Çok gözlü mide sistemi sığır, koyun, keçi (herbivorlar)’de bulunmaktadır.

Ağız, sindirimin başladığı yerdir. Ağız boşluğu ve dil çok miktarda duyu reseptörleri içeren birkaç tabaka halinde epitel hücrelerle kaplıdır. Yemler ağıza alındığı zaman dişler, dil, yanak kasları vasıtasıyla çiğnenerek fiziksel (mekanik) olarak parçalanır ve boyutları küçültülür.

Kursakta pepsinojen salgılanır fakat kursak ortamı asit olmadığından, burada pepsine dönüşemez. Buradaki pepsinojen bezsel mideye geçerek oradaki asit ortamda pepsine dönüşerek aktif hale gelir.

Yeni doğan bir buzağıda ilk üç bölüm (rumen, retikulum ve omasum) gelişmemiş olup, sütten katı yeme geçilmesiyle birlikte gelişmeye başlarlar.

Ot yiyen hayvanların günlük salgıladıkları tükürük miktarı, vücut ağırlıklarının yaklaşık olarak %10-15’i kadardır. Bu durumda 60 kg olan bir koyunun günlük salgıladığı tükürük miktarı 6-9 kg olacaktır.

Sellülaz enzimini üreten bakteriler, tek midelilerde kalın bağırsakta, ruminantlarda rumende, kanatlı hayvanlar ile tavşanda kör ve kalın bağırsakta bulunurlar.

Suyun ince bağırsak zarlarından hücrelere emilimi tamamen diffüzyon yoluyla olur.

Organizmada kolesterolün sentez yeri başta karaciğer ve deri olmak üzere adrenal korteks, testisler, ince bağırsaklar ve diğer bazı organlardır.

Karaciğer protein yoğunluğu sabit değildir. Bağırsaklardan emilim olduğu dönemde artar, emilim sonrasında düşmeye başlar. Açlık ve rasyondaki protein yetersizliği karaciğer protein miktarını düşürmektedir. Karaciğer açlıkta, genellikle ilk bir kaç gün içinde protein içeriğinin %40’ını kaybedebilir. Karaciğer proteinlerinde bunun üzerinde parçalanma olmaz ve geri kalan proteinler korunur. Bu aşamadan sonra diğer doku (kas doku) proteinleri yıkılmaya başlar. Karaciğer protein sentezinde önemli bir rol oynamasına rağmen vücuttaki toplam proteinin sadece %6’sını oluşturur.

Hayvansal organizmada vitaminler büyük oranda ince bağırsaktan emilir. Yağda eriyen A, D, E ve K vitamini başta karaciğer olmak üzere vücutta depolanırlar. Suda eriyen B grubu vitaminler ile vitamin C vücutta fazla depolanmaz.

Basit mide sistemi; insan (omnivor), domuz (omnivor), köpek
(karnivor)
Fonksiyonel kalın bağırsaklı mide sistemi; at (herbivor), tavşan
(herbivor), devekuşu (herbivor), sıçan (omnivor)
Çok gözlü mide sistemi ; sığır, koyun, keçi (herbivorlar)
Kanatlı mide sistemi; tavuk, hindi, ördek, kaz vb.
Doğru cevap C'dir.

Kursak: Kanatlı hayvanlarda bulunan çok fonksiyonel bir organdır. Burada, salgı bezleri yoğundur ve bu bezler mukus salgılarlar. Kursağın asıl görevi, yemleri depo etmek, ıslanmalarını ve bir dereceye kadar parçalanmalarını sağlamaktır. Doğru cevap B'dir.

İnce bağırsak kimyasal sindirim ve emilimin en yoğun yapıldığı sindirim organıdır. Doğru cevap E'dir.

Su, glukoz, tuz ve diğer bazı maddelerin emilmeleri için kimyasal bir değişikliğe uğramalarına gerek yoktur. Doğru cevap A'dır.

Sindirim işlevi organizmada sindirim enzimleri yardımıyla gerçekleşir. Sindirim enzimleri etki ettikleri maddenin adının sonuna getirilen “az” veya “litik” ekleriyle tanınan; örneğin, proteinleri parçalayan proteolitik enzim olan proteaz, yağları parçalayan lipolitik enzim olan lipaz, nişastayı parçalayan amilolitik enzim olan amilaz ile birlikte sonuna “-in” eki getirilen pepsin, tripsin, rennin gibi enzimlerden oluşur. Doğru cevap D'dir.

Hücre duvarını oluşturan sellülozu parçalayan ve bir glikozidaz olan sellülaz enzimi, bakteriler tarafından üretilir ve salgılanır. Sellülaz enzimini üreten bakteriler, tek midelilerde kalın bağırsakta, ruminantlarda rumende, kanatlı hayvanlar ile tavşanda kör ve kalın bağırsakta bulunurlar. Doğru cevap A'dır.

Pankreas salgısındaki bir enzim olan ve safra tuzları ile aktive edilen lipaz, yağları yağ asitleri ile gliserine parçalar. Parçalanma sonucu oluşan yağ asitleri ve gliserin, bağırsaktaki villuslar tarafından emilir. Doğru cevap C'dir.

Sindirim kanalında sindirimi tamamlanmış olan besinler, emilerek kan ve lenf yoluna geçerler. Kan ve lenf yoluyla emilen besin maddeleri, kullanılmak veya depo edilmek üzere dokulara taşınırlar. Doğru cevap D'dir.

Anabolizma (Sentez): Küçük ve basit yapılı bileşiklerden büyük moleküllü karmaşık bileşiklerin yapılması ya da sentezlenmesi olayıdır. Doğru cevap E'dir.

Hayvansal organizmada vitaminler büyük oranda ince bağırsaktan emilir. Yağda eriyen A, D, E ve K vitamini başta karaciğer olmak üzere vücutta depolanırlar. Suda eriyen B grubu vitaminler ile vitamin C vücutta fazla depolanmaz. Yemlerle alınan vitaminlerin hayvansal organizma tarafından kullanılmayan kısımları gübre, idrar ve hayvansal ürünler (yumurta, süt) ile vücuttan dışarı atılır. Doğru cevap B'dir.

Besin maddelerinin organizmaya yararlı hale gelebilmeleri için sindirim kanalında geçirdikleri değişikliklere sindirim adı verilir.

Sindirim sistemi tüm hayvanlarda ağızla başlar ve bunu yemek borusu (özefagus), mide (çok gözlü mide), ince ve kalın bağırsaklar izler.

Mide, fizyolojik fonksiyonu yönünden fundus, korpus ve antrum bölgeleri olarak üç kısma ayrılır.

Yemlerdeki proteinler üzerine önce mide salgısındaki pepsin enzimi etki eder. Bu salgı ruminantlarda yalnızca abomasumda salgılanır.

Yemlerde bulunan karbonhidratlar, çoğunlukla nişasta, laktoz ve sükroz ile az miktarlarda pektin, dekstrin ve diğer karbonhidratlardan oluşur. Karbonhidratların parçalanma son ürünleri maltoz, laktoz ve sükroz gibi disakkaritler ile glukoz (%80), fruktoz, galaktoz ve mannoz gibi monosakkaritlere parçalanırlar. Daha sonra ince bağırsağın epitel hücreleri tarafından emilirler.

Yemlerle alınan proteinler sindirim kanalında amino asit ve peptid formuna dönüşerek emilebilir

Besin maddelerinin kana karışmasından başlayarak bunların işlenmesi ve artıklarının dışarı atılmasına değin geçen tüm olaylara metabolizma adı verilir.

Proteinler --> Amino asitler + NH3 + Keto asitleri, H2O + CO2 + Enerji
Lipidler--> Yağ asitleri + Gliserol + H2O + CO2 + Enerji
Karbonhidratlar--> Basit şekerler + H2O + CO2 + Enerji

Kandaki şeker miktarının, normal seviyenin altına düşmesine “hipoglisemi” denir.

Hayvansal organizmada vitaminler büyük oranda ince bağırsaktan emilir. Yağda eriyen A, D, E ve K vitamini başta karaciğer olmak üzere vücutta depolanırlar. Suda eriyen B grubu vitaminler ile vitamin C vücutta fazla depolanmaz.

Diğerlerinde fonksiyonel kalın bağırsaklı mide sistemi görülür. Cevap a şıkkıdır.

A şıkkındaki sıralama doğrudur. Cevap A'dır.

Diğerleri de sindirim sistemi organıdır amabahsedilen organ Kursak'tır. Cevap A şıkkıdır.

Esas dediği içi ince bağırsak doğrudur. Cevap a şıkkıdır.

Diğerleri karbonhidrattır. Cevap e şıkkıdır.

Sellüloz zor sindirilir. Cevap A şıkkıdır.

Bahsedilen özellikler minerallere aittir. Cevap A şıkkıdır.

b şıkkı:Çevreden gelen maddenin canlı organizmaya geçmesi, c şıkkı:Canlılarda meydana gelen fiziksel ve kimyasal olayları inceleyen bilim, d şıkkı:Besin maddelerinin organizmaya yararlı hale gelebilmeleri için sindirim kanalında geçirdikelri değişiklikler, e şıkkı: mideni bölümüdür. Cevap a şıkkıdır.

Sentezlenemezler. Cevap B şıkkıdır.

Kolay sentezlenir. Cevap A şıkkıdır.

1.Basit mide sistemi; insan (omnivor), domuz (omnivor), köpek (karnivor)
2. Fonksiyonel kalın bağırsaklı mide sistemi; at (herbivor), tavşan (herbivor), devekuşu (herbivor), sıçan (omnivor)
3. Çok gözlü mide sistemi; sığır, koyun, keçi (herbivorlar)
4. Kanatlı mide sistemi ; tavuk, hindi, ördek, kaz vb.

Yeni doğan bir buzağıda ilk üç bölüm (rumen, retikulum ve omasum) gelişmemiş olup, sütten katı yeme geçilmesiyle birlikte gelişmeye başlarlar

Kör Bağırsak (sekum): Kör bağırsak veya sekum adı verilen ve ince bağırsaktan sonra gelen kalın bağırsak atlarda fazla genişlemiş durumdadır.

Sindirim enzimleri, enzimler içinde önemli bir yer tutarlar. İnsanların ve bazı hayvanların tükürüklerinde bulunan amilaz enziminin sindirimdeki fonksiyonu, bunların etkilerine bir örnek olarak gösterilebilir. Bu enzim, çözünemez durumda ki nişastayı çözünebilir maltoza (malt şekeri) parçalar

Ot yiyen hayvanların günlük salgıladıkları tükürük miktarı, vücut ağırlıklarının yaklaşık olarak %10-15’i kadardır.

Sellülaz enzimini üreten bakteriler, tek midelilerde kalın bağırsakta, ruminantlarda rumende, kanatlı hayvanlar ile tavşanda kör ve kalın bağırsakta bulunurlar.

Mineral maddelerin emilim yeri ince bağırsaktır. Ancak az miktarda deri, mide ve kalın bağırsakta da olmaktadır. Mineral maddelerin çoğu ince bağırsakta emilir.

Vitaminlerin emildikleri ana bölge ince bağırsaklardır. Özellikle yağların ve safra tuzlarının bol bulunduğu ince bağırsak ortamında, yağda eriyen vitaminler daha kolay emilirler. Yağda eriyen vitaminlerden vitamin A, vitamin D, vitamin E ve vitamin K ince bağırsaktan diffüzyonla emilir ve lenf sistemine geçerek lenf yoluyla karaciğere taşınır. Vitamin B kompleksi içindeki vitaminlerin tümü bağırsak kanalından kolayca emilirler. Vitamin B’nin en fazla emildiği bölgeler ince bağırsak, rumen ve kalın bağırsaktır. Bunun dışında vitamin B12 mide epitel hücreleri ile midenin antrum bölgesinden emilebilir. B grubuna giren vitaminlerin taşınması kan yolu ile gerçekleşir.

Kandaki glukoz miktarının, normalden yüksek olmasına ise “hiperglisemi” denir.

Katabolizma (Parçalanma): Karmaşık yapılı ya da büyük moleküllü bileşiklerin küçük moleküllü basit bileşiklere parçalanması olayıdır.

Canlılarda meydana gelen fiziksel ve kimyasal olayları inceleyen bilim dalına fizyoloji adı verilir. Doğru cevap B'dir.

Verilen seçeneklerde yer alan canlılardan keçi çok gözlü mide sistemine sahip bir canlıdır. Doğru cevap A'dır.

At, tavşan, devekuşu ve sıçan fonksiyonel kalın bağırsaklı mide sistemine sahipken köpek basit mide sistemine sahiptir. Doğru cevap E'dir.

Ruminantların midesi 4 ayrı bölmeden oluşan bir bileşik midedir. Bu bölmeler rumen (işkembe), retikulum (börkenek), omasum (kırkbayır) ve abomasumdur (şirden, gerçek mide).Ventrikus yani taşlık ise kanatlılarda fiziksel sindirimin en yoğun olarak yapıldığı sindirim sistemi bölümüdür. Doğru cevap E'dir.

Ruminantlarda sindirim enzimleri yalnızca tek mideli hayvanların midelerinin karşılığı olan abomasumda salgılanır. Doğru cevap C'dir.

Yeni doğan bir buzağıda ruminant midesinin ilk üç bölümü olan rumen, retikulum ve omasum gelişmemiş olup, sütten katı yeme geçilmesiyle birlikte gelişmeye başlarlar. Doğru cevap B'dir.

Ruminantlar günün yaklaşık 8 saatini de geviş getirmek için harcarlar. Doğru cevap D'dir.

Yağların sindirimi esas olarak ince bağırsakta meydana gelir. Doğru cevap C'dir.

Geviş getiren hayvanların rumenlerinde bulunan bakterilerin, yaptıkları işlerden bir diğeri de B-grubu vitaminlerini sentezlemeleridir. Bu bakımdan ruminantların B-grubu vitaminlerini yemlerle almaları gerekli değildir. Doğru cevap B'dir.

Şilomikronların büyük kısmı karaciğerde değerlendirilirler. Doğru cevap E'dir.

Taşlık kanatlılarda fiziksel sindirimin en yoğun olarak yapıldığı bölümdür. Burada yemler kum ve çakıl gibi sert parçaların da yardımıyla iyice öğütülür. Bu yolla dane yemler, kaba ve sellülozlu yemlerden daha iyi yararlanılır.
Kum ve çakıl gibi sert parçalar bulunur.

Ruminantlarda Mide: Ruminantların midesi 4 ayrı bölmeden oluşan bir bileşik midedir. Bu bölmeler rumen (işkembe), retikulum (börkenek), omasum (kırkbayır) ve abomasumdur (şirden, gerçek mide). Sindirim enzimleri yalnızca tek mideli hayvanların midelerinin karşılığı olan abomasumda salgılanır.
Yalnız IV

Ot yiyen hayvanların günlük salgıladıkları tükürük miktarı, vücut ağırlıklarının yaklaşık olarak %10-15’i kadardır.

A seçeneği doğrusu: Amilazın yemlerdeki mevcut nişastaya etkisi, yem mideye girdikten sonra da devam eder. Ancak amilazın midede karbonhidratlara etkisi midede salgılanan hidroklorik asit ve diğer salgılarla bloke edilir ve midede pH 4.0’ün altına düşünce amilaz bütün aktivitesini kaybeder.
B seçeceği doğru cevaptır. Karbonhidratların sindirimi tükürüklerinde amilaz enzimi bulunan hayvanlarda ağızda başlar.
C seçeneği doğrusu: Sindirim kanalında salgılanan enzimlerin hiç birisi kaba yemlerde bulunan ham sellülozu sindiremezler. Hücre duvarını oluşturan sellülozu parçalayan ve bir glikozidaz olan sellülaz enzimi, bakteriler tarafından üretilir ve salgılanır.
D seçeneği doğrusu: Geviş getiren hayvanlar büyük oranda sellülozca zengin yemlerle yemlendikleri için rumendeki bakteriyel fermantasyon ol

Ergin canlılarda büyük moleküllü proteinlerin emilimi söz konusu olmadığı halde sığır, koyun ve manda gibi hayvanların yavrularında doğumdan sonraki ilk 36 saatlik dönem içerisinde kolostrumun (ağız sütü) içerdiği proteinler parçalanmadan pinositosis yolu ile bağırsaktan emilebilmektedirler.
Pinositoz

Vitaminlerin emildikleri ana bölge ince bağırsaklardır. Özellikle yağların ve safra tuzlarının bol bulunduğu ince bağırsak ortamında, yağda eriyen vitaminler daha kolay emilirler. Yağda eriyen vitaminlerden vitamin A, vitamin D, vitamin E ve vitamin K ince bağırsaktan diffüzyonla emilir ve lenf sistemine geçerek lenf yoluyla karaciğere taşınır. Vitamin B kompleksi içindeki vitaminlerin tümü bağırsak kanalından kolayca emilirler. Vitamin B’nin en fazla emildiği bölgeler ince bağırsak, rumen ve kalın bağırsaktır. Bunun dışında vitamin B12 mide epitel hücreleri ile midenin antrum bölgesinden emilebilir. B grubuna giren vitaminlerin taşınması kan yolu ile gerçekleşir.
I ve II

Proteinlerin parçalanması ile Amino asitler + NH3 + Keto asitleri, H2O + CO2 + Enerji
Lipidlerin parçalanması ile Yağ asitleri + Gliserol + H2O + CO2 + Enerji
Karbonhidratların parçalanması ile Basit şekerler + H2O + CO2 + Enerji
oluşmaktadır.
Hidroklorik asit

Kas ve sinirlerin uyarılmalarında etkili rol oynarlar.
I ve II

Proteinlerde mevcut 21 amino asitten 11 tanesi hayvan hücrelerinde normal miktarlarda sentezlendiği halde, diğer 10 tanesi ya hiç sentezlenemez ya da organizmanın gereksinimini karşılayacak düzeyde sentezlenemezler.

Proteinler vücut hücrelerinde sentezlenir ve her hücrenin fonksiyonel özelliği sentezleyeceği protein tipine bağlıdır. Genel olarak hücrede mevcut genler, sentezlenecek protein tipini ve fonksiyonlarını kontrol ederler. Protein sentezlenebilmesi için hücre ortamında amino asitler, enerji ve katalizör (hormon ve enzimler) gibi unsurların bulunması gerekir.
Yağ asitleri

Sulu Kaba Yemler 1. Otlatılan çayır-mera ve yayla bitkileri 2. Biçilerek veya doğranarak yedirilen bitkiler (yeşil yemler) 3. Silajlar 4. Konservecilik veya insan gıdası artığı olan yeşil yemler Kuru Kaba Yemler 1. Buğdaygil kuru otları 2. Baklagil kuru otları 3. Baklagil-buğdaygil karışımı kuru otlar 4. Baklagil-buğdaygil samanları Doğru cevap C'dir.

Enerji Yemleri (%20’den Az Protein, %18’den Az Ham Sellüloz İçerirler) 1. Tahıl daneleri 2. Değirmencilik yan ürünleri 3. Şeker pancarı posası 4. Melas 5. Selektör altı ve elek üstü ürünler 6. Hayvansal ve bitkisel yağlar 7. Diğer enerji yemleri Doğru cevap D'dir.

Yem Katkı Maddeleri 1. Koruyucular 2. Antioksidanlar 3. Yem tüketimini artırıcılar 4. Enzimler 5. Probiyotikler 6. Prebiyotikler 7. Toksin bağlayıcılar 8. Metan oluşumunu önleyiciler 9. Gaz oluşumunu önleyiciler 10.Tampon maddeler 11.Pelet bağlayıcılar 12.Vitamin ve Mineraller Doğru cevap A'dır.

Çayır ve meraların hayvan beslemede vazgeçilemez yem kaynakları olarak aşağıda sıralanan üstünlükleri de vardır; 1. Birçok bitki bir arada bulunduğundan çayır-meraların besleme değerleri yüksektir. 2. Buralarda otlayan hayvanlar açık hava ve güneşten yeterince yararlandıkları için hastalıklara karşı dayanıklıdırlar. 3. Otlarken devamlı dolaşma, hareket organlarının iyi gelişmesini ve hayvanların kuvvetli olmasını sağlar. 4. Çayır-meralarda bulunan körpe ve taze otlar hayvanların iştahlarını yüksek tutar, metabolizma işlevlerini düzenler. 5. Yem giderlerinin azalmasını sağlar. Doğru cevap C'dir.

Baklagil yeşil yemler: yonca, korunga, fiğ türleri, yem bezelyesi.
Buğdaygil yeşil yemler: mısır hasılı, darı hasılı, tahıl hasılları, sudan otu.
Doğru cevap D'dir.

Fiğ Türleri: Fiğler hayvan beslemede danelerinin yanı sıra otlarından taze, kuru ot, silaj ve saman olarak yararlanılan yem bitkileridir. Fiğler tek yıllık bitkilerdir. Adi fiğ kışı sert olmayan bölgelerde sonbaharda, sert geçen bölgelerde ise yazlık olarak ilkbaharda ekilir. Macar fiği ise soğuğa dayanıklı olduğundan kışı sert geçen yörelerde bile kışlık olarak ekilebilir. Tam çiçek ile bakla bağlama dönemi arasında biçildiklerinde hayvanlar için uygun kaba yem niteliğindedirler. Biçimin geciktirilmesi halinde tadı hafif acılaşır. Acılaşma, tüketimi olumsuz yönde etkilemez ancak sütte hafif acı bir lezzetin oluşmasına neden olabilir. Bunun yanı sıra hayvanda sindirim bozuklukları ve kabızlık görülür. Doğru cevap A'dır.

Silaj, su içeriği yüksek yeşil yemlerin, havasız ortamda laktik asit bakterilerinin etkinliğine bırakılarak doğal fermantasyona uğratılmaları sonucu elde edilen bir yem çeşididir. Doğru cevap C'dir.

Dış kısmındaki kavuz nedeniyle sellüloz içeriği yüksektir. Sellüloz içeriğinin yüksekliği nedeniyle rumende topaklaşmalara engel olduğundan sindirimi kolaylaştırır. Süt ineklerine verilen yoğun yem karmalarının sellüloz düzeyini artırmak, süt yağı ve süt şekeri oranının artmasına da olumlu etkide bulunur. Bunun yanı sıra tereyağının aşırı yumuşamasını engelleyerek kalitesini iyileştirir. Bu nedenle, süt ineklerinin rasyonlarında %20-35 arpa bulunmasına özen gösterilmelidir. Arpa etlik piliç rasyonlarında enerji düzeyini düşürdüğünden çok fazla tercih edilmez. Doğru cevap A'dır.

Burçak: Yalnızca hayvan yemi olarak yetiştirilir. Ham protein (%26) ve enerji düzeyi oldukça yüksektir. Sindirilme derecesi yüksek olmasına rağmen atlar için uygun olmayan bir dane yemdir. Danedeki acı bileşikler bu hayvanlar için zararlıdır. Bünyesinde bulunan acı lezzetteki bileşiklerin alkaloidler, glikozitler ve taninlerden oluştuğu tahmin edilmektedir. Sığır ve koyunlara ise tehlikesizce verilebilir. Daha çok sığır ve mandaların beslenmesinde kullanılmaktadır. Burçak tohumu, herhangi bir ısıl işlemden (pişirme, haşlama, kavurma vb.) geçirildikten sonra bileşimindeki acı bileşiklerin bünyeden uzaklaştırılması sonucu her hayvan türüne tehlikesizce verilebilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Kan Unu Kan unu, kesimhanelerde toplanan kanın kurutulmasıyla elde edilir. Kan unu özellikle genç hayvanlar ve kümes kanatlılarının beslenmesinde protein kaynağı olarak değerlendirilebilmektedir. Kan unu %85 ham protein içeriği ile en yüksek proteinli yemlerdendir. Aynı zamanda iyi bir mineral madde kaynağıdır. Ancak bazı sakıncalarından dolayısı rasyonlarda sınırlı düzeyde kullanılmalıdır. Kanatlı rasyonlarına %2-5 oranında katılabilir. Doğru cevap D'dir.

Yem, belirli sınırlar içinde kalan miktarlarda hayvanlara yedirildiğinde herhangi bir zararlı etkisi olmayan, hayvanların yaşamlarını sürdürmelerini ve verim
vermelerini sağlayan, organik ve inorganik besin maddeleri olarak tanımlanmaktadır.

Enerji Yemleri (%20’den Az Protein, %18’den Az Ham Sellüloz
İçerirler)
1. Tahıl daneleri
2. Değirmencilik yan ürünleri
3. Şeker pancarı posası
4. Melas
5. Selektör altı ve elek üstü ürünler
6. Hayvansal ve bitkisel yağlar
7. Diğer enerji yemleri

Yem Katkı Maddeleri
1. Koruyucular
2. Antioksidanlar
3. Yem tüketimini artırıcılar
4. Enzimler
5. Probiyotikler
6. Prebiyotikler
7. Toksin bağlayıcılar
8. Metan oluşumunu önleyiciler
9. Gaz oluşumunu önleyiciler
10.Tampon maddeler
11.Pelet bağlayıcılar
12.Vitamin ve Mineraller

Çayır ve meraların hayvan beslemede vazgeçilemez yem kaynakları olarak aşağıda sıralanan üstünlükleri de vardır;
1. Birçok bitki bir arada bulunduğundan çayır-meraların besleme değerleri
yüksektir.
2. Buralarda otlayan hayvanlar açık hava ve güneşten yeterince yararlandıkları için hastalıklara karşı dayanıklıdırlar.
3. Otlarken devamlı dolaşma, hareket organlarının iyi gelişmesini ve hayvanların kuvvetli olmasını sağlar.
4. Çayır-meralarda bulunan körpe ve taze otlar hayvanların iştahlarını yüksek
tutar, metabolizma işlevlerini düzenler.
5. Yem giderlerinin azalmasını sağlar.

Baklagil Yeşil Yemleri
Baklagil yemleri yeşil ya da kurutularak hayvan belemede kullanılırlar. Baklagil
yemleri çeşitli üstünlükleri nedeniyle özel ve önemli bir yere sahiptirler. Baklagil yeşil yemlerinin protein, mineral ve vitamin içerikleri buğdaygillere göre çok
yüksektir. İster yeşil, isterse kurutulduktan sonra kullanılsın, genellikle diğer yem
bitkilerine göre daha lezzetlidirler. Ancak çoğu genellikle hafif acı lezzette olduğundan, hayvanların alışması için belirli bir sürenin geçmesi gerekebilir. Önemli
baklagil kaba yemlerinin özellikleri ise aşağıda belirtilmiştir.
Yonca: Değişik iklim koşullarında yetişebilen yonca, dünyada en fazla yetiştirilen baklagil yem bitkisidir. Yonca; drenajı iyi, fazla asitli olmayan toprakları
sever. İlk ekildiği yıldan sonraki yıllarda iklim, toprak ve sulama koşullarına bağlı
olarak yılda 3-10 biçim verim verir. Çok yıllık bir bitki olduğundan 10-15 yıl normal verimini sürdürebilir. Yonca, hayvanlara genellikle biçilip taze ya da kurutulmuş olarak yedirildiği gibi, bazen otlatılarak da değerlendirilmektedir. Yonca,
baklagil yem bitkileri içerisinde besleme değeri en yüksek olanıdır. Başka bir deyişle protein, mineral maddeler ve vitaminlerce zengin olup, hayvanlar tarafından
sevilerek tüketilir. Yoncanın protein içeriği %14-18 arasında değişir. Proteininin
sindirilme derecesi diğer baklagil yem bitkilerinden daha yüksektir. Erken biçilen yoncadan elde edilen yonca kuru otu, çayır kuru otuna yakın enerji içerdiği
halde iki kat daha fazla protein ve üç kat daha fazla kalsiyum içerir. Yonca, et ve
süt sığırları için çok uygun bir yemdir. En uygun biçim zamanı ise tam çiçekleme dönemidir. Yeşil yonca, özellikle alışık olmayan ruminantlarda (geviş getiren
hayvanlarda), ilk defa yedikleri zaman gaz ve şişkinlik yapabilmektedir. Körpe,
üzerine çiğ düşmüş ve yağmurdan ıslanmış yonca otunun şişkinlik yapma olasılığı
daha yüksektir. Bu şekildeki yoncayı hayvanlara vermekten kaçınılmalıdır.
Korunga: Yonca gibi çok yıllık bir bitki olup, kurak, zayıf ve kalkerli topraklara
dayanıklıdır. Biçim sayısı ve dolayısıyla yıllık ot verimi yoncadan daha azdır. Biçim
sayısı, verimi yüksek çeşitlerde bile yılda 2-4’ü geçmez. Protein içeriği, yoncadan
biraz düşük olmakla birlikte, kalsiyum bakımından daha zengindir. Sindirilme derecesi yüksek olup, tek başına çayır-mera yemleri yerine verilebilecek niteliktedir.
Korunganın biçme zamanı geciktirildikçe ot verimi artmakta, ancak besleme değeri
düşmektedir. Besin maddeleri içeriği ve ot verimi açısından en uygun biçim zamanı
çiçek başlangıcı ya da tam çiçeklenmenin yaklaştığı dönemdir. Korunga bütün hayvanlar tarafından sevilerek yenir. Süt ineklerine yedirildiğinde sütün ve tereyağının
kalitesine olumlu etkisi vardır. Ayrıca, mineral madde içeriğinin yüksek olması nedeniyle, gelişme dönemindeki hayvanlar için çok yararlı bir yemdir.
Fiğ Türleri: Fiğler hayvan beslemede danelerinin yanı sıra otlarından taze,
kuru ot, silaj ve saman olarak yararlanılan yem bitkileridir. Fiğler tek yıllık bitkilerdir. Adi fiğ kışı sert olmayan bölgelerde sonbaharda, sert geçen bölgelerde
ise yazlık olarak ilkbaharda ekilir. Macar fiği ise soğuğa dayanıklı olduğundan
kışı sert geçen yörelerde bile kışlık olarak ekilebilir. Tam çiçek ile bakla bağlama
dönemi arasında biçildiklerinde hayvanlar için uygun kaba yem niteliğindedirler.
Biçimin geciktirilmesi halinde tadı hafif acılaşır. Acılaşma, tüketimi olumsuz yönde etkilemez ancak sütte hafif acı bir lezzetin oluşmasına neden olabilir. Bunun
yanı sıra hayvanda sindirim bozuklukları ve kabızlık görülür.
Yem Bezelyesi: Bezelye, yemeklik tane baklagil, sebze ve yem bitkisi olarak
yetiştirilir. Çok lezzetli bir bitki olmamakla birlikte, hayvanlar kısa sürede alışırlar.
Çiçeklenme sonuna doğru ham protein düzeyi ve sindirilme derecesi düşer. Yem
bezelyesinin kalsiyum, fosfor ve demir içeriği yüksektir. Sık ekildiğinde alt yapraklar dökülür ve yaprakları üzerinde hastalık etmeni mikroorganizmalar ürer.
Bu durumdaki yem bezelyesi otu ile beslenen hayvanlarda hastalık belirtileri ortaya çıkabilir. Çiçeklenme başlangıcından itibaren hasat edilirse, protein düzeyi
ve sindirilme derecesi çok yüksek olur. Yulaf veya arpa ile karışık olarak ekilerek
yeşil yem, silo yemi veya kuru ot olarak kullanılır. Yalnız başına yedirildiğinde süt
verimi ve niteliğini düşürür.

Buğdaygil Yeşil Yemleri
Buğdaygil yem bitkileri baklagillerle karşılaştırıldığında protein içeriği bakımından
daha düşük, buna karşın karbonhidratlarca daha zengindir. Protein içeriği hasat zamanı ve gelişme dönemine bağlı olarak kuru maddede %8-12 arasında değişir.
Mısır Hasılı: Mısır özellikle silaj yapmak ya da hasıl olarak yedirilmek amacıyla yetiştirilir. Diğer yeşil yemlere göre protein düzeyi düşük, şeker ve nişasta
düzeyi çok yüksektir. En uygun biçim zamanı geç süt olum dönemi ya da erken
hamur olum dönemidir. Karbonhidratlar nedeniyle çok lezzetli olduğundan hayvanlar iştahla tüketir. Özellikle et ve süt sığırlarının, uzun süre bıkmadan, iştahla yedikleri bir yemdir. Fazlası hayvanlarda ishale neden olduğu gibi, süt verimi
artsa bile yağ oranı düşer. Aynı zamanda tereyağını yumuşatarak niteliğini bozar.
Besi sığırında etin lezzeti üzerine olumlu etkisi vardır.
Darı Hasılı: Hızlı büyüyen, kurağa dayanıklı bir sıcak iklim tahılıdır. Bununla
birlikte sulu koşullarda verimleri arttığı gibi birden fazla biçim yapılabilir. Besin
maddeleri içeriği bakımından mısıra benzerler. Bol yapraklı olmaları ve fazla miktarda kolay çözünebilir karbonhidrat içermeleri nedeniyle (yaklaşık %12 sakkaroz
içerirler) lezzetli olmaları ve saplarının oldukça geç odunlaşması hayvanların severek yemelerini sağlar. Proteince yetersiz olduklarından baklagil yeşil yemleri ya
da protein ek yemleri ile birlikte yedirilmelidirler. Süt sığırları için besleme değeri
açısından mısır silajından sonra gelirler.
Tahıl Hasılları: Buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi tahıllar yeşil yem olarak
bazen tek başına ve bazen de fiğ, bezelye gibi tek yıllık baklagillerle karışık ekilerek yeşil yem, silaj ya da kuru ot üretiminde kullanılmaktadırlar. Kuru ot yapma
çağında protein düzeyleri düşük olduğu halde gelişme başlangıcında protein düzeyleri yüksektir. Buğday, çavdar ve yulaf başak veya salkımdan önceki dönemde
biçildiklerinde kuru maddede %12’den fazla ham protein içerirler. Buğday hasılında potasyum, kalsiyum ve fosforun çok fazla, sodyumun çok düşük olması ile
ham proteinin yüksekliği hayvanlarda zararlı etki yapabilir. Aşırı düzeyde buğday
hasılı tüketen hayvanlarda sinirlilik, kas krampları ve gebeliğin ileri dönemlerinde yavru atmalar görülebilir.
Sudan Otu: Kurağa dayanıklı sıcak iklim bitkisi olan sudan otu 1.5-2.0 m boylanabilen ve yılda 1-4 kez biçilebilen yüksek verimli bir bitkidir. Kuru maddede
%2-2.5 şeker içerdiğinden, sığırlar severek tüketirler. Kurağa dayanıklı olduğu için,
yaz döneminde kuraklık halinde süt inekleri için iyi bir yeşil yem kaynağıdır. Protein düzeyi düşük olduğundan yeşil yem ve silaj yapmak amacıyla Sudan otu genellikle baklagillerle karışık ekilir. Sapları geç kuruduğundan kuru ot eldesi zordur.

Buğday
Arpa
Mısır
Çavdar
Yulaf
Darılar

Baklagil dane yemleri

Kuru Kaba Yemler
1. Buğdaygil kuru otları
2. Baklagil kuru otları
3. Baklagil-buğdaygil karışımı kuru otlar
4. Baklagil-buğdaygil samanları

Protein Ek Yemleri (Ham Protein İçeriği %20’den Yüksek Yemler)
1. Bitkisel kaynaklı protein ek yemleri (baklagil tohumları)
2. Yağlı tohumlar ve küspeleri
3. Hayvansal kaynaklı protein yemleri
4. Protein olmayan azotlu bileşikler

Yonca: Değişik iklim koşullarında yetişebilen yonca, dünyada en fazla yetiştirilen baklagil yem bitkisidir. Yonca; drenajı iyi, fazla asitli olmayan toprakları sever. İlk ekildiği yıldan sonraki yıllarda iklim, toprak ve sulama koşullarına bağlı olarak yılda 3-10 biçim verim verir. Çok yıllık bir bitki olduğundan 10-15 yıl normal verimini sürdürebilir. Yonca, hayvanlara genellikle biçilip taze ya da kuru- tulmuş olarak yedirildiği gibi, bazen otlatılarak da değerlendirilmektedir. Yonca, baklagil yem bitkileri içerisinde besleme değeri en yüksek olanıdır. Başka bir deyişle protein, mineral maddeler ve vitaminlerce zengin olup, hayvanlar tarafından sevilerek tüketilir. Yoncanın protein içeriği %14-18 arasında değişir.

Sudan Otu: Kurağa dayanıklı sıcak iklim bitkisi olan sudan otu 1.5-2.0 m boy- lanabilen ve yılda 1-4 kez biçilebilen yüksek verimli bir bitkidir. Kuru maddede %2-2.5 şeker içerdiğinden, sığırlar severek tüketirler. Kurağa dayanıklı olduğu için, yaz döneminde kuraklık halinde süt inekleri için iyi bir yeşil yem kaynağıdır. Pro- tein düzeyi düşük olduğundan yeşil yem ve silaj yapmak amacıyla Sudan otu ge- nellikle baklagillerle karışık ekilir. Sapları geç kuruduğundan kuru ot eldesi zordur.

Mısır: Çok sayıda çeşidi vardır. Besin maddeleri eksikliği giderilerek kullanıldığında fazla miktarlarda da verilse hayvanlarda zararlı bir etkisi görülmez. Sellüoz oranı çok düşük olduğundan sindirilme derecesi yüksektir. Organik maddeleri hayvanlar tarafından yaklaşık %90 düzeyinde sindirilir. Yağ içeriği bakımından zengindir. Protein içeriği %9-10 arasında değişir. Enerji düzeyi ise 3300-3450 kcal/kg metabolik enerji (ME) arasındadır.

Soya, süt verimini artırdığından süt inekleri için uygun bir yem olduğu halde fazla miktarda yedirilirse tereyağını yumuşatır ve süte soya kokusu siner. Bu nedenle hayvan başına 1 kg’dan (%15’den) fazla verilmemelidir. Besi sığırları için iyi bir protein yemi olduğu kadar, iyi bir enerji kaynağıdır. Buzağılara uzun süre kullanılması durumunda bıkkınlık yapar.

Kolza küspesinde bulunan glikosinolatlar tiroid bezinden tiroksin hormonunun salgılamasını engelleyerek ana karnında yavru gelişimini olumsuz etkiler.

Değirmenlerde işlenen danelerin elenme ve soyulmalarından başlayarak un haline gelinceye kadar geçen aşamalarda elde edilen kalıntılardır. Bu kalıntılar buğday kepeği, razmol, bonkalit, bulgur kepeği, çavdar kepeği, mısır kepeği, pirinç kepeği, baklagil kepekleri gibi kepeklerdir. Bunlardan en fazla kullanılanı buğday kepeği ve razmoldür.

Probiyotikler bağırsak mikrobiyal dengesini geliştirerek konakçı hayvanda yararlı etkiler oluşturan canlı mikrobiyal yem katkı maddeleridir.

Enzimler, genel olarak sindirimi zor yemlerden yararlanmayı artırmak amacıyla üretilen yem katkılarıdır.

Yem, belirli sınırlar içinde kalan miktarlarda hayvanlara yedirildiğinde herhangi bir zararlı etkisi olmayan, hayvanların yaşamlarını sürdürmelerini ve verim vermelerini sağlayan, organik ve inorganik besin maddeleri olarak tanımlanmak- tadır. Doğru cevap D'dir.

Kuru Kaba Yemler; Buğdaygil kuru otları, Baklagil kuru otları, Baklagil-buğdaygil karışımı kuru otlar, Baklagil-buğdaygil samanlarıdır. Doğru cevap E'dir.

Hayvansal ve bitkisel yağlar, Tahıl daneleri, Değirmencilik yan ürünleri,
Şeker pancarı posası, Melas,Selektör altı ve elek üstü ürünler,
Hayvansal ve bitkisel yağlar, Diğer enerji yemleri enerji yemleri kategorisine girer. Doğru cevap A'dır.

C seçeneği yanlıştır.'' Bu gruba giren yemlerin protein ve enerji düzeyleri düşüktür.'' olmalıdır. Doğru cevap C'dir.

Yukarıdaki maddelerden yola çıkarak Yonca seçeneğine ulaşılır. Değişik iklim koşullarında yetişebilen yonca, dünyada en fazla yetiştirilen baklagil yem bitkisidir. Yonca; drenajı iyi, fazla asitli olmayan toprakları sever. İlk ekildiği yıldan sonraki yıllarda iklim, toprak ve sulama koşullarına bağlı olarak yılda 3-10 biçim verim verir. Doğru cevap B'dir.

Yoğun yemler enerji yemleri ya da protein yemleri olarak iki ana gruba ayrılabilirler. Enerji yemleri rasyonun enerji düzeyini yükseltmek için kullanılırlar. Bu grupta yer alan yemlerin ham sellüloz içerikleri %18’den düşüktür. Protein düzeyi %20’den fazla olan yemlere protein ek yemleri denir.
Doğru cevap A'dır.

Yukarıdaki maddelerden yola çıkarak D seçeğindeki mısır doğru cevaptır.Mısırın çok sayıda çeşidi vardır. Besin maddeleri eksikliği giderilerek kullanıldığında fazla miktarlarda da verilse hayvanlarda zararlı bir etkisi görülmez. Sellüloz oranı çok düşük olduğundan sindirilme derecesi yüksektir. Doğru cevap D'dir.

Burçak, sindirilme derecesi yüksek olmasına rağmen atlar için uygun olmayan bir dane yemdir. Danedeki acı bileşikler bu hayvanlar için za- rarlıdır. Bünyesinde bulunan acı lezzetteki bileşiklerin alkaloidler, glikozitler ve taninlerden oluştuğu tahmin edilmektedir.

Yağlı tohumlardan yağ elde edildikten sonra arta kalan kalıntılarına küspe denir. Ayçiçeği tohumu küspesi, pamuk tohumu küspesi, soya küspesi, fındık küspesi, kolza (kanola) küspesi, haşhaş küspesi, keten tohumu küspesi, susam küspesi, yer fıstığı küspesi vb. yağ sanayi kalıntıları bu gruba girer.Doğru cevap B'dir.

Değirmencilik atıkları, değirmenlerde işlenen danelerin elenme ve soyulmalarından başlayarak un haline gelinceye kadar geçen aşamalarda elde edilen kalıntılardır.Bu kalıntılar buğday kepeği, razmol, bonkalit, bulgur kepeği, çavdar kepeği, mısır kepeği, pirinç kepeği, baklagil kepekleri gibi kepeklerdir. Bunlardan en fazla kullanılanı buğday kepeği ve razmoldür. Doğru cevap E'dir.

Sulu Kaba Yemler
1. Otlatılan çayır-mera ve yayla bitkileri
2. Biçilerek veya doğranarak yedirilen bitkiler (yeşil yemler)
3. Silajlar
4. Konservecilik veya insan gıdası artığı olan yeşil yemler
Kuru Kaba Yemler
1. Buğdaygil kuru otları
2. Baklagil kuru otları
3. Baklagil-buğdaygil karışımı kuru otlar
4. Baklagil-buğdaygil samanları
Doğru cevap B seçeneğidir.

Sulu Kaba Yemler
1. Otlatılan çayır-mera ve yayla bitkileri
2. Biçilerek veya doğranarak yedirilen bitkiler (yeşil yemler)
3. Silajlar
4. Konservecilik veya insan gıdası artığı olan yeşil yemler
Kuru Kaba Yemler
1. Buğdaygil kuru otları
2. Baklagil kuru otları
3. Baklagil-buğdaygil karışımı kuru otlar
4. Baklagil-buğdaygil samanları
Doğru cevap A seçeneğidir?

Enerji Yemleri (%20’den Az Protein, %18’den Az Ham Sellüloz İçerirler)
1. Tahıl daneleri
2. Değirmencilik yan ürünleri
3. Şeker pancarı posası
4. Melas
5. Selektör altı ve elek üstü ürünler
6. Hayvansal ve bitkisel yağlar
7. Diğer enerji yemleri
Protein Ek Yemleri (Ham Protein İçeriği %20’den Yüksek Yemler)
1. Bitkisel kaynaklı protein ek yemleri (baklagil tohumları)
2. Yağlı tohumlar ve küspeleri
3. Hayvansal kaynaklı protein yemleri
4. Protein olmayan azotlu bileşikler
Doğru cevap C seçeneğidir.

Enerji Yemleri (%20’den Az Protein, %18’den Az Ham Sellüloz
İçerirler)
1. Tahıl daneleri
2. Değirmencilik yan ürünleri
3. Şeker pancarı posası
4. Melas
5. Selektör altı ve elek üstü ürünler
6. Hayvansal ve bitkisel yağlar
7. Diğer enerji yemleri
Protein Ek Yemleri (Ham Protein İçeriği %20’den Yüksek Yemler)
1. Bitkisel kaynaklı protein ek yemleri (baklagil tohumları)
2. Yağlı tohumlar ve küspeleri
3. Hayvansal kaynaklı protein yemleri
4. Protein olmayan azotlu bileşikler
Doğru cevap D seçeneğidir.

Yem Katkı Maddeleri
1. Koruyucular
2. Antioksidanlar
3. Yem tüketimini artırıcılar
4. Enzimler
5. Probiyotikler
6. Prebiyotikler
7. Toksin bağlayıcılar
8. Metan oluşumunu önleyiciler
9. Gaz oluşumunu önleyiciler
10.Tampon maddeler
11.Pelet bağlayıcılar
12.Vitamin ve Mineraller
Doğru cevap E seçeneğidir.

Çayır ve meraların hayvan beslemede vazgeçilemez yem kaynakları olarak aşağıda sıralanan üstünlükleri de vardır;
1. Birçok bitki bir arada bulunduğundan çayır-meraların besleme değerleri
yüksektir.
2. Buralarda otlayan hayvanlar açık hava ve güneşten yeterince yararlandıkları için hastalıklara karşı dayanıklıdırlar.
3. Otlarken devamlı dolaşma, hareket organlarının iyi gelişmesini ve hayvanların kuvvetli olmasını sağlar.
4. Çayır-meralarda bulunan körpe ve taze otlar hayvanların iştahlarını yüksek
tutar, metabolizma işlevlerini düzenler.
5. Yem giderlerinin azalmasını sağlar.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Baklagil Yeşil Yemleri
Baklagil yemleri yeşil ya da kurutularak hayvan belemede kullanılırlar. Baklagil
yemleri çeşitli üstünlükleri nedeniyle özel ve önemli bir yere sahiptirler. Baklagil yeşil yemlerinin protein, mineral ve vitamin içerikleri buğdaygillere göre çok
yüksektir. İster yeşil, isterse kurutulduktan sonra kullanılsın, genellikle diğer yem
bitkilerine göre daha lezzetlidirler. Ancak çoğu genellikle hafif acı lezzette olduğundan, hayvanların alışması için belirli bir sürenin geçmesi gerekebilir. Önemli
baklagil kaba yemlerinin özellikleri ise aşağıda belirtilmiştir.
Yonca: Değişik iklim koşullarında yetişebilen yonca, dünyada en fazla yetiştirilen baklagil yem bitkisidir. Yonca; drenajı iyi, fazla asitli olmayan toprakları
sever. İlk ekildiği yıldan sonraki yıllarda iklim, toprak ve sulama koşullarına bağlı
olarak yılda 3-10 biçim verim verir. Çok yıllık bir bitki olduğundan 10-15 yıl normal verimini sürdürebilir. Yonca, hayvanlara genellikle biçilip taze ya da kurutulmuş olarak yedirildiği gibi, bazen otlatılarak da değerlendirilmektedir. Yonca,
baklagil yem bitkileri içerisinde besleme değeri en yüksek olanıdır. Başka bir deyişle protein, mineral maddeler ve vitaminlerce zengin olup, hayvanlar tarafından
sevilerek tüketilir. Yoncanın protein içeriği %14-18 arasında değişir. Proteininin
sindirilme derecesi diğer baklagil yem bitkilerinden daha yüksektir. Erken biçilen yoncadan elde edilen yonca kuru otu, çayır kuru otuna yakın enerji içerdiği
halde iki kat daha fazla protein ve üç kat daha fazla kalsiyum içerir. Yonca, et ve
süt sığırları için çok uygun bir yemdir. En uygun biçim zamanı ise tam çiçekleme dönemidir. Yeşil yonca, özellikle alışık olmayan ruminantlarda (geviş getiren
hayvanlarda), ilk defa yedikleri zaman gaz ve şişkinlik yapabilmektedir. Körpe,
üzerine çiğ düşmüş ve yağmurdan ıslanmış yonca otunun şişkinlik yapma olasılığı
daha yüksektir. Bu şekildeki yoncayı hayvanlara vermekten kaçınılmalıdır.
Korunga: Yonca gibi çok yıllık bir bitki olup, kurak, zayıf ve kalkerli topraklara
dayanıklıdır. Biçim sayısı ve dolayısıyla yıllık ot verimi yoncadan daha azdır. Biçim
sayısı, verimi yüksek çeşitlerde bile yılda 2-4’ü geçmez. Protein içeriği, yoncadan
biraz düşük olmakla birlikte, kalsiyum bakımından daha zengindir. Sindirilme derecesi yüksek olup, tek başına çayır-mera yemleri yerine verilebilecek niteliktedir.
Korunganın biçme zamanı geciktirildikçe ot verimi artmakta, ancak besleme değeri
düşmektedir. Besin maddeleri içeriği ve ot verimi açısından en uygun biçim zamanı
çiçek başlangıcı ya da tam çiçeklenmenin yaklaştığı dönemdir. Korunga bütün hayvanlar tarafından sevilerek yenir. Süt ineklerine yedirildiğinde sütün ve tereyağının
kalitesine olumlu etkisi vardır. Ayrıca, mineral madde içeriğinin yüksek olması nedeniyle, gelişme dönemindeki hayvanlar için çok yararlı bir yemdir.
Fiğ Türleri: Fiğler hayvan beslemede danelerinin yanı sıra otlarından taze,
kuru ot, silaj ve saman olarak yararlanılan yem bitkileridir. Fiğler tek yıllık bitkilerdir. Adi fiğ kışı sert olmayan bölgelerde sonbaharda, sert geçen bölgelerde
ise yazlık olarak ilkbaharda ekilir. Macar fiği ise soğuğa dayanıklı olduğundan
kışı sert geçen yörelerde bile kışlık olarak ekilebilir. Tam çiçek ile bakla bağlama
dönemi arasında biçildiklerinde hayvanlar için uygun kaba yem niteliğindedirler.
Biçimin geciktirilmesi halinde tadı hafif acılaşır. Acılaşma, tüketimi olumsuz yönde etkilemez ancak sütte hafif acı bir lezzetin oluşmasına neden olabilir. Bunun
yanı sıra hayvanda sindirim bozuklukları ve kabızlık görülür.
Yem Bezelyesi: Bezelye, yemeklik tane baklagil, sebze ve yem bitkisi olarak
yetiştirilir. Çok lezzetli bir bitki olmamakla birlikte, hayvanlar kısa sürede alışırlar.
Çiçeklenme sonuna doğru ham protein düzeyi ve sindirilme derecesi düşer. Yem
bezelyesinin kalsiyum, fosfor ve demir içeriği yüksektir. Sık ekildiğinde alt yapraklar dökülür ve yaprakları üzerinde hastalık etmeni mikroorganizmalar ürer.
Bu durumdaki yem bezelyesi otu ile beslenen hayvanlarda hastalık belirtileri ortaya çıkabilir. Çiçeklenme başlangıcından itibaren hasat edilirse, protein düzeyi
ve sindirilme derecesi çok yüksek olur. Yulaf veya arpa ile karışık olarak ekilerek
yeşil yem, silo yemi veya kuru ot olarak kullanılır. Yalnız başına yedirildiğinde süt
verimi ve niteliğini düşürür.
Doğru cevap A seçeneğidir.