ve uluslar arası alanda ülkenin bağımsızlığı güvence altına alındı.
D
Türkiye’de Hukuku Aile Kararnamesi’yle başlayan çok eşli evliliğin yasaklanması ile tek eşli evliliğin kabulü başta olmak üzere aile düzeni ve evli kadının statüsünde kökten bir değişim gerçekleştirilmiş oldu.
E
Türkiye’de Medeni Kanun ve onu izleyen benimsemelerle, modern hukuki düşünce ve hukuk kültürü de benimsenmiş oldu.
Açıklama:
Türk Medeni Kanununun 1926’da kabulünün bağımsızlığı güvencelendirme amacını da aşan sonuçları oldu:
Türkiye’de Medeni Kanun’un kabul edilmesiyle Müslümanlar ve Hristiyanlara farklı kanunların uygulanması imkanı tanındı ve uluslar arası alanda ülkenin bağımsızlığı güvence altına alındı.
- İlkin Türkiye böylelikle laik bir hukuk düzenine geçmiş oldu. Buna bağlı olarak, Türk hukuku Kıta Avrupası hukukunun bir parçası oldu;
- İkinci olarak, çok hukukluluktan çöküşle birlikte çok başlı hukuka evrilen yapı tasfiye edilerek hukukun birliği ve tekliği sağlanmış oldu;
- Üçüncüsü, Hukuku Aile Kararnamesi’yle başlayan çok eşli evliliğin yasaklanması ile tek eşli evliliğin kabulü başta olmak üzere aile düzeni ve evli kadının statüsünde kökten bir değişim gerçekleştirilmiş oldu.
- Dördüncüsü, ve daha kapsayıcı olanı Medeni Kanun ve onu izleyen benimsemelerle, modern hukuki düşünce ve hukuk kültürü de benimsenmiş oldu.
Türkiye’de Medeni Kanun’un kabul edilmesiyle Müslümanlar ve Hristiyanlara farklı kanunların uygulanması imkanı tanındı ve uluslar arası alanda ülkenin bağımsızlığı güvence altına alındı.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisinde Gaius'un INSTITUTIONES'inde sözü edilen kurumlar bir arada verilmiştir?
I Kişiler
II Şeyler
III Davalar
IV Araçlar
V Köleler
I Kişiler
II Şeyler
III Davalar
IV Araçlar
V Köleler
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
II, III, IV
D
I, IV, V
E
III, IV, I
Açıklama:
Gaius'a göre kurumlar, kişiler, şeyler ve davalar olmak üzere üçe ayrılır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Common Law uygulamalarının aşırı biçimciliğinin adalet arayışını karşılamadaki yetersizliğini giderme gereksiniminden doğmuştur?
Seçenekler
A
Equity
B
Statü Law
C
Ortak hukuk
D
Pandekt hukuku
E
Civil law
Açıklama:
Equity: Common Law uygulamalarının aşırı biçimciliğinin adalet arayışını karşılamadaki yetersizliğini giderme gereksiniminden doğmuştur.
Soru 67
Hukuku, salt toplumsal değişmenin bir aracı olarak gören; onun kendine özgü bir doğası olduğunu yadsıyan hukuk ideolojisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Araçsalcılık
B
Varoluşçuluk
C
Yapısalcılık
D
Tarihçi hukuk okulu
E
Bilişselcilik
Açıklama:
Araçsalcılık (enstrümantalizm)
Hukuku, salt toplumsal değişmenin bir
aracı olarak gören; onun kendine özgü
bir doğası olduğunu yadsıyan hukuk ideolojisi.
Hukuku, salt toplumsal değişmenin bir
aracı olarak gören; onun kendine özgü
bir doğası olduğunu yadsıyan hukuk ideolojisi.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi İngiliz hukukunu Kıta Avrupası hukukundan ayıran özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Kıta Avrupası hukuku yargılama etkinliğine dayanırken İngiliz hukuku yasa ve daha çok yargılama etkinliğidir.
B
Genel kavramlara ve bağlantılı oldukları yasalara değil, örnek olayların konu edinildiği yargı kararlarına dayalıdır.
C
İngiliz hukukunun kaynağı yalnızca yasa hukukudur. Kıta Avrupası hukuku ise yargılama üzerine kuruludur.
D
İngiliz hukuku, Roma Hukuku’nun Almanya’da geçerli olduğu bölgenin ve zamanın gereklerine göre düzenlenmiş hâlidir.
E
İngiliz hukuku Pandect hukukunun devamı niteliğinde iken Kıta Avrupa hukuku ise Roma hukuku üzerine temellenir.
Açıklama:
Bu soru "Anglo - Amerikan Hukuk Sistemi-İngiliz Hukuku" başlığından türetilmiştir.
Kıta Avrupası hukuk sisteminden farklı olarak İngiliz Hukuku genel kavramlara ve bağlantılı oldukları yasalara değil, örnek olay gruplarına ve bunların konu edinildiği yargı kararlarına dayalıdır. Bir Avrupalı için hukuk deyince zihninde canlanan imge yasa ve yasama etkinliği iken bir İngiliz için bu yargılama etkinliğidir. İngilizler için hukuk kuralı, Roma - Cermen geleneğinkinden farklı bir
anlam taşır. Hukuk kuralı, yasama etkinliğinin sonucu olarak ortaya çıkmış genel ve soyut bir düzenlemeyi değil; kimi örnek yargı kararlarında işlenen çözümleri ifade eder.
Kıta Avrupası hukuk sisteminden farklı olarak İngiliz Hukuku genel kavramlara ve bağlantılı oldukları yasalara değil, örnek olay gruplarına ve bunların konu edinildiği yargı kararlarına dayalıdır. Bir Avrupalı için hukuk deyince zihninde canlanan imge yasa ve yasama etkinliği iken bir İngiliz için bu yargılama etkinliğidir. İngilizler için hukuk kuralı, Roma - Cermen geleneğinkinden farklı bir
anlam taşır. Hukuk kuralı, yasama etkinliğinin sonucu olarak ortaya çıkmış genel ve soyut bir düzenlemeyi değil; kimi örnek yargı kararlarında işlenen çözümleri ifade eder.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi İngiliz hukukunun kaynaklarından biri olan "equity (hakkaniyet)"in çıkış noktasıdır?
Seçenekler
A
İngiltere’yi işgal eden Norman Krallarının adalet hizmetlerini görmek için gezici yargıçlar atanması
B
Parlamentonun yasa olarak kabul ettiği metinler ile uygulanma esasları
C
Ortak hukuk uygulamalarının aşırı biçimciliğinin adalet arayışını karşılamadaki yetersizliğini giderme
D
Hukuksuz bir toplumsal yaşam biçiminden hukuki bir toplumsal yaşam biçimine
geçiş
geçiş
E
Sonradan bağımsızlıklarını ilan eden ve federal bir çatı altında birleşerek ortaya çıka hukuki düzeni
Açıklama:
Bu soru "Anglo - Amerikan Hukuk Sistemi İngiliz Hukuku" başlığından türetilmiştir.
Common Law uygulamalarının aşırı biçimciliğinin adalet arayışını karşılamadaki yetersizliğini giderme gereksiniminden doğmuştur. İngiliz hukuk tarihinde Common Law’ın ilk örnekleri ve sonraki gelişimi her bir davanın karmaşık formüllerle ikame edilmesini gerektiriyordu. Giderek usuli biçimcilikdeki bu aşırılık, yükümlüler için gerçekleştirilmesi pek güç koşullar ortaya konmasına, bu yüzden de hak kayıplarına yol açmaya başladı. Equity’nin tarihsel doğuşu, Common Law mahkemelerinde adalet bulamayanların Kral’a başvurmaları, Kral’ın da bu işlevi Lord Chancellor’a havale etmesiyle ilişkilidir.
Common Law uygulamalarının aşırı biçimciliğinin adalet arayışını karşılamadaki yetersizliğini giderme gereksiniminden doğmuştur. İngiliz hukuk tarihinde Common Law’ın ilk örnekleri ve sonraki gelişimi her bir davanın karmaşık formüllerle ikame edilmesini gerektiriyordu. Giderek usuli biçimcilikdeki bu aşırılık, yükümlüler için gerçekleştirilmesi pek güç koşullar ortaya konmasına, bu yüzden de hak kayıplarına yol açmaya başladı. Equity’nin tarihsel doğuşu, Common Law mahkemelerinde adalet bulamayanların Kral’a başvurmaları, Kral’ın da bu işlevi Lord Chancellor’a havale etmesiyle ilişkilidir.
Soru 70
Aşağıdakilerde hangisi "Araçsalcılık" kavramını doğru biçimde açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Birden fazla kendi içinde özerk devletin aynı merkezi iktidara bağlayan hukuk düzeni
B
Kişisel mülkiyetin korunmasına yönelik düzenlenen hukuk ideolojisi
C
Sovyetler Birliğinde devlet mülkiyetinin bütün halkın malı anlamını
taşımasına yönelik yasal düzenleme
taşımasına yönelik yasal düzenleme
D
Hukuku, salt toplumsal değişmenin bir aracı olarak görüp kendine özgü
bir doğası olduğunu yadsıyan hukuk ideolojisidir.
bir doğası olduğunu yadsıyan hukuk ideolojisidir.
E
Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eden hukuksal düzen
Açıklama:
Bu soru "Sovyetler Birliğinde Hukuk" başlığından türetilmiştir.
Araçsalcılık (enstrümantalizm) Hukuku, salt toplumsal değişmenin bir aracı olarak gören; onun kendine özgü bir doğası olduğunu yadsıyan hukuk ideolojisi. Araçsalcılığın bir diğer sonucu da, hukukun bağımsız bir değer taşımadığı;
olsa olsa istenilen düzeni tesis etmek gibi bir araç-değere yönelik olabileceği, yoksa ortak hayır, adalet ve özgürlük gibi amaç değerlere yönelik bir değer taşımadığı yolundaki ahlaki tutumdur.
Araçsalcılık (enstrümantalizm) Hukuku, salt toplumsal değişmenin bir aracı olarak gören; onun kendine özgü bir doğası olduğunu yadsıyan hukuk ideolojisi. Araçsalcılığın bir diğer sonucu da, hukukun bağımsız bir değer taşımadığı;
olsa olsa istenilen düzeni tesis etmek gibi bir araç-değere yönelik olabileceği, yoksa ortak hayır, adalet ve özgürlük gibi amaç değerlere yönelik bir değer taşımadığı yolundaki ahlaki tutumdur.
Soru 71
Klasik İslam Hukuk Biliminin bölümlerinden olan "Ukûbât" kavramı aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde açıklanmıştır?
Seçenekler
A
İslam dinini belirleyen ilahi buyrukların toplamı
B
İnsanın toplumsal varoloşunu sürdürmesinin koşullarını, yani “hukuk düzeni”ni
C
Allah’ın rızasını kazanmak amacıyla gerçekleştirilen olumlu ve olumsuz eylemler
D
İnsanlar arasındaki doğumdan ölüme dek her tür ve düzeydeki toplumsal ilişki
E
İslam Hukuku’nda, işlenen ve suç sayılan fiiller ile bunlara uygulanacak yaptırımlar
Açıklama:
Bu soru "İslam Hukuku" başlığından türetilmiştir.
Ukûbât (ceza hukuku): İslam Hukuku’nda, işlenen ve suç sayılan fiiller ile bunlara uygulanacak yaptırımları gösteren kısma “ukûbât” denilir. Bu bölüm bedenî, mali veya caydırıcı bazı cezai hükümleri kapsar. İslam ceza hukukunda suç sayılan bir fiil ya Allah’ın haklarına (Hakullah) karşı ya Mezhepler
Arapçada yol, çığır, görüş anlamına gelen mezhep sözcüğü, ilâhiyat ve felsefe
alanında kutsal metinlerin nasıl anlaşılıp içeriklendilmesi gerektiğine ilişkin yol,
yordam, yöntem, üslup ve tarz bütünlüğü taşıyan bir anlayışın benzerlerinden ayırt edici özellikleriyle oluşturduğu ekolü ifade eden bir terimdir.
Ukûbât (ceza hukuku): İslam Hukuku’nda, işlenen ve suç sayılan fiiller ile bunlara uygulanacak yaptırımları gösteren kısma “ukûbât” denilir. Bu bölüm bedenî, mali veya caydırıcı bazı cezai hükümleri kapsar. İslam ceza hukukunda suç sayılan bir fiil ya Allah’ın haklarına (Hakullah) karşı ya Mezhepler
Arapçada yol, çığır, görüş anlamına gelen mezhep sözcüğü, ilâhiyat ve felsefe
alanında kutsal metinlerin nasıl anlaşılıp içeriklendilmesi gerektiğine ilişkin yol,
yordam, yöntem, üslup ve tarz bütünlüğü taşıyan bir anlayışın benzerlerinden ayırt edici özellikleriyle oluşturduğu ekolü ifade eden bir terimdir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı hukukunun özelliklerini belirleyen niteliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Devlet denetiminde tarımsal üretim yapılan kooperatifler oluşu
B
İslam Hukuku niteliği taşıması
C
Aynı zamanda bir örfi hukuk oluşu
D
Kadıların verdiği kararlar kesin olması
E
Yargılama erkinin ilmiye sınıfına bırakılmış olması
Açıklama:
Bu soru, "Osmanlı Hukuku-Şer’iat ve Örf" başlığından türetilmiştir.
Özel hukuk açısından da Osmanlının bir dönemini diğerine eş görmek mümkün değildir: İmparatorluk, millet sistemi ile bir tür çok hukukluluğu başarabilmişken, çöküş döneminde adli kapütülasyonlara karşı hukuk birliği erişilemeyen bir özlem halini almıştır. Her şeye rağmen genellikle Osmanlı Hukuku’nun İslam Hukuku niteliği taşıdığı söylenir. Osmanlı Hukuku’nu, özellikle de kamu hukukunu belirleyen bir diğer nitelik onun aynı zamanda bir örfi hukuk oluşudur. Şeri’at’a göre Şa’ri (yasa koyucu) Allah olduğuna göre herhangi bir İslam hükümdarının kendisini yasa koyucu kabul etmesi mümkün değildi.
Özel hukuk açısından da Osmanlının bir dönemini diğerine eş görmek mümkün değildir: İmparatorluk, millet sistemi ile bir tür çok hukukluluğu başarabilmişken, çöküş döneminde adli kapütülasyonlara karşı hukuk birliği erişilemeyen bir özlem halini almıştır. Her şeye rağmen genellikle Osmanlı Hukuku’nun İslam Hukuku niteliği taşıdığı söylenir. Osmanlı Hukuku’nu, özellikle de kamu hukukunu belirleyen bir diğer nitelik onun aynı zamanda bir örfi hukuk oluşudur. Şeri’at’a göre Şa’ri (yasa koyucu) Allah olduğuna göre herhangi bir İslam hükümdarının kendisini yasa koyucu kabul etmesi mümkün değildi.
Soru 73
İslam hukukundaki yaptırım yollarından biri olan "Kısas"da ceza veren yetkili hangisidir?
Seçenekler
A
Padişah
B
Kadı
C
Sadrazam
D
Yargıç
E
Ulema
Açıklama:
Bu soru İslam Hukuku başlığından türetilmişir.
Kısas, öldürme, yaralama ya da bir uzvun kullanılamaz hale getirilmesi ile sonuçlanan fiillerin bilerek ve isteyerek (kasden) işleyen faillerinin, kadı
kararıyla işledikleri suçun aynısına maruz bırakılarak cezalandırılmasıdır.
Kısas, öldürme, yaralama ya da bir uzvun kullanılamaz hale getirilmesi ile sonuçlanan fiillerin bilerek ve isteyerek (kasden) işleyen faillerinin, kadı
kararıyla işledikleri suçun aynısına maruz bırakılarak cezalandırılmasıdır.
Soru 74
Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan hâkime verilen ad hangisidir?
Seçenekler
A
Avukat
B
Yargıç
C
Kazasker
D
Kadı
E
Ulema
Açıklama:
Bu soru "Osmanlı Hukuku Şer’iat ve Örf" başlığından türetilmiştir.
Kazasker (Kadı asker): Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan hâkim. Kazaskerlik, ilmiye mesleğinin en yüksek mertebelerinden biri olup Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki kazaskerlik mevcut olup, Rumeli kazaskeri derece ve yetki olarak diğerinden daha üstündü. Kazasker, kadı ve müderrislerin atama ve tayin işleri ile de yetkiliydi.
Kazasker (Kadı asker): Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan hâkim. Kazaskerlik, ilmiye mesleğinin en yüksek mertebelerinden biri olup Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki kazaskerlik mevcut olup, Rumeli kazaskeri derece ve yetki olarak diğerinden daha üstündü. Kazasker, kadı ve müderrislerin atama ve tayin işleri ile de yetkiliydi.
Soru 75
Karşılaştırmalı Hukuk kavramı konusuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. “Karşılaştırmalı hukuk”; hem bir hukuk disiplininin hem de hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır.
II. “Karşılaştırmalı hukuk”; sadece bir hukuk disiplininin adıdır.
III. “Karşılaştırmalı hukuk”; sadece hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır.
I. “Karşılaştırmalı hukuk”; hem bir hukuk disiplininin hem de hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır.
II. “Karşılaştırmalı hukuk”; sadece bir hukuk disiplininin adıdır.
III. “Karşılaştırmalı hukuk”; sadece hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır.
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
“Karşılaştırmalı hukuk”; hem bir hukuk disiplininin hem de hukuk araştırmasında kullanılan bir yöntemin adıdır."
Sadece I
Sadece I
Soru 76
Belirli bir toplumda, o toplumu oluşturan bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk kültürü
B
Karşılaştırmalı hukuk
C
Hukuk sistemi
D
Hukuk tarihi
E
Temel Hukuk
Açıklama:
Hukuk Kültürü
Belirli bir toplumda, o toplumu oluşturan bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka iliş- kin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı olarak tanımlanabilir.
Hukuk kültürü
Belirli bir toplumda, o toplumu oluşturan bireylerce genellikle paylaşılan, hukuka iliş- kin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamı olarak tanımlanabilir.
Hukuk kültürü
Soru 77
Aşağıdakilerden hangileri hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için bulunması gereken bilimsel gerekliliklerden biridir?
I. Tarihsel temeller
II. Toplumsal ve kültürel zemin
III. Hukuk teknikleri
I. Tarihsel temeller
II. Toplumsal ve kültürel zemin
III. Hukuk teknikleri
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 78
Aşağıdakilerden hangileri hukuk sistemleri arasında sayılabilir?
I. Kıta Avrupası Hukuk Sistemi
II. Anglo Amerikan Hukuk Sistemi
III. İslam Hukuku Sistemi
I. Kıta Avrupası Hukuk Sistemi
II. Anglo Amerikan Hukuk Sistemi
III. İslam Hukuku Sistemi
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 79
Hukuk sistemi kavramına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Hukuk terminolojisinin çok-anlamlı terimlerinden biridir.
II. Çoğu zaman bir ülkedeki hukuk kurallarının bir dizge ya da birbiriyle içsel bağları bulunan bir düzenek olduğunu ifade etmek için kullanılır.
III. Ulusal hukuk sisteminin alt düzeneklerini ifade etmek için de “sistem” terimine başvurulur:
I. Hukuk terminolojisinin çok-anlamlı terimlerinden biridir.
II. Çoğu zaman bir ülkedeki hukuk kurallarının bir dizge ya da birbiriyle içsel bağları bulunan bir düzenek olduğunu ifade etmek için kullanılır.
III. Ulusal hukuk sisteminin alt düzeneklerini ifade etmek için de “sistem” terimine başvurulur:
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 80
Bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliği hangi adla anılır?
Seçenekler
A
Tedvin
B
Hukuk sistemi
C
Hukukun temeli
D
Hukuk teknikleri
E
Karşılaştırmalı hukuk
Açıklama:
Tedvin (codification, yasalaştırma)
Bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğidir.
Bir ülkede dağınık hâlde bulunan hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğidir.
Soru 81
MS 529-534 yılları arasında Doğu Roma İmparatoru I. Iustinianus tarafından hazırlatılan Roma Hu- kuku konusunda en kapsamlı külliyat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Corpus Iuris Civilis
B
Gaius
C
Persona
D
Pandekt Hukuku
E
Kıta hukuku
Açıklama:
Corpus Iuris Civilis, MS 529-534 yılları arasında Doğu Roma İmparatoru I. Iusti- nianus tarafından hazırlatılan Roma Hu- kuku konusunda en kapsamlı külliyattır.
Soru 82
Roma Hukuku ilkelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Roma aile hukukun- da aile (familia) kavramı, günümüzdekinden farklı olarak bir aile reisinin (pater familias’ın) egemenliği (patria potestas) altındaki kişilerin topluluğunu ifade ederdi.
II. Bu kişilerin aralarında kan bağı olabileceği gibi; aileye evlat edinme yoluyla katılanlar veya bir aile resinin bir başka aile reisinin egemenliği altına girmesi durumlarında olduğu gibi kan bağı olmayabilirdi.
III. Roma şehir devletinde, aile içinde hak ehliyetine sahip olan da egemenlik altında olanlar değil, aile reisiydi.
I. Roma aile hukukun- da aile (familia) kavramı, günümüzdekinden farklı olarak bir aile reisinin (pater familias’ın) egemenliği (patria potestas) altındaki kişilerin topluluğunu ifade ederdi.
II. Bu kişilerin aralarında kan bağı olabileceği gibi; aileye evlat edinme yoluyla katılanlar veya bir aile resinin bir başka aile reisinin egemenliği altına girmesi durumlarında olduğu gibi kan bağı olmayabilirdi.
III. Roma şehir devletinde, aile içinde hak ehliyetine sahip olan da egemenlik altında olanlar değil, aile reisiydi.
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Sadece I
Açıklama:
Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 83
Sovyet siyasi tarihinde Stalin (Josef Visarionoviç Çugasvili) dönemine ait kapsamlı girişimin adı olarak anılmakla birlikte, Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kollektifleştirme
B
Araçsalcılık
C
Demokratik Merkeziyetçilik
D
Sosyalist Yasallık ilkesi
E
Sosyalist Demokrasi ilkesi
Açıklama:
Kollektifleştirme
Sovyet siyasi tarihinde Stalin (Josef Visarionoviç Çugasvili) dönemine ait kapsamlı girişimin adı olarak anılmakla birlikte, Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eder.
Sovyet siyasi tarihinde Stalin (Josef Visarionoviç Çugasvili) dönemine ait kapsamlı girişimin adı olarak anılmakla birlikte, Sovyet hukuk tarihi bakımından genel mülkiyet sistemindeki dönüşümü ifade eder.
Soru 84
1876’da ilan edilmiş, 1878’de II. Abdülhamit tarafından askıya alınmış, 24 Temmuz 1908 ihtilali sonucunda değişikliklerle yürürlüğe girmiş ve kısmen 1924 tarihine kadar yürürlükte kalmış Anayasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun-u Esasî
B
Mecelle-i Ahkamı Adliyye (Mecelle)
C
Kanunname-i Ticaret
D
Tevhid-i Tedrisat Kanunu
E
Köy kanunu
Açıklama:
Kanun-u Esasî
1876’da ilan edilmiş, 1878’de II. Abdülha-mit tarafından askıya alınmış, 24 Temmuz 1908 ihtilali sonucunda değişikliklerle yürürlüğe girmiş ve kısmen 1924 tarihine kadar yürürlükte kalmış Anayasa’dır.
1876’da ilan edilmiş, 1878’de II. Abdülha-mit tarafından askıya alınmış, 24 Temmuz 1908 ihtilali sonucunda değişikliklerle yürürlüğe girmiş ve kısmen 1924 tarihine kadar yürürlükte kalmış Anayasa’dır.
Soru 85
- Tarihsel Temeller
- Kültürel Zemin
- Toplumsal Çıkarlar
- Hukuk Teknikleri
Karşılaştırmalı hukuk sisteminden bahsedebilmek için yukarıdaki unsurlardan hangisinin ya da hangilerinin bulunması bilimsel bir gerekliliktir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve III
C
Yalnızca II ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça şu üç unsurun bulunması bilimsel bir gerekliliktir. Tarihsel temeller: Bir hukuk düzeninin diğerinden farkı ancak tarihsel olarak belirlenebilir. Toplumsal ve kültürel zemin: Din, dil, gelenekler ve sosyo-ekonomik yapı, hukuk kurallarının toplumsal ilişkileri şöyle değil de böyle düzenlemesini belirleyen etmenlerdir. Hukuk teknikleri: Hukukun yaratılmasında, uygulayıcılarının eğitilmesinde ve uygulanmasında her hukuk kültürü birbirinden az çok farklı teknikler kullanır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça şu üç unsurun bulunması bilimsel bir gerekliliktir. Tarihsel temeller: Bir hukuk düzeninin diğerinden farkı ancak tarihsel olarak belirlenebilir. Toplumsal ve kültürel zemin: Din, dil, gelenekler ve sosyo-ekonomik yapı, hukuk kurallarının toplumsal ilişkileri şöyle değil de böyle düzenlemesini belirleyen etmenlerdir. Hukuk teknikleri: Hukukun yaratılmasında, uygulayıcılarının eğitilmesinde ve uygulanmasında her hukuk kültürü birbirinden az çok farklı teknikler kullanır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Hukuk sistemleri arasında bir karşılaştırmadan söz edebilmek için, karşılaştırmada örtülü ya da açıkça şu üç unsurun bulunması bilimsel bir gerekliliktir. Tarihsel temeller: Bir hukuk düzeninin diğerinden farkı ancak tarihsel olarak belirlenebilir. Toplumsal ve kültürel zemin: Din, dil, gelenekler ve sosyo-ekonomik yapı, hukuk kurallarının toplumsal ilişkileri şöyle değil de böyle düzenlemesini belirleyen etmenlerdir. Hukuk teknikleri: Hukukun yaratılmasında, uygulayıcılarının eğitilmesinde ve uygulanmasında her hukuk kültürü birbirinden az çok farklı teknikler kullanır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 86
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Kıta Avrupası Hukuku’ndan etkilenmemiştir?
Seçenekler
A
Danimarka
B
Norveç
C
İngiltere
D
İzlanda
E
Finlandiya
Açıklama:
Kıta Avrupası Hukuku’ndan, Avrupa’nın ada kısmında, yani İngiltere’de değil de kıta kısmında, yani şimdiki Almanya, İtalya, Fransa, İspanya, Hollanda, Avusturya ve İsviçre ülkelerinin bulunduğu bir coğrafyada ortaya çıkıp evrilen bir hukuk sistemini anlıyoruz. Bu hukuk sisteminin başat özelliği Roma Hukuku’nun yeniden canlandırılmasına dayalı bir hukuk biliminin ürünü olmasıdır. Ne var ki Avrupa’da Roma Hukuku’nun etkisi yalnızca sayılan bu ülke hukuklarıyla sınırlı kalmamıştır. Danimarka, Norveç, İsveç, Finlandiya ve İzlanda’yı kapsayan Nordik Hukuk Çevresi de bir ölçüde Roma Hukuku kavram ve kurumlarından etkilenmiştir. Ne var ki bu etki Kıtanın diğer ülkelerindeki kadar değildir.Bu nedenle cevap C seçeneğidir.
Soru 87
“Bu borç ilişkisinde, alacaklı alacağını elde etmek için dava hakkına sahip değildir, ne var ki bu durum kimi hukuki sonuçların doğumuna engel de değildir. Örneğin borçlu borcunu yerine getirirse, sonradan onu geri isteyemez.”
Yukarıda tanımı verilen borç şekli aşağıdakilerden hangisidir ?
Yukarıda tanımı verilen borç şekli aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Para Borcu
B
Muaccel Borç
C
Parça Borcu
D
Doğal Borç
E
Manevi Borç
Açıklama:
Doğal borçlu kişi, borcunu yerine getirirse, sonradan bunun doğal borç olduğu gerekçesiyle onu geri isteyemez. Pek çok modern hukukta kumar borcu, doğal borcun en yaygın örneği olarak bilinir. Doğru seçenek D’dir.
Soru 88
Ortaçağ sonlarına doğru Batı Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan ve benimsenmesi 19. yüzyıldaki kanunlaştırma (codification) hareketlerine dek süren hukuk sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pandekt Hukuku
B
Roma Hukuku
C
Kıta Avrupası Hukuku
D
İngiliz Hukuku
E
Amerikan Hukuku
Açıklama:
Pandekt Hukuku Ortaçağ sonlarına doğru Batı Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan Roma Hukuku’nun benimsenmesi 19. yüzyıldaki kanunlaştırma (codification) hareketlerine dek sürmüştür. Bu süreçte ortak hukuk (ius commune) olarak da kullanılan Roma Hukuku, Corpus luris Civilis’in en önemli bölümü Digesta’nın Yunan dilindeki karşılığıyla Pandekt Hukuku olarak da adlandırılmıştır. Doğru seçenek, A seçeneğidir.
Soru 89
Parlamentonun çıkardığı yasalar, onayladığı anlaşmalar ve bunların uygulanma usul ve esaslarını gösteren düzenlemeleri kapsayan İngiliz Hukuk Sistemi kaynağıdır.
Yukarıdaki tanım hangi İngiliz Hukuk kaynağını tanımlar?
Yukarıdaki tanım hangi İngiliz Hukuk kaynağını tanımlar?
Seçenekler
A
Equity
B
Statute Law
C
Common Law
D
General Law
E
Domestic Law
Açıklama:
İngiliz Hukuku’nun içtihattan sonraki ikincil kaynağıdır. Statute law (yasa hukuku), parlamentonun çıkardığı yasalar, onayladığı anlaşmalar ve bunların uygulanma usul ve esaslarını gösteren düzenlemeleri kapsar. Doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 90
……hukuki anlamda, insanın belirli koşullara bağlı olarak ne yapması gerektiğini, söz konusu koşullarla eylemsel gereklilik arasındaki bağın niteliğini ve şu ya da bu tarzda eylemeyi seçerse bunun sonuçlarının neler olacağını bilme yetisi anlamına da gelir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri uygun şekilde tamamlayacak ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri uygun şekilde tamamlayacak ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kelam
B
Şeriat
C
Hadis
D
Fıkıh
E
Sünnet
Açıklama:
Fıkıh; bilmek, anlamak, derinlemesine kavramak, örtük olanın hakikatine nüfuz edip karanlık olanı aydınlatmak gibi anlamları karşılayan fıkıh; hukuki anlamda, insanın belirli koşullara bağlı olarak ne yapması gerektiğini, söz konusu koşullarla eylemsel gereklilik arasındaki bağın niteliğini ve şu ya da bu tarzda eylemeyi seçerse bunun sonuçlarının neler olacağını bilme yetisi anlamına da gelir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi “Fıkıh”ın incelendiği alt başlıklardan biri olan “Muamelat” kapsamına girmez?
Seçenekler
A
Hukuki işlemler
B
Evlenme
C
Boşanma
D
Miras
E
Ceza hükümleri
Açıklama:
Fıkıh genellikle üç alt başlıkta incelenir: 1. İbâdât (ibadetler), 2. Muâmelât (hukuki işlemler, sözleşmeler, evlenme, boşanma, miras) 3. Ukûbât (ceza hükümleri). Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi hukuk sistemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kıta Avrupası Hukuku
B
Anglo-Amerikan Hukuku
C
Roma Hukuku
D
Sosyalist Hukuk
E
İslam Hukuku
Açıklama:
Hukuka ilişkin özlü kavramsal bilgi verme amaçlı giriş kitaplarında, tarihsel ve sosyolojik zemini ayırt etmek gibi öğretimsel bir amaçla, hukuk sistemlerini kabaca dört alt başlıkta kümelendirilir. Kıta Avrupası Hukuku, Anglo-Amerikan Hukuku, Sosyalist Hukuk ve İslam Hukuku. Doğru seçenek C seçeneğidir.
Soru 93
1876’da ilan edilen ve kısmen 1924 tarihine kadar yürürlükte kalan Osmanlı Anayasası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sened-i İttifak
B
Tanzimat Fermanı
C
Islahat Fermanı
D
Kanûn-ı Esâsî
E
Mecelle
Açıklama:
1856’da Islahat Fermanı ile eşit vatandaşlık hakları yönünde önemli adımlar atılmış, nihayet 1876’da modern anlamda bir Anayasa, Kanun-u Esasî ile meclis ve meşruti ilkeler kabul edilmiştir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 94
Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan, kadı ve müderrislerin atama ve tayin işleri ile de yetkili kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kazasker
B
Defterdar
C
Nişancı
D
Mütesellim
E
Muhassıl
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âit şer’î ve hukuki davalara bakan hâkim. Kazaskerlik, ilmiye mesleğinin en yüksek mertebelerinden biri olup Anadolu ve Rumeli olmak üzere iki kazaskerlik mevcut olup, Rumeli kazaskeri derece ve yetki olarak diğerinden daha üstündü. Kazasker, kadı ve müderrislerin atama ve tayin işleri ile de yetkiliydi. Doğru seçenek A’dır.
Ünite 4
Soru 1
İlk derece mahkemelerince verilen kararların bölge adliye mahkemeleri tarafından olgu ve hukuk yönünde incelenmesi suretiyle düzeltilmesi, iyileştirilmesi veya iptal edilmesi amacına yönelik kanun yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstinaf
B
Yargı Çevresi
C
Adlî Yargı
D
Sulh Hukuk Mahkemesi
E
Asliye Hukuk Mahkemesi
Açıklama:
Adli Yargı başlığı altında.
İlk derece mahkemelerince verilen kararların bölge adliye mahkemeleri tarafından olgu ve hukuk yönünden incelenmesi (denetlenmesi) suretiyle düzeltilmesi, iyileştirilmesi veya iptal edilmesi amacına yönelik bir kanun yolu İstinaf'tır. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
İlk derece mahkemelerince verilen kararların bölge adliye mahkemeleri tarafından olgu ve hukuk yönünden incelenmesi (denetlenmesi) suretiyle düzeltilmesi, iyileştirilmesi veya iptal edilmesi amacına yönelik bir kanun yolu İstinaf'tır. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 2
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde yer alan ve o ilin adıyla anılan sulh ve asliye hukuk mahkemelerinin yargı çevresini, il veya ilçenin yargı çevresine bakılmaksızın belirleyen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
TBMM
C
Hakimler ve Savcılar Kurulu
D
Danıştay
E
Yargıtay
Açıklama:
İlk Derece Mahkemeleri başlığı altında.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde yer alan ve o ilin adıyla anılan sulh ve asliye hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il veya ilçenin yargı çevresine bakılmaksızın, Adalet Bakanlığı’nın önerisi ile Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde yer alan ve o ilin adıyla anılan sulh ve asliye hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il veya ilçenin yargı çevresine bakılmaksızın, Adalet Bakanlığı’nın önerisi ile Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 3
I. Kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar
II. Taşınır taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar
III. Dava konusunun değer miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalar
Sulh Hukuk Mahkemeleri yukarıdaki davalardan hangisine bakar?
II. Taşınır taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar
III. Dava konusunun değer miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalar
Sulh Hukuk Mahkemeleri yukarıdaki davalardan hangisine bakar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
Yalnız III
E
II ve III
Açıklama:
Hukuk Mahkemeleri başlığı altında.
Sulh hukuk mahkemesi, dava konusunun
değer veya tutarına bakılmaksızın;
- Kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıkları
konu alan davalar ile bu davalara
karşı açılan davalara,
- Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın
paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine
ilişkin davalara,
- Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece
zilyetliğin korunmasına yönelik olan
davalara,
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile diğer
kanunların, sulh hukuk mahkemesi
veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği
diğer davalara bakmakla görevlidir.
Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir. Bu çenek Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanı içerisindedir.
Sulh hukuk mahkemesi, dava konusunun
değer veya tutarına bakılmaksızın;
- Kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıkları
konu alan davalar ile bu davalara
karşı açılan davalara,
- Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın
paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine
ilişkin davalara,
- Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece
zilyetliğin korunmasına yönelik olan
davalara,
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile diğer
kanunların, sulh hukuk mahkemesi
veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği
diğer davalara bakmakla görevlidir.
Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir. Bu çenek Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanı içerisindedir.
Soru 4
Bölge adliye mahkemelerinin kurulmasına karar veren son merci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hakimler ve Savcılar Kurulu
B
Cumhurbaşkanlığı
C
TBMM
D
Adalet Bakanlığı
E
Yargıtay
Açıklama:
Bölge Adliye Mahkemeleri başlığı altında.
Bölge adliye mahkemeleri, ikinci derece adlî yargı mahkemeleri olup, bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen yerlerde, Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığı tarafından kurulur. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Bölge adliye mahkemeleri, ikinci derece adlî yargı mahkemeleri olup, bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen yerlerde, Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığı tarafından kurulur. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 5
Adlî yargı alanında çözüme bağlanan dava ve işler bakımından Yargıtay'ın asli fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ülkede hukukun aynı şekilde uygulanmasını ve hukuk birliğini sağlaması
B
Karar ve hükümlerin son inceleme mercii olması
C
İçtihatların birleştirilmesine karar vermesi
D
Kendilerine sunulan dosya ve evrakları inceleyerek kararlara ilişkin düşüncelerini içeren rapor düzenlemesi
E
Cumhuriyet Başsavcı adaylarını belirlemesi
Açıklama:
Yargıtay başlığı altında.
Yargıtay’ın asli fonksiyonu, adlî yargı alanında çözüme bağlanan dava
ve işler bakımından, ülkede hukukun aynı şekilde uygulanmasını ve hukuk birliğini sağlamaktır. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Yargıtay’ın asli fonksiyonu, adlî yargı alanında çözüme bağlanan dava
ve işler bakımından, ülkede hukukun aynı şekilde uygulanmasını ve hukuk birliğini sağlamaktır. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 6
I. İlk derece mahkemeleri arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözmek
II. İdarî uyuşmazlıkları çözmek
III. Temyiz merci olarak görev yapmak
IV. Kamu hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Danıştay'ın görev alanı içerisine girmez?
II. İdarî uyuşmazlıkları çözmek
III. Temyiz merci olarak görev yapmak
IV. Kamu hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Danıştay'ın görev alanı içerisine girmez?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız IV
E
II ve IV
Açıklama:
Danıştay başlığı altında.
Danıştay, kanunun başka bir idarî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme (temyiz) merci olup, kanunla gösterilen belli
davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar (AY m. 155, I; DK m. 23; İYUK m. 46). Danıştay, kamu hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek, idarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla da görevlidir (AY m. 155, II). Buna göre, Danıştay hem temyiz merci olarak görev yapar hem de Anayasa ve kanunlarda öngörülen hallerde ilk derece mahkemesi sıfatıyla kendisine verilen dava ve işlere bakmak, görüş bildirmek ve karar vermekle yükümlüdür.
Doğru yanıt şudur: A) Yalnız I
Danıştay, kanunun başka bir idarî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme (temyiz) merci olup, kanunla gösterilen belli
davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar (AY m. 155, I; DK m. 23; İYUK m. 46). Danıştay, kamu hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek, idarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla da görevlidir (AY m. 155, II). Buna göre, Danıştay hem temyiz merci olarak görev yapar hem de Anayasa ve kanunlarda öngörülen hallerde ilk derece mahkemesi sıfatıyla kendisine verilen dava ve işlere bakmak, görüş bildirmek ve karar vermekle yükümlüdür.
Doğru yanıt şudur: A) Yalnız I
Soru 7
Anayasa Mahkemesi'nin on beş üyesinin kaçı Cumhurbaşkanı tarafından seçilir?
Seçenekler
A
5
B
7
C
9
D
12
E
14
Açıklama:
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yapısı başlığı altında.
Anayasa yargısında görevli mahkeme Anayasa Mahkemesidir. Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu, hem Anayasa’da hem de 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Yargılama Usûlleri Hakkında Kanun’da düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi on beş üyeden oluşur. Üyelerin üçü Türkiye Büyük Millet Meclisi, on ikisi ise Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa’da öngörülen belirli yargı organları ile kurumların üyeleri veya belirli kişiler arasından seçilir. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Anayasa yargısında görevli mahkeme Anayasa Mahkemesidir. Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu, hem Anayasa’da hem de 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Yargılama Usûlleri Hakkında Kanun’da düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi on beş üyeden oluşur. Üyelerin üçü Türkiye Büyük Millet Meclisi, on ikisi ise Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa’da öngörülen belirli yargı organları ile kurumların üyeleri veya belirli kişiler arasından seçilir. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 8
I. Adlî ve idarî yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmek
II. Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini denetlemek
III. Kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlamak
Yukarıdakilerden hangisi Sayıştay'ın yetki alanı içerisindedir?
II. Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini denetlemek
III. Kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlamak
Yukarıdakilerden hangisi Sayıştay'ın yetki alanı içerisindedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Sayıştay başlığı altında.
Anayasa’ya göre, Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve ayrıca sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevlidir. Bu çerçevede Denetim görevleri:
- Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini denetlemek ve sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlar sunmak
- Genel uygunluk bildirimini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmak
-Kanunlarla verilen diğer inceleme, denetleme işlerini yapmak
• Yargısal görevleri
- Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını denetlemek ve kamu zararına yol
açan hususları kesin hükme bağlamaktır. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
Anayasa’ya göre, Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve ayrıca sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevlidir. Bu çerçevede Denetim görevleri:
- Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini denetlemek ve sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlar sunmak
- Genel uygunluk bildirimini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmak
-Kanunlarla verilen diğer inceleme, denetleme işlerini yapmak
• Yargısal görevleri
- Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını denetlemek ve kamu zararına yol
açan hususları kesin hükme bağlamaktır. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 9
Dava konusunun değer veya miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalara ve Sulh hukuk mahkemesi ve diğer özel mahkemelerin görev alanları dışında kalan tüm dava ve işlere (HMK m. 2) bakan mahkeme aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Asliye Hukuk Mahkemesi
B
Ceza Mahkemesi
C
Bölge Adliye Mahkemesi
D
İdare mahkemesi
E
Vergi mahkemesi
Açıklama:
Asliye hukuk mahkemesi, kanunlarda aksine bir düzenleme bulunmadıkça, - Dava konusunun değer veya miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalara, - Sulh hukuk mahkemesi ve diğer özel mahkemelerin görev alanları dışında kalan tüm dava ve işlere (HMK m. 2) bakar.
Soru 10
İlk derece mahkemelerince verilen kararların bölge adliye mahkemeleri tarafından olgu ve hukuk yönünden incelenmesi (denetlenmesi) suretiyle düzeltilmesi, iyileştirilmesi veya iptal edilmesi amacına yönelik olan kanun yoluna ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstinaf
B
Yargı Çevresi
C
Sulh
D
Ceza
E
Yargı
Açıklama:
İstinaf İlk derece mahkemelerince verilen kararların bölge adliye mahkemeleri tarafından olgu ve hukuk yönünden incelenmesi (denetlenmesi) suretiyle düzeltilmesi, iyileştirilmesi veya iptal edilmesi amacına yönelik bir kanun yoludur.
Soru 11
- Kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara,
- Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalara,
- Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davalara,
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği diğer davalara (ör. Taşınmazın aynına ilişkin olmayan, kat mülkiyeti kanundan doğan davalara veya çekişmesiz yargı işlerine) bakmakla görevlidir.
Seçenekler
A
Sulh hukuk mahkemesi
B
Ceza Mahkemeleri
C
Asliye hukuk mahkemesi
D
Bölge Adliye Mahkemeleri
E
İdare mahkemeleri
Açıklama:
Sulh hukuk mahkemesi, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; - Kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, - Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalara, - Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davalara, - Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği diğer davalara (ör. Taşınmazın aynına ilişkin olmayan, kat mülkiyeti kanundan doğan davalara veya çekişmesiz yargı işlerine) bakmakla görevlidir.
Soru 12
..............................ikinci derece adlî yargı mahkemeleri olup, bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen yerlerde, Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığı tarafından kurulur. .................................. yargı çevrelerinin belirlenmesine, değiştirilmesine veya bu mahkemelerin kaldırılmasına ise, Adalet Bakanlığı’nın önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulu karar verilir.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Bölge Adliye Mahkemeleri
B
İdare mahkemeleri
C
Asliye ceza mahkemesi
D
Sulh hukuk mahkemesi
E
Ağır ceza mahkemesi
Açıklama:
Bölge Adliye Mahkemeleri Bölge adliye mahkemeleri, ikinci derece adlî yargı mahkemeleri olup, bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen yerlerde, Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığı tarafından kurulur. Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine, değiştirilmesine veya bu mahkemelerin kaldırılmasına ise, Adalet Bakanlığı’nın önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulu karar verilir.
Soru 13
.................... başka bir yargı merciine bırakılmayan iptal davalarını, tam yargı davalarını, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları çözmekle görevli mahkemelerdir (2576 s.K. m. 5). Buna göre,............................... vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve Danıştay’ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakacağı davalar dışından kalan idarî davalara bakar.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Seçenekler
A
İdare mahkemeleri
B
Vergi mahkemeleri
C
Adliye Mahkemeleri
D
Ceza Mahkemeleri
E
Asliye Hukuk Mahkemesi
Açıklama:
İdare mahkemeleri, başka bir yargı merciine bırakılmayan iptal davalarını, tam yargı davalarını, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları çözmekle görevli mahkemelerdir (2576 s.K. m. 5). Buna göre, idare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve Danıştay’ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakacağı davalar dışından kalan idarî davalara bakar.
Soru 14
Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 152. maddesine göre mahkemelerce itiraz yoluyla kendisine intikal ettirilen işleri karara bağlamakla görevlidir. ............................ görülmekte olan (derdest) bir davada, davaya bakan mahkemenin, uygulanacak kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasını ciddî bulursa, itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurması ve Anayasa Mahkemesi’nin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakması suretiyle gerçekleşir. Anayasa Mahkemesi, itiraz başvurusunun kendisine ulaşmasından itibaren beş ay içinde kararını vermelidir.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Somut norm denetimi
B
Soyut norm denetimi
C
İstinaf
D
Asıl norm denetimi
E
Gerçek norm denetimi
Açıklama:
Somut norm denetimi: Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 152. maddesine göre mahkemelerce itiraz yoluyla kendisine intikal ettirilen işleri karara bağlamakla görevlidir. Somut norm denetimi, görülmekte olan (derdest) bir davada, davaya bakan mahkemenin, uygulanacak kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasını ciddî bulursa, itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurması ve Anayasa Mahkemesi’nin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakması suretiyle gerçekleşir. Anayasa Mahkemesi, itiraz başvurusunun kendisine ulaşmasından itibaren beş ay içinde kararını vermelidir. Bu süre içinde karar verilmezse, mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır (AY m. 152). Ancak, mahkemenin nihai karar kesinleşinceye kadar Anayasa Mahkemesi tarafından karar verilirse, davaya bakan mahkeme bu karara uymak zorundadır.
Soru 15
- Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini denetlemek ve sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlar sunmak
- Genel uygunluk bildirimini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmak
- Kanunlarla verilen diğer inceleme, denetleme işlerini yapmak
Seçenekler
A
Sayıştay’ın denetim görevleri
B
Sayıştay’ın yargısal görevleri
C
Uyuşmazlık yargısı görevleri
D
Sayıştay’ın idari görevleri
E
Sayıştay’ın genel görevleri
Açıklama:
Sayıştay’ın denetim görevleri ve yargısal görevleri aşağıdaki şekilde özetlenebilir (6085 sayılı Sayıştay Kanunu m. 5): • Denetim görevleri - Kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini denetlemek ve sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlar sunmak - Genel uygunluk bildirimini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmak - Kanunlarla verilen diğer inceleme, denetleme işlerini yapmak
Soru 16
Siyasi partilerin kapatılmasına ve devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davaları karara bağlamak ile ilgili davalar aşağıdaki mahkemelerden hangisinin görevidir?
Seçenekler
A
Anayasa Mahkemesinin
B
İdare Mahkemesinin
C
Danıştayın
D
Vergi Mahkemesinin
E
Yargıtayın
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi’nin, yasama işlemlerinin Anayasa’ya uygunluğunun denetimi yanında yerine getirmekle yükümlü olduğu dava işler ise şunlardır: 1. Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay başkan ve üyelerini, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarını görevleri ile ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak 2. Siyasi partilerin kapatılmasına ve devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davaları karara bağlamak 3. Siyasi partilerin mal edinmeleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun denetlemek 4. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına, milletvekilliklerinin düşmesine ya da milletvekili olmayan bakanların dokunulmazlıklarının kaldırılmasına karar verilmesi hâllerinde, Anayasa, kanun veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümlerine aykırılık iddiasına dayanan iptal istemlerini karara bağlamak 5. Mahkeme üyeleri arasından Anayasa Mahkemesi Başkanı ve başkanvekilleri ile Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı ve Başkanvekilini seçmek.
Ünite 5
Soru 1
Hukuk tarafından tanınan, yararlanılması hak sahibinin iradesine bırakılan ve korunmasını isteme hususunda bireyin yetkili sayıldığı menfaatlere ne denir?
Seçenekler
A
Alacak
B
Hak
C
Öğreti
D
Hesap
E
Ortaklık
Açıklama:
Hukuk tarafından tanınan, yararlanılması hak sahibinin iradesine bırakılan
ve korunmasını isteme hususunda bireyin yetkili sayıldığı menfaatlere Hak denilmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt B şıkkıdır, diğer şıklar uygun değildir.
ve korunmasını isteme hususunda bireyin yetkili sayıldığı menfaatlere Hak denilmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt B şıkkıdır, diğer şıklar uygun değildir.
Soru 2
Aşağıdakilerin hangisi hukukun toplum yaşamını düzenleyen ve Devlet gücü ile yerine getirilen, hukuki yaptırımla kuvvetlendirilmiş olan kuralların bütününü tanımlayan ifadedir?
Seçenekler
A
Subjektif hukuk
B
Yazılı kural
C
Objektif hukuk
D
Hukuki ilişki
E
Hukuk kuralı
Açıklama:
Objektif hukuk, hukukun toplum yaşamını düzenleyen ve Devlet gücü ile yerine getirilen, hukuki yaptırımla kuvvetlendirilmiş olan kuralların bütününü tanımlayan ifadedir. Bu nedenle doğru yanıt C şıkkıdır. Diğer şıklar uygun değildir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi; kişiler ile devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarından doğan haklardır?.
Seçenekler
A
Alelade haklar
B
Nisbi haklar
C
Mutlak haklar
D
Kamu hakları
E
Kişilik hakları
Açıklama:
Kamu hakları; kamu hukukundan doğan, kişiler ile Devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen haklardır.
Diğer şıklardaki yanıtlar özel haklara girmektedir.
Doğru yanıt D şıkkıdır.
Diğer şıklardaki yanıtlar özel haklara girmektedir.
Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 4
Aşağıdakilerin hangisi mallar ve kişiler üzerinde iktidar temin eden haklar arasındadır?
Seçenekler
A
Özel nitelikli
B
Genel nitelikli
C
Kişisel haklar
D
Siyasi haklar
E
Yararlanma hakları
Açıklama:
Yararlanma hakları, mallar ve kişiler üzerinde iktidar temin eden haklar arasındadır ve bundan dolayı doğru yanıt E şıkkıdır.
Diğer şıklar bu kapsamda uygun değildir.
Diğer şıklar bu kapsamda uygun değildir.
Soru 5
Pozitif statü hakları da denen, bireylere Devlet’ten olumlu bir davranış, bir hizmet, bir yardım isteme imkânını tanıyan hak türü aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Özel Nitelikli
B
Sosyal ve Ekonomik
C
Siyasi Haklar
D
Yenilik doğuran
E
Kişisel haklar
Açıklama:
bireylere Devlet’ten olumlu bir davranış, bir hizmet isteme imkânını tanıyan haklar. Bu haklara Sosyal ve ekonomik kamu hakları, ayrıca “isteme hakları (pozitif statü hakları)” da denmektedir.
Doğru şık B şıkkıdır. Diğer şıklar uygun değildir.
Doğru şık B şıkkıdır. Diğer şıklar uygun değildir.
Soru 6
- Özel hukuktan doğarlar.
- Yabancılarla vatandaşlar farklı değerlendirilir.
- Kişilerin birbirlerine karşı sahip oldukları haklardır.
- Eşitlik ilkesi söz konusudur.
- Kural olarak hukuki bir yükümlülük yoktur.
Seçenekler
A
I,III ve IV
B
Sadece II
C
II ve V
D
Sadece V
E
I, II ve V
Açıklama:
"Özel hukuktan doğarlar, Kişilerin birbirlerine karşı sahip oldukları haklardır ve Eşitlik ilkesi söz konusudur."
ifadeleri yani I,III ve IV özel haklar bağlamında doğru ifadelerdir, diğerleri ise uygun değildir.
ifadeleri yani I,III ve IV özel haklar bağlamında doğru ifadelerdir, diğerleri ise uygun değildir.
Soru 7
"... haklar sahibine şahıslar (kişiler) ile maddi ve gayrımaddi (maddi olmayan) bütün mallar üzerinde en geniş yetkileri veren ve hak sahibi tarafından herkese karşı ileri sürülebilen haklardır."
Boşluğu tamamlayan uygun ifade aşağıdakilerin hangisidir?
Boşluğu tamamlayan uygun ifade aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Mutlak
B
İrtifak
C
Siyasal
D
Ekonomik
E
Kişisel
Açıklama:
Mutlak haklar, sahibine en geniş yetkileri sağlar ve hak sahibi tarafından herkese karşı ileri sürülebilir. Mutlak haklar ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir.
Doğru cevap A şıkkıdır, diğer cevaplar bu kapsamda uygun değildir.
Doğru cevap A şıkkıdır, diğer cevaplar bu kapsamda uygun değildir.
Soru 8
Sahibine en geniş yetki veren aynî hak aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
İrtifak hakları
B
Hâkimiyet hakları
C
Mülkiyet hakkı
D
Düzenleme hakları
E
Siyasal kamu hakkı
Açıklama:
Sahibine tam ve sınırsız yetki veren aynî hak mülkiyet hakkıdır.
Bu nedenle doğru yanıt C şıkkıdır, diğer şıklardaki ifadeler uygun değildir.
Bu nedenle doğru yanıt C şıkkıdır, diğer şıklardaki ifadeler uygun değildir.
Soru 9
Aşağıdakilerin hangisi hak sahibine güvence teşkil eden yetkinin kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Taşınmaz yükü
B
Şahsi irtifak
C
İrtifak hakları
D
İntifa hakkı
E
Rehin hakları
Açıklama:
Rehin hakları, güvence teşkil eden haklardır. Diğer şıklardaki ifadeler bu kapsamda uygun değildir.
Doğru cevap bu nedenle E şıkkındaki rehin hakları ifadesidir.
Doğru cevap bu nedenle E şıkkındaki rehin hakları ifadesidir.
Soru 10
Sadece belirli kişilere karşı ileri sürülebilen, alacak hakları ve grup haklarından meydana gelen hak aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuki işlem
B
Devredilebilen Haklar
C
Nisbî Haklar
D
Mamelek Hakları
E
Kişi Varlığı Hakları
Açıklama:
Nisbî haklar, mutlak hakların aksine herkese karşı değil, ancak belirli kişilere karşı ileri sürülebilir, alacak hakları ve grup haklarından meydana gelmektedir, yani birbiri ile belli bir ilişki içinde olan iki kişi arasında
mevcut olur.
bu nedenle doğru yanıt C şıkkıdır.
Diğer yanıtlar uygun değildir.
mevcut olur.
bu nedenle doğru yanıt C şıkkıdır.
Diğer yanıtlar uygun değildir.
Ünite 6
Soru 1
Bir kişi ile hak arasında bir bağlantı kurulması, yani bir hakkın bir kişiye bağlanmasına aşağıdakilerin hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Hakkın ihlali
B
Hukuki veri
C
Hakkın kazanılması
D
Hukukun varlığı
E
Hukuki engel
Açıklama:
Bir hakkın bir kişiye bağlanmasına hakkın kazanılması adı verilir. Bu durumda kişi ile hak arasında bir bağlantı kurulmaktadır.
doğru yanıt bu nedenle C şıkkıdır. Diğer şıklar uygun ifadeler değildir.
doğru yanıt bu nedenle C şıkkıdır. Diğer şıklar uygun ifadeler değildir.
Soru 2
- İyiniyetin varlığı hukuki sonuçları bağlar.
- Bu kavram, objektif bir esasa dayanır.
- Kanunun iyiniyeti düzenlediği durumlarda ortaya çıkar.
- Kişideki dürüstlüğü, kişisel ahlakı gösterir.
- İddiasını karineye dayandırmayan için önemlidir.
Seçenekler
A
I,III ve IV
B
Sadece II
C
I, II ve V
D
Sadece V
E
II ve IV
Açıklama:
A şıkkı doğrudur, çünkü
- İyiniyetin varlığı hukuki sonuçları bağlar.
- Kanunun iyiniyeti düzenlediği durumlarda ortaya çıkar.
- Kişideki dürüstlüğü, kişisel ahlakı gösterir
Soru 3
".... sadece malvarlığı haklarında değil, kişilik haklarının doğması, kazanılması, hüküm ve sonuçlarını meydana getirmesinde de önemli rol oynar."
Aşağıdakilerin hangisi boşluğu uygun şekilde tamamlayan ifadedir?
Aşağıdakilerin hangisi boşluğu uygun şekilde tamamlayan ifadedir?
Seçenekler
A
Kişinin korunması
B
Malın çalınması
C
Kötü niyet
D
Ayırt Etme Gücü
E
İyiniyet
Açıklama:
İyiniyet, sadece malvarlığı haklarında değil, kişilik haklarının (örneğin; aile hukuku ile ilgili bir kısım hakların) doğması, kazanılması, hüküm ve sonuçlarını meydana getirmesinde önemli rol oynar.
Bu nedenle doğru yanıt E şıkkıdır.
Diğer şıklardaki ifadeler bu bağlamda uygun değildir.
Bu nedenle doğru yanıt E şıkkıdır.
Diğer şıklardaki ifadeler bu bağlamda uygun değildir.
Soru 4
- Bilgisizlik sürekli olmamalıdır.
- Kişi yanlış - hatalı bilgiye sahiptir.
- Bilgi eksikliği hakkın kazanılması anındadır.
- Hakkın doğumunda bilgisiz olunmalıdır.
- Kişinin bilgisizliği kendinden kaynaklıdır.
Yukarıdakilerin hangisi İyiniyetin unsurlarındandır?
Seçenekler
A
Sadece I
B
II ve III
C
Sadece IV
D
I,II ve III
E
II,III ve IV
Açıklama:
Kişi hatalı (yanlış) bir bilgiye sahip veya bilgisiz olmalıdır.
Bu hatalı (yanlış) bilgi veya bilgisizlik kendi kusurundan ortaya çıkmış olmamalıdır.
Bu hatalı (yanlış) bilgi veya bilgisizlik; ya yalnız hakkın doğumu veya kazanılması anında bulunmalı ya da devamlı olarak mevcut olmalıdır.
Kişi yanlış - hatalı bilgiye sahiptir, Bilgi eksikliği hakkın kazanılması anındadır, hakkın doğumunda bilgisiz olunmalıdır.
Doğru yanıt bu nedenle E şıkkıdır, diğer şıklar uygun değildir.
Bu hatalı (yanlış) bilgi veya bilgisizlik kendi kusurundan ortaya çıkmış olmamalıdır.
Bu hatalı (yanlış) bilgi veya bilgisizlik; ya yalnız hakkın doğumu veya kazanılması anında bulunmalı ya da devamlı olarak mevcut olmalıdır.
Kişi yanlış - hatalı bilgiye sahiptir, Bilgi eksikliği hakkın kazanılması anındadır, hakkın doğumunda bilgisiz olunmalıdır.
Doğru yanıt bu nedenle E şıkkıdır, diğer şıklar uygun değildir.
Soru 5
"...., bir hakkın hak sahibinin elinden çıkması, o hakkın hak sahibinden ayrılmasıdır."
Aşağıdakilerin hangisi boşluğu tamamlayan uygun ifadedir?
Aşağıdakilerin hangisi boşluğu tamamlayan uygun ifadedir?
Seçenekler
A
Alacağın devredilmesi
B
Hukuki olay
C
Hakkın kaybedilmesi
D
Kazandırıcı zamanaşımı
E
Hak düşürücü süre
Açıklama:
Bir hakkın hak sahibinin elinden çıkması, o hakkın hak sahibinden ayrılması hakkın kaybedilmesi anlamına gelmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt C şıkkıdır, diğer şıklar bu kapsamda uygun değildir.
Bu nedenle doğru yanıt C şıkkıdır, diğer şıklar bu kapsamda uygun değildir.
Soru 6
Aşağıdakilerin hangisi kişilerin haklarını kullanırken ve borçlarını ifa ederken hangi kurallara göre hareket edeceklerini gösterir?
Seçenekler
A
Hukuki işlem
B
Mirasçılık hakkı
C
Feragat etme
D
Davranış kuralları
E
Hakkın nisbî kaybı
Açıklama:
Davranış kuralları, kişilerin haklarını kullanırken ve borçlarını ifa ederken hangi kurallara göre hareket edeceklerini gösteren, başka deyişle hakların kapsamını ve içeriğini düzenleyen kurallardır.
Doğru yanıt bu nedenle D şıkkıdır.
Doğru yanıt bu nedenle D şıkkıdır.
Soru 7
Bir hakkın, hukuki olay, hukuki fiil ya da hukuki işlem sonucunda tamamen ortadan kalkmasıyla aşağıdakilerin hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
İspat yükü ilkesi
B
Hakkın mutlak kaybı
C
İyi niyet düşüncesi
D
Kötü niyet fikri
E
İspat yükü ilkesi
Açıklama:
B şıkkı doğrudur, çünkü Bir hakkın kaybı sonucunda hak tamamen ortadan kalkıyorsa hakkın mutlak kaybı söz konusu olur. Hakkın mutlak kaybı da bir hukuki olay, hukuki fiil ya da hukuki işlem sonucu gerçekleşebilir.
Diğer şıklar uygun değildir.
Diğer şıklar uygun değildir.
Soru 8
Bir kişinin hukuk düzenince korunan menfaatleri çerçevesinde, kendisine tanınan yetkilerinden faydalanmak üzere harekete geçmesine aşağıdakilerden hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Hakkın kullanılması
B
İyiniyet kavramı
C
Karineler
D
İhkakı hak
E
Zaruret (ıztırar)
Açıklama:
Hak, kişinin hukuk düzenince korunan menfaatleri olduğuna göre bu korunan menfaatler çerçevesinde kendisine tanınan yetkilerinden faydalanmak üzere kişinin harekete geçmesi hakkın kullanmasını ifade edecektir.
Soru 9
Aşağıdakilerin hangisi kişinin kendisini veya başkasını açık ya da yakın bir zarar tehlikesinden korumak için diğer bir kişinin mallarına zarar vermesi anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Eda davası
B
İnşai dava
C
Meşru müdafaa
D
Zaruret (ıztırar)
E
Cebri icra
Açıklama:
Zaruret (ıztırar) halinde, bir kişi kendisini veya başkasını açık ya da yakın bir zarar tehlikesinden korumak için diğer bir kişinin mallarına zarar vermektedir.
D şıkkı doğru, diğer şıklar uygun değildir.
D şıkkı doğru, diğer şıklar uygun değildir.
Soru 10
"..., davalının, davacının ileri sürdüğü olay ve dava konusunu kabul etmekle birlikte, kendi edimini yerine getirmekten çekinmesini haklı gösterecek karşı sebepleri ileri sürmesidir."
Boşluğu tamamlayan ifade aşağıdakilerin hangisidir?
Boşluğu tamamlayan ifade aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
İkrar
B
Def’i
C
İtiraz
D
Ahde vefa
E
İnkâr
Açıklama:
Def’i, davalının, davacının ileri sürdüğü olay ve dava konusunu kabul etmekle birlikte, kendi edimini yerine getirmekten çekinmesini haklı gösterecek karşı sebepleri ileri sürmesidir.
B şıkkı Def’i doğrudur. Diğer şıklar bu bağlamda uygun değildir.
B şıkkı Def’i doğrudur. Diğer şıklar bu bağlamda uygun değildir.
Ünite 7
Soru 1
Emre’nin yerleşim yerini (ikametgahını) nasıl değiştirilebileceğine ve yerleşim yerinin yasal olarak ne şekilde belirlendiğine ilişkin meydana gelen sorununu, aşağıdaki kanunlardan hangisi çözüme kavuşturabilir?
Seçenekler
A
medeni kanun
B
borçlar kanunu
C
ticaret kanunu
D
kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu
E
idari yargılama usulü kanunu
Açıklama:
Kişileri ilgilendiren bir diğer konu da ikametgâhtır. Yeni yasanın yerleşim yeri olarak ifade ettiği bu
kavram, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yeri ifade eder. Kişiler hukuku, kişinin yerleşim
yerini, nasıl değiştirilebileceğini, yasal olarak ne şekilde belirlendiğini de ele alır.
1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
medeni kanun
Kişileri ilgilendiren bir diğer konu da ikametgâhtır. Yeni yasanın yerleşim yeri olarak ifade ettiği bu kavram, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yeri ifade eder. Kişiler hukuku, kişinin yerleşim yerini, nasıl değiştirilebileceğini, yasal olarak ne şekilde belirlendiğini de ele alır.
1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
kavram, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yeri ifade eder. Kişiler hukuku, kişinin yerleşim
yerini, nasıl değiştirilebileceğini, yasal olarak ne şekilde belirlendiğini de ele alır.
1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
medeni kanun
Kişileri ilgilendiren bir diğer konu da ikametgâhtır. Yeni yasanın yerleşim yeri olarak ifade ettiği bu kavram, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yeri ifade eder. Kişiler hukuku, kişinin yerleşim yerini, nasıl değiştirilebileceğini, yasal olarak ne şekilde belirlendiğini de ele alır.
1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
Soru 2
Ayşe ve Bekir boşanmak istemektedirler. Buna ilişkin dava açıldığında mahkeme tarafından hangi kanun hükümleri dikkate alınarak boşanma gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
medeni kanun
B
iş kanunu
C
devlet memurları kanunu
D
borçlar kanunu
E
vergi kanunu
Açıklama:
medeni kanun
Boşanma da aile hukukuna dâhildir. 1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
Boşanma da aile hukukuna dâhildir. 1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
Soru 3
Bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olup, yüklü taşınmazın malikini mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya mecbur kılan haklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mülkiyet hakkı
B
Oturma hakkı
C
İrtifak hakkı
D
Komşuluk hakkı
E
İntifa hakkı
Açıklama:
Bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olup, yüklü taşınmazın malikini mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya mecbur kılan haklara irtifak hakkı denir.
Soru 4
Mehmet’in evinin dört tarafı, başka evlerle çevrilmiş olup Mehmet, anayola çıkmak için en müsait olan komşusunun arazisinden geçmek için kendisine izin verilmesi için mahkemeye başvurmuştur. Mahkeme bu davayı hangi hakka dayanarak çözümleyecektir?
Seçenekler
A
Üst hakkı
B
Kaynak hakkı
C
Oturma hakkı
D
Geçit hakkı
E
İntifa hakkı
Açıklama:
Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir. Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır.
Soru 5
Sözleşmeler ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil, kural olarak ispat şeklidir.
B
Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur.
C
İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.
D
Sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe, hiçbir şekle bağlı değildir.
E
Sözleşmeler genel olarak borçlar hukukunda düzenlenmektedir.
Açıklama:
borçlar hukukunun genel ilkeleri denildiğinde bazı temel yapılar akla gelir. Bunlardan ilki sözleşmenin kuruluşudur. Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir. Sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe, hiçbir şekle bağlı değildir. Kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil, kural olarak geçerlilik şeklidir.
Soru 6
Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü tutulduğu sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri, hangi hukuk dalında düzenlenmektedir?
Seçenekler
A
Ceza hukuku
B
Ticaret hukuku
C
İş hukuku
D
Borçlar hukuku
E
Medeni hukuk
Açıklama:
Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri de borçlar hukukunda incelenir.
Soru 7
Dernekler ve vakıflara ilişkin özel kanunlar bir yana bırakılacak olursa, bunların kuruluşu ile ilgili genel nitelikteki bilgiler, aşağıdaki kanunlardan hangisi içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
idari yargılama usulü kanunu
B
kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu
C
ticaret kanunu
D
borçlar kanunu
E
medeni kanun
Açıklama:
Tüzel kişiler hukukunda, onların kuruluşu, malvarlıkları genel olarak ele alındıktan sonra, iki temel tüzel kişi türü ele alınır. Bunlardan ilki derneklerdir.
1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
Soru 8
Kemal, Kamil’in sahibi olduğu evi bir yıllığına kiralamak üzere aralarında kira sözleşmesi düzenlemişlerdir. Ancak Kemal kira bedelini ödememekte ısrar ettiğinden Kamil’in mahkemeye başvurması zorunlu olmuştur. Mahkeme bu uyuşmazlığı hangi hukuk dalına göre çözümleyecektir?
Seçenekler
A
Genel kamu hukuku
B
Vergi hukuku
C
İş hukuku
D
Eşya hukuku
E
Borçlar hukuku
Açıklama:
Borçlar hukukunun ikinci kısmında, çeşitli sözleşmeler incelenir. Borçlar Kanunu’nda yer verilen sözleşmeler dışında, atipik, karma nitelikli sözleşmeler de borçlar hukukunun konusu olabilir. Mal değişim sözleşmesi, bağışlama sözleşmesi, kira sözleşmeleri…. kuruluş şartları, hükümleri ve sona ermesine ilişkin ilkeler bazında borçlar hukukunun kapsamında ele alınıp incelenir.
Soru 9
Ailesinin tek çocuğu olan Zehra’nın ölümüyle birlikte kalan yüksek miktardaki malvarlığının henüz hayatta olan anne ve babasına hangi oranlarda paylaştırılacağına ilişkin hükümler aşağıdaki hangi kanunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
vergi kanunu
B
borçlar kanunu
C
medeni kanun
D
iş kanunu
E
devlet memurları kanunu
Açıklama:
Miras hukuku, paylaşımın ne şekilde yapılacağını da ele alır. 1926 tarihli eski Medeni Kanun, 2001 yılında yerini yenisine bırakmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 22.11.2001’de kabul edilmiştir. Yasa toplam dört kitaptan oluşturulmuştur. Bunlar, kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku ve miras hukuku kitaplarıdır. (sayfa 150)
Soru 10
Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ticari işletme
B
Tacir
C
Anonim Şirket
D
Tüccar
E
Ticari iş
Açıklama:
Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.
Soru 11
Ticaret hukukunda iki veya daha fazla kişinin ortak bir ekonomik amaca erişmek için emek ve sermayelerini bir araya getirmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Şirket
B
Kooperatif
C
Anonim şirket
D
Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket
E
Komandit şirket
Açıklama:
Şirket, iki veya daha fazla kişinin ortak bir ekonomik amaca erişmek için emek ve sermayelerini
bir araya getirmelerini ifade eder.
bir araya getirmelerini ifade eder.
Soru 12
Ticaret hukukunda ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan, şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir veya birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış ve diğer ortak veya ortakların sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlandırılmış olan şirkete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Limited şirket
B
Adi şirket
C
Komandit Şirket
D
Anonim şirket
E
Kooperatif
Açıklama:
Ticaret hukukunda ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan, şirket alacaklılarına karşı ortaklardan bir veya birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış ve diğer ortak veya ortakların sorumluluğu belirli bir sermaye ile sınırlandırılmış olan şirkete Komandit Şirket denir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangileri kambiyo senetlerindendir?
I-Poliçe
II-Bono
III-Çek
IV-Noter senedi
V-İhtarname
VI-Banka mevduat cüzdanı
I-Poliçe
II-Bono
III-Çek
IV-Noter senedi
V-İhtarname
VI-Banka mevduat cüzdanı
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
II,III,V
D
III,IV,IV
E
III,V,VI
Açıklama:
Kıymetli evrakın en yaygın modelini kambiyo senetleri oluşturur. Poliçe, bono, çek bu kapsama girer
Soru 14
Aşağıdaki düzenlemelerin hangileri ve doğurduğu sonuçlar, devletler özel hukuku kapsamında ele alınmamaktadır?.
I- 1969 tarihli Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi
II- Pasaport Kanunu
III- İskan Kanunu
IV- Yabancıların İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun
V- Uluslararası Adalet Divanı Statüsü
VI- Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu
I- 1969 tarihli Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi
II- Pasaport Kanunu
III- İskan Kanunu
IV- Yabancıların İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun
V- Uluslararası Adalet Divanı Statüsü
VI- Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu
Seçenekler
A
II,III,IV,VI
B
I,II,IV,V
C
II,IV,V,VI
D
I,II,III,IV,VI
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Pasaport Kanunu, İskan Kanunu, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yabancıların İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun ve bu kişilerin çalışma izinlerine ilişkin mevzuatta çeşitli hükümlere yer verilmiştir. Bu düzenlemeler ve doğurduğu sonuçlar da devletler özel hukuku kapsamında ele alınmaktadır.
Soru 15
İçinde yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan hakları hukuku
B
Devletler özel hukuku
C
Devletler genel hukuku
D
Anayasa hukuku
E
İdare hukuku
Açıklama:
Devletler özel hukuku, yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuktur.
Soru 16
1926 eski Medeni Kanun hangi yılda yerini yenisine bırakarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
12.12.2011
B
22.11.2001
C
22.01.2001
D
02.11.2006
E
10.12.2002
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Medeni hukuk'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Türk Medeni Kanunu’nu oluşturan kitapların arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kişiler hukuku
B
Aile hukuku
C
Eşya hukuku
D
Miras hukuku
E
Ceza hukuku
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Medeni Hukuk'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi aile hukukunun konuları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Evlenme ve nişanlanma
B
Vesayet
C
Nafaka
D
Aile vakıfları
E
Kişiler arasındaki hısımlık ilişkileri
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Aile hukuku'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 19
Aşağıda miras hukuku hakkında verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yasal mirasçılar, mirasbırakanın birinci derece mirasçıları olan altsoyudur
B
Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır
C
Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olamazlar
D
Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder
E
Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Miras hukuku'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 20
Kanun ya da sözleşme uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyetine …………………denir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Elbirliğiyle mülkiyet
B
Taşınmaz mülkiyet
C
Paylı mülkiyet
D
İntifa mülkiyet
E
Ferdi mülkiyet
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Eşya hukuku'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 21
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yüklü taşınmazın maliki, irtifak hakkının kullanılmasını engelleyecek ya da zorlaştıracak davranışlarda bulunamaz
B
Taşınmaz maliki, üst taraftaki araziden kendi arazisine doğal olarak akan suların ve özellikle yağmur, kar ve tutulmamış kaynak sularının akışına katlanmak zorundadır
C
intifa hakkı, taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya bir malvarlığı üzerinde kurulabilir
D
İntifa hakkı, gerçek kişilerde hak sahibinin ölümü; tüzel kişilerde kararlaştırılan sürenin dolması, süre kararlaştırılmamışsa kişiliğin ortadan kalkmasıyla sona erer
E
Kaynak hakkı, bağımsız nitelikte ve en az on yıl için kurulmuş ise tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise '' Eşya hukuku'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 22
Aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Borcun kaynağı; kanun, sözleşme ya da hukuka aykırı fiil olamaz
B
Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla, rızaların uyuşmasıyla kurulur
C
İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir
D
Sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe, hiçbir şekle bağlı değildir
E
Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise '' Borçlar hukuku'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 23
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Borçlar hukuku, sadece sözleşmelerin kuruluşu ile değil, işleyişi ve sona ermesi ile de yakından ilgilenir
B
Temsil borçlar hukuku konusu değildir
C
Türk Borçlar Kanunu esasen, bireysel sözleşme modeline dayanır
D
Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır
E
Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri borçlar hukukunda incelenir
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Borçlar hukuku '' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 24
İş Kanunu’na göre fazla çalışma ücreti yüzde kaç zamlı ödenmelidir?
Seçenekler
A
50
B
30
C
40
D
60
E
100
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise '' Bireysel iş hukuku'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 25
Kamu hukuku - özel hukuk ayrımı yapılırken hangisinin doğru olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Özel hukukun aksine kamu hukukunda, taraflar serbest iradeleri ile eşitlik ilkesi esasları içinde hukuki ilişkiye girerler.
B
Özel hukukta tarafların ilişkisinin kamusal bir yanı vardır.
C
Kamu hukukunda taraflar arasında ilişki eşit şartlarda gerçekleşir.
D
Özel hukukta kamu menfaati dikkate alınmaktadır.
E
Kamu hukuku, içerdiği sınırlandırıcı ve koruyucu hükümlerle özel hukuku gittikçe istila etmektedir.
Açıklama:
Kamu hukuku - özel hukuk ayrımı, hukukun temel ayrımlarından biri olmakla beraber artık eski önemini yitirmiştir. Günümüzde sadece eğitim amacıyla kullanılmaktadır. Bu ayrımda esas olan, kamu hukukunun aksine özel hukukta, tarafların serbest iradeleri ile eşitlik ilkesi esasları içinde hukuki ilişkiye girmeleridir. Kamu hukukunda ise ilişkinin kamusal bir yanının olması, ilişkinin eşit şartlarda olmasını engellemekte, kamu menfaati dikkate alınmaktadır.
Kamu gücü, hakların korunmasında değişik araçlara sahiptir. Hakların korunmasında kolluk kuvvetlerinden yararlanılabileceği gibi, koruyucu hükümlerle de toplumun davranışlarına sınırlamalar getirilebilir. Bu durum kamu hukukunun etkinliğini her geçen gün artırması sonucunu doğurmakta ve kamu hukuku, içerdiği sınırlandırıcı ve koruyucu hükümlerle özel hukuku gittikçe istila etmektedir.
Kamu gücü, hakların korunmasında değişik araçlara sahiptir. Hakların korunmasında kolluk kuvvetlerinden yararlanılabileceği gibi, koruyucu hükümlerle de toplumun davranışlarına sınırlamalar getirilebilir. Bu durum kamu hukukunun etkinliğini her geçen gün artırması sonucunu doğurmakta ve kamu hukuku, içerdiği sınırlandırıcı ve koruyucu hükümlerle özel hukuku gittikçe istila etmektedir.
Soru 26
Gerçek ya da tüzel kişilerin toplumsal ilişkilerinde ön plana çıkan haklarını konu alan hukuk dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret Hukuku
B
İş Hukuku
C
Medeni Hukuk
D
Devletler Özel Hukuku
E
Kamu hukuku
Açıklama:
MEDENİ HUKUK
Medeni hukuk, gerçek ya da tüzel kişilerin toplumsal ilişkilerinde ön plana çıkan haklarını konu alır. Temeli Roma hukukunda, Roma vatandaşlarına tanınan özel hukuka dayalı olan medeni hukukta esasen insanın doğumla kazandığı haklar dışında, sonradan elde ettiği haklar da düzenlenir.
Medeni hukuk, gerçek ya da tüzel kişilerin toplumsal ilişkilerinde ön plana çıkan haklarını konu alır. Temeli Roma hukukunda, Roma vatandaşlarına tanınan özel hukuka dayalı olan medeni hukukta esasen insanın doğumla kazandığı haklar dışında, sonradan elde ettiği haklar da düzenlenir.
Soru 27
Kişiler Hukukunun kapsamının tanımlanmasında hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Kişiler hukuku, kişiler arasındaki hısımlık ilişkilerini de ele alır.
B
Kişiler hukuku, kişinin yerleşim yerini, nasıl değiştirilebileceğini, yasal olarak ne şekilde belirlendiğini de ele alır.
C
Kişiliğin korunması da kişiler hukukunun konusuna girer.
D
Doğum, ölüm, gaiplik kararı gibi kişisel durum sicilleri kişiler hukuku alanına girmez.
E
Kişiliğe yönelik saldırıların ne şekilde engelleneceği, ortaya çıkan zararın nasıl karşılanacağı hep kişiler hukukunda incelenir.
Açıklama:
Kişiler hukuku, kişiler arasındaki hısımlık ilişkilerini de ele alır. Hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olan hısımlığa kan hısımlığı denir. Eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları, aynı tür ve dereceden kayın hısımları olur.
Kişileri ilgilendiren bir diğer konu da ikametgâhtır. Yeni yasanın yerleşim yeri olarak ifade ettiği bu kavram, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yeri ifade eder. Kişiler hukuku, kişinin yerleşim yerini, nasıl değiştirilebileceğini, yasal olarak ne şekilde belirlendiğini de ele alır. Kişiliğin korunması da kişiler hukukunun konusuna girer. Kişiliğe yönelik saldırıların ne şekilde engelleneceği, ortaya çıkan zararın nasıl karşılanacağı hep kişiler hukukunda incelenir. Doğum, ölüm, gaiplik kararı gibi kişisel durum sicilleri de bu alana girer.
Kişileri ilgilendiren bir diğer konu da ikametgâhtır. Yeni yasanın yerleşim yeri olarak ifade ettiği bu kavram, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yeri ifade eder. Kişiler hukuku, kişinin yerleşim yerini, nasıl değiştirilebileceğini, yasal olarak ne şekilde belirlendiğini de ele alır. Kişiliğin korunması da kişiler hukukunun konusuna girer. Kişiliğe yönelik saldırıların ne şekilde engelleneceği, ortaya çıkan zararın nasıl karşılanacağı hep kişiler hukukunda incelenir. Doğum, ölüm, gaiplik kararı gibi kişisel durum sicilleri de bu alana girer.
Soru 28
Evlenme ve nişanlanma kavramları, boşanma sebepleri, ayrı yaşama ve nafaka, mal rejimleri gibi konularla ilgilenen hukuk dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Kişiler Hukuku
B
Eşya Hukuku
C
Miras Hukuku
D
Borçlar Hukuku
E
Aile Hukuku
Açıklama:
Aile hukuku, Medeni Kanun’un ikinci kitabıdır ve oldukça kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Bu alan öncelikle evlenme ve nişanlanma kavramlarını ele alır. Bu iki yapının oluşum şartları, sonuçları yanı sıra, batıl olan evlilikler de aynı kapsamda incelenir. Boşanma da aile hukukuna dâhildir. Boşanma sebepleri, ayrı yaşama ve nafaka bu kapsamdadır.
Evlenme ile ortaya çıkan bir başka konu, mal rejimleridir. Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal ortaklığı gibi kavramlar mal rejimine dahil edilen konularıdır. Eşlerin birbirlerinin malları üzerindeki hakları ve ortak edinilen malların hukuki durumu, bu bağlamda irdelenir.
Evlenme ile ortaya çıkan bir başka konu, mal rejimleridir. Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal ortaklığı gibi kavramlar mal rejimine dahil edilen konularıdır. Eşlerin birbirlerinin malları üzerindeki hakları ve ortak edinilen malların hukuki durumu, bu bağlamda irdelenir.
Soru 29
Hukuk açısından, vesayet konusunu tanımlarken hangi ifadenin doğru olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Vesayet, vesayet organları ve kayyımlık, kişiler hukukunun ele aldığı konulardandır.
B
Vesayet organları, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsidir.
C
Özel vesayet, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür.
D
Vesayet makamı, asliye hukuk mahkemesi, denetim makamı, sulh hukuk mahkemesidir.
E
Vesayeti gerektiren haller olan küçüklük, kısıtlamayı gerektiren akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim de aile hukuku içinde incelenir.
Açıklama:
Vesayet, vesayet organları ve kayyımlık, aile hukukunun ele aldığı son konudur. Bu kurumların oluşması, koşulları, sona ermesi ve sonuçları ayrı ayrı değerlendirilir. Vesayet organları, vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardır. Kamu vesayeti, vesayet
makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür. Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir. Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Kayyım, belirli işleri görmek veya mal varlığını yönetmek için atanır. Vesayeti gerektiren haller olan küçüklük, kısıtlamayı gerektiren akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim de aile hukuku içinde incelenir.
makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür. Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir. Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Kayyım, belirli işleri görmek veya mal varlığını yönetmek için atanır. Vesayeti gerektiren haller olan küçüklük, kısıtlamayı gerektiren akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim de aile hukuku içinde incelenir.
Soru 30
Miras Hukukuna göre hangi ifadenin doğru olduğu söylenemez?
Seçenekler
A
Mirasbırakanın üzerinde tasarruf etmediği kısım yasal mirasçılarına kalır.
B
Evlatlık ve altsoyunun evlat edinene mirasçılığı mirasbırakanın kan hısmı gibidir.
C
Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olamazlar.
D
Mirasçı miras bırakana karşı ağır bir suç işlemişse mirasçılıktan çıkarılabilir.
E
Kişinin ölümü sonrasında geride kalan malvarlığı üzerindeki hakları ele alır.
Açıklama:
Miras hukuku, kişinin ölümü sonrasında geride kalan malvarlığı üzerindeki hakları ele alır. Bu alan, kendine özgü çeşitli kavramlar içerir. İlk önce mirasçılar tanımlanır. Yasal mirasçılar, mirasbırakanın birinci derece mirasçıları olan altsoyu, altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. Mirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve
büyük babalardan biri altsoyu bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşse, ona düşen pay aynı taraftaki mirasçılara kalır. Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.
büyük babalardan biri altsoyu bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşse, ona düşen pay aynı taraftaki mirasçılara kalır. Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.
Soru 31
Mülkiyetin tanımlanmasında hangi ifade doğru kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Paylı mülkiyet, bir kimseye, bir eşya üzerinde kullanma, yararlanma, tasarrufta
bulunma yetkilerini tanıyan en geniş kapsamlı haktır.
bulunma yetkilerini tanıyan en geniş kapsamlı haktır.
B
Mülkiyet, temelde ferdi mülkiyet ve birlikte mülkiyet olarak ikiye ayrılır. Birlikte mülkiyet ise paylı mülkiyet (müşterek mülkiyet) ve elbirliği mülkiyeti (iştirak
halinde mülkiyet) olmak üzere ikiye ayrılmıştır.
halinde mülkiyet) olmak üzere ikiye ayrılmıştır.
C
Birden çok kimsenin maddi olarak bölünmemiş olan bir şeyin tamamına belli paylarla malik olmasına mülkiyet hakkı denir.
D
Kanun ya da sözleşme uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyetine kamusal mülkiyet denir.
E
Taşınmaz mülkiyeti, miras beyanıyla kazanılır.
Açıklama:
Eşya Hukuku
Mülkiyet, temelde ferdi mülkiyet ve birlikte mülkiyet olarak ikiye ayrılır. Birlikte mülkiyet ise paylı mülkiyet (müşterek mülkiyet) ve elbirliği mülkiyeti (iştirak
halinde mülkiyet) olmak üzere ikiye ayrılmıştır.
Mülkiyet, temelde ferdi mülkiyet ve birlikte mülkiyet olarak ikiye ayrılır. Birlikte mülkiyet ise paylı mülkiyet (müşterek mülkiyet) ve elbirliği mülkiyeti (iştirak
halinde mülkiyet) olmak üzere ikiye ayrılmıştır.
Soru 32
Temel kavramı mülkiyet olan ve taşınır ve taşınmaz malların üzerindeki hakları konu alan hukuk dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret Hukuku
B
Miras Hukuku
C
Borçlar Hukuku
D
Aile Hukuku
E
Eşya Hukuku
Açıklama:
Medeni hukukun dördüncü bölümü olan eşya hukuku, temelde taşınır ve taşınmaz malların üzerindeki hakları konu alır. Bu alanın temel kavramı mülkiyettir. Mülkiyet hakkının içeriği Medeni Kanun’da belirlenmiştir.
Soru 33
Borçlar Kanunu’nda, bir sözleşmenin yapılması sırasında sözleşmeyi düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak ifade edilebilecek kurallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İrade açıklaması.
B
Temsil.
C
Kusurlu eylemler.
D
Genel işlem koşulları.
E
Karma nitelikli sözleşmeler.
Açıklama:
BORÇLAR HUKUKU
Borçlar Kanunu’nda düzenlenen genel işlem koşulları, bir sözleşmenin yapılması
sırasında sözleşmeyi düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak
amacıyla önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri
olarak ifade edilebilir.
Borçlar Kanunu’nda düzenlenen genel işlem koşulları, bir sözleşmenin yapılması
sırasında sözleşmeyi düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak
amacıyla önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri
olarak ifade edilebilir.
Soru 34
İşçilerin Anayasa’dan kaynaklanan örgütlenme hakkını güvence altına alan yasa hangisidir?
Seçenekler
A
İş Kanunu
B
Borçlar Kanunu
C
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
D
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
E
Ticaret Kanunu
Açıklama:
Toplu İş Hukuku
İş hukukunun diğer bir bölümünü oluşturan toplu iş hukuku, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile düzenlenmektedir. Söz konusu yasa, işçilerin Anayasa’dan kaynaklanan örgütlenme hakkını güvence altına almaktadır.
İş hukukunun diğer bir bölümünü oluşturan toplu iş hukuku, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile düzenlenmektedir. Söz konusu yasa, işçilerin Anayasa’dan kaynaklanan örgütlenme hakkını güvence altına almaktadır.
Soru 35
Taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya bir mal
varlığı üzerinde kurulabilen sınırlı ayni hak aşağıdakilerden hangisidir?
varlığı üzerinde kurulabilen sınırlı ayni hak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehin hakkı
B
İntifa hakkı
C
Üst hakkı
D
Oturma hakkı
E
Kaynak hakkı
Açıklama:
Sınırlı bir ayni hak olan intifa hakkı, taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya bir mal
varlığı üzerinde kurulabilir.
varlığı üzerinde kurulabilir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi yürürlükte bulunan Türk Medeni Kanununa göre mirasbırakanın saklı paylı mirasçılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kardeşi
B
Annesi
C
Torunu
D
Eşi
E
Evlatlığı
Açıklama:
Kardeşi mirasırakanın sakı paylı mirasçısı değildir.
Soru 37
Mirasçıların tereke borçlarından sorumluluğuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bireysel olarak sorumludurlar
B
Müteselsilen sorumludurlar
C
Payları oranında sorumludurlar
D
Elbirliği şeklinde sorumludurlar
E
Kısmi olarak sorumludurlar
Açıklama:
Mirasçılar, tereke borçlarından müteselsilen sorumludurlar
Soru 38
Bağımsız nitelikteki bir kaynak hakkının tapuda taşınmaz olarak kaydedilebilmesi için geçmesi gereken asgari süre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
10 yıl
B
15 yıl
C
20 yıl
D
30 yıl
E
50 yıl
Açıklama:
Kaynak hakkı, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, başkasına devredilebilir ve mirasçıya geçer. Kaynak
hakkı, bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl için kurulmuş ise tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir.
hakkı, bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl için kurulmuş ise tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmemiştir?
Seçenekler
A
Kefalet sözleşmesi
B
Havale
C
Takas
D
Adi Ortaklık
E
Vakıf sözleşmesi
Açıklama:
Vakfa ilişkin hükümler Türk Medeni Kanunu'nda ve Vakıflar Kanunu'nda düzenlenmiştir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi içerdiği konular itibarıyla hem
özel hukuk hem de kamu hukuku karakteri taşıyan bir alandır?
özel hukuk hem de kamu hukuku karakteri taşıyan bir alandır?
Seçenekler
A
Borçlar Hukuku
B
Medeni Hukuk
C
İş Hukuku
D
Eşya Hukuku
E
Miras Hukuku
Açıklama:
Çalışma yaşamına ilişkin kuralları ele alıp inceleyen iş hukuku, esasen içerdiği konular itibarıyla hem
özel hukuk hem de kamu hukuku karakteri taşıyan bir alandır.
özel hukuk hem de kamu hukuku karakteri taşıyan bir alandır.
Soru 41
Senette var olan bir hakkın, devir veya rehin edilmesi gibi hukuki sonuçlar
doğuran bir irade beyanına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
doğuran bir irade beyanına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ciro
B
Devir
C
Temlik
D
Havale
E
İskonto
Açıklama:
Ciro, senette var olan bir hakkın, devir
veya rehin edilmesi gibi hukuki sonuçlar
doğuran bir irade beyanıdır. Senet üzerine
ya da senede eklenen bir kağıt (alonj) üzerine ciro yapılabilir.
veya rehin edilmesi gibi hukuki sonuçlar
doğuran bir irade beyanıdır. Senet üzerine
ya da senede eklenen bir kağıt (alonj) üzerine ciro yapılabilir.
Soru 42
Sigortacının sigorta ettiği menfaati tekrar
sigorta ettirmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
sigorta ettirmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reasürans
B
Çifte sigorta
C
Bileşik sigorta
D
Alonj
E
Takseli sigorta
Açıklama:
Sigortacının sigorta ettiği menfaati tekrar
sigorta ettirmesine reasürans denir
sigorta ettirmesine reasürans denir
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Devletler Özel Hukukunun alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Kanunlar ihtilafı
B
Eşya Hukuku
C
Sigorta Hukuku
D
İcra ve İflas Hukuku
E
Medeni Usul Hukuku
Açıklama:
Kanunlar ihtilafı Devletler Özel Hukukunun dallarından biridir.
Soru 44
Sosyal Güvenlik Hukuku aşağıdaki hukuk dallarından hangisinin alt dalıdır?
Seçenekler
A
Medeni Hukuk
B
Ticaret Hukuku
C
İş Hukuku
D
Anayasa Hukuku
E
İdare Hukuku
Açıklama:
Sosyal güvenlik hukuku iş hukukunun alt dallarından biridir.
Soru 45
Bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yer, başka bir deyişle kişinin yerleşim yeri, hukuk dilinde ne şekilde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
İkametgah
B
Hısımlık
C
Nafaka
D
Vakıf
E
Gaiplik
Açıklama:
Bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yer, başka bir deyişle kişinin yerleşim yeri, hukuk dilinde “ikametgâh” olarak ifade edilir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür?
Seçenekler
A
Vasi
B
Muris
C
Kefil
D
Malik
E
İşveren
Açıklama:
Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi bir sözleşmenin yapılması sırasında sözleşmeyi düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Sebepsiz zenginleşme
B
Genel işlem koşulları
C
Müteselsil borçluluk
D
Sınırlı ayni hak
E
Taşınmaz mülkiyeti
Açıklama:
Borçlar Kanunu’nda düzenlenen genel işlem koşulları, bir sözleşmenin yapılması sırasında sözleşmeyi düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak ifade edilebilir.
Soru 48
Sosyal güvenlik hukuku ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Muhatap aldığı kitle itibarıyla Türkiye’nin kapsamı en geniş hukuk dalı durumunadır.
B
Sosyal güvenlik hukukunda, işçi ve memurlar dışında bağımsız çalışanlar da kapsama dâhildir.
C
Sosyal güvenlik hukuku, primli rejim kadar, primsiz rejimi de kapsamına alır.
D
Sosyal güvenlik sisteminin temel yasası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’dur.
E
Sosyal yardım ve sosyal hizmetler, sosyal güvenlik hukuku konusu kapsamı dışındadır.
Açıklama:
Sosyal güvenlik hukuku, primli rejim kadar, primsiz rejimi de kapsamına alır. O nedenle sosyal yardım ve sosyal hizmetler de sosyal güvenlik hukuku konusu içinde incelenir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi senette var olan bir hakkın, devir veya rehin edilmesi gibi hukuki sonuçlar doğuran bir irade beyanıdır?
Seçenekler
A
Çek
B
Hile
C
Bono
D
Poliçe
E
Ciro
Açıklama:
Ciro, senette var olan bir hakkın, devir veya rehin edilmesi gibi hukuki sonuçlar
doğuran bir irade beyanıdır.
doğuran bir irade beyanıdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi gemisini menfaat sağlamak amacıyla suda kullanan gemi malikidir?
Seçenekler
A
Konişmento
B
Taşıyan
C
Donatan
D
Sigortacı
E
Navlun
Açıklama:
Donatan, gemisini menfaat sağlamak amacıyla suda kullanan gemi malikidir.
Soru 51
Sigortacının sigorta ettiği menfaati tekrar sigorta ettirmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reasürans
B
Riziko
C
Konişmento
D
Navlun
E
İpotek
Açıklama:
Sigortacının sigorta ettiği menfaati tekrar sigorta ettirmesine reasürans denir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuktur?
Seçenekler
A
Devletler özel hukuku
B
Ticaret hukuku
C
Medeni hukuk
D
İş hukuku
E
Borçlar hukuku
Açıklama:
Devletler özel hukuku, yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuktur.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi devletler özel hukukunun alanına girmektedir?
Seçenekler
A
Yabancılar hukuku
B
Aile hukuku
C
Kişiler hukuku
D
Borçlar hukuku
E
Miras hukuku
Açıklama:
Yabancılar hukuku, devletler özel hukukunun alanına girmektedir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi deniz ticareti hukukunda ele alınan konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gemi
B
Kaptan
C
Çatma
D
Kurtarma
E
Vatandaşlık
Açıklama:
Vatandaşlık, deniz ticareti hukukunda ele alınan konulardan biri değildir.
Soru 55
............... en az yedi gerçek kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarıdır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vakıf
B
Dernek
C
Örgüt
D
Ekip
E
Anonim şirket
Açıklama:
Dernek en az yedi gerçek kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarıdır.
Soru 56
- Aşağıdaki tanımlardan hangisi yalnıştır?
Seçenekler
A
Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.
B
Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.
C
Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.
D
Türk Medeni Kanunu’nun 349. maddesine göre, velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmemektedir.
E
Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler ve kural olarak hesap ve güvence vermek zorundadırlar.
Açıklama:
Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler ve kural olarak hesap ve güvence vermek zorundadırlar sözü doğru değildir. Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler ve kural olarak hesap ve güvence vermek zorunda değillerdir
Soru 57
Bir kimseye, bir eşya üzerinde kullanma, yararlanma, tasarrufta bulunma yetkilerini tanıyan en geniş kapsamlı hak aşağıdakilerden hangisidir?.
Seçenekler
A
Üst hakkı
B
İntifa hakkı
C
Mülkiyet hakkı
D
Tasarruf hakkı
E
Rehin hakkı
Açıklama:
Bir kimseye, bir eşya üzerinde kullanma, yararlanma, tasarrufta bulunma yetkilerini tanıyan en geniş kapsamlı hak mülkiyet hakkıdır.
Soru 58
Birden çok borçludan her birinin, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirmesi ile oluşan borç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müteselsil borç
a 159
a 159
B
İstisnai borç
C
Temsil borcu
D
Fiili borç
E
İcra borcu
Açıklama:
Birden çok borçludan her birinin, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirmesi ile oluşan borç
Müteselsil borç dur.
Müteselsil borç dur.
Soru 59
Aşağıdaki tanımlardan hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birim işyeridir
B
bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi denmektedir
C
işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren denir
D
İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.
E
İşveren vekilinin işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden işveren sorumlu değildir
Açıklama:
İşveren vekilinin işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden işveren sorumlu değildir doğru değildir tam tersi İşveren vekilinin işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden işveren sorumludur.
Soru 60
Şirket, ........... veya daha fazla kişinin ortak bir ekonomik amaca erişmek için emek ve sermayelerini bir araya getirmelerini ifade eder.
Şirket oluşması tanımında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Şirket oluşması tanımında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
Şirket, iki veya daha fazla kişinin ortak bir ekonomik amaca erişmek için emek ve sermayelerini bir araya getirmelerini ifade eder.
Soru 61
Sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolektif şirket
B
Komandit Şirket
C
Anonim Şirket
D
Limited şirket
E
Tüzel şirket
Açıklama:
Sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirket anonim şirkettir
Soru 62
Sigortacının sigorta ettiği menfaati tekrar sigorta ettirmesine ........................denir.
Yukarıdaki boşluğa geldiğinde doğru anlam oluşturan kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa geldiğinde doğru anlam oluşturan kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reasürans
B
Konişmento
C
Donatan
D
Malik
E
Sigortacı
Açıklama:
Sigortacının sigorta ettiği menfaati tekrar sigorta ettirmesine Reasürans denir.
Soru 63
Aşağıdaki tanımlardan hangisi yalnıştır?
Seçenekler
A
Bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.
B
Türk vatandaşı baba ve yabancı anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk ise soy bağı kurulmasını sağlayan usul ve esasların yerine getirilmesi hâlinde Türk vatandaşlığını kazanır.
C
Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır.
D
Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırır
E
Doğumla kazanılan vatandaşlık doğum anından itibaren hüküm ifade eder.
Açıklama:
Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırır sözü yalnıştır bunun gerçekleşmesi için en az 3 yıl geçmesi lazım. Bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.
Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırır. yalnıştır bunun gerçekleşmesi için en az 3 yıl geçmesi lazım
Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırır. yalnıştır bunun gerçekleşmesi için en az 3 yıl geçmesi lazım
Soru 64
Vesâyet, kısıtlılık ve kayyımlık, gaiplik veya ölmüş sayılma, nişanlılık, evlilik ve genel hükümleri, boşanma ve ayrılık, evlilik malları, soybağının kurulması, evlât edinme, nafaka, miras, aynî haklar, taşıma araçları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kanunlar ihtilafı düzenlemesi olan konulardandır
B
Devletler özel hukukunun konularındandır
C
Türk vatandaşlığının devletler özel hukukuna göre olan konulardandır
D
Türk vatandaşlığının özel hukukunun konularındandır
E
kanunlar özel hukukunun konularındandır
Açıklama:
Vesâyet, kısıtlılık ve kayyımlık, gaiplik veya ölmüş sayılma, nişanlılık, evlilik ve genel hükümleri, boşanma ve ayrılık, evlilik malları, soybağının kurulması, evlât edinme, nafaka, miras, aynî haklar, taşıma araçları Kanunlar ihtilafı düzenlemesi olan konulardandır
Soru 65
I. Evlenme, hısımlık, nafaka, aile vakıfları ve vesayet aile hukukunun konuları arasında yer alır.
II. Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip olup hesap ve güvence vermek zorundadır.
III. Medeni Kanuna göre herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.
IV. Kayyım, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür.
Aile hukukuna ilişkin verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip olup hesap ve güvence vermek zorundadır.
III. Medeni Kanuna göre herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.
IV. Kayyım, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür.
Aile hukukuna ilişkin verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
I. Evlenme, hısımlık, nafaka, aile vakıfları ve vesayet aile hukukunun konuları arasında
yer alır.
II. Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler ve kural olarak hesap ve güvence vermezler.
III. Medeni Kanuna göre herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.
IV. Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
yer alır.
II. Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler ve kural olarak hesap ve güvence vermezler.
III. Medeni Kanuna göre herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.
IV. Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 66
Miras hukukuna ilişkin aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yasal mirasçılar, mirasbırakanın birinci derece mirasçıları olan altsoyu, altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır.
B
Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş
olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.
olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.
C
Evlâtlık ve altsoyunun, evlât edinene mirasçılığı da kan hısmı gibidir.
D
Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder.
E
Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olurlar.
Açıklama:
Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 67
Tüzel kişilerin intifa hakkı, en çok kaç yıl devam edebilir?
Seçenekler
A
10 yıl
B
25 yıl
C
50 yıl
D
75 yıl
E
100 yıl
Açıklama:
Tüzel kişilerin intifa hakkı, en çok yüz yıl devam edebilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 68
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Borçlar Kanunu'nda düzenlenen genel işlem koşullarının tanımı verilmiştir?
Seçenekler
A
Bir sözleşmenin yapılması sırasında sözleşmeyi düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri
B
Tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla,
rızaların uyuşmasıyla gerçekleştirilen işlem
rızaların uyuşmasıyla gerçekleştirilen işlem
C
Birden çok borçludan her birinin, alacaklıya karşı borcun tamamından
sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirmesi
sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirmesi
D
Birden çok kimsenin maddi olarak bölünmemiş olan bir şeyin tamamına belli paylarla malik olması
E
Kanun ya da sözleşme uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte
malik olma durumu
malik olma durumu
Açıklama:
Borçlar Kanunu’nda düzenlenen genel işlem koşulları, bir sözleşmenin yapılması sırasında sözleşmeyi düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak ifade edilebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 69
Yasaya göre kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
İşçi
B
İşveren
C
İşveren vekili
D
Sigortalı
E
Alt işveren
Açıklama:
Yasaya göre kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olarak adlandırılmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 70
Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kıymetli evrak hukuku
B
Deniz ticareti hukuku
C
Devletler özel hukuku
D
Sigorta hukuku
E
Sosyal güvenlik hukuku
Açıklama:
Devletler özel hukuku, yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk dalıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 71
I. Vatandaşlık hukuku
II. Kişiler hukuku
III. Yabancılar hukuku
IV. Kanunlar ihtilaf hukuku
V. Ticari işletme hukuku
Yukarıda verilenlerden hangileri devletler özel hukukunun alanına girer?
II. Kişiler hukuku
III. Yabancılar hukuku
IV. Kanunlar ihtilaf hukuku
V. Ticari işletme hukuku
Yukarıda verilenlerden hangileri devletler özel hukukunun alanına girer?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve V
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
II, III ve V
Açıklama:
Vatandaşlık hukuku, yabancılar hukuku ve kanunlar ihtilaf hukuku devletler özel hukukunun alanına girer. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 72
I. Türk vatandaşlığı, doğumla veya sonradan kazanılır.
II. Türk vatandaşı baba ve yabancı anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk Türk vatandaşlığını kazanamaz.
III. Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan kişi, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak
şartıyla, karar tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir.
IV. Bir Türk vatandaşı ile en az bir yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.
Vatandaşlık Hukukuna ilişkin yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Türk vatandaşı baba ve yabancı anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk Türk vatandaşlığını kazanamaz.
III. Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan kişi, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak
şartıyla, karar tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir.
IV. Bir Türk vatandaşı ile en az bir yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.
Vatandaşlık Hukukuna ilişkin yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Türk vatandaşlığı, doğumla veya sonradan kazanılır. Türk vatandaşı baba ve yabancı anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk soy bağı kurulmasını sağlayan usul ve esasların yerine getirilmesi hâlinde Türk vatandaşlığını kazanır. Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan kişi, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla, karar tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir. Bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Ticaret Hukukunun alanına girmez?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik hukuku
B
Şirketler hukuku
C
Sigorta hukuku
D
Taşıma işleri hukuku
E
Kıymetli evrak hukuku
Açıklama:
sosyal Güvenlik Hukuku, Ticaret Hukukunun alanına girmez. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 74
Medeni hukukun dallarından hangisi taşınır ve taşınmaz malların üzerindeki
hakları konu alır?
hakları konu alır?
Seçenekler
A
Aile hukuku
B
Miras hukuku
C
Borçlar hukuku
D
Eşya hukuku
E
Kişiler hukuku
Açıklama:
Eşya hukuku, taşınır ve taşınmaz malların üzerindeki hakları konu alır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 75
"İkametgâh" ve "hısımlık" aşağıdaki hukuk dallarının hangisi kapsamında incelenir.?
Seçenekler
A
Miras Hukuku
B
Borçlar Hukuku
C
Aile Hukuku
D
Kişiler Hukuku
E
İcra İflas Hukuku
Açıklama:
Kişiler hukuku, kişiler arasındaki hısımlık ilişkilerini ele alır. Hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olan hısımlığa kan hısımlığı denir. Eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları, aynı tür ve dereceden kayın hısımları olur. Kişileri ilgilendiren bir diğer konu da ikametgâhtır. Yeni yasanın yerleşim yeri olarak ifade ettiği bu kavram, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yeri ifade eder. Kişiler hukuku, kişinin yerleşim yerini, nasıl değiştirilebileceğini, yasal olarak ne şekilde belirlendiğini de ele alır.
Soru 76
Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal ortaklığı gibi mal rejimine dahil edilen konular aşağıdaki hukuk dallarından hangisinin kapsamında incelenir?.
Seçenekler
A
Eşya Hukuku
B
Ticaret Hukuku
C
Borçlar Hukuku
D
Aile Hukuku
E
Miras Hukuku
Açıklama:
Aile hukuku, Medeni Kanun’un ikinci kitabıdır ve oldukça kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Bu alan öncelikle evlenme ve nişanlanma kavramlarını ele
alır. Evlenme ile ortaya çıkan bir başka konu, mal rejimleridir. Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal ortaklığı gibi kavramlar mal rejimine dahil edilen
konularıdır. Eşlerin birbirlerinin malları üzerindeki hakları ve ortak edinilen malların hukuki durumu, bu bağlamda irdelenir.
alır. Evlenme ile ortaya çıkan bir başka konu, mal rejimleridir. Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal ortaklığı gibi kavramlar mal rejimine dahil edilen
konularıdır. Eşlerin birbirlerinin malları üzerindeki hakları ve ortak edinilen malların hukuki durumu, bu bağlamda irdelenir.
Soru 77
"Vesayeti gerektiren haller olan küçüklük, kısıtlamayı gerektiren akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, ... ... içinde incelenir."
Yukarıdaki ifadedeki boşluğa aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?.
Yukarıdaki ifadedeki boşluğa aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?.
Seçenekler
A
Aile Hukuku
B
Kişiler Hukuku
C
Borçlar Hukuku
D
Ticari İşletme Hukuku
E
Sosyal Güvenlik Hukuku
Açıklama:
Vesayet, vesayet organları ve kayyımlık, aile hukukunun ele aldığı konulardandır. Bu kurumların oluşması, koşulları, sona ermesi ve sonuçları ayrı ayrı değerlendirilir. Vesayet organları, vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardır. Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet
daireleri tarafından yürütülür. Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir. Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Kayyım, belirli işleri görmek veya mal varlığını yönetmek için atanırVesayeti gerektiren haller olan küçüklük, kısıtlamayı gerektiren akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim de aile hukuku içinde incelenir.
daireleri tarafından yürütülür. Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir. Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Kayyım, belirli işleri görmek veya mal varlığını yönetmek için atanırVesayeti gerektiren haller olan küçüklük, kısıtlamayı gerektiren akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim de aile hukuku içinde incelenir.
Soru 78
Medeni Hukuktaki düzenlemelere göre aşağıdaki şıklardan hangisi doğru bilgi içerir?.
Seçenekler
A
Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olamazlar.
B
Evlâtlık ve altsoyunun, evlât edinene mirasçılığı kan hısmı gibi değildir.
C
Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı devam etmez.
D
Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçmez.
E
Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar.
Açıklama:
Miras hukuku, kişinin ölümü sonrasında geride kalan malvarlığı üzerindeki hakları ele alır. Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar. Evlâtlık ve altsoyunun, evlât edinene mirasçılığı da kan hısmı gibidir. Evlâtlığın kendi
ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar. Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer.
ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar. Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer.
Soru 79
"... ... bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olup, yüklü taşınmazın malikini mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya mecbur kılar."
Yukarıdaki paragraftaki boşluğa aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?.
Yukarıdaki paragraftaki boşluğa aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?.
Seçenekler
A
Üst hakkı
B
Rehin hakkı
C
İrtifak hakkı
D
İntifa hakkı
E
Komşuluk hakkı
Açıklama:
Eşya hukukunun en temel bölümlerinden biri sınırlı ayni haklardır. Bunlardan irtifak hakkı, bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olup, yüklü taşınmazın malikini mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya mecbur kılar. İrtifak hakkı sahibi, hakkının korunması ve kullanılması için gerekli olan önlemleri alabilir ancak, hakkını yüklü taşınmazın malikine en az zarar verecek biçimde kullanmak zorundadır. Yüklü taşınmazın maliki, irtifak hakkının kullanılmasını engelleyecek ya da zorlaştıracak davranışlarda bulunamaz.
Soru 80
Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri ile ilgili olarak aşağıdaki şıklardan hangisi doğru bilgi içerir?.
Seçenekler
A
Haklı bir sebeple, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.
B
Zenginleşen, zenginleşmenin geri istenmesi sırasında elinden çıkmış olduğunu
ispat ettiği kısmın dışında kalanı geri vermekle yükümlü değildir.
ispat ettiği kısmın dışında kalanı geri vermekle yükümlü değildir.
C
Zenginleşen, zenginleşmeyi iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmışsa zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlü değildir.
D
Sebepsiz zenginleşenin, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüğü, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.
E
Zenginleşen, zenginleşmeyi elden çıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğini hesaba katması gerekiyorsa, zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlü değildir.
Açıklama:
Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri de borçlar hukukunda incelenir. Buna göre, haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur. Zenginleşen, zenginleşmenin geri istenmesi sırasında elinden çıkmış olduğunu ispat ettiği kısmın dışında kalanı geri vermekle yükümlüdür. Zenginleşen, zenginleşmeyi iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmışsa veya elden çıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğini hesaba katması gerekiyorsa, zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlüdür. Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşenin, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüğü, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.
Sebepsiz zenginleşenin, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüğü, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.
Sebepsiz zenginleşenin, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüğü, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Medenî Hukuk’un dallarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Kişiler Hukuku
B
Topluluklar Hukuku
C
Aile Hukuku
D
Eşya Hukuku
E
Miras Hukuku
Açıklama:
MEDENİ HUKUKUN DALLARI Kişiler Hukuku, Aile Hukuku, Eşya Hukuku, Miras Hukuku, Borçlar Hukuku
Soru 82
Medeni Kanun’un alt dalı olan kişiler hukukuna göre kişeler kaç grup olarak ele alınır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Medeni Kanun kişileri, gerçek ve tüzel kişiler olmak üzere ikiye ayırmıştır. Bu sebeple kişiler hukukunda da aynı yapı kullanılır. Gerçek kişiler hukukunda, önce her insanın hak ehliyeti olduğu belirtilir. Fiil ehliyeti ise ayrıca irdelenir ve fiil ehliyetine sahip olan kimsenin kendi fiilleriyle hak edinebileceği ve borç altına girebileceğinden hareket edilir. Bunun dışında kişiler hukuku, on sekiz yaşın doldurulmasıyla başlayan erginliği de ele alır.
Soru 83
Kişiler hukukunun ele aldığı kişiler grubu olarak tüzel kişiler aşağıdaki hangi iki yapıdan oluşur?
Seçenekler
A
Dernekler-Vakıflar
B
Memurlar-İşçiler
C
Kamu-Özel sektörleri
D
Daimi-Sözleşmeli kadrolar
E
Çalışanlar-Emekliler
Açıklama:
Tüzel kişiler bağlamında ele alınan ikinci yapı vakıflardır. Vakıflar, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır. Kişiler hukuku, vakıfları da tıpkı dernekler gibi tüm ayrıntılarıyla ele alır ve inceler. Kuruluşları, vakıf senetleri, işleyişleri ve tasfiyeleri bu kapsamda yer alır
Soru 84
Aile hukuku, Medeni Kanun’un ikinci kitabıdır ve oldukça kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Bu alan öncelikle ………… ve ………….. kavramlarını ele alır.
Pasajda boş bırakılan yerlere aşağıdaki şıklardan hangisindekiler konulmalıdır?
Pasajda boş bırakılan yerlere aşağıdaki şıklardan hangisindekiler konulmalıdır?
Seçenekler
A
annelik-babalık
B
boşanma-nafaka
C
evlenme-nişanlanma
D
ölüm-miras
E
ev-aile
Açıklama:
Aile hukuku, Medeni Kanun’un ikinci kitabıdır ve oldukça kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Bu alan öncelikle evlenme ve nişanlanma kavramlarını ele alır.
Soru 85
Kişi, ölüme bağlı tasarruflarını koşullara veya yüklemelere bağlayabilir.Tasarruf hüküm ve sonuçlarını doğurduğu andan itibaren, her ilgili koşul veya yüklemenin yerine getirilmesini isteyebilir. Hukuka veya ahlâka aykırı koşullar ve yüklemeler, ilişkin bulundukları tasarrufu geçersiz kılar. Anlamsız veya yalnız başkalarını rahatsız edici nitelikte olan koşullar ve yüklemeler yok sayılır.
Pasajda ifade edilen koşul ve yüklemeler aşağıdaki hukuk dallarından hangisini ilgilendirmektedir?
Pasajda ifade edilen koşul ve yüklemeler aşağıdaki hukuk dallarından hangisini ilgilendirmektedir?
Seçenekler
A
Aile Hukuku
B
Kişiler Hukuku
C
Borçlar Hukuku
D
Miras Hukuku
E
Eşya Hukuku
Açıklama:
Mirasbırakan, ölüme bağlı tasarruflarını koşullara veya yüklemelere bağlayabilir. Tasarruf hüküm ve sonuçlarını doğurduğu andan itibaren, her ilgili koşul veya yüklemenin yerine getirilmesini isteyebilir. Hukuka veya ahlâka aykırı koşullar ve yüklemeler, ilişkin bulundukları tasarrufu geçersiz kılar. Anlamsız veya yalnız başkalarını rahatsız edici nitelikte olan koşullar ve yüklemeler yok sayılır. Mirasbırakan, mirasının tamamı veya belli bir oranı için bir veya birden çok kişiyi mirasçı atayabilir.
Soru 86
Mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan ………… sözleşmesi yapabilir.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
pay alımı
B
kaçınma
C
ayrılma
D
dışlanma
E
feragat
Açıklama:
Mirastan feragat sözleşmesinde mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir. Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder.
Soru 87
Buna göre bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.
Pasajdaki ifadeler hangi hukuki hakka vurgu yapmaktadır?
Pasajdaki ifadeler hangi hukuki hakka vurgu yapmaktadır?
Seçenekler
A
mülkiyet
B
veraset
C
ticaret
D
intikal
E
tasarruf
Açıklama:
Mülkiyet hakkının içeriği Medeni Kanun’da belirlenmiştir. Buna göre bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava edebilir.
Soru 88
Arza malik olmak, onun altındaki yer altı sularına da malik olmak sonucunu doğurmaz.
Pasajdaki ifadede yer alan hukuki varsayım aşağıdakilerden hangi gerekçeyle açıklanmıştır?
Pasajdaki ifadede yer alan hukuki varsayım aşağıdakilerden hangi gerekçeyle açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Toprak mülkiyeti ona ait diğer mülkiyetleri de kapsar.
B
Toplumsal faydalar kişi menfaatlerinin önünde yer alır.
C
Toprağa dair tasarruf hakları tapu sözleşmesinde yer aldığı gibidir.
D
Yeraltı suları kamu yararına ait sulardır.
E
Yer altı suları tapu sahibi kimse onundur.
Açıklama:
Başkasının arazisinde bulunan kaynaklar üzerindeki hak, bir irtifak hakkı olarak tapu kütüğüne tescil ile kurulur. Yeraltı suları, kamu yararına ait sulardandır. Arza malik olmak, onun altındaki yer altı sularına da malik olmak sonucunu doğurmaz.
Soru 89
İşte, önceden hazırlanan tipik sözleşme koşulları için genel işlem koşulları terimi kullanılmakta, bu tip sözleşmelere ………….. denilmektedir. Kitlelere, yığınlara yönelik bu sözleşmelerde, sözleşmenin kurulması ile ilgili görüşmeler ve pazarlıklar yapılması söz konusu değildir.
Pasajda boş bırakılmış yer için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Pasajda boş bırakılmış yer için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
iki taraflı sözleşme
B
geçici sözleşme
C
düzenleyici sözleşme
D
kabul sözleşmesi
E
formüler sözleşme
Açıklama:
İşte, önceden hazırlanan tipik sözleşme koşulları için genel işlem koşulları terimi kullanılmakta, bu tip sözleşmelere “kitle sözleşme”, “katılmalı sözleşme” ya da “formüler sözleşme” denilmektedir. Kitlelere, yığınlara yönelik bu sözleşmelerde, sözleşmenin kurulması ile ilgili görüşmeler ve pazarlıklar yapılması söz konusu değildir.
Soru 90
İşçi-işveren arasındaki sözleşmeyi belirleyen İş Hukuku’nun alt alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplu iş hukuku
B
Sosyal güvenlik hukuku
C
Bireysel iş hukuku
D
Kamu hukuku
E
Sendika hukuku
Açıklama:
Kanunu’nun içeriğinde önce “iş sözleşmesi” ve “işçi-işveren-alt işveren” yapılarının düzenlendiği görülür. Buna göre, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren denir. İşçi ile işveren arasında kurulan ilişki ise iş ilişkisini ifade eder. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birim ise işyeridir. İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.
Soru 91
İş Hukuku ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangi şık doğru bilgi içerir ?.
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Hukukunda, işçi ve memurların sendikal hakları ele alınır.
B
Sosyal güvenlik hukukunda, işçi ve memurlar dışında bağımsız çalışanlar kapsama dâhil değildir.
C
Hizmet sözleşmesi Borçlar Kanunu’nda tanımlanmıştır. İş Kanunu’nda bu konu ayrıca düzenlenmemiştir.
D
İşveren, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye denir. Tüzel kişiliği olmayan
kurum ve kuruluşlar işveren olamaz.
kurum ve kuruluşlar işveren olamaz.
E
İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere alt işveren denir.
Açıklama:
Toplu iş hukukunda, işçi ve memurların sendikal hakları ele alınır. Sosyal güvenlik hukukunda, işçi ve memurlar dışında bağımsız çalışanlar da kapsama dâhildir.Hizmet sözleşmesi Borçlar Kanunu’nda tanımlanmış, İş Kanunu’nda bu konu ayrıca düzenlenmemiştir. İş Kanunu esasen, bu sözleşmenin kuruluşu, işleyişi ve sonuçları ile ilgilenir. İşveren, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara denir. İşveren vekili, işveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere denir. Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin işlerinde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran işverene denir.
Hizmet sözleşmesi Borçlar Kanunu’nda tanımlanmıştır. İş Kanunu’nda bu konu ayrıca düzenlenmemiştir.
Hizmet sözleşmesi Borçlar Kanunu’nda tanımlanmıştır. İş Kanunu’nda bu konu ayrıca düzenlenmemiştir.
Soru 92
"... ..., sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir. Pay sahipleri, sadece taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile şirkete karşı sorumludur."
Yukarıdaki paragraftaki boşluk için doğru bilgi aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?.
Yukarıdaki paragraftaki boşluk için doğru bilgi aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?.
Seçenekler
A
Adi şirket
B
Anonim şirket
C
Limited Şirket
D
Kolektif şirket
E
Komandit şirket
Açıklama:
Anonim Şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir. Pay sahipleri, sadece taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile ve şirkete karşı sorumludur.
Soru 93
Kural olarak yönetim kurulu tarafından yönetilen ve temsil olunan anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri en çok kaç yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir?.
Seçenekler
A
bir yıl
B
iki yıl
C
üç yıl
D
dört yıl
E
beş yıl
Açıklama:
Anonim şirket, kural olarak, yönetim kurulu tarafından yönetilir ve temsil olunur. Bir tüzel kişi yönetim kuruluna üye seçildiği takdirde, tüzel kişiyle birlikte, tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından belirlenen, sadece bir gerçek kişi de tescil ve ilan olunur. Ayrıca, tescil ve ilanın yapılmış olduğu, şirketin İnternet sitesinde hemen açıklanır. Yönetim kurulu üyeleri en çok üç yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Esas sözleşmede aksine hüküm yoksa, aynı kişi yeniden seçilebilir.
Soru 94
" Devletler Özel Hukukuna göre; bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile en az ... yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir. "
Yukarıdaki paragrafta yer alan boşluk için doğru şık aşağıdakilerden hangisidir?.
Yukarıdaki paragrafta yer alan boşluk için doğru şık aşağıdakilerden hangisidir?.
Seçenekler
A
bir
B
iki
C
üç
D
dört
E
beş
Açıklama:
Devletler Özel Hukuku, farklı vatandaşlığa sahip kişiler arasındaki özel hukuk ilişkilerini konu alır. Konuya temel oluşturan çeşitli yasalar bulunmaktadır. Bunlardan birisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’dur. Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, yabancı kararların tanınması ve tenfizi bu kanunla düzenlenmiştir. Bazı ülkelerde görülen evliliğin vatandaşlığa etkisi, ülkemizde daha farklıdır. Buna göre, bir Türk
vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.
vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir.
Ünite 8
Soru 1
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi hangi tarihte yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1948
B
1952
C
1962
D
1974
E
1980
Açıklama:
Anayasa Hukuku
10 Aralık 1948’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi yayınlanmıştır.
10 Aralık 1948’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi yayınlanmıştır.
Soru 2
1982 Anayasası’nda belirtildiği üzere aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin nitelikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İnsan haklarına saygılı
B
Atatürk milliyetçiliğine bağlı
C
Demokratik ve laik hukuk devleti
D
Sosyal hukuk devleti
E
Hepsi
Açıklama:
Anayasa Hukuku
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin nitelikleri; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik, sosyal hukuk devleti olarak sıralanabilir.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin nitelikleri; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik, sosyal hukuk devleti olarak sıralanabilir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’na göre aşağıdakilerden hangisi milletvekili seçilmezler?
Seçenekler
A
Konsolosluk çalışanları
B
Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar
C
İlkokul mezunları
D
75 yaşından büyük olanlar
E
Öğrenciler
Açıklama:
Anayasa Hukuku
• En az ilkokul mezunu olmayanlar, • kısıtlılar, • askerlikle ilişiği olanlar, • kamu hizmetinden yasaklılar, • taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar, • zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler
• En az ilkokul mezunu olmayanlar, • kısıtlılar, • askerlikle ilişiği olanlar, • kamu hizmetinden yasaklılar, • taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar, • zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler
Soru 4
Kararnameler ve yönetmelikler ayrıca bir tarih belirlenmemişse ne zaman yürürlüğe girer?
Seçenekler
A
Uygulanmaya başladıkları gün
B
Resmî Gazetede yayımlandıkları gün
C
Resmî Gazetede yayımlandıktan 15 gün sonra
D
Resmî Gazetede yayımlandıktan 1 ay sonra
E
Resmî Gazetede yayımlandıktan sonra 1 Ocak itibari ile
Açıklama:
Anayasa Hukuku
Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilir. Kararnameler ve yönetmelikler, yayımdan sonraki bir tarih belirlenmemişse, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilir. Kararnameler ve yönetmelikler, yayımdan sonraki bir tarih belirlenmemişse, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
Soru 5
İnsan hakları artık sadece bir özgürlük olarak değil; aynı zamanda devletten bir hizmet isteme yetkisi veren haklar olarak da düşünülmeye başlanması hangi yüzyılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
15. Yüzyıl
B
17. Yüzyıl
C
19. Yüzyıl
D
20. Yüzyıl
E
21. Yüzyıl
Açıklama:
Genel Kamu Hukuku
- yüzyıldan başlayarak insan hakları düşüncesinde önemli bir gelişme oldu. İnsan hakları artık sadece bir özgürlük olarak değil; aynı zamanda devletten bir hizmet isteme yetkisi veren haklar olarak da düşünülmeye başlandı ve ikinci kuşak haklar bu şekilde doğdu
Soru 6
TCK’ya göre aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Cezai nitelikteki bu hukuk kuralları, mutlaka Ceza Kanunu’nda düzenlenmiş kurallardır.
B
Suç karşılığında söz konusu olabilecek yaptırımlar, ceza ve/veya güvenlik tedbiridir.
C
Ceza Kanunu’nda düzenlenenler dışında, Bankacılık Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gibi diğer kanunlarda da cezai yaptırıma bağlanmış kurallara yer verilmiş olabilir.
D
Suç karşılığında uygulanan yaptırım olarak cezalar, hapis ve adli para cezalarıdır.
E
Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.
Açıklama:
Ceza Hukuku
Cezai nitelikteki bu hukuk kuralları, mutlaka Ceza Kanunu’nda düzenlenmiş kurallar da değillerdir
Cezai nitelikteki bu hukuk kuralları, mutlaka Ceza Kanunu’nda düzenlenmiş kurallar da değillerdir
Soru 7
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az kaç gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar?
Seçenekler
A
30
B
45
C
60
D
65
E
75
Açıklama:
Mali Hukuk
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmiş beş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmiş beş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar
Soru 8
Bütçe tekliflerinin Genel Kurul’da ne zamana kadar karara bağlanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
İki yıl içerisinde
B
30 gün içerisinde
C
7 gün içerisinde
D
Malî yılbaşına kadar
E
Herhangi bir süre sınırlaması yoktur
Açıklama:
Mali Hukuk
Bütçe teklifi Bütçe Komisyonunda görüşülür. Komisyonun elli beş gün içinde kabul edeceği metin Genel Kurulda görüşülür ve malî yılbaşına kadar karara bağlanır.
Bütçe teklifi Bütçe Komisyonunda görüşülür. Komisyonun elli beş gün içinde kabul edeceği metin Genel Kurulda görüşülür ve malî yılbaşına kadar karara bağlanır.
Soru 9
Özel hukuk alanındaki hak sahiplerinin, haklarını devlet eliyle ve zorlamasıyla ne şekilde elde edebileceklerine ilişkin kurallar hangi hukuk alanının temel inceleme alanını oluşturur?
Seçenekler
A
Anayasa Hukuku
B
İcra ve İflas Hukuku
C
Mali Hukuk
D
Vergi Hukuku
E
Ceza Hukuku
Açıklama:
YARGILAMA HUKUKU
Özel hukuk alanındaki hak sahiplerinin, haklarını devlet eliyle ve zorlamasıyla ne şekilde elde edebileceklerine ilişkin kurallar icra ve iflas hukukunun temel inceleme alanını oluşturur
Özel hukuk alanındaki hak sahiplerinin, haklarını devlet eliyle ve zorlamasıyla ne şekilde elde edebileceklerine ilişkin kurallar icra ve iflas hukukunun temel inceleme alanını oluşturur
Soru 10
Özel hukuk alanında ortaya çıkan uyuşmazlıkların ne şekilde çözüleceğini düzenleyen kurallar hangi hukuk alanında belirtilir?
Seçenekler
A
Medeni Muhakeme Hukuku
B
Vergi Hukuku
C
Ticaret Hukuku
D
Anayasa Hukuku
E
İdari Yargılama Hukuku
Açıklama:
Yargılama Hukuku
Medeni Muhakeme Hukuku: Özel hukuk uyuşmazlıklarını çözümüne ilişkin kurallardan oluşması dolayısıyla medeni muhakeme hukukunun genellikle özel hukuk içinde incelendiği görülmektedir.
Medeni Muhakeme Hukuku: Özel hukuk uyuşmazlıklarını çözümüne ilişkin kurallardan oluşması dolayısıyla medeni muhakeme hukukunun genellikle özel hukuk içinde incelendiği görülmektedir.
Soru 11
Türk Anayasa hukukunun temel kaynağını oluşturan anayasa hangi yılda yazılmıştır?
Seçenekler
A
1921
B
1924
C
1961
D
1982
E
2007
Açıklama:
Anayasa hukuku, devletin yönetim biçimi, erklerini ve bunların birbirleriyle olan ilişkilerini belirleyen ve ülkedeki bireylerin temel hak ve özgürlüklerini düzenleyen anayasal kuralların toplamından oluşur. Türk Anayasa hukukunun temel kaynağını 1982 Anayasası oluşturur.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti kavramının içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Temel hak özgürlüklerin anayasal güvence altına alınması
B
İdarenin faaliyetlerine karşı yargı yoluna başvurulabilmesi
C
Kanunların anayasal uygunluk denetiminin yapılabilmesi
D
Kuvvetler ayrılığı
E
Din ve devlet işlerinin bir arada yürütülerek devletin örgütlenmesi
Açıklama:
Din ve devlet işlerinin bir arada yürütülerek devletin örgütlenmesi, laik bir hukuk devletinin asla içermediği bir durumdur. Din ve devlet işlerini ayırmak laik bir hukuk devletinin olmazsa olmaz bir kuralıdır
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek
B
Cumhurbaşkanını oylamayla seçmek
C
Para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek
D
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
E
Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek;
Açıklama:
Anayasaya göre cumhurbaşkanı halkın oylarıyla belirlenerek seçilir. Meclis ne şeçebilme ne de değiştirme hakkına sahiptir.
Soru 14
2017'deki anayasa değişikliğinden sonra cumhurbaşkanının görev süresi kaç yıl olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
7
B
6
C
5
D
4
E
3
Açıklama:
2017 Anayasa değişikliğinden sonra hükümet sistemimizde yürütme organı, Cumhurbaşkanın- dan oluşan tek ayaklı bir erk olarak yapılandırılmıştır. Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir.
Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.
Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.
Soru 15
Suçu, yaptırımını ve bunlara etki eden koşulları inceleme konusu yapan hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdare hukuku
B
Mali hukuk
C
Ceza hukuku
D
Yargılama hukuku
E
Medeni hukuk
Açıklama:
En yalın hâliyle ceza hukuku; suçu, yaptırımını ve bunlara etki eden koşulları inceleme konusu yapan hukuk dalıdır. Geniş anlamda ceza hukuku, maddi ceza hukuku (genel ve özel hükümler), ceza muhakemesi hukuku ve infaz hukukundan oluşur.
Soru 16
Devletin kamu hizmetlerini görürken ihtiyaç duyduğu parayı elde etmesi, kullanması, harcaması gibi konulara ilişkin kurallar toplamı hangi hukuk dalını ilgilendirir?
Seçenekler
A
Ceza hukuku
B
İdare hukuku
C
Ceza Hukuku
D
Mali Hukuk
E
Uluslararası kamu hukuku
Açıklama:
Devletin kamu hizmetlerini görürken ihtiyaç duyduğu parayı elde etmesi, kullanması, harcaması gibi konulara ilişkin kurallar toplamı mali hukuku oluşturmaktadır. Bir başka ifadeyle mali hukuk, devletin mali uğraşlarını, kamusal gelir elde etme ve harcama işlerini inceleme konusu yapmaktadır. Kamu gelirleri, kamu giderleri ve bütçe mali hukukun temel çalışma alanlarıdır.
Soru 17
Özel hukuk alanındaki hak sahiplerinin, haklarını devlet eliyle ve zorlamasıyla ne şekilde elde edebileceklerine ilişkin kurallar hangi hukuk dalına girer?
Seçenekler
A
Medeni muhakeme hukuku
B
İcra ve iflas hukuku
C
İdari yargılama hukuku
D
Ceza muhakemesi hukuku
E
Mali hukuk
Açıklama:
İcra ve iflas hukuku, medeni muhakeme hukukunu tamamlayan bir hukuk dalıdır. Nitekim özel hukuk alanındaki hak sahiplerinin, haklarını devlet eliyle ve zorlamasıyla ne şekilde elde edebileceklerine ilişkin kurallar icra ve iflas hukukunun temel inceleme alanını oluşturur.
Soru 18
Bir suç işlendiği şüphesiyle ortaya çıkan cezai uyuşmazlığın ne şekilde çözüme kavuşturulacağına dair kurallardan oluşan hukuk dalına ne denir?
Seçenekler
A
Ceza muhakemesi hukuku
B
İdari yargılama hukuku
C
İcra ve iflas hukuku
D
Medeni muhakeme hukuku
E
Uluslararası kamu hukuku
Açıklama:
Bir suç işlendiği şüphesiyle ortaya çıkan cezai uyuşmazlığın ne şekilde çözüme kavuşturulacağına dair kurallardan oluşan hukuk dalıdır. Ceza muhakemesi, soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel kısımdan oluşur. Suç şüphesinin ortaya çıkmasından iddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmesine kadar olan muhakeme süreci soruşturma; iddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar olan muhakeme süreci ise kovuşturma olarak isimlendirilmektedir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ikinci kuşak haklardan biridir?
Seçenekler
A
Tarafsız yargılanma
B
Birey özgürlüğü
C
Çalışma hakkı
D
Mülkiyet hakkı
E
Eşitlik hakkı
Açıklama:
19. yüzyıldan başlayarak insan hakları düşüncesinde önemli bir gelişme oldu. İnsan hakları artık sadece bir özgürlük olarak değil; aynı zamanda devletten bir hizmet isteme yetkisi veren haklar olarak da düşünülmeye başlandı ve ikinci kuşak haklar bu şekilde doğdu. Bu haklar- dan başlıcaları; çalışma hakkı, sendika kurma hakkı, grev ve toplu sözleşme hakkı, işyeri yönetimine katılma hakkı, dinlenme hakkı, sosyal güvenlik hakkı, parasız eğitim ve öğretim hakkı, kültürel yaşama katılabilme hakkı, sağlık hakkı, beslenme hakkı, konut hakkı, anne-çocuk-sakat-yaşlı gibi korunmaya muhtaç kimselerin korunmasıyla ilgili haklar olarak belirlenebilir
Soru 20
Anayasaya göre milletvekili seçilebilme yaşı kaçtır?
Seçenekler
A
20
B
30
C
40
D
25
E
18
Açıklama:
Anayasaya göre bir kimsenin milletvekili seçilebilmesi için en 18 doldurmuş olması gerekir.
Soru 21
I-Hakkın kötüye kullanılmaması
II-Adaletten kaçınmanın yasaklanması
III-Ayrım gözetmeme
IV-Kazanılmış hak ilkeleri
Yukarıda verilen ifadeler aşağıdakilerden hangisinin içeriğinde yer alır?
II-Adaletten kaçınmanın yasaklanması
III-Ayrım gözetmeme
IV-Kazanılmış hak ilkeleri
Yukarıda verilen ifadeler aşağıdakilerden hangisinin içeriğinde yer alır?
Seçenekler
A
Hukukun genel ilkeleri
B
Uluslararası örf-âdet
C
Uygulanabilir Antlaşmalar
D
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
E
Kültürel Haklar Sözleşmesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Uluslararası Kamu Hukuku'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 22
Hangi yıl hükümet sistemimiz başkanlık sistemi olarak değişmiştir?.
Seçenekler
A
2007
B
2021
C
2017
D
2019
E
2018
Açıklama:
Anayasa hukuku
2017 değişiklikleri sonrasında 1982 Anayasası’nın başlangıçta kabul ettiği hükümet sistemi tümden değişmiş ve hükümet sistemimiz parlamenter sistemden başkanlık sistemine
evrilmiştir.
Doğru yanıt C şıkkıdır.
2017 değişiklikleri sonrasında 1982 Anayasası’nın başlangıçta kabul ettiği hükümet sistemi tümden değişmiş ve hükümet sistemimiz parlamenter sistemden başkanlık sistemine
evrilmiştir.
Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 23
Aşağıdaki ülkelerden hangisi başkanlık sistemiyle yönetilmemektedir?
Seçenekler
A
ABD
B
Güney Kore
C
Arjantin
D
İngiltere
E
Brezilya
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise '' Anayasa hukuku '' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 24
Yürütmenin yasama karşısında zayıf kalmasına ve yasamanın gerektiği gibi çalışamamasına tepkiden kaynaklı hükümler içeren anayasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1982 Anayasası
B
1961 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1966 Anayasası
E
1948 Anayasası
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise '' Anayasa hukuku '' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 25
…………….. toplumdaki bireylerin doğrudan yönetime katılmak veya yöneticileri belirlemek suretiyle devlet yönetiminde etkili olabildikleri ve ifade özgürlüğü başta olmak üzere diğer temel haklarının teminat altında olduğu yönetim biçimidir.
Boşlukta bırakılan yere gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Boşlukta bırakılan yere gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk devleti
B
Liberalizm devlet anlayışı
C
Laik devlet
D
Demokratik devlet
E
Sosyal devlet
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise '' Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Temel Nitelikleri'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 26
Yasama yetkisi Türk Millet adına aşağıdaki merciilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
TBMM
C
Hakimler ve savcılar kurulu
D
Tarafsız mahkemeler
E
Bakanlar kurulu
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Temel Nitelikleri'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 27
Yürütme yetkisi Türk Millet adına aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
TBMM
B
Cumhurbaşkanı
C
Hakimler ve savcılar kurulu
D
Tarafsız mahkemeler
E
Bakanlar kurulu
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Temel Nitelikleri'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 28
Bir Türk vatandaşı için aşağıdaki şartların hangisinin gerçeklenmesi milletvekili seçilmesine engel teşkil etmez?
Seçenekler
A
İlkokul mezunu olanlar
B
Askerlikle ilişiği olanlar
C
Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar
D
ihtilas ve irtikap gibi suçlarla hüküm giymiş olanlar
E
yüz kızartıcı suçlarla affa uğramış olanlar
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Temel Nitelikleri'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 29
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Negatif statü hakları, kişinin devlet tarafından dokunulamayacak alanını çizen, bireyi devlete karşı koruyan hakları ifade eder
B
Pozitif statü hakları, bireylere devletten olumlu bir davranış, bir hizmet isteme hakkı tanıyan haklardır
C
Aktif statü hakları kişinin devlet yönetimine katılmasını sağlayan haklardır
D
Çevre hakkı, insanlığın ortak mal varlığına saygı hakkı, gelişme hakkı ve barış hakkı birinci kuşak haklar arasında yer alır
E
ikinci kuşak hakların içerisinde çalışma hakkı, sendika kurma hakkı, grev ve toplu sözleşme hakkı, işyeri yönetimine katılma hakkı gibi haklar belirlenebilir
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ''Genel kamu hukuku'' konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Soru 30
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden hangisi; Türkiye Cumhuriyetine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin, renk, din, dil ve ırk ayrımı olmaksızın Türk sayılmasını ifade eder?.
Seçenekler
A
Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet
B
İnsan haklarına saygılı devlet
C
Demokratik devlet
D
Sosyal devlet
E
Hukuk devleti
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin nitelikleri; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik, sosyal hukuk devleti olarak sıralanabilir. Atatürk milliyetçiliği daha çok vatandaşlık ve aidiyet hissi odaklı olarak yapılandırılmıştır. Bu bağlamda Atatürk milliyetçiliği; Türkiye Cumhuriyetine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin, renk, din, dil ve ırk ayrımı olmaksızın Türk sayılmasını ifade eder.
Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet
Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet