Bireyler Arası İletişim - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
"Eskişehir ilinde tıp eğitimi gören Yağmur, Ankara'da yaşayan kız kardeşi Meryem'e özlemini dile getirip, şiirlerle süslediği oldukça duygu dolu bir mektup yazmıştır". İletişim sürecini oluşturan temel unsurlar göz önünde bulundurulduğunda, ablasına bir mektup yazan Yağmur aşağıdakilerden hangisine örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kanal
D
Hedef
E
Araç
Açıklama:
İletişim sürecini oluşturan temel unsurlar göz önünde bulundurulduğunda, belirli bir konuda karşısındaki bir kişi ya da toplulukla sözlü veya sözsüz iletişim kurma eylemini başlatan kişi gönderici ya da kaynak olarak ifade edilmektedir. Verilen örnekte yazdığı mektupla iletişim sürecini başlatan, kaynak konumundaki kişi Yağmur'dur.
Soru 2
"Aynı duygu ve düşünceleri ifade etmek amacıyla da olsa; duygu ve düşünceleri ses, beden, yazı, resim, fotoğraf,
telefon, televizyon gibi sözlü ya da sözsüz araçlarla ifade etmek iletişim sürecinde aşağıda verilen hangi unsurun işleviyle ilgilidir?
telefon, televizyon gibi sözlü ya da sözsüz araçlarla ifade etmek iletişim sürecinde aşağıda verilen hangi unsurun işleviyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Kanal
C
Mesaj
D
Hedef
E
İleti
Açıklama:
Bir iletişim sürecinde gönderici, alıcıya iletisini gönderebilmek için iletişim araçlarını kullanmak zorundadır. Bu araçlar ses, beden, yazı, resim, fotoğraf, telefon, televizyon gibi sözlü ya da sözsüz araçlardır. Bu tür araçlar iletişim sürecinde kanal olarak adlandırılır.
Soru 3
Bireyler arasındaki iletişimin makineler için uygulanabilirliği varsayımı üzerine kurulu olan ve matematiksel model olarak da adlandırılan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lasswell Modeli
B
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
C
Shannon ve Weaver Modeli
D
Gerbner Genel İletişim Modeli
E
Westley MacLean Modeli
Açıklama:
Claude Shannon ve Warner Weaver'in adlarıyla anılan ve bir telefon şirketinde çalıştıkları süreçte geliştirdikleri,“Matematiksel İletişim Modeli” olarak da tanımlanan model; iletişim kanallarını daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı amaçlamıştır. Bu matematiksel model temel model olarak süregelmiştir ve bireyler arasındaki iletişimin makineler için de uygulanabilirliği üzerine kuruludur.
Soru 4
"İletişimdeki kişilere bağlı sosyal özellikler" iletişimin başarısını etkileyen aşağıda verilen hangi unsur ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Geri Bildirim
B
İleti
C
Gürültü
D
Ortam (Bağlam)
E
Kaynak
Açıklama:
Ortam (Bağlam): İletişimin oluştuğu çevre ortam ya da bağlam olarak tanımlanır. Ortam psikolojik, fiziksel hususlar içerir ve iletinin nasıl yorumlanacağına etki eder. Bu sebeplere bağlı olarak iletişim ortamı şu özelliklere göre değerlendirilebilir: İletişimdeki kişilere bağlı sosyal özellikler
İletişim ortamının sosyal özellikleri
İletişim ortamının fiziksel özellikleri
İletişim ortamının sosyal özellikleri
İletişim ortamının fiziksel özellikleri
Soru 5
Kişiler arasındaki küslükler, siyasi ayrılıklar, önyargı, telsiz anonsuna karışan diğer sesler, inanç farklılığı ve yoğun trafik gibi unsurlar aşağıda verilen iletişimin başarısını etkileyen temel unsurlardan hangisine yöneliktir?
Seçenekler
A
Gönderici
B
Kanal
C
İleti
D
Ortam
E
Gürültü
Açıklama:
İletişim sürecini olumsuz etkileyen bütün unsurlar gürültü olarak ifade edilir. Kişiler arasındaki küslükler, siyasi ayrılıklar, ön yargı, inanç farklılığı ve yoğun trafik gibi unsurlar gürültü kavramına örnek olarak gösterilebilir.
Soru 6
Bir iletişim sürecinde alıcıdan göndericiye çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla gönderilen iletiler aşağıda verilen hangi kavramı açıklamaktadır.
Seçenekler
A
Geribildirim
B
Mesaj
C
Yorum
D
Kanal
E
Empati
Açıklama:
Çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla alıcıdan göndericiye gönderilen ileti biçimleri, geribildirim ya da dönüt olarak adlandırılmaktadır. Geribildirim, gönderici ile alıcı arasındaki iletişim bağlantısını sağlar ve iletişim sürecinin son aşamasıdır.
Soru 7
Ses, beden, yazı, resim, fotoğraf, telefon, televizyon gibi sözlü ya da sözsüz araçlar iletişim sürecini oluşturan temel unsurlardan hangisini vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Kanal
B
Mesaj
C
Geribildirim
D
Bağlam
E
Dönüt
Açıklama:
Gönderici alıcıya iletisini gönderebilmek için iletişim araçlarını kullanmak zorundadır. Bu araçlar ses, beden, yazı, resim, fotoğraf, telefon, televizyon gibi sözlü ya da sözsüz araçlardır. Her duyu organına karşılık gelen bir kanaldan söz edilebilir.
Soru 8
Bazı kişilerin görüşmelerinde yüz yüze iletişimi tercih ederken, bazı kişilerin yazıyla duygu ve düşüncelerini karşısındakine daha rahat aktarabilmeleri iletişim sürecini oluşturan temel unsurlardan hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İleti
B
Kaynak
C
Kanal
D
Geribildirim
E
Alıcı
Açıklama:
Gönderici alıcıya iletisini gönderebilmek için iletişim araçlarını kullanmak zorundadır. Kanal olarak da adlandırılan bu araçlar ses, yazı, resim, fotoğraf, telefon, televizyon gibi sözlü ya da sözsüz araçlardır. Her duyu organına karşılık gelen bir kanaldan söz edilebilir. Örneğin konuşmada kanal sözdür.
Soru 9
"Kalabalık ve gürültülü bir caddede yanınızdan geçen bir kişiye çarptınız ve özür dilediniz. Ancak çarptığınız kişi size ters bakarak uzaklaştı." Yukarıdaki örnek için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kişiler arasında iletişim kurulmamıştır.
B
Özür ifadesi bir iletidir.
C
Cadde bağlamdır.
D
Caddedeki sesler gürültüdür.
E
Çarptığınız kişi alıcıdır.
Açıklama:
İki kişi birbirinin varlığını fark ettiğin anda iletişim başlar. Çarpışma, özür dilemek, ters bakmak iletişim kurulduğunu gösterir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecini oluşturmasa da iletişimin başarısını etkileyen temel unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Geri bildirim
B
Gönderici
C
İleti
D
Kanal
E
Alıcı
Açıklama:
Temel unsurlar yerine getirildikten sonra iletişimin başarısı geri bildirimle belirlenir.
İletişim sürecini oluşturan temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:
• Gönderici (Kaynak)
• İleti (Mesaj)
• Kanal (Araç)
• Alıcı (Hedef )
Yukarıda sıralanan ve kısaca tanımlanan unsurların yanında, iletişimin başarısını etkileyen üç temel ögeden daha söz edilebilir. Bunlar:
• Geri Bildirim (Dönüt)
• Ortam (Bağlam)
• Gürültü
İletişim sürecini oluşturan temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:
• Gönderici (Kaynak)
• İleti (Mesaj)
• Kanal (Araç)
• Alıcı (Hedef )
Yukarıda sıralanan ve kısaca tanımlanan unsurların yanında, iletişimin başarısını etkileyen üç temel ögeden daha söz edilebilir. Bunlar:
• Geri Bildirim (Dönüt)
• Ortam (Bağlam)
• Gürültü
Soru 11
(1) Ders kitabında (2) Türkiye tarihini (3) okumakta olan öğrenci (4) televizyondaki program ilgisini çektiği için (5) okumaya odaklanamaz.
Yukarıdaki cümlede numaralandırılmış ifadeler aşağıdaki hangi iletişim ögelerini doğru olarak karşılar?
Yukarıdaki cümlede numaralandırılmış ifadeler aşağıdaki hangi iletişim ögelerini doğru olarak karşılar?
Seçenekler
A
(1)Kanal, (2) İleti, (3) Alıcı, (4) Gürültü, (5) Geri bildirim
B
(1) İleti, (2) Kanal, (3) Gürültü, (4) Alıcı, (5) Geri bildirim
C
(1) Gürültü, (2) İleti, (3) Kanal, (4) Alıcı, (5) Geri bildirim
D
(1) Geri bildirim, (2) Gürültü, (3) Alıcı, (4) Kanal, (5) İleti
E
(1) Alıcı, (2) Kanal, (3) İleti, (4) Geri bildirim, (5) Gürültü
Açıklama:
(1)Kanal, (2) İleti, (3) Alıcı, (4) Gürültü, (5) Geri bildirim
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi göstergenin özelliğidir?
Seçenekler
A
Kendi dışında bir şeyin yerini alır.
B
Fiziksel bir eylemdir.
C
Gönderici tarafından yapılır.
D
Ortak dil paylaşımını gerektirir.
E
İlişkilendirme sistemidir.
Açıklama:
Gösterge kendi dışındaki bir şeyin yerini alır.
Soru 13
I. Giyim
II. Şive
III. Yaş
IV. Alıcı sayısı
Verilenler özelliklerden hangileri iletişimin başarısı etkileyen etmenlerdendir?
II. Şive
III. Yaş
IV. Alıcı sayısı
Verilenler özelliklerden hangileri iletişimin başarısı etkileyen etmenlerdendir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İletişimdeki kişilerin yaş, cinsiyet, meslek, giyim ve şive gibi özellikleri iletişimin başarısını etkiler.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir iletinin taşıması gereken bir özellik değildir?
Seçenekler
A
Eş zamanlı olmalı
B
Açık ve anlaşılır olmalı
C
Doğru zamanda ve ortamda olmalı
D
Uygun kanalda olmalı
E
Gürültüden uzak olmalı
Açıklama:
Başaralı bir iletinin taşıması gereken bazı özellikler şu şekilde sıralanabilir:
• İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
• İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
• İleti için uygun kanal seçilmelidir.
• İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak
gürültü olamamalıdır.
• İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
• İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
• İleti için uygun kanal seçilmelidir.
• İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak
gürültü olamamalıdır.
Soru 15
Aşağıda verilen iletişim modellerinin hangisinde gürültü kaynağı; alıcı ve vericinin kontrolü dışında gelişen iletinin tam olarak anlaşılmamasına, bozulmasına ya da alıcı tarafından yanlış anlaşılmasına neden olan bir iletişim unsuru olarak değerlendirilmiştir?
Seçenekler
A
Shannon ve Weaver Modeli
B
Osgood ve Schramm Dairesel iletişim modeli
C
Lasswell Modeli
D
Gerbner'in Genel İletişim Modeli
E
Westley MacLean Modeli
Açıklama:
Shannon ve Weaver Modeli
Soru 16
Hangi iletişim modeli gürültü ve geri besleme kavramlarına yer vermez ve alıcının kendisine ulaşan iletilerden etkilenerek iletileri kabul ettiğini savunur?
Seçenekler
A
Laswell modeli
B
Shannon ve Weaver modeli
C
Osgood ve Schramm Dairesel modeli
D
Gerbner'in Genel İletişim modeli
E
Newcomb ABX modeli
Açıklama:
Lasswell modeli
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Lasswell modeline göre çözümleme sorularının doğru sırasıdır?
Seçenekler
A
Kim- Ne dedi- Hangi Kanalla- Kime- Hangi etkiyle
B
Kime-Kim-Ne dedi- Hangi kanalla-Hangi etkiyle
C
Hangi kanalla-Kim-Kime- Ne dedi- Hangi etkiyle
D
Hangi etkiyle- Kim-Kime- Ne dedi-Hangi kanalla
E
Ne dedi-Kim- Kime- Hangi kanalla- Hangi etkiyle
Açıklama:
Kim-Ne dedi-Hangi Kanalla- Kime-Hangi etkiyle
Soru 18
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Newcomb ABX modeline özgüdür?
Seçenekler
A
İletişimin gerçekleşmesi için kişiler arasında ortak bir bağın olması gerekir.
B
İleti, taşınma esnasında çeşitli engel ve gürültülere maruz kalır ve ileti yanlış anlaşılabilir.
C
Gönderici ve alıcı rolleri sabit değildir. Roller sürekli değişerek bir ileti döngüsü oluşturur.
D
Alıcı kendisine ulaşan iletilerden etkilenir ve etkileri kabul eder.
E
Kişi ya da makine iletinin bütün içeriğini orijinal olarak algılayamaz.
Açıklama:
İletişimin gerçekleşmesi için kişiler arasında ortak bir bağın olması gerekir.
Soru 19
"Şu anda tramvaydayım, çok gürültü var ve söylediğinizi anlayamıyorum. Lütfen bir süre sonra tekrar arayınız!" ifadesi, başarılı bir iletinin taşıması gereken aşağıda verilen özelliklerden hangisine dikkat çekmektedir?
Seçenekler
A
İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
B
İleti için uygun kanal seçilmelidir.
C
İleti kısa ve net olmalıdır.
D
İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
E
İleti belirli bir amaçla gönderilmelidir.
Açıklama:
Verilen örnekte telefondaki kişi "tramvaydayda ve çok gürültülü bir ortamda olduğunu ve bu nedenle de söylenilenleri anlayamadığını" ifade etmektedir. Bu durum, iletinin kendisine doğru zamanda ve doğru ortamda iletilmediği anlamına gelmektedir.
Soru 20
Bir iletişim sürecinde "kişinin karşısındaki kişiye hayır anlamında başını iki yana sallaması" aşağıdaki kavramlardan hangisine örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Mimik
B
Jest
C
Kanal
D
Kod
E
Gösterge
Açıklama:
İletişim sürecinde gönderici ile alıcı arasında iletişimin gerçekleşmesinde göstergelerden ve kodlardan yararlanılır. Göstergeler, anlamlandırma yapılarıdır ve kendi dışında bir şeyi gösteren, onun yerini alabilen ya da sembolü olabilen görüntü, sözcük ve eylem gibi olgulardır. Bir kişinin karşısındaki kişiye hayır anlamında başını iki yana sallaması göstergeye örnek verilebilir.
Soru 21
Göndericinin alıcıya aktardığı sözlü ya da sözsüz tüm bilgiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Kanal
C
Ortam
D
Alıcı
E
İleti
Açıklama:
Göndericinin alıcıya aktardığı sözlü ya da sözsüz tüm bilgilere ileti denilir.
Soru 22
Elektronik ortamda bilgi alışverişi sırasında oluşan teknik sorunları çözmeyi amaçlayan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Laswell Modeli
B
Shannon ve Weaver Modeli
C
Gerbner'in Genel iletişim modeli
D
Nevcomb ABX Modeli
E
Westley Maclean Modeli
Açıklama:
Shannon ve Weaver Modeli elektronik ortamda bilgi alışverişi sırasında oluşan teknik sorunları çözmeyi amaçlayan bir iletişim modelidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim süreçlerinin çözümlenmesindeki en önemli iletişim modellerinden birini oluşturan siyaset bilimcidir?
Seçenekler
A
George Gerbner
B
Claude Shannon
C
Westley Maclean
D
Harold Dwight Laswell
E
Warner Weaver
Açıklama:
Kitle iletişim süreçlerinin çözümlenmesindeki en önemli iletişim modellerinden birini siyasetbilimci Harold Dwight Laswell oluşturmuştur.
Soru 24
Aşağıda verilen hangi iletişim modelinde gönderici ve alıcı rolleri değişkenlik göstermektedir?
Seçenekler
A
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
B
Laswell Modeli
C
Schannon ve Weaver Modeli
D
Nevcomb ABX Modeli
E
Westley Maclean Modeli
Açıklama:
Osgood ve Schramm İletişim Modelinde gönderici ve alıcı rolleri değişkenlik göstermektedir.
Soru 25
Aşağıda verilen hangi iletişim modelinin kitle iletişimine uyarlanarak geliştirilmesiyle Westley Maclean iletişim modeli ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Laswell Modeli
B
Shannon ve Weaver Modeli
C
Nevcomb ABX
D
Osgood ve Schramm iletişim Modeli
E
Gerbner'in Genel İletişim Modeli
Açıklama:
Westley Maclean iletişim modeli, Nevcomb ABX iletişim modelinin kitle iletişimine uyarlanarak geliştirilmiş biçimidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi duyguların, düşüncelerin, bilgi ve becerilerin aktarılma sürecidir?
Seçenekler
A
gönderici
B
kanal
C
iletişim
D
ortam
E
Alıcı
Açıklama:
Duyguların, düşüncelerin, bilgi ve becerilerin aktarılma sürecine iletişim denmektedir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi kendi dışında bir şeyi gösteren, onun yerini alabilen sözcüklere verilen addır?
Seçenekler
A
Göstergeler
B
Kültür
C
İleti
D
Ortam
E
Kanal
Açıklama:
Kendi dışında bir şeyi gösteren, onun yerini alabilen sözcükler gösterge olarak adlandırılmaktadır.
Soru 28
İletiyi gerçeklik kavramıyla ilişkilendiren iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Laswell Modeli
B
Shannon ve Weaver modeli
C
Nevcomb ABX Modeli
D
Gerbner'in Genel İletişim Modeli
E
Westley Maclean Modeli
Açıklama:
iletiyi gerçeklik kavramıyla ilişkilendiren Gerbner'in Genel İletişim Modelidir.
Soru 29
Matematiksel İletişim Modeli olarak da tanımlanan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Shannon ve Weaver Modeli
B
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
C
Lasswell Modeli
D
Newcomb ABX Modeli
E
Westley MacLean Modeli
Açıklama:
Claude Shannon ve Warner Weaver bir telefon şirketinde çalıştıkları süreçte bu iletişim modelini geliştirmişlerdir. “Matematiksel İletişim Modeli” olarak da tanımlanan bu model; iletişim kanallarını
daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı amaçlamıştır
Shannon ve Weaver Modeli
Claude Shannon ve Warner Weaver bir telefon
şirketinde çalıştıkları süreçte bu iletişim modelini
geliştirmişlerdir. “Matematiksel İletişim Modeli”
olarak da tanımlanan bu model; iletişim kanallarını
daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak
ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı
amaçlamıştır
daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı amaçlamıştır
Shannon ve Weaver Modeli
Claude Shannon ve Warner Weaver bir telefon
şirketinde çalıştıkları süreçte bu iletişim modelini
geliştirmişlerdir. “Matematiksel İletişim Modeli”
olarak da tanımlanan bu model; iletişim kanallarını
daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak
ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı
amaçlamıştır
Soru 30

Şekildeki gibi ifade edilen iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
B
Lasswell Modeli
C
Newcomb ABX Modeli
D
Westley MacLean Modeli
E
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
Açıklama:
Şekilde yer alan model Lasswell Modeli'dir. Lasswell Modeli olarak tanımlanan bu modelde, çizgisel ve sorgulayan bir iletişim modeli anlayışıyla soruna şu şekilde yaklaşır:
• Kim? (Gönderici)
• Ne dedi? (İleti)
• Hangi kanalla? (Kanal/Araç)
• Kime? (Alıcı)
• Hangi etkiyle? (Etki)
Lasswell Modeli
Şekil 1.3 Lasswell Modeli’nde Çözümleme Soruları

• Kim? (Gönderici)
• Ne dedi? (İleti)
• Hangi kanalla? (Kanal/Araç)
• Kime? (Alıcı)
• Hangi etkiyle? (Etki)
Lasswell Modeli
Şekil 1.3 Lasswell Modeli’nde Çözümleme Soruları

Soru 31
Gerbner’in Genel İletişim Modeli'nde yatay düzlemde yer alan M aşağıdaki ögelerden hangisini temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Algılanan mesaj
B
Olay
C
Kişi ya da makine
D
Sinyal
E
İçerik
Açıklama:
Gerbner’in Genel İletişim Modeli bileşenleri aşağıdaki şekildedir.
Yatay düzlem (Algı boyutu)
E : Olay
M : Kişi ya da makine
E1 : M tarafından algılanan mesaj
Dikey düzlem (Denetim ve araç boyutu)
S : Sinyal ya da biçim
E2 : M tarafından üretilen içerik
Kişi ya da makine
Yatay düzlem (Algı boyutu)
E : Olay
M : Kişi ya da makine
E1 : M tarafından algılanan mesaj
Dikey düzlem (Denetim ve araç boyutu)
S : Sinyal ya da biçim
E2 : M tarafından üretilen içerik
Yatay düzlem (Algı boyutu)
E : Olay
M : Kişi ya da makine
E1 : M tarafından algılanan mesaj
Dikey düzlem (Denetim ve araç boyutu)
S : Sinyal ya da biçim
E2 : M tarafından üretilen içerik
Kişi ya da makine
Yatay düzlem (Algı boyutu)
E : Olay
M : Kişi ya da makine
E1 : M tarafından algılanan mesaj
Dikey düzlem (Denetim ve araç boyutu)
S : Sinyal ya da biçim
E2 : M tarafından üretilen içerik
Soru 32

X. Sosyal çevrede oluşan bir olay. Medyanın ilgisini çeken bu olaya ilişkin iletişim, medya araçlarıyla yapılır.
X’ : Kanala ulaşmak için C (iletişimci) tarafından yapılan seçimlerdir.
X” : Medya örgütlerince izleyiciye, dinleyiciye ve okura iletmek için yayımlanan, değiştirilmiş iletidir.
fBA : B’den esas kaynak olan A’ya geri bildirimdir.
fBC : Kamudan medya örgütlerine akan geri bildirimdir.
fCA : İletişimciden kaynağa yönelik geri bildirimdir.
Yukarıda açıklanan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
B
Lasswell Modeli
C
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
D
Westley MacLean Modeli
E
Newcomb ABX Modeli
Açıklama:
A : X’e ilişkin bir şey söyleyen bir kişi ya da örgüttür. Bir siyasetçi, sözcü ya da haber kaynakları olabilir.
C : B için seçmeler yapan ve A’nın tüm iletileri arasından seçtiklerini aktaran medyadır. B ile iletişim kurmak üzere doğrudan X’ler arasından da seçim yapabilir. C’nin bir rolü de, A’nın olduğu gibi, B’nin bilgi gereksinimlerine aracı olmaktır. B’nin gereksinimlerini karşılamak dışında, bu rol iletişim amaçlı değildir.
B : Çevreye ilişkin bilgi alma gereksinimi olan izleyiciyi, dinleyiciyi ve okuyucuyu temsil eder.
X’ : Kanala ulaşmak için C (iletişimci) tarafından yapılan seçimlerdir.
X” : Medya örgütlerince izleyiciye, dinleyiciye ve okura iletmek için yayımlanan, değiştirilmiş iletidir.
fBA : B’den esas kaynak olan A’ya geri bildirimdir.
fBC : Kamudan medya örgütlerine akan geri bildirimdir.
fCA : İletişimciden kaynağa yönelik geri bildirimdir
Westley MacLean Modeli
Newcomb ABX modelinin kitle iletişime uyarlanarak geliştirilmiş halidir. Bu uyarlama, kitle
iletişimi ile bireylerarası iletişim arasındaki temel
farklılıklara dayanır. Bu temel farklılıklar şu şekilde
sıralanabilir:
• Kitle iletişim sürecinde geri bildirim aracılığıyla etkileme azdır ya da ertelenmektedir.
• Kitle iletişim sürecinde yayıncılar çok sayıdadır. Alıcıların tersine, çevredeki objelere kendilerini yöneltmek, çok sayıdaki benzer olaylardan ayıklamalar yapmak zorundadırlar.
X : Sosyal çevrede oluşan bir olay. Medyanın ilgisini çeken bu olaya ilişkin iletişim, medya
araçlarıyla yapılır
A : X’e ilişkin bir şey söyleyen bir kişi ya da örgüttür. Bir siyasetçi, sözcü ya da haber kaynakları olabilir.
C : B için seçmeler yapan ve A’nın tüm iletileri arasından seçtiklerini aktaran medyadır. B ile iletişim
kurmak üzere doğrudan X’ler arasından da seçim yapabilir. C’nin bir rolü de, A’nın olduğu gibi,
B’nin bilgi gereksinimlerine aracı olmaktır. B’nin gereksinimlerini karşılamak dışında, bu rol iletişim amaçlı değildir.
B : Çevreye ilişkin bilgi alma gereksinimi olan izleyiciyi, dinleyiciyi ve okuyucuyu temsil eder.X’ : Kanala ulaşmak için C (iletişimci) tarafından yapılan seçimlerdir.
X” : Medya örgütlerince izleyiciye, dinleyiciye ve okura iletmek için yayımlanan, değiştirilmiş iletidir.
fBA : B’den esas kaynak olan A’ya geri bildirimdir.
fBC : Kamudan medya örgütlerine akan geri bildirimdir.
fCA : İletişimciden kaynağa yönelik geri bildirimdir
C : B için seçmeler yapan ve A’nın tüm iletileri arasından seçtiklerini aktaran medyadır. B ile iletişim kurmak üzere doğrudan X’ler arasından da seçim yapabilir. C’nin bir rolü de, A’nın olduğu gibi, B’nin bilgi gereksinimlerine aracı olmaktır. B’nin gereksinimlerini karşılamak dışında, bu rol iletişim amaçlı değildir.
B : Çevreye ilişkin bilgi alma gereksinimi olan izleyiciyi, dinleyiciyi ve okuyucuyu temsil eder.
X’ : Kanala ulaşmak için C (iletişimci) tarafından yapılan seçimlerdir.
X” : Medya örgütlerince izleyiciye, dinleyiciye ve okura iletmek için yayımlanan, değiştirilmiş iletidir.
fBA : B’den esas kaynak olan A’ya geri bildirimdir.
fBC : Kamudan medya örgütlerine akan geri bildirimdir.
fCA : İletişimciden kaynağa yönelik geri bildirimdir
Westley MacLean Modeli
Newcomb ABX modelinin kitle iletişime uyarlanarak geliştirilmiş halidir. Bu uyarlama, kitle
iletişimi ile bireylerarası iletişim arasındaki temel
farklılıklara dayanır. Bu temel farklılıklar şu şekilde
sıralanabilir:
• Kitle iletişim sürecinde geri bildirim aracılığıyla etkileme azdır ya da ertelenmektedir.
• Kitle iletişim sürecinde yayıncılar çok sayıdadır. Alıcıların tersine, çevredeki objelere kendilerini yöneltmek, çok sayıdaki benzer olaylardan ayıklamalar yapmak zorundadırlar.
X : Sosyal çevrede oluşan bir olay. Medyanın ilgisini çeken bu olaya ilişkin iletişim, medya
araçlarıyla yapılır
A : X’e ilişkin bir şey söyleyen bir kişi ya da örgüttür. Bir siyasetçi, sözcü ya da haber kaynakları olabilir.
C : B için seçmeler yapan ve A’nın tüm iletileri arasından seçtiklerini aktaran medyadır. B ile iletişim
kurmak üzere doğrudan X’ler arasından da seçim yapabilir. C’nin bir rolü de, A’nın olduğu gibi,
B’nin bilgi gereksinimlerine aracı olmaktır. B’nin gereksinimlerini karşılamak dışında, bu rol iletişim amaçlı değildir.
B : Çevreye ilişkin bilgi alma gereksinimi olan izleyiciyi, dinleyiciyi ve okuyucuyu temsil eder.X’ : Kanala ulaşmak için C (iletişimci) tarafından yapılan seçimlerdir.
X” : Medya örgütlerince izleyiciye, dinleyiciye ve okura iletmek için yayımlanan, değiştirilmiş iletidir.
fBA : B’den esas kaynak olan A’ya geri bildirimdir.
fBC : Kamudan medya örgütlerine akan geri bildirimdir.
fCA : İletişimciden kaynağa yönelik geri bildirimdir
Soru 33
Kişiler arasındaki küslükler, siyasi ayrılıklar, önyargı, telsiz anonsuna karışan diğer sesler, inanç farklılığı ve yoğun trafik gibi unsurlar aşağıdaki kavramlardan hangisine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Gönderici
B
İleti
C
Kanal
D
Hedef
E
Gürültü
Açıklama:
Gürültü: İletişim sürecini olumsuz etkileyen bütün unsurlar gürültü olarak ifade edilir. Kişiler arasındaki küslükler, siyasi ayrılıklar, önyargı, telsiz anonsuna karışan diğer sesler, inanç farklılığı ve yoğun trafik gibi unsurlar gürültü kavramına örnek olarak gösterilebilir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir iletinin taşıması gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
İleti tek yönlü olmalıdır.
B
İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
C
İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
D
İleti için uygun kanal seçilmelidir.
E
İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak gürültü olmamalıdır.
Açıklama:
İleti, iletişim sürecinin merkezini oluşturur. İletişim sürecinde gönderici ile alıcı arasındaki köprüyü oluşturur ve iletişimin başarısını doğrudan etkiler. Başarılı bir iletinin taşıması gereken bazı özellikler şu şekilde sıralanabilir:
• İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
• İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
• İleti için uygun kanal seçilmelidir.
• İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak gürültü olamamalıdır
. Başaralı bir iletinin taşıması gereken bazı özellikler şu şekilde sıralanabilir:
• İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
• İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
• İleti için uygun kanal seçilmelidir.
• İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak
gürültü olamamalıdır.
• İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
• İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
• İleti için uygun kanal seçilmelidir.
• İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak gürültü olamamalıdır
. Başaralı bir iletinin taşıması gereken bazı özellikler şu şekilde sıralanabilir:
• İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
• İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
• İleti için uygun kanal seçilmelidir.
• İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak
gürültü olamamalıdır.
Soru 35
İletişim modelleri arasında doğrusal bir yapıda olmayan üç köşeli model aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Westley MacLean Modeli
B
Newcomb ABX Modeli
C
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
D
Lasswell Modeli
E
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
Açıklama:
Newcomb Modeli’nin temeli bireylerarası ilişkileri kapsar. Model doğrusal bir yapıda değildir ve üç köşelidir. Newcomb’a göre toplumsal ilişkilerde dengeyi sağlamakta basit ve esaslı bir rol
söz konusudur.
Newcomb ABX Modeli
Newcomb Modeli’nin temeli bireylerarası ilişkileri kapsar. Model doğrusal bir yapıda değildir ve üç köşelidir
söz konusudur.
Newcomb ABX Modeli
Newcomb Modeli’nin temeli bireylerarası ilişkileri kapsar. Model doğrusal bir yapıda değildir ve üç köşelidir
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi yakın bir zamana kadar dilimizde “komünikasyon” olarak Fransızca söylenişiyle kullanılan kavramdır?
Seçenekler
A
Erişim
B
Haber
C
İletişim
D
Etkileşim
E
Enformasyon
Açıklama:
İletişim kavramı Latince’de “bilgiyi ileten” ya da “aktaran” anlamına gelen “communicato” kelimesinden türemiştir. Yakın bir zamana kadar da dilimizde Fransızca söylenişiyle “komünikasyon” (communication) halinde kullanılırdı.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi gönderici ile alıcı arasındaki iletişim sürecine ilişkin geri bildirimlerin bilgi verdiği durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gönderici ve alıcı arasındaki iletişimin başarısı
B
Alıcı tarafından iletinin algılanıp algılanmadığı
C
Alıcı tarafından iletinin anlaşılıp anlaşılmadığı
D
Kanalın şeffaflığı
E
Alıcının iletiye karşı tepkisi
Açıklama:
Geri bildirimler, gönderici ile alıcı arasındaki iletişim sürecinde aşağıda sıralanan bazı durumlar hakkında bilgi verir:
• Gönderici ve alıcı arasındaki iletişimin başarısı
• Alıcı tarafından iletinin algılanıp algılanmadığı
• Alıcı tarafından iletinin anlaşılıp anlaşılmadığı
• Alıcının iletiye karşı tepkisi
Geri Bildirim (Dönüt): Çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla alıcıdan göndericiye gönderilen ileti
biçimleridir. Gönderici ile alıcı arasındaki iletişim
bağlantısını sağlar ve iletişim sürecinin son aşamasıdır. Geri bildirimler, gönderici ile alıcı arasındaki
iletişim sürecinde aşağıda sıralanan bazı durumlar
hakkında bilgi verir:
• Gönderici ve alıcı arasındaki iletişimin başarısı
• Alıcı tarafından iletinin algılanıp algılanmadığı
• Alıcı tarafından iletinin anlaşılıp anlaşılmadığı
• Alıcının iletiye karşı tepkisi
Kanalın şeffaflığı
• Gönderici ve alıcı arasındaki iletişimin başarısı
• Alıcı tarafından iletinin algılanıp algılanmadığı
• Alıcı tarafından iletinin anlaşılıp anlaşılmadığı
• Alıcının iletiye karşı tepkisi
Geri Bildirim (Dönüt): Çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla alıcıdan göndericiye gönderilen ileti
biçimleridir. Gönderici ile alıcı arasındaki iletişim
bağlantısını sağlar ve iletişim sürecinin son aşamasıdır. Geri bildirimler, gönderici ile alıcı arasındaki
iletişim sürecinde aşağıda sıralanan bazı durumlar
hakkında bilgi verir:
• Gönderici ve alıcı arasındaki iletişimin başarısı
• Alıcı tarafından iletinin algılanıp algılanmadığı
• Alıcı tarafından iletinin anlaşılıp anlaşılmadığı
• Alıcının iletiye karşı tepkisi
Kanalın şeffaflığı
Soru 38

Şekilde yer alan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Westley MacLean Modeli
B
Newcomb ABX Modeli
C
Shannon ve Weaver Modeli
D
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
E
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
Açıklama:
Shannon modelinin düz çizgisel modeline karşılık Osgood ve Schramm modeli daireseldir. Şekilde yer alan Osgood ve Schramm modelidir.
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
Shannon modelinin düz çizgisel modeline
karşılık Osgood ve Schramm modeli daireseldir
(Şekil 1.2). Bu iki model arasında şu farklardan
söz edilebilir:
• Shannon öncelikle gönderici (verici) ve alıcı arasında araç görevi gören kanallara yönelir.
• Osgood ve Schramm ise iletişim sürecindeki aktörlerin davranışlarına yönelir.
Bu dairesel modelde;
• İletişim sürecinin bir yerde başlayıp bir yerde bitmediği,
• Sürecinin sonsuz olduğu,
• Çizgisel iletişim modelinde olduğu gibi
gönderici ile alıcı rollerinin sabit olmadığı
ve rollerinin sürekli değişerek bir ileti döngüsünün olduğu savunulur
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
Shannon modelinin düz çizgisel modeline
karşılık Osgood ve Schramm modeli daireseldir
(Şekil 1.2). Bu iki model arasında şu farklardan
söz edilebilir:
• Shannon öncelikle gönderici (verici) ve alıcı arasında araç görevi gören kanallara yönelir.
• Osgood ve Schramm ise iletişim sürecindeki aktörlerin davranışlarına yönelir.
Bu dairesel modelde;
• İletişim sürecinin bir yerde başlayıp bir yerde bitmediği,
• Sürecinin sonsuz olduğu,
• Çizgisel iletişim modelinde olduğu gibi
gönderici ile alıcı rollerinin sabit olmadığı
ve rollerinin sürekli değişerek bir ileti döngüsünün olduğu savunulur
Soru 39
Gönderici ile alıcı arasındaki iletişimi sağlayan ve iletişim sürecinin son aşaması olan unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanal
B
Hedef
C
Gürültü
D
Ortam
E
Geri Bildirim
Açıklama:
Gönderici ile alıcı arasındaki iletişim bağlantısını sağlayan ve iletişim sürecinin son aşaması olan unsur geri bildirimdir.
Soru 40
Göstergelerin birbirleriyle nasıl ilişkilendirilebileceğini belirleyen sistemler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gürültü
B
Kod
C
Ortam
D
İleti
E
Alıcı
Açıklama:
Kodlar, göstergelerin birbirleriyle nasıl ilişkilendirilebileceğini belirleyen sistemlerdir.
Soru 41
Aşağıdaki kavramlardan hangisi Latince'de "bilgiyi ileten" ya da "aktaran" anlamına gelen "communicato" kelimesinden türemiştir?
Seçenekler
A
İletişim
B
İlişki
C
Etkileşim
D
Enformasyon
E
Mesaj
Açıklama:
İletişim kavramı Latince’de “bilgiyi ileten” ya da “aktaran” anlamına gelen “communicato” kelimesinden
türemiştir. Yakın bir zamana kadar da dilimizde Fransızca söylenişiyle “komünikasyon” (communication) halinde kullanılırdı. Doğru seçenek A şıkkıdır.
türemiştir. Yakın bir zamana kadar da dilimizde Fransızca söylenişiyle “komünikasyon” (communication) halinde kullanılırdı. Doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecini oluşturan temel unsurlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gönderici
B
Teknoloji
C
Araç
D
İleti
E
Alıcı
Açıklama:
İletişim sürecini oluşturan temel unsurlar arasında gönderici, ileti, kanal ve alıcı yer almaktadır. Bunlar aynı zamanda sırasıyla kaynak, mesaj, araç ve hedef olarak da adlandırılmaktadır. Her ne kadar teknoloji doğrultusunda gelişen iletişim araçları iletişim sürecinde rol oynasa da teknolojinin kendisini bunun içerisinde ele almak doğru değildir.
İletişim sürecini oluşturan temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:
• Gönderici (Kaynak)
• İleti (Mesaj)
• Kanal (Araç)
• Alıcı (Hedef )
İletişim sürecini oluşturan temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:
• Gönderici (Kaynak)
• İleti (Mesaj)
• Kanal (Araç)
• Alıcı (Hedef )
Soru 43
I- İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
II- İleti olabildiğince fazla araç üzerinden gönderilmelidir.
III - İleti doğru zamanda iletilmelidir.
IV- İleti için uygun kanal seçilmelidir.
V - İletinin anlaşılırlığını aksatacak gürültü olmamalıdır.
Verilenlerden hangileri başarılı bir iletinin taşıması gereken özellikler arasında yer almaktadır?
II- İleti olabildiğince fazla araç üzerinden gönderilmelidir.
III - İleti doğru zamanda iletilmelidir.
IV- İleti için uygun kanal seçilmelidir.
V - İletinin anlaşılırlığını aksatacak gürültü olmamalıdır.
Verilenlerden hangileri başarılı bir iletinin taşıması gereken özellikler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV-V
E
I-III-IV-V
Açıklama:
Soruda yer alan II numaralı "İleti olabildiğince fazla araç üzerinden gönderilmelidir" cümlesi, iletinin taşıması gereken bir özellik olarak değerlendirilemez. Çünkü olabildiğince fazla araç (kanal) üzerinden bir iletinin gönderilmesi yerine; doğru araç ve doğru zamanda iletinin gönderilmesi gerekmektedir. Doğru seçenek E şıkkıdır.
Başaralı bir iletinin taşıması gereken bazı özellikler şu şekilde sıralanabilir:
• İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
• İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
• İleti için uygun kanal seçilmelidir.
• İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak
gürültü olamamalıdır.
Başaralı bir iletinin taşıması gereken bazı özellikler şu şekilde sıralanabilir:
• İleti açık ve anlaşılır olmalıdır.
• İleti doğru zamanda ve ortamda iletilmelidir.
• İleti için uygun kanal seçilmelidir.
• İletinin anlaşılırlığını ve iletimini aksatacak
gürültü olamamalıdır.
Soru 44
İletişim süreci aşağıdakilerden hangisi ile başlamaktadır?
Seçenekler
A
Alıcı
B
Geri Bildirim
C
Kaynak
D
Mesaj
E
Hedef
Açıklama:
İletişimi başlatan kişi gönderici yani kaynak olarak adlandırılmaktadır. Bu doğrultuda iletişim süreci ise kaynak ile başlayan bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğru seçenek C şıkkıdır.
Gönderici (Kaynak): İletişimi başlatan kişi göndericidir ve iletişim sürecinin başlangıcıdır
Gönderici (Kaynak): İletişimi başlatan kişi göndericidir ve iletişim sürecinin başlangıcıdır
Soru 45
Aşağıda yer alan iletişim modellerinden hangisinde, iletişim kanallarını daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmak amaçlanmıştır?
Seçenekler
A
Newcomb ABX modeli
B
Laswell Modeli
C
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
D
Shannon ve Weaver Matematiksel İletişim Modeli
E
Gerbner'in Genel İletişim Modeli
Açıklama:
Claude Shannon ve Warner Weaver bir telefon şirketinde çalıştıkları süreçte Matematiksel İletişim Modelini geliştirmişlerdir. Çalışma alanlarındaki uzmanlık ise onları iletişimde yaşanan teknik sorunları ortadan kaldırmaya yöneltmiştir. Bu modelde yaşanan teknik sorunları sinyalin kopması ya da elektronik cihazlarda iletişimi bozacak gürültülerin ortaya çıkması gibi sorunlar oluşturmaktadır. Doğru seçenek D şıkkıdır.
Shannon ve Weaver Matematiksel İletişim modeli
Claude Shannon ve Warner Weaver bir telefon
şirketinde çalıştıkları süreçte bu iletişim modelini
geliştirmişlerdir. “Matematiksel İletişim Modeli”
olarak da tanımlanan bu model; iletişim kanallarını
daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak
ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı
amaçlamıştır
Shannon ve Weaver Matematiksel İletişim modeli
Claude Shannon ve Warner Weaver bir telefon
şirketinde çalıştıkları süreçte bu iletişim modelini
geliştirmişlerdir. “Matematiksel İletişim Modeli”
olarak da tanımlanan bu model; iletişim kanallarını
daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak
ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı
amaçlamıştır
Soru 46
İletişim modelleri içerisinde yer alan ilk dairesel model aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Shannon ve Weaver Matematiksel İletişim Modeli
B
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
C
Laswell Modeli
D
Gerbner'in Genel İletişim Modeli
E
Westley Maclean Modeli
Açıklama:
Modelin isminden de anlaşılacağı üzere bu sorunun cevabını Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli oluşturmaktadır. Bu model Matematiksel İletişim Modeline karşılık dairesel olarak tasarlanmıştır. Modelde bir diğer önemli husus kodlayıcı, yorumlayıcı ve açımlayıcı unsurlara dikkat çekmesidir.
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim
Modeli ilk dairesel modeldir.
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim
Modeli ilk dairesel modeldir.
Soru 47
Bir araştırmacı "Kim? Ne dedi? Hangi kanalla? Kime? Hangi etkiyle?" sorularından hareketle bir araştırma gerçekleştiriyorsa, aşağıda verilen hangi iletişim modelini benimsediği söylenebilir?
Seçenekler
A
Laswell Modeli
B
Dairesel İletişim Modeli
C
Genel İletişim Modeli
D
Newcomb ABX Modeli
E
Matematiksel İletişim Modeli
Açıklama:
Amerikalı bir siyaset bilimci olan Harold Dwight Lasswell, kitle iletişim süreçlerinin çözümlenmesinde en önemli modellerden birini oluşmuştur. Lasswell Modeli olarak tanımlanan bu modelde, çizgisel ve sorgulayan bir iletişim modeli anlayışıyla soruna şu şekilde yaklaşır
• Kim? (Gönderici)
• Ne dedi? (İleti)
• Hangi kanalla? (Kanal/Araç)
• Kime? (Alıcı)
• Hangi etkiyle? (Etki)
Yapılan açıklamalardan hareketle sorunun cevabının A şeçeneği olduğu görülmektedir.
Lasswell Modeli
Amerikalı bir siyaset bilimci olan Harold
Dwight Lasswell, kitle iletişim süreçlerinin çözümlenmesinde en önemli modellerden birini
oluşmuştur. Lasswell Modeli olarak tanımlanan bu
modelde, çizgisel ve sorgulayan bir iletişim modeli
anlayışıyla soruna şu şekilde yaklaşır: (Şekil 1.3).
• Kim? (Gönderici)
• Ne dedi? (İleti)
• Hangi kanalla? (Kanal/Araç)
• Kime? (Alıcı)
• Hangi etkiyle? (Etki)
• Kim? (Gönderici)
• Ne dedi? (İleti)
• Hangi kanalla? (Kanal/Araç)
• Kime? (Alıcı)
• Hangi etkiyle? (Etki)
Yapılan açıklamalardan hareketle sorunun cevabının A şeçeneği olduğu görülmektedir.
Lasswell Modeli
Amerikalı bir siyaset bilimci olan Harold
Dwight Lasswell, kitle iletişim süreçlerinin çözümlenmesinde en önemli modellerden birini
oluşmuştur. Lasswell Modeli olarak tanımlanan bu
modelde, çizgisel ve sorgulayan bir iletişim modeli
anlayışıyla soruna şu şekilde yaklaşır: (Şekil 1.3).
• Kim? (Gönderici)
• Ne dedi? (İleti)
• Hangi kanalla? (Kanal/Araç)
• Kime? (Alıcı)
• Hangi etkiyle? (Etki)
Soru 48
Aşağıdaki iletişim modellerinden hangisinin en önemli özelliği, farklı özellikleri olan iletişim süreçlerinde farklı biçimlere dönüştürülebilmesidir?
Seçenekler
A
Shannon ve Weaver Matematiksel İletişim Modeli
B
Newcomb ABX Modeli
C
Gerbner'in Genel İletişim Modeli
D
Lasswell Modeli
E
Westley MacLean Modeli
Açıklama:
Annenberg İletişim Fakültesi’nin eski dekanı olan Profesör George Gerbner, genel amaçlı bir iletişim modeli geliştirmek için çalışmıştır. Gerbner iletiyi gerçeklik kavramıyla ilişkilendirir. İletinin ne hakkında olduğunu, alıcının algı ve anlamla ilgili sorular üzerinde durmasına olanak sağlar. Amaç, geniş bir uygulama alanı olan modeli oluşturabilmektir. Bu modelin en önemli özelliği, farklı özellikleri olan iletişim süreçlerinde farklı biçimlere sokulabilmesidir. Doğru seçenek C şıkkıdır.
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
Annenberg İletişim Fakültesi’nin eski dekanı olan Profesör George Gerbner, genel amaçlı bir iletişim
modeli geliştirmek için çalışmıştır. Gerbner iletiyi gerçeklik kavramıyla ilişkilendirir. İletinin ne hakkında
olduğunu, alıcının algı ve anlamla ilgili sorular üzerinde durmasına olanak sağlar. Amaç, geniş bir uygulama alanı olan modeli oluşturabilmektir. Bu modelin en önemli özelliği, farklı özellikleri olan iletişim
süreçlerinde farklı biçimlere sokulabilmesidir.
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
Annenberg İletişim Fakültesi’nin eski dekanı olan Profesör George Gerbner, genel amaçlı bir iletişim
modeli geliştirmek için çalışmıştır. Gerbner iletiyi gerçeklik kavramıyla ilişkilendirir. İletinin ne hakkında
olduğunu, alıcının algı ve anlamla ilgili sorular üzerinde durmasına olanak sağlar. Amaç, geniş bir uygulama alanı olan modeli oluşturabilmektir. Bu modelin en önemli özelliği, farklı özellikleri olan iletişim
süreçlerinde farklı biçimlere sokulabilmesidir.
Soru 49
Aşağıdaki modellerden hangisinde kişilerin birbirilerine ya da bir objeye karşı beğenileri ve beğenmemeleri durumu karşısında bazı ilişki kalıplarının şekilleneceği belirtilmektedir?
Seçenekler
A
İkna Bilgisi Modeli
B
Newcomb ABX Modeli
C
Laswell Modeli
D
Dairesel İletişim Modeli
E
Matematiksel İletişim Modeli
Açıklama:
Newcomb ABX Modeli’nin temeli bireylerarası ilişkileri kapsar. Model doğrusal bir yapıda değildir ve üç köşelidir Newcomb’a göre toplumsal ilişkilerde dengeyi sağlamakta basit ve esaslı bir rol söz konusudur. Modele göre kişilerin birbirlerine ya da bir objeye karşı beğenileri veya beğenmemeleri durumu karşısında bazı ilişki kalıpları dengelenecektir, bazıları ise dengelenmeyecektir. Doğru seçenek B şıkkıdır.
Soru 50
Newcomb ABX modelinin kitle iletişimine uyarlanarak geliştirilmiş hali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Westley MacLean Modeli
B
İkna Bilgisi Modeli
C
Lasswell Modeli
D
Gerbner'in Genel İletişim Modeli
E
Matematiksel İletişim Modeli
Açıklama:
Newcomb ABX modelinin kitle iletişime uyarlanarak geliştirilmiş hali Westley MacLean Modelidir. Bu modelde kitle iletişim araçlarının; izleyicilerin, dinleyicilerin ve okurların gereksinimlerini gidermeye ve çevreye ilişkin bir görüş oluşturmak amacıyla da yararlanılan bir araç olduğu vurgulanır. Doğru seçenek A şıkkıdır.
Westley MacLean Modeli
Newcomb ABX modelinin kitle iletişime uyarlanarak geliştirilmiş halidir.
Westley MacLean Modeli
Newcomb ABX modelinin kitle iletişime uyarlanarak geliştirilmiş halidir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi birbirlerine ortamlarındaki nesneler, olaylar, olgularla ilgili değişimleri haber veren, bunlara ilişkin bilgilerini birbirlerine aktaran; aynı olgular, nesneler, sorunlar karşısında benzer yaşam deneyimlerinden kaynaklanan, benzer duygular taşıyıp bunları birbirine ifade eden insanların oluşturduğu topluluk ya da toplum yaşamı içinde gerçekleştirilen tutum, yargı, düşünce ve duygu bildirişimlerdir?
Seçenekler
A
İletişim
B
Etkileşim
C
Konuşma
D
Dil
E
Sözel dil
Açıklama:
Doğru seçenek A şıkkıdır.
“Birbirlerine ortamlarındaki nesneler, olaylar, olgularla ilgili değişimleri haber veren, bunlara ilişkin bilgilerini birbirlerine aktaran; aynı olgular, nesneler, sorunlar karşısında benzer yaşam deneyimlerinden kaynaklanan, benzer duygular taşıyıp bunları birbirine ifade eden insanların oluşturduğu topluluk ya da toplum yaşamı içinde gerçekleştirilen tutum, yargı, düşünce ve duygu bildirişimlerdir” ifadesi İletişimi tanımlamaktadır.
“Birbirlerine ortamlarındaki nesneler, olaylar, olgularla ilgili değişimleri haber veren, bunlara ilişkin bilgilerini birbirlerine aktaran; aynı olgular, nesneler, sorunlar karşısında benzer yaşam deneyimlerinden kaynaklanan, benzer duygular taşıyıp bunları birbirine ifade eden insanların oluşturduğu topluluk ya da toplum yaşamı içinde gerçekleştirilen tutum, yargı, düşünce ve duygu bildirişimlerdir” ifadesi İletişimi tanımlamaktadır.
Soru 52
Aşağıda verilen iletişimle ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilgi alışverişi anlamına gelir.
B
Düşüncenin sözel olarak karşılıklı değiş tokuşudur.
C
Vericiden tek taraflı aktarılan bilgi ya da haber sürecidir.
D
Duyguların, düşüncelerin, bilgi ve becerilerin aktarılma sürecidir.
E
İletiler aracılığıyla sosyal etkileşim biçimidir.
Açıklama:
İletişim;
• Bilgi alışverişi anlamına gelir.
• Düşüncenin sözel olarak karşılıklı değiş tokuşudur.
• Veriden alıcıya aktarılan bilgi ya da haber
sürecidir.
• Duyguların, düşüncelerin, bilgi ve becerilerin aktarılma sürecidir.
• İletiler aracılığıyla sosyal etkileşim biçimidir.
• Belli bir konumdan, yapıdan bir diğerine
geçiş sürecidir.
• Kişiler ve ülkelerin arasında haberlerin,
verilerin, fikirlerin, mesajların paylaşım
sürecidir.
• Bir kişinin tekelinde olanın başkalarıyla
paylaştırılması, başkalarına da aktarılması
sürecidir.
• Karşılıklı ilişkilerin aracıdır
• Bilgi alışverişi anlamına gelir.
• Düşüncenin sözel olarak karşılıklı değiş tokuşudur.
• Veriden alıcıya aktarılan bilgi ya da haber
sürecidir.
• Duyguların, düşüncelerin, bilgi ve becerilerin aktarılma sürecidir.
• İletiler aracılığıyla sosyal etkileşim biçimidir.
• Belli bir konumdan, yapıdan bir diğerine
geçiş sürecidir.
• Kişiler ve ülkelerin arasında haberlerin,
verilerin, fikirlerin, mesajların paylaşım
sürecidir.
• Bir kişinin tekelinde olanın başkalarıyla
paylaştırılması, başkalarına da aktarılması
sürecidir.
• Karşılıklı ilişkilerin aracıdır
Soru 53
“Göndericinin alıcıya aktardığı sözlü ya da sözsüz tüm bilgiler” aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Gönderici
B
İleti
C
Kanal
D
Alıcı
E
Geribildirim
Açıklama:
Doğru seçenek B şıkkıdır. Göndericinin alıcıya aktardığı sözlü ya da sözsüz tüm bilgiler ileti olarak tanımlanmaktadır.
Soru 54
Kaynağın iletisini hedefe gönderebilmek için kullandığı yol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gönderici
B
İleti
C
Kanal
D
Alıcı
E
Geribildirim
Açıklama:
Doğru seçenek C şıkkıdır. Gönderici alıcıya iletisini gönderebilmek kullandığı yol Kanal olarak tanımlanmaktadır.
Soru 55
İletişimin oluştuğu çevre ya da bağlam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gönderici
B
İleti
C
Kanal
D
Alıcı
E
Ortam
Açıklama:
Doğru seçenek E şıkkıdır. İletişimin oluştuğu çevre ortam ya da bağlam Ortam olarak tanımlanmaktadır.
Soru 56
İletişim kanallarını daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı amaçlayan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Shannon ve Weaver Modeli
B
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
C
Lasswell Modeli
D
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
E
Newcomb ABX Modeli
Açıklama:
Doğru seçenek A şıkkıdır. “İletişim kanallarını daha etkin bir biçimde kullanabilmeyi araştırmak ve elektronik ortamda enformasyon aktarımı sırasında oluşan teknik sorunları ortadan kaldırmayı amaçlayan” iletişim modeli Shannon ve Weaver Modelidir.
Soru 57
Göndericinin alıcıyı etkileme amacı taşıdığı, mesajın bir iletişim aracı
yoluyla izleyiciye ya da dinleyiciye iletilerek hedefin etkilenmesinin beklendiği iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
yoluyla izleyiciye ya da dinleyiciye iletilerek hedefin etkilenmesinin beklendiği iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Shannon ve Weaver Modeli
B
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
C
Lasswell Modeli
D
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
E
Newcomb ABX Modeli
Açıklama:
Doğru seçenek C şıkkıdır. “Mesajın bir iletişim aracı yoluyla izleyiciye ya da dinleyiciye iletildiği ve hedefin etkilenmesinin beklendiği, alıcının kendisine ulaşan iletilerden etkilenerek, iletilerin kabul edildiğinin savunulduğu” iletişim modeli Lasswell Modelidir.
Soru 58
iletişimin gerçekleşebilmesi ve iletişim sürecinin devam edebilmesi için kişiler arasında ortak bir bağın olması, aynı zamanda da toplumsal çevrede bir şeyin önem kazanmasının savunulduğu iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Shannon ve Weaver Modeli
B
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
C
Lasswell Modeli
D
Gerbner’in Genel İletişim Modeli
E
Newcomb ABX Modeli
Açıklama:
Doğru seçenek E şıkkıdır. “iletişimin gerçekleşebilmesi ve iletişim sürecinin devam edebilmesi için kişiler arasında ortak bir bağın olması, aynı zamanda da toplumsal çevrede bir şeyin önem kazanmasının savunulduğu” iletişim modeli Newcomb ABX Modelidir.
Soru 59
Kitle iletişim araçlarının; izleyicilerin, dinleyicilerin ve okurların gereksinimlerini gidermeye ve çevreye ilişkin bir görüş oluşturmak amacıyla da yararlanılan bir araç olduğu vurgulanan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Shannon ve Weaver Modeli
B
Osgood ve Schramm Dairesel İletişim Modeli
C
Lasswell Modeli
D
Westley MacLean Modeli
E
Newcomb ABX Modeli
Açıklama:
Doğru seçenek D şıkkıdır. “Kitle iletişim araçlarının; izleyicilerin, dinleyicilerin ve okurların gereksinimlerini gidermeye ve çevreye ilişkin bir görüş oluşturmak amacıyla da yararlanılan bir araç olduğu vurgulanan” iletişim modeli Westley MacLean Modelidir.
Soru 60
Çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla alıcıdan göndericiye gönderilen ileti biçimleri aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Gönderici
B
İleti
C
Kanal
D
Geribildirim
E
Ortam
Açıklama:
Doğru seçenek D şıkkıdır. Çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla alıcıdan göndericiye gönderilen ileti biçimleri” geribildirim olarak tanımlanmaktadır.
Ünite 2
Soru 1
Yukarıdakilerden hangileri bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için gerekli maddeler arasında sayılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için;
• Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçevesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
• Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
• Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
• Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçevesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
• Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
• Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bireyler arası iletişimin sınıflandırılmasında sözsüz iletişim yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Araç kullanımı
B
Yüz ve beden
C
Mekan kullanımı
D
Bedensel temas
E
Dil ötesi
Açıklama:
Dil ötesi, bireyler arası iletişimde sözlü iletişim sınıflandırmasına girmektedir.
Soru 3
- Yüz ve beden
- Dil ötesi
- Bedensel temas
- Dil
Seçenekler
A
I-III
B
II-IV
C
I-II-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Dil ve Dil ötesi sözlü iletişim sınıflandırmasında; Bedensel temas ile yüz ve beden ise sözsüz iletişim sınıflandırmasında yer alır.
Soru 4
- Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir
- Bireylerarası iletişimde taraflar arasında belirli bir zaman ve mekan birliği bulunmaktadır
- Bireylerarası iletişim bilginin, duygunun, düşüncenin, yaşantının paylaşımıdır
- Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleşmesini
sağlayan pek çok özellik bulunmaktadır. Bu özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Bireylerarası iletişimde en az iki insan vardır.
• Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır.
• Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir.
• Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler.
• İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir.
• Bireylerarası iletişim bir süreçtir.
• Bireylerarası iletişim süreci örtülü ya da açık bir amaç doğrultusunda gerçekleşir.
• Bireylerarası iletişim bilginin, duygunun, düşüncenin, yaşantının paylaşımıdır.
• Bireylerarası iletişim hem psikolojik hem de sosyal/kültürel bir olgu ve süreçtir.
• Bireylerarası iletişimde taraflar arasında belirli bir zaman ve mekan birliği bulunmaktadır.
sağlayan pek çok özellik bulunmaktadır. Bu özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Bireylerarası iletişimde en az iki insan vardır.
• Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır.
• Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir.
• Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler.
• İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir.
• Bireylerarası iletişim bir süreçtir.
• Bireylerarası iletişim süreci örtülü ya da açık bir amaç doğrultusunda gerçekleşir.
• Bireylerarası iletişim bilginin, duygunun, düşüncenin, yaşantının paylaşımıdır.
• Bireylerarası iletişim hem psikolojik hem de sosyal/kültürel bir olgu ve süreçtir.
• Bireylerarası iletişimde taraflar arasında belirli bir zaman ve mekan birliği bulunmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleşmesini sağlayan özellikler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Bireylerarası iletişim hem psikolojik hem de sosyal/kültürel bir olgu ve süreçtir.
B
Bireylerarası iletişim süreci örtülü ya da açık bir amaç doğrultusunda gerçekleşir
C
Bireylerarası iletişim bir süreç değildir
D
Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler
E
Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleşmesini sağlayan pek çok özellik bulunmaktadır. Bu özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Bireylerarası iletişimde en az iki insan vardır.
• Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır.
• Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir.
• Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler.
• İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir.
• Bireylerarası iletişim bir süreçtir.
• Bireylerarası iletişim süreci örtülü ya da açık bir amaç doğrultusunda gerçekleşir.
• Bireylerarası iletişim bilginin, duygunun, düşüncenin, yaşantının paylaşımıdır.
• Bireylerarası iletişim hem psikolojik hem de sosyal/kültürel bir olgu ve süreçtir.
• Bireylerarası iletişimde taraflar arasında belirli bir zaman ve mekan birliği bulunmaktadır
• Bireylerarası iletişimde en az iki insan vardır.
• Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır.
• Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir.
• Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler.
• İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir.
• Bireylerarası iletişim bir süreçtir.
• Bireylerarası iletişim süreci örtülü ya da açık bir amaç doğrultusunda gerçekleşir.
• Bireylerarası iletişim bilginin, duygunun, düşüncenin, yaşantının paylaşımıdır.
• Bireylerarası iletişim hem psikolojik hem de sosyal/kültürel bir olgu ve süreçtir.
• Bireylerarası iletişimde taraflar arasında belirli bir zaman ve mekan birliği bulunmaktadır
Soru 6
I. EmpatiII. DinlemeIII. KavramaIV. Benmerkezcilik Yukarıdakilerden hangileri bireylerarası iletişimde önemli unsurlar arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlar;
Dinleme, Aktif Dinleme, Empati, Pasif Dinleme, Benlik, Tutumlar, Benmerkezcilik, Kendini Açma, Çatışma.
Dinleme, Aktif Dinleme, Empati, Pasif Dinleme, Benlik, Tutumlar, Benmerkezcilik, Kendini Açma, Çatışma.
Soru 7
- Kişilerin kendiliklerinin önem arz ettiğini gösterdiği gibi aynı zamanda onların önemli olduklarını hissettirir
- Katılımcı bireylerin her iki tarafına da çeşitli maddi ve manevi fayda sağlar
- Bireylere paylaşma, yardımlaşma, dostluk, hoşgörü, sevgi, saygı, sorumluluk gibi pozitif duygular kazandırır
- Bireylerin daha büyük ekip ve organize çalışma yaparak sosyalleşmesini sağlar
kurmanın faydaları arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinde çift yönlü empatik bir anlayış kurmanın faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz:
• Kişileri hayatlarının her cephesinde birbirlerine yakınlaştırır.
• Kişilerin birbirlerine güvenmesini sağlar.
• İletişimi kolaylaştırma hatta cazip kılma özelliğini taşır.
• Kişilerin kendiliklerinin önem arz ettiğini gösterdiği gibi aynı zamanda onların önemli
olduklarını hissettirir.
• Katılımcı bireylerin her iki tarafına da çeşitli maddi ve manevi fayda sağlar.
• Bireylere paylaşma, yardımlaşma, dostluk, hoşgörü, sevgi, saygı, sorumluluk gibi pozitif duygular kazandırır.
• Bireylerin daha büyük ekip ve organize çalışma yaparak sosyalleşmesini sağlar
• Kişileri hayatlarının her cephesinde birbirlerine yakınlaştırır.
• Kişilerin birbirlerine güvenmesini sağlar.
• İletişimi kolaylaştırma hatta cazip kılma özelliğini taşır.
• Kişilerin kendiliklerinin önem arz ettiğini gösterdiği gibi aynı zamanda onların önemli
olduklarını hissettirir.
• Katılımcı bireylerin her iki tarafına da çeşitli maddi ve manevi fayda sağlar.
• Bireylere paylaşma, yardımlaşma, dostluk, hoşgörü, sevgi, saygı, sorumluluk gibi pozitif duygular kazandırır.
• Bireylerin daha büyük ekip ve organize çalışma yaparak sosyalleşmesini sağlar
Soru 8
- Soyut ifade ve sembollerden çok somut olanlar kullanılmalıdır
- Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır
- Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır
- Kullanılan semboller alıcı için anlaşılır olmalıdır
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Doğru bir iletişim sürecinde kaynağın mesajı kodlarken dikkat edilmesi gerekenleri şu şekilde sıralayabiliriz;
• Kullanılan semboller (sözlü, yazılı, görsel) alıcı için anlaşılır olmalıdır.
• Soyut ifade ve sembollerden çok somut olanlar kullanılmalıdır.
• Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır.
• Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır
• Kullanılan semboller (sözlü, yazılı, görsel) alıcı için anlaşılır olmalıdır.
• Soyut ifade ve sembollerden çok somut olanlar kullanılmalıdır.
• Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır.
• Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır
Soru 9
- Mesaj, alıcı tarafından anlaşılabilir özellikte, açık ve kesin olmalıdır
- Mesaj iletişim süreci içerisinde hedeflenen amacın özüne ve biçimine uygun simgeler kullanılarak oluşturulmalıdır
- Mesaj doğru zamanda iletilmelidir
- Mesaj, iletişim sürecinde kullanılacak kanal ile uyumlu olmalıdır
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Sağlıklı bir iletişim sürecinin gerçekleşmesi için mesajın taşıması gereken özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
• Mesaj iletişim süreci içerisinde hedeflenen amacın özüne ve biçimine uygun simgeler
kullanılarak oluşturulmalıdır.
• Mesaj, iletişim sürecinde kullanılacak kanal ile uyumlu olmalıdır.
• Mesaj, alıcı tarafından anlaşılabilir özellikte, açık ve kesin olmalıdır.
• Mesaj doğru zamanda iletilmelidir.
• Mesaj iletişim süreci içerisinde hedeflenen amacın özüne ve biçimine uygun simgeler
kullanılarak oluşturulmalıdır.
• Mesaj, iletişim sürecinde kullanılacak kanal ile uyumlu olmalıdır.
• Mesaj, alıcı tarafından anlaşılabilir özellikte, açık ve kesin olmalıdır.
• Mesaj doğru zamanda iletilmelidir.
Soru 10
- Dinleme sırasında önyargılı olmamalı, stereotip ve genellemelerden uzak durmalıdır
- Dinleme eylemi sırasında sabırlı olmalı ve kaynağın mesajı doğru ifade edebilmesine imkan sağlamalıdır
- Kaynakla empati kurmalı, iletiyi alımlamak, çözmek ve anlamak konusunda çaba göstermelidir
- Mesajı algılamak, çözümlemek için etkin bir dinleyici konumunda bulunmalı ve dikkatini, ilgisini kaynağa yöneltmelidir
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Bireylerarası iletişimin etkin bir şekilde kurulabilmesi için alıcının taşıması gereken özellikleri ise şu şekilde sıralayabiliriz:
• Alıcı, mesajı algılamak, çözümlemek için etkin bir dinleyici konumunda bulunmalı ve dikkatini, ilgisini kaynağa yöneltmelidir.
• Alıcı, dinleme sırasında önyargılı olmamalı, stereotip ve genellemelerden uzak durmalıdır.
• Alıcı, kaynakla empati kurmalı, iletiyi alımlamak, çözmek ve anlamak konusunda çaba
göstermelidir.
• Alıcı, dinleme eylemi sırasında sabırlı olmalı ve kaynağın mesajı doğru ifade edebilmesine imkan sağlamalıdır.
• Alıcı, mesajı algılamak, çözümlemek için etkin bir dinleyici konumunda bulunmalı ve dikkatini, ilgisini kaynağa yöneltmelidir.
• Alıcı, dinleme sırasında önyargılı olmamalı, stereotip ve genellemelerden uzak durmalıdır.
• Alıcı, kaynakla empati kurmalı, iletiyi alımlamak, çözmek ve anlamak konusunda çaba
göstermelidir.
• Alıcı, dinleme eylemi sırasında sabırlı olmalı ve kaynağın mesajı doğru ifade edebilmesine imkan sağlamalıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bireyler arası sözsüz iletişimin bir öğesi değildir?
Seçenekler
A
Yüz ve Beden
B
Bedensel Temas
C
Mekan Kullanımı
D
Araç Kullanımı
E
Dil Ötesi
Açıklama:
Dil ötesi iletişim, sözcüklerin kullanımından çok kullanılan sesin niteliğiyle ilgili özellikleri tanımlar. Sözsüz iletişimle ilgili bir kavram değildir. Doğru cevap E' dir.
Soru 12
Bireyler arası iletişim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bireyin kendi iç dünyasında gerçekleşebilir.
B
Tek Yönlüdür.
C
Sadece yüzyüze mümkündür.
D
Taraflar arasında zaman mekan birliği bulunmaktadır.
E
Ancak açık bir amaç doğrultusunda gerçekleştirilebilir.
Açıklama:
Bireyler arası iletişimde taraflar arasında belirli bir zaman ve mekan birliği bulunmaktadır. Doğru cevap D' dir.
Soru 13
........ bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır.
Boşluktaki yere hangi ifade gelmelidir?
Boşluktaki yere hangi ifade gelmelidir?
Seçenekler
A
Pasif Dinleme
B
Benlik
C
Ben merkezcilik
D
Empati
E
Aktif Dinleme
Açıklama:
Empati bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır. Doğru cevap D' dir.
Soru 14
Aşağıdaki ilişkilerden hangisi bireyler arası ilişkiye bir örnek olabilir?
Seçenekler
A
Tapu Memuru - Vatandaş
B
Müşteri temsilcisi - Müşteri
C
Yönetici - Çalışan
D
Avukat - Hakim
E
Baba - Oğul
Açıklama:
Bireylerarası iletişimin gerçekleşmesi açısından bir diğer önemli nokta, sürece katılanların “kendi adlarına” iletişim kurmalarıdır. Herhangi bir kurum, ya da toplumsal konum adına bireylerin birbirleri ile gerçekleştirdiği iletişim bireylerarası iletişim kapsamında değil, sosyal, örgütsel iletişim kapsamında değerlendirilmelidir. Doğru cevap E' dir.
Soru 15
I. Somut ifade ve sembollerden çok soyut olanlar kullanılmalıdır.
II. Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır.
III. Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğru bir iletişim sürecinde kaynağın mesajı kodlarken dikkat etmesi gereken unsurlardandır?
II. Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır.
III. Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğru bir iletişim sürecinde kaynağın mesajı kodlarken dikkat etmesi gereken unsurlardandır?
Seçenekler
A
I
B
I, II
C
I, II, III
D
II, III
E
I, III
Açıklama:
Doğru bir iletişim sürecinde kaynağın mesajı kodlarken soyut ifade ve sembollerden çok somut olanlar kullanılmalıdır. Doğru cevap D' dir.
Soru 16
Bireylerarası İletişim Sürecinde "kodlama" aşağıdaki öğelerin hangisinde gerçekleşir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kanal
D
Alıcı
E
Geri Bildirim
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecini başlatan, bir iletişim kanalı aracılığı ile sözlü, sözsüz, yazılı, görsel olarak gönderilebilecek biçimde mesajları kodlayan ve alıcıya gönderen birey ya da bireyler kaynak olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A' dır.
Soru 17
3G teknolojisi aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kanal
D
Alıcı
E
Geri Bildirim
Açıklama:
3G teknolojisi iletişim sürecinde kullanılan bir kanaldır. Doğru cevap C' dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi etkin bir geri bildirimin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Mesajın tam bir karşılığıdır
B
Zamanlaması doğrudur
C
Kişiyi ve kişiliği vurgular
D
Yapıcıdır
E
Açık ve kesindir
Açıklama:
Kişiyi ve kişiliği vurgulamak etkin bir geri bildirimin özelliklerinden değildir. Doğru cevap C' dir.
Soru 19
Bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleştiği fiziksel, psikolojik ve sosyal (kültürel) bağlam ......... olarak nitelendirilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakileden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakileden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kanal
B
Yüz yüze iletişim
C
Ortam
D
Gürültü
E
Çevre
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleştiği fiziksel, psikolojik ve sosyal (kültürel) bağlam çevre olarak nitelendirilir. Doğru cevap E' dir.
Soru 20
Bireyler yalnızca kendi üstü ya da altıyla iletişim halinde olduğu iletişim ağı hangisidir?
Seçenekler
A
Tekerlek Ağı
B
Zincir Ağı
C
Y Tipi Ağ
D
Çember Ağı
E
Yıldız Türü İletişim Ağı
Açıklama:
Zincir Ağı: Tekerlek ağı iletişim sürecinden sonra bir diğer merkeziyetçi özelliğe sahip iletişim ağıdır. Bu iletişim ağında bilgi akışı kademeli olarak alt kademeden bir üst kademeye doğru ilerlemektedir. Bireyler yalnızca kendi üstü ya da altıyla iletişim halindedirler. Doğru cevap B' dir.
Soru 21
Mesajın kaynağı ve hedefini bireylerin oluşturduğu ve genellikle yüz yüze gerçekleşen iletişim şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel iletişim
B
Kitle iletişimi
C
Sözlü iletişim
D
Grup iletişimi
E
Bireylerarası iletişim
Açıklama:
Mesajın kaynağı ve hedefini bireylerin oluşturduğu ve genellikle yüz yüze gerçekleşen iletişim şekli 'bireylerarası iletişim'dir.
Bu iletişim şekli genellikle, rollerin bireyler arasında karşılıklı değişimini içermektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Bu iletişim şekli genellikle, rollerin bireyler arasında karşılıklı değişimini içermektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 22
Bireylerarası iletişim ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Mesajın kaynağı ve hedefini bireylerin oluşturduğu iletişim şeklidir
B
Genellikle yüz yüze gerçekleşir
C
Genellikle, rollerin bireyler arasında karşılıklı değişimini içer
D
Gönderici ve alıcı bireylerarası iletişim süreci içerisinde değişmez
E
Örgütlerde insan ilişkilerini kurmada ve devamlılığını sağlamada büyük önem taşımaktadır
Açıklama:
Bireylerarası iletişim ise, mesajın kaynağı ve hedefini bireylerin oluşturduğu ve genellikle yüz yüze gerçekleşen bir iletişim şeklidir. Bu iletişim şekli genellikle, rollerin bireyler arasında karşılıklı değişimini içermektedir. Gönderici ve alıcı bireylerarası iletişim süreci içerisinde her an değişebilmektedir Bireylerarası iletişim, örgütlerde insan ilişkilerini kurmada ve devamlılığını sağlamada büyük önem taşımaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 23
I. Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçevesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
II. Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
III. Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için yukarıdaki niteliklerden hangilerini taşıması gerekir?
II. Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
III. Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için yukarıdaki niteliklerden hangilerini taşıması gerekir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için;
• Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçe- vesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
• Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
• Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçe- vesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
• Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
• Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi sözsüz iletişimin içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Dil ötesi
B
Yüz ve beden
C
Bedensel Temas
D
Mekan kullanımı
E
Araç kullanımı
Açıklama:
Dil ve dil ötesi sözlü iletişimin unsurları arasında yer alırken, seçenekte bulunan diğerleri sözsüz iletişim sınıflandırması içinde yer almaktadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 25
Ses tonu, sesin hızı, şiddeti, kelime vurgusu ve duraklamalar gibi özellikler hangi tür iletişimin kapsamında değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Dil iletişimi
B
Sessiz iletişim
C
Sözsüz iletişim
D
Dil ötesi iletişim
E
Bireylararası iletişim
Açıklama:
Dil ötesi iletişim, sözcüklerin kullanımından çok kullanılan sesin niteliğiyle ilgili özel- likleri tanımlar. Ses tonu, sesin hızı, şiddeti, kelime vurgusu ve duraklamalar gibi özellikler dil ötesi iletişim olarak ifade edilmektedir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 26
Bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleşmesini sağlayan pek çok özellik bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireylerarası iletişimde en az bir insanın olması yeterlidir
B
Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır
C
Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler
D
İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir
E
Bireylerarası iletişim bir süreçtir
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleşmesini sağlayan pek çok özellik bulunmaktadır. Bu özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Bireylerarası iletişimde en az iki insan vardır.
- Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır.
- Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir.
- Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler.
- İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir.
- Bireylerarası iletişim bir süreçtir.
- Bireylerarası iletişim süreci örtülü ya da açık bir amaç doğrultusunda gerçekleşir.
- Bireylerarası iletişim bilginin, duygunun, düşüncenin, yaşantının paylaşımıdır.
- Bireylerarası iletişim hem psikolojik hem de sosyal/kültürel bir olgu ve süreçtir.
- Bireylerarası iletişimde tara ar arasında belirli bir zaman ve mekan birliği bulunmaktadır
Soru 27
'İletişimin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi için dinleyicinin fiziksel olarak; gözle, bedensel duruşla ve bakışla, psikolojik olarak ise dürüst olarak ve anlamaya çalışarak karşısındakinin sözünü kesmeden dinleme eylemini gerçekleştirilmesi' aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Aktif dinleme
B
Pasif dinleme
C
Empati
D
Kavramak
E
Yorumlamak
Açıklama:
Aktif Dinleme: Bireylerarası iletişimin sağlıklı olarak gerçekleşmesinin temelidir. İletişimin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi için dinleyicinin fiziksel olarak; gözle, bedensel duruşla ve bakışla, psikolojik olarak ise dürüst olarak ve anlamaya çalışarak dinleme eylemini gerçekleştirilmesine karşılık gelmektedir.
Soru 28
Bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabası, aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Aktif dinleme
B
Pasif dinleme
C
Empati
D
Sempati
E
Duygu besleme
Açıklama:
Empati bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır. Bireylerarası iletişim sürecinin sağlıklı olarak ilerlemesi ve gelişmesi için karşıdaki insanın düşüncelerini anlamaya çalışmak önemlidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 29
Bireylerarası iletişim sürecinin temel ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Alıcı
C
Mesaj
D
Kanal
E
Geri bildirim
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinin temel ögesi kaynaktır. İletişim sürecinin gerçekleşmesi için bilgi, duygu ve düşüncelerini iletmek isteyen bir kaynağın olması zorunludur.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi etkin bir geri bildirimin özellikleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Kaynağa yardımcı olmayı amaçlar
B
Zamanlaması doğrudur
C
Yapıcıdır
D
Mesajın tam bir karşılığıdır
E
Mesajın anlamını özel olarak içermez, geneldir
Açıklama:
Etkin bir geri bildirim şu özellikleri içerir:
- Kaynağa yardımcı olmayı amaçlar,
- Mesajın tam bir karşılığıdır,
- Zamanlaması doğrudur,
- Kaynağın hede ediği amaca ulaşmasını sağlayacak kadar açık ve kesindir,
- Yapıcıdır
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi, bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için gereken özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bireyler belirli bir mekân ve yakınlık çerçevesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır
B
Bireylerarasında bir tanışıklık ilişkisinin olması gerekmektedir
C
Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir
D
Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü olabilmektedir
E
Bireylerarasındaki mesajlar sözsüz ya da yazılı olabilmektedir
Açıklama:
Bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için;
- Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçevesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
- Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
- Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi, bireylerarası iletişim süreçlerini oluşturan temel ögelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Dil öncesi
B
Dil
C
Dil ötesi
D
Sözlü iletişim
E
Sözsüz iletişim
Açıklama:
Bireylerarası İletişim Sürecinin Temel Öğeleri:
Sözlü İletişim: a) Dil b) Dil Ötesi
Sözsüz İletişim: a) Yüz ve Beden b) Bedensel Temas c) Mekân Kullanımı d) Araç Kullanımı
Sözlü İletişim: a) Dil b) Dil Ötesi
Sözsüz İletişim: a) Yüz ve Beden b) Bedensel Temas c) Mekân Kullanımı d) Araç Kullanımı
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisinde bireyler arası iletişimin sınıflandırmaları doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim- yazılı iletişim
B
Sözsüz iletişim- mekân kullanımı
C
Sözlü iletişim- dil ötesi
D
Sözsüz iletişim- beden dili
E
Sözlü iletişim - sözsüz iletişim
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sözlü ve sözsüz iletişim olarak iki sınıfa ayrılır.
Soru 34
Üniversitenin öğrenci işlerine gelen bir öğrenci ile öğrenci işlerindeki görevli memur arasındaki gerçekleşen iletişim, hangi iletişim kapsamında değerlendirilmelidir?
Seçenekler
A
Bireylerarası iletişim
B
Kitle iletişimi
C
Örgütsel iletişim
D
Hedefsel iletişim
E
Kişilerarası iletişim
Açıklama:
Bireylerarası iletişimin gerçekleşmesi açısından en önemli noktalardan birisi; sürece katılanların “kendi adlarına” iletişim kurmalarıdır. Herhangi bir kurum, ya da toplumsal konum adına bireylerin birbirleri ile gerçekleştirdiği iletişim bireylerarası iletişim kapsamında değil, sosyal, örgütsel iletişim kapsamında değerlendirilmelidir. Örneğin tapu dairesindeki görevli memur ile vatandaş arasında gerçekleştirilen iletişim bireylerarası iletişim değil, sosyal- örgütsel bir iletişimdir. Burada gerçekleşen sosyal iletişim tarafların birbirlerinin kişisel alanlarına doğru kayarsa ancak o zaman bireylerarası iletişimden söz edebiliriz.
Soru 35
Bireylerarası iletişim sürecinde, dinleyicinin konuşmacıya sözlü ya da sözsüz mesajlar yoluyla geri bildirimlerle katkı sağlamaması anlamına gelen dinleme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pasif dinleme
B
Seçerek dinleme
C
Edilgen dinleme
D
Aktif dinleme
E
Saplantılı dinleme
Açıklama:
Pasif Dinleme: Pasif dinleme bireylerarası iletişim sürecinde dinleyicinin karşı tarafa sözlü ya da sözsüz mesajlar yoluyla katkıda bulunmadan dinlemesine karşılık gelmektedir. Pasif dinleme iletişim sürecinde alıcının çok az tepki verdiği sessiz bir dinleme türüdür
Soru 36
İletişim sürecinde bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabası, aşağıdaki kavramlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Sempati
B
Telepati
C
Antipati
D
Empati
E
Teknopati
Açıklama:
Empati: Empati bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi bireyler arası iletişim sürecinin gerçekleşmesini sağlayan temel ögelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Verici
C
Kanal
D
Alıcı
E
Mesaj
Açıklama:
Bireyler arası iletişim sürecinin temel ögeleri: kaynak, mesaj, kanal (araç), alıcı, geri bildirim ve çevre kavramları bireylerarası iletişim süreci için de geçerlidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi, doğru bir iletişim süreci için, bireylerarası iletişim sürecinde seçilecek olan kanalların özellikleri özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Seçilecek olan kanal(lar), iletişimin amacına uygun olmalıdır
B
Seçilecek olan kanal(lar), alıcının özellikleri ile uyumlu olmalıdır
C
Seçilecek kanallar en yeni teknolojilere ve teknolojik aletlere uygun olmalıdır
D
Seçilecek olan kanal(lar), mesajın doğrudan ve düzenli olarak iletilebilmesine, geri bildirime olanak sağlamalı ve kontrol edilebilir olmalıdır
E
Kanal(lar) seçilirken oluşabilecek iletişim kazaları, istem dışı mesaj gönderme gibi durumlar dikkate alınmalıdır
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinde seçilecek olan kanalların özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Seçilecek olan kanal(lar), iletişimin amacına uygun olmalıdır
- Seçilecek olan kanal(lar), alıcının özellikleri ile uyumlu olmalıdır
- Seçilecek olan kanal(lar), mesajın doğrudan ve düzenli olarak iletilebilmesine, geri bildirime olanak sağlamalı ve kontrol edilebilir olmalıdır
- Kanal(lar) seçilirken oluşabilecek iletişim kazaları, istem dışı mesaj gönderme gibi durumlar dikkate alınmalıdır
- Kanal seçiminde, zaman- mekan sınırlılıkları ve ekonomik faktörler dikkate alınmalıdır
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi, bireyler arası iletişimde sıklıkla kullanılan iletişim ağlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Üçgen
B
Zincir
C
Tekerlek
D
Çember
E
Yıldız
Açıklama:
Sıklıkla kullanılan iletişim ağları; tekerlek, zincir, Y, çember ve yıldız tipi iletişim ağlarıdır.
Soru 40
Bireylerarası iletişim sürecinde, bilgi akışının kademeli olarak alt kademeden bir üst kademeye doğru ilerlediği, bireylerin yalnızca kendi üstü ya da altıyla iletişim halinde olduğu ağ yapısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çember ağı
B
Yıldız ağı
C
Tekerlek ağı
D
Y tipi Ağ
E
Zincir ağı
Açıklama:
Zincir Ağı: Bu iletişim ağında bilgi akışı kademeli olarak alt kademeden bir üst kademeye doğru ilerlemektedir. Bireyler yalnızca kendi üstü ya da altıyla iletişim halindedirler.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi, bireyler arasında gerçekleşen sözsüz iletişim ile ilişkilendirilemez?
Seçenekler
A
Bedensel temas
B
Jestler
C
Mesafe
D
Objeler
E
Vurgu
Açıklama:
Bireyler arasında gerçekleşen iletişimin sözcüklere dayalı olmadan gerçekleşen ses tonu, vücut dili, duruş, bakış, jest ve mimikler gibi unsurları sözsüz mesajlar
olarak nitelendirilmektedir. Vurgu ise sözlü iletişim ile ilişkilidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
olarak nitelendirilmektedir. Vurgu ise sözlü iletişim ile ilişkilidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 42
Aşağıdaki kavramlardan hangisi, bireyler arası sözlü iletişim ile ilişkilendirilebilir?
Seçenekler
A
Kişilerarası mesafe
B
Obje kullanımı
C
Yüz ifadesi
D
Ses tonu
E
Mimik
Açıklama:
İletişim içerisinde bireylerin birbirlerine sözcükler yoluyla ilettiği mesajlar sözlü mesaj olarak tanımlanmaktadır. Bireysel iletişim süreci içerisinde dil bireylerin neyi söylediklerini, dil ötesi iletişim ise bunu nasıl söylediklerine karşılık gelmektedir. Ses tonu, sesin hızı, şiddeti, kelime vurgusu ve duraklamalar gibi özellikler dil ötesi iletişim olarak ifade edilmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi, bireylerarası iletişim sürecinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca sözlü nitelik taşır.
B
En az üç kişi arasında gerçekleşir.
C
İletişim yüz yüze olmak durumundadır.
D
Yalnızca duygu paylaşımı vardır.
E
İletişim çift yönlüdür.
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sözlü ve sözsüz niteliktedir, en az iki insan vardır, iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir, iletişim bilginin, duygunun, düşüncenin, yaşantının paylaşımıdır ve tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıdaki iletişim kaynaklarından hangisi, bireylerarası iletişim süreci bakımından diğerlerinden farklı bir özelliğe sahiptir?
Seçenekler
A
Telefon
B
Faks
C
E gazete
D
Bilgisayar
E
Cep telefonu
Açıklama:
Bireylerarası iletişim, telefon, faks, bilgisayar, internet ve benzeri etkileşimli araç ve kanallar yardımıyla kurulabilmektedir. Bu iletişim kitle iletişiminden farklıdır. Kitle iletişim araçları, iletişimi belirleyen bir kaynak konumundayken etkileşimli iletişim araçları, bireylere hem hedef hem de kaynak olma özelliğini sunar. E-gazeteler yalnızca kaynak olma özellikleri nedeniyle diğerlerinden farklılaşmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 45
Aile içi iletişim hakkında bir seminere katılan Semra Hanım, konuşmacının anlattıklarını dikkatli bir şekilde dinlemeye gayret göstermiş, diğer katılımcıların sorularını ve verilen cevapları da dinleyerek seminerden ayrılmıştır.
Semra Hanım'ın seminerdeki yaşantısını en iyi tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Semra Hanım'ın seminerdeki yaşantısını en iyi tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktif dinleme
B
Pasif dinleme
C
Toplumsal uyma
D
Benlik
E
Empati
Açıklama:
Pasif dinleme bireylerarası iletişim sürecinde dinleyicinin karşı tarafa sözlü ya da sözsüz mesajlar yoluyla katkıda bulunmadan dinlemesine karşılık gelmektedir. Pasif dinleme iletişim sürecinde alıcının çok az tepki verdiği sessiz bir dinleme türüdür. Semra Hanım seminerde kendi düşüncelerini paylaşmamış, soru sormamış ya da konuşmaya başka herhangi bir katkı sunmamıştır. Bu nedenle yaşantısını en iyi ifade eden kavram "pasif dinleme" kavramıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 46
Bir grupta süren iletişime, kendi yaşantıları ile ilgili bilgiler sunarak katkı sunan bir bireyin bu davranışını en iyi açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Empati
B
Pasif dinleme
C
Benmerkezcilik
D
Kendini açma
E
Çatışma
Açıklama:
Bireyin kendini açması, kişinin kendi hakkındaki bilgileri diğer birey/bireylerle paylaşma amacı ile iletişim kurmasını ifade eder. Kişi genellikle inançları, değerleri, istekleri, davranışları, yetenekleri, özellikleri hakkında açıklamalar ya da tanımlamalar yapmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 47
Bireylerarası iletişim sürecinin unsurlarından olan hangi iki kavramın birbirinin zıttı olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Kendini açma - çatışma
B
Aktif dinleme - empati
C
Dinleme - benlik
D
Benmerkezcilik - empati
E
Tutum - kendini açma
Açıklama:
Empati bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır. Ben merkezcilik ise iletişim süreci içinde bireylerin algısal, bilişsel ve duygusal açıdan kendilerini karşılarındaki bireyin yerine koyamayıp onları anlama çabası içine girmemeleri noktasında ortaya çıkmaktadır. Bu iki kavramın birbirine zıt kavramlar olduğu söylenebilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 48
İletişim sürecini başlatan bireyin amacına, duygu ve düşüncelerine bağlı olarak sözlü ya da sözsüz olarak tanımlanabilecek iletişim türüne göre kodlanmış içeriklere verilen isim nedir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kanal
D
Alıcı
E
Geri bildirim
Açıklama:
İlgili açıklama mesaj kavramına aittir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi, kitle iletişim kanallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Radyo
C
Gazete
D
Genelge
E
Telefon
Açıklama:
Mesaj iletiminde telefon kullanımı, daha çok karşılıklı bir sürece işaret etmektedir. Diğer kaynaklar ise tek yönlü olup, kitle iletişiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıda bireyler arası iletişim ağları ile ilgili verilen örneklerden hangilerinin diğerlerine oranla en düşük düzeyde merkeziyetçi oldukları söylenebilir?
Seçenekler
A
Tekerlek ve zincir
B
Tekerlek ve Y tipi
C
Y tipi ve çember
D
Çember ve yıldız
E
Yıldız ve tekerlek
Açıklama:
Grup içerisindeki bireylerin birbirleriyle iletişim kurma olanaklarının bulunduğu çember ağı ve serbest iletişim modeli olarak da adlandırılan yıldız türü iletişim, diğer iletişim ağlarına kıyasla daha düşük düzeyde merkeziyetçidirler. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 51
Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
Aşağıdakilerden hangisinin oluşma koşuludur?
Aşağıdakilerden hangisinin oluşma koşuludur?
Seçenekler
A
Bireylerarası iletişimin kaynak ve hedefini insanların oluşturması
B
Bireylerarasında iletişimin sözcüklere dayalı olmadan gerçekleşmesi
C
Bireylerarası iletişimde en az iki insanın olması
D
Bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi
E
Bireylerarası iletişimin karşılıklı bir etkileşim süreci olması
Açıklama:
Bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Aktif Dinleme
C
Dinleme
D
Pasif Dinleme
E
Benlik
Açıklama:
Kaynak
Soru 53
Bireylerarası iletişimin sağlıklı olarak gerçekleşmesinin temelidir. Aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Dinleme
B
Aktif dinleme
C
Benmerkezcilik
D
Pasif Dinleme
E
Tutumlar
Açıklama:
Aktif dinlemenin tanımı "bireylerarası iletişimin sağlıklı olarak gerçekleşmesinin temelidir" şeklinde verilmiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 54
Karşıdaki insanın düşüncelerini anlamaya çalışmak neden önemlidir?
Seçenekler
A
Geribildirimin alınması ve iletişim sürecinin sürdürülmesi için
B
Kaynağın mesajı alıcıya doğru ve anlaşılır bir biçimde gönderebilmesi için
C
Bireylerarası iletişim sürecinin sağlıklı olarak ilerlemesi ve gelişmesi için
D
Katılımcı bireylerin her ikisine de çeşitli faydalar sağlaması için
E
Bireylerin büyük ekip ve organize çalışmalarla sosyalleşmesini sağlamak için
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinin sağlıklı olarak ilerlemesi ve gelişmesi için
Soru 55
Buna göre ..........., duygu, düşünce ve davranış olmak üzere üç boyuta sahiptir.
Boş alana hangisi gelmelidir?
Boş alana hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Benmerkezcilik
B
Kendini Açma
C
Dinleme
D
Empati
E
Tutumlar
Açıklama:
Tutumlar
Soru 56
Mesaja yanıt alınamaması neyin göstergesidir?
Seçenekler
A
Kanalın aktarım özelliklerine uygun olarak kodlanmamış olmasının göstergesidir
B
Soyut ifade ve sembollerden çok somut ifadelerin kullanılmasının göstergesidir
C
İletişim sürecinin tek yönlü olduğunun, sağlıklı işlemediğinin göstergesidir
D
Sembollerin, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmadığının göstergesidir
E
Mesajın alıcı tarafından anlaşılabilir özellikte olmadığının göstergesidir
Açıklama:
İletişim sürecinin tek yönlü olduğunun, sağlıklı işlemediğinin bir göstergesidir
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinin bir ögesi değildir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Mesaj
C
Kanal
D
Alıcı
E
Dinleme
Açıklama:
Dinleme
Soru 58
İnsanların bireysel iletişim sürecinde duygu ve düşüncelerini semboller, kelimeler yolu ile aktarma ve anlamlandırma biçimine ne denir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim
B
Sözsüz iletişim
C
Dil
D
Dil ötesi
E
Yüz ve beden hareketleri
Açıklama:
Dil: İnsanların bireysel iletişim sürecinde duygu ve düşüncelerini semboller, kelimeler yolu ile aktarma ve anlamlandırma biçimine denir. Bireylerin birbirleriyle konuşmaları, mektuplaşmaları ya da telefon, bilgisayar, İnternet gibi teknolojik araçlar yoluyla iletişim kurmalarını bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Soru 59
Bireyler arasında sözcüklere dayalı olmadan gerçekleşen, ses tonu, vücut dili, duruş, bakış, jest ve mimikler gibi unsurları içeren mesajlar bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim
B
Dil
C
Dil ötesi
D
Yüz ve beden hareketleri
E
Sözsüz iletişim
Açıklama:
Sözsüz İletişim: Bireyler arasında gerçekleşen iletişimin sözcüklere dayalı olmadan gerçekleşen ses tonu, vücut dili, duruş, bakış, jest ve mimikler gibi unsurları sözsüz mesajlar olarak nitelendirilmektedir. Örneğin; bireyler arası iletişim sürecinde sözel olarak duygu durumları saklanabilse bile ses tonu, yüz ifadesi ve bedensel duruş gibi durumlar asıl duygu durumunu kolayca yansıtabilmektedir. Bir bireyin başka bir bireye karşı duyduğu öfkeyi ses tonu ve yüz ifadesinden anlayabiliriz.
Soru 60
"Bireyler ilişki içerisinde bulundukları diğer kişiler ile çeşitli göz teması, yüz ifadeleri, dokunma, kafa işaretleri, el ve kol duruşu, bacak hareketleri, beden yönelimi ve oturma biçimleri gibi yollarla sözsüz olarak iletişimsel mesajlar iletmektedir."
Aşağıdakilerden hangisi, yukarıdaki açıklama ile ilgilidir?
Aşağıdakilerden hangisi, yukarıdaki açıklama ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Mekan Kullanımı
B
Araç Kullanımı
C
Yüz ve Beden Hareketleri
D
Bedensel Temas ve Mesafe
E
Dil Ötesi
Açıklama:
Yüz ve Beden Hareketleri: Bireyler ilişki içerisinde bulundukları diğer kişiler ile çeşitli göz teması, yüz ifadeleri, dokunma, kafa işaretleri, el ve kol duruşu, bacak hareketleri, beden yönelimi ve oturma biçimleri gibi yollarla sözsüz olarak iletişimsel mesajlar iletmektedir.
Soru 61
Bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pasif Dinleme
B
Benlik
C
Benmerkezcilik
D
Kendini Açma
E
Empati
Açıklama:
Empati: Empati bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır. Bireyler arası iletişim sürecinin sağlıklı olarak ilerlemesi ve gelişmesi için karşıdaki insanın düşüncelerini anlamaya çalışmak önemlidir. Bireylerin aralarında empati temelli, empatik bir iletişim kurmaları için özellikle alıcının, kaynağın duygu ve düşüncelerini doğru bir şekilde algılamalı, anlamlandırmalı ve geri bildirimini bu bağlamda gerçekleştirmesi gerekir.
Soru 62
İletişim süreci içinde bireylerin algısal, bilişsel ve duygusal açıdan kendilerini karşılarındaki bireyin yerine koyamayıp onları anlama çabası içine girmemeleri noktasında ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tutumlar
B
Benmerkezcilik
C
Kendini Açma
D
Çatışma
E
Benlik
Açıklama:
Benmerkezcilik: Ben merkezcilik iletişim süreci içinde bireylerin algısal, bilişsel ve duygusal açıdan kendilerini karşılarındaki bireyin yerine koyamayıp onları anlama çabası içine girmemeleri noktasında ortaya çıkmaktadır. Bireylerarası iletişim sürecinde ben merkezci olarak hareket eden bireyin karşısındakini anlaması ve onunla empati kurması beklenemez.
Soru 63
"Bireyler arası iletişim sürecinin gerçekleşmesi için en az iki kişi gereklidir. Bunlardan biri kaynak diğeri ise ........................'dır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki terimlerden hangisi gelebilir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki terimlerden hangisi gelebilir?
Seçenekler
A
mesaj
B
geri bildirim
C
alıcı
D
çevre
E
kanal
Açıklama:
Alıcı: Bireyler arası iletişim sürecinin gerçekleşmesi için en az iki kişi gereklidir. Bunlardan biri kaynak diğeri ise alıcıdır. Alıcı, kaynak tarafından kodlanarak gönderilen mesajları alan kişidir. İletişim sürecinin gerçekleşmesi için kaynak tarafından gönderilen iletinin alıcı tarafından alınması gereklidir. Etkili bir iletişimin gerçekleşmesi iletinin alıcıya ulaşması ve alıcı tarafından doğru anlaşılmasıyla olanaklıdır. Kaynak tarafından kodlanan içeriği kabul etmesi, çözümlenmesi, anlamlandırılması ve iletiye geri bildirimde bulunulması bireyler arası iletişimin alıcı boyutunu oluşturur.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi etkin olmayan bir geribildirimdir?
Seçenekler
A
Kişiyi ve kişiliği vurgular
B
Yapıcıdır
C
Kaynağa yardımcı olmayı amaçlar
D
Zamanlaması doğrudur
E
Kaynağın hedeflediği amaca ulaşmasını sağlayacak kadar açık ve kesindir
Açıklama:
Etkin olmayan bir geri bildirim,
- Mesajın anlamını özel olarak içermez, geneldir,
- Mesajın anlamı ile doğrudan ilgili değildir,
- Zamanlama itibariyle hatalıdır,
- Kişiyi ve kişiliği vurgular,
- Anlaşılmayacak şekilde kodlanır,
- Bilgi içermez, yorum ağırlıklıdır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi bireyler arası iletişim ağlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tekerlek
B
Zincir
C
Çember
D
Yıldız
E
Çerçeve
Açıklama:
Sıklıkla kullanılan iletişim ağları; tekerlek, zincir, Y, çember ve yıldız tipi iletişim ağlarıdır. İletişim ağları arasındaki asıl farklılık ağ türlerinin merkeziyetçi yapıda olup olmama derecelerinden kaynaklanmaktadır. İletişim ağlarının önemi hız, doğruluk, moral, liderlik, örgüt, esneklik, istikrar ve kararlılık gibi potansiyel etkilerinin altında yatmaktadır ve çalışmalara göre iletişim ağlarının etkililiği durumsal faktörlere bağlı olarak değişebilmektedir.
Soru 66
"Bireylerin birbirleriyle çeşitli ortam ve kanallar aracılığıyla bir araya geldikleri zamansal açıdan çok kısa bir döneme karşılık gelmektedir."
Yukarıdaki açıklama aşağıda verilen bireyler arası iletişim sürecinin aşamalarından hangisine aittir?
Yukarıdaki açıklama aşağıda verilen bireyler arası iletişim sürecinin aşamalarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Başlangıç Aşaması
B
Zincirlenme, Kenetlenme Aşaması
C
Bütünleşme Aşaması
D
Yoğunlaşma Aşaması
E
Deneme Aşaması
Açıklama:
Başlangıç Aşaması: Bireylerin birbirleriyle çeşitli ortam ve kanallar aracılığıyla bir araya geldikleri zamansal açıdan çok kısa bir döneme karşılık gelmektedir. Bu dönemde bireyler birbirleriyle ilgili olarak olumlu izlenimler edinmeye çalışır.
Soru 67
"Serbest iletişim modeli olarak da adlandırılan bu iletişim ağı çember türü iletişim ağının bir tür uzantısı niteliğindedir."
Yukarıdaki açıklama aşağıdaki bireyler arası iletişim ağlarından hangisidir?
Yukarıdaki açıklama aşağıdaki bireyler arası iletişim ağlarından hangisidir?
Seçenekler
A
Tekerlek Ağı
B
Zincir Ağı
C
Y Tipi Ağ
D
Yıldız Türü İletişim Ağı
E
Çember Ağı
Açıklama:
Yıldız Türü İletişim Ağı: Serbest iletişim modeli olarak da adlandırılan bu iletişim ağı çember türü iletişim ağının bir tür uzantısı niteliğindedir. Çemberdeki her bireyin birbiriyle etkileşimde bulunması yıldız türü iletişim ağını ortaya çıkarır. Bu ağ yapısında her birey istediği bireyle özgürce iletişim kurabilmektedir. Merkezi bir konum olmadığı için bireyler açısından herhangi bir iletişim kısıtlaması bulunmamaktadır.
Soru 68
I. Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçevesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
II. Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
III. Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Yukarıdakilerden hangisi bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için gereken koşullar arasında sayılır?
II. Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
III. Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Yukarıdakilerden hangisi bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için gereken koşullar arasında sayılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Bir iletişimin bireylerarası iletişim olarak tanımlanabilmesi için;
• Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçevesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
• Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
• Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Doğru cevap D'dir.
• Bireyler belirli bir mekan ve yakınlık çerçevesinde yüz yüze ilişki içerisinde olmalıdır.
• Bireylerarasında karşılıklı olarak iki yönlü bir mesaj alışverişi gerçekleşmelidir.
• Bireylerarasındaki mesajlar, sözlü, sözsüz ya da yazılı nitelikte olması gerekmektedir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 69
I. Yüz ve beden
II. Bedensel temas
III. Mekan kullanımı
IV. Araç kullanımı
V. Dil ötesi
Yukarıdakilerden hangisi sözsüz iletişime örnektir?
II. Bedensel temas
III. Mekan kullanımı
IV. Araç kullanımı
V. Dil ötesi
Yukarıdakilerden hangisi sözsüz iletişime örnektir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II, III ve IV
D
I, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Bireylerarasında gerçekleşen iletişimin sözcüklere dayalı olmadan gerçekleşen ses tonu, vücut dili, duruş, bakış, jest ve mimikler gibi unsurları sözsüz mesajlar olarak nitelendirilmektedir. Örneğin; bireylerarası iletişim sürecinde sözel olarak duygu durumları sak- lanabilse bile ses tonu, yüz ifadesi ve bedensel duruş gibi durumlar asıl duygu durumunu kolayca yansıta- bilmektedir. Bir bireyin başka bir bireye karşı duyduğu öfkeyi ses tonu ve yüz ifadesinden anlayabiliriz. Doğru cevap C'dir.
Soru 70
I. Bireylerarası iletişimde en az iki insan vardır.
II. Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır.
III. Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir.
IV. Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler.
V. İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir.
Yukarıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleşmesini sağlayan özellikler arasında sayılır?
II. Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır.
III. Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir.
IV. Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler.
V. İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir.
Yukarıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinin gerçekleşmesini sağlayan özellikler arasında sayılır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
ireylerarası iletişim sürecinin gerçekleşmesini sağlayan pek çok özellik bulunmaktadır. Bu özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Bireylerarası iletişimde en az iki insan vardır.
- Tek yönlü değil, çift yönlü ve karşılıklıdır.
- Bireylerarası iletişim yüz yüze ya da teknoloji ile aracılanmış olabilir.
- Bireyler iletişimi kendi adlarına gerçekleştirirler.
- İletiler sözlü ve sözsüz niteliktedir.
- Bireylerarası iletişim bilginin, duygunun, düşüncenin, yaşantının paylaşımıdır.
- Bireylerarası iletişim hem psikolojik hem de sosyal/kültürel bir olgu ve süreçtir.
- Bireylerarası iletişimde taraflar arasında belirli bir zaman ve mekan birliği bulunmaktadır
- Bireylerarası iletişim bir süreçtir.Bireylerarası iletişim süreci örtülü ya da açık bir amaç doğrultusunda gerçekleşir.
Soru 71
Bireylerarası iletişim sürecinin sağlıklı olarak işlemesi için, sözlü ve sözsüz mesajların etkinliği ile birlikte düşünce, tutum ve davranışların anlaşılmasında ve paylaşımın gerçekleştirilmesinde önemli olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dinleme
B
Benlik
C
Empati
D
Tutumlar
E
Çatışma
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinin sağlıklı olarak işlemesi için, sözlü ve sözsüz mesajların etkinliği ile birlikte düşünce, tutum ve davranışların anlaşılmasında ve paylaşımın gerçekleştirilmesinde dinleme önemli bir kavramdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
Empati bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır.
Aşağıdakilerden hangisi bireylerrarası iletişim sürecinde çift yönlü empatik bir anlayış kurmanın faydaları arasında sayılmaz?
Aşağıdakilerden hangisi bireylerrarası iletişim sürecinde çift yönlü empatik bir anlayış kurmanın faydaları arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Kişileri hayatlarının her cephesinde birbirlerine yakınlaştırır.
B
Kişilerin birbirlerine güvenmesini sağlar.
C
İletişimi kolaylaştırma hatta cazip kılma özelliğini taşır.
D
Katılımcı bireylerden sadece bir tarafa çeşitli maddi ve manevi fayda sağlar.
E
Kişilerin kendiliklerinin önem arz ettiğini gösterdiği gibi aynı zamanda onların önemli olduklarını hissettirir.
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinde çift yönlü empatik bir anlayış kurmanın faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz:
• Kişileri hayatlarının her cephesinde birbirlerine yakınlaştırır.
• Kişilerin birbirlerine güvenmesini sağlar.
• İletişimi kolaylaştırma hatta cazip kılma özelliğini taşır.
• Kişilerin kendiliklerinin önem arz ettiğini gösterdiği gibi aynı zamanda onların önemli olduklarını hissettirir.
• Katılımcı bireylerin her iki tarafına da çeşitli maddi ve manevi fayda sağlar.
Doğru cevap D'dir.
• Kişileri hayatlarının her cephesinde birbirlerine yakınlaştırır.
• Kişilerin birbirlerine güvenmesini sağlar.
• İletişimi kolaylaştırma hatta cazip kılma özelliğini taşır.
• Kişilerin kendiliklerinin önem arz ettiğini gösterdiği gibi aynı zamanda onların önemli olduklarını hissettirir.
• Katılımcı bireylerin her iki tarafına da çeşitli maddi ve manevi fayda sağlar.
Doğru cevap D'dir.
Soru 73
I. Kullanılan semboller (sözlü, yazılı, görsel) alıcı için anlaşılır olmalıdır.
II. Soyut ifade ve sembollerden çok somut olanlar kullanılmalıdır.
III. Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır.
IV. Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi doğru bir iletişim sürecinde kaynağın mesajı kodlarken dikkat edilmesi gerekenler arasında sayılır?
II. Soyut ifade ve sembollerden çok somut olanlar kullanılmalıdır.
III. Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır.
IV. Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi doğru bir iletişim sürecinde kaynağın mesajı kodlarken dikkat edilmesi gerekenler arasında sayılır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II, III ve IV
D
III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Doğru bir iletişim sürecinde kaynağın mesajı kodlarken dikkat edilmesi gerekenleri şu şekilde sıralayabiliriz;
- Kullanılan semboller (sözlü, yazılı, görsel) alıcı için anlaşılır olmalıdır.
- Soyut ifade ve sembollerden çok somut olanlar kullanılmalıdır.
- Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır.
- Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinde seçilecek olan kanalların özellikleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Seçilecek olan kanal(lar), iletişimin amacına uygun olmalıdır.
B
Seçilecek olan kanal(lar), alıcının özellikleri ile uyumlu olmalıdır.
C
Seçilecek olan kanal(lar), mesajın doğrudan ve düzenli olarak iletilebilmesine, geri bildirime olanak sağlamalı ve kontrol edilebilir olmalıdır.
D
Kanal(lar) seçilirken oluşabilecek iletişim kazaları, istem dışı mesaj gönderme gibi durumlar dikkate alınmalıdır.
E
Kanal seçiminde, zaman-mekan sınırlılıkları ve ekonomik faktörler dikkate alınmamalıdır.
Açıklama:
Kanal seçiminde, zaman- mekan sınırlılıkları ve ekonomik faktörler dikkate alınmalıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi etkin bir geri bildirimin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yapıcıdır
B
Geneldir
C
Zamanlama itibariyle hatalıdır
D
Yorum ağırlıklıdır
E
Kişiyi ve kişiliği vurgular
Açıklama:
Etkin bir geri bildirim şu özellikleri içerir:
- Kaynağa yardımcı olmayı amaçlar,
- Mesajın tam bir karşılığıdır,
- Zamanlaması doğrudur,
- Kaynağın hedeflediği amaca ulaşmasını sağlayacak kadar açık ve kesindir,
- Yapıcıdır.
Soru 76
I. Tekerlek
II. Zincir
III. Y
IV. Çember
V. Yıldız
Yukarıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim ağları arasında sayılır?
II. Zincir
III. Y
IV. Çember
V. Yıldız
Yukarıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim ağları arasında sayılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sıklıkla kullanılan iletişim ağları; tekerlek, zincir, Y, çember ve yıldız tipi iletişim ağlarıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinin aşamaları arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Başlangıç aşaması
B
Bitiş aşaması
C
Deneme aşaması
D
Yoğunlaşma aşaması
E
Bütünleşme aşaması
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinin aşamaları şunlardır: Başlangıç Aşaması, Deneme Aşaması, Yoğunlaşma Aşaması, Bütünleşme Aşaması, Zincirlenme, Kenetlenme Aşaması. Doğru cevap B'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi "Dil Ötesi" kavaramıyla ilgili değildir?
Seçenekler
A
Ses tonu
B
Sesin hızı
C
Kelime vurgusu
D
Vücut dili
E
Sesin şiddeti
Açıklama:
"Dil Ötesi" sözlü iletişim ile ilgilidir, vücut dili sözsüz iletişimin bir parçasıdır. Doğru cevap D' dir.
Soru 79
...................... kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır.
Yukarıdaki boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa hangi ifade gelmelidir?
Seçenekler
A
Aktif dinleme
B
Pasif dinleme
C
Benlik
D
Kendini açma
E
Empati
Açıklama:
Empati bir bireyin, kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabasıdır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişime örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Öğrenci-öğretmen
B
Banka memuru-vatandaş
C
Anne-kız
D
Müşteri ilişkileri temsilcisi-müşteri
E
Patron-çalışan
Açıklama:
Bireylerarası iletişimin gerçekleşmesi açısından bir diğer önemli nokta, sürece katılanların “kendi adlarına” iletişim kurmalarıdır. Herhangi bir kurum, ya da toplumsal konum adına bireylerin birbirleri ile gerçekleştirdiği iletişim bireylerarası iletişim kapsamında değildir. Doğru cevap C' dir.
Soru 81
Bir komutanın askerleriyle kurduğu iletişim kendi özel alanında ailesiyle kurduğundan farklı olması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Empati
B
Kendini açma
C
Çatışma
D
Benmerkezcilik
E
Benlik
Açıklama:
Bireylerarası iletişim sürecinde çeşitli düzeylerde kullanılan toplumsal uyum maskeleri, çok benlikli olma durumunu beraberinde getirir. Doğru cevap E' dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi, doğru bir iletişim sürecinde, kaynağın mesajı kodlarken dikkat etmesi gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
Kullanılan semboller (sözlü, yazılı, görsel)alıcı için anlaşılır olmalıdır.
B
Semboller, alıcının aşina olduğu anlamlarda kullanılmalıdır.
C
Alıcının anlaması zor olabilecek semboller açıklanmalıdır.
D
Soyut ifade ve sembollerden çok somut olanlar kullanılmalıdır.
E
Mesajların öncelikle yazılı olarak gönderilmesine dikkat edilmelidir.
Açıklama:
Doğru cevap E' dir.
Soru 83
Bireylerarası iletişimin oluşabilmesi için iletiyi taşıyan bir veya birden çok araç olması gerekir. Bu araçlar doğal ya da yapay iletişim araçları olabilir. Aşağıdakilerden hangisi doğal bir iletişim aracıdır?
Seçenekler
A
Kalem
B
Matbaa
C
Telefon
D
Telgraf
E
Ateş
Açıklama:
Ateş doğal bir iletişim aracıdır. Doğru cevap E' dir.
Soru 84
................... sabitleşmiş bir dünya görüşü çerçevesinde bireyin diğerleri hakkında hüküm vermesinde etkili olan fikirler, ideolojiler ve beklentilere karşılık gelmektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Stereotip
B
Ön yargı
C
Filtreleme
D
Kodlama
E
Benimseme
Açıklama:
Stereotip abitleşmiş bir dünya görüşü çerçevesinde bireyin diğerleri hakkında hüküm vermesinde etkili olan fikirler, ideolojiler ve beklentilere karşılık gelmektedir. Doğru cevap A' dır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi etkin bir bildirimin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Kişiyi ve kişiliği vurgular
B
Bilgi içermez, yorum ağırlıklıdır
C
Anlaşılmayacak şekilde kodlanır
D
Yapıcıdır
E
Mesajın anlamı ile doğrudan ilgili değildir
Açıklama:
Etkin bir geri bildirim yapıcı olmalıdır. Doğru cevap D' dir.
Soru 86
Her bireyin birbiriyle etkileşimde bulunabildiği iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zincir
B
Tekerlek
C
Yıldız
D
Çember
E
Y tipi ağ
Açıklama:
Çemberdeki her bireyin birbiriyle etkileşimde bulunması yıldız türü iletişim ağını ortaya çıkarır. Bu ağ yapısında her birey istediği bireyle özgürce iletişim kurabilmektedir. Doğru cevap C' dir.
Soru 87
Bilgi akışı topluluğunun yalnızca merkezindeki kişi yoluyla gerçekleştiği iletişim ağı hangisidir?
Seçenekler
A
Tekerlek
B
Zincir
C
Y tipi
D
Yıldız
E
Çember
Açıklama:
Geleneksel örgüt ve yapılanmalarda sıklıkla görülen, alt ve üst kademe ilişkilerinin belirgin olduğu merkezi iletişim ağıdır. Bu iletişim ağında bilgi akışı topluluğunun merkezindeki kişi yoluyla gerçekleşir ve diğer bireyler birbirleriyle iletişim kurmamaktadırlar. Doğru cevap A' dır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinin temel ögelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dil
B
Dil ötesi
C
Bedensel temas ve mesafe
D
Yüz ve beden hareketleri
E
Filtreleme
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. Bakınız sayfa 20-21.
Bireylerarası iletişim sürecinin temel ögeleri sözlü iletişimde dil ve dil ötesi, sözsüz iletişimde ise bedensel temas ve mesafe, yüz ve beden hareketleri, mekan kullanımı, araç kullanımıdır.
Bireylerarası iletişim sürecinin temel ögeleri sözlü iletişimde dil ve dil ötesi, sözsüz iletişimde ise bedensel temas ve mesafe, yüz ve beden hareketleri, mekan kullanımı, araç kullanımıdır.
Soru 89
Bireyin kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabası, bireylerarası iletişim sürecinin hangi önemli unsurudur?
Seçenekler
A
Empati
B
Sempati
C
Aktif Dinleme
D
Pasif Dinleme
E
Benlik
Açıklama:
Bireyin kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışma çabası empatidir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Dinleme
C
Benlik
D
Empati
E
Kendini açma
Açıklama:
Bireylerarası iletişimde önemli unsurlar;
Dinleme
Aktif Dinleme
Pasif Dinleme
Benlik
Empati
Tutumlar
Benmerkezcilik
Kendini Açma
Çatışma'dır.
Dinleme
Aktif Dinleme
Pasif Dinleme
Benlik
Empati
Tutumlar
Benmerkezcilik
Kendini Açma
Çatışma'dır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişimde önemli unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Stereotip
B
Dinleme
C
Aktif Dinleme
D
Empati
E
Benlik
Açıklama:
Bireylerarası iletişimde önemli unsurlar:
Dinleme, Aktif Dinleme, Pasif Dinleme, Empati, Benlik, Tutumlar, Benmerkezcilik, Kendini Açma ve Çatışma'dır.
Dinleme, Aktif Dinleme, Pasif Dinleme, Empati, Benlik, Tutumlar, Benmerkezcilik, Kendini Açma ve Çatışma'dır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlık
B
Dinleme
C
Empati
D
Benlik
E
Kendini Açma
Açıklama:
Bireylerarası iletişimde önemli unsurlar:
Dinleme
Aktif Dinleme
Pasif Dinleme
Empati
Benlik
Tutumlar
Benmerkezcilik
Kendini Açma
Çatışma
Dinleme
Aktif Dinleme
Pasif Dinleme
Empati
Benlik
Tutumlar
Benmerkezcilik
Kendini Açma
Çatışma
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aktif Dinleme
B
Pasif Dinleme
C
Benlik
D
Empati
E
Sempati
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlar:
Aktif Dinleme
Pasif Dinleme
Benlik
Empati
Tutumlar
Benmerkezcilik
Kendini Açma
Çatışma'dır.
Bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlar:
Aktif Dinleme
Pasif Dinleme
Benlik
Empati
Tutumlar
Benmerkezcilik
Kendini Açma
Çatışma'dır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aktif Dinleme
B
Pasif Dinleme
C
Empati
D
Benlik
E
Stereotip
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim sürecinde önemli unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aktif dinleme
B
Pasif dinleme
C
Benlik
D
Empati
E
Kaynak eksikliği
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 96
Bir bireyin karşısındakine duygularını ses tonu, jest ve mimikleriyle ilettiği iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim
B
Aracılı iletişim
C
Kitle iletişimi
D
Örgütsel iletişim
E
Dil ötesi iletişim
Açıklama:
Dil ötesi iletişim, sözcüklerin kullanımından çok kullanılan sesin niteliğiyle ilgili özellikleri tanımlar. Ses tonu, sesin hızı, şiddeti, kelime
vurgusu ve duraklamalar gibi özellikler dil ötesi iletişim olarak ifade edilmektedir.
Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır. Dil ötesi iletişim, sözcüklerin kullanımından çok kullanılan sesin niteliğiyle ilgili özellikleri tanımlar. Ses tonu, sesin hızı, şiddeti, kelime vurgusu ve duraklamalar gibi özellikler dil ötesi iletişim olarak ifade edilmektedir. Dil ötesi iletişim, çoğu zaman sözcüklerin anlamından daha çok etkili olmaktadır. Bir sözcüğe yüklenilen anlamdan
çok o sözcüğün söyleme şiddeti ve tonu karşı tarafa daha fazla anlam iletmektedir.
vurgusu ve duraklamalar gibi özellikler dil ötesi iletişim olarak ifade edilmektedir.
Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır. Dil ötesi iletişim, sözcüklerin kullanımından çok kullanılan sesin niteliğiyle ilgili özellikleri tanımlar. Ses tonu, sesin hızı, şiddeti, kelime vurgusu ve duraklamalar gibi özellikler dil ötesi iletişim olarak ifade edilmektedir. Dil ötesi iletişim, çoğu zaman sözcüklerin anlamından daha çok etkili olmaktadır. Bir sözcüğe yüklenilen anlamdan
çok o sözcüğün söyleme şiddeti ve tonu karşı tarafa daha fazla anlam iletmektedir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisinde dinleme sürecinin aşamaları doğru olarak sıralanmıştır?
Seçenekler
A
İşitme-Dikkat Etme-Anlamlandırma-Anımsama-Tepki Verme
B
İşitme-Dikkat Etme-Anımsama-Anlamlandırma-Tepki Verme
C
Dikkat Etme-İşitme-Anımsama-Anlamlandırma-Tepki Verme
D
Dikkat Etme-İşitme-Anlamlandırma-Anımsama-Tepki Verme
E
İşitme-Dikkat Etme-Anlamlandırma-Tepki Verme-Anımsama
Açıklama:
Dinleme süreci, iletiyi anlamak için art arda gelerek birbirini tamamlayan eylemler bütünüdür. Söz konusu eylemler, seslerin kulağa ulaşması, işitme; seslere dikkatle yönelerek onları ileti olarak seçme, dikkat etme; anlamlandırılan iletiyi yorumlama, anlamlandırma; iletiye ilişkin belli bir iz oluşturma, anımsama; son olarak da iletiyi cevaplandırma, tepki verme olarak sıralanabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
- Yorumlama
- Soru sorma
- Cevap verme
- Gerektiğinde söz kesme
- Geri bildirimde bulunma
Seçenekler
A
Yalnız V
B
II-III
C
I-III-IV
D
I-II-III-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Alınan iletiyle ilgili yorumlama, soru sorma, cevap verme kısaca, geri bildirimde bulunmak için bir çaba harcanan dinleme, etkin dinlemedir. Etkin dinleme, iletişimde bulunulan kişilerin görüşlerini, sözlerini kesmeden iletmelerine izin vermeyi gerektirir. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi etkin dinlemenin iletişimin etkisini artırma noktasında sağladığı faydalar arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
İletişim becerilerini geliştirmesi
B
Sözcüklerin derin anlamlarına ulaşmayı sağlaması
C
Önyargılı ve iletişim odaklı olmaya yardımcı olması
D
Dikkatin dağılmamasını sağlaması
E
Konuşmacıyla dinleyicinin birbirlerini anlamasına katkı sağlaması
Açıklama:
Etkin dinleme;
• iletişim becerilerinin geliştirilmesini,
• konuşanın sadece sözcüklerini duymayı değil, sözcüklerin derin anlamına ulaşılmasını,
• iletişim boyunca doğal, önyargısız ve iletişim odaklı olunmasını,
• dış etkenlere karşın, dikkatin dağılmamasını,
• konuşmacıyla dinleyicinin birbirlerini anlamasını sağlayarak iletişimin etkisini artırır. Doğru cevap C'dir.
• iletişim becerilerinin geliştirilmesini,
• konuşanın sadece sözcüklerini duymayı değil, sözcüklerin derin anlamına ulaşılmasını,
• iletişim boyunca doğal, önyargısız ve iletişim odaklı olunmasını,
• dış etkenlere karşın, dikkatin dağılmamasını,
• konuşmacıyla dinleyicinin birbirlerini anlamasını sağlayarak iletişimin etkisini artırır. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Ahmet: “Kısaca bunu mu demek istiyorsunuz?” Seda: “Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.” Deniz: “Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.” Yukarıda verilen cümleler ile kişilerin kullandıkları dinleme becerilerinin eşleştirilmesi hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Ahmet-netleştirme, Seda-yargılamadan uzak durma, Deniz-olumlu yaklaşma
B
Ahmet-özetleme, Seda-yargılamadan uzak durma, Deniz-olumlu yaklaşma
C
Ahmet-netleştirme, Seda-sorumluluk alma, Deniz-olumlu yaklaşma
D
Ahmet-olumlu yaklaşma, Seda-sorumluluk alma, Deniz-beden dilini kullanma
E
Ahmet-özetleme, Seda-sorumluluk alma, Deniz-netleştirme
Açıklama:
Özetleme: Kurulan iletişim sonucunda, ortak bir anlayışın gelişebildiğinin belirtisi, iletinin aynı anlama gelen farklı cümlelerle özetlenebilmesidir.
“Kısaca bunu mu demek istiyorsunuz?” cümlesi örnek verilebilir.
Yargılamadan uzak durma: Kuşkusuz dinleyici, iletinin yanında ya da karşısında düşünceler taşıyabilir; karşısındaysa, olabildiğince yargılamadan dinlemeye çalışmalıdır. Konuşanın bakış açısını anlamaya çalışmalıdır. Bu, onu onaylamak ya da onunla aynı düşüncenin paylaşılması demek değildir. Dinleyenin yorumu, yargılama içermemelidir. “Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.” cümlesi örnek verilebilir.
Olumlu yaklaşma: Etkin dinleme, kişinin kendisine konuşanla ya da iletiyle ilgili olumlu sorular yönelterek olumlu düşünceler geliştirmesini sağlayabilir. İletiyi anlamlandırmak için zaman zaman, dinleyicinin konuşmacının yerine kendini koyarak onu anlamaya çalışması (empati kurması) önemlidir. “Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.” cümlesi örnek gösterilebilir. Doğru cevap B'dir.
“Kısaca bunu mu demek istiyorsunuz?” cümlesi örnek verilebilir.
Yargılamadan uzak durma: Kuşkusuz dinleyici, iletinin yanında ya da karşısında düşünceler taşıyabilir; karşısındaysa, olabildiğince yargılamadan dinlemeye çalışmalıdır. Konuşanın bakış açısını anlamaya çalışmalıdır. Bu, onu onaylamak ya da onunla aynı düşüncenin paylaşılması demek değildir. Dinleyenin yorumu, yargılama içermemelidir. “Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.” cümlesi örnek verilebilir.
Olumlu yaklaşma: Etkin dinleme, kişinin kendisine konuşanla ya da iletiyle ilgili olumlu sorular yönelterek olumlu düşünceler geliştirmesini sağlayabilir. İletiyi anlamlandırmak için zaman zaman, dinleyicinin konuşmacının yerine kendini koyarak onu anlamaya çalışması (empati kurması) önemlidir. “Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.” cümlesi örnek gösterilebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
- Bilgi edinmek
- Hoşbeş etmek
- Ayrıntıları öğrenmek
- Sürekli görüşmek
- Bireysel izlenimleri paylaşmak
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
I-III-II-V-IV
C
III-II-I-IV-V
D
II-I-III-IV-V
E
II-I-III-V-IV
Açıklama:
Sıradan bir konuşma şu aşamalardan geçer:
Hoşbeş etmek: Diğer deyişle, havadan sudan konuşmak. Genelde, karşılıklı konuşmaların başlangıç aşamasıdır. Hemen herkesin rahatlıkla konuşabileceği konulardan söz edilir. Kişilerin birbirlerini ‘tartma’ aşamasıdır da denebilir.
Bilgi edinmek: Kişiler meslekleri, aileleri, yaşadıkları yer gibi, birbirleri hakkında bilgiler edinir.
Ayrıntıları öğrenmek: konuşmanın ilerleyen aşamalarında siyaset, yaşama bakış gibi çeşitli konular hakkındaki görüş alış-verişi gerçekleşir.
Bireysel izlenimleri paylaşmak: Güven oluşmuşsa artık, herkese açıklanamayacak duygular, deneyimler paylaşılır. Ailelere ilişkin kaygılar, gelecekten beklentiler gibi çok geniş bir konu çeşitliliğine geçilir.
Sürekli görüşmek: Güven duygusuyla paylaşılan ortak konuların desteğiyle artık, bireyler konuşmak için tekrar görüşmek isterler. Böylece, konuşma-dinleme süreci, ilerlemeye devam eder. Doğru cevap E'dir.
Hoşbeş etmek: Diğer deyişle, havadan sudan konuşmak. Genelde, karşılıklı konuşmaların başlangıç aşamasıdır. Hemen herkesin rahatlıkla konuşabileceği konulardan söz edilir. Kişilerin birbirlerini ‘tartma’ aşamasıdır da denebilir.
Bilgi edinmek: Kişiler meslekleri, aileleri, yaşadıkları yer gibi, birbirleri hakkında bilgiler edinir.
Ayrıntıları öğrenmek: konuşmanın ilerleyen aşamalarında siyaset, yaşama bakış gibi çeşitli konular hakkındaki görüş alış-verişi gerçekleşir.
Bireysel izlenimleri paylaşmak: Güven oluşmuşsa artık, herkese açıklanamayacak duygular, deneyimler paylaşılır. Ailelere ilişkin kaygılar, gelecekten beklentiler gibi çok geniş bir konu çeşitliliğine geçilir.
Sürekli görüşmek: Güven duygusuyla paylaşılan ortak konuların desteğiyle artık, bireyler konuşmak için tekrar görüşmek isterler. Böylece, konuşma-dinleme süreci, ilerlemeye devam eder. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
"Şule: Tam 20 yıldır bu kurumda öğretmenlik yapıyorum. Önümüzdeki hafta, 21. yıla gireceğim.
Eren: 20 yıl mı dediniz? Çok genç görünüyorsunuz.
Şule: Teşekkür ederim, çok kibarsınız."
Verilen konuşmada Eren Beyin hangi amaçla soru sorduğu ifade edilebilir?
Eren: 20 yıl mı dediniz? Çok genç görünüyorsunuz.
Şule: Teşekkür ederim, çok kibarsınız."
Verilen konuşmada Eren Beyin hangi amaçla soru sorduğu ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Örnek verilmesi için
B
Konunun pekiştirilmesi için
C
Anlatılanların özetlenmesi için
D
Konunun netleştirilmesi için
E
Eksiklerin tamamlanması için
Açıklama:
Konunun pekiştirilmesi için soru sormak: Pekiştirme, konuşan kişinin anlattıklarının ilgi çekici bulunduğunu gösterir. Konuşan kişiye, devam etmesini sağlar. Diğer taraftan pekiştirilen sözcükler, konuşmaya yön verir.
Dinleyicinin de duyguları açığa çıkabilir. Böylece, yakınlık kurularak konuşmaya
süreklilik kazandırılır. Eren Beyin de konuyu pekiştirmek amacıyla soru sorduğu görülmektedir. Doğru cevap B'dir.
Dinleyicinin de duyguları açığa çıkabilir. Böylece, yakınlık kurularak konuşmaya
süreklilik kazandırılır. Eren Beyin de konuyu pekiştirmek amacıyla soru sorduğu görülmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
Ertesi gün sunumu olan Şeyma Hanım olduğundan farklı görünmeyeceğine ve doğal bir tutum takınacağına dair karar almıştır. Bu durumda Şeyma Hanımın konuşması için neye dikkat ettiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Rahat davranmaya
B
Yılmamaya
C
Kendisi olmaya
D
Kendisini tanıtmaya
E
Yorumlamaya
Açıklama:
Birçok kişi yeni arkadaşlıklar kurmak ya da karşılarındakileri etkilemeyi ister; ama söze nasıl başlayacağını bilemez. Konuşmaya başlamak için bazı noktalara dikkat etmek yararlı olacaktır. Bunlardan biri kendiniz olun: Olduğundan farklı görünmeye çabalamak, her zaman kötü izlenim bırakır. Bu yüzden, doğal bir tutum takınmak gerekir. Komik, zeki ya da farklı görünmek için kendinize baskı yapmayın. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 8
- Ses tonu
- Vurgu
- Konuşma hızı
- Sesin yoğunluğu
- Sesletim (telaffuz)
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-II-III-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Her konuşmaya özgü farklı kurallar getirilebilirse de etkili ve doğru Konuşmanın bileşenleri şu başlıklar altında sıralanabilir:
Ses tonu: Aynı ileti bazen yüksek, bazen alçak ya da bazen giderek artan, bazen giderek düşen ses tonlarıyla söylenir.
Vurgu: Hangi sözcüğün hatta, hecenin vurgulanarak söylendiği, anlamın belirtilmesi için önemlidir.
Konuşma hızı: Sözcükleri söyleme hızı, cümlenin anlamını değiştirebileceği gibi, iletinin netliğiyle etkiliğini de azaltabilir.
Sesin yoğunluğu: Yumuşak ya da sert bir sesle konuşmak, iletişim için çok önemlidir. Genellikle ne çok sert, ne de çok yumuşak konuşulmalıdır.
Sesletim (telaffuz): Sesletim, bir sözcüğün, genel olarak onaylandığı ya da anlaşıldığı söyleme biçimidir. İ
Bu kapsamda doğru cevap E'dir.
Ses tonu: Aynı ileti bazen yüksek, bazen alçak ya da bazen giderek artan, bazen giderek düşen ses tonlarıyla söylenir.
Vurgu: Hangi sözcüğün hatta, hecenin vurgulanarak söylendiği, anlamın belirtilmesi için önemlidir.
Konuşma hızı: Sözcükleri söyleme hızı, cümlenin anlamını değiştirebileceği gibi, iletinin netliğiyle etkiliğini de azaltabilir.
Sesin yoğunluğu: Yumuşak ya da sert bir sesle konuşmak, iletişim için çok önemlidir. Genellikle ne çok sert, ne de çok yumuşak konuşulmalıdır.
Sesletim (telaffuz): Sesletim, bir sözcüğün, genel olarak onaylandığı ya da anlaşıldığı söyleme biçimidir. İ
Bu kapsamda doğru cevap E'dir.
Soru 9
"Size bu şekilde davranıldığında kendinizi yetersiz mi hissediyorsunuz?" sorusu hangi soru türü kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Açıklama sorusu
B
Netleştirme sorusu
C
Yorumlama sorusu
D
Yansıtma sorusu
E
Hedef soru
Açıklama:
Yansıtma Soruları: Konuşmacının sözlerini aynı anlama gelen farklı cümlelerle yeniden anlatılmasını sağlar. Örneğin;
A: "Tez danışmanımla konuşacağım günün öncesindeki gece uyuyamadığım için, sabah zamanında uyanamıyorum, sonra otobüsü kaçırıyorum. O gün her şey ters gidiyor."
B: "O günlerde, kendini baskı altında mı hissediyorsun?"
Bu bağlamda benzer şekilde doğru cevap D'dir.
A: "Tez danışmanımla konuşacağım günün öncesindeki gece uyuyamadığım için, sabah zamanında uyanamıyorum, sonra otobüsü kaçırıyorum. O gün her şey ters gidiyor."
B: "O günlerde, kendini baskı altında mı hissediyorsun?"
Bu bağlamda benzer şekilde doğru cevap D'dir.
Soru 10
- Hedef sorular
- Kapalı sorular
- Açıklama soruları
- Yorumlama soruları
- Daha çok bilgi için
- Ayrıntılar için
- Belli bir kişinin cevabı için
- Bakış açısı için
- Kesin bilgi ya da evet/hayır cevabı için
Seçenekler
A
1-c, 2-e, 3-b, 4-d
B
1-c, 2-e, 3-b, 4-a
C
1-d, 2-e, 3-b, 4-a
D
1-a, 2-b, 3-c, 4-d
E
1-d, 2-e, 3-a, 4-b
Açıklama:
Açık sorular;daha çok bilgi için, kapalı sorular;kesin bilgi ya da evet/hayır cevabı için, açıklama /netleştirme soruları; ayrıntılar için, yansıtma soruları; altta yatan anlam için, yorumlama soruları; bakış açısı için ve hedef sorular ise belli bir kişinin cevabı için sorulmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi dinlemenin ön koşuludur?
Seçenekler
A
İşitmek
B
Anlamak
C
Konuşmak
D
Yargılamak
E
Çözüm üretmek
Açıklama:
Dinleme, çoğunlukla göz ardı edilen bir iletişim yetisidir. Eğer, tüm koşullar uygunsa insanlar, işitir ya da eş deyişle duyar. Dinlemenin ön koşuludur işitmek. İşitmenin sonucunda dinleme de aralıksız süren bir eylemken, geliştirilmesi için en az çaba harcanan iletişim becerisidir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi dinlemede, iletişimde bulunanların duyarlı olmasını gerektiren konulardan değildir?
Seçenekler
A
Sözcük seçimine
B
Tonlamasına
C
Konuşma hızına
D
Irkına
E
Beden diline
Açıklama:
Dinlemek; iletişimde bulunulanların sesine, sözcük seçimine, tonlamasına, hızına ve beden diline karşı duyarlı olunmasını gerektirir (Mackay, 1997:10).
Soru 13
Aşamaları verilen dinleme sürecinin doğru sıralaması aşağıdaki hangi şıkta verilmiştir?
I. Anlamlandırma
II. Tepki verme
III. İşitme
IV. Anımsama
V. Dikkat etme
I. Anlamlandırma
II. Tepki verme
III. İşitme
IV. Anımsama
V. Dikkat etme
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
II-III-I-V-IV
C
II-I-IV-IV-III
D
V-II-III-IV-I
E
III-V-I-IV-II
Açıklama:
Dinleme süreci, iletiyi anlamak için art arda gelerek birbirini tamamlayan eylemler bütünüdür. Söz konusu eylemler, seslerin kulağa ulaşması, işitme; seslere dikkatle yönelerek onları ileti olarak seçme, dikkat etme; anlamlandırılan iletiyi yorumlama, anlamlandırma; iletiye ilişkin belli bir iz oluşturma, anımsama; son olarak da iletiyi cevaplandırma, tepki verme olarak sıralanabilir. Her dinlemede ilk üç aşama (işitme, dikkat etme, anlamlandırma) birbirini izler.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi etkin dinlemenin iletişimde sağladığı yararlardan değildir?
Seçenekler
A
İletişim boyunca doğal, önyargısız ve iletişim odaklı olunmasını
B
Dış etkenlere karşın, dikkatin dağılmasını
C
İletişim becerilerinin geliştirmesini
D
Konuşmacıyla dinleyicinin birbirlerini anlamasını
E
Konuşanın sözcüklerin derin anlamına ulaşılmasını
Açıklama:
Etkin dinleme; • iletişim becerilerinin geliştirmesini, • konuşanın sadece sözcüklerini duymayı değil, sözcüklerin derin anlamına ulaşılmasını, • iletişim boyunca doğal, önyargısız ve iletişim odaklı olunmasını, • dış etkenlere karşın, dikkatin dağılmamasını, • konuşmacıyla dinleyicinin birbirlerini anlamasını sağlayarak iletişimin etkisini artırır.
Soru 15
Bireylerarası iletişimde aşağıdakilerden hangisi yargılamadan uzak durmaya örnek bir geri bildirimdir?
Seçenekler
A
“Yanlış anlamışsam düzeltin lütfen.”
B
“Sözünü ettiğiniz kavramı tam olarak anlayamadım. Açıklayabilir misiniz?”
C
“Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.”
D
“Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.”
E
“Tüm işlemleri kuralına uygun bir şekilde yerine getirmek istemenizi elbette anlıyorum.”
Açıklama:
Dinleyenin yorumu, yargılama içermemelidir.Yargılama içermeyen yorumlar için, aşağıda verilen örneklere benzer cümleler kurulabilir: “Bu konu hakkında bilgim yoktu, öğrenmem bana yeni yollar açtı.” “Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.”
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi etkili ve doğru konuşmanın bileşenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Ses tonu
B
Cümle uzunluğu
C
Vurgu
D
Sesin yoğunluğu
E
Sesletim
Açıklama:
Her konuşmaya özgü farklı kurallar getirilebilirse de etkili ve doğru konuşmanın bileşenleri şu başlıklar altında sıralanabilir:
Ses tonu: Aynı ileti bazen yüksek, bazen alçak ya da bazen giderek artan, bazen giderek düşen ses tonlarıyla söylenir.
Vurgu: Hangi sözcüğün hatta, hecenin vurgulanarak söylendiği, anlamın belirtilmesi için önemlidir.
Konuşma hızı: Sözcükleri söyleme hızı, cümlenin anlamını değiştirebileceği gibi, iletinin netliğiyle etkiliğini de azaltabilir.
Sesin yoğunluğu: Yumuşak ya da sert bir sesle konuşmak, iletişim için çok önemlidir. Genellikle ne çok sert, ne de çok yumuşak konuşulmalıdır.
Sesletim (telaffuz): Sesletim, bir sözcüğün, genel olarak onaylandığı ya da anlaşıldığı söyleme biçimidir. İyi bir sesletim, iletiyi daha etkili kılacaktır.
Ses tonu: Aynı ileti bazen yüksek, bazen alçak ya da bazen giderek artan, bazen giderek düşen ses tonlarıyla söylenir.
Vurgu: Hangi sözcüğün hatta, hecenin vurgulanarak söylendiği, anlamın belirtilmesi için önemlidir.
Konuşma hızı: Sözcükleri söyleme hızı, cümlenin anlamını değiştirebileceği gibi, iletinin netliğiyle etkiliğini de azaltabilir.
Sesin yoğunluğu: Yumuşak ya da sert bir sesle konuşmak, iletişim için çok önemlidir. Genellikle ne çok sert, ne de çok yumuşak konuşulmalıdır.
Sesletim (telaffuz): Sesletim, bir sözcüğün, genel olarak onaylandığı ya da anlaşıldığı söyleme biçimidir. İyi bir sesletim, iletiyi daha etkili kılacaktır.
Soru 17
Konuşmalarda örnek verilmesi, konunun pekiştirilmesi, anlatılanların özetlenmesi, konunun netleştirilmesi, eksikliklerin tamamlanması için hangi yöntemden yararlanılmalıdır?
Seçenekler
A
Soru sormak
B
Yorumlamak
C
Kendini tanıtmak
D
Rahat davranmak
E
Kendiniz olmak
Açıklama:
Soru sormak, iletişime sürerlik kazandırmanın temel yollarından biridir. Konuşmalarda;
• örnek verilmesi,
• konunun pekiştirilmesi,
• anlatılanların özetlenmesi,
• konunun netleştirilmesi,
• eksikliklerin tamamlanması için sorular yöneltilebilir.
• örnek verilmesi,
• konunun pekiştirilmesi,
• anlatılanların özetlenmesi,
• konunun netleştirilmesi,
• eksikliklerin tamamlanması için sorular yöneltilebilir.
Soru 18
-Üniversitede eğitim alan bireylerin kendilerini yetiştirdiğini düşünüyorum.
-Kendini yetiştirmek derken tam olarak neden bahsediyorsunuz?
-Kültürel ,sosyal ve bilgi birikimi anlamında yeni şeyler öğrenmek ve değişmekten bahsediyordum.
Yukarıdaki konuşmada sorulan soru tipi aşağıdakilerden hangisidir?
-Kendini yetiştirmek derken tam olarak neden bahsediyorsunuz?
-Kültürel ,sosyal ve bilgi birikimi anlamında yeni şeyler öğrenmek ve değişmekten bahsediyordum.
Yukarıdaki konuşmada sorulan soru tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eksikliklerin tamamlanması için soru sormak
B
Konunun pekiştirilmesi için soru sormak
C
Örnek verilmesi için soru sormak
D
Anlatılanların özetlenmesi için soru sormak
E
Konunun netleştirilmesi için soru sormak
Açıklama:
Örnek verilmesi için soru sormak: Örnek istemek, genel olarak söylenmiş bir konunun somutlaştırılmasını sağlayarak belirsizlikleri giderir.
Soru 19
Anneciğim, böreğin kaç derece ısıda pişmesi gerekiyordu?
Yukarıdaki soru hangi amaçla sorulmuştur?
Yukarıdaki soru hangi amaçla sorulmuştur?
Seçenekler
A
Konunun netleşmesi için
B
Anlatılanların özetlenmesi için
C
Eksikliklerin tamamlanması için
D
Örnek verilmesi için
E
Konunun pekiştirilmesi için
Açıklama:
Konunun netleştirilmesi için soru sormak: Netleştirme, konuşmanın ne kadarının anlaşıldığını ortaya koyar. Böylece, her iki taraf, aynı dilden konuşup konuşmadıklarını fark ederler. Konuşmacı, doğru anlaşıldığını öğrenirse, ilerlemek için daha istekli olur. Eğer, ortada bir yanlış anlaşılma varsa, düzeltilecektir. Yanı sıra, daha ayrıntılı bilgi ve duygu alış-verişi sağlanır.
örnek 9 -Meyveli pastanın tarifinde kaç bardak un vardı?
örnek 9 -Meyveli pastanın tarifinde kaç bardak un vardı?
Soru 20
Müzik dinlemeyi neden seversiniz? gibi açık bir sorunun amacı nedir?
Seçenekler
A
Altta yatan anlam için
B
Kesin bilgi ya da evet/hayır cevabı için
C
Bakış açısı için
D
Daha çok bilgi için
E
Belli bir kişinin cevabı için
Açıklama:
Açık sorular Daha çok bilgi için
Kapalı sorular Kesin bilgi ya da evet/hayır cevabı için
Açıklama /Netleştirme soruları Ayrıntılar için
Yansıtma soruları Altta yatan anlam için
Yorumlama soruları Bakış açısı için
Hedef sorular Belli bir kişinin cevabı için
Kapalı sorular Kesin bilgi ya da evet/hayır cevabı için
Açıklama /Netleştirme soruları Ayrıntılar için
Yansıtma soruları Altta yatan anlam için
Yorumlama soruları Bakış açısı için
Hedef sorular Belli bir kişinin cevabı için
Soru 21
Ses dalgalarının kulağa ulaşmasıyla aşağıdakilerden hangisi kazanılır?
Seçenekler
A
Anlamayetisi
B
İşitme yetisi
C
Hissetme yetisi
D
Tatmayetisi
E
Görme yetisi
Açıklama:
Ses dalgalarının kulağa ulaşmasıyla beyne çeşitli iletiler gitmesi sonucu işitme yetisi kazanılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi dinleme sürecinde yer alan ve birbirini tamamlayan eylemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
İşitme
B
Dikkat etme
C
Yorumlama
D
Anlamlandırma
E
Tepkiverme
Açıklama:
Yorumlama soru kökünde yer alan eylemler arasında yer almamaktadır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi etkin dinlemeyi yönlendiren beceriler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Beden dilini kullanma
B
Özetleme
C
Netleştirme
D
Sadeleştirme
E
Olumlu yaklaşma
Açıklama:
Sadeleştirme etkin dinlemeyi yönlendiren beceriler arasında yer almaz.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 24
Duygudaşlık anlamına gelen ve kendimizi başkasının yerine koyarak onu anlamaya çalışmak anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hoşgörü
B
Empati
C
Sempati
D
Duygusallık
E
Cana yakınlık
Açıklama:
Empati kelimesi soru kökünde verilen anlamı karşılamaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 25
“Anlattıklarınız bana yeni bir bakış açısı kazandırdı.” ifadesi hangi dinleme becerisine örnektir?
Seçenekler
A
Yargılamadan dinleme
B
Netleştirme
C
Olumlu yaklaşma
D
Empatik dinleme
E
Sorumluluk alma
Açıklama:
Verilen örnek netleştirme kavramıyla ilgilidir.
Soru 26
Konuşma eyleminden söz edilebilmesi için en az kaç kişi gerekmektedir?
Seçenekler
A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Konuşma eylemi en az ikikişiyle olmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi etkili ve doğru konuşmanın bileşenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ses tonu
B
Vurgu
C
Konuşma hızı
D
Sesin yoğunluğu
E
Çene yapısı
Açıklama:
Çene yapısı etkili ve doğru konuşmanın bileşenleri arasında yer almaz.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi sıradan bir konuşmanın aşamaları arasındadır?
Seçenekler
A
Dinlemek
B
Soru sormak
C
Yorum yapmak
D
Bireysel izlenimleri paylaşmak
E
Görüşmeyi sonlandırmak
Açıklama:
Sıradan bir konuşmanın aşamaları: hoşbeş etmek, bilgi edinmek, ayrıntıları öğrenmek, bireysel izlenimleri paylaşmak, sürekli görüşmek şeklindedir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi soru sorma amaçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Üstünlük sağlanması
B
Kişinin tanıtılması
C
Özgüven geliştirilmesi
D
Sohbetin uzatılması
E
Konunun pekiştirilmesi
Açıklama:
Soru sorma amaçları:
Örnek verilmesi, konunun pekiştiirlmesi, anlatılanların özetlenmesi, konunun netleştirilmesi, eksiklerin tamamlanması şeklindedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Örnek verilmesi, konunun pekiştiirlmesi, anlatılanların özetlenmesi, konunun netleştirilmesi, eksiklerin tamamlanması şeklindedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi soru türlerinden birisidir?
Seçenekler
A
İlk sorular
B
Yeni sorular
C
Yansıtma soruları
D
Sıkıcı sorular
E
İtici sorular
Açıklama:
Soru türleri:
Açık sorular, kapalı sorular, açıklama/netleştirme soruları, yansıtma soruları, yorumlama soruları, hedef sorular şeklindedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Açık sorular, kapalı sorular, açıklama/netleştirme soruları, yansıtma soruları, yorumlama soruları, hedef sorular şeklindedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi, dinleme sürecinin aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşitme
B
Dikkat etme
C
Anlamlandırma
D
Kaynak
E
Tepki verme
Açıklama:
Dinleme süreci işitme, dikkat etme, anlamlandırma, anımsama ve tepki verme aşamalarından oluşmaktadır. Kaynak ise bireyler arası iletişim sürecinin bir parçasıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 32
Dinleme sürecinde, iletiye ilişkin belli bir iz oluşturma şeklinde açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşitme
B
Dikkat etme
C
Anlamlandırma
D
Anımsama
E
Tepki verme
Açıklama:
Dinleme süreci, iletiyi anlamak için art arda gelerek birbirini tamamlayan eylemler bütünüdür. Söz konusu eylemler, seslerin kulağa ulaşması, işitme; seslere dikkatle yönelerek onları ileti olarak seçme, dikkat etme; anlamlandırılan iletiyi yorumlama, anlamlandırma; iletiye ilişkin belli bir iz oluşturma, anımsama;
son olarak da iletiyi cevaplandırma, tepki verme olarak sıralanabilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
son olarak da iletiyi cevaplandırma, tepki verme olarak sıralanabilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 33
Aşağıdaki davranışlardan hangisi etkin dinlemenin bir parçası olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Karşıdakinin sözlerini bitirmesini beklemek
B
Aynı anda konuşmak
C
Konuşma konusunda sabırsız davranmak
D
Başka bir konuya odaklanmak
E
Konuşurken etraftaki nesnelere odaklanmak
Açıklama:
Etkin dinleme, alınan iletiyle ilgili geri bildirimde bulunmak için çaba harcanan dinlemedir. Bu süreçte karşıdaki kişinin sözlerini tamamlamasını beklemek önemlidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi, etkin dinleme becerilerinden "özetleme" için uygun bir örnektir?
Seçenekler
A
Dersler ne zaman başlayacak?
B
Dersler haftaya mı başlıyor?
C
Dersler haftaya başlayacak, doğru anlamış mıyım?
D
Derslerin haftaya başlayacağını söyledin.
E
Derslerin ne zaman başlayacağını bilmiyorum.
Açıklama:
Özetleme, kurulan iletişim sonucunda, ortak bir anlayışın gelişebildiğinin belirtisi, iletinin aynı anlama gelen farklı cümlelerle özetlenebilmesidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi, etkin dinleme becerilerinden "yargılamadan uzak durma" için uygun bir örnektir?
Seçenekler
A
Anlattıklarından öfke kontrolünde zorlandığını anlıyorum.
B
Söylediklerine bakılırsa kolay manipüle edilen biri gibisin.
C
Bu olaya bu kadar tepki göstermen yersiz olmuş.
D
Tüm bu olumsuzlukları anlayışla karşılamanı beklerdim.
E
Yaşanan son olaylar beni çok yordu.
Açıklama:
Yargılamadan uzak durmak için, dinleyenin yorumu, yargılama içermemelidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi, etkili ve doğru konuşmanın bileşenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ses tonu
B
Vurgu
C
Konuşma hızı
D
Sesin yoğunluğu
E
Tekrar
Açıklama:
Her konuşmaya özgü farklı kurallar getirilebilirse de etkili ve doğru konuşmanın bileşenleri ses tonu, vurgu, konuşma hızı ve sesin yoğunluğudur. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 37
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sesletim yanlışı bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Arabesk müzikten hoşlanırım.
B
Çocuklar spora teşvik edilmeli.
C
Önce maydanozları suya koyalım.
D
Yüz kremimi uzatır mısın?
E
Maçın sonucu ile ilgili iddaalaştılar.
Açıklama:
Seçenekteki kelimenin doğrusu "iddia" şeklindedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdaki soru türlerinden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Sınav tarihlerini planlarken hangi ölçütleri dikkate almalıyız?
B
Yeni nesil soru türlerini çözmenin öğrenciye katkısı nedir?
C
İlk sınavın yarın mıydı?
D
Sınav süresinin uzaması hakkında ne düşünüyorsun?
E
Sınavda sayısal sorularını çözememenin nedenleri neler?
Açıklama:
Soru cümleleri, verilen cevaplar açısından açık sorular ile kapalı sorular olmak üzere öncelikle iki türdür. Cevabı ‘evet’ ya da ‘hayır’ gibi tek sözcükle cevaplanabilecek sorular kapalı sorulardır. Açık sorular ise, kişiye birçok farklı açıdan cevap verilmesini sağlar. A, B, D ve E seçeneklerindeki sorular açık uçlu olmakla birlikte C seçeneğindeki soruya evet ya da hayır cevabı verilebileceğinden kapalı uçludur. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi açık uçlu soruya bir örnektir?
Seçenekler
A
Yeni eğitim modelini olumlu bir gelişme olarak görüyor musunuz?
B
Öğretmenlerin yaşam biçimi sizce nasıl olmalı?
C
Öğrencilere verilen ödevlerin fazla olduğunu düşünüyor musunuz?
D
Velilerin eskiye oranla daha fazla söz sahibi oldukları söylenebilir mi?
E
Yeni modelin uzun süreli etkilerinin olumlu olacağına inanıyor musunuz?
Açıklama:
Açık sorular, kişiye birçok farklı açıdan cevap verilmesini sağlar. Bu kapsamda A, C, D ve E seçeneklerindeki soruların kapalı olduğu söylenebilir çünkü evet ya da hayır gibi kısa cevaplar verilebilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi kapalı soruya bir örnektir?
Seçenekler
A
Çocukları hangi spor dallarına yönlendirmeliyiz?
B
Jimnastiğin çocuk gelişimine etkisi nasıldır?
C
Sabah saatlerinde yapılan sporun avantajları nelerdir?
D
Spor yaparken ne tür kıyafetler tercih edilmelidir?
E
Okullarda beden eğitimi ders saatleri artırılmalı mıdır?
Açıklama:
Cevabı ‘evet’ ya da ‘hayır’ gibi tek sözcükle cevaplanabilecek sorular kapalı sorulardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 41
İşitmek ile dinlemek birbirinden farklı kavramlar olmasına rağmen, sıklıkla karıştırılan kavramlardır. Dinlemeyi işitmekten ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dinlemek süreklidir.
B
Uyku ve baygınlık anında bile dinleme yapılabilir.
C
Uzun koma ve hipnoz altında dinleme gerçekleşebilir.
D
Dinlemek çaba isteyen, hem düşünsel hem duygusal bir süreçtir.
E
Dinleme istem dışı da gerçekleşebilir.
Açıklama:
İşitmek, uygun koşullar altında, kendiliğinden gelişir. Kulağın işitmemesi için dış etkenlerle tıkanması gerekir. Kulak, kendi başına işitmeyi engelleyemez. İşitme, süreklidir; uyku, baygınlık hatta, kimi nöroloji uzmanlarına göre, uzun koma durumunda bile. Dinlemek ise etkin bir süreçtir. Karmaşık bir niteliğe sahip olan dinleme, odaklanılması gerektiren hem düşünsel hem de duygusal bir süreçtir. Dinleme,
çevredeki varlıklara, olaylara, farklı kavramlarla durumlara ilişkin iletileri anlamlandırma sürecinin temel edimlerinden biridir. Dinlemek; iletişimde bulunulanların sesine, sözcük seçimine, tonlamasına, hızına ve beden diline karşı duyarlı olunmasını gerektirir.
çevredeki varlıklara, olaylara, farklı kavramlarla durumlara ilişkin iletileri anlamlandırma sürecinin temel edimlerinden biridir. Dinlemek; iletişimde bulunulanların sesine, sözcük seçimine, tonlamasına, hızına ve beden diline karşı duyarlı olunmasını gerektirir.
Soru 42
Dinleme süreci beş aşama ile gerçekleşir. Her dinlemede aynı olan ve birbirini sırasıyla izleyen üç aşama, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Dikkat Etme, Tepki Verme, Anımsama
B
İşitme, Anımsama, Anlamlandırma
C
İşitme, Tepki Verme, Anlamlandırma
D
Dikkat Etme, İşitme, Tepki Verme
E
İşitme, Dikkat Etme, Anlamlandırma
Açıklama:
Dinleme süreci, iletiyi anlamak için art arda gelerek birbirini tamamlayan eylemler bütünüdür. Söz konusu eylemler, seslerin kulağa ulaşması, işitme; seslere dikkatle yönelerek onları ileti olarak seçme, dikkat etme; anlamlandırılan iletiyi yorumlama, anlamlandırma; iletiye ilişkin belli bir iz oluşturma, anımsama; son olarak da iletiyi cevaplandırma, tepki verme olarak sıralanabilir. Her dinlemede ilk üç aşama (işitme, dikkat etme, anlamlandırma) birbirini izler.
Soru 43
Arkadaşı ile dertleşen Merve Hanım; "az önce farklı bir psikolog randevusundan çıktım, beni o kadar iyi dinledi ki, ne araya girip soru sordu ne de yorum yaptı. Sabırla konuşmamın bitmesini bekledi. İlk defa içinde bulunduğum duygu durumunu bu kadar güzel ifade edebildim ve ilk defa doğru anlaşıldığımı hissettim" demiştir.
Merve Hanım'ın bahsettiği psikolog, danışanından doğru bilgileri almak ve doğru geri bildirimde bulunmak için çaba harcayarak yaptığı dinleme türü, aşağıdakilerden hangisidir?
Merve Hanım'ın bahsettiği psikolog, danışanından doğru bilgileri almak ve doğru geri bildirimde bulunmak için çaba harcayarak yaptığı dinleme türü, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktif dinleme
B
Etkin dinleme
C
Pasif dinleme
D
Yansıtıcı dinleme
E
Empatik dinleme
Açıklama:
Bireyler arası kusursuz bir sözel iletişimde dinleyici, iletilerin tümünü kolayca anlar; ama her zaman böyle olmayabilir. İletişim kazaları yaşanabilir. Zaman zaman oluşan yanlış ya da eksik anlamaları önlemek için, etkin bir dinleme şarttır. Alınan iletiyle ilgili yorumlama, soru sorma, cevap verme kısaca, geri bildirimde bulunmak için bir çaba harcanan dinleme, etkin dinlemedir. Etkin dinleme, iletişimde bulunulan kişilerin görüşlerini, sözlerini kesmeden iletmelerine izin vermeyi gerektirir. İletileri alırken, dinleyenin dikkatli bir sessizlik içinde bulunması kaçınılmazdır. Konuşmadan, karşıdakinin sözlerini bitirmesine izin vererek dinlemek, etkin dinlemenin ön koşuludur. Etkin dinleme, kişinin kendisinin söyleyeceklerini düşünmeyi bırakıp konuşmacının sözlerine yoğunlaşarak iletiyi anlamasını gerektirir. İletiyi sonuna kadar dinlemeden değerlendirerek sonuca varmak etkin dinlemeyi engeller. Hiç kimse, hem konuşup hem dinleyemez. Etkin dinleme sabır gerektiren zorlu bir süreçtir.
Soru 44
Sözel olmayan davranışlar toplumdan topluma farklılıklar gösterir. Ülkemizde başı yukarı aşağı sallamak "evet" anlamına gelirken; Hindistan'da "hayır", Kore'de "bilmiyorum" anlamında kullanılmaktadır. Verilen bilgide, etkin dinlemenin hangi önemli özelliğine vurgu yapılmıştır?
Seçenekler
A
Huzursuzluk yaratan kıpırdamalardan kaçınmak.
B
Elde kalemle ya da başka herhangi bir nesneyle oynamaktan uzak durmak.
C
Sürekli, saatin kaç olduğuna bakmaktan kaçınarak sabırsızlık yaratmayı önlemek.
D
Konuşmacıdan gözleri ayırmamak.
E
İletişime girilen bireylerin kültürel özelliklerini bilmek.
Açıklama:
Dinleyici, hem beden diliyle hem de bakışlarıyla iletişim kurar. İlk anda, gülümseten bir uyarı gibi gelebilir; ancak, etkin dinlemede bakışlarla beden dilinin anlattıklarına da dikkat edilmelidir. Olumlu geri bildirimde bulunmak önemlidir. Sözel olmayan davranışlar toplumdan topluma farklılık gösterdiğinden, iletişime girilen bireylerin kültürel özelliklerini bilmek, etkin dinleme için önemlidir. Yine de konuşmacıya cepheden bakarak göz iletişimi kurmak, konuyla ilgilenildiğini gösteren baş hareketleri, asık ya da donuk bir surat yerine hafif bir gülümseme, etkin dinleme için iyi bir başlangıçtır.
Soru 45
Aşağıda verilen cümlelerden hangisi, bireyler arası iletişimde dinleme becerilerinden "özetleme" cümlesidir?
Seçenekler
A
Yarın, ben sizin yerinize dört saat çalışacağım. Siz de cuma günü benim yerime dört saat çalışacaksınız, değil mi?
B
Söylediklerinizden, başka bir çözüm yolunun olmadığı anlaşılıyor.
C
Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.
D
Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.
E
Tüm işlemleri kuralına uygun bir şekilde yerine getirmek istemenizi elbette anlıyorum.
Açıklama:
Netleştirme: Söylediklerinizden, başka bir çözüm yolunun olmadığı anlaşılıyor.
Yargılamadan uzak durma: Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.
Olumlu yaklaşma: Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.
Olumlu Yaklaşma: Tüm işlemleri kuralına uygun bir şekilde yerine getirmek istemenizi elbette anlıyorum.
Özetleme: Kurulan iletişim sonucunda, ortak bir anlayışın gelişebildiğinin belirtisi, iletinin aynı anlama gelen farklı cümlelerle özetlenebilmesidir. Özetleme için aşağıda verilen örneklere benzer cümleler kurulabilir;
“Doğru mu anlıyorum? Sınav başladıktan sonra en çok 15 dakika geç kalabiliriz. Daha fazla geç kalırsak sınava giremeyiz.”
“Kısaca bunu mu demek istiyorsunuz?”
“Yarın, ben sizin yerinize dört saat çalışacağım. Siz de cuma günü benim yerime dört saat çalışacaksınız, değil mi?”
Yargılamadan uzak durma: Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.
Olumlu yaklaşma: Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.
Olumlu Yaklaşma: Tüm işlemleri kuralına uygun bir şekilde yerine getirmek istemenizi elbette anlıyorum.
Özetleme: Kurulan iletişim sonucunda, ortak bir anlayışın gelişebildiğinin belirtisi, iletinin aynı anlama gelen farklı cümlelerle özetlenebilmesidir. Özetleme için aşağıda verilen örneklere benzer cümleler kurulabilir;
“Doğru mu anlıyorum? Sınav başladıktan sonra en çok 15 dakika geç kalabiliriz. Daha fazla geç kalırsak sınava giremeyiz.”
“Kısaca bunu mu demek istiyorsunuz?”
“Yarın, ben sizin yerinize dört saat çalışacağım. Siz de cuma günü benim yerime dört saat çalışacaksınız, değil mi?”
Soru 46
Bireyler arası iletişimde etkili ve doğru konuşma ile ilgili, aşağıda verilen seçeneklerden hangisi yanlış bilgidir?
Seçenekler
A
Ses tonları, iletiye konuşmacının duygusunu katarken cümlenin amacını da belirtir.
B
Hangi sözcüğün hatta, hecenin vurgulanarak söylendiği, anlamın belirtilmesi için önemlidir.
C
Tekdüze bir ses yoğunluğu, dinleyicinin dikkatini uzun süre kendisinde toplamasında önemlidir.
D
Sözcükleri söyleme hızı, cümlenin anlamını değiştirebileceği gibi, iletinin netliğiyle etkiliğini de azaltabilir.
E
Kötü bir sesletim (telaffuz), dinleyicinin konuşmacıya karşı tutumunu olumsuz yönde etkileyebilir.
Açıklama:
Sesin yoğunluğu: Yumuşak ya da sert bir sesle konuşmak, iletişim için çok önemlidir. Genellikle ne çok sert, ne de çok yumuşak konuşulmalıdır. Hep aynı düzeyde giden konuşma, iletişimi engeller. Sürekli yumuşak bir konuşma, uyuşukluk izlenimi yaratabilirken; sert bir konuşma da gereksiz bir kızgınlık duygusu uyandırabilir. Konuşmanın yoğunluğu, duruma göre ayarlanmalıdır. Bir kişi, konuşmanın bazı yerlerinde, neredeyse fısıldayacak kadar yumuşak ya da bağıracak kadar sert konuşabilir; çünkü, tekdüze bir ses yoğunluğu, dinleyicinin dikkatini uzun süre kendisinde toplayamayacaktır.
Soru 47
- Güven oluşmuştur, herkese açıklanamayacak duygular, deneyimler karşı tarafa rahatlıkla iletilir.
- Ailelere ilişkin kaygılar, gelecekten beklentiler gibi çok geniş bir konu çeşitliliğine geçilir.
Bireyler arası iletişimde, yukarıda verilen durumlar "Sıradan" bir konuşmanın hangi aşamasında gerçekleşir?
- Ailelere ilişkin kaygılar, gelecekten beklentiler gibi çok geniş bir konu çeşitliliğine geçilir.
Bireyler arası iletişimde, yukarıda verilen durumlar "Sıradan" bir konuşmanın hangi aşamasında gerçekleşir?
Seçenekler
A
Hoşbeş etmek
B
Bilgi edinmek
C
Ayrıntıları öğrenmek
D
Bireysel izlenimleri paylaşmak
E
Sürekli görüşmek
Açıklama:
Sıradan bir konuşma şu aşamalardan geçer;
1.Hoşbeş etmek
2.Bilgi edinmek
3.Ayrıntıları öğrenmek
4.Bireysel izlenimleri paylaşmak: Güven oluşmuşsa artık, herkese açıklanamayacak duygular, deneyimler paylaşılır. Ailelere ilişkin kaygılar, gelecekten beklentiler gibi çok geniş bir konu çeşitliliğine geçilir. Kişiler birbirlerinin neredeyse her türlü izlenimlerini paylaşır. Bu aşamadan sonra, büyük engeller yaşanmazsa bir üst aşama, kendiliğinden gelir.
5.Sürekli görüşmek
1.Hoşbeş etmek
2.Bilgi edinmek
3.Ayrıntıları öğrenmek
4.Bireysel izlenimleri paylaşmak: Güven oluşmuşsa artık, herkese açıklanamayacak duygular, deneyimler paylaşılır. Ailelere ilişkin kaygılar, gelecekten beklentiler gibi çok geniş bir konu çeşitliliğine geçilir. Kişiler birbirlerinin neredeyse her türlü izlenimlerini paylaşır. Bu aşamadan sonra, büyük engeller yaşanmazsa bir üst aşama, kendiliğinden gelir.
5.Sürekli görüşmek
Soru 48
- Doğru ve etkili konuşmanın değişmez kuralları vardır.
- İlk amaç; iletilmek isteneni, net ve doğru bir şekilde anlatmak olmalıdır.
- Ortama, kişiye, konuya göre konuşmanın özellikleri değişkenlik göstermez.
- Doğru bir konuşma, net bir sözlü iletişim kurulmasını sağlar.
- Etkili bir konuşma, dinleyiciler üzerinde çarpıcı ve unutulmaz izler bırakır.
Doğru ve etkili konuşma ile ilgili yukarıda verilen öncüllerden kaç tanesi doğrudur?
- İlk amaç; iletilmek isteneni, net ve doğru bir şekilde anlatmak olmalıdır.
- Ortama, kişiye, konuya göre konuşmanın özellikleri değişkenlik göstermez.
- Doğru bir konuşma, net bir sözlü iletişim kurulmasını sağlar.
- Etkili bir konuşma, dinleyiciler üzerinde çarpıcı ve unutulmaz izler bırakır.
Doğru ve etkili konuşma ile ilgili yukarıda verilen öncüllerden kaç tanesi doğrudur?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bir ileti, çok farklı biçimlerde söylenebilir. Aynı sözcüklere ya da cümlelere farklı anlamlar kazandırılabilir. Doğru ve etkili konuşmanın değişmez kurallarını belirlemek olanaksızdır. Bulunulan ortama, kişiye, konuya göre konuşmanın özellikleri her zaman değişkenlik gösterebilir. Yine de ilk amaç, iletilmek isteneni, net ve doğru bir şekilde anlatmaktır. Doğru bir konuşma, iletişim kazasına neden olmayacak net bir sözlü iletişim kurulmasını sağlarken; etkili bir konuşma, dinleyiciler üzerinde ilgi çekici, çarpıcı, unutulmaz izler bırakır.
Soru 49
Karşıdakinin bakış açısını öğrenmek adına, varsayımsal durumlar düşünülerek kurulan soru cümleleri hangi soru türüne hizmet eder?
Seçenekler
A
Kapalı Uçlu Sorular
B
Yorumlama Soruları
C
Açıklama/Netleştirme Soruları
D
Hedef Sorular
E
Yansıtma Soruları
Açıklama:
Açıklama/Netleştirme Soruları: Konuşmacının sözlerini ayrıntılandırmasını sağlar.
Örnek: Daha sonra ne oldu?
Yansıtma Soruları: Konuşmacının sözlerini aynı anlama gelen farklı cümlelerle yeniden anlatılmasını sağlar.
Örnek: O günlerde, kendini(zi) baskı altında mı hissediyorsun(uz)?
Yorumlama Soruları: Varsayımsal durumlar düşünülerek kurulan soru cümleleridir. Karşıdakinin bakış açısının öğrenilmesini sağlar.
Örnek: Benim yerimde sen/siz olsaydın(ız) ne yapardın(ız)?
Hedef Sorular: Doğrudan belli bir kişiye yöneltilen sorulardır. Açık ya da kapalı soru olabilir. Seçilen kişiden ayrıntılı bilgi istenir. Bu soru cümlelerinin başında hedefteki kişinin adı söylenilerek dikkatinin çekilmesi sağlanır.
Örnek: Açıklar mısın(ız) Canan Hanım, .......................?
Kapalı Sorular: Cevabı ‘evet’ ya da ‘hayır’ gibi tek sözcükle cevaplanabilecek sorular kapalı sorulardır.
Örnek: Yarınki dersin ödevini yazdın mı?
Örnek: Daha sonra ne oldu?
Yansıtma Soruları: Konuşmacının sözlerini aynı anlama gelen farklı cümlelerle yeniden anlatılmasını sağlar.
Örnek: O günlerde, kendini(zi) baskı altında mı hissediyorsun(uz)?
Yorumlama Soruları: Varsayımsal durumlar düşünülerek kurulan soru cümleleridir. Karşıdakinin bakış açısının öğrenilmesini sağlar.
Örnek: Benim yerimde sen/siz olsaydın(ız) ne yapardın(ız)?
Hedef Sorular: Doğrudan belli bir kişiye yöneltilen sorulardır. Açık ya da kapalı soru olabilir. Seçilen kişiden ayrıntılı bilgi istenir. Bu soru cümlelerinin başında hedefteki kişinin adı söylenilerek dikkatinin çekilmesi sağlanır.
Örnek: Açıklar mısın(ız) Canan Hanım, .......................?
Kapalı Sorular: Cevabı ‘evet’ ya da ‘hayır’ gibi tek sözcükle cevaplanabilecek sorular kapalı sorulardır.
Örnek: Yarınki dersin ödevini yazdın mı?
Soru 50
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi açık soru örneğidir?
Seçenekler
A
Yarınki dersin ödevinde nasıl bir yol izledin?
B
Yarınki dersin ödevini yazdın mı?
C
Yarınki derste ödevi teslim edecek miyiz?
D
Yarınki dersin ödevini ne zaman tamamladın?
E
Yarınki dersin ödevini nerede yaptın?
Açıklama:
Açık sorular; kişiye birçok farklı açıdan cevap verilmesini sağlar. Örneğin: ‘Yarınki dersin ödevini yazdın mı?’ kapalı bir soru; ‘Yarınki dersin ödevinde nasıl bir yol izledin?’ açık bir sorudur. Açık sorular, kişilerin daha açıklayıcı bilgi vermesini sağlar.
Soru 51
- Dikkat etme
- Anlamlandırma
- İşitme
- Tepki verme
- Anımsama
Seçenekler
A
III-I-V-II-IV
B
III-I-II-V-IV
C
III-II-I-V-IV
D
I-III-V-II-IV
E
I-III-II-V-IV
Açıklama:
Dinleme süreci, iletiyi anlamak için art arda gelerek birbirini tamamlayan eylemler bütünüdür. Söz konusu eylemler, seslerin kulağa ulaşması, işitme; seslere dikkatle yönelerek onları ileti olarak seçme, dikkat etme; anlamlandırılan iletiyi yorumlama, anlamlandırma; iletiye ilişkin belli bir iz oluşturma, anımsama; son olarak da iletiyi cevaplandırma, tepki verme olarak sıralanabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi, etkin dinleme becerilerinden “yargılamadan uzak durma” için söylenebilecek örnek cümlelerden biridir?
Seçenekler
A
“Uyarman çok iyi oldu. Hiç bu açıdan düşünmemiştim.”
B
“Tüm işlemleri kuralına uygun bir şekilde yerine getirmek istemenizi elbette anlıyorum.”
C
“Yanlış anlamışsam düzeltin lütfen.”
D
“Yeni bir iş arkadaşıyla çalışmanın başlangıçta sizi tedirgin etmesi olağan bir durum.”
E
“Bugün, çalışamayacak mıyız?”
Açıklama:
C ve E seçeneklerinde verilenler etkin dinleme becerilerinden “netleştirme” için, B ve D seçeneklerinde verilenler ise etkin dinleme becerilerinden “olumlu yaklaşma” için söylenebilecek örnek cümlelerdendir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 53
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “sesletim” yanlışı yoktur?
Seçenekler
A
“Özel okul teşfikleri aileler için yetersiz kaldı.”
B
“Dalyan’daki kıral mezarları ziyaret etmeye değer bir eserdir.”
C
“Yanlızlık bana çok iyi geliyor.”
D
“Otelin ahçıları çok güzel yemekler hazırlamıştı.”
E
“İzlediğim en iyi filmdi.”
Açıklama:
A seçeneğinde “teşvik”, B seçeneğinde “kral”, C seçeneğinde “yalnız” ve D seçeneğinde “aşçı” kelimelerinde sesletim yanlışı vardır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 54
- Bilgi edinmek
- Bireysel izlenimleri paylaşmak
- Ayrıntıları öğrenmek
- Hoşbeş etmek
- Sürekli görüşmek
Seçenekler
A
II-I-V-III-IV
B
III-I-II-V-IV
C
IV-I-III-II-V
D
III-II-I-V-IV
E
IV-III-II-V-I
Açıklama:
Her konuşmanın gelişimi farklıdır. Yine de sıradan bir konuşma şu aşamalardan geçer: Hoşbeş etmek, bilgi edinmek, ayrıntıları öğrenmek, bireysel izlenimleri paylaşmak ve sürekli görüşmek. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 55
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “sesletim” yanlışı yoktur?
Seçenekler
A
“Okuldaki herkez çok üzgündü.”
B
“Köpeklere işkence yapanlardan tiksiniyorum.”
C
“Köfteye maynonoz çok yakışıyor.”
D
“Okul için yeni eşortman aldım.”
E
“Doğum günü için ona yeni bir süpriz hazırladım.”
Açıklama:
A seçeneğinde “herkes”, C seçeneğinde “maydanoz”, D seçeneğinde “eşofman” ve E seçeneğinde “sürpriz” kelimelerinde sesletim yanlışı vardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi iletişimde soru sormanın amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İletişimi kesilmesi
B
Konunun pekiştirilmesi
C
Anlatılanların özetlenmesi
D
Eksikliklerin tamamlanması
E
Örnek verilmesi
Açıklama:
Soru sormak, iletişime sürerlik kazandırmanın temel yollarından biridir. Konuşmalarda; örnek verilmesi, konunun pekiştirilmesi, anlatılanların özetlenmesi, konunun netleştirilmesi ve eksikliklerin tamamlanması için sorular yöneltilebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, etkin dinleme becerilerinden “olumlu yaklaşma” için söylenebilecek örnek cümlelerden biridir?
Seçenekler
A
“Kısaca bunu mu demek istiyorsunuz?”
B
“Okulda görüşüyoruz değil mi?”
C
“Hatırlatmanız çok iyi oldu. Hiç böyle düşünmemiştim.”
D
“Üzgün olduğunuzu ve neden böyle davrandığınızı anlıyorum.”
E
“Söylediklerinizden, başka bir çözüm yolunun olmadığı anlaşılıyor.”
Açıklama:
B ve E seçeneklerinde verilenler etkin dinleme becerilerinden “netleştirme” için, C seçeneğinde verilen etkin dinleme becerilerinden “yargılamadan uzak durma” için, A seçeneğinde verilen ise etkin dinleme becerilerinden “özetleme” için söylenebilecek örnek cümlelerdendir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi, konuşmacının sözlerini aynı anlama gelen farklı cümlelerle yeniden anlatılmasını sağlayan soru türüdür?
Seçenekler
A
Açık sorular
B
Kapalı sorular
C
Yorumlama soruları
D
Yansıtma soruları
E
Açıklama soruları
Açıklama:
Açık sorular daha çok bilgi edinilmesini sağlar. Kapalı sorular kesin bilgi ya da evet/hayır cevabı için sorulur. Açıklama soruları, konuşmacının sözlerini ayrıntılandırmasını sağlar. Yansıtma soruları, konuşmacının sözlerini aynı anlama gelen farklı cümlelerle yeniden anlatılmasını sağlar. Yorumlama soruları, varsayımsal durumlar düşünülerek kurulan soru cümleleridir. Karşıdakinin bakış açısının öğrenilmesini sağlar. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 59
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “sesletim” yanlışı yoktur?
Seçenekler
A
“Yeni açılan hastahane çok kalabalıktı.”
B
“İddaa ediyorum ki bu maçı biz kazanacağız.”
C
“Evde kullandığım laylon bardakları çöpe attım.”
D
“Herkes düzenli gazete okumalıdır.”
E
“Sınavdaki pek çok soruyu yalnış yanıtladım.”
Açıklama:
A seçeneğinde “hastane”, B seçeneğinde “iddia”, C seçeneğinde “naylon” ve E seçeneğinde “yanlış” kelimelerinde sesletim yanlışı vardır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi, karşıdakinin bakış açısının öğrenilmesini sağlayan soru türüdür?
Seçenekler
A
Açık sorular
B
Kapalı sorular
C
Yorumlama soruları
D
Yansıtma soruları
E
Açıklama soruları
Açıklama:
Açık sorular daha çok bilgi edinilmesini sağlar. Kapalı sorular kesin bilgi ya da evet/hayır cevabı için sorulur. Açıklama soruları, konuşmacının sözlerini ayrıntılandırmasını sağlar. Yansıtma soruları, konuşmacının sözlerini aynı anlama gelen farklı cümlelerle yeniden anlatılmasını sağlar. Yorumlama soruları, varsayımsal durumlar düşünülerek kurulan soru cümleleridir. Karşıdakinin bakış açısının öğrenilmesini sağlar. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 61
Her dinlemede birbirini birbirini izleyen ilk üç aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşitme, anlamlandırma, dikkat etme
B
İşitme, dikkat etme, anlamlandırma
C
İşitme, anımsama, anlamlandırma
D
İşitme, anlamlandırma, anımsama
E
İşitme, anımsama, tepki verme
Açıklama:
Her dinlemede ilk üç aşama (işitme, dikkat etme, anlamlandırma) birbirini izler.
Soru 62
İletiye ilişkin belli bir iz oluşturmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anımsama
B
Anlamlandırma
C
Tepki verme
D
Dikkat etme
E
İşitme
Açıklama:
Anımsama;iletiye ilişkin belli bir iz oluşturmadır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi etkin dinlemenin iletişimin etkisini arttırdığı özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim becerilerinin geliştirmesini sağlaması
B
Sözcüklerin ilk anlamına ulaşılmasını sağlaması
C
İletişim boyunca doğal, ön yargısız ve iletişim odaklı olunmasını sağlaması
D
Dış etkenlere karşın, dikkatin dağılmamasını sağlaması
E
Konuşmacıyla dinleyicinin birbirlerini anlamasını
Açıklama:
Etkin dinleme;
• iletişim becerilerinin geliştirmesini,
• konuşanın sadece sözcüklerini duymayı değil, sözcüklerin derin anlamına ulaşılmasını,
• iletişim boyunca doğal, ön yargısız ve iletişim odaklı olunmasını,
• dış etkenlere karşın, dikkatin dağılmamasını,
• konuşmacıyla dinleyicinin birbirlerini anlamasını
sağlayarak iletişimin etkisini artırır.
• iletişim becerilerinin geliştirmesini,
• konuşanın sadece sözcüklerini duymayı değil, sözcüklerin derin anlamına ulaşılmasını,
• iletişim boyunca doğal, ön yargısız ve iletişim odaklı olunmasını,
• dış etkenlere karşın, dikkatin dağılmamasını,
• konuşmacıyla dinleyicinin birbirlerini anlamasını
sağlayarak iletişimin etkisini artırır.
Soru 64
“İşte buradayım, anlat bakalım.” tavrıyla tüm yükün konuşmacıya yüklenmemesi gerektiğini ifade eden etkin dinleme becerisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beden dilini kullanma
B
Özetleme
C
Netleştirme
D
Sorumluluk alma
E
Olumlu yaklaşma
Açıklama:
Sorumluluk alma: İletişimde, konuşan kadar dinleyen de sorumludur. Bu nedenle, etkin dinleme için
sorumluluk alınmalıdır. İleti, anlamlandırılmaya çalışılmalıdır. Kısaca, “İşte buradayım, anlat bakalım.” tavrıyla
tüm sorumluluğun konuşmacıya yüklenmemesi gerekir.
sorumluluk alınmalıdır. İleti, anlamlandırılmaya çalışılmalıdır. Kısaca, “İşte buradayım, anlat bakalım.” tavrıyla
tüm sorumluluğun konuşmacıya yüklenmemesi gerekir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi etkin dinleme becerilerinden “olumlu yaklaşma” için örnek cümlelerden biridir?
Seçenekler
A
Kısaca bunu mu demek istiyorsunuz?
B
Söylediklerinizden, başka bir çözüm yolunun olmadığı anlaşılıyor.
C
Yarın, yolculuğa çıkamayacak mıyız?
D
Yanlış anlamışsam düzeltin lütfen.
E
Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.
Açıklama:
Olumlu yaklaşmaya aşağıda verilen örneklere benzer cümleler kurulabilir:
“Tüm işlemleri kuralına uygun bir şekilde yerine getirmek istemenizi elbette anlıyorum.”
“Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.”
“Tüm işlemleri kuralına uygun bir şekilde yerine getirmek istemenizi elbette anlıyorum.”
“Yeni bir şehre taşınmanın sizi başlangıçta rahatsız etmesi çok olağan bir durum.”
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi netleştirme ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Söz kesme!
B
Anlaşılanların doğruluğunu denetle
C
Çok konuş, az dinle
D
Yanlışları düzelt
E
Belirsizlikleri gider
Açıklama:
Netleştirme ilkeleri şunlardır:
Söz kesme!
Az konuş, çok dinle!
Anlaşılanların doğruluğunu denetle!
Yanlışları düzelt!
Belirsizlikleri gider!
Söz kesme!
Az konuş, çok dinle!
Anlaşılanların doğruluğunu denetle!
Yanlışları düzelt!
Belirsizlikleri gider!
Soru 67
Aşağıdaki cümlelerin hangisini duyan bir dinleyici gülümseyebilir?
Seçenekler
A
Bu yemek, çok ekşi.
B
Voleybol maçına gidiyorum.
C
Eşofmanlarımı bulamıyorum.
D
Beynelminel bir iş.
E
Yanlış anladınız.
Açıklama:
Beynelminel bir iş cümlesi dinleyicinin gülümsemesine neden olabilir. Cümlenin doğrusu; beynelmilel bir iş.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisinde konuşmanın ilk ve son aşamaları doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Hoşbeş etmek, sürekli görüşmek
B
Hoşbeş etmek, bilgi edinmek
C
Bilgi edinmek, hoşbeş etmek
D
Bilgi edinmek, ayrıntıları öğrenmek
E
Bireysel izlenimleri paylaşmak, sürekli görüşmek
Açıklama:
Konuşma aşamaları şu şekildedir: Hoşbeş etmek, bilgi edinmek, ayrıntıları öğrenmek, bireysel izlenimleri paylaşmak, sürekli görüşmek.
Soru 69
"Meyveli pastanın tarifinde kaç bardak un vardı?" sorusu, etkili konuşma sürecinde geliştirilebilecek hangi soru sorma becerisi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Anlatılanların özetlenmesi için soru sormak
B
Konunun netleştirilmesi için soru sormak
C
Konunun pekiştirilmesi için soru sormak
D
Örnek verilmesi için soru sormak
E
Eksikliklerin tamamlanması için soru sormak
Açıklama:
Konunun netleştirilmesi için soru sormak: Netleştirme, konuşmanın ne kadarının anlaşıldığını ortaya koyar. Böylece, her iki taraf, aynı dilden konuşup konuşmadıklarını fark ederler. Konuşmacı, doğru anlaşıldığını öğrenirse, ilerlemek için daha istekli olur. Eğer, ortada bir yanlış anlaşılma varsa, düzeltilecektir. Yanı sıra, daha ayrıntılı bilgi ve duygu alış-verişi sağlanır. Örneğin; -Meyveli pastanın tarifinde kaç bardak un vardı? sorusu konunun netleştirilmesi için sorulabilecek bir sorudur.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi açık sorulardan biridir?
Seçenekler
A
Kim derse gitti?
B
Derste ne anlatıldı?
C
Yarınki dersin ödevinde nasıl bir yol izledin?
D
Dünkü derse gittin mi?
E
Ders nerede yapıldı?
Açıklama:
Açık sorular, kişiye birçok farklı açıdan cevap verilmesini sağlar. Örneğin: "Yarınki dersin ödevinde nasıl bir yol izledin?" açık bir sorudur.
Soru 71
Dinlemek ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Etkin bir süreçtir.
B
Karmaşık niteliktedir.
C
Duygusal bir süreçtir.
D
İşitmek ile eş anlamlıdır.
E
Düşünsel bir süreçtir.
Açıklama:
İşitmek ya da eş anlamlı sözcüğü duymak ile dinlemek birbirinden farklı eylemlerdir. İşitmek, uygun koşullar altında kendiliğinden ilerleyen fizyolojik bir süreçtir. Dinlemek ise çaba isteyen, hem düşünsel hem duygusal bir süreçtir. Doğru cevap D'dir.
Soru 72
Dinleme süreci aşağıdakilerden hangisi ile başlar?
Seçenekler
A
Dikkat etme
B
İşitme
C
Anımsama
D
Anlamlandırma
E
Tepki Verme
Açıklama:
Dinleme süreci, iletiyi anlamak için art arda gelerek birbirini tamamlayan eylemler bütünüdür. Söz konusu eylemler, seslerin kulağa ulaşması, işitme; seslere dikkatle yönelerek onları ileti olarak seçme, dikkat etme; anlamlandırılan iletiyi yorumlama, anlamlandırma; iletiye ilişkin belli bir iz oluşturma, anımsama; son olarak da iletiyi cevaplandırma, tepki verme olarak sıralanabilir. Her dinlemede ilk üç aşama (işitme, dikkat etme, anlamlandırma) birbirini izler. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
İletinin içeriğini anlamakla kalmayıp iletinin taşıdığı olası yan anlamları da ortaya çıkarabilecek açıklayıcı karşılıklar vermek hangi etkin dinleme becerisidir?
Seçenekler
A
Beden dilini kullanma
B
Özetleme
C
Netleştirme
D
Olumlu yaklaşma
E
Yargılamadan uzak durma
Açıklama:
Netleştirme: İletinin içeriğini anlamakla kalmayarak iletinin taşıdığı olası yan anlamları da ortaya çıkarabilecek açıklayıcı karşılıklar verebilmek, netleştirmenin en temel yoludur. Doğru cevap C'dir.
Soru 74
'Ne çok sert, ne de çok yumuşak konuşulmalıdır' cümlesi etkili ve doğru konuşmanın bileşenlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Vurgu
B
Konuşma hızı
C
Sesin yoğunluğu
D
Ses tonu
E
Bilgi edinmek
Açıklama:
Sesin yoğunluğu: Yumuşak ya da sert bir sesle konuşmak, iletişim için çok önemlidir. Genellikle ne çok sert, ne de çok yumuşak konuşulmalıdır. Hep aynı düzeyde giden konuşma, iletişimi engeller.Doğru cevap C'dir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi konuşma aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sıradışı konuşmak
B
Hoşbeş etmek
C
Bilgi edinmek
D
Ayrıntıları öğrenmek
E
Bireysel izlenimleri paylaşmak
Açıklama:
Konuşmanın aşamaları: Hoşbeş Etmek, Bilgi Edinmek, Ayrıntıları Öğrenmek, Bireysel İzlenimleri Paylaşmak, Sürekli Görüşmektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi konuşmalarda soru sormanın amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Örnek verilmesi
B
Konunun pekiştirilmesi
C
Anlatılanların özetlenmesi
D
Konunun netleştirilmesi
E
Konuşma süresini uzatmak
Açıklama:
Soru sormanın amaçlar: Örnek Verilmesi, Konunun Pekiştirilmesi, Anlatılanların Özetlenmesi, Konunun Netleştirilmesi, Eksiklerin Tamamlanması. Doğru cevap E'dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi açık soru cümlesidir?
Seçenekler
A
Dün hava nasıldı?
B
Ders nerede yapıldı?
C
Toplantıya katıldınız mı?
D
Dünkü derste anlatılanları günlük yaşama nasıl uyarlarsın?
E
Pikniğe ne zaman gittin?
Açıklama:
Cevabı evet ya da hayır gibi tek sözcükle cevaplanabilecek sorular kapalı sorulardır. Açık sorular ise kişiye bir çok farklı açıdan cevap verilmesini sağlar.
Soru 78
Doğrudan belli bir kişiye yöneltilen soru türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hedef Sorular
B
Yorumlama Soruları
C
Yansıtma Soruları
D
Netleştirme Soruları
E
Açıklama Soruları
Açıklama:
Hedef Sorular: Doğrudan belli bir kişiye yöneltilen sorulardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 79
'Benim yerimde sen olsaydın ne yapardın?' sorusunun türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yorumlama Soruları
B
Yansıtma Soruları
C
Netleştirme Soruları
D
Hedef Sorular
E
Açıklama Soruları
Açıklama:
Yorumlama Soruları: Varsayımsal durumlar düşünülerek kurulan soru cümleleridir. Karşıdakinin bakış açısının öğrenilmesini sağlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişimde etkin dinleme becerilerinden değildir?
Seçenekler
A
beden dilini kullanma
B
netleştirme
C
olumlu yaklaşma
D
özetleme
E
yargılama
Açıklama:
Etkin Dinleme Becerileri
Beden dilini kullanma
Özetleme
Netleştirme
Yargılamadan uzak durma
Olumlu yaklaşma
Sorumluluk almadır.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Beden dilini kullanma
Özetleme
Netleştirme
Yargılamadan uzak durma
Olumlu yaklaşma
Sorumluluk almadır.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 81
Aşağıdaki soru türlerinden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Sınav tarihlerini planlarken hangi ölçütleri dikkate almalıyız?
B
Yeni nesil soru türlerini çözmenin öğrenciye katkısı nedir?
C
İlk sınavın yarın mıydı?
D
Sınav süresinin uzaması hakkında ne düşünüyorsunuz?
E
Sınavda sayısal sorularını çözememenin nedenleri neler?
Açıklama:
C şıkkı kapalı, diğer şıklar açık uçlu sorudur.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır.
Soru 82
“Anlattıklarınız bana yeni bir bakış açısı kazandırdı.” ifadesi hangi dinleme becerisine örnektir?
Seçenekler
A
Yargılamadan dinleme
B
Netleştirme
C
Olumlu yaklaşma
D
Empatik dinleme
E
Sorumluluk alma
Açıklama:
Yanıtınız doğru değilse, Bireylerarası İletişimde Dinleme Becerileri Başlığını yeniden gözden geçiriniz.
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Sorunun cevabı B şıkkıdır.
Ünite 4
Soru 1
Davranış kavramı ve kapsamına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bireylerin davranışları onlara nasıl davranacağımızın bir belirleyicisidir.
B
Sessizlik bir iletişim yöntemi olarak kabul edilir.
C
Davranış nedeni iletişim kurulan bireyin davranışlarıyla sınırlanamaz.
D
Sesler ve sözcükler iletişim ögesi olarak kabul edilir.
E
Hiç bir şey yapmama davranışı bir ileti değildir.
Açıklama:
Bir konuşma anında sesler ve sözcükler iletişim ögesi olarak kabul edilirken, sessizlik de bir iletişim olabilir; bu nedenle de hiç bir şey yapmama davranışı bile, bir iletidir. Herhangi bir yolculuk sırasında yanınızda oturan kişiye sırtınızı döndüğünüzde, seninle konuşmak istemiyorum mesajı verirsiniz. Bu durumda yanınızdaki yolcu sizinle iletişim kurmaktan kaçınacaktır ya da çok mecbur kalmadığı sürece size herhangi bir şey söylemeyecektir. Kuşkusuz çevremizdeki bireylerin davranışları bizlerin, onlara nasıl davranacağımızın belirleyicisi, koşulu olacaktır. Ancak bireylerin davranışlarının nedenlerini sadece, bireyin çevresinde meydana gelen olaylarda, iletişim kurduğu bireylerin davranışlarında aramak, duygularımız ve davranışlarımızın kendi kontrolümüzde olmadığı anlamına gelecektir. Bireylerarası iletişim sürecinde karşımıza önemli bir engel olarak çıkan, işte bu yanılgıdır diyebiliriz.
Soru 2
Bireyin yaptığı ve diğer bireyler tarafından gözlenebilir tüm eylemlere karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zihinsel süreç
B
Davranış
C
Güdü
D
Kişilik
E
Duygu
Açıklama:
Zihinsel süreçler, düşünme, hatırlama, hissetme gibi içsel olgulara işaret eder.
Davranış, bireyin yaptığı ve diğer bireyler tarafından gözlenebilir tüm eylemlerdir.
Güdü, bireyi bir amaç için harekete geçiren itici güçtür; bireyin istekleri, arzuları, dürtüleri ve ilgilerini kapsar.
Kişilik, bireyin kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıplarıdır.
Duygu, bireyin ortamı algılamasıyla ortaya çıkan, bilinçte, bedende ve davranışta kendini gösteren süreçtir.
Davranış, bireyin yaptığı ve diğer bireyler tarafından gözlenebilir tüm eylemlerdir.
Güdü, bireyi bir amaç için harekete geçiren itici güçtür; bireyin istekleri, arzuları, dürtüleri ve ilgilerini kapsar.
Kişilik, bireyin kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıplarıdır.
Duygu, bireyin ortamı algılamasıyla ortaya çıkan, bilinçte, bedende ve davranışta kendini gösteren süreçtir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bireyin sosyal güdülerinden biri olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Açlık
C
Üzüntü
D
Algı
E
Susuzluk
Açıklama:
Güdü, bireyi bir amaç için harekete geçiren itici güçtür. Yani bireyin istekleri, arzuları, dürtüleri (açlık, susuzluk gibi fizyolojik güdüler) ve ilgilerini kapsar. Bireyin fizyolojik ihtiyaçlarının yanısıra davranışlarına neden olan sosyal güdüleri de vardır. Örneğin güvenlik, statü, başarılı olma ihtiyacı gibi. Terfi etmek bu yolla statü sahibi olmak isteyen bireyin çok çalışması, işyerinde yöneticilerine karşı olumlu davranış kalıpları geliştirmesi de sosyal güdülerin etkisiyle gerçekleşen davranışlardır. Güdüler, pek çok davranışımızın nedenini oluşturmaktadır diyebiliriz.
Soru 4
Davranışta meydana gelen kalıcı değişikliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Güdü
B
Öğrenme
C
Algılama
D
Bellekte tutma
E
Duygu
Açıklama:
Öğrenme, bilginin bellekte düzenli ve anlamlı bir şekilde kodlanarak depolanması sonucu gerçekleşir. Ancak bilgiyi bellekte tutmak; öğrenme değildir. Öğrenme, davranışta meydana gelen kalıcı değişikliklerdir.
Soru 5
Kişiliğe dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bireyin zaman geçse de değişmeyen tutarlı davranışlarıdır.
B
Bireyin kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıplarıdır.
C
Bireyin kişilik davranışları, çevresiyle kurduğu ilişkilerden etkilenir.
D
Bireyin diğer bireylerden farklı ve ayırıcı nitelikte olan davranışlarıdır.
E
Herkesin sergileyebileceği davranışlar bütünüdür.
Açıklama:
Kişilik bireyin davranışının, bireye bir toplum içinde anlam veren, değer kazandıran ve onu toplumdaki diğer bireylerden farklılaştıran yönlerinin toplamı olarak tanımlanmaktadır. Bir diğer tanım da bireyin fiziksel ve sosyal çevreyle ilişki kurma biçimini şekillendiren, bireyi diğerlerinden ayıran, kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıplarıdır.
Bu tanımlara dayanarak kişilikten söz edebilmemiz için, bireyin davranışının diğer bireylerden farklı ve ayırıcı nitelikte olması gerekir. Kişilik, herkesin sergileyebileceği davranışlar yerine diğer bireylerde görülmeyen, bireye özgü davranış niteliğinde olmalıdır. Bireyin davranışının zaman geçse de değişmeyen tutarlı bir yapıda olması önemlidir. Örneğin bir birey, kendisine el şakası yapıldığında saldırganca davranıyor ve bu durumla karşılaştığı her ortamda bu davranışı tekrarlıyorsa, bu davranış o bireyin kişilik davranışıdır diyebiliriz.
Kişiliğin, bireyin davranışlarını etkileyen bir başka unsuru da ilişki kurma şeklidir. Bireyin kişilik davranışları, çevresiyle kurduğu ilişkilerden etkilenir. Kişiliğin oluşması ve gelişmesinde biyolojik faktörler de etkili olabilmektedir. Her yenidoğan, farklı özelliklere sahip olarak doğar. Aynı ailede büyüyen, aynı ortamın koşullarına maruz kalan iki kardeş, farklı kişilik özellikleri gösterebilir ve farklı kişilikleri nedeniyle birbirlerinden farklı davranışlar sergileyebilirler.
Bu tanımlara dayanarak kişilikten söz edebilmemiz için, bireyin davranışının diğer bireylerden farklı ve ayırıcı nitelikte olması gerekir. Kişilik, herkesin sergileyebileceği davranışlar yerine diğer bireylerde görülmeyen, bireye özgü davranış niteliğinde olmalıdır. Bireyin davranışının zaman geçse de değişmeyen tutarlı bir yapıda olması önemlidir. Örneğin bir birey, kendisine el şakası yapıldığında saldırganca davranıyor ve bu durumla karşılaştığı her ortamda bu davranışı tekrarlıyorsa, bu davranış o bireyin kişilik davranışıdır diyebiliriz.
Kişiliğin, bireyin davranışlarını etkileyen bir başka unsuru da ilişki kurma şeklidir. Bireyin kişilik davranışları, çevresiyle kurduğu ilişkilerden etkilenir. Kişiliğin oluşması ve gelişmesinde biyolojik faktörler de etkili olabilmektedir. Her yenidoğan, farklı özelliklere sahip olarak doğar. Aynı ailede büyüyen, aynı ortamın koşullarına maruz kalan iki kardeş, farklı kişilik özellikleri gösterebilir ve farklı kişilikleri nedeniyle birbirlerinden farklı davranışlar sergileyebilirler.
Soru 6
"Kahkaha atma ve esneme" sözsüz iletişimi gerçekleştirme yollarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Dış görünüm
B
Beden dili
C
Duruş mesafesi
D
Fiziki dokunma
E
Fiziksel tepkiler
Açıklama:
Sözsüz iletişim pek çok yolla gerçekleştirilebilir:
1. Dış görünüm (giyim kuşam, makyaj, saç modeli, parfüm vb.)
2. Beden dili (el, göz, yüz hareketleri, gülümseme vb.)
3. Duruş mesafesi (bireylere yakın ya da uzak durma)
4. Fiziki dokunma (tokalaşma, ellerini tutma vb.)
5. Fiziksel tepkiler (kahkaha atma, esneme vb.)
1. Dış görünüm (giyim kuşam, makyaj, saç modeli, parfüm vb.)
2. Beden dili (el, göz, yüz hareketleri, gülümseme vb.)
3. Duruş mesafesi (bireylere yakın ya da uzak durma)
4. Fiziki dokunma (tokalaşma, ellerini tutma vb.)
5. Fiziksel tepkiler (kahkaha atma, esneme vb.)
Soru 7
"45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkar. İşyerlerinde, davetlerde birbirini tanıyan bireyler bu uzaklıkta durur." şeklinde tanımlanan mesafe alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel alan
B
Kişisel alan
C
Sosyal alan
D
Kamusal alan
E
Fiziksel alan
Açıklama:
Özel Alan, sadece birinci derecede yakınların girebildiği bir alandır. Birini yanaklarından öpmek özel alana girmektir.
Kişisel Alan, 45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkar. İşyerlerinde, davetlerde birbirini tanıyan bireyler bu uzaklıkta durur.
Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimetreye kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb.
Kamusal Alan: Otobüs durakları, tren istasyonları, büyük otellerin lobileri gibi bir toplumda birbirini tanımayan insanların yer aldığı mekânlarda olur. Araya konan mesafe en az 2,5 metredir.
Kişisel Alan, 45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkar. İşyerlerinde, davetlerde birbirini tanıyan bireyler bu uzaklıkta durur.
Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimetreye kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb.
Kamusal Alan: Otobüs durakları, tren istasyonları, büyük otellerin lobileri gibi bir toplumda birbirini tanımayan insanların yer aldığı mekânlarda olur. Araya konan mesafe en az 2,5 metredir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi iletişimi engelleyen davranışlardan biri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Karşıdaki bireyin yüzüne bakmak, göz teması kurmak
B
Karşıdaki bireyin fikir ve görüşlerini geliştirecek yaklaşımlarda bulunmak
C
Önce aynı fikirde olmadığını söylemek, sonra nedenini söylemek
D
İletişimde olunan bireye açık uçlu sorular sormak
E
İletişim kurulan birey ile 90 derecelik bir açı ile oturmak
Açıklama:
İletişimi engelleyen ve kolaylaştıran davranışlar:


Soru 9
Başkalarını küçük görmeden, onların haklarını yadsımadan bireylerin kendi haklarını koruyabilmeleri için geliştirilen bireylerarası davranışlar, ilişkiler biçimi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Manipülatif davranış
B
Pasif davranış
C
Saldırgan davranış
D
Atılgan davranış
E
Pasif saldırgan davranış
Açıklama:
Bireylerarası iletişim boyutunda bireylerin bir kısmı karşılaştığı, yanlış anlaşılma ya da sorunlar karşısında aşırı derecede pasif, bir kısmı da fazlaca saldırgan davranışlar sergilemektedir. Pasiflik ve saldırganlık özelliklerinin tam ortasında ise sağlıklı iletişimi anlatan kendini doğru ve güvenli bir biçimde ortaya koymayı ifade eden atılgan (güvengen) davranış vardır.
Atılganlık, başkalarını küçük görmeden, onların haklarını yadsımadan bireylerin kendi haklarını koruyabilmeleri için geliştirilen bireylerarası davranışlar, ilişkiler biçimi olarak tanımlanmaktadır.
Atılganlık, başkalarını küçük görmeden, onların haklarını yadsımadan bireylerin kendi haklarını koruyabilmeleri için geliştirilen bireylerarası davranışlar, ilişkiler biçimi olarak tanımlanmaktadır.
Soru 10
"Atılgan birey sözel ifadelendirmede duraksamaz ve tereddüt etmez, diğer bireyin tepkisinin etkili olmasını engeller." ifadesi atılgan davranış biçiminin özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Zamanlama
B
İçerik
C
Göz teması
D
Yüz ifadesi
E
Ses tonu
Açıklama:
Atılgan Davranış Biçiminin Özellikleri: Atılgan davranış biçimini diğer davranış biçimlerinden ayıran, birtakım özellikler vardır.
Göz teması: Atılgan birey iletişim halindeyken göz teması kurar, bu da içtenliği ifade eder, karşıdaki bireye saygı duyulduğu anlamına gelir ve söylenenleri daha etkili kılar. Karşı tarafın dinlendiğini, önemsendiğini, anlama çabası içinde, dürüst ve açık olunduğunu ifade eder.
Yüz ifadesi: Bu davranış biçiminde iletilen mesajın etkili olması için iletenin yüz ifadesinin de ona uygun olması gerekmektedir. Bir dostla sohbet ederken kaşları çatmanın uygun kabul edilmemesi gibi, yüz ve kelimelerin de aynı şeyi ifade etmesi gerekmektedir.
Vücut duruşu: Bu davranış biçiminde, bireyle iletişim halindeyken doğrudan doğruya karşı tarafın yüzüne bakılması, dik oturulması, konuyla ilgilenildiğini ortaya koyar. Karşı tarafta olumlu izlenim yaratır. İletişim kalitesini arttırmak için, karşıdaki bireyin statüsüne, konumuna göre oturmak veya ayakta durmak da anlamlı olabilir. Örneğin; uzun boylu yetişkin ile küçük bir çocuk arasındaki iletişimde yetişkinin eğilip konuşması çocuğun hevesini de arttırır. Ancak, bireyin kendi hakkını savunmasını, kendisini ifade etmesini gerektiren durumlarda farklı hareket edilebilir.
El ve vücut hareketleri: Kurulmak istenen iletişimin amacına ya da anlatılmak istenen konuya uygun el ve vücut hareketleriyle konuşmayı desteklemek, mesaja açıklık ve sıcaklık katabilmektedir. Uygun iletişim hareketleri, konuşmacının açık, kendine güvenli olduğunu göstermektedir.
Ses tonu (iniş, çıkış, yükseklik): Atılgan birey için iyi ayarlanmış bir ses tonu hem ikna edici hem de ürkütücülükten uzaktır. İnişsiz, çıkışsız bir fısıltı ile konuşulduğunda ciddiye alınmayabilen birey, bağırdığı zaman ise; muhatabı savunmaya geçirip iletişimi sekteye uğratabilmektedir. Bu durumda sesi üç boyutta düşünüp; sesin tonunu (yumuşak ya da öfkeli), vurgusunu ya da iniş -çıkışını ve yüksekliğini kontrol etmek gerekmektedir.
Zamanlama: Atılgan birey sözel ifadelendirmede duraksamaz ve tereddüt etmez, diğer bireyin tepkisinin etkili olmasını engeller. Uygun yer ve zaman da iletişim kurmak da ayrıca önemlidir.
İçerik: Dürüst ve samimi ifade tarzının ön plana çıktığı atılgan eylemlerde, içerik çok daha geri planda kalmaktadır. Atılgan olabilmek için; kültürel ortamı da göz önünde bulundurarak neyin, kime ve nasıl söylenildiğine dikkat edip mutlaka doğru ve iyi seçilmiş sözcüklerle bireyin kendisini ifade etmesi gerekmektedir.
Göz teması: Atılgan birey iletişim halindeyken göz teması kurar, bu da içtenliği ifade eder, karşıdaki bireye saygı duyulduğu anlamına gelir ve söylenenleri daha etkili kılar. Karşı tarafın dinlendiğini, önemsendiğini, anlama çabası içinde, dürüst ve açık olunduğunu ifade eder.
Yüz ifadesi: Bu davranış biçiminde iletilen mesajın etkili olması için iletenin yüz ifadesinin de ona uygun olması gerekmektedir. Bir dostla sohbet ederken kaşları çatmanın uygun kabul edilmemesi gibi, yüz ve kelimelerin de aynı şeyi ifade etmesi gerekmektedir.
Vücut duruşu: Bu davranış biçiminde, bireyle iletişim halindeyken doğrudan doğruya karşı tarafın yüzüne bakılması, dik oturulması, konuyla ilgilenildiğini ortaya koyar. Karşı tarafta olumlu izlenim yaratır. İletişim kalitesini arttırmak için, karşıdaki bireyin statüsüne, konumuna göre oturmak veya ayakta durmak da anlamlı olabilir. Örneğin; uzun boylu yetişkin ile küçük bir çocuk arasındaki iletişimde yetişkinin eğilip konuşması çocuğun hevesini de arttırır. Ancak, bireyin kendi hakkını savunmasını, kendisini ifade etmesini gerektiren durumlarda farklı hareket edilebilir.
El ve vücut hareketleri: Kurulmak istenen iletişimin amacına ya da anlatılmak istenen konuya uygun el ve vücut hareketleriyle konuşmayı desteklemek, mesaja açıklık ve sıcaklık katabilmektedir. Uygun iletişim hareketleri, konuşmacının açık, kendine güvenli olduğunu göstermektedir.
Ses tonu (iniş, çıkış, yükseklik): Atılgan birey için iyi ayarlanmış bir ses tonu hem ikna edici hem de ürkütücülükten uzaktır. İnişsiz, çıkışsız bir fısıltı ile konuşulduğunda ciddiye alınmayabilen birey, bağırdığı zaman ise; muhatabı savunmaya geçirip iletişimi sekteye uğratabilmektedir. Bu durumda sesi üç boyutta düşünüp; sesin tonunu (yumuşak ya da öfkeli), vurgusunu ya da iniş -çıkışını ve yüksekliğini kontrol etmek gerekmektedir.
Zamanlama: Atılgan birey sözel ifadelendirmede duraksamaz ve tereddüt etmez, diğer bireyin tepkisinin etkili olmasını engeller. Uygun yer ve zaman da iletişim kurmak da ayrıca önemlidir.
İçerik: Dürüst ve samimi ifade tarzının ön plana çıktığı atılgan eylemlerde, içerik çok daha geri planda kalmaktadır. Atılgan olabilmek için; kültürel ortamı da göz önünde bulundurarak neyin, kime ve nasıl söylenildiğine dikkat edip mutlaka doğru ve iyi seçilmiş sözcüklerle bireyin kendisini ifade etmesi gerekmektedir.
Soru 11
I. Bir sürücünün trafikte karşılaştığı birinin aniden yanına gelerek bağırmaya başlaması
II. Yaşlı bir bireye, genç bir kızın yer verme davranışı
III. Bireyin stresli ya da depresyonda olması nedeniyle çevresindeki herkese bağırıp çağırması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir davranışın ortaya çıkmasına sebep olabilecek içsel faktörlerden değildir?
II. Yaşlı bir bireye, genç bir kızın yer verme davranışı
III. Bireyin stresli ya da depresyonda olması nedeniyle çevresindeki herkese bağırıp çağırması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir davranışın ortaya çıkmasına sebep olabilecek içsel faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
I
B
I, II
C
II, III
D
Yalnız III
E
I, II, III
Açıklama:
Bir sürücünün trafikte karşılaştığı birinin aniden yanına gelerek bağırmaya başlaması ve yaşlı bir bireye, genç bir kızın yer verme davranışı dışsal faktörlere örnek olarak verilebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bir duygu değildir?
Seçenekler
A
Neşe
B
Korku
C
Hüzün
D
Öfke
E
Susuzluk
Açıklama:
Susuzluk bir duygu değil bir güdüdür. Doğru cevapE' dir.
Soru 13
Öğrenme aşağıdakilerden hangisi ile yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Ezber
B
Duygu
C
Güdü
D
Davranış değişikliği
E
Kültür
Açıklama:
Öğrenme, bilginin bellekte düzenli ve anlamlı bir şekilde kodlanarak depolanması sonucu gerçekleşir. Ancak bilgiyi bellekte tutmak; öğrenme değildir. Öğrenme, davranışta meydana gelen kalıcı değişikliklerdir. Doğru cevap D' dir.
Soru 14
.........., duyu organlarıyla elde edilen verilerin sentezidir.
Boşluk bırakılan yere hangi kelime gelmelidir?
Boşluk bırakılan yere hangi kelime gelmelidir?
Seçenekler
A
Zeka
B
Duygu
C
Güdü
D
Düşünce
E
Algı
Açıklama:
Doğru cevap E' dir.
Soru 15
Bireyin bir nesne, durum ya da birey hakkında düşünce, duygu ve davranış olarak ortaya koyduğu duruş onun ............... oluşturur.
Yukarıda boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Tutumunu
B
Kişiliğini
C
Karakterini
D
Psikolojisini
E
Benliğini
Açıklama:
Doğru cevap A' dır.
Soru 16
Kişilik hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bireye özgü davranış niteliğinde olmalıdır.
B
Oluşması ve gelişmesinde biyolojik faktörler de etkili olabilmektedir.
C
Davranışlarımızın temel taşlarından biridir.
D
Tutarlı bir yapıda olması önemlidir.
E
Aynı ortamda aynı kişilik yapıları ortaya çıkar.
Açıklama:
Aynı ailede büyüyen, aynı ortamın koşullarına maruz kalan iki kardeş, farklı kişilik özellikleri gösterebilir ve farklı kişilikleri nedeniyle birbirlerinden farklı davranışlar sergileyebilirler. Doğru cevap E' dir.
Soru 17
Bireyler arası ilişkilerde sözsüz iletiler iletişimin yüzde kaçını oluşturur?
Seçenekler
A
7
B
17
C
38
D
55
E
75
Açıklama:
Bireyler arası iletişimde kullanılan sözcüklerle iletinin %7’ si, bu sözcükleri nasıl kullandığımızla (ses tonu, yüksekliği vb. ) iletinin %38’i, sözsüz iletiler de %55’i iletir. Doğru cevap D' dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi sosyal alana örnektir?
Seçenekler
A
Otobüs durağı
B
Tren istasyonu
C
Otel lobisi
D
Derslik
E
Şehir meydanları
Açıklama:
Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimetreye kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb. Doğru cevap D' dir.
Soru 19
Bireyin yaptığı ve diğer bireyler tarafından gözlenebilir tüm eylemlere verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Güdü
B
Tutum
C
Davranış
D
Algı
E
Duygu
Açıklama:
Psikoloji, davranışları, davranışların nasıl oluştuğunu ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilim dalıdır. Zihinsel süreçler, düşünme, hatırlama, hissetme gibi içsel olgulara işaret ederken, davranış ise bireyin yaptığı ve diğer bireyler tarafından da gözlenebilir tüm eylemlerdir. Örneğin; bireyin yürümesi, konuşması, yüz ifadeleri, el hareketleri vb.
Soru 20
__________ bireyi bir amaç için harekete geçiren itici güçtür; bireyin istekleri, arzuları, dürtüleri ve ilgilerini kapsar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Davranış
C
Tutum
D
Güdü
E
İhtiyaç
Açıklama:
Güdü, bireyi bir amaç için harekete geçiren itici güçtür. Yani bireyin istekleri, arzuları, dürtüleri (açlık, susuzluk gibi fizyolojik güdüler) ve ilgilerini kapsar. Bu itici güçlerin temelinde ise insanların ihtiyaçları yatar. İnsanlar ihtiyaçlarını bazen daha açık biçimde ifade ederken bazen de bunları açıkça ifade etmeyip gizleyebilirler. Bir ihtiyacın gizli de olsa güdü haline gelebilmesi için uyarılması gerekir.
Soru 21
Bireyin ortamı algılamasıyla ortaya çıkan, bilinçte, bedende ve davranışta kendini gösteren süreç olarak tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Algı
B
Duygu
C
Güdü
D
İletişim
E
Öğrenme
Açıklama:
Duygu, duyduğumuz, duyumsadığımız, her şey; özellikle de tüm tutkularımızın; hafif veya ortalama şiddetteki heyecanlarımızın; aşk, sevgi gibi özel durumlarımızın ve içgüdüsel eğilimlerimizin genel adıdır. Bir diğer tanım da, içinde bulunulan ortamın algılanmasıyla ortaya çıkan, sinir sistemini harekete geçiren, bilinçte, bedende ve davranışta kendini gösteren süreçtir. Duygular neşe, korku, öfke, üzüntü, hayret, şaşkınlık vb şekillerde oluşur ve davranışların başlamasında, devam etmesinde, bireyi yönlendirmesinde etkili ve güdüleyici güçlerdir
Soru 22
Tutum ve davranış ilişkisiyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tutumlar, iki birey arasındaki ilişkilerde tutarlılık, kararlılık ve düzenlilik kazandırırlar.
B
Bireyin düşünce, duygu ve davranışlarını uzun süreli olarak oluşturan bir eğilimdir.
C
Tutum, gözlenebilen bir davranış değildir ancak davranışa hazırlayıcı bir eğilimdir.
D
Tutumların bilişsel, duyuşsal ve davranışsal olmak üzere üç oluşturucu ögesi vardır.
E
Tutumlara doğuştan sahip olunur, sonradan kazandırılamaz.
Açıklama:
Tutumla ilgili en genel tanımlardan biri; “bireyin bir psikolojik obje ile ilgili düşünce, duygu ve davranışlarını uzun süreli olarak oluşturan bir eğilim”dir. Bir başka, benzer tanım da “herhangi bir nesneye ya da bireye yönelik olarak öğrenilen, tutarlı, olumlu ya da olumsuz davranma eğilimi”dir. Tutumlar, dış dünyamıza ilişkin süreklilik niteliğine sahiptir.Tutum, gözlenebilen bir davranış değildir ancak davranışa hazırlayıcı bir eğilimdir. Tutum gözle görülmez; fakat gözle görülebilen bazı tepkilere ve davranışlara yol açtığından, bu davranışların gözlenmesi ya da birey tarafından açıklanması sonucu bu tutumun var olduğu öne sürülebilir. Tutumların bilişsel, duyuşsal ve davranışsal olmak üzere üç oluşturucu ögesi vardır ve bu ögeler arasında genellikle örgütlenme, dolayısıyla da iç tutarlılık olduğu varsayılmaktadır. Tutumlara doğuştan sahip olunmaz, sonradan kazanılırlar. Temel olarak tüm bilişsel etkinlikler gibi tutumun oluşması da öğrenme süreci içerisinde gerçekleşir. Tutumlar geçici bilişsel durumlar değillerdir. Onlar bir kez ortaya çıktıktan sonra, az ya da çok belirli bir süre devam ederler.
Soru 23
Bireylerarası iletişimin temeli olan; sese, konuşmaya ve dinlemeye dayalı olan iletişim türü hangisidir?
Seçenekler
A
Sözsüz iletişim
B
Sözlü iletişim
C
Sanal iletişim
D
Yazılı İletişim
E
Beden dili
Açıklama:
Sözlü iletişim bireylerarası iletişimin temelidir; sese, konuşmaya ve dinlemeye dayalı bir iletişim türüdür. Sözel mesajların iletilme biçimi, iletişim sürecini etkiler. Sözlü iletişimde hangi sözlerle ne söylendiği kadar, nasıl söylendiği de önemlidir. Başka bir deyişle, nasıl söylediğiniz, ne söylediğiniz kadar önemlidir. Sadece ses tonundaki farklılıklar nedeniyle aynı sözcükler farklı anlamlara gelebilir.
Soru 24
Tanımadığı birinin çocuğunun yanaklarından öpen biri o çocuğun hangi alanına girmiştir?
Seçenekler
A
Genel alan
B
Özel alan
C
Kişisel alan
D
Kamusal alan
E
Sosyal alan
Açıklama:
Özel Alan, sadece birinci derecede yakınların girebildiği bir alandır. Birini yanaklarından öpmek özel alana girmektir. Kişisel Alan, 45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkar. İşyerlerinde, davetlerde birbirini tanıyan bireyler bu uzaklıkta durur. Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimetreye kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb. Kamusal Alan: Otobüs durakları, tren istasyonları, büyük otellerin lobileri gibi bir toplumda birbirini tanımayan insanların yer aldığı mekânlarda olur.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi çocukluk çağından itibaren öğrenilmeye başlayan sosyal becerilerden değildir?
Seçenekler
A
Saldırgan davranışlarla başa çıkmaya yönelik beceriler
B
Plan yapma ve problem çözme becerileri
C
Stres durumlarıyla başa çıkmaya yönelik beceriler
D
Duygulara yönelik beceriler
E
Hastalıklarla baş edebilme becerileri
Açıklama:
Çocukluk çağından itibaren öğrenilmeye başlayan bu beceriler şu şekilde gruplandırılmaktadır. 1. İletişimi başlatma ve sürdürme becerileri (dinleme, konuşmayı başlatma, teşekkür etme, soru sorma, vb.)
2. Grupla işbirliği yapabilme becerileri (grupta iş bölümüne uyma, izin isteme, paylaşma vb.)
3. Duygulara yönelik beceriler (kendi duygularını anlama, duygularını ifade etme vb.)
4. Saldırgan davranışlarla başa çıkmaya yönelik beceriler (olumsuz davranışlarla başa çıkma vb.)
5. Stres durumlarıyla başa çıkmaya yönelik beceriler (başarısız olunduğunda başa çıkma, grup baskısıyla başa çıkma vb.)
6. Plan yapma ve problem çözme becerileri (ne yapacağına karar verme, amaç oluşturma vb.)
2. Grupla işbirliği yapabilme becerileri (grupta iş bölümüne uyma, izin isteme, paylaşma vb.)
3. Duygulara yönelik beceriler (kendi duygularını anlama, duygularını ifade etme vb.)
4. Saldırgan davranışlarla başa çıkmaya yönelik beceriler (olumsuz davranışlarla başa çıkma vb.)
5. Stres durumlarıyla başa çıkmaya yönelik beceriler (başarısız olunduğunda başa çıkma, grup baskısıyla başa çıkma vb.)
6. Plan yapma ve problem çözme becerileri (ne yapacağına karar verme, amaç oluşturma vb.)
Soru 26
Eşine "ben şehir dışındayken evi temizlemeliydin ve evi toplaman gerekirdi" diyen biri hangi iletişim engelini kullanmaktadır?
Seçenekler
A
Ahlak dersi verme
B
Tehdit etme
C
Teskin etme
D
Öğüt verme
E
Yargılama
Açıklama:
Ahlak dersi verme, zorunluluk, suçluluk duyguları yaratır. Bireyin durumunu daha şiddetle savunmasına yol açar. Bireyin sorumluluk duygusuna güvenilmediği izlenimini verir. Örneğin, “şöyle yapman gerekirdi… yapmalıydın”
Soru 27
I. İletişim kurulan bireyin karşısına oturmak.
II. Önce aynı fikirde olmadığını söylemek, sonra nedenini söylemek.
III. İletişimde olunan bireye açık uçlu sorular sormak
IV. Karşıdaki bireyin fikir ve görüşlerinde boşluklar bulup, ortaya koymak.
V. Aynı fikirde olunmadığı durumlarda sadece kendi görüşünüzü dile getirmek. Yukarıda verilen davranışlardan hangisi veya hangileri iletişimi kolaylaştıran davranışlardandır?
II. Önce aynı fikirde olmadığını söylemek, sonra nedenini söylemek.
III. İletişimde olunan bireye açık uçlu sorular sormak
IV. Karşıdaki bireyin fikir ve görüşlerinde boşluklar bulup, ortaya koymak.
V. Aynı fikirde olunmadığı durumlarda sadece kendi görüşünüzü dile getirmek. Yukarıda verilen davranışlardan hangisi veya hangileri iletişimi kolaylaştıran davranışlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız V
C
III-V
D
I-II-III
E
II-IV
Açıklama:
Sayfa 70 İletişimi kolaylaştıran ve engelleyen davranışlar.
Tablo 4.1
Kaynak: Polat, F. (2009). İş’te, Aşkta, Okulda, Sokakta İletişim Nasıl Kurulur? İstanbul: Avrupa Yakası Yayınları.
Tablo 4.1
Kaynak: Polat, F. (2009). İş’te, Aşkta, Okulda, Sokakta İletişim Nasıl Kurulur? İstanbul: Avrupa Yakası Yayınları.
Soru 28
I. Çatışma içinde olduğu birisiyle konuyu konuşmak yerine surat asar.
II.Bu bireylerde olumsuz duygular, hatta düşmanca hisler söz konusudur.
III.Eleştirel, kavgacı ve içerlemiş davranarak karşısındakini cezalandırmayı ve kendi istediği gibi hareket edilmesini sağlar.
IV. İyiliği ve sevgiyi ceza amaçlı esirgemek.
Yukarıda verilen özellikler hangi davranış biçimi sergileyen bireylerde görülmektedir?
II.Bu bireylerde olumsuz duygular, hatta düşmanca hisler söz konusudur.
III.Eleştirel, kavgacı ve içerlemiş davranarak karşısındakini cezalandırmayı ve kendi istediği gibi hareket edilmesini sağlar.
IV. İyiliği ve sevgiyi ceza amaçlı esirgemek.
Yukarıda verilen özellikler hangi davranış biçimi sergileyen bireylerde görülmektedir?
Seçenekler
A
Pasif
B
Saldırgan
C
Pasif Saldırgan
D
Atılgan
E
Güvengen
Açıklama:
Pasif saldırgan davranan bireyler: Çatışma içinde olduğu birisiyle konuyu konuşmak yerine surat asar. Bir işi yapacağını söyler, yaparmış gibi davranır, sonra da yapmaz. Bu bireylerde olumsuz duygular, hatta düşmanca hisler söz konusudur. Son derece korkakça bir davranış şeklidir. Açık ve dürüst iletişime alttan alta zarar veren bir tür duygusal taciz de denilebilir. İnatçılık, öğrenilmiş çaresizlik, kin, somurtkanlık, erteleme şeklinde gösterir. Bunlara ek olarak; özellikle net olmamak, adeta şifreli tarzda konuşarak kendi güvensizliğini saklamak ve başkasında güvensizlik ve karmaşa yaratmak, kızgınlık ve olumsuzlukla yakın ilişkide olma, durumu baltalamak, hep geç kalmak, cezalandırmak, kontrol amaçlı hep bir şeyler unutmak, başkalarını hata ve tartışmalar için suçlamak diğer örneklerdir. Dikkat çekmek ya da cezalandırmak amaçlı suçlamak, özellikle eleştirel, kavgacı ve içerlemiş davranarak karşısındakini cezalandırmayı ve kendi istediği gibi hareket edilmesini sağlamak, rahatsızlık ve çatışmayı önleme amaçlı tepkisiz ya da iletişime kapalı olmak, iyiliği ve sevgiyi ceza amaçlı esirgemek (örneğin, ricaları reddetme, kendisine yapılacak yardımı kabul etmeme), başkalarının ilişkilerini bilerek ya da bilmeyerek sabote etmek de yine pasif saldırgan davranış özellikleridir.
Soru 29
Sadece birinci derecede yakınların girebildiği bir alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel alan
B
Sosyal alan
C
Kamusal alan
D
Kişisel alan
E
Bireysel alan
Açıklama:
Sadece birinci derecede yakınların girebildiği bir alan özel alandır.
Soru 30
45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkan ve işyerlerinde, davetlerde birbirini tanıyan bireylerin durduğu uzaklığı ifade eden alana verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel Alan
B
Bireysel Alan
C
Özel Alan
D
Sosyal Alan
E
Toplumsal Alan
Açıklama:
45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkan ve işyerlerinde, davetlerde birbirini tanıyan bireylerin durduğu uzaklığa kişisel alan denir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi iletişimi kolaylaştıran davranışlardan biridir?
Seçenekler
A
Karşıdaki birey konuşurken “evet”, “ya demek öyle”, “gerçekten mi” gibi sözler söylemek
B
İfadesiz bir şekilde durmak
C
İletişim kurulan bireyin karşısına oturmak
D
Hiç soru sormamak veya kapalı uçlu sorular sormak
E
Karşıdaki bireyin fikir ve görüşlerinde boşluklar bulup, ortaya koymak
Açıklama:
Karşıdaki birey konuşurken “evet”, “ya demek öyle”, “gerçekten mi” gibi sözler söylemek iletişimi kolaylaştıran davranışlardan biridir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi sözsüz iletişimin gerçekleştirildiği yollardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dış görünüm (giyim kuşam, makyaj, saç modeli, parfüm vb.)
B
Beden dili (el, göz, yüz hareketleri, gülüm- seme vb.)
C
Duruş mesafesi (bireylere yakın ya da uzak durma)
D
Fiziki dokunma (tokalaşma, ellerini tutma vb.)
E
Ses tonundaki farklılıklar (tonun değişmesi, vurgulamaların yapılması)
Açıklama:
Sözsüz iletişimin gerçekleştirildiği yollar:
1. Dış görünüm (giyim kuşam, makyaj, saç modeli, parfüm vb.)
2. Beden dili (el, göz, yüz hareketleri, gülüm- seme vb.)
3. Duruş mesafesi (bireylere yakın ya da uzak durma)
4. Fiziki dokunma (tokalaşma, ellerini tutma vb.)
5. Fiziksel tepkiler (kahkaha atma, esneme vb.)
1. Dış görünüm (giyim kuşam, makyaj, saç modeli, parfüm vb.)
2. Beden dili (el, göz, yüz hareketleri, gülüm- seme vb.)
3. Duruş mesafesi (bireylere yakın ya da uzak durma)
4. Fiziki dokunma (tokalaşma, ellerini tutma vb.)
5. Fiziksel tepkiler (kahkaha atma, esneme vb.)
Soru 33
İki birey arasında ilişki kurulmasını sağlayan psikososyal bir sürece verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İletişim
B
Bağ
C
Kontakt
D
Tutum
E
Davranış
Açıklama:
İki birey arasında ilişki kurulmasını sağlayan psikososyal bir sürece iletişim denir.
Soru 34
Davranışları, davranışların nasıl oluştuğunu ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilimdalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Sosyoloji
C
Antropoloji
D
Filoloji
E
Arkoloji
Açıklama:
Davranışları, davranışların nasıl oluştuğunu ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilimdalı psikolojidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal güdü örneğidir?
Seçenekler
A
Başarılı olma ihtiyacı
B
Güzel olma ihtiyacı
C
Seyahat etme ihtiyacı
D
Bireyin yürüme isteği
E
Bireyin yemek yeme isteği
Açıklama:
Bireyin fizyolojik ihtiyaçlarının yanısıra davranışlarına neden olan sosyal güdüleri de vardır. Örneğin güvenlik, statü, başarılı olma ihtiyacı gibi.
Soru 36
Bireyin ortamı algılamasıyla ortaya çıkan, bilinçte, bedende ve davranışta kendini gösteren sürece verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duygu
B
Bilinç
C
Güdü
D
Farkındalık
E
Empati
Açıklama:
Duygu; bireyin ortamı algılamasıyla ortaya çıkan, bilinçte, bedende ve davranışta ken- dini gösteren süreçtir. Duygular neşe, korku, öfke, üzüntü, hayret, şaşkınlık şeklinde olabilir.
Soru 37
Bireyin bir psikolojik obje ile ilgili düşünce, duygu ve davranışlarını uzun süreli olarak oluşturan bir eğilime verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tutum
B
İlgi
C
Güdü
D
Duygu
E
İletişim
Açıklama:
Bireyin bir psikolojik obje ile ilgili düşünce, duygu ve davranışlarını uzun süreli olarak oluşturan bir eğilime tutum denir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi davranışta içsel faktörlere örnektir?
Seçenekler
A
Bir sürücünün trafikte karşılaştığı birinin aniden yanına gelerek bağırmaya başlaması
B
Yaşlı bir bireye, genç bir kızın yer verme davranışı
C
Bireyin stresli ya da depresyonda olması
D
Trafik yoğunluğunun yarattığı stres
E
Güzel havanın ortaya çıkardığı olumlu psikoloji
Açıklama:
Bireyin stresli ya da depresyonda olması içsel faktörlere bir örnektir. Doğru cevap C' dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi bir duygu değildir?
Seçenekler
A
Neşe
B
Korku
C
Öfke
D
Açlık
E
Şaşkınlık
Açıklama:
Açlık bir duygu değil, güdüdür. Doğru cevap D' dir.
Soru 40
Öğrenme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Öğrenme, psikolojik bir olgu değildir.
B
Öğrenmenin ölçümü doğrudan yapılabilir.
C
Öğrenme bilginin bellekte tutulmasıdır.
D
Öğrenme, davranışta meydana gelen kalıcı değişikliklerdir.
E
Öğrenme ezber gerektirir.
Açıklama:
Öğrenme, davranışta meydana gelen kalıcı değişikliklerdir. Doğru cevap D' dir.
Soru 41
...... duyu organlarıyla elde edilen verilerin sentezidir.
Boşluk bırakılan yere hangi kelime gelmelidir?
Boşluk bırakılan yere hangi kelime gelmelidir?
Seçenekler
A
Davranış
B
Öğrenme
C
Algı
D
Tutum
E
His
Açıklama:
Algı duyu organlarıyla elde edilen verilerin sentezidir.
Soru 42
Tutum ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Herhangi bir nesneye ya da bireye yönelik olarak öğrenilen, tutarlı, olumlu ya da olumsuz davranma eğilimidir.
B
Tutum, gözlenebilen bir davranış değildir.
C
Tutumların bilişsel, duyuşsal ve davranışsal ol- mak üzere üç oluşturucu ögesi vardır.
D
Bazı tutumlara doğuştan sahip oluruz.
E
Tutumlar, dış dünyamıza ilişkin süreklilik niteliğine sahiptir.
Açıklama:
Tutumlara doğuştan sahip olunmaz, sonradan kazanılırlar. Doğru cevap D' dir.
Soru 43
Kişilik hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kişiliğin oluşması ve gelişmesinde biyolojik faktörlerin etkisi yoktur.
B
Aynı toplumdaki bireylerin kişilik yapıları birbirine benzerdir.
C
Aynı ailede büyüyen, aynı ortamın koşullarına maruz kalan iki kardeş, farklı kişilik özellikleri gösterebilir.
D
Kişiliğin tutarlı olması gerekmez.
E
Kişilik yapımız, davranışlarımızın temel taşlarından biri değildir?
Açıklama:
Doğru cevap C' dir.
Soru 44
Bireylerarasındaki mesafeler açısından derslik nasıl bir alandır?
Seçenekler
A
Özel
B
Kişisel
C
Sosyal
D
Kamusal
E
Bireysel
Açıklama:
Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimet- reye kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb. Doğru cevap C' dir.
Soru 45
Bireyin kendisinin hoşlanmadığı, sevmediği bireyler, olaylar ya da gruplar hakkında başkaları- nın da olumsuz düşünmesi ve onlara karşı olumsuz davranması için çaba göstermesi, nasıl bir davranış türüdür?
Seçenekler
A
Pasif davranış
B
Pasif Saldırgan Davranış
C
Saldırgan Davranış
D
Atılgan Davranış
E
Agresif Davranış
Açıklama:
Söz konusu davranış Pasif Saldırgan Davranış' a örnektir. Doğru cevap B' dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi atılganlık haklarından değildir?
Seçenekler
A
“Beni ilgilendirmez” deme hakkı
B
“Bilmiyorum” deme hakkı
C
Fikrini değiştirme hakkı
D
Karar verirken mantıklı olmama hakkı
E
Yalan söyleme hakkı
Açıklama:
Doğru cevap E' dir.
Soru 47
Bireyin ortamı algılamasıyla ortaya çıkan, bilinçte, bedende ve davranışta kendini gösteren sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Davranış
B
Güdü
C
Algı
D
Duygu
E
İletişim
Açıklama:
Duygu: Bireyin ortamı algılamasıyla ortaya çıkan, bilinçte, bedende ve davranışta kendini gösteren süreçtir.
Soru 48
............................., bireyin diğer bireye yönelik; düşünce bilgi ve inançları (bilişsel öge), olumlu ya da olumsuz duygusal tepkileri ya da nötr olma durumu (duyuşsal öge) ve ona karşı nasıl bir tavır ortaya koyacağını ve nasıl davranış geliştireceğini (davranışsal öge) belirler.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Öğrenme
B
Davranış
C
Güdüler
D
Algılar
E
Tutumlar
Açıklama:
Tutumlar, bireyin diğer bireye yönelik; düşünce bilgi ve inançları (bilişsel öge), olumlu ya da olumsuz duygusal tepkileri ya da nötr olma durumu (duyuşsal öge) ve ona karşı nasıl bir tavır ortaya koyacağını ve nasıl davranış geliştireceğini (davranışsal öge) belirler.
Soru 49
Bireyin kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıplarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tutum
B
Kişilik
C
Algı
D
İletişim
E
Eleştiri
Açıklama:
Kişilik, bireyin kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıplarıdır.
Soru 50
Sadece birinci derecede yakınların girebildiği bir alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamusal alan
B
Kişisel alan
C
Özel alan
D
Sosyal alan
E
Kültürel alan
Açıklama:
Özel Alan, sadece birinci derecede yakınların girebildiği bir alandır. Birini yanaklarından öpmek özel alana girmektir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi çocukluk çağından itibaren öğrenilmeye başlayan becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İkna etme becerileri
B
İletişimi başlatma ve sürdürme becerileri
C
Grupla işbirliği yapabilme becerileri
D
Duygulara yönelik beceriler
E
Saldırgan davranışlarla başa çıkmaya yönelik beceriler
Açıklama:
Çocukluk çağından itibaren öğrenilmeye başlayan bu beceriler şu şekilde gruplandırılmaktadır:
1. İletişimi başlatma ve sürdürme becerileri (dinleme, konuşmayı başlatma, teşekkür etme, soru sorma, vb.)
2. Grupla işbirliği yapabilme becerileri (grupta iş bölümüne uyma, izin isteme, paylaşma vb.)
3. Duygulara yönelik beceriler (kendi duygularını anlama, duygularını ifade etme vb.)
4. Saldırgan davranışlarla başa çıkmaya yönelik beceriler (olumsuz davranışlarla başa çıkma vb.)
5. Stres durumlarıyla başa çıkmaya yönelik beceriler (başarısız olunduğunda başa çıkma, grup baskısıyla başa çıkma vb.)
6. Plan yapma ve problem çözme becerileri (ne yapacağına karar verme, amaç oluşturma vb.)
1. İletişimi başlatma ve sürdürme becerileri (dinleme, konuşmayı başlatma, teşekkür etme, soru sorma, vb.)
2. Grupla işbirliği yapabilme becerileri (grupta iş bölümüne uyma, izin isteme, paylaşma vb.)
3. Duygulara yönelik beceriler (kendi duygularını anlama, duygularını ifade etme vb.)
4. Saldırgan davranışlarla başa çıkmaya yönelik beceriler (olumsuz davranışlarla başa çıkma vb.)
5. Stres durumlarıyla başa çıkmaya yönelik beceriler (başarısız olunduğunda başa çıkma, grup baskısıyla başa çıkma vb.)
6. Plan yapma ve problem çözme becerileri (ne yapacağına karar verme, amaç oluşturma vb.)
Soru 52
Genellikle alıcı ve kaynak arasındaki psikolojik uyumun sağlanamamasından veya bu uyumun sağlanması için gerekli olan geri
beslemenin yanlış değerlendirilmesinden de oluşan durum aşağıdakilerden hangisidir?
beslemenin yanlış değerlendirilmesinden de oluşan durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yanlış etkileşim
B
Etkileşim kalitesi
C
Sözsüz iletişim
D
İletişim engeli
E
Hatalı kaynak iletişimi
Açıklama:
İletişim engelleri, genellikle alıcı ve kaynak arasındaki psikolojik uyumun sağlanamamasından veya bu uyumun sağlanması için gerekli olan geri beslemenin yanlış değerlendirilmesinden de oluşabilmektedir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi iletişimi kolaylaştıran davranışlar kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Karşıdaki bireyin gözlerine bakmamak
B
İletişimde olunan bireye açık uçlu sorular sormak
C
Karşınızdaki bireyin görüşünü ve duygularını kabul etmemek
D
Önce aynı fikirde olmadığını söylemek, sonra nedenini söylemek
E
Karşıdakiyle hiçbir zaman aynı fikirde olunduğunu söylememek
Açıklama:
İletişim kolaylaştıran davranışlar:
- Kolları bağlamadan, bacak bacak üstüne atmadan,eller açık olarak öne doğru eğilmek
- Karşıdaki bireyin yüzüne bakmak, göz teması kurmak.
- Karşıdaki birey konuşurken “evet”, “ya demek öyle”, “gerçekten mi” gibi sözler söylemek
- Gülümsemek
- İletişim kurulan birey ile 90 derecelik bir açı ile oturmak, (mümkünse yanına oturmak)
- Konuşulan bireyin adını öğrenmeye gayret etmek ve adıyla hitap etmek.
- İletişimde olunan bireye açık uçlu sorular sormak.
- Karşıdaki bireyin söylediklerinden ne anlaşıldığını tekrar etmeyin.
- Karşıdaki bireyin söylemiş oldukları ile ilgili umutlu bir ifade kullanmak.
Soru 54
Sağlıklı iletişimi anlatan kendini doğru ve güvenli bir biçimde ortaya koymayı ifade eden davranış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pasif
B
Saldırgan
C
Uyumlu
D
Pasif saldırgan
E
Atılgan
Açıklama:
Pasiflik ve saldırganlık özelliklerinin tam ortasında ise sağlıklı iletişimi anlatan kendini doğru ve güvenli bir biçimde ortaya koymayı ifade eden atılgan (güvengen) davranış vardır.
Soru 55
Atılgan davranış biçimini diğer davranış biçimlerinden ayıran, birtakım özellikler vardır. aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Göz teması
B
Yüz ifadesi
C
Vücut duruşu
D
Şive
E
Ses tonu
Açıklama:
Atılgan Davranış Biçiminin Özellikleri: Atılgan davranış biçimini diğer davranış biçimlerinden ayıran, birtakım özellikler vardır:
- Göz teması
- Yüz ifadesi
- Vücut duruşu
- El ve vücut hareketleri
- Ses tonu
- Zamanlama
- İçerik
Soru 56
Atılganlık hakları, sağlıklı bireylerarası ilişkiler kurmak için gerekli olan bir çerçeve oluşturmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu haklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kararlarımızın her zaman mantık çerçevesinde verilmesinin gereği var.
B
Fikrimizi değiştirme hakkımız vardır
C
Hata yapma ve bundan sorumlu olma hakkımız vardır
D
“Bilmiyorum” deme hakkımız vardır
E
“Anlamıyorum” deme hakkımız vardır
Açıklama:
Atılganlık hakları, sağlıklı bireylerarası ilişkiler
kurmak için gerekli olan bir çerçeve oluşturmaktadır. Bu haklar şunlardır:
• Kendi davranışlarımızı, düşüncelerimizi ve duygularımızı yargılama, bunları uygulama ve sonuçlarına katlanma sorumluluğunu
üstlenme hakkımız vardır.
• Davranışımızı gerekçelendirecek bir neden veya özür göstermeme hakkımız vardır.
• Başka bireylerin sorunlarını çözmeye ilişkin sorumluluğumuz olup olmadığı konusundaki kararı yargılama hakkı bize aittir.
• Fikrimizi değiştirme hakkımız vardır.
• Hata yapma ve bundan sorumlu olma hakkımız vardır.
• “Bilmiyorum” deme hakkımız vardır.
• Başkalarıyla baş etme ilişkilerine girmeden önce onların iyi niyetinden bağımsız olma hakkımız vardır.
• Karar verirken mantıklı olmama hakkımız vardır.
• “Anlamıyorum” deme hakkımız vardır.
• “Beni ilgilendirmez” deme hakkımız vardır
kurmak için gerekli olan bir çerçeve oluşturmaktadır. Bu haklar şunlardır:
• Kendi davranışlarımızı, düşüncelerimizi ve duygularımızı yargılama, bunları uygulama ve sonuçlarına katlanma sorumluluğunu
üstlenme hakkımız vardır.
• Davranışımızı gerekçelendirecek bir neden veya özür göstermeme hakkımız vardır.
• Başka bireylerin sorunlarını çözmeye ilişkin sorumluluğumuz olup olmadığı konusundaki kararı yargılama hakkı bize aittir.
• Fikrimizi değiştirme hakkımız vardır.
• Hata yapma ve bundan sorumlu olma hakkımız vardır.
• “Bilmiyorum” deme hakkımız vardır.
• Başkalarıyla baş etme ilişkilerine girmeden önce onların iyi niyetinden bağımsız olma hakkımız vardır.
• Karar verirken mantıklı olmama hakkımız vardır.
• “Anlamıyorum” deme hakkımız vardır.
• “Beni ilgilendirmez” deme hakkımız vardır
Soru 57
Bireyi bir amaç için harekete geçiren itici güce ne denir?
Seçenekler
A
Huy
B
Davranış
C
Karakter
D
Güdü
E
Güç
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi duygu değildir?
Seçenekler
A
Neşe
B
Korku
C
Hayret
D
Şaşkınlık
E
Gülümseme
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi öğrenme sürecinde etkin olan olgulardan değildir?
Seçenekler
A
Anlama
B
Ezberleme
C
Yorumlama
D
Algı
E
Uyum
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 60
Duyu organlarıyla elde edilen verilerin sentezine ne denir?
Seçenekler
A
Algı
B
Uyum
C
Öğrenme
D
Davranış
E
Düşünce
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 61
"Bireyi bir amaç için harekete geçiren itici güç, bireyin istekleri, dürtüleri ve ilgilerini kapsar" olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Davranış
B
Güdü
C
Öfke
D
Duygu
E
Öğrenme
Açıklama:
Güdü, bireyi bir amaç için harekete geçiren itici güçtür; bireyin istekleri, arzuları, dürtüleri ve ilgilerini kapsar.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi sözsüz iletişim türüne örnek değildir?
Seçenekler
A
Merhaba demek
B
Tokalaşmak
C
Konuşma mesafesi
D
Giysilerimiz
E
Esneme
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi özel alana girer?
Seçenekler
A
Otobüs durağındaki yolcular
B
Sınıf içinde öğretmenin yeri
C
Garsonların servis alanı
D
Yanaktan öpmek
E
Otel lobisi
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 64
Davranış aşağıdakilerden hangilerinin ürünüdür?
Seçenekler
A
İletişim-Duygu
B
Duygu-Uyum
C
Düşünce-Duygu
D
Beden-Giyim
E
Ses tonu-Düşünce
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 65
"Bilginin bellekte düzenli ve anlamlı bir şekilde kodlanarak depolanması
sonucu gerçekleşir" olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
sonucu gerçekleşir" olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Öğrenme
B
Güdü
C
Davranış
D
Algı
E
Duygu
Açıklama:
Öğrenme, bilginin bellekte düzenli ve anlamlı bir şekilde kodlanarak depolanması sonucu gerçekleşir. Ancak bilgiyi bellekte tutmak; öğrenme
değildir. Öğrenme, davranışta meydana gelen kalıcı değişikliklerdir.
değildir. Öğrenme, davranışta meydana gelen kalıcı değişikliklerdir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi iletişimi engelleyen bir örnektir?
Seçenekler
A
Tuzu bana iletebilir misin?
B
İstersen sana yardımcı olabilirim.
C
Ödevini yapacaksın.
D
Güzel bir yazı olmuş.
E
Bu düşüncen bana pek mantıklı gelmedi.
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 67
Hayır demekte zorlanılan durum hangi davranış biçimine girer?
Seçenekler
A
Zorlayıcı ifade
B
Atılganlık
C
Saldırganlık
D
Pasif saldırganlık
E
Pasiflik
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi atılgan davranış biçiminden biridir?
Seçenekler
A
Göz teması kurmak
B
Sürekli konuşmak
C
Susmak
D
Güzel giyinmek
E
Bağırarak konuşmak
Açıklama:
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi sözlü iletişimin öğelerindendir?
Seçenekler
A
Dış görünüş
B
Beden dili
C
Dinleme
D
Fiziksel tepkiler
E
Duruş mesafesi
Açıklama:
Sözlü iletişim bireylerarası iletişimin temelidir; sese, konuşmaya ve dinlemeye dayalı bir iletişim türüdür. Sözel mesajların iletilme biçimi, iletişim sürecini etkiler.
Soru 70
Öğretmen ve öğrenci, veli arasındaki mesafe aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Gizli Alan
B
Kişisel Alan
C
Özel Alan
D
Kamusal Alan
E
Sosyal Alan
Açıklama:
Bireylerarasındaki mesafeler de bir ileti özelliği taşır.
Özel Alan, sadece birinci derecede yakınların girebildiği bir alandır. Birini yanaklarından öpmek özel alana girmektir.
Kişisel Alan, 45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkar. İşyerlerinde, davetlerde birbirini tanıyan bireyler bu uzaklıkta durur.
Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimetreye kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb.
Kamusal Alan: Otobüs durakları, tren istasyonları, büyük otellerin lobileri gibi bir toplumda birbirini tanımayan insanların yer aldığı mekânlarda
olur. Araya konan mesafe en az 2,5 metredir.
Özel Alan, sadece birinci derecede yakınların girebildiği bir alandır. Birini yanaklarından öpmek özel alana girmektir.
Kişisel Alan, 45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkar. İşyerlerinde, davetlerde birbirini tanıyan bireyler bu uzaklıkta durur.
Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimetreye kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb.
Kamusal Alan: Otobüs durakları, tren istasyonları, büyük otellerin lobileri gibi bir toplumda birbirini tanımayan insanların yer aldığı mekânlarda
olur. Araya konan mesafe en az 2,5 metredir.
Soru 71
45 santimetrelik mesafeden başlar 120 santimetreye kadar çıkan alan aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kişisel Alan
B
Gizli Alan
C
Kamusal Alan
D
Sosyal Alan
E
Özel Alan
Açıklama:
Bireylerarasındaki mesafeler de bir ileti özelliği taşır.
Özel Alan, sadece birinci derecede yakınların
girebildiği bir alandır. Birini yanaklarından öpmek
özel alana girmektir.
Kişisel Alan, 45 santimetrelik mesafeden başlar
120 santimetreye kadar çıkar. İşyerlerinde, davetlerde
birbirini tanıyan bireyler bu uzaklıkta durur.
Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimetreye
kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci
velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb.
Kamusal Alan: Otobüs durakları, tren istasyonları,
büyük otellerin lobileri gibi bir toplumda birbirini
tanımayan insanların yer aldığı mekânlarda
olur. Araya konan mesafe en az 2,5 metredir.
Özel Alan, sadece birinci derecede yakınların
girebildiği bir alandır. Birini yanaklarından öpmek
özel alana girmektir.
Kişisel Alan, 45 santimetrelik mesafeden başlar
120 santimetreye kadar çıkar. İşyerlerinde, davetlerde
birbirini tanıyan bireyler bu uzaklıkta durur.
Sosyal Alan, 120 santimetreden 350 santimetreye
kadar ulaşan bir alandır. Öğretmen ve öğrenci
velisi arasında, aynı odadaki beraberliklerde vb.
Kamusal Alan: Otobüs durakları, tren istasyonları,
büyük otellerin lobileri gibi bir toplumda birbirini
tanımayan insanların yer aldığı mekânlarda
olur. Araya konan mesafe en az 2,5 metredir.
Soru 72
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi iletişimi engelleyen davranışlardandır?
Seçenekler
A
Karşıdaki bireyin gözlerine bakmamak.
B
Aynı fikirde olunmadığı durumlarda sadece kendi görüşünüzü dile getirmek.
C
İletişim kurulan birey ile 90 derecelik bir açı ile oturmak.
D
İletişimde olunan bireye açık uçlu sorular sormak.
E
Gülümsemek
Açıklama:
Aşağıdakiler, iletişimi engelleyen davranışlardandır.
Elleri kenetlemek, kolları bağlamak, bacak bacak üzerine atmak ve geriye doğru yaslanarak oturmak.
Karşıdaki bireyin gözlerine bakmamak
Karşıdaki bireyin hiç ses çıkarmadan dinlemek ve sözünü kesmek
İfadesiz bir şekilde durmak.
İletişim kurulan bireyin karşısına oturmak.
Konuşulan bireyin adını öğrenmek için çaba harcamamak ve adıyla hitap etmemek.
Hiç soru sormamak veya kapalı uçlu sorular sormak.
Karşıdaki bireyin söylediklerinden ne anlaşıldığını tekrar etmeyin.
Herşey değişmeyen devam eder, bir şeyleri değiştirmeye çalışmak boşuna diyerek ve umutsuz bir tavır takınmak.
Karşınızdaki bireyin görüşünü ve duygularını kabul etmeyin.
Aynı fikirde olunmadığı durumlarda söze “hayır yanılıyorsunuz”, “bu çok saçma” diye başlamak.
Karşıdakiyle hiçbir zaman aynı fikirde olunduğunu söylememek.
Karşıdaki bireyin fikir ve görüşlerinde boşluklar bulup, ortaya koymak.
İletişimde bulunulan bireyi eleştirmek ve yargılayıcı olmak.
B)Aynı fikirde olunmadığı durumlarda sadece kendi görüşünüzü dile getirmek gereklidir. Aksi durumda odağımız sadece karşımızdakinin düşünceleri ve ifadelerini yanlışlama üzerine olursa doğru ve etkili bir iletişim kuramayız.
C)İletişim kurulan birey ile 90 derecelik bir açı ile oturmak gereklidir. Bir diğer değişle iletişim kurduğumuz kişinin gözlerini görebilecek şekilde karşısında hatta mümkünse yanında oturmalıyız.
Sonuç olarak bu iki şık, bireylerarası iletişimde iletişimi kolaylaştıran davranışlar arasındadır.
Elleri kenetlemek, kolları bağlamak, bacak bacak üzerine atmak ve geriye doğru yaslanarak oturmak.
Karşıdaki bireyin gözlerine bakmamak
Karşıdaki bireyin hiç ses çıkarmadan dinlemek ve sözünü kesmek
İfadesiz bir şekilde durmak.
İletişim kurulan bireyin karşısına oturmak.
Konuşulan bireyin adını öğrenmek için çaba harcamamak ve adıyla hitap etmemek.
Hiç soru sormamak veya kapalı uçlu sorular sormak.
Karşıdaki bireyin söylediklerinden ne anlaşıldığını tekrar etmeyin.
Herşey değişmeyen devam eder, bir şeyleri değiştirmeye çalışmak boşuna diyerek ve umutsuz bir tavır takınmak.
Karşınızdaki bireyin görüşünü ve duygularını kabul etmeyin.
Aynı fikirde olunmadığı durumlarda söze “hayır yanılıyorsunuz”, “bu çok saçma” diye başlamak.
Karşıdakiyle hiçbir zaman aynı fikirde olunduğunu söylememek.
Karşıdaki bireyin fikir ve görüşlerinde boşluklar bulup, ortaya koymak.
İletişimde bulunulan bireyi eleştirmek ve yargılayıcı olmak.
B)Aynı fikirde olunmadığı durumlarda sadece kendi görüşünüzü dile getirmek gereklidir. Aksi durumda odağımız sadece karşımızdakinin düşünceleri ve ifadelerini yanlışlama üzerine olursa doğru ve etkili bir iletişim kuramayız.
C)İletişim kurulan birey ile 90 derecelik bir açı ile oturmak gereklidir. Bir diğer değişle iletişim kurduğumuz kişinin gözlerini görebilecek şekilde karşısında hatta mümkünse yanında oturmalıyız.
Sonuç olarak bu iki şık, bireylerarası iletişimde iletişimi kolaylaştıran davranışlar arasındadır.
Soru 73
Aşağıdakiler seçeneklerden hangisi pasif davranış biçimidir?
Seçenekler
A
Başkalarının haklarına saygı duymamak
B
Uyumlu ve karşılıklı güvene dayalı ilişkiler kurmak
C
“Hayır” demekte zorlanmak
D
Başkalarının duygu ve düşünceleri ile ilgilenmemek
E
Önemli olan çıkar, mesajını verme
Açıklama:
Pasif davranış, literatürde çekingen ya da boyuneğici davranış olarak da adlandırılmaktadır. Bireyin kendi haklarından vazgeçmesi, diğer bir ifadeyle bireyin kendi haklarını elde etmekten kaçınmasıdır. Bu davranış biçimini sergileyenler çatışmadan kaçınarak ya da kabullenici olarak diğerlerinin isteklerine boyun eğerler, kendilerini güvenmez ve değersiz hissederler. Duygu, düşünce ve isteklerini ifade etmek yerine kendine saklamayı tercih ederler. “Hayır” demekte zorlanır, haklarını savunmaktan kaçınır, sorumluluk almak istemezler. Tepki vermesi gerektiği durumda bile sessiz kalırlar. Diğerlerinin isteklerinin ve duygularının kendininkilerden daha önemli olduğuna inanırlar. Başkalarının onun adına karar vermesine izin verirler. Reddedilme, kötü izlenim bırakma riskini göze alamazlar.
Soru 74
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi atılgan davranış biçiminin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Göz teması kurma
B
İletilen mesaj ile yüz ifadesinin uyumlu olması
C
İletişim halindeyken doğrudan doğruya karşı tarafın yüzüne bakma
D
İletişimin amacına uygun abartılı el ve vücut hareketleri
E
Uygun yer ve zaman da iletişim kurmak
Açıklama:
Atılgan Davranış Biçiminin Özellikleri: Atılgan
davranış biçimini diğer davranış biçimlerinden ayıran,
birtakım özellikler vardır.
Göz teması: Atılgan birey iletişim halindeyken göz teması kurar, bu da içtenliği ifade eder, karşıdaki bireye saygı duyulduğu anlamına gelir ve söylenenleri daha etkili kılar. Karşı tarafın dinlendiğini, önemsendiğini, anlama çabası içinde, dürüst ve açık olunduğunu ifade eder.
Yüz ifadesi: Bu davranış biçiminde iletilen mesajın etkili olması için iletenin yüz ifadesinin de ona uygun olması gerekmektedir.
Vücut duruşu: Bu davranış biçiminde, bireyle iletişim halindeyken doğrudan doğruya karşı tarafın yüzüne bakılması, dik oturulması, konuyla
ilgilenildiğini ortaya koyar. Karşı tarafta olumlu izlenim yaratır.
El ve vücut hareketleri: Kurulmak istenen iletişimin amacına ya da anlatılmak istenen konuya uygun el ve vücut hareketleriyle konuşmayı desteklemek, mesaja açıklık ve sıcaklık katabilmektedir.
Ses tonu (iniş, çıkış, yükseklik): Atılgan birey için iyi ayarlanmış bir ses tonu hem ikna edici hem de ürkütücülükten uzaktır.
Zamanlama: Atılgan birey sözel ifadelendirmede duraksamaz ve tereddüt etmez, diğer bireyin tepkisinin etkili olmasını engeller. Uygun yer ve zaman da iletişim kurmak da ayrıca önemlidir.
İçerik: Dürüst ve samimi ifade tarzının ön plana çıktığı atılgan eylemlerde, içerik çok daha geri planda kalmaktadır.
davranış biçimini diğer davranış biçimlerinden ayıran,
birtakım özellikler vardır.
Göz teması: Atılgan birey iletişim halindeyken göz teması kurar, bu da içtenliği ifade eder, karşıdaki bireye saygı duyulduğu anlamına gelir ve söylenenleri daha etkili kılar. Karşı tarafın dinlendiğini, önemsendiğini, anlama çabası içinde, dürüst ve açık olunduğunu ifade eder.
Yüz ifadesi: Bu davranış biçiminde iletilen mesajın etkili olması için iletenin yüz ifadesinin de ona uygun olması gerekmektedir.
Vücut duruşu: Bu davranış biçiminde, bireyle iletişim halindeyken doğrudan doğruya karşı tarafın yüzüne bakılması, dik oturulması, konuyla
ilgilenildiğini ortaya koyar. Karşı tarafta olumlu izlenim yaratır.
El ve vücut hareketleri: Kurulmak istenen iletişimin amacına ya da anlatılmak istenen konuya uygun el ve vücut hareketleriyle konuşmayı desteklemek, mesaja açıklık ve sıcaklık katabilmektedir.
Ses tonu (iniş, çıkış, yükseklik): Atılgan birey için iyi ayarlanmış bir ses tonu hem ikna edici hem de ürkütücülükten uzaktır.
Zamanlama: Atılgan birey sözel ifadelendirmede duraksamaz ve tereddüt etmez, diğer bireyin tepkisinin etkili olmasını engeller. Uygun yer ve zaman da iletişim kurmak da ayrıca önemlidir.
İçerik: Dürüst ve samimi ifade tarzının ön plana çıktığı atılgan eylemlerde, içerik çok daha geri planda kalmaktadır.
Soru 75
Birey sözel ifadelendirmede duraksamaz ve tereddüt etmez, diğer bireyin
tepkisinin etkili olmasını engelleme atılgan davranış biçiminin hangi özelliğini ifade etmektedir?
tepkisinin etkili olmasını engelleme atılgan davranış biçiminin hangi özelliğini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ses tonu
B
El ve vücut hareketleri
C
Vücut duruşu
D
Zamanlama
E
İçerik
Açıklama:
Zamanlama: Atılgan birey sözel ifadelendirmede duraksamaz ve tereddüt etmez, diğer bireyin tepkisinin etkili olmasını engeller. Uygun yer ve zaman da iletişim kurmak da ayrıca önemlidir.
Soru 76
Bireyin kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıpları olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Öğrenme
C
Düşünce
D
Duygu
E
Davranış
Açıklama:
Kişilik, bireyin kendine özgü duygu, düşünce ve davranış kalıplarıdır.
Soru 77
Bireyin diğer bireyler tarafından gözlenebilir tüm eylemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Davranış
B
Güdü
C
Duygu
D
Sezgi
E
Algı
Açıklama:
Davranış, bireyin yaptığı ve diğer bireyler tarafından gözlenebilir tüm eylemleridir. Buna göre doğru cevap A’dır.
Soru 78
Aşağıdakiler hangisi bir duygu değildir?
Seçenekler
A
Neşe
B
Üzüntü
C
Algı
D
Korku
E
Şaşkınlık
Açıklama:
Duygu; Bireyin ortamı algılama- sıyla ortaya çıkan, bilinçte, bedende ve davranışta kendini gösteren süreçtir. Duygular neşe, korku, öfke, üzüntü, hayret, şaşkınlık şeklinde olabilir. Algı, duyu organlarıyla elde edilen verilerin sentezidir. Buna göre doğru cevap C’dir.
Soru 79
Herhangi bir nesneye ya da bireye yönelik olarak öğrenilen, tutarlı, olumlu ya da olumsuz davranma eğilimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sezgi
B
Algı
C
Öğrenme
D
Tutum
E
Duygu
Açıklama:
Tutumla ilgili en genel tanımlardan biri; “bireyin bir psikolojik obje ile ilgili düşünce, duygu ve davranışlarını uzun süreli olarak oluşturan bir eğilim”dir. Bir başka, benzer tanım da “herhangi bir nesneye ya da bireye yönelik olarak öğrenilen, tutarlı, olumlu ya da olumsuz davranma eğilimi”dir. Buna göre doğru cevap D’dir.
Soru 80
Aynı ailede büyüyen, aynı ortamın koşullarına maruz kalan iki kardeşin davranış biçimlerinde ki temel farklılık neden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Yaş farklılığı
B
Duygusal farklılıklar
C
Kişilik farklılığı
D
Eğitim farklılığı
E
Dürtüsel farklılıklar
Açıklama:
Aynı ailede büyüyen, aynı ortamın koşullarına maruz kalan iki kardeş, farklı kişilik özellikleri gösterebilir ve farklı kişilikleri nedeniyle birbirlerinden farklı davranışlar sergileyebilirler. Buna göre doğru cevap C’dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi sözsüz iletişim biçimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireylere yakın ya da uzak durma
B
Tokalaşma
C
Kahkaha atma
D
Gülümseme
E
Sözcüklerin kullanım biçimine dikkat etmek
Açıklama:
Bireyler hiçbir sözlü iletide bulunmadan da duygularını, düşüncelerini ve tutumlarını bu yolla iletebilirler. Sözsüz iletiler, bireyin gerçek duygu ve tutumları hakkında daha çok bilgi verebilir. Buna göre doğru cevap E’dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi iletişimi kolaylaştıran davranışlardandır?
Seçenekler
A
Karşıdaki bireyin gözlerine bakmamak.
B
İletişim kurulan birey ile 90 derecelik bir açı ile oturmak.
C
İfadesiz bir şekilde durmak.
D
Hiç soru sormamak veya kapalı uçlu sorular sormak.
E
İletişimde bulunulan bireyi eleştirmek ve yargılayıcı olmak.
Açıklama:
İletişim kurulan birey ile 90 derecelik bir açı ile oturmak, (mümkünse yanına oturmak) iletişimi kolaylaştıran davranışlardandır. Buna göre doğru cevap B’dir.
90 derece açıyla oturmak uzlaşmak istediğiniz kişi ile olumlu sonuç almanızı sağlar. Burada ifade edilmek istenen, iletişim kurduğum kişi ile karşılıklı bir pozisyonda olmamızdır.
90 derece açıyla oturmak uzlaşmak istediğiniz kişi ile olumlu sonuç almanızı sağlar. Burada ifade edilmek istenen, iletişim kurduğum kişi ile karşılıklı bir pozisyonda olmamızdır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi pasif saldırgan bireyin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Duygu, düşünce ve isteklerini dolaylı yollardan iletir, imalı konuşur.
B
İhtiyaçlarını karşılamak için diğer insanların yeteneklerini, zamanlarını, kişisel özelliklerini kullanır.
C
Pasif saldırgan bireyin davranışlarda özgüven fazlalığı vardır.
D
Başkalarının ilişkilerini bilerek ya da bilmeyerek sabote etmek.
E
Başkalarının haklarına saygı duyar gibi davranıp aslında saygı duymaz.
Açıklama:
İhtiyaçlarını karşılamak için diğer insanların yeteneklerini, zamanlarını, kişisel özelliklerini kullanır. Bu tür davranışlarda özgüven eksikliği vardır. Birey böyle davranarak karşısındakine “Ben önemli değilim, sen de önemli değilsin, önemli olan çıkar” mesajını vermektedir. Buna göre doğru cevap C’dir.
Soru 84
Başkalarını küçük görmeden, onların haklarını yadsımadan bireylerin kendi haklarını koruyabilmeleri için geliştirilen bireylerarası davranışlar biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atılgan davranış
B
Saldırgan davranış
C
Pasif saldırgan davranış
D
Pasif davranış
E
Manipulatif davranış
Açıklama:
Atılganlık, başkalarını küçük görmeden, onların haklarını yadsımadan bireylerin kendi haklarını koruyabilmeleri için geliştirilen bireylerarası davranışlar, ilişkiler biçimi olarak tanımlanmaktadır. Buna göre doğru cevap A’dır.
Soru 85
"Çekingen ya da boyuneğici" olarak adlandırılan davranış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pasif saldırgan
B
Pasif
C
Manipulatif
D
Saldırgan
E
Atılgan
Açıklama:
Pasif davranış, literatürde çekingen ya da boyuneğici davranış olarak da adlandırılmaktadır. Bireyin kendi haklarından vazgeçmesi, diğer bir ifadeyle bireyin kendi haklarını elde etmekten kaçınmasıdır. Buna göre doğru cevap B’dir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdaki kavramlardan hangisi ekin ekmek, yetiştirmek, terbiye etmek anlamlarına gelmektedir?
Seçenekler
A
İnanç
B
Gelenek
C
Görenek
D
Kültür
E
Norm
Açıklama:
Kültür, Latince “cultura” kökünden türetilmiş Fransızca bir kelimedir. Ekin ekmek, yetiştirmek, terbiye etmek anlamlarına gelmektedir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Nietzsche’ye göre kültürün açıklamasıdır?
Seçenekler
A
İnsan davranışlarını ve insanın yarattığı maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer yönelimleri sistemidir.
B
Kültür, insan için, insanlık için, insanlar tarafından, hatta bazen insana rağmen, yaratılmış, bulunmuş her şeydir.
C
Kültür; her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir.
D
Kültür, sembol, anlam ve normların tarihsel aktarım sistemidir.
E
Kültür insan toplulukları tarafından insanın temel gereksinimlerini karşılamak üzere üretilen yaratılan her türlü insan yapısı ürünler bütündür.
Açıklama:
Nietzsche’ye göre kültür; her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki
sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir.
sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir.
Soru 3
Kültürün özellikleri ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kültür genetiktir.
B
Kültürün geleceği topluma bağlı değildir.
C
Kültür ihtiyaçları karşılamaz.
D
Kültürler gelişigüzel toplanmış görenek ve inançlardır.
E
Kültür simgeseldir.
Açıklama:
Kültür simgeseldir. Kültürde öğrenmenin yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil,
toplumda insanları birbirine bağlayan bir öge olduğu kadar, kültürün gelecek kuşaklara aktarılması açısından da önemlidir. Dil, toplumun simgesel sistemidir.
toplumda insanları birbirine bağlayan bir öge olduğu kadar, kültürün gelecek kuşaklara aktarılması açısından da önemlidir. Dil, toplumun simgesel sistemidir.
Soru 4
Bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Norm
B
Değer
C
İnanç
D
Efsane
E
Sembol
Açıklama:
Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ‘değer’ denir.
Soru 5
Kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi her türlü sosyal uygulamaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gelenekler
B
Görenekler
C
Norm
D
Efsane
E
Hikaye
Açıklama:
Gelenekler kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi
her türlü sosyal uygulamadır.
her türlü sosyal uygulamadır.
Soru 6
Nesnel terimler içinde ifade edilebilen kazançların değerli olduğunu ifade eden kültürün temel boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dünya görüşü
B
İnsanın doğası
C
İnsanın doğayla ilişkisi
D
Materyalizm
E
Uygulanabilirlik ve verimlilik
Açıklama:
Materyalizm: Nesnel terimler içinde ifade edilebilen kazançların değerli olduğunu ifade eder.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi özgürlükçü çağdaş anlayış değerlerinden biridir?
Seçenekler
A
Gelenek ve görenekleri olduğu gibi devam ettirmek iyidir.
B
Kadercidir.
C
Din ve devlet ayırımı yoktur.
D
Mütevazılık iyidir.
E
Devlet birey içindir.
Açıklama:
Devlet birey içindir düşüncesi özgürlükçü çağdaş anlayış değerlerindendir.
Soru 8
İletişim sürecine katılan bireylerin kendi düşünce ve duygularını nasıl belirttiklerini, kendilerini sözlü olarak nasıl ifade ettiklerini, sözcükleri nasıl ve ne kadar sözlük anlamında kullandıklarını ifade eden terime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Değer
B
Görgü
C
Mit
D
Üslup
E
Efsane
Açıklama:
İletişim sürecine katılan bireylerin kendi düşünce ve duygularını nasıl belirttiklerini, kendilerini sözlü olarak nasıl ifade ettiklerini, sözcükleri nasıl ve ne kadar sözlük anlamında kullandıklarını ifade eden terime biçem (üslup) denir.
Soru 9
Fransa, İsviçre’nin Fransızca konuşulan bölgesi ve Belçika’da “sıkıldım” anlamına gelen hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
El sallama
B
Burna dokunmak
C
Çene sıvazlamak
D
Elleri bele koymak ya da cepte tutmak
E
Şakak göstermek
Açıklama:
Çene Sıvazlamak: Fransa, İsviçre’nin Fransızca konuşulan bölgesi ve Belçika’da “sıkıldım” demektir.
Soru 10
Sözlü iletişimle ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Daha geleneksel toplumlarda sözlü iletişim daha soyuttur.
B
Daha geleneksel toplumlarda sözlü iletişim daha yoğundur.
C
Daha geleneksel toplumlarda sözlü iletişim daha fazla sözcükle gerçekleşir.
D
Kırsal kesimdeki bireyler 100-200 sözcükle gerek duydukları sözlü iletişimi gerçekleştirebilirler.
E
Sözlü iletişimin kullanım biçimi kültürün yapısal özelliklerine göre farklılık göstermez.
Açıklama:
Daha geleneksel toplumlarda sözlü iletişim daha yoğun, daha somut, daha sınırlı sözcüklerle gerçekleşir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Simgeseldir
B
Örüntülüdür
C
Bireyseldir
D
Tarihi ve süreklidir
E
Öğrenilir
Açıklama:
Kültür toplumsaldır. Kültürün öğrettikleri yalnızca zaman boyutunda sürekli mekancoğrafya boyutunda da toplumdan topluma farlılık gösterir, değişir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 12
Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değer
B
Kültür
C
Simge
D
Gelenek
E
İnanç
Açıklama:
Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ‘değer’ denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kültürün bileşenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İnançlar
B
Normlar
C
Semboller
D
Gelenekler
E
Şehirler
Açıklama:
Kültür tek bir olgu değildir, kültürü oluşturan ögeler bulunmaktadır. Altbaşlıklarda açıklamaya çalışacağımız kültürü oluşturan değerler, normlar, inançlar, efsaneler gibi tüm ögeler, bireylerarası iletişim sayesinde toplum içinde ve tarih boyunca varlığını devam ettirerek süregelir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 14
Özgürlükçü çağdaş anlayış ile geleneksel otoriter kültürde dünya görüşü boyutunu aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
İnsanın doğayla nasıl etkileşim içinde olması gerektiğini belirtir.
B
Kişinin hayatı-insanı nasıl algılayıp, anlamlandırdığı ya da değerlendirdiği ile ilgili boyuttur.
C
Bireyin kendini diğerlerinden, kendine özgü özelliklerine verilen değeri ifade eder.
D
Kişilerin başarı için birbirleriyle yarışmasını belirtir.
E
Bireyle devletin birbirlerine karşılıklı görevlerini ifade eder.
Açıklama:
Dünya görüşü: Dünya görüşü, kişinin hayatı-insanı nasıl algılayıp, anlamlandırdığı ya da değerlendirdiği ile ilgili boyuttur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Geleneksel Otoriter Kültür ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez.
B
Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir
C
Kadercidir.
D
Kadın ve erkek eşit değildir.
E
Saygınlık yönünden herkes eşittir.
Açıklama:
Kişinin yaşı, mevkii ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 16
Bireyin ilk sosyal çevresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İçine doğduğu aile
B
İlkokul
C
İçinde doğduğu mahalle
D
İlk işyeri
E
İçinde doğduğu il
Açıklama:
İçine doğduğu aile, bireyin ilk sosyal çevresidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 17
Bir alt kültür biçimi olup norm ve yaşam biçimleri açısından içerisinde yaşanılan kültüre ters düşen tutum ve davranışları benimseyen kültür çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alt kültür
B
Karşıt kültür
C
Gerçek kültür
D
İdeal kültür
E
Yaygın kültür
Açıklama:
Karşıt kültür ise bir alt kültür biçimi olup norm ve yaşam biçimleri açısından içerisinde yaşanılan kültüre ters düşen tutum ve davranışları benimser (Özkalp, 2000:101-102). Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 18
Sosyal bilimciler hem gelişmiş hem de gelişmekte olan toplumlarda üç temel sınıftan bahsetmektedir. Aşağıdakilerden hangisi alt sınıfa dahil bir gruptur?
Seçenekler
A
Zanaatkarlar
B
Düşük ücretli işçiler
C
Esnaflar
D
Avukatlar
E
Doktorlar
Açıklama:
Alt sınıf: Kamu ve özel sektörde vasıfsız ve düşük ücretli işlerde işçi statüsünde çalışan ve bu nedenle işçi sınıfı olarak adlandırılır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sınıfların fark edilme özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Giyinme tarzı
B
Saçlarına şekil verme tarzı
C
Konuşma tarzı
D
Dini inançları
E
Beden dili
Açıklama:
Cinsiyet ve ırk dışında insanların belki de en fark edilir özelliği sosyal sınıflarıdır. Giyinme, saçlarına şekil verme, yürüme, konuşma ve işaret etme tarzlarından bu bellidir. Örneğin bireyler ait oldukları toplumsal sınıfın konuşma tarzını, beden dilini yansıtırlar. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre daha evrenseldir?
Seçenekler
A
Dil
B
Gelenekler
C
İnançlar
D
Sözsüz iletişim
E
Değerler
Açıklama:
Sözsüz iletişim, konuşma diline göre nispeten daha evrensel sayılır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 21
Kültür ve iletişime dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kültür, topluluğu birarada tutan iletişimin bir ürünüdür.
B
Kültür, topluluğu birarada tutan iletişimin sebebi ve sonucudur.
C
Kültür ve iletişim insana ait ve insana özgüdür.
D
Kültür ve iletişim birbirini var eder, süreklidir ve çoğaltır.
E
İletişim, simgelerin yaratıldığı ve işlerlik kazandığı ortamın adı; kültür ise insanların simgesel anlamda etkileşimidir.
Açıklama:
Kültür ve iletişim birbirlerini var eden, sürekli kılan, çoğaltan biçimlendiren iki kavramdır ve birbirinin hem nedeni hem de sonucudur. Benzerlikleri ise açıktır. Her ikisi de insana ait ve insana özgüdür. İletişim insanların simgesel anlamdaki etkileşimini, ilişkilerini ifade etmektedir. Kültür ise simgelerin yaratıldığı ve işlerlik kazandığı ortamın adıdır.
Soru 22
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Kültürün özelliklerine dair doğru seçenektir?
Seçenekler
A
Kültür güdüsel ya da genetiktir
B
Kültür sürekli değildir
C
Kültür bireyseldir
D
Her kültür bütünü, ideal ve gerçek adını verebileceğimiz bir kültür ikileminden oluşur.
E
Kültür yaşamsal ve toplumsal ihtiyaçları karşılayamaz.
Açıklama:
Söz konusu tanımlara ve çalışmalara dayanarak kültürün bazı özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
1. Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değildir.
2. Kültür tarihidir ve süreklidir
3. Kültür toplumsaldır.
4.Her kültür bütünü, ideal ve gerçek adını verebileceğimiz bir kültür ikileminden oluşur.
5. Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır.
1. Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değildir.
2. Kültür tarihidir ve süreklidir
3. Kültür toplumsaldır.
4.Her kültür bütünü, ideal ve gerçek adını verebileceğimiz bir kültür ikileminden oluşur.
5. Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır.
Soru 23
Kültür ve toplum bilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ne denir?
Seçenekler
A
Normlar
B
Değerler
C
İnançlar
D
Efsaneler
E
Kurallar
Açıklama:
Kültür ve toplum bilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ‘değer’ denir.
Soru 24
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi norm ve değer kavramlarıyla ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Değerler normlara göre somutlaşmaz.
B
Normlar bireylerarası iletişimi etkilemez.
C
Değerler zaman içerisinde değişmez ve farklılaşmaz.
D
Değerlerin sürdürülmesi için toplumsal normların oluşturulmasına gerek yoktur.
E
Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır.
Açıklama:
Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır.
Soru 25
"Geleneksel olarak yayılan veya toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren alegorik bir anlatımı olan halk hikayelerdir" şeklinde tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Efsaneler
B
İnançlar
C
Kahramanlar
D
Semboller
E
Gelenekler
Açıklama:
Efsaneler, geleneksel olarak yayılan veya toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren alegorik bir anlatımı olan halk hikâyelerdir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel otoriter kültürün temel varsayımlarından biridir?
Seçenekler
A
İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir
B
Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
C
Saygınlık yönünden herkes eşittir.
D
Mücadelecilik ayıptır. Mütevazılık iyidir
E
Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir
Açıklama:
Özgürlükçü Çağdaş Anlayış temel varsayımlardan birkaçı;
*İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir
*Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
*Saygınlık yönünden herkes eşittir.
*Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir
Geleneksel otoriter kültürün temel varsayımlarından biri ise
Mücadelecilik ayıptır. Mütevazılık iyidir
*İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir
*Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
*Saygınlık yönünden herkes eşittir.
*Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir
Geleneksel otoriter kültürün temel varsayımlarından biri ise
Mücadelecilik ayıptır. Mütevazılık iyidir
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi özgürlükçü çağdaş anlayışın temel varsayımlarından biridir?
Seçenekler
A
Kadercidir
B
Birey devlet içindir
C
Kadın ve erkek eşit değildir
D
Din ve devlet ayrımı yoktur
E
Materyalisttir
Açıklama:
Geleneksel otoriter kültürün temel varsayımlardan bazıları; "Kadercidir, Birey devlet içindir, Kadın ve erkek eşit değildir, Din ve devlet ayrımı yoktur".
Diğer yandan, Özgürlükçü çağdaş anlayış varsayımlarından biri de Materyalist tir.
Diğer yandan, Özgürlükçü çağdaş anlayış varsayımlarından biri de Materyalist tir.
Soru 28
Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre ne denir?
Seçenekler
A
Gerçek Kültür
B
İdeal kültür
C
Yüksek kültür
D
Yaygın kültür
E
Karşıt kültür
Açıklama:
Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre yüksek kültür denir.
Soru 29
"Bir bireyin diğerleriyle ilişkisinden başlayıp, diğer bireylerin sosyal ilişkiler ağından geçerek bütün toplum üyelerinin birbirine bağlandığı bir örüntüyü
oluşturur" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
oluşturur" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel yapı
B
Toplumsal yapı
C
Toplumsal ilişkiler ağı
D
Toplumsal sınıf
E
Üslup
Açıklama:
Toplumsal ilişkiler ağı; bir bireyin diğerleriyle ilişkisinden başlayıp, diğer bireylerin sosyal ilişkiler ağından geçerek bütün toplum üyelerinin birbirine bağlandığı bir örüntüyü oluşturur.
Soru 30
Sözsüz iletişim örneği olarak "işaret parmağıyla şakağı göstermek" Türk kültüründe ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Delilikle ilgili bir işarettir
B
"Akıllı" anlamında bir işarettir
C
"Düşünüyorum" anlamında bir işarettir
D
"Sıkıldım" anlamında bir işarettir.
E
"Veda" anlamında bir işarettir
Açıklama:
Şakak Göstermek: Hollanda hariç tüm Batı ülkelerinde delilikle ilgili bir işarettir. Hollanda’da ise “akıllı” anlamındadır. Bizim kültürümüzde işaret parmağıyla şakağı göstermek, düşünüyorum ya da yerine göre seni vuracağım demektir.
Soru 31
İnsan davranışlarını ve insanın yarattığı maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer yönelimleri sistemi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür
B
İletişim
C
Bilgi
D
Etkileşim
E
Ahlak
Açıklama:
Kültür, insan davranışlarını ve insanın yarattığı maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer yönelimleri sistemidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kültür tarihidir ve süreklidir.
B
Kültür toplumsaldır.
C
Kültür öğrenilmez, doğuştan kazanılmıştır.
D
Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır.
E
Kültür örüntülüdür.
Açıklama:
Kültürün bazı özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
- Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır.
- Kültür tarihidir ve süreklidir. İnsanın ilk varoluşuna kadar uzanan kültür, tarihi ve sürekli bir varlık alanıdır.
- Kültür toplumsaldır. Bir toplumun sahip olduğu, yarattığı, paylaştığı tüm alışkanlıklar o toplumun kültürüdür. Kültür toplumsal olduğuna göre, geleceği topluma bağlıdır.
- Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden ayrılır.
- Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır. Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayıcı, başka bir deyişle işlevseldir.
- Kültür simgeseldir. Kültürde öğrenmenin yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil, toplumun simgesel sistemidir. Kültür, bireylerarasında bir iletişimin olmasını gerektirir.
- Kültür örüntülüdür. Kültürler gelişigüzel toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi kültürü oluşturan ögelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Değerler ve normlar
B
İnançlar
C
Efsaneler
D
Semboller
E
Ekonomi
Açıklama:
Kültür tek bir olgu değildir, kültürü oluşturan ögeler bulunmaktadır. Kültürü oluşturan değerler, normlar, inançlar, efsaneler, semboller ve gelenekler gibi tüm ögeler, bireylerarası iletişim sayesinde toplum içinde ve tarih boyunca varlığını devam ettirerek süregelir. Doğru cevap E’dir.
Soru 34
Kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlar olarak ifade edilen kültür bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Efsaneler
B
Gelenekler
C
Değerler
D
Semboller
E
İnançlar
Açıklama:
Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır. Doğru cevap C’dir.
Soru 35
Evlenme öncesi kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram ziyaretleri vb. aşağıdaki hangi kültür bileşenlerine örnek olarak gösterilmektedir?
Seçenekler
A
İnançlar
B
Efsaneler
C
Değerler
D
Gelenekler
E
Semboller
Açıklama:
Gelenekler, kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi her türlü sosyal uygulamadır. Örneğin evlenme öncesi yapılan kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram ziyaretleri bazı geleneklerdir. Doğru cevap D’dir.
Soru 36
Norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimi olarak ifade edilen kültür biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerçek kültür
B
Yüksek kültür
C
Yaygın kültür
D
Alt kültür
E
Karşıt kültür
Açıklama:
Gerçek kültür, norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 37
Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubun sahip olduğu kültür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alt kültür
B
Yüksek kültür
C
Yaygın kültür
D
İdeal kültür
E
Karşıt kültür
Açıklama:
Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre yüksek kültür denir. Doğru cevap B’dir.
Soru 38
I. Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez.
II. Kadercidir.
III. Birey devlet içindir.
IV. Din ve devlet ayrıdır.
V. Eğitim, bağımsız düşünme, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri geleneksel otoriter kültür değerleri arasında yer almaktadır?
II. Kadercidir.
III. Birey devlet içindir.
IV. Din ve devlet ayrıdır.
V. Eğitim, bağımsız düşünme, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri geleneksel otoriter kültür değerleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Geleneksel otoriter kültür değerleri şunlardır:
- Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez.
- Neyin iyi, neyin kötü olduğuna insanın kendisi karar verecek güçte değildir.
- Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir.
- Değişiklik kötüdür, gelenek ve görenekleri olduğu gibi devam ettirmek iyidir.
- Zaman ve zaman planlaması önemli değildir, gelecekte ne olacağı kaderimize bağlıdır, biz denetleyemeyiz.
- Kişinin yaşı, mevkii ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar.
- Mücadelecilik ayıptır. Mütevazılık iyidir.
- Dolaylı ve kapalı yollardan ima yoluyla anlatım, doğrudan, açık-seçik anlatıma yeğlenir.
- Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir.
- Kadercidir.
- Eğitim, mevcut bilgi ve değerleri ezber ve taklide dayanır.
- Birey devlet içindir.
- Kadın ve erkek eşit değildir.
- Din ve devlet ayırımı yoktur.
Soru 39
I. Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir.
II. Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir.
III. Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
IV. Mücadelecilik iyidir.
V. Devlet birey içindir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri özgürlükçü çağdaş anlayış değerleri arasında yer almaktadır?
II. Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir.
III. Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
IV. Mücadelecilik iyidir.
V. Devlet birey içindir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri özgürlükçü çağdaş anlayış değerleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
III ve IV
B
III ve IV
C
I, II, III ve IV
D
III, IV ve V
E
II ve III
Açıklama:
Özgürlükçü çağdaş anlayış değerleri şunlardır:
- İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir.
- İnsan, kendisi için neyin yararlı ya da zararlı oluduğuna kendisi karar verecek yetenektedir.
- Bireyin kendine özgü özellikleri korunmalı, beslenmeli ve geliştirilmelidir. Bağımsız birey değerlidir.
- Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
- Zaman ve zaman planlaması önemlidir. Geçmiş, şimdi, gelecek içinde en önemlisi gelecektir.
- Saygınlık yönünden herkes eşittir.
- Mücadelecilik iyidir.
- Açık-seçik doğrudan mesajlar, dolaylı yollardan kapalı anlatıma yeğlenir.
- Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir.
- Materyalisttir.
- Eğitim, bağımsız düşünme, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
- Devlet birey içindir.
- Kadın ve erkek sosyal ve yasal yönden eşittir.
- Din ve devlet ayrıdır. Yurttaşın din özgürlüğünü ve din-devlet ayrımını korumak devletin görevidir.
Soru 40
I. Gerçek kültür
II. Yüksek kültür
III. Yaygın kültür
IV. Alt kültür
V. Karşıt kültür
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kültürün farklı biçimlerdeki sınıflandırmaları arasında yer almaktadır?
II. Yüksek kültür
III. Yaygın kültür
IV. Alt kültür
V. Karşıt kültür
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kültürün farklı biçimlerdeki sınıflandırmaları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve V
B
IV ve V
C
III, IV ve V
D
I, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Kültür farklı biçimlerde sınıflanabilir. Bunlar;
Doğru cevap E’dir.
- Gerçek kültür ve ideal kültür
- Yüksek kültür ve yaygın kültür
- Alt kültür ve karşıt kültür
Doğru cevap E’dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir?
Seçenekler
A
Nietzsche’ye göre kültür
B
Latince kültür
C
Kültür
D
Potansiyel kültür
E
Daimi kültür
Açıklama:
Nietzsche’ye göre kültür; her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir
Soru 42
Kültür ve iletişim arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde anlatılmıştır?
Seçenekler
A
İkisi çok farklı alanlardır.
B
Aralarında benzerlik yoktur.
C
Aralarında neden sonuç ilişkisi vardır.
D
Biri olmadan diğeri varolamaz.
E
Öznel kurumlardır.
Açıklama:
O halde kültür, topluluğu bir arada tutan iletişimin ürünü, sonucu ve sebebidir. Yani iletişim kültür, kültür de iletişimdir (Kartarı, 2014: 7). Kültür ve iletişim birbirlerini var eden, sürekli kılan, çoğaltan biçimlendiren iki kavramdır ve birbirinin hem nedeni hem de sonucudur.
Soru 43
'Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır' yargısı kültürün hangi özelliğini içerir?
Seçenekler
A
Tarihi olması
B
Öğrenilebilir olması
C
Sürekli olması
D
Toplumsal olması
E
Örüntülü olması
Açıklama:
Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır.
Soru 44
'Kültürün öğrettikleri yalnızca zaman boyutunda sürekli mekancoğrafya boyutunda da toplumdan topluma farlılık gösterir, değişir' yargısı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Sürekli olması
B
Örüntülü olması
C
Tarihi olması
D
Toplumsal olması
E
Öğrenilir olması
Açıklama:
Kültür toplumsaldır. Kültürün öğrettikleri yalnızca zaman boyutunda sürekli mekancoğrafya boyutunda da toplumdan topluma farlılık gösterir, değişir
Soru 45
'Adetler, değerler, kurumlar, inançlar birbirleriyle ilintilidir. Bunlardan birinde meydana gelen bir değişme diğerlerini de etkiler' yargısı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kültürün öğretilebilir olması
B
Kültürün tarihi olması
C
Kültürün sürekli olması
D
Kültürün toplumsal olması
E
Kültürün örüntülü olması
Açıklama:
Kültür örüntülüdür. Kültürler gelişigüzel toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir. Adetler, değerler, kurumlar, inançlar birbirleriyle ilintilidir. Bunlardan birinde meydana gelen bir değişme diğerlerini de etkiler.
Soru 46
Değerler, normlar, inançlar, efsanelerin kültür ile bağlantısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öğeleridir.
B
Örüntüleridir.
C
Tarihidir.
D
Sürekliliğidir.
E
Sonucudur.
Açıklama:
Kültür, farklı ögelerden oluşur. Bu ögeler değerler, normlar, inançlar, efsanelerdir. Tarih sürecinde toplum içinde hep varolmuştur.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır?
Seçenekler
A
Normlar
B
Değerler
C
Örüntüler
D
Öğeler
E
Toplum
Açıklama:
Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal grubun kendisi için ilke edindiği ve grup üyelerinin eylemlerini yönlendiren davranış kuralları bütünü ya da ahlak alanında doğru eylemi belirleyen kural, uygun davranış için standart, eylemde temel alınan davranış ilkesi olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Değerler
B
Öğeler
C
Normlar
D
Örüntüler
E
Toplum
Açıklama:
Normlar ise bir sosyal grubun kendisi için ilke edindiği ve grup üyelerinin eylemlerini yönlendiren davranış kuralları bütünü ya da ahlak alanında doğru eylemi belirleyen kural, uygun davranış için standart, eylemde temel alınan davranış ilkesi olarak tanımlanır
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi kesin olmayan bir şeyi doğru sayma; us yoluyla genel geçer bir doğrulama yapmadan, başkasının tanıklığı üzerine kurulmuş kanıtları, hiç bir kuşku duymaksızın onaylama, olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Normlar
B
Değerler
C
Öğeler
D
İnançlar
E
Topum
Açıklama:
İnanç kavramı, kesin olmayan bir şeyi doğru sayma; us yoluyla genel geçer bir doğrulama yapmadan, başkasının tanıklığı üzerine kurulmuş kanıtları, hiç bir kuşku duymaksızın onaylama, olarak tanımlanmaktadır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir?
Seçenekler
A
İnanç
B
Öğe
C
Kültür
D
Tarih
E
Sembol
Açıklama:
Sembol, bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir.
Soru 51
Önceleri hayvan ve ürünlerin yetiştirilmesi ve insan yeteneklerinin gelişmesi anlamında zamanla toplu halde yaşayan insanların günlük yaşam pratikleri içerisinde yarattıkları veya ürettikleri değerleri, gelenekleri görenekleri, tavır ve davranışları anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Norm
B
Kültür
C
Sembol
D
Gelenek
E
Efsane
Açıklama:
Kültür önceleri hayvan ve ürünlerin yetiştirilmesi anlamında, sonra ise insan yeteneklerinin gelişmesi anlamında kullanıldı. Zamanla kültür, toplu
halde yaşayan insanların günlük yaşam pratikleri içerisinde yarattıkları veya ürettikleri değerleri, gelenekleri görenekleri, tavır ve davranışları anlatan bir kavram olarak gelişti.
halde yaşayan insanların günlük yaşam pratikleri içerisinde yarattıkları veya ürettikleri değerleri, gelenekleri görenekleri, tavır ve davranışları anlatan bir kavram olarak gelişti.
Soru 52
İletişim araştırmaları konuları arasında kültür var mıdır?
Seçenekler
A
İletişim araştırmaları nicel araştırmalardır,
B
İletişi araştırmalarında kültür önemli değildir,
C
İletişim ve kültür birbirinden ayrılamaz,
D
Kültürün aktarılmasında iletişim yoktur,
E
Kültürün yaşaması için iletişim gereksizdir,
Açıklama:
Kültürel çalışmalara göre, dünyayı anlamanın ve anlamlandırılmasının yolu kültürden geçmektedir. Yaşamı boyunca, bireyin tüm çevresi birtakım anlamlarla yüklüdür. Bu anlamlar da bireyin çevreyle olan etkileşimi ve kurduğu iletişimle kazanılır. Kültür, tarih boyunca toplumlar için yaşamsal öneme sahip olmuştur. Kültür genel olarak insan eliyle yapılan tüm kazanımları ifade eder. Kültür insan sayesinde varolur, yani insan bir kültür varlığıdır. İnsan kültür yaratma özelliğine sahip tek canlı varlıktır. İnsanı diğer canlı varlıklardan ayıran şey kültürü yaratma özelliğine sahip olmasıdır. İnsan kültürü yaratır ve çevresine öğretir böylece tarih içerisinde kuşaktan kuşağa aktarılır.
İletişim araştırmalarının konularından biri de kültür kavramıdır. Çünkü bir anlamda kültürel değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlayan ve kültürel değerlerin başka kültürlere aktarılmasını sağlayan, diğer deyişle kültürlerarası etkileşimi sağlayan süreç iletişimdir. Bu sayede diyebiliriz ki iletişim ile kültür birbirinden ayrılmaz bir bağa sahiptir. İletişim olmazsa, kültürün yaşaması olanaklı değildir.
İletişim araştırmalarının konularından biri de kültür kavramıdır. Çünkü bir anlamda kültürel değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlayan ve kültürel değerlerin başka kültürlere aktarılmasını sağlayan, diğer deyişle kültürlerarası etkileşimi sağlayan süreç iletişimdir. Bu sayede diyebiliriz ki iletişim ile kültür birbirinden ayrılmaz bir bağa sahiptir. İletişim olmazsa, kültürün yaşaması olanaklı değildir.
Soru 53
Kültürü yaşam tarzındaki sanatsal stil olarak tanımlayan düşünür var mıdır?
Seçenekler
A
Nietzsche,
B
Güngör,
C
Hall,
D
Erinç,
E
Kuçuradi,
Açıklama:
Kültür, tarih boyunca toplumların yapısını yaşam biçimlerini şekillendiren, vareden bir yapıdır. Toplumların varoluş biçimleri, varlıkları, sahip oldukları kültürel geçmişleriyle bağlantılıdır. Ayrıca ahlak anlayışları, yaşam tarzları, değerleri, inançları da kültür kapsamında değerlendirilir.
Nietzsche’ye göre kültür; her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir.
Güngör'e göre; Kültür önceleri hayvan ve ürünlerin yetiştirilmesi anlamında, sonra ise insan yeteneklerinin gelişmesi anlamında kullanıldı. Zamanla kültür, toplu halde yaşayan insanların günlük yaşam pratikleri içerisinde yarattıkları veya ürettikleri değerleri, gelenekleri görenekleri, tavır ve davranışları anlatan bir kavram olarak gelişmiştir.
Edward T. Hall, kültürle iletişimi birbirinden ayırmaz. Ona göre, kültür insan toplulukları tarafından insanın temel gereksinimlerini karşılamak üzere üretilen yaratılan her türlü insan yapısı ürünler bütündür.
Erinç'e göre; Kültür, insanoğlunun kendi için, kendi mutluluğu, rahatı ve potansiyel güçleri adına kendinin var ettiği, var edebildiği her şeydir.
Nietzsche’ye göre kültür; her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir.
Güngör'e göre; Kültür önceleri hayvan ve ürünlerin yetiştirilmesi anlamında, sonra ise insan yeteneklerinin gelişmesi anlamında kullanıldı. Zamanla kültür, toplu halde yaşayan insanların günlük yaşam pratikleri içerisinde yarattıkları veya ürettikleri değerleri, gelenekleri görenekleri, tavır ve davranışları anlatan bir kavram olarak gelişmiştir.
Edward T. Hall, kültürle iletişimi birbirinden ayırmaz. Ona göre, kültür insan toplulukları tarafından insanın temel gereksinimlerini karşılamak üzere üretilen yaratılan her türlü insan yapısı ürünler bütündür.
Erinç'e göre; Kültür, insanoğlunun kendi için, kendi mutluluğu, rahatı ve potansiyel güçleri adına kendinin var ettiği, var edebildiği her şeydir.
Soru 54
Kültür ve iletişim arasında benzeşme var mıdır?
Seçenekler
A
Kültür ve iletişim arasında benzerlik yoktur,
B
İletişim olmadan kültür gelişir,
C
Kültür iletişimden etkilenmez,
D
İletişim kültürün devamlılığını sağlamaz,
E
Kültür ve iletişim insana ait ve özgüdür,
Açıklama:
Barınma ihtiyacının karşılanması temeline dayalı mimariden, sözel iletişim gereksinmesi nedeniyle yaratılan dillere, yeme gereksiniminin karşılanması için geliştirilen gastronomiye kadar her şey kültür kavramı altında toplanır. Bütün bunlar ancak topluluk halinde yaşanırsa yaratılabilecek, geliştirilebilecek şeylerdir. Topluluk olmanın temeli ise etkileşime; başka deyişle iletişime dayanır. O halde kültür, topluluğu bir arada tutan iletişimin ürünü, sonucu ve sebebidir. Yani iletişim kültür, kültür de iletişimdir.
Kültür ve iletişim birbirlerini var eden, sürekli kılan, çoğaltan biçimlendiren iki kavramdır ve birbirinin hem nedeni hem de sonucudur. Benzerlikleri ise açıktır. Her ikisi de insana ait ve insana özgüdür. İletişim insanların simgesel anlamdaki etkileşimini, ilişkilerini ifade etmektedir. Kültür ise simgelerin yaratıldığı ve işlerlik kazandığı ortamın adıdır.
Kültür ve iletişim birbirlerini var eden, sürekli kılan, çoğaltan biçimlendiren iki kavramdır ve birbirinin hem nedeni hem de sonucudur. Benzerlikleri ise açıktır. Her ikisi de insana ait ve insana özgüdür. İletişim insanların simgesel anlamdaki etkileşimini, ilişkilerini ifade etmektedir. Kültür ise simgelerin yaratıldığı ve işlerlik kazandığı ortamın adıdır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi kültün özeliklerindendir?
Seçenekler
A
Değerler ve normlardan oluşur.
B
İnançlar sistemidir.
C
Efsaneler ve kahramanları vardır.
D
Toplumsaldır.
E
Sembolleri vardır.
Açıklama:
Kültürün Özellikleri
1. Kültür öğrenilir.
2. Kültür tarihidir ve süreklidir.
3. Kültür toplumsaldır.
4. Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden ayrılır.
5. Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır. Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayıcı, başka bir deyişle işlevseldir.
6. Kültür simgeseldir.
7. Kültür örüntülüdür.
1. Kültür öğrenilir.
2. Kültür tarihidir ve süreklidir.
3. Kültür toplumsaldır.
4. Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden ayrılır.
5. Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır. Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayıcı, başka bir deyişle işlevseldir.
6. Kültür simgeseldir.
7. Kültür örüntülüdür.
Soru 56
Kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlar olup neyin nasıl olması gerektiğini belirleyen ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Değer
B
Simge
C
Kültür
D
Örüntü
E
Norm
Açıklama:
Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır. Değerlerin oluşturulması ve sürdürülmesi için toplumsal normların
oluşturulması gerekir.
oluşturulması gerekir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi normların amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Grubun sürekliliğini sağlamak
B
Davranışları basitleştirmek
C
Grubun yaşamda kalmasını kolaylaştırmak
D
Grubun temel değerlerini ifade etmek
E
Başka gruplarla ortak yönleri belirlemek
Açıklama:
Normların amaçları, grubun sürekliliğini ve yaşamda kalmasını kolaylaştırmak, davranışları basitleştirmek, grup üyelerinin
kendilerini utandıracak durumlardan kaçınmasına yardımcı olmak ve grubun temel değerlerini ifade etmek, başka gruplardan ayrılan yönlerini bilmelerine yardımcı olmak şeklinde sıralanabilir.
kendilerini utandıracak durumlardan kaçınmasına yardımcı olmak ve grubun temel değerlerini ifade etmek, başka gruplardan ayrılan yönlerini bilmelerine yardımcı olmak şeklinde sıralanabilir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi geleneklerden değildir?
Seçenekler
A
Türbelere gitmek
B
Kız isteme
C
Kına gecesi
D
Bayram ziyaretleri
E
Paskalya tavşanı
Açıklama:
Bir topluluğun, mevcut toplumsal yapısını ve değer sistemini çok büyük sarsıntılar yaşamadan koruyup
devam ettirmesi amacıyla, kendinden önceki kuşaklardan devraldığı, belli bir dönüşüme uğratarak sonraki
nesillere aktardığı; başta inançlar, düşünceler ve kurumlar olmak üzere her türlü sosyal uygulamadır
Örneğin evlenme öncesi yapılan kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram
ziyaretleri gibi geleneklerdir.
Batı toplumlarında ise paskalya döneminde insanların birbirine genellikle çikolatadan yapılan paskalya
tavşanı ve paskalya yumurtası hediye etmesi, yumurta boyanması da süregelen geleneklerdendir.
devam ettirmesi amacıyla, kendinden önceki kuşaklardan devraldığı, belli bir dönüşüme uğratarak sonraki
nesillere aktardığı; başta inançlar, düşünceler ve kurumlar olmak üzere her türlü sosyal uygulamadır
Örneğin evlenme öncesi yapılan kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram
ziyaretleri gibi geleneklerdir.
Batı toplumlarında ise paskalya döneminde insanların birbirine genellikle çikolatadan yapılan paskalya
tavşanı ve paskalya yumurtası hediye etmesi, yumurta boyanması da süregelen geleneklerdendir.
Soru 59
'' Kültür çok boyutlu ve dinamik bir kavramdır. '' Anlatımında, kültürün hangi özelliğini incelemektedir?
Seçenekler
A
Kültür simgesel değildir.
B
Kültür örüntülüdür.
C
Kültür toplumsal değildir.
D
Kültür öğrenilemez.
E
Kültür sürekli değildir.
Açıklama:
Kültür örüntülüdür. Kültürler gelişigüzel toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir. Adetler, değerler, kurumlar, inançlar birbirleriyle ilintilidir. Bunlardan birinde meydana gelen bir değişme diğerlerini de etkiler. Bir kültürün farklı ögeleri çekirdek değerler etrafında
bütünleştirilebilir. Yine bununla ilişkili olarak kültür bir soyutlamadır. Kültür, bütünüyle maddi, gözlemlenebilir bir olgu değildir, soyut, kişilerin zihinlerinde olan bir kavramdır. Gelenekler, görenekler, töreler maddi bir olgu değildir ancak dilden dile, bireylere aktarılarak onların davranışlarını, yaşam tarzlarını etkiler. Özelliklerinden yola çıkarak söyleyebiliriz ki, kültür çok boyutlu ve dinamik bir kavramdır.
* Kültür simgeseldir. Kültürde öğrenmenin yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil, toplumda insanları birbirine bağlayan bir öge olduğu kadar, kültürün gelecek kuşaklara aktarılması açısından da önemlidir. Dil, toplumun simgesel sistemidir.
* Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır. Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayıcı, başka bir deyişle işlevseldir. Doyum düzeyi, alışkanlıkları destekler ve pekiştirir, doyumsuzluk ise değişim ve boşluklara yol açar.
* Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden ayrılır. Diğer bir deyişle, her kültür bütünü, ideal ve gerçek adını verebileceğimiz bir kültür ikileminden oluşur. İdeal ile gerçek ara sıra birbirine yaklaşsa,üst üste gelse de, çoğu zaman birbirinden uzaktır. Öyleyse insan davranışlarının büyük bölümü kültürel -öğrenilmiş - olsa bile ideal olmayabilir.
* Kültür toplumsaldır. Kültürün öğrettikleri yalnızca zaman boyutunda değil sürekli mekan coğrafya boyutunda da toplumdan toplum farklılık gösterir, değişir. Bir toplumun sahip olduğu, yarattığı, paylaştığı tüm alışkanlıklar o toplumun kültürüdür. Kültür toplumsal olduğuna göre, geleceği topluma bağlıdır.
* Kültür tarihidir ve süreklidir. Bütün canlılar, yaşadıkları sürece, varlıklarını sürdürecek, kendilerini tehlikelerden koruyacak bazı beceriler kazanırlar. İnsan öğrendiklerini yavrusuna aktarabilen tek canlıdır.
* Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır.
bütünleştirilebilir. Yine bununla ilişkili olarak kültür bir soyutlamadır. Kültür, bütünüyle maddi, gözlemlenebilir bir olgu değildir, soyut, kişilerin zihinlerinde olan bir kavramdır. Gelenekler, görenekler, töreler maddi bir olgu değildir ancak dilden dile, bireylere aktarılarak onların davranışlarını, yaşam tarzlarını etkiler. Özelliklerinden yola çıkarak söyleyebiliriz ki, kültür çok boyutlu ve dinamik bir kavramdır.
* Kültür simgeseldir. Kültürde öğrenmenin yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil, toplumda insanları birbirine bağlayan bir öge olduğu kadar, kültürün gelecek kuşaklara aktarılması açısından da önemlidir. Dil, toplumun simgesel sistemidir.
* Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır. Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayıcı, başka bir deyişle işlevseldir. Doyum düzeyi, alışkanlıkları destekler ve pekiştirir, doyumsuzluk ise değişim ve boşluklara yol açar.
* Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden ayrılır. Diğer bir deyişle, her kültür bütünü, ideal ve gerçek adını verebileceğimiz bir kültür ikileminden oluşur. İdeal ile gerçek ara sıra birbirine yaklaşsa,üst üste gelse de, çoğu zaman birbirinden uzaktır. Öyleyse insan davranışlarının büyük bölümü kültürel -öğrenilmiş - olsa bile ideal olmayabilir.
* Kültür toplumsaldır. Kültürün öğrettikleri yalnızca zaman boyutunda değil sürekli mekan coğrafya boyutunda da toplumdan toplum farklılık gösterir, değişir. Bir toplumun sahip olduğu, yarattığı, paylaştığı tüm alışkanlıklar o toplumun kültürüdür. Kültür toplumsal olduğuna göre, geleceği topluma bağlıdır.
* Kültür tarihidir ve süreklidir. Bütün canlılar, yaşadıkları sürece, varlıklarını sürdürecek, kendilerini tehlikelerden koruyacak bazı beceriler kazanırlar. İnsan öğrendiklerini yavrusuna aktarabilen tek canlıdır.
* Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır.
Soru 60
Toplumsal normların oluşturulmasının işlevi var mıdır?
Seçenekler
A
Toplumsal standartlar yoktur.
B
Toplumun sürdürdüğü ortak amaç yoktur.
C
Değerlerin oluşturulması için normlar gereklidir.
D
Toplumsal değerler değişmez.
E
Toplumsal değerler farklılaşmaz.
Açıklama:
Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması
gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır. Değerlerin oluşturulması ve sürdürülmesi için toplumsal normların oluşturulması gerekir.
Aynı toplumda değerler zaman içerisinde değişir, farklılaşır. Ancak bu değişime rağmen her kuşak kendi döneminin sahip olduğu değerleri devam ettirmek için çaba gösterir. Bu durumda bireyler arasındaki iletişimi bozar ve çatışmaya neden olur.
Kuşaklar arasında yaşanan ve kuşak çatışması diye anılan bu çatışmalar zaman içinde değerlerin değiştiğine, çoğu zaman bozulduğuna işaret etmektedir. İnsanlar kuşak çatışmasının son dönemlerde yaşandığı gibi bir yanılgıya düşerler. Oysa önceki kuşaklar da kuşak çatışması yaşamıştır. Bu da kuşak çatışmasının sürekli bir olgu olduğunu gösterir.
gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır. Değerlerin oluşturulması ve sürdürülmesi için toplumsal normların oluşturulması gerekir.
Aynı toplumda değerler zaman içerisinde değişir, farklılaşır. Ancak bu değişime rağmen her kuşak kendi döneminin sahip olduğu değerleri devam ettirmek için çaba gösterir. Bu durumda bireyler arasındaki iletişimi bozar ve çatışmaya neden olur.
Kuşaklar arasında yaşanan ve kuşak çatışması diye anılan bu çatışmalar zaman içinde değerlerin değiştiğine, çoğu zaman bozulduğuna işaret etmektedir. İnsanlar kuşak çatışmasının son dönemlerde yaşandığı gibi bir yanılgıya düşerler. Oysa önceki kuşaklar da kuşak çatışması yaşamıştır. Bu da kuşak çatışmasının sürekli bir olgu olduğunu gösterir.
Soru 61
Değeri ölçmek için kullanılan bir ölçü var mıdır?
Seçenekler
A
Çatışma,
B
Süreklilik,
C
Öğrenme,
D
Norm,
E
Teknoloji,
Açıklama:
Normlar ise bir sosyal grubun kendisi için ilke edindiği ve grup üyelerinin eylemlerini yönlendiren davranış kuralları bütünü ya da ahlak alanında doğru eylemi belirleyen kural, uygun davranış için standart, eylemde temel alınan davranış ilkesi olarak tanımlanır. Norm aynı zamanda değeri yargılamak ya da değer biçmek için kullanılan ölçüdür.
Normlar ve değerler arasındaki temel farklılık değerlerin soyut ve genel kavramlardan meydana gelmesi; normların ise belirgin ve yol gösterici olmalarıdır. Normların amaçları, grubun sürekliliğini ve yaşamda kalmasını kolaylaştırmak, davranışları basitleştirmek, grup üyelerinin kendilerini utandıracak durumlardan kaçınmasına yardımcı olmak ve grubun temel değerlerini ifade etmek, başka gruplardan ayrılan yönlerini bilmelerine yardımcı olmak şeklinde sıralanabilir. Değerler, normlara göre somutlaşır. Değerler genel bir kavramdır. Normlar ise değerlere göre daha özel, toplumsal açıdan daha baskıcıdır.
Normlar ve değerler arasındaki temel farklılık değerlerin soyut ve genel kavramlardan meydana gelmesi; normların ise belirgin ve yol gösterici olmalarıdır. Normların amaçları, grubun sürekliliğini ve yaşamda kalmasını kolaylaştırmak, davranışları basitleştirmek, grup üyelerinin kendilerini utandıracak durumlardan kaçınmasına yardımcı olmak ve grubun temel değerlerini ifade etmek, başka gruplardan ayrılan yönlerini bilmelerine yardımcı olmak şeklinde sıralanabilir. Değerler, normlara göre somutlaşır. Değerler genel bir kavramdır. Normlar ise değerlere göre daha özel, toplumsal açıdan daha baskıcıdır.
Soru 62
''Bağımsız bireye'' değer veren kişinin yetiştiği kültürel ortam olabilir mi?
Seçenekler
A
Özgürlükçü, çağdaş anlayış,
B
Baskıcı, teknokrat anlayış,
C
Geleneksel, otoriter anlayış,
D
Ataerkil, pederşahî anlayış,
E
Kaderci, pesimist anlayış,
Açıklama:
Özgürlükçü, çağdaş toplumların farklı nüfus gruplarının yaşadığı, bireylerin farklı meslek gruplarına sahip olduğu toplumlar olması nedeniyle daha hızlı değişim-dönüşüm geçirebilen; dış etkilere daha açık ya da yatkın toplumlar olduğu söylenebilir.
Özgürlükçü, Çağdaş Anlayışı yetiştirdiği birey;
* İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir.
* İnsan, kendisi için neyin yararlı ya da zararlı olduğuna kendisi karar verecek yetenektedir.
* Bireyin kendine özgü özellikleri korunmalı, beslenmeli ve geliştirilmelidir. Bağımsız birey değerlidir.
* Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
* Zaman ve zaman planlaması önemlidir. Geçmiş, şimdi, gelecek için en önemlisi gelecektir.
* Saygınlık yönünden herkes eşittir.
* Mücadelecilik iyidir.
* Açık-seçik doğrudan mesajlar tercih edilir, dolaylı yollardan kapalı anlatıma göre daha çok tercih edilir.
* Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir.
* Materyalisttir.
* Eğitim, bağımsız düşünce, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
* Devlet birey içindir.
* Kadın ve erkek sosyal ve yasal yönden eşittir.
* Din ve devlet ayrıdır. Yurttaşın din özgürlüğünü ve din-devlet ayrımını korumak devletin görevidir.
Özgürlükçü, Çağdaş Anlayışı yetiştirdiği birey;
* İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir.
* İnsan, kendisi için neyin yararlı ya da zararlı olduğuna kendisi karar verecek yetenektedir.
* Bireyin kendine özgü özellikleri korunmalı, beslenmeli ve geliştirilmelidir. Bağımsız birey değerlidir.
* Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
* Zaman ve zaman planlaması önemlidir. Geçmiş, şimdi, gelecek için en önemlisi gelecektir.
* Saygınlık yönünden herkes eşittir.
* Mücadelecilik iyidir.
* Açık-seçik doğrudan mesajlar tercih edilir, dolaylı yollardan kapalı anlatıma göre daha çok tercih edilir.
* Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir.
* Materyalisttir.
* Eğitim, bağımsız düşünce, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
* Devlet birey içindir.
* Kadın ve erkek sosyal ve yasal yönden eşittir.
* Din ve devlet ayrıdır. Yurttaşın din özgürlüğünü ve din-devlet ayrımını korumak devletin görevidir.
Soru 63
Norm ve yaşam biçimleri açısından içerisinde yaşanılan kültüre ters düşen tutum ve davranışları benimseyen kültür olabilir mi?
Seçenekler
A
Gerçek Kültür,
B
Yüksek Kültür,
C
Alt Kültür,
D
Karşıt Kültür,
E
Yaygın Kültür,
Açıklama:
Alt kültür toplumun temel kültür değerlerini paylaşan ancak bunun dışında kendini diğer gruplardan ayıran değer, norm ve yaşam biçimi olan gruplardır. Karşıt kültür ise bir alt kültür biçimi olup norm ve yaşam biçimleri açısından içerisinde yaşanılan kültüre ters düşen tutum ve davranışları benimser.
Gerçek kültür, norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimidir.Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre yüksek kültür denir. Yaygın kültür ise toplumun çoğunluğunun benimsediği büyük halk kitlelerinin benimsediği yaşam biçimi, zevkler ile farklı değerlerin sahip olduğu kültürdür.
Gerçek kültür, norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimidir.Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre yüksek kültür denir. Yaygın kültür ise toplumun çoğunluğunun benimsediği büyük halk kitlelerinin benimsediği yaşam biçimi, zevkler ile farklı değerlerin sahip olduğu kültürdür.
Soru 64
Sınıf kavramı, bireyin yaptığı iş türü ve sahip olduğu eğitim ve paranın bileşeni olarak gören birey hangi toplumsal sınıftandır?
Seçenekler
A
Üst sınıf,
B
Orta sınıf,
C
Alt sınıf,
D
Burjuva sınıfı,
E
Teknokrat sınıfı,
Açıklama:
Bireyler içerisine doğdukları toplumsal sınıflar içerisinde toplumsallaşır. İçerisinde kimlik kazandıkları kişiliklerini oluşturdukları toplumsal sınıf içerisinde ilişki ve iletişimlerini biçimlendirirler.
Orta sınıf: Eski orta sınıf ve yeni orta sınıf olmak üzere ikiye ayrılır. Eski orta sınıf Endüstri Devrimi ile birlikte ortaya çıkan, az sayıda işçinin çalıştığı küçük ve orta ölçekli işletme sahiplerinden ve kendi hesabına çalışan esnaf ve zanaatkârlardan oluşmaktadır. Yeni orta sınıf ise Endüstri Devrimi sonrasında genellikle hizmet sektörünün gelişimi ile birlikte ortaya çıkan bir sınıftır. Literatürde büyük tartışmalara konu olmakla beraber, yeni orta sınıf da genellikle kendi içinde üst-orta ve alt-orta sınıf biçiminde ikiye ayrılabilir. Üst-orta sınıf içinde kamu ve özel sektördeki kurum ve kuruluşlarda çalışan üst düzey yöneticiler ile teknik iş gücü becerilerine sahip profesyoneller (avukatlar, eczacılar, mühendisler, doktorlar vb.) ele alınırken, alt düzey profesyoneller, orta ve alt kademe yöneticiler ve memurlar genellikle alt-orta sınıf içinde ele alınmaktadırlar. İnançları büyük ölçüde kendi bulundukları sınıfa dayanır. Alt sınıf, sınıfı, bir bireyin sahip olduğu ekonomik güç olarak görür. Orta sınıf, sınıf kavramını, bireyin yaptığı iş türü ve sahip olduğu eğitim ve paranın bileşimi olarak görür. Üst sınıfa göre ise, sınıf değerler, hazlar, yaşam tarzı ve düşünce yapısıdır. Dikkat edilmesi gereken nokta; her sınıfın kendine özgü olan ve kendini var eden alışkanlıkları, değerleri, tutumları ve yaşam tarzları olduğudur.
Orta sınıf: Eski orta sınıf ve yeni orta sınıf olmak üzere ikiye ayrılır. Eski orta sınıf Endüstri Devrimi ile birlikte ortaya çıkan, az sayıda işçinin çalıştığı küçük ve orta ölçekli işletme sahiplerinden ve kendi hesabına çalışan esnaf ve zanaatkârlardan oluşmaktadır. Yeni orta sınıf ise Endüstri Devrimi sonrasında genellikle hizmet sektörünün gelişimi ile birlikte ortaya çıkan bir sınıftır. Literatürde büyük tartışmalara konu olmakla beraber, yeni orta sınıf da genellikle kendi içinde üst-orta ve alt-orta sınıf biçiminde ikiye ayrılabilir. Üst-orta sınıf içinde kamu ve özel sektördeki kurum ve kuruluşlarda çalışan üst düzey yöneticiler ile teknik iş gücü becerilerine sahip profesyoneller (avukatlar, eczacılar, mühendisler, doktorlar vb.) ele alınırken, alt düzey profesyoneller, orta ve alt kademe yöneticiler ve memurlar genellikle alt-orta sınıf içinde ele alınmaktadırlar. İnançları büyük ölçüde kendi bulundukları sınıfa dayanır. Alt sınıf, sınıfı, bir bireyin sahip olduğu ekonomik güç olarak görür. Orta sınıf, sınıf kavramını, bireyin yaptığı iş türü ve sahip olduğu eğitim ve paranın bileşimi olarak görür. Üst sınıfa göre ise, sınıf değerler, hazlar, yaşam tarzı ve düşünce yapısıdır. Dikkat edilmesi gereken nokta; her sınıfın kendine özgü olan ve kendini var eden alışkanlıkları, değerleri, tutumları ve yaşam tarzları olduğudur.
Soru 65
Kültür ve ... birbirlerini var eden, sürekli kılan, çoğaltan biçimlendiren iki kavramdır ve birbirinin hem nedeni hem de sonucudur.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kelimelerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kelimelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İnanç
B
Eğitim
C
İletişim
D
Gelenek
E
Değer
Açıklama:
Kültür ve iletişim birbirlerini var eden, sürekli kılan, çoğaltan biçimlendiren iki kavramdır ve birbirinin
hem nedeni hem de sonucudur.
hem nedeni hem de sonucudur.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel otoriter kültürün özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Zaman ve zaman planlaması önemlidir
B
Materyalistir
C
Devlet birey içindir
D
Din ve devlet ayırımı yoktur.
E
Saygınlık yönünden herkes eşittir
Açıklama:
Geleneksel Otoriter Kültür
Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez. Neyin iyi, neyin kötü olduğuna insanın kendisi karar verecek güçte değildir. Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir. Değişiklik kötüdür, gelenek ve görenekleri olduğu gibi devam ettirmek iyidir. Zaman ve zaman planlaması önemli değildir, gelecekte ne olacağı kaderimize bağlıdır, biz denetleyemeyiz. Kişinin yaşı, mevkii ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar. Mücadelecilik ayıptır. Mütevazılık iyidir. Dolaylı ve kapalı yollardan ima yoluyla anlatım, doğrudan, açık-seçik anlatıma yeğlenir. Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir. Kadercidir. Eğitim, mevcut bilgi ve değerleri ezber ve taklide dayanır. Birey devlet içindir. Kadın ve erkek eşit değildir. Din ve devlet ayırımı yoktur.
Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez. Neyin iyi, neyin kötü olduğuna insanın kendisi karar verecek güçte değildir. Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir. Değişiklik kötüdür, gelenek ve görenekleri olduğu gibi devam ettirmek iyidir. Zaman ve zaman planlaması önemli değildir, gelecekte ne olacağı kaderimize bağlıdır, biz denetleyemeyiz. Kişinin yaşı, mevkii ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar. Mücadelecilik ayıptır. Mütevazılık iyidir. Dolaylı ve kapalı yollardan ima yoluyla anlatım, doğrudan, açık-seçik anlatıma yeğlenir. Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir. Kadercidir. Eğitim, mevcut bilgi ve değerleri ezber ve taklide dayanır. Birey devlet içindir. Kadın ve erkek eşit değildir. Din ve devlet ayırımı yoktur.
Soru 67
I.Gerçek Kültür ve İdeal Kültür
II. Yüksek Kültür ve Yaygın Kültür
III. Alt Kültür ve Karşıt Kültür
IV. Alt Kültür ve Yüksek Kültür
Kültürün sınıflandırılması bağlamında aşağıdaki şıklardan hangisi doğrudur?
II. Yüksek Kültür ve Yaygın Kültür
III. Alt Kültür ve Karşıt Kültür
IV. Alt Kültür ve Yüksek Kültür
Kültürün sınıflandırılması bağlamında aşağıdaki şıklardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-II-III-IV
D
II-III-IV
E
III-IV
Açıklama:
Kültürün Sınıflandırılması:
I. Gerçek Kültür ve İdeal Kültür
II.Yüksek Kültür ve Yaygın Kültür
III. Alt Kültür ve Karşıt Kültür
I. Gerçek Kültür ve İdeal Kültür
II.Yüksek Kültür ve Yaygın Kültür
III. Alt Kültür ve Karşıt Kültür
Soru 68
İletişim sürecine katılan bireylerin kendi düşünce ve duygularını nasıl belirttiklerini, kendilerini sözlü olarak nasıl ifade ettiklerini, sözcükleri nasıl ve ne kadar sözlük anlamında kullandıklarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dil
B
Sözcük dağarcığı
C
Cümle
D
Dilbilgisi
E
Üslup
Açıklama:
İletişim sürecine katılan bireylerin kendi düşünce ve duygularını nasıl belirttiklerini, kendilerini sözlü olarak nasıl ifade ettiklerini, sözcükleri nasıl ve ne kadar sözlük anlamında kullandıklarını ifade eden terime biçem (üslup) denir.
Soru 69
Eskimo dilinde ''kar'' ile ilgili 18-onsekiz- sözcüğün bulunmasının anlamı olabilir mi?
Seçenekler
A
Sözcük dağarcığının kültürel yaşamla ilgisi yoktur.
B
Toplumun kendi düzeninin koşulları sözcük dağarcılığıyla ilgili değildir,
C
Toplumun yaşam çevresinin, sözcük dağarcığıyla ilgisi yoktur.
D
Toplumun yaşam gereksinmelerinin sözcük dağarcığıyla ilgisi yoktur.
E
Kültür grubunun yaşamında ne kadar önemli bir yer tuttuğunu gösterir.
Açıklama:
Sözcük dağarcığı ve dilin yapısı, dille kültür arasındaki ilişkilerin kavranmasında temel karşılaştırma ögelerini oluşturur. Her toplum kendi düzeninin koşullarına göre gerekli sözcükleri oluşturur ve kullanır. Yani bir dilin belli bir toplumda ve dönemdeki sözcük dağarcığı toplumun kültürel yaşamı ile ilgilidir.
Her toplumun ya da her kültürün kendi yaşam çevresine ve gereksinimlerine, bunları karşılamak için gerçekleştirilen etkinliklerine uygun sözcükleri vardır.
Bir dilde belirli bir nesne ya da olayla ilgili olarak üretilmiş çok sayıda sözcüğün bulunması, sözü edilen nesne ya da kavramın o kültür grubunun yaşamında ne kadar önemli bir yer tuttuğunu gösterir.
Her toplumun ya da her kültürün kendi yaşam çevresine ve gereksinimlerine, bunları karşılamak için gerçekleştirilen etkinliklerine uygun sözcükleri vardır.
Bir dilde belirli bir nesne ya da olayla ilgili olarak üretilmiş çok sayıda sözcüğün bulunması, sözü edilen nesne ya da kavramın o kültür grubunun yaşamında ne kadar önemli bir yer tuttuğunu gösterir.
Soru 70
Toplumsal sınıflar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Aile
B
Arkadaşlar
C
Meslek
D
Ekonomik durum
E
Yaşam koşulları
Açıklama:
Toplumsal sınıf, insanların toplumsal ve ekonomik pozisyonlarına göre bu pozisyonun bilincinde olsun veya olmasın bölünmeleridir. Toplumsal sınıflar, maddi ve kendiliğinden oluşan gerçeklerdir. O hâlde bir toplumun üretim sürecinde belirli ve benzer bir rol oynayan ve aşağı yukarı benzer ilişkiler yaşayan insanlar bütünü olarak gerçekler, toplumsal sınıfları meydana getirir.Bireyler içerisine doğdukları toplumsal sınıflar içerisinde toplumsallaşır. İçerisinde kimlik kazandıkları kişiliklerini oluşturdukları toplumsal sınıf içerisinde ilişki ve iletişimlerini biçimlendirirler.
Soru 71
Kültür, farklı ögelerden oluşur. Aşağıdakilerden hangisi bu ögelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Normlar
C
İnançlar
D
Alışkanlıklar
E
Efsanelerdir
Açıklama:
Kültür tek bir olgu değildir, kültürü oluşturan ögeler bulunmaktadır. Kültürü oluşturan değerler, normlar, inançlar, efsaneler gibi tüm ögeler, bireylerarası iletişim sayesinde toplum içinde ve tarih boyunca varlığını devam ettirerek süregelir.
Soru 72
Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ne denir?
Seçenekler
A
Benlik
B
Amaç
C
Değer
D
Norm
E
İnanç
Açıklama:
Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ‘değer’ denir. Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır. Neyin nasıl olması gerektiğini belirler. Aynı zamanda toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır. Değerlerin oluşturulması ve sürdürülmesi için toplumsal normların oluşturulması gerekir (Bahar, 2005: 78).
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal grubun kendisi için ilke edindiği ve grup üyelerinin eylemlerini yönlendiren davranış kuralları bütünü ya da ahlak alanında doğru eylemi belirleyen kural, uygun davranış için standart, eylemde temele alınan davranış ilkesi olarak tanımlanan ifadedir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Normlar
C
İnançlar
D
Kurallar
E
Bilinç
Açıklama:
Normlar ise bir sosyal grubun kendisi için ilke edindiği ve grup üyelerinin eylemlerini yönlendiren davranış kuralları bütünü ya da ahlak alanında doğru eylemi belirleyen kural, uygun davranış için standart, eylemde temele alınan davranış ilkesi olarak tanımlanır. Norm aynı zamanda değeri yargılamak ya da değer biçmek için kullanılan ölçüdür (Cevizci, 1999: 633).
Soru 74
Kesin olmayan bir şeyi doğru sayma; us yoluyla genel geçer bir doğrulama yapmadan, başkasının tanıklığı üzerine kurulmuş kanıtları, hiç bir kuşku duymaksızın onaylama, olarak tanımlanan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnanç
B
Norm
C
Değerler
D
Efsaneler
E
Kurallar
Açıklama:
İnanç kavramı, kesin olmayan bir şeyi doğru sayma; us yoluyla genel geçer bir doğrulama yapmadan, başkasının tanıklığı üzerine kurulmuş kanıtları, hiç bir kuşku duymaksızın onaylama, olarak tanımlanmaktadır. Bir diğer tanımda ise inanç, bir önermenin doğru olduğunu düşünme ya da savunmaya; kesin bilgiden daha zayıf olmakla birlikte temelsiz sanıdan çok daha güçlü olan bilgi parçasına karşılık gelir (Cevizci, 1999:463).
Soru 75
"Bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir" İfadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
İmge
B
Mimik
C
Sembol
D
Jest
E
Simge
Açıklama:
Sembol, bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir. Bir anlam, nesneyi göstermek, ifade etmek için kullanılan sözcük, işaret ya da mimik olarak sembol; kendisine ortak bir anlaşma, uzlaşma ya da gelenek aracılığıyla belli bir anlam aktarılan uzlaşımsal işareti, belirli bir nesne, süreç veya işlemi ima etmeye yarayan şeydir (Cevizci, 1999:745). Toplumun kültürünü yansıtan bazı değerler sembollerle somutlaşır. Bir ulus için kültürel olarak değeri olan anıtlar, bayrak, milli marş bir sembol olabileceği gibi; özel bir işaret, bir beden hareketi, bir sözcük de daha küçük gruplar ya da bireyler için sembol olabilmektedir.
Soru 76
"Kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi her türlü sosyal uygulamadır" İfadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Semboller
B
Değerler
C
Yargılar
D
İhtiyaçlar
E
Gelenekler
Açıklama:
Bir topluluğun, mevcut toplumsal yapısını ve değer sistemini çok büyük sarsıntılar yaşamadan koruyup devam ettirmesi amacıyla, kendinden önceki kuşaklardan devraldığı, belli bir dönüşüme uğratarak sonraki nesillere aktardığı; başta inançlar, düşünceler ve kurumlar olmak üzere her türlü sosyal uygulamadır (Cevizci, 1999:373). Örneğin evlenme öncesi yapılan kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram ziyaretleri gibi geleneklerdir. Gelenekler kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi her türlü sosyal uygulamadır.
Soru 77
Gelenekler kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi her türlü sosyal uygulamadır. Aşağıdakilerden hangisi geleneğe örnek değildir?
Seçenekler
A
Kız isteme
B
Bayram ziyaretleri
C
Çeyiz serme
D
Paskalya yumurtası boyanması
E
Günah çıkartma
Açıklama:
Gelenekler kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi her türlü sosyal uygulamadır. Örneğin evlenme öncesi yapılan kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram ziyaretleri gibi geleneklerdir. Batı toplumlarında ise paskalya döneminde insanların birbirine genellikle çikolatadan yapılan paskalya tavşanı ve paskalya yumurtası hediye etmesi, yumurta boyanması da süregelen geleneklerdendir.
Soru 78
Kişinin hayatı-insanı nasıl algılayıp, anlamlandırdığı ya da değerlendirdiği ile ilgili boyut aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarışkanlık
B
Dünya görüşü
C
İnsanın doğası
D
Materyalizm
E
Bireysellik
Açıklama:
Dünya görüşü: Dünya görüşü, kişinin hayatı-insanı nasıl algılayıp, anlamlandırdığı ya da değerlendirdiği ile ilgili boyuttur.
Soru 79
Sosyal bilimciler hem gelişmiş hem de gelişmekte olan toplumlarda kaç temel sınıftan bahsetmektedir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Sosyal bilimciler hem gelişmiş hem de gelişmekte olan toplumlarda üç temel sınıftan bahsetmektedir. Bunlar;
a. Üst sınıf: Büyük ölçekli sermaye, mülk ve rant sahiplerinden oluşan ve burjuvazi olarak da anılan bir sınıftır.
Şekil 5.8 Toplumlar, Farklı Toplumsal Sınıflardan Oluşur.96
b. Orta sınıf: Eski orta sınıf ve yeni orta sınıf olmak üzere ikiye ayrılır. Eski orta sınıf Endüstri Devrimi ile birlikte ortaya çıkan, az sayıda işçinin çalıştığı küçük ve orta ölçekli işletme sahiplerinden ve kendi hesabına çalışan esnaf ve zanaatkârlardan oluşmaktadır. Yeni orta sınıf ise Endüstri Devrimi sonrasında genellikle hizmet sektörünün gelişimi ile birlikte ortaya çıkan bir sınıftır. Literatürde büyük tartışmalara konu olmakla beraber, yeni orta sınıf da genellikle kendi içinde üst-orta ve alt-orta sınıf biçiminde ikiye ayrılabilir. Üst-orta sınıf içinde kamu ve özel sektördeki kurum ve kuruluşlarda çalışan üst düzey yöneticiler ile teknik iş gücü becerilerine sahip profesyoneller (avukatlar, eczacılar, mühendisler, doktorlar vb.) ele alınırken, alt düzey profesyoneller, orta ve alt kademe yöneticiler ve memurlar genellikle alt-orta sınıf içinde ele alınmaktadırlar.
c. Alt sınıf: Kamu ve özel sektörde vasıfsız ve düşük ücretli işlerde işçi statüsünde çalışan ve bu nedenle işçi sınıfı olarak adlandırılır. Alt sınıfta yer alan bireyler, genellikle vasıfsız ve eğitimsiz bir iş gücünden oluşur ve daha çok kol emeğine dayalı işlerde istihdam edilirler (Suğur, 2011: 50-53).
a. Üst sınıf: Büyük ölçekli sermaye, mülk ve rant sahiplerinden oluşan ve burjuvazi olarak da anılan bir sınıftır.
Şekil 5.8 Toplumlar, Farklı Toplumsal Sınıflardan Oluşur.96
b. Orta sınıf: Eski orta sınıf ve yeni orta sınıf olmak üzere ikiye ayrılır. Eski orta sınıf Endüstri Devrimi ile birlikte ortaya çıkan, az sayıda işçinin çalıştığı küçük ve orta ölçekli işletme sahiplerinden ve kendi hesabına çalışan esnaf ve zanaatkârlardan oluşmaktadır. Yeni orta sınıf ise Endüstri Devrimi sonrasında genellikle hizmet sektörünün gelişimi ile birlikte ortaya çıkan bir sınıftır. Literatürde büyük tartışmalara konu olmakla beraber, yeni orta sınıf da genellikle kendi içinde üst-orta ve alt-orta sınıf biçiminde ikiye ayrılabilir. Üst-orta sınıf içinde kamu ve özel sektördeki kurum ve kuruluşlarda çalışan üst düzey yöneticiler ile teknik iş gücü becerilerine sahip profesyoneller (avukatlar, eczacılar, mühendisler, doktorlar vb.) ele alınırken, alt düzey profesyoneller, orta ve alt kademe yöneticiler ve memurlar genellikle alt-orta sınıf içinde ele alınmaktadırlar.
c. Alt sınıf: Kamu ve özel sektörde vasıfsız ve düşük ücretli işlerde işçi statüsünde çalışan ve bu nedenle işçi sınıfı olarak adlandırılır. Alt sınıfta yer alan bireyler, genellikle vasıfsız ve eğitimsiz bir iş gücünden oluşur ve daha çok kol emeğine dayalı işlerde istihdam edilirler (Suğur, 2011: 50-53).
Soru 80
İletişim sürecine katılan bireylerin kendi düşünce ve duygularını nasıl belirttiklerini, kendilerini sözlü olarak nasıl ifade ettiklerini, sözcükleri nasıl ve ne kadar sözlük anlamında kullandıklarını ifade eden terime ne denir?
Seçenekler
A
Biçem (üslup)
B
Kod
C
İfade
D
İletişim
E
Dil
Açıklama:
İletişim sürecine katılan bireylerin kendi düşünce ve duygularını nasıl belirttiklerini, kendilerini sözlü olarak nasıl ifade ettiklerini, sözcükleri nasıl ve ne kadar sözlük anlamında kullandıklarını ifade eden terime biçem (üslup) denir. Bernstein’a göre sözlü iletişim biçemleri o biçemleri kullanan bireylerin içinde yaşadıkları toplumsal bağlam tarafından belirlenir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Nietzsche’ye göre kültür tanımıdır?
Seçenekler
A
İnsan için, insanlık için, insanlar tarafından, hatta bazen insana rağmen, yaratılmış, bulunmuş her şeydir.
B
Kültür; her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki
sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir.
sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir.
C
İnsan davranışlarını ve insanın yarattığı maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer yönelimleri sistemidir.
D
Kültür, sembol, anlam ve normların tarihsel aktarım sistemidir.
E
Kültür insan toplulukları tarafından insanın temel gereksinimlerini karşılamak üzere üretilen yaratılan her türlü insan yapısı ürünler bütündür.
Açıklama:
Nietzsche’ye göre kültür; her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kültür öğrenilir.
B
Kültür tarihidir ve süreklidir
C
Kültür toplumsaldır.
D
Kültür örüntülüdür
E
Kültür bireyseldir.
Açıklama:
Kültür bireysel değil, toplumsaldır
Soru 83
Hıristiyan toplumlarında ise 31 Ekim’de kutlanan Cadılar Bayramında (Halloween) ölülerin ruhlarının geçmişte yaşadıkları evleri ziyaret ettiğine inanılır, cümlesi kültürün hangi bileşenine örnektir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Normlar
C
İnançlar
D
Efsaneler
E
Semboller
Açıklama:
İnanç kavramı tamamen o kültüre özgü olduğu için bu inançlara sahip olmayan kişilerce saçma ve anlamsız görülebilir. Örneğin, türbelere giderek, çaput bağlayarak dileklerinin gerçekleşeceğine inananlar vardır. Hıristiyan toplumlarında ise 31 Ekim’de kutlanan Cadılar Bayramında (Halloween) ölülerin ruhlarının geçmişte yaşadıkları evleri ziyaret ettiğine inanılır. İnanç, o kültürün bir yansımasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir
Soru 84
Düşünce ve davranışların pratik bir sonuca dönük olmasını belirtir, cümlesi kültürün temel boyutlarından hangisinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Dünya görüşü
B
Uygulanabilirlik ve verimlilik
C
Mücadelecilik
D
Materyalizm
E
Eğitim
Açıklama:
Uygulanabilirlik ve verimlilik: Bu boyut düşünce ve davranışların pratik bir sonuca dönük olmasını belirtir. Doğru cevap B seçeneğidir
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel otoriter kültür ifadelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez.
B
Birey devlet içindir.
C
Dolaylı ve kapalı yollardan ima yoluyla anlatım,
doğrudan, açık-seçik anlatıma yeğlenir
doğrudan, açık-seçik anlatıma yeğlenir
D
Zaman ve zaman planlaması önemlidir. Geçmiş, şimdi,
gelecek içinde en önemlisi gelecektir.
gelecek içinde en önemlisi gelecektir.
E
Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir.
Açıklama:
Özgürlükçü çağdaş anlayışa göre; zaman ve zaman planlaması önemlidir. Geçmiş, şimdi, gelecek içinde en önemlisi gelecektir. Doğru cevap D seçeneğidir
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi sosyal bilimcilerin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan toplumlar için bahsetmiş oldukları eski orta sınıf'ın açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Büyük ölçekli sermaye, mülk ve rant sahiplerinden oluşan bir sınıftır.
B
Burjuvazi olarak anılan sınıftır
C
Endüstri Devrimi ile birlikte ortaya çıkan, az sayıda işçinin çalıştığı küçük ve orta ölçekli işletme sahiplerinden ve kendi hesabına çalışan esnaf ve zanaatkârlardan oluşan sınıftır
D
Endüstri Devrimi sonrasında genellikle hizmet sektörünün gelişimi
ile birlikte ortaya çıkan bir sınıftır
ile birlikte ortaya çıkan bir sınıftır
E
Kamu ve özel sektörde vasıfsız ve düşük ücretli işlerde işçi statüsünde çalışan sınıftır.
Açıklama:
Eski orta sınıf Endüstri Devrimi ile birlikte ortaya çıkan, az sayıda işçinin çalıştığı küçük ve orta ölçekli işletme sahiplerinden ve kendi hesabına çalışan esnaf ve zanaatkârlardan oluşmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Bernstein’a göre sözlü iletişimi anlatan cümlelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim biçemleri o biçemleri kullanan bireylerin içinde yaşadıkları toplumsal bağlam tarafından belirlenir.
B
Farklı toplumsal yapılar farklı konuşma sistemleri ve dilsel kodlar
üretebilir
üretebilir
C
Bireyler sözlü iletişim sırasında dillerinin onlara sağladığı kodlar
arasından duruma uygun olanları seçerek ileti oluşturmada kullanılırlar.
arasından duruma uygun olanları seçerek ileti oluşturmada kullanılırlar.
D
Her kültürde kod seçimi belirli ilkeler çerçevesinde gerçekleşir.
E
Dil bir ürün değil bir etkinliktir; insan zekasının hiç durmadan
yinelediği sesleri düşünceleri dile getirecek biçimde kullanma işidir.
yinelediği sesleri düşünceleri dile getirecek biçimde kullanma işidir.
Açıklama:
Humbolt, diller arasındaki gerçek ayırımın seslerde göstergelerde değil, dünya görüşleri arasındaki ayrım olduğunu belirtir. Ona göre, dil bir ürün
değil bir etkinliktir; insan zekasının hiç durmadan yinelediği sesleri düşünceleri dile getirecek biçimde kullanma işidir. Doğru cevap E seçeneğidir
değil bir etkinliktir; insan zekasının hiç durmadan yinelediği sesleri düşünceleri dile getirecek biçimde kullanma işidir. Doğru cevap E seçeneğidir
Soru 88
Örneğin kadınlar bedenlerinin çok azını kullanırlar, oturduklarında bacaklarına birleştirirler ve sandalyeye yaslanmayabilirler, cümlesi aşağıdakilerden hangisinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Kültür
B
Kültür ve Sözlü İletişim
C
Kültür ve Toplumsal Çevre
D
Kültür ve Sözsüz İletişim
E
Gelenekler
Açıklama:
Sözsüz iletişim, kültürel ortamda öğrenilmiş, karmaşık ve çok düzeyli iletişim türüdür. Bu nedenle duruş ya da beden hareketleri her kültürel ortamda her zaman aynı anlamı vermez, aynı kültürel ortamda kadınlar ve erkeklerin beden dili hareketleri farklılık gösterir. Örneğin kadınlar bedenlerinin çok azını
kullanırlar, oturduklarında bacaklarına birleştirirler ve sandalyeye yaslanmayabilirler. Doğru cevap D seçeneğidir
kullanırlar, oturduklarında bacaklarına birleştirirler ve sandalyeye yaslanmayabilirler. Doğru cevap D seçeneğidir
Soru 89
Kültürler arası farklılıklara verilebilecek örneklerden birisi Fransa, İsviçre’nin Fransızca konuşulan bölgesi ve Belçika’da “sıkıldım” demek olan Bizim kültürümüzde “düşünüyorum” anlamına gelen hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
El parmaklarını birleştirerek aşağı yukarı sallamak
B
Çene Sıvazlamak
C
Şakak Göstermek
D
Burna Dokunmak
E
El Sallama
Açıklama:
Çene Sıvazlamak: Fransa, İsviçre’nin Fransızca konuşulan bölgesi ve Belçika’da “sıkıldım” demektir. Bizim kültürümüzde “düşünüyorum” anlamına gelir. Doğru cevap B seçeneğidir
Soru 90
Sözsüz iletişimde burna dokunmanın anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ülkemizde bu işaret çok güzel olmuş yemekler için kullanılmaktadır. İtalya’da ise kötü anlam içermektedir.
B
Hollanda hariç tüm Batı ülkelerinde delilikle ilgili bir işarettir. Hollanda’da ise
“akıllı” anlamındadır. Bizim kültürümüzde işaret parmağıyla şakağı göstermek, düşünüyorum ya da yerine göre seni vuracağım demektir.
“akıllı” anlamındadır. Bizim kültürümüzde işaret parmağıyla şakağı göstermek, düşünüyorum ya da yerine göre seni vuracağım demektir.
C
İngiltere ve İskoçya’da “seninle bir sırrı paylaşıyoruz” demektir.
D
Fransa, İsviçre’nin Fransızca konuşulan bölgesi ve Belçika’da “sıkıldım” demektir. Bizim kültürümüzde “düşünüyorum” anlamına gelir.
E
Onunla ilgili kötü düşüncelere sahip olmadığınızı göstermek için kullanılabilmektedir.
Açıklama:
Burna Dokunmak: İngiltere ve İskoçya’da “seninle bir sırrı paylaşıyoruz” demektir. Galler’de “burnun şekilsiz” anlamındadır. Bizim kültürümüzün beden dilinde burna dokunmak yoktur. Doğru cevap C seçeneğidir
Soru 91
Kavram olarak "kültür"ü tanımlamak zor olsa da yaygın olarak kullanılan çeşitli tanımlar yapılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu tanımların ortaklaştığı daha kapsamlı bir ifade olabilir?
Seçenekler
A
İnsan yapısı ürünler
B
İnsan davranışları
C
Gelenekler
D
Tarihsel aktarım
E
Canlı davranışları
Açıklama:
İnsanlara davranışlar, duygu ve düşünceler, davranışlar, gelenekler, değerler gibi kavramlar, bunların oluşumu ve tarihsel aktarımını kapsayan ifadeyi insan yapısı ürünler karşılayabilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 92
".......... ve .......... birbirlerini var eden, sürekli kılan, çoğaltan biçimlendiren iki kavramdır ve birbirinin hem nedeni hem de sonucudur." ifadesinde boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kültür - Tarih
B
Kültür - İnsan
C
Tarih - İnsan
D
Kültür - İletişim
E
İnsan - İletişim
Açıklama:
"Kültür ve iletişim birbirlerini var eden, sürekli kılan, çoğaltan biçimlendiren iki kavramdır ve birbirinin hem nedeni hem de sonucudur." Doğru yanıt D'dir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kültür öğrenilir.
B
Kültür aktarılmaz.
C
Kültür tarihidir.
D
Kültür simgeseldir.
E
Kültür toplumsaldır.
Açıklama:
Kültür içinde yaşayan insanlara aktarılabilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 94
- Değerler ve normlar
- Semboller
- İnançlar
- Gelenekler
Seçenekler
A
Kültürün sınıfları
B
Kültürün özellikleri
C
Kültürün boyutları
D
Kültürün bileşenleri
E
Kültürün işlevleri
Açıklama:
Sıralanan özellikler kültürün bileşenleri kapsamında yer alır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 95
Toplumun kültürünü yansıtan bazı değerler sembollerle somutlaşır. Aşağıdakilerden hangisi günümüzde Türk kültüründe öne çıkan sembollerden biri olabilir?
Seçenekler
A
Rap müzik
B
Sosyal medya
C
Trafik cezaları
D
Recep İvedik karakteri
E
Pepe çizgi film karakteri
Açıklama:
Sıralanan örneklerin hepsi Türk kültüründe zaman zaman öne çıkan sembollerden olmuştur. Hatta sosyal medya gibi semboller evrensel olarak bir sembol olabilir. Fakat son yıllarda yaşama da yansıyan kısmıyla bir sinema filmi karakteri olarak Recep İvedik bir sembol olmuştur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 96
Kendi başına anlamı olmayan ses birimlerinden oluşan dil, sözcüklerin kendi başlarına ve kendileri olarak bir anlamı olmasa da bütünsel olarak bir kültüre aittir. Bu durum dilin hangi özelliği ile en iyi açıklanabilir?
Seçenekler
A
Toplumsal iletişimi sağlaması
B
Toplumsal anlam yüklenmesi
C
Bireyin toplumsallaşmasını sağlaması
D
Toplumlar arası farklılık yaratması
E
Kültürel değişim göstermesi
Açıklama:
Kendinde anlamı olmayan ses birimlerine, toplumsal olarak üzerlerinde uzlaşılmış anlamlar atfedilmesi, en yaygın simge sistemi olan dili ortaya çıkartmıştır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel otoriter kültürü kaderci kılan özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Evreni anlamanın güçlüğü
B
Cinsiyet ayrımcılığı
C
Din ve devlet işlerinin ayrılmaması
D
Değişikliğin olumsuzlanması
E
Mücadeleci yapının desteklenmesi
Açıklama:
Geleneksel otoriter kültürdeki anlayışa göre mücadelecilik ayıptır, mütevazılık iyidir.Dolayısıyla mücadeleci yapı desteklenmez. Doğru yanıt E'dir.
Soru 98
Kültürün sınıflandırılmasında hangi ikili birlikte ele alınır?
Seçenekler
A
Zıt Kültür - Karşıt Kültür
B
Alt Kültür - Karşıt Kültür
C
Gerçek Kültür - Yanılgı Kültür
D
Yüksek Kültür - Alçak Kültür
E
Yaygın Kültür - Dar Kültür
Açıklama:
Kültür sınıfları genel olarak; Gerçek Kültür ve İdeal Kültür, Yüksek Kültür ve Yaygın Kültür, Alt Kültür ve Karşıt Kültür ikilileri şeklinde ele alınır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 99
Konuşma diline göre nispeten daha evrensel sayılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Sözlü iletişim
C
Sözsüz iletişim
D
Üslup
E
Gelenek
Açıklama:
Sözsüz iletişim, konuşma diline göre nispeten daha evrensel sayılır.
Soru 100
Hangi seçenekteki isim külltürü, bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki sanatsal stil olarak tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Edward T. Hall
B
Asker Kartari
C
İonna Kuçuradi
D
Nietszche
E
Anthony Giddens
Açıklama:
Nietszche
Soru 101
- Sembol, anlam ve normların tarihsel aktarım sistemidir.
- İnsan için, insanlık için, insanlar tarafından, hatta bazen insana rağmen, yaratılmış, bulunmuş her şeydir.
- Genel olarak insan eliyle yapılan tüm kazanımları ifade eder.
- Ekin ekmek, yetiştirmek, terbiye etmek anlamlarına gelmektedir
Seçenekler
A
İletişim
B
Ziraat
C
Kültür
D
Dil
E
Sanat
Açıklama:
Tanımlarda kültür kavramı betimlenmiştir.
Soru 102
Önceleri hayvan ve ürünlerin yetiştirilmesi anlamında, sonra ise toplu halde yaşayan insanların günlük yaşam pratikleri içerisinde yarattıkları veya ürettikleri değerleri, gelenekleri görenekleri, anlatan anlamında kullanılan kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aile
B
Din
C
Felsefe
D
Kültür
E
Gelenek
Açıklama:
Kültür önceleri hayvan ve ürünlerin yetiştirilmesi anlamında, sonra ise insan yeteneklerinin gelişmesi anlamında kullanıldı. Zamanla kültür, toplu halde yaşayan insanların günlük yaşam pratikleri içerisinde yarattıkları veya ürettikleri değerleri, gelenekleri görenekleri, tavır ve davranışları anlatan bir kavram olarak gelişti (Güngör, 2011:226).
Soru 103
Kültür tek bir olgu değildir, kültürü oluşturan ögeler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, kültürü oluşturan bu ögelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Efsaneler
B
Halk kahramanları
C
Tarihi hayvanlar
D
Mitler
E
Normlar
Açıklama:
Kültürün Bileşenleri
Kültür tek bir olgu değildir, kültürü oluşturan ögeler bulunmaktadır. Kültürü oluşturan öğeler: değerler, normlar, inançlar, efsaneler gibi tüm ögelerdir. Hayvanlar doğal yaratıklardır.
Kültür tek bir olgu değildir, kültürü oluşturan ögeler bulunmaktadır. Kültürü oluşturan öğeler: değerler, normlar, inançlar, efsaneler gibi tüm ögelerdir. Hayvanlar doğal yaratıklardır.
Soru 104
Toplumlarda neyin nasıl olması gerektiğini belirten, toplumun sürdürdüğü ortak amaçlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Normlar
C
İnançlar
D
Dil
E
Efsaneler
Açıklama:
Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır. Değerlerin oluşturulması ve sürdürülmesi için toplumsal normların oluşturulması gerekir.
Soru 105
Hayatımızda birçok kez karşılaştığımız ve çok kullandığımız kültürel terimlerden birisi olan “kuşak çatışması” kavramının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknolojideki değişimler
B
Değerlerdeki değişimler
C
Üretimdeki değişimler
D
Eğitimdeki değişimler
E
Fiziksel değişimler
Açıklama:
Aynı toplumda değerler zaman içerisinde değişir, farklılaşır. Ancak bu değişime rağmen her kuşak kendi döneminin sahip olduğu değerleri devam ettirmek için çaba gösterir. Bu durumda bireylerarasındaki iletişimi bozar ve çatışmaya neden olur. Kuşaklar arasında yaşanan ve kuşak çatışması diye anılan bu çatışmalar zaman içinde değerlerin değiştiğine, çoğu zaman bozulduğuna işaret etmektedir.
Soru 106
Bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işaretlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mit
B
Efsane
C
Gösterge
D
Çizim
E
Sembol
Açıklama:
Sembol, bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir.
Soru 107
Kültürel değerler bilinçli olarak öğrenilmez, çocuk anadilini öğrendiği gibi, farkına varmadan, kendi kültürünün gelenek göreneklerini aile içinde öğrenir.Aşağıdakilerden hangisi, geleneksel otoriter kültür anlayışının özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Birey devlet içindir
B
Din ve devlet ayırımı yoktur.
C
Kadın ve erkek eşit değildir
D
Değişiklik kötüdür, gelenek ve görenekleri olduğu gibi devam ettirmek iyidir
E
Eğitim bağımsız düşünme, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar
Açıklama:
Geleneksel otoriter kültürün değerleri:
- Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez.
- Neyin iyi, neyin kötü olduğuna insanın kendisi karar verecek güçte değildir.
- Din ve devlet ayırımı yoktur.
- Kadın ve erkek eşit değildir.
- Birey devlet içindir.
- Eğitim, mevcut bilgi ve değerleri ezber ve taklide dayanır.
-
- Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir.
- Dolaylı ve kapalı yollardan ima yoluyla anlatım, doğrudan, açık-seçik anlatıma yeğlenir.
- Mücadelecilik ayıptır. Mütevazılık iyidir.
- Kişinin yaşı, mevkii ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar.
- Değişiklik kötüdür, gelenek ve görenekleri olduğu gibi devam ettirmek iyidir.
- Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir.
Soru 108
Kültürel değerler bilinçli olarak öğrenilmez, çocuk anadilini öğrendiği gibi, farkına varmadan, kendi kültürünün gelenek göreneklerini aile içinde öğrenir. Aşağıdakilerden hangisi, Özgürlükçü Çağdaş Anlayış değerlerinin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir
B
Din ve devlet ayrıdır. Yurttaşın din özgürlüğünü ve din-devlet ayrımını korumak devletin görevidir
C
Kadın ve erkek sosyal ve yasal yönden eşittir
D
Kişinin yaşı, mevki ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar
E
Bireyin kendine özgü özellikleri korunmalı, beslenmeli ve geliştirilmelidir
Açıklama:
Özgürlükçü çağdaş anlayış değerlerinin özellikleri:
- İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir.
- Din ve devlet ayrıdır. Yurttaşın din özgürlüğünü ve din-devlet ayrımını korumak devletin görevidir.
- Kadın ve erkek sosyal ve yasal yönden eşittir.
- Devlet birey içindir.
- Eğitim, bağımsız düşünme, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
- Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir.
- Açık-seçik doğrudan mesajlar, dolaylı yollardan kapalı anlatıma yeğlenir.
- Mücadelecilik iyidir.
- Saygınlık yönünden herkes eşittir.
- Zaman ve zaman planlaması önemlidir. Geçmiş, şimdi, gelecek içinde en önemlisi gelecektir.
- Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
- Bireyin kendine özgü özellikleri korunmalı, beslenmeli ve geliştirilmelidir. Bağımsız birey değerlidir.
Soru 109
“Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültür” olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alt kültür
B
Üst kültür
C
Yüksek kültür
D
Yaygın kültür
E
İdeal kültür
Açıklama:
Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre yüksek kültür denir.
Soru 110
İletişim sürecine katılan bireylerin kendi düşünce ve duygularını nasıl belirttiklerini, kendilerini sözlü olarak nasıl ifade ettiklerini, sözcükleri nasıl ve ne kadar sözlük anlamında kullandıklarını ifade eden terime verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üslup
B
Şive
C
Ağız
D
Lehçe
E
Jargon
Açıklama:
İletişim sürecine katılan bireylerin kendi düşünce ve duygularını nasıl belirttiklerini, kendilerini sözlü olarak nasıl ifade ettiklerini, sözcükleri nasıl ve ne kadar sözlük anlamında kullandıklarını ifade eden terime biçem (üslup) denir.
Soru 111
Kültürel ortamda öğrenilmiş, karmaşık ve çok düzeyli iletişim türüne verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim
B
Sözsüz iletişim
C
Bireyler arası iletişim
D
Kurumsal iletişim
E
Kültürel iletişim
Açıklama:
Sözsüz iletişim, kültürel ortamda öğrenilmiş, karmaşık ve çok düzeyli iletişim türüdür.
Soru 112
- Latinceden türetilmiş Fransızca bir kelimedir.
- Ekin ekmek, yetiştirmek, terbiye etmek anlamlarına gelmektedir.
Seçenekler
A
Kültür
B
Norm
C
Biçem
D
Değer
E
Sembol
Açıklama:
Kültür, Latince “cultura” kökünden türetilmiş Fransızca bir kelimedir. Ekin ekmek, yetiştirmek, terbiye etmek anlamlarına gelmektedir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi kültürü öğelerinden değildir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Normlar
C
İnançlar
D
Efsaneler
E
İletişim
Açıklama:
Kültür tek bir olgu değildir, kültürü oluşturan ögeler bulunmaktadır. Altbaşlıklarda açıklamaya çalışacağımız kültürü oluşturan değerler, normlar, inançlar, efsaneler gibi tüm ögeler, bireylerarası iletişim sayesinde toplum içinde ve tarih boyunca varlığını devam ettirerek süregelir.
Soru 114
- Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açıları olarak tanımlanır.
- Kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır. Neyin nasıl olması gerektiğini belirler.
Seçenekler
A
Normlar
B
İnançlar
C
Biçemler
D
Semboller
E
Değerler
Açıklama:
Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ‘değer’ denir. Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır. Neyin nasıl olması gerektiğini belirler.
Soru 115
Bir sosyal grubun kendisi için ilke edindiği ve grup üyelerinin eylemlerini yönlendiren davranış kuralları bütünü ya da ahlak alanında doğru eylemi belirleyen kurallara denir. Uygun davranış için standart, eylemde temel alınan davranış ilkesi olarak da tanımlanır. Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür
B
Biçemler
C
Semboller
D
Değerler
E
Normlar
Açıklama:
Normlar ise bir sosyal grubun kendisi için ilke edindiği ve grup üyelerinin eylemlerini yönlendiren davranış kuralları bütünü ya da ahlak alanında doğru eylemi belirleyen kural, uygun davranış için standart, eylemde temel alınan davranış ilkesi olarak tanımlanır. Norm aynı zamanda değeri yargılamak ya da değer biçmek için kullanılan ölçüdür.
Soru 116
- Bu kavram doğruluğu kesin olmayan bir düşünceyi doğru sayma temeline oturur.
- Bu kavram tamamen kültüre özgü olduğu için farklı kültürlerdeki kişilerce saçma ve anlamsız görülebilir.
Seçenekler
A
Kültür
B
Değer
C
Norm
D
Biçem
E
İnanç
Açıklama:
İnanç, doğruluğu kesin olmayan bir düşünceyi doğru sayma temeline oturur. Genelde o inanca sahip olan kişiler inandıkları şeyden kuşku duymazlar.
Soru 117
Bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir.
Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değer
B
Kültür
C
İnanç
D
Norm
E
Sembol
Açıklama:
Sembol, bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir. Bir anlam, nesneyi göstermek, ifade etmek için kullanılan sözcük, işaret ya da mimik olarak sembol; kendisine ortak bir anlaşma, uzlaşma ya da gelenek aracılığıyla belli bir anlam aktarılan uzlaşımsal işareti, belirli bir nesne, süreç veya işlemi ima etmeye yarayan şeydir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi kültür ile ilgili olarak, "özgürlükçü çağdaş anlayış" özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kadın ve erkek sosyal ve yasal yönden eşittir.
B
Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir.
C
Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
D
Eğitim, bağımsız düşünme, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
E
Kişinin yaşı, mevkii ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar.
Açıklama:
"Kişinin yaşı, mevkii ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar. "Geleneksel Otoriter Kültür" özelliklerindedir. "Özgürlükçü çağdaş anlayış" a göre saygınlık yönünden herkes eşittir.
Soru 119
Norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaygın kültür
B
Yüksek kültür
C
Alt kültür
D
İdeal kültür
E
Gerçek kültür
Açıklama:
Gerçek kültür, norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimidir.
Soru 120
Toplumu bir arada tutan norm ve değerlerin sadece kurallarda geçerli olması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yüksek kültür
B
Alt kültür
C
Karşıt kültür
D
Gerçek kültür
E
İdeal kültür
Açıklama:
Gerçek kültür, norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimidir. İdeal kültür, toplumu bir arada tutan norm ve değerlerin sadece kurallarda geçerli olmasıdır (Özkalp, 2000:101-102). Bu iki kavramı birbirinden ayıran en önemli nokta, toplum içerisinde gerçek ile arzulanan arasında farklılık olmasıdır. Toplumda geleneksel bir yaşam düzeni varken, o toplumun çağdaş olması arzulanıyor ise, burada gerçek ve ideal kültür arasında fark var demektir.
Soru 121
Kültür içerisindeki bir farklılıkta aynı toplum içerisinde yaşayan seçkin grup ile halk tabakalarının sahip olduğu norm ve değerlerdeki ayrılıklarda yatar. Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre olarak tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Yüksek kültür
B
Yaygın kültür
C
Gerçek kültür
D
İdeal kültür
E
Karşıt kültür
Açıklama:
Kültür içerisindeki bir farklılıkta aynı toplum içerisinde yaşayan seçkin (elit) grup ile halk tabakalarının sahip olduğu norm ve değerlerdeki ayrılıklarda yatar. Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre yüksek kültür denir. Yaygın kültür ise toplumun çoğunluğunun benimsediği büyük halk kitlelerinin benimsediği yaşam biçimi, zevkler ile farklı değerlerin sahip olduğu kültürdür.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri kültür ile ilgili tanımlardandır?
I. sembol, anlam ve normların tarihsel aktarım sistemidir.
II. kültür insan toplulukları tarafından insanın temel gereksinimlerini karşılamak üzere üretilen yaratılan her türlü insan yapısı ürünler bütündür.
III. İnsan davranışlarını ve insanın yarattığı maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer yönelimleri sistemidir .
I. sembol, anlam ve normların tarihsel aktarım sistemidir.
II. kültür insan toplulukları tarafından insanın temel gereksinimlerini karşılamak üzere üretilen yaratılan her türlü insan yapısı ürünler bütündür.
III. İnsan davranışlarını ve insanın yarattığı maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer yönelimleri sistemidir .
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I,II
C
II,III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
• Nietzsche’ye göre kültür; her şeyden önce
bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki
sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir Aktaran
(Kuçuradi, 2014:57).
• Kültür, insan için, insanlık için, insanlar tarafından, hatta bazen insana rağmen, yaratılmış, bulunmuş her şeydir. Algılayabildiğimiz, kavrayabildiğimiz, düşünebildiğimiz
her şey… Başka deyişle, kültür, insanoğlunun kendi için, kendi mutluluğu, rahatı ve
potansiyel güçleri adına kendinin var ettiği,
var edebildiği her şeydir (Erinç, 1995:10).
• İnsan davranışlarını ve insanın yarattığı
maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer
yönelimleri sistemidir (Aktaran. Kartarı,
2014:103).
• Kültür, sembol, anlam ve normların tarihsel aktarım sistemidir (Aktaran. Kartarı,
2014: 9).
• Edward T. Hall, kültürle iletişimi birbirinden ayırmaz. Ona göre, kültür insan toplulukları tarafından insanın temel gereksinimlerini karşılamak üzere üretilen yaratılan her
türlü insan yapısı ürünler bütündür (Aktaran Kartarı,
2014:9).
bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki
sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir Aktaran
(Kuçuradi, 2014:57).
• Kültür, insan için, insanlık için, insanlar tarafından, hatta bazen insana rağmen, yaratılmış, bulunmuş her şeydir. Algılayabildiğimiz, kavrayabildiğimiz, düşünebildiğimiz
her şey… Başka deyişle, kültür, insanoğlunun kendi için, kendi mutluluğu, rahatı ve
potansiyel güçleri adına kendinin var ettiği,
var edebildiği her şeydir (Erinç, 1995:10).
• İnsan davranışlarını ve insanın yarattığı
maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer
yönelimleri sistemidir (Aktaran. Kartarı,
2014:103).
• Kültür, sembol, anlam ve normların tarihsel aktarım sistemidir (Aktaran. Kartarı,
2014: 9).
• Edward T. Hall, kültürle iletişimi birbirinden ayırmaz. Ona göre, kültür insan toplulukları tarafından insanın temel gereksinimlerini karşılamak üzere üretilen yaratılan her
türlü insan yapısı ürünler bütündür (Aktaran Kartarı,
2014:9).
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri kültürün özelliklerindendir?
I. Kültür öğrenilir.
II. Kültür tarihidir ve süreklidir.
III. Kültür toplumsaldır.
IV. Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum
sağlayıcıdır.
I. Kültür öğrenilir.
II. Kültür tarihidir ve süreklidir.
III. Kültür toplumsaldır.
IV. Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum
sağlayıcıdır.
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Kültür öğrenilir.
Kültür tarihidir ve süreklidir.
Kültür toplumsaldır.
Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış
ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum
ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden
ayrılır.
Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum
sağlayıcıdır
Kültür simgeseldir
Kültür tarihidir ve süreklidir.
Kültür toplumsaldır.
Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış
ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum
ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden
ayrılır.
Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum
sağlayıcıdır
Kültür simgeseldir
Soru 124
Dil kültürün hangi özelliği içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Simgesel olması.
B
Örüntülü olması
C
Toplumsal olması
D
Tarihi olması
E
Öğrenilebilir olması
Açıklama:
Kültür simgeseldir. Kültürde öğrenmenin
yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil,
toplumda insanları birbirine bağlayan bir
öge olduğu kadar, kültürün gelecek kuşaklara aktarılması açısından da önemlidir.
Dil, toplumun simgesel sistemidir
yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil,
toplumda insanları birbirine bağlayan bir
öge olduğu kadar, kültürün gelecek kuşaklara aktarılması açısından da önemlidir.
Dil, toplumun simgesel sistemidir
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri kültürü oluşan öğelerdendir?
I. değerler
II. normlar
III. inançlar
IV. efsaneler
I. değerler
II. normlar
III. inançlar
IV. efsaneler
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Kültür, farklı ögelerden oluşur. Bu ögeler
değerler, normlar, inançlar, efsanelerdir.
Tarih sürecinde toplum içinde hep varolmuştur.
değerler, normlar, inançlar, efsanelerdir.
Tarih sürecinde toplum içinde hep varolmuştur.
Soru 126
Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ......... denir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Norm
B
Değer
C
İnanç
D
Efsane
E
Tarih
Açıklama:
Kültür ve toplumbilim açısından, bir toplumun sahip olduğu ortak tutum ve bakış açılarına ‘değer’ denir.
Soru 127
....... kavramı, kesin olmayan bir şeyi doğru sayma; us yoluyla genel geçer bir doğrulama yapmadan, başkasının tanıklığı üzerine kurulmuş kanıtları, hiç bir kuşku duymaksızın onaylama, olarak tanımlanmaktadır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İnanç
B
Normlar
C
Efsane
D
Değer
E
Din
Açıklama:
İnanç kavramı, kesin olmayan bir şeyi doğru sayma; us yoluyla genel geçer bir doğrulama yapmadan, başkasının tanıklığı üzerine kurulmuş kanıtları, hiç bir kuşku duymaksızın onaylama, olarak tanımlanmaktadır.
Soru 128
Bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sembol
B
Efsane
C
İnanç
D
Değer
E
Norm
Açıklama:
Sembol, bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı
veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir.
veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir.
Soru 129
Evlenme öncesi yapılan kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram
ziyaretleri hangi kültürel öğeye örnektir?
ziyaretleri hangi kültürel öğeye örnektir?
Seçenekler
A
Norm
B
İnanç
C
Gelenek
D
Değer
E
Sembol
Açıklama:
Geleneğe örnektir.
Soru 130
Bireylerarası ilişkilerde güç dengesini ifade eden kültürün temel boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsanın doğası
B
Mücadelecilik
C
Uygulanabilirlik ve verimlilik
D
Eşitlik/Hakkaniyet
E
Materyalizm
Açıklama:
Eşitlik/Hakkaniyet: Bireylerarası ilişkilerde güç dengesini ifade eder.
Soru 131
Nesnel terimler içinde ifade edilebilen kazançların değerli olduğunu ifade eden kültür boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Materyalizm
B
Eşitlik/Hakkaniyet
C
Mücadelecilik
D
. Bireysellik
E
Değişim
Açıklama:
Materyalizm: Nesnel terimler içinde ifade edilebilen kazançların değerli olduğunu ifade eder.
Soru 132
İnsan davranışlarını ve insanın yarattığı maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer yönelimleri sistemi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etik
B
Bilgi
C
Kültür
D
Kural
E
İletişim
Açıklama:
Kültür, insan davranışlarını ve insanın yarattığı maddi ve maddi olmayan ürünleriyle görünür hale gelen fikir, inanç, düşünce ve değer yönelimleri sistemidir. Doğru cevap C’dir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kültür öğrenilmez, doğuştan kazanılmıştır.
B
Kültür tarihidir ve süreklidir.
C
Kültür toplumsaldır.
D
Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır.
E
Kültür örüntülüdür.
Açıklama:
Kültürün bazı özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
- Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır.
- Kültür tarihidir ve süreklidir. İnsanın ilk varoluşuna kadar uzanan kültür, tarihi ve sürekli bir varlık alanıdır.
- Kültür toplumsaldır. Bir toplumun sahip olduğu, yarattığı, paylaştığı tüm alışkanlıklar o toplumun kültürüdür. Kültür toplumsal olduğuna göre, geleceği topluma bağlıdır.
- Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden ayrılır.
- Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır. Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayıcı, başka bir deyişle işlevseldir.
- Kültür simgeseldir. Kültürde öğrenmenin yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil, toplumun simgesel sistemidir. Kültür, bireylerarasında bir iletişimin olmasını gerektirir.
- Kültür örüntülüdür. Kültürler gelişigüzel toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir.
Soru 134
Kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlar olarak ifade edilen kültür bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Efsaneler
B
Gelenekler
C
Değerler
D
Semboller
E
İnançlar
Açıklama:
Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır. Doğru cevap C’dir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi kültürü oluşturan ögelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnançlar
B
Ekonomi
C
Semboller
D
Değerler ve normlar
E
Efsaneler
Açıklama:
Kültür tek bir olgu değildir, kültürü oluşturan ögeler bulunmaktadır. Kültürü oluşturan değerler, normlar, inançlar, efsaneler, semboller ve gelenekler gibi tüm ögeler, bireylerarası iletişim sayesinde toplum içinde ve tarih boyunca varlığını devam ettirerek süregelir. Doğru cevap B’dir.
Soru 136
Evlenme öncesi kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram ziyaretleri vb. aşağıdaki hangi kültür bileşenlerine örnek olarak gösterilmektedir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Efsaneler
C
İnançlar
D
Semboller
E
Gelenekler
Açıklama:
Gelenekler, kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi her türlü sosyal uygulamadır. Örneğin evlenme öncesi yapılan kız isteme, kına gecesi, nişan, çeyiz serme, bayram ziyaretleri bazı geleneklerdir. Doğru cevap E’dir.
Soru 137
Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubun sahip olduğu kültür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alt kültür
B
Yüksek kültür
C
Yaygın kültür
D
İdeal kültür
E
Karşıt kültür
Açıklama:
Toplum içerisinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri, alışkanlıkları olan küçük bir grubunun sahip olduğu kültüre yüksek kültür denir. Doğru cevap B’dir.
Soru 138
Norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimi olarak ifade edilen kültür biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerçek kültür
B
Yüksek kültür
C
Yaygın kültür
D
Alt kültür
E
Karşıt kültür
Açıklama:
Gerçek kültür, norm ve değerlerin pratikteki, günlük yaşamdaki uygulanış ya da bulunuş biçimidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 139
I. Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
II. Mücadelecilik iyidir.
III. Devlet birey içindir.
IV. Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir.
V. Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri özgürlükçü çağdaş anlayış değerleri arasında yer almaktadır?
II. Mücadelecilik iyidir.
III. Devlet birey içindir.
IV. Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir.
V. Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri özgürlükçü çağdaş anlayış değerleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
III, IV ve V
E
II ve III
Açıklama:
Özgürlükçü çağdaş anlayış değerleri şunlardır:
- İnsan hem kendini hem de evreni inceleyerek anlayabilir.
- İnsan, kendisi için neyin yararlı ya da zararlı oluduğuna kendisi karar verecek yetenektedir.
- Bireyin kendine özgü özellikleri korunmalı, beslenmeli ve geliştirilmelidir. Bağımsız birey değerlidir.
- Değişiklik yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır ve iyidir.
- Zaman ve zaman planlaması önemlidir. Geçmiş, şimdi, gelecek içinde en önemlisi gelecektir.
- Saygınlık yönünden herkes eşittir.
- Mücadelecilik iyidir.
- Açık-seçik doğrudan mesajlar, dolaylı yollardan kapalı anlatıma yeğlenir.
- Gerçekçi, pratik ve verimli olma değerlidir.
- Materyalisttir.
- Eğitim, bağımsız düşünme, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
- Devlet birey içindir.
- Kadın ve erkek sosyal ve yasal yönden eşittir.
- Din ve devlet ayrıdır. Yurttaşın din özgürlüğünü ve din-devlet ayrımını korumak devletin görevidir.
Soru 140
I. Eğitim, bağımsız düşünme, soruşturma yeteneklerini geliştirmeyi amaçlar.
II. Din ve devlet ayrıdır.
III. Kadercidir.
IV. Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez.
V. Birey devlet içindir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri geleneksel otoriter kültür değerleri arasında yer almaktadır?
II. Din ve devlet ayrıdır.
III. Kadercidir.
IV. Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez.
V. Birey devlet içindir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri geleneksel otoriter kültür değerleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
III, IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Geleneksel otoriter kültür değerleri şunlardır:
- Evreni anlamaya insanoğlunun gücü yetmez.
- Neyin iyi, neyin kötü olduğuna insanın kendisi karar verecek güçte değildir.
- Bireyin kendine özgü bir değeri yoktur. Bireyi değerli yapan, onun ilişkileridir.
- Değişiklik kötüdür, gelenek ve görenekleri olduğu gibi devam ettirmek iyidir.
- Zaman ve zaman planlaması önemli değildir, gelecekte ne olacağı kaderimize bağlıdır, biz denetleyemeyiz.
- Kişinin yaşı, mevkii ve ilişki içinde olduğu insanların türü onun saygınlık derecesini tanımlar.
- Mücadelecilik ayıptır. Mütevazılık iyidir.
- Dolaylı ve kapalı yollardan ima yoluyla anlatım, doğrudan, açık-seçik anlatıma yeğlenir.
- Programı uygulayan kişinin mevkii ve kudreti önemlidir.
- Kadercidir.
- Eğitim, mevcut bilgi ve değerleri ezber ve taklide dayanır.
- Birey devlet içindir.
- Kadın ve erkek eşit değildir.
- Din ve devlet ayırımı yoktur.
Soru 141
I. Gerçek kültür
II. Yaygın kültür
III. Yüksek kültür
IV. Karşıt kültür
V. Alt kültür
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kültürün farklı biçimlerdeki sınıflandırmaları arasında yer almaktadır?
II. Yaygın kültür
III. Yüksek kültür
IV. Karşıt kültür
V. Alt kültür
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kültürün farklı biçimlerdeki sınıflandırmaları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
I, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Kültür farklı biçimlerde sınıflanabilir. Bunlar:
Doğru cevap C’dir.
- Gerçek kültür ve ideal kültür
- Yüksek kültür ve yaygın kültür
- Alt kültür ve karşıt kültür
Doğru cevap C’dir.
Soru 142
Hangi seçenekte kültürün özelliklerinden biri yer alır?
Seçenekler
A
Kültür bireyseldir
B
Kültür öğrenilir
C
Kültür sabittir
D
Kültür bir önyargılar bütünüdür
E
Kültür güdüsel ya da genetiktir.
Açıklama:
- Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır.
- Kültür tarihidir ve süreklidir. Bütün canlılar, yaşadıkları sürece, varlıklarını sürdürecek, kendilerini tehlikelerden koruyacak bazı beceriler kazanırlar. İnsan öğrendiklerini yavrusuna aktarabilen tek canlıdır. Onun biricikliği kuşkusuz dil öğrenme ve öğretme becerisinden gelir. İnsanın ilk varoluşuna kadar uzanan kültür, tarihi ve sürekli bir varlık alanıdır.
- Kültür toplumsaldır. Kültürün öğrettikleri yalnızca zaman boyutunda sürekli mekan-coğrafya boyutunda da toplumdan topluma farlılık gösterir, değişir. Bir toplumun sahip olduğu, yarattığı, paylaştığı tüm alışkanlıklar o toplumun kültürüdür. Kültür toplumsal olduğuna göre, geleceği topluma bağlıdı.
- Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden ayrılır. Diğer bir deyişle, her kültür bütü-nü, ideal ve gerçek adını verebileceğimiz bir kültür ikileminden oluşur. İdeal ile gerçek ara sıra birbirine yaklaşsa,üst üste gelse de, çoğu zaman birbirinden uzaktır. Öyleyse insan davranışlarının büyük bölümü kültürel -öğrenilmiş - olsa bile ideal olmayabilir.
- Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır. Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayıcı, başka bir deyiş-le işlevseldir. Doyum düzeyi, alışkanlıkla-rı destekler ve pekiştirir, doyumsuzluk ise değişim ve boşluklara yol açar. Süreklilik, doyumun, doyumsuzluktan biraz daha faz-la oluşuna bağlıdır. Biyolojik gereksinim-ler evrenseldir, bunlara yanıt veren örgüt ve değerlerin, kültürlerin belli ölçülerde benzer olması kaçınılmazdır
- Kültür simgeseldir. Kültürde öğrenmenin yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil, toplumda insanları birbirine bağlayan bir öge olduğu kadar, kültürün gelecek ku-şaklara aktarılması açısından da önemlidir. Dil, toplumun simgesel sistemidir. Kültür, bireylerarasında bir iletişimin olmasını gerektirir. Kültür toplumsal bir üründür ve bireylerarası etkileşim sonucu doğup gelişir.
- Kültür örüntülüdür. Kültürler gelişigüzel toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir. Adetler, değerler, kurumlar, inançlar birbirleriyle ilintili-dir. Bunlardan birinde meydana gelen bir değişme diğerlerini de etkiler. Bir kültürün farklı ögeleri çekirdek değerler etrafında bütünleştirilebilir . Yine bununla ilişkili olarak kültür bir soyutlamadır. Kültür, bütünüyle maddi, gözlemlenebilir bir olgu değildir, soyut, kişilerin zihinle-rinde olan bir kavramdır . Gelenekler, görenekler, töreler maddi bir olgu değildir ancak dilden dile, bireyle-re aktarılarak onların davranışlarını, yaşam tarzlarını etkiler. Özelliklerinden yola çıka-rak söyleyebiliriz ki, kültür çok boyutlu ve dinamik bir kavramdır.
Soru 143
Kültür kaç adet özelliğe sahiptir?
Seçenekler
A
Üç
B
Beş
C
Yedi
D
Sekiz
E
On
Açıklama:
- Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır.
- Kültür tarihidir ve süreklidir. Bütün canlılar, yaşadıkları sürece, varlıklarını sürdürecek, kendilerini tehlikelerden koruyacak bazı beceriler kazanırlar. İnsan öğrendiklerini yavrusuna aktarabilen tek canlıdır. Onun biricikliği kuşkusuz dil öğrenme ve öğretme becerisinden gelir. İnsanın ilk varoluşuna kadar uzanan kültür, tarihi ve sürekli bir varlık alanıdır.
- Kültür toplumsaldır. Kültürün öğrettikleri yalnızca zaman boyutunda sürekli mekan-coğrafya boyutunda da toplumdan topluma farlılık gösterir, değişir. Bir toplumun sahip olduğu, yarattığı, paylaştığı tüm alışkanlıklar o toplumun kültürüdür. Kültür toplumsal olduğuna göre, geleceği topluma bağlıdı.
- Kültür her ne kadar, ideal kural, davranış ve değerlerden oluşursa da, bireysel tutum ve davranışlar, büyük ölçüde ideallerden ayrılır. Diğer bir deyişle, her kültür bütü-nü, ideal ve gerçek adını verebileceğimiz bir kültür ikileminden oluşur. İdeal ile gerçek ara sıra birbirine yaklaşsa,üst üste gelse de, çoğu zaman birbirinden uzaktır. Öyleyse insan davranışlarının büyük bölümü kültürel -öğrenilmiş - olsa bile ideal olmayabilir.
- Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır. Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayıcı, başka bir deyiş-le işlevseldir. Doyum düzeyi, alışkanlıkla-rı destekler ve pekiştirir, doyumsuzluk ise değişim ve boşluklara yol açar. Süreklilik, doyumun, doyumsuzluktan biraz daha faz-la oluşuna bağlıdır. Biyolojik gereksinim-ler evrenseldir, bunlara yanıt veren örgüt ve değerlerin, kültürlerin belli ölçülerde benzer olması kaçınılmazdır
- Kültür simgeseldir. Kültürde öğrenmenin yanı sıra dil ve etkileşim de önemlidir. Dil, toplumda insanları birbirine bağlayan bir öge olduğu kadar, kültürün gelecek ku-şaklara aktarılması açısından da önemlidir. Dil, toplumun simgesel sistemidir. Kültür, bireylerarasında bir iletişimin olmasını gerektirir. Kültür toplumsal bir üründür ve bireylerarası etkileşim sonucu doğup gelişir.
- Kültür örüntülüdür. Kültürler gelişigüzel toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir. Adetler, değerler, kurumlar, inançlar birbirleriyle ilintili-dir. Bunlardan birinde meydana gelen bir değişme diğerlerini de etkiler. Bir kültürün farklı ögeleri çekirdek değerler etrafında bütünleştirilebilir . Yine bununla ilişkili olarak kültür bir soyutlamadır. Kültür, bütünüyle maddi, gözlemlenebilir bir olgu değildir, soyut, kişilerin zihinle-rinde olan bir kavramdır . Gelenekler, görenekler, töreler maddi bir olgu değildir ancak dilden dile, bireyle-re aktarılarak onların davranışlarını, yaşam tarzlarını etkiler. Özelliklerinden yola çıka-rak söyleyebiliriz ki, kültür çok boyutlu ve dinamik bir kavramdır.
Soru 144
Hangisi kültürün bileşenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Normlar
C
Efsaneler
D
İnançlar
E
Güdüler
Açıklama:
Kültür, farklı ögelerden oluşur. Bu ögeler değerler, normlar, inançlar, efsanelerdir. Tarih sürecinde toplum içinde hep varolmuştur.
Soru 145
- Kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır.
- Neyin nasıl olması gerektiğini belirler.
- Toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır.
Seçenekler
A
Normlar
B
Değerler
C
İnançlar
D
Efsaneler
E
Tarih
Açıklama:
Değerler, kültürel olarak belirlenmiş toplumsal standartlardır, neyin nasıl olması gerektiğini belirler ve toplumun sürdürdüğü ortak amaçlardır. Değerlerin oluşturulması ve sürdürül-mesi için toplumsal normların oluşturulması gerekir.
Soru 146
Kültürü; her şeyden önce bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki sanatsal stil (tarz-üslup) birliği olarak tanımlayan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
Edward T. Hall
C
Nietzsche
D
William Wallece
E
Humbolt
Açıklama:
Nietzsche’ye göre kültür; her şeyden önce
bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki
sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
bir ulusun yaşam tarzlarının tamamındaki
sanatsal stil (tarz-üslup) birliğidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 147
Güdüsel ya da genetik değil, her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır. Bu bilgi kültürün hangi özelliğini anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Kültür tarihidir ve süreklidir
B
Kültür öğrenilir
C
Kültür toplumsaldır
D
Kültür örüntülüdür
E
Kültür simgeseldir
Açıklama:
Kültür öğrenilir. Güdüsel ya da genetik değil,
her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden
öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
her bireyin doğduktan sonra, yaşayarak kazandığı, iletişim halinde olduğu bireylerden
öğrendiği bilgi, davranış ve alışkanlıklardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 148
''Kesin olmayan bir şeyi doğru sayma; us yoluyla genel geçer bir doğrulama yapmadan başkasının tanıklığı üzerine kurulmuş kanıtları hiçbir kuşku duymadan onaylamak'', biçiminde tanımlanabilen kavram hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
İnanç
B
Değer
C
Gelenek
D
ideoloji
E
Algı
Açıklama:
İnanç kavramı, kesin olmayan bir şeyi doğru sayma; us yoluyla genel geçer bir doğrulama yapmadan, başkasının tanıklığı üzerine kurulmuş kanıtları, hiç bir kuşku duymaksızın onaylama, olarak tanımlanmaktadır. Bir diğer tanımda ise inanç, bir önermenin doğru olduğunu düşünme ya da savunmaya; kesin bilgiden daha zayıf olmakla birlikte temelsiz sanıdan çok daha güçlü olan bilgi parçasına karşılık gelir.
Soru 149
Kültürün öğrettikleri yalnızca zaman boyutunda sürekli mekan coğrafya boyutunda da toplumdan topluma farlılık gösterir, değişir. Bu bilgi kültürün hangi özelliğini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Kültür örüntülüdür.
B
Kültür tarihidir ve süreklidir.
C
Kültür öğrenilir.
D
Kültür toplumsaldır.
E
Kültür simgeseldir.
Açıklama:
Kültür toplumsaldır. Kültürün öğrettikleri
yalnızca zaman boyutunda sürekli mekancoğrafya boyutunda da toplumdan topluma
farlılık gösterir, değişir. Bir toplumun sahip
olduğu, yarattığı, paylaştığı tüm alışkanlıklar o toplumun kültürüdür. Kültür toplumsal olduğuna göre, geleceği topluma bağlıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
yalnızca zaman boyutunda sürekli mekancoğrafya boyutunda da toplumdan topluma
farlılık gösterir, değişir. Bir toplumun sahip
olduğu, yarattığı, paylaştığı tüm alışkanlıklar o toplumun kültürüdür. Kültür toplumsal olduğuna göre, geleceği topluma bağlıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 150
Kültürler gelişigüzel toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir. Adetler, değerler, kurumlar, inançlar birbirleriyle ilintilidir. Bu bilgiler kültürün hangi özelliğini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Kültür örüntülüdür.
B
Kültür toplumsaldır.
C
Kültür simgeseldir.
D
Kültür tarihidir ve süreklidir.
E
Kültür öğrenilir.
Açıklama:
Kültür örüntülüdür. Kültürler gelişigüzel
toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir. Adetler, değerler, kurumlar, inançlar birbirleriyle ilintilidir. Bunlardan birinde meydana gelen bir değişme diğerlerini de etkiler. Bir kültürün farklı ögeleri çekirdek değerler etrafında
bütünleştirilebilir. Yine bununla ilişkili olarak kültür bir soyutlamadır. Kültür, bütünüyle maddi, gözlemlenebilir
bir olgu değildir, soyut, kişilerin zihinlerinde olan bir kavramdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
toplanmış görenek ve inançlar değil bütünleşmiş örüntülü sistemlerdir. Adetler, değerler, kurumlar, inançlar birbirleriyle ilintilidir. Bunlardan birinde meydana gelen bir değişme diğerlerini de etkiler. Bir kültürün farklı ögeleri çekirdek değerler etrafında
bütünleştirilebilir. Yine bununla ilişkili olarak kültür bir soyutlamadır. Kültür, bütünüyle maddi, gözlemlenebilir
bir olgu değildir, soyut, kişilerin zihinlerinde olan bir kavramdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 151
- Gerçekliğin doğası hakkında ileri sürülen iddialar.
- Dünya hakkında paylaşılan fikirlerdir.
- Bireyin geçmişini yorumlamaya yardımcıdır.
- Bugünü açıklamaya veya geleceği tahmin etmeye de katkıda bulunabilir.
- Belirli bir kültürün yansımasıdır.
Seçenekler
A
Gelenek
B
Milliyet
C
İnanç
D
Örf, adet
E
Düşünce
Açıklama:
İnançlar, gerçekliğin doğası hakkında ileri sürülen iddialar; yani dünya hakkında paylaşılan fikirlerdir. İnançlar, bireyin geçmişini yorumlamaya yardımcı olabileceği gibi, bugünü açıklamaya veya geleceği tahmin etmeye de katkıda bulunabilir. İnsanlar hayatlarında sağduyuyu, dini, bilimi ya da bunların karışımını temel alabilirler. Bireyin inanç-larının bir kısmı kanıtlanabilir temellere sahipken bir kısmı da bu temelden yoksundur. İnançlar, belli durumlarda ne olması gerektiğini ifade ederler. Örneğin dinî doktrinler birer inanç sistemidirler. Ya da siyasal ideolojiler, siyasal arenada ne olması gerektiği konusunda, belli inançlara dayanırlar.
Soru 152
Kuşaktan kuşağa devredilen, zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi her türlü sosyal uygulamaya ne denir?
Seçenekler
A
Örf
B
Adet
C
Gelenek
D
Semboller
E
Dil
Açıklama:
Gelenekler kuşaktan kuşağa devredilen,
zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi
her türlü sosyal uygulamadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
zaman içinde değişen inanç, düşünce gibi
her türlü sosyal uygulamadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 153
Kişinin hayatı-insanı nasıl algılayıp, anlamlandırdığı
ya da değerlendirdiği ile ilgili olan kültürün hangi temel boyutudur?
ya da değerlendirdiği ile ilgili olan kültürün hangi temel boyutudur?
Seçenekler
A
Dünya görüşü
B
İnsanın doğası
C
İnsanın doğayla ilişkisi
D
Değişim
E
Zaman
Açıklama:
Dünya görüşü: Dünya görüşü, kişinin hayatı-insanı nasıl algılayıp, anlamlandırdığı
ya da değerlendirdiği ile ilgili boyuttur. Doğru cevap A seçeneğidir.
ya da değerlendirdiği ile ilgili boyuttur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 154
''Geleneksel olarak yayılan veya toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren alegorik bir anlatımı olan halk hikâyeler''ne verilen ad hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Mit
B
Efsane
C
Masal
D
Fıkra
E
Atasözü
Açıklama:
Efsaneler, geleneksel olarak yayılan veya toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren alegorik bir anlatımı olan halk hikâyelerdir. Bir diğer tanım da eski çağlardan beri söylenegelen, olağanüstü varlıkları, olayları konu edinen hayalî hikâyelerdir. Bu tür hikayeler bugünün geçmişle bağlantısıdır, mevcut uygu-lamalara açıklama ve meşruluk kazandırır. Toplumun geçmişi, mevcut durumu ya da gelecekteki akışını etkileyen kararlar hakkındaki olayları kapsar.
Soru 155
Bireylerarası ilişkilerde güç dengesini ifade eden kültürün hangi temel boyutudur?
Seçenekler
A
Bireysellik/Bağımsızlık
B
İnsanın doğası
C
Değişim
D
Eğitim
E
Eşitlik/Hakkaniyet
Açıklama:
Eşitlik/Hakkaniyet: Bireylerarası ilişkilerde
güç dengesini ifade eder. Doğru cevap E seçeneğidir.
güç dengesini ifade eder. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 156
''Bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işaret''e verilen genel ad, hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
İmge
B
İmaj
C
İkon
D
Alfabe
E
Sembol
Açıklama:
Sembol, bir düşünce, fikir ya da nesnenin yerini tutan, bir kavramı veya bir düşünceyi belirten gözle görülür ve anlamı bilinir işarettir. Bir anlam, nesneyi göstermek, ifade etmek için kullanılan sözcük, işaret ya da mimik olarak sembol; kendisine ortak bir anlaşma, uzlaşma ya da gelenek aracılığıyla belli bir anlam aktarılan uzlaşımsal işareti, belirli bir nesne, süreç veya işlemi ima etmeye yarayan şeydir. Toplumun kültürünü yansıtan bazı değerler sembollerle somutlaşır. Bir ulus için kültürel olarak değeri olan anıtlar, bayrak, milli marş bir sembol olabileceği gibi; özel bir işaret, bir beden hareketi, bir sözcük de daha küçük gruplar ya da bireyler için sembol olabilmektedir. Örneğin kurumların, okulların, arkadaş gruplarının, müzik gruplarının, trafiğin, ticare-tin kendilerine özgü sembolleri bulunmaktadır. Sembollerin ne anlama geldiği toplum bireyleri tarafından bilinir ve bireylerarasında öğretilir/anlatılır.
Soru 157
Diller arasındaki gerçek ayırımın seslerde göstergelerde değil, dünya görüşleri arasındaki ayrım olduğunu belirten düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Humbolt
B
Merton
C
Young
D
Edward T. Hall
E
Comte
Açıklama:
Humbolt, diller arasındaki gerçek ayırımın seslerde göstergelerde değil, dünya görüşleri arasındaki ayrım olduğunu belirtir. Ona göre, dil bir ürün
değil bir etkinliktir; insan zekasının hiç durmadan
yinelediği sesleri düşünceleri dile getirecek biçimde kullanma işidir.
değil bir etkinliktir; insan zekasının hiç durmadan
yinelediği sesleri düşünceleri dile getirecek biçimde kullanma işidir.
Soru 158
Bireyin çevresini kültürel ve toplumsal
olmak üzere iki farklı yapının oluşturduğunu ileri
süren düşünür kimdir?
olmak üzere iki farklı yapının oluşturduğunu ileri
süren düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Humbolt
B
Edward T. Hall
C
Karl Marx
D
Merton
E
Comte
Açıklama:
Merton, bireyin çevresini kültürel ve toplumsal
olmak üzere iki farklı yapının oluşturduğunu ileri
sürmektedir. Kültürel yapı, belli bir toplum ya da
grup üyelerinin ortak davranışlarını yöneten örgütlenmiş bir dizi değerlerdir. Toplumsal yapı ise bir
toplumun ya da grubun üyelerinin çeşitli şekillerde
içinde bulundukları örgütlenmiş bir dizi toplumsal
ilişkilerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
olmak üzere iki farklı yapının oluşturduğunu ileri
sürmektedir. Kültürel yapı, belli bir toplum ya da
grup üyelerinin ortak davranışlarını yöneten örgütlenmiş bir dizi değerlerdir. Toplumsal yapı ise bir
toplumun ya da grubun üyelerinin çeşitli şekillerde
içinde bulundukları örgütlenmiş bir dizi toplumsal
ilişkilerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 159
Değerler, inançlar, geleneklerin en temelde öğrenildiği yer aşağıdakilerden hangisindedir?
Seçenekler
A
Okul
B
Toplum
C
Aile
D
Arkadaş ilişkileri
E
Eğitim
Açıklama:
Değerler, inançlar, gelenekler öncelikle aile
içinde öğrenilir. Daha önemlisi çocuk anadilini
öncelikle annesi olmak üzere ailesinden öğrenir.
Dilin yanı sıra çocuk karşılaşacağı sosyal sorunları
çözmesini, sosyal çevre hakkında bilgi edinmesini,
akrabalık, komşuluk, arkadaşlık ilişkilerini yine ailesinden öğrenir.
Ailenin kaç bireyden oluştuğu, çocuğun kaç
kardeşinin olduğu, dede-nineyle de aynı evde yaşam durumu, çocuğun cinsiyeti, aile ortamını etkiler. Doğru cevap C seçeneğidir.
içinde öğrenilir. Daha önemlisi çocuk anadilini
öncelikle annesi olmak üzere ailesinden öğrenir.
Dilin yanı sıra çocuk karşılaşacağı sosyal sorunları
çözmesini, sosyal çevre hakkında bilgi edinmesini,
akrabalık, komşuluk, arkadaşlık ilişkilerini yine ailesinden öğrenir.
Ailenin kaç bireyden oluştuğu, çocuğun kaç
kardeşinin olduğu, dede-nineyle de aynı evde yaşam durumu, çocuğun cinsiyeti, aile ortamını etkiler. Doğru cevap C seçeneğidir.
Ünite 6
Soru 1
Bir fikrin, duygunun, tutumun iletilmesine aşağıdakilerden hangi isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Görev
B
Sunum
C
İletişim
D
Uzlaşı
E
Çatışma
Açıklama:
Genel tanımıyla iletişim bir fikrin, duygunun, tutumun iletilmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi "aracılanmaya" göre tanımlandığında iletişim türlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Statüyle aracılanmış iletişim
B
Zamanla aracılanmış iletişim
C
Parayla aracılanmış iletişim
D
Teknolojiyle aracılanmış iletişim
E
Medeniyetle aracılanmış iletişim
Açıklama:
İletişim türü, türün nasıl tanımlandığına göre şekillenir. Örneğin, türü “aracılanmaya” göre tanımlarsak, karşımıza iki temel tür çıkar: a) Teknolojiyle aracılanmamış iletişim b) Teknolojiyle aracılanmış iletişim Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişimin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Arzuları ve istekleri yerine getirme
B
Kendimizi ve diğerlerini tanımlama
C
İlişkiyi tanımlama ve bağlamını kurma
D
Çatışmaları önleme veya çözme
E
Yeni gereksinimler yaratma
Açıklama:
Bireylerarası amaçlardan birisi zorunlu ve yaratılmış gereksinimleri gidermektir. Yeni gereksinimler yaratma söz konusu değildir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi iletişim araçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Tarihi iletişim araçları
B
Sözlü iletişim araçları
C
İşlevsel iletişim araçları
D
Eğitimsel iletişim araçları
E
Duyarlı iletişim araçları
Açıklama:
B seçeneği dışındaki seçeneklerde ifade edilenler iletişim araçları arasında yer almamaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Radyo
B
Televizyon
C
Dergi
D
Gazete
E
E-posta
Açıklama:
E-posta ile iletişim internet yolu ile yapılan iletişim türüne girmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi uzaktan iletişime dair ilk buluşlara örnektir?
Seçenekler
A
Sosyal medya
B
İnternet
C
Faks
D
Akıllı telefonlar
E
E-mailler
Açıklama:
Fotoğraf, telgraf, telefon, teleks, faks gibi araçlar uzaktan iletişime dair ilk buluşlara örnek sayılmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 7
Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk araçlar
B
Sıcak araçlar
C
Yeni araçlar
D
Eski araçlar
E
Yaygın araçlar
Açıklama:
Soru kökündeki tanım sıcak araçlar için yapılmıştır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri semptomlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
B
Şiddet normalleşmiştir
C
Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir
D
Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır
E
Bireyler yavaş çözümleri tercih etmektedir
Açıklama:
Bu durumda bireylerin hızlı çözümleri tercih etmeleri beklenmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 9
Yeni iletişim teknolojilerinin dünyayı aşağıdakilerden hangisine çevirdiği ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Evrensel merkez
B
Global köy
C
Sanal cennet
D
Issız ada
E
Hayat okulu
Açıklama:
McLuhan, yeni iletişim teknolojilerinin dünyayı “global köye” çevirdiğini, bu nedenle bir köyde bir arada yaşıyor gibi birbirinden haberdar olan insanların bütün dünyayı bir bütün olarak algılayacaklarını ileri sürmüştür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 10
19. yüzyıl sonlarında panayır alanlarında düzenlenen slayt gösterilerinden doğan kitle iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Tiyatro
C
Sinema
D
Radyo
E
İnternet
Açıklama:
Bu gelişmelere paralel olarak görsel işitsel bir kitle iletişim aracı olan sinema ondokuzuncu yüzyıl sonlarında panayır alanlarında ve vodvil tiyatrolarında düzenlenen slayt gösterilerinden doğdu.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 11
Genel tanımıyla iletişim bir fikrin, duygunun, tutumun iletilmesidir. Bireyler arası iletişim pek çok işlev ve amaca sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi iletişimin temel amaçları ve/veya işlevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Benlik duygusunu geliştirme
B
Sosyal ilişki kurma ve geliştirme
C
Enformasyon alıp-verme
D
Yaşam boyu gelişimi sağlama
E
Sosyal/toplumsal sorumluluklarımızı yerine getirme
Açıklama:
İletişim sürecinde kurulan ilişkide; benlik duygumuzu tutma ve geliştirme, ilişki kurma ve geliştirme, enformasyon alıp-verme, diğerlerini etkileme, ve sosyal/toplumsal sorumluluklarımızı yerine getirme gibi amaçlara/işlevler bulunmaktadır. Ancak yaşam boyu gelişim, iletişimin işlevlerinin ötesinde oldukça çok boyutlu ve karmaşık bir olgudur. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 12
Ülkemizde otomobil, orta ve üst sosyoekonomik düzeydeki aileler için gündelik bir hayat aracıdır. Zorluklarla almış birisi için ise statü simgesi haline gelmiş bir araçtır. Bu kişinin arabasını silmesi, parlatması ve hatta ona kimi zaman kendi bedeninden daha iyi bakması otomobilin onun için ifade ettiği simgesel anlamlarla ilişkilidir.
Yukarıda tanımlanan durum, aşağıdaki ifadelerden hangisiyle en doğru ve kapsamlı şekilde açıklanabilir?
Yukarıda tanımlanan durum, aşağıdaki ifadelerden hangisiyle en doğru ve kapsamlı şekilde açıklanabilir?
Seçenekler
A
İletişim ve dolayısıyla bireylerarası iletişim dinamik bir süreçtir.
B
İletişim sürecinde kaynak ile hedefin mesajın anlamlandırılmasına ilişkin benzer görüş ve/veya deneyime sahip olmaları önemlidir.
C
Bireylerarası iletişimin ilk evresi bireyin toplumsallaşma sürecinin ilk basamağını oluşturan ev içi aile iletişimiyle başlar.
D
Diğer canlı türlerinden farklı olarak insan, doğa ile etkileşim sürecinde araya kültürü koyar.
E
İletişim ve anlamlandırma sürecinde iletişimin gerçekleştiği bağlam oldukça önemlidir.
Açıklama:
Soruda örneklenen durum, iletişim sürecindeki tarafların (diğer bir deyişle kaynağın ve alıcının iletilen bilgiyi yorumlarken benzer deneyim ve bilgiye sahip olmalarının önemine dikkat çekmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 13
Kırsal ve kentsel kültürlerde bireylerarası iletişim süreçleri oldukça farklı olabilmektedir. Örneğin; kırsal kültürlerde bireylerarası iletişim sürecinde elde edilen enformasyona daha çok güvenilmekte ve bu enformasyon medyadan edinilenlerden üstün tutulmaktayken; kentsel kültürlerde konunun uzmanları tarafından verilmemiş enformasyon daha az güvenilir bulunmaktadır. Ancak günümüzde bu iki kültürde gözlenen iletişim süreçleri arasındaki farklılıklar giderek azalmaktadır. Bunun en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelişen teknolojiler ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması
B
Kırsal kültüre sahip toplumların giderek sayıca azalmaları
C
İletişim süreçlerinin eğitimle birlikte benzer hale gelmesi
D
Sosyal devlet anlayışıyla hem kırsal hem kentsel bölgelerdeki refah düzeyinin aynı oranda artış göstermesi
E
Kırsal ve kentsel kültürlerdeki bireylerin ihtiyaçlarının farklılaşması
Açıklama:
Bireylerarası ilişkilerde teknoloji kullanımı etkilidir. Genel olarak teknolojinin daha az egemen olduğu ve daha az karmaşık olan kırsal kültürler ile kentsel kültürlerde iletişim süreçleri farklılaşmaktadır. Ancak gelişen teknolojiler ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla iletişim açısından kentsel ve kırsal kültürler arasındaki bu fark giderek ortadan kalkmaya başlamıştır. Artık ülkenin en kırsal noktasında oturan birey dünyada neler olup bittiğinden haberdardır. Ve bu süreç bilginin ulaşılabilirliğinin ve beraberinde meydana gelen toplumsal değişmenin tüm bölge ve kültürlerde benzer olmasını sağlamaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 14
İletişimin amacına, hedefe ve bağlamın özelliklerine bağlı olarak kullanılacak iletişim aracı değişiklik gösterebilir. Bu doğrultuda radyolar hangi tür iletişim araçları kapsamında değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim araçları
B
Yazılı iletişim araçları
C
İnternet yolu kullanılan iletişim araçları
D
Sanatsal iletişim araçları
E
Kitle iletişim araçları
Açıklama:
Kitle iletişim araçları, toplumun geniş kesimlerine yönelik iletişim araç ve yöntemlerini içermektedir. Radyo, televizyon, gazete, dergi gibi kitlelere yönelik araçlarla yapılan iletişim buna örnektir. Bu bilgi ışığında doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 15
İletişimin amacına, hedefe ve bağlamın özelliklerine bağlı olarak kullanılacak iletişim aracı değişiklik gösterebilir. Tarih boyunca değerlendirildiğinde, iletişim araçlarının gelişimi aşağıdaki alanlardan hangisiyle en yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Ülkelerdeki ekonomik kriz dalgalanmaları
B
Kültürel değer yargılarının değişmesi
C
İletişim teknolojisindeki gelişmeler
D
Siyasi konjonktürdeki değişmeler
E
Sosyokültürel değişmeler
Açıklama:
İletişim araçlarının gelişimi iletişim teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak
gerçekleşmiştir. Bu gelişim, önceleri bireylerarası iletişim araçlarında olmuş, iletişim teknolojisindeki gelişmelere bağlı olarak giderek geniş kitlelere seslenen araçlarla yapılan iletişime yayılmıştır. Örneğin; 15. yüzyıl ortalarında matbaanın bulunuşu ile yazılı iletişim araçları hızla gelişmiş bir dönem soylulara özgü olan kitap okuma ya da sahip olma olgusu zamanla geniş kitlelere yayılmıştır. Bu gelişmeyi süreç içerisinde gazeteler ve diğer süreli yayınların çıkması ve yaygınlaşması izlemiştir. Günümüzde yaşanan gelişmelerin geldiği son noktada internet yazılı iletişime farklı bir boyut getirmiştir.
gerçekleşmiştir. Bu gelişim, önceleri bireylerarası iletişim araçlarında olmuş, iletişim teknolojisindeki gelişmelere bağlı olarak giderek geniş kitlelere seslenen araçlarla yapılan iletişime yayılmıştır. Örneğin; 15. yüzyıl ortalarında matbaanın bulunuşu ile yazılı iletişim araçları hızla gelişmiş bir dönem soylulara özgü olan kitap okuma ya da sahip olma olgusu zamanla geniş kitlelere yayılmıştır. Bu gelişmeyi süreç içerisinde gazeteler ve diğer süreli yayınların çıkması ve yaygınlaşması izlemiştir. Günümüzde yaşanan gelişmelerin geldiği son noktada internet yazılı iletişime farklı bir boyut getirmiştir.
Soru 16
İletişim kuramcısı Marshall McLuhan'ın bu görüşüne göre medya teknolojileri, toplumda bireylerin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini, hareket edeceğini ve/veya
toplumun biçimini ve çalışmasını şekillendireceğini belirlemektedir.
Yukarıda özetlenen görüşün kuramsal adı aşağıdakilerden hangisidir?
toplumun biçimini ve çalışmasını şekillendireceğini belirlemektedir.
Yukarıda özetlenen görüşün kuramsal adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknolojik pragmatizm
B
Modernizm
C
Mekanik determinizm
D
Teknolojik belirlenimcilik
E
Teknolojik konformizm
Açıklama:
İletişim kuramcısı Marshall McLuhan da teknolojik belirlenimcilik görüşüyle medya teknolojilerinin, toplumda bireylerin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini, hareket edeceğini ve/veya toplumun biçimini ve çalışmasını şekillendireceğini belirtir. Akla gelecek her şeyin araç olduğunu ve aracın da insanların uzantısı olduğunu ileri süren McLuhan , teknolojinin toplum üzerindeki etkisini de, araç kullanımının niceliksel çokluğuna odaklanan bir yaklaşımla savunmaktadır.
Soru 17
İletişim kuramcısı Marshall McLuhan da teknolojik belirlenimcilik görüşündeki temel önermeler, uluslararası ilişkiler alanındaki hangi teoriyle paralellik göstermektedir?
Seçenekler
A
Globalizm
B
Kapitalizm
C
Makyevelizm
D
Liberalizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
İletişim kuramcısı Marshall McLuhan da teknolojik belirlenimcilik görüşüyle medya teknolojilerinin, toplumda bireylerin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini, hareket edeceğini ve/veya toplumun biçimini ve çalışmasını şekillendireceğini belirtir. McLuhan, yeni iletişim teknolojilerinin dünyayı “global köye” çevirdiğini, bu nedenle bir köyde bir arada yaşıyor gibi birbirinden haberdar olan insanların bütün dünyayı bir bütün olarak algılayacaklarını ileri sürmüştür. Bu görüşle paralel olarak globalleşme (küreselleşme) yaşamlarımızın artarak, bizden çok uzak mesafede gelen olaylar ve alınan kararlar tarafından biçimlenmesi anlamını taşıyan karşılıklı bağlılık ağının ortaya çıkışıdır. Dolayısıyla globalleşme teorisinin temel önermelerinden biri, coğrafi mesafelerin öneminin giderek daha azalacağı, ulus-devletler arasındaki gibi toprak sınırlarının daha az önemli hale geleceği ve sonuçta dünyanın adeta bir "global köy" olacağıdır. Bu doğrultuda doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 18
Günümüzde süreç içerisinde yaşanan teknolojik dönüşümlerin etkisiyle ortaya çıkan dijital gösterimler bağlamında tanımlanan ve seyirci ve seyredilen filmin karşılıklı bir ilişki içinde olması, bu ilişkinin birbirlerini etkileme olanağına şans tanıyacak şekilde yapılandırılması anlamına gelen kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Gönderici-Mesaj-Kanal-Alıcı çizgisel modeli
B
Multimedya göstergeleri
C
Kitle iletişim araçları
D
İnteraktif seyir teknolojileri
E
Uzaktan iletişim araçları
Açıklama:
Günümüzde süreç içerisinde yaşanan teknolojik dönüşümlerin etkisiyle ortaya çıkan dijital gösterimler, daha önceki geleneksel üretim biçiminin
aksine seyirciyi çok daha fazla merkezine koyan ve onun beklentilerine göre kendi dinamiklerini yenileyen bir aşama olarak olanaklarını gün geçtikçe
arttırmaktadır. Bu dönüşümlerin en somut değerlendirilebileceği teknolojiler interaktif seyir teknolojileridir. Bu bilgiler ışığında doğru cevap D seçeneğidir.
aksine seyirciyi çok daha fazla merkezine koyan ve onun beklentilerine göre kendi dinamiklerini yenileyen bir aşama olarak olanaklarını gün geçtikçe
arttırmaktadır. Bu dönüşümlerin en somut değerlendirilebileceği teknolojiler interaktif seyir teknolojileridir. Bu bilgiler ışığında doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 19
Bireylerarası iletişimde etkili olan iletişim araçlarından biri televizyonlardır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, televizyonun bireylerin iletişim süreçleri ve günlük yaşamları üzerindeki doğrudan etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireylerin eğlence anlayışlarını şekillendirmesi
B
Bireylerin siyasi görüşlerini oluşturması
C
Bireylerin değer yargılarını biçimlendirmesi
D
Bireylerin tüketim alışkanlıklarını etkilemesi
E
Bireylerin gündelik sohbet konularını şekillendirmesi
Açıklama:
Bireylerarası iletişimde etkili olan bir diğer araç televizyonlardır.Televizyon programları bir yandan bireylere bilgi verme ve eğlendirme işlevini yerine getirmekte, diğer yandan onların hayata bakışlarını, yaşayışlarını, değerlendirmelerini etkileyerek bireylerarası iletişimde de etkili olmaktadır. Televizyonda izledikleri programlar, diziler, haberler ve filmler bireylerin günlük sohbetlerinin konularını oluşturmakta, değer yargılarını biçimlendirebilmektedir. Ayrıca televizyon programlarını izleyenler, tartışmakta, hayaller kurmakta, sevdikleri artistlerin tükettiklerini tüketmeye çalışmakta, onların giydikleri, onların kullandıkları, onların ev dekorları, mobilyaları, güzellik malzemeleri, üzüntüleri, sevinçleri eğlence biçimleri aramakta, taklit etmektedirler. Ancak televizyon bireylerin siyasi görüşlerini oluşturma gibi çok boyutlu bir olguda doğrudan etkiye sahip değildir. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 20
Genel ve çok boyutlu bir değerlendirme yapıldığında medya ve internet alanındaki teknolojik gelişmelerin, bireylerarası iletişim üzerindeki en kapsamlı etkisinin hangisi olduğu düşünülmektedir?
Seçenekler
A
Bireylerarası iletişimin kalitesizleşmesi
B
Bireylerarası iletişimin zenginleşmesi
C
Bireylerarası iletişimde sınırların büyük oranda ortadan kalması
D
Bireylerarası iletişimin hızlanması
E
Bireylerarası iletişim tarzının değişmesi
Açıklama:
İletişim alanında gelişen teknolojilerin pek çok alanda olumlu ve/veya olumsuz etkileri bulunmaktadır. Sorudaki seçeneklerin hepsi bu etkilerden bazılarını kapsamaktadır. Ancak soru kökünde verilen ifadeye dikkat edilmelidir. Genel ve çok boyutlu bir değerlendirme yapıldığında medya ve internet alanındaki teknolojik gelişmelerin iletişim üzerindeki en kapsamlı etkisi bireyler arasındaki sınırların büyük oranda ortadan kalkması olduğu söylenebilir. Bireyler bu süreçte bilgiye daha kolay erişme ve paylaşma ve kendilerini farklı mecralarda tanıtma,
ifade etme imkânı bulmanın yanı sıra gündelik hayatta tanışma şanslarının az olduğu bireylerle bile tanışabilme, fikir alışverişinde bulunma ve hem
yeni tanışılan bireylerle hemde eski tanıdıklarıyla ilişkilerini sürdürme şansı yakalamışlardır. Bu açıdan bu sürecin bireylerarası iletişime katkısı olduğunu söylemek olanaklı hale gelmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap C seçeneğidir.
ifade etme imkânı bulmanın yanı sıra gündelik hayatta tanışma şanslarının az olduğu bireylerle bile tanışabilme, fikir alışverişinde bulunma ve hem
yeni tanışılan bireylerle hemde eski tanıdıklarıyla ilişkilerini sürdürme şansı yakalamışlardır. Bu açıdan bu sürecin bireylerarası iletişime katkısı olduğunu söylemek olanaklı hale gelmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 21
İletişimle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İletişim yalnızca sözeldir.
B
İletişim sürecinde anlamlandırma etkili olmamaktadır.
C
Anlam telaffuz eyleminin bir sonucudur.
D
İfade bağlamdan bağımsızdır.
E
Kültürel konu ve uygulamalar tek aksanlıdır.
Açıklama:
İletişim denilince insanların aklına insan ile insan arasındaki sözel bir şekilde işleyen iletişim gelse de iletişim yalnızca sözel bir süreç değildir. İnsan ile insanın karşılaştığı ilişki kurduğu her yerde, her durumda, her mekânda ayrı bir dil biçimi içerisinde kodlanmış bir iletişim gerçekleşir. Anlam,
telaffuz eyleminin bir sonucudur. Telaffuz ise dilin kullanımı sırasındaki üretimin aktif bir sürecidir. Anlam üretimi belirli bir söylem ve tez içerisindeki belirli bir bağlam ve belirli bir tarihsel anda gerçekleştirilmelidir. Bu açıdan ifade her zaman bağlamla ilintilidir ve onun tarafından koşullandırılır. Kültürel konu ve uygulamalar çok aksanlıdır; yani farklı bağlamlarda, farklı politikaları amaçlayan farklı insanlar tarafından farklı telaffuz edilebilirler.
telaffuz eyleminin bir sonucudur. Telaffuz ise dilin kullanımı sırasındaki üretimin aktif bir sürecidir. Anlam üretimi belirli bir söylem ve tez içerisindeki belirli bir bağlam ve belirli bir tarihsel anda gerçekleştirilmelidir. Bu açıdan ifade her zaman bağlamla ilintilidir ve onun tarafından koşullandırılır. Kültürel konu ve uygulamalar çok aksanlıdır; yani farklı bağlamlarda, farklı politikaları amaçlayan farklı insanlar tarafından farklı telaffuz edilebilirler.
Soru 22
Bireylerarası iletişimle ilgili hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Bireylerarası iletişim genellikle kendiliğinden ve teklifsizdir.
B
Bireylerarası iletişimin ilk evresi ev içi aile iletişimiyle başlar.
C
İletişim biyolojik, düşünsel ve sosyal faaliyetleri yapabilmenin zorunlu bir koşuludur.
D
Bir iletişim faaliyeti tek bir gereksinimi yerine getirmek için başlatılır ve sürer.
E
Bireylerin yaptığı (yapmadığı) faaliyetlerde, iletişim zorunlu olarak ortaya çıkar.
Açıklama:
Bireylerarası iletişim genellikle kendiliğinden ve teklifsizdir; katılanlar birbirlerinden en üst
derecede geri besleme alırlar. Roller görece esnektir. Bireylerarası iletişimin ilk evresi bireyin toplumsallaşma sürecinin ilk basamağını oluşturan ev içi aile iletişimiyle başlar. Sonrasında arkadaşlar, akrabalar, okul çevresi, sosyal yaşamdaki ilişkiler ve iş yaşamında kurulan ilişkilerle devam eder. iletişimin nedeni, insanın biyolojik ve sosyal varlığını sürdürme amaçlı her tür gereksinimidir. Yemek, uyumak, giyinmek, barınmak, dinlenmek gibi temel ihtiyaçlar ve toplumsal yaşamdaki diğer tüm faaliyetler bazı doğal ve toplumda yaratılmış gereksinimlerin giderilmesi
için yapılır. Bir ilişki ve bu ilişkiyi gerçekleştirmek için yapılan iletişim faaliyeti (örneğin susuzluğu giderme) aynı anda hem fiziksel gereksinimi hem de sosyo-psikolojik gereksinimlerden birini veya bir kaçını gidermek amacını taşıyabilir. Her koşulda ve çevrede, insanın gereksinimlerini gidermek ve böylece belli amaçlara ulaşmak için yaptığı (yapmadığı) faaliyetlerde, iletişim zorunlu olarak ortaya çıkar.
derecede geri besleme alırlar. Roller görece esnektir. Bireylerarası iletişimin ilk evresi bireyin toplumsallaşma sürecinin ilk basamağını oluşturan ev içi aile iletişimiyle başlar. Sonrasında arkadaşlar, akrabalar, okul çevresi, sosyal yaşamdaki ilişkiler ve iş yaşamında kurulan ilişkilerle devam eder. iletişimin nedeni, insanın biyolojik ve sosyal varlığını sürdürme amaçlı her tür gereksinimidir. Yemek, uyumak, giyinmek, barınmak, dinlenmek gibi temel ihtiyaçlar ve toplumsal yaşamdaki diğer tüm faaliyetler bazı doğal ve toplumda yaratılmış gereksinimlerin giderilmesi
için yapılır. Bir ilişki ve bu ilişkiyi gerçekleştirmek için yapılan iletişim faaliyeti (örneğin susuzluğu giderme) aynı anda hem fiziksel gereksinimi hem de sosyo-psikolojik gereksinimlerden birini veya bir kaçını gidermek amacını taşıyabilir. Her koşulda ve çevrede, insanın gereksinimlerini gidermek ve böylece belli amaçlara ulaşmak için yaptığı (yapmadığı) faaliyetlerde, iletişim zorunlu olarak ortaya çıkar.
Soru 23
Walkie-Talkie telsizlerde olduğu gibi, biri konuşup bitirince, bir düğmeye basarak dinleyen geriye diğer kişiyle konuşabilir. Bu iletişim türü hangisidir?
Seçenekler
A
Teknolojiyle aracılanmış iletişim
B
Teknolojiyle aracılanmamış iletişim
C
Basit dubleks tarz
D
Half-dublex tarz
E
Tam dubleks tarz
Açıklama:
Basit dubleks tarz: tek yönlü radyo ve televizyonda olduğu gibi tek bir alıcı kanal/araç vardır ve bu
araç/kanal bize, karşılık verme olanağını tanımaz. Half-dublex tarz: Walkie-Talkie telsizlerde olduğu
gibi, biri konuşup bitirince, bir düğmeye basarak dinleyen geriye diğer kişiyle konuşabilir. Burada
da tek iletişim kanalı vardır. Tam dubleks tarz: Cep telefonunda olduğu gibi iki taraf da aynı anda
birbiriyle konuşabilir. Çift-yönlü iletişim akışına izin veren araçta iki-kanal (gönderen ve alan) vardır.
araç/kanal bize, karşılık verme olanağını tanımaz. Half-dublex tarz: Walkie-Talkie telsizlerde olduğu
gibi, biri konuşup bitirince, bir düğmeye basarak dinleyen geriye diğer kişiyle konuşabilir. Burada
da tek iletişim kanalı vardır. Tam dubleks tarz: Cep telefonunda olduğu gibi iki taraf da aynı anda
birbiriyle konuşabilir. Çift-yönlü iletişim akışına izin veren araçta iki-kanal (gönderen ve alan) vardır.
Soru 24
I. Eş zamanlı olarak kabul edilebilecek teknolojiyle aracılanmış iletişime on-line konuşma örnektir.
II. Eş zamanlı olmayan iletişimde “aynı yerde olma” zorunluluğu vardır.
III. Cep telefonuyla mesajlaşarak konuşmayı seçtiğinizde eş zamanlılık olmaktadır.
IV. Eş zamanlı olmayanlara örnek olarak e-posta verilebilir.
İletişim araçlarıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
II. Eş zamanlı olmayan iletişimde “aynı yerde olma” zorunluluğu vardır.
III. Cep telefonuyla mesajlaşarak konuşmayı seçtiğinizde eş zamanlılık olmaktadır.
IV. Eş zamanlı olmayanlara örnek olarak e-posta verilebilir.
İletişim araçlarıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız IV
C
I- IV
D
II-III-IV
E
I- III
Açıklama:
Zamanda, “o andalığı” ortadan kaldıran gecikme olursa, eş zamanlılık ortadan kalkar.
Eş zamanlı iletişimde yüzyüzelikte mekânda birlik vardır, ama cep-telefonuyla konuşulduğunda mekan farklılaşır. Eş zamanlı olarak kabul edilebilecek teknolojiyle aracılanmış iletişime on-line konuşma, chat ve video konferansı da dâhil edilebilir. Hem bu türlerde, hem de televizyonda uyduyla bağlı “canlı yayında,” zamanda birkaç saniyeyi geçen gecikme olmasına rağmen, bu iletişimler eş zamanlı olarak kabul edilir; çünkü bu iletişimler teknolojiyle aracılanmış, fakat gerçek zamanda (o sırada) yer alan iletişimlerdir. Eş zamanlı olmayanlara örnek olarak e-posta, tartışma forumları gibi.
Eş zamanlı iletişimde yüzyüzelikte mekânda birlik vardır, ama cep-telefonuyla konuşulduğunda mekan farklılaşır. Eş zamanlı olarak kabul edilebilecek teknolojiyle aracılanmış iletişime on-line konuşma, chat ve video konferansı da dâhil edilebilir. Hem bu türlerde, hem de televizyonda uyduyla bağlı “canlı yayında,” zamanda birkaç saniyeyi geçen gecikme olmasına rağmen, bu iletişimler eş zamanlı olarak kabul edilir; çünkü bu iletişimler teknolojiyle aracılanmış, fakat gerçek zamanda (o sırada) yer alan iletişimlerdir. Eş zamanlı olmayanlara örnek olarak e-posta, tartışma forumları gibi.
Soru 25
Bireylerarası ilişkilerde teknolojinin etkileriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kentsel altkültürlerde bireyler arası ilişkilerde uzmanlarda bilgisi göz ardı edilebilir.
B
Bireylerarası ilişkide teknoloji kullanımı etkilidir.
C
Teknoloji az egemense bireylerarası ilişkiler daha sabittir.
D
Teknolojinin az kullanıldığı toplumlarda ilişkiler işleve yönelik değildir.
E
İletişim araçları yaygınlaşınca kentsel ve kırsal kesim arasındaki fark kapanmaktadır.
Açıklama:
Bireylerarası ilişkilerde teknoloji kullanımı etkilidir. Genel olarak teknolojinin
daha az egemen olduğu ve daha az karmaşık olan kırsal kültürlerde bireylerarası ilişkiler daha sabit, daha sıkı ve daha az bireysel amaca yönelik olma eğilimi gösterir ve işleve yönelik değildir. Buna karşın kentsel altkültürlerde bireylerarası ilişkiler özelleşmiş nitelik taşır ve konunun uzmanları tarafından verilmemiş enformasyon daha az güvenilir ve hatta önemsizdir. Gelişen teknolojiler ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla iletişim açısından kentsel ve kırsal altkültürler arasındaki bu fark giderek ortadan kalkmaya başlamıştır
daha az egemen olduğu ve daha az karmaşık olan kırsal kültürlerde bireylerarası ilişkiler daha sabit, daha sıkı ve daha az bireysel amaca yönelik olma eğilimi gösterir ve işleve yönelik değildir. Buna karşın kentsel altkültürlerde bireylerarası ilişkiler özelleşmiş nitelik taşır ve konunun uzmanları tarafından verilmemiş enformasyon daha az güvenilir ve hatta önemsizdir. Gelişen teknolojiler ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla iletişim açısından kentsel ve kırsal altkültürler arasındaki bu fark giderek ortadan kalkmaya başlamıştır
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi sözlü iletişim araçlarındandır?
Seçenekler
A
CD
B
Kısa mesaj
C
Mektup
D
E-posta
E
Telgraf
Açıklama:
Sözlü iletişim ağız yolu ile çıkarılan sözlere farklı anlamların yüklenmesi ile gerçekleşir. Sözlü iletişimde mesajların iletimi için zaman zaman araçlar, kanallarda kullanılır.
Bu araçlar, genel olarak iletişimde bulunan alıcı ve vericinin birbirini görmediği zamanlardır. Buna örnek olarak telefon ve internet üzerinden yapılan ve sadece sesli olan aramalar verilebilir. Ayrıca kaydedilmiş sesli kanal olarak plaklar, ses bantları, CD’ler örnek olarak verilebilir.
Bu araçlar, genel olarak iletişimde bulunan alıcı ve vericinin birbirini görmediği zamanlardır. Buna örnek olarak telefon ve internet üzerinden yapılan ve sadece sesli olan aramalar verilebilir. Ayrıca kaydedilmiş sesli kanal olarak plaklar, ses bantları, CD’ler örnek olarak verilebilir.
Soru 27
Hangisi teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdiği davranışlardan değildir?
Seçenekler
A
Bireyler her şeyde hızlı çözümleri tercih etmektedirler.
B
Bireyler hem teknolojiden korkar hem de ona bağımlıdırlar.
C
Bireyler için şiddet normalleşmiştir.
D
Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşarlar.
E
Gerçek ve sahteyi net bir şekilde görüp ayrımını yaparlar.
Açıklama:
Teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri semptomları şu şekilde sıralamak mümkündür (Naisbitt, 2004:13):
• Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
• Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur.
• Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
• Şiddet normalleşmiştir.
• Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir.
• Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır.
• Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
• Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur.
• Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
• Şiddet normalleşmiştir.
• Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir.
• Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi sıcak iletişim araçları için söylenmez?
Seçenekler
A
Tek duyuyu uzatır.
B
Sıcak araçlara örnek olarak telefon ve televizyon verilebilir.
C
İzleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmaz.
D
Duyuya oldukça fazla enformasyon verirler.
E
İzleyici katılımı düşüktür.
Açıklama:
Sıcak Araçlar: Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar sıcak araçlardır. Bu araçlara radyo, sinema ve fotoğraf vb. örnek olarak verilebilir. Bu sıcak araçlar duyuya oldukça fazla enformasyon verirler. İzleyici katılımı düşüktür.
• Soğuk Araçlar: Çok az şey veren ve izleyici tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. Soğuk araçlara örnek olarak televizyon ve telefon verilebilir.
• Soğuk Araçlar: Çok az şey veren ve izleyici tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. Soğuk araçlara örnek olarak televizyon ve telefon verilebilir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya türlerinin sahip olduğu multimedya biçimselliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Göstergeler
B
Simge sistemleri
C
Depolama alanları
D
İletişim çeşitleri
E
Farklı veri türleri
Açıklama:
Yeni medya sahip olduğu multimedya biçemselliği göstergelerin, simge sistemlerinin, iletişim çeşitlerinin, farklı veri türlerinin tek bir araçta toplanmasıdır.
Soru 30
İnternetin bireylerin hayatında yaygınlaşması ile aşağıdakilerden hangisinin kullanımı artmıştır?
Seçenekler
A
Telefonda konuşma
B
VOIP
C
Ses ve görüntü bandı
D
DVD
E
SMS
Açıklama:
İnternetin bireylerin hayatında yaygınlaşması ile internete erişerek,
e-posta dolayımıyla iletişim kurmak, MSN ve SKYPE’de yazılı, sesli ve hatta sesli-görüntülü sohbet etmek, yeni gelişen internet braodband üzerinden telefon etmek (VOIP), web sitelerinde enformasyon aramak, e-alışveriş yapmak, çevrimiçi veya çevrimdışı dijital oyun oynamak, ogo mobile Messenger, İ-pod, İ-pad, akıllı telefon kullanmak, facebook, twitter ve diğer sosyal ağlardan diğer bireyler ve gruplarla iletişim kurmak, film ve dizi izlemek, blog yazarlığı yapmak vb. sanal uzamda gerçekleşen edimlerde bulunmak, gündelik yaşantımızda geleneksel medyanın kapladığı yeri ve zamanı almakta ve yaşamın akışının doğal bir parçası haline gelmektedir.
e-posta dolayımıyla iletişim kurmak, MSN ve SKYPE’de yazılı, sesli ve hatta sesli-görüntülü sohbet etmek, yeni gelişen internet braodband üzerinden telefon etmek (VOIP), web sitelerinde enformasyon aramak, e-alışveriş yapmak, çevrimiçi veya çevrimdışı dijital oyun oynamak, ogo mobile Messenger, İ-pod, İ-pad, akıllı telefon kullanmak, facebook, twitter ve diğer sosyal ağlardan diğer bireyler ve gruplarla iletişim kurmak, film ve dizi izlemek, blog yazarlığı yapmak vb. sanal uzamda gerçekleşen edimlerde bulunmak, gündelik yaşantımızda geleneksel medyanın kapladığı yeri ve zamanı almakta ve yaşamın akışının doğal bir parçası haline gelmektedir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi bireyler arası iletişim süreci için söylenemez?
Seçenekler
A
Bağlam önemlidir.
B
Araç önemlidir.
C
Teknolojiyle aracılanmış olamaz.
D
İletişim sürecinde roller görece esnektir.
E
Yüzyüze gerçekleşebilir.
Açıklama:
Teknolojiyle aracılanmış olamaz ifadesi bireyler arası iletişim süreci için söylenemez.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi iletişim araçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim araçları
B
Yakından iletişim araçları
C
Kitle iletişim araçları
D
Yazılı iletişim araçları
E
Uzaktan iletişim araçları
Açıklama:
Yakından iletişim araçları iletişim araçları arasında yer almaz.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim süreci için söylenebilir?
Seçenekler
A
Teknolojik gelişmeler etkili değildir
B
Yüz yüze olmak zorundadır.
C
İletişim araçları kullanılmaz.
D
Sözsüz olmak zorundadır.
E
Bağlam önemlidir.
Açıklama:
Bağlam önemlidir ifadesi, bireylerarası iletişim süreci için söylenebilir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi internet yolu ile yapılan bireylerarası iletişime örnektir?
Seçenekler
A
E-sohbet
B
Mektup
C
Telefon
D
Telgraf
E
Plak
Açıklama:
E-sohbet internet yolu ile yapılan bireylerarası iletişime örnektir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişimin amaçları ve sonuçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İlişkiyi koruma
B
Kimlik oluşturma
C
İlişkiye son verme
D
Kendimizi diğerlerinden gizleme
E
Kendimizi tanımlama
Açıklama:
Kendimizi diğerlerinden gizleme bireylerarası iletişimin amaçları ve sonuçları arasında yer almaz.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi sıcak iletişim araçları için söylenemez?
Seçenekler
A
Radyo sıcak iletişim aracıdır
B
İzleyici katılımı düşüktür.
C
Duyuya fazla enformasyon verirler.
D
Fotoğraf sıcak iletişim aracıdır.
E
İzleyici katılımı yüksektir.
Açıklama:
İzleyici katılımı yüksektir sıcak iletişim araçları için söylenemez.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin çizgisel modelinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kanal
B
Gözlemci
C
Mesaj
D
Alıcı
E
Gönderici
Açıklama:
Gözlemci iletişimin çizgisel modelinde yer almaz.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi teknolojiyle aracılanmamış iletişimdir?
Seçenekler
A
Yüz yüze konuşma
B
Telefonda konuşma
C
e-mail atma
D
SMS gönderme
E
Skype’dan görüşme yapma
Açıklama:
Yüz yüze konuşma teknolojiyle aracılanmamış iletişimdir.
Soru 39
I. E-Mail gönderme
II. Mektuplaşma
III.Telefon konuşması
IV. VOIP
V. E-sohbet
Yukarıdakilerden hangileri internet dolayımıyla kurulan iletişim için söylenebilir?
II. Mektuplaşma
III.Telefon konuşması
IV. VOIP
V. E-sohbet
Yukarıdakilerden hangileri internet dolayımıyla kurulan iletişim için söylenebilir?
Seçenekler
A
II., III.
B
I. , III., IV
C
I. , IV. , V.
D
IV., V.
E
I., II., III., V.
Açıklama:
E-Mail gönderme, VOIP, E-sohbet
Soru 40
- Bireylerarası iletişim genellikle kendiliğinden ve teklifsizdir.
- Bireylerarası iletişim bağlamı ya fiziksel olarak aynı uzamı paylaşan iki kişinin ilişkisi biçiminde (yüz yüze ilişki) ya da farklı uzamlardaki iki kişi arasında (örneğin telefonla) mesaj alışverişi şeklinde gerçekleşir.
- Bireylerarası iletişimin ilk evresi bireyin toplumsallaşma sürecinin ilk basamağını oluşturan sosyal gruplarla (arkadaş, okul, iş) ilişkiler ile başlar.
- İletişim biyolojik, düşünsel ve sosyal faaliyetleri yapabilmenin ve gereksinimleri giderebilmenin zorunlu bir koşuludur.
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
I, II, IV
E
II, IV
Açıklama:
Verilenlerden I, II, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
"Tek yönlü radyo ve televizyonda olduğu gibi tek bir alıcı kanal/araç vardır ve bu araç/kanal bize, karşılık verme olanağını tanımaz".Sözü edilen iletişim türü seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknolojiyle aracılanmamış iletişim
B
Teknolojiyle aracılanmış iletişim
C
Basit dubleks tarz
D
Half-dublex tarz
E
Tam dubleks tarz
Açıklama:
Sözü edilen iletişim türü "basit dubleks tarz"dır. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
Seçeneklerden hangisi "tam dubleks tarz" ın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Walkie-Talkie telsizlerde olduğu gibi, biri konuşup bitirince, bir düğmeye basarak dinleyen geriye diğer kişiyle konuşabilir.
B
Cep telefonunda olduğu gibi iki taraf da aynı anda birbiriyle konuşabilir.
C
Bu grup, beynimizin, kulağımızın ve gözümüzün uzantısı olan araçları kullanarak yaptığımız iletişim çeşitleridir.
D
Teknolojinin kullanılmadığı, insanın doğal olanı kullanarak, doğalı dönüştürmeden yaptığı iletişim teknolojiyle aracılanmamış iletişimdir.
E
Tarafların aynı anda mesaj göndermesi ve almasıdır.
Açıklama:
Tam dubleks tarz: Cep telefonunda olduğu gibi iki taraf da aynı anda birbiriyle konuşabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
- Eş zamanlı olmayan iletişimde “aynı yerde olma” zorunluluğu (mekanda aynılık) ortadan kalkar.
- Her elektronik iletişim “eş zamanlı olmayan“ teknolojiyle aracılanmış iletişim değildir.
- Cep telefonuyla konuşmada mekân farklıdır, fakat ayrı yerde olsalar da iletişim akışında karşılıklı süreklilik vardır.
- Sözlü konuşma yerine, cep telefonuyla mesajlaşarak konuşmada da, iletişim eş zamanlıdır.
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, III, IV
D
II, IV
E
I, IV
Açıklama:
Verilenlerden I, II, III numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap A'dır.
Soru 44
"Verici ile alıcının birbirini görmeden herhangi bir iletişim kanalını kullanarak yaptığı iletişim türüdür". Sözü edilen iletişim aracı seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzak İletişim Araçları
B
Çeşitli İletişim Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim
C
Kitle İletişim Araçları ile Yapılan İletişim
D
İnternet Yolu ile Yapılan İletişim
E
Yazılı İletişim Araçları
Açıklama:
Sözü edilen iletişim türü "Uzak İletişim Araçları" ile kurulan iletişimdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 45
- Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
- Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur.
- Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir.
- Bireyler hayatlarını daha kolay devam ettirmektedirler.
Seçenekler
A
I, II, IV
B
II, III, IV
C
I, II, III
D
III, IV
E
I, IV
Açıklama:
Verilenlerden I, II, III numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
"Örneğin telefon aracılığıyla mesajlaşan bireyler için eş zamanlılık ya da hız hayati önem taşımazken internet teknolojisinin bireyi alıştırdığı hız bireylerarası iletişim sürecinde beklemeye tahammülsüz bireyler yaratmıştır". Verilen örnek seçeneklerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Teknolojinin geçmişten günümüze geliş sürecini,
B
Teknolojinin var olma amacını,
C
Teknolojinin toplumdaki yararlarını,
D
Teknolojinin bireylerarasındaki süreci olumsuz etkilediğini,
E
Teknolojinin bireylerarası iletişimindeki olumlu etkilerini,
Açıklama:
Verilen örnek, "teknolojinin bireylerarasındaki süreci olumsuz etkilediğini" açıklamaktadır.
Soru 47
Teknolojik belirlenimcilik görüşüyle medya teknolojilerinin, toplumda bireylerin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini, hareket edeceğini ve/veya toplumun biçimini ve çalışmasını şekillendireceğini belirten iletişim kuramcısı kimdir?
Seçenekler
A
Harold D. Lasswell
B
Payne Fund
C
Carl Hovland
D
Walter Lippmann
E
Marshall McLuhan
Açıklama:
Teknolojik belirlenimcilik görüşüyle medya teknolojilerinin, toplumda bireylerin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini, hareket edeceğini ve/veya toplumun biçimini ve çalışmasını şekillendireceğini belirten iletişim kuramcısı "Marshall McLuhan"dır. Doğru cevap E'dir.
Soru 48
"Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim: Mektup, telgraf, telefonda konuşma, SMS, ses ve görüntü bandı, plak, CD, VCD, DAT, MDV, DVD gibi sesli, görüntülü, yazılı araçlarla yapılan iletişim" hangi tür iletişim aracı grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Kitle İletişim Araçları ile Yapılan İletişim
B
İnternet Yolu ile Yapılan İletişim
C
Çeşitli İletişim Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim
D
Yazılı İletişim Araçları
E
Uzak İletişim Araçları
Açıklama:
"Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim: Mektup, telgraf, telefonda konuşma, SMS, ses ve görüntü bandı, plak, CD, VCD, DAT, MDV, DVD gibi sesli, görüntülü, yazılı araçlarla yapılan iletişim" hangi tür iletişim aracı "Çeşitli İletişim Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim" grubunda yer alır. Doğru cevap C'dir.
Soru 49
Aşağıdaki seçeneklerden hangisindeki iletişim türü diğerlerinden farklıdır ?
Seçenekler
A
Sinema
B
Radyo
C
İşaret etme
D
Hareketli fotoğraf
E
İnternet
Açıklama:
İletişim türleri aracılanma bağlamında değerlendirildiğinde iki temel kategoriye ayrılır.
A) Teknolojiyle aracılanmamış iletişim: Teknolojinin kullanılmadığı, insanın doğal olanı kullanarak, doğalı dönüştürmeden yaptığı iletişim teknolojiyle aracılanmamış iletişimdir. Bu grup içine doğal araçların (beş duyumuzun) kullanıldığı dürtme, işaret etme, gösterme, çağırma, seslenme ve sözlü iletişim gibi her çeşit iletişim girer.
B) Teknolojiyle aracılanmış iletişim : Bu grup, beynimizin, kulağımızın ve gözümüzün uzantısı olan araçları kullanarak yaptığımız iletişim çeşitleridir. Bu çeşitler de kullanılan teknolojik araca göre isimlendirilir: Örneğin yazı, fotoğraf, hareketli fotoğraf, film, sinema, radyo, televizyon, gazete, dergi, kitap ve internet böyledir.
İşaret etme diğer seçeneklerden farklı olarak Teknolojiyle aracılanmamış iletişim olarak değerlendirilmektedir.
A) Teknolojiyle aracılanmamış iletişim: Teknolojinin kullanılmadığı, insanın doğal olanı kullanarak, doğalı dönüştürmeden yaptığı iletişim teknolojiyle aracılanmamış iletişimdir. Bu grup içine doğal araçların (beş duyumuzun) kullanıldığı dürtme, işaret etme, gösterme, çağırma, seslenme ve sözlü iletişim gibi her çeşit iletişim girer.
B) Teknolojiyle aracılanmış iletişim : Bu grup, beynimizin, kulağımızın ve gözümüzün uzantısı olan araçları kullanarak yaptığımız iletişim çeşitleridir. Bu çeşitler de kullanılan teknolojik araca göre isimlendirilir: Örneğin yazı, fotoğraf, hareketli fotoğraf, film, sinema, radyo, televizyon, gazete, dergi, kitap ve internet böyledir.
İşaret etme diğer seçeneklerden farklı olarak Teknolojiyle aracılanmamış iletişim olarak değerlendirilmektedir.
Soru 50
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hedefe ve bağlamın özelliklerine göre diğer seçeneklerden farklı bir iletişim aracıdır?
Seçenekler
A
Mektup
B
Sesli aramalar
C
Plaklar
D
Kasetler
E
CD'ler
Açıklama:
İletişimin amacına, hedefe ve bağlamın özelliklerine bağlı olarak kullanılacak iletişim aracı değişiklik gösterebilir. İletişim araçları;
- Sözlü İletişim Araçları
- Yazılı İletişim Araçları
- Uzak İletişim Araçları olarak sınıflandırılmaktadır. Mektup yazılı iletişim aracı iken diğer seçenekler sözlü iletişim aracıdır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi iletişim araçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim araçları
B
Kitle iletişim araçları
C
Uzaktan iletişim araçları
D
Yazılı iletişim araçları
E
Görüntülü iletişim araçları
Açıklama:
İletişim araçları sözlü iletişim araçları, yazılı iletişim araçları, uzak iletişim araçları olarak sınıflandırılır. Kitle iletişim araçları uzak iletişim araçlarının bir alt türüdür.
Soru 52
Aşağıdaki iletişim araçlarından hangisi McLuhan'ın sıcak ve soğuk araçlar sınıflamasına göre diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Radyo
B
Sinema
C
Fotoğraf
D
Mektup
E
Televizyon
Açıklama:
McLuhan, iletişim araçlarını sıcak ve soğuk araçlar olarak sınıflandırmaktadır. Sıcak Araçlar, Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar sıcak araçlardır. Soğuk Araçlar: Çok az şey veren ve izleyici
tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. TV soğuk araç iken diğer seçenekler sıcak araçlardır.
tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. TV soğuk araç iken diğer seçenekler sıcak araçlardır.
Soru 53
Hangisi teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin özelliği değildir?
Seçenekler
A
Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
B
Şiddet normalleşmiştir.
C
Zaman zaman teknolojiye ara verirler.
D
Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir.
E
Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
Açıklama:
Teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri semptomları şu şekilde sıralamak mümkündür.
- Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
- Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur.
- Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
- Şiddet normalleşmiştir.
- Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir.
- Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır.
Soru 54
I. Sinema
II. Fotoğraf
III. Televizyon
IV. Radyo
V. Telefon
Yukarıdaki iletişim araçlarından hangisi/hangileri soğuk iletişim araçlarındandır?
II. Fotoğraf
III. Televizyon
IV. Radyo
V. Telefon
Yukarıdaki iletişim araçlarından hangisi/hangileri soğuk iletişim araçlarındandır?
Seçenekler
A
I,II ve III
B
III ve V
C
I ve II
D
III, IV ve V
E
II,IV ve V
Açıklama:
Sıcak Araçlar: Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar sıcak araçlardır. Bu araçlara radyo, sinema ve fotoğraf vb. örnek olarak verilebilir. Bu sıcak araçlar duyuya oldukça fazla enformasyon verirler. İzleyici katılımı düşüktür.
Soğuk Araçlar: Çok az şey veren ve izleyici tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. Soğuk araçlara örnek olarak televizyon ve telefon verilebilir.
Soğuk Araçlar: Çok az şey veren ve izleyici tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. Soğuk araçlara örnek olarak televizyon ve telefon verilebilir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin çizgisel modelinde ilk sırada yer alır?
Seçenekler
A
Kanal
B
Mesaj
C
Gözlemci
D
Alıcı
E
Gönderici
Açıklama:
Genel tanımıyla iletişim bir fikrin, duygunun, tutumun iletilmesidir. Gönderici-Mesaj-KanalAlıcı çizgisel modeliyle karakterize olur.
Soru 56
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bilginin akış yönüne göre ikili gruplandığında dışarıda kalır ?
Seçenekler
A
Radyo
B
Televizyon
C
Walkie Talkie Telsiz
D
Cep telefonu
E
Anlık mesajlaşma uygulamaları
Açıklama:
Enformasyonun akış yönüne göre tanımlarsak, karşımıza üç tarz çıkar: Basit dubleks tarz: tek yönlü radyo ve televizyonda olduğu gibi tek bir alıcı kanal/araç vardır ve bu araç/kanal bize, karşılık verme olanağını tanımaz. Half-dublex tarz: Walkie-Talkie telsizlerde olduğu gibi, biri konuşup bitirince, bir düğmeye basarak dinleyen geriye diğer kişiyle konuşabilir. Burada da tek iletişim kanalı vardır. Tam dubleks tarz: Cep telefonunda olduğu gibi iki taraf da aynı anda birbiriyle konuşabilir.
İkili gruplandığında dışarıda kalan Walkie Talkie telsizlerdir.
İkili gruplandığında dışarıda kalan Walkie Talkie telsizlerdir.
Soru 57
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi soğuk iletişim araçları ile ilgili bir bilgidir?
Seçenekler
A
Tek duyuyu uzatan bir yapıya sahiptir.
B
İzleyici katılımı düşüktür.
C
Duyuya oldukça fazla bilgi verir.
D
İzleyicinin tamamlaması esastır.
E
Radyo sinema bazı örnekleridir.
Açıklama:
Çok az şey veren ve izleyici tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. Diğer seçenekler sıcak araçların özellikleridir.
Soru 58
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sıcak araçlar ile ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Çok az şey veren araçlardır.
B
Örnek olarak telefon ve televizyon verilebilir.
C
Tek bir duyuya oldukça fazla enformasyon veren araçlardır.
D
İzleyici katılımı yüksektir.
E
İzleyici tamamlaması gerekir.
Açıklama:
Sıcak Araçlar: Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar sıcak araçlardır. Bu araçlara radyo, sinema ve fotoğraf vb. örnek olarak verilebilir. Bu sıcak araçlar duyuya oldukça fazla enformasyon verirler. İzleyici katılımı düşüktür. Diğer seçenekler soğuk araçların özelliklerini ifade etmektedir.
Soru 59
Duyum, yazım, simge ya da her çeşit bilginin tel, radyo, optik ile başka elektromanyetik dizgeler ile iletilmesi, yayımı ya da alımı olarak tanımlanan iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim
B
Yazılı iletişim
C
Uzak iletişim
D
Soyut iletişim
E
Dil ile iletişim
Açıklama:
Uzak iletişim, duyum, yazım, simge ya da her çeşit bilginin tel, radyo, optik ile başka elektromanyetik dizgeler ile iletilmesi, yayımı ya da alımı olarak tanımlanır.
Soru 60
Aşağıdaki iletişim araçlarından hangisi sözlü olarak yapılan bireylerarası iletişime örnektir?
Seçenekler
A
Ses bantları
B
E-posta
C
Mektup
D
Telgraf
E
Gazete
Açıklama:
Sözlü iletişimde mesajların iletimi için zaman zaman araçlar, kanallarda kullanılır. Bu araçlar, genel olarak iletişimde bulunan alıcı ve vericinin birbirini görmediği zamanlardır. Buna örnek olarak telefon ve internet üzerinden yapılan ve sadece sesli olan aramalar verilebilir. Ayrıca kaydedilmiş sesli kanal olarak plaklar, ses bantları, CD’ler örnek olarak verilebilir. E-posta internet yolu ile yapılan iletişim, mektup, telgraf, gazaete yazılı iletişim araçlarına örnektir.
Soru 61
- Duyuya oldukça fazla enformasyon verirler.
- İzleyici katılımı yüksektir.
- Telefon sıcak iletişim aracıdır.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I, III
C
I, II
D
Yalnız I
E
II, III
Açıklama:
Sıcak Araçlar: Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar sıcak araçlardır. Bu araçlara radyo, sinema ve fotoğraf vb. örnek olarak verilebilir. Bu sıcak araçlar duyuya oldukça fazla enformasyon verirler. İzleyici katılımı düşüktür. II ve III soğuk iletişim araçları için doğrudur.
Soru 62
Aşağıda verilenlerden hangisi soğuk iletişim araçları için doğru değildir?
Seçenekler
A
İzleyici katılımı yüksektir.
B
Çok az bilgi verir.
C
Fotoğraf soğuk iletişim aracıdır.
D
Televizyon soğuk iletişim aracıdır.
E
Tamamlama durumu yüksek araçlardır.
Açıklama:
Çok az şey veren ve izleyici tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. Soğuk araçlara örnek olarak televizyon ve telefon verilebilir. Soğuk araçlar da izleyici ya da kullanıcı katılımı ve tamamlama durumu yüksektir. Enformasyon bakımından verdiği az olduğu için izleyicinin aktif katılımı gerekir. Fotoğraf sıcak iletişim aracıdır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri septomlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedirler.
B
Gerçek ve sahte açık halde anlaşılırdır.
C
Şiddet normalleşmiştir.
D
Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadırlar.
E
Teknoloji bireyler arasında oyuncak gibi sevilmektedir.
Açıklama:
Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir. Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur. Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır. Şiddet normalleşmiştir. Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir. Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi bireyleri ve bireylerarası ilişkileri en çok etkileyen iletişim aracıdır?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Radyo
C
Sinema
D
İnternet
E
Kültür metinleri
Açıklama:
Bireylerin hayatına en son giren ama hem toplumları hemde bireyleri ve bireylerarası ilişkileri en çok etkileyen iletişim aracı internettir.
Soru 65
İletişim araçlarının bireylerarası iletişime etkileri için aşağıda verilen bilgilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
İletişim araçlarının kullanımı ile boş zaman arasında yakın ilişki vardır.
B
İletişim araçları bireyin kullandıkları duyu oranını değiştirerek karakterini değiştirir.
C
İnternet kullanımı bireylerarası iletişimin sınırlarını büyük oranda ortadan kaldırmıştır.
D
Yeni medya araçları ile çok miktarda enformasyon aynı anda aktarılabilmektedir.
E
Bireylerarası ilişkileri en çok etkileyen iletişim aracı televizyondur.
Açıklama:
Bireylerin hayatına en son giren ama hem toplumları hemde bireyleri ve bireylerarası ilişkileri en çok etkileyen iletişim aracı internettir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi internetin bireylerarası iletişimde insanlara sağladığı faydalardan biri olarak gösterilmez?
Seçenekler
A
Çok fazla enformasyon sağlama
B
Kullanıcılara geri dönüşümde bulunabilme olanağı
C
İletişim uzamında karşılıklılık ve çok katmanlı iletişim
D
Hiyerarşik ilişkilerin güçlenmesi
E
Çok fazla enformasyonu eş zamanlı mekandan bağımsız aktarabilme
Açıklama:
Yazılı iletişim insanlar arasında hiyerarşik ilişkilerin, yöneten ve yönetilen, egemenlik ve bağımlılık ilişkisinin de güçlenmesine neden olmuştur. Bu da bireylerarası iletişim sürecinde güç ilişkilerinin belirleyiciliğini arttırmıştır. İnternet, çok fazla miktarda enformasyonu aynı anda aktarabilme ve kullanıcılara geri dönüşümde bulunabilme olanağına sahiptir. Yeni medyanın etkileşimsellik özelliği, iletişim sürecine iletişim uzamında karşılıklılık ve çok katmanlı iletişim olanağı kazandırmıştır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi eş zamanlı teknoloji ile aracılandırılmış iletişime örnek verilebilir?
Seçenekler
A
E posta
B
Tartışma forumları
C
Video konferans
D
İnternette ara yapma
E
Haber grupları
Açıklama:
Eş zamanlı olarak kabul edilebilecek teknolojiyle aracılanmış iletişime on-line konuşma, chat ve video konferansı da dahil edilebilir. Eş zamanlı olmayanlara örnek olarak e-posta, tartışma forumları, bir foruma veya gruba mesaj bırakma, internette arama yapma, haber grupları, kaydet ve gönder ile yapılan iletişimler verilebilir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişim süreci için doğru değildir?
Seçenekler
A
İletişim araçları olmaksızın, iletişim olamaz.
B
İletişim süreci geri çevrilemez,
C
Bireylerarası ilişkilerden teknoloji kullanımı belirleyicidir.
D
Bireylerarası iletişim dinamik bir süreçtir.
E
Bağlam iletişim sürecinde etkili değildir.
Açıklama:
İletişim ve anlamlandırma sürecinde iletişimin gerçekleştiği bağlam oldukça önemlidir ve bu nedenle iletişim sürecini hangi bağlamda gerçekleştiğini dikkate alarak değerlendirmek gerekir. Bağlam kadar etkili diğer önemli nokta iletişim araçlarıdır. İletişim süreci geri çevrilemez, söylenen sözler, gönderilen mesajlar söylenmemiş, gönderilmemiş sayılamaz ve iletişim sürecinin belirli bir kısmı bir daha tekrar edilemez. İletişim ve dolayısıyla bireylerarası iletişim dinamik bir süreçtir. Ona katılanlarda sürekli olarak diğerinin gönderdiği mesajları algılar ve kimi zaman sessiz kalarak bile bu mesajlara reaksiyon gösterirler.
Soru 69
Tek yönlü radyo ve televizyonda olduğu gibi tek bir alıcı kanal/araç olan iletişim tarzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit dubleks tarz
B
Half-dublex tarz
C
Tam dubleks tarz
D
Eş zamanlı (syncronous)
E
Eş zamanlı olmayan (asynchronous)
Açıklama:
Tamamlandı.
Basit dubleks tarz: tek yönlü radyo ve televizyonda olduğu gibi tek bir alıcı kanal/araç vardır ve bu araç/kanal bize, karşılık verme olanağını tanımaz. Doğru yanıt A'dır.
Basit dubleks tarz: tek yönlü radyo ve televizyonda olduğu gibi tek bir alıcı kanal/araç vardır ve bu araç/kanal bize, karşılık verme olanağını tanımaz. Doğru yanıt A'dır.
Soru 70
İletişim sürecinin geri çevrilemez, belirli bir kısmının bir daha tekrar edilemez olması sürecin hangi özelliğini belirtir?
Seçenekler
A
Teknolojik
B
Kısıtlı
C
Esnek
D
Dinamik
E
Toplumsal
Açıklama:
Tamamlandı.
İletişim ve dolayısıyla bireylerarası iletişim dinamik bir süreçtir. Ona katılanlarda sürekli olarak diğerinin gönderdiği mesajları algılar ve kimi zaman sessiz kalarak bile bu mesajlara reaksiyon gösterirler. Bu süreç sonucunda çoğunlukla iletişim sürecinin başlangıcında olduklarından farklı duruma gelir, diğer bir ifade ile değişirler. İletişim süreci geri çevrilemez, söylenen sözler, gönderilen mesajlar söylenmemiş, gönderilmemiş sayılamaz ve iletişim sürecinin belirli bir kısmı bir daha tekrar edilemez. Bir film ikinci kez izlendiğinde bile birinci izlemeyle aynı şekilde anlamlandırılmaz. Doğru yanıt D'dir.
İletişim ve dolayısıyla bireylerarası iletişim dinamik bir süreçtir. Ona katılanlarda sürekli olarak diğerinin gönderdiği mesajları algılar ve kimi zaman sessiz kalarak bile bu mesajlara reaksiyon gösterirler. Bu süreç sonucunda çoğunlukla iletişim sürecinin başlangıcında olduklarından farklı duruma gelir, diğer bir ifade ile değişirler. İletişim süreci geri çevrilemez, söylenen sözler, gönderilen mesajlar söylenmemiş, gönderilmemiş sayılamaz ve iletişim sürecinin belirli bir kısmı bir daha tekrar edilemez. Bir film ikinci kez izlendiğinde bile birinci izlemeyle aynı şekilde anlamlandırılmaz. Doğru yanıt D'dir.
Soru 71
Verici ile alıcının birbirini görmeden herhangi bir iletişim kanalını kullanarak yaptığı iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kitle İletişim Araçları
B
Uzak İletişim Araçları
C
Sözlü İletişim Araçları
D
Yazılı İletişim Araçları
E
İnternet Yolu ile iletişim araçları
Açıklama:
Tamamlandı.
Uzak İletişim Araçları: Uzaktan iletişim (tele-communication) verici ile alıcının birbirini görmeden herhangi bir iletişim kanalını kullanarak yaptığı iletişim türüdür. Bu iletişim türü, iletişimde bulunanların sayısı, alıcının sayısı, bulundukları ortam, amaç gibi özelliklere göre de değişebilir. Doğru yanıt B'dir.
Uzak İletişim Araçları: Uzaktan iletişim (tele-communication) verici ile alıcının birbirini görmeden herhangi bir iletişim kanalını kullanarak yaptığı iletişim türüdür. Bu iletişim türü, iletişimde bulunanların sayısı, alıcının sayısı, bulundukları ortam, amaç gibi özelliklere göre de değişebilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri semptomlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Teknolojiden korku yanında teknoloji bağımlılığı söz konusudur
B
Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır
C
Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir
D
Şiddet normalleşmiştir
E
Gerçek ve sahteyi net olarak algılarlar
Açıklama:
Tamamlandı.
Teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri semptomları şu şekilde sıralamak mümkündür:
Teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri semptomları şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
- Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur.
- Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
- Şiddet normalleşmiştir.
- Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir.
- Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır.
Soru 73
Hem toplumları hem de bireyleri ve bireylerarası ilişkileri en çok etkileyen iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnternet
B
Cep telefonları
C
Oyun konsolları
D
Bilgisayar
E
Televizyon
Açıklama:
Tamamlandı.
Bireylerin hayatına en son giren ama hem toplumları hem de bireyleri ve bireylerarası ilişkileri en çok etkileyen iletişim aracı internettir. Doğru yanıt A'dır.
Bireylerin hayatına en son giren ama hem toplumları hem de bireyleri ve bireylerarası ilişkileri en çok etkileyen iletişim aracı internettir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 74
Seyirci ve seyredilen filmin karşılıklı bir ilişki içinde olması ve bu ilişkinin birbirlerini etkileme olanağına şans tanıyacak şekilde yapılandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mesaj
B
Kanal
C
İnteraktivite
D
Gönderici
E
Blu-ray
Açıklama:
Tamamlandı.
Dijital olanakların, seyircisine kazandırdığı seyir deneyimleri olan televizyon, video gibi teknolojilerde gözlemlenebilir sonuçlar vermesine karşın, bu sonuçların en somut değerlendirilebileceği teknolojiler üç boyutlu sinema ve interaktif seyir teknolojileridir. Bu olanaklar sayesinde değişen, dönüşen seyir kültürü televizyon, video, cd, dvd, blue-ray, cep telefonu ve internet ortamından bireysel izlemeye de olanak vermekte bu yönüyle kamusal alanda birlikte izleme ve devamında film üzerine yapılan bireylerarası sohbetlerle sosyalleşmedeki dönüşüm bu sürecin toplumsal bağlamdaki yansımalarını oluşturmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Dijital olanakların, seyircisine kazandırdığı seyir deneyimleri olan televizyon, video gibi teknolojilerde gözlemlenebilir sonuçlar vermesine karşın, bu sonuçların en somut değerlendirilebileceği teknolojiler üç boyutlu sinema ve interaktif seyir teknolojileridir. Bu olanaklar sayesinde değişen, dönüşen seyir kültürü televizyon, video, cd, dvd, blue-ray, cep telefonu ve internet ortamından bireysel izlemeye de olanak vermekte bu yönüyle kamusal alanda birlikte izleme ve devamında film üzerine yapılan bireylerarası sohbetlerle sosyalleşmedeki dönüşüm bu sürecin toplumsal bağlamdaki yansımalarını oluşturmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi eş zamanlı iletişim araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
E-posta
B
Canlı yayın
C
Online konuşma
D
Video konferansı
E
Çevrimiçi oyunlar
Açıklama:
Tamamlandı.
Eş zamanlı olarak kabul edilebilecek teknolojiyle aracılanmış iletişime online konuşma, chat ve video konferansı da dâhil edilebilir. Doğru yanıt A'dır.
Eş zamanlı olarak kabul edilebilecek teknolojiyle aracılanmış iletişime online konuşma, chat ve video konferansı da dâhil edilebilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 76
Aşağıdaki ifadelerden hangisi bireylerarası iletişimin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gönderici-Mesaj-Kanal-Alıcı çizgisel modeliyle karakterize olur
B
İki kişi arasında genellikle yüz yüze ilişki şeklinde gerçekleşen iletişimdir
C
Genellikle kendiliğinden ve teklifsizdir
D
Bireylerin rolleri nettir
E
İlk evresi ev içi aile iletişimiyle başlar
Açıklama:
Tamamlandı.
Bireylerarası iletişim Gönderici-Mesaj-Kanal-Alıcı çizgisel modeliyle karakterize olur. Bireylerarası iletişim iki kişi arasında genellikle yüz yüze ilişki şeklinde gerçekleşen iletişimdir. Bireylerarası iletişim genellikle kendiliğinden ve teklifsizdir; katılanlar birbirlerinden en üst derecede geri besleme alırlar. Roller görece esnektir. Çünkü taraflar nöbetleşe gönderici ve alıcı olarak edimde bulunurlar. Bu iletişim bağlamı ya fiziksel olarak aynı uzamı paylaşan iki kişinin ilişkisi biçiminde (yüz yüze ilişki) ya da farklı uzamlardaki iki kişi arasında (örneğin telefonla) mesaj alışverişi şeklinde gerçekleşir. Bireylerarası iletişimin ilk evresi bireyin toplumsallaşma sürecinin ilk basamağını oluşturan ev içi aile iletişimiyle başlar. Doğru yanıt D'dir.
Bireylerarası iletişim Gönderici-Mesaj-Kanal-Alıcı çizgisel modeliyle karakterize olur. Bireylerarası iletişim iki kişi arasında genellikle yüz yüze ilişki şeklinde gerçekleşen iletişimdir. Bireylerarası iletişim genellikle kendiliğinden ve teklifsizdir; katılanlar birbirlerinden en üst derecede geri besleme alırlar. Roller görece esnektir. Çünkü taraflar nöbetleşe gönderici ve alıcı olarak edimde bulunurlar. Bu iletişim bağlamı ya fiziksel olarak aynı uzamı paylaşan iki kişinin ilişkisi biçiminde (yüz yüze ilişki) ya da farklı uzamlardaki iki kişi arasında (örneğin telefonla) mesaj alışverişi şeklinde gerçekleşir. Bireylerarası iletişimin ilk evresi bireyin toplumsallaşma sürecinin ilk basamağını oluşturan ev içi aile iletişimiyle başlar. Doğru yanıt D'dir.
Soru 77
Walkie-Talkie telsizler hangi iletişim türüne örnek verilebilir?
Seçenekler
A
Dublex tarz
B
Güçlü dublex tarz
C
Tam dublex tarz
D
Basit dublex tarz
E
Half-dublex tarz
Açıklama:
Tamamlandı.
Half-dublex tarz: Walkie-Talkie telsizlerde olduğu gibi, biri konuşup bitirince, bir düğmeye basarak dinleyen geriye diğer kişiyle konuşabilir. Burada tek iletişim kanalı vardır. Doğru yanıt E'dir.
Half-dublex tarz: Walkie-Talkie telsizlerde olduğu gibi, biri konuşup bitirince, bir düğmeye basarak dinleyen geriye diğer kişiyle konuşabilir. Burada tek iletişim kanalı vardır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 78
Teknolojinin egemen olduğu kentsel kültürlerdeki bireylerarası ilişkilere yönelik verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Daha sabittir
B
Daha sıkıdır
C
Özelleşmiş nitelik taşır
D
Daha az bireysel amaca yöneliktir
E
İşleve yönelik değildir
Açıklama:
Tamamlandı.
Genel olarak teknolojinin daha az egemen olduğu ve daha az karmaşık olan kırsal kültürlerde bireylerarası ilişkiler daha sabit, daha sıkı ve daha az bireysel amaca yönelik olma eğilimi gösterir ve işleve yönelik değildir. Buna karşın kentsel altkültürlerde bireylerarası ilişkiler özelleşmiş nitelik taşır ve konunun uzmanları tarafından verilmemiş enformasyon daha az güvenilir ve hatta önemsizdir. Doğru yanıt C'dir.
Genel olarak teknolojinin daha az egemen olduğu ve daha az karmaşık olan kırsal kültürlerde bireylerarası ilişkiler daha sabit, daha sıkı ve daha az bireysel amaca yönelik olma eğilimi gösterir ve işleve yönelik değildir. Buna karşın kentsel altkültürlerde bireylerarası ilişkiler özelleşmiş nitelik taşır ve konunun uzmanları tarafından verilmemiş enformasyon daha az güvenilir ve hatta önemsizdir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 79
Hangi seçenekte Marshall McLuhan'ın araştırmalarının şemsiye adı yer alır?
Seçenekler
A
Teknolojik Belirlenimcilik(Determinizm)
B
Frankfurt Okulu
C
Sessizlik Sarmalı
D
Bilişsel Uyumsuzluk
E
Propaganda Modeli
Açıklama:
letişim kuramcısı Marshall McLuhan da teknolojik belirlenimcilik görüşüyle medya teknolojilerinin, toplumda bireylerin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini, hareket edeceğini ve/veya toplumun biçimini ve çalışmasını şekillendireceğini belirtir. Akla gelecek her şeyin araç olduğunu ve aracın da insanların uzantısı olduğunu ileri süren McLuhan, teknolojinin toplum üzerindeki etkisini de, araç kullanımının niceliksel çokluğuna odaklanan bir yaklaşımla savunmaktadır. McLuhan, yeni iletişim teknolojilerinin dünyayı “global köye” çevirdiğini, bu nedenle bir köyde bir arada yaşıyor gibi birbirinden haberdar olan insanların bütün dünyayı bir bütün olarak algılayacaklarını ileri sürmüştür
Soru 80
Hangi seçenekte teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerdeki belirtilerden(semptomlar) biri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Hayatın her alanında hızlı, çabuk çözümler talep ederler.
B
Zihinlerinde gerçek ve sahte kesin çizgilerle ayrılmıştır.
C
Şiddetten uzaklaşma eğilimi vardır.
D
Bireyler hayatlarını toplumla kaynaşarak, sade şekilde yaşamaktadırlar.
E
Teknolojiyi günahları kadar sevmemektedirler.
Açıklama:
- Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
- Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur.
- Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
- Şiddet normalleşmiştir.
- Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi sevilmektedir.
- Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır.
Soru 81
İletişim araçlarını soğuk sıcak araçlar olarak sınıflandıran isim hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
M.Binark
B
M.McLuhan
C
Ü.Oskay
D
J.Naisbit
E
M.Castells
Açıklama:
Marshall McLuhan
Soru 82
''Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar''a verilen ad hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Dijital araçlar
B
Senkron araçlar
C
Sıcak araçlar
D
Basılı araçlar
E
Görütülü araçlar
Açıklama:
Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar sıcak araçlardır. Bu araçlara radyo, sinema ve fotoğraf vb. örnek olarak verilebilir. Bu sıcak araçlar duyuya oldukça fazla enformasyon verirler. İzleyici katılımı düşüktür.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi iletişim için söylenemez.
Seçenekler
A
Biyolojik, düşünsel ve sosyal faaliyetleri yapabilmenin koşuludur
B
İnsanın biyolojik ve sosyal varlığını sürdürme amacıdır
C
Dinamik bir süreçtir
D
Gerçekleştiği bağlamın çok önemli olması
E
Arzuları ve istekleri yerine getirmenin önemli olmaması
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 84
''Çok az enformasyon veren, izleyicinin aktif katılımını gerektiren araçlar''a verilen ad hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sıcak araçlar
B
Soğuk araçlar
C
Dijital Araçlar
D
İlkel araçlar
E
Yeni araçlar
Açıklama:
Çok az şey veren ve izleyici tarafından çok şey eklenmesini gerektiren araçlar soğuk araçlardır. Soğuk araçlara örnek olarak televizyon ve telefon verilebilir. Soğuk araçlar da izleyici ya da kullanıcı katılımı ve tamamlama durumu yüksektir. Enformasyon bakımından verdiği az oldu-ğu için izleyicinin aktif katılımı gerekir. Bu televizyon ekranındaki noktalar ve çizgile-rin birleştirilmesi yoluyla yapılır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi iletişim araçlarının sınıflandırması içinde yer alan sıcak araçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Radyo
B
Sinema
C
Fotograf
D
Tiyatro
E
Telefon
Açıklama:
Bu sınıflandırmanın yanı sıra McLuhan, iletişim araçlarını şu şekilde sınıflandırmaktadır (Erdoğan; Alemdar, 2005a: 155).
• Sıcak Araçlar: Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar sıcak araçlardır. Bu araçlara radyo, sinema ve fotoğraf vb. örnek olarak
verilebilir. Bu sıcak araçlar duyuya oldukça fazla enformasyon verirler. İzleyici katılımı
düşüktü
• Sıcak Araçlar: Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakmayan araçlar sıcak araçlardır. Bu araçlara radyo, sinema ve fotoğraf vb. örnek olarak
verilebilir. Bu sıcak araçlar duyuya oldukça fazla enformasyon verirler. İzleyici katılımı
düşüktü
Soru 86
Hangisi tarihsel olarak internet yoluyla yaplan bir iletişim değildir?
Seçenekler
A
Whatsapp
B
Telegram
C
Telgraf
D
Twitter
E
Facebook messenger
Açıklama:
Telgraf, iki merkez arasında, kararlaştırılmış işaretlerin yardımıyla yazılı haberlerin veya belgelerin iletimini sağlayan bir telekomünikasyon düzenidir. Elektrikli telgraflar, bir verici, bir alıcı ve ikisi arasına çekilmiş elektrik hattından meydana gelir. Vericiye maniple denir.
Soru 87
Mektup, telgraf, telefonda konuşma, SMS, ses ve görüntü bandı, plak, CD, VCD, DAT, MDV, DVD gibi sesli, görüntülü, yazılı hangi tür iletişim araçları içerisinde adlandırılmaktadır.
Seçenekler
A
Yazılı İletişim Araçları
B
Uzak İletişim Araçları
C
Çeşitli İletişim Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim
D
Kitle İletişim Araçları ile Yapılan İletişim
E
Sözlü İletişim Araçları
Açıklama:
Çeşitli İletişim Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim: Mektup, telgraf, telefonda
konuşma, SMS, ses ve görüntü bandı, plak, CD, VCD, DAT, MDV, DVD gibi sesli,
görüntülü, yazılı araçlarla yapılan iletişimdir
konuşma, SMS, ses ve görüntü bandı, plak, CD, VCD, DAT, MDV, DVD gibi sesli,
görüntülü, yazılı araçlarla yapılan iletişimdir
Soru 88
Hangisi bir kitle iletişim aracı değildir?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Radyo
C
Dergi
D
Mektup
E
Sinema
Açıklama:
Kitle İletişim Araçları ile Yapılan İletişim: Radyo, televizyon, gazete, dergi gibi kitlelere yönelik araçlarla yapılan iletişim. Bu tür iletişimin en önemli özelliği anında geribesleme olmayışıdır.
Soru 89
Hangi seçenekte iletişim sürecinin ögelerine verilen adlardan biri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sinyal
B
Alıcı
C
Veri
D
İşlemci
E
Kablo
Açıklama:
Genel tanımıyla iletişim bir fikrin, duygunun, tutumun iletilmesidir. Gönderici-Mesaj-Kanal-Alıcı çizgisel modeliyle karakterize olur.
Soru 90
İletişim kuramcısı Marshall McLuha'nın teknolojik belirlenimcilik görüşüyle anlatmak istediği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Medya teknolojilerinin bireyi ve toplumu nasıl şekillendireceğini belirtmesi
B
İletişimin bir fikrin, duygunun, tutumun iletilmesini belirtmesi
C
Gönderici-Mesaj-Kanal-Alıcı çizgisel modeliyle karakterize etmesi
D
Hedefe ve bağlamın özelliklerine bağlı olarak kullanılacak olması
E
Tek duyuyu uzatan ve izleyiciye tamamlaması için çok şey bırakması
Açıklama:
İletişim kuramcısı Marshall McLuhan da teknolojik belirlenimcilik görüşüyle medya teknolojilerinin, toplumda bireylerin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini, hareket edeceğini ve/veya toplumun biçimini ve çalışmasını şekillendireceğini belirtir.
Soru 91
Bireylerarası ileitşimin ilk hangi toplumsal yapıda başladığı varsayılır?
Seçenekler
A
Kitle iletişim araçlarına ilk maruz kalma
B
Anne karnında
C
Ailede
D
Okulda
E
Arkadaşlık ortamında
Açıklama:
Bireyle-rarası iletişimin ilk evresi bireyin toplumsallaşma sürecinin ilk basamağını oluşturan ev içi aile iletişimiyle başlar. Sonrasında arkadaşlar, akrabalar, okul çevresi, sosyal yaşamdaki ilişkiler ve iş yaşamında kurulan ilişkilerle devam eder.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi teknolojiyle aracılanmamış iletişim araçlarına örnek oluşturmaz.
Seçenekler
A
Dürtme
B
İşaret etme
C
Gösterme
D
Çağırma
E
Yazı
Açıklama:
İletişim türü, türün nasıl tanımlandığına göre şekillenir. Örneğin, türü “aracılanmaya” göre tanımlarsak, karşımıza iki temel tür çıkar: (a) Teknolojiyle aracılanmamış iletişim: Teknolojinin kullanılmadığı, insanın doğal olanı kullanarak, doğalı dönüştürmeden yaptığı iletişim teknolojiyle aracılanmamış iletişimdir. Bu grup içine doğal araçların (beş duyumuzun) kullanıldığı dürtme, işaret etme, gösterme, çağırma, seslenme ve sözlü
iletişim gibi her çeşit iletişim girer.
iletişim gibi her çeşit iletişim girer.
Soru 93
İnsan iletişiminde anlamın, hangi seçenekteki eylemin bir sonucu olduğu varsayılmaktadır?
Seçenekler
A
Dil
B
Koklama
C
Telaffuz
D
Duyma
E
Görme
Açıklama:
Anlamlandırma ve anlam yükleyerek yeni mesaj oluşturma iletişim sürecini devam ettirmede oldukça önemlidir. Anlam, telaffuz eyleminin bir sonucudur. Telaffuz ise dilin kullanımı sırasındaki üretimin aktif bir sürecidir. Anlam üretimi belirli bir söylem ve tez içerisindeki belirli bir bağlam ve belirli bir tarihsel anda gerçek-leştirilmelidir. Bu açıdan ifade her zaman bağlamla ilintilidir ve onun tarafından koşullandırılır. Rus kuramcı Valentin Volosinov’a göre anlamı belirle-yen telaffuz edildiği bağlamdır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişimdeki amaçlar ve sonuçlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Zorunlu veya yaratılmış gereksinimleri giderme
B
Arzuları ve istekleri yerine getirme
C
Kendimizi ve diğerlerini tanımlama
D
Kimlik oluşturma veya oluşturulmuşu sürdürme
E
İlişkiyi bozma
Açıklama:
Bireylerarası iletişimdeki amaçlar ve sonuçları şu şekilde sıralamak mümkündür (Erdoğan,
2011:268-269):
• Zorunlu veya yaratılmış gereksinimleri giderme
• Arzuları ve istekleri yerine getirme
• Kendimizi ve diğerlerini tanımlama
• Kimlik oluşturma veya oluşturulmuşu sürdürme
• Herhangi bir nedenle birbirini anlama bağlamı kurma
• İlişkiyi açıklama, önceden tahmin ve kontrol etme
• İlişkiyi tanımlama ve bağlamını kurma
• İlişkiyi koruma, sürdürme ve geliştirme
• İlişki düzenleme ve tamir etme.
2011:268-269):
• Zorunlu veya yaratılmış gereksinimleri giderme
• Arzuları ve istekleri yerine getirme
• Kendimizi ve diğerlerini tanımlama
• Kimlik oluşturma veya oluşturulmuşu sürdürme
• Herhangi bir nedenle birbirini anlama bağlamı kurma
• İlişkiyi açıklama, önceden tahmin ve kontrol etme
• İlişkiyi tanımlama ve bağlamını kurma
• İlişkiyi koruma, sürdürme ve geliştirme
• İlişki düzenleme ve tamir etme.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi teknolojinin daha az egemen olduğu ve daha az karmaşık olan kırsal kültürlerde bireylerarası ilişkilerde yer almaz.
Seçenekler
A
Bireylerarası ilişkiler sabit olması
B
Bireylerarası ilişkiler daha sıkı
C
Bireylerarası ilişkiler daha az bireyseldir
D
Bireylerarası ilişkiler işleve yönelik değildir
E
Bireylerarası ilişkiler özelleşmiş nitelik taşır
Açıklama:
Bireylerarası ilişkilerde teknoloji kullanımı etkilidir. Genel olarak teknolojinin daha az egemen olduğu ve daha az karmaşık olan kırsal kültürlerde bireylerarası ilişkiler daha sabit, daha sıkı ve daha az bireysel amaca yönelik olma eğilimi gösterir ve işleve yönelik değildir. Buna karşın kentsel altkültürlerde bireylerarası ilişkiler özelleşmiş nitelik taşır ve konunun uzmanları tarafından verilmemiş enformasyon daha
az güvenilir ve hatta önemsizdir.
az güvenilir ve hatta önemsizdir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi iletişim araçları arasında yer almaz.
Seçenekler
A
Yakın iletişim Araçları
B
Yazılı İletişim
C
Kitle İletişim Araçları
D
Uzak İletişim Araçları
E
Sözlü İletişim
Açıklama:
İletişim araçları;
Sözlü İletişim Araçları, Yazılı İletişim Araçları, Uzak İletişim Araçları, Çeşitli İletişim Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim, Kitle İletişim Araçları ile Yapılan İletişim, İnternet Yolu ile Yapılan İletişim
Sözlü İletişim Araçları, Yazılı İletişim Araçları, Uzak İletişim Araçları, Çeşitli İletişim Araçları Kullanılarak Yapılan İletişim, Kitle İletişim Araçları ile Yapılan İletişim, İnternet Yolu ile Yapılan İletişim
Soru 97
I- Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir II- Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur III- Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri semptomlar arasındadır?
Seçenekler
A
I
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III
E
I-II
Açıklama:
Teknolojik olarak zehirlenmiş bireylerin gösterdikleri semptomları şu şekilde sıralamak mümkündür
Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
• Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur.
• Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
• Şiddet normalleşmiştir.
• Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi
sevilmektedir.
• Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır.
Bireyler ibadetten beslenmeye kadar her şeyde hızlı çözümler tercih etmektedir.
• Bir yandan teknolojiden korkarken, diğer yandan teknoloji bağımlılığı söz konusudur.
• Gerçek ve sahte bulanıklaşmıştır.
• Şiddet normalleşmiştir.
• Teknoloji bireyler tarafından oyuncak gibi
sevilmektedir.
• Bireyler hayatlarını mesafeli ve çılgın yaşamaktadır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçları ile yapılan iletişim arasında yer almaktadır.
Seçenekler
A
E-posta
B
Gazete
C
Ses ve görüntü bantı
D
SMS
E
VCD
Açıklama:
Kitle İletişim Araçları ile Yapılan İletişim: Radyo, televizyon, gazete, dergi gibi
kitlelere yönelik araçlarla yapılan iletişim. Bu tür iletişimin en önemli özelliği anında geri besleme olmayışıdır.
kitlelere yönelik araçlarla yapılan iletişim. Bu tür iletişimin en önemli özelliği anında geri besleme olmayışıdır.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıda verilen bireylerarası çatışma durumlarında güç ile ilgili yaklaşımlardan hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde vardır.
B
Güç bireyin bir ürünüdür; bireylerarası ilişkinin değil.
C
Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
D
Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
E
Verimli bir çatışma yönetimi için göreceli bir denge gereklidir.
Açıklama:
B seçeneğindeki ifade yanlıştır çünkü bu ifadenin aksine güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil. Bu sebeple cevap B'dir.
Soru 2
Aşağıda verilen güç geçerliliği ile ilgili kavramlardan hangisi bir insanın ilişkili olduğu ortamdaki pozisyonu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yakınlık
B
Bireysel nitelikler
C
Bireylerarası bağlantılar
D
Kaynak kontrolü
E
Uzmanlık
Açıklama:
Güç geçerliliği belirli kavramlar çerçevesinde açıklanabilir. Bunların arasından kaynak kontrolü, bir insanın ilişkili olduğu ortamdaki pozisyonu ile ilgilidir. Örneğin ebeveynlerin çocuklarının para, özgürlük, özel yaşam gibi kaynakları kontrol etmesi. Cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 3
Aşağıdaki işlevsel ve işlevsel olmayan çatışma ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşlevsel olmayan çatışmada taraflar birbirinden bilgiyi saklamaya çalışırlar.
B
İşlevsel çatışma konu ile ilgili sorunlar üzerine odaklanıldığında gerçekleşir.
C
İşlevsel çatışmalar yaratıcılığı ve yapıcı değişmeyi arttırır.
D
Bilgiyi paylaşmak işlevsel çatışma için tek başına yeterlidir.
E
İşlevsel olmayan çatışma bütün boyutlarda artışa neden olur.
Açıklama:
İşlevsel ve işlevsel olmayan çatışma arasındaki farklılıklar çeşitli boyutlarda ele alınabilir. A, B, C ve E seçeneklerinde doğru ifadeler verilirken D seçeneğinde verilen ifade işlevsel çatışma ile ilgili yanlıştır, çünkü bunun aksine bilgiyi paylaşmak işlevsel çatışma için tek başına yetmez. Bilgi gerçeğe uygun ve taraflar dürüst olmalıdır. Bilginin tamamını sunmada taraflar dürüst olmayabilirler ya da bilerek yanlış bilgi sunma eğiliminde olabilirler. Bu durumda çatışmaların çözümü zorlaştırılır. Sorunun cevabı bu sebeple D seçeneğidir.
Soru 4
Aşağıdaki çatışma biçimlerinden hangisinde “ben kaybedeyim sen kaybet” görüşü benimsenir?
Seçenekler
A
Uzlaşma
B
İşbirliği
C
Kaçınma
D
Rekabet
E
Uyma
Açıklama:
Kaçınma (Kaybet-Kaybet) çatışma biçiminde sorunun çözümü için çok az çaba söz konusudur; “ben kaybedeyim sen kaybet” görüşü benimsenir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi 'Uyma' çatışma biçiminin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
İnsanlar fazlasıyla makul olduklarını göstererek baskın çıkabilirler ve bu durum yaratıcı seçimleri azaltabilir.
B
Kişinin diğer insanlarla yüz yüze gelmeyi umursamadığı izlenimi yaratır.
C
Genellikle çatışmayı muhafaza eder bir sonraki patlama ya da beklenmedik sonuçların zeminini oluşturur.
D
Var olan sorunun gerektirdiği biçimde olmayan bir çözüm formülü sunan kolay bir çıkış yolu olarak değerlendirilir.
E
Bazı insanlar tarafından “kazanmanın biçiminden çok kaybetmenin biçimi” olarak görülür.
Açıklama:
B ve C seçenekleri 'Kaçınma' biçiminin dezavantajlarını belirtirken, D ve E seçenekleri de 'Uzlaşma' biçiminin dezavantajları olarak bilinmektedir. 'Uyma' biçiminde insanlar fazlasıyla makul olduklarını göstererek baskın çıkabilirler. Bu tip uyum yaratıcı seçimleri azaltabilir. Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 6
Aşağıdaki kavramlardan hangisi savunmacı iklime aittir?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı
B
Spontan
C
Sorun odaklı
D
Empati
E
Kontrol
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneğinde verilen kavramlar destekleyici iklime aittir. Fakat kontrol kavramı savunmacı iklimdeki iletişim davranışlarına ait kavramlardan birisidir. Bu sebeple doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi çatışma çözümü aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çözümü test etmek
B
Olası çözümleri incelemek
C
Akıl okumaktan vazgeçmek
D
Çatışmayı tanımlamak
E
Geçmişe odaklanmak
Açıklama:
Çatışma yönetiminde geçmişteki sorunlara odaklanarak şimdiki soruna dikkat çekilemez. Şu anda bir sorun vardır: örneğin taraflardan birinin eve geç gelmesini ya da doğum gününü unutmasını bu bakış açısından değerlendirmek yararlı olacaktır. Yani, şimdiye odaklanmak söz konusudur. Bu sebeple yanlış ifade içeren seçenek E'dir.
Soru 8
Aşağıdaki düşünme şapkalarından hangisi tarafsız şapka olarak da tanımlanır?
Seçenekler
A
Düşünceyi Kontrol Şapkası
B
Yaratıcı Yeni Fikir Şapkası
C
Gerçek Şapkası
D
Duygu Şapkası
E
Negatif Görüş Şapkası
Açıklama:
Gerçek şapkası, tarafsız şapka olarak da tanımlanır. Gerçekler üzerine odaklanır, net bilgiler sunar. Cevap C seçeneğidir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi işbirlikçi stratejilerle ilgili doğru yaklaşımlardan biridir?
Seçenekler
A
Varsayımsal İlişkilendirme
B
Açıklama İsteme
C
Sorumluluktan Kaçma
D
Anlamsal Odaklanma
E
Şaka Yapma
Açıklama:
A ve C seçenekleri rekabetçi çatışma stratejilerinden olmakla birlikte D ve E seçeneklerindeki kavramlar kaçınma stratejilerine ait yaklaşımlardandır. B seçeneğindeki açıklama isteme kavramı, işbirlikçi stratejilerine ait bir yaklaşım olduğundan sorunun cevabıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi içten dışa çatışmanın değişimi ile ilgili yaklaşımlardan biridir?
Seçenekler
A
Kendi davranışını değiştirmek
B
Süreci kontrol etmek
C
Hakeme başvurmak
D
İyi iletişim becerileri kullanmak
E
Arabuluculuk
Açıklama:
Kendi davranışını değiştirmek, çatışma içindeki bireylerin çatışmayı değiştirmek için başvurduğu seçeneklerden biridir. Bu genellikle en zor olanıdır ve paradoksal olarak çatışmayı değiştirmek için en başarılı yoldur. Diğer seçenekler ise dıştan içe çatışmanın değişimi ile ilgili ifadelerdir. Cevap A seçeneğidir.
Soru 11
"En az iki taraf arasındaki bir etkileşim anında ilgilerde, bakış açılarında, yöntemlerde ve amaçlarda uyuşmazlık sonucu oluşan yoğun bir anlaşmazlık süreci" şeklinde yapılan tanım aşağıdakilerden hangisi için geçerlidir?
Seçenekler
A
Kavga
B
Çatışma
C
Müzakere
D
İstişare
E
Rekabet
Açıklama:
Soru kökünde yer alan tanım çatışma kavramını karşılamaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi "güç" ile ilgili yaklaşımlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde vardır
B
Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir
C
Güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür, bireyin değil
D
Güçlü olan taraf haklıdır
E
Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir
Açıklama:
1. Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde vardır.
2. Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
3. Güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
4. Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
5. Verimli güç dengesi bireysel ve ilişkisel gücün gelişmesiyle meydana gelir; sınırlı gücün daha büyük bir parçasını kazanma üzerine bir mücadeleden değil.
6. Bireyler çatışmanın etkili bir biçimde yönetilebilmesi için çok fazla ya da çok az güce
sahip olabilirler. Verimli bir çatışma yönetimi için göreceli bir denge gereklidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
2. Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
3. Güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
4. Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
5. Verimli güç dengesi bireysel ve ilişkisel gücün gelişmesiyle meydana gelir; sınırlı gücün daha büyük bir parçasını kazanma üzerine bir mücadeleden değil.
6. Bireyler çatışmanın etkili bir biçimde yönetilebilmesi için çok fazla ya da çok az güce
sahip olabilirler. Verimli bir çatışma yönetimi için göreceli bir denge gereklidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi güç geçerliliğini açıklamada kullanılan kavramlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uzmanlık
B
Kaynak kontrolü
C
Bireysel nitelikler
D
Güç dengeleme
E
Yakınlık
Açıklama:
Bir ilişkide gücün geçerliliği, sahip olunan belirli kaynakların taraflar için ne önem arz ettiğine ve gereksinimlerini ne kadar kontrol edebildiğine bağlıdır. Güç geçerliliği belirli kavramlar çerçevesinde açıklanabilir (Hocker ve Wilmot, 1985: 73):
1. Uzmanlık: İçinde bulunulan ortam için faydalı olabilecek bilgi, beceri ve yeteneklere sahip olmak.
Örneğin yabancı bir ortamda sözsüz iletişim kodlarının bilinmesi ya da bir örgütte bütçe analizi konusunda uzman olunması.
2. Kaynak Kontrolü: Bir insanın ilişkili olduğu ortamdaki pozisyonu ile ilgilidir. Örneğin ebeveynlerin çocuklarının para, özgürlük, özel yaşam gibi kaynakları kontrol etmesi.
3. Bireylerarası bağlantılar: Bireyin sistemin bütünü içindeki pozisyonu. Örneğin birbiriyle bağlantıları çok kuvvetli olmayan iki grup arasında bir köprü olarak hizmet etmek.
4. Bireysel Nitelikler: Cazibe, sıcaklık, konuşma becerileri ya da sosyal statü. Örneğin bazı insanlar diğerleri onların varlığından memnun olduğu, onlara güvendiği ya da onların çekimine kapıldığı için bireylerarası güç kazanırlar.
5. Yakınlık: Diğerleriyle yakın bağ kurma yeteneği. Bütün insanlar yaşantılarındaki diğer insanlar için özel olmak isterler. Bu bağlamda diğerlerine gösterilen yakınlık, samimiyet bireylerarası ilişkide güç kazandırabilecektir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
1. Uzmanlık: İçinde bulunulan ortam için faydalı olabilecek bilgi, beceri ve yeteneklere sahip olmak.
Örneğin yabancı bir ortamda sözsüz iletişim kodlarının bilinmesi ya da bir örgütte bütçe analizi konusunda uzman olunması.
2. Kaynak Kontrolü: Bir insanın ilişkili olduğu ortamdaki pozisyonu ile ilgilidir. Örneğin ebeveynlerin çocuklarının para, özgürlük, özel yaşam gibi kaynakları kontrol etmesi.
3. Bireylerarası bağlantılar: Bireyin sistemin bütünü içindeki pozisyonu. Örneğin birbiriyle bağlantıları çok kuvvetli olmayan iki grup arasında bir köprü olarak hizmet etmek.
4. Bireysel Nitelikler: Cazibe, sıcaklık, konuşma becerileri ya da sosyal statü. Örneğin bazı insanlar diğerleri onların varlığından memnun olduğu, onlara güvendiği ya da onların çekimine kapıldığı için bireylerarası güç kazanırlar.
5. Yakınlık: Diğerleriyle yakın bağ kurma yeteneği. Bütün insanlar yaşantılarındaki diğer insanlar için özel olmak isterler. Bu bağlamda diğerlerine gösterilen yakınlık, samimiyet bireylerarası ilişkide güç kazandırabilecektir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 14
Bir çatışmanın pozitif ya da negatif yönde sonuçlanması aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Çatışma amacı
B
Çatışan bireylerin yaşları
C
Çatışmada kullanılan yöntemler
D
Çatışma ortamı
E
Çatışan bireylerin statüleri
Açıklama:
Bir çatışmanın pozitif ya da negatif yönde sonuçlanması çatışmada kullanılan yöntemlerle yakından ilgilidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası çatışma biçimlerinden biridir?
Seçenekler
A
Rekabet
B
Tartışma
C
Değişim
D
Dönüşüm
E
Anlama
Açıklama:
Bireylerarası çatışma biçimleri rekabet, işbirliği, uzlaşma, kaçınma, uyma şeklindedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 16
Çatışma iklimi aşağıdakilerin hangisi aracılığıyla yaratılmaktadır?
Seçenekler
A
Düşünce
B
Duygu
C
İletişim
D
Söz
E
Kültür
Açıklama:
Çatışma iklimi iletişim aracılığı ile yaratılır ve daha sonra o da iletişimi etkiler.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 17
“Böyle bir işe girmemeliydin” ya da “Asla ev ödevini paylaşmamalısın” gibi cümleler aşağıdaki savunmacı iklimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Değerlendirme-Tanımlamaya Karşı
B
Kontrol-Problem Oryantasyonuna Karşı
C
Strateji-Kendiliğindenliğe Karşı
D
Umursamazlık-Empatiye Karşı
E
Üstünlük-Eşitliğe Karşı
Açıklama:
Değerlendirme, yargılayıcı bir tavrı hissettirdiği için savunmacılığı teşvik eder. Değerlendirici durumlar genellikle suçlayıcı bir tavrı yansıtan “sen” sözcüğünü içerir. Örneğin: “Böyle bir işe girmemeliydin” “Asla ev ödevini paylaşmamalısın”.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi çatışma yönetimi aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çatışmayı tanımlamak
B
Olası çözümleri incelemek
C
Çözümü test etmek
D
Çözümü değerlendirmek
E
Diğerlerinin görüşünü almak
Açıklama:
Diğerlerinin görüşünü almak şeklinde bir aşama bulunmamaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi çatışma stratejilerinden biridir?
Seçenekler
A
İletişim stratejileri
B
Pazarlama stratejileri
C
İkna stratejileri
D
Güç stratejileri
E
Kaçınma stratejileri
Açıklama:
Çatışma stratejileri kaçınma, rekabetçi ve işbirlikçi stratejilerden oluşmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 20
Çatışmadaki tarafların çatışmanın çözümü için çatışmanın kökenini, doğasını, dinamiklerini ve olasılıklarını anlamalarını sağlamayı amaçlayan çatışma haritası aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Clare
B
Wehr
C
Aaron
D
Earl
E
Harold
Açıklama:
Soru kökünde ifade edilen çatışma haritası Wehr'e aittir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 21
I. Çatışma insanlar birbiriyle anlamlı ilişkiler
çerçevesinde bağlı olduğu zaman meydana
gelir.
II. İnsanlar amaçlarına ulaşmada bir müdahale hissederlerse çatışma meydana gelir.
III. İnsanlar amaçlarının uyuşmadığının karşılıklı olarak farkında oldukları zaman çatışma meydana gelir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çatışmayı meydana getiren süreçler arasında yer almaktadır?
çerçevesinde bağlı olduğu zaman meydana
gelir.
II. İnsanlar amaçlarına ulaşmada bir müdahale hissederlerse çatışma meydana gelir.
III. İnsanlar amaçlarının uyuşmadığının karşılıklı olarak farkında oldukları zaman çatışma meydana gelir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çatışmayı meydana getiren süreçler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
1. Çatışma insanlar birbiriyle anlamlı ilişkiler
çerçevesinde bağlı olduğu zaman meydana
gelir. Birinin yaptığı diğerini etkiler.
2. İnsanlar amaçlarının uyuşmadığının karşı-
lıklı olarak farkında oldukları zaman çatış-
ma meydana gelir.
3. İnsanlar amaçlarına ulaşmalarına bir müdahale hissederlerse çatışma meydana gelir. Bu
durumda bir amacın gerçekleşmesi diğerinin gerçekleşmesini engelleyecektir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
çerçevesinde bağlı olduğu zaman meydana
gelir. Birinin yaptığı diğerini etkiler.
2. İnsanlar amaçlarının uyuşmadığının karşı-
lıklı olarak farkında oldukları zaman çatış-
ma meydana gelir.
3. İnsanlar amaçlarına ulaşmalarına bir müdahale hissederlerse çatışma meydana gelir. Bu
durumda bir amacın gerçekleşmesi diğerinin gerçekleşmesini engelleyecektir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 22
Sosyal çatışmaların çocuklara evrendeki tek insan olmadıklarını ve diğer insanların da farklı ihtiyaçları ve istekleri olduğunu ve buna saygı duymaları gerektiğini öğrettiğini belirten bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Freud
B
Dewey
C
Piaget
D
Devito
E
Wilmot
Açıklama:
Jean Piaget, sosyal çatışmaların çocuklara evrendeki tek insan olmadıklarını ve diğer insanların da farklı ihtiyaçları ve istekleri olduğunu ve buna saygı duymaları gerektiğini öğrettiğini söyler. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 23
I. Çatışmacı bir ortamda iletişim kanallarını kullanmak zordur.
II. İletişim davranışı sık sık çatışmaya neden olur.
III. İletişim, çatışma yönetiminin yararlı ya da yıkıcı olmasına neden olabilecek bir olgudur.
IV. İletişim davranışı çatışmayı yansıtır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iletişim ve çatışma arasındaki ilişkiyi doğru olarak ortaya koymaktadır?
II. İletişim davranışı sık sık çatışmaya neden olur.
III. İletişim, çatışma yönetiminin yararlı ya da yıkıcı olmasına neden olabilecek bir olgudur.
IV. İletişim davranışı çatışmayı yansıtır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iletişim ve çatışma arasındaki ilişkiyi doğru olarak ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
İletişim ve çatışma arasındaki ilişki aşağıdaki gibi özetlenebilir:
1. İletişim davranışı sık sık çatışmaya neden
olur.
2. İletişim davranışı çatışmayı yansıtır.
3. İletişim, çatışma yönetiminin yararlı ya da
yıkıcı olmasına neden olabilecek bir olgudur.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
1. İletişim davranışı sık sık çatışmaya neden
olur.
2. İletişim davranışı çatışmayı yansıtır.
3. İletişim, çatışma yönetiminin yararlı ya da
yıkıcı olmasına neden olabilecek bir olgudur.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 24
I. Güç, bütün toplumsal etkileşimler içinde vardır.
II. Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
III. Güç, bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
IV. Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gücün özellikleri arasında yer almaktadır?
II. Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
III. Güç, bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
IV. Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gücün özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Wilmot, güç ile ilgili bazı yaklaşımlarda bulunurlar:
1. Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde
vardır.
2. Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
3. Güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
4. Güç dengeleme eylemleri çatışma etkile-
şimlerinin merkezindedir.
5. Verimli güç dengesi bireysel ve ilişkisel gü-
cün gelişmesiyle meydana gelir; sınırlı gü-
cün daha büyük bir parçasını kazanma üzerine bir mücadeleden değil.
6. Bireyler çatışmanın etkili bir biçimde yönetilebilmesi için çok fazla ya da çok az güce
sahip olabilirler. Verimli bir çatışma yönetimi için göreceli bir denge gereklidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
1. Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde
vardır.
2. Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
3. Güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
4. Güç dengeleme eylemleri çatışma etkile-
şimlerinin merkezindedir.
5. Verimli güç dengesi bireysel ve ilişkisel gü-
cün gelişmesiyle meydana gelir; sınırlı gü-
cün daha büyük bir parçasını kazanma üzerine bir mücadeleden değil.
6. Bireyler çatışmanın etkili bir biçimde yönetilebilmesi için çok fazla ya da çok az güce
sahip olabilirler. Verimli bir çatışma yönetimi için göreceli bir denge gereklidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 25
I. İşlevsel olmayan çatışmada taraflar birbirinden bilgi saklamaya çalışır.
II. Bilgiyi paylaşmak işlevsel çatışma için yeterlidir.
III. Çatışma başarıyla yönetildiğinde, birçok insan onu çatışma olarak görmez.
IV. İşlevsel çatışma konu ile ilgili sorunlar üzerine odaklanıldığında gerçekleşir.
İşlevsel ve işlevsel olmayan çatışmalarla ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Bilgiyi paylaşmak işlevsel çatışma için yeterlidir.
III. Çatışma başarıyla yönetildiğinde, birçok insan onu çatışma olarak görmez.
IV. İşlevsel çatışma konu ile ilgili sorunlar üzerine odaklanıldığında gerçekleşir.
İşlevsel ve işlevsel olmayan çatışmalarla ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Bilgiyi paylaşmak işlevsel çatışma için tek ba-
şına yetmez. Bilgi gerçeğe uygun ve taraflar
dürüst olmalıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
şına yetmez. Bilgi gerçeğe uygun ve taraflar
dürüst olmalıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi çatışma biçimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaçınma
B
Ayrılma
C
Rekabet
D
İşbirliği
E
Uyma
Açıklama:
Çatışma biçimleri; rekabet, kaçınma, uyma, işbirliği ve uzlaşmadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 27
Kişinin büyük ölçüde kendi gereksinimlerini ve arzularını diğerinin gereksinim ve arzularına nazaran ön plana çıkardığı çatışma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaçınma
B
Ayrılma
C
İşbirliği
D
Rekabet
E
Uyma
Açıklama:
Rekabetçi biçim, büyük ölçüde kişinin kendi gereksinimlerini ve arzularını diğerinin gereksinim ve
arzularına nazaran daha ön plana çıkarmasını ifade eder. Doğru yanıt D seçeneğidir.
arzularına nazaran daha ön plana çıkarmasını ifade eder. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 28
I. Değerlendirmeye-tanımlamaya karşı
II. Strateji-kendiliğindenliğe karşı
III. Umursamazlık-empatiye karşı
IV. Kesinlik-kesin olmamaya karşı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri savunmacı davranışı başlatan altı tip iletişim davranışı arasında yer almaktadır?
II. Strateji-kendiliğindenliğe karşı
III. Umursamazlık-empatiye karşı
IV. Kesinlik-kesin olmamaya karşı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri savunmacı davranışı başlatan altı tip iletişim davranışı arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Savunmacı davranışı başlatan altı tip iletişim
davranışı ile karşılaşılır:
Değerlendirme-Tanımlamaya Karşı
Kontrol-Problem Oryantasyonuna Karşı
Strateji-Kendiliğindenliğe Karşı
Umursamazlık-Empatiye Karşı
Üstünlük-Eşitliğe Karşı
Kesinlik-Kesin Olmamaya Karşı
Doğru yanıt E seçeneğidir.
davranışı ile karşılaşılır:
Değerlendirme-Tanımlamaya Karşı
Kontrol-Problem Oryantasyonuna Karşı
Strateji-Kendiliğindenliğe Karşı
Umursamazlık-Empatiye Karşı
Üstünlük-Eşitliğe Karşı
Kesinlik-Kesin Olmamaya Karşı
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 29
Öğrencisinin yaşadığı sorunlarla ilgilenmeyen ve onun öneri ve yaklaşımlarını değersiz bulup göz ardı eden bir öğretmen, hangi savunmacı iklim özelliklerini göstermektedir?
Seçenekler
A
Stratejik-kontrolcü
B
Umursamaz
C
Umursamaz-üstünlük taslayıcı
D
Kontrol-üstünlük
E
Değerlendirme-kontrol
Açıklama:
Öğretmen, umursamaz-üstünlük taslayıcı bir savunma mekanizması kullanmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kaçınmacı çatışma stratejileri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çatışmayı reddetme
B
Sorumluluktan kaçma
C
Anlamsal odaklanma
D
Şaka yapma
E
Karamsarlık
Açıklama:
Sorumluluktan kaçma, kaçınmacı çatışma stratejisi dahilinde değil; rekabetçi çatışma stratejisi dahilinde yer almaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 31
Devito'ya göre; aşağıdaki çatışma örneklerinden hangisi içerik ve ilişki bağlamında diğerlerinden farklılık gösterir?
Seçenekler
A
Birlikte izledikleri sinemadan sonra, Ayşe filmi yaratıcı ve eğlenceli bulurken; Mehmet sıradan bulduğunu ve sıkılıp çıkmak istediğini dile getirmiştir.
B
Ayşe televizyonda çok sevdiği komedi dizisini, Mehmet ise tuttuğu takımın maç özetlerini izlemek istemektedir.
C
Fizik sınavından sonra, Ayşe isyan ederek sınavın adil olmadığını söylemiş; Mehmet ise "çalışan herkesin yüksek not alabileceği kadar adil bir sınavdı" diye yorumlamıştır.
D
Ayşe ve Mehmet çifti tatil planı yaparken, Ayşe Bodrum'a gitme önerisinde bulunmuş; Mehmet "nereye gideceğimize tabi ki ben karar veririm, Side'ye gidiyoruz" demiştir.
E
Bir festfood restoranında garson olarak çalışan Ayşe ve Mehmet, şef işten ayrıldığında kimin terfi alması gerektiği hakkında tartışmışlardır.
Açıklama:
Devito, çatışmaların odaklandığı sorunları içerik ve ilişki bağlamında değerlendirir. İçerik çatışması genellikle çatışma içindeki tarafların dışındaki objeler, olaylar ve insanlar üzerinedir. Bunlar her gün tartıştığımız hatta kavga ettiğimiz birçok sorunu içerebilir. Örneğin belirli bir filmin nasıl olduğu ile ilgili bir değerlendirme, televizyonda ne izlenmesi gerektiği, son girilen sınavın adil olup olmadığı, kimin terfi etmesi gerektiği gibi sorunlardır. İlişki çatışmaları da çok çeşitlidir; bireylerarası ilişkilerle daha doğrudan bağlantılıdır. Örneğin taraflar arasındaki sorunlardan kimin sorumlu olduğu, ilişkide eşitliğin olup olmadığı, davranış kurallarını oluşturmada taraflardan kimin haklı olduğu gibi sorunlardır. D seçeneği ilişki bağlamında; diğer seçenekler içerik bağlamında değerlendirilmelidir.
Soru 32
Ülkemizde evlilik içi çatışmalar konusunda; karı-koca arasına girilmez, kol kırılır yen içinde kalır, el alem ne der mantığı çok yaygındır. Bu nedenle etrafa ayıp olur düşüncesi ile çatışmadan genellikle kaçınılırken; paylaşılan inançlar ve değerler çatışmanın algılanmasında, uygun ya da uygun olmayanın tanımlanmasında ve çözüm yöntemlerinde etkili olmaktadır. Bu açıklama ile çatışmanın hangi özelliğine vurgu yapılmak istenmiştir?
Seçenekler
A
Çatışma, tarafların kültüründen etkilenir.
B
Bireyler arası çatışma durumlarında güç yapıları önemlidir.
C
İletişim davranışı, çatışmayı yansıtır.
D
Çatışma, bireyin çocukluktan başlayarak her döneminde karşısına çıkan bir olgudur.
E
Çatışma, bireylerarasındaki ilişkiler çerçevesindeki geniş bir sorun yelpazesini kapsar.
Açıklama:
Bütün iletişim sürecinde olduğu gibi çatışma da tarafların kültüründen etkilenir. Bu süreçte bir kültürdeki paylaşılan inançlar, değerler çatışmanın algılanmasında, uygun ya da uygun olmayanın tanımlanmasında ve çözüm yöntemlerinde etkili olacaktır. Örneğin bazı ülkeler grup normları ve değerlerini ya da kolektifliğin ihlalini merkeze alırken, bazı ülkeler de daha çok bireysel normların ihlalini öne çıkaracaklardır. Yapılan araştırmalarda kolektivist kültürlerde bireyci kültürlere nazaran çatışmadan daha çok kaçınıldığı görülmüştür.
Soru 33
Çatışmanın doğası genellikle negatif olarak kabul görür. Oysa çatışma, pozitif bir olgu olarak da ele alınmalıdır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisi, çatışma kavramına pozitif taraftan bakıldığında oluşabilecek yararlar hakkında uygun bir örnek değildir?
Seçenekler
A
Çatışma, pozitif yönde ele alındığı ve bu yönde çaba gösterildiğinde, birçok avantajı beraberinde getirir.
B
Sorunlara farklı bakış açıları ortaya çıkacak, yaratıcılığın gelişmesi sağlanacaktır.
C
Çatışmaların bireysel gelişim ve değişim için gerekli olduğu göz ardı edilmemelidir.
D
Farklılıkların açıkça tartışılması ve bilginin yeterli bir biçimde paylaşılmasıyla yeni düşünme yolları ve yeni deneyimler kazanılacaktır.
E
Karşımızdakine karşı duygularımızı sakladığımız zaman da anlamlı bir iletişim ve etkileşim halinde olunabilir.
Açıklama:
Çatışma pozitif yönde ele alındığı ve bu yönde çaba gösterildiği zaman birçok avantajları olduğu görülecektir. Bu bağlamda çatışma, koşulları geliştirmede ve harekete geçmede yaratıcı bir kuvvet olarak görülebilir. Çatışmaların bireysel gelişim ve değişim için gerekli olduğu göz ardı edilmemelidir. Farklılıkların açıkça tartışılması ve bilginin yeterli bir biçimde paylaşılmasıyla yeni düşünme yolları ve yeni deneyimler kazanılacaktır. Böylece sorunlara farklı bakış açıları ortaya çıkacak, yaratıcılığın gelişmesi sağlanacaktır. Negatif yönde düşünme ve dolayısıyla çatışmadan kaçınma çatışma korkusunu başlatacaktır. Çatışmayı reddetmek ya da çatışmadan kaçınmak da değişim için güçlü bir direnmenin işareti olacaktır.
Soru 34
Merve Hanım tatile çıkmak istemekte; aktif sporcu olan ve antrenmanları kaçırmak istemeyen eşi Faruk Bey ise tatilin programını olumsuz yönde etkileyeceğini düşünerek gitmek istememektedir. Merve Hanım "senede on beş gün tatilim var ve ben denize girip dinlenmek, seninle birlikte eğlenmek istiyorum" derken; Faruk Bey "tatile gidersem formdan düşerim gitmek istemiyorum, sen git" demiştir. Bu durumun üzerine Merve Hanım, Faruk Bey'in her türlü antrenman ihtiyacına cevap verebilecek spor tesisleri olan bir tatil köyünden tatil satın almıştır. Örnek olayda yaşanan bireyler arası çatışma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzlaşma (kazan-kaybet ; kaybet-kazan)
B
Rekabet (kazan-kaybet)
C
Kaçınma (kaybet-kaybet)
D
İşbirliği (kazan-kazan)
E
Uyma (kaybet-kazan)
Açıklama:
İşbirliği (Kazan-Kazan) : İşbirliği biçiminde kişi hem kendinin hem de diğerinin gereksinimi ile ilgilenir. Dolayısıyla her iki tarafın da gereksinimleri ile ilgili belli bir tatmine ulaşması ve bir şeyler kazanması hedeflenir. Bu çatışma biçimi ideal görülür; iletişimde bir isteklilik vardır. İşbirliği biçiminde “ben kazanayım sen kazan” görüşü benimsenir.
Soru 35
“Bir görüşe sahibim; ancak en doğrusu bu görüş olmayabilir. İkna edilmeye hazırım” yaklaşımında olan bir birey, savunmacı davranışı başlatan iletişim davranışlarından hangisini sergilemektedir?
Seçenekler
A
Değerlendirme-Tanımlamaya Karşı
B
Kontrol-Problem Oryantasyonuna Karşı
C
Strateji-Kendiliğindenliğe Karşı
D
Üstünlük-Eşitliğe Karşı
E
Kesinlik-Kesin Olmamaya Karşı
Açıklama:
Kesinlik-Kesin Olmamaya Karşı Doğru ya da haklı olduğunu düşünen insanlarla olan ilişkide savunmacı bir tutum içine girilebilir; çünkü karşısında dar düşünen ve dinlemeye istekli olmayan ya da diğerinin bakış açısını dikkate almayan bir insan vardır. Diğer durumda ise karşıdakinin bakış açısına saygı duymak söz konusudur. Örneğin “Bir görüşe sahibim; ancak en doğrusu bu görüş olmayabilir. İkna edilmeye hazırım” yaklaşımı vardır.
Soru 36
Sinan Bey, eşi Didem Hanım'ı soğuk ve duygusuz olmakla suçlamakta, uzmana bu şekilde problemlerini anlatmaya çalışmaktadır. Oysa ki Sinan Bey eve geldiğinde sıcak karşılanmadığından, toplum içinde Didem Hanım'ın elini tutmadığından bahsetmekte ve hislerini soyut olarak tanımlamaktadır. Uzman, bu görüşmeden farklı çıkarımlar elde etmemek için Sinan Bey'den konuyu somutlaştırmasını bekleyerek çatışmaya doğru tanım koymak istemiştir.
John Dewey'in çatışma yönetimi aşamalarından ilki ve temel olanı çatışmayı tanımlamaktır. Örnek olayda anlatılmak istenen, çatışma yönetiminde tanımlamaya engel teşkil eden seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
John Dewey'in çatışma yönetimi aşamalarından ilki ve temel olanı çatışmayı tanımlamaktır. Örnek olayda anlatılmak istenen, çatışma yönetiminde tanımlamaya engel teşkil eden seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hem içerik hem de ilişki çatışmasının tanımlanması
B
Sorunu özel terimlerle tanımlamak
C
Şimdiye odaklanmak
D
Empati yapmak
E
Akıl okumaktan vazgeçmek
Açıklama:
Sorunu Özel Terimlerle Tanımlamak : Çatışmayı soyut olarak tanımlamak çatışma ile başa çıkmada ya da çözmede yarar sağlamaz. Örneğin evli çiftler arasında, taraflardan biri diğeri ile ilgili olarak “soğuk ve duygusuz” dediği zaman aslında onu aramadığını, eve geldiği zaman iyi karşılamadığını ya da topluluk içinde elini tutmadığını söylemek istemektedir. İfadenin açılımı daha anlaşılır bir görünümdedir; sadece “soğuk ve duygusuz” demek anlaşılmaz ve soyuttur.
Soru 37
Çatışma yönetimi aşamalarında, çözümü değerlendirmek için Edward deBono tarafından geliştirilen 6 şapka yöntemine göre; aşağıdakilerden hangisi "olabilecek en kötü ihtimali görüp değerlendirme"yi temsil eder?
Seçenekler
A
Gerçek Şapkası
B
Duygu Şapkası
C
Negatif Görüş Şapkası
D
Yaratıcı Yeni Fikir Şapkası
E
Düşünceyi Kontrol Şapkası
Açıklama:
Edward deBono bu bağlamda altı farklı bakış açısı sunar ve bunları “düşünme şapkaları” olarak tanımlar. Bu bakış açılarının tanımlanması ve nasıl kullanılabileceğinin öğretilmesi durumunda çatışmaların çözümünde daha üretken olunacaktır.
1. Gerçek Şapkası: Bu tarafsız şapka olarak da tanımlanır. Gerçekler üzerine odaklanır, net bilgiler sunar.
2. Duygu Şapkası: Sorunla ilgili olarak verilen duygusal yanıtlar üzerine odaklanır.
3. Negatif Görüş Şapkası: Olabilecek en kötü ihtimali görüp değerlendirir. Karamsar şapkadır.
4. Pozitif Yararlar Şapkası: İyimser şapkadır. Olumlu ihtimaller üzerinde durulur.
5. Yaratıcı Yeni Fikir Şapkası: Sorunla ilgili yeni yaklaşımlar aranması üzerine odaklanır.
6. Düşünceyi Kontrol Şapkası: Ne yapıldığının analiz edilmesi söylenir. Düşünce sistematize edilir.
1. Gerçek Şapkası: Bu tarafsız şapka olarak da tanımlanır. Gerçekler üzerine odaklanır, net bilgiler sunar.
2. Duygu Şapkası: Sorunla ilgili olarak verilen duygusal yanıtlar üzerine odaklanır.
3. Negatif Görüş Şapkası: Olabilecek en kötü ihtimali görüp değerlendirir. Karamsar şapkadır.
4. Pozitif Yararlar Şapkası: İyimser şapkadır. Olumlu ihtimaller üzerinde durulur.
5. Yaratıcı Yeni Fikir Şapkası: Sorunla ilgili yeni yaklaşımlar aranması üzerine odaklanır.
6. Düşünceyi Kontrol Şapkası: Ne yapıldığının analiz edilmesi söylenir. Düşünce sistematize edilir.
Soru 38
I-Karşı fikri reddetme
II-Karşılıklı değerlendirme
III-Şaka Yapma
IV-Ayıplama
V-Karamsarlık
Yukarıdaki öncüllerde; kaçınma, rekabetçi ve işbirlikçi çatışma stratejilerine örnekler verilmiştir. İkişerli eşleştirildiğinde hangi seçenek dışarıda kalır?
II-Karşılıklı değerlendirme
III-Şaka Yapma
IV-Ayıplama
V-Karamsarlık
Yukarıdaki öncüllerde; kaçınma, rekabetçi ve işbirlikçi çatışma stratejilerine örnekler verilmiştir. İkişerli eşleştirildiğinde hangi seçenek dışarıda kalır?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Kaçınma Stratejileri : Kaçınma, çatışma içindeki tartışmaları en aza indirmeye çalışmaktır. Daha önceki satırlarda da açıklandığı gibi bir değişiklik umulmadığı durumlarda bu stratejiye başvurulur. Bu, bir bulutla mücadele gibidir. Bazı durumlarda da kişi kendini güçsüz hissettiği zaman kullanılır. Kaçınma stratejileri, çatışma içine dahil olmayı reddetmenin bir fonksiyonudur.
Rekabetçi Stratejiler : Bunlar sözlü rekabet ya da bireyci davranıştır. Bu stratejiler kazan - kaybet düşüncesi üzerine odaklanmıştır ve biri ne alırsa diğeri kaybeder. Burada amaç diğerinin değişmesidir. Bu strateji kullanılarak diğer tarafa karşı üstün gelmek ve bir avantaj sağlamak hedeflenir.
İşbirlikçi Stratejiler : Her iki taraf için de uygun bir çözüm aramak için uygulanır. Çatışmada bütün tarafların kazanımı maksimuma çıkarılmaya çalışılır. “Bütünleştirici” sözcüğü işbirliği stratejilerini tanımlamak için kullanılır.
I ve IV rekabetçi stratejilere; III ve V kaçınma stratejilerine örnektir. II numaralı ise işbirlikçi stratejilere örnektir.
Rekabetçi Stratejiler : Bunlar sözlü rekabet ya da bireyci davranıştır. Bu stratejiler kazan - kaybet düşüncesi üzerine odaklanmıştır ve biri ne alırsa diğeri kaybeder. Burada amaç diğerinin değişmesidir. Bu strateji kullanılarak diğer tarafa karşı üstün gelmek ve bir avantaj sağlamak hedeflenir.
İşbirlikçi Stratejiler : Her iki taraf için de uygun bir çözüm aramak için uygulanır. Çatışmada bütün tarafların kazanımı maksimuma çıkarılmaya çalışılır. “Bütünleştirici” sözcüğü işbirliği stratejilerini tanımlamak için kullanılır.
I ve IV rekabetçi stratejilere; III ve V kaçınma stratejilerine örnektir. II numaralı ise işbirlikçi stratejilere örnektir.
Soru 39
"Kazan-kazan" anlayışı, Hocker ve Wilmot tarafından tanımlanan hangi strateji seçeneğinin temelini oluşturur?
Seçenekler
A
Kaçınma Stratejileri
B
Savunma Stratejileri
C
Rekabetçi Stratejiler
D
İşbirlikçi Stratejiler
E
Baş etme Stratejileri
Açıklama:
Her iki taraf için de uygun bir çözüm aramak için uygulanır. Çatışmada bütün tarafların kazanımı maksimuma çıkarılmaya çalışılır. İşbirliği stratejileri her iki tarafın da kazanması ve “pastadan aldıkları payın çoğaltılması” üzerine odaklanmıştır. İşbirliği diğer tarafa karşı olmak yerine birlikte hareket etme istekliliğinden ortaya çıkar. “Ben” den çok “biz” dili hâkimdir. Bu özellikleri bakımından işbirliği stratejilerinde "kazan-kazan" anlayışı hakimdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 40
Bir çift ekonomik problemler nedeniyle sık sık tartışmakta ve çatışma yaşamaktadır. Destek aldıkları psikolog çifte var olan işlerine ek olarak gelir getirici bir ek uğraşa yönelmelerini önermiştir.
Yukarıdaki çatışma örneğinde psikolog hangi çatışma düzenlemesini önermiştir?
Yukarıdaki çatışma örneğinde psikolog hangi çatışma düzenlemesini önermiştir?
Seçenekler
A
Diğer tarafı değiştirmeye çalışma
B
Arabuluculuk
C
Çatışma koşullarını değiştirmeye çalışma
D
Baş etme mekanizmaları kullanma
E
Kendi davranışını değiştirme
Açıklama:
Eğer taraflar sınırlı kaynakları arttırabilirse, problemli bağlılığın doğasını değiştirirse, farklı amaçlardaki algıları değiştirirse ya da çatışma unsurlarındaki diğer değişiklikleri yaparsa bir çatışmayı değiştirmek mümkün olabilecektir. Bu çatışma düzenlemesi "çatışma yaratan koşulları değiştirme" olarak adlandırılmaktadır ve doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi güç geçerliliği ile ilgili kavramlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Bireylerarası bağlantılar
B
Uzmanlık
C
Grup normları
D
Bireysel nitelikler
E
Uzmanlık
Açıklama:
Bir ilişkide gücün geçerliliği, sahip olunan belirli kaynakların taraflar için ne önem arz ettiğine ve gereksinimlerini ne kadar kontrol edebildiğine bağlıdır. Güç geçerliliği belirli kavramlar çerçevesinde açıklanabilir. Bu kavramlar; uzmanlık, kaynak kontrolü, bireylerarası bağlantılar, bireysel nitelikler ve yakınlıktır. Grup normları bu kavramlardan birisi değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
İçinde bulunulan ortam için faydalı olabilecek bilgi, beceri ve yeteneklere sahip olmak gücün geçerliliği ile ilgili olarak aşağıdaki kavramlardan hangisi ile bağlantılıdır?
Seçenekler
A
Kaynak kontrolü
B
Uzmanlık
C
Bireylerarası bağlantılar
D
Yakınlık
E
Bireysel nitelikler
Açıklama:
İçinde bulunulan ortam için faydalı olabilecek bilgi, beceri ve yeteneklere sahip olmak gücün geçerliliği ile ilgili olarak uzmanlık ile bağlantılıdır. Örneğin yabancı bir ortamda sözsüz iletişim kodlarının bilinmesi ya da bir örgütte bütçe analizi konusunda uzman olunması.Doğru cevap B'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi işlevsel olan çatışmanın özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Tarafların birbirinden bilgi saklamaya çalışması
B
Tarafların esnek seçeneklere ve fikirlere karşı daha fazla dirençli olması
C
Tarafların duygusal ve zihinsel olarak tükenmesi ve enerji kaybetmesi
D
Sakin/rahatlatıcı tavırların, gergin/rahatsız edici tavırların önüne geçmesi
E
Duygusal uyarılmalar yüzünden yaratıcılığın ve yapıcı değişmenin azalması
Açıklama:
Çatışma başarıyla yönetildiği zaman, birçoğumuz onu çatışma olarak düşünmeyiz. Bu işlevsel çatışmaya karşılık gelir. Burada sakin/rahatlatıcı tavır gergin/rahatsız edici olanın önüne geçmiştir. İşlevsel olmayan çatışmada ise tam tersi bir durum söz konusudur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi kaçınma (kaybet-kaybet) türü çatışmanın dezavantajlarından birisidir?
Seçenekler
A
Eğer sorun önemsizse ya da diğer önemli sorunlar üzerine dikkat verilmek isteniyorsa kaçınma faydalı olabilir
B
Kaçınma, kişinin diğer insanlarla yüz yüze gelmeyi umursamadığı izlenimi yaratır
C
Negatif sonuç getirecek bir ilişkide kaçınma kişiyi zarar görmekten kurtarabilir
D
Eğer kişi ilişkiden bir şey elde etme şansı olmadığını düşünüyorsa ya da o olmadan da çatışma yönetilebilecekse kaçınma doğru bir seçim olabilir
E
Kaçınma, çatışma için bazı diğer seçenekleri de düşünmek için zaman kazandırabilir
Açıklama:
Kaçınma, kişinin diğer insanlarla yüz yüze gelmeyi umursamadığı izlenimi yaratır. Bu kaçınmanın bir avantajı değil, dezavantajıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 45
Kişinin hem kendi hem de diğerinin arzu ve gereksinimlerine kayıtsız kalması durumu aşağıdaki çatışma türlerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kaçınma (kaybet-kaybet)
B
Uzlaşma (kazan-kaybet; kaybet-kazan)
C
İşbirliği (kazan-kazan)
D
Uyma (kaybet-kazan)
E
Rekabet(kazan-kaybet)
Açıklama:
Kaçınma biçimi kişinin hem kendi hem de diğerinin arzu ve gereksinimlerine kayıtsız kalması durumudur. Sorunla ilgili gerçek bir iletişim ortamından kaçınılır, sorun gündeme geldiği zaman konu değiştirilir ve genellikle hem fiziksel hem de psikolojik ortamdan uzaklaşılır. Bu çatışma biçiminde sorunun çözümü için çok az çaba söz konusudur; “ben kaybedeyim sen kaybet” görüşü benimsenir. Doğru cevap A'dır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi savunmacı davranışı başlatan iletişim davranışlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Strateji-kendiliğindenliğe karşı
B
Kesinlik-kesin olmamaya karşı
C
Uzmanlık-uzman olmamaya karşı
D
Değerlendirme-tanımlamaya karşı
E
Kontrol-problem oryantasyonuna karşı
Açıklama:
Savunmacı davranışı başlatan altı tip iletişim davranışı ile karşılaşılır. Bunlar; değerlendirme-tanımlamaya karşı, kontrol-problem oryantasyonuna karşı, strateji-kendiliğindenliğe karşı, umursamazlık-empatiye karşı, üstünlük-eşitliğe karşı ve kesinlik-kesin olmamaya karşıdır. Uzmanlık-uzman olmamaya karşı savunmacı davranışı başlatan bir iletişim davranışı değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 47
''Bir görüşe sahibim; ancak en doğrusu bu görüş olmayabilir. İkna edilmeye hazırım'' türünden bir yaklaşım savunmacı davranışı başlatan hangi iletişim davranışı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kontrol-problem oryantasyonuna karşı
B
Strateji-kendiliğindenliğe karşı
C
Üstünlük-eşitliğe karşı
D
Kesinlik-kesin olmamaya karşı
E
Umursamazlık-empatiye karşı
Açıklama:
Doğru ya da haklı olduğunu düşünen insanlarla olan ilişkide savunmacı bir tutum içine girilebilir; çünkü karşısında dar düşünen ve dinlemeye istekli olmayan ya da diğerinin bakış açısını dikkate almayan bir insan vardır. Diğer durumda ise karşıdakinin bakış açısına saygı duymak söz konusudur. Örneğin “Bir görüşe sahibim; ancak en doğrusu bu görüş olmayabilir. İkna edilmeye hazırım” yaklaşımı vardır. Bu durum kesinlik-kesinliğe karşı olmamaya karşı yaklaşımı ile ilgilidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi düşünme şapkaları içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Gerçek şapkası
B
Hayal şapkası
C
Negatif görüş şapkası
D
Yaratıcı yeni fikir şapkası
E
Düşünceyi kontrol şapkası
Açıklama:
Düşünme şapkaları altı gruba ayrılmaktadır. Bunlar; gerçek şapkası, duygu şapkası, negatif görüş şapkası, pozitif yaralar şapkası, yaratıcı yeni fikir şapkası ve düşünceyi kontrol şapkasıdır. Hayal şapkası bu grupta yer almamaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 49
Bir çatışmanın çözümünde sorunlar belirli kategoriler altında değerlendirilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu kategorilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gerçekçi olmayan
B
İlgiler merkezli
C
Değerler merkezli
D
Gerçekler merkezli
E
Duygular merkezli
Açıklama:
Normal olarak bir çatışma, bir ya da daha fazla sorun etrafında gelişecektir. Her bir sorun çözülmesi gereken anlaşmazlık noktası olarak görülecektir. Bu sorunlarda belli kategoriler altında değerlendirilir. Bunlar; gerçekler merkezli, değerler merkezli, ilgiler merkezli ve gerçekçi olmayan olarak sınıflandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 50
Bir çatışma içerisinde kişinin kendisine uygun seçeneği tercih etmesi, diğer tarafın da benzer bir şeyi yaptıktan sonra birinin yaptığının diğerine mantıksız gelmesi çatışmayı değiştirmek için kullanılan hangi seçenekle ilgilidir?
Seçenekler
A
Çatışmayı ortadan kaldırma
B
Çatışma koşullarını değiştirmeye çalışma
C
Diğer tarafı değiştirmeye çalışma
D
Kendi davranışını değiştirme
E
Çatışmayı sürdürme
Açıklama:
Kişi kendince iyi nedenlerden dolayı bir tavır alır ve kendine uygun seçeneklerini tercih eder. Diğer taraf da aynı şeyi yapar. Birinin yaptığı diğer tarafa mantıksız gelir. Her iki tarafın da birbirini değiştirme çabası karşı karşıya gelir. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Hangi seçenekte Jonas, Remland ve Sanford tarafından açıklanan; çatışma denilince ilk akla gelen ifadelerden biri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Acı veren
B
Nefes alamamak
C
Karın ağrısı
D
Ayak burkulması
E
Melankoli
Açıklama:
Jones, Remland ve Sanford çatışma sözcüğünü işittiğimiz zaman akla ilk gelenlerin “gerilmek” “rahat edici” “engel” “baş ağrısı” “acı veren” “meydan okumak” gibi söz-cükler olduğunu söylerler.
Soru 52
Hangi seçenekte çatışmayı açıklamak için kullanılan yaygın metaforlardan biri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kaos
B
Çağlayan
C
Dinazor
D
Çan sesi
E
Patlama
Açıklama:
(a) Çatışma kaos gibidir; hiç kimse gerçekten neler olup bittiğini tam olarak bilemez. (b) Çatışma bir volkan gibidir; patlar ve yok eder. (c) Çatışma bir buzdağı gibidir; daha fazlası yüzeyin altındadır. (d) Çatışma bir ateş gibidir; tutuşur ve geride faydalı bir şey bırakmaz.
Soru 53
Hangi seçenekte Thomas'ın çatışma tanımı yer almaktadır?
Seçenekler
A
“anlaşmazlıklar”, “fikir ayrılıkları”, “farklı yorumlamalar”, “kontrol çabası” ve “birden fazla bakış açısı”dır.
B
“en az iki taraf arasındaki bir etkileşim anında ilgilerde, bakış açılarında, yöntemlerde ve amaçlarda uyuşmazlık sonucu oluşan yoğun bir anlaşmazlık süreci”dir
C
''bütün ilişkilerde görülebilecek bir sürece karşılık gelir ve kaçınılmazdır''
D
“taraflardan birinin diğeri tarafından engellendiği ya da engelleneceğini hissettiği anda ortaya çıkan bir süreç”tir
E
“iki veya daha fazla kişi arasındaki çeşitli kaynaklardan doğan anlaşmazlık''tır
Açıklama:
Thomas, çatışmayı “taraflardan birinin diğeri tarafından engellendiği ya da engelleneceğini hissettiği anda ortaya çıkan bir süreç” olarak tanımlamıştır.
Soru 54
Hangi seçenekte Patricia Geist'in çatışmayı açıklarken kullandığı kavramlardan biri yer alır?
Seçenekler
A
Kontrol çabası
B
Önyargı
C
Narsizim
D
Zeka geriliği
E
Akran baskısı
Açıklama:
Patricia Geist, çatışmayı “anlaşmazlıklar”, “fikir ayrılıkları”, “farklı yorumlamalar”, “kontrol çabası” ve “birden fazla bakış açısı” kavramıyla açıklar.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi güç geçerliliğinin açıklandığı kavramlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yaş
B
Yakınlık
C
Gelir Düzeyi
D
Medeni hal
E
Cinsiyet
Açıklama:
Bir ilişkide gücün geçerliliği, sahip olunan belirli kaynakların taraflar için ne önem arz ettiğine ve gereksinimlerini ne kadar kontrol edebildiğine bağlıdır. Güç geçerliliği belirli kavramlar çerçevesinde açıklanabilir
- Uzmanlık: İçinde bulunulan ortam için faydalı olabilecek bilgi, beceri ve yeteneklere sahip olmak. Örneğin yabancı bir ortamda sözsüz iletişim kodlarının bilinmesi ya da bir örgütte bütçe analizi konusunda uzman olunması.
- Kaynak Kontrolü: Bir insanın ilişkili olduğu ortamdaki pozisyonu ile ilgilidir. Örneğin ebeveynlerin çocuklarının para, özgürlük, özel yaşam gibi kaynakları kontrol etmesi.
- Bireylerarası Bağlantılar: Bireyin sistemin bütünü içindeki pozisyonu. Örneğin birbiriyle bağlantıları çok kuvvetli olmayan iki grup arasında bir köprü olarak hizmet etmek.
- Bireysel Nitelikler: Cazibe, sıcaklık, konuşma becerileri ya da sosyal statü. Örneğin bazı insanlar diğerleri onların varlığından memnun olduğu, onlara güvendiği ya da onların çekimine kapıldığı için bireylerarası güç kazanırlar.
- Yakınlık: Diğerleriyle yakın bağ kurma yeteneği. Bütün insanlar yaşantılarındaki diğer insanlar için özel olmak isterler. Bu bağlamda diğerlerine gösterilen yakınlık, samimiyet bireylerarası ilişkide güç kazandırabilecektir.
Soru 56
Bireylerarası çatışma biçimlerinin sayısı hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
İki
B
Dokuz
C
Beş
D
Üç
E
Yedi
Açıklama:
Beş tip bireylerarası çatışma biçimi vardır. Her biri kendine özgü avantajlara ve dezavantajlara sahiptir.
Soru 57
Kendini düşünme düzeyinin düşük, karşısındakini düşünme düzeyinin yüksek olduğu çatışma biçimi hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Uzlaşma
B
Rekabet
C
Kaçınma
D
Uyma
E
İşbirliği
Açıklama:
Uyma biçiminde kişi diğerinin gereksinimleri için kendi gereksinimlerini feda eder. Temel amaç uyumun devamlılığı ve ilişkide huzurdur. Bir yandan karşıdaki kişinin memnuniyeti sağlanırken bir yandan da huzurun sürekliliğine yardım edilir. Ki-şinin kendi gereksinimlerini karşılamak daha geri planda kalır. Uyma biçiminde “ben kaybedeyim sen kazan” görüşü benimsenir.
Soru 58
Her iki tarafında kaybetme düzeyinin yüksek olduğu çatışma biçimi hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Uyma
B
Uzlaşma
C
Kaçınma
D
İşbirliği
E
Rekabet
Açıklama:
Kaçınma biçimi kişinin hem kendi hem de diğerinin arzu ve gereksinimlerine kayıtsız kalması durumudur. Sorunla ilgili gerçek bir iletişim ortamından kaçınılır, sorun gündeme geldiği zaman konu değiştirilir ve genellikle hem fiziksel hem de psikolojik ortamdan uzaklaşılır. Bu çatışma biçiminde sorunun çözümü için çok az çaba söz konusudur; “ben kaybedeyim sen kaybet” görüşü benimsenir.
Soru 59
''_______ ya da düşmanca iklim genellikle savunmacı iklim tarafından yaratılır ve muhafaza edilir.'' Çatışmacı iklimlerin açıklandığı cümlede ''____'' ile gösterilen yere hangi seçenekteki ifade getirilmelidir?
Seçenekler
A
Rekabetçi
B
Saldırgan
C
Bencil
D
Ego merkezli
E
Dinamik
Açıklama:
Rekabetçi ya da düşmanca iklim genellikle sa-vunmacı iklim tarafından yaratılır ve muhafaza edilir. Savunmacılık bir insanın kendisine karşı bir tehdit sezdiği ya da algıladığı zaman gerçekleşir. Savunmacı davranış kişinin kendisinin onaylanmadığı ya da reddedildiğini algılaması karşısında verdiği yanıttır; fakat bazen insanlar karşıdan gelecek bir hamleyi önceden gördükleri için bu davranış içinde olabilirler.
Soru 60
Savunmacı iletişimi başlatan iletişim tipi sayısı hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Dört
B
İki
C
Altı
D
Üç
E
Beş
Açıklama:
Savunmacı davranışı başlatan altı tip iletişim davranışı ile karşılaşılır:
- Değerlendirme-Tanımlamaya Karşı
- Kontrol-Problem Oryantasyonuna Karşı
- Strateji-Kendiliğindenliğe Karşı
- Umursamazlık-Empatiye Karşı
- Üstünlük-Eşitliğe Karşı
- Kesinlik-Kesin Olmamaya Karşı
Soru 61
Genellikle çatışma içindeki tarafların dışındaki objeler, olaylar ve insanlar üzerine gerçekleşen çatışma aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
İçerik çatışması
B
İlişki çatışması
C
Rekabetçi çatışma
D
İşbirliği
E
Uyma
Açıklama:
İçerik çatışması genellikle çatışma içindeki tarafların dışındaki objeler, olaylar ve insanlar üzerinedir. Bunlar her gün tartıştığımız hatta kavga ettiğimiz birçok sorunu içerebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 62
Yaratıcılığı ve yapıcı değişmeyi arttıran, tarafların birbirleri ile bilgi paylaşımında bulunduğu çatışma aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
İşlevsel olmayan çatışma
B
İşlevsel çatışma
C
İçerik çatışması
D
İlişki çatışması
E
Rekabetçi çatışma
Açıklama:
İşlevsel çatışmalar yaratıcılığı ve yapıcı değişmeyi arttırır ve İşlevsel çatışmanın en açık işaretlerinden bir tanesi bilginin paylaşılmasında yeterince açık olunduğu konusunda taraarın birbirine güvenmesidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 63
Kişinin hem kendi hem de diğerinin arzu ve gereksinimlerine kayıtsız kalması durumudur. Sorun gündeme geldiği zaman konu değiştirilir ve genellikle hem fiziksel hem de psikolojik ortamdan uzaklaşılır. Bu çatışma biçiminde sorunun çözümü için çok az çaba söz konusudur.
Özellikleri verilen çatışma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Özellikleri verilen çatışma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rekabet
B
Uyma
C
Kaçınma
D
Uzlaşma
E
İşbirilği
Açıklama:
Özellikleri verilen ve "ben kaybedeyim- sen kaybet" görüşünün benimsendiği bu çatışma türü kaçınmadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi işbirlikçi çatışmanın avantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Her iki tarafı da memnun edecek bütünleştirici bir çözüm bulunmasına yardım eder.
B
Yeni fikirlerin üretilmesi bütün tarafların onayıyla olur.
C
İşlerlik kazandığı zaman yıkıcı bazı durumların önüne geçilebilir.
D
Kişinin tek seçimiyse, onun içinde sıkışıp kalabilir.
E
İlişki ve içerik amaçlarının etkin bir onaylanma biçimidir.
Açıklama:
Kaybet-kazan görüşünün benimsendiği bu çatışma türü, tarafların tek seçeneğiyse taraflar kendilerini kapana kısılmış hissedebilir. Bu, işbirlikçi çatışmanın dezavantajları arasında yer almaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 65
Çatışma iklimi ile ilgili aşağıdakilerden aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Çatışma iklimi iletişim aracılığı ile yaratılır.
B
İki iklim türü olan rekabetçi ve işbirlikli iklim, çatışma süreçlerini etkiler.
C
Rekabetçi iklimin yoğun olduğu yerlerde çatışma işlevsel değildir.
D
Diğeri hakkında düşmanca atıflar, düşmanca iklimi yaratan yönelimlerden biridir.
E
Çatışma sürecinde saldırganlığın yanlış olduğu inancı, düşmanca iklimi yaratan yönelimlerden biridir.
Açıklama:
Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır.
Soru 66
Çatışma çözümünde, çözümü değerlendirmek için "ne yapıldığının analiz edilmesinin söylendiği ve düşüncenin sistematize edildiği" bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerçek şapkası
B
Duygu şapkası
C
Pozitif yararlar şapkası
D
Negatif görüş şapkası
E
Düşünceyi kontrol şapkası
Açıklama:
Edward deBono'nun, çözümü değerlendirmek için ortaya koyduğu ve şapka olarak ifade ettiği bakış açılarından düşünce analizinin yapıldığı düşünceyi kontrol şapkasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Patricia Geist çatışmayı açıkladığı kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Fikir ayrılıkları
B
Farklı yorumlamalar
C
Anlaşmazlıklar
D
Birden fazla bakış açısı
E
Aykırılık
Açıklama:
Patricia Geist çatışmayı “anlaşmazlıklar”, “fikir ayrılıkları”, “farklı yorumlamalar”, “kontrol çabası” ve “birden fazla bakış açısı” kavramıyla açıklar.
Soru 68
- Soyutlama
- Çatışmayı reddetme
- Açıklama yapma/ isteme
- Karşılıklı değerlendirme
- Varsayımsal ilişkilendirme
Numaralandırılmış ifadelerden hangisi işbirlikçi çatışma stratejisinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
III-IV
D
III-V
E
I-IV
Açıklama:
Soyutlama ve çatışmayı reddetme Kaçınma stratejisinin; varsayımsal ilişkilendirme rekabetçi stratejinin özellikleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 69
Kaç tip bireylerarası çatışma biçimi vardır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Beş tip bireylerarası çatışma biçimi vardır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası çatışma biçimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Rekabet
B
İşbirliği
C
Savaş
D
Uzlaşma
E
Uyma
Açıklama:
Savaş değildir.
Soru 71
Aşağıdaki ifadelerden hangisi rekabetçi çatışma stratejileri ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Süreç odaklanması
B
Kişisel eleştiri
C
Karşı fikri reddetme
D
Ayıplama
E
Varsayımsal ilişkilendirme
Açıklama:
Süreç odaklanmsı, kaçınma stratejilerinin özellikleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 72
Çatışma biçimlerinden hangisi kazan-kazan'dır?
Seçenekler
A
Rekabet
B
İşbirliği
C
Uzlaşma
D
Uyma
E
Kaçınma
Açıklama:
İşbirliği.
Soru 73
Çatışma biçimlerinden hangisi kaybet-kaybet' dir?
Seçenekler
A
Kaçınma
B
Uzlaşma
C
İşbirliği
D
Rekabet
E
Uyma
Açıklama:
Kaçınma.
Soru 74
Kıt kaynakların dağıtımıyla ilgili yaşanan sorunlar, Wehr'in çatışma haritasında hangi sorun kategorisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gerçekler merkezli
B
Değerler merkezli
C
Gerçekçi olmayan
D
İlgiler merkezli
E
Dinamikler
Açıklama:
“Kim ne alacak” üzerine anlaşmazlıklar (örneğin enerji, imtiyaz, ekonomik faydalar, saygı vb) ilgiler merkezli sorunlar olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi dıştan içe çatışmanın değişimi ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Karar verme
B
Hakeme başvurma
C
Arabuluculuk
D
Rolün müzakeresi
E
Yıkıcı strateji kullanımı
Açıklama:
Yıkıcı strateji kullanımı, içten dışa çatışmanın değişimi ile ilgilidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 76
İki veya daha fazla kişi arasındaki çeşitli kaynaklardan doğan anlaşmazlığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
uzlaşma
B
metafor
C
tartışma
D
çıkarcılık
E
çatışma
Açıklama:
Sökmen ve Yazıcıoğlu (2005: 2) çatışmayı kısaca “iki veya daha fazla kişi arasındaki çeşitli kaynaklardan doğan anlaşmazlık” olarak ifade eder. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 77
Çatışma Yönetimi Aşamaları birinci aşaması nedir?
Seçenekler
A
Çözümü reddetmek
B
Çözümü değerlendirmek
C
Olası çözümleri incelemek
D
Çözümü test etmek
E
Çatışmayı tanımlamak
Açıklama:
Çatışmayı tanımlamak.
Soru 78
Çatışma Yönetimi Aşamaları dördüncü aşaması nedir?
Seçenekler
A
Çözümü kabul etmek
B
Çözümü reddetmek
C
Çözümü test etmek
D
Çözümü değerlendirmek
E
Olası çözümleri inceleme
Açıklama:
Çözümü değerlendirmek.
Soru 79
Hocker ve Wilmot strateji seçeneklerini kaç başlık altında değerlendirir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Hocker ve Wilmot (1985: 112-125) strateji seçeneklerini üç başlık altında değerlendirirler:
1. Kaçınma Stratejileri
2. Rekabetçi Stratejiler
3. İşbirlikçi Stratejiler
1. Kaçınma Stratejileri
2. Rekabetçi Stratejiler
3. İşbirlikçi Stratejiler
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi güç geçerliliğinin kapsamındaki kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
bireylerarası bağlantılar
B
kaynak kontrolü
C
nitelikler
D
yakınlık
E
kültür
Açıklama:
Güç geçerliliği belirli kavramlar çerçevesinde açıklanabilir (Hocker ve Wilmot, 1985: 73):
1. Uzmanlık: İçinde bulunulan ortam için faydalı olabilecek bilgi, beceri ve yeteneklere sahip olmak.
Örneğin yabancı bir ortamda sözsüz iletişim kodlarının bilinmesi ya da bir örgütte bütçe analizi konusunda uzman olunması.
2. Kaynak Kontrolü: Bir insanın ilişkili olduğu ortamdaki pozisyonu ile ilgilidir. Örneğin ebeveynlerin çocuklarının para, özgürlük, özel yaşam gibi kaynakları kontrol etmesi.
3. Bireylerarası bağlantılar: Bireyin sistemin bütünü içindeki pozisyonu. Örneğin birbiriyle bağlantıları
çok kuvvetli olmayan iki grup arasında bir köprü olarak hizmet etmek.
4. Bireysel Nitelikler: Cazibe, sıcaklık, konuşma becerileri ya da sosyal statü. Örneğin bazı insanlar diğerleri onların varlığından memnun olduğu, onlara güvendiği ya da onların çekimine kapıldığı için bireylerarası güç kazanırlar.
5. Yakınlık: Diğerleriyle yakın bağ kurma yeteneği. Bütün insanlar yaşantılarındaki diğer insanlar için özel olmak isterler. Bu bağlamda diğerlerine gösterilen yakınlık, samimiyet bireylerarası ilişkide güç kazandırabilecektir. Doğru cevap E seçeneğidir.
1. Uzmanlık: İçinde bulunulan ortam için faydalı olabilecek bilgi, beceri ve yeteneklere sahip olmak.
Örneğin yabancı bir ortamda sözsüz iletişim kodlarının bilinmesi ya da bir örgütte bütçe analizi konusunda uzman olunması.
2. Kaynak Kontrolü: Bir insanın ilişkili olduğu ortamdaki pozisyonu ile ilgilidir. Örneğin ebeveynlerin çocuklarının para, özgürlük, özel yaşam gibi kaynakları kontrol etmesi.
3. Bireylerarası bağlantılar: Bireyin sistemin bütünü içindeki pozisyonu. Örneğin birbiriyle bağlantıları
çok kuvvetli olmayan iki grup arasında bir köprü olarak hizmet etmek.
4. Bireysel Nitelikler: Cazibe, sıcaklık, konuşma becerileri ya da sosyal statü. Örneğin bazı insanlar diğerleri onların varlığından memnun olduğu, onlara güvendiği ya da onların çekimine kapıldığı için bireylerarası güç kazanırlar.
5. Yakınlık: Diğerleriyle yakın bağ kurma yeteneği. Bütün insanlar yaşantılarındaki diğer insanlar için özel olmak isterler. Bu bağlamda diğerlerine gösterilen yakınlık, samimiyet bireylerarası ilişkide güç kazandırabilecektir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Savunmacı davranışı başlatan altı tip iletişim davranışından biri değildir?
Seçenekler
A
Değerlendirme-Tanımlamaya Karşı
B
Kesinlik-Kesin Olmamaya Karşı
C
Yetkilik-Özgürlüğe Karşı
D
Umursamazlık-Empatiye Karşı
E
Üstünlük-Eşitliğe Karşı
Açıklama:
Yetkilik-Özgürlüğe Karşı
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi destekleyici iklim ile ilgili yanlış bir kavramdır?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı
B
Bağımsız
C
Sorun odaklı
D
Spontan
E
Empati kuran
Açıklama:
Çatışmalarda destekleyici iklimin hâkim olması bazı özelliklerin de var olmasını gerektirir. Tanımlayıcı, sorun odaklı, spontan, empati kuran, eşit ve geçişlerin olduğu (keskinliğin olmadığı) tutumlar savunmacı değildir ve diğer taraf ona karşı olunmadığını kavrar.
Soru 83
Kayınvalidesiyle sorun yaşayan kadın, kocası ile tartışır, olayı tüm detaylarıyla anlatır. Kocası da sen haklısın ama o da benim annem. Ne yapayıme değiştirecek halim yok ya der ve ekler sen de biraz alttan alan olmalısın bence diye.
Bu ne tür bir çatışmadır?
Bu ne tür bir çatışmadır?
Seçenekler
A
işlevsel olmayan
B
işlevsel
C
yıkıcı
D
negatif
E
üretken
Açıklama:
İşlevsel çatışmanın en açık işaretlerinden bir tanesi bilginin paylaşılmasında yeterince açık olunduğu konusunda tarafların birbirine güvenmesi ve görüşlerini ve fikirlerini özgürce değiş tokuş etmeleridir. İşlevsel olmayan çatışmada ise taraflar birbirinden bilgiyi saklamaya çalışırlar. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 84
Hangi çatışma türü kişi hem kendinin hem de diğerinin gereksinimi ile ilgilenir?
Seçenekler
A
işbirliği
B
uyma
C
kaçınma
D
rekabet
E
uzlaşma
Açıklama:
İşbirliği (Kazan-Kazan) İşbirliği biçiminde kişi hem kendinin hem de diğerinin gereksinimi ile ilgilenir. Dolayısıyla her iki tarafın da gereksinimleri ile ilgili belli bir tatmine ulaşması ve bir şeyler kazanması hedeflenir. Bu atışma biçimi ideal görülür; iletişimde bir isteklilik vardır. İşbirliği biçiminde “ben kazanayım sen kazan görüşü benimsenir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 85
Biz ikimiz bu şeyleri bugün yapmak zorundayız; sence bunu nasıl düzenleyebiliriz?” şeklindeki mesaj ne tür bir iletişim davranışıdır?
Seçenekler
A
değerlendirme
B
tanımlama
C
problem oryantasyon
D
kesin olmama
E
kendinliğindenlik
Açıklama:
Bir problem oryantasyonu mesajı diğerine karşı daha saygılı bir üslup içerir ve olayın içindeki bütün bireyler için ortak bir karar veya çözüme işaret eder. Bir problem oryantasyon mesajı “ Biz ikimiz bu şeyleri bugün yapmak zorundayız; sence bunu nasıl düzenleyebiliriz?” şeklinde olabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 86
Kaçınma (Kaybet-Kaybet) biçimi kişinin hem kendi hem de diğerinin arzu ve gereksinimlerine kayıtsız kalması durumudur. Sorunla ilgili gerçek bir iletişim ortamından kaçınılır, sorun gündeme geldiği zaman konu değiştirilir ve genellikle hem fiziksel hem de psikolojik ortamdan uzaklaşılır. Bu çatışma biçiminde sorunun çözümü için çok az çaba söz konusudur; “ben kaybedeyim sen kaybet” görüşü benimsenir.
Bu çatışma biçiminin avantajı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Bu çatışma biçiminin avantajı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Kişinin diğer insanlarla yüz yüze gelmeyi umursamadığı izlenimi yaratır.
B
İnsanlar fazlasıyla makul olduklarını göstererek baskın çıkabilirler.
C
Acil karar alınması gereken durumlarda uygun ve faydalı olabilir.
D
Bazı diğer seçenekleri de düşünmek için zaman kazandırabilir.
E
Yeni fikirlerin üretilmesi bütün tarafların
onayıyla olduğu için yararlıdır.
onayıyla olduğu için yararlıdır.
Açıklama:
Kaçınma (Kaybet-Kaybet) biçiminin avantajlarından biri; Kaçınma, çatışma için bazı diğer seçenekleri de düşünmek için zaman kazandırabilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi destekleyici iklimde kullanılan tutumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı
B
Sorun odaklı
C
Spontan
D
Geçişlerin olabildiği
E
Değerlendiren
Açıklama:
Çatışmalarda destekleyici iklimin hâkim olması bazı özelliklerin de var olmasını gerektirir. Tanımlayıcı, sorun odaklı, spontan, empati kuran, eşit ve geçişlerin olduğu (keskinliğin olmadığı) tutumlar savunmacı değildir ve diğer taraf ona karşı olunmadığını kavrar. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 88
Çatışma çözüm aşamaları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
a. Çatışmayı tanımlama
b. Çözümü değerlendirmek
c. Olası çözümleri incelemek
d. Çözümü test etmeke.
e. Çözümü kabul/red etmek
a. Çatışmayı tanımlama
b. Çözümü değerlendirmek
c. Olası çözümleri incelemek
d. Çözümü test etmeke.
e. Çözümü kabul/red etmek
Seçenekler
A
abcde
B
acdbe
C
adbce
D
aebcd
E
abdce
Açıklama:
Devito (2009a: 283 - 285) John Deweys’in sorun çözme tekniklerini bu bağlamda bir model olarak uyarlayarak çatışma çözüm aşamalarını ortaya çıkarmıştır:
1 Çatışmayı tanımlamak
2 Olası çözümleri incelemek
3 Çözümü test etmek
4 Çözümü değerlendirmek
5. Çözümü kabul/red etmek a. Çatışmayı tanımlamakDoğru cevap B seçeneğidir.
c. Olası çözümleri incelemek
d. Çözümü test etmek
b. Çözümü değerlendirmek
e. Çözümü kabul/red etmek
Soru 89
Strateji yöntem demektir. Bir çatışmada da kullanılabilecek yöntemler vardır. Aşağıdakilerden hangisi örnek olayda kullanılan bir stratejidir?
Örnek olay:
Ailenin anneannesi söz konusu torunun çok çikolata yemesi olunca amaaan canım boşver dersler nasıl gidiyor diye sorması.
Örnek olay:
Ailenin anneannesi söz konusu torunun çok çikolata yemesi olunca amaaan canım boşver dersler nasıl gidiyor diye sorması.
Seçenekler
A
Rekabetçi
B
İşbirlikçi
C
Kaçınma
D
Vazgeçme
E
Tahakküm
Açıklama:
Kaçınma stratejileri, çatışma içindeki tartışmaları en aza
indirmeye çalışmaktır. Konuyu değiştirmek de bu stratejilerden biridir. Doğru cevap C seçeneğidir.
indirmeye çalışmaktır. Konuyu değiştirmek de bu stratejilerden biridir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Wehr’in Çatışma Haritasında yoktur?
Seçenekler
A
Özet
B
Sorunlar
C
Amaçlar
D
Dinamikler
E
Bağlam
Açıklama:
Bu yol haritası aşağıdaki bilgileri
içermektedir:
1. Özet: Maksimum bir sayfa
2. Çatışmanın geçmişi: Kökeni, temel olaylar
3. Çatışmanın bağlamı: Coğrafi sınırlılıklar,
siyasi yapı, iletişim ağları ve örnekleri, yetki
alanları, ilişkiler, karar verme yöntemleri
4. Çatışmanın tarafları: Birincil, ikincil ve ilgili üçüncü taraflar
5. Sorunlar: Normal olarak bir çatışma, bir
ya da daha fazla sorun etrafında gelişecektir.
Her bir sorun çözülmesi gereken anlaşmazlık noktası olarak görülecektir.
6. Dinamikler Tetikleyici olaylar, sorun çıkması, dönüşüm, çoğalma, kutuplaşma, stereotipleme
7. Sorunun çözümünde alternatif yollar
8. Çatışma düzenleme potansiyeli
İç sınırlayıcı faktörler
Dış sınırlayıcı faktörler
Üçüncü taraflar
Çatışma yönetim teknikleri
9. Haritayı kullanmak
Amaçlar ise Hocker ve Wilmot’un Çatışma
Değerlendirme Kılavuzunda yer almakta olup örneğin şu soruların yanıtlanmasını ifade eder “Taraflar amaçlarını nasıl
açıklarlar?” “İçerik ve ilişki amaçları nelerdir?”
Doğru cevap C seçeneğidir.
içermektedir:
1. Özet: Maksimum bir sayfa
2. Çatışmanın geçmişi: Kökeni, temel olaylar
3. Çatışmanın bağlamı: Coğrafi sınırlılıklar,
siyasi yapı, iletişim ağları ve örnekleri, yetki
alanları, ilişkiler, karar verme yöntemleri
4. Çatışmanın tarafları: Birincil, ikincil ve ilgili üçüncü taraflar
5. Sorunlar: Normal olarak bir çatışma, bir
ya da daha fazla sorun etrafında gelişecektir.
Her bir sorun çözülmesi gereken anlaşmazlık noktası olarak görülecektir.
6. Dinamikler Tetikleyici olaylar, sorun çıkması, dönüşüm, çoğalma, kutuplaşma, stereotipleme
7. Sorunun çözümünde alternatif yollar
8. Çatışma düzenleme potansiyeli
İç sınırlayıcı faktörler
Dış sınırlayıcı faktörler
Üçüncü taraflar
Çatışma yönetim teknikleri
9. Haritayı kullanmak
Amaçlar ise Hocker ve Wilmot’un Çatışma
Değerlendirme Kılavuzunda yer almakta olup örneğin şu soruların yanıtlanmasını ifade eder “Taraflar amaçlarını nasıl
açıklarlar?” “İçerik ve ilişki amaçları nelerdir?”
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 91
Aşağıdaki yargılardan hangisi işlevsel ve işlevsel olmayan çatışmayla ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
İşlevsel olmayan bir çatışma süreci içinde olan taraflar duygusal ve zihinsel olarak tükenir, enerjisini kaybeder.
B
İşlevsel olmayan çatışmalarda taraflar esnek seçeneklere ve fikirlere karşı daha fazla açık olurlar.
C
İşlevsel çatışmanın en açık işaretlerinden bir tanesi bilginin paylaşılmasında yeterince açık olunduğu konusunda tarafların birbirine güvenmesi ve görüşlerini ve fikirlerini özgürce değiş tokuş etmeleridir.
D
İşlevsel çatışma konu ile ilgili sorunlar üzerine odaklanıldığında gerçekleşir.
E
İşlevsel çatışmalar yaratıcılığı ve yapıcı değişmeyi arttırır. Bu onun üretkenlik özelliği
olarak görülür.
olarak görülür.
Açıklama:
İşlevsel olmayan çatışmalarda taraflar esnek seçeneklere ve fikirlere karşı daha fazla direnç gösterirler. Doğru cevap B'dir.
Soru 92
Büyük ölçüde kişinin kendi gereksinimlerini ve arzularını diğerinin gereksinim ve arzularına nazaran daha ön plana çıkarması hangi çatışma biçimini ifade eder?
Seçenekler
A
Rekabetçi biçim
B
Kaçınma
C
İşbirliği
D
Uyma
E
Uzlaşma
Açıklama:
Rekabetçi biçim, büyük ölçüde kişinin kendi gereksinimlerini ve arzularını diğerinin gereksinim ve arzularına nazaran daha ön plana çıkarmasını ifade eder. Doğru cevap A'dır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Kaçınma (Kaybet-Kaybet) biçimi çatışmanın dezavantajlarındandır?
Seçenekler
A
Eğer kişi ilişkiden bir şey elde etme şansı olmadığını düşünüyorsa ya da o olmadan
da çatışma yönetilebilecekse kaçınma doğru bir seçim olabilir.
da çatışma yönetilebilecekse kaçınma doğru bir seçim olabilir.
B
Negatif sonuç getirecek bir ilişkide kaçınma kişiyi zarar görmekten kurtarabilir.
C
Kaçınma, genellikle çatışmayı muhafaza eder bir sonraki patlama ya da beklenmedik sonuçların zeminini oluşturur.
D
Eğer sorun önemsizse ya da diğer önemli sorunlar üzerine dikkat verilmek isteniyorsa kaçınma faydalı olabilir.
E
Kaçınma, çatışma için bazı diğer seçenekleri de düşünmek için zaman kazandırabilir.
Açıklama:
Kaçınma biçiminin dezavantajları:
- Kaçınma, kişinin diğer insanlarla yüz yüze gelmeyi umursamadığı izlenimi yaratır.
- Kaçınma, gelişme için bir yol açılmasının önünü keserek çatışmanın gereksiz yere ısısını yükseltip içten içe kaynamaya neden olabilir.
- Kaçınma, genellikle çatışmayı muhafaza eder bir sonraki patlama ya da beklenmedik sonuçların zeminini oluşturur.
Soru 94
“Ben kazanayım-kaybedeyim” ve “sen kazan-kaybet” görüşü hangi çatışma biçimidir?
Seçenekler
A
Rekabet
B
İşbirliği
C
Uyma
D
Uzlaşma
E
Kaçınma
Açıklama:
Uzlaşma orta bir yerde buluşmaya karşılık gelir; başka bir açıdan da sıkı bir pazarlığa ve “ver-al” mantığına. Uzlaşmacı biçimde “ben kazanayım-kaybedeyim” ve “sen kazan-kaybet” görüşü benimsenir. Doğru cevap D'dir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi Tarafsız şapka olarak da tanımlanan ve net bilgiler sunan Edward deBono'nun sunduğu hangi "düşünme şapkası"dır?
Seçenekler
A
Gerçek Şapkası
B
Duygu Şapkası
C
Pozitif Yararlar Şapkası
D
Yaratıcı Yeni Fikir Şapkası
E
Düşünceyi Kontrol Şapkası
Açıklama:
Gerçek Şapkası: Bu tarafsız şapka olarak da tanımlanır. Gerçekler üzerine odaklanır, net bilgiler sunar. Doğru cevap A'dır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Edward deBono'nun sunduğu Sorunla ilgili yeni yaklaşımlar aranması üzerine odaklanan "düşünme şapkası"dır?
Seçenekler
A
Gerçek Şapkası
B
Duygu Şapkası
C
Pozitif Yararlar Şapkası:
D
Düşünceyi Kontrol Şapkası
E
Yaratıcı Yeni Fikir Şapkası
Açıklama:
Yaratıcı Yeni Fikir Şapkası:Sorunla ilgili yeni yaklaşımlar aranması üzerine odaklanır. Doğru cevap E'dir.
Soru 97
Çatışma stratejilerini Kaçınma Stratejileri, Rekabetçi Stratejiler ve İşbirlikçi Stratejiler başlıkları altında değerlendiren aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kips
B
Brown ve Levinson
C
Hocker ve Wilmot
D
Putnam ve Wilson
E
Edward deBono
Açıklama:
Hocker ve Wilmot strateji seçeneklerini üç başlık altında değerlendirirler:
1. Kaçınma Stratejileri
2. Rekabetçi Stratejiler
3. İşbirlikçi Stratejiler
Doğru cevap C'dir.
1. Kaçınma Stratejileri
2. Rekabetçi Stratejiler
3. İşbirlikçi Stratejiler
Doğru cevap C'dir.
Soru 98
Çatışma yönetimi bir çatışmanın dinamikleri hakkındaki bilginin sistematik olarak toplanması sürecidir. Bu konuda kimin "Çatışma haritası" yaklaşımı söz konusudur?
Seçenekler
A
Hocker-Wilmot
B
Wehr
C
Putnam ve Wilson
D
Kips
E
Brown ve Levinson
Açıklama:
Çatışma yönetimi bir çatışmanın dinamikleri hakkındaki bilginin sistematik olarak toplanması sürecidir. Bu konuda iki yaklaşımdan bahsedilir: Wehr’in çatışma haritası ve Hocker-Wilmot çatışma değerlendirme kılavuzu. Doğru cevap B'dir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi uyma çatışma biçiminin avantajlarındandır?
Seçenekler
A
Uyum fazla kullanılırsa ilişkideki bağlılık asla test edilemez; çünkü taraflardan biri her zaman teslim olur.
B
Eğer taraflar birbirlerine ne kadar iyi olabileceklerinin bir örneğini gösterme eğilimindelerse bu, rekabetçiliğin alçak sesle söylenme biçimidir.
C
İnsanlar fazlasıyla makul olduklarını göstererek baskın çıkabilirler.
D
Kişi kaybedeceğine emin olduğu durumlarda bu kaybı daha az bir zararla kapatabilir.
E
Uyum başka bir açıdan da bir insanın gücünün olmayışını gösterebilir. Diğer tarafa çatışma ile ilgili yeterince eğilmediği, çaba göstermediği izlenimi verir.
Açıklama:
Kişi kaybedeceğine emin olduğu durumlarda bu kaybı daha az bir zararla kapatabilir. Diğer seçeneklerde dezavantajları söz konudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi Hocker ve Wilmot'un güç ile ilgili yaklaşımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde vardır.
B
Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
C
Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir
D
Verimli güç dengesi bireysel ve ilişkisel gücün gelişmesiyle meydana gelir; sınırlı gücün daha büyük bir parçasını kazanma üzerine bir mücadeleden değil.
E
Güç bireyin bir ürünüdür; bireylerarası ilişkinin değil.
Açıklama:
Güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil. Doğru cevap E'dir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi T. S. Jones, M. S. Remland ve R. Sanford’a göre çatışma sözcüğü işitildiği zaman akla ilk gelebilecek sözcüklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gerilmek
B
Engel
C
Baş ağrısı
D
Meydan okumak
E
Yapıcı olmak
Açıklama:
Jones, Remland ve Sanford, çatışma sözcüğünü işittiğimiz zaman akla ilk gelenlerin “gerilmek”, “rahat edici”, “engel” “baş ağrısı”, “acı veren”, “meydan okumak” gibi sözcükler olduğunu söylerler. Doğru cevap E’dir.
Soru 102
Bireyler arası çatışma biçimlerinden biri olan kaçınma biçiminin dezavantajı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaçınma, çatışma için bazı diğer seçenekleri de düşünmek için zaman kazandırabilir.
B
Sorun önemsizse ya da diğer önemli sorunlar üzerine dikkat verilmek isteniyorsa kaçınma faydalı olabilir.
C
Kaçınma, kişinin diğer insanlarla yüz yüze gelmeyi umursamadığı izlenimi yaratır.
D
Kişi ilişkiden bir şey elde etme şansı olmadığını düşünüyorsa ya da o olmadan da çatışma yönetilebilecekse kaçınma doğru bir seçim olabilir.
E
Negatif sonuç getirecek bir ilişkide kaçınma kişiyi zarar görmekten kurtarabilir.
Açıklama:
Kaçınma biçimi kişinin hem kendi hem de diğerinin arzu ve gereksinimlerine kayıtsız kalması durumudur. Kaçınma biçiminin avantajları ve dezavantajları şunlardır:
Avantajları:
Avantajları:
- Kaçınma, çatışma için bazı diğer seçenekleri de düşünmek için zaman kazandırabilir.
- Eğer sorun önemsizse ya da diğer önemli sorunlar üzerine dikkat verilmek isteniyorsa kaçınma faydalı olabilir.
- Eğer kişi ilişkiden bir şey elde etme şansı olmadığını düşünüyorsa ya da o olmadan da çatışma yönetilebilecekse kaçınma doğru bir seçim olabilir.
- Negatif sonuç getirecek bir ilişkide kaçınma kişiyi zarar görmekten kurtarabilir.
- Kaçınma, kişinin diğer insanlarla yüz yüze gelmeyi umursamadığı izlenimi yaratır.
- Kaçınma, gelişme için bir yol açılmasının önünü keserek çatışmanın gereksiz yere ısısını yükseltip içten içe kaynamaya neden olabilir.
- Kaçınma, genellikle çatışmayı muhafaza eder bir sonraki patlama ya da beklenmedik sonuçların zeminini oluşturur.
Soru 103
“Ben kaybedeyim sen kazan” görüşünün benimsendiği çatışma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rekabet
B
Uyma
C
Kaçınma
D
İşbirliği
E
Uzlaşma
Açıklama:
Uyma biçiminde kişi diğerinin gereksinimleri için kendi gereksinimlerini feda eder. Kişinin kendi gereksinimlerini karşılamak daha geri planda kalır. Uyma biçiminde “ben kaybedeyim sen kazan” görüşü benimsenir. Doğru cevap B’dir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi savunmacı davranışı başlatan iletişim davranışlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Değerlendirme-Tanımlamaya karşı
B
Kontrol-Problem Oryantasyonuna karşı
C
Strateji-Kendiliğindenliğe karşı
D
Kesinlik-Kesin Olmamaya karşı
E
Onaylanma-Reddedilmeye karşı
Açıklama:
Savunmacı davranışı başlatan altı tip iletişim davranışı ile karşılaşılır:
- Değerlendirme-Tanımlamaya Karşı
- Kontrol-Problem Oryantasyonuna
- Strateji-Kendiliğindenliğe Karşı
- Umursamazlık-Empatiye Karşı
- Üstünlük-Eşitliğe Karşı
- Kesinlik-Kesin Olmamaya Karşı
Soru 105
Devito’nun John Deweys’in sorun çözme tekniklerini model alarak uyarladığı çatışma çözüm aşamalarının sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Çatışmayı tanımlamak - Olası çözümleri incelemek - Çözümü test etmek - Çözümü değerlendirmek - Çözümü reddetmek ya da kabul etmek
B
Olası çözümleri incelemek - Çözümü test etmek - Çatışmayı tanımlamak - Çözümü reddetmek ya da kabul etmek - Çözümü değerlendirmek
C
Çözümü test etmek - Çatışmayı tanımlamak - Olası çözümleri incelemek - Çözümü değerlendirmek - Çözümü reddetmek ya da kabul etmek
D
Çatışmayı tanımlamak - Çözümü test etmek - Olası çözümleri incelemek - Çözümü değerlendirmek - Çözümü reddetmek ya da kabul etmek
E
Çözümü değerlendirmek - Çatışmayı tanımlamak - Olası çözümleri incelemek - Çözümü test etmek - Çözümü reddetmek ya da kabul etmek
Açıklama:
Devito, John Deweys’in sorun çözme tekniklerini bu bağlamda bir model olarak uyarlayarak çatışma çözüm aşamalarını ortaya çıkarmıştır:
- Çatışmayı tanımlamak
- Olası çözümleri incelemek
- Çözümü test etmek
- Çözümü değerlendirmek
- Çözümü reddetmek ya da kabul etmek
Soru 106
I. Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde vardır.
II. Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
III. Güç bireyler arası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
IV. Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
V. Bireyler çatışmanın etkili bir biçimde yönetilebilmesi için çok fazla ya da çok az güce sahip olabilirler.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri J. Hocker ve W. Wilmot’un güç ile ilgili yaklaşımları arasında yer almaktadır?
II. Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
III. Güç bireyler arası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
IV. Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
V. Bireyler çatışmanın etkili bir biçimde yönetilebilmesi için çok fazla ya da çok az güce sahip olabilirler.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri J. Hocker ve W. Wilmot’un güç ile ilgili yaklaşımları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
I, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Çatışma ile birlikte ele alınması gereken temel kavramlardan biri de güçtür. J. Hocker ve W. Wilmot güç ile ilgili bazı yaklaşımlarda bulunurlar:
- Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde vardır.
- Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
- Güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
- Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
- Verimli güç dengesi bireysel ve ilişkisel gücün gelişmesiyle meydana gelir; sınırlı gücün daha büyük bir parçasını kazanma üzerine bir mücadeleden değil.
- Bireyler çatışmanın etkili bir biçimde yönetilebilmesi için çok fazla ya da çok az güce sahip olabilirler. Verimli bir çatışma yönetimi için göreceli bir denge gereklidir.
Soru 107
I. Uzmanlık
II. Kaynak kontrolü
III. Bireylerarası bağlantılar
IV. Bireysel nitelikler
V. Yakınlık
Yukarıdaki ifadelerden hangileri güç geçerliliğinin açıklandığı kavramlar arasında yer almaktadır?
II. Kaynak kontrolü
III. Bireylerarası bağlantılar
IV. Bireysel nitelikler
V. Yakınlık
Yukarıdaki ifadelerden hangileri güç geçerliliğinin açıklandığı kavramlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, III ve IV
C
I, II, III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
II ve V
Açıklama:
Güç geçerliliği belirli kavramlar çerçevesinde açıklanabilir. Bu kavramlar ise şunlardır:
- Uzmanlık: İçinde bulunulan ortam için faydalı olabilecek bilgi, beceri ve yeteneklere sahip olmak.
- Kaynak Kontrolü: Bir insanın ilişkili olduğu ortamdaki pozisyonu ile ilgilidir.
- Bireylerarası bağlantılar: Bireyin sistemin bütünü içindeki pozisyonu.
- Bireysel Nitelikler: Cazibe, sıcaklık, konuşma becerileri ya da sosyal statü.
- Yakınlık: Diğerleriyle yakın bağ kurma yeteneği.
Soru 108
I. Rekabet
II. İşbirliği
III. Uzlaşma
IV. Kaçınma
V. Uyma
Yukarıdaki ifadelerden hangileri bireyler arası çatışma biçimleri arasında yer almaktadır?
II. İşbirliği
III. Uzlaşma
IV. Kaçınma
V. Uyma
Yukarıdaki ifadelerden hangileri bireyler arası çatışma biçimleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
I, II, III, IV ve V
E
I ve V
Açıklama:
Beş tip bireyler arası çatışma biçimi vardır. Bunlar:
- Rekabet
- İşbirliği
- Uzlaşma
- Kaçınma
- Uyma
Soru 109
I. İşbirliği, her iki tarafı da memnun edecek bütünleştirici bir çözüm bulunmak istendiğinde yararlı olur.
II. Yeni fikirlerin üretilmesi bütün tarafların onayıyla olduğu için yararlıdır.
III. İnsanları ister bireysel ister profesyonel olsun uzun dönemli, bağlayıcı ilişkiler içine sokması açısından faydalıdır.
IV. İşbirliği ilişki ve içerik amaçlarının etkin bir onaylanma biçimidir.
V. İşbirliği sözel yeteneği diğerlerinden daha güçlü kişiler tarafından, taraflar arasında güç farklılığını devam ettirecek biçimde maniple edici yollar içinde kullanılabilir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri işbirliği çatışma biçiminin avantajları arasında yer almaktadır?
II. Yeni fikirlerin üretilmesi bütün tarafların onayıyla olduğu için yararlıdır.
III. İnsanları ister bireysel ister profesyonel olsun uzun dönemli, bağlayıcı ilişkiler içine sokması açısından faydalıdır.
IV. İşbirliği ilişki ve içerik amaçlarının etkin bir onaylanma biçimidir.
V. İşbirliği sözel yeteneği diğerlerinden daha güçlü kişiler tarafından, taraflar arasında güç farklılığını devam ettirecek biçimde maniple edici yollar içinde kullanılabilir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri işbirliği çatışma biçiminin avantajları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III ve IV
D
I, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
İşbirliği biçiminde kişi hem kendinin hem de diğerinin gereksinimi ile ilgilenir. İşbirliği çatışma biçiminin avantajları şunlardır:
- İşbirliği, her iki tarafı da memnun edecek bütünleştirici bir çözüm bulunmak istendiğinde yararlı olur.
- Yeni fikirlerin üretilmesi bütün tarafların onayıyla olduğu için yararlıdır.
- İnsanları ister bireysel ister profesyonel olsun uzun dönemli, bağlayıcı ilişkiler içine sokması açısından faydalıdır.
- İşbirliği ilişki ve içerik amaçlarının etkin bir onaylanma biçimidir. Böylece çatışma yönetimini ele almak için ekip ya da ortak oluşturulacaktır.
- İşbirliği işlerlik kazandığı zaman yıkıcı bazı durumların önüne geçilebilir. Taraflara çatışmanın yararlı olduğu inancı verdiği için yararlı olabilir.
Soru 110
I. Çatışmanın geçmişi
II. Çatışmanın tarafları
III. Dinamikler
IV. Sorun çözümünde alternatif yollar
V. Çatışma düzenleme potansiyeli
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Wehr’in çatışma haritasının içerdiği bilgiler arasında yer almaktadır?
II. Çatışmanın tarafları
III. Dinamikler
IV. Sorun çözümünde alternatif yollar
V. Çatışma düzenleme potansiyeli
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Wehr’in çatışma haritasının içerdiği bilgiler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
IV ve V
D
I ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Wehr’in Çatışma Haritasında amaç, çatışmadaki tarafların çatışmanın çözümü için çatışmanın kökenini, doğasını, dinamiklerini ve olasılıkları açıkça anlamalarını sağlamaktır. Bu yol haritası aşağıdaki bilgileri içermektedir:
- Özet
- Çatışmanın geçmişi
- Çatışmanın bağlamı
- Çatışmanın tarafları
- Sorunlar
- Dinamikler
- Sorunun çözümünde alternatif yollar
- Çatışma düzenleme potansiyeli
- Haritayı kullanmak
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi, güç kavramıyla ilgili bazı yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Güç bütün toplumsal etkileşimler içinde vardır.
B
Güç doğal olarak hem negatif hem de pozitif olarak ele alınabilir.
C
Güç bireylerarası ilişkinin bir ürünüdür; bireyin değil.
D
Güç dengeleme eylemleri çatışma etkileşimlerinin merkezindedir.
E
İletişim davranışı sık sık çatışmaya neden olur.
Açıklama:
"İletişim davranışı sık sık çatışmaya neden olur" güç kavramıyla ilgili bazı yaklaşımlardan biri değildir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi, 'Güç geçerliliği'ni açıklayan kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Uzmanlık
B
Çatışma
C
Kaynak Kontrolü
D
Bireylerarası bağlantılar
E
Bireysel Nitelikler
Açıklama:
Çatışma, 'Güç geçerliliği'ni açıklayan kavramlardan biri değildir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi, İşlevsel ve işlevsel olmayan çatışma arasındaki farklılıkları ele alınabileceği boyutlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İşlevsel çatışmanın en açık işaretlerinden bir tanesi bilginin paylaşılmasında yeterince açık olunduğu konusunda tarafların birbirine güvenmesi ve görüşlerini ve fikirlerini özgürce değiş tokuş etmeleridir.
B
Bilgiyi paylaşmak işlevsel çatışma için tek başına yetmez.
C
Çatışma başarıyla yönetildiği zaman, birçoğumuz onu çatışma olarak düşünmeyiz.
D
İşlevsel çatışma konu ile ilgili sorunlar üzerine odaklanıldığında gerçekleşir.
E
Rekabet acil karar alınması gereken durumlarda uygun ve faydalı olabilir.
Açıklama:
"Rekabet acil karar alınması gereken durumlarda uygun ve faydalı olabilir", İşlevsel ve işlevsel olmayan çatışma arasındaki farklılıkları ele alınabileceği boyutlardan biri değildir.
Soru 114
Kaç tip bireyler arası çatışma biçimi vardır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Beş tip bireylerarası çatışma biçimi vardır.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi Rekabet Avantajlarından biri olamaz?
Seçenekler
A
Rekabet, taraflardan birinin gücünün yetmediği ya da isteksiz olduğu durumlarda da faydalı olabilir.
B
Rekabet acil karar alınması gereken durumlarda uygun ve faydalı olabilir.
C
Bu süreçte yaratıcı fikirler ortaya çıkabilir.
D
Eğer dış amaçlar diğer kişiyle ilişkiden daha önemliyse rekabet faydalıdır.
E
Rekabet, herkesin rekabetçi davranışı dayanıklılığın ya da gücün bir işareti ve doğal bir yanıt verme şekli olarak kabul ettiği durumlarda faydalı olabilir.
Açıklama:
"Rekabet, taraflardan birinin gücünün yetmediği ya da isteksiz olduğu durumlarda da faydalı olabilir", Rekabet Avantajlarından biri olamaz.
Soru 116
Kaç çeşit çatışma iklimi vardır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
3 çeşit çatışma ikliminden söz edilebilir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi, John Deweys’in sorun çözme tekniklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çatışmayı tanımlamak
B
Olası çözümleri incelemek
C
Çözümü test etmek
D
Sorunu görmezden gelmek
E
Çözümü değerlendirmek
Açıklama:
Sorunu görmezden gelmek, John Deweys’in sorun çözme tekniklerinden biri değildir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi, Wehr'in Çatışma Haritasında yer alan bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Özet
B
Çatışma Geçmişi
C
Çatışmanın Yönü
D
Çatışmanın Bağlamı
E
Çatışmanın Tarafları
Açıklama:
Çatışmanın Yönü, Wehr'in Çatışma Haritasında yer alan bilgilerden biri değildir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi içten dışa çatışmanın değişimi ile ilgili yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Amaçlardaki algı değişmesi
B
Yıkıcı strateji kullanımı
C
Arabuluculuk
D
Karşı tarafa yönelme
E
Bağlılığın doğasını değiştirme
Açıklama:
Arabuluculuk, içten dışa çatışmanın değişimi ile ilgili yaklaşımlardan biri değildir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi, çatışma düzenleme potansiyeli içersinde tanımlanamaz?
Seçenekler
A
Çatışmanın Bağlamı
B
İç sınırlayıcı faktörler
C
Dış sınırlayıcı faktörler
D
Üçüncü taraflar
E
Çatışma yönetim teknikleri
Açıklama:
Çatışmanın Bağlamı, çatışma düzenleme potansiyeli içersinde tanımlanamaz.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi eleştiri yaparken dikkat edimesi gereken unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
eleştiri yapmak karşıdakinin zararına olan bir durumdur
B
eleştiri yapmanın doğru bir yer ve zamanı yoktur
C
karşınızdakini aşağılamayın
D
karşınızdakine fazla ilgi göstermeyin
E
aldığınız eleştirileri dikkate almayın
Açıklama:
Eleştiri yaparken şunlara dikkat edilmelidir:
- Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
- Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
- Karşınızdakini aşağılamayın,
- Gelişmeleri vurgulayın,
- Karşınızdakine ilgi gösterin,
- Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
- Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın.
Soru 2
aşağıdakilerden hangisi yıkıcı eleştirinin amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
yönlendirmek ya da kontrol etmek
B
bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
C
endişe ya da ilgi belli etmek
D
işetişim kanallarını açık tutmak
E
fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
Açıklama:
Yıkıcı eleştirinin amaçları şunlardır:
- Can yakmak ya da küçük düşürmek
- Yönlendirmek ya da kontrol etmek
- Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
- Dikkat çekmek
Soru 3
"Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetleme" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
geri-bildirim
B
geri-iletim
C
dinleme
D
eleştiri
E
önyargı
Açıklama:
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetle- meye geri-iletim adı verilir. Aslında geri-iletim; yüz ifadeleri, bedenin duruşu ve sesin tonu gibi, karşıda- kine verilen tepkilerin tümünü kapsar. Yüz yüze yapılan görüşmelerde, geri-iletim her zaman vardır; aksi halde konuşurken, gerçekten anlaşılıp anlaşılmadığından, hiçbir zaman emin olunamaz. Anladığını geri- iletim yoluyla belirten kişi, iyi bir dinleyicidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi önyargının temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
sınıflandırma
B
basmakalıp yargılar
C
sosyal uzaklık
D
aşağılık duyguları
E
bütünsel bilgi
Açıklama:
Önyargıların en önemli özelliği insanları bir sınıflandırmaya tabi tutmasıdır. Önyargıların en temel ve genel özelliği önyargının konusu hakkında basmakalıp yargıla- rın oluşmasıdır. Önyargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır. Önyargı insanlarda aşağılık duyguları da oluşturabilir.
Soru 5
"Belirli bir objeye ya da gruba ilişkin bilgi boşluklarını dolduran, böylece onlar hakkında karar vermeyi kolaylaştıran, önceden oluşturulmuş birtakım izle- nimler, atıflar bütünü olarak zihnimizde oluşturduğumuz imgeler" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
önyargı
B
stereotip
C
eleştiri
D
geri-bildirim
E
geri-iletim
Açıklama:
Kalıpyargılar yani stereotipler, belirli bir objeye ya da gruba ilişkin bilgi boşluklarını dolduran, böylece onlar hakkında karar vermeyi kolaylaştıran, önceden oluşturulmuş birtakım izle- nimler, atıflar bütünü olarak zihnimizde oluşturduğumuz imgelerdir.
Soru 6
Kinci ve tartışmacı kişilikteki akrep burcundaki bir tanıdığınız nedeniyle diğer akrep burcundaki insanların hepsinin aynı karakterde olduğunu zannetmeniz hangi doğrultuda gerçekleştirdiğiniz bir stereotiptir?
Seçenekler
A
genelleştirme eğilimine göre
B
özelleştirme eğilimine göre
C
yatay dizilime göre
D
dikey dizilime göre
E
karma dizilime göre
Açıklama:
Kendisini tanıdığımız bir veya birkaç kişinin özelliklerini, onunla aynı kategoride bulunan bütün diğer kişilere genellenmesidir.
Soru 7
I. bilişsel
II. duygusal
III. güdüsel
IV. fiziksel
yukarıdakilerden hangisi yada hangileri empatinin bileşenlerindendir?
II. duygusal
III. güdüsel
IV. fiziksel
yukarıdakilerden hangisi yada hangileri empatinin bileşenlerindendir?
Seçenekler
A
yalnız II
B
yalnız IV
C
I-III
D
I-II-III
E
II-III-IV
Açıklama:
Empatinin bileşenlerinin neler olduğu konusunda araştırmacılar arasında, bazı görüş farklılıkları vardır. Empatinin bilişsel, duygusal ve güdüsel (motivasyonel) olmak üzere üç bileşeni vardır.
Soru 8
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
empatide karşımızdaki kişinin duygularını anlamak esastır
B
sempatide kendiminizi karşıdakinin yerine koymak şarttır
C
sempatide yandaş olmak esastır
D
empatide karşımızdaki kişiyle paralel duyguları paylaşmamız gerekmez
E
sempatide başkası hakkındaki kaygılarımız ve durumu düzeltme isteğimiz vardır
Açıklama:
Empati kurduğumuzda karşımızdakinin duygu ve düşüncelerini anlamak esastır. Kendimizi sempati duyduğumuz kişinin yerine koymamız ve onu anla- mamız şart değildir; sempatide “yandaş” olmak esas- tır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi empati kurmanın yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Empati karşımızdaki hakkında daha fazla şey öğrenmemize olanak verir.
B
Dostluklar iyi empatilerin ürünüdür.
C
Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır.
D
Empati önyargılarımızın azalmasına neden olur ve bir dizi yanlışı engeller.
E
Empati diğer insanların hayatına müdahale etme şansı verir
Açıklama:
- Empati yapacağımız kişiye içten davranmalıyız; bu durum onu bize yakınlaştıracaktır.
- Empati ve iletişim, sözden önce davranış, bakış ve jest/mimiklerle başlar. Buna dikkat ederek iletişime yönelmek gerekir.
- Yanlış anlaşılma/anlama durumunda karşımızdakine bunu düzeltmesi şansını vermeliyiz. Böylece uzun bir yanlış anlaşılmanın yükünden ve oluşturacağı muhtemel sıkıntılardan kurtulmuş oluruz.
- Empati karşımızdaki hakkında daha fazla şey öğrenmemize olanak verir.
- Dostluklar iyi empatilerin ürünüdür. Dostluk çemberinin gelişmesi sürekli empati ile mümkündür.
- Dinlerken, konuşan kişinin, olduğu gibi kabul edildiğini hissettirerek, güvenini kazanır ve kendini bize daha yakın hissetmesini sağlamış oluruz.
- Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır. Yanlış anlaşılmalar empati aracılığıyla azalınca öfke de azalır, hatta yok olabilir.
- Empati önyargılarımızın azalmasına neden olur ve bir dizi yanlışı engeller.
- Kendimizi daha iyi hissetmek kurduğumuz iletişim ve empatinin kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.
- Hayatımızı sevimsiz kılan anlaşılamama/ anlatamama duygusudur. Empatiyle bu sorun aşılır/aşılabilir.
11. İçe kapanık olmamız kendimizin dışındaki hayata kapıları kapatmak demektir. İletişim ve empatiyle dışarıyla daha sağlıklı alışveriş yapma olanağı buluruz.
Soru 10
aşağıdakilerden hangisi bir sosyal ilişkinin analizindeki aşamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
ilişkilere sınır koymamak
B
diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek
C
Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek
D
Olağan dışı durumları incelemek
E
İlişkinin amaçlarını belirlemek
Açıklama:
Bir sosyal ilişkinin analizinde şu önemli aşamalar vardır:
- İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
- Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
- Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
- Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimle- rinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
- Olağan dışı durumları incelemek,
- İlişkinin amaçlarını belirlemek.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi etkili iletişimin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yıkıcı eleştiri kullanılması
B
Sabit fikirli olunması
C
Kişinin kendini iyi ifade edebilmesi
D
İnatçı olması
E
Önyargılı olması
Açıklama:
Kişinin kendisini iyi ifade edebilmesi, kararlı olması, canlı dinlemesi, yıkıcı eleştiriden ziyade yapıcı eleştiri yöntemini kullanması ve grup içi iletişimde etkin olması (iyi dinleme, eleştiri yapma vs.) etkili iletişimin önemli özellikleridir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 12
Başka insanların düşünce ve davranışları hakkındaki kendi düşünce ve duygularımızı ifade etme olarak tanımlanabilen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
eleştiri
B
önyargı
C
empati
D
kalıpyargı
E
bireylerarası iletişim
Açıklama:
Eleştiri başka insanların düşünce ve davranışları hakkındaki kendi düşünce ve duygularımızı ifade etme olarak tanımlanır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi yıkıcı eleştirinin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Daha iyi olmasına yardım etmek
B
Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
C
Endişe ya da ilgi belli etmek
D
İletişim kanallarını açık tutmak
E
Can yakmak ya da küçük düşürmek
Açıklama:
Yıkıcı eleştirinin amaçları şunlardır (Hogan ve Stubbs, 2012: 123): • Can yakmak ya da küçük düşürmek • Yönlendirmek ya da kontrol etmek • Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek • Dikkat çekmek
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 14
“Bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargı"
Yukarıdaki tanım hangi kavrama aittir?
Yukarıdaki tanım hangi kavrama aittir?
Seçenekler
A
stereotip
B
empati
C
önyargı
D
kalıpyargı
E
tutum
Açıklama:
Önyargı “Bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargı" olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 15
Bir kişinin zenci biriyle evlenmek istememesi önyargının hangi özelliğiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
sınıflandırma
B
basmakalıp yargıların oluşması
C
aşağılık duyguları oluşturma
D
sosyal uzaklık yaratma
E
dışlama
Açıklama:
Önyargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır. İnsanların kafasında, önyargıdan dolayı tutum nesnesine karşı olumsuz düşüncelerin oluşmasıyla beraber tutum nesnesinden uzaklaşma fikri de oluşur. Örneğin, böyle durumlarda insanlar önyargılı bir insanla aynı odada kalmak istemez, evlilik yoluyla akrabalık kurmak ve onunla komşu olmak istemez.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bir stereotip değildir?
Seçenekler
A
Bütün Arapların pis olması
B
Türklerin barbar olması
C
Fransızların kibirli olması
D
Japonların çalışkan ve üretken olması
E
Almanya'nın dünyanın önemli ekonomik güçlerinden olması
Açıklama:
Almanya'nın dünyanın önemli ekonomik güçlerinden olması bir stereotip değildir, bilimsel bir gerçektir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 17
"Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri ... olarak adlandırılırken, görünüm bulan ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise ... olarak adlandırılmaktadır."
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla gelmesi gereken kavramlar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla gelmesi gereken kavramlar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kalıpyargı/önyargı
B
Kalıpyargı/stereotip
C
önyargı/kalıpyargı
D
önyargı/empati
E
Kalıpyargı/dışlama
Açıklama:
Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 18
Empatik iletişimle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Empati kuracak kişi kendisini karşısındakinin yerine koymalı, olaylara onun bakış açısıyla bakmalıdır.
B
Empati kurduğumuzda karşımızdaki kişiyle aynı duyguları ve görüşleri paylaşmamız gerekir.
C
Empatide anlamak, sempatide anlamış olalım ya da olmayalım, karşımızdakine hak vermek söz konusudur.
D
Empatide, dinlemesini bilmek işin en önemli bölümüdür.
E
Sözcükleri dinlemek, empatiyi karşılamaz, empati daha fazla bir şeyi ifade eder.
Açıklama:
Bir insana sempati duymak demek, o insanın sahip olduğu duygu ve düşüncelerin aynısına sahip olmak demektir. Karşımızdaki kişiye sempati duyuyorsak, onunla birlikte acı çekeriz ya da seviniriz. Empati kurduğumuzda ise karşımızdakinin duygu ve düşüncelerini anlamak esastır. Kendimizi sempati duyduğumuz kişinin yerine koymamız ve onu anlamamız şart değildir; sempatide “yandaş” olmak esastır. Empati kurduğumuzda ise karşımızdaki kişiyle aynı duyguları ve görüşleri paylaşmamız gerekmez; sadece onun duygularını ve düşüncelerini anlamaya çalışırız.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi empati kurmanın yararlarından değildir?
Seçenekler
A
Yanlış anlaşılma/anlama durumundan kurtulmuş oluruz.
B
Empati karşımızdaki hakkında daha fazla şey öğrenmemize olanak verir.
C
Dostluk çemberinin gelişmesi sürekli empati ile mümkündür.
D
Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır.
E
Empati önyargılarımızı artırır.
Açıklama:
Empati önyargılarımızın azalmasına neden olur ve bir dizi yanlışı engeller.
Soru 20
"..., bir insanın kendisine veya başkalarına ait duyguları anlama, sezinleme, yönetme ve yönlendirme yeteneği, kapasitesi ve becerisidir."
Yukarıdaki tanımda boşluğa gelecek olan en uygun kavram hangisidir?
Yukarıdaki tanımda boşluğa gelecek olan en uygun kavram hangisidir?
Seçenekler
A
sosyal zeka
B
duygusal zeka
C
dilsel zeka
D
empatik iletişim
E
çoklu zeka
Açıklama:
Duygusal zeka (EQ), bir insanın kendisine veya başkalarına ait duyguları anlama, sezinleme, yönetme ve yönlendirme yeteneği, kapasitesi ve becerisidir.
Soru 21
Hangisi bireylerarası iletişimde kaçınılması gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
Özenli sözcük seçimi
B
Direktif
C
Olumlu söz ifadesi
D
Belirgin ifadeler
E
Açık ve net konuşma
Açıklama:
Konuşmaya başlama sırasında seçilen sözcüklere özen gösterilmeli, bir eleştiri, bir direktif, bir
olumsuzluk ifadesiyle söze başlanmamalıdır. Kişinin konuşma biçimi karşısındakinin davranışını
yönlendireceği için onun tepkisine neden olacak bir tutumdan sakınılmalıdır (Bilen, 2004: 10). Karşıdaki kişi ile konuşurken genel ifadelerden kaçınmak ve belirgin ifadeler kullanmak gereklidir. İfadelerin doğru anlaşılması için açık ve net konuşmak önemlidir
olumsuzluk ifadesiyle söze başlanmamalıdır. Kişinin konuşma biçimi karşısındakinin davranışını
yönlendireceği için onun tepkisine neden olacak bir tutumdan sakınılmalıdır (Bilen, 2004: 10). Karşıdaki kişi ile konuşurken genel ifadelerden kaçınmak ve belirgin ifadeler kullanmak gereklidir. İfadelerin doğru anlaşılması için açık ve net konuşmak önemlidir
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi eleştiri yaparken yapılan yanlışlardandır?
Seçenekler
A
Eleştiri yaparken karşındakinin yararına olduğuna inanmak
B
Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmek
C
Karşındakini aşağılamak
D
Gelişmeleri vurgulamak
E
Kendi duygularını denetim altında tutmak
Açıklama:
Eleştiri, başka insanların düşünce ve davranışları hakkındaki kendi düşünce ve duygularımızı
ifade etme olarak tanımlanabilir. Eleştiri yaparken şunlara dikkat edilmelidir (Güney, 2006:179):
• Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
• Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
• Karşınızdakini aşağılamayın,
• Gelişmeleri vurgulayın,
• Karşınızdakine ilgi gösterin,
• Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
• Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın
ifade etme olarak tanımlanabilir. Eleştiri yaparken şunlara dikkat edilmelidir (Güney, 2006:179):
• Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
• Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
• Karşınızdakini aşağılamayın,
• Gelişmeleri vurgulayın,
• Karşınızdakine ilgi gösterin,
• Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
• Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yapıcı eleştirinin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Can yakmak ya da küçük düşürmek
B
İletişim kanallarını açık tutmak
C
Yönlendirmek ya da kontrol etmek
D
Suç atmak ya da suçlu hissettirmek
E
Dikkat çekmek
Açıklama:
Yapıcı eleştirinin amaçları şunlardır (Hogan ve
Stubbs, 2012: 123-124):
• Daha iyi olmasına yardım etmek
• Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
• Endişe ya da ilgi belli etmek
• İletişim kanallarını açık tutmak
• Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
• Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive etmek
Stubbs, 2012: 123-124):
• Daha iyi olmasına yardım etmek
• Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
• Endişe ya da ilgi belli etmek
• İletişim kanallarını açık tutmak
• Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
• Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive etmek
Soru 24
______ konuşan ve anlatan için başlı başına tedavi edici ve rahatlatıcı bir niteliğe sahip
olduğundan titizlik dikkat ve özenle yapılmalı ve konuşana büyük ölçüde ilgi ve sevecenlikle yaklaşmak önemlidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
olduğundan titizlik dikkat ve özenle yapılmalı ve konuşana büyük ölçüde ilgi ve sevecenlikle yaklaşmak önemlidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Konuşmak
B
Tartışmak
C
Dinlemek
D
Yorum yapmak
E
Eleştirmek
Açıklama:
Dinleme, konuşan ve anlatan için başlı başına tedavi edici ve rahatlatıcı bir niteliğe sahip olduğundan titizlik dikkat ve özenle dinlemek ve konuşana büyük ölçüde ilgi ve sevecenlikle yaklaşmak önemlidir. Konuşan ve dinleyen ya da dinleyenler arasında iyi bir ilişki kurulmasına çalışılmalıdır (Bilen, 2004).
Soru 25
“Bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz düşünce" şeklinde tanımlanan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Empati
B
Sempati
C
Tutum
D
Eleştiri
E
Önyargı
Açıklama:
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde önyargı, “Bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargı” olarak tanımlanmaktadır. Önyargı kavramı, belirli bir durum hakkında önceden bir yargıya varmak anlamına gelmektedir. Önyargı, genelde bir tutum olarak ele alınır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi stereotiplerin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Değişmeye karşı dirençli, ancak değişme potansiyeli olan şemalardır.
B
Farkında olmadan kararlarımızı ve seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçlerdir.
C
Kültürel etkilerle kaçınılmaz olarak oluşan kalıplardır.
D
İnsanları birtakım türlere, tiplere bölmeyi ifade eden zihinsel yapıtlardır.
E
Bir kişi ya da gruba karşı olumsuz bir duygunun var olmasıdır
Açıklama:
Önyargının iki temel öğesi vardır. Birincisi, bir kişi ya da gruba karşı olumsuz bir duygunun
var olmasıdır. İkincisi, kişileri tanımadan onları bir grubun üyesi olarak değerlendirmek, yani kalıp yargılara sahip olmaktır. Zihnimizin, algıladığı bilgiyi sınıflama ve adlandırma ihtiyacı, bu bilginin genellenmesine basitleştirilmesine neden olmaktadır. İnsanların bu biçimde sınıflanarak genel kategorilere oturtulması sonucunda
ortaya çıkan kalıplara “stereotip” denilmektedir (http://www.bilkent.edu.tr/bilkent-tr/admin-unit/dos/
pdgm/kisilerarasi_iletisim.html ). Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve
seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan
ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır.
var olmasıdır. İkincisi, kişileri tanımadan onları bir grubun üyesi olarak değerlendirmek, yani kalıp yargılara sahip olmaktır. Zihnimizin, algıladığı bilgiyi sınıflama ve adlandırma ihtiyacı, bu bilginin genellenmesine basitleştirilmesine neden olmaktadır. İnsanların bu biçimde sınıflanarak genel kategorilere oturtulması sonucunda
ortaya çıkan kalıplara “stereotip” denilmektedir (http://www.bilkent.edu.tr/bilkent-tr/admin-unit/dos/
pdgm/kisilerarasi_iletisim.html ). Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve
seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan
ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 27
Bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sempati
B
Geri iletim
C
Genelleme
D
Eşduyum
E
Onaylama
Açıklama:
Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini
doğru olarak anlamasıdır (Dökmen, 1994: 119). Empati veya eşduyum, bir başkasının duyguları, içinde
bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek demektir. Kendi duygularını başka nesnelere yansıtmak anlamında da kullanılır (Salmış, 2011: 140).
doğru olarak anlamasıdır (Dökmen, 1994: 119). Empati veya eşduyum, bir başkasının duyguları, içinde
bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek demektir. Kendi duygularını başka nesnelere yansıtmak anlamında da kullanılır (Salmış, 2011: 140).
Soru 28
Hangisi empatinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Empatide, dinlemesini bilmek işin en önemli bölümüdür.
B
Dikkate alınmak, dinlenmek herkesin bir gereksinimidir. Bu da empati ile gerçekleşir.
C
Sözcükleri dinlemek, empatiyi karşılar ve sözcükleri anlamak yeterlidir.
D
Karşımızdakinin dünyasına dahil olmak ve onun gözüyle, yüreği ile birlikte hissetmek empatinin özüdür.
E
Dışımızdaki insanların inançlarını, duygularını, düşüncelerini kendi yaklaşımlarımızı dahil etmeden anlayabilmektir.
Açıklama:
Empatiyi kimi farklı özellikleriyle şöyle özetlemek yerinde olacaktır (Salmış, 20117):
• Empati, dışımızdaki insanların inançlarını, duygularını, düşüncelerini kendi yaklaşımlarımızı dahil etmeden anlayabilmek, başkalarını “okuyabilmek” olarak tanımlanabilir.
• Empatide, dinlemesini bilmek işin en önemli bölümüdür. İnsanlar günün %70’ini iletişim kurarak geçirir, bunun
%45’i ise dinlemeyi kapsar.
• Görmezden gelinmek insanların canını sıkar ve bir aşağılanmışlık, önemsizlik duygusu verir. Bu nedenle dikkate alınmak, dinlenmek herkesin bir gereksinimidir. Bu da empati ile gerçekleşir.
• Sözcükleri dinlemek, empatiyi karşılamaz, empati daha fazla bir şeyi ifade eder; bu da bize verilen mesajın anlaşılması ve bunun anlaşıldığının karşıdaki ile paylaşılması ve karşımızdakinin düşünce ve duygularını anladığımızı onaylamamız demektir.
• Karşımızdakinin dünyasına dahil olmak ve onun gözüyle, yüreği ile birlikte hissetmek
empatinin özüdür.
• Kızılderili Reisin ifadesiyle empati: “başkasının makosenlerinde bir mil yürümek”tir
• Empati, dışımızdaki insanların inançlarını, duygularını, düşüncelerini kendi yaklaşımlarımızı dahil etmeden anlayabilmek, başkalarını “okuyabilmek” olarak tanımlanabilir.
• Empatide, dinlemesini bilmek işin en önemli bölümüdür. İnsanlar günün %70’ini iletişim kurarak geçirir, bunun
%45’i ise dinlemeyi kapsar.
• Görmezden gelinmek insanların canını sıkar ve bir aşağılanmışlık, önemsizlik duygusu verir. Bu nedenle dikkate alınmak, dinlenmek herkesin bir gereksinimidir. Bu da empati ile gerçekleşir.
• Sözcükleri dinlemek, empatiyi karşılamaz, empati daha fazla bir şeyi ifade eder; bu da bize verilen mesajın anlaşılması ve bunun anlaşıldığının karşıdaki ile paylaşılması ve karşımızdakinin düşünce ve duygularını anladığımızı onaylamamız demektir.
• Karşımızdakinin dünyasına dahil olmak ve onun gözüyle, yüreği ile birlikte hissetmek
empatinin özüdür.
• Kızılderili Reisin ifadesiyle empati: “başkasının makosenlerinde bir mil yürümek”tir
Soru 29
İnsanın içinde bulunduğu zor durumu hafifletmek için gerekenleri yapmaya yönelik bir istek duymak anlamına gelen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Sempati
B
Empati
C
Önyargı
D
Stereotip
E
Geri iletim
Açıklama:
Amerikalı psikolog Lauren Wispe sempatinin
tanımı iki aşamada tanımlamaktadır (De Waal,
2014:142):
• Başka bir insanın hissettiklerinin en üst seviyeden farkında olunması,
• İnsanın içinde bulunduğu zor durumu hafifletmek için gerekenleri yapmaya yönelik bir istek duymak.
Empati, başkası hakkında bilgi edinme süreciyle ilgilidir. Oysa sempati, başkası hakkındaki kaygılarımızı ve onun durumunu düzeltmeye yönelik isteğimizi yansıtır (De Waal, 2014:142).
tanımı iki aşamada tanımlamaktadır (De Waal,
2014:142):
• Başka bir insanın hissettiklerinin en üst seviyeden farkında olunması,
• İnsanın içinde bulunduğu zor durumu hafifletmek için gerekenleri yapmaya yönelik bir istek duymak.
Empati, başkası hakkında bilgi edinme süreciyle ilgilidir. Oysa sempati, başkası hakkındaki kaygılarımızı ve onun durumunu düzeltmeye yönelik isteğimizi yansıtır (De Waal, 2014:142).
Soru 30
I. İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
II. Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmek,
III. Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek
IV. Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu bilmemek
V. Olağan dışı durumları incelemek
VI. İlişkinin amaçlarını belirlemek.
Yukarıda belirtilenlerden hangisi bir sosyal ilişkinin analizindeki aşamalardan değildir?
II. Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmek,
III. Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek
IV. Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu bilmemek
V. Olağan dışı durumları incelemek
VI. İlişkinin amaçlarını belirlemek.
Yukarıda belirtilenlerden hangisi bir sosyal ilişkinin analizindeki aşamalardan değildir?
Seçenekler
A
I-II-V
B
III-IV-VI
C
I-III
D
II-IV
E
I-III
Açıklama:
Bir sosyal ilişkinin analizinde şu önemli aşamalar vardır (Güney, 2006:180):
• İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
• Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
• İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
• Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
- Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
• Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
• Olağan dışı durumları incelemek,
• İlişkinin amaçlarını belirlemek.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi kişilerin insan ilişkilerini başarıyla yönlendirmede önemli noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kişinin konuşma biçimi
B
Kişinin seçtiği sözcükler
C
Kişinin sözcükleri kullanma becerisi
D
Kişinin ses tonu
E
Kişinin konuşurken genel ifadeler kullanması
Açıklama:
Konuşma insan ilişkilerini başarıya yönlendirme açısından büyük öneme sahiptir. Kişinin konuşma biçimi, seçtiği sözcükler, sözcükleri kullanma becerisi, konuşurken takındığı jest ve mimikler, ses tonu bu alandaki önemli noktalardan bazılarıdır. Doğru cevap E’dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yıkıcı eleştirinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Can yakmak ya da küçük düşürmek
B
Yönlendirmek ya da kontrol etmek
C
Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
D
Endişe ya da ilgi belli etmek
E
Dikkat çekmek
Açıklama:
Yıkıcı eleştirinin amaçları şunlardır:
- Can yakmak ya da küçük düşürmek
- Yönlendirmek ya da kontrol etmek
- Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
- Dikkat çekmek
Soru 33
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetleme şeklinde ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkileşim
B
Konuşma
C
Dinleme
D
Eleştiri
E
Geri iletim
Açıklama:
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetlemeye geri-iletim adı verilir. Aslında geri-iletim; yüz ifadeleri, bedenin duruşu ve sesin tonu gibi, karşıdakine verilen tepkilerin tümünü kapsar. Doğru cevap E’dir.
Soru 34
Birbirlerine karşı duydukları kızgınlığı, kırgınlığı ve rahatsızlığı belirtmeyen kimseler aşağıdaki hangi iki nedenden dolayı bunu yapamamaktadırlar?
Seçenekler
A
Özgüven kaybı - Yıkıcı eleştiri
B
Çabuk gücenme - Objektif olamama
C
Kavga etme - İyi anlamama
D
Kaybetme korkusu - Kötü insan olma korkusu
E
Kavgadan kaçınma - Peşin hükümlü olma
Açıklama:
Birbirlerine karşı duydukları kızgınlığı, kırgınlığı ve rahatsızlığı belirtmeyen kimseler, genellikle iki nedenden ötürü bunu yapamazlar:
- Kaybetme korkusu: Kişi, kırgınlık ve kızgınlık gibi olumsuz duygularını karşısındakine belirttiği zaman, kendisi için önemli olan bu kimseyi kaybedeceğinden korkar.
- Kötü insan olma korkusu: Bu korkunun temelinde iyi ve olgun insan kızmaz ve kırılmaz, kızan ve kırılan insan kötü ve zayıf bir insandır inancı yatmaktadır.
Soru 35
“Bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargı” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Empati
B
Eleştiri
C
Tutum
D
Önyargı
E
Stereotip (kalıpyargı)
Açıklama:
Önyargı, “Bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargı” olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap D’dir
Soru 36
I. Kişinin kendisini iyi ifade edebilmesi
II. Kararlı olması
III. Canlı dinlemesi
IV. Yıkıcı eleştiriden ziyade yapıcı eleştiride bulunması
V. Grup içi iletişimde etkin olması
Yukarıdaki ifadelerden hangileri etkili iletişimin özellikleri arasında yer almaktadır?
II. Kararlı olması
III. Canlı dinlemesi
IV. Yıkıcı eleştiriden ziyade yapıcı eleştiride bulunması
V. Grup içi iletişimde etkin olması
Yukarıdaki ifadelerden hangileri etkili iletişimin özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
I, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Kişinin kendisini iyi ifade edebilmesi, kararlı olması, canlı dinlemesi, yıkıcı eleştiriden ziyade yapıcı eleştiri yöntemini kullanması ve grup içi iletişimde etkin olması (iyi dinleme, eleştiri yapma vs.) etkili iletişimin önemli özellikleridir. Doğru cevap E’dir.
Soru 37
I. Kişi karşısındakini aşağılamamalı,
II. Kişi gelişmeleri vurgulamalı,
III. Kişi karşındakine ilgi göstermeli,
IV. Kişi duygularını denetim altında tutmalı,
V. Kişi aldığı eleştiriden yararlanmaya çalışmalı,
Yukarıdaki ifadelerden hangileri eleştiri yaparken dikkat edilmesi gerekenler arasında yer almaktadır?
II. Kişi gelişmeleri vurgulamalı,
III. Kişi karşındakine ilgi göstermeli,
IV. Kişi duygularını denetim altında tutmalı,
V. Kişi aldığı eleştiriden yararlanmaya çalışmalı,
Yukarıdaki ifadelerden hangileri eleştiri yaparken dikkat edilmesi gerekenler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, III ve IV
C
I, II, III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
II ve V
Açıklama:
Eleştiri yaparken şunlara dikkat edilmelidir:
Doğru cevap C’dir.
- Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
- Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
- Karşınızdakini aşağılamayın,
- Gelişmeleri vurgulayın,
- Karşınızdakine ilgi gösterin,
- Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
- Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın.
Doğru cevap C’dir.
Soru 38
I. Daha iyi olmasına yardım etmek
II. Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
III. Endişe ya da ilgi belli etmek
IV. İletişim kanallarını açık tutmak
V. Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
Yukarıdaki ifadelerden hangileri yapıcı eleştirinin amaçları arasında yer almaktadır?
II. Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
III. Endişe ya da ilgi belli etmek
IV. İletişim kanallarını açık tutmak
V. Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
Yukarıdaki ifadelerden hangileri yapıcı eleştirinin amaçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
I, II, III, IV ve V
E
I ve V
Açıklama:
Yapıcı eleştirinin amaçları şunlardır:
- Daha iyi olmasına yardım etmek
- Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
- Endişe ya da ilgi belli etmek
- İletişim kanallarını açık tutmak
- Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
- Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive etmek
Soru 39
I. İnsanları bir sınıflandırmaya tabi tutmaktadır,
II. Basmakalıp yargılar oluşmaktadır,
III. Sosyal uzaklık yaratmaktadır,
IV. Aşağılık duyguları oluşturabilmektedir,
V. Kişilere yönelik farklı bakış açıları oluşturmaktadır,
Yukarıdaki ifadelerden hangileri önyargıların temel özellikleri arasında yer almaktadır?
II. Basmakalıp yargılar oluşmaktadır,
III. Sosyal uzaklık yaratmaktadır,
IV. Aşağılık duyguları oluşturabilmektedir,
V. Kişilere yönelik farklı bakış açıları oluşturmaktadır,
Yukarıdaki ifadelerden hangileri önyargıların temel özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
I, III ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Önyargıların en önemli özelliği şunlardır:
- İnsanları bir sınıflandırmaya tabi tutmasıdır.
- Önyargıların en temel ve genel özelliği önyargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşmasıdır.
- Önyargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır.
- Önyargı insanlarda aşağılık duyguları da oluşturabilir.
Soru 40
I. İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
II. Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
III. Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
IV. Olağan dışı durumları incelemek,
V. İlişkinin amaçlarını belirlemek,
Yukarıdaki ifadelerden hangileri bir sosyal ilişkinin analizindeki önemli aşamalar arasında yer almaktadır?
II. Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
III. Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
IV. Olağan dışı durumları incelemek,
V. İlişkinin amaçlarını belirlemek,
Yukarıdaki ifadelerden hangileri bir sosyal ilişkinin analizindeki önemli aşamalar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
IV ve V
D
I ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Bir sosyal ilişkinin analizinde şu önemli aşamalar vardır:
- İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
- Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
- Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
- Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
- Olağan dışı durumları incelemek,
- İlişkinin amaçlarını belirlemek.
Soru 41
I. Katılanların belli bir yakınlık içinde yüz yüze olmaları
II. İletişim sürecini yönlendiren baskın bir tarafın olması
III. İletilerin sözlü ve sözsüz nitelikte olmaları
IV. Tarafların karşılıklı yazışma gibi iletişim öğelerini kullanıyor olmaları
Yukarıda verilenlerden hangileri, bir iletişimin kişilerarası iletişim sayılabilmesi için gerekli olan ölçütler arasında yer alır?
II. İletişim sürecini yönlendiren baskın bir tarafın olması
III. İletilerin sözlü ve sözsüz nitelikte olmaları
IV. Tarafların karşılıklı yazışma gibi iletişim öğelerini kullanıyor olmaları
Yukarıda verilenlerden hangileri, bir iletişimin kişilerarası iletişim sayılabilmesi için gerekli olan ölçütler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Bir iletişimin kişilerarası iletişim sayılabilmesi için şu üç ölçütün gerekli olduğunu belirtilmektedir:
1. Kişilerarası iletişime katılanlar belli bir yakınlık içinde yüz yüze olmalıdır;
2. Katılımcılar arasında tek yönlü değil, karşılıklı ileti alışverişi olmalıdır.
3. Söz konusu iletiler sözlü ve sözsüz nitelikte olmalıdır; bu iki tür ileti dışındaki iletilerin kullanıldığı iletişimler, örneğin yazışmalar, kişilerarası iletişim sayılmaz.
Buna göre I ve III numaralı ölçütler doğrudur. Doğru yanıt B'dir.
1. Kişilerarası iletişime katılanlar belli bir yakınlık içinde yüz yüze olmalıdır;
2. Katılımcılar arasında tek yönlü değil, karşılıklı ileti alışverişi olmalıdır.
3. Söz konusu iletiler sözlü ve sözsüz nitelikte olmalıdır; bu iki tür ileti dışındaki iletilerin kullanıldığı iletişimler, örneğin yazışmalar, kişilerarası iletişim sayılmaz.
Buna göre I ve III numaralı ölçütler doğrudur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 42
Kendisini oldukça iyi ifade edebildiğini düşünen Selda Hanım, karşısındaki kişilere yapıcı eleştiriler sunmaktadır. Bunu yaparken de genellikle bilindik kelimeleri tercih etmekte, karmaşık cümleler kurarak karşısındakilerinin dikkatini çekmekte ve karşıdakini dinlerken sürekli canlı bir tavır sergilemektedir?
Buna göre Selda Hanım'ın iletişim sürecindeki hangi tavrı etkili iletişimin özellikleri arasında yer almaz?
Buna göre Selda Hanım'ın iletişim sürecindeki hangi tavrı etkili iletişimin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kendini iyi ifade edebilmesi
B
Yapıcı eleştiriler sunması
C
Karmaşık cümleler kullanması
D
Bilindik kelimeleri tercih etmesi
E
Karşıdakini canlı bir şekilde dinlemesi
Açıklama:
Kişinin kendisini iyi ifade edebilmesi, kararlı olması, canlı dinlemesi, yıkıcı eleştiriden ziyade yapıcı eleştiri yöntemini kullanması ve grup içi iletişimde etkin olması (iyi dinleme, eleştiri yapma vs.) etkili iletişimin önemli özellikleridir. Karşıdaki kişi ile konuşurken genel ifadelerden kaçınmak ve belirgin ifadeler kullanmak gereklidir. İfadelerin doğru anlaşılması için açık ve net konuşmak önemlidir. Karmaşık cümleler kurmak ifadelerin anlaşılma düzeyini düşüreceğinden tercih edilmemesi daha uygundur. Doğru yanıt C'dir.
Soru 43
"İşine o kadar düşkünsün ki benin duygularım var mı yok mu umurunda değil."
Bu şekilde bir eleştiri cümlesine, cümleyi kendi açısında değiştirerek tekrarlayarak yanıt vermek ve bu şekilde eleştiriyi reddetmek isteyen birinin aşağıdaki cümlelerden hangisini kullanması daha uygundur?
Bu şekilde bir eleştiri cümlesine, cümleyi kendi açısında değiştirerek tekrarlayarak yanıt vermek ve bu şekilde eleştiriyi reddetmek isteyen birinin aşağıdaki cümlelerden hangisini kullanması daha uygundur?
Seçenekler
A
Benim hakkımda her zamanki gibi yanılıyorsun.
B
Senin duyguların kadar benim de duygularım olduğunu unutuyorsun.
C
Sen zaten benim her davranışımı yanlış yorumluyorsun.
D
Sanırım senin duyguların olduğuna gerçekten inanmıyorum.
E
Evet, senin duygularına zaman ayıramayacak kadar çalışmak zorundayım.
Açıklama:
Yıkıcı bir eleştiri almışsak, durum daha farklıdır. Bu durumda kendinden emin konuşma tarzıyla söyleneni kabul etmediğimizi belirtebiliriz. Söylenenleri reddettiğimizi beden dilimizle de gösterebiliriz. Ya da eleştiri cümlesini kendi açımızdan değiştirerek tekrarlayabiliriz. Bu duruma uygun bir örnek şu şekilde olabilir;
-“O kadar çok çalışıyorsun ki, çocukların var mı yok mu belli değil.”
-“Evet, çocuklarıma zaman ayıramayacak kadar çok çalışmak zorundayım.”
Bu örnekle uyumlu olarak E seçeneğine verilen yanıtın uygun olduğu görülmektedir Doğru yanıt E'dir.
-“O kadar çok çalışıyorsun ki, çocukların var mı yok mu belli değil.”
-“Evet, çocuklarıma zaman ayıramayacak kadar çok çalışmak zorundayım.”
Bu örnekle uyumlu olarak E seçeneğine verilen yanıtın uygun olduğu görülmektedir Doğru yanıt E'dir.
Soru 44
Ayşe Öğretmen, öğrencilerini dinlerken yüz ifadeleri ve bedeninin duruşu ile onları anladığını ileten mesajlar vermektedir. Ayşe öğretmenin öğrencileri dinlerken verdiği bu mesajlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim
B
Sözsüz eleştiri
C
İleri bildirim
D
Geri iletim
E
İleri anlatım
Açıklama:
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetlemeye geri-iletim adı verilir. Aslında geri-iletim; yüz ifadeleri, bedenin duruşu ve sesin tonu gibi, karşıdakine verilen tepkilerin tümünü kapsar. Ayşe öğretmenin yüz ifadeleri ve beden duruşu ile verdiği mesajlar geri iletime örnektir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 45
I. Bir kişi ya da gruba karşı olumsuz bir duygunun var olması
II. Kişileri tanımadan onları bir grubun üyesi olarak değerlendirmek
III. Bir kişi hakkındaki düşüncelerin objektif realite ile uygun olması
IV. Yalnızca düşünsel ögelerin devreye girmesi ile oluşması
Yukarıda verilenlerden hangileri önyargıların iki temel ögesini oluşturmaktadır?
II. Kişileri tanımadan onları bir grubun üyesi olarak değerlendirmek
III. Bir kişi hakkındaki düşüncelerin objektif realite ile uygun olması
IV. Yalnızca düşünsel ögelerin devreye girmesi ile oluşması
Yukarıda verilenlerden hangileri önyargıların iki temel ögesini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Önyargının iki temel öğesi vardır. Birincisi, bir kişi ya da gruba karşı olumsuz bir duygunun var olmasıdır. İkincisi, kişileri tanımadan onları bir grubun üyesi olarak değerlendirmek, yani kalıp yargılara sahip olmaktır. Bu açıklamalara göre önyargıda hem duygusal hem de düşünsel unsurlar mevcuttur. Ayrıca önyargının içeriğinin, henüz daha objektif gerçekle uzlaştığı ya da onunla geliştiği kontrol edilememiştir. Buna göre I ve II numaralı ögeler önyargı için geçerlidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 46
Çinliler hakkında onların güvenilmez oldukları ile ilgili bir önyargıya sahip bir bireyin, Çinli bir iş arkadaşı ile aynı ofisi paylaşmak istememesi, önyargıların hangi özelliği ile açıklanır?
Seçenekler
A
Aşağılık duyguları oluşturmaları
B
Sosyal uzaklık yaratmaları
C
Basmakalıp yargılar oluşturmaları
D
Kişilik haklarını ihlal etmeleri
E
Nesnel değerlendirmelere dayanmaları
Açıklama:
Önyargıların en önemli özelliği insanları bir sınıflandırmaya tabi tutmasıdır. Örneğin, insanları siyah derili olma, İngiliz, Çin kökenli olarak sınıflara ayırarak ve aynı sınıf içinde yer alan bütün insanların aynı özellikleri taşıdıklarını kabul etmek gibidir. Önyargıların en temel ve genel özelliği önyargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşmasıdır. Örneğin, zenciler hakkında önyargılı beyazların sahip olduğu basmakalıplardan biri, onların cahil, tembel, hırsız, kirli ve kaygısız olmaları şeklindedir. Önyargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır. İnsanların kafasında, önyargıdan dolayı tutum nesnesine karşı olumsuz düşüncelerin oluşmasıyla beraber tutum nesnesinden uzaklaşma fikri de oluşur. Örneğin, böyle durumlarda insanlar önyargılı bir insanla aynı odada kalmak istemez, evlilik yoluyla akrabalık kurmak ve onunla komşu olmak istemez. Bu örnekte verilen kişinin önyargılarından dolayı iş arkadaşı ile aynı ofisi paylaşmak istememesi, önyargıların sosyal uzaklık yaratmalarına örnektir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 47
Pelin sınıfındaki gözlüklü arkadaşlarının gözlüksüz olanlardan daha çalışkan olduklarını düşünmektedir. Pelin'in arkadaşları için oluşturduğu bu gözlüklü-gözlüksüz sınıflamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Önyargı
B
Birörneklik
C
Kalıpyargı
D
Dışa aktarım
E
Subjektif yargı
Açıklama:
Zihnimizin, algıladığı bilgiyi sınıflama ve adlandırma ihtiyacı, bu bilginin genellenmesine ve basitleştirilmesine neden olmaktadır. İnsanların bu biçimde sınıflanarak genel kategorilere oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplara “stereotip” denilmektedir seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır. Kadın-erkek, zenci-beyaz, yaşlı-genç, Türk-yabancı, asker-sivil gibi kalıplar stereotip için verilebilecek örneklerdir. Örnekte yer alan gözlüklü-gözlüksüz ayrımı da bu kaılpyargılara örnektir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 48
Almanya'ya geçici işçi olarak giden Ahmet Bey, burada bir dil kursuna yazılmıştır. Dil kurusunun öğrencileri kendi gibi yabancılardan oluşmaktadır. Ahmet Bey kursta kendisine Japon bir arkadaş edinmiştir. Çok yardımsever, dürüst ve nazik bir insan olan Japon arkadaşından dolayı Ahmet daha sonraki süreçlerde de Japonların çok yardımsever ve nazik insanlar olduğuna inanmıştır.
Örnek olayda Ahmet Bey'in Japonlar için geliştirdiği stereotip aşağıda verilen eğilimlerden hangisine göre geliştirilmiştir?
Örnek olayda Ahmet Bey'in Japonlar için geliştirdiği stereotip aşağıda verilen eğilimlerden hangisine göre geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Genelleştirme eğilimine göre
B
Özelleştirme eğilimine göre
C
Soyutlama eğilimine göre
D
Bireyselleştirme eğilimine göre
E
Somutlama eğilimine göre
Açıklama:
Stereotipler genelleştirme eğilimine ve özelleştirme eğilimine göre olmak üzere iki doğrultuda gelişmektedir. Genelleştirme eğilimi, kendisini tanıdığımız bir veya birkaç kişinin özelliklerini, onunla aynı kategoride bulunan bütün diğer kişilere genellenmesidir. Örnek olayda da böyle bir durum söz konusudur.
Soru 49
Empatinin temel bileşenleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Sözel ve dokunsal
B
Bilişsel ve davranışsal
C
Sözel ve davranışsal
D
Bilişsel ve duygusal
E
Duygusal ve içsel
Açıklama:
Empatinin bilişsel, duygusal ve güdüsel (motivasyonel) olmak üzere üç bileşeni vardır. Bazı araştırmacılar empatinin bilişsel yönünü, bazıları ise duygusal yönünü vurgulamaktadır. Fakat çoğunluğun üzerinde uzlaştığı görüş, empatinin bilişsel ve duygusal bileşenlerden oluştuğu yolundadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 50
I. İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek
II. Olağan dışı durumları göz ardı etmek
III. Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek
IV. İlişkinin amaçlarını belirlemek
V. Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerimizi yok saymak
Yukarıda verilenlerden hangileri sosyal ilişkilerin analizinde kullanılan aşamalar arasında yer almaktadır?
II. Olağan dışı durumları göz ardı etmek
III. Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek
IV. İlişkinin amaçlarını belirlemek
V. Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerimizi yok saymak
Yukarıda verilenlerden hangileri sosyal ilişkilerin analizinde kullanılan aşamalar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Bireylerarası ilişkileri geliştirirken bir ilişkinin analizine dikkat etmek gerekir. Bunu yapmak için uzman olmaya gerek yoktur. Çünkü bir ilişkiyi analiz etmek demek o ilişkiyi farklı bakış açılarından incelemek ve izlenebilecek en doğru yolu bulmak demektir. İlişki analizlerinde karşıdakinin duygularına, içinde bulundukları ruhsal duruma, beklentilerine ve bunlardaki değişiklikleri algılayabilme gibi becerilere gereksinim vardır. Bir sosyal ilişkinin analizinde şu önemli aşamalar vardır:
- İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
- Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
- Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
- Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
- Olağan dışı durumları incelemek,
- İlişkinin amaçlarını belirlemek.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi yapıcı eleştirinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Daha iyi olmasına yardım etmek
B
Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
C
Dikkat çekmek
D
Endişe ya da ilgi belli etmek
E
Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
Açıklama:
Yapıcı eleştirinin amaçları şunlardır:
- Daha iyi olmasına yardım etmek
- Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
- Endişe ya da ilgi belli etmek
- İletişim kanallarını açık tutmak
- Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
- Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive etmek
Soru 52
Bireylerarası ilişkilerde insanlar arasında sosyal uzaklık yaratan tutum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Empati
B
Olumsuz tutum
C
Önyargı
D
Stereotip
E
Sempati
Açıklama:
Önyargıların Temel Özellikleri Önyargıların en önemli özelliği insanları bir sınıflandırmaya tabi tutmasıdır. Örneğin, insanları siyah derili olma, İngiliz, Çin kökenli olarak sınıflara ayırarak ve aynı sınıf içinde yer alan bütün insanların aynı özellikleri taşıdıklarını kabul etmek gibidir. Önyargıların en temel ve genel özelliği önyargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşmasıdır. Örneğin, zenciler hakkında önyargılı beyazların sahip olduğu basmakalıplardan biri, onların cahil, tembel, hırsız, kirli ve kaygısız olmaları şeklindedir. Önyargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır.
Soru 53
Çinliler’in batıl inançlı ve tutucu olduklarını düşünen biri aşağıdaki tutumlardan hangisini sergilemektedir?
Seçenekler
A
Önyargı
B
Stereotip
C
Önyargı
D
Empati
E
Sempati
Açıklama:
1932 yılında Princeton Üniversitesi’nde stereotiplerle ilgili bir çalışma yapılmıştır. 100 öğrenciden, çeşitli etnik grupları karakterize edecek özellikleri bir listeden seçmeleri istenmiştir. Araştırma sonucunda, aşağıdaki stereotipler ortaya çıkmıştır:
Çinliler- batıl inançlı, tutucu, kurnaz İngilizler- geleneksel, zeki, sportif İtalyanlar- sanatsal, coşkulu, tutkulu Japonlar- çalışkan, zeki, atılımcı Zenciler- tembel, vurdumduymaz, batıl inançlı.
Çinliler- batıl inançlı, tutucu, kurnaz İngilizler- geleneksel, zeki, sportif İtalyanlar- sanatsal, coşkulu, tutkulu Japonlar- çalışkan, zeki, atılımcı Zenciler- tembel, vurdumduymaz, batıl inançlı.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi önyargının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
İnsanları bir sınıflandırmaya tabi tutması
B
Basmakalıp yargıların oluşması
C
İnsanlar arasında sosyal uzaklık yaratması
D
İnsanlarda aşağılık duyguları oluşturması
E
Duyguların deneyimle oluşması
Açıklama:
Önyargıların Temel Özellikleri: Önyargıların en önemli özelliği insanları bir sınıflandırmaya tabi tutmasıdır. Örneğin, insanları siyah derili olma, İngiliz, Çin kökenli olarak sınıflara ayırarak ve aynı sınıf içinde yer alan bütün insanların aynı özellikleri taşıdıklarını kabul etmek gibidir. Önyargıların en temel ve genel özelliği önyargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşmasıdır. Örneğin, zenciler hakkında önyargılı beyazların sahip olduğu basmakalıplardan biri, onların cahil, tembel, hırsız, kirli ve kaygısız olmaları şeklindedir. Önyargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır. İnsanların kafasında, önyargıdan dolayı tutum nesnesine karşı olumsuz düşüncelerin oluşmasıyla beraber tutum nesnesinden uzaklaşma fikri de oluşur. Örneğin, böyle durumlarda insanlar önyargılı bir insanla aynı odada kalmak istemez, evlilik yoluyla akrabalık kurmak ve onunla komşu olmak istemez . Önyargı insanlarda aşağılık duyguları da oluşturabilir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi empatik dinlemenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Konuşmacıyı ilgi ve özenle dinlemek
B
Geri iletim vermek
C
Beden dilini nasıl kullandığına dikkat etmek
D
Konuşması sırasında söylediklerini yorumlamak
E
Yargılamamak
Açıklama:
Karşımızdaki konuşmacıyı ilgi ve özenle dinlemek, sözsüz davranışlarına dikkat ederek, onu yargılamadan ve anlamak için dinlemek, anladığımızı ve duygularını fark ettiğimizi ona hissettirmek empatik dinlemede önemli özelliklerdir. İnsanların birbirleriyle kurduğu iletişimlerde yaptıkları hatalardan biri, anlaşılmaya çalışmaya başlamadan önce karşılarındaki kişinin ne istediğini tam olarak anlamayı başaramamalarıdır (Hogan ve Stubbs, 2012: 199). Dinlemek hem bir gereksinimdir, hem de karşıdakine duyulan saygının bir belirtisidir. Konuşmacı sözünün dinlenmesini ister ve aksi durumda sözün önemini yitirdiğini düşünerek iletişimi kesebilir (Salmış, 2011:76). İnsanların sözlerini önce “dinleyip” sonra onları farklı bir bağlamda “duyuyorsanız” gerçekten “dinliyorsunuz” demektir. İnsanların ne söylediğini “yorumlarsanız” aslında ne demek istediklerini gözden kaçırmış olursunuz. Bunu yaparsanız kendi düşüncelerinizi onların sözlerine katmış olursunuz.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bir tartışmayı başarıyla yürütebilmek için gerekli olan davranıştır?
Seçenekler
A
Çabuk gücenme
B
Bencil davranma
C
Başkasını düşünebilme
D
Eleştirilere katlanamama
E
Sübjektif yargılara sahip olma
Açıklama:
Tartışmayı başarıyla yürütebilmek için bir takım olumlu niteliklere sahip olmak gereklidir. Zeki, bilgili, duyarlı, başkasını düşünebilme, objektif olabilme, konuşma ve dinleme yeteneği gelişmiş olmalı; çabuk gücenme, bencil, eleştirilere katlanamama, sübjektif yargılara, peşin hükümlere sahip olma gibi olumsuz davranışlardan kaçınma gerekli olumlu niteliklerdir.
Soru 57
Bir kişinin demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetlemek aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Geri- iletim
B
Kalıpyargı
C
Sempati
D
Önyargı
E
Yargı
Açıklama:
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetlemeye geri-iletim adı verilir. Aslında geri-iletim; yüz ifadeleri, bedenin duruşu ve sesin tonu gibi, karşıdakine verilen tepkilerin tümünü kapsar.
Soru 58
Farkında olmadan kararlarımızı ve seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Önyargı
B
Kalıpyargı
C
Geri-iletim
D
Empati
E
Yargı
Açıklama:
Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi karşımızdaki kişinin sahip olduğu duygu ve düşüncelerin aynısına sahip olmak demektir?
Seçenekler
A
Sempati
B
Empati
C
Önyargı
D
Kalıpyargı
E
Geri-iletim
Açıklama:
Bir insana sempati duymak demek, o insanın sahip olduğu duygu ve düşüncelerin aynısına sahip olmak demektir. Karşımızdaki kişiye sempati duyuyorsak, onunla birlikte acı çekeriz ya da seviniriz.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi empati kurarken yapılması gerekenlerden biridir?
Seçenekler
A
Görmezden gelmek
B
Sözcükleri dinlemek
C
Aynı inançlara sahip olmak
D
Karşımızdakinin dünyasına dahil olmak
E
Aynı düşünceleri paylaşmak
Açıklama:
- Empati, dışımızdaki insanların inançlarını, duygularını, düşüncelerini kendi yaklaşımlarımızı dahil etmeden anlayabilmek, başkalarını “okuyabilmek” olarak tanımlanabilir.
- Empatide, dinlemesini bilmek işin en önemli bölümüdür. İnsanlar günün %70’ini iletişim kurarak geçirir, bunun %45’i ise dinlemeyi kapsar.
- Görmezden gelinmek insanların canını sıkar ve bir aşağılanmışlık, önemsizlik duygusu verir. Bu nedenle dikkate alınmak, dinlenmek herkesin bir gereksinimidir. Bu da empati ile gerçekleşir.
- Sözcükleri dinlemek, empatiyi karşılamaz, empati daha fazla bir şeyi ifade eder; bu da bize verilen mesajın anlaşılması ve bunun anlaşıldığının karşıdaki ile paylaşılması ve karşımızdakinin düşünce ve duygularını anladığımızı onaylamamız demektir.
- Karşımızdakinin dünyasına dahil olmak ve onun gözüyle, yüreği ile birlikte hissetmek empatinin özüdür.
- Kızılderili Reisin ifadesiyle empati: “başkasının makosenlerinde bir mil yürümek”tir.
Soru 61
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yapıcı eleştirinin amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
İletişim kanallarını açık tutmak
B
Olumlu değişimler yapmaya motive etmek
C
Fikir ayrılığı olmamasını sağlamak
D
Endişe ya da ilgiyi belli etmek
E
Daha iyi olmasına yardım etmek
Açıklama:
Yapıcı eleştirinin amaçları şunlardır :
• Daha iyi olmasına yardım etmek
• Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
• Endişe ya da ilgi belli etmek
• İletişim kanallarını açık tutmak
• Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
• Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive
etmek
• Daha iyi olmasına yardım etmek
• Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
• Endişe ya da ilgi belli etmek
• İletişim kanallarını açık tutmak
• Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
• Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive
etmek
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi yıkıcı eleştirinin amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Can yakmak ya da küçük düşürmek
B
Yönlendirmek ya da kontrol etmek
C
Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
D
Dikkat çekmek
E
Olumlu değişimler yapmaya motive etmek
Açıklama:
Yıkıcı eleştirinin amaçları şunlardır (Hogan ve
Stubbs, 2012: 123):
• Can yakmak ya da küçük düşürmek
• Yönlendirmek ya da kontrol etmek
• Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
• Dikkat çekmek
Stubbs, 2012: 123):
• Can yakmak ya da küçük düşürmek
• Yönlendirmek ya da kontrol etmek
• Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
• Dikkat çekmek
Soru 63
Tartışmayı başarıyla yürütebilmek için gerekli olan özellikler hangi seçenekte verilmiştir?
I. Bilgili olabilme
II.Objektif olabilme
III. Bencil olabilme
IV. Eleştirilere katlanamama
V. Duyarlı olabilme
I. Bilgili olabilme
II.Objektif olabilme
III. Bencil olabilme
IV. Eleştirilere katlanamama
V. Duyarlı olabilme
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, V
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, III, V
Açıklama:
Tartışmayı başarıyla yürütebilmek için bir takım olumlu niteliklere sahip olmak gereklidir. Zeki, bilgili, duyarlı, başkasını düşünebilme, objektif olabilme, konuşma ve dinleme yeteneği gelişmiş olmalı; çabuk gücenme, bencil, eleştirilere katlanamama, sübjektif yargılara, peşin hükümlere sahip olma gibi olumsuz davranışlardan kaçınma gerekli olumlu niteliklerdir (Bilen, 2004).
Soru 64
Aşağıda verilen seçeneklerde verilen empati ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Empatide karşımızdakine hak vermek, yandaş olmak söz konusudur.
B
Empati karşımızdaki hakkında daha fazla şey öğrenmemize olanak verir.
C
Yanlış anlaşılmalar empati aracılığıyla azalır.
D
Empati önyargılarımızın azalmasına neden olur.
E
Empati ve iletişim, sözden önce davranış, bakış ve jest/mimiklerle başlar.
Açıklama:
Empati kurmanın yararları aşağıda sıralanmıştır
(Salmış, 2011: 167-168):
1. Empati yapacağımız kişiye içten davranmalıyız; bu durum onu bize yakınlaştıracaktır.
2. Empati ve iletişim, sözden önce davranış, bakış ve jest/mimiklerle başlar. Buna dikkat ederek iletişime yönelmek gerekir.
3. Yanlış anlaşılma/anlama durumunda karşımızdakine bunu düzeltmesi şansını vermeliyiz.
Böylece uzun bir yanlış anlaşılmanın yükünden ve oluşturacağı muhtemel sıkıntılardan kurtulmuş oluruz.
4. Empati karşımızdaki hakkında daha fazla şey öğrenmemize olanak verir.
5. Dostluklar iyi empatilerin ürünüdür. Dostluk çemberinin gelişmesi sürekli empati ile mümkündür.
6. Dinlerken, konuşan kişinin, olduğu gibi kabul edildiğini hissettirerek, güvenini kazanır ve kendini bize daha yakın hissetmesini sağlamış oluruz.
7. Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır. Yanlış anlaşılmalar empati aracılığıyla azalınca öfke de azalır, hatta yok olabilir.
8. Empati önyargılarımızın azalmasına neden olur ve bir dizi yanlışı engeller.
9. Kendimizi daha iyi hissetmek kurduğumuz iletişim ve empatinin kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.
10. Hayatımızı sevimsiz kılan anlaşılamama/ anlatamama duygusudur. Empatiyle bu sorun aşılır/aşılabilir.
11. İçe kapanık olmamız kendimizin dışındaki hayata kapıları kapatmak demektir.
(Salmış, 2011: 167-168):
1. Empati yapacağımız kişiye içten davranmalıyız; bu durum onu bize yakınlaştıracaktır.
2. Empati ve iletişim, sözden önce davranış, bakış ve jest/mimiklerle başlar. Buna dikkat ederek iletişime yönelmek gerekir.
3. Yanlış anlaşılma/anlama durumunda karşımızdakine bunu düzeltmesi şansını vermeliyiz.
Böylece uzun bir yanlış anlaşılmanın yükünden ve oluşturacağı muhtemel sıkıntılardan kurtulmuş oluruz.
4. Empati karşımızdaki hakkında daha fazla şey öğrenmemize olanak verir.
5. Dostluklar iyi empatilerin ürünüdür. Dostluk çemberinin gelişmesi sürekli empati ile mümkündür.
6. Dinlerken, konuşan kişinin, olduğu gibi kabul edildiğini hissettirerek, güvenini kazanır ve kendini bize daha yakın hissetmesini sağlamış oluruz.
7. Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır. Yanlış anlaşılmalar empati aracılığıyla azalınca öfke de azalır, hatta yok olabilir.
8. Empati önyargılarımızın azalmasına neden olur ve bir dizi yanlışı engeller.
9. Kendimizi daha iyi hissetmek kurduğumuz iletişim ve empatinin kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.
10. Hayatımızı sevimsiz kılan anlaşılamama/ anlatamama duygusudur. Empatiyle bu sorun aşılır/aşılabilir.
11. İçe kapanık olmamız kendimizin dışındaki hayata kapıları kapatmak demektir.
Soru 65
Stereotipler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Stereotipler, insanları birtakım türlere, tiplere bölmeyi ifade eden zihinsel yapıtlardır.
B
Stereotipler değişme potansiyeli olmayan şemalardır.
C
İnsanların çeşitli sosyal davranışlarını psikolojik nedenlere dayandırarak açıklama eğilimini ifade eder.
D
Stereotipler sadece gerçeği ve olumlu kanıtları yansıtmazlar.
E
Stereotipler genelleştirme ve özelleştirme eğilimine göre olacak şekilde iki doğrultuda gelişmektedir.
Açıklama:
Zihnimizin, algıladığı bilgiyi sınıflama ve adlandırma ihtiyacı, bu bilginin genellenmesine ve basitleştirilmesine
neden olmaktadır. İnsanların bu biçimde sınıflanarak genel kategorilere oturtulması sonucunda
ortaya çıkan kalıplara “stereotip” denilmektedir (http://www.bilkent.edu.tr/bilkent-tr/admin-unit/dos/
pdgm/kisilerarasi_iletisim.html ). Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve
seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan
ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır.Stereotipleme doğrudan bir grup insana ilişkin
davranışlarda bulunmadan önce insan zihninde
bir takım psikolojikleştirme işleminden geçtikten
sonra ortaya çıkmaktadır. Yani insanların çeşitli
sosyal davranışlarını psikolojik nedenlere dayandırarak
açıklama eğilimini ifade eder. Stereotipler
sadece gerçeği ve olumlu kanıtları yansıtmazlar
aynı zamanda psikolojik bir zihinsel süreçten sonra
bulunmasını istediğimiz özellikleri de yansıtırlar.
Yaşadığı çevreyi daha iyi şematize etmeyi çalışan
insanlar, diğer insanlar ve çeşitli olaylar hakkında
tipolojiler oluşturur. Oluşturduğu bu tipolojiler sayesinde,
çevresini daha bilişsel, daha tutarlı ve daha
ideolojik bir şekilde yapılandırır. Stereotiplerin tarafsız
ve sadece betimlemeden ibaret olmadığını,
ayrıca diğer insanlara ait düşüncelerimizin grup
aidiyetlerinden kaynaklandığını söyleyebiliriz. Bu
sebeple stereotiplerin bir kişilik özelliği olmaktan
çok grup aidiyetinin sonucunda da oluşabileceği
düşüncesi kendini göstermektedir (Apalı, 2011).
Önyargı, sıklıkla kalıpyargıyla (stereotipler) karıştırılır.
neden olmaktadır. İnsanların bu biçimde sınıflanarak genel kategorilere oturtulması sonucunda
ortaya çıkan kalıplara “stereotip” denilmektedir (http://www.bilkent.edu.tr/bilkent-tr/admin-unit/dos/
pdgm/kisilerarasi_iletisim.html ). Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve
seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan
ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır.Stereotipleme doğrudan bir grup insana ilişkin
davranışlarda bulunmadan önce insan zihninde
bir takım psikolojikleştirme işleminden geçtikten
sonra ortaya çıkmaktadır. Yani insanların çeşitli
sosyal davranışlarını psikolojik nedenlere dayandırarak
açıklama eğilimini ifade eder. Stereotipler
sadece gerçeği ve olumlu kanıtları yansıtmazlar
aynı zamanda psikolojik bir zihinsel süreçten sonra
bulunmasını istediğimiz özellikleri de yansıtırlar.
Yaşadığı çevreyi daha iyi şematize etmeyi çalışan
insanlar, diğer insanlar ve çeşitli olaylar hakkında
tipolojiler oluşturur. Oluşturduğu bu tipolojiler sayesinde,
çevresini daha bilişsel, daha tutarlı ve daha
ideolojik bir şekilde yapılandırır. Stereotiplerin tarafsız
ve sadece betimlemeden ibaret olmadığını,
ayrıca diğer insanlara ait düşüncelerimizin grup
aidiyetlerinden kaynaklandığını söyleyebiliriz. Bu
sebeple stereotiplerin bir kişilik özelliği olmaktan
çok grup aidiyetinin sonucunda da oluşabileceği
düşüncesi kendini göstermektedir (Apalı, 2011).
Önyargı, sıklıkla kalıpyargıyla (stereotipler) karıştırılır.
Soru 66
Herhangi bir kişinin, yer ya da olay karşısında olumlu ya da olumsuz tepki gösterme eğilimi olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Önyargı
B
Tutum
C
Kalıpyargılar
D
Empati
E
Sempati
Açıklama:
Tutum herhangi bir kişi, yer ya da olay karşısında olumlu ya da olumsuz tepki
gösterme eğilimidir.
gösterme eğilimidir.
Soru 67
Sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Önyargı
B
Empati
C
Sempati
D
Kalıpyargı
E
Tutum
Açıklama:
Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve
seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan
ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır
seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan
ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır
Soru 68
Bir başkasının duyguları, içinde bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Sempati
B
Tutum
C
Empati
D
Kalıpyargı
E
Önyargı
Açıklama:
Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini
doğru olarak anlamasıdır (Dökmen, 1994: 119). Empati veya eşduyum, bir başkasının duyguları, içinde
bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek demektir. Kendi duygularını
başka nesnelere yansıtmak anlamında da kullanılır.
doğru olarak anlamasıdır (Dökmen, 1994: 119). Empati veya eşduyum, bir başkasının duyguları, içinde
bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek demektir. Kendi duygularını
başka nesnelere yansıtmak anlamında da kullanılır.
Soru 69
Belli bir durum hakkında önceden bir yargıya varmak olarak açıklanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Sempati
B
Tutum
C
Empati
D
Kalıpyargı
E
Önyargı
Açıklama:
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde önyargı, “Bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargı” olarak tanımlanmaktadır.
Önyargı kavramı, belirli bir durum hakkında önceden bir yargıya varmak anlamına gelmektedir. Ön-
yargı, genelde bir tutum olarak ele alınır. Temelinde mantık-
sızca sevmek ya da sevmemek vardır. Önyargı, olumsuz bir
tutum olarak değerlendirilir. İnsanların önyargıları, başka
insanlar ve gruplar hakkındaki fikir, davranış ve tavırların-
dan ibarettir (Güney, 2006).
Önyargı kavramı, belirli bir durum hakkında önceden bir yargıya varmak anlamına gelmektedir. Ön-
yargı, genelde bir tutum olarak ele alınır. Temelinde mantık-
sızca sevmek ya da sevmemek vardır. Önyargı, olumsuz bir
tutum olarak değerlendirilir. İnsanların önyargıları, başka
insanlar ve gruplar hakkındaki fikir, davranış ve tavırların-
dan ibarettir (Güney, 2006).
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi etkili iletişimin önemli özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kişinin canlı dinlemesi
B
Kişinin çok okuması
C
Kişinin sempatik olması
D
Kişinin duyarlı olması
E
Kişinin eğitimli olması
Açıklama:
Kişinin kendisini iyi ifade edebilmesi, kararlı olması, canlı dinlemesi, yıkıcı eleştiriden ziyade yapıcı eleştiri yöntemini kullanması ve grup içi iletişimde etkin olması (iyi dinleme, eleştiri yapma vs.) etkili iletişimin önemli özellikleridir (Güney, 2006: 178).
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi yapıcı eleştirinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Daha iyi olmasına yardım etmek
B
Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
C
Endişe ya da ilgi belli etmek
D
Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
E
Dikkat çekmek
Açıklama:
Yapıcı eleştirinin amaçları şunlardır (Hogan ve Stubbs, 2012: 123-124):
- Daha iyi olmasına yardım etmek
- Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
- Endişe ya da ilgi belli etmek
- İletişim kanallarını açık tutmak
- Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
- Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive etmek
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi “geri iletim” kavramını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Karşıdaki kişinin duygularını ve düşüncelerini tam olarak anlayarak bunu ona ifade edebilmek
B
Başka insanların düşünce ve davranışları hakkındaki kendi düşünce ve duygularımızı ifade etmek
C
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetlemek
D
Kişiye benlik algısını, kendisine verdiği değeri, kendine olan saygısını ve güvenini ölçme olanağı vermek
E
İki kişiyi ilişki içine sokan psiko sosyal süreç
Açıklama:
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetlemeye geri-iletim adı verilir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi empatik dinlemede önemli özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Konuşmacıyı ilgi ve özenle dinlemek
B
Konuşmacının sözsüz davranışlarına dikkat etmek
C
Konuşmacıyı yargılamadan anlamak için dinlemek
D
Konuşmacıyla dil birliği oluşturmak
E
Konuşmacının duygularını farkettiğimizi ona hissettirmek
Açıklama:
Karşımızdaki konuşmacıyı ilgi ve özenle dinlemek, sözsüz davranışlarına dikkat ederek, onu yargılamadan ve anlamak için dinlemek, anladığımızı ve duygularını fark ettiğimizi ona hissettirmek empatik dinlemede önemli özelliklerdir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi bir tartışmayı başarıyla yürütebilmek için sahip olunması gereken olumlu niteliklerden biri olabilir?
Seçenekler
A
Peşin hükümlere sahip olma
B
Duyarlı olma
C
Bencil olma
D
Çabuk gücenme
E
Subjektif yargılara sahip olma
Açıklama:
Tartışmayı başarıyla yürütebilmek için bir takım olumlu niteliklere sahip olmak gereklidir. Zeki, bilgili, duyarlı, başkasını düşünebilme, objektif olabilme, konuşma ve dinleme yeteneği gelişmiş olmalı; çabuk gücenme, bencil, eleştirilere katlanamama, sübjektif yargılara, peşin hükümlere sahip olma gibi olumsuz davranışlardan kaçınma gerekli olumlu niteliklerdir. (Bilen, 2004).
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi ön yargıların temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İnsanları tartışmaya sevketmesi
B
İnsanları sınıflandırmaya tabi tutması
C
Ön yargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşması
D
İnsanlar arasında sosyal uzaklık yaratması
E
İnsanlar üzerinde aşağılık duygusu yaratması
Açıklama:
Ön yargıların temel özellikleri; İnsanları sınıflandırmaya tabi tutması, ön yargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşması, İnsanlar arasında sosyal uzaklık yaratması, insanlar üzerinde aşağılık duygusu yaratmasıdır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi stereotip için verilebilecek örneklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kırmızı-Sarı
B
Yaşlı-Genç
C
Siyahi-Beyaz
D
Türk-Yabancı
E
Asker-Sivil
Açıklama:
Kadın-erkek, zenci-beyaz, yaşlı-genç, Türk-yabancı, asker-sivil gibi kalıplar stereotip için verilebilecek örneklerdir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Mevlana’nın “aynı dili konuşanlar değil, aynı duyguyu paylaşanlar daha yakındır.” sözünün karşılığı olabilir?
Seçenekler
A
Sempati
B
Tutum
C
Duygusal Zekâ
D
Empatik İletişim
E
Streotip (Kalıp Yargı)
Açıklama:
Empatik iletişimin bir diğer karşılığı ise duygusal iletişimdir. Mevlana’nın dediği gibi “aynı dili konuşanlar değil, aynı duyguyu paylaşanlar daha yakındır” (Salmış, 2011: 105).
Soru 78
- İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
- Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
- Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
- Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
- Olağan dışı durumları incelemek,
- İlişkinin amaçlarını belirlemek.
Seçenekler
A
Bireylerarası İletişimi Geliştirmeyi
B
Empatinin Önemini Kavramayı
C
Stereotipten (Kalıp Yargılar) Kurtulmayı
D
Empatik İletişimi Kullanmayı
E
Subjektif Yargılara Sahip Olmayı
Açıklama:
Bireylerarası ilişkileri geliştirirken bir ilişkinin analizine dikkat etmek gerekir. Bunu yapmak için uzman olmaya gerek yoktur. Çünkü bir ilişkiyi analiz etmek demek o ilişkiyi farklı bakış açılarından incelemek ve izlenebilecek en doğru yolu bulmak demektir. İlişki analizlerinde karşıdakinin duygularına, içinde bulundukları ruhsal duruma, beklentilerine ve bunlardaki değişiklikleri algılayabilme gibi becerilere gereksinim vardır. Bir sosyal ilişkinin analizinde şu önemli aşamalar vardır (Güney, 2006:180):
- İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
- Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
- Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
- Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
- Olağan dışı durumları incelemek,
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi empatik iletişim kurmanın kişiye sağladığı kazançlardan biri olabilir?
Seçenekler
A
İkili ilişkilerde üstünlük sağlamak
B
Karşımızdaki kişiye fikirlerimizi kabul ettirmek
C
Sağduyulu bireyler olmamıza yardımcı olmak
D
İletişim kurduğumuz kişinin bizimle ilgili önyargısını değiştirmek
E
Arkadaşlık kurduğumuz kişiyle olan iletişimizde söz sahibi olmak
Açıklama:
Empatik iletişim kurmak, karşıdakinin duygularını anlamak, sağduyulu, hoşgörülü ve sezgisi yüksek bireyler olmamıza yardımcı olacaktır.
Soru 80
''Başkasının makosenleriyle bir mil yürümek'' ifadesi hangi kavramı açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Çatışma
B
Önyargı
C
Sterotip
D
Empati
E
İletişim
Açıklama:
Empati, karşımızdakinin dünyasına dahil olmak ve onun gözüyle, yüreği ile birlikte hissetmek empatinin özüdür. Kızılderili Reisin ifadesiyle empati: “başka-sının makosenlerinde bir mil yürümek”tir.
Soru 81
Başka insanların düşünce ve davranışları hakkındaki kendi düşünce ve duygularımızı ifade etme davranışına verilen ad hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Empati
B
Sempati
C
Eleştiri
D
Önyargı
E
Geribildiirm
Açıklama:
Eleştiri, başka insanların düşünce ve davranışları hakkındaki kendi düşünce ve duygularımızı ifade etme olarak tanımlanabilir.
Soru 82
Hangi seçenekte yapıcı eleştirinin amaçlarından biri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Dikkat çekmek
B
Can yakmak
C
Suçlu hissettirmek
D
Yönlendirmek ya da kontrol etmek
E
Endişe ya da ilgi belli etmek
Açıklama:
Yapıcı eleştirinin amaçları şunlardır: Daha iyi olmasına yardım etmek. Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak. Endişe ya da ilgi belli etmek.İletişim kanallarını açık tutmak. Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek. Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive etmek
Yıkıcı eleştirinin amaçları şunlardır: Can yakmak ya da küçük düşürmek.Yönlendirmek ya da kontrol etmek. Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek. Dikkat çekmek
Yıkıcı eleştirinin amaçları şunlardır: Can yakmak ya da küçük düşürmek.Yönlendirmek ya da kontrol etmek. Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek. Dikkat çekmek
Soru 83
Önyargıların en önemli özelliği hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
İnsanları bir sınıflandırmaya tabi tutması
B
Olayları karşındakinin bakış açısıyla görmeye imkan tanıması
C
Kişinin kendi duygu ve düşünceleri hakkında bilgi vermesini sağlaması
D
Belirli bir grup hakkındaki bilgilerin özeti niteliğini taşıması
E
Karşılıklı saygıyı temel alması
Açıklama:
Önyargıların en önemli özelliği insanları bir sınıflandırmaya tabi tutmasıdır. Örneğin, insanları siyah derili olma, İngiliz, Çin kökenli olarak sınıflara ayırarak ve aynı sınıf içinde yer alan bütün insanların aynı özellikleri taşıdıklarını kabul etmek gibidir. Önyargıların en temel ve genel özelliği önyargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşmasıdır. Örneğin, zenciler hakkında ön-yargılı beyazların sahip olduğu basmakalıplardan biri, onların cahil, tembel, hırsız, kirli ve kaygısız olmaları şeklindedir. Önyargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır. İnsanların kafasında, önyargıdan dolayı tutum nesnesine karşı olumsuz düşüncelerin oluşmasıyla beraber tutum nesnesinden uzaklaşma fikri de oluşur. Örneğin, böyle durumlarda insanlar önyargılı bir insanla aynı odada kalmak istemez, evlilik yoluyla akrabalık kurmak ve onunla komşu olmak istemez.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Tubbs ve Moss 'un ölçütlerine göre kişiler arası iletişime örnektir?
Seçenekler
A
Telefonda konuşmak
B
Karşısında konuşan birini dinlemek
C
İnternetten yazışmak
D
Televizyonda haberleri izlemek
E
Kitap okumak
Açıklama:
Tubbs ve Moss, bir iletişimin kişiler arası
iletişim sayılabilmesi için şu üç ölçütün gerekli olduğunu belirtmişlerdir:
1. Kişiler arası iletişime katılanlar belli bir yakınlık içinde yüz yüze olmalıdır;
2. Katılımcılar arasında tek yönlü değil, karşılıklı ileti alışverişi olmalıdır.
3. Söz konusu iletiler sözlü ve sözsüz nitelikte olmalıdır; bu iki tür ileti dışındaki iletilerin kullanıldığı iletişimler, örneğin yazışmalar, kişiler arası iletişim sayılmaz.
iletişim sayılabilmesi için şu üç ölçütün gerekli olduğunu belirtmişlerdir:
1. Kişiler arası iletişime katılanlar belli bir yakınlık içinde yüz yüze olmalıdır;
2. Katılımcılar arasında tek yönlü değil, karşılıklı ileti alışverişi olmalıdır.
3. Söz konusu iletiler sözlü ve sözsüz nitelikte olmalıdır; bu iki tür ileti dışındaki iletilerin kullanıldığı iletişimler, örneğin yazışmalar, kişiler arası iletişim sayılmaz.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi eleştiri yaparken dikkat edilmesi gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmek
B
Karşınızdakini aşağılamamak
C
Kendi duygularımızı serbest bırakmak
D
Gelişmeleri vurgulamak
E
Karşımızdakine ilgi göstermek
Açıklama:
Eleştiri yaparken şunlara dikkat edilmelidir:
• Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
• Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
• Karşınızdakini aşağılamayın,
• Gelişmeleri vurgulayın,
• Karşınızdakine ilgi gösterin,
• Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
• Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın.
• Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
• Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
• Karşınızdakini aşağılamayın,
• Gelişmeleri vurgulayın,
• Karşınızdakine ilgi gösterin,
• Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
• Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi yapıcı eleştirinin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Can yakmak ya da küçük düşürmek
B
İletişimde kanaları açık tutmak
C
Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
D
Dikkat çekmek
E
Yönlendirmek ya da kontrol etmek
Açıklama:
Yapıcı eleştirinin amaçları şunlardır:
• Daha iyi olmasına yardım etmek
• Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
• Endişe ya da ilgi belli etmek
• İletişim kanallarını açık tutmak
• Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
• Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive etmek
Diğer seçenekler yıkıcı eleştirinin amaçlarındandır.
• Daha iyi olmasına yardım etmek
• Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
• Endişe ya da ilgi belli etmek
• İletişim kanallarını açık tutmak
• Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
• Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive etmek
Diğer seçenekler yıkıcı eleştirinin amaçlarındandır.
Soru 87
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetlemeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geri-iletim
B
Anlama
C
Yapıcı eleştiri
D
Empati
E
Sempati
Açıklama:
Bir kimseyle konuşurken, onun demek istediğiyle bizim anladığımızın aynı olup olmadığını denetlemeye geri-iletim adı verilir.
Soru 88
Bir kişinin herhangi bir kişi, yer ya da olay karşısında olumlu ya da olumsuz tepki gösterme eğilimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Önyargı
B
Stereotip
C
Empati
D
Sempati
E
Tutum
Açıklama:
Tutum herhangi bir kişi, yer ya da olay karşısında olumlu ya da olumsuz tepki
gösterme eğilimidir.
gösterme eğilimidir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi önyargının temel özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
İnsanları bir sınıflandırmaya tabi tutması
B
Basmakalıp yargıların oluşması
C
İnsanlar arasında sosyal uzaklık yaratmaları
D
İnsanlarda aşağılık duyguları da oluşturabilmesi
E
Rahatlatıp öfkeyi azaltabilmesi
Açıklama:
Önyargıların en önemli özelliği insanları bir sınıflandırmaya tabi tutmasıdır. Önyargıların en temel ve genel özelliği önyargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşmasıdır. Önyargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır. Önyargı insanlarda aşağılık duyguları da oluşturabilir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi 1932 yılında Princeton Üniversitesi’nde stereotiplerle ilgili yapılmış olan çalışmada Japonlar hakkında yüksek çıkan sonuçlardandır?
Seçenekler
A
Kurnaz
B
Sportif
C
Tutkulu
D
Atılımcı
E
Batıl inançlı
Açıklama:
1932 yılında Princeton Üniversitesi’nde stereotiplerle ilgili bir çalışma yapılmıştır. 100 öğrenciden, çeşitli etnik grupları karakterize edecek özellikleri bir listeden seçmeleri istenmiştir. Araştırma sonucunda, aşağıdaki stereotipler ortaya çıkmıştır:
Çinliler- batıl inançlı, tutucu, kurnaz
İngilizler- geleneksel, zeki, sportif
İtalyanlar- sanatsal, coşkulu, tutkulu
Japonlar- çalışkan, zeki, atılımcı
Zenciler- tembel, vurdumduymaz, batıl inançlı
Çinliler- batıl inançlı, tutucu, kurnaz
İngilizler- geleneksel, zeki, sportif
İtalyanlar- sanatsal, coşkulu, tutkulu
Japonlar- çalışkan, zeki, atılımcı
Zenciler- tembel, vurdumduymaz, batıl inançlı
Soru 91
Eğer bir yakınınız yanında oturan kişinin üzerine yemeği döktü diye onunla birlikte siz de utanırsanız hangi durumu yaşamış olursunuz?
Seçenekler
A
Empati
B
Sempati
C
Önyargı
D
Kalıpyargı
E
Eleştiri
Açıklama:
Diyelim ki bir ziyafettesiniz ve bir yakınınız, yanında oturan kişinin üzerine yemek döktü. Eğer yakınınızın utandığını farkederseniz, bu empatidir. Eğer yakınınız yemeği döktü diye, onunla birlikte siz de utanırsanız, sempati duymuş olursunuz
Soru 92
"Başka bir insanın hissettiklerinin en üst seviyeden farkında olunması" ve "İnsanın içinde bulunduğu zor durumu hafifletmek için gerekenleri yapmaya yönelik bir istek duymak" olarak Lauren Wispe'ın iki aşama olarak tanımladığı kavram nedir?
Seçenekler
A
Empati
B
Sempati
C
Önyargı
D
Eleştri
E
Stereotip
Açıklama:
Amerikalı psikolog Lauren Wispe sempatinin tanımı iki aşamada tanımlamaktadır:
• Başka bir insanın hissettiklerinin en üst seviyeden farkında olunması,
• İnsanın içinde bulunduğu zor durumu hafietmek için gerekenleri yapmaya yönelik
bir istek duymak.
• Başka bir insanın hissettiklerinin en üst seviyeden farkında olunması,
• İnsanın içinde bulunduğu zor durumu hafietmek için gerekenleri yapmaya yönelik
bir istek duymak.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal ilişkinin analizindeki aşamalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek
B
Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak
C
Olağan dışı durumları incelemek
D
İlişkide üstünlük sağlamak
E
İlişkinin amaçlarını belirlemek
Açıklama:
Bir sosyal ilişkinin analizinde şu önemli aşamalar vardır:
• İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
• Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
• Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
• Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
• Olağan dışı durumları incelemek,
• İlişkinin amaçlarını belirlemek.
• İlişkinin sınırlarını doğru belirlemek,
• Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
• Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
• Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
• Olağan dışı durumları incelemek,
• İlişkinin amaçlarını belirlemek.
Soru 94
Önyargılı davranışlara maruz kalan insanlarda hangi seçenekte yer alan duyguların oluşması beklenir?
Seçenekler
A
Sempati
B
Empati
C
Aşağılık
D
Güven
E
Özsaygı
Açıklama:
Önyargı insanlarda aşağılık duyguları da oluşturabilir. Özellikle büyük grupların önyargıları ile karşı karşıya kalan azınlık grubun bireylerinde aşağılık duyguları oluşması mümkündür. Önyargı-lar, insanlar arasında düşmanlık duyguları da yarattığından, özellikle azınlık grupla çoğunluk grup arasında tehlikeli boyutlara ulaşabilen sosyal çatış-malara neden olabilmektedir. Amerika’da zencilerle beyazlar arasındaki çatışmalar buna örnek verilebilir.
Soru 95
Sterotip kavramının dilimizdeki karşılığı hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kişilik
B
Çatışma
C
Saldırganlık
D
Kalıpyargı
E
Empati
Açıklama:
Özellikle sosyal ve bilişsel psikolojide farkında olmadan kararlarımızı ve seçimlerimizi etkileyen düşünce süreçleri “kalıpyargı” (stereotip) olarak adlandırılırken, görünüm bulan ve bu kalıpyargılar sonucunda ortaya çıkan tutum ve davranışlar ise “önyargı” olarak adlandırılmaktadır
Soru 96
Hangi seçenekte 1932'de princeton Üniversitesi'nde yapılan araştırmada İngilizlere yönelik bir kalıpyargı yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tutucu
B
Sanatsal
C
Geleneksel
D
Tutkulu
E
Atılımcı
Açıklama:
İngilizler: geleneksel, zeki, sportif.
Soru 97
1932 yılında sterotiplerle ilgili araştırma hangi üniversitede yapılmıştır?
Seçenekler
A
Oxford
B
Yale
C
Michigan
D
Arizona
E
Princeton
Açıklama:
2 yılında Princeton Üniversitesi’nde stereotiplerle ilgili bir çalışma yapılmıştır. 100 öğrenciden, çeşitli etnik grupları karakterize edecek özellikleri bir listeden seçmeleri istenmiştir.
Soru 98
''_________ değişmeye karşı dirençli, ancak değişme potansiyeli olan şemalardır.'' Cümlede tanımlanan ve ______ ile gösterilen yerde yer alması gereken kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Çatışmalar
B
Düşünceler
C
Duygular
D
Sterotipler
E
Toplumlar
Açıklama:
Stereotipler değişmeye karşı dirençli, ancak değişme potansiyeli olan şemalardır. Örneğin, 1930’lu yıllarda zenciler için oluşturulmuş olan olumsuz stereotip, 1960’lardan sonra gerek sanatsal etkinlikler, gerek spor etkinlikleri, gerekse bu insanlarla daha fazla etkileşime yolaçan diğer fırsatlar sayesinde bir ölçüde de olsa değişmiştir. Şunu vurgulamak gerekir ki, kültürel etkilerle kaçınılmaz olarak oluşan bu kalıplar çoğu zaman bireylerin ve toplumların belleğindeki organizasyonu koruyarak, ayrıntılar içinde dağılmaya engel olurlar. Ancak, bireylerarası iletişimde çarpık algılardan, yanlış yargılardan kaçınmak için, stereotiplerin algı ve değer-lendirmelerimizdeki etkisini gözönünde bulundurmak gerekir. Eğer kişiler, stereotiplerin etkisi ile algılama özgürlüklerini kısıtlarlarsa, bireyler düzeyindeki etkileşimlerde karşılarındaki kişiye özgü gerçekleri gözden kaçırabilirler
Soru 99
Sterotipler kaç doğrultuda gelişmektedirler?
Seçenekler
A
Tek
B
Üç
C
Beş
D
İki
E
Altı
Açıklama:
Stereotipler iki doğrultuda gelişmektedir :
1. Genelleştirme Eğilimine Göre: Kendisini tanıdığımız bir veya birkaç kişinin özelliklerini, onunla aynı kategoride bulunan bütün diğer kişilere genellenmesidir. Örneğin kısa boylu, fesat, temiz kalpli olmayan bir tanıdığımız olsa, hemen kısa boylu herkesin aynı karakterde olduklarını zannederiz. Burada, sempati veya antipatiyi, tecrübe ettiğimiz bir kimse üzerinden geniş sayıdaki bir kitleye, fazla düşünüp taşınmadan duygusal bir tutumla genelleştirmemiz söz konusudur.
2. Özelleştirme Eğilimi: burada, bir ülke, bir grup veya kategori hakkında sahip olduğumuz bir kanaati, bir grup, ülke veya kategoriden olan kimseye uygulamamız söz konusudur. Bu, daha çok uygulanan bir eğilimdir. Örneğin herhangi bir yabancı ülkede bulunan bir Türk’ün, kendisinin yabancılar tarafından barbar olarak kabul edilmesi gibi.
1. Genelleştirme Eğilimine Göre: Kendisini tanıdığımız bir veya birkaç kişinin özelliklerini, onunla aynı kategoride bulunan bütün diğer kişilere genellenmesidir. Örneğin kısa boylu, fesat, temiz kalpli olmayan bir tanıdığımız olsa, hemen kısa boylu herkesin aynı karakterde olduklarını zannederiz. Burada, sempati veya antipatiyi, tecrübe ettiğimiz bir kimse üzerinden geniş sayıdaki bir kitleye, fazla düşünüp taşınmadan duygusal bir tutumla genelleştirmemiz söz konusudur.
2. Özelleştirme Eğilimi: burada, bir ülke, bir grup veya kategori hakkında sahip olduğumuz bir kanaati, bir grup, ülke veya kategoriden olan kimseye uygulamamız söz konusudur. Bu, daha çok uygulanan bir eğilimdir. Örneğin herhangi bir yabancı ülkede bulunan bir Türk’ün, kendisinin yabancılar tarafından barbar olarak kabul edilmesi gibi.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangi bir eleştiri yaparken yapılmaması gereken bir davranıştır?
Seçenekler
A
Kendi duygularını denetim altında tutma
B
Karşısındakine ilgi gösterme
C
Gelişmeleri vurgulamama
D
Alınan eleştiriden yararlanmaya çalışma
E
Eleştiri için uygun yer ve zamanı seçme
Açıklama:
Eleştiri, başka insanların düşünce ve davranışları hakkındaki kendi düşünce ve duygularımızı ifade etme olarak tanımlanabilir. Eleştiri yaparken şunlara dikkat edilmelidir:
- Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
- Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
- Karşınızdakini aşağılamayın,
- Gelişmeleri vurgulayın,
- Karşınızdakine ilgi gösterin,
- Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
- Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri yapıcı eleştirinin amaçları arasındadır?
I. Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
II. Daha iyi olmasına yardım etmek
III. Endişe ya da ilgi belli etmek
IV. Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
I. Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
II. Daha iyi olmasına yardım etmek
III. Endişe ya da ilgi belli etmek
IV. Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yapıcı eleştirinin amaçları şunlardır:
• Daha iyi olmasına yardım etmek
• Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
• Endişe ya da ilgi belli etmek
• İletişim kanallarını açık tutmak
• Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
• Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive
etmek
• Daha iyi olmasına yardım etmek
• Bir şeyin farkına varmamızı sağlamak
• Endişe ya da ilgi belli etmek
• İletişim kanallarını açık tutmak
• Fikir ayrılıkları olduğunda havayı temizlemek
• Bizi olumlu değişiklikler yapmaya motive
etmek
Soru 102
Bir zamanlar dört oğlu olan bir bilge kişi varmış. Çocuklarına acele ve erken karar vermemelerini
ve önyargılı olmamalarını öğretmek için onları eğitmek istemiş. Her birini sırayla uzak bir yerde bulunan ağacın yanına gidip ona bakmak için göndermiş. İlk oğlan kışın gitmiş, ikincisi ilkbaharda, üçüncüsü yazın, sonuncusu sonbaharda gitmiş. Sonra bir gün hepsini bir araya toplamış ve ne gördüklerini sormuş. İlk oğlan ağacın çirkin, yaşlı ve kupkuru olduğunu söylemiş. İkinci oğlan, “Hayır yeşillikle doluydu ve canlıydı” demiş. Üçüncü oğlan başka fikirdeymiş, “Çiçekleri vardı ve kokusuyla görüntüsüyle o kadar muhteşemdi ki, daha önce hiç böyle bir güzellik görmemiştim” demiş. Sonuncu oğlan, hepsinden farklı olarak ağacın meyvelerle dolu, canlı ve hayat taşıyor olduğunu söylemiş.
Yukarıdaki hikayede her çocuğun farklı cevap vermesindeki neden aşağıda verilen hangi kavram ile açıklanabilir?
ve önyargılı olmamalarını öğretmek için onları eğitmek istemiş. Her birini sırayla uzak bir yerde bulunan ağacın yanına gidip ona bakmak için göndermiş. İlk oğlan kışın gitmiş, ikincisi ilkbaharda, üçüncüsü yazın, sonuncusu sonbaharda gitmiş. Sonra bir gün hepsini bir araya toplamış ve ne gördüklerini sormuş. İlk oğlan ağacın çirkin, yaşlı ve kupkuru olduğunu söylemiş. İkinci oğlan, “Hayır yeşillikle doluydu ve canlıydı” demiş. Üçüncü oğlan başka fikirdeymiş, “Çiçekleri vardı ve kokusuyla görüntüsüyle o kadar muhteşemdi ki, daha önce hiç böyle bir güzellik görmemiştim” demiş. Sonuncu oğlan, hepsinden farklı olarak ağacın meyvelerle dolu, canlı ve hayat taşıyor olduğunu söylemiş.
Yukarıdaki hikayede her çocuğun farklı cevap vermesindeki neden aşağıda verilen hangi kavram ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Kalıpyargılar
B
Önyargı
C
Tutum
D
Empati
E
Varsayım
Açıklama:
Bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargıya ön yargı denilmektedir. Hikayede geçen olayla ilişkili olarak her bir çocuğun davranışı ön yargı kavramı ile ilişkilendirilebilir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri ön yargıların temel özelliklerindendir?
I. İnsanları bir sınıflandırmaya tabi tutması
II. Basmakalıp yargıların oluşması
III. İnsanlar arasında sosyal uzaklık yaratmaları
IV. Aşağılık duygusu oluşturması
I. İnsanları bir sınıflandırmaya tabi tutması
II. Basmakalıp yargıların oluşması
III. İnsanlar arasında sosyal uzaklık yaratmaları
IV. Aşağılık duygusu oluşturması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Ön yargıların en önemli özelliği insanları bir sınıflandırmaya tabi tutmasıdır. Örneğin, insanları siyah derili olma, İngiliz, Çin kökenli olarak sınıflara ayırarak ve aynı sınıf içinde yer alan bütün insanların aynı özellikleri taşıdıklarını kabul etmek gibidir. Ön yargıların en temel ve genel özelliği ön yargının konusu hakkında basmakalıp yargıların oluşmasıdır. Örneğin, zenciler hakkında ön yargılı beyazların sahip olduğu basmakalıplardan biri, onların cahil, tembel, hırsız, kirli ve kaygısız olmaları şeklindedir. Ön yargıların üçüncü özelliği insanlar arasında sosyal uzaklık yaratmalarıdır. İnsanların kafasında, ön yargıdan dolayı tutum nesnesine karşı olumsuz düşüncelerin oluşmasıyla beraber tutum nesnesinden uzaklaşma fikri de oluşur. Örneğin, böyle durumlarda insanlar ön yargılı bir insanla aynı odada kalmak istemez, evlilik yoluyla akrabalık kurmak ve onunla komşu olmak istemez. Ön yargı insanlarda aşağılık duyguları da oluşturabilir. Özellikle büyük grupların ön yargıları ile karşı karşıya kalan azınlık grubun bireylerinde aşağılık duyguları oluşması mümkündür. Ön yargılar, insanlar arasında düşmanlık duyguları da yarattığından, özellikle azınlık grupla çoğunluk grup arasında tehlikeli boyutlara ulaşabilen sosyal çatışmalara neden olabilmektedir. Amerika’da zencilerle beyazlar arasındaki çatışmalar buna örnek verilebilir.
Soru 104
Çinliler- batıl inançlı, tutucu, kurnaz
İngilizler- geleneksel, zeki, sportif
İtalyanlar- sanatsal, coşkulu, tutkulu
Japonlar- çalışkan, zeki, atılımcı
Siyahiler- tembel, vurdumduymaz düşüncesinin kavramsal karşılığı nedir?
İngilizler- geleneksel, zeki, sportif
İtalyanlar- sanatsal, coşkulu, tutkulu
Japonlar- çalışkan, zeki, atılımcı
Siyahiler- tembel, vurdumduymaz düşüncesinin kavramsal karşılığı nedir?
Seçenekler
A
Antipati
B
Önyargı
C
Kalıpyargı
D
Statü
E
Irkçılık
Açıklama:
Stereotipleme direkt olarak bir insan grubuna ilişkin davranışlarda bulunmadan önce insan zihninde bir takım psikolojikleştirme işleminden geçtikten sonra ortaya çıkmaktadır. Yani insanların çeşitli sosyal davranışlarını psikolojik nedenlere dayandırarak açıklama eğilimini ifade etmektedir. Kalıp yargılar belirli gruplar hakkında sahip olduğumuz bilgilerin bir özetidir. Az bildiğimiz bir grup hakkında tutum geliştirmek için başkalarından duyduğumuz, okuduğumuz bilgileri bir araya getiririz. Böylece geliştirdiğimiz kalıp halindeki bir tutum bize o grup hakkında kestirme yoldan bir fikir ve bilgi verir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi bir bireyin empati kurmasının yararları arasındadır?
I. Çevremizdekilerle daha sağlıklı alışveriş yapma olanağı buluruz.
II. Ön yargılarımızın azalmasına neden olur
III. Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır.
IV. Dostluklar iyi empatilerin ürünüdür.
I. Çevremizdekilerle daha sağlıklı alışveriş yapma olanağı buluruz.
II. Ön yargılarımızın azalmasına neden olur
III. Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır.
IV. Dostluklar iyi empatilerin ürünüdür.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Bireyin empati kurmasının yararları:
1. Empati yapacağımız kişiye içten davranmalıyız; bu durum onu bize yakınlaştıracaktır.
2. Empati ve iletişim, sözden önce davranış, bakış ve jest/mimiklerle başlar. Buna dikkat ederek iletişime yönelmek gerekir.
3. Yanlış anlaşılma/anlama durumunda karşımızdakine bunu düzeltmesi şansını vermeliyiz. Böylece uzun bir yanlış anlaşılmanın yükünden ve oluşturacağı muhtemel sıkıntılardan kurtulmuş oluruz.
4. Empati karşımızdaki hakkında daha fazla şey öğrenmemize olanak verir.
5. Dostluklar iyi empatilerin ürünüdür. Dostluk çemberinin gelişmesi sürekli empati ile mümkündür.
6. Dinlerken, konuşan kişinin, olduğu gibi kabul edildiğini hissettirerek, güvenini kazanır ve kendini bize daha yakın hissetmesini sağlamış oluruz.
7. Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır. Yanlış anlaşılmalar empati aracılığıyla azalınca öfke de azalır, hatta yok olabilir.
8. Empati ön yargılarımızın azalmasına neden olur ve bir dizi yanlışı engeller.
9. Kendimizi daha iyi hissetmek kurduğumuz iletişim ve empatinin kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.
10. Hayatımızı sevimsiz kılan anlaşılamama/ anlatamama duygusudur. Empatiyle bu sorun aşılır/aşılabilir.
11. İçe kapanık olmamız kendimizin dışındaki hayata kapıları kapatmak demektir. İletişim ve empatiyle dışarıyla daha sağlıklı alışveriş yapma olanağı buluruz.
1. Empati yapacağımız kişiye içten davranmalıyız; bu durum onu bize yakınlaştıracaktır.
2. Empati ve iletişim, sözden önce davranış, bakış ve jest/mimiklerle başlar. Buna dikkat ederek iletişime yönelmek gerekir.
3. Yanlış anlaşılma/anlama durumunda karşımızdakine bunu düzeltmesi şansını vermeliyiz. Böylece uzun bir yanlış anlaşılmanın yükünden ve oluşturacağı muhtemel sıkıntılardan kurtulmuş oluruz.
4. Empati karşımızdaki hakkında daha fazla şey öğrenmemize olanak verir.
5. Dostluklar iyi empatilerin ürünüdür. Dostluk çemberinin gelişmesi sürekli empati ile mümkündür.
6. Dinlerken, konuşan kişinin, olduğu gibi kabul edildiğini hissettirerek, güvenini kazanır ve kendini bize daha yakın hissetmesini sağlamış oluruz.
7. Anlamak rahatlatır ve öfkemizi azaltır. Yanlış anlaşılmalar empati aracılığıyla azalınca öfke de azalır, hatta yok olabilir.
8. Empati ön yargılarımızın azalmasına neden olur ve bir dizi yanlışı engeller.
9. Kendimizi daha iyi hissetmek kurduğumuz iletişim ve empatinin kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.
10. Hayatımızı sevimsiz kılan anlaşılamama/ anlatamama duygusudur. Empatiyle bu sorun aşılır/aşılabilir.
11. İçe kapanık olmamız kendimizin dışındaki hayata kapıları kapatmak demektir. İletişim ve empatiyle dışarıyla daha sağlıklı alışveriş yapma olanağı buluruz.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri bir sosyal ilişkinin analiz aşamalarındandır?
I. Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek
II. Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek
III. Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak
IV. Olağan dışı durumları incelemek
I. Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek
II. Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek
III. Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak
IV. Olağan dışı durumları incelemek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
• Diğer kişilerin ilişkiden beklentilerini göz ardı etmemek,
• Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
• Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
• Olağan dışı durumları incelemek,
• İlişkinin amaçlarını belirlemek
• Diğer kişiler hakkındaki izlenimlerinizi gözden geçirmek,
• Diğer kişilerin sizin hakkınızdaki izlenimlerinin ne olduğunu anlamaya çalışmak,
• Olağan dışı durumları incelemek,
• İlişkinin amaçlarını belirlemek
Soru 107
Aşağıdakilerden hangileri yıkıcı eleştirinin amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Can yakmak
B
Yönlendirmek
C
Suçlu hissettirmek
D
Dikkat çekmek
E
Öç almak
Açıklama:
Yıkıcı eleştirinin amaçları şunlardır:
• Can yakmak ya da küçük düşürmek
• Yönlendirmek ya da kontrol etmek
• Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
• Dikkat çekmek
• Can yakmak ya da küçük düşürmek
• Yönlendirmek ya da kontrol etmek
• Suçu atmak ya da suçlu hissettirmek
• Dikkat çekmek
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi eleştiri yaparken dikkat edilmesi gerekenlerdendir?
I.Gelişmeleri vurgulayın
II.Kendi duygularınızı denetim altında tutun
III.Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın
IV.Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın
I.Gelişmeleri vurgulayın
II.Kendi duygularınızı denetim altında tutun
III.Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın
IV.Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Eleştiri yaparken şunlara dikkat edilmelidir
• Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
• Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
• Karşınızdakini aşağılamayın,
• Gelişmeleri vurgulayın,
• Karşınızdakine ilgi gösterin,
• Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
• Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın.
• Eleştiri yapmanın karşınızdakinin yararına olduğuna inanın,
• Eleştiri için uygun yeri ve zamanı seçmeye dikkat edin,
• Karşınızdakini aşağılamayın,
• Gelişmeleri vurgulayın,
• Karşınızdakine ilgi gösterin,
• Kendi duygularınızı denetim altında tutun,
• Aldığınız eleştiriden yararlanmaya çalışın.
Soru 109
Sempati ve empatiyle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sempati kurmak, duygusal bulaşma anlamına gelmektedir.
B
Empati, başkası hakkında bilgi edinme süreciyle ilgilidir.
C
Empati ile sempati arasındaki farklılıklara rağmen empati ile sempati birbiri ile ilişkilidir
D
Sempati urduğumuzda ise karşımızdaki kişiyle aynı duyguları ve görüşleri paylaşmamız gerekmez; sadece onun duygularını ve düşüncelerini anlamaya çalışırız.
E
Kendimizi sempati duyduğumuz kişinin yerine koymamız ve onu anlamamız şart değildir; sempatide “yandaş” olmak esastır.
Açıklama:
Empati kurduğumuzda ise karşımızdaki kişiyle aynı duyguları ve görüşleri paylaşmamız gerekmez; sadece onun duygularını ve düşüncelerini anlamaya çalışırız.Doğru yanıt D'dir.