Ekonomik tablonun bir diğer kritik belirleyicisi de işletmelerin borçlanma maliyetlerini etkileyen faiz oranlarındaki dalgalanmadır. Faiz oranları yükseldiğinde, sermaye maliyeti artar ve ekonomik büyüme yavaşlar.
yükseldiğinde / yavaşlar

Aşırı nüfus, birim alandan daha fazla ürün elde etme isteğiyle tarımda entansifleşmeyi beraberinde getirmektedir

Toprak, bitki, bina, toprak ıslahının oluşturduğu arazi varlıkları; makine ve hayvan varlığının oluşturduğu işletme varlıkları; kasa mevcudu ile alacakların meydana getirdiği döner işletme sermayesinden oluşan ekonomik birim “Tarım İşletmesi” olarak tanımlanabilir.

Pazarlama aracıları daha genel bir ifadeyle pazarlamada iş birliği yapılan paydaşların pazar gücü ve fiyatlandırma stratejileri, çiftçilerin pazarlama seçeneklerini etkileyen kararları üzerinde etkilidir. Burada sözü edilen aracılar ya da paydaşlar perakendecileri, toptancıları, işleyicileri, tüccarları, acentaları ve üretici örgütlerini (özellikle kooperatifleri) içerir.
bayiler

Pazarlama bilgi sistemi dört alt unsurdan oluşmaktadır. Bunlar; İşletme İçi Raporlama Sistemi, Pazarlama İstihbarat (Haber Alma) Sistemi, Pazarlama Karar Destek Sistemi ve Pazarlama Araştırması Sistemi şeklindedir.
İşletme Dışı Raporlama Sistemi

Pazarlama İstihbarat (Haber Alma) Sistemi: Firma dışından özellikle de müşteriler, rakipler, siyasi iklim, müşteri trendleri vb. konular ile ilgili bilgi edinme ise pazarlama istihbarat sisteminin sorumluluğundadır. Gerçekleşenlerle gerçekleşmekte olanlara ait bilgi sağlayan bu sistem söz konusu veriyi gazete ve dergilerden, müşterilerden, aracılardan, mesleki yayınlardan toplar.

Beş aşamadan oluşan pazar ve pazarlama araştırma sürecinin ilk basamağı problem/amaçların tanımlanmasıdır.

Pazarlama Araştırması Sistemi; Belirli zamanlarda karşılaşılan fırsatlardan yararlanmak veya problemlere çözüm üretmek amacıyla sistematik ve objektif olarak bilgi toplama, analiz etme ve değerlendirme sürecidir.

Tarımsal pazarlamada mikro çevre unsurları; tarım işletmeleri, tedarikçiler, rakipler, pazarlama aracıları (iş birliği yapılan diğer paydaşlar) ve müşterilerden oluşmaktadır.
teknolojik yapı

Tarım ve çevre arasında dengeli bir ilişkinin varlığı “sürdürülebilir tarım” kavramıyla mümkündür. Sürdürülebilir tarım, doğal kaynakların, gelecekte de yarar sağlayacak şekilde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır.

Pazarlama bilgi sistemi dört alt unsurdan oluşmaktadır.
a.İşletme İçi Raporlama Sistemi
b.Pazarlama Haber Alma Sistemi
c.Pazarlama Karar Destek Sistemi
d. Pazarlama Araştırması Sistemi

İklim değişiklikleri, yeni tarım teknikleri ve ürünlerin geliştirilmesine yönlendirebilir. Daha dayanıklı bitkiler, su tasarrufu sağlayan sulama sistemleri ve iklim değişikliklerine uyumlu tarım uygulamaları geliştirme fırsatları sunar. Artan çevresel bilinç, ekolojik veya daha genel bir ifadeyle sürdürülebilir tarım yöntemlerine uygun olarak yetiştirilen tarım ürünlerine olan talebi arttırılabilir.

Son yıllarda ortaya çıkan “Internet of Things- IoT”, yani “nesnelerin interneti” kavramının pazarlama alanında yeni gelişmelere neden olacağı açıkça görülebilmektedir. Bu terim, fiziksel nesnelerin (örneğin; cihazlar, araçlar, ev eşyaları) internete bağlanması ve birbirleriyle iletişim kurabilmesi yeteneğini ifade eder. IoT, daha akıllı hale gelmesini, nesnelerin veri toplamasını, paylaşmasını,
uzaktan kontrol edilmesini ve daha verimli işleyiş sağlamasını gerçekleştirir. IoT teknolojisi, tarımsal ürünlerin üretiminden, işlenme ve değerlendirilmesine kadar birçok alanda kullanılmaktadır.

Türkiye’de tarım-çevre politikaları özellikle Tarım Kanunu (2006), Tarım Stratejisi Belgesi (2006-2010), Ulusal Kırsal Kalkınma Stratejisi (2021-2023) benzeri kanun, plan ve programlarla oluşturulmaktadır. Politik ve yasal çevre kapsamında tarımsal pazarlamayı etkileyebilecek diğer bir önemli gelişme ise AB komisyonu tarafından 2019 yılı sonunda açıklanan Yeşil Mutabakat belgesidir.

Toprak, bitki, bina, toprak ıslahının oluşturduğu arazi varlıkları; makine ve hayvan varlığının oluşturduğu işletme varlıkları; kasa mevcudu ile alacakların meydana getirdiği döner işletme sermayesinden oluşan ekonomik birim “Tarım İşletmesi” olarak tanımlanabilir.

Avrupa Birliği Komisyonu, 11 Aralık 2019 tarihinde kabul edilen Avrupa Yeşil Mutabakatı (The European Green Deal) ile sürdürülebilir bir gelecek için AB ekonomisinin dönüştürüleceğini ilan etmiştir. Bu dönüşüm sürecinde ne tür politikaların tasarlanacağı metinde yer almaktadır. Tasarlanması planlanan bu politikalardan birisi de “Tarladan Sofraya: adil, sağlıklı ve çevre dostu bir gıda sistemi” olarak öngörülmüştür. “

Kültürün oluşmasında, onun şekillendiği fiziksel çevrenin belirleyici etkisi vardır. Örneğin, toprakları hayvancılık ya da bitkisel üretime uygun olan topluluklar sahip oldukları toprak yapısının gerektirdiği yaşam koşullarına uygun bir kültür yapısı üretmekte, kıraç arazide yaşayıp hayatını hayvan beslemekle idame ettiren insanlar, bulunduğu toprağa ve göçe dayalı hayat tarzına uygun kültür etmenleriyle belirginleşen yaşam tarzını sürdürürken, düz ve tarıma uygun arazi sahipleri ise çeşitli tarım teknikleri ve buna bağlı yaşam kültürünü sürdürmekte ve geliştirmektedirler.

Tarımsal ürünlerin pazarlanmasında oldukça önemli rol oynayan aracılardan biri de üretici örgütleri kapsamında değerlendirilen tarımsal kooperatiflerdir. Türkiye’de tarımsal pazarlamanın en zayıf halkalarından birisi olarak kooperatifleri ele almak yanlış olmayacaktır. Tarımsal kooperatiflerle ilgili olarak; vergi indirimleri, faiz sübvansiyonları ve kamunun ücretsiz hizmetleri nedeniyle daha yüksek birim başına maliyetleri telafi edebildikleri, dolayısıyla performans değerlendirmeleri yapılırken rakip kar amaçlı işletmelerle doğrudan karşılaştırmaların yanıltıcı olabileceğini düşünen araştırıcılar vardır (Sexton, 1990). Bununla beraber son yıllarda; tarım kooperatiflerinin; bir pazarlama kanalı olarak teşvik edilmesinin önemli ve gerekli olduğu (Liu vd., 2019), kooperatiflerin ekonomik sürdürülebilirlik ve çevre dostu uygulamaların benimsenmesinde göz ardı edilemez bir rol oynadığı (Candemir vd., 2021), bir sivil toplum kuruluşu olarak tarım kooperatiflerinin özellikle kırsal kesimdeki toplulukları desteklemekte ve sosyal sermayenin geliştirilmesinde önemli fırsatlar sunduğu (Kustepeli vd., 2023; Katipoğlu ve Armağan, 2020) vurgulanmaktadır.

Bilgi sistemlerinin amaçları;
• İhtiyaç duyulan güvenilir bilgiyi; zamanında, uygun yerde ve uygun biçimde sunmak,
• Organizasyondaki mevcut ya da potansiyel durumlarla ilgili karışıklığı en az düzeye indirmek veya tamamen ortadan kaldırmak,
• Karar sürecinde gerekli olan bilgiyi temin etmek,
• Organizasyonun etkili bir şekilde çalışmasını, üretilen mal ve hizmetlerin kalitesini artırmayı sağlayan, organizasyon içi ve dışı önemli bilgileri ortaya koymaktır.

Bilgi sistemi: Bilgi sistemleri, planlama, kontrol, analiz ve karar verme için bilgi toplama, koruma ve yayma amacıyla birlikte çalışan ve birbiriyle ilişkili unsurlar grubu olarak tanımlanır.

İhtiyaçlar, motivasyon, karar alma süreci ve satın alma davranışları açısından müşteriler farklılık gösterebilmektedir.

Pazar bölümlendirmede ikinci önemli nokta kuruluşlar tarafından pazara yeni bir ürün sunulması veya özel bir promosyon teklif edilmesi gibi çeşitli pazarlama eylemlerinin söz konusu ihtiyaç ve faydalar ile ilişkisinin yüksek olması gerekmektedir.

Üretimde iş sağlığı ve güvenliğindeki ilerleme Weinstein’e göre pazar bölümlendirme stratejisinin ve analizinin dört temel faydasından biri olarak sayılmamıştır.

Uygulanabilirlik: Pazar segmentlerini ilgi çekici hale getirmek ve bu segmentlere hizmet edebilmek açısından söz konusu segmentlere yönelik etkili programlar tasarlayabilecek bir yapıya sahip olunması önemli görülmektedir. Çok sayıda pazar segmenti belirlemiş olan küçük bir şirketin her bir segment için ayrı pazarlama programları geliştirebilecek yeterli sayıda personelinin olmaması bu duruma örnek olarak gösterilebilir.

En yaygın segmentasyon veya pazar bölümlendirme kriterleri coğrafik, demografik, psikografik ve davranışsal olarak belirtilmektedir

Yaş, cinsiyet, gelir ve eğitim başlıca demografik bölümlendirme kriterleri olarak gösterilmektedir.

Stereotip pazarlama: Biçimsellik dışında olan veya açıklamaz bir kavram olarak söz edilen stereotip pazarlama, demografik segmentlerin değerleri ve davranışları hakkında
genelleştirilmiş çalışmalara veya ortak algılara dayanan pazarlama kampanyalarını ifade etmektedir
Stereotip pazarlama: Biçimsellik dışında olan veya açıklamaz bir kavram olarak söz edilen stereotip pazarlama, demografik segmentlerin değerleri ve davranışları hakkında genelleştirilmiş çalışmalara veya ortak algılara dayanan pazarlama kampanyalarını ifade etmektedir

spor dergilerine abone olma, spor programlarını izleme, bir tenis kulübüne üye olma ve spor ekipmanı ve spor etkinliklerine bilet satın alma bir müşterinin psikografik bir faktör olan spora olan ilgisini ortaya koyacak davranışlar olarak gösterilebilir

Aranmakta olan fayda: Kalite, ekonomiklik, kolaylık, erişim, hizmet seviyesi

Yoğunlaştırılmış pazarlama, bir pazar içinde saptanan bölümlerden yalnızca birisini pazar olarak seçme ve tüm pazarlama çabalarını tek pazarlama karması ile bu bölüme yöneltme stratejisi olarak tanımlanmaktadır

PAZAR BÖLÜMLENDİRMESİ KAVRAMI
Pazar ihtiyaçlarını belirleme avantajları; ürün özellikleri, harcama, kalite, zamandan tasarruf ve kolaylık olarak verilebilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

PAZAR BÖLÜMLENDİRMESİ KAVRAMI
Pazarlama programı eylemlerini yürütmek için pazarlama karmasının öğeleri: Ürün, Fiyat, Tutundurma, Dağıtımdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

PAZAR BÖLÜMLENDİRMESİ KAVRAMI.
Weinstein’e (2004) göre pazar bölümlendirme stratejisinin ve analizinin faydaları: Pazar yerinin ihtiyaçlarını karşılayacak duyarlı ürünler tasarlanması, Etkin ve uygun maliyetli tutundurma stratejilerinin belirlenmesi, Pazar rekabetinin, özellikle de şirketin pazar konumunun değerlendirilmesi ve Mevcut pazarlama stratejilerine yönelik bilgi elde edilmesidir. Doğru cevap E seçeneğidir

PAZAR BÖLÜMLENDİRMESİNİN FAYDALARI VE İLKELERİ
Hedefli pazarlama Leask (2023) ‘e göre pazar bölümlemenin ana faydalarındandır. Doğru cevap D seçeneğidir.

PAZAR BÖLÜMLENDİRMESİNİN FAYDALARI VE İLKELERİ
Artan kârlılık Kotler vd. (2024)’e göre pazar segmentlerinin faydalı olabilmesi için gereken gereksinimlerden değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Kilo Albrecht vd., (2023)’e göre Demografik pazar bölümlendirmesinin öğelerinden değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Davranışsal Pazar Bölümlendirmesi
Helmold’a göre; Aranmakta olan fayda; Kalite, ekonomiklik, kolaylık, erişim, hizmet seviyesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

HEDEF PAZAR SEÇİM MODELLERİ
Farklılaştırılmamış Pazarlama (Kitlesel Pazarlama, Mikromarketing (Kişiye Özel Pazarlama), Farklılaştırılmış Pazarlama (Segmentlere Ayrılmış Pazarlama) ve Yoğunlaştırılmış Pazarlama (Niş Pazarlama) hedef pazarlama stratejilerindendir. Doğru cevap E seçenğidir.

Gıda Turizminde Bölümlendirme
Belirli bir gıda maddesinden çok deneyim arayan bireyleri temsil eden mutfak turistleri ambiyans gezginleridir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Gıda Turizminde Bölümlendirme
Tek görüşe veya tarza bağlı kalmaksızın en iyi olanı seçerek karar veren ve saf gıda teklifinin dışında geniş bir teklif yelpazesi arayan mutfak turisti eklektik olanlardır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Pazarlama işlevleri tarımsal pazarlamaya çeşitli şekillerde fayda sağlamaktadır.

• Artan Farkındalık: Etkili pazarlama işlevleri, tarım ürünleri, bunların bulunabilirliği ve faydaları hakkında farkındalığı artırır, böylece pazar erişimini genişletir.


• Talep Uyarımı: Promosyonlar ve reklamlar yoluyla, pazarlama işlevleri tarım ürünlerine olan talebi teşvik ederek daha fazla satış ve gelir yaratma fırsatı yaratır.


• Fiyat İstikrarı: Pazarlama işlevleri, pazar bilgisi sağlayarak ve fiyatlandırma mekanizmalarını kolaylaştırarak fiyatların istikrara kavuşturulmasına yardımcı olur, üreticiler için adil getiriler ve tüketiciler için makul fiyatlar sağlar.


• Etkin Dağıtım: Pazarlama işlevleri dağıtım sürecini düzene sokarak tarım ürünlerinin tüketicilere zamanında ve uygun maliyetli bir şekilde ulaşmasını sağlar, israfı azaltır ve genel etkinliği artırır.


• Kalite Güvencesi: Pazarlama işlevleri aracılığıyla uygulanan ürün standardizasyonu ve kalite kontrol önlemleri, tüketic

• Artan Farkındalık: Etkili pazarlama işlevleri, tarım ürünleri, bunların bulunabilirliği ve faydaları hakkında farkındalığı artırır, böylece pazar erişimini genişletir.
• Talep Uyarımı: Promosyonlar ve reklamlar yoluyla, pazarlama işlevleri tarım ürünlerine olan talebi teşvik ederek daha fazla satış ve gelir yaratma fırsatı yaratır.
• Fiyat İstikrarı: Pazarlama işlevleri, pazar bilgisi sağlayarak ve fiyatlandırma mekanizmalarını kolaylaştırarak fiyatların istikrara kavuşturulmasına yardımcı olur, üreticiler için adil getiriler ve tüketiciler için makul fiyatlar sağlar.
• Etkin Dağıtım: Pazarlama işlevleri dağıtım sürecini düzene sokarak tarım ürünlerinin tüketicilere zamanında ve uygun maliyetli bir şekilde ulaşmasını sağlar, israfı azaltır ve genel etkinliği artırır.
• Kalite Güvencesi: Pazarlama işlevleri aracılığıyla uygulanan ürün standardizasyonu ve kalite kontrol önlemleri, tüketicilerin yüksek kaliteli tarım ürünleri almasını sağlayarak pazardaki güveni ve itibarı artırır.
• Pazar Erişimi: Pazarlama işlevleri, bilgi, ağ oluşturma fırsatları ve lojistik destek sağlayarak çiftçilerin hem yerel hem de uluslararası daha geniş pazarlara erişmesine yardımcı olur.
• İnovasyon ve Adaptasyon: Pazarlama işlevlerinin bir parçası olarak gerçekleştirilen pazar araştırması, değişen tüketici tercihlerinin ve pazar eğilimlerinin belirlenmesine yardımcı olarak üreticilerin yenilik yapmasına ve ürün ve stratejilerini buna göre uyarlamasına olanak tanır.
• Riskin Azaltılması: Pazarlama işlevleri, finansman ve sigorta hizmetleri aracılığıyla tarımsal üretimle ilişkili finansal risklerin azaltılmasına yardımcı olarak çiftçilere istikrar ve destek sağlar.

PILT (product, information, logistics, and transaction) çerçevesi ürün, bilgi, lojistik ve işlem olmak üzere dört ana işlevden ve on alt işlevden meydana gelmektedir. Genel olarak PILT çerçevesindeki bu işlevler Şekil 4.1’de gösterilmiştir. Malları üretimden tüketime taşımak için söz konusu işlevlerin kanal üyeleri tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.
Üretim ve tüketim süreci arasında meydana gelen ürün ile ilişkili miktar ve kalite farklılıkları ürün işlevleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Toplama, standartlaştırma ve dereceleme (ürünün sınıflara ayrılması) temel ürün işlevleri olup, bu süreç ürünlerin işlemesi ve muhafazası anlamına gelen sonlandırma işleviyle tamamlanmaktadır.
Bilgi işlevleri, üreticiler ve tüketiciler arasındaki bilgi akışını yönetmektedir (araştırma, organizasyon ve dağıtım). Üreticilerin müşteri ihtiyaçları veya eğilimlerine yönelik pazarlar hakkında bilgi alması yanında, tük
PILT (product, information, logistics, and transaction) çerçevesi ürün, bilgi, lojistik ve işlem olmak üzere dört ana işlevden ve on alt işlevden meydana gelmektedir. Genel olarak PILT çerçevesindeki bu işlevler Şekil 4.1’de gösterilmiştir. Malları üretimden tüketime taşımak için söz konusu işlevlerin kanal üyeleri tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.
Bilgi işlevleri, üreticiler ve tüketiciler arasındaki bilgi akışını yönetmektedir (araştırma, organizasyon ve dağıtım). Üreticilerin müşteri ihtiyaçları veya eğilimlerine yönelik pazarlar hakkında bilgi alması yanında, tüketicilerin de mevcut ürünler hakkında bilgi sahibi olması önemli bir gerekliliktir. Ayrıca bilgilendirme işlevleri talep (tutundurma) yaratmayı amaçlamaktadır.

E-pazaryeri Dönüşüm Oranı: Bir şirketin e-pazaryerinde ürün listelerini ziyaret ettikten sonra ürünü satın alan müşterilerin yüzdesini gösterir. Örneğin, 100 müşteriden 10’u listeleyi ziyaret ettikten sonra ürünü satın aldıysa dönüşüm oranı %10 olur.
Lojistik işlevleri
Üçüncü taraf satıcılar, Amazon e-pazaryeri platformunun başlangıcındaki yıllarda, mallarının depolanmasını ve fiziksel dağıtımını kendileri yönetmek durumundaydı. 2006 yılına gelindiğinde, Amazon’un kendi siparişlerini karşılama hizmetinin satıcılara kullandırılmasına olanak sağlayan “Amazon Yerine Getirme” hizmetinin Amazon tarafından başlatıldığı görülmektedir. “Amazon Yerine Getirme” hizmeti kapsamında satıcıların ürünlerini Amazon’un lojistik merkezlerine gönderdiği; ürünlerin depolanması, toplanması, paketlenmesi ve gönderilmesiyle ise Amazon’un ilgilendiği belirtilmektedir. Amazon Lojistik girişimi, depolama işlevini entegre etmiş, ancak üçüncü taraf lojistik sağlayıcıları genellikle gönderileri müşterilere teslim etmeye devam etmektedir. Bununla birlikte, Amazon’un mevcut durumda kendi teslimat hizmeti olan “Amazon Logistics”’i geliştirme sürecinde olduğu ve böylelikle fiziksel dağıtım işlevini de yerine getirdiği görülmektedir. Walmart e-pazaryeri satıcılarının ise lojistiği kendilerinin yönetmek zorunda olduğu ifade edilmektedir. Walmart e-pazaryeri satıcılarının taşıma, nakliye, müşteri hizmetleri ve iadeler de dahil olmak üzere siparişlerin yönetilmesinden sorumlu oldukları, bir başka ifade ile lojistik işlevlerinin satıcılara bırakıldığı belirtilmektedir. Walmart e-pazaryerindeki bu uygulamanın aksine, Amazon e-pazaryeri platformunun “Amazon Logistics” hizmetlerinin piyasada var oluşundan bu yana lojistik işlevlerini yerine getirmekte olduğu vurgulanmaktadır.
İşlem işlevleri
İşlem işlevleri kapsamında finansman, riskin üstlenilmesi ve veri işleme olmak üzere üç alt işlevden söz edilebilir. Bu alt işlevlerden ilki olan finansman işlevinin direkt olarak ürünlerin mülkiyeti veya devri ile bağlantılı olduğu belirtilmektedir. Örneğin; Amazon ve Walmart e-pazaryerlerinin üçüncü taraf satıcılardan malların fiziksel mülkiyetini ve sahipliğini almadığı ifade edilmektedir. Ancak Amazon, satıcılarına hala finansman işlevini yerine getiren bir hizmet sunmaktadır. 2012 yılında Amazon, seçilmiş üçüncü taraf satıcılara kredi sunmaya başlamıştır. Amazon Lending adı verilen hizmet, çevrimiçi satıcıların finansman sorununu çözerek satıcılara envanter satın almaları için sermaye sağlamaktadır. Her iki e-pazar yeri de risk üstlenme fonksiyonunu yerine getirmemektedir; çünkü satıcılar, mallarının kaybı, hasarı ve değer bozulmasını bizzat ele almak zorundadır. Her iki e-pazar yerinin de platformlardaki müşteri deneyimini yönetmek ve kontrol etmek için sadece müşterilerden risk aldıkları dile getirilmektedir. “A’dan Z’ye Garanti Programı” ise, Amazon satıcılarının uygunsuz davranışlarından veya sahtekarlık faaliyetlerinden müşterileri korumaya yönelik bir yöntem örneği olarak gösterilmektedir. Walmart e-pazaryerinin ise müşteri hizmetleri için yüksek standartlar belirlediği ve satıcıların müşteri sorunlarını çözememesi durumunda müdahale etmekte olduğu vurgulanmaktadır. Amazon Payments, Amazon e-pazaryerinde üçüncü taraf satıcıların ödemeleri, geri ödemeleri ve düzenlemeleri işleme koyması için bir aracı görevi görmektedir. E-ticaret platformlarındaki tüm satıcılar için gerekli olan hizmete ise “İşlem İşleme Hizmeti” adı verilmektedir. Walmart’ın müşteriler ve üçüncü taraf satıcılar arasındaki işlemlerden sağlanan tüm gelirleri topladığı ve toplanan bu parasal tutarı belirli ödeme döngülerinden sonra satıcılara havale ettiği belirtilmektedir. B2C yani İşletmeden tüketiciye olan e-ticaret modelini uygulayan Amazon ve Walmart e-pazaryerlerinin işleme işlevini yerine getirmekte olduğu söylenebilir. Ayrıca Amazon e-pazar yeri, “Amazon Lending”in faaliyete geçmesinden bu yana üçüncü taraf satıcılarına finansman teklif etmekte; yani Amazon, Walmart’ın aksine üç işlem işlevinden ikisini yerine getirmektedir.

4d) Fiyat istikrarı sağlama
Tarımsal ürün ve gıda pazarlama süreçlerinde yer alan işlevler, bir pazarlama sisteminin üç işlev kümesi altında sınıflandırılmaktadır (Kohls ve Uhl, 1990; Crawford, 1997; Ghafoor vd., 2017). Yaygın olan bu sınıflandırılma biçimi Şekil 4.2’de gösterilmiştir. Bu işlevlerin her biri ürüne değer kattığı gibi, girdi kullanımını da gerektirmektedir. Girdi kullanımı ise maliyete neden olmaktadır. Ürüne katma değer pozitif olduğu sürece, çoğu firma veya girişimci, hizmeti sağlamak için rekabet etmeyi karlı bulacaktır (Crawford, 1997).
Satın Alma işlevi, uygun malların uygun zamanda, uygun miktarda ve uygun fiyatla satın alınmasını gerektirmektedir. Satın alma işlevi kapsamında ne, ne zaman, nereden ve nasıl satın alınacağı gibi sorulara yanıt aranırken, fiyatların ve satın alma koşullarının nasıl müzakere edileceği gibi konular da bu kapsam içinde ele alınmaktadır (Wafullah, 2023).
Bir başka tanımlamaya göre, satın alma işlevi; ihtiyaçların belirlenmesi, ürünlerin tedarik kaynağının bulunması ve bu ürünlerin doğru fiyata tedarik edilmesini kapsayan bir süreçtir. Satın almaların planlanması, sözleşme ve pazarlık satın almanın alt işlevleri olarak belirtilmektedir. Söz konusu alt işlevler aşağıda açıklanmıştır (Goyal, 2022):
1. Satın Almaların Planlanması İşlevi: Bu alt işleve göre, alıcılar ihtiyaçlarını planlamalı ve satın alma işlemini gerçekleştirmelidir. Ayrıca alıcılar, ihtiyaç duyulan ürünlerin kalitesini ve miktarını belirlemek için pazarlarını araştırmalıdır.
2. Sözleşme İşlevi: Bir emtianın veya ürünün tedarikçilerinin teyit edilmesi ve böylece piyasaya arz akışının sürekli hale getirilmesi için arz kaynaklarının belirlenmesidir.
3. Pazarlık İşlevi: Pazarlık işlevinde, satın alma şart ve koşulları ile fiyatlar satıcılar arasında müzakere edilmektedir. Pazarlık işlevi sürecinde müzakereler tamamlandıktan sonra ürünlerin veya malların alıcılara devredildiği görülmektedir.

Depolama, ürünlerin üretildikleri andan tüketilinceye kadar saklanmasını ve muhafaza edilmesini gerektiren önemli bir pazarlama işlevidir (Wafullah, 2023). Bu işlevin birçoğu, daha ileri işlemler için büyük miktarlarda ham maddenin ambarlarda tutulması ve nihai malların (ürünlerin) işleyiciler, toptancılar veya perakendeciler tarafından stok olarak depolanması gibi çeşitli faaliyetleri içermektedir (Ghafoor vd., 2017).
Mevsimsel olması, tarımsal üretimin doğasında olan bir özelliktir. Diğer yandan, ürün talebinin genellikle yıl boyunca sürekli olduğu görülmektedir. Bu nedenle, ürünün pazara sorunsuz ve mümkün olduğu kadar kesintisiz akışını sağlamak için depolama ihtiyacı bulunmaktadır. Tarımda ve özellikle az gelişmiş ülkelerde, hasattan hemen sonraki dönemde arz sıklıkla talebi aşmaktadır. Arz fazlalığı üretici fiyatlarını düşürmekte ve israf oranları son derece yüksek olabilmektedir. Bir sonraki hasattan önceki dönem göz önüne alındığında ise tüccarlar ve tüketiciler, kıt olan her türlü malzemeyi (veya ürünü) güvence altına almak için yüksek fiyatlar ödemek zorunda kaldıklarından ürün arzı yetersiz kalabilmektedir. Bu yüzden depolama işlevi arz ve talebin dengelenmesinin yollarından birisidir.
Mevsimsellik yanında tarım ürünlerinin aşağıdaki nedenlerden dolayı depoda tutulması gerektiği belirtilmektedir (Wafullah, 2023):
• Bozulabilir (süt, et, yumurta, tavuk, taze meyve ve sebzeler vb.) ve yarı bozulabilir (patates, soğan, elma gibi bazı meyve ve sebzeler, kuru meyveler, un vb.) ürünler depolama yoluyla bozulmaya karşı korunmaktadır.
• Yünlü giysiler gibi kış aylarında yoğun talep gören ürünlerde talebi karşılayabilmek için sürekli üretim ve depolama gerekmektedir.
• İlave ya da tamamlayıcı nitelikteki pazarlama görevlerinin yerine getirilmesine yönelik olarak belirli bir süre depolamaya ihtiyaç bulunmaktadır. Örneğin, ürünün nakliye düzenlemeleri yapılana kadar veya satın alma ve satış prosedürü boyunca veya satış sonrası ürünün tartılması sırasında ve işleyicinin işlemesi sırasında depolamaya ihtiyaç bulunmaktadır.
• Bazı tarım ürünlerinin ya olgunlaşması için (muz, mango vb.) ya da kalitesini artırmak için (pirinç, turşu, peynir, tütün vb.) depolamaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Fiyat avantajı sayesinde depolama iş imkanı sağlamakta ve para kazandırmaktadır. Örneğin; tahıl işi ile uğraşan aracıların tahılları yoğun sezon dönemlerinde düşük maliyetle satın alarak diğer sezonlarda daha yüksek fiyatlarla satmak için depolama yapması yaygın bir uygulamadır.

Taşıma veya lokasyonlar arasındaki ürünlerin transferi, harman yerinden tüketim noktasına kadar her düzeyde en önemli pazarlama görevlerinden birisidir. Taşıma işlevi ile ürünlerin bir yerden başka bir yere olan tedariği düzenlendiği için konum faydası yaratılmaktadır (Wafullah, 2023). Ürünler çiftçinin tarlasından taşıma yoluyla nihai tüketiciye ulaştırılmaktadır. Tarımsal üretimdeki mekansal değişimler, emtiaların fazla üretim yapılan yerlerden yetersiz üretim yapılan yerlere doğru hareketini gerektirmektedir (Goyal, 2022). Taşıma işlevi esas itibarıyla ürünün genel maliyetini aşırı bir şekilde artırmadan ürünü ihtiyaç duyulan yerde kullanılabilir hale getirmek olarak ifade edilmektedir (Crawford, 1997).
Taşımacılık işlevinin temel avantajları; pazarın genişletilmesi, yerden dolayı fiyat farkının daraltılması, istihdam yaratılması, uzmanlaşmış çiftçiliğin kolaylaştırılması, ekonominin dönüşümü ve üretim faktörlerinin hareketliliği olarak belirtilmektedir. Taşıma; satın alma, toplama, satış ve depolama gibi pazarlama faaliyetlerinin gerçekleştirilmesini kolaylaştırmaktadır. Ekonominin büyümesi ve gelişmesi için iyi bağlantılı bir taşıma sisteminin şart olduğu vurgulanmaktadır (Wafullah, 2023).
Etkin bir pazarlama faaliyetinde etkili taşımacılık yönetiminin kritik bir öneme sahip olduğu belirtilmektedir. İster tek bir araç ister araç filosu kullanılıyor olsun, maliyet izleme, farklı yol türlerindeki operasyonlar, yakıt ve yağlama tüketimi, planlı ve iyileştirici bakım ve onarım da dahil olmak üzere taşımacılığın dikkatli bir şekilde yönetilmesini gerektirmektedir (Crawford, 1997). Taşıma işlevinin yeterli performansı, taşıma maliyetlerini etkileyebileceğinden alternatif rotaların ve araç türlerinin de ölçülüp biçilmesi önemli hale gelmektedir (Ghafoor vd., 2017).
Taşıma maliyetlerinin iki katına çıkması durumunda, bunun global ölçekteki ticaret akışını olumsuz etkileyeceği dile getirilmektedir. Böyle bir durumun global ticaret akışını tahmini olarak %80’den daha fazla oranda kısıtlayabileceği ifade edilmektedir. Taşıma faaliyetlerinin daha sık gerçekleşmesi ve daha uzun mesafelere gidilmesi için taşımanın ekonomik olması önem taşımaktadır. Taşıma maliyetlerini ve dolaylı olarak fiyatları etkileyen birçok faktörden söz edilmektedir. Bunlar; mesafe, ürünün miktarı, taşıma şekli, altyapının ve taşıma sisteminin durumları, ürünlerin niteliği, dönüş yolculuğu gönderisinin mevcudiyeti, rekabet, mevzuat ve sübvansiyonlar, ek ücretler, vergiler, geçiş
ücretleri ve ilişkili riskler olarak belirtilebilir.
Taşıma maliyetlerini etkileyen en temel faktör mesafedir. Taşıma maliyeti; uzunluk, zaman, ekonomik harcamalar veya enerji tüketimi açısından ölçülebilir. Taşıma maliyeti, taşıma şekline ve çeşitli taşıma yollarının (rotalarının) etkinliğine bağlı olarak önemli ölçüde değişmektedir. Karayla çevrili ülkelerin okyanusa doğrudan erişiminin mümkün olmaması nedeniyle taşıma maliyetlerinin bazı zamanlarda iki kat daha yüksek olabildiği belirtilmektedir. Coğrafyanın maliyet yapısı üzerindeki etkisi yerel, ulusal ve ihracat vb. odaklı olmak üzere birden fazla bölgeyi kapsayacak şekilde detaylandırılarak incelenebilir.
Birim taşıma maliyeti ne kadar düşük olursa, taşınan miktar da o kadar büyük olmaktadır. Kömür ve petrol gibi enerji kaynakları, mineraller ve tahıllar gibi dökme mallar büyük miktarlarda taşınıyorsa, ölçek ekonomileri açısından avantajlı bulunmaktadır. Konteyner taşımacılığında da benzer bir yol izlenmekte olup, daha büyük konteyner gemileri daha düşük birim fiyatlara neden oluyor. Yolcu taşımacılığında toplu taşıma sistemleri ölçek ekonomilerinden yararlanmaktadır. Taşıma faaliyetleri nedeniyle başta petrol olmak üzere çok fazla miktarda enerji tüketildiği görülmektedir. Taşımacılık faaliyetleri dünya genelindeki petrol tüketiminin %60’ından fazlasını meydana getirmektedir. Genellikle bir ekonominin toplam enerji tüketiminin yaklaşık %25’inin taşıma faaliyetlerinden kaynaklandığı ileri sürülmektedir. Enerji fiyatlarının deniz ve hava taşımacılığı gibi enerji yoğun ulaşım türlerinin masraflarını etkilediği vurgulanmaktadır. Nitekim; enerjinin işletme maliyetlerinin yarısından fazlasını oluşturduğu ifade edilmektedir.
Taşıma giderleri, taşımacılık yöntemleri ve terminallerin verimliliği ve kapasitesinden doğrudan etkilenmektedir. Zayıf altyapı, daha yüksek taşıma maliyetlerine, gecikmelere ve olumsuz ekonomik sonuçlara neden olmaktadır. Daha gelişmiş taşıma ağları; daha güvenilir, bağlantılı ve daha fazla hareketi karşılayabilecek kapasitede olduklarından daha düşük taşıma maliyetlerine sahiptir. Her taşımacılık yönteminin kendi kapasite kısıtlamaları ve operasyonel gereksinimleri olduğundan, farklı taşımacılık yöntemlerinin taşıma maliyetleri de farklılık göstermektedir. Farklı mesafeler ve kargo türleri için farklı taşımacılık yöntemlerinin uygunluk durumunun göz önüne alınması en önemli hususlardan biri olarak görülmektedir.

Tarımsal ürünlerin modern pazarlanmasında önemli bir pazarlama işlevi olan işlemenin başlıca avantajları aşağıda belirtilmiştir:
• İşleme ile ham gıda ve diğer çiftlik ürünlerini yenilebilir, kullanılabilir ve lezzetli biçimlere dönüştürebilme imkanı sağlanmaktadır.
• İşleme işlevi, aksi takdirde israf edilecek olan çabuk bozulan ve yarı bozulabilen tarım ürünlerinin depolanmasına ve ayrıca bir sezon veya yılın fazla çıktısını diğerinde yeniden kullanılmasına olanak tanımaktadır. Meyve ve sebzelerin kurutulması, konservelenmesi ve salamura edilmesi, dondurulmuş ürünlere, sütün tereyağına, sade yağa ve peynire dönüştürülmesi ve tuzlama/tütsüleme ile etin kürlenmesi ürün işleme örnekleridir.
• İşleme faaliyeti ile istihdam yaratılmaktadır. Toplumun büyük bir kısmı fırıncılık endüstrisi, konserve endüstrisi, bira ve damıtma endüstrisi, şekerleme endüstrisi, şeker endüstrisi, yağ fabrikaları ve pirinç fabrikalarında istihdam edilmektedir.
• Tüketicinin ihtiyaçları işleme yoluyla daha ucuz maliyetle karşılanabilmektedir. Bunu tüketicinin kapısında yapmak, büyük ölçekte bir şirket tarafından yapmaktan daha pahalıdır. İşleme sayesinde tüketiciler zamandan tasarruf ettiği gibi, işleme süreciyle ilgili yaşanan zorluklardan ve rahatsızlık verici durumlardan kurtulmaktadır.
• Taşıma, depolama ve perakende satış gibi diğer pazarlama faaliyetleri işleme işlevi ile yakın ilişki içindedir.
• İşleme ile pazar genişletilebilmektedir. İşlenmiş ürünlerin uzak ve uluslararası pazarlara taşınması daha ucuzdur.

Sınıflandırma veya dereceleme, kalite gereksinimlerine göre çok sayıda ürünü farklı partilere ayırma işlemi olup, kalite açısından her parti aslında aynı niteliklere sahiptir. Dereceleme, ürünleri önceden belirlenmiş kriterlere göre gruplara veya partilere ayırmanın bir yolu olarak tanımlanmaktadır. Derecelendirme standardizasyondan sonra gerçekleşmektedir. Bir standardizasyon alt fonksiyonudur (Wafullah, 2023). Standardizasyon; kalite, büyüklük vb. konularda kuralların belirlenmesi sürecini ifade ederken, derecelendirme; bu kurallara uygun olarak fiili sınıflandırma çalışmasını içermektedir (Converse, 1926). Genel olarak gıda ürününün kalitesini belirleyen özellikleri şekil, boyut, olgunluk, doku, tat, renk ve kirletici maddeler olabilir.
Sınıflandırma veya dereceleme manuel olarak veya özel makinelerin yardımıyla yapılabilir (Srujana vd., 2022). Derecelemenin çeşitli gruplar için aşağıdaki faydalarından söz edilmektedir (Wafullah, 2023):
• Satış yapmadan önce ürünleri için dereceleme yapan çiftçiler daha iyi bir fiyat elde edebilirler. Derecelendirme aynı zamanda şirketlerin daha yüksek kaliteli ürünlerin tanıtımını kolaylaştırmada bir motivasyon kaynağı olarak da hizmet eder.
• Dereceleme pazarlamayı kolaylaştırır. Çünkü satıcı ve alıcı yönüyle her iki taraf da ürünün boyutu, rengi, özellikleri ve diğer sınıf tanımlarına aşinadır ve satıcının ürünün kalitesine ilişkin herhangi bir güvence vermesi gerekmez.
• Dereceleme, malların pazarını genişletmeye imkan sağlar. Nitekim, eğer dereceleme yapılmış ise satın alma işlemleri ürünün kalitesine ilişkin herhangi bir incelemeye gerek kalmadan farklı yerlerde bulunan kişiler arasında telefonla gerçekleştirilebilir.
• Dereceleme, ürünlerin fiziksel muayene ücretlerinin ve depolama kayıplarının azaltılmasını sağlayarak pazarlama maliyetlerinin düşürülmesinde önemli bir rol oynar.
• Dereceleme, reklam maliyetlerini azaltırken aynı zamanda her düzeyde taşıma ve tartım maliyetlerini de ortadan kaldırır.
• Dereceleme, çiftçilerin daha etkin çalışmasına olanak tanır. Ürünler depolandığında kolay finansman elde etmek, demiryolları ve sigorta şirketleri ile yapılan anlaşmalardaki hak iddialarını netliğe kavuşturmak, ürünler için depolama yeri temin etmek, piyasa bilgisi almak, farklı çiftçilerin ürünlerini bir merkezde toplamak, bir emtianın vadeli işlem ticaretini kolaylaştırmak bunlardan başlıcalarıdır.
• Dereceleme, tüketicilerin standart kalitedeki ürünleri adil fiyatlarla satın almalarına destek olur.
• Derecelendirme pazarda rekabet gücünün elde edilmesine ve etkin fiyatlandırmaya katkı sağlar.

Standardizasyon ve derecelendirme kavramlarına değindikten sonra uluslararası düzeyde derecelendirme ve standardizasyon kuruluşlarına da değinmek yerinde olacaktır.Bunlardan ilki kısa adı ISO olan Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu’dur. ISO-9000, kalite odaklı bir sistem için bir dizi uluslararası standarttır ve hem üretici hem de hizmet sektörüne uygulanabilmektedir. Uluslararası gıda standartlarından biri de CODEX’tir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık Örgütü, 1963 yılında Codex Alimentarius Komisyonunu (CAC) kurmuştur. CAC, codex alimentarius olarak adlandırılan gıda standartlarını oluşturmaktadır. Latince “codex alimentarius” kelimesi gıda kanunu veya gıda kodu anlamına gelmektedir. Komisyonun temel amacı tüketicilere koruma sağlamak ve tek tip uluslararası standartlar oluşturarak dünya ticaretini kolaylaştırmaktır. Kodeks standartları gıda güvenliği sisteminin her alanında, yani üretim, depolama ve nakliyede hayati bir rol oynayabilmektedir. Kodeks Alimentarius, tüketiciye dağıtılmak üzere işlenmiş, yarı işlenmiş veya işlenmemiş (ham) tüm temel gıdalar için standartlar içermektedir. Bu kapsamda gıda hijyeni, gıda katkı maddeleri, pestisit ve veteriner ilaç kalıntıları, gıda bulaşanları, etiketleme ve sunum, analiz ve numune alma yöntemleri ile ithalat ve ihracat denetim ve sertifikasyonuna ilişkin hükümler yer almaktadır (FAO, 2024). Şu anda bu Komisyona 144 ülke üyedir. CAC kapsamında uluslararası gıda standartlarının oluşturulması uzun vadeli bir süreçtir. Komisyon, önerilen ön standart taslaklarını hazırlamak için yardımcı organları veya komiteleri atamaktadır. Bu şekilde formüle edilen standartlar, yorumlarının alınması için tüm üye ülkelere dağıtılmaktadır. Son olarak taslak standartlar uygulama için dağıtılmaktadır. Komisyon bu standartları gözden geçirmek için periyodik olarak toplanmaktadır.

Finansman, pazarlama sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Finansman işlevi, çeşitli pazarlama süreçlerini ve fonksiyonlarını yürütmek için avans veya borç alınması olarak ifade edilmektedir (Mohy-ud-Din ve Badar, 2011). Finansman, ürünün zaman içinde pazarlama kanalı boyunca taşınması için gerekli para ve kredinin sağlanması olarak da tanımlanmaktadır (Olukosi, 2009). Tarım ürünleri söz konusu olduğunda, genellikle ham ürünlerin satış süresi ile nihai ürünün nihai tüketiciye satış süresi arasında bir zaman farkı vardır (Mohy-ud-Din ve Badar, 2011). Hemen hemen her üretim sisteminde, gerekli ham maddelere (örneğin makine, tohum, gübre, ambalaj, aroma maddeleri, stoklar vb.) yatırım yapmak ile ürünün satışı için ödeme almak arasında kaçınılmaz gecikmeler vardır (Crawford, 1997).
Zaman gecikmesi pazarlama sürecine iki şekilde dahil olmaktadır. İlk olarak, ürünün üreticiden son tüketiciye taşınmasında zaman gecikmesi vardır. Bu süre çabuk bozulan ürünler için birkaç gün, tahıl, pamuk ve çeltik gibi daha az bozulabilen ürünler için ise aylar sürebilmektedir. İkinci olarak, arz-talep farklılığından kaynaklanabilecek olumsuz piyasa koşullarından dolayı zaman gecikmesi yaşanmaktadır. Bu gecikmelerin bir sonucu olarak tüccarlar uzun süre sermayeyi bağlamak zorunda kalmaktadır. Tüccarlar, stok tutmayı finanse etmek, depolama masraflarını ödemek, ürünleri işlemek ve dağıtmak için sermayeye ihtiyaç duyarlar. Finansman, bankalardan ve diğer kredi kuruluşlarından kredi veya avans şeklinde alınabileceği gibi, işletme sahibinin kendi sermaye kaynaklarını bir iş girişimine bağlaması şeklinde de olabilir. Borç verenlerden, arkadaşlardan ve akrabalardan borç almak gibi diğer gayriresmi piyasa finansmanı kaynakları da az gelişmiş ülkelerde çok önemlidir (Olukosi, 2009).

PAZARLAMA İŞLEVLERİNİN ÇERÇEVESİ
Artan Farkındalık, Talep Uyarımı, Fiyat İstikrarı, Etkin Dağıtım ve Pazar Erişimi pazarlama işlevlerinin tarımsal pazarlamaya sağladığı faydalardır. Doğru cevap E seçeneğidir.

PAZARLAMA İŞLEVLERİNİN ÇERÇEVESİ
Depolama pazarlama işlevlerinin PILT (ürün, bilgi, lojistik ve işlem) çerçevesinde alt işlevlerdendir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Satış
Taşıma işlevi satış işlevinin alt işlevlerinden değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Taşıma
Taşıma veya lokasyonlar arasındaki ürünlerin transferi, harman yerinden tüketim noktasına kadar her düzeyde en önemli pazarlama görevlerinden birisidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Dereceleme
Pazarlamayı zorlaştırması derecelemenin faydalarından değildir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Finansman
İşin Niteliği ve Hacmi, Büyük Stok Taşıma Gerekliliği, Yapılan İşin Farklı Mevsimlerde Sürekliliği, Alım ve Satış Aşamasındaki Ödeme Koşulları ve Risk Alma Kapasitesi bir pazarlamacının veya pazarlama acentesinin tarım ürünleri pazarlaması faaliyetindeki sermaye gereksinimlerinin etkilendiği unsurlardandır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Pazar İstihbaratı
Dar Kapsamlı Olması, kullanıcılara maksimum fayda sağlaması için iyi piyasa bilgilerinin karşılaması gereken kriterlerden değildir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Finansman
İşin Niteliği ve Hacmi, Büyük Stok Taşıma Gerekliliği, Yapılan İşin Farklı Mevsimlerde Sürekliliği, Üretim ile Satış Arasında Gerekli Olan Süre ve Risk Alma Kapasitesi Bir pazarlamacının veya pazarlama acentesinin tarım ürünleri pazarlaması faaliyetindeki sermaye gereksinimleri etkileyen unsurlardandır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Pazar İstihbaratı. S 101
Doymuş yağlar negatif unsurlandandır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Pazar İstihbaratı
Protein, lif, meyveler, sebzeler, baklagiller ve kuruyemişler pozitif modellerdendir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Tarımsal üretim toprak, su ve biyolojik kaynaklar ile birlikte tarımsal girdiler kullanılarak yapılan bitkisel, hayvansal, su ürünleri, mikroorganizma ve enerji üretimini ifade etmektedir.

Tarımsal faaliyetlerin başlıca özellikleri; doğaya bağımlılık, küçük aile işletmelerinin fazlalığı, üretimde süreklilik değil kesikli yapı, işletmelerde ihtisaslaşmanın yaygın olmaması, ürünlerde genelde düşük arz ve talep esnekliği, yüksek oranda risk ve belirsizlikler, Azalan Verim Kanunu nedeniyle maliyeti düşürmenin sınırlılığından oluşmaktadır.
Ürünlerde genelde yüksek arz ve talep esnekliği

Tüketicilerin pazarlama sistemleri tercihinde ise satın alım yeri alışkanlıkları, bilinç düzeyi, güven duygusu, marka sadakati, teknolojik yenilikleri izleme becerisi, olağanüstü durumlarda örneğin Pandemi gibi birçok unsurun etkisi görülmektedir. Hangi pazarlama sistemi olursa olsun, tüketici haklarını koruyan mekanizmaların geliştirilmesi de talebin artmasına ve tercihin değişimine neden olacaktır.
Fiyat politikası

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), 1984 yılında Kamu İktisadi Kuruluşu (KİK) olarak kurulmuş, 1994 yılında İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yeni bir statü kazanmıştır. TİGEM, sahip olduğu arazi büyüklüğü, üretim çeşitliliği ve üretim miktarı, yürütülen ar-ge çalışmaları ve projeleriyle sektörde önemlidir. Bitkisel ve hayvansal üretimini artırmak, çeşitlendirmek ve ürün kalitesini iyileştirmek amacıyla yetiştirdiği tohumluk, fidan, fide ve benzeri mallar ile ürettiği damızlık hayvan ve spermaları yetiştiricilere intikal ettirmek, üretici örgütleri ile üretim amaçlı iş birliği gibi çalışma konularıyla sektöre katkı vermektedir.

Yeni nesil kooperatiflerin farkları; sınırlı/kapalı üyelik, şirket çalışma sistemini benimseme, ürün teslim garantisi ile teslim hakkı sözleşmeleri, ortaklık hisse devirlerindeki farklılıklar, ürün hizmet garantisi ve kalitesini sağlama, sermaye katkısının yüksek tutulması olarak sıralanabilir.
sınırsız üyelik

Üretici birliklerinin; %65’i hayvansal üretim, %28’i bitkisel üretim, %4’ü su ürünleri ve %3’ü organik ürünlerle ilgilidir.
hayvansal / bitkisel / su / organik

Sözleşmeli üretim, çiftçi ve alıcı arasında karşılıklı menfaat esaslarına dayalı olarak yazılı akitlerle yürütülen tarımsal üretim şekli olarak tanımlanmaktadır.
çiftçi - alıcı

E-ticaret, ticarette işlemleri kolaylaştıran teknolojik ürünler ve internetten oluşmaktadır. Elektronik ortamda yapılan işlemlerin tarafları; firma-firma, firma-müşteri, birey-kamu, firma-kamu, tüketici-tüketici ve kamu-kamu olarak belirtilebilir.
tüketici-müşteri

Değer zinciri tanımı, 1980’li yıllarda Micheal Porter tarafından ortaya atılan bir kavramdır. Değer zinciri; bir ürünün üretiminden başlayarak nihai tüketiciye ulaştırılmasına ve sonunda da piyasalardan çekilmesine kadar geçen süreci ifade etmektedir.

Değer zincirinde katma değeri artıran temel unsur “kalite” ve “orijin” temaları olduğu için, kalitenin garanti altına alınması ve ticarileştirme aşamalarında uygulamaların izlenmesinde teknik olanaklardan yararlanılmaktadır.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri/ İktisadi Devlet Teşekkülleri
Toprak Mahsulleri Ofisi, Et ve Süt Kurumu, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve Türkiye Şeker Fabrikaları Türkiye’de Cumhuriyet sonrasında, tarımsal ürün/ gıda piyasalarının altyapısını hazırlamak için üretimden pazarlamaya kadar birçok alanda hizmet veren kamu iktisadi teşebbüsleridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Mevzuat, Ortaklık yapısı, Teslim hakkı hissesi, Finansal Yapı ve Odak nokta yeni nesil kooperatiflerin özellikleri ve farklılıklarındandır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Tarımsal Üretici Birlikleri
Üretici birliklerinin; %65’i hayvansal üretim, %28’i bitkisel üretim, %4’ü su ürünleri ve %3’ü organik ürünlerle ilgilidir. Üye çiftçilerin ise yaklaşık %89’u hayvansal üretim ve %9’u bitkisel üretimle ilişkilidir (2024).Toplam 849 üretici birliğine 258.362 çiftçi üyedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Tarımsal Üretici Birlikleri
Üretici birliklerinin süt, kırmızı et, kanatlı hayvan eti, yumurta, bal, meyve, tarla bitkileri, su ürünleri yetiştiricileri, deniz ürünleri avcıları olmak üzere 9 merkez birliği kurulmuş, bunlara bağlı 600 üye birlik ve 320.974 üye çiftçi kayıtlıdır. Hem üye birlik hem de üye çiftçi sayısı açısından süt ve kırmızı ette yoğunluk olduğu belirlenmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Tarımsal Üretici Birlikleri
Üretici birliklerinin süt, kırmızı et, kanatlı hayvan eti, yumurta, bal, meyve, tarla bitkileri, su ürünleri yetiştiricileri, deniz ürünleri avcıları olmak üzere 9 merkez birliği kurulmuş, bunlara bağlı 600 üye birlik ve 320.974 üye çiftçi kayıtlıdır. Hem üye birlik hem de üye çiftçi sayısı açısından süt ve kırmızı ette yoğunluk olduğu belirlenmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Sözleşmeli üretimin birçok ülkede şeker pancarı, tohum, salçalık domates, patates, kesme çiçek, dana eti, tavuk eti, yumurta, meyve, sebze, tütün, makarnalık buğday, şaraplık üzüm, maltlık arpa gibi farklı tarımsal ürünlerde uygulandığı görülmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Perakende Ticaret
Perakende aşamada, farklı ölçekte birçok geleneksel ve organize perakendeciler bulunmaktadır. Organize perakendecileri zincir marketler, hipermarketler ve süpermarketler; geleneksel perakendecileri bakkal, manav gibi yapılar oluşturur. Doğru cevap C seçeneğidir.

E-ticaret, ticarette işlemleri kolaylaştıran teknolojik ürünler ve internetten oluşmaktadır. Elektronik ortamda yapılan işlemlerin tarafları; firma-firma, firma-müşteri, birey-kamu, firma-kamu, tüketici-tüketici ve kamu-kamu olarak belirtilebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Chatbot pazarlama, müşteri ile iletişimde ve hızlı çözüm üretmede önem taşıması nedeniyle tarımsal pazarlamada özellikle büyük işletmelerin kullanacağı bir araçtır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Yeni Nesil Pazarlama Yöntemleri
Niş pazarlama: Pazarın belirli bir bölümünü hedeflemek ve yankı uyandıracak mesajları paylaşmak için etkili bir yöntem olup üretim, satış, lojistik ve pazarlama açısından kişiselleştirme önem arz etmektedir. Örneğin çölyak ya da diyabete yönelik gıdalar gibi. Doğru cevap D seçeneğidir.

TARIMSAL PAZARLAMADA FİNANSMAN
Tarım sektöründe işletmelerin pazarlama faaliyetleri değişkenlik gösterir. Bu değişkenlik tarım ve gıda alanında işletme büyüklüğüne, mülkiyet yapısına, üretimin şekline, faaliyet alanına, pazar büyüklüğüne ve pazarın yapısına göre değişmektedir. Ancak ne tür işletme yapısı olursa olsun, tarım da dahil, ticari bir emtia üreten işletmeler genelde pazarlama aktivitelerinde 4P olarak adlandırılan, ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurma (satış çabaları) faaliyetleri üzerine odaklanmaktadırlar (Selvi ve Işık, 2015).
Doğru cevap: D

FİNANSAL ANALİZ
Finansman Kaynakları
Dış (Yabancı) Kaynak Finansmanı
Pazarlamanın finansmanında başvurulan yabancı veya dış kaynaklar farklı farklıdır. Kişisel kaynaklar yanında krediler yoluyla borçlanma, hibe ve teşvikler, fonlar, stratejik iş birlikleri yoluyla talep edilen fonlar başlıca yabancı kaynaklar arasında yer almaktadır.
Ürünlerin depolanması ve çeşitli yatırımların finansmanında finansal kiralama (leasing) kullanılmaktadır. Özellikle yatırımların orta ve uzun vadeli finansmanında yaygın olarak faaliyette bulunan leasing kuruluşları, yatırım ihtiyaçlarını karşılamada büyük avantajlar sağlamaktadır.(sayfa.155-157)
Otofinansman, yabancı kaynak türü olmayıp, öz kaynak finansmanıdır. İşletmenin karlarını dağıtmayıp öz sermayeye eklemesi, yani kendi kendini finanse etmesidir.
Doğru cevap: C

FİNANSAL ANALİZ
Finansman Kaynakları
Dış (Yabancı) Kaynak Finansmanı
Bir diğer modern finans şekli olarak forfaiting; yurt dışı borçların tahsiline dayanan orta vadeli bir finansman tekniğidir. Pazar şartları ve değerlendirilmesi yapılan risklere göre forfaitingde 6 aydan 6 yıla kadar vadelerin işleme alındığı da görülmektedir. Genellikle ürün dış satımından doğan ileri bir tarihte vadesi gelecek alacakların, daha önce bu alacakları ellerinde bulunduranlara başvurma hakkı olmaksızın satın alınması olarak değerlendirilen forfaiting sürecinde dört taraf bulunmaktadır. Bunlar; ihracatçı, ithalatçı, alacakları satın alan ya da devralan banka veya finansman kurumu (forfaiter) ve alacağı garanti eden bankadan oluşmaktadır (Özdemir, 2005).
Doğru cevap: E

FİNANSAL ANALİZ
Finansman Kaynakları
Dış (Yabancı) Kaynak Finansmanı
Genellikle ürün dış satımından doğan ileri bir tarihte vadesi gelecek alacakların, daha önce bu alacakları ellerinde bulunduranlara başvurma hakkı olmaksızın satın alınması olarak değerlendirilen forfaiting sürecinde dört taraf bulunmaktadır. Bunlar; ihracatçı, ithalatçı, alacakları satın alan ya da devralan banka veya finansman kurumu (forfaiter) ve alacağı garanti eden bankadan oluşmaktadır (Özdemir, 2005).
Doğru cevap: C

FİNANSAL ANALİZ
Finansman Kaynakları
Dış (Yabancı) Kaynak Finansmanı
Bir işletmenin bir bireye veya başka bir işletmeye, telif ücreti veya diğer ücretlerin ödenmesi karşılığında belirli bir yerde belirli bir süre boyunca öngörülen şekilde iş yapma hakkı verdiği bir organizasyon şekli, Franchising olarak adlandırılmaktadır.
Doğru cevap: C

FİNANSAL ANALİZ
Finansman Kaynakları
Diğer Modern Finansman Kaynakları
Kitle fonlaması: Tarımsal yatırım piramidinin temelini önemli ölçüde genişletme potansiyeline sahip olan ve gelişmekte olan bir finansman trendidir (Zeynalova ve Nasibova, 2023).
Doğru cevap: D

TARIMSAL PAZARLAMADA EKONOMİK VE FİNANSAL PARAMETRELER
Başabaş Analizi
İşletme açısından kar, satış gelirleri ile toplam giderler arasındaki pozitif farkı ifade etmektedir. Karı belirleyen üç temel unsur bulunmaktadır. Bunlar; maliyet, ürünün satış fiyatı ve iş hacmidir. Başabaş analizi; değişik üretim düzeylerinde gelirler, giderler ve kar arasında sistemli bir ilişki kurmaya yarayan analiz türüdür.
Doğru cevap: A

TARIMSAL PAZARLAMADA EKONOMİK VE FİNANSAL PARAMETRELER
Oran (Rasyo) Analizi
Pazarlama Maliyeti ve Pazarlama Oran Analizi
Pazarlama sisteminde örneğin üretici, toptancı ve perakendeci varsa ürün el değiştirdikçe pazarlama marjları hesaplanır. Marj, pazarlama sisteminde ürün el değiştirdikçe ortaya çıkan masraf ve karı içermektedir. Şekil 6.1’de görüldüğü üzere, pazarlama marjı; mutlak, oransal (nispi), brüt ve net pazarlama marjı olmak üzere dört şekilde hesaplanmaktadır.
Doğru cevap: B

TARIMSAL PAZARLAMADA EKONOMİK VE FİNANSAL PARAMETRELER
Oran (Rasyo) Analizi
Likidite Oranları
Likidite araştırmasında en yaygın olarak kullanılan iki oran, cari oran ve asit test oranıdır.
Doğru cevap: A

TARIMSAL PAZARLAMADA EKONOMİK VE FİNANSAL PARAMETRELER
Oran (Rasyo) Analizi
Likidite Oranları
Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle hesaplanır ve işletmenin dönen varlıklarını karşılama yeteneğinin bir ölçüsü olarak değerlendirilir.
Doğru cevap: B

Diğer Modern Finansman Kaynakları
Yurt dışı borçların tahsiline dayanan orta vadeli bir finansman tekniğine fortaiting denir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Diğer Modern Finansman Kaynakları
Forfaiting sürecinde dört taraf bulunmaktadır. Bunlar; ihracatçı, ithalatçı, alacakları satın alan ya da devralan banka veya finansman kurumu (forfaiter) ve alacağı garanti eden bankadan oluşmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Bankaların Pazarlama Kredileri ve Uygulamaları
Kredilerden yararlanmada gerçek kişilerde aranan özellikler şu şekilde açıklanmıştır: Nüfus cüzdanı, Çiftçi Belgesi/ÇKS Belgesi , Tarımsal işletmesini tevsik edici belgeler (tapu kaydı, kira kontratı vb), Krediye karşılık gösterilecek teminatlara ilişkin belgeler ve Bilanço esasına göre faaliyet gösteren işletmelerden son üç yıla ait bilanço ve gelir tablosudur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Bankaların Pazarlama Kredileri ve Uygulamaları
Çiftçi Belgesi/ÇKS Belgesi ,bTüzel kişilik ana sözleşmesinin (varsa değişikliklerin) yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesi ,Oda kayıt belgesi , Vergi levhası, Tüzel kişiliği temsile yetkili kişilerin, temsil yetkisine ilişkin kararlar ve noter onaylı imza sirküleri, Yeni kurulan tüzel kişilikler için kuruluş ve/ veya son yıla ait, diğerlerinde ise en az son üç yıla ait bilanço ve gelir tablosu, Tarımsal işletmesini tevsik edici belgeler (tapu kaydı, kira kontratı vb.) ve Krediye karşılık gösterilecek teminatlara ilişkin belgeler tüzel kişilerde aranan belgelerdendir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Bankaların Pazarlama Kredileri ve Uygulamaları
T.C. Ziraat Bankası kadın çiftçi kredisi ile kadınların üretime yönelik yatırım ve faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla canlı hayvan alınmasına, basit sera yapımına yönelik inşaat giderlerine, makine ekipman alınmasına, kiralık işletmeler için kira ücretinin ödenmesine, işletme giderlerinin karşılanması amacına uygun olarak krediler vermektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Bankaların Pazarlama Kredileri ve Uygulamaları
Başak Kart”, “Üretici Kart”, “Hasat Kart”, “İmece Kart”, “Tarım Kart”, “Ekin Kart”, “Verimli Kart”, “Harman Kart”, “Mahsul Kart”, isim ve görsellerinde tarımsal üretimle ilgili kavramları ve temaları kullandıkları izlenmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Oran (Rasyo) Analizi
Oran analiz tekniğinde kullanılan beş temel finansal oran bulunmaktadır. Bunlar: Likidite oranları, Varlık yönetimi oranları, Karlılık oranları, Borç yönetim oranları ve Pazar değeri oranlarıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Oran (Rasyo) Analizi
Oran analizinin temel aşamaları: .Uygun oranları uygun oranların seçimi, oranların hesaplanması, oranların karşılaştırılması ile sorun ve fırsatlara odaklanmadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Pazarlama Maliyeti ve Pazarlama Oran Analizi
Pazarlama marjı (PM), tüketicinin ödediği fiyat (Perakende Fiyat) ile üreticinin eline geçen fiyat(Üretici Fiyatı) arasındaki farkı ifade etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Pazarlama Maliyeti ve Pazarlama Oran Analizi
MC: çiftçiler ve aracılar tarafından yapılan toplam pazarlama masrafıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Etik, halk arasında da farklı tanımlanmaktadır. Örneğin etik, kanunların ruhuna bağlılık, dini inançlara bağlılık, toplumsal ve kültürel standartlara bağlılık ve fikirlere bağlılık olarak dört şekilde ifade edilmektedir (Chrispeels ve Mandoli, 2003).

Evrensel boyutta etik, günümüze kadarki süreçte tüm insanoğlu için doğru ve yanlışı tanımlayan bir kod olarak da ifade edilmektedir (Işık, 2003).

Bazı araştırmacılar ise pazarlama etiği yaklaşımlarını üçe ayırmışlardır (Gummesson, 2000):
1. Bir topluluk içerisinde baskın olan standartları ele alan açıklayıcı yaklaşım
2. Ahlaki kavram ve yargılamaların doğaları ve anlamlarını analiz eden meta-etik yaklaşım
3. Neyin doğru ya da yanlış olduğunu belirleyen ve kuralları oluşturan ahlaki temelleri tanımlayan normatif etik yaklaşım

Görelilik Kuramı, toplumların ahlaki standartları aynı olmadığı için bir kişinin davranışının ya da işletme stratejilerinin faaliyet gösterilen toplumdaki etik değerler dikkate alınarak değerlendirilmesini belirtmektedir. İşletmelerin faaliyette bulunduğu ya da bulunacağı ülkedeki etik değerler pazarlama açısından önemli hale gelmektedir.

Kohlberg Modeli (1969): Kohlberg’in Bilişsel Ahlaki Gelişim Modeli olarak da adlandırılan Model, toplum ya da organizasyon içindeki bireysel ahlaki ve etik değerlendirme süreçlerini açıklamaktadır. Model, bireylerin ahlaki bilgi ve düşüncesinin gelişimini, evrensel ve değişmez sıralı bir yapıda altı farklı niteliksel aşamadan geçilen bir süreç olarak tanımlamaktadır (Rubin ve Trotter, 1977).

Organizasyonel Ahlaki Gelişim Modeli: Reidenbach ve Robin (1991) tarafından geliştirilen model, organizasyonlarda kar hedefleri ile ahlaki karar alma ilişkisini ortaya koymaktadır. Modele göre, işletmelerde kar hedefleri ve etik sorunlar arasındaki ilişkide etik değerlere daha fazla önem verilmesi modelde bir üst aşamaya geçişi ifade edecektir. Model beş aşamadan oluşmaktadır.

Ferrell ve Gresham Modeli (1985): Ferrell ve Gresham’ın Olasılık Modeli olarak da anılan Model, çok aşamalı bir karar alma davranış yapısını açıklamaktadır. Modelde, etik karar alma durumlarında bireylerin kişisel özelliklerinin yanı sıra toplumun kültürel ve ahlaki değerleri gibi çevresel faktörlerin olasılıklar çerçevesinde etkisine işaret edilmektedir.

Hunt ve Vitell Modeli (1986): Hunt ve Vitell’in Pazarlama Etiği Genel Modeli olarak da adlandırılan Modelde, bireylerin ahlaki değerlerini etik kararlara dönüştürme süreci ve algı farklılıkları nedeniyle sahip oldukları etik değerlerin de değiştiği ortaya konulmaktadır.

Tarımsal ürün ve gıda piyasalarında ürün, fiyat, dağıtım ve promosyondan oluşan geleneksel pazarlama karması unsurları (Türkçe yazında pazarlama bileşeni olarak da adlandırılmaktadır.) arasında yer alır.

Promosyon; pazarlama karmasının hedef kitle ile iletişimini sağlayan, tüketicilerin tutum ve davranışlarını etkilemeyi amaçlayan unsurudur. Promosyonla ilgili kararların fiyat, ürün ve dağıtım karma unsuru kararlarıyla uyumlu olması önem taşımaktadır. Bu karma unsuru; reklam, kişisel satış, halkla ilişkiler ve satış teşviklerinden oluşmaktadır (Kaya, 2022)

ETİK KAVRAMI VE ÖNEMİ
Etik, halk arasında da farklı tanımlanmaktadır. Örneğin etik, kanunların ruhuna bağlılık, dini
inançlara bağlılık, toplumsal ve kültürel standartlara bağlılık ve fikirlere bağlılık olarak dört şekilde ifade edilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

PAZARLAMADA ETİK MODELLER
Evrensellik Kuramı (Ödev bazlı kuram), bir davranışın/eylemin ahlaki olup olmadığını sonuçlarına göre değil, kişinin başlangıçtaki niyetinin belirlediğini söylemektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

PAZARLAMADA ETİK MODELLER
Etik anlayışa yönelik pazarlama etik karar alma modelleri: Ferrell, Gresham ve Fraedrich’in Sentez Modeli, Hunt ve Vitell Modeli, Organizasyonel AhlakivGelişim Modeli, Kohlberg Modeli ve Ferrell ve Gresham Modeli’dir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Kohlberg Modeli
Karşılıklı ortak beklentiler, ilişkiler ve uyum aşaması ve Sosyal sistem ve toplumsal bilinç aşaması 2. Düzey geleneksel ahlak içinde yer almaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Yerel topluma karşı sosyal sorumlulukları olduğunu düşünen duyarlı işletmeler Organizasyonel Ahlaki Gelişim Modelinde üçüncü aşamada yer alır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Dağıtım Karma Unsurunda Etik Boyut
Ürünleri ticaret borsalarına ya da toptancı hallerine getirme tarımsal ürün ve gıdalarda dağıtım karma unsuru hakkında etiksel açıdan uygun olan davranışa örnektir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Dağıtım Karma Unsurunda Etik Boyut
Makyavelizm bir bireyin amaca ulaşmak için bütün araçların kullanılmasını meşru kılan düşünce sistemidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

TARIMSAL PAZARLAMA KARMASI UNSURLARINDA ETİK BOYUTLAR
Ürünün, bilinen marka imiş gibi algılanmasını sağlayacak mesajlar verilmesi, üründe bulunmayan bir özelliğin varmış gibi gösterilmesi, üründeki uygunsuz özellikleri kamufle etmeye çabalamak ve üründeki bozulmayı örtmeye çalışmak tüketicilerin hak ihlali yaşamasına neden olan durumlardandır. Doğru cevap E seçeneğidir.

PAZARLAMADA ETİK MODELLER
Bireylerin ahlaki değerlerini etik kararlara dönüştürme süreci ve algı farklılıkları nedeniyle sahip oldukları etik değerlerin de değiştiği ortaya konulan model Hunt ve Vitell Modelidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

PAZARLAMADA ETİK MODELLER
Erdem Kuramı, kökleri Aristo’nun öğretilerine kadar uzanmakta ve ahlak kavramını bireylerin parçası olduğu toplumla ilişkilendirmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Bir pazarlama planının temel ilkesi, sürekli değişen bir pazarda en fazla netliği garanti etmesidir.

İyi organize edilmiş bir pazarlama planı; finansal durumun değerlendirilmesi, üretim konuları, pazar değerlendirmeleri, risk yönetimi ve fiyatlandırma stratejileri gibi bazı unsurları içerir.
pazarlık miktarını

Niş Pazar: Genel pazar bölümlerine göre daha dar anlamda belirlenmiş gereksinimleri veya çok özel gereksinimleri olan, daha küçük müşteri gruplarını ifade etmektedir.

Pazar bölümlendirmesi, (segmentasyon) pazarın demografik, psikografik, davranışsal veya coğrafi değişkenlere dayalı olabilecek farklı kategorilere ayrılmasını içerir.

Pazarlama planlaması sırasıyla; pazar analizi, hedefler veya amaçlar, pazarlama stratejileri, uygulama, izleme ve yönetim, değerlendirme ve geri bildirimdir.
Pazarlama planlaması, işletmelerin pazarlama stratejilerini geliştirmek ve pazarlama hedeflerine ulaşmak için geçtikleri çeşitli aşamaları içeren bir süreçtir. Bu sürecin aşamaları sırasıyla; pazar analizi, hedefler veya amaçlar, pazarlama stratejileri, uygulama, izleme ve yönetim, değerlendirme ve geri bildirimdir.
Pazarlama planlaması içerisinde hedeflere ulaşmayı ve pazarlama stratejilerini hayata geçirme aşaması uygulama aşamasıdır. Burada pazarlama bütçesinin oluşturulması önem taşısa da, aşamayı tek başına temsil etmez.
Bu nedenle sorunun doğru cevabı, C seçeneğidir.

SWOT analizi sonucunda pazarlama yönetimi; güçlü yönleriyle fırsatları değerlendirmeye çalışacak ve tehdit oluşturabilecek durumlara karşı da zayıf yönler bilinmek suretiyle ya önlem almaya çalışacak ve güçlendirme çabası içinde olacak ya da tehditlerden kaçınabilmenin yollarını arayacaktır.
İşletmenin kârlılığının tespit edilmesi demektir.

Stratejik Pazarlama Planının Kontrolü ve Geri Besleme: Stratejik pazarlama planının değerlendirilmesi yıllık planların kontrolü, karlılığın kontrolü, verimliliğin kontrolü ve stratejilerin kontrolü olmak üzere dört düzeyde yapılmaktadır

Stratejik Pazarlama Planının Uygulanması: Stratejik pazarlama planının uygulanma sürecinde bazı unsurlar oldukça önemlidir. Birinci unsur liderdir, lider geleceği belirleyen, çalışanları motive eden ve onlara “yapabilecekleri” ilhamını veren kişidir. İkinci unsur bütçedir, uygulanacak stratejiler, hedefler ve vizyon bütçe ile yakından ilişkilidir. Ardından organizasyon yapısı gelir, vizyon ve hedefler, organizasyon yapısına yansıtılmalıdır. Son unsur, organizasyon kültürüdür. Kültür, vizyonla uyumlu olmalı ve başarıya katkı sağlamalıdır.

Tarımsal pazarlama planlaması talep ve arz koşulları, tüketicilerin tercihleri, fiyatların olası dalgalanmaları ve düzenleyici faktörlerin pazar dinamikleri bilgisidir.

Dağıtım stratejileri kesinlikle tarımsal pazarlamanın merkezi bölümünü oluşturmaktadır.