Fitopatoloji - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Fitopatoloji, aşağıda verilen bilim dallarından hangilerinin temel bilgilerini kombine ederek kullanan bir bilim dalıdır?
I. Mikoloji, II. Bakteriyoloji, III. Herboloji, IV. Viroloji, V. Jeoloji.
I. Mikoloji, II. Bakteriyoloji, III. Herboloji, IV. Viroloji, V. Jeoloji.
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, V
C
II, III, IV, V
D
I, II, III, IV
E
III, IV, V
Açıklama:
Fitopatolojinin anlamını ve konularını ifade edebileceksiniz.
Çok geniş kapsamlı bir bilim dalı olan Fitopatoloji; mikoloji, bakteriyoloji, viroloji, herboloji, botanik, bitki anatomisi ve fizyolojisi, genetik, biyokimya, bahçe ve tarla bitkileri yetiştiriciliği, toprak bilimi, bitki besleme, meteoroloji, moleküler biyoloji, genetik mühendisliği, tarımsal mekanizasyon ve daha birçok bilim dalının temel bilgilerini kombine ederek kullanan bir bilim dalıdır.
Çok geniş kapsamlı bir bilim dalı olan Fitopatoloji; mikoloji, bakteriyoloji, viroloji, herboloji, botanik, bitki anatomisi ve fizyolojisi, genetik, biyokimya, bahçe ve tarla bitkileri yetiştiriciliği, toprak bilimi, bitki besleme, meteoroloji, moleküler biyoloji, genetik mühendisliği, tarımsal mekanizasyon ve daha birçok bilim dalının temel bilgilerini kombine ederek kullanan bir bilim dalıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangilerinin fazlalığı bitkilerde hastalık çeşidini ve bu hastalıkların etkisini artırır?
I. Kuru tarım oranı,
II. Aynı tarım alandan alınan ürün yoğunluğu,
III. Bitki çeşitliliği.
I. Kuru tarım oranı,
II. Aynı tarım alandan alınan ürün yoğunluğu,
III. Bitki çeşitliliği.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fitopatolojinin anlamını ve konularını ifade edebileceksiniz.
Bir yerde ne kadar çok çeşitli bitki yetiştiriliyorsa, ya da aynı tarım alanından ne kadar yoğun ürün alınıyorsa, sulu tarım oranı kuru tarıma göre ne kadar fazla ise, hastalık çeşidi ve bu hastalıkların etkisi de o kadar çok olacaktır.
Bir yerde ne kadar çok çeşitli bitki yetiştiriliyorsa, ya da aynı tarım alanından ne kadar yoğun ürün alınıyorsa, sulu tarım oranı kuru tarıma göre ne kadar fazla ise, hastalık çeşidi ve bu hastalıkların etkisi de o kadar çok olacaktır.
Soru 3
Bitkinin toprak üstünde kalan yeşil aksamı enfekte olduğunda, aşağıdakilerden hangisinde lekelenme, yanıklık, şekil bozukluğu gibi belirtiler ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Çiçek
B
Meyve
C
Kök
D
Yaprak
E
Kök kabuğu
Açıklama:
Hastalık kavramını ve bitkilerde hastalanmayı tanımlayabileceksiniz.
Bitkinin toprak üstünde kalan yeşil aksamı enfekte olduğunda yapraktaki hücrelerin yapısı bozularak yaprakta değişik renklerde lekelenmeler, yanıklık, şekil bozukluğu gibi belirtiler ortaya çıkar ve fotosentez engellenir.
Bitkinin toprak üstünde kalan yeşil aksamı enfekte olduğunda yapraktaki hücrelerin yapısı bozularak yaprakta değişik renklerde lekelenmeler, yanıklık, şekil bozukluğu gibi belirtiler ortaya çıkar ve fotosentez engellenir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıklarına sebep olan abiyotik etkenlerden değildir?
Seçenekler
A
Parazitik bitkiler
B
Elverişsiz toprak
C
Elverişsiz iklim
D
Çevre kirliliği
E
Hatalı tarım
Açıklama:
Hastalık nedenlerini sıralayabileceksiniz.
Bulaşıcı hastalıklar bulaşma ile başlar ve daima tekrar bulaşma yeteneğinde olup, bir bireyden öbür bireye geçer. Bulaşıcı hastalıklara canlı organizmaları n neden olmasından dolayı canlı hastalık nedenleri veya biyotik nedenler de denilir. Bulaşıcı olmayan hastalıkları meydana getiren etken çevre şartlarıdır. Cansız olan bu etkenlerin neden olduğu hastalıklara abiyotik hastalıklar veya fizyolojik hastalıklar da denilmektedir. Bu durumda parazitik bitkiler birer canlı olduklarından abiyotik sayılamazlar.
Bulaşıcı hastalıklar bulaşma ile başlar ve daima tekrar bulaşma yeteneğinde olup, bir bireyden öbür bireye geçer. Bulaşıcı hastalıklara canlı organizmaları n neden olmasından dolayı canlı hastalık nedenleri veya biyotik nedenler de denilir. Bulaşıcı olmayan hastalıkları meydana getiren etken çevre şartlarıdır. Cansız olan bu etkenlerin neden olduğu hastalıklara abiyotik hastalıklar veya fizyolojik hastalıklar da denilmektedir. Bu durumda parazitik bitkiler birer canlı olduklarından abiyotik sayılamazlar.
Soru 5
Patojen mikroorganizmaların bitkide hastalık oluşturmadaki saldırganlık derecesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fizyojen
B
Predispozisyon
C
Agresivite
D
Toleranslılık
E
Duyarlılık
Açıklama:
Hastalık oluşumu için gerekli olan koşulları açıklayabileceksiniz.
Patojen mikroorganizmaların her birinin saldırganlığında (agresivite veya virulens) farklılıklar bulunmakta ve bunların bitkide hastalık yapabilmesi için saldırganlıklarının yüksek olması gerekmektedir. Aksi takdirde diğer bütün koşullar uygun olsa bile hastalık meydana gelmez.
Patojen mikroorganizmaların her birinin saldırganlığında (agresivite veya virulens) farklılıklar bulunmakta ve bunların bitkide hastalık yapabilmesi için saldırganlıklarının yüksek olması gerekmektedir. Aksi takdirde diğer bütün koşullar uygun olsa bile hastalık meydana gelmez.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi bitkide enfeksiyon hastalıklarının başlaması ve gelişmesini etkileyen bir faktör olan nemin birincil kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yer altı suları
B
Yağışlar
C
Kök çevresindeki sulama suları
D
Çiğ
E
Havanın nispi nemi
Açıklama:
Hastalık oluşumu için gerekli olan koşulları açıklayabileceksiniz.
Enfeksiyon hastalıklarının başlaması ve gelişmesini etkileyen bir faktör olan nem; yağışlar, bitki yüzeyi veya kök çevresindeki sulama sular›, havanın nispi nemi ve çiğ şeklindedir. Bitkinin enfeksiyonundan önce bakteri ve fungus gibi patojenlerin aktivasyonu içinde nemin olması şarttır.
Enfeksiyon hastalıklarının başlaması ve gelişmesini etkileyen bir faktör olan nem; yağışlar, bitki yüzeyi veya kök çevresindeki sulama sular›, havanın nispi nemi ve çiğ şeklindedir. Bitkinin enfeksiyonundan önce bakteri ve fungus gibi patojenlerin aktivasyonu içinde nemin olması şarttır.
Soru 7
I. Yağışlarla birlikte fungus sporlarının ortaya çıkmasını sağlar
II. Bitki üzerindeki yaraların sayısını çoğaltır
III. Bitki patojenlerinin yayılmasını artırır
IV. Su stresini azaltır.
Yukarıda verilenlerden hangileri rüzgarın bitki sağlığına karşı olumsuz etkilerindendir?
II. Bitki üzerindeki yaraların sayısını çoğaltır
III. Bitki patojenlerinin yayılmasını artırır
IV. Su stresini azaltır.
Yukarıda verilenlerden hangileri rüzgarın bitki sağlığına karşı olumsuz etkilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Hastalık oluşumu için gerekli olan koşulları açıklayabileceksiniz.
Rüzgâr, bitki hastalıklarında bitki patojenlerinin yayılmasını artırarak, bitkiler üzerindeki yaraların sayısını çoğaltarak ve ıslak yüzeylerin kurumasını hızlandırarak etkide bulunur. Bunların yanı sıra fungus sporlarının uzak mesafelere taşınmasında da rol oynamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Rüzgâr, bitki hastalıklarında bitki patojenlerinin yayılmasını artırarak, bitkiler üzerindeki yaraların sayısını çoğaltarak ve ıslak yüzeylerin kurumasını hızlandırarak etkide bulunur. Bunların yanı sıra fungus sporlarının uzak mesafelere taşınmasında da rol oynamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Bir bölgede ortaya çıkan ve bir süre devam eden hastalığın bir başka bölgeye ve bir kıtadan başka bir kıtaya atlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Epidemi
B
Pandemi
C
Endemik
D
Sporadik
E
Agresivite
Açıklama:
Hastalık oluşumu için gerekli olan koşulları açıklayabileceksiniz.
Bazı hastalıklar ülkelere yayılma eğilimi gösterirler. Bir bölgede ortaya çıkan ve bir süre devam eden epidemi bir başka bölgeye ve bir kıtadan başka bir kıtaya atlayabilir. Bu şekilde epidemilerin atlama yapmalarına pandemi adı verilir. Bu atlamalarda rüzgâr başlıca faktördür.
Bazı hastalıklar ülkelere yayılma eğilimi gösterirler. Bir bölgede ortaya çıkan ve bir süre devam eden epidemi bir başka bölgeye ve bir kıtadan başka bir kıtaya atlayabilir. Bu şekilde epidemilerin atlama yapmalarına pandemi adı verilir. Bu atlamalarda rüzgâr başlıca faktördür.
Soru 9
Aşağıdaki bitki hastalıklarından hangisi dünyanın kuru iklime sahip bölgelerinde çok yaygın gözlenmekte ve yağış artışı ile birlikte önemini kaybetmektedir?
Seçenekler
A
Vahşi ateş
B
Vasküler solgunluk
C
Külleme
D
Elma kara lekesi
E
Patates geç yanıklığı
Açıklama:
Hastalık oluşumu için gerekli olan koşulları açıklayabileceksiniz.
Külleme gibi bazı hastalıklar dünyanın kuru alanlarında yaygın ve şiddetli olarak görülmektedir. Yağış miktarının artışı ile külleme hastalığının önemi azalmaktadır. Yağışın fazla olduğu periyotlarda ve çok yağış alan bölgelerde diğer hastalıklar daha hakim durumdadır.
Külleme gibi bazı hastalıklar dünyanın kuru alanlarında yaygın ve şiddetli olarak görülmektedir. Yağış miktarının artışı ile külleme hastalığının önemi azalmaktadır. Yağışın fazla olduğu periyotlarda ve çok yağış alan bölgelerde diğer hastalıklar daha hakim durumdadır.
Soru 10
Fitopatoloji nedir?
Seçenekler
A
Hastalık Bilimi
B
Canlı Bilimi
C
Böcek Bilimi
D
Bitki Hastalığı Bilimi
E
Toprak Bilimi
Açıklama:
Bitkilerdeki hastalık nedenleri ve tedavi yolları ile ilgilenen bilim dalı “Fitopatoloji”dir.
Soru 11
I. Bakteriyoloji
II. Genetik mühendisliği
III. Meteoroloji
IV. Entomoloji
V. Fizyoloji
Fitopatoloji birçok bilim dalının temel bilgilerini kombine ederek kullanan bir bilim dalıdır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu bilim dalları bir arada ve doğru olarak verilmiştir?
II. Genetik mühendisliği
III. Meteoroloji
IV. Entomoloji
V. Fizyoloji
Fitopatoloji birçok bilim dalının temel bilgilerini kombine ederek kullanan bir bilim dalıdır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu bilim dalları bir arada ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II, III ve IV
D
I, II, III ve V
E
II,III,IV ve V
Açıklama:
Çok genişl kapsamlı bir bilim dalı olan Fitopatoloji; mikoloji, bakteriyoloji, viroloji, herboloji, botanik, bitki anatomisi ve fizyolojisi, genetik, biyokimya, bahçe ve tarla bitkileri yetiştiriciliği, toprak bilimi, bitki besleme, meteoroloji, moleküler biyoloji, genetik mühendisliği, tarımsal mekanizasyon ve daha birçok bilim dalının temel bilgilerini kombine ederek kullanan bir bilim dalıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Fitopatolojinin çalışmalarını içeren konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bitkilerde hastalığa neden olan canlı ve cansız etkenlerin neler olduğu.
B
Böcekler, insanlar ve hayvanların bitkilere verdiği zararların neler olduğu.
C
Hastalık etmenlerinin bitkilerde meydana getirdiği belirtiler.
D
Hastalıktan korunma ile ilgili metotlar.
E
Üründeki zararı azaltma yollarının neler olduğu.
Açıklama:
Böcekler, insanlar ve diğer hayvanlar da bitkilerde zarar oluşturmaktadır. Ancak bunlar fitopatolojinin konusu değildir.
Soru 13
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patojen
B
Fungus
C
Bakteri
D
Virüs
E
Viroid
Açıklama:
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim "patoloji"dir
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi enfeksiyon hastalıklarından biridir?
Seçenekler
A
Besin elementi noksanlığının neden olduğu hastalıklar.
B
Mineral toksisitesinin neden olduğu hastalıklar.
C
Canlı organizmaların neden olduğu hastalıklar.
D
Pestisit toksisitesinin neden olduğu hastalıklar
E
Yanlış kültürel işlemlerin neden olduğu hastalıklar.
Açıklama:
Hastalıklar, bulaşıcı (enfeksiyon hastalıkları) ve bulaşıcı olmayan (fizyolojik) hastalıklar olmak üzere ikiye ayrılır. Bulaşıcı hastalıklara, canlı organizmaların neden olmasından dolayı canlı hastalık nedenleri veya biotik nedenler de denilir.
Soru 15
Bitkilerdeki kalıtsal nitelikteki ortak fizyolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dispozisyon
B
Bağışıklık
C
Tolerant
D
Predispozisyon
E
Konstitüsyon
Açıklama:
Konstitüsyon: Bitkilerdeki kalıtsal nitelikteki ortak fizyolojik yapıdır.Konukçu bitkinin konstitüsyonu hastalık oluşmasında önemli bir faktördür.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Fitopatolojinin alt bilim dallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bakteriyoloji
B
Mikoloji
C
Viroloji
D
Herboloji
E
Fizyoloji
Açıklama:
Fitopatoloji: mikoloji, bakteriyoloji, viroloji ve herboloji olmak üzere 4 alt bilim dalından
oluşur.
oluşur.
Soru 17
Patates geç yanıklığı, elma kara lekesi, bağ küllemesi ve vahşi ateş hastalığı gibi bitki hastalıklarına sebep olan çevre koşulu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nem
B
Sıcaklık
C
Rüzgâr
D
Işık
E
Toprak Asitliği ve Toprak Yapısı
Açıklama:
Patates geç yanıklığı, elma kara lekesi, bağ küllemesi ve vahşi ateş hastalığı gibi birçok önemli bitki hastalığı bitkilerin yetişme döneminde yüksek nispi nem olan veya yoğun yağış alan bölgelerde görülür ya da bu bölgelerde hastalık şiddeti yüksek olur. Nem sadece bu ve diğer hastalıkların şiddetini belirleyen bir faktör olarak karşımıza çıkmaz aynı zamanda hastalık oluşumunda da rol oynamaktadır.
Soru 18
.... hastalıklar küçük bir bölgede tek tük ve seyrek olarak çıkar ve etrafa yayılma karakteri göstermezler.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tanımlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tanımlar?
Seçenekler
A
Endemik
B
Epidemik
C
Sporadik
D
Virulent
E
Pandemik
Açıklama:
Sporadik hastalıklar küçük bir bölgede tek tük ve seyrek olarak çıkar ve etrafa yayılma karakteri göstermezler.
Soru 19
Bitki hastalıkları bilimi olan aynı zamanda bitkilerin ve bunların ürünlerinin saklanması, ambalajlanması ya da ulaşımı sırasında gösterdikleri bozuklukları da inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Fitopatoloji
C
Bakteriyoloji
D
Herboloji
E
Botanik
Açıklama:
Bitki hastalıkları bilimi olan aynı zamanda bitkilerin ve bunların ürünlerinin saklanması, ambalajlanması ya da ulaşımı sırasında gösterdikleri bozuklukları da inceleyen bilim dalı Fitopatolojidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Fitopatolojinin içerisinde yer alan alt bilim dallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Bakteriyoloji
C
Viroloji
D
Herbololoji
E
Botanik
Açıklama:
Fitopatoloji 4 bilim dalından meydana gelmektedir. Bunlar; Mikoloji, Bakteriyoloji, Viroloji ve Herbololojidir.
Soru 21
Bitkilerde fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Bakteriyoloji
C
Viroloji
D
Herbololoji
E
Botanik
Açıklama:
Bitkilerde fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalı Mikolojidir.
Soru 22
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fungus
B
Protozoa
C
Patojen
D
Molliküt
E
Viroid
Açıklama:
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim patojendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıklarının neden olan belirtilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kök çürüklükleri
B
Külleme
C
Yaprak lekeleri
D
Yanıklık
E
Tohum hastalıkları
Açıklama:
Bitki hastalıkları bazen neden oldukları belirtilere göre; kök çürüklükleri, meyve çürüklükleri, yaprak lekeleri, solgunluk, kanser, yanıklık, külleme, pas vb. gibi gruplandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde hastalığa neden olan cansız (abiotik) etkenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Elverişsiz Atmosfer Koşulları
B
Elverişsiz Toprak Koşulları
C
Çevre Kirleticileri
D
Parazitik Bitkiler
E
Hatalı Tarımsal İşlemler
Açıklama:
Elverişsiz Atmosfer Koşulları, Elverişsiz Toprak Koşulları, Çevre Kirleticileri Hatalı Tarımsal İşlemler. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Cansız hastalık nedenlerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etioloji
B
Fizyojen
C
Patojen
D
Biotik
E
Molliküt
Açıklama:
Cansız hastalık nedenlerine fizyojen, canlı hastalık nedenlerine ise patojen adı verilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 26
Bitkilerdeki kalıtsal nitelikteki ortak fizyolojik yapıya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyojen
B
Patojen
C
Biotik
D
Konstitüsyon
E
Molliküt
Açıklama:
Bitkilerdeki kalıtsal nitelikteki ortak fizyolojik yapıya verilen isim Konstitüsyondur. Doğru cevap D'dir.
Soru 27
Bitkinin bir veya daha fazla çevre şartlarının etkisi ile bir patojenin saldırısına önceden elverişli hale gelmesine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dizpozisyon
B
Patojen
C
Predizpozisyon
D
Konstitüsyon
E
Molliküt
Açıklama:
Bitkinin bir veya daha fazla çevre şartlarının etkisi ile bir patojenin saldırısına önceden elverişli hale gelmesine predispozisyon denilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi fitopatolojinin alt dallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Herboloji
B
Viroloji
C
Fizyoloji
D
Bakteriyoloji
E
Mikoloji
Açıklama:
Fitopatolojinin alt bilim dalları; Mikoloji Fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceler. Bakteriyoloji Bakteri ve molliküt’lerin neden olduğu hastalıkları inceler. Viroloji
Virüs ve viroid’lerin neden olduğu hastalıkları inceler. Herboloji Kültür bitkilerinde zararlı olan parazitik bitkiler ve yabancı otları inceler.
Virüs ve viroid’lerin neden olduğu hastalıkları inceler. Herboloji Kültür bitkilerinde zararlı olan parazitik bitkiler ve yabancı otları inceler.
Soru 29
- Hastalıkla mücadelede kullanılan yöntemler büyük iş gücü gerektirir
- Bitkiyi öldürüp verimi düşürür
- Çevre kirliliğine neden olur
- Bitkiyi zayıflatıp kalitesini dolayısıyla pazar değerini düşürür
- Kullanılan kimyasalların yüksek fiyatlı olması maliyeti arttırır
Bitki hastalıkları ekonomiyi birkaç yönden etkilemektedir. Yukarıdakilerden hangileri bu duruma örnek verilebilir?
Seçenekler
A
I, II ve V
B
I, III ve IV
C
III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Bitki hastalıkları ekonomiyi birkaç yönden etkilemektedir. • Bitkiyi öldürüp verimi düşürür. • Bitkiyi zayışatıp kalitesini dolayısıyla pazar değerini düşürür. • Hastalıkla mücadelede kullanılan yöntemler büyük işgücü gerektirir ve kullanılan kimyasalların yüksek fiyatlı olması maliyeti arttırır. • İlaçların kalıntıları yararlı miroorganizmaları olumsuz yönde etkiler ve çevre kirliliğine neden olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isime .......................denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Protozoa
B
Patojen
C
Fungus
D
Bakteri
E
Virüs
Açıklama:
Patojen: Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim. Hastalık nedeni patojenler bitkide kalıcı hasarlar meydana getirmektedir. Doğru cevap B’ dir.
Soru 31
Bitkinin hangi kısmı enfekte olduğunda fotosentez engellenir?
Seçenekler
A
Kök kısmı
B
Topraktan suyu çeken kısmı
C
Toprak üstünde kalan yeşil aksamı
D
Toprak altında kalan yeşil aksamı
E
Yumruları
Açıklama:
Bitkinin toprak üstünde kalan yeşil aksamı enfekte olduğunda ise yapraktaki hücrelerin yapısı bozularak yaprakta değişik renklerde lekelenmeler, yanıklık, şekil bozukluğu gibi belirtiler ortaya çıkar ve fotosentez engellenir. Gövde kabuğunda ve sürgünlerde kanser olduğunda fotosentez ürünlerinin aşağıya doğru taşınımı olumsuz yönde etkilenir. Doğru cevap C' dir.
Soru 32
Bitkilerin hastalıkları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Çiçek ve meyve enfeksiyonu olduğu durumda üreme etkilenir
B
Hareketsiz olduklarından hastalıklardan kaçamazlar
C
İnsan ve hayvanlara oranla hastalıklara yakalanma şansları daha yüksektir
D
Yaşlı iken hastalıklara karşı aşırı hassas iken gençken dayanıklıdır
E
Hastalıklara karşı uygulanan yöntemler bitkiyi korumaya yöneliktir
Açıklama:
Bazı bitkiler genç iken hastalıklara karşı aşırı hassastır. Yaşlandıkça güçlenir, direnç kazanırlar. Ekolojik şartlarda bazen etmenin gelişmesini durdurabilir. Fidelerde “Çökerten” adı verilen hastalıkta bu durum her zaman görülebilir. Zayıf bir bitki hastalanabilmekte, fakat daha sonra hastalığa karşı direnç kazanınca ve hastalık etmeni gelişmeden geri kalınca sağlığına kavuşabilmektedir. Yabani bitki formları, istisnalar olmakla beraber genel olarak hastalıklara karşı kültür bitkilerinden daha dayanıklıdır. Zira bunlar ekolojilerine daha çok uymuşlardır. Bitkilerin, insan ve hayvanlara oranla hastalıklara yakalanma şansları daha yüksektir. Doğru cevap D’ dir.
Soru 33
Bulaşıcı olmayan hastalıkları meydana getiren en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biotik nedenler
B
Mikroorganizmalar
C
Vİrüsler
D
Çevre şartları
E
Bakteriler
Açıklama:
Bulaşıcı olmayan hastalıkları meydana getiren etken çevre şartlarıdır. Cansız olan bu etkenlerin neden olduğu hastalıklara abiotik hastalıklar veya fizyolojik hastalıklar da denilmektedir. Doğru cevap D’ dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi bitkiyi hastalandıran canlı etmenlerden biridir?
Seçenekler
A
Protozoa
B
Atmosfer koşulları
C
Hatalı Tarımsal işlemler
D
Çevre kirleticileri
E
Su
Açıklama:
Canlı etkenler: Fungus Protozoa Bakteri Molliküt Virüs Viroid Parazitik Bittir. Doğru cevap A’ dır.
Soru 35
Bitki konstitüsyonunun patojenlerin girişine uyun olmasına .............. denilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Konukçu bitki
B
Predispozisyon
C
Bağışıklık
D
Duyarlı
E
Dispozisyon
Açıklama:
Konukçu bitkinin konstitüsyonu hastalık oluşmasında önemli bir faktördür. Her bitki türünün, hatta bir tür içindeki her bitkinin kendine özgü bir konstitüsyonu vardır. Bitki konstitüsyonunun patojenlerin girişine uyun olmasına dispozisyon denilmektedir ve bu terim dayanıksızlığı ifade etmektedir. Bitkinin bir veya daha fazla çevre şartlarının etkisi ile bir patojenin saldırısına önceden elverişli hale gelmesine ise predispozisyon denilmektedir. Doğru cevap E’ dir.
Soru 36
Pythium’un fidelerde neden olduğu çökerten hastalığının şiddeti hangi çevre koşulu ile artar?
Seçenekler
A
Işık
B
Nem miktarı
C
Sıcaklık
D
Ph değeri
E
Mikroorganizmalar
Açıklama:
Bitkinin kök, yumru gibi toprak altı kısımlarını ve genç fideleri etkileyen pek çok hastalıkta, örneğin Pythium’un fidelerde neden olduğu çökerten hastalığının şiddeti topraktaki nem miktarı ile orantılıdır ve toprağın suya doygunluk noktasın da en yüksek değerdedir. Artan nem seviyesi öncelikli olarak patojenin çoğalmasını ve hareketini etkilemektedir. Doğru cevap B’ dir.
Soru 37
Crucifer bitkilerinde Plasmodiophora brassicae fungusunun neden olduğu kök uru hastalığı hangi pH değerinde daha yaygın ve şiddetli görülmektedir?
Seçenekler
A
pH 5.7
B
pH 6.2
C
pH 7 .0
D
pH 9.3
E
pH 3.1
Açıklama:
Toprak asitliği (pH) belli bazı toprak patojenlerinin neden olduğu bitki hastalıklarının meydana gelmesinde ve şiddetinde önemli rol oynamaktadır. Örneğin Crucifer bitkilerinde Plasmodiophora brassicae fungusunun neden olduğu kök uru hastalığı pH 5.7 olduğunda daha yaygın ve şiddetli görülmektedir. Doğru cevap A’ dır.
Soru 38
Fitopatoloji XVII. yüzyılda hangi bilim dalının bir kolu olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Botanik
B
Biyoloji
C
Anatomi
D
Fizyoloji
E
Fitoterapi
Açıklama:
FİTOPATOLOJİNİN TANIMI VE KONUSU
Fitopatoloji XVII. yüzyılda Botaniğin bir kolu olarak “Patoloji” adıyla Avrupa’da
ortaya çıkmış, sonradan “Fitopatoloji” şekline dönüşmüştür.
Fitopatoloji XVII. yüzyılda Botaniğin bir kolu olarak “Patoloji” adıyla Avrupa’da
ortaya çıkmış, sonradan “Fitopatoloji” şekline dönüşmüştür.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıkları bilimidir?
Seçenekler
A
Fitopatoloji
B
Botanik
C
Biyoloji
D
Fizyoloji
E
Mikrobiyoloji
Açıklama:
FİTOPATOLOJİNİN TANIMI VE KONUSU
Fitopatoloji (Phytopathology), bitki hastalıkları bilimidir.
Fitopatoloji (Phytopathology), bitki hastalıkları bilimidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi fitopatolojinin 4 bilim dalından birisidir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Algoloji
C
Histoloji
D
Fizyoloji
E
Patoloji
Açıklama:
FİTOPATOLOJİNİN TANIMI VE KONUSU
Fitopatoloji 4 bilim dalından meydana gelmektedir. Bunlar; Mikoloji, Bakteriyoloji, Viroloji ve Herbololojidir.
Fitopatoloji 4 bilim dalından meydana gelmektedir. Bunlar; Mikoloji, Bakteriyoloji, Viroloji ve Herbololojidir.
Soru 41
Fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Bakteriyoloji
C
Herboloji
D
Viroloji
E
Paoloji
Açıklama:
FİTOPATOLOJİNİN TANIMI VE KONUSU
Mikoloji, fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalıdır.
Mikoloji, fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalıdır.
Soru 42
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patojen
B
Virüs
C
Bakteri
D
Mantar
E
Alg
Açıklama:
BİTKİLERDE HASTALIK TANIMI
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim "patojen"dir.
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim "patojen"dir.
Soru 43
Cansız olan etkenlerin neden olduğu hastalıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Abiotik hastalıklar
B
Enfeksiyon hastalıklar
C
Bulaşıcı hastalıklar
D
Viral hastalıklar
E
Fungal hastalıklar
Açıklama:
HASTALIK NEDENLERİ VE SINIFLANDIRILMASI
Cansız olan etkenlerin neden olduğu hastalıklara abiotik hastalıklar veya fizyolojik hastalıklar da denilmektedir.
Cansız olan etkenlerin neden olduğu hastalıklara abiotik hastalıklar veya fizyolojik hastalıklar da denilmektedir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi hastalığa neden olan biotik etkenlerdendir?
Seçenekler
A
Parazit bitkiler
B
Elverişsiz atmosfer koşulları
C
Elverişsiz toprak koşulları
D
Çevre kirleticileri
E
Hatalı tarımsal işlemler
Açıklama:
HASTALIK NEDENLERİ VE SINIFLANDIRILMASI
Parazit bitkiler hastalığa neden olan biotik etkenlerdendir.
Parazit bitkiler hastalığa neden olan biotik etkenlerdendir.
Soru 45
Patojenlerin hastalık yapma yeteneğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patojenisite
B
Virulens
C
Agresivite
D
Konstitüsyon
E
Dispozisyon
Açıklama:
HASTALIK OLUŞUMUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Patojenlerin hastalık yapma yeteneğine patojenisite denir.
Patojenlerin hastalık yapma yeteneğine patojenisite denir.
Soru 46
Kültür bitkilerinde zararlı olan parazitik bitkiler ve yabancı otları inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Herboloji
B
Viroloji
C
Mikoloji
D
Bakteriyoloji
E
Patoloji
Açıklama:
FİTOPATOLOJİNİN TANIMI VE KONUSU
Herboloji kültür bitkilerinde zararlı olan parazitik bitkiler ve yabancı otları inceleyen bilim dalıdır.
Herboloji kültür bitkilerinde zararlı olan parazitik bitkiler ve yabancı otları inceleyen bilim dalıdır.
Soru 47
Virüs ve viroid’lerin neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Viroloji
B
Bakteriyoloji
C
Mikoloji
D
Herboloji
E
Patoloji
Açıklama:
FİTOPATOLOJİNİN TANIMI VE KONUSU
Viroloji, virüs ve viroid’lerin neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalıdır.
Viroloji, virüs ve viroid’lerin neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi fitopatolojinin çalışma alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bitkilerde hastalığa neden olan canlı ve cansız etkenler
B
Hastalık etmenlerinin bitkilerde meydana getirdiği belirtiler
C
Hastalıktan korunma ile ilgili metotlar
D
Hastalıklarla ilgili olarak üründeki zararı azaltma
E
Böcekler ve diğer hayvanların bitkilere verdiği zararlar
Açıklama:
- Bitkilerde hastalığa neden olan canlı ve cansız etkenlerin neler olduğunu,
- Hastalık etmenlerinin bitkilerde meydana getirdiği belirtileri,
- Bunların bitkide hastalık oluşturma mekanizmalarını,
- Hastalıktan korunma ile ilgili metotlar ve üründeki zararı azaltma konuları
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi fitopatolojinin kapsadığı bilim dallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Bakteriyoloji
C
Viroloji
D
Herbololoji
E
Entemoloji
Açıklama:
Bitkilerde hastalığa neden olan etkenler insan ve hayvanlardaki hastalık nedenlerine oldukça benzerdir. Bu etkenler virüs, viroid, bakteri, molliküt (fitoplazma, spiroplazma), protozoa, fungus gibi mikroorganizmalar ile parazitik bitkiler ve besin maddesi, ışık, nem, sıcaklık azlığı veya çokluğu, toprakta veya havada toksik kimyasalların bulunması gibi çevresel faktörlerdir. Bunların yanı sıra bitkiler diğer istenmeyen bitkiler (yabancı otlar) ile rekabet etme durumundadırlar. Böcekler, insanlar ve diğer hayvanlar da bitkilerde zarar oluşturmaktadır. Ancak bunlar fitopatolojinin konusu değildir. Fitopatoloji 4 bilim dalından meydana gelmektedir. Bunlar; Mikoloji, Bakteriyoloji, Viroloji ve Herbololojidir.
Soru 50
Kültür bitkilerinde zararlı olan parazitik bitkiler ve yabancı otları inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Bakteriyoloji
C
Viroloji
D
Herbololoji
E
Entemoloji
Açıklama:
Kültür bitkilerinde zararlı olan parazitik bitkiler ve yabancı otları inceleyen bilim dalı hebolojidir.
Soru 51
Fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Bakteriyoloji
C
Viroloji
D
Herbololoji
E
Entemoloji
Açıklama:
Fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalı mikolojidir.
Soru 52
Bakteri ve molliküt’lerin neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Bakteriyoloji
C
Viroloji
D
Herbololoji
E
Entemoloji
Açıklama:
Bakteri ve molliküt’lerin neden olduğu hastalıkları inceleyen bilim dalı bakteriyolojidir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin, insan ve hayvanlara oranla hastalıklara yakalanma şanslarının daha yüksek olma nedenidir
I. Bitkiler hareketsiz olduklarından, hastalıklardan kaçamazlar.
II. Bitkilerin dış yüzeyleri, insan ve hayvanlara oranla daha geniştir.
III. Bitkiler insan ve hayvanlar gibi dış etkenlere ve patojenlere karşı kendiliklerinden korunma olanaklarına sahip değillerdir
I. Bitkiler hareketsiz olduklarından, hastalıklardan kaçamazlar.
II. Bitkilerin dış yüzeyleri, insan ve hayvanlara oranla daha geniştir.
III. Bitkiler insan ve hayvanlar gibi dış etkenlere ve patojenlere karşı kendiliklerinden korunma olanaklarına sahip değillerdir
Seçenekler
A
Sadece III
B
Sadece II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bitkilerin, insan ve hayvanlara oranla hastalıklara yakalanma şansları daha yüksektir.
Bunun başlıca nedenleri:
Bunun başlıca nedenleri:
- Bitkiler hareketsiz olduklarından, hastalıklardan kaçamazlar.
- Bitkilerin dış yüzeyleri, insan ve hayvanlara oranla daha geniştir.
- Bitkiler insan ve hayvanlar gibi dış etkenlere ve patojenlere karşı kendiliklerinden korunma olanaklarına sahip değillerdir.
Soru 54
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patojen
B
Viroid
C
Molliküt
D
Protozoa
E
Fungus
Açıklama:
Hastalığa neden olan organizmalara verilen genel isim patojendir.
Soru 55
Bitkinin ksilem ve floem borularından oluşan iletim sisteminin zarar görmesi sonucunda ortaya çıkan duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiperplasya
B
Vasküler solgunluk
C
Hipertrofi
D
Transpirasyon
E
Molliküt
Açıklama:
Bitkinin ksilem ve floem borularından oluşan iletim sisteminin zarar görmesi sonucunda ortaya çıkan duruma vasküler solgunluk adı verilir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıklarını gruplama kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalığın neden olduğu belirtilere göre
B
Hastalığın görüldüğü bitki organına göre
C
Hastalığın etkilediği bitki grubuna göre
D
Hastalığa neden olan etmenin tipine göre
E
Hastalığın görüldüğü coğrafi bölgeye göre
Açıklama:
Bitki hastalıklarının incelenmesini kolaylaştırmak için hastalık gruplanmalarının belli bir düzen içerisinde tertip edilmesi gerekir. Bunun için çeşitli kriterler kullanılabilir.
- Bitki hastalıkları bazen neden oldukları belirtilere göre; kök çürüklükleri, meyve çürüklükleri, yaprak lekeleri, solgunluk, kanser, yanıklık, külleme, pas vb. gibi gruplandırılmaktadır.
- Hastalığın ortaya çıktığı bitki organına göre; kök hastalıkları, yumru hastalıkları, gövde hastalıkları, yaprak hastalıkları, meyve hastalıkları, tohum hastalıkları gibi gruplandırılmaktadır.
- Etkiledikleri ürün grubuna göre; tahıl hastalıkları, sebze hastalıkları, meyve hastalıkları, bağ hastalıkları, çayır hastalıkları, süs bitkileri hastalıkları vb. olarak gruplandırılmaktadırlar.
- En yaygın olan hastalık sınıflandırılma ölçütü hastalığa neden olan etmenin tipidir. Buna göre hastalıklar bulaşıcı (enfeksiyon hastalıkları) ve bulaşıcı olmayan (fizyolojik) hastalıklar olmak üzere ikiye ayrılır.
Soru 57
Bitkilerdeki kalıtsal nitelikteki ortak fizyolojik yapı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konstitüsyon
B
Dispozisyon
C
Predispozisyon
D
Patojen
E
Molliküt
Açıklama:
Bitkilerdeki kalıtsal nitelikteki ortak fizyolojik yapı konstitüsyondur.
Soru 58
Fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Viroloji
C
Patoloji
D
Bakteriyoloji
E
Herboloji
Açıklama:
Fungus ve protozoa’ların neden olduğu hastalıkları inceleyen alan Mikolojidir.
Soru 59
I. Bitkilerde hastalığa neden olan canlı ve cansız etkenlerin neler olduğu
II. Hastalık etmenlerinin bitkilerde meydana getirdiği belirtiler
III. Hastalıktan korunma ile ilgili metotlar
IV. Üründeki zararı azaltma konuları üzerindeki çalışmalar
Fitopatoloji yukarıda verilen hususlardan hangilerine dair çalışmaları içerir?
II. Hastalık etmenlerinin bitkilerde meydana getirdiği belirtiler
III. Hastalıktan korunma ile ilgili metotlar
IV. Üründeki zararı azaltma konuları üzerindeki çalışmalar
Fitopatoloji yukarıda verilen hususlardan hangilerine dair çalışmaları içerir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Fitopatoloji mikoloji, bakteriyoloji, viroloji, herboloji, botanik, bitki anatomisi ve fizyolojisi, genetik, biyokimya, bahçe ve tarla bitkileri yetiştiriciliği gibi pek çok bilim dalının temel bilgilerini kombine ederek kullanan bir bilim dalıdır. Yukarıda verilen maddelerin hepside yapılan çalışmalar kapsamında doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
I. Ürün miktarında azalma
II. Ürün kalitesinde azalma
III. Ürün fiyatlarında azalma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bitki hastalıklarından korunulmadığı ve bu hastalıklar kontrol edilemediğinde görünen etkilerdendir?
II. Ürün kalitesinde azalma
III. Ürün fiyatlarında azalma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bitki hastalıklarından korunulmadığı ve bu hastalıklar kontrol edilemediğinde görünen etkilerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Bitki hastalıklarından korunulmadığı ve bu hastalıklar kontrol edilemediğinde ürün miktar ve kalitesinde azalma meydana gelmekte ve dolayısıyla ürün fiyatlarında da artış sözkonusu olmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıklarının ekonomiye etkilerinden değildir?
Seçenekler
A
Bitkiyi öldürerek verimliliği düşürür.
B
Bitkinin kalitesini düşürerek pazar değerini azaltır.
C
İlaçların kalıntıları yararlı mikroorganizmaları olumlu yönde etkiler.
D
Kullanılan kimyasalların yüksek fiyatlı olmaı› maliyeti arttırır.
E
İlaç kalıntıları çevre kirliliğine neden olur.
Açıklama:
İlaçların kalıntıları yararlı mikroorganizmaları olumsuz yönde etkiler. Doğru cevap C'dir.
Soru 62
I. Bitkiler hareketsiz olduğundan hastalıktan kaçamazlar.
II. Bitkilerin dış yüzeyleri, insan ve hayvanlara oranla daha geniştir.
III. Bitkiler dış etkenlere karşı kendiliklerinden korunma olanaklarına sahip değillerdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bitkilerin, insan ve hayvanlara oranla hastalıklara yakalanma şanslarını yükselten etmenlerdendir?
II. Bitkilerin dış yüzeyleri, insan ve hayvanlara oranla daha geniştir.
III. Bitkiler dış etkenlere karşı kendiliklerinden korunma olanaklarına sahip değillerdir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bitkilerin, insan ve hayvanlara oranla hastalıklara yakalanma şanslarını yükselten etmenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bitkilerin, insan ve hayvanlara oranla hastalıklara yakalanma şanslarını yükselten etmenler vardır. Bu etmenlerin hepsi maddelerde belirtilenlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 63
I. Kök çürüklükleri
II. Külleme
III. Meyve hastalıkları
IV. Kök hastalıkları
Bitki hastalıklarının incelenmesini kolaylaştırmak için çeşitli kriterler kullanılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri "neden oldukları belirtilere göre" gruplandırılmışlardır?
II. Külleme
III. Meyve hastalıkları
IV. Kök hastalıkları
Bitki hastalıklarının incelenmesini kolaylaştırmak için çeşitli kriterler kullanılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri "neden oldukları belirtilere göre" gruplandırılmışlardır?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Meyve hastalıkları ve kök hastalıkları hastalığın ortaya çıktığı bitki organına göre gruplandırılma kriteridir. Diğerleri ise neden oldukları belirtilerdir Doğru cevap A'dır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi abiotik hastalık nedeni değildir?
Seçenekler
A
Elverişsiz atmosfer koşulları
B
Parazit bitkiler
C
Çevre kirleticileri
D
Elverişsiz Toprak Koşulları
E
Hatalı Tarımsal İşlemler
Açıklama:
Parazit bitkiler biotik hastalık nedenidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 65
Bitkinin bir veya daha fazla çevre şartlarının etkisi ile bir patojenin saldırısına önceden elverişli hale gelmesine ne denir?
Seçenekler
A
Mikoloji
B
Etioloji
C
Konstitüsyon
D
Predispozisyon
E
Habitüs
Açıklama:
Bitkinin bir veya daha fazla çevre şartlarının etkisi ile bir patojenin saldırısına önceden elverişli hale gelmesine predispozisyon denir.
Soru 66
Küçük bir bölgede tek tük ve seyrek olarak çıkıp etrafa yayılma karakteri göstermeyen hastalıklara ne denir?
Seçenekler
A
Etiole
B
Pandemi
C
Epidemik
D
Endemik
E
Sporadik
Açıklama:
Sporadik hastalıklar küçük bir bölgede tek tük ve seyrek olarak çıkar ve etrafa yayılma karakteri göstermezler. Doğru cevap E'dir.
Soru 67
Bu hastalıklar küçük bir bölgede çıkar ve başka bölgelere yayılmazlar. Eskiden beri o bölgede bulunduğu halde zaman zaman yükselişler gösterirler. Hastalığın bu karakterine ne denir?
Seçenekler
A
Pandemi
B
Sporadik
C
Endemik
D
Epidemik
E
Epidemiyoloji
Açıklama:
Endemik hastalıklar küçük bir bölgede çıkar ve başka bölgelere yayılmazlar. Eskiden beri o bölgede bulunduğu halde zaman zaman yükselişler gösterirler. Hastalığın bu karakterine endemik denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 68
Virüs ve viroidlerin neden olduğu hastalıkları inceleyen fitopatolojinin alt bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Viroloji
B
Bakteriyoloji
C
Mikoloji
D
Herboloji
E
Botanik
Açıklama:
Virüs ve viroidlerin neden olduğu hastalıkları inceleyen fitopatolojinin alt bilim dalı Virolojidir.
Ünite 2
Soru 1
“Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumu” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisi için uygundur?
Seçenekler
A
Parazit
B
Parazitizm
C
Patojenisite
D
Epidemi
E
Enfeksiyon hastalığı
Açıklama:
Parazit: Diğer bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayarak ihtiyaç duyduğu gıda maddelerini sağlayan organizma.
Parazitizm: Parazit tarafından ihtiyaç duyulan gıda maddelerinin konukçusundan temin edilme durumu. Patojenisite: Bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneği.
Enfeksiyon hastalığı: Bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalık.
Parazitizm: Parazit tarafından ihtiyaç duyulan gıda maddelerinin konukçusundan temin edilme durumu. Patojenisite: Bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneği.
Enfeksiyon hastalığı: Bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalık.
Soru 2
Aşağıdaki tanımlardan hangisi biyotrof (biotroph) özelliğe aittir?
Seçenekler
A
Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
B
Doğada sadece canlı organizmalarda yaşayabilen ve çoğalabilen bir paraziti ifade eder
C
Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder.
D
Hem ölü organik hem canlı organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder.
E
Hem canlı organizmalar hem de cansız organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Açıklama:
Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Soru 3
Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişiklikler, belirti aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Viroid
B
Simptom
C
Mildiyö
D
Külleme
E
Molliküt
Açıklama:
Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişiklikler, belirtiye Simptom denir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi abiotik faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Nem
B
Dolu
C
Toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı
D
Havaya karışan atık maddeler
E
Bitkinin türü ve fiziksel yapısı
Açıklama:
Bir patojen saldırısına maruz kalan veya abiotik faktörlerden (sıcaklık, nem, dolu, don, toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı, havaya karışan atık maddeler vs.) etkilenen bitkide hastalık oluşabilmektedir.
Soru 5
Bitkide enfeksiyonu oluşturacak patojenin miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnokulum
B
Sekonder enfeksiyon
C
İnokulasyon
D
Penetrasyon
E
Primer enfeksiyon
Açıklama:
İnokulasyon, patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayıdır. İnokulum ise, bitkide enfeksiyonu oluşturacak patojenin miktarıdır. Funguslarda inokulum misel parçaları, spor veya sklerotilerdir. Bakteri, virüs, viroid, protozoa ve mollikütlerde inokulum patojenin kendisinin tamamıdır. Parazitik yüksek bitkilerde ise bitki parçaları veya tohumdur.
Soru 6
Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antagonistik mikroorganizma
B
Penetrasyon
C
Zoospor
D
Enfeksiyon
E
Haustorium
Açıklama:
Antagonistik mikroorganizma: Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizma.
Soru 7
Hastalık etmeninin konukçu bitki bünyesine girmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Primer enfeksiyon
B
Penetrasyon
C
Sekonder enfeksiyon
D
Külleme
E
Molliküt
Açıklama:
Hastalık etmeninin konukçu bitki bünyesine girmesi penetrasyon olarak isimlendirilir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi doğal açıklıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Stoma
B
Lentisel
C
Hidatod
D
Nektar boşlukları
E
Appresorium
Açıklama:
Patojenler, konukçu bitkilere doğrudan, doğal açıklıklardan (stoma, lentisel, hidatod, nektar boşlukları) veya yaralardan giriş yaparlar.
Soru 9
Funguslarda hücreler arası gelişen hiflerden, appresoriumun penetrasyon çivisinden veya ekternal hiflerden çıkıp hücre içerisine giren basit veya dallı özel absorbsiyon organının adı nedir?
Seçenekler
A
Penetrasyon
B
Penetrasyon çivisi
C
Haustorium
D
Appresorium
E
Enfeksiyon yastığı
Açıklama:
Hücreler arası gelişim gösteren funguslar haustorium oluşturarak konukçu hücrelerden ihtiyaç duydukları gıdaları sağlarlar. Parazitik yüksek bitkiler de konukçularına doğrudan giriş yaptıktan sonra haustorium oluşturarak besinlerini temin ederler.
Soru 10
Yaprakların kenar veya uç kısımlarında bulunan açıklıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lentiseller
B
Hidatod
C
Appresorium
D
Polyetic
E
Monocyclic
Açıklama:
Yaprakların kenar veya uç kısımlarında bulunan açıklıklara hidatod denilmektedir. Bunlar yaprak damarları ile irtibatlıdır ve çeşitli besin maddelerini içeren damla şeklinde sıvı salgılarlar. Bazı bakteriler yapraklara giriş yapmak için bu açıklıkları kullanırlar. Sadece birkaç fungusta bu yolla giriş gözlenmiştir. Bazı bakteriler nektar boşluklarından da hidatod girişine benzer yol izleyerek penetrasyon yapmaktadır.
Soru 11
Bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalığa ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Parazit
B
Parazitizm
C
Patojenisite
D
Epidemi
E
Enfeksiyon hastalığı
Açıklama:
Enfeksiyon hastalığı: Bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalıktır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 12
Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon hastalığı
B
Epidemi
C
Parazit
D
Parazitizm
E
Patojenisite
Açıklama:
Epidemi: Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumudur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder?
Seçenekler
A
Patojenisite
B
Epidemi
C
Biyotrof
D
Obligat parazit
E
Nekrotrof
Açıklama:
Biyotrof (Biotroph): Sadece canlı organizmalar üzerinde
yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder. Doğru cevap C seçeneğidir.
yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 14
Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış
değişikliklere ne ad verilmektedir?
değişikliklere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Simptom
B
Nekrotrof
C
Biyotrof
D
Patojenisite
E
Epidemi
Açıklama:
Simptom: Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişikliklerdir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder?
Seçenekler
A
Epidemi
B
Patojenisite
C
Biyotrof
D
Nekrotrof
E
Obligat parazit
Açıklama:
Nekrotrof (Nekrotroph): Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 16
Patojenlerin hasta bitkilerden sağlıklı bitkilere taşınmasında aktif görev alan organizmalara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Biyotrof
B
Nekrotrof
C
Vektör
D
Simptom
E
Obligat parazit
Açıklama:
Vektör: Patojenlerin hasta bitkilerden sağlıklı bitkilere taşınmasında aktif görev alan organizmalar. Bazı böcekler, akarlar, nematodlar ve funguslar vektörlük yapmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 17
Patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
İnokulasyon
B
Penetrasyon
C
Enfeksiyon
D
Plasmodesma
E
Kışlama
Açıklama:
İnokulasyon, patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 18
Hastalık etmeninin konukçu bitki bünyesine girmesi olayına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
İnokulasyon
B
Penetrasyon
C
Enfeksiyon
D
Kışlama
E
Epidemi
Açıklama:
Hastalık etmeninin konukçu bitki bünyesine girmesi penetrasyon olarak isimlendirilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 19
Patojenin hassas bitki hücreleri veya dokusu ile doğrudan temasa gelip, konukçudan gıda maddeleri sağlamaya başlamas› olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnokulasyon
B
Penetrasyon
C
Enfeksiyon
D
Kışlama
E
Epidemi
Açıklama:
Patojenin hassas bitki hücreleri veya dokusu ile doğrudan temasa gelip, konukçudan gıda maddeleri sağlamaya başlaması olayına enfeksiyon denir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 20
Virüsler, viroidler, mollikütler, protozoalar hücreden hücreye hangi kanallar ile geçerler?
Seçenekler
A
İnokulum
B
Appresorium
C
Haustorium
D
Enfeksiyon yastığı
E
Plasmodesma
Açıklama:
Virüsler, viroidler, mollikütler, protozoalar hücreler içinde bulunurlar ve hücreden hücreye plasmodesma (çoğul: plasmodesmata) ismi verilen kanallar ile geçerler. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 21
Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçmesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon hastalığı
B
Epidemi
C
Parazit
D
Parazitizm
E
Patojenisite
Açıklama:
Epidemi: Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçmesi durumu.
Soru 22
Biyotrof (biotroph) nedir?
Seçenekler
A
Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
B
Doğada sadece canlı organizmalarda yaşayabilen ve çoğalabilen bir paraziti ifade eder.
C
Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder.
D
Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişiklikleri, belirtileri ifade eder.
E
Bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneğini ifade eder.
Açıklama:
Biyotrof (Biotroph); Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Soru 23
Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişiklikler, belirtiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyotrof
B
Nekrotrof
C
Simptom
D
Vektör
E
Penetrasyon
Açıklama:
Simptom: Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişiklikler, belirti.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi hastalık üçgeninin oluşumunda rol oynayan faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Vektör
B
Kışlama
C
Simptom
D
Konukçu
E
Hastalık devri
Açıklama:
Hastalığın oluşumunda rol oynayan üç faktörün birbiri ile olan ilişkisi bir üçgen ile temsil edilmekte ve hastalık üçgeni olarak isimlendirilmektedir. Üçgenin her kenarı patojen, konukçu ve çevre faktörlerinden birini temsil etmektedir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi hastalık devrini oluşturan dönemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnokulasyon
B
Penetrasyon
C
Enfeksiyon
D
Patojenin çoğalması
E
Parazitizm
Açıklama:
Hastalık devri;
• İnokulasyon,
• Penetrasyon,
• Enfeksiyon,
• Konukçu bitkide patojenin gelişmesi,
• Patojenin çoğalması,
• Patojenin yayılması,
• Kışlama,
olmak üzere yedi dönemden oluşmaktadır.
__________
Parazitizm
• İnokulasyon,
• Penetrasyon,
• Enfeksiyon,
• Konukçu bitkide patojenin gelişmesi,
• Patojenin çoğalması,
• Patojenin yayılması,
• Kışlama,
olmak üzere yedi dönemden oluşmaktadır.
__________
Parazitizm
Soru 26
Fungusun konukçu yüzeyine tutunmasında ve bitkiye penetrasyonunda görev yapan çim tüpü veya hifin ucunda oluşan şişkinliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Appresorium
B
Enfeksiyon yastığı
C
Penetrasyon çivisi
D
Haustorium
E
İnkubasyon
Açıklama:
Appresorium; fungusun konukçu yüzeyine tutunmasında ve bitkiye penetrasyonunda görev yapan çim tüpü veya hifin ucunda oluşan şişkinlik.
Soru 27
Virüsler, viroidler, mollikütler, protozoalar hücreden hücreye hangi yolla geçer?
Seçenekler
A
Sistemik enfeksiyon
B
Plasmodesma
C
Haustorium
D
Appresorium
E
Parazit
Açıklama:
Virüsler, viroidler, mollikütler, protozoalar hücreler içinde bulunurlar ve hücreden hücreye plasmodesma (çoğul: plasmodesmata) ismi verilen kanallar ile geçerler.
Soru 28
Bazı patojenlerin bir yılda veya bir vejetasyon döneminden diğerine bir tam döngü yaptığı hastalık devri hangisidir?
Seçenekler
A
Çok döngülü
B
Çok yıllık
C
Tek döngülü
D
Az yıllık
E
Tekrar döngülü
Açıklama:
Bazı patojenlerde hastalık devri bir yılda veya bir vejetasyon döneminden diğerine bir tam döngü yapmaktadır. Bu tip patojenler tek döngülü hastalık devrine (monocyclic) sahiptir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi inokulum tiplerinden biridir?
Seçenekler
A
Konukçu inokulum
B
Çok yıllık inokulum
C
Tek yıllık inokulum
D
Primer inokulum
E
Tek döngülü inokulum
Açıklama:
Kışlayan ve ilkbaharda ilk enfeksiyonları oluşturan inokulum primer inokulumdur. Primer inokulumun oluşturduğu enfeksiyon primer enfeksiyon olarak isimlendirilir. Primer enfeksiyon sonucu oluşan inokulum ise sekonder inokulum olup, bu inokulum sekonder enfeksiyonları oluşturur. Genel olarak primer inokulum ne kadar çok ve konukçu bitkiye ne kadar yakın ise hastalık şiddeti ve ürün kaybı o derece yüksek olur.
Soru 30
Kendi başına serbest su içinde hareket edebilen kamçılı fungus sporu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antagonistik mikroorganizma
B
Patojen
C
Penetrasyon
D
Haustorium
E
Zoospor
Açıklama:
Zoospor: Kendi başına serbest su içerisinde hareket edebilen kamçılı fungus sporu.
Soru 31
Bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patojenisite
B
Epidemi
C
Enfeksiyon
D
Simptom
E
Appresorium
Açıklama:
Bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneğine patojenisite adı verilmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi biyotrof özellik gösteren organizmalar arasında değildir?
Seçenekler
A
Virüsler
B
Fakültatif saprofitler
C
Viroidler
D
Protozoalar
E
Mollikütler
Açıklama:
Virüsler, viroidler, protozoalar, mollikütler, bazı bakteriler, mildiyö, külleme ve pas hastalıklarına neden olan funguslar biyotrof (biotroph) özellik göstermekte, bir başka deyişle sadece doğada canlı konukçularda gelişip çoğalabilirler. Bu tip organizmalar obligat parazit olarak isimlendirilir.
Soru 33
Yaşamlarının büyük bir kısmını ölü organik maddeler üzerinde geçirirken çeşitli şartlar altında canlı bitkilere saldırarak parazitik duruma geçebilen organizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antagonistik mikroorganizma
B
Zoospor
C
Fakültatif parazit
D
Biyotrof organizma
E
Obligat parazit
Açıklama:
Bazı obligat olmayan parazitler yaşam döngülerinin büyük bir kısmını parazit olarak konukçusunda geçirirken bazı şartlar altında ölü organik maddeler üzerinde saprofitik bir gelişim gösterebilir. Bu tip parazitler yarı biyotrof özellik gösterir ve fakültatif saprofit olarak isimlendirilirler. Nektrotrof (Nekrotroph) özellik gösteren obligat olmayan parazitlerin bir kısmı da yaşamlarının büyük bir kısmını ölü organik maddeler üzerinde geçirirken çeşitli şartlar altında canlı bitkilere saldırarak parazitik duruma geçebilirler. Bu tip organizmalar fakültatif parazit olarak adlandırılırlar.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi, patojen açısından hastalık gelişimini etkileyen farktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Patojene özgü vektör mevcudiyeti
B
Patojenin gelişme safhası
C
Mevcut ırkların virulenslik derecesi
D
Konukçunun patojene hassasiyet derecesi
E
Patojenin inokulum miktarı
Açıklama:
Patojen açısından, mevcut ırkların virulenslik derecesi, patojenin inokulum miktarının az veya çok oluşu, patojenin gelişme safhası, ince bir tabaka şeklinde bitki yüzeyinde su bulunması veya eğer varsa patojene özgü vektör mevcudiyeti gibi hususlar hastalık gelişiminde önemli unsurlardır.
Soru 35
Bitkilerde hastalık gelişim süreçlerinde patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Penetrasyon
B
Enfeksiyon
C
Kışlama
D
Patojenin çoğalması
E
İnokulasyon
Açıklama:
İnokulasyon, patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayıdır. İnokulum ise, bitkide enfeksiyonu oluşturacak patojenin miktarıdır. Funguslarda inokulum misel parçaları, spor veya sklerotilerdir. Bakteri, virüs, viroid, protozoa ve mollikütlerde inokulum patojenin kendisinin tamamıdır. Parazitik yüksek bitkilerde ise bitki parçaları veya tohumdur.
Soru 36
Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antagonistik mikroorganizma
B
Obligat parazit
C
Nekrotrof
D
Zoospor
E
Vektör
Açıklama:
Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmalara antagonistik mikroorganizma adı verilmektedir. Patojen konukçu dokuya ulaştığında yine başarılı bir inokulasyon bitki yüzeyinin yapısına, spor çimlenmesi için uygun sıcaklık, nem durumuna, konukçu bitkide önleyici veya teşvik edici salgıların olup olmadığına ve antagonistik mikroorganizmaların durumuna bağlıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi, doğal açıklıklardan penetrasyon yapabilen patojenler arasındadır?
Seçenekler
A
Viroidler
B
Bakteriler
C
Mollikütler
D
Virüsler
E
Protozoalar
Açıklama:
Doğal açıklıklardan olan stoma, lentisel, hidatod veya nektar boşluklarından birçok fungus ve bakteri giriş yapabilir. Diğer patojen grupları bu yolla giriş yapamaz.
Soru 38
Genellikle eşeyli ve eşeysiz sporları ile çoğalan patojeler hangileridir?
Seçenekler
A
Virüs
B
Bakteri
C
Fungus
D
Molliküt
E
Viroid
Açıklama:
Funguslar genellikle eşeyli veya eşeysiz sporları ile çoğalırlar. Bu sporlar enfekteli dokunun yüzeyinde veya hemen altında oluşur ve bu kısımlardan doğaya yayılır. Bazı gelişmemiş fungusların sporları ise konukçu doku içinde oluşur ve ancak konukçu bitki ölüp çürüdüğünde sporları serbest kalır.
Soru 39
Kışı tohum olarak genellikle toprakta veya konukçusunda vejetatif yapıda geçiren patojen hangisidir?
Seçenekler
A
Bakteriler
B
Virüsler
C
Funguslar
D
Parazitik yüksek bitkiler
E
Protozoalar
Açıklama:
Parazitik yüksek bitkiler ise kışı tohum olarak genellikle toprakta veya konukçusunda vejetatif yapıda geçirirler.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi tek döngülü hastalık devrine sahip patojenlerin neden olduğu hastalıklar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yaprak lekesi
B
Yanıklık
C
Pas hastalıkları
D
Mildiyö
E
Kök çürüklüğü
Açıklama:
Bazı patojenlerde hastalık devri bir yılda veya bir vejetasyon döneminden diğerine bir tam döngü yapmaktadır. Bu tip patojenler tek döngülü hastalık devrine (monocyclic) sahiptir. Sürme, rastık, kök çürüklüğü ve solgunluk oluşturan patojenler bu tiptir.
Soru 41
Bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patojenisite
B
Parazitizm
C
Enfeksiyon hastalığı
D
Epidemi
E
Parazit
Açıklama:
Enfeksiyon hastalığı, bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalıktır.
Soru 42
Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçmesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parazit
B
Parazitizm
C
Patojenisite
D
Epidemi
E
Enfeksiyon hastalığı
Açıklama:
Epidemi: Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçmesi durumudur.
Soru 43
Diğer bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayarak ihtiyaç duyduğu gıda maddelerini sağlayan organizma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyotrof
B
Nekrotrof
C
Obligat parazit
D
Patojenisite
E
Parazit
Açıklama:
Parazit: Diğer bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayarak ihtiyaç duyduğu gıda maddelerini sağlayan organizma.
Soru 44
Nekrotrof (Nekrotroph) ne demektir?
Seçenekler
A
Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen organizma
B
Doğada sadece canlı organizmalarda yaşayıp çoğalan parazit
C
Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen organizma
D
Diğer bir organizmanın üzerinde veya içinde yaşayarak beslenen organizma
E
Doğada canlı konukçularda gelişip çoğalabilen organizma
Açıklama:
Nekrotrof (Nekrotroph): Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder.
Soru 45
Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen organizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nekrotrof
B
Biyotrof
C
Parazit
D
Obligat parazit
E
Patojen
Açıklama:
Biyotrof (Biotroph): Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde hastalık oluşmasına sebep olan abiotik faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Toprağın kimyasal yapısı
B
Havaya karışan atık maddeler
C
Patojen saldırısı
D
Dolu ve don
E
Sıcaklık
Açıklama:
Bir patojen saldırısına maruz kalan veya abiotik faktörlerden (sıcaklık, nem, dolu, don, toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı, havaya karışan atık maddeler vs.) etkilenen bitkide hastalık oluşabilmektedir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi patojenlerin hasta bitkilerden sağlıklı bitkilere taşınmasında aktif görev alan organizmadır?
Seçenekler
A
Konukçu
B
Simptom
C
Vektör
D
Parazit
E
Patojen
Açıklama:
Vektör: Patojenlerin hasta bitkilerden sağlıklı bitkilere taşınmasında aktif görev alan organizmalardır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayıdır?
Seçenekler
A
İnokulasyon
B
Penetrasyon
C
Enfeksiyon
D
Patojenin yayılması
E
Kışlama
Açıklama:
İnokulasyon, patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayıdır.
Soru 49
Hastalık etmeninin konukçu bitki bünyesine girmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnokulasyon
B
Patojenin çoğalması
C
Patojenin yayılması
D
Penetrasyon
E
Kışlama
Açıklama:
Hastalık etmeninin konukçu bitki bünyesine girmesi penetrasyon olarak isimlendirilir.
Soru 50
Patojenler çevreye, yeni sağlıklı dokulara yayılabilmek ve epidemiler oluşturabilmek için bazı taşıyıcı elemanlara gerek duyarlar. Aşağıdakilerden hangisi bu taşıyıcılardan biri değildir?
Seçenekler
A
İnsanlar
B
Toprak
C
Hayvanlar
D
Hava
E
Su
Açıklama:
Patojenler çevreye, yeni sağlıklı dokulara yayılabilmek ve epidemiler oluşturabilmek için bazı taşıyıcı elemanlara gerek duyarlar. Bu taşıyıcılar hava akımları, su, böcekler, diğer hayvanlar ve insanlardır.
Soru 51
Bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon hastalığı
B
Epidemi
C
Parazit
D
Patojenisite
E
Biyotrof
Açıklama:
Bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalıklara denir.
Soru 52
Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon hastalığı
B
Epidemi
C
Parazit
D
Patojenisite
E
Biyotrof
Açıklama:
Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumuna epidemi denir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Nekrotrof'un tanımıdır?
Seçenekler
A
Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
B
Do¤ada sadece canl› organizmalarda yaflayabilen ve ço¤alabilen bir paraziti ifade eder.
C
Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder.
D
Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişiklikleri belirtir.
E
Patojenlerin hasta bitkilerden sağlıklı bitkilere taşınmasında aktif görev alan organizmalar.
Açıklama:
Nekrotrof: Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder?
Seçenekler
A
Obligat parazit
B
Nekrotrof
C
Simptom
D
Biyotrof
E
Vektör
Açıklama:
Biyotrof: Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi doğada sadece canlı organizmalarda yaşayabilen ve çoğalabilen bir paraziti ifade eder?
Seçenekler
A
Biyotrof
B
Nekrotrof
C
Simptom
D
Patojenisite
E
Obligat parazit
Açıklama:
Obligat parazit:doğada sadece canlı organizmalarda yaşayabilen ve çoğalabilen bir paraziti ifade eder
Soru 56
Kendi başına serbest su içerisinde hareket edebilen kamçılı fungus sporuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zoospor
B
Antagonistik mikroorganizma
C
Appresorium
D
Haustorium
E
Plasmodesma
Açıklama:
Zoospor: Kendi başına serbest su içerisinde hareket edebilen kamçılı fungus sporuna denir.
Soru 57
Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zoospor
B
Antagonistik mikroorganizma
C
Appresorium
D
Plasmodesma
E
Vektör
Açıklama:
Antagonistik mikroorganizma: Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmalara denir
Soru 58
Fungusun konukçu yüzeyine tutunmasında ve bitkiye penetrasyonunda görev yapan çim tüpü veya hifin ucunda oluşan şişkinliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Penetrasyon çivisi
B
Enfeksiyon yastığı
C
Appresorium
D
Haustorium
E
Plasmodesma
Açıklama:
Appresorium: Fungusun konukçu yüzeyine tutunmasında ve bitkiye penetrasyonunda görev yapan çim tüpü veya hifin ucunda oluşan şişkinliğe denir.
Soru 59
Funguslarda hücreler arası gelişen hiflerden, appresoriumun penetrasyon çivisinden veya ekternal hiflerden çıkıp hücre içerisine giren basit veya dallı özel absorbsiyon organına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Penetrasyon çivisi
B
Enfeksiyon yastığı
C
Appresorium
D
Haustorium
E
Sistemik enfeksiyon
Açıklama:
Haustorium: Funguslarda hücreler arası gelişen hiflerden, appresoriumun penetrasyon çivisinden veya ekternal hiflerden çıkıp hücre içerisine giren basit veya dallı özel absorbsiyon organına denir.
Soru 60
Birbirine komşu hücreler arasında iletişimi sağlayan ve hücre duvarında bulunan mikroskobik küçük kanala ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sistemik enfeksiyon
B
Zoospor
C
Vektör
D
Simptom
E
Plasmodesma
Açıklama:
Plasmodesma: Birbirine komşu hücreler arasında iletiflimi sağlayan ve hücre duvarında bulunan mikroskobik küçük kanal.
Soru 61
Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
enfeksiyon
B
epidemi
C
parazit
D
mikroorganizma
E
patojenisite
Açıklama:
Epidemi: Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumu.
Soru 62
Çoğu bitki hastalığında bitkide ortaya çıkan zararın derecesi, parazit tarafından konukçudan gıda maddelerinin temin edilmesinin vereceği zarardan daha fazla olmaktadır. Bu durum parazit tarafından salgılanan veya parazitin uyarısı sonucu konukçu tarafından oluşturulan çeşitli maddelerden kaynaklanmaktadır. Bu tür maddelerden etkilenmiş bitki dokularında gerçekleşen durumlar arasında hangisi yoktur?
Seçenekler
A
hücre bozulması veya parçalanması
B
anormal hücre bölünmesi ve genişlemesi
C
solma
D
klorofil gibi özellikli maddelerde bozulmalar
E
konukçunun gelişimi ve üremesi
Açıklama:
Çoğu bitki hastalığında bitkide ortaya çıkan zararın derecesi, parazit tarafından
konukçudan gıda maddelerinin temin edilmesinin vereceği zarardan daha fazla maktadır. Bu durum parazit tarafından salgılanan veya parazitin uyarısı sonucu konukçu tarafından oluşturulan çeşitli maddelerden kaynaklanmaktadır. Bu tür maddelerden etkilenmiş bitki dokularında solunum, hücre bozulması veya parçalanması, solma, anormal hücre bölünmesi ve genişlemesi, klorofil gibi özellikli maddelerde bozulmalar artmaktadır
konukçudan gıda maddelerinin temin edilmesinin vereceği zarardan daha fazla maktadır. Bu durum parazit tarafından salgılanan veya parazitin uyarısı sonucu konukçu tarafından oluşturulan çeşitli maddelerden kaynaklanmaktadır. Bu tür maddelerden etkilenmiş bitki dokularında solunum, hücre bozulması veya parçalanması, solma, anormal hücre bölünmesi ve genişlemesi, klorofil gibi özellikli maddelerde bozulmalar artmaktadır
Soru 63
Nekrotrof ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen organizma
B
Hem ölü hem de canlı organik materyal üzerinde beslenen organizma
C
Sadece canlı organik materyal üzerinde beslenen organizma
D
Varolmak için beslenmeye ihtiyaç duymama
E
Sadece suda yaşayabilen organizma
Açıklama:
(Nekrotroph): Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder.
Soru 64
Obligat ve obligat olmayan parazitlerin genellikle konukçu bitkileri istila etmesi ve konukçularından ihtiyaç duydukları gıda maddelerini temin etmeleri farklılık göstermektedir. Obligat olmayan parazitler konukçu bitki hücrelerine aşağıdakilerden hangi yol ile zarar verirler?
Seçenekler
A
Salgıladıkları enzimlerin tek başına veya patojen tarafından salgılanan toksinlerle birleşmesi yoluyla
B
Besin maddelerinin parazit tarafından sürekli olarak absorbe edilmesi ile
C
Parazitlerin çeşitli besin maddelerini içeren suni besi yerlerinde yaşamaya başlaması ile
D
Doğadaki organik maddeleri parçalayıp bunları bitkilerin alabileceği forma dönüştürmeleri yoluyla
E
Bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişiklikler ile
Açıklama:
Obligat ve obligat olmayan parazitlerin genellikle konukçu bitkileri istila etmesi ve konukçularından ihtiyaç duydukları gıda maddelerini temin etmeleri farklılık göstermektedir. Obligat olmayan parazitlerin büyük çoğunluğu bitkilerin hücre içeriğini parçalamak için enzimler salgılar. Bu enzimler tek başına veya patojen tarafından salgılanan toksinlerle birlikte konukçu bitki hücrelerini öldürürler
Soru 65
Bir patojen saldırısına maruz kalan veya abiotik faktörlerden etkilenen bitkide hastalık oluşabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlere örnek olarak verilemez?
Seçenekler
A
sıcaklık
B
toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı
C
havaya karışan atık maddeler
D
nem ve dolu
E
ayrıştırıcılar
Açıklama:
Bir patojen saldırısına maruz kalan veya abiotik faktörlerden (sıcaklık, nem, dolu,
don, toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı, havaya karışan atık maddeler vs.) etkilenen bitkide hastalık oluşabilmektedir.
don, toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı, havaya karışan atık maddeler vs.) etkilenen bitkide hastalık oluşabilmektedir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi patojenlerin hasta bitkilerden sağlıklı bitkilere taşınmasında aktif görev alan (bazı böcekler, akarlar, nematodlar ve funguslar gibi) organizmalara verilen addır?
Seçenekler
A
simptom
B
vektör
C
parazit
D
epidemi
E
patojen
Açıklama:
Vektör: Patojenlerin hasta bitkilerden sağlıklı bitkilere taşınmasında aktif görev alan organizmalar. Bazı böcekler, akarlar, nematodlar ve funguslar vektörlük yapmaktadır.
Soru 67
Her enfeksiyonda patojenin konukçu bitkide oluşturduğu sorunun gelişimini ve doğada devamını sağlayan ve nispeten birbirini takip eden seri olaylar zinciri bulunmaktadır. Zincirleme şekilde süre gelen bu olaylara aşağıdakilerden hangi ad verilmektedir?
Seçenekler
A
hastalık devri
B
vejetasyon periyodu
C
hastalık üçgeni
D
vektör mevcudiyeti
E
çevre etkeni
Açıklama:
Her enfeksiyon hastalığında patojenin konukçu bitkide oluşturduğu hastalığın gelişimini ve doğada devamını sağlayan ve nispeten birbirini takip eden seri olaylar zinciri bulunmaktadır. Zincirleme şekilde süre gelen bu olaylara hastalık devri adı verilmektedir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi hastalık devrini oluşturan dönemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
İnokulasyon
B
Enfeksiyon
C
Vejetasyon
D
Patojenin çoğalması
E
Kışlama
Açıklama:
Hastalık devri;
• İnokulasyon,
• Penetrasyon,
• Enfeksiyon,
• Konukçu bitkide patojenin gelişmesi,
• Patojenin çoğalması,
• Patojenin yayılması,
• Kışlama,
olmak üzere yedi dönemden oluşmaktadır
• İnokulasyon,
• Penetrasyon,
• Enfeksiyon,
• Konukçu bitkide patojenin gelişmesi,
• Patojenin çoğalması,
• Patojenin yayılması,
• Kışlama,
olmak üzere yedi dönemden oluşmaktadır
Soru 69
Patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon
B
Patojen
C
Kışlama
D
İnokulasyon
E
Zincirleme etki
Açıklama:
İnokulasyon, patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayıdır
Soru 70
'Fungusun konukçu yüzeyine tutunmasında ve bitkiye penetrasyonunda görev yapan çim tüpü veya hifin ucunda oluşan şişkinlik' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Antagonistik mikroorganizma
B
İnokulum
C
Haustorium
D
Enfeksiyon yastığı
E
Appresorium
Açıklama:
Appresorium: Fungusun konukçu yüzeyine tutunmasında ve bitkiye penetrasyonunda görev yapan çim tüpü veya hifin ucunda oluşan şişkinlik.
Soru 71
Bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Epidemi
B
Enfeksiyon hastalığı
C
Parazit
D
Patojen
E
İnokulum
Açıklama:
Enfeksiyon hastalığı, bir patojen tarafından bitkinin enfekte edilmesi sonucu oluşan bulaşıcı hastalıktır. Doğru cevap B'dir.
Soru 72
I. Epidemi: Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumu.
II. Parazit: Diğer bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayarak ihtiyaç duyduğu gıda maddelerini sağlayan organizma.
III. Parazitizm: Bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneği.
IV. Patojenisite: Parazit tarafından ihtiyaç duyulan gıda maddelerinin konukçusundan temin edilme durumu.
V. Biyotrof (Biotroph): Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Verilen eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Parazit: Diğer bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayarak ihtiyaç duyduğu gıda maddelerini sağlayan organizma.
III. Parazitizm: Bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneği.
IV. Patojenisite: Parazit tarafından ihtiyaç duyulan gıda maddelerinin konukçusundan temin edilme durumu.
V. Biyotrof (Biotroph): Sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Verilen eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II ve V
Açıklama:
Epidemi, herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumudur.
Parazitizm: parazit tarafından ihtiyaç duyulan gıda maddelerinin konukçusundan temin edilme durumudur.
Biyotrof: sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Patojenisite, bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneği
Parazit, diğer bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayarak ihtiyaç duyduğu gıda maddelerini sağlayan organizma anlamına gelmektedir.
Doğru cevap E'dir.
Parazitizm: parazit tarafından ihtiyaç duyulan gıda maddelerinin konukçusundan temin edilme durumudur.
Biyotrof: sadece canlı organizmalar üzerinde yaşayabilen ve çoğalabilen bir organizmayı ifade eder.
Patojenisite, bir patojenin hastalığa neden olabilme yeteneği
Parazit, diğer bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayarak ihtiyaç duyduğu gıda maddelerini sağlayan organizma anlamına gelmektedir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 73
Sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmaya ne denir?
Seçenekler
A
Biyotrof
B
Obligat
C
Nekrotrof
D
Simptom
E
Konukçu
Açıklama:
Virüsler, viroidler, protozoalar, mollikütler, bazı bakteriler, mildiyö, külleme ve pas hastalıklarına neden olan funguslar biyotrof (biotroph) özellik göstermekte, bir başka deyişle sadece doğada canlı konukçularda gelişip çoğalabilirler. Obligat parazit, doğada sadece canlı organizmalarda yaşayabilen ve çoğalabilen bir paraziti ifade ederken nekrotrof sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder. Simptom ise bitkilerde bir hastalığın sonucu olarak gözlenen iç ve dış değişiklikler, belirtidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 74
Yaprağı enfekte edebilen bir patojenin meyvede de hastalığa neden olabilmesi patojenin hangi özelliğidir?
Seçenekler
A
Patojen, tek bir bitki cinsine giren bitki türlerini enfekte edebilmektedir.
B
Patojenin, konukçu dizisi geniştir.
C
Bitkinin yaşı enfeksiyonda önemli rol oynamaktadır.
D
Patojen bitkinin birden fazla organını da enfekte edebilmektedir.
E
Abiotik faktörler bitkide hastalık oluşturabilmektedir.
Açıklama:
Bazen bir patojen bitkinin birden fazla organını da enfekte edebilmektedir. Örneğin, yaprağı enfekte edebilen bir patojen meyvede de hastalığa neden olabilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 75
Hastalığın oluşumunda rol oynayan ve hastalık üçgeni olarak da adlandırılan üçgende hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Patojen
B
Çevre şartları
C
Konukçu
D
Hatalık miktarı
E
Vektör
Açıklama:
Hastalığın oluşumunda rol oynayan üç faktörün birbiri ile olan ilişkisi bir üçgen ile temsil edilmekte ve hastalık üçgeni olarak isimlendirilmektedir. Üçgenin her kenarı patojen, konukçu ve çevre faktörlerinden birini, üçgenin alanı ise bir bitkide veya bitki populasyonundaki hastalık miktarını temsil etmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 76
Hangi ikilinin yeri değişirse hastalık devri doğru sırayla verilmiş olur?
I. İnokulasyon
II. Penetrasyon
III. Kışlama
IV. Patojenin gelişmesi
V. Patojenin çoğalması/yayılması
VI. Enfeksiyon
I. İnokulasyon
II. Penetrasyon
III. Kışlama
IV. Patojenin gelişmesi
V. Patojenin çoğalması/yayılması
VI. Enfeksiyon
Seçenekler
A
II ve III
B
III ve VI
C
I ve II
D
II ve III
E
V ve VI
Açıklama:
Hastalık devri;
• İnokulasyon,
• Penetrasyon,
• Enfeksiyon,
• Konukçu bitkide patojenin gelişmesi, • Patojenin çoğalması,
• Patojenin yayılması,
• Kışlama,
olmak üzere yedi dönemden oluşmaktadır. Doğru cevap B'dir.
• İnokulasyon,
• Penetrasyon,
• Enfeksiyon,
• Konukçu bitkide patojenin gelişmesi, • Patojenin çoğalması,
• Patojenin yayılması,
• Kışlama,
olmak üzere yedi dönemden oluşmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 77
Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmaya ne denir?
Seçenekler
A
Antagonistik mikroorganizma
B
Zoospor
C
İnokulum
D
Penetrasyon
E
Appresorium
Açıklama:
Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmaya antagonistik mikroorganizma denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 78
Fungus hiflerinin konukçu yüzeyinde organizasyonu ve agregatlaşması sonucunda oluşan ve penetrasyonda rol oynayan hif kitlesine ...................... denir.
Seçenekler
A
Enfeksiyon yastığı
B
Penetrasyon çivisi
C
Haustorium
D
Appresorium
E
Enfeksiyon
Açıklama:
Fungus hiflerinin konukçu yüzeyinde organizasyonu ve agregatlaşması sonucunda oluşan ve penetrasyonda rol oynayan hif kitlesine enfeksiyon yastığı denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 79
Patojenlerin tarımda kullanılan alet ve makinelere bulaşmasıyla gerçekleşen patojen yayılması hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Hava yolu ile ayılma
B
Su ile ayılma
C
Böcek, akar, nematod ve diğer vektörler ile yayılma
D
İnsanlar ile yayılma
E
Polen, tohum, fide ve fidan ile yayılma
Açıklama:
İnsanlar hemen her tip patojeni taşımada ve yaymada çok önemli rol oynamaktadırlar. Bilmeden yapılan bu işlem, kısa veya uzun mesafeli yayma şeklinde olabilmektedir. Bu taşıma, patojenlerin çeşitli giysilere, vücuda veya tarımda kullanılan alet ve makinelere bulaşmak suretiyle gerçekleşir. Doğru cevap D'dir.
Soru 80
Hastalık devri bir yılda veya bir vejetasyon döneminden diğerine bir tam döngü yapmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çok yıllık hastalık devri
B
Tek yıllık hastalık devri
C
Tek döngülü hastalık devri
D
Çok döngülü hastalık devri
E
Kışlama
Açıklama:
Bazı patojenlerde hastalık devri bir yılda veya bir vejetasyon döneminden diğerine bir tam döngü yapmaktadır. Bu tip patojenler tek döngülü hastalık devrine (monocyclic) sahiptir. Doğru cevap C'dir.
Soru 81
Herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patojenisite
B
Epidemi
C
Hipertermi
D
Simptom
E
İmmünite
Açıklama:
Epidemi herhangi bir hastalığın geniş alanlardaki bitkilerde yaygın ve şiddetli olarak ortaya çıkması, salgın hale geçme durumudur.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi parazit tarafından ihtiyaç duyulan gıda maddelerinin konukçusundan temin edilme durumudur?
Seçenekler
A
Predispozisyon
B
Epidemi
C
Patojenisite
D
Parazitizm
E
Epidemi
Açıklama:
Parazit tarafından ihtiyaç duyulan gıda maddelerinin konukçusundan temin edilme durumuna Parazitizm adı verilir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder?
Seçenekler
A
Biyotrof (Biotroph)
B
Obligat parazit
C
Nekrotrof (Nekrotroph)
D
Vektör
E
Nematod
Açıklama:
Nekrotrof (Nekrotroph) sadece ölü organik materyal üzerinde beslenen bir organizmayı ifade eder.
Soru 84
- İnokulasyon
- Penetrasyon
- Enfeksiyon
- Konukçu bitkide patojenin gelişmesi
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı hastalık devrini oluşturan dönemlerdendir. Hastalık devri;
- İnokulasyon
- Penetrasyon
- Enfeksiyon
- Konukçu bitkide patojenin gelişmesi
- Patojenin çoğalması
- Patojenin yayılması
- Kışlama
Soru 85
Patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnokulasyon
B
Penetrasyon
C
Enfeksiyon
D
Kışlama
E
Patojenin çoğalması
Açıklama:
Patojen ile konukçu bitkinin temasa gelmesi olayına İnokulasyon adı verilir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi hastalık etmeninin konukçu bitki bünyesine girmesine verilen addır?
Seçenekler
A
Enfeksiyon
B
İnokulasyon
C
Sekonder enfeksiyon
D
İnkübasyon
E
Penetrasyon
Açıklama:
Penetrasyon hastalık etmeninin konukçu bitki bünyesine girmesine verilen addır.
Soru 87
Bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antagonistik mikroorganizma
B
Obligat parazit
C
Biyotrof (Biotroph)
D
Zoospor
E
Plasmodesma
Açıklama:
Antagonistik mikroorganizma bulundukları ortamda oluşturdukları çeşitli metabolitlerle diğer organizmaların gelişimini olumsuz yönde etkileyen organizmalardır.
Soru 88
Fungus hiflerinin konukçu yüzeyinde organizasyonu ve agregatlaşması sonucunda oluşan ve penetrasyonda rol oynayan hif kitlesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Appresorium
B
Penetrasyon çivisi
C
Enfeksiyon yastığı
D
Haustorium
E
Plasmodesma
Açıklama:
Fungus hiflerinin konukçu yüzeyinde organizasyonu ve agregatlaşması sonucunda oluşan ve penetrasyonda rol oynayan hif kitlesine Enfeksiyon yastığı adı verilir.
Soru 89
- Stoma
- Lentisel
- Hidatod
- Nektar boşlukları
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı konukçu bitkilerde bulunan ve birçok fungus ve bakterinin giriş yapabildiği doğal açıklardandır.
Soru 90
- Bakteriler ve fungusların sporları veya miselleri toprak yüzeyinde veya içinde akan suya karışarak yayılırlar.
- Bütün bakteriler ve birçok fungus sporları yapışkan bir madde içinde bitki yüzeyine çıkarlar. Bunların serbest kalması ve etrafa sıçraması yağmur veya yağmurlama sulamada çarpan su damlaları ile olmaktadır.
- Yağmur ve yağmurlama sulamada, damlalar havada bulunan fungus sporları ve bakterileri bitki üstüne indirirler.
- Uzun mesafeli yayılmada su oldukça etkilidir.
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve lll
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
I, II ve III. şıklarda verilen bilgiler doğrudur. IV. şık ise yanlıştır. Uzun mesafeli yayılmada su etkili olmamakla birlikte, patojenlere hareket ve çimlenme için ıslak bir ortam sağlaması açısından önemlidir.
Ünite 3
Soru 1
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil renkli doku ve organlarının sarı renge dönüşmesi olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kloroz
B
Solgunluk
C
Sulanma
D
Yanıklık
E
Lekelenme
Açıklama:
Sararma (Kloroz): Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil renkli doku ve organları sarı renge dönüşür. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 2
Bitkinin genelinde ortaya çıkan su kaybı aşağıdaki durumlardan hangisi ile sonuçlanır?
Seçenekler
A
Sararma
B
Solgunluk
C
Sulanma
D
Yanıklık
E
Lekeler
Açıklama:
Solgunluk: Bitkilerin fotosentez işlemi sırasında transpirasyonla kaybettikleri suyu köklerinden karşılayamaması sonucu hücreler turgorunu kaybeder ve pörsür. Bitkinin genelinde ortaya çıkan bu su kaybı solgunlukla sonuçlanır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 3
Hasta bitkilerde hücre içi sıvısının hücreler arasındaki boşluklara dolmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sararma
B
Solgunluk
C
Sulanma
D
Yanıklık
E
Lekeler
Açıklama:
Sulanma (Hidrosis): Hasta bitkilerde hücre içi sıvısının hücreler arasındaki boşluklara dolmasına hidrosis denir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 4
Bitki dokularının canlı ve cansız hastalık etmenlerinin etkileri sonucunda bünyelerindeki suyu kaybederek kurumaları sonucu ortaya çıkan belirtilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sararma
B
Solgunluk
C
Sulanma
D
Yanıklık
E
Lekeler
Açıklama:
Yanıklık: Bitki dokularının canlı ve cansız hastalık etmenlerinin etkileri sonucunda bünyelerindeki suyu kaybederek kurumaları sonucu ortaya çıkan belirtilerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Yanıklık:
Bitki dokularının canlı ve cansız hastalık etmenlerinin etkileri sonucunda bünyelerindeki suyu kaybederek kurumaları sonucu ortaya çıkan belirtilerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Yanıklık:
Bitki dokularının canlı ve cansız hastalık etmenlerinin etkileri sonucunda bünyelerindeki suyu kaybederek kurumaları sonucu ortaya çıkan belirtilerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 5
Bitkilerin değişik organlarında ortaya çıkan ve genellikle daha koyu renkte bir sınırla çevrili olan açık ya da koyu renkli belirgin nekrotik alanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sararma
B
Solgunluk
C
Sulanma
D
Yanıklık
E
Lekeler
Açıklama:
Bitkilerin değişik organlarında (yaprak, çiçek, dal ve meyve gibi) ortaya çıkan ve genellikle daha koyu renkte bir sınırla çevrili olan açık ya da koyu renkli belirgin nekrotik alanlara leke adı verilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 6
Çeşitli etmenlerin etkisiyle bitkilerin kök ve gövdelerindeki korteks ve kabuk dokularında oluşan sınırlı nekrozlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çürüklük
B
Solgunluk
C
Yanıklık
D
Kanser
E
Lekeler
Açıklama:
Çeşitli etmenlerin etkisiyle bitkilerin kök ve gövdelerindeki korteks ve kabuk dokularında oluşan sınırlı nekrozlara “kanser” adı verilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 7
Bitkilerin değişik organlarındaki dokuların yapılarının bozulması sonucunda oluşan dağılmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çürüklük
B
Akıntılar
C
Durgunluk
D
Rozetleşme
E
Beyazlaşma
Açıklama:
Çürüklük: Bitkilerin değişik organlarındaki (kök, gövde, yumru, tohum, meyve vb.) dokuların yapılarının bozulması sonucunda oluşan dağılmalara “çürüklük” adı verilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 8
Bitki dokuları çeşitli nedenlerle zarar gördüklerinde bu dokularından çıkan sıvılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çürüklük
B
Yanıklık
C
Akıntılar
D
Durgunluk
E
Sarılık
Açıklama:
Bitki dokuları çeşitli nedenlerle zarar gördüklerinde bu dokularından sıvılar çıkar. Bu çıkan sıvılara “akıntı” adı verilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 9
Bitkilerin normal büyüklüklerinden daha küçük kalması ya da bitkilerin normal büyüklüklerine ulaşamaması durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Cüceleşme
B
Rozetleşme
C
Beyazlaşma
D
Etiolasyon
E
Sulanma
Açıklama:
Bitkilerin normal büyüklüklerinden daha küçük kalması ya da bitkilerin normal büyüklüklerine ulaşamaması durumuna “cüceleşme” denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 10
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bulunan bitkilerde yaprakların normalden küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olması olayına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sarılık
B
Etiolasyon
C
Durgunluk
D
Solgunluk
E
Yanıklık
Açıklama:
Etiolasyon: Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bulunan bitkilerde yaprakların normalden küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olmasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 11
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil renkli doku ve organlarının sarı renge dönüşümüyle karakteristik simptom aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
çökerten
B
hidrosis
C
kloroz
D
solgunluk
E
yanıklık
Açıklama:
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil renkli doku ve organları sarı renge dönüşür. Bu renk değişimine kloroz denir. Bazen bitki patojenleri ve bitki besin maddesi noksanlıkları da benzer şekilde kloroz oluşturabilirler.
Soru 12
• İletim demetlerinin tıkanması,
• İletim demetleri yapısının bakteri ve funguslar nedeniyle zarar görmesi,
• Köklerden bitkinin su ihtiyacının yeterince karşılanamaması durumlarında ortaya çıkan simptom aşağıdakilerden hangisidir?
• İletim demetleri yapısının bakteri ve funguslar nedeniyle zarar görmesi,
• Köklerden bitkinin su ihtiyacının yeterince karşılanamaması durumlarında ortaya çıkan simptom aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
çürüklük
B
sararma
C
solgunluk
D
sulanma
E
yanıklık
Açıklama:
Bitkilerin fotosentez işlemi sırasında transpirasyonla kaybettikleri suyu köklerinden karşılayamaması sonucu hücreler turgorunu kaybeder ve pörsür. Bitkinin genelinde ortaya çıkan bu su kaybı solgunlukla sonuçlanır.
• İletim demetlerinin tıkanması,
• İletim demetleri yapısının bakteri ve funguslar nedeniyle zarar görmesi,
• Köklerden bitkinin su ihtiyacının yeterince karşılanamaması durumlarında ortaya çıkan simptom solgunluktur.
• İletim demetlerinin tıkanması,
• İletim demetleri yapısının bakteri ve funguslar nedeniyle zarar görmesi,
• Köklerden bitkinin su ihtiyacının yeterince karşılanamaması durumlarında ortaya çıkan simptom solgunluktur.
Soru 13
En yaygın görülen etmenleri Rhizoctonia solani, Pythium, Phytophthora ve Fusarium türleri olan bitkilerin aniden solarak ve kök boğazından kıvrılarak toprağa düşmesiyle gözlenen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
çökerten
B
çürüklük
C
solgunluk
D
sulanma
E
yanıklık
Açıklama:
Genç bitkilerin gövdesinin toprakla birleştiği kısımlarda patojenlerin etkisiyle oluşan nekrozlar sonucunda bitkiler aniden solarlar ve kök boğazından kıvrılarak toprağa düşerler. Bu düşüşler topluca olur ve özellikle fideliklerde yer yer boşluklar meydana gelir. En yaygın görülen çökerten etmenleri Rhizoctonia solani, Pythium, Phytophthora ve Fusarium türleridir. Özellikle sebze fide firmalarında yetiştirilen fidelerde sıklıkla ortaya çıkan hastalık grubu olup koşulların uygun olması durumunda önemli ekonomik kayıplara sebep olabilmektedir.
Soru 14
Aşağıdaki belirtilerden hangisi hipoplastik simptomlar arasında değerlendirilmemektedir?
Seçenekler
A
beyazlaşma
B
cüceleşme
C
durgunluk
D
rozetleşme
E
yanıklık
Açıklama:
Bitki dokularının canlı ve cansız hastalık etmenlerinin etkileri sonucunda bünyelerindeki suyu kaybederek kurumaları sonucu ortaya çıkan belirtilerdir. Patojenler, bitki dokularına hızlı bir şekilde saldırırlarsa hücreler ani olarak su kaybederler ya da yaz aylarında bitkiler günün sıcak saatlerinde aşırı su kaybedebilirler. Bunların sonucunda bitkilerde yanıklık belirtileri ortaya çıkar. Yanıklık, nekrotik simptomlar arasında değerlendirilir.
Soru 15
Bitkilerde boğum aralarının uzayamaması, boğumların birbirine yaklaşması sonucunda ortaya çıkan şekil bozukluğu ile bu şekil bozukluğunun ilişkili olduğu simptom çeşidi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
cüceleşme- hipoplastik simptom
B
rozetleşme- nekrotik simptom
C
çürüklük- nekrotik simptom
D
rozetleşme- hipoplastik simptom
E
durgunluk- hipoplastik simptom
Açıklama:
Rozetleşme, bitkilerde boğum aralarının uzayamaması, boğumların birbirine yaklaşması sonucunda ortaya çıkan şekil bozukluğudur. Bitkilerin çiçek, yaprak, sürgün ve dallarında görülür. Bu tip belirti daha çok virüsler tarafından oluşturulmakla beraber herbisitlerin toksik etkileri sonucunda da ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca bazı bitki besin elementi noksanlıkları da bu tip belirtiye neden olmaktadır. Hipoplastik simptomlar altında değerlendirilmektedir.
Soru 16
Hasta bitkide, suda çözünebilen küçük iyonlar ve hücredeki moleküllerde değişimler gözlenmesi aşağıdakilerden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?
Seçenekler
A
Fotosentezde meydana gelen değişiklikler
B
Solunumda meydana gelen değişiklikler
C
Hücre membranının geçirgenliğinde meydana gelen değişiklikler
D
Transkripsiyon ve translasyonda meydana gelen değişiklikler
E
Su ve besin maddesi taşınımındaki değişiklikler
Açıklama:
Hücre membranının geçirgenliğindeki değişimler patojenler tarafından oluşturulan enfeksiyonlara karşı hücrenin verdiği ilk tepkilerdir. Patojenler dışında ayrıca konukçuya spesifik ya da spesifik olmayan toksinler, belirli patojen enzimleri ve hava kirleticileri gibi belirli toksik kimyasallar da hücre membranının geçirgenliğini bozarlar. Hücre membranının geçirgenliğindeki en yaygın gözlenen değişimler elektrolitlerin kaybıdır. Yani, suda çözünebilen küçük iyonlar ve hücredeki moleküllerde değişimler gözlenir. Elektrolitlerin kaybı hücre membran geçirgenliğindeki değişimlerin ilk etkileridir.
Soru 17
Bitkilerde saçak köklülük ve cadı süpürgesi hastalıkları aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Aşırı büyüme
B
Anormal renklenme
C
Etiolasyon
D
Rozetleşme
E
Yanıklık
Açıklama:
Aşırı Büyüme (Gigantizm)
Bitkinin hücre, doku ya da organlarının aşırı büyümesidir. Hastalık etmenleri, bitkilerin gövde ve köklerinde aşırı şişkinliklere sebep olurlar. Bu şişkinliklere ur veya gal denir. Bitki gövdelerinde besin maddelerinin birikimi sonucu gövdede şişkinlikler meydana gelir.
İkincil gövde ve köklerin belirli bir kısımda salkım veya demet şeklinde görünümün ortaya çıkmasına fasikulasyon, cadı süpürgesi ve saçak köklülük hastalıkları örnek olarak verilebilir.
Bitkinin hücre, doku ya da organlarının aşırı büyümesidir. Hastalık etmenleri, bitkilerin gövde ve köklerinde aşırı şişkinliklere sebep olurlar. Bu şişkinliklere ur veya gal denir. Bitki gövdelerinde besin maddelerinin birikimi sonucu gövdede şişkinlikler meydana gelir.
İkincil gövde ve köklerin belirli bir kısımda salkım veya demet şeklinde görünümün ortaya çıkmasına fasikulasyon, cadı süpürgesi ve saçak köklülük hastalıkları örnek olarak verilebilir.
Soru 18
Patojenlerin ya da ultraviyole ışınlarının etkisi ile kloroplastların zarar görmesi sonucu klorofilin oluşamamasına bağlı olarak bitkinin tamamen renksizleşme halini belirten simptom aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anormal renklenme
B
Albinizm
C
Etiolasyon
D
Sarılık
E
Solgunluk
Açıklama:
Patojenlerin ya da ultraviyole ışınların etkisiyle kloroplastların zarar görmesi sonucu klorofilin oluşamamasına bağlı olarak bitkinin tamamen renksizleşme halidir. Bu durumda, sağlıklı bitkide yeşil olan renk beyaza döner.
Soru 19
Yaralanma sonucu veya kültür besi ortamında gelişen ince duvarlı farklılaşmamış hücre yığınlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kallus
B
Kloroz
C
Turgor
D
Leke
E
Ur
Açıklama:
Yaralanma sonucu veya kültür besi ortamında gelişen ince duvarlı farklılaşmamış hücre yığınlarına kallus adı verilir.
Soru 20
Genellikle fungusların kuru tip, bakterilerin ise yaş tip oluşturduğu ve bazı meyve hastalıklarında mumyalaşma olarak ifade edilen büzüşmenin gözlendiği hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çökerten
B
Çürüklük
C
Etiolasyon
D
Geriye doğru ölüm
E
Rozetleşme
Açıklama:
Bitkilerin değişik organlarındaki (kök, gövde, yumru, tohum, meyve vb.) dokuların yapılarının bozulması sonucunda oluşan dağılmalara “çürüklük” adı verilir. Genellikle funguslar kuru, bakteriler ise yaş çürüklük oluştururlar. Fungus ve bakterilerin bazıları pektolitik enzim salgılayarak yumuşak ve sulu çürüklüğe neden olurlar. Bazı meyve hastalıklarında meyveler çürürken hızla su kaybederler ve büzüşerek kururlar. Buna “mumyalaşma” adı verilir. Monilya hastalıkları buna örnektir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi nekrotik simptomlardan biridir?
Seçenekler
A
Sararma
B
Rozetleşme
C
Cüceleşme
D
Etiolasyon
E
Beyazlaşma
Açıklama:
Proplastların bozulması sonucunda hücrelerde ve dokularda ölümler meydana gelir. Bu ölümlerin sonucunda oluşan koyu renkli ölü alanlara nekroz denilir. Doku veya hücre ölümlerinden hemen önce oluşan sararma, solgunluk ve sulanma gibi belirtiler de nekrotik simptomlar içinde değerlendirilir. Başlıca nekrotik simptomlar aşağıdaki gibi gruplandırılmıştır: Sararma, solgunluk, sulanma, yanıklık, lekeler, kanser yaraları, çökerten, çürüklük, akıntılar ve geriye doğru ölümdür.
Soru 22
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil renkli doku ve organlarının sarı renge dönüşmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Solgunluk
B
Kloroz
C
Hidrosis
D
Albinizm
E
Rozetleşme
Açıklama:
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil renkli doku ve organları sarı renge dönüşür. Bu renk değişimine kloroz denir. Bazen bitki patojenleri ve bitki besin maddesi noksanlıkları da benzer şekilde kloroz oluşturabilirler.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yaygın görülen çökerten etmenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rhizoctonia solani
B
Pythium
C
Tracheobacteriosis
D
Phytophthora
E
Fusarium
Açıklama:
Genç bitkilerin gövdesinin toprakla birleştiği kısımlarda patojenlerin etkisiyle oluşan nekrozlar sonucunda bitkiler aniden solarlar ve kök boğazından kıvrılarak toprağa düşerler. Bu düşüşler topluca olur ve özellikle fideliklerde yer yer boşluklar meydana gelir. En yaygın görülen çökerten etmenleri Rhizoctonia solani, Pythium, Phytophthora ve Fusarium türleridir. Özellikle sebze fide firmalarında yetiştirilen fidelerde sıklıkla ortaya çıkan hastalık grubu olup koşulların uygun olması durumunda önemli ekonomik kayıplara sebep olabilmektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi hipoplastik simptomlar arasındadır?
Seçenekler
A
Anormal renklenme
B
Aşırı büyüme
C
Geriye doğru ölüm
D
Rozetleşme
E
Çürüklük
Açıklama:
Bitki organ ve dokuları normal görünüşlerinden daha küçük veya daha açık renkli ve de bitki tam olarak gelişemiyorsa buna “hipoplasya (hipoplasia)” adı verilir. Bu olay sonucu oluşan simptomlara ise “hipoplastik simptomlar” denir. Bunlar; cüceleşme, rozetleşme, durgunluk, beyazlaşma, sarılık, etiolasyondur.
Soru 25
Bitkilerde boğum aralarının uzayamaması, boğumların birbirine yaklaşması sonucunda ortaya çıkan şekil bozukluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cüceleşme
B
Çökerten
C
Etiolasyon
D
Hidrosis
E
Rozetleşme
Açıklama:
Rozetleşme: Bitkilerde boğum aralarının uzayamaması, boğumların birbirine yaklaşması sonucunda ortaya çıkan şekil bozukluğudur. Bitkilerin çiçek, yaprak, sürgün ve dallarında görülür. Bu tip belirti daha çok virüsler tarafından oluşturulmakla beraber herbisitlerin toksik etkileri sonucunda da ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca bazı bitki besin elementi noksanlıkları da bu tip belirtiye neden olmaktadır.
Soru 26
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bulunan bitkilerde yaprakların normalden küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etiolasyon
B
Kloroz
C
Hidrosis
D
Hipoplastik kloroz
E
Gigantizm
Açıklama:
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bulunan bitkilerde yaprakların normalden küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olmasına etiolasyon adı verilmektedir. Çok sık dikim yapılan bitkilerde ve iç mekan bitkilerinde bu tip belirtiler görülebilir. Bu tip gelişmeler, bazı bitki patojenlerinin ürettiği gibberellik asit tarafından da oluşturulabilir
Soru 27
Suda ve toprakta saprofitik, bitki ve hayvanlarda parazitik olarak yaşayan mikroskobik kurtçuklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fungus
B
Viroid
C
Nematod
D
Fotosentetik organizma
E
Fakültatif bakteri
Açıklama:
Suda ve toprakta saprofitik, bitki ve hayvanlarda parazitik olarak yaşayan mikroskobik kurtçuklara nematod adı verilir.
Soru 28
Hangisi aşırı gal oluşumuna neden olarak bitkilerin su alımını etkileyen patojenler arasında değildir?
Seçenekler
A
Rhizobium tumefaciens
B
Rhizobium vitis
C
Plasmodiophora brassicae
D
Rhizoctonia solani
E
Meloidogyne sp.
Açıklama:
Bazı patojenler (Rhizobium tumefaciens, Rhizobium vitis, Plasmodiophora brassicae) ve kök ur nematodları (Meloidogyne sp.) gövde veya köklerde ya da her ikisinde gal oluşumuna neden olabilirler. Aşırı gal üretimi sonucu ksilem tıkanır ve bitkilerin su alımı engellenir. Solgunluk etmeni fungus ve bakteriler ksilemde zarara yol açarak ksilem yoluyla su taşınımını sekteye uğratırlar. Bu patojenlerin iletim demetlerinde oluşturdukları büyük moleküllü maddeler (polisakkaritler) ile hastalık etmenlerinin spor, misel gibi yapıları nedeniyle iletim demetleri tıkanır. Bunun sonucu olarak, etkilenen konukçularda su akışı azalır ya da enfeksiyona yakın dokularda iletim demetleri çöker, iletim demetlerinde tylosis (tylose oluşumu) oluşur. Pas, mildiyö, elma kara lekesi gibi hastalıklar kütiküla ve epidermisi zarara uğratarak etkilenmiş dokulardan aşırı su kaybına neden olurlar. Turgor basıncı bozulur ve bitki yaprakları solar. Sonunda bitkinin yapısı bozulur ve ölüm meydana gelir.
Soru 29
Bir genin RNA (mRNA)’ya dönüştürülmesi veya kopyalanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Translasyon
B
Fasikulasyon
C
Etiolasyon
D
Degradasyon
E
Transkripsiyon
Açıklama:
Bir genin RNA (mRNA)’ya dönüştürülmesi veya kopyalanmasına transkripsiyon adı verilmektedir.
Soru 30
Hücre ve dokularda ölümler meydana gelen ölümlerin sonucunda oluşan koyu renkli ölü alanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nekroz
B
Kloroz
C
Kallus
D
Hidrosis
E
Leke
Açıklama:
Proplastların bozulması sonucunda hücrelerde ve dokularda ölümler meydana gelir. Bu ölümlerin sonucunda oluşan koyu renkli ölü alanlara nekroz denilir.
Soru 31
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil renkli doku ve organları hangi renge dönüşür?
Seçenekler
A
Mavi
B
Sarı
C
Mor
D
Kırmızı
E
Turuncu
Açıklama:
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil renkli doku ve organları sarı renge dönüşür.
Soru 32
Bitkiler aşağıdaki hangi işlem sırasında transpirasyonla kaybettikleri suyu köklerinden karşılayamaması sonucu hücreler turgorunu kaybeder ve pörsür?
Seçenekler
A
Budama
B
Sulama
C
Fotosentez
D
Kökleme
E
Aşılama
Açıklama:
Bitkilerin fotosentez işlemi sırasında transpirasyonla kaybettikleri suyu köklerinden karşılayamaması sonucu hücreler turgorunu kaybeder ve pörsür.
Soru 33
Hasta bitkilerde hücre içi sıvısının hücreler arasındaki boşluklara dolmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Damping off
B
Heraclis
C
Çürüklük
D
Hidrosis
E
Propolis
Açıklama:
Sulanma (Hidrosis): Hasta bitkilerde hücre içi sıvısının hücreler arasındaki boşluklara dolmasına hidrosis denir.
Soru 34
Genç bitki gövdelerinin toprakla birleştiği kısımlarda patojenlerin etkisiyle bitkinin aniden solma ve kök boğazından kıvrılma ile toprağa düşmesi olarak tanımlanan nekrotik simptom aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanser yaraları
B
Çürüklük
C
Akıntı
D
Kloroz
E
Çökerten
Açıklama:
Çökerten: Genç bitkilerin gövdesinin toprakla birleştiği kısımlarda patojenlerin etkisiyle oluşan nekrozlar sonucunda bitkiler aniden solarlar ve kök boğazından kıvrılarak toprağa düşerler.
Soru 35
Bitkilerin kök, gövde, yumru gibi değişik organlarındaki dokuların yapılarının bozulması sonucunda oluşan dağılmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çürüklük
B
Eziklik
C
Aşılama
D
Budama
E
İlaçlama
Açıklama:
Bitkilerin değişiklik organlarındaki (kök, gövde, yumru, tohum, meyve vb.) dokuların yapılarının bozulması sonucunda oluşan dağılmalara “çürüklük” adı verilir.
Soru 36
Bitkiler çeşitli nedenlerle zarar gördüklerinde dokularından çıkan sıvılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Damlama
B
Akıntı
C
Çürük
D
Hipoplasia
E
Kanser
Açıklama:
Bitki dokuları çeşitli nedenlerle zarar gördüklerinde bu dokularından sıvılar çıkar. Bu çıkan sıvılara “akıntı” adı verilir.
Soru 37
Çok yıllık bitki sürgünlerinin ucundan başlayıp aşağıya doğru gelişme gösteren geniş nekroz şeklindeki belirtilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akıntı
B
Cüceleşme
C
Geriye doğru ölüm
D
Çürüklük
E
Çökerten
Açıklama:
Çok yıllık bitkilerde sürgünlerin ucundan başlayıp aşağıya doğru gelişme gösteren geniş nekrozlar şeklindeki belirtilere “geriye doğru ölüm” adı verilir.
Soru 38
Bitkilerde boğum aralarının uzayamaması, boğumların birbirine yaklaşması sonucunda ortaya çıkan şekil bozukluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Durgunluk
B
Çürüme
C
Cüceleme
D
Rozetleşme
E
Restleşme
Açıklama:
Rozetleşme: Bitkilerde boğum aralarının uzayamaması, boğumların birbirine yaklaşması sonucunda ortaya çıkan şekil bozukluğudur.
Soru 39
Bitki organlarının tam olarak gelişememesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akıntı
B
Rozetleşme
C
Geriye doğru ölüm
D
Cüceleşme
E
Durgunluk
Açıklama:
Durgunluk: Bitki organlarının tam olarak gelişememesi durumudur.
Soru 40
Bitkinin tamamının veya herhangi bir bölümünün dış kısmında görülen belirtilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Morfolojik simptomlar
B
Sitolojik simptomlar
C
Histolojik simptomlar
D
Organolojik simptomlar
E
Endorfik simptomlar
Açıklama:
GİRİŞ
Patojenler tarafından bitkinin işgal edilmesiyle ortaya çıkan patolojik reaksiyonlar sonucunda bitkide hem morfolojik hem de fizyolojik değiflimler gözlenir. Bu simptomların doğru bilinmesi bitkilerde ortaya çıkan hastalık durumunun ve hastalıklardan dolayı ortaya çıkan ürün kayıplarının engellenmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bitkinin tamamının veya herhangi bir bölümünün dış kısmında görülen simptomlara (belirtilere) morfolojik simptomlar denir.
Patojenler tarafından bitkinin işgal edilmesiyle ortaya çıkan patolojik reaksiyonlar sonucunda bitkide hem morfolojik hem de fizyolojik değiflimler gözlenir. Bu simptomların doğru bilinmesi bitkilerde ortaya çıkan hastalık durumunun ve hastalıklardan dolayı ortaya çıkan ürün kayıplarının engellenmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bitkinin tamamının veya herhangi bir bölümünün dış kısmında görülen simptomlara (belirtilere) morfolojik simptomlar denir.
Soru 41
Proplastların bozulması sonucunda hücrelerde ve dokularda ölümler sonucunda oluşan koyu renkli ölü alanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gangren
B
Enfeksiyon
C
Nekroz
D
Otoliz
E
Lizis
Açıklama:
GİRİŞ
Proplastların bozulması sonucunda hücrelerde ve dokularda ölümler meydana gelir. Bu ölümlerin sonucunda oluşan koyu renkli ölü alanlara nekroz denilir. Nekrozlar bitkinin köklerinde, gövdelerinde, yapraklarında, çiçeklerinde, meyvelerinde ve tohumlarında gelişebilirler.
Proplastların bozulması sonucunda hücrelerde ve dokularda ölümler meydana gelir. Bu ölümlerin sonucunda oluşan koyu renkli ölü alanlara nekroz denilir. Nekrozlar bitkinin köklerinde, gövdelerinde, yapraklarında, çiçeklerinde, meyvelerinde ve tohumlarında gelişebilirler.
Soru 42
- Sararma
- Solgunluk
- Cüceleşme
- Sarılık
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nekrotik simptomlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
HASTA BİTKİDEKİ YAPISAL DEĞİŞİMLER
Sararma (kloroz), solgunluk, yanıklık, sulanma gibi semptomlar nekrotik simptom iken; cüceleşme, sarılık hipoplastik simptomlardır.
Sararma (kloroz), solgunluk, yanıklık, sulanma gibi semptomlar nekrotik simptom iken; cüceleşme, sarılık hipoplastik simptomlardır.
Soru 43
- İletim demetlerinin tıkanması
- İletim demetlerinin bakteri ve funguslar tarafından üretilen maddeleri etkisi ile zarar görmesi
- Köklerden bitkinin su ihtiyacının yeterince karşılanamaması
- Yapraklarda yeterli kloroplast bulundurulmaması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bitkilerde solgunluğa neden olur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
HASTA BİTKİDEKİ YAPISAL DEĞİŞİMLER
Bitkilerin fotosentez işlemi sırasında transpirasyonla kaybettikleri suyu köklerinden karşılayamaması sonucu hücreler turgorunu kaybeder ve pörsür. Bitkinin genelinde ortaya çıkan bu su kaybı solgunlukla sonuçlanır. İletim demetlerinin tıkanması, • İletim demetleri yapısının bakteri ve funguslar tarafından üretilen polisakkarit, enzim ve toksin gibi maddeler tarafından zarar görmesi, • Köklerden bitkinin su ihtiyacının yeterince karşılanamaması durumlarında solgunluk ortaya çıkar.
Bitkilerin fotosentez işlemi sırasında transpirasyonla kaybettikleri suyu köklerinden karşılayamaması sonucu hücreler turgorunu kaybeder ve pörsür. Bitkinin genelinde ortaya çıkan bu su kaybı solgunlukla sonuçlanır. İletim demetlerinin tıkanması, • İletim demetleri yapısının bakteri ve funguslar tarafından üretilen polisakkarit, enzim ve toksin gibi maddeler tarafından zarar görmesi, • Köklerden bitkinin su ihtiyacının yeterince karşılanamaması durumlarında solgunluk ortaya çıkar.
Soru 44
Yapraklar üzerinde meydana gelen mozaik desenli, sarı lekeli nekroz bölgeleri bitkinin hangi etmen tarafından zarar gördüğüne işaret eder?
Seçenekler
A
Fungus
B
Virüs
C
Bakteri
D
Güneş ışığı
E
UV ışık
Açıklama:
HASTA BİTKİDEKİ YAPISAL DEĞİŞİMLER
Bitkilerin değişik organlarında (yaprak, çiçek, dal ve meyve gibi) ortaya çıkan ve genellikle daha koyu renkte bir sınırla çevrili olan açık ya da koyu renkli belirgin nekrotik alanlara leke adı verilir. Genellikle funguslar yuvarlak, bakteriler köşeli, virüsler ise mozaik desenli, halka ya da zigzag şeklinde sarı lekeler oluştururlar.
Bitkilerin değişik organlarında (yaprak, çiçek, dal ve meyve gibi) ortaya çıkan ve genellikle daha koyu renkte bir sınırla çevrili olan açık ya da koyu renkli belirgin nekrotik alanlara leke adı verilir. Genellikle funguslar yuvarlak, bakteriler köşeli, virüsler ise mozaik desenli, halka ya da zigzag şeklinde sarı lekeler oluştururlar.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi hipoplastik simptomlara örnektir?
Seçenekler
A
Cüceleşme
B
Akıntı
C
Çürüklük
D
Kanser yaraları
E
Yanıklık
Açıklama:
HASTA BİTKİDEKİ YAPISAL DEĞİŞİMLER
Bitki organ ve dokuları normal görünüşlerinden daha küçük veya daha açık renkli ve de bitki tam olarak gelişemiyorsa buna “hipoplasya (hipoplasia)” adı verilir. Cüceleşme bitkilerin normal büyüklüklerinden daha küçük kalması ya da bitkilerin normal büyüklüklerine ulaşamaması durumuna “cüceleşme” denir. Akıntı, çürüklük, kanser yaraları, yanıklık nekrotik simptomlardandır.
Bitki organ ve dokuları normal görünüşlerinden daha küçük veya daha açık renkli ve de bitki tam olarak gelişemiyorsa buna “hipoplasya (hipoplasia)” adı verilir. Cüceleşme bitkilerin normal büyüklüklerinden daha küçük kalması ya da bitkilerin normal büyüklüklerine ulaşamaması durumuna “cüceleşme” denir. Akıntı, çürüklük, kanser yaraları, yanıklık nekrotik simptomlardandır.
Soru 46
Klorofilin yeterince oluşturulmaması nedeniyle ortaya çıkan sararmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipoplastik Kloroz
B
Sararma
C
Solgunluk
D
Etiolasyon
E
Gigantizm
Açıklama:
HASTA BİTKİDEKİ YAPISAL DEĞİŞİMLER
Sarılık (Hipoplastik Kloroz) Klorofilin yeterince oluflamaması nedeniyle ortaya çıkan sararmaya hipoplastik kloroz denir. Hipoplastik kloroz, klorofilin yapımında gerekli olan bitki besin elementlerinin yeterince alınamaması nedeniyle ortaya çıkar.
Sarılık (Hipoplastik Kloroz) Klorofilin yeterince oluflamaması nedeniyle ortaya çıkan sararmaya hipoplastik kloroz denir. Hipoplastik kloroz, klorofilin yapımında gerekli olan bitki besin elementlerinin yeterince alınamaması nedeniyle ortaya çıkar.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi iletim demeti patojeniyle enfekteli bitkilerde fotosentezin durması ile ortaya çıkan semptomlardan biridir?
Seçenekler
A
Cüceleşme
B
Akıntı
C
Sararma
D
Etiolasyon
E
Gigantizm
Açıklama:
HASTA BİTKİDEKİ FİZYOLOJİK DEĞİŞİMLER
Birçok virüs, nematod ve mollikütler de kloroza neden olabilirler. İleri derecedeki hastalıklarda fotosentez oranı normale göre 1/4 oranında azalır. Birçok iletim demeti patojeniyle enfekteli bitkilerde stomalar kısmen kapalı olup klorofil azalır, fotosentez durur ve bitki solar. Fotosentez etkilenirse bitkilerde sararma (kloroz) ve solgunluk gözlenir.
Birçok virüs, nematod ve mollikütler de kloroza neden olabilirler. İleri derecedeki hastalıklarda fotosentez oranı normale göre 1/4 oranında azalır. Birçok iletim demeti patojeniyle enfekteli bitkilerde stomalar kısmen kapalı olup klorofil azalır, fotosentez durur ve bitki solar. Fotosentez etkilenirse bitkilerde sararma (kloroz) ve solgunluk gözlenir.
Soru 48
Aşağıdaki patojenlerden hangisi gövde veya köklerde aşırı gal oluşumuna ve bitkilerin su almasına engel olur?
Seçenekler
A
Rodococcus equi
B
Rhizobium tumefaciens
C
Listeria monocytogenes
D
Staphylococcus aureus
E
Streptococcus mutans
Açıklama:
HASTA BİTKİDEKİ FİZYOLOJİK DEĞİŞİMLER
Bazı patojenler (Rhizobium tumefaciens, Rhizobium vitis, Plasmodiophora brassicae) ve kök ur nematodları (Meloidogyne sp.) gövde veya köklerde ya da her ikisinde gal oluşumuna neden olabilirler. Aşırı gal üretimi sonucu ksilem tıkanır ve bitkilerin su alımı engellenir.
Bazı patojenler (Rhizobium tumefaciens, Rhizobium vitis, Plasmodiophora brassicae) ve kök ur nematodları (Meloidogyne sp.) gövde veya köklerde ya da her ikisinde gal oluşumuna neden olabilirler. Aşırı gal üretimi sonucu ksilem tıkanır ve bitkilerin su alımı engellenir.
Soru 49
“Bitkilerde yaralanma nedeniyle iletim demetlerinin içine doğru düzensiz hücre gelişmesi sonucu iletim demetlerinin tıkanması olayıdır.” Şeklinde tanımlanan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etiolasyon
B
Gigantizm
C
Tylosis
D
Turgor
E
Otolizis
Açıklama:
HASTA BİTKİDEKİ FİZYOLOJİK DEĞİŞİMLER
Tylosis: Bitkilerde yaralanma nedeniyle iletim demetlerinin içine doğru düzensiz hücre gelişmesi sonucu iletim demetlerinin tıkanması olayıdır.
Tylosis: Bitkilerde yaralanma nedeniyle iletim demetlerinin içine doğru düzensiz hücre gelişmesi sonucu iletim demetlerinin tıkanması olayıdır.
Soru 50
Hücre içindeki canlı kısma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Protoplast
B
Hidrosis
C
Hipoplastik Kloroz
D
Gigantizm
E
Süberin
Açıklama:
Hücre içindeki canlı kısma protoplast denir.
Soru 51
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil
renkli doku ve organları sarı renge dönüşmesine ne denir?
renkli doku ve organları sarı renge dönüşmesine ne denir?
Seçenekler
A
Proplast
B
Solgunluk
C
Kloroz
D
Hidrosis
E
Yan›kl›k
Açıklama:
Klorofil oluşumundan sorumlu kloroplastların bozulması sonucu bitkinin yeşil
renkli doku ve organları sarı renge dönüşür. Bu renk değişimine kloroz denir.
renkli doku ve organları sarı renge dönüşür. Bu renk değişimine kloroz denir.
Soru 52
Yaralanma sonucu veya kültür besi ortamında gelişen ince duvarlı farklılaşmamış hücre
yığınlarına ne isim verilir?
yığınlarına ne isim verilir?
Seçenekler
A
Damping off
B
Hidrosis
C
Kloroz
D
Kallus
E
Protoplast
Açıklama:
Kallus: Yaralanma sonucu veya kültür besi ortamında gelişen ince duvarlı farklılaşmamış hücre
yığınlarına verilen isim.
yığınlarına verilen isim.
Soru 53
İletim demetleri yapısının bakteri ve funguslar tarafından üretilen polisakkarit, enzim ve toksin gibi maddeler tarafından zarar görmesi sonuca aşağıdakilerden hangisi oluşur?
Seçenekler
A
Sararma
B
Sulanma
C
Yanıklık
D
Lekeler
E
Solgunluk
Açıklama:
İletim demetleri yapısının bakteri ve funguslar tarafından üretilen polisakkarit, enzim ve toksin gibi maddeler tarafından zarar görmesi sonuca solgunluk oluşur.
Soru 54
Bitkilerin fotosentez işlemi sırasında transpirasyonla kaybettikleri suyu köklerinden karşılayamaması sonucu hücreler turgorunu kaybetmesiyle aşağıdakilerden hangisi oluşur?
Seçenekler
A
Solgunluk
B
Kloroz
C
Hidrosis
D
Yanıklık
E
Leke
Açıklama:
Bitkilerin fotosentez işlemi sırasında transpirasyonla kaybettikleri suyu köklerinden karşılayamaması sonucu hücreler turgorunu kaybetmesi ve pörsümesine sonucu solgunluk oluşur.
Soru 55
Bitkilerde boğum aralarının uzayamaması, boğumların birbirine yaklaşması sonucunda ortaya çıkan şekil bozukluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geriye Doğru Ölüm
B
Rozetleşme
C
Cüceleşme
D
Durgunluk
E
Beyazlaşma
Açıklama:
Bitkilerde boğum aralarının uzayamaması, boğumların birbirine yaklaşması sonucunda ortaya çıkan şekil bozukluğuna rozetleşme denir.
Soru 56
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bulunan bitkilerde yaprakların normalden
küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olmasına ne ad verilir?
küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sarılık
B
Albinizm
C
Etiolasyon
D
Gigantizm
E
Rozetleşme
Açıklama:
Etiolasyon
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bulunan bitkilerde yaprakların normalden
küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olmasıdır.
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bulunan bitkilerde yaprakların normalden
küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olmasıdır.
Soru 57
Süberin nedir?
Seçenekler
A
Çiçek organlarının yaprak haline dönüşmesi, olgun bitkilerde küçük yaprak oluşumu
ve tohumların normalden farklı bir yerde oluşması durumudur.
ve tohumların normalden farklı bir yerde oluşması durumudur.
B
Bitkinin hücre, doku ya da organlarının aşırı büyümesidir.
C
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bulunan bitkilerde yaprakların normalden
küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olmasıdır.
küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdenin ise ince ve uzun olmasıdır.
D
Bitkilerde yağ asitleri ve gliserinden oluşan molekül zinciridir.
E
Klorofilin yeterince oluşamaması nedeniyle ortaya çıkan sararmaya denir.
Açıklama:
Süberin: Bitkilerde yağ asitleri ve gliserinden oluşan molekül zinciridir.
Soru 58
Suda ve toprakta saprofitik, bitki ve hayvanlarda parazitik olarak yaşayan mikroskobik kurtçuklara ne denir?
Seçenekler
A
Tylosis
B
Enzim
C
Toksin
D
Degradasyon
E
Nematod
Açıklama:
Suda ve toprakta saprofitik, bitki ve hayvanlarda parazitik olarak yaşayan mikroskobik kurtçuklara nematod denir.
Soru 59
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bitki yapraklarının normalden küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdelerinin de ince ve uzun olması durumunda aşağıdaki hangi simptomdan söz edilebilir?
Seçenekler
A
Durgunluk
B
Hidrosis
C
Sararma
D
Solgunluk
E
Etiolasyon
Açıklama:
Etiolasyon:
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bitki yapraklarının normalden küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdelerinin de ince ve uzun olmasıdır
Yeterli ışıklanmanın olmadığı ortamda bitki yapraklarının normalden küçük, açık yeşil ve sararmış, gövdelerinin de ince ve uzun olmasıdır
Ünite 4
Soru 1
Toksinin parçalanarak toksik olmayan başka bileşikler haline dönüşmesi aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Detoksifikasyon
B
Hipertrofi
C
Makromolekül
D
Pektinaz
E
Epinastri
Açıklama:
Detoksifikasyon: Toksinin parçalanarak toksik olmayan baflka bileflikler haline dönüflmesi.
Soru 2
"Patojenler, bitkilerin hormon sisteminde dengesizlik ve cüceleşme, aşırı büyüme, rozetleşme, köklerde aşırı dallanma (adventif kök oluşumu), gövde malformasyonu (şekil bozukluğu), yapraklarda ............. , yaprak dökümü ve tomurcuk gelişiminin baskılanması gibi anormalliklere neden olurlar."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Detoksifikasyon
B
Epinastri
C
İnhibitör
D
Fassiasyon
E
Kütinaz
Açıklama:
Patojenler, bitkilerin hormon sisteminde dengesizlik ve cüceleşme, aşırı büyüme, rozetleşme, köklerde aşırı dallanma (adventif kök oluşumu), gövde malformasyonu (şekil bozukluğu), yapraklarda epinastri, yaprak dökümü ve tomurcuk gelişiminin baskılanması gibi anormalliklere neden olurlar. Epinastri: Yaprakların aşağıya doğru sarkmasıdır.
Soru 3
"............... hücre büyümesi ve farklılaşması için zorunlu olan büyüme faktörleridir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Gibberellinler
B
Etilen
C
Sitokininler
D
Oksinler
E
Toksinler
Açıklama:
Sitokininler hücre büyümesi ve farklılaşması için zorunlu olan büyüme faktörleridir. Bazı bakteriyel ve fungal etmenler tarafından üretildiği gibi bitkiler tarafından da üretilmektedir. Bu maddeler hücre bölünmesini ve büyümesini teşvik eder, DNA sentezini artırır, yaşlanmayı geciktirir, absisik asitin engelleyici etkisini bozarlar. Bunların yanı sıra belli bitki hastalıklarının belirtilerinin meydana gelmesine de yardım ederler. Sitokininler bezelyede fassiasyon, gall ve aşırı büyüme, yeşil alan formasyonuna neden olmaktadır.
Soru 4
Aşağıda absisik asit ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bitkiler tarafından üretilmektedir
B
Bitkilerde dormansiye neden olur
C
Stomaların kapanmasını teşvik eder
D
Büyüme ve tohum çimlenmesini destekler
E
Fungus sporlarının çimlenmesini teşvik edici rol oynar
Açıklama:
Absisik Asit
Bitkiler tarafından üretilmektedir. Bitkilerde dormansiye neden olur, büyüme ve tohum çimlenmesini engeller. Stomaların kapanmasını teşvik eder. Fungus sporlarının çimlenmesini de teşvik edici rol oynar.
Bitkiler tarafından üretilmektedir. Bitkilerde dormansiye neden olur, büyüme ve tohum çimlenmesini engeller. Stomaların kapanmasını teşvik eder. Fungus sporlarının çimlenmesini de teşvik edici rol oynar.
Soru 5
"................ belli patojenler ile enfeksiyona karşı bitkinin karakteristik bir tepkisidir. Bunun nedeni büyüme düzenleyicilerinin dengesindeki değişimle ilgilidir. IAA miktarının azalması, absisik asit miktarının artması ve etilen düzeyindeki değişim ile ilişkilidir.
Seçenekler
A
Yeşil alan formasyonu
B
Yaprak dökülmesi
C
Cüceleşme
D
Aşırı uzama
E
Solgunluk
Açıklama:
Yaprak Dökümü
Yaprak dökülmesi belli patojenler ile enfeksiyona karşı bitkinin karakteristik bir tepkisidir. Bunun nedeni büyüme düzenleyicilerinin dengesindeki değişimle ilgilidir. Yaprak dökülmesi, IAA miktarının azalması, absisik asit miktarının artması ve etilen düzeyindeki değişimle ilişkili olmaktadır.
Yaprak dökülmesi belli patojenler ile enfeksiyona karşı bitkinin karakteristik bir tepkisidir. Bunun nedeni büyüme düzenleyicilerinin dengesindeki değişimle ilgilidir. Yaprak dökülmesi, IAA miktarının azalması, absisik asit miktarının artması ve etilen düzeyindeki değişimle ilişkili olmaktadır.
Soru 6
Dayanıklılıkla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dayanıklılık yalnızca konukçuda bir dayanıklılık geninin bulunmasına bağlıdır
B
Genellikle kalıtsal olan dayanıklılık ya bir tek gen veya çok sayıda genlerle idare edilir
C
Hastalık durumunu konukçu ile hastalık etmeninin kalıtsal nitelikleri arasındaki ilişki belirlemektedir
D
Hastalık etmenlerinde ırkların doğmasına neden olan olaylar bir bitkinin bir hastalığa uzun süre dayanıklı kalma olanağını da ortadan kaldırmaktadır
E
Hastalıklara dayanıklı kültür bitkilerinin elde edilmesinde, hastalık etmeninin virülensinin de genlerle yönetiliyor olmasının büyük önemi var
Açıklama:
Dayanıklılık, bitkinin bir hastalık etmeni ile karşılaşma durumunda enfeksiyona karşı koyabilmesi olarak tanımlanabilir. Dayanıklığın kalıtsal oluş niteliği baskın olmakla birlikte, bazen dayanıklılık sonradan kazanılmış da olabilmektedir. Genellikle kalıtsal olan dayanıklılık ya bir tek gen (monogenik dayanıklılık) veya çok sayıda genlerle (poligenik dayanıklılık) idare edilir. Dayanıklılık yalnızca konukçuda bir dayanıklılık geninin bulunmasına bağlı değildir. Aynı zamanda parazit mikoorganizmanın kalıtsal niteliklerine de bağlıdır. Hastalık durumunu konukçu ile hastalık etmeninin kalıtsal nitelikleri arasındaki ilişki belirlemektedir. Hastalıklara dayanıklı kültür bitkilerinin elde edilmesinde, hastalık etmeninin virülensinin de genlerle yönetiliyor olmasının büyük önemi vardır. Dayanıklılığın büyük ölçüde kalıtsal oluşu nedeniyle sürekli bir değişim özelliği de vardır. Hastalık etmenlerinde ırkların doğmasına neden olan olaylar bir bitkinin bir hastalığa uzun süre dayanıklı kalma olanağını da ortadan kaldırmaktadır.
Soru 7
Bir konukçu çeşidinin, patojenin belli ırklarına karşı dayanıklı olması hangi dayanıklılık türü ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Biyokimyasal Dayanıklılık
B
Horizontal Dayanıklılık
C
Vertikal Dayanıklılık
D
Yüzeysel Dayanıklılık
E
Irka Spesifik Olmayan Dayanıklılık
Açıklama:
Konukçu çeşidi ve hastalık etmenlerinin ırkları arasındaki interaksiyon göz önüne alarak Van der Plank dayanıklılığı tarlada görünüşüne göre ikiye ayırmıştır.
- Vertikal Dayanıklılık (Irka Spesifik Dayanıklılık): Bir konukçu çeşidinin, patojenin belli ırklarına karşı dayanıklı olmasıdır.
- Horizontal Dayanıklılık (Irka Spesifik Olmayan Dayanıklılık): Bir patojen türünün tüm ırklarına veya tüm üyelerine karşı konukçu bitki çeşidinin dayanıklı olmasıdır. Burada daha genel bir dayanıklılık söz konusudur.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde patojenlere karşı engelleyici görev yüklenen yapısal antimikrobiyal maddelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Saponin
B
Siyanogenik Glikositler
C
Glukosinolatlar
D
Proteinler
E
Polisakkaritler
Açıklama:
Bitkilerde patojenlere karşı engelleyici görev yüklenen bazı birleşikler, bitkiler tarafından dışarıya salgılandığında hastalık etmenlerinin gelişmesini önlemektedirler. Bitkide doğal olarak bulunan bu kimyasalları 6 grupta toplayabiliriz:
Saponinler
Siyanogenik
Glikositler
Glukosinolatlar
Doymamış Laktonlar
Fenol ve Kinonlar
Proteinler
Saponinler
Siyanogenik
Glikositler
Glukosinolatlar
Doymamış Laktonlar
Fenol ve Kinonlar
Proteinler
Soru 9
Hangisi histolojik savunma yapılarından biridir?
Seçenekler
A
Ayırma Tabakası Oluşumu
B
Lignifikasyon (Odunlaşma)
C
Papilla Oluşumu
D
Hidroksiprolince Zengin Glikoprotein (HRGPs) Sentezi
E
Yeşillenme
Açıklama:
Histolojik Savunma Yapıları
- Mantar Tabakası (Cork) Oluşumu
- Ayırma Tabakası Oluşumu
- Zamk Birikmesi
- Tylose Oluşumu
Soru 10
Bitkiler herhangi bir nedenle strese maruz kaldıklarında veya vasküler solgunluk patojenleri ile enfekte olduklarında ksilem borularında meydana gelen yapılar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mantar Tabakası Oluşumu
B
Ayırma Tabakası Oluşumu
C
Zamk Birikmesi
D
Tylose Oluşumu
E
Lignifikasyon (Odunlaşma)
Açıklama:
Tylose Oluşumu
Bitkiler herhangi bir nedenle strese maruz kaldıklarında veya vasküler solgunluk patojenleri ile enfekte olduklarında ksilem borularında meydana gelen yapılardır. Ksilem kenarındaki canlı parankima hücrelerinin protoplastlarının aşırı gelişmesi ile oluflan ksilem borusu içinde bir kenardan diğer kenara kadar uzayan yastıkcık şeklindeki yapılardır. Bu oluşuklar patojenin yukarıya doğru yayılmasını engeller.
Bitkiler herhangi bir nedenle strese maruz kaldıklarında veya vasküler solgunluk patojenleri ile enfekte olduklarında ksilem borularında meydana gelen yapılardır. Ksilem kenarındaki canlı parankima hücrelerinin protoplastlarının aşırı gelişmesi ile oluflan ksilem borusu içinde bir kenardan diğer kenara kadar uzayan yastıkcık şeklindeki yapılardır. Bu oluşuklar patojenin yukarıya doğru yayılmasını engeller.
Soru 11
Sağlıklı bit bitki hücresi kaç kısımdan oluşur?
Seçenekler
A
4
B
2
C
3
D
5
E
1
Açıklama:
Sağlıklı bitki hücreleri üç kısımdan meydana gelir. Bunlar sırasıyla dıştan içe doğru; hücre duvarı, hücre zarı ve sitoplazmadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 12
- Orta lamel
- Primer hücre duvarı
- Sekonder hücre duvarı
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri hücre duvarın genel yapısını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
Hiçbiri
Açıklama:
Hücre duvarın genel yapısı esas alındığında; orta lamel, primer hücre duvarı ve sekonder hücre duvarı olmak üzere 3 bölgeye ayrılmaktadır ve bu üç bölge arasındaki sınır belirgin değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 13
- Kütinaz
- Pektolitik enzimler
- Selülolitik enzimler
- Hemiselülaz
- Lignini parçalayan enzimler
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri patojenlerin ürettiği hücre duvarını parçalayan enzimler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I,II,III,IV ve V
E
Hiçbiri
Açıklama:
Patojenlerin ürettiği hücre duvarını parçalayan enzimler:
Doğru cevap D'dir.
- Kütinaz
- Pektolitik
- Selülolitik
- Hemiselülaz
- Lignini parçalayan enzimler
Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Vasküler solgunluk hastalıklarında aşağıdaki enzimlerden hangisinin rolü vardır?
Seçenekler
A
Pektolitik
B
Selülolitik
C
Hemiselülaz
D
Lignini Parçalayan Enzimler
E
Kütinaz
Açıklama:
Pektolitik enzimlerin vasküler solgunluk hastalıklarında da rolü vardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
Hücre duvarının ana materyalini oluşturan çözülmez polisakkarit hangi enzim grubuna yer almaktadır?
Seçenekler
A
Lignini parçalayan enzimler
B
Hemiselülaz
C
Pektolitik
D
Selülolitik
E
Kütinaz
Açıklama:
Hemiselüloz, hücre duvarının ana materyalini oluşturan çözülmez polisakkarit gruplarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 16
- Ksilanaz
- Galaktanaz
- Glukanaz
- Arabinaz
- Mannaz
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri bazı fitopatojenik fungusların ürettiği hemiselülaz enzimlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
III-IV
D
I-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Fitopatojenik fungusların bazıları hemiselülaz üretmektedir. Bunlar; ksilanaz, galaktanaz, glukanaz, arabinaz ve mannaz’dır. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
- Mitokondrium
- Enzim aktiviteleri
- Fotosentez
- Hücre zarı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri toksinlerin bitki üzerinde etkide bulunduğu kısımlar/olaylar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Hiçbiri
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Toksinler bitkide;
• Büyüme düzenleyicileri
• Enzim aktiviteleri
• Fotosentez
• Hücre zarı
• Mitokondrium üzerinde etkide bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.
• Büyüme düzenleyicileri
• Enzim aktiviteleri
• Fotosentez
• Hücre zarı
• Mitokondrium üzerinde etkide bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 18
"Toksinin parçalanarak toksik olmayan başka bileşikler haline dönüşmesi" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Detoksifikasyon
B
İnhibitör
C
Epinastri
D
Oksin
E
Fassiasyon
Açıklama:
Toksinin parçalanarak toksik olmayan başka bileşikler haline dönüşmesine detoksifikasyon denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Hücre büyümesi ve farklılaşması için zorunlu olan büyüme faktörü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sitokininler
B
Fassiasyon
C
Gibberellinler
D
Oksinler
E
Etilen
Açıklama:
Sitokininler hücre büyümesi ve farklılaşması için zorunlu olan büyüme faktörleridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
- Gal ve Aşırı Büyüme
- Cüceleşme
- Aşırı Uzama
- Solgunluk
- Yeşil Alan Formasyonu
- Yaprak Dökümü
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II, III ve V
C
IV ve V
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Büyüme düzenleyicilerinin etki mekanizmaları;
- Gal ve Aşırı Büyüme
- Cüceleşme
- Aşırı Uzama
- Solgunluk
- Yeşil Alan Formasyonu
- Yaprak Dökümü
Soru 21
Orta lamelin esas maddesi nedir?
Seçenekler
A
Pektin
B
Kitin
C
Selüloz
D
Hemiselüloz
E
Lignin
Açıklama:
Orta lamelin esas maddesi pektindir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
Sekonder hücre duvarının esas maddesi nedir?
Seçenekler
A
Pektin
B
Kitin
C
Selüloz
D
Hemiselüloz
E
Lignin
Açıklama:
Sekonder hücre duvarı selülozdan ibarettir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 23
Monilinia fructicola’nın neden olduğu kahverengi çürüklük hastalığında hangi fungal enzimin aktivitesi genç meyvelerin yapısındaki fenolik maddeler ile engellenir?
Seçenekler
A
Kütinaz
B
Pektinaz
C
Selülaz
D
Hemiselülaz
E
Lipaz
Açıklama:
Monilinia fructicola’nın neden olduğu taş çekirdeklilerde kahverengi çürüklük hastalığında fungal kütinaz aktivitesi genç meyvelerin epidermal hücrelerinde bol miktarda bulunan kafeik asit ve klorogenik asit gibi fenolik maddeler ile büyük ölçüde engellendiği için meyve, enfeksiyona dayanıklıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 24
Ralstonia solanacearum’un neden olduğu bakteriyel solgunlukta, etmen tarafından üretilen hangi tip enzim hastalık gelişiminde başlıca etkendir?
Seçenekler
A
Kütinaz
B
Pektinaz
C
Selülaz
D
Hemiselülaz
E
Lipaz
Açıklama:
Ralstonia solanacearum’un neden olduğu bakteriyel solgunlukta, etmen tarafından üretilen pektolitik enzimler hastalık gelişiminde başlıca etkendir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdaki enzimlerden hangisi hücre duvarı materyallerinin
bozulmasında ve yumuşamasında rol oynayarak, hücre yapısının bozulup çökmesine imkan verirler?
bozulmasında ve yumuşamasında rol oynayarak, hücre yapısının bozulup çökmesine imkan verirler?
Seçenekler
A
Kütinaz
B
Pektinaz
C
Selülaz
D
Hemiselülaz
E
Lipaz
Açıklama:
Canlı bitki dokularında selülotik enzimler patojenler tarafından salgılanır ve patojenin bitkiye girişi, konukçuda yayılması ve hastalığın oluşumunda patojene yardımcı olurlar. Bunlar hücre duvarı materyallerinin bozulmasında ve yumuşamasında rol oynayarak, hücre yapısının bozulup çökmesine imkan verirler. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 26
Ksilanaz, galaktanaz, glukanaz, arabinaz ve mannaz hangi grup enzimlerdir?
Seçenekler
A
Pektinaz
B
Kütinaz
C
Selülaz
D
Hemiselülaz
E
Lipaz
Açıklama:
Fitopatojenik fungusların bazıları hemiselülaz üretmektedir. Bunlar; ksilanaz, galaktanaz, glukanaz, arabinaz ve mannaz’dır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdaki yapılardan hangisi hücre duvarının orta lamelinde ve ksilem damarlarının sekonder hücre duvarında bulunur?
Seçenekler
A
Kütin
B
Pektin
C
Selüloz
D
Hemiselüloz
E
Lignin
Açıklama:
Lignin hücre duvarının orta lamelinde ve ksilem damarlarının sekonder hücre duvarında bulunur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdaki madde gruplarından hangisi DNA sentezini artırır, yaşlanmayı geciktirir, absisik asitin engelleyici etkisini bozarlar?
Seçenekler
A
Sitokininler
B
Oksinler
C
Gibberellinler
D
Etilen
E
Absisik Asit
Açıklama:
Sitokininler hücre büyümesi ve farklılaşması için zorunlu olan büyüme faktörleridir. Bazı bakteriyel ve fungal etmenler tarafından üretildiği gibi bitkiler tarafından da üretilmektedir. Bu maddeler hücre bölünmesini ve büyümesini teşvik eder,
DNA sentezini artırır, yaşlanmayı geciktirir, absisik asitin engelleyici etkisini bozarlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
DNA sentezini artırır, yaşlanmayı geciktirir, absisik asitin engelleyici etkisini bozarlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdaki büyüme düzenleyicilerden hangisi nanizm (kalıtsal cüceliği) ve organlardaki uyku halini ortadan kaldırmaktadır?
Seçenekler
A
Sitokininler
B
Oksinler
C
Gibberellinler
D
Etilen
E
Absisik Asit
Açıklama:
Gibberellinler hücre bölünmesinin hızını artırarak bilhassa genç gövdelerde boğumların sayısını değiştirmeksizin bütün boğum aralarının uzunluğunu arttırmakta, nanizm (kalıtsal cüceliği) ve organlardaki uyku halini ortadan kaldırmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 30
Domateslerde tomatine, yulafta avenacin hangi grup yapısal antimikrobiyal maddelerdendir?
Seçenekler
A
Saponinler
B
Siyanogenik Glikositler
C
Glukosinolatlar
D
Doymamış Laktonlar
E
Fenol ve Kinonlar
Açıklama:
Domateslerde tomatine, yulafta avenacin en bilinen saponinlerdendir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 31
Bitkilerin toprak üstü kısımlarındaki organlarının en üst yüzeyinde kütiküla vardır. Kütikülanın ana maddesi nedir?
Seçenekler
A
Mum tabakası
B
Kütin
C
Pektin
D
Selüloz
E
Hemiselüloz
Açıklama:
Sağlıklı bitki hücreleri üç kısımdan meydana gelir. Bunlar sırasıyla dıştan içe doğru; hücre duvarı, hücre zarı ve sitoplazmadır. Bitkilerin toprak üstü kısımlarındaki organlarının en üst yüzeyinde kütiküla ve onun altında epidermal hücre duvarı bulunmaktadır. Kütikülanın ana maddesi kütindir. Bunun üst kısmı özellikle genç kısımlarda mum tabakası ile kaplanmıştır. Alt kısmında ise epidermal hücrenin dış duvarı ile sınır olan bölgede pektin ve selüloz bulunur. Doğru cevap B’ dir.
Soru 32
Bazı funguslar, parazitik yüksek bitkiler ve nematodlar bitki yüzeyine mekanik basınç uygulayarak penetrasyon yaparlar. Bu basınçın miktarı aşağıda verilenlerden hangisi ile değişir?
Seçenekler
A
Bitkinin yetiştiği ortam
B
Patojenlerin miktarı
C
Mikroorganizmanın büyüklüğü
D
Kütikülün yapısı
E
Patojenin salgıladığı enzimler
Açıklama:
Bitki patojenleri genellikle çok küçük mikroorganizmalardır. Sadece bazı funguslar, parazitik yüksek bitkiler ve nematodlar bitki yüzeyine mekanik basınç uygulayarak penetrasyon yaparlar. Bu basınçın miktarı dokunun patojenin salgıladığı enzimler yardımıyla ön yumuşama derecesine göre değişmektedir. Doğru cevap E’ dir.
Soru 33
Bitkilerde hastalık oluşumunda patojenler tarafından salgılanan bazı maddeler direk veya indirek rol oynamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Enzimler
B
Toksinler
C
Hormonlar
D
Büyüme düzenleyicileri
E
Polisakkaritler
Açıklama:
Bitkilerde hastalık oluşumunda patojenler tarafından salgılanan enzimler, toksinler, büyüme düzenleyicileri ve polisakkaritler direk veya indirek rol oynamaktadır. Doğru cevap C' dir.
Soru 34
Patojenlerin ürettiği hücre duvarını parçalayan enzimlerden hangisi dokularda yumuşak çürüklük olarak karakterize edilen hastalıklarda rol oynamaktadırlar?
Seçenekler
A
Kütini Parçalayan (Kütinaz) Enzimler
B
Pektini Parçalayan (Pektolitik) Enzimler
C
Selülozu Parçalayan (Selülolitik) Enzimler
D
Hemiselülozu Parçalayan (Hemiselülaz) Enzimler
E
Lignini Parçalayan Enzimler
Açıklama:
Bitki hücre duvarının yapı maddelerinden olan pektini parçalayan birkaç enzim vardır ve bunlar pektinaz veya pektolitik enzimler olarak bilinir. Patojen, bitki dokusuna giriş yapmadığı zamanlarda da bu enzimi az miktarlarda üretmektedir. Ancak patojen dokuya girdikten sonra artış gösterir. Pektin parçalayıcı enzimler bakteriyel ve fungal etmenlerin neden oldukları hastalık oluşumlarında özellikle dokularda yumuşak çürüklük olarak karakterize edilen hastalıklarda rol oynamaktadırlar. Doğru cevap B’ dir.
Soru 35
Toksinin parçalanarak toksik olmayan başka bileşikler haline dönüşmesine ……………………denir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Detoksifikasyon
B
Toksifikasyon
C
Fotosentez
D
Fitotoksin
E
Ayrıştırıcı
Açıklama:
Detoksifikasyon: Toksinin parçalanarak toksik olmayan başka bileşikler haline dönüşmesi. Doğru cevap A' dır.
Soru 36
- Oksinler
- Gibberellinler
- Sitokininler
- Etilen
- Asetik asit
Bitki gelişimini düzenleyen ve doğal olarak bitkide bulunan maddelere büyüme düzenleyicileri denilmektedir. Yukarıdakilerden hangileri büyüme düzenleyicileridir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, III ve V
C
II ve III
D
I, II, III ve IV
E
II, IV ve V
Açıklama:
Bitki gelişimini düzenleyen ve doğal olarak bitkide bulunan maddelere büyüme düzenleyicileri denilmektedir. Bunların en önemlileri oksinler (auxin), gibberellinler, sitokininler, etilen ve absisik asittir. Doğru cevap D’ dir. Asetik asit, bir asittir bitki düzenleyicisi değildir
Soru 37
- Kütiküla tabakasının kalın olması
- Epidermis hücrelerinin dış duvar kalınlığı ve sağlamlığı
- Yaprakta yoğun şekilde tüylerin bulunması
- Hastalık etmenlerinin giriş kapılarından biri olan stomaların kapalı veya açık kalma süreleri
- Yaprak veya meyve yüzeyinin mum tabakası ile kaplı olması
Seçenekler
A
I, II ve III
B
IV ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
II, IV ve V
E
I, III ve V
Açıklama:
Patojenin penetrasyonundan önce ve penetrasyonu sırasında bitkinin gösterdiği savunmada bir takım yapısal faktörler rol oynamaktadır. Bitkide doğal olarak bulunan yapısal faktörler ve patojeni engelleme şekilleri; • Kütiküla tabakasının kalın olması direk penetrasyon yapan patojenler için bir engel teşkil etmektedir. • Epidermis hücrelerinin dış duvar kalınlığı ve sağlamlığı da yine direk giriş yapan patojenlerin girişini zorlaştırır. • Yaprak veya meyve yüzeyinin mum tabakası ile kaplı olması patojen sporlarının çimlenmesi için her zaman uygun ortamı yaratan suyun yaprak yüzeyinde tutunmasını engeller dolayısıyla burada patojen sporlarının birikimi ve çimlenmesi engellenir. • Yaprakta yoğun şekilde tüylerin bulunması da aynı şekilde işlev yapmaktadır. • Hastalık etmenlerinin giriş kapılarından biri olan stomaların kapalı veya açık kalma süreleri ve stoma açıklıklarının büyüklüğü penetrasyonu etkilemektedir. Eğer hastalık etmenlerinin penetrasyonu için uygun olan saatlerde stomalar kapalı ise hastalık başlatılamaz. Stoma açıklığı küçük olduğu takdirde büyük sporlu funguslar veya büyük hücre yapısına sahip bakteriler giriş yapamazlar. Doğru cevap C’ dir.
Soru 38
Yapısal antimikrobiyal madde olan Glukosinolatlar için aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Fungus enfeksiyonuna karşı bitki dayanıklılığında rol oynamaktadırlar
B
Glukosinolat’lar içinde yer alan kükürt bileşiklerinden sarımsak yağlarına en iyi örnekte allin’dir
C
Kükürt bileşikleridir
D
Ester şeklinde bulunurlar
E
Bu grup içinde Allium cinsine dahil bitkilerde görülen sarımsak yağları vardır
Açıklama:
Bunlar kükürt bileşikleridir. Bu grup içinde Allium cinsine dahil bitkilerde görülen sarımsak yağları ile Cruciferaceae familyasındaki bitkilerde bulunan hardal yağları yer alır. Fungus enfeksiyonuna karşı bitki dayanıklılığında rol oynamaktadırlar. Bitki zarar gördüğü zaman bu maddeler bitkinin miyrosinaz enzimi ile aktive edilmekte ve uçucu izotiyosiyanat (hardal yağı), nitril ve tiyosiyanat gibi değişik ürünler meydana gelmektedir. Bunlarda funguslara toksik etki göstermektedir. Doğru cevap D’ dir.
Soru 39
Çoğu patojen için ilk engel hücre duvarıdır. Aşağıdakilerden hangisi hücre duvarında meydana gelen değişimlerden biridir?
Seçenekler
A
Fitoaleksin Birikimi
B
Lignifikasyon
C
Tylose Oluşumu
D
Zamk Birikmesi
E
Ayırma Tabakası Oluşumu
Açıklama:
Hücre duvarında meydana gelen değişimleri 3 alt başlıkta toplayabiliriz.
• Lignifikasyon (Odunlaşma)
• Hidroksiprolince Zengin Glikoprotein (HRGPs) Sentezi
• Papilla Oluşumu
• Lignifikasyon (Odunlaşma)
• Hidroksiprolince Zengin Glikoprotein (HRGPs) Sentezi
• Papilla Oluşumu
Soru 40
Kalıtsal nitelikte olmayan, bitkinin savunma mekanizmasının uyarılması sonucunda ortaya çıkan dayanıklılık tipine hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Uyarılmış dayanıklılık
B
Horizontal dayanıklılık
C
Poligenik dayanıklılık
D
Vertikal dayanıklılık
E
Sistemik dayanıklılık
Açıklama:
Kalıtsal nitelikte olmayan, bitkinin savunma mekanizmasının uyarılması sonucunda ortaya çıkan dayanıklılık tipidir. Uyarılmış dayanıklılıkta, bitkiler patojen enfeksiyonundan önce bitkideki savunma mekanizmasını harekete geçirecek uyarıcılar ile ön muameleye tutulur. Doğru cevap A’ dır.
Soru 41
Kütini parçalayan enzimlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Çok sayıda fungus ve az sayıda bakteri tarafından kütini parçalayan kütinaz enzimi salgılanmaktadır.
B
Fungus, doku ile temas ettikten ve dokuya girdikten sonra öncekinden 1000 kat daha fazla kütinaz üretir.
C
Bitki, fungus tarafından salgılanan kütinaz aktivitesini engelleyecek maddeler salgılarsa patojen bitkiye giriş yapamayabilir.
D
Genç meyvelerin epidermal hücrelerinde bulunan fenolik maddeler kütinaz aktivitesini engellediği için meyve enfeksiyona dayanıklıdır.
E
Yüksek derecede kütinaz üreten patojenler üretmeyenlere kıyasla daha az hastalık yapma özelliğindedirler.
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerindeki bilgilerin doğru olmalarının yanı sıra E seçeneği için doğru bilgi; "yüksek derecede kütinaz üreten patojenler üretmeyenlere kıyasla daha virulent gözükürler."dir.
Soru 42
Büyüme düzenleyicilerle ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Bitki gelişimini düzenleyen ve doğal olarak bitkide bulunan maddelere büyüme düzenleyicileri denilmektedir.
B
En önemlileri oksinler, gibberellinler, sitokininler, etilen ve absisik asittir.
C
Büyüme düzenleyicilerinin normal konsantrasyonlarındaki çok küçük değişikler bile bitki gelişiminde farklılık yaratır.
D
Büyüme düzenleyici maddeler yalnızca yüksek bitki dokularında bulunur.
E
Bitkide meydana gelen değişimin birkaç düzenleyicinin interaksiyonu ile olduğu tespit edilmiştir.
Açıklama:
Büyüme düzenleyici maddeler ilk olarak yüksek bitki dokularında bulunmuştur. Ancak kısa bir süre sonra Rhizopus suinus ve Absidia ramosa funguslarının kültürlerinde de tespit edilmiştir. Daha sonraki yıllarda ise 35 cinse ait yaklaşık 75 fungus türünün ve bakterilerden bazılarının da büyüme düzenleyicileri üretebildikleri saptanmıştır.
Soru 43
Aralarında yapısal farklılık bulunan 52 türü olan ve hücre bölünmesinin hızını artırarak özellikle genç gövdelerde boğumların sayısını değiştirmeksizin bütün boğum aralarının uzunluğunu arttıran madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
absisik asit
B
etilen
C
gibberellin
D
oksin
E
sitokinin
Açıklama:
Bugün aralarında yapısal farklılık bulunan 52 gibberellin (G1, G2........G52) bilinmektedir. Bunların arasında en bilineni (GA3) gibberellik asittir. Gibberella fujikuroi dışında yüksek bitkilerin apikal meristemlerinde de gibberellinler sentezlenmektedir. Gibberellinler hücre bölünmesinin hızını artırarak bilhassa genç gövdelerde boğumların sayısını değiştirmeksizin bütün boğum aralarının uzunluğunu arttırmakta, nanizm (kalıtsal cüceliği) ve organlardaki uyku halini ortadan kaldırmaktadır. Indol asetik asit (IAA) formasyonunu da teşvik etmektedir. Ayrıca gibberellinler, α- amilaz proteaz, ribonükleaz ve RNA-polimeraz gibi enzimlerin aktivitesinde artışa da neden olmaktadırlar. Gibberellinlerin, fungusun patojenisitesine etkisi bulunmaktadır.
Soru 44
Bitkilerde doğal olarak oluşan hali indol asetik asit olan büyüme düzenleyici aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
absisik asit
B
etilen
C
gibberellin
D
oksin
E
sitokinin
Açıklama:
Bitkilerde doğal olarak oluşan oksin, indol asetik asittir (IAA) ve bitkide çeşitli fonksiyonlara sahiptir. Hücrelerde büyüme ve farklılaşmaya, yaprak dökümünün gecikmesine, meyve gelişiminin düzenlenmesine ve lateral kök oluşumunun teşvikine neden olmaktadır. Fungus, bakteri, molliküt ve virüs ile enfekte olan çoğu bitkide oksin seviyesi artmaktadır.
Soru 45
Bitkilerde dormansiye neden olmanın yanı sıra büyüme ve tohum çimlenmesini engelleyen ve stomaların kapanmasını teşvik eden büyüme düzenleyici aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
absisik asit
B
etilen
C
gibberellin
D
oksin
E
sitokinin
Açıklama:
Absisik Asit
Bitkiler tarafından üretilmektedir. Bitkilerde dormansiye neden olur, büyüme ve tohum çimlenmesini engeller. Stomaların kapanmasını teşvik eder. Fungus sporlarının çimlenmesini de teşvik edici rol oynar.
Bitkiler tarafından üretilmektedir. Bitkilerde dormansiye neden olur, büyüme ve tohum çimlenmesini engeller. Stomaların kapanmasını teşvik eder. Fungus sporlarının çimlenmesini de teşvik edici rol oynar.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi bir patojenin bitkiye girmesini engelleyici veya zorlaştırıcı olarak işlev gören özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
kütiküla tabakasının kalın olması
B
epidermis hücrelerinin dış duvar kalınlığı ve sağlamlığı
C
yaprak veya meyve yüzeyinin mum tabakası ile kaplı olması
D
yaprakta yoğun şekilde tüylerin bulunması
E
stoma açıklıklarının büyük olması
Açıklama:
Hastalık etmenlerinin giriş kapılarından biri olan stomaların kapalı veya açık kalma süreleri ve stoma açıklıklarının büyüklüğü penetrasyonu etkilemektedir. Eğer hastalık etmenlerinin penetrasyonu için uygun olan saatlerde stomalar kapalı ise hastalık başlatılamaz. Stoma açıklığı küçük olduğu takdirde büyük sporlu funguslar veya büyük hücre yapısına sahip bakteriler giriş yapamazlar.
Soru 47
Sarımsak yağlarından biri olan ve enzimatik etki ile antibakteriyel ve antifungal etkiye sahip olan allicin’e çevrilen madde aşağıdaki gruplardan hangisinde değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
saponinler
B
siyanogenik glikositler
C
glukosinolatlar
D
doymamış laktonlar
E
fenol ve kinonlar
Açıklama:
Glukosinolatlar içinde yer alan kükürt bileşiklerinden sarımsak yağlarına en iyi örnekte allin’dir. Allin enzimatik etki ile antibakteriyel ve antifungal etkiye sahip olan allicin’e çevrilir.
Soru 48
Bitkilerden elde edilen ve en iyi bilinen örnekleri ranunculin ve tulipositler olan antimikrobiyal madde grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
saponinler
B
siyanogenik glikositler
C
glukosinolatlar
D
doymamış laktonlar
E
proteinler
Açıklama:
Doymamış laktonların hem bitkilere hem de mikroorganizmalara toksik olduğu bilinmektedir. Bitkide esas olarak glikosit halinde bulunur ve yaralanma olayından hemen sonra β-glikosidaz enziminin etkisiyle ortaya çıkarlar.
Birçok bitkiden (lale, avakado vb.) fungitoksik laktonlar elde edilmiştir. Bitkilerden elde edilen en iyi bilinen laktonlar ranunculin ve tuliposit’lerdir. Tulipositler, lalelerin Botrytis cinerea’ya F. oxysporum f.sp.tulipae’ye dayanıklılığında rol oynarlar.
Birçok bitkiden (lale, avakado vb.) fungitoksik laktonlar elde edilmiştir. Bitkilerden elde edilen en iyi bilinen laktonlar ranunculin ve tuliposit’lerdir. Tulipositler, lalelerin Botrytis cinerea’ya F. oxysporum f.sp.tulipae’ye dayanıklılığında rol oynarlar.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi enfeksiyondan sonra oluşan histolojik savunma yapılarından biri değildir?
Seçenekler
A
mantar tabakası oluşumu
B
papilla oluşumu
C
ayırma tabakası oluşumu
D
zamk birikmesi
E
tylose oluşumu
Açıklama:
Fungus, bakteri ve virüsler tarafından enfeksiyona bitkilerin genel bir tepkisi olarak hücre duvarının iç yüzeyinde duvar benzeri materyalin birikmesidir. Bu yapıya papilla denilmektedir. Papilla, plazma zarı ve bitki hücre duvarı arasında ve fungal penetrasyonun olduğu yerin tam karşısında meydana gelir. Yarım küre veya küre şeklindedirler. Papilla’ların genel olarak kalloz ve muhtemelen lignin, silikon, suberin ve selüloz ihtiva ettiği bilinmektedir. Fungal penetrasyonun olduğu yerde yoğun kalloz birikimi patojenin girişini veya yayılmasını geciktirerek bitkinin diğer savunma sistemlerinin
aktivasyonu için zaman kazanmasını sağlar.
aktivasyonu için zaman kazanmasını sağlar.
Soru 50
Bitkiler herhangi bir nedenle strese maruz kaldıklarında veya vasküler solgunluk patojenleri ile enfekte olduklarında ksilem borularında meydana gelen yapılardır. Ksilem kenarındaki canlı parankima hücrelerinin protoplastlarının aşırı gelişmesi ile oluşan ksilem borusu içinde bir kenardan diğer kenara kadar uzayan yastıkcık şeklindeki yapılardır.
Açıklamada anlatılan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Açıklamada anlatılan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ayırma tabakası oluşumu
B
lignifikasyon
C
mantar tabakası oluşumu
D
tylose oluşumu
E
zamk birikmesi
Açıklama:
Tylose Oluşumu
Bitkiler herhangi bir nedenle strese maruz kaldıklarında veya vasküler solgunluk patojenleri ile enfekte olduklarında ksilem borularında meydana gelen yapılardır. Ksilem kenarındaki canlı parankima hücrelerinin protoplastlarının aşırı gelişmesi ile oluşan ksilem borusu içinde bir kenardan diğer kenara kadar uzayan yastıkcık şeklindeki yapılardır. Bu oluşumlar patojenin yukarıya doğru yayılmasını engeller.
Bitkiler herhangi bir nedenle strese maruz kaldıklarında veya vasküler solgunluk patojenleri ile enfekte olduklarında ksilem borularında meydana gelen yapılardır. Ksilem kenarındaki canlı parankima hücrelerinin protoplastlarının aşırı gelişmesi ile oluşan ksilem borusu içinde bir kenardan diğer kenara kadar uzayan yastıkcık şeklindeki yapılardır. Bu oluşumlar patojenin yukarıya doğru yayılmasını engeller.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi bitki hücre kısımlarının dıştan içe doğru sıralanışıdır?
Seçenekler
A
hücre duvarı-stoplazma-hücre zarı
B
hüzre zarı-stoplazma-hücre duvarı
C
stoplazma-hücre-duvarı-hücre zarı
D
hücre duvarı-hücre zarı-stoplazma
E
hücre zarı-hücre duvarı-stoplazma
Açıklama:
Sağlıklı bitki hücreleri üç kısımdan meydana gelir. Bunlar sırasıyla dıştan içe doğru; hücre duvarı, hücre zarı ve sitoplazmadır.
Soru 52
Toksinin parçalanarak toksik olmayan başka bileşikler haline dönüşmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
fitotoksin
B
pektolitik
C
epinastri
D
detoksifikasyon
E
inhibitör
Açıklama:
Bitkiler tarafından, patojenlerin ürettiği fitotoksinlerin detoksifikasyonunu katalize eden enzimler üretilir ise bitkiler bu patojene ve onun ürettiği toksine karşı dayanıklı olurlar. Yani, toksin parçalanarak toksik olmayan başka bileşikler haline dönüşür ve bu işleme detoksifikasyon adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
- Oksinler
- Etilen
- Lignin
Yukarıdakilerden hangileri bitkilerde büyümeyi düzenleyen maddeler arasındadırlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bitki gelişimini düzenleyen ve doğal olarak bitkide bulunan maddelere büyüme düzenleyicileri denilmektedir. Bunların en önemlileri oksinler (auxin), gibberellinler, sitokininler, etilen ve absisik asittir.
Soru 54
- Hücrelerde büyüme ve farklılaşmayı etkiler
- Yaprak dökümünün gecikmesine neden olur
- Meyve gelişimini düzenler
Seçenekler
A
Oksinler
B
Gibberellinler
C
Sitokininler
D
Etilen
E
Absisik asit
Açıklama:
Bitkilerde doğal olarak oluşan oksin, indol asetik asittir (IAA) ve bitkide çeşitli fonksiyonlara sahiptir. Hücrelerde büyüme ve farklılaşmaya, yaprak dökümünün gecikmesine, meyve gelişiminin düzenlenmesine ve lateral kök oluşumunun teşvikine neden olmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi sitokininlerin görevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Meyve gelişimi
B
Gövdede uzama
C
DNA sentesizini artırma
D
erken yaprak dökümü
E
Büyümenin durdurulması
Açıklama:
Sitokininler hücre büyümesi ve farklılaşması için zorunlu olan büyüme faktör leridir. Bazı bakteriyel ve fungal etmenler tarafından üretildiği gibi bitkiler tarafından da üretilmektedir. Bu maddeler hücre bölünmesini ve büyümesini teşvik eder, DNA sentezini artırır, yaşlanmayı geciktirir, absisik asitin engelleyici etkisini bozarlar. Bunların yanı sıra belli bitki hastalıklarının belirtilerinin meydana gelmesine de yardım ederler. Doğru cevap C'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bir saponin çeşididir?
Seçenekler
A
ranunculin
B
tuliposit
C
allium
D
dhurrin
E
tomatine
Açıklama:
Saponin, sağlıklı bitkilerde yüksek düzeyde bulunan ve antifungal aktiviteye sahip bileşiklerdir. Kimyasal yapıları esas alındığında 4 gruba ayrılmaktadır. Saponinler membranlarında sterol içeren hücreleri parçalayabilmektedirler. Domateslerde tomatine, yulafta avenacin en bilinen saponinlerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
- Bitkilerde glikosit ya da ester şeklinde bulunurlar.
- Bir kısmı bitkilerde yapısal olarak mevcuttur.
Seçenekler
A
saponin
B
fenol
C
glukosinolat
D
lakton
E
protein
Açıklama:
Fenol ve fenol bileşiklerinin bir kısmı bitkilerde yapısal olarak mevcut iken diğer bir kısmı enfeksiyona tepki olarak oluşmaktadır. Fenoller glikosit ya da ester şeklinde bulunurlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
Hücre duvarının kalınlaşarak odunlaşması şeklinde oluşan hücre duvarı modifikasyonuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
lignifikasyon
B
papilla
C
fitoaleksin
D
tylose
E
kinon
Açıklama:
Enfeksiyondan sonra oluşan yapısal faktörlerden biri olan hücre duvarı modifikasyonunun üç türü bulunmaktadır. Bunlar lignifikasyon, hidroksiprolince zengin glikoprotein (HRGPs) sentezi ve papilla oluşumudur. Bunlar arasında birçok bitki türünde hastalıklara karşı dayanıklılıkta önemli bir mekanizma olarak görülen lignifikasyon fungus, bakteri ve virüs gibi değişik organizmaların neden olduğu enfeksiyonlara bir tepki olarak meydana gelmektedir. Hücre duvarının odunlaşması sonucunda hücre duvarı mekaniksel olarak daha güçlü olacağından fungusların girişi ve fungal enzimlerin hücre duvarını eritmesi daha zorlaşır. Doğru cevap A'dır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi histolojik savunma yapılarından birisi değildir?
Seçenekler
A
ayırma tabakası
B
zamk birikimi
C
papilla
D
mantar tabakası
E
tylose
Açıklama:
Histoloji savunma yapıları şunlardır; mantar tabakası, ayrıma tabakası, zamk birikimi ve tylose oluşumu. Papilla oluşumu ise hücre duvarı modifikasyonlarından biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
- Solgunluk
- Cüceleşme
- Gal
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Büyüme düzenleyicilerinin etki mekanizması altında gösterilen maddeler şunlardır:
- Gal ve aşırı büyüme
- Cüceleşme
- Aşırı uzama
- Solgunluk
- Yeşil alan formasyonu
- Yaprak dökümü
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin normal gelişmeleri için gerekli olan makro elementlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Azot
B
Fosfor
C
Çinko
D
Potasyum
E
Demir
Açıklama:
Bitkilerde strese sebep olan çevresel etkenler hakkında sahip olduğu bilgileri kullanarak, bitki yetiştirme tekniklerini bunlar ile ilişkilendirebileceksiniz.
Bitkiler normal gelişmelerini tamamla- yabilmek için azot, fosfor, potasyum, kükürt, demir, kalsiyum ve magnezyum gibi makro elementlere daha fazla ihtiyaç duyarlar. Bazı elementlere ise duydukları gereksinim daha azdır. Bu elementlere mikro elementler veya iz elementler adı verilir. Bunlar; mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur.
Bitkiler normal gelişmelerini tamamla- yabilmek için azot, fosfor, potasyum, kükürt, demir, kalsiyum ve magnezyum gibi makro elementlere daha fazla ihtiyaç duyarlar. Bazı elementlere ise duydukları gereksinim daha azdır. Bu elementlere mikro elementler veya iz elementler adı verilir. Bunlar; mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur.
Soru 2
Düşük konsantrasyonlarda herbisite maruz kalan bitkilerde görülen toksisite belirtisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bitkilerde ani ölüm
B
Şiddetli yaprak yanıklığı
C
Şekil bozuklukları ve anormal gelişmeler
D
Şiddetli meyve dökümleri
E
Köklerde ur oluşumu
Açıklama:
Bitkilerde hatalı tarımsal işlemlerin oluşturduğu zararları tanıyabilecek ve tarımsal uygulamalarda bunları dikkate alabileceksiniz.
Soru 3
Özellikle kireçli topraklarda eksikliği görülen ve eksikliğinde bitkilerde genel kloroza neden olan bitki besin maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fosfor
B
Azot
C
Demir
D
Potasyum
E
Çinko
Açıklama:
Bitki besin elementleri eksikliğinde bitkilerde oluşan belirtileri tanıyabileceksiniz.
Soru 4
Sert çekirdekli meyvelerde zamk akıntısı oluşumu ve kurumalar aşağıdaki toprak tiplerinden hangisinde daha çok görülür?
Seçenekler
A
Kireçli ve bazik karakterli topraklarda
B
Kumlu geçirgen topraklarda
C
Organik maddece fakir topraklarda
D
Tabanda taş veya sert kil tabakasına sahip topraklarda
E
Tuzlu topraklarda
Açıklama:
Bitki besin elementleri eksikliğinde bitkilerde oluşan belirtileri tanıyabileceksiniz.
Soru 5
Bitkilere en çok zarar veren yağış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yağmur
B
Kar
C
Çiğ
D
Sağanak
E
Dolu
Açıklama:
Bitkilerde strese sebep olan çevresel etkenler hakkında sahip olduğu bilgileri kullanarak, bitki yetiştirme tekniklerini bunlar ile ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 6
Bitkilerde cansız hastalık etmenleri alt başlıklarından hangisinin insan müdahalesiyle oluştuğu söylenebilir ?
Seçenekler
A
Sıcaklık
B
Toprak ısısı
C
Gübreleme
D
Asit yağmurları
E
Nem yetersizliği
Açıklama:
Cansız hastalık etmenlerini 4 ana başlık altında incelemek mümkündür. Bunlar; elverişsiz atmosfer koşulları, elverişsiz toprak koşulları, hatalı tarımsal işlemler ve çevre kirliliğidir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 7
Daha çok kurak koşullara adapte olmuş ve su ihtiyaçları fazla olmayan bitkilere ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Kserofit bitkiler
B
Higrofit bitkiler
C
Mezofit bitkiler
D
Tek yıllık bitkiler
E
Kültür bitkileri
Açıklama:
''Kserofit bitkiler'' daha çok kurak koşullara adapte olmuş ve su ihtiyaçları fazla olmayan bitkilerdir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 8
Mısır, pamuk, soya gibi birçok kültür bitkisinin köklerinde kuraklıktan dolayı aşağıdakilerden hangisinde artış olur ?
Seçenekler
A
Valsa kanseri
B
Kronik kuraklık
C
Akut kuraklık
D
Kömür çürüklüğü
E
Fizyolojik kuraklık
Açıklama:
Kuraklıktan dolayı çok yıllık ağaçlarda “Valsa kanseri” inde ve ayçiçeklerinde “kömür çürüklüğü” nde artış görülür.
Kömür çürüklüğü: Macrophomina phaseolina adlı fungusun mısır, pamuk, soya gibi birçok kültür bitkisinin köklerinde oluşturduğu siyah renkli kök çürüklüğüdür.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Kömür çürüklüğü: Macrophomina phaseolina adlı fungusun mısır, pamuk, soya gibi birçok kültür bitkisinin köklerinde oluşturduğu siyah renkli kök çürüklüğüdür.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 9
"Bitkilerin kökleri yeterince oksijen alamadığı için kök hücrelerinin seçici geçirgenliği bozulur. Bunun sonucu köklere bazı toksik metaller girerek hücrelere zarar verir." Aşağıdakilerden hangisi bu durumun sebebi olabilir?
Seçenekler
A
Düşük toprak ısısı
B
Toprakta nem fazlalığı
C
Donmuş topraklar
D
Sertleşmiş topraklar
E
Toprakta demir eksikliği
Açıklama:
Nem Fazlalığı
Ortamda nem fazlalığı da bitkilere zararlı etki yapar. Toprakta nem fazlalığı oksijen azlığı ile birlikte özellikle drenajı iyi olmayan arazilerde bitkilerde zayıf gelişme, sarı-açık yeşil yaprak oluşumu gibi belirtilere neden olur. Böyle bitkilerin kökleri yeterince oksijen alamadığı için kök hücrelerinin seçici geçirgenliği bozulur. Bunun sonucu köklere bazı toksik metaller girerek hücrelere zarar verir.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Ortamda nem fazlalığı da bitkilere zararlı etki yapar. Toprakta nem fazlalığı oksijen azlığı ile birlikte özellikle drenajı iyi olmayan arazilerde bitkilerde zayıf gelişme, sarı-açık yeşil yaprak oluşumu gibi belirtilere neden olur. Böyle bitkilerin kökleri yeterince oksijen alamadığı için kök hücrelerinin seçici geçirgenliği bozulur. Bunun sonucu köklere bazı toksik metaller girerek hücrelere zarar verir.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 10
Sulama düzensizliğine ek olarak kalsiyum eksikliği ile birlikte elmalarda meyve etinde kahverengi doku bozulmaları aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Valsa kanseri
B
Kloroz
C
Dip kararması
D
Mantarımsı benek
E
Acı çukur
Açıklama:
Bitkilerde yüksek ve düşük nemin etkilerinin yanı sıra sulama düzensizlikleri de önemli sorunlar oluşturur. Sulama düzensizlikleri kalsiyum noksanlığı ile beraber elmalarda “acı çukur” adı verilen meyve etinde kahverengi doku bozulmalarına neden olur.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi meyve ve çiçeklerdeki kırmızı, mavi ve mor renklerden sorumlu pigmente verilen isimdir?
Seçenekler
A
Antosiyan
B
Klorofil
C
Nodozite
D
Molibden
E
Kloroz
Açıklama:
Antosiyan:Meyve ve çiçeklerdeki kırmızı, mavi ve mor renklerden sorumlu pigmenttir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 12
"Eksikliğinde sapların ince ve zayıf kaldığı, fazla bulunması durumunda ise bitkilerin hızlı büyümesi, soğuk ve kuraklığa olan dayanıklılığının azaldığı görülür." Aşağıdaki elementlerden hangisi bu duruma sebep olmaktadır?
Seçenekler
A
Potasyum
B
Fosfor
C
Kalsiyum
D
Magnezyum
E
Azot
Açıklama:
Azot eksikliğinde gelişme azalır, yapraklarda açık yeşil renk oluşumu görülür. Saplar ince ve zayıf kalır. Tahıllarda başaklar kısa olur ve taneler dolmaz. Toprakta fazla azot bulunması ise bitkilerin hızlı büyümesine, dokuların gevşek oluşmasına ve bitkinin soğuk ve kurağa dayanıklılığının azalmasına neden olur.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 13
Baklagillerin köklerinde Rhizobium bakterilerinin meydana getirdiği küçük yumrucuklar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Herbisit
B
Pülverizatör
C
Pestisit
D
Nodozite
E
Lentisel
Açıklama:
Nodozite: Baklagillerin köklerinde Rhizobium bakterilerinin meydana getirdiği küçük yumrucuklardır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi tarım arazilerinde istenmeyen bitkiler olan yabancı otların mücadelesinde kullanılan bitki koruma ürünleridir?
Seçenekler
A
Pülverizatör
B
Pestisit
C
Herbisit
D
Lentisel
E
Rozetleşme
Açıklama:
Herbisit:Tarım arazilerinde istenmeyen bitkiler olan yabancı otların mücadelesinde kullanılan bitki koruma ürünleri.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi cansız hastalık etmenlerinden biri olan çevre kirliliğinin alt ana başlıklarından biridir ?
Seçenekler
A
Pestisit Toksisitesi
B
Asit yağmurları
C
Ekim-Dikim
D
Üretim materyali
E
Sulama
Açıklama:
Çevre kirliliğinin alt ana başlıkları;
-Gaz kirleticiler
-Asit yağmurları
-Partikül halindeki katı maddeler
Doğru cevap B şıkkıdır.
-Gaz kirleticiler
-Asit yağmurları
-Partikül halindeki katı maddeler
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi genel olarak bitkilerin en iyi geliştikleri sıcaklık aralığıdır?
Seçenekler
A
0-5 °C
B
0-10 °C
C
5-10 °C
D
10-15 °C
E
15-30 °C
Açıklama:
Bitkiler 1-40 °C arasında gelişebilirler, ancak en iyi geliştikleri sıcaklık derecesi genellikle 15-30°C dir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 17
Birçok kültür bitkisinde aşağıda verilen hangi etmenin etkisiyle toprak üstü organlarda antosiyan birikimi sonucunda kırmızımsı renk oluşumu görülür?
Seçenekler
A
Sıcaklık
B
Işık
C
Nem-Su
D
Atmosfer Olayları
E
Toprak
Açıklama:
Birçok kültür bitkisi bol ışıklı yüksek yerlerde yetiştirildiğinde toprak üstü organlarında antosiyan birikimi sonucunda kırmızımsı renk oluşumu görülür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi iz elementlerdendir?
Seçenekler
A
Azot
B
Fosfor
C
Çinko
D
Kükürt
E
Demir
Açıklama:
Bitkilerin bazı elementlere ise duydukları gereksinim
daha azdır. Bu elementlere mikro elementler veya iz elementler adı verilir. Bunlar; mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur. Doğru cevap C seçeneğidir.
daha azdır. Bu elementlere mikro elementler veya iz elementler adı verilir. Bunlar; mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin normal gelişmelerini tamamlayabilmek için daha fazla ihtiyaç duyduğu makro elementlerdendir?
Seçenekler
A
Mangan
B
Bakır
C
Çinko
D
Fosfor
E
Bor
Açıklama:
Bitkiler normal gelişmelerini tamamlayabilmek için azot, fosfor, potasyum, kükürt, demir, kalsiyum ve magnezyum gibi makro elementlere daha fazla ihtiyaç duyarlar. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdaki elementlerden hangisi yağ asitleri ile birleşerek amino asitleri oluşturur, koyu yeşil renkli ve canlı vejetatif gelişmeyi sağlar?
Seçenekler
A
Potasyum
B
Fosfor
C
Kalsiyum
D
Magnezyum
E
Azot
Açıklama:
Azot yağ asitleri ile birleşerek amino asitleri oluşturur, koyu yeşil renkli ve canlı vejetatif gelişmeyi sağlar, bunların yanı sıra çiçek ve tomurcuk oluşumunu ve meyve özelliklerini etkiler. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdaki elementlerden hangisi bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yapı maddesidir?
Seçenekler
A
Fosfor
B
Azot
C
Potasyum
D
Kalsiyum
E
Magnezyum
Açıklama:
Fosfor bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yap› maddesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdaki elementlerden hangisi bitkinin uç meristem dokularının gelişmesinde birinci derecede rol oynar?
Seçenekler
A
Azot
B
Kalsiyum
C
Fosfor
D
Magnezyum
E
Potasyum
Açıklama:
Kalsiyum bitkinin uç meristem dokularının gelişmesinde birinci derecede rol oynar. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdaki elementlerden hangisi klorofilin yapı taşlarından biridir ve aynı zamanda karbonhidratların taşınmasında rol alır?
Seçenekler
A
Azot
B
Fosfor
C
Magnezyum
D
Kalsiyum
E
Potasyum
Açıklama:
Magnezyum, klorofilin yapı taşlarından biridir ve aynı zamanda karbonhidratların taşınmasında rol alır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdaki elementlerden hangisi bitki gelişiminde rol oynayan oksin hormonunun sentezlenmesinde rol alır?
Seçenekler
A
Azot
B
Fosfor
C
Bor
D
Çinko
E
Kükürt
Açıklama:
Çinko, bitki gelişiminde rol oynayan oksin hormonunun sentezlenmesinde rol alır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdaki gaz kirleticilerden hangisi azot dioksitin güneş ışığı etkisi ile oksijenle reaksiyona girmesi sonucu oluşur?
Seçenekler
A
Kükürt Dioksit
B
Flor ve Floridler
C
Peroksiasil Nitratlar
D
Asit Yağmurları
E
Ozon
Açıklama:
Ozon gazı özellikle otomobil egzozlarından doğaya salınan azot dioksitin güneş ışığı etkisi ile oksijenle reaksiyona
girmesi sonucu oluşur. Doğru cevap E seçeneğidir.
girmesi sonucu oluşur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 26
Bitkilerde genellikle toprak altında bulunan ve yukarı doğru filizler ve aşağı doğru kökler veren kalın yatay gövde biçimi aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Rizom
B
Subtropik
C
Antosiyan
D
Rozetleşme
E
Nodozite
Açıklama:
Bitkilerde genellikle toprak altında bulunan ve yukarı doğru filizler ve aşağı
doğru kökler veren kalın yatay gövde biçimine rizom denir.
doğru kökler veren kalın yatay gövde biçimine rizom denir.
Soru 27
Çok kurak koşullara adapte olmuş ve su ihtiyaçları fazla olmayan bitkiler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Higrofit bitkiler
B
İbreli ağaçlar
C
Mezofit bitkiler
D
Herbisit
E
Kserofit bitkiler
Açıklama:
Çok kurak koşullara adapte olmuş ve su ihtiyaçları fazla olmayan bitkilere kserofit bitkiler denmektedir.
Soru 28
Macrophomina phaseolina adlı fungusun mısır, pamuk, soya gibi birçok kültür bitkisinin köklerinde oluşturduğu siyah renkli kök çürüklüğü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antosiyan
B
Kömür çürüklüğü
C
Generatif gelişme
D
Vejetatif gelişme
E
Valsa kanseri
Açıklama:
Macrophomina phaseolina adlı fungusun mısır, pamuk, soya gibi birçok kültür
bitkisinin köklerinde oluşturduğu siyah renkli kök çürüklüğüne kömür çürüklüğü denmektedir.
bitkisinin köklerinde oluşturduğu siyah renkli kök çürüklüğüne kömür çürüklüğü denmektedir.
Soru 29
Yağışlarla toprakta biriken suyun kuvvetli güneş ışığı ve rüzgâr ile buharlaşması şeklindeki su kaybı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyolojik kuraklık
B
Kronik kuraklık
C
Akut kuraklık
D
Rozetleşme
E
Nodozite
Açıklama:
Yağışlarla toprakta biriken suyun kuvvetli güneş ışığı ve rüzgâr ile buharlaşması şeklindeki su kaybına akut kuraklık denmektedir.
Soru 30
Işık azlığı nedeniyle meydana gelen belirtileri gösteren bitkilere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etiole bitki
B
Kömür çürüklüğü
C
İbreli ağaçlar
D
Antosiyan
E
Pestisit
Açıklama:
Işık azlığında klorofil oluşmaz ve yapraklar açık yeşil veya sarı renkli olur.
Bitkilerde boğumlar arası uzar, bu şekilde bitki boyu da uzar, ancak bitki canlılığı
azalır ve ince, cılız gelişme ve sonuçta yaprak ve çiçek dökümleri görülür. Işık azlığı nedeniyle meydana gelen bu belirtilere etiolasyon, bu belirtileri gösteren bitkilere ise etiole bitki adı verilir.
Bitkilerde boğumlar arası uzar, bu şekilde bitki boyu da uzar, ancak bitki canlılığı
azalır ve ince, cılız gelişme ve sonuçta yaprak ve çiçek dökümleri görülür. Işık azlığı nedeniyle meydana gelen bu belirtilere etiolasyon, bu belirtileri gösteren bitkilere ise etiole bitki adı verilir.
Soru 31
Meyve ve çiçeklerdeki kırmızı, mavi ve mor renklerden sorumlu pigment aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nodozite
B
Molibden
C
Herbisit
D
Antosiyan
E
Pülverizatör
Açıklama:
Meyve ve çiçeklerdeki kırmızı, mavi ve mor renklerden sorumlu pigment antosiyandır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi mikro elementler sınıfında yer almaz?
Seçenekler
A
Mangan
B
Bor
C
Fosfor
D
İyot
E
Sodyum
Açıklama:
Mikro elementler veya iz elementler:mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur. Fosfor makro element sınıfında yer almaktadır.
Soru 33
Bitkilerin döllenme organlarının tam olarak gelişebilmesi için ihtiyaç duyduğu ve aynı şekilde kök gelişimi için de gerekli olan element aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fosfor
B
Azot
C
Potasyum
D
Kalsiyum
E
Magnezyum
Açıklama:
Fosfor bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yapı maddesidir. Bitkiler döllenme organlarının tam olarak gelişebilmesi için fosfora ihtiyaç duyar. Aynı şekilde kök gelişimi için de bu element gereklidir.
Soru 34
Bitkilerin sürgün uçlarının, gelişmesinin gerilemesi ve sürgün boğum aralarının kısalması sonucu sık yapraklı bir görünüm alması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pestisit
B
Pülverizatör
C
Herbisit
D
Nodozite
E
Rozetleşme
Açıklama:
Bitkilerin sürgün uçlarının, gelişmesinin gerilemesi ve sürgün boğum aralarının kısalması sonucu sık yapraklı bir görünüm almasına rozetleşme denmektedir.
Soru 35
Bitkilerde zararlı olan hastalıklar, yabancı otlar ve zararlılara karşı kullanılan bitki koruma ürünleri aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Nodozite
B
Pülverizatör
C
Pestisit
D
Peroksiasil Nitrat
E
Lentisel
Açıklama:
Pestisit: Bitkilerde zararlı olan hastalıklar, yabancı otlar ve zararlılara karşı kullanılan bitki koruma ürünleridir.
Soru 36
Don olayları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Sonbahar erken donları hasadı yapılmamış ürünlerde ve iyi olgunlaşmamış sürgünlere zarar verir.
B
Şiddetli donlarda odunsu bitkilerde kabuk kısmında su kaybının fazla olması nedeni ile kabuk büzülür, çatlar.
C
Bitkiler için diğerleri ile karşılaştırıldığında en tehlikeli donlar kış donlarıdır.
D
Patojenler don zararı dolayısıyla zarar görmüş ve çatlamış dokulardan daha kolay enfeksiyon yaparlar.
E
Sıcaklıklardaki ani düşüşler bitkilerde sıcaklığın yavaş yavaş düşmesinden daha fazla zarara neden olur.
Açıklama:
Bitkilerde en tehlikeli donlar ilkbaharın geç donlarıdır. Tehlikeli oluşunun nedeni bitkilerin uyandığı ve topraktan su alımının arttığı döneme rastlamasındandır. Don zararı sonucunda otsu bitki kısımları genellikle pörsür. Bitkinin yeşil aksamı sulu ve saydam bir görünüm alır, renkleri koyulaşır ve kurur.
Soru 37
Bitkiler su isteklerine göre sıralanmak istendiğinde en az su isteği olanlardan en çok su isteği olanlara göre doğru sıralama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
kserofit bitkiler- mezofit bitkiler- higrofit bitkiler
B
mezofit bitkiler- higrofit bitkiler- kserofit bitkiler
C
higrofit bitkiler- kserofit bitkiler- mezofit bitkiler
D
kserofit bitkiler- higrofit bitkiler- mezofit bitkiler
E
higrofit bitkiler- mezofit bitkiler- kserofit bitkiler
Açıklama:
Kserofit bitkiler daha çok kurak koşullara adapte olmuş ve su ihtiyaçları fazla olmayan bitkilerdir. Suya adapte olmuş bitkiler ise higrofit bitkiler olarak adlandırılır. Su ihtiyacı açısından bu iki grubun arasında bulunan ve daha çok nemli bölgeleri seven bitkilere ise mezofit bitkiler denilmektedir.
Soru 38
Toprakta eksikliğinde bitkilerde bodurluk, dik gelişme, saplarda zayıflık ve kök büyümesinde gerileme olmasının yanı sıra bitkilerde nükleik asitlerin yapı maddesi olan element aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Azot
B
Bakır
C
Çinko
D
Demir
E
Fosfor
Açıklama:
Fosfor bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yapı maddesidir. Bitkiler döllenme organlarının tam olarak gelişebilmesi için fosfora ihtiyaç duyar. Aynı şekilde kök gelişimi için de bu element gereklidir. Toprakta fosfor eksikliğinde bitkilerde bodurluk, dik gelişme, saplarda zayıflık ve kök büyümesinde gerileme görülür. Yapraklar küçülür, dikleşir, renkleri koyu ve donuk olur, bazen de antosiyan birikmesi sonucunda kırmızı-menekşe rengine döner. Meyve ağaçlarında sürgünlerin büyümesi, tomurcuk ve çiçek oluşumu, tek yıllık bitkilerde de ise tohum ve meyve oluşumu azalır ve önemli ürün kayıplarına neden olur.
Soru 39
Bitkilerde protein sentezi ile ilişkili metabolizma faaliyetlerinde rol alan ve noksanlığı sonucunda sürgün uçlarındaki yaprakların damarlarında kırmızılaşma ile beraber yaprakta kloroz belirtileri görülen madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Azot
B
Bor
C
Çinko
D
Demir
E
Kükürt
Açıklama:
Bor, bitkilerde protein sentezi ile ilişkili metabolizma faaliyetlerinde rol alır. Eksikliğinde bitkide kalsiyum taşınması engellenerek, kalsiyum eksikliği ile ilişkili belirtiler oluşur. Bor noksanlığı sonucunda sürgün uçlarındaki yaprakların damarlarında kırmızılaşma ile beraber yaprakta kloroz ve meyvenin öz kısmında kahverengi lekeler meydana gelir. Yaz aylarında sürgünlerde geriye doğru ölüm belirtileri ortaya çıkar. Sürgünlerin yakınındaki dalların kabuk altında kahverengileşme, sürgün boğum aralarının kısalması ve rozetleşme görülür.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi hatalı tarımsal işlemlerden biri olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Pülverizatör haznelerinin herbisit uygulamasından sonra temizlenmesi
B
Herbisit ve pestisitlerin önerilen zamanlar ve önerilen dozlarda kullanması
C
Bitkilerde budanan kısımların aşı macunu ile kapatılması
D
Fidanların aşı yerinin toprak altında kalacak şekilde derin dikilmesi
E
Üretim materyali olarak verimli, kaliteli, hastalıklara dayanıklı standart çeşitlerin kullanılması
Açıklama:
Tohumların derin dikimi çıkışın gecikmesine, bu dönemde hassas olan bitkilerin patojenlere daha uzun süre maruz kalmalarına neden olur. Fidanların aşı yerinin toprak altında kalacak şekilde derin dikimi sonucu köklerde havasızlık nedeni ile boğulmalar görülür. Ekim işlemi bitki çeşidine, o bölgedeki bitki hastalık ve zararlılarının durumuna göre ve ekolojik koşullara göre en uygun zamanda yapılmalıdır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi bitki gelişimi için önemi dikkate alındığında mikro element olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Azot
B
Kalsiyum
C
Fosfor
D
Molibden
E
Kükürt
Açıklama:
Bitkiler normal gelişmelerini tamamlayabilmek için azot, fosfor, potasyum, kükürt, demir, kalsiyum ve magnezyum gibi makro elementlere daha fazla ihtiyaç duyarlar. Bazı elementlere ise duydukları gereksinim daha azdır. Bu elementlere mikro elementler veya iz elementler adı verilir. Bunlar; mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi bitki gelişimi açısından makro element olarak sınıflandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Bakır
B
Bor
C
Çinko
D
Demir
E
Sodyum
Açıklama:
Bitkiler normal gelişmelerini tamamlayabilmek için azot, fosfor, potasyum, kükürt, demir, kalsiyum ve magnezyum gibi makro elementlere daha fazla ihtiyaç duyarlar. Bazı elementlere ise duydukları gereksinim daha azdır. Bu elementlere mikro elementler veya iz elementler adı verilir. Bunlar; mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur.
Soru 43
Bitkilerde işlevlerinden biri nitratın amonyuma indirgemesi olan, ayrıca toprakta azot fikse eden bakterilerin de ihtiyaç duyduğu ve eksikliğinde baklagillerde nodozite oluşumunun gerçekleştirilemediği element aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Magnezyum
B
Mangan
C
Molibden
D
Sodyum
E
Potasyum
Açıklama:
Bitkilerde molibdenin işlevlerinden biri nitratın amonyuma indirgemesidir ayrıca toprakta azot fikse eden bakteriler molibdene ihtiyaç duyarlar. Eksikliğinde baklagillerde nodozite oluşmaz. Molibden bitkilerde askorbik asidin (vitamin C) sentezinde de rol oynar. Molibden yeteri kadar alınmadığında yaprak damarları arasında klorofil az oluşur.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi hatalı tarım işlemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bitki koruma ürünlerinin önerilen zamanlar ve önerilen dozlar dışında kullanılması
B
Ekimin bitki çeşidine, o bölgedeki bitki hastalık ve zararlılarının durumuna göre yapılması
C
Meyve ağaçlarında ve bağlarda derin budamalar yapılarak açık yaralar oluşturulması
D
Tek yanlı ve olabildiğince fazla gübreleme yapılması
E
Hastalık etmenleri ile bulaşık veya hastalıklara karşı hassas üretim materyallerinin kullanılması
Açıklama:
Ekim işlemi bitki çeşidine, o bölgedeki bitki hastalık ve zararlılarının durumuna göre ve ekolojik koşullara göre en uygun zamanda yapılmalıdır.
Soru 45
Toprakta su bulunmasına rağmen bitkilerin bu sudan faydalanamaması sonucu ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akut kuraklık
B
Fizyolojik kuraklık
C
Generatif gelişme
D
Kronik kuraklık
E
Vejetatif gelişme
Açıklama:
Fizyolojik kuraklık: Toprakta su bulunmasına rağmen bitkilerin bu sudan faydalanamaması sonucu ortaya çıkan kuraklıktır. Bu durum genellikle toprak tuzluluğu ve yoğun gübreleme sonucu ortaya çıkar. Bazı durumlarda toprak ve hava sıcaklığının çok düşük olması da topraktan su alınımını engeller.
Soru 46
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde cansız hastalık etmenlerini kaç ana başlık altında incelemek mümkündür?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
2
E
3
Açıklama:
Cansız hastalık etmenlerini 4 ana başlık altında incelemek mümkündür.
Soru 47
Bitkilerin en iyi yetiştikleri sıcaklık derecesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
10-12 °C
B
15-30 °C
C
20-25 °C
D
30-35 °C
E
40-45 °C
Açıklama:
Bitkilerin en iyi geliştikleri sıcaklık derecesi 15- 30°C'dir.
Soru 48
Bitkilerde genellikle toprak altında bulunan ve yukarı doğru filizler ve aşağı doğru kökler veren kalın yatay gövde biçimi (köksap)'a ne ad verilir?
Seçenekler
A
Valsa kanseri
B
Rizom
C
Kömür çürüklüğü
D
Vejetatif gelişme
E
Generatif gelişme
Açıklama:
Bitkilerde genellikle toprak altında bulunan ve yukarı doğru filizler ve aşağı doğru kökler veren kalın yatay gövde biçimi (köksap)' a rizom adı verilir.
Soru 49
Subtropik bitkilerin zarar gördüğü sıcaklık derecesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
5 °C
B
6 °C
C
0 °C
D
10 °C
E
20 °C
Açıklama:
Subtropik bitkiler 0 °C derece civarında zarar görürler.
Soru 50
En çok zarar veren yağış türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kar
B
Yağmur
C
Çiğ
D
Dolu
E
Tipi
Açıklama:
En çok zarar veren yağış türü doludur.
Soru 51
I. Toprağın su-hava kapasitesi,
II. Toprak ısısı,
III. Toprak tekstürü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri toprağın fiziksel yapısını oluşturur?
II. Toprak ısısı,
III. Toprak tekstürü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri toprağın fiziksel yapısını oluşturur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de toprağın fiziksel yapısını oluşturur.
Soru 52
Tarım arazilerinde istenmeyen bitkiler olan yabancı otların mücadelesinde kullanılan bitki koruma ürünlerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Rizom
B
Herbisit
C
Pestisit
D
Pülverizatör
E
Tomurcuk
Açıklama:
Tarım arazilerinde istenmeyen bitkiler olan yabancı otların mücadelesinde kullanılan bitki koruma ürünlerine herbisit adı verilir.
Soru 53
Sıvıları ince zerrecikler halinde püskürtmekte kullanılan aletlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pülverizatör
B
Herbisit
C
Pestisit
D
Rizom
E
Tohum
Açıklama:
Sıvıları ince zerrecikler halinde püskürtmekte kullanılan aletlere pülverizatör adı verilir.
Soru 54
Baklagillerin köklerinde Rhizobium bakterilerinin meydana getirdiği küçük yumrucuklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nodozite
B
Molibden
C
Herbisit
D
Pestisit
E
Pülverizatör
Açıklama:
Baklagillerin köklerinde Rhizobium bakterilerinin meydana getirdiği küçük yumrucuklara nodozite adı verilir.
Soru 55
Bitkilerin sürgün uçlarının, gelişmesinin gerilemesi ve sürgün boğum aralarının kısalması sonucu sık yapraklı bir görünüm almasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çinko
B
Rozetleşme
C
Mangan
D
Bakır
E
Molibden
Açıklama:
Bitkilerin sürgün uçlarının, gelişmesinin gerilemesi ve sürgün boğum aralarının kısalması sonucu sık yapraklı bir görünüm almasına rozetleşme adı verilir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin hastalanmasına yol açan çevresel faktörlere, cansız hastalık etmenlerine, parazit olmayan hastalık etmenlerine verilen genel addır?
Seçenekler
A
Patojen
B
Fizyojen
C
Parazit
D
Mutajen
E
Enfeksiyon
Açıklama:
GİRİŞ
Bitkilerin hastalanmasına yol açan çevresel faktörler, cansız hastalık etmenleri, parazit olmayan hastalık etmenleri veya “fizyojen” olarak adlandırılır.
Bitkilerin hastalanmasına yol açan çevresel faktörler, cansız hastalık etmenleri, parazit olmayan hastalık etmenleri veya “fizyojen” olarak adlandırılır.
Soru 57
- Elverişsiz atmosfer koşulları
- Elverişsiz toprak koşulları
- Hatalı tarımsal işlemler
- Çevre kirliliği
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
GİRİŞ
Cansız hastalık etmenlerini 4 ana başlık altında incelemek mümkündür. Bunlar; elverişsiz atmosfer koşulları, elverişsiz toprak koşulları, hatalı tarımsal işlemler ve çevre kirliliğidir.
Cansız hastalık etmenlerini 4 ana başlık altında incelemek mümkündür. Bunlar; elverişsiz atmosfer koşulları, elverişsiz toprak koşulları, hatalı tarımsal işlemler ve çevre kirliliğidir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi bitkiler için en tehlikeli don olayının yaşandığı dönemdir?
Seçenekler
A
İlkbahar geç donları
B
Yaz sabah donları
C
Sonbahar erken donları
D
Kış donları
E
Sonbahar geç donları
Açıklama:
ELVERİŞSİZ ATMOSFER KOŞULLARI
Bitkilerde en tehlikeli donlar ilkbaharın geç donlarıdır. Tehlikeli oluşunun nedeni bitkilerin uyandığı ve topraktan su alımının arttığı döneme rastlamasındandır. Don zararı sonucunda otsu bitki kısımları genellikle pörsür. Bitkinin yeşil aksamı sulu ve saydam bir görünüm alır, renkleri koyulaşır ve kurur.
Bitkilerde en tehlikeli donlar ilkbaharın geç donlarıdır. Tehlikeli oluşunun nedeni bitkilerin uyandığı ve topraktan su alımının arttığı döneme rastlamasındandır. Don zararı sonucunda otsu bitki kısımları genellikle pörsür. Bitkinin yeşil aksamı sulu ve saydam bir görünüm alır, renkleri koyulaşır ve kurur.
Soru 59
- Köklerin topraktan aldığı su, terleme ile kaybedilen suyu karşılayamaz ve bitkide solgunluk görülür.
- Yüksek sıcaklık bitkilerin taze ve sulu kısımlarında yanmalara neden olmaktadır.
- Yumrulu bitkilerde bitkilerin büyüme uçlarında ölüm meydana gelmektedir.
- Yüksek sıcaklık koşullarına sahip depolarda muhafaza edilen elmalarda sulu öz çürüklüğü görülür.
Yukarıda verilenlerden hangisi yüksek sıcaklığın neden olduğu hastalıklar için söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
ELVERİŞSİZ ATMOSFER KOŞULLARI
Yüksek sıcaklık derecelerinde bitkiler çok hızlı terleme yaparlar. Bu koşullarda köklerin topraktan aldığı su, terleme ile kaybedilen suyu karşılayamaz ve bitkide solgunluk görülür. Yüksek sıcaklık bitkilerin taze ve sulu kısımlarında yanmalara neden olmakta yaprak ve meyve dökümü artmaktadır. Yumrulu bitkilerde bitkilerin büyüme uçlarında ölüm meydana gelmektedir. Yüksek sıcaklık koşullarına sahip depolarda muhafaza edilen elmalarda sulu öz, patateslerde ise siyah öz çürüklüğü görülür.
Yüksek sıcaklık derecelerinde bitkiler çok hızlı terleme yaparlar. Bu koşullarda köklerin topraktan aldığı su, terleme ile kaybedilen suyu karşılayamaz ve bitkide solgunluk görülür. Yüksek sıcaklık bitkilerin taze ve sulu kısımlarında yanmalara neden olmakta yaprak ve meyve dökümü artmaktadır. Yumrulu bitkilerde bitkilerin büyüme uçlarında ölüm meydana gelmektedir. Yüksek sıcaklık koşullarına sahip depolarda muhafaza edilen elmalarda sulu öz, patateslerde ise siyah öz çürüklüğü görülür.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi toprak tuzluluğu ve yoğun gübreleme ve toprakta su bulunmasına rağmen bitkilerin bu sudan faydalanamaması sonucu ortaya çıkan kuraklıktır?
Seçenekler
A
Akut kuraklık
B
Kronik kuraklık
C
Fizyolojik kuraklık
D
Biyolojik kuraklık
E
Metabolik kuraklık
Açıklama:
ELVERİŞSİZ ATMOSFER KOŞULLARI
Fizyolojik kuraklık: Toprakta su bulunmasına rağmen bitkilerin bu sudan faydalanamaması sonucu ortaya çıkan kuraklıktır. Bu durum genellikle toprak tuzluluğu ve yoğun gübreleme sonucu ortaya çıkar. Bazı durumlarda toprak ve hava sıcaklığının çok düşük olması da topraktan su alınımını engeller.
Fizyolojik kuraklık: Toprakta su bulunmasına rağmen bitkilerin bu sudan faydalanamaması sonucu ortaya çıkan kuraklıktır. Bu durum genellikle toprak tuzluluğu ve yoğun gübreleme sonucu ortaya çıkar. Bazı durumlarda toprak ve hava sıcaklığının çok düşük olması da topraktan su alınımını engeller.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi iz elementlerinden biri olarak sayılır?
Seçenekler
A
Azot
B
Molibden
C
Fosfor
D
Potasyum
E
Kükürt
Açıklama:
ELVERİŞSİZ TOPRAK KOŞULLARI
Bitkiler normal gelişmelerini tamamlayabilmek için azot, fosfor, potasyum, kükürt, demir, kalsiyum ve magnezyum gibi makro elementlere daha fazla ihtiyaç duyarlar. Bazı elementlere ise duydukları gereksinim daha azdır. Bu elementlere mikro elementler veya iz elementler adı verilir. Bunlar; mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur.
Bitkiler normal gelişmelerini tamamlayabilmek için azot, fosfor, potasyum, kükürt, demir, kalsiyum ve magnezyum gibi makro elementlere daha fazla ihtiyaç duyarlar. Bazı elementlere ise duydukları gereksinim daha azdır. Bu elementlere mikro elementler veya iz elementler adı verilir. Bunlar; mangan, bakır, çinko, molibden, bor, iyot, klor ve sodyumdur.
Soru 62
“Bitkide azot metabolizması ile ilişkili olduğu, aminoasitlerin proteine dönüşmesinde rol oynadığı saptanmıştır. Eksikliğinde en önemli belirti genel solgunluk ve yaprak yanıklığıdır.” Şeklinde tanımlanan element aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Azot
B
Molibden
C
Fosfor
D
Potasyum
E
Kükürt
Açıklama:
ELVERİŞSİZ TOPRAK KOŞULLARI
Potasyumun bitkide azot metabolizması ile ilişkili olduğu, aminoasitlerin proteine dönüşmesinde rol oynadığı saptanmıştır. Eksikliğinde en önemli belirti genel solgunluk ve yaprak yanıklığıdır. Belirtiler önce alt yapraklardan başlar, yaprak normal yeşil rengini kaybeder daha sonra bu alan suda ıslanmış gibi görünür ve en sonunda nekroze olur.
Potasyumun bitkide azot metabolizması ile ilişkili olduğu, aminoasitlerin proteine dönüşmesinde rol oynadığı saptanmıştır. Eksikliğinde en önemli belirti genel solgunluk ve yaprak yanıklığıdır. Belirtiler önce alt yapraklardan başlar, yaprak normal yeşil rengini kaybeder daha sonra bu alan suda ıslanmış gibi görünür ve en sonunda nekroze olur.
Soru 63
Klorofilin yapısında bulunmasa da oluşumunda önemli rolü olan bitki besin maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Azot
B
Demir
C
Fosfor
D
Potasyum
E
Kükürt
Açıklama:
ELVERİŞSİZ TOPRAK KOŞULLARI
Bitkilerde özellikle topraktaki demir eksikliğine bağlı olarak meydana gelen kloroz oldukça yaygındır. Demir elementi her ne kadar klorofilin yapısında bulunmasa da, klorofilin oluşumunda önemli rolü olan bitki besin maddesidir. Eksikliğinde klorofil oluşmaz.
Bitkilerde özellikle topraktaki demir eksikliğine bağlı olarak meydana gelen kloroz oldukça yaygındır. Demir elementi her ne kadar klorofilin yapısında bulunmasa da, klorofilin oluşumunda önemli rolü olan bitki besin maddesidir. Eksikliğinde klorofil oluşmaz.
Soru 64
- Meyve ağaçlarında ve bağlarda yapılan derin budamalar bitkilerde açık yaralar oluşturmaktadır.
- Budanan kısımlar mutlaka aşı macunu ile kapatılmalıdır, aksi takdirde bazı patojenler bu yaralardan girerek bitkiye zarar verirler.
- Budama ve sebzelerde koltuk alma işlemlerinde kullanılan makas ve bıçaklar bir bitkiden diğerine geçerken mutlaka dezenfekte edilmelidir.
- Bitkilerde mineral madde dengesizliklerine, dokuların gevşek yapılı olmasına ve çevre koşullarına dayanımlarının azalmasına neden olur.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
HATALI TARIMSAL İŞLEMLER
Meyve ağaçlarında ve bağlarda yapılan derin budamalar bitkilerde açık yaralar oluşturmaktadır. Budanan kısımlar mutlaka aşı macunu ile kapatılmalıdır, aksi takdirde bazı patojenler bu yaralardan girerek bitkiye zarar verirler. Ayrıca budama ve sebzelerde koltuk alma işlemlerinde kullanılan makas ve bıçaklar bir bitkiden diğerine geçerken mutlaka dezenfekte edilmelidir. Bu dezenfeksiyon yapılmadığı takdirde bazı bitki patojenleri bu aletlerle kolayca bitkiden bitkiye bulaşmaktadır.
Meyve ağaçlarında ve bağlarda yapılan derin budamalar bitkilerde açık yaralar oluşturmaktadır. Budanan kısımlar mutlaka aşı macunu ile kapatılmalıdır, aksi takdirde bazı patojenler bu yaralardan girerek bitkiye zarar verirler. Ayrıca budama ve sebzelerde koltuk alma işlemlerinde kullanılan makas ve bıçaklar bir bitkiden diğerine geçerken mutlaka dezenfekte edilmelidir. Bu dezenfeksiyon yapılmadığı takdirde bazı bitki patojenleri bu aletlerle kolayca bitkiden bitkiye bulaşmaktadır.
Soru 65
- Ozon
- Flor
- Azot oksitleri
- Kükürt dioksit
Yukarıdakilerden hangileri bitkilerde hastalığa neden olabilecek gaz kirleticilerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
ÇEVRE KİRLİLİĞİ
Endüstriyel üretim alanlarında ve yoğun yerleşim bölgelerinde çevreye salınan atıklar bitkiler üzerinde önemli toksik etkiler oluşturmaktadır. Kükürt dioksit, ozon, flor ve floridler, peroksiasil nitratlar, azot oksitleri sayılabilir.
Endüstriyel üretim alanlarında ve yoğun yerleşim bölgelerinde çevreye salınan atıklar bitkiler üzerinde önemli toksik etkiler oluşturmaktadır. Kükürt dioksit, ozon, flor ve floridler, peroksiasil nitratlar, azot oksitleri sayılabilir.
Soru 66
Hangi seçenekte bitkilerin en iyi geliştikleri sıcaklık derecesi doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
10-20 °C
B
10-15 °C
C
15-30 °C
D
30-40 °C
E
40-50 °C
Açıklama:
Her bitki türünün gelişmesi için kendine özgü sıcaklık isteği olmakla birlikte genel olarak bitkilerin en iyi geliştikleri sıcaklık derecesi 15-30 °Cdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 67
Aşağıdaki bitkilerden hangisi 0 °C civarında zarar görmeden dayanabilir?
Seçenekler
A
Muz
B
Domates
C
Lahana
D
Domates
E
Portakal
Açıklama:
Çok yıllık bitkiler tek yıllıklara oranla sıcaklık değişimlerine daha dayanıklıdır. Muz, turunçgil ve domates gibi tropik veya subtropik bitkiler 0°C civarında zarar görürken, lahana, buğday, yonca gibi bitkiler daha soğuk koşullara zarar görmeden dayanabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 68
Hangisi don zararı sonucu bitkide meydana gelen değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Otsu bitki kısımlarının pörsümesi
B
Bitkinin renginin açılması
C
Bitkinin yeşil aksamının sulu görüntü alması
D
Bitkinin kuruması
E
Bitkinin yeşil aksamının saydam bir görüntü alması
Açıklama:
Don zararı sonucunda otsu bitki kısımları genellikle pörsür. Bitkinin yeşil aksamı sulu ve saydam bir görünüm alır, renkleri koyulaşır ve kurur. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
Hangisi bitkilerde düşük sıcaklığın etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Solunumun hızlanması
B
Hızlı terleme
C
Bitkide solgunluk
D
Yaprak ve meyve dökümünde artış
E
Yavaş çimlenme
Açıklama:
Düşük sıcaklıklar bitkilerde indirekt zararlara da yol açarlar. Düşük sıcaklıklarda tohumlar daha yavaş çimlenir ve toprak yüzeyine daha geç çıkarlar. Bu şekilde bitkilerin toprak kökenli hastalıklara karşı hassas oldukları genç dönemlerinde bu hastalıklara daha uzun süre maruz kalırlar. Patojenler don zararı dolayısıyla zarar görmüş ve çatlamış dokulardan daha kolay enfeksiyon yaparlar. Bitkiler için uygun sıcaklık derecelerinin üzerine çıkıldığında ise solunum hızlanmakta, fotosentez hızı solunum hızına yetişememekte ve bunun sonucunda da denge bozulduğu için bir takım belirtiler ortaya çıkmaktadır. Yüksek sıcaklık derecelerinde bitkiler çok hızlı terleme yaparlar. Bu koşullarda köklerin topraktan aldığı su, terleme ile kaybedilen suyu karşılayamaz ve bitkide solgunluk görülür. Su kaybı nedeniyle ortaya çıkan su dengesi bozukluğu, bitkileri hastalıklara duyarlı kılar. Yüksek sıcaklık bitkilerin taze ve sulu kısımlarında yanmalara neden olmakta yaprak ve meyve dökümü artmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 70
Hangisi bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yapı maddesidir?
Seçenekler
A
Fosfor
B
Potasyum
C
Azot
D
Kalsiyum
E
Magnezyum
Açıklama:
Fosfor bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yapı maddesidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 71
Hangisi bitkinin uç meristem dokularının gelişmesinde birinci derecede rol oynayan ve çiçek oluşumunda etkin olan elementtir?
Seçenekler
A
Fosfor
B
Azot
C
Kalsiyum
D
Magnezyum
E
Kükürt
Açıklama:
Kalsiyum bitkinin uç meristem dokularının gelişmesinde birinci derecede rol oynar, ayrıca çiçek oluşumunda da etkindir.
Soru 72
Hangi elementin eksikliğinde baklagillerde nodozite oluşmaz?
Seçenekler
A
Azot
B
Bor
C
Kükürt
D
Molibden
E
Magnezyum
Açıklama:
Bitkilerde molibdenin işlevlerinden biri nitratın amonyuma indirgemesidir ayrıca toprakta azot fikse eden bakteriler molibdene ihtiyaç duyarlar. Eksikliğinde baklagillerde nodozite oluşmaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 73
Hangisi bitkilerde zararlı olan hastalıklar, yabancı otlar ve zararlılara karşı kullanılan bitki koruma ürünlerine verilen isimdir?
Seçenekler
A
Budama
B
Pülverizatör
C
Pestisit
D
Nodozite
E
Gübre
Açıklama:
Bitkilerde zararlı olan hastalıklar, yabancı otlar ve zararlılara karşı kullanılan bitki koruma ürünleri pestisitlerdir.Doğru cevap C'dir.
Soru 74
Hangisinin eksikliğinde elma ve armutta yapraklarda damarlar arası kloroz görülür?
Seçenekler
A
Azot
B
Bor
C
Kalsiyum
D
Magnezyum
E
Mangan
Açıklama:
Elma ve armutta mangan eksikliğinde yapraklarda damarlar arası kloroz görülür.Doğru cevap E'dir.
Soru 75
Hangisi bitkilerde döllenme organlarının tam olarak gelişebilmesi için gerekli besin maddesidir?
Seçenekler
A
Fosfor
B
Azot
C
Magnezyum
D
Mangan
E
Kükürt
Açıklama:
Bitkiler döllenme organlarının tam olarak gelişebilmesi için fosfora ihtiyaç duyar. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi cansız hastalık etmenlerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Elverişsiz atmosfer koşulları
B
Elverişsiz toprak koşulları
C
Elverişsiz su koşulları
D
Hatalı tarımsal işlemler
E
Çevre kirliliği
Açıklama:
Cansız hastalık etmenlerini 4 ana başlık altında incelemek mümkündür. Bunlar; elverişsiz atmosfer koşulları, elverişsiz toprak koşulları, hatalı tarımsal işlemler ve çevre kirliliğidir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 77
Yüksek yapılı bitkilerde organların eşeysiz olarak büyümesi ve gelişmesine ne denir ?
Seçenekler
A
Kömür çürüklüğü
B
Vejetatif gelişme
C
Generatif gelişme
D
Rizom
E
Antisiyan
Açıklama:
Vejetatif gelişme (bitkilerde): Yüksek yapılı bitkilerde organların (gövde, sap, yaprak) eşeysiz olarak büyümesi ve gelişmesi.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 78
Odunsu bitkilerin şiddetli donlarda kabuk kısmının büzülüp çatlamasının nedeni nedir ?
Seçenekler
A
Topraktan su alımının artması
B
Hücreler arasındaki buz kristallerinin aniden erimesi
C
Düşük sıcaklıklarda tohumlar daha yavaş çimlendiği için
D
Şiddetli donlarda su kaybının fazla olması
E
Sıcaklık kademeli olarak düştüğü için
Açıklama:
Düşük Sıcaklığın Etkisi
Düşük atmosfer sıcaklığının bitki için en tehlikeli olan şekli don olaylarıdır. Donlar oluş zamanına göre;
• Sonbahar erken donları,
• Kış donları
• İlkbahar geç donları olarak üçe ayrılırlar.
Sonbahar erken donları daha çok hasadı yapılmamış ürünlerde ve iyi olgunlaşmamış sürgünlere zarar verir. Kış donlarına bitkiler normal olarak daha dayanıklıdır çünkü bitkinin su alımı azalmış ve hücre plazması daha yoğunlaşmıştır. Bu şekilde hücreler belirli sınıra kadar dona dayanabilir. Şiddetli donlarda odunsu bitkilerde kabuk kısmında su kaybının fazla olması nedeni ile kabuk büzülür, çatlar ve plakalar halinde kalkar.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Düşük atmosfer sıcaklığının bitki için en tehlikeli olan şekli don olaylarıdır. Donlar oluş zamanına göre;
• Sonbahar erken donları,
• Kış donları
• İlkbahar geç donları olarak üçe ayrılırlar.
Sonbahar erken donları daha çok hasadı yapılmamış ürünlerde ve iyi olgunlaşmamış sürgünlere zarar verir. Kış donlarına bitkiler normal olarak daha dayanıklıdır çünkü bitkinin su alımı azalmış ve hücre plazması daha yoğunlaşmıştır. Bu şekilde hücreler belirli sınıra kadar dona dayanabilir. Şiddetli donlarda odunsu bitkilerde kabuk kısmında su kaybının fazla olması nedeni ile kabuk büzülür, çatlar ve plakalar halinde kalkar.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 79
Köklerin topraktan aldığı suyun, terleme ile kaybedilen suyu karşılayamaması durumunda bitkide solgunluk görülür. Bu duruma sebep olan etken aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Yüksek sıcaklık
B
Nem yetersizliği
C
Nem fazlalığı
D
Işık
E
Düşük sıcaklık
Açıklama:
Yüksek Sıcaklığın Etkisi
Bitkiler için uygun sıcaklık derecelerinin üzerine çıkıldığında solunum hızlanmakta, fotosentez hızı solunum hızına yetişememekte ve bunun sonucunda da denge bozulduğu için bir takım belirtiler ortaya çıkmaktadır. Yüksek sıcaklık derecelerinde bitkiler çok hızlı terleme yaparlar. Bu koşullarda köklerin topraktan aldığı su, terleme ile kaybedilen suyu karşılayamaz ve bitkide solgunluk görülür. Su kaybı nedeniyle ortaya çıkan su dengesi bozukluğu, bitkileri hastalıklara duyarlı kılar.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Bitkiler için uygun sıcaklık derecelerinin üzerine çıkıldığında solunum hızlanmakta, fotosentez hızı solunum hızına yetişememekte ve bunun sonucunda da denge bozulduğu için bir takım belirtiler ortaya çıkmaktadır. Yüksek sıcaklık derecelerinde bitkiler çok hızlı terleme yaparlar. Bu koşullarda köklerin topraktan aldığı su, terleme ile kaybedilen suyu karşılayamaz ve bitkide solgunluk görülür. Su kaybı nedeniyle ortaya çıkan su dengesi bozukluğu, bitkileri hastalıklara duyarlı kılar.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 80
Elmalarda “acı çukur” adı verilen meyve etinde kahverengi doku bozulmasına sebep olan etken aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Kalsiyum noksanlığı
B
Işık yetersizliği
C
Havada nem fazlalığı
D
Toprakta nem fazlalığı
E
Yüksek sıcaklık
Açıklama:
Bitkilerde yüksek ve düşük nemin etkilerinin yanı sıra sulama düzensizlikleri de önemli sorunlar oluşturur. Sulama düzensizlikleri domates meyvelerinde çatlamaya, kalsiyum noksanlığı ile beraber elmalarda “acı çukur” adı verilen meyve etinde kahverengi doku bozulmalarına neden olur. Bu belirtiler meyve kabuğunun hemen altında ise meyve kabuğunda çukur oluşur.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 81
Meyve ve çiçeklerdeki kırmızı, mavi ve mor renklerden sorumlu pigmente ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Etiolasyon
B
Kserofit
C
Mezofit
D
Higrofit
E
Antosiyan
Açıklama:
Antosiyan: Meyve ve çiçeklerdeki kırmızı, mavi ve mor renklerden sorumlu pigmenttir. Bu maddeler bioflavonoid yapısında olup, suda çüzünebilir, biyolojik
aktif ve antioksidan etkili olup toksik değildir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
aktif ve antioksidan etkili olup toksik değildir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 82
I- Bitkide oksijen miktarı artar
II- Toprak kökenli hastalıklardan etkilenir
III- Tohumları çimlenemez
Yukarıdakilerden hangisi veya hangilerinin toprakta gereğinden fazla suyun bulunmasının bitkiye olan etkilerinden değildir ?
II- Toprak kökenli hastalıklardan etkilenir
III- Tohumları çimlenemez
Yukarıdakilerden hangisi veya hangilerinin toprakta gereğinden fazla suyun bulunmasının bitkiye olan etkilerinden değildir ?
Seçenekler
A
I-II
B
I
C
I-II-III
D
II-III
E
III
Açıklama:
Toprağın Su-Hava Kapasitesi
Toprakta su ve hava kapasitesi birbirine bağlı iki faktördür. Toprakta gereğinden
fazla suyun bulunması, oksijen miktarını bitki için zararlı olacak derecede azaltır.
Bu durumda bitkiler toprak kökenli hastalık etmenlerinden daha çok etkilenir.
Havasız topraklarda tohumlar çimlenemez ve çürürler. Çimlenenler ise zayıf gelişir, boyları kısa kalır ve yeterli oranda ürün veremezler. Bu belirtilere genellikle ağır, killi topraklarda ve taban arazilerde yetiştirilen bitkilerde rastlanır. Toprakta bitkinin gereksinim duyduğundan daha az oranda su olduğunda ise bitki cılız gelişir ve bodurlaşma görülür. Bitkilerde solgunluk ve kurumalar göze çarpar. Bitki susuz koşullarda yeterli ve dengeli biçimde besin alamadığı için besin elementi eksiklikleri görülür. Bu duruma kurak koşullarda veya su tutma kapasitesi düşük, kumlu topraklarda karşılaşılır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Toprakta su ve hava kapasitesi birbirine bağlı iki faktördür. Toprakta gereğinden
fazla suyun bulunması, oksijen miktarını bitki için zararlı olacak derecede azaltır.
Bu durumda bitkiler toprak kökenli hastalık etmenlerinden daha çok etkilenir.
Havasız topraklarda tohumlar çimlenemez ve çürürler. Çimlenenler ise zayıf gelişir, boyları kısa kalır ve yeterli oranda ürün veremezler. Bu belirtilere genellikle ağır, killi topraklarda ve taban arazilerde yetiştirilen bitkilerde rastlanır. Toprakta bitkinin gereksinim duyduğundan daha az oranda su olduğunda ise bitki cılız gelişir ve bodurlaşma görülür. Bitkilerde solgunluk ve kurumalar göze çarpar. Bitki susuz koşullarda yeterli ve dengeli biçimde besin alamadığı için besin elementi eksiklikleri görülür. Bu duruma kurak koşullarda veya su tutma kapasitesi düşük, kumlu topraklarda karşılaşılır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 83
Bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yapı maddesi olan element aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Azot
B
Potasyum
C
Magnezyum
D
Kükürt
E
Fosfor
Açıklama:
Fosfor
Fosfor bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yapı maddesidir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Fosfor bitkilerde nükleik asitlerin ve fosfolipitlerin yapı maddesidir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi klorofilin yapısında bulunur ?
Seçenekler
A
Çinko
B
Demir
C
Kalsiyum
D
Magnezyum
E
Bakır
Açıklama:
Magnezyum
Magnezyum, klorofilin yapı taşlarından biridir ve aynı zamanda karbonhidratların taşınmasında rol alır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Magnezyum, klorofilin yapı taşlarından biridir ve aynı zamanda karbonhidratların taşınmasında rol alır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 85
Tarım arazilerinde istenmeyen bitkiler olan yabancı otların mücadelesinde kullanılan bitki koruma ürünlerine ne denir ?
Seçenekler
A
Pülverizatör
B
Pestisit
C
Herbisit
D
Lentisel
E
Nodozite
Açıklama:
Herbisit: Tarım arazilerinde istenmeyen bitkiler olan yabancı otların mücadelesinde
kullanılan bitki koruma ürünleri.
Doğru cevap C şıkkıdır.
kullanılan bitki koruma ürünleri.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Ünite 6
Soru 1
Funguslarda yaygın olarak görülen mikroskobik büyüklükte, iplik formunda ve dallanabilme özelliğine sahip somatik yapıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hif
B
Plasmodium
C
Pseudomiselyum
D
Tek hücre
E
Rizoid
Açıklama:
Funguslarda görülen morfolojik yapıları ayırt edebileceksiniz.
Soru 2
Bitki köklerinin yumru benzeri yapılar olarak düzensiz şekilde genişlemesiyle ortaya çıkan belirtiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kök çürüklüğü
B
Bazal gövde çürüklüğü
C
Kuru çürüklük
D
Kök kalınlaşması
E
Gelişme geriliği
Açıklama:
Fungusların bitkilerde oluşturduğu belirtileri ayırt edebileceksiniz.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi funguslarda görülen thallus tiplerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Miselyum
B
Plasmodium
C
Pseudomiselyum
D
Tek hücre
E
Rizoid
Açıklama:
Funguslarda görülen morfolojik yapıları ayırt edebileceksiniz.
funguslarda görülen thallus tipleri; miselyum-Plasmodium -Pseudomiselyum-tek hücre
funguslarda görülen thallus tipleri; miselyum-Plasmodium -Pseudomiselyum-tek hücre
Soru 4
Fungus hücresinde protein sentezi aşağıdaki organellerin hangisinde gerçekleşir?
Seçenekler
A
Mitokondrium
B
Endoplazmik retikulum
C
Vakuol
D
Lomasome
E
Ribozom
Açıklama:
Fungusların nasıl çoğaldığını açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Elma kara leke hastalığını oluşturan Venturia inaequalis fungusu nasıl bir patojendir?
Seçenekler
A
Obligat saprofit
B
Obligat parazit
C
Fakültatif saprofit
D
Fakültatif parazit
E
Yarı biyotrof
Açıklama:
Fungusların sınıflandırılmasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 6
Fungus hücrelerinde sitoplazmik membran, bazı kısımlarda içeri çökerek hücre duvarı ile arasında cepler oluşturmaktadır bu oluşuma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lomasome
B
Hipopodium
C
Rizoid
D
Appresorium
E
Haustorium
Açıklama:
Fungus hücrelerinde sitoplazmik membran, bazı kısımlarda içeri çökerek hücre duvarı ile arasında cepler oluşturmaktadır ki bunlara lomasome adı verilir. Diğer ise fungus türüne göre değişmekle birlikte farklı fonksiyonları ve şekli olan özel somatik yapılardır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi funguslarda hiflerin oluşturduğu dokulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Stroma
B
Skleroti
C
Rizomorf
D
Pseudorbiza
E
Aplanospor
Açıklama:
Funguslarda hifler çeşitli üreme yapılarını ve organlarını oluşturmak için birbirleriyle birleşir, karışır veya agregatlaşırlar. Hiflerin oluşturduğu dokular rizomorf, plektenkimatik doku, skleroti, pseudoskleroti, pseudorhiza ve stroma gibi yapılardır. Ancak aplanospor ise sporangiosporın hareketsiz olanlarına verilen isimdir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi bir thallospor tipidir?
Seçenekler
A
Konidi
B
Sporangiospor
C
Zospor
D
Arthrospor
E
Aplanospor
Açıklama:
Konidi ve sporangiospor birer eşeysiz spor oluşum durumlarında biri iken zoospor ve aplanospor sporangiospor’nın birer çeşidir. Ancak arthrospor ve klamidospor olmak üzere iki tip thallospor bulunmaktadır.
Soru 9
Fungus türlerine göre konidiler aşağıdakilerden hangileri bakımında büyük farklılıklar gösterirler?
Seçenekler
A
Şekil-Renk-Hücre Zarı
B
Şekil-Renk-Hücre Sayısı
C
Şekil-Ağırlık-Hücre Zarı
D
Şekil-Ağırlık-Hücre Sayısı
E
Şekil-Renk-Ağırlık
Açıklama:
Fungus türlerine göre konidiler şekil, renk ve hücre sayısı bakımından büyük farklılıklar gösterirler.
Soru 10
- Plasmogami
- Mayoz bölünme
- Konidiofor
- Aservulus
Yukarıdakilerden hangileri funguslarda eşeyli çoğalma aşamalarıdır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Funguslarda eşeyli çoğalma plasmogami, karyogami ve mayoz bölünme olmak üzere üç aşamada gerçekleşmektedir. Konidifor, konidilerin üzerinde oluştuğu spor taşıyıcılar iken aservulus ise konidilerin oluştuğu açık yastıklardır.
Soru 11
Bazı funguslar biyotrof özellik göstermekte, doğada sadece canlı konukçularda gelişip çoğalabilmektedirler. Bu organizmalara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fakültatif saprofit
B
Rhizoctonia solani
C
Obligat parazit
D
Pythium debaryanum
E
Deuterophoma tracheiphila
Açıklama:
Bazı funguslar biyotrof özellik göstermekte, doğada sadece canlı konukçularda gelişip çoğalabilmektedirler. Bu organizmalar obligat parazit olarak isimlendirilir. Fakültatif saprofit bir obligat olmayan parazit fungus iken rhizoctonia solani ve pythium debaryanum birer çökerten belirti oluşturan funguslardır. Deuterophoma tracheiphila ise bitkilerde geriye doğru ölüme sebebiyet veren bir hastalıktır.
Soru 12
Bir kısım fungusun etkisi ile bitkilerin gövde, yaprak, meyve veya çiçeklerinde ortaya çıkan nekrotik ve çökük lezyonlarına ne denir?
Seçenekler
A
Uyuz
B
Kanser
C
Çökerten
D
Antraknoz
E
Rastık
Açıklama:
Şıkların hepsi fungusların neden olduğu bitki hastalıklarında yaygın olarak görülen belirtilerdir. Ancak verilen açıklama antraknoz belirtisine aittir.
Soru 13
Diğer organizmalarda olduğu gibi funguslar da belirli bir sisteme göre kategorilere ayrılmaktadır. Bu kategoriler ve aldıkları ekler göz önünü alındığında “sınıf” kategorisine gelecek ek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
-mycota
B
-mycotina
C
-mycetes
D
-mycetidae
E
-ales
Açıklama:
Diğer organizmalarda olduğu gibi funguslar da belirli bir sisteme göre kategorilere ayrılmaktadır. Bu kategoriler ve aldıkları ekler sırası ile alem, bölüm (-mycota), alt bölüm (-mycotina), sınıf (-mycetes), alt sınıf (-mycetidae), takım (-ales), familya (-aceae), cins ve tür şeklindedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi mildiyö hastalıkları ile yapılan genel mücadele yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dayanıklı çeşitler yetiştirilmeli
B
Primer inokulum kaynağı olan bitki artıkları imha edilmeli
C
İlaçlı mücadelede bakırlı preparatlar kullanılmamaya dikkat edilmeli
D
Bitkinin kuvvetli gelişmesi sağlanmalı
E
Bitkilerin yetiştirileceği yerin fazla nemli ve gölgeli olmamasına dikkat edilmeli
Açıklama:
Mildiyö hastalıkları nemli bölgelerde yaygın olup genel mücadele yöntemleri şunlardır:
- Dayanıklı çeşitler yetiştirilmeli,
- Primer inokulum kaynağı olan bitki artıkları imha edilmeli,
- Kültür bitkisinin yetiştirileceği yerin iyi seçilerek fazla nemli ve gölgeli yerlerin olmamasına dikkat edilmeli,
- Bitkinin kuvvetli gelişmesi sağlanmalı,
- Bütün bu önlemlere rağmen hastalık yine görülürse ilaçlı mücadelede bakırlı preparatlar, organik fungisitler veya bazı sistemik fungisitler kullanılır. Özellikle bağ mildiyösünün klasik ilacı bakır sülfat ve kireç karışımından hazırlanan bordo bulamacıdır.
Soru 15
Chytridiomycota ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bir alem ismidir
B
Bir bölüm ismidir
C
Bir sınıf ismidir
D
Bir takım ismidir
E
Bir familya ismidir
Açıklama:
-mycota eki bir bölümü belirtmek için kullanılır. Dolayısıyla Chytridiomycota da bir -mycota eki aldığında bir bölüm ismidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi thallus tipleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hif
B
Miselyum
C
Plasmodium
D
Tek hücre
E
Pseudomiselyum
Açıklama:
Fungusların vücudunu oluşturan somatik yapıya thallus adı verilmektedir. Funguslarda miselyum, plasmodium, pseudomiselyum veya tek hücre olmak üzere farklı thallus tipleri görülmektedir. Hif ise miselyumdaki her bir dal veya iplik formundaki yaoının ismidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 17
Hiflerin birbirinden ayrı ayrı görülebilecek şekilde gevşek bir yapıda olduğu doku türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rizomorf doku
B
Prozenkimatik doku
C
Pseudoparakimatik doku
D
Pseudosklorenflimatik doku
E
Pseudoskleroti doku
Açıklama:
Hiflerin birbirinden ayrı ayrı görülebilecek şekilde gevşek bir yapıda olduğu doku türü Prozenkimatik dokudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
I. Aplanospor
II. Arthrospor
III. Klamidospor
IV. Zoospor
V. Sporangiospor
Yukarıdakilerden hangileri funguslarda görülen Thallospor tipleri arasında yer alır?
II. Arthrospor
III. Klamidospor
IV. Zoospor
V. Sporangiospor
Yukarıdakilerden hangileri funguslarda görülen Thallospor tipleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve V
B
IV ve V
C
II ve III
D
I ve III
E
III ve V
Açıklama:
Funguslarda görülen thallospor tipleri;
arthrospor ve klamidospordur. Doğru cevap C'dir.
arthrospor ve klamidospordur. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
Eşeyli çoğalmada, farklı eşeylikteki iki haploid çekirdeği yan yana getirmek üzere iki hücrenin protoplazmalarının birleştiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mayoz bölünme
B
Konidiofor
C
Karyogami
D
Plasmogami
E
Sporangium
Açıklama:
Eşeyli çoğalma plasmogami, karyogami ve mayoz bölünme olmak üzere üç aşamadan oluşur. Farklı eşeylikteki iki haploid çekirdeği yan yana getirmek üzere iki hücrenin protoplazmalarının birleştiği aşama Plasmogsami olarak adlandırılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 20
Doğada sadece canlı konukçularda gelişip çoğalabilen funguslar aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?
Seçenekler
A
Obligat saprofit
B
Yarı biyotrof
C
Fakültatif saprofit
D
Fakültatif parazit
E
Obligat parazit
Açıklama:
Bazı funguslar biyotrof özellik göstermekte, doğada sadece canlı konukçularda gelişip çoğalabilmektedirler. Bu organizmalar obligat parazit olarak isimlendirilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 21
Fungus sporlarının çimlenebilmesi için gereken minimum nem değeri kaçtır?
Seçenekler
A
%90
B
%80
C
%70
D
%60
E
%50
Açıklama:
Fungus sporlarının çimlenebilmesi için gereken nem değeri %90'ın üzerinde olmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Genç fidelerin kök boğazlarına arız olan patojenlerin, bu kısımlardan bitkileri zayıflatıp tek veya toplu olarak toprak yüzeyine devrilmelerine ve ölümlerine neden olması olarak tanımlanan hastalık belirtisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaprak lekeleri
B
Çökerten
C
Yanıklık
D
Geriye doğru ölüm
E
Kök çürüklüğü
Açıklama:
Çökerten toprak veya tohumda bulunan patojenlerin neden olduğu bir durumdur. Genç fidelerin kök boğazlarına arız olan patojenlerin, bu kısımlardan bitkileri zayıflatıp tek veya toplu olarak toprak yüzeyine devrilmelerine ve ölümlerine neden olmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Bir kısım fungusun etkisi ile bitkilerin gövde, yaprak, meyve veya çiçeklerinde nekrotik ve çökük lezyonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yanıklık
B
Çökerten
C
Antraknoz
D
Rastık
E
Külleme
Açıklama:
Antraknoz, bir kısım fungusun etkisi ile bitkilerin gövde, yaprak, meyve veya çiçeklerinde nekrotik ve çökük lezyonlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 24
Fungus sınıflandırmasında tek veya çok hücreli, hifsel koloni oluşturan ve ışığa göre yön değiştirebilen organizmaların oluşturduğu alem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ascomycota
B
Myxomycota
C
Protozoa
D
Chromista
E
Fungi
Açıklama:
Fungus sınıflandırmasında tek veya çok hücreli, hifsel koloni oluşturan ve ışığa göre yön değiştirebilen organizmaların oluşturduğu alem Chromista alemidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Patateslerde siğil hastalığına neden olan ve Synchytrium endobioticum olarak adlandırılan fungus türü, fungi aleminin hangi alt bölümüne aittir?
Seçenekler
A
Zygomycota
B
Ascomycota
C
Basidiomycota
D
Deuteromycota
E
Chytridiomycota
Açıklama:
Patateslerde siğil hastalığına neden olan ve Synchytrium endobioticum olarak adlandırılan fungus türü, fungi aleminin Chytridiomycota olara adlandırılan alt bölümünde sınıflandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Funguslarda iplik formunda olan ve farklı yönlerde dallanıp gelişen somatik yapının tamamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hif
B
Plasmodium
C
Miselyum
D
Thallus
E
Koloni
Açıklama:
Funguslarda iplik formunda olan ve farklı yönlerde dallanıp gelişen somatik
yapının tamamına miselyum denir.
yapının tamamına miselyum denir.
Soru 27
I Kitin
II Glukan
III Seluloz
Yukarıdaki yapı taşlarından hangisi yada hangileri Fungi Alemi içindeki fungusların hücre duvarında yer almaktadır?
II Glukan
III Seluloz
Yukarıdaki yapı taşlarından hangisi yada hangileri Fungi Alemi içindeki fungusların hücre duvarında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Fungi Alemi içindeki funguslarda hücre duvarının yapısında ana madde olarak kitin ve glukan bulunmakta, selüloz bulunmamaktadır.
Soru 28
Fungusların özelleşen somatik yapıları arasında kısa kök şeklinde olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rizoid
B
Appresorium
C
Baustorium
D
Hippopodium
E
Hif
Açıklama:
Rizoid, fungus thallusunun kısa kök şeklindeki ipliksi dalı olup bulundukları ortama tutunma, su ve gıda maddesi alımında rol oynar.
Soru 29
I Stroma
II Skleroti
III Baustorium
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri funguslarda hiflerin oluşturduğu dokulardandır?
II Skleroti
III Baustorium
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri funguslarda hiflerin oluşturduğu dokulardandır?
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Hiflerin oluşturduğu dokular rizomorf, plektenkimatik doku, skleroti, pseudoskleroti, pseudorhiza ve stroma gibi yapılardır.
Soru 30
I Sporangiospor
II Thallospor
III Konidi
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri fungusların eşeysiz spor oluşturma durumlarıdır?
II Thallospor
III Konidi
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri fungusların eşeysiz spor oluşturma durumlarıdır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Funguslarda görülen eşeysiz spor oluşturma durumları sporangiospor, thallospor ve konidi olmak üzere üçe ayrılır.
Soru 31
I. Plasmogami
II. Karyogami
III. Mitoz bölünme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fungusların eşeyli çoğalma aşamalarındandır?
II. Karyogami
III. Mitoz bölünme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fungusların eşeyli çoğalma aşamalarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Funguslarda eşeyli çoğalma plasmogami, karyogami ve mayoz bölünme olmak üzere üç aşamada gerçekleşmektedir.
Ancak Seçeneklerde ise sadece 2 si verilmiş olduğundan cevap b şıkkıdır
Ancak Seçeneklerde ise sadece 2 si verilmiş olduğundan cevap b şıkkıdır
Soru 32
Aşağıdaki fungus türlerinden hangisi sadece canlı hücrelerde gelişebilir?
Seçenekler
A
Endofitik funguslar
B
Fakültatif parazitler
C
Fakültatif sporfitler
D
Obligat saprofitler
E
Obligat parazitler
Açıklama:
Obligat parazit funguslar ise sadece canlı hücrelerde gelişirler, ölü hücrelerde beslenemezler.
Soru 33
Bitkilerde görülen toprak veya tohumda bulunan Pythium debaryanum, Rhizoctonia solani gibi fungusların neden olduğu hastalık belirtileri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaprak lekeleri
B
Çökerten
C
Yanıklık
D
Kanser
E
Kök kalınlaşması
Açıklama:
Bitkilerde görülen toprak veya tohumda bulunan Pythium debaryanum, Rhizoctonia solani gibi fungusların neden olduğu hastalık belirtilerine çökerten denir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi miselyum oluşturan fungusların alemidir?
Seçenekler
A
Protozoa
B
Chromista
C
Stramenopiles
D
Fungi
E
Oomycota
Açıklama:
Miselyum oluşturan funguslar alemi fungi olarak isimlendirilmekte olup, hücre duvarının yapısında kitin ve glukan bulunmaktadır.
Soru 35
Aşağıdaki fungus türlerinden hangisi patateslerde siğil hastalığına neden olur?
Seçenekler
A
Synchytrium endobioticum
B
Physoderma zeae-maydis
C
Olpidium brassicae
D
Taphrina deformans
E
Podosphaera leucotricha
Açıklama:
Chytridiomycetes sınıfında yer alan ve kültür bitkilerinde ekonomik zarar oluşturan Synchytrium endobioticum patateslerde siğil hastalığına neden olur.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi funguslarda görülen thallus tipleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Miselyum
B
Plasmodium
C
Pseudomiselyum
D
Tek hücre
E
Hif
Açıklama:
Funguslarda miselyum, plasmodium, pseudomiselyum veya tek hücre olmak üzere farklı thallus tipleri görülmektedir. Miselyumdaki her bir dal veya iplik formundaki yapı ise hif olarak isimlendirilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
- Mikroskobik büyüklüktedir.
- İplik formundadır.
- Dallanabilme özelliği yoktur.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri hiflerin özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hif mikroskobik büyüklükte, iplik formunda ve dallanabilme özelliğine sahiptir. Doğru cevap B'dir.
Soru 38
"Gelişmiş funguslarda hiflerde septum adı verilen enine bölmeler bulunmaktadır. İki septum arasında kalan kısım ............ ........... olarak isimlendirilir."
Yukarıda verilen cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelir?
Yukarıda verilen cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelir?
Seçenekler
A
Fungus hücresi
B
Anastomosis
C
Fungus kolonisi
D
Septum hücresi
E
Fungus hifi
Açıklama:
Gelişmiş funguslarda hiflerde septum adı verilen enine bölmeler bulunmaktadır. İki septum arasında kalan kısım fungus hücresi olarak isimlendirilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 39
Fungus hücrelerinde sitoplazmik membranın bazı kısımlarda içeri çökerek hücre duvarı ile arasında oluşan ceplere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Glikojen
B
Vakuol
C
Lomasome
D
Ribozom
E
Mitokondrium
Açıklama:
Fungus hücrelerinde sitoplazmik membran bazı kısımlarda içeri çökerek hücre duvarı ile arasında cepler oluşturmaktadır ki bunlara lomasome adı verilmektedir.
Soru 40
Fungus sporunun çimlenmesi sonucu oluşan çim tüpü veya hif ucundaki basit veya çıkıntı şeklindeki şişkin, konukçu dokuya tutunma işlevini gören somatik yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hipopodium
B
Rizoid
C
Haustorium
D
Appresorium
E
Çim tüpü
Açıklama:
Appresorium, fungus sporunun çimlenmesi sonucu oluşan çim tüpü veya hif ucundaki basit veya çıkıntı şeklindeki şişkinlik olup konukçu dokuya tutunma işlevini görür.
Soru 41
Birbirine paralel olarak gelişen çok sayıda hifin birbirleri ile yapışarak oluşturdukları ip şeklindeki dokulara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rizomorf
B
Skleroti
C
Pseudoskleroti
D
Pseudorhiza
E
Stroma
Açıklama:
Birbirine paralel olarak gelişen çok sayıda hifin birbirleri ile yapışarak oluşturdukları ip şeklindeki dokulara rizomorf denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
- Plasmogami
- Karyogami
- Mayoz
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Funguslarda eşeyli çoğalmada görülen dönemler; eşey hücreleri, plasmogami, karyogami ve mayozdur. Doğru cevap E'dir.
Soru 43
Sadece ölü organik maddelerden gıdalarını temin eden ve parazitik özellik göstermeyen funguslara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyotrof
B
Fusarium
C
Obligat saprofit
D
Verticillium
E
Venturia inaequalis
Açıklama:
Funguslar gıdalarını ya canlı organizmaları parazitleyerek veya ölü organik maddelerden sağlarlar. Sadece ölü organik maddelerden gıdalarını temin eden ve parazitik özellik göstermeyenlere obligat saprofit denilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 44
Fungusların etkisi ile bitkilerin gövde, yaprak, meyve veya çiçeklerinde ortaya çıkan nekrotik ve çökük lezyonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uyuz
B
Antraknoz
C
Bazal gövde çürüklüğü
D
Solgunluk
E
Kök çürüklüğü
Açıklama:
Bir kısım fungusun etkisi ile bitkilerin gövde, yaprak, meyve veya çiçeklerinde ortaya çıkan nekrotik ve çökük lezyonlara antraknoz denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi gerçek fungus olarak bilinen ve Fungi (Fungus) aleminde yer alan gruplar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Zygomycota
B
Ascomycota
C
Oomycota
D
Basidiomycota
E
Deuteromycota
Açıklama:
Gerçek fungus olarak bilinen Chytridiomycota, Zygomycota, Ascomycota, Basidiomycota ve Deuteromycota gruplarına ait olanlar ise Fungi (Fungus) aleminde yer almaktadır. Oomycota grubu funguslar ise Chromista alemi içinde fungus benzeri organizmalar olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
'......: Mikroskobik büyüklükte, iplik formunda ve dallanabilme özelliğne sahip funguslarda yaygın olarak görülen somatik yapı.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thallus
B
Hif
C
Mantar yapı
D
Morfoloji
E
Sporangium
Açıklama:
Hif: Mikroskobik büyüklükte,
iplik formunda ve
dallanabilme özelli¤ine
sahip funguslarda yayg›n
olarak görülen somatik yap›
iplik formunda ve
dallanabilme özelli¤ine
sahip funguslarda yayg›n
olarak görülen somatik yap›
Soru 47
'İki septum arasında kalan kısım ....... olarak isimlendirilmektedir.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hif
B
Septum
C
Fungus hücresi
D
Thallus
E
Ökaryotik hücre
Açıklama:
‹ki septum aras›nda kalan k›s›m fungus hücresi olarak isimlendirilmektedir.
Soru 48
'................genellikle mikroskopla görülebilen, ekseriyetle hif fleklinde dallanm›fl somatik yap›lar› bulunan, klorofil içermeyen ve spor oluflturan ökaryotik hücre yap›-
s›na sahip organizmalard›r.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
s›na sahip organizmalard›r.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thallus
B
Septum
C
Funguslar
D
Hif
E
Mantar doku
Açıklama:
Funguslar genellikle mikroskopla görülebilen, ekseriyetle hif fleklinde dallanm›fl somatik yap›lar› bulunan, klorofil içermeyen ve spor oluflturan ökaryotik hücre yap›-
s›na sahip organizmalard›r
s›na sahip organizmalard›r
Soru 49
'................, fungus sporunun çimlenmesi sonucu oluflan çim tüpü veya hif
ucundaki basit veya ç›k›nt› fleklindeki fliflkinlik olup konukçu dokuya tutunma ifllevini görür.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
ucundaki basit veya ç›k›nt› fleklindeki fliflkinlik olup konukçu dokuya tutunma ifllevini görür.'
Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mantar doku
B
Hif
C
Appresorium
D
Sporangiospor
E
Thallus
Açıklama:
Appresorium, fungus sporunun çimlenmesi sonucu oluflan çim tüpü veya hif
ucundaki basit veya ç›k›nt› fleklindeki fliflkinlik olup konukçu dokuya tutunma ifllevini görür.
ucundaki basit veya ç›k›nt› fleklindeki fliflkinlik olup konukçu dokuya tutunma ifllevini görür.
Soru 50
Thallus hücrelerinin spora dönüşmesi ile oluşan spor tipine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sporangiospor
B
Thallospor
C
Hif Dokuları
D
Konidi
E
Hif
Açıklama:
Thallospor:Thallus hücrelerinin spora dönüflmesi ile oluşan spor tipidir.
Soru 51
'............., genellikle thallus hücrelerinin farkl› yollarla serbest kal›p çimlenerek yeni bir thallus oluflturmas› ile gerçekleflmektedir.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sporangiospor
B
Eşeysiz çoğalma
C
Hif
D
Thallopsor
E
konidiofor
Açıklama:
Eşeysiz çoğalma, genellikle thallus hücrelerinin farklı yollarla serbest kal›p çimlenerek yeni bir thallus oluşturması ile gerçekleşmektedir.
Soru 52
Bazı funguslar ,doğada sadece canlı konukçularda gelişip çoğalabilmektedirler bunlar ........... özellik göstermektedir. Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
mantar doku
B
hif
C
biyotrof
D
saprofit
E
fakültatif
Açıklama:
Baz› funguslar biyotrof özellik göstermekte, do¤ada sadece canl› konukçularda geliflip ço¤alabilmektedirler.
Soru 53
'Obligat olmayan parazit fungusların bir kısmı da yaşamlarının büyük bir kısm›n› toprakta ölü organik maddeler üzerinde saprofitik olarak geçirirken çeflitli flartlar altında canl› bitkilere sald›rarak parazitik duruma geçerler ve bitkilerde hastal›k olufltururlar. Bu paraitler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saprofit
B
Fakültatif
C
Biyotrof
D
yarı biyotrof
E
hif
Açıklama:
Obligat olmayan parazit funguslar›n bir k›sm› da yaflamlar›n›n büyük bir k›sm›n› toprakta ölü organik maddeler üzerinde saprofitik olarak geçirirken çeflitli flartlar alt›nda canl› bitkilere sald›rarak parazitik duruma geçerler ve bitkilerde hastal›k olufltururlar. Bu tip organizmalar ise fakültatif parazit olarak adland›r›l›rlar.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde oluşturduğu belirtilerden biridir?
Seçenekler
A
Yaprak Lekeleri
B
Çökerten
C
Yan›kl›k
D
Kanser
E
Hepsi
Açıklama:
Yaprak Lekeleri
Çökerten
Yanıklık
Kanser
Geriye Doğru Ölüm
Kök Çürüklüğü
Kök Kalınlaşması
Çökerten
Yanıklık
Kanser
Geriye Doğru Ölüm
Kök Çürüklüğü
Kök Kalınlaşması
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi funguslara karşı genel mücadele yöntemlerindendir?
Seçenekler
A
Dayan›kl› çeflitler yetifltirilmeli,
B
Primer inokulum kayna¤› olan bitki art›klar› imha edilmeli,
C
Bitkinin kuvvetli geliflmesi sa¤lanmal›,
D
Kültür bitkisinin yetiştirileceği yerin iyi seçilerek fazla nemli ve gölgeli yerlerin olmamasına dikkat edilmeli
E
Hepsi
Açıklama:
Genel mücadele yöntemleri
flunlard›r:
• Dayan›kl› çeflitler yetifltirilmeli,
• Primer inokulum kayna¤› olan bitki art›klar› imha edilmeli,
• Kültür bitkisinin yetifltirilece¤i yerin iyi seçilerek fazla nemli ve gölgeli yerlerin olmamas›na dikkat edilmeli,
• Bitkinin kuvvetli geliflmesi sa¤lanmal›,
• Bütün bu önlemlere ra¤men hastal›k yine görülürse ilaçl› mücadelede bak›rl› preparatlar, organik fungisitler veya baz› sistemik fungisitler kullan›l›r.
Özellikle ba¤ mildiyösünün klasik ilac› bak›r sülfat ve kireç kar›fl›m›ndan
haz›rlanan bordo bulamac›d›r.
flunlard›r:
• Dayan›kl› çeflitler yetifltirilmeli,
• Primer inokulum kayna¤› olan bitki art›klar› imha edilmeli,
• Kültür bitkisinin yetifltirilece¤i yerin iyi seçilerek fazla nemli ve gölgeli yerlerin olmamas›na dikkat edilmeli,
• Bitkinin kuvvetli geliflmesi sa¤lanmal›,
• Bütün bu önlemlere ra¤men hastal›k yine görülürse ilaçl› mücadelede bak›rl› preparatlar, organik fungisitler veya baz› sistemik fungisitler kullan›l›r.
Özellikle ba¤ mildiyösünün klasik ilac› bak›r sülfat ve kireç kar›fl›m›ndan
haz›rlanan bordo bulamac›d›r.
Soru 56
Mikroskobik büyüklükte, iplik formunda ve dallanabilme özelliğine sahip funguslarda yaygın olarak görülen somatik yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hif
B
Thallus
C
Miselyum
D
Plasmodium
E
Pseudomiselyum
Açıklama:
Mikroskobik büyüklükte, iplik formunda ve dallanabilme özelliğine sahip funguslarda yaygın olarak görülen somatik yapı hif olarak isimlendirilir. Hif mikroskobik büyüklükte, iplik formunda ve dallanabilme özelliğine sahiptir. Yeni bir hif genellikle bir sporun çimlenmesinden oluşur. Sporun çimlenmesi sonucu oluşan çim tüpünün uzaması ile sonsuz büyüme yeteneğine sahip hif meydana gelir. Bir ortam üzerinde hiflerin gelişmeleri aşılandığı noktadan itibaren her yönde olup sonuçta yuvarlak veya yuvarlağa yakın bir koloni oluşmaktadır.
Soru 57
Fungusların vücudunu oluşturan somatik yapıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hif
B
Thallus
C
Miselyum
D
Plasmodium
E
Pseudomiselyum
Açıklama:
Fungusların vücudunu oluşturan somatik yapıya thallus adı verilmektedir.
Soru 58
Gelişmiş funguslarda hiflerde bulunan enine bölmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hif
B
Thallus
C
Miselyum
D
Plasmodium
E
Septum
Açıklama:
Gelişmiş funguslarda hiflerde septum adı verilen enine bölmeler bulunmaktadır. İki septum arasında kalan kısım fungus hücresi olarak isimlendirilmektedir. Septumlar üzerinde hif hücreleri arasında irtibatı sağlayacak şekilde delik veya delikcikler bulunmaktadır. Fungus gruplarına göre septum tipleri farklılık göstermektedir. Bazı fungusların hiflerinde ise septum bulunmamaktadır.
Soru 59
Fungus thallusunun kısa kök şeklindeki ipliksi dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hif
B
Rizoid
C
Miselyum
D
Plasmodium
E
Septum
Açıklama:
Rizoid, fungus thallusunun kısa kök şeklindeki ipliksi dalı olup, bulunduklarıı ortama tutunma, su ve gıda maddesi alımında rol oynar. Rizoidler birbirlerine hava stolonları veya sürünücü hiflerle bağlanmışlardır.
Soru 60
Fungus sporunun çimlenmesi sonucu oluşan çim tüpü veya hif ucundaki basit veya çıkıntı şeklindeki şişkinliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Appresorium
B
Rizoid
C
Miselyum
D
Plasmodium
E
Septum
Açıklama:
Appresorium, fungus sporunun çimlenmesi sonucu oluşan çim tüpü veya hif ucundaki basit veya çıkıntı şeklindeki şişkinlik olup konukçu dokuya tutunma işlevini görür.
Soru 61
Bitki paraziti funguslarda doku içerisinde intercellular gelişen hiflerden, appresoriumun penetrasyon çivisinden veya eksternal hiflerden çıkıp hücre içerisine giren ve farklı şekillerde olabilen intracellular hif dallarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Appresorium
B
Rizoid
C
Haustorium
D
Plasmodium
E
Septum
Açıklama:
Haustorium, bitki paraziti funguslarda doku içerisinde intercellular gelişen hiflerden, appresoriumun penetrasyon çivisinden veya eksternal hiflerden çıkıp hücre içerisine giren ve farklı şekillerde olabilen intracellular hif dallarına denilmektedir. Fungus haustorium aracılığı ile konukçu hücreyi öldürmeksizin ihtiyaç duyduğu gıda maddelerini bitki hücrelerinden sağlamaktadır.
Soru 62
Eksternal olarak gelişen fungus hifinin bir iki hücre uzunluğundaki dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Appresorium
B
Rizoid
C
Haustorium
D
Plasmodium
E
Hipopodium
Açıklama:
Hipopodium, eksternal olarak gelişen fungus hifinin bir iki hücre uzunluğundaki dalı olup uç hücre yuvarlak veya çıkıntılı olabilmektedir. Genellikle eksternal hif oluşturan parazitik funguslarda özel absorbsiyon organı olarak görev yapmaktadır.
Soru 63
Birbirine paralel olarak gelişen çok sayıda hifin birbirleri ile yapışarak oluşturdukları ip şeklindeki dokulara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rizomorf
B
Skleroti
C
Pseudoskleroti
D
Pseudorhiza
E
Stroma
Açıklama:
Birbirine paralel olarak gelişen çok sayıda hifin birbirleri ile yapışarak oluşturdukları ip şeklindeki dokulara rizomorf adı verilir.
Soru 64
Hiflerin bir kitle halinde agregatlaşması sonucunda oluşan uygun olmayan şartlara dayanıklı dinlenme yapısına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rizomorf
B
Skleroti
C
Pseudoskleroti
D
Pseudorhiza
E
Stroma
Açıklama:
Skleroti, hiflerin bir kitle halinde agregatlaşması sonucunda oluşan uygun olmayan şartlara dayanıklı dinlenme yapısıdır. Aynı zamanda depo organı olup şekil, boyut ve renk açısından fungus türlerine göre büyük farklılıklar göstermektedirler.
Soru 65
Skleroti benzeri bir yapı olup, bu materyale ilave olarak kumlu toprak, bitkisel veya hayvansal materyalde içeren dokuya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rizomorf
B
Hipopodium
C
Pseudoskleroti
D
Pseudorhiza
E
Stroma
Açıklama:
Pseudoskleroti, skleroti benzeri bir yapı olup sadece fungal materyalden oluşmamıştır. Fungal materyale ilave olarak kumlu toprak, bitkisel veya hayvansal materyalde içermektedir. Şapkalı fungusların toprak üzerindeki üreme yapılarının toprak altındaki kaynağını oluşturmaktadır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi funguslarda bulunan hif adlı yapıyı doğru olarak tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Farklı yönlerde dallanıp gelişen somatik yapının tamamı
B
Miselyumdaki her bir dal veya iplik formundaki yapı
C
Fungusların vücudunu oluşturan somatik yapı
D
İki septum arasında kalan kısım
E
Gelişmiş funguslarda bulunan enine bölmeler
Açıklama:
Hif: Mikroskobik büyüklükte, iplik formunda ve dallanabilme özelliğine sahip funguslarda yaygın olarak görülen somatik yapı.
Soru 67
I. Ökaryotik hücrelerde gerçek bir nukleus (çekirdek) bulunmaktadır.
II. Funguslarda hücre duvarının yapısında ana madde olarak selüloz bulunmaktadır.
III. Hücre duvarının en alt katı sitoplazma ile birleşmiştir.
IV. Fungus hücresi yaşlandıkça vakuol sayısı ve büyüklüğü artar.
Fungus hücre yapısı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Funguslarda hücre duvarının yapısında ana madde olarak selüloz bulunmaktadır.
III. Hücre duvarının en alt katı sitoplazma ile birleşmiştir.
IV. Fungus hücresi yaşlandıkça vakuol sayısı ve büyüklüğü artar.
Fungus hücre yapısı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Funguslarda hücre duvarının yapısında ana madde olarak kitin ve glukan bulunmakta, selüloz bulunmamaktadır.
Hücre duvarının en alt katı sitoplazmik membran ile birleşmiştir.
Hücre duvarının en alt katı sitoplazmik membran ile birleşmiştir.
Soru 68
- Bitki çeşidi
- Patojen
- Çevre şartları
- Uygulanan kontrol yöntemleri
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
GİRİŞ
Fungusların neden olduğu bitki hastalıkları, bitkisel ürünlerin verim ve kalitelerinde büyük kayıplara neden olurlar. Bitki hastalıklarının oluşturduğu kayıplar bitki çeşidine, patojene, çevre şartlarına ve uygulanan kontrol yöntemlerine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.
Fungusların neden olduğu bitki hastalıkları, bitkisel ürünlerin verim ve kalitelerinde büyük kayıplara neden olurlar. Bitki hastalıklarının oluşturduğu kayıplar bitki çeşidine, patojene, çevre şartlarına ve uygulanan kontrol yöntemlerine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.
Soru 69
- Miselyum
- Plasmodium
- Pseudomiselyum
- Çok hücreli
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
FUNGUSLARIN MORFOLOJİSİ
Fungusların vücudunu oluşturan somatik yapıya thallus adı verilmektedir. Funguslarda miselyum, plasmodium, pseudomiselyum veya tek hücre olmak üzere farklı thallus tipleri görülmektedir.
Fungusların vücudunu oluşturan somatik yapıya thallus adı verilmektedir. Funguslarda miselyum, plasmodium, pseudomiselyum veya tek hücre olmak üzere farklı thallus tipleri görülmektedir.
Soru 70
- Hiflerin uç kısmı ince duvarlı elastiki yapıda olup, buraya büyüme için gerekli maddeler gelir.
- Hifler gıda maddelerini hücre duvarları yolu ile suda çözünmüş basit moleküler yapılar olarak alırlar.
- Hifler tamamen üniform çaptaki ip şeklinde silindirik borulardır.
- Hifler geçtikleri yerlerin genişliği ölçüsünde daralır veya genişlerler.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
FUNGUSLARIN MORFOLOJİSİ
Hiflerin uç kısmı ince duvarlı elastiki yapıda olup, buraya büyüme için gerekli maddeler gelir ve hif uzaması bu kısımda gerçekleşir. Hifler gıda maddelerini hücre duvarları yolu ile suda çözünmüş basit moleküler yapılar olarak alırlar. Hifler hiçbir zaman tamamen üniform çaptaki ip şeklinde silindirik borular olarak düşünülmemelidir. Bunlar geçtikleri yerlerin genişliği ölçüsünde daralır veya genişlerler. Bazı fungusların hiflerinin gelişmeleri esnasında görülen önemli bir durum da anastomosis olayıdır.
Hiflerin uç kısmı ince duvarlı elastiki yapıda olup, buraya büyüme için gerekli maddeler gelir ve hif uzaması bu kısımda gerçekleşir. Hifler gıda maddelerini hücre duvarları yolu ile suda çözünmüş basit moleküler yapılar olarak alırlar. Hifler hiçbir zaman tamamen üniform çaptaki ip şeklinde silindirik borular olarak düşünülmemelidir. Bunlar geçtikleri yerlerin genişliği ölçüsünde daralır veya genişlerler. Bazı fungusların hiflerinin gelişmeleri esnasında görülen önemli bir durum da anastomosis olayıdır.
Soru 71
Aşağıakilerden hangisinde bir fungus hücresinin en dıştan en içe doğru sahip olduğu yapılar doğru sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Çekirdek - Hücre Duvarı - Sitoplazmik Membran - Sitoplazma
B
Hücre Duvarı - Sitoplazma - Sitoplazmik Membran - Çekirdek
C
Hücre Duvarı - Sitoplazmik Membran- Sitoplazma- Çekirdek
D
Sitoplazmik Membran- Hücre Duvarı - Çekirdek - Sitoplazma
E
Sitoplazma - Hücre Duvarı - Sitoplazmik Membran- Çekirdek
Açıklama:
FUNGUSLARIN MORFOLOJİSİ
Fungus hücresi, en dışta hücre duvarı olmak üzere başlıca sitoplazmik membran (plazmalemma), sitoplazma ve çekirdekten olışmuştur.
Fungus hücresi, en dışta hücre duvarı olmak üzere başlıca sitoplazmik membran (plazmalemma), sitoplazma ve çekirdekten olışmuştur.
Soru 72
“Fungus thallusunun kısa kök şeklindeki ipliksi dalı olup, bulundukları ortama tutunma, su ve gıda maddesi alımında rol oynar. Birbirlerine hava stolonları veya sürünücü hiflerle bağlanmışlardır.” Şeklinde tanımı yapılan özel somatik yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rizoid
B
Miseller
C
Appresorium
D
Haustorium
E
Hipopodium
Açıklama:
FUNGUSLARIN MORFOLOJİSİ
Rizoid, fungus thallusunun kısa kök şeklindeki ipliksi dalı olup, bulundukları ortama tutunma, su ve gıda maddesi alımında rol oynar. Rizoidler birbirlerine hava stolonları veya sürünücü hiflerle bağlanmışlardır.
Rizoid, fungus thallusunun kısa kök şeklindeki ipliksi dalı olup, bulundukları ortama tutunma, su ve gıda maddesi alımında rol oynar. Rizoidler birbirlerine hava stolonları veya sürünücü hiflerle bağlanmışlardır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi hiflerin ara kısmında kalan hücrelerin duvarlarının kalınlaşması ve yuvarlaklaşması sonucu oluşan yapıdır?
Seçenekler
A
Klamidospor
B
Thallus
C
Arthrospor
D
Konidiofor
E
Piknidium
Açıklama:
FUNGUSLARIN ÇOĞALMASI
Klamidosporlar ise hiflerin ara kısmında kalan hücrelerin duvarlarının kalınlaşması ve yuvarlaklaşması sonucu oluşmaktadır. Klamidosporlar bazen çeşitli spor hücrelerinde de oluşabilmektedir.
Klamidosporlar ise hiflerin ara kısmında kalan hücrelerin duvarlarının kalınlaşması ve yuvarlaklaşması sonucu oluşmaktadır. Klamidosporlar bazen çeşitli spor hücrelerinde de oluşabilmektedir.
Soru 74
- Plasmogami
- Karyogami
- Mitoz bölünme
- Mayoz bölünme
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
FUNGUSLARIN ÇOĞALMASI
Eşeyli çoğalma plasmogami, karyogami ve mayoz bölünme olmak üzere üç aşamada gerçekleşmektedir.
Eşeyli çoğalma plasmogami, karyogami ve mayoz bölünme olmak üzere üç aşamada gerçekleşmektedir.
Soru 75
Bitkinin yaprak, dal, sürgün veya çiçeklerinin hızlı bir şekilde kahverengileşip ölmesi şeklinde görülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çökerten
B
Yanıklık
C
Kanser
D
Geriye Doğru Ölüm
E
Yaprak Lekeleri
Açıklama:
FUNGUSLARIN BİTKİLERDE OLUŞTURDUĞU BELİRTİLER
Yanıklık: Bitkinin yaprak, dal, sürgün veya çiçeklerinin hızlı bir şekilde kahverengileşip ölmesi şeklinde görülür.
Yanıklık: Bitkinin yaprak, dal, sürgün veya çiçeklerinin hızlı bir şekilde kahverengileşip ölmesi şeklinde görülür.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi bitkide turgor basıncının azalması ile ortaya çıkan fungus kaynaklı hastalık semptomudur?
Seçenekler
A
Solgunluk
B
Yanıklık
C
Kanser
D
Geriye Doğru Ölüm
E
Yaprak Lekeleri
Açıklama:
FUNGUSLARIN BİTKİLERDE OLUŞTURDUĞU BELİRTİLER
Solgunluk: Turgor basıncının azalması veya kaybolması sonucu yaprak ve sürgünlerin pörsümesi ve sararması sonucunda oluşmaktadır.
Solgunluk: Turgor basıncının azalması veya kaybolması sonucu yaprak ve sürgünlerin pörsümesi ve sararması sonucunda oluşmaktadır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Fungi aleminin içinde yer alan bölümlerdendir?
Seçenekler
A
Chytridiomycota
B
Oomycota
C
Plasmodiophoromycota
D
Myxomycota
E
Eudicotidae
Açıklama:
FUNGUSLARIN SINIFLANDIRILMASI
Fungi aleminde yer alan bölümler Chytridiomycota, Zygomycota, Ascomycota, Basidiomycota, Deuteromycota’dır. Chromista aleminde Oomycota, Protozoa aleminde Plasmodiophoromycota, Myxomycota yer almaktadır.
Fungi aleminde yer alan bölümler Chytridiomycota, Zygomycota, Ascomycota, Basidiomycota, Deuteromycota’dır. Chromista aleminde Oomycota, Protozoa aleminde Plasmodiophoromycota, Myxomycota yer almaktadır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi fungusların özel somatik yapılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Rizoid
B
Appresorium
C
Hipopodium
D
Plazmalemma
E
Haustorium
Açıklama:
Parazitik fungusların hifleri konukçu doku üzerinde (eksternal), genellikle doku içerisinde hücreler arası veya hücreler içi olarak gelişirler. Bu gelişim esnasında fungus türüne göre değişmekle birlikte farklı fonksiyonları ve şekli olan özel somatik yapılar oluşturmaktadırlar. Bunlar rizoid, appresorium, haustorium ve hipopodium olarak bilinmektedir.
Soru 79
Hiflerde uçtan itibaren hücrelerin yuvarlaklaşıp, birbirlerinden septumla ayrılmaları ile oluşan spor tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Arthrospor
B
Klamidospor
C
Sporangiospor
D
Konidi
E
Zigospor
Açıklama:
Thallospor: Thallus hücrelerinin spora dönüşmesi ile oluşan spor tipidir. Arthrospor ve klamidospor olmak üzere iki tip thallospor bulunmaktadır. Arthrosporlar, hiflerde uçtan itibaren hücrelerin yuvarlaklaşıp, birbirlerinden septumla ayrılmaları ile oluşurlar.
Soru 80
Fungusların eşeyli çoğalma aşamaları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralandırılmıştır?
Seçenekler
A
Karyogami-mayoz bölünme-plasmogami
B
Karyogami-plasmogami-mayoz bölünme
C
Plasmogami-mayoz bölünme-karyogami
D
Plasmogami-karyogami-mayoz bölünme
E
Mayoz bölünme-karyogami-plasmogami
Açıklama:
Eşeyli çoğalma plasmogami, karyogami ve mayoz bölünme olmak üzere üç aşamada gerçekleşmektedir. Plasmogami, farklı eşeylikteki iki haploid çekirdeği yan yana getirmek üzere iki hücrenin protoplazmalarının birleşmesidir. Plasmogamiden sonra iki haploid çekirdeğin birleşmesi ile karyogami oluşur ve diploid (2n) karakterli çekirdek meydana gelir. Karyogamiyi takiben diploid zigot mayoz bölünme ile tekrar haploid duruma indirgenir ve sonuçta dört adet haploid nukleus oluşur.
Soru 81
Sadece ölü organik maddelerden gıdalarını temin eden ve parazitik özellik göstermeyen funguslara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Yarı biyotrof
B
Obligat parazit
C
Obligat saprofit
D
Fakültatif parazit
E
Fakültatif saprofit
Açıklama:
Funguslar gıdalarını ya canlı organizmaları parazitleyerek veya ölü organik maddelerden sağlarlar. Sadece ölü organik maddelerden gıdalarını temin eden ve parazitik özellik göstermeyenlere obligat saprofit denilmektedir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi toprak veya tohumda bulunan patojenlerin neden olduğu bir bitki hastalığı belirtisidir?
Seçenekler
A
Antraknoz
B
Yanıklık
C
Kök kalınlaşması
D
Geriye doğru ölüm
E
Çökerten
Açıklama:
Çökerten: Toprak veya tohumda bulunan patojenlerin neden olduğu bir durumdur. Genç fidelerin kök boğazlarına arız olan patojenlerin, bu kısımlardan bitkileri zayıflatıp tek veya toplu olarak toprak yüzeyine devrilmelerine ve ölümlerine neden olmasıdır. Örneğin, Pythium debaryanum, Rhizoctonia solani gibi funguslar çökerten belirtisini oluştururlar.
Soru 83
I. Plasmodium tipi thallusa sahiptir.
II. Bu alemde yer alan organizmalar tek hücreli veya basit çok hücrelidir.
III. Kahverengi algler, Oomycota ve benzeri organizmaların yer aldığı gruptur.
IV. Hücre duvarının yapısında kitin ve glukan bulunmaktadır.
Ptotozoa alemi ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Bu alemde yer alan organizmalar tek hücreli veya basit çok hücrelidir.
III. Kahverengi algler, Oomycota ve benzeri organizmaların yer aldığı gruptur.
IV. Hücre duvarının yapısında kitin ve glukan bulunmaktadır.
Ptotozoa alemi ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II, III
D
I, III, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Alem: Protozoa
Bu alemde yer alan organizmalar tek hücreli veya basit çok hücreli olup, plasmodium tipi thallusa sahiptir. Myxomycota ve Plasmodiophoromycota gibi fungus benzeri organizmalara ilaveten birçok organizmayı da içermektedir.
Bu alemde yer alan organizmalar tek hücreli veya basit çok hücreli olup, plasmodium tipi thallusa sahiptir. Myxomycota ve Plasmodiophoromycota gibi fungus benzeri organizmalara ilaveten birçok organizmayı da içermektedir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi mildiyö hastalıklarıyla mücadele yöntemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Primer inokulum kaynağı olan bitki artıkları imha edilmeli
B
Bitkinin kuvvetli gelişmesi sağlanmalı
C
Kültür bitkisinin yetiştirileceği yerin iyi seçilerek fazla nemli ve gölgeli yerlerin olmamasına dikkat edilmeli
D
Dayanıklı çeşitler yetiştirilmeli
E
Ara konukçuların çeşitli terkipli yabancı ot öldürücü ilaçlar kullanılarak ortadan kaldırılması
Açıklama:
Mildiyölerde bilhassa yaprakların alt yüzeyinde görülen fungal örtü, sporangiofor ve sporangiumlardan oluşmuştur. Mildiyö hastalıkları nemli bölgelerde yaygın olup ekonomik düzeyde kayıp oluşturmaktadırlar. Genel mücadele yöntemleri şunlardır:
- Dayanıklı çeşitler yetiştirilmeli,
- Primer inokulum kaynağı olan bitki artıkları imha edilmeli,
- Kültür bitkisinin yetiştirileceği yerin iyi seçilerek fazla nemli ve gölgeli yerlerin olmamasına dikkat edilmeli,
- Bitkinin kuvvetli gelişmesi sağlanmalı,
- Bütün bu önlemlere rağmen hastalık yine görülürse ilaçlı mücadelede bakırlı preparatlar, organik fungisitler veya bazı sistemik fungisitler kullanılır. Özellikle bağ mildiyösünün klasik ilacı bakır sülfat ve kireç karışımından hazırlanan bordo bulamacıdır.
Soru 85
Fungusların en büyüklerinden birisi olan ve türlerinde septumlu hif bulunan bölüm aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oomycota
B
Basidiomycota
C
Plasmodiophoromycota
D
Chytridiomycota
E
Zygomycota
Açıklama:
Bölüm: Basidiomycota
Fungusların en büyük bölümlerinden birisi olup, bazı türleri hububatta pas, sürme ve rastık hastalıklarını oluşturur. Diğer türler orman, park ağaçları, depodaki odunları, rutubetli yerlerde binaların ahşap kısımlarını tahrip eder ve çürütürler.
Bu bölümdeki türlerde septumlu hif bulunmaktadır. Bazıları rizomorf oluşturur.
Fungusların en büyük bölümlerinden birisi olup, bazı türleri hububatta pas, sürme ve rastık hastalıklarını oluşturur. Diğer türler orman, park ağaçları, depodaki odunları, rutubetli yerlerde binaların ahşap kısımlarını tahrip eder ve çürütürler.
Bu bölümdeki türlerde septumlu hif bulunmaktadır. Bazıları rizomorf oluşturur.
Soru 86
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde thallus tiplerinden en yaygın olarak görüleni verilmiştir?
Seçenekler
A
Plasmodium
B
Pseudomiselyum
C
Tek hücre
D
Hif
E
Miselyum
Açıklama:
Fungusların vücudunu oluşturan somatik yapıya thallus adı verilmektedir. Funguslarda miselyum, plasmodium, pseudomiselyum veya tek hücre olmak üzere farklı thallus tipleri görülmektedir. Bu thallus tiplerinden en yaygın olarak görüleni miselyumdur. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 87
Mikroskobik büyüklükte,iplik formunda ve dallanabilme özelliğine sahip funguslarda yaygın olarak görülen somatik yapıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anastomosis
B
Rizoid
C
Hif
D
Septum
E
Sitoplazma
Açıklama:
Mikroskobik büyüklükte,iplik formunda ve dallanabilme özelliğine sahip funguslarda yaygın olarak görülen somatik yapı 'hif' olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi fungus thallusunun kısa kök şeklindeki ipliksi dalı olup, bulundukları ortama tutunma, su ve gıda maddesi alımında rol oynar?
Seçenekler
A
Appresorium
B
Haustorium
C
Hipopodium
D
Rizoid
E
Skleroti
Açıklama:
Rizoid, fungus thallusunun kısa kök şeklindeki ipliksi dalı olup, bulundukları ortama tutunma, su ve gıda maddesi alımında rol oynar. Rizoidler birbirlerine hava stolonları veya sürünücü hiflerle bağlanmışlardır. Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 89
Thallus hücrelerinin spora dönüşmesi ile oluşan spor tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konidi
B
Thallospor
C
Sporangiospor
D
Karyogami
E
Rizomorf
Açıklama:
Thallospor, thallus hücrelerinin spora dönüşmesi ile oluşan spor tipidir. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 90
Bitkinin yaprak, dal, sürgün veya çiçeklerinin hızlı bir şekilde kahverengileşip ölmesi şeklinde ortaya çıkan belirti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çökerten
B
Yanıklık
C
Geriye Doğru Ölüm
D
Kök Çürüklüğü
E
Uyuz
Açıklama:
Yanıklık; bitkinin yaprak, dal, sürgün veya çiçeklerinin hızlı bir şekilde kahverengileşip ölmesi şeklinde görülür. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 91
Bir kısım fungusun etkisi ile bitkilerin gövde, yaprak, meyve veya çiçeklerinde ortaya çıkan nekrotik ve çökük lezyonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antraknoz
B
Uyuz
C
Pas
D
Solgunluk
E
Külleme
Açıklama:
Antraknoz, bir kısım fungusun etkisi ile bitkilerin gövde, yaprak, meyve veya çiçeklerinde ortaya çıkan nekrotik ve çökük lezyonlardır. Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 92
Tohumun iç kısmının veya tohum yerinde oluşan bir zarın iç kısmının fungusların misel veya sporları ile dolması sonucu ortaya çıkan belirtiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pas
B
Sürme ve rastık
C
Külleme
D
Solgunluk
E
Antraknoz
Açıklama:
Sürme ve rastık tohumun iç kısmının veya tohum yerinde oluşan bir zarın iç kısmının fungusların misel veya sporları ile dolmasıdır. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 93
Bitkilerin yaprak, gövde, çiçek veya meyvelerinin fungusun beyaz misel veya çeşitli üreme yapıları ile kaplanması sonucu ortaya çıkan belirtiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pas
B
Sürme ve Rastık
C
Solgunluk
D
Uyuz
E
Külleme
Açıklama:
Külleme, bitkilerin yaprak, gövde, çiçek veya meyvelerinin fungusun beyaz misel veya çeşitli üreme yapıları ile kaplanması sonucu oluşur. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisinde yer alan fungus benzeri organizmalar bitkilerde obligat endoparazittirler ve genellikle konukçu hücrelerinde anormal büyümeler oluştururlar?
Seçenekler
A
Myxomycota
B
Oomycota
C
Plasmodiophoromycota
D
Chytridiomycota
E
Zygomycota
Açıklama:
Protozoa alemine ait olan Plasmodiophoromycota bölümünde yer alan fungus benzeri organizmalar bitkilerde obligat endoparazittirler ve genellikle konukçu hücrelerinde anormal büyümeler oluştururlar. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 95
Aşağıdaki bölümlerden hangisinde yer alan funguslarda, eşeysiz spor olan zoospor tek bir kamçıya sahiptir?
Seçenekler
A
Zygomycota
B
Ascomycota
C
Basidiomycota
D
Chytridiomycota
E
Deuteromycota
Açıklama:
Fungi alemine ait Chytridiomycota bölümünde yer alan funguslarda, eşeysiz spor olan zoospor tek bir kamçıya sahiptir. Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerdeki doğal açıklıklardan biridir?
Seçenekler
A
Çiçek
B
Sürgün
C
Yaprak
D
Resident
E
Hidatod
Açıklama:
Bitki patojeni bakterilerin morfolojik özelliklerini, çoğalmasını, yayılmasını ve sınıflandırılmasını açıklayabileceksiniz.
Soru 2
Nemli ve yağışlı havalarda oluşan sütümsü bakteriyel eksudat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ooze
B
Pleomorph
C
Fumajin
D
Polizom
E
Biovar
Açıklama:
Önemli bakteriyel bitki hastalıklarını tanımlayarak mücadele yöntemlerini önerebileceksiniz.
Soru 3
Her iki ucu kamçılı olan bakteri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Peritrik
B
Atrik
C
Lofotrik
D
Amfitrik
E
Monotrik
Açıklama:
Bitki patojeni bakterilerin morfolojik özelliklerini, çoğalmasını, yayılmasını ve sınıflandırılmasını açıklayabileceksiniz.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi prokaryotların özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Ribozomlarının 80 S olması
B
Tek hücreli olması
C
Endoplazmik retikuluma sahip olması
D
Hücre duvarının peptidoglukan içermemesi
E
DNA ve RNA’nın ayrı bölümlerde sentezlenmesi
Açıklama:
Bitki patojeni bakterilerin morfolojik özelliklerini, çoğalmasını, yayılmasını ve sınıflandırılmasını açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Bakterilerde yüzme veya bir yerden diğer bir yere hareket etme yeteneği sağlayan kamçıya benzer yapılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Flagella
B
Protoplast
C
Murein
D
Fimbria
E
Plasmid
Açıklama:
Bakterilerde yüzme veya bir yerden diğer bir yere hareket etme yeteneği sağlayan kamçıya benzer yapılara Flagella adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 6
Bakterilerin çoğalması esnasında aşağıdakilerden hangisi ilk sırada gerçekleşir?
Seçenekler
A
Sitoplazmik zar içeri doğru katlanır.
B
Bakteri hücresinin boyu uzar.
C
Kromozom iki eşit kısma bölünür.
D
Hücre ikiye ayrılır.
E
Hücrenin çapı genişler.
Açıklama:
Çoğalma esnasında bakteri hücresinin ilk olarak boyu uzar, sitoplazmik zar içeri doğru katlanır ve hücreyi ikiye ayırır. Bakteri kromozomu iki eşit kısma bölünür ve her biri bir hücrede kalır. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
Bakterilerin yaşamlarını toprakta, bitki artıklarında, yüzey sularında ve tarım aletlerinde devam ettirdikleri yaşam türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Resident yaşam
B
Amfitrik yaşam
C
Saprofitik yaşam
D
Parazitik yaşam
E
Monotrik yaşam
Açıklama:
Bakterilerin yaşamlarını toprakta, bitki artıklarında, yüzey sularında ve tarım aletlerinde devam ettirdikleri yaşam türü Saprofitik yaşam olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Tütünde vahşi ateş yanıklığı ve fasulyede hale yanıklığına neden bakteriler Pseudomonaceae familyasının hangi cinsine örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Xylophilus
B
Rhizomonas
C
Rhizobacter
D
Pseudomonas
E
Acidovorax
Açıklama:
Tütünde vahşi ateş yanıklığı ve fasulyede hale yanıklığına neden bakteriler Pseudomonaceae familyasının Pseudomonas cinsine örnek olarak verilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 9
Bakteriyel solgunluk hastalığı ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bakteri yaralar yoluyla giriş yapar.
B
Bakteri kök sistemlerinde gelişir.
C
Bakteri yağmur ile taşınır.
D
Cüceleşme semptomu görülür.
E
Bakteri fluoresan pigment üretir.
Açıklama:
Bakteriyel solgunluk hastalığında bakteri, fluoresan pigment üretmez. E seçeneği dışındaki tüm seçeneklerde verilen bilgiler doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Havuçta Bakteriyel Gal Hastalığı oluşturan bakteriler aşağıdaki cinslerden hangisine dahildir?
Seçenekler
A
Rhizobacter
B
Pseudomonas
C
Acidovorax
D
Rhizomonas
E
Xanthomonas
Açıklama:
Havuçta Bakteriyel Gal Hastalığı oluşturan bakteriler Rhizobacter cinsine dahil bakterilerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Rhizobiaceae familyasının tek cinsi olan ve bitkilerde kök kanseri ve taç gali olarak ortaya çıkan bakteri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Xylella
B
Rhizobium
C
Xylophilus
D
Rhizomonas
E
Rhizobacter
Açıklama:
Rhizobiaceae familyasının tek cinsi olan ve bitkilerde kök kanseri ve taç gali olarak ortaya çıkan bakteri rhizobiumdur. Doğru cevap B'dir.
Soru 12
Kabakgillerde solgunluğa neden olan ve enterobacterieceae familyasında yer alan bakteri cinsi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Acidovorax
B
Xanthomonas
C
Erwinia
D
Xylella
E
Rhizobium
Açıklama:
Erwinia cinsi Enterobacteriaceae familyasında yer almakta olup, kabakgillerde solgunluk, elma ve armutta ateş yanığı, mısırda bakteriyel solgunluk gibi patojenlere neden olmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 13
Yumuşak çekirdekli meyvelerde ateş yanıklığı hastalığıyla mücadelede ilk yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İndeksleme yolu ile hastalıksız aşı kalemi veya gözü kullanılmalıdır.
B
Fidelik topraklarında ve tarım alanlarında solarizasyon veya buharlı sterilizasyon yapılmalıdır.
C
Fidanlık ve tarla toprakları chloropicrin ile dezenfekte edilmelidir.
D
Hastalık belirtisi gösteren dal veya sürgünün hastalıklı kısmın 25 cm altından kesilip uzaklaştırılmalıdır.
E
Büyük urlar uzaklaştırıldıktan sonra küçük urlar üzerine uygun bir antibiyotik sürülmelidir.
Açıklama:
Yumuşak çekirdekli meyvelerde ateş yanıklığı hastalığıyla mücadelede ilk olarak hemen Hastalık belirtisi gösteren dal veya sürgünün hastalıklı kısmın 25 cm altından kesilip uzaklaştırılmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Mollicutes sınıfında yer alan ve hücre duvarı olmayan en küçük bakterilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Erwinia
B
Firmicutes
C
Tenericutes
D
Xylella
E
Fitoplazma
Açıklama:
Mollicutes sınıfında yer alan ve hücre duvarı olmayan en küçük bakterilere fitoplazma adı verilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Yukarıdaki görsele göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?Seçenekler
A
1=Pilus
B
2=Mezozom
C
3= Periplazmik boşluk
D
4= Ana kromozom
E
5= Ribozom
Açıklama:
Bir bakterihücresinin anatomik yapısını gösteren şekilde:
1=Kamçı
2=Mezozom
3=Hücre duvarı
4=Kapsül
5=Ana kromozomu göstermektedir.
1=Kamçı
2=Mezozom
3=Hücre duvarı
4=Kapsül
5=Ana kromozomu göstermektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin kısa yollu yayılma yollarındandır?
I- Tarımsal aletler
II-Tohum
III- Vejetatif çoğaltma
IV- Böcekler
V- Aerosoller
I- Tarımsal aletler
II-Tohum
III- Vejetatif çoğaltma
IV- Böcekler
V- Aerosoller
Seçenekler
A
I, IV, V
B
III, IV, V
C
I, II, IV
D
I, III, V
E
Hepsi
Açıklama:
Bakterilerde yayılma uzun mesafeli yayılma ve kısa mesafeli yayılma olmak üzere iki şekilde olmaktadır. İnsanlar, tohum ve vejetatif çoğaltma organları uzun mesafeli yayılmayı sağlarlar. Kısa mesafeli yayılma ise tarımsal aletler, tarım işçileri, sulama suyu, böcekler, toz, polen, aerosoller gibi hava yolu ile olmaktadır.
Soru 17
Aşağıda bakteriler ile ilgili verilen özelliklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dış görünüş olarak Coccus (küre), Bacillus (çubuk), Vibrio (virgül) ve Spirillium (sarmal) şeklinde olabilirler.
B
Bakteriler Gram (+) ve Gram (-) hücre duvarına sahiptirler.
C
Flagella bakterilere yüzme ve bir yerden diğer yere hareket etme yeteneği sağlar.
D
Koloni kenar şekillerine göre kare, konik, küresel ve çizgisel gibi isimler alırlar.
E
Bir bakteri hücresi %70-85 oranında su ile %15-30 oranında kuru maddeden oluşur.
Açıklama:
Bakteriler koloni renklerine (beyaz, sarı, turuncu, mavi vb.) göre de farklılık gösterirler. Koloni kenar şekillerine göre de düz, dalgalı, katlı ve ipliksi gibi isimler alırlar. D seçeneği yanlıştır.
Soru 18
Aşağıda Pseudomonas cinsi bakteri türlerinin yol açtığı bitki hastalıkları ile ilgili yapılan eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Pseudomonas syringae pv. tabaci:Domateslerde Bakteriyel Benek
B
Pseudomonas syringae pv. lachrymans:Fasulyede Hale Yanıklığı
C
Pseudomonas syringae pv. phaseolicola:Hıyar Köfleli Yaprak Lekesi
D
Pseudomonas tomato pv. tomato:Tütünde Vahşi Atefl Yanıklığı
E
Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi: Zeytin Dal Kanseri
Açıklama:
Doğru eşleştirme şağıdaki gibidir:
Pseudomonas syringae pv. tabaci:Tütünde Vahşi Ateş Yanıklığı
Pseudomonas syringae pv. lachrymans:Hıyar Köşeli Yaprak Lekesi
Pseudomonas syringae pv. phaseolicola:Fasulyede Hale Yanıklığı
Pseudomonas syringae pv. syringae: Turunçgillerde Yanıklık, Fasulyede Yaprak Lekesi, Armutta Yanıklık, Taş Çekirdekli Meyvelerde Yanıklık
Pseudomonas tomato pv. tomato: Domateslerde Bakteriyel Benek
Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi: Zeytin Dal Kanseri
Ralstonia solanacearum: Patateste ve Domatesde Bakteriyel Solgunluk
Pseudomonas syringae pv. tabaci:Tütünde Vahşi Ateş Yanıklığı
Pseudomonas syringae pv. lachrymans:Hıyar Köşeli Yaprak Lekesi
Pseudomonas syringae pv. phaseolicola:Fasulyede Hale Yanıklığı
Pseudomonas syringae pv. syringae: Turunçgillerde Yanıklık, Fasulyede Yaprak Lekesi, Armutta Yanıklık, Taş Çekirdekli Meyvelerde Yanıklık
Pseudomonas tomato pv. tomato: Domateslerde Bakteriyel Benek
Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi: Zeytin Dal Kanseri
Ralstonia solanacearum: Patateste ve Domatesde Bakteriyel Solgunluk
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi enerji ve karbon ihtiyaçlarını kimyasallardan sağlayan (Kemoorganotrofik) mikroorganizma türüdür?
Seçenekler
A
Rhizobacter
B
Xylophilus
C
Acidovorax
D
Rhizomonas
E
Rhizobium
Açıklama:
Acidovorax türünün özellikleri aşağıdakii gibidir:
Çubuk şeklinde, 0.2-0.7x1.0-5.0 µm boyutlarında, tek polar kamçılı, Gram (-) ve oxidase (+) bakterilerdir. Pigment üretimi yoktur. Aerobik ve kemoorganotrofik’tirler. DNA’nın G+C%’si %62-66’d›r. Mısırda, karpuzda ve orkidelerde yaprak lekelerine neden olur. Bu cinse ait örnek türler ve sebep olduğu hastalıklar şunlardır:
Acidovorax avenae subsp. avenae: Yulafta Yaprak Lekesi
Acidovorax avenae subsp. cattleyae: Orkidlerde Bakteriyel Kahverengi Leke
Acidovorax avenae subsp. citrulli: Karpuzlarda Bakteriyel Meyve Lekesi
Çubuk şeklinde, 0.2-0.7x1.0-5.0 µm boyutlarında, tek polar kamçılı, Gram (-) ve oxidase (+) bakterilerdir. Pigment üretimi yoktur. Aerobik ve kemoorganotrofik’tirler. DNA’nın G+C%’si %62-66’d›r. Mısırda, karpuzda ve orkidelerde yaprak lekelerine neden olur. Bu cinse ait örnek türler ve sebep olduğu hastalıklar şunlardır:
Acidovorax avenae subsp. avenae: Yulafta Yaprak Lekesi
Acidovorax avenae subsp. cattleyae: Orkidlerde Bakteriyel Kahverengi Leke
Acidovorax avenae subsp. citrulli: Karpuzlarda Bakteriyel Meyve Lekesi
Soru 20
"Dallanmış çubuklardır ve Gram pozitif bakterilerdir. Aerobiktirler. DNA’nın G+C içeriği %63-72’dir. Bezelyede yassılaşma oluşturur."
Yukarıda özellikleri verilen ve Firmicutes familyasına ait olan bakteri türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen ve Firmicutes familyasına ait olan bakteri türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rhodococcus
B
Bacillus
C
Clostridium
D
Arthrobacter
E
Clavibacter
Açıklama:
Özellikleri verilen bakteri türü Firmicutes familyasından Cins 3: Rhodococcus'dur.
Soru 21
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Pseudomonaceae:Bağlarda Pierce Hastalığı
B
Rhizobiaceae:Kök Kanseri ve Taç Gali
C
Xanthomonas:Patates Uyuz Hastalığı
D
Tenericutes:Bakteriyel Solgunluk Hastalığı
E
Xylella:Turunçgillerde Palamutlaşma Hastalığı
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin çoğalma hızını etkileyen faktörlerdendir?
I-CO2
II- Osmotik basınç
III- pH
IV- Sıcaklık
V-Ortamın besin içeriği
I-CO2
II- Osmotik basınç
III- pH
IV- Sıcaklık
V-Ortamın besin içeriği
Seçenekler
A
II, IV, V
B
I, III, V
C
I, II, III
D
I, IV, V
E
Hepsi
Açıklama:
Bütün şıklar doğrudur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin bitki dokusuna giriş yapabildikleri yollardandır?
I- Pseudomonas
II- Stoma
III- Pseudomonaceae
IV- Trikom
V- Hidatod
I- Pseudomonas
II- Stoma
III- Pseudomonaceae
IV- Trikom
V- Hidatod
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, IV, V
C
II, III,V
D
I, III, V
E
Hiçbiri
Açıklama:
Bakterilerin bitkilerde oluşturdukları enfeksiyonlar yaralardan ya da doğal açıklıklardan olmaktadır. Bakteriler stoma, lentisel, hidatod ve trikom (trichome), gibi doğal açıklıklardan veya çiçeklerden giriş yapabildikleri gibi bitkide herhangi bir mekaniksel zararlanma olmuşsa ya da böcekler, nematodlar ve insanların açmış olduğu yaralar varsa buralardan da kolaylıkla bitkilere giriş yaparlar. Su, bakterilerin bir bitkiden diğerine taşınmasında önemli bir faktördür.
Soru 24
I- Mollicutes sınıfında yer alırlar.
II- Hücre duvarları yoktur.
III- Vektör böceklerle taşınırlar.
IV- Bünyelerinde hem DNA hem de RNA içerirler.
V- Stolbur veya iri tomurcuk hastalıklarına neden olurlar.
Yukarıda özellikleri verilen bakteri türü aşağıdakilerden hangisidir?
II- Hücre duvarları yoktur.
III- Vektör böceklerle taşınırlar.
IV- Bünyelerinde hem DNA hem de RNA içerirler.
V- Stolbur veya iri tomurcuk hastalıklarına neden olurlar.
Yukarıda özellikleri verilen bakteri türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pili
B
Xylella fastidiosa
C
Erwinia herbic
D
Fitoplazma
E
Ooze
Açıklama:
Mollicutes sınıfında yer alan ve hücre duvarı olmayan en küçük bakteriler fitoplazma adını alır.Seçeneklerde verilen özelliklerin hepsi bu bakteri türüne aittir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin dış görünüş şekillerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Küre
B
Çubuk
C
Nokta
D
Virgül
E
Sarmal
Açıklama:
Bakteriler tek hücreli mikroskobik organizmalard›r. Dış görünüş olarak Coccus (küre), Bacillus (çubuk), Vibrio (virgül) ve Spirillium (sarmal) şeklinde olabilirler.
Soru 26
Bakteriler kamçı şekillerine göre isimlendirilirler. Buna göre aşağıdakilerden hangisi her iki ucu kamçılı bakterilere verilen isimdir?
Seçenekler
A
Atrik
B
Monotrik
C
Lofotrik
D
Amfitrik
E
Peritrik
Açıklama:
Bakteriler kamçı şekillerine göre Atrik (Kamçısız), Monotrik (Tek kamçılı), Lofotrik (Çok kamçılı), Amfitrik (Her iki ucu kamçılı) ve Peritrik (Her tarafı kamçılı) olmak üzere isimlendirilirler.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen addır?
Seçenekler
A
trikom
B
stoma
C
lentisel
D
hidatod
E
resident
Açıklama:
Bakterilerin bitkilerde oluşturduklarş enfeksiyonlar yaralardan ya da doğal açıklıklardan olmaktadır. Bakteriler stoma, lentisel, hidatod ve trikom (trichome) bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycükler), gibi doğal açıklıklardan veya çiçeklerden giriş yapabildikleri gibi bitkide herhangi bir mekaniksel zararlanma olmuşsa ya da böcekler, nematodlar ve insanların açmış olduğu yaralar varsa buralardan da kolaylıkla bitkilere giriş yaparlar.
Soru 28
İnorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kemolithotrof
B
Pseudomonas
C
Bacteriocinogenic
D
Kemoorganotrofik
E
Pektolitik enzim
Açıklama:
Kemolithotrof: İnorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara denir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi turunçgil bakteriyel kanseri etmenidir?
Seçenekler
A
Xanthomonas campestris pv.oryzae
B
Xanthomonas axonopodis pv. citri:
C
Xanthomonas arboricola pv. pruni
D
Xanthomonas campestris pv. campestris
E
Xanthomonas arboricola pv. juglandis
Açıklama:
Bu cinse ait bazı bitki patojeni türler ve sebep oldukları hastalıklar şunlardır: Xanthomonas campestris pv. phaseoli: Fasulye Adi Yaprak Yanıklığı
Xanthomonas campestris pv. malvacearum: Pamuk Köfleli Yaprak Lekesi Xanthomonas campestris pv.oryzae: Çeltikte Bakteriyel Yaprak Yanıklığı Xanthomonas campestris pv. vesicatoria: Domates ve Biberde Bakteriyel Leke Xanthomonas arboricola pv. pruni: Taş Çekirdekli Meyvelerde Bakteriyel Leke Xanthomonas axonopodis pv. citri: Turunçgil Bakteriyel Kanseri
Xanthomonas campestris pv. campestris: Crucifer’lerde Siyah Çürüklük Xanthomonas arboricola pv. juglandis: Ceviz Bakteriyel Yanıklığı
Xanthomonas campestris pv. malvacearum: Pamuk Köfleli Yaprak Lekesi Xanthomonas campestris pv.oryzae: Çeltikte Bakteriyel Yaprak Yanıklığı Xanthomonas campestris pv. vesicatoria: Domates ve Biberde Bakteriyel Leke Xanthomonas arboricola pv. pruni: Taş Çekirdekli Meyvelerde Bakteriyel Leke Xanthomonas axonopodis pv. citri: Turunçgil Bakteriyel Kanseri
Xanthomonas campestris pv. campestris: Crucifer’lerde Siyah Çürüklük Xanthomonas arboricola pv. juglandis: Ceviz Bakteriyel Yanıklığı
Soru 30
Bitkilerde yumuşak çürüklük, yanıklık ve solgunluk hastalıklarına neden olurlar. Aşağıdakilerden hangisi "Elma ve Armutta Ateş Yanıklığı"dır?
Seçenekler
A
Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum
B
Erwinia carotovora pv. atroseptica
C
Erwinia stewartii
D
Erwinia tracheiphila
E
Erwinia amylovora
Açıklama:
Bitkilerde yumuşak çürüklük, yanıklık ve solgunluk hastalıklarına neden olurlar. Bu cinse ait örnek türler şunlardır:
Erwinia amylovora: Elma ve Armutta Ateş Yanıklığı
Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum: Değişik Bitkilerde Yumuşak Çürüklük
Erwinia carotovora pv. atroseptica: Patateste Siyah Bacaklılık Hastalığı
Erwinia stewartii: Mısırda Bakteriyel Solgunluk
Erwinia tracheiphila: Kabakgillerde Solgunluk
Erwinia amylovora: Elma ve Armutta Ateş Yanıklığı
Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum: Değişik Bitkilerde Yumuşak Çürüklük
Erwinia carotovora pv. atroseptica: Patateste Siyah Bacaklılık Hastalığı
Erwinia stewartii: Mısırda Bakteriyel Solgunluk
Erwinia tracheiphila: Kabakgillerde Solgunluk
Soru 31
Aşağıda "Xylella" bakterisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çubuk şeklindedirler
B
0.25-0.35 x 0.9-3.5 µm büyüklüğündedirler
C
Gram pozitif ve hareketsizdirler
D
İletim demeti bakterileridir
E
Aerobiktirler
Açıklama:
Xylella Çubuk şeklinde ve 0.25-0.35 x 0.9-3.5 µm büyüklüğünde bakterilerdir. Gram negatif ve hareketsizdirler. Aerobiktirler. İletim demeti bakterileridir. Ksilemde bulunurlar. DNA’n›n G+C%’si %51-53’dür. Aşı ve yaprak pireleri ile taşınırlar. Suni besi ortamlarında yavaş gelişirler.
Soru 32
Aşağıda fitoplazma ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mollicutes sınıfında yer alırlar
B
Pleomorfik olup, genellikle yuvarlak ya da ipliksi şekillidirler
C
Hücre duvarı olan en küçük bakterilerdir
D
Mikoplazma benzeri organizmalardır
E
Floemde bulunan ve vektör böceklerle taşınan obligat parazit bakterilerdir
Açıklama:
FİTOPLAZMA: Mollicutes sınıfında yer alan ve hücre duvarı olmayan en küçük bakteriler fitoplazma adını alır. Fitoplazmalar, floemde bulunan ve vektör böceklerle taşınan obligat parazit bakterilerdir. İlk kez 1967 yılında keşfedilmiş olup, mikoplazma benzeri organizmalar (MLO) olarak isimlendirilmişlerdir. 1994 yılında yapılan 10. Uluslararası Mikoplazmoloji kongresinde fitoplazma ismini almıştır. Hücre taşımayan besi ortamlarında geliştirilemezler. Pleomorfik olup, genellikle yuvarlak ya da ipliksi şekillidirler.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerle mücadelede dikkat edilmesi gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yapılmalıdır.
B
Bitkisel üretim materyali temiz, sağlıklı ve sertifikalı olmalıdır.
C
Hastalığa dayanıklı bitki çeşitleri seçilmelidir.
D
Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılmadan saklanmalıdır.
E
Sulama ve gübreleme gibi tarımsal uygulama işlemlerinde aşırıya kaçılmamalıdır.
Açıklama:
Bitki bakteri hastalıkları ile mücadele oldukça zordur. Bakterilerle mücadelede dikkat edilmesi gereken hususları şu şekilde sıralayabiliriz:
Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yapılmalıdır.
Bitkisel üretim materyali temiz, sağlıklı ve sertifikalı olmalıdır.
Hastalığa dayanıklı bitki çeşitleri seçilmelidir.
Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılıp yok edilmelidir.
Sulama ve gübreleme gibi tarımsal uygulama işlemlerinde aşırıya kaçılmamalıdır.
Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yapılmalıdır.
Bitkisel üretim materyali temiz, sağlıklı ve sertifikalı olmalıdır.
Hastalığa dayanıklı bitki çeşitleri seçilmelidir.
Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılıp yok edilmelidir.
Sulama ve gübreleme gibi tarımsal uygulama işlemlerinde aşırıya kaçılmamalıdır.
Soru 34
Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, buğdayda beyaz çizgi hastalığına neden olan firmicutes cinsi bakteri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rhodococcus
B
Curtobacterium
C
Arthrobacter
D
Clostridium
E
Bacillus
Açıklama:
Firmicutes
Sınıf 1: Firmibacteria-Birçoğu tek hücreli bakteriler
Cins 1:Bacillus: Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, buğdayda beyaz çizgi hastalığına neden olur.
Sınıf 1: Firmibacteria-Birçoğu tek hücreli bakteriler
Cins 1:Bacillus: Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, buğdayda beyaz çizgi hastalığına neden olur.
Soru 35
Prokaryotların ribozomları kaç S'dir?
Seçenekler
A
60 S
B
30 S
C
40 S
D
70 S
E
90 S
Açıklama:
Prokaryotların ribozomları 70 S'dir.
Soru 36
Yaklaşık olarak kaç kadar bakteri türü de bitkilerde hastalık oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
100
B
200
C
300
D
400
E
500
Açıklama:
Yaklaşık olarak 100 kadar bakteri türü de bitkilerde hastalık oluşturmaktadır.
Soru 37
Bakteriler kaç µm enindedir?
Seçenekler
A
5-6.1 µm
B
1-4.5µm
C
3-5.8µm
D
1-2.3µm
E
0.5-1 µm
Açıklama:
Bakteriler 0.5-1 µm enindedir.
Soru 38
Bitki patojeni bakterilerin ise ortalama büyüklükleri kaç µm’dir?
Seçenekler
A
0.1-0.6 µm x 1-3 µm
B
0.3-0.6 µm x 1-3 µm
C
0.5-0.6 µm x 1-5 µm
D
0.3-0.3 µm x 1-3 µm
E
0.3-0.6 µm x 2-3 µm
Açıklama:
Bitki patojeni bakterilerin ise ortalama büyüklükleri 0.3-0.6 µm x 1-3 µm’dir.
Soru 39
Gram(+) hücre duvarı % kaç Peptidoglukan’dan oluşur?
Seçenekler
A
%10-20
B
%30-60
C
%50-90
D
%85-90
E
%70-90
Açıklama:
Gram(+) hücre duvarı %50-90 Peptidoglukan’dan oluşur.
Soru 40
Bir bakteri hücresi yüzde kaç oranında sudan oluşur?
Seçenekler
A
%20-25
B
%70-85
C
%40-45
D
%60-85
E
%90-95
Açıklama:
Bir bakteri hücresi %70-85 oranında sudan oluşur.
Soru 41
Plazmidler kaç kb büyüklüğündedir?
Seçenekler
A
3-100 kb
B
4-150 kb
C
5-500 kb
D
4-200 kb
E
8-300 kb
Açıklama:
Plazmidler 4-200 kb büyüklüğündedir.
Soru 42
Belirli bir yaşam alanında sürekli kalma durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Resident
B
Trichome (Trichome)
C
Pektolitik enzim
D
Kemolithotrof
E
Bacteriocinogenic
Açıklama:
Belirli bir yaşam alanında sürekli kalma durumuna resident adı verilir.
Soru 43
Bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ribozom
B
Resident
C
Trichome (Trichome)
D
Sitoplazma
E
Pektolitik enzim
Açıklama:
Trichome (Trichome), bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen isimdir.
Soru 44
İnorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pseudomonaceae
B
Bacteriocinogenic
C
Kemolithotrof
D
Pektolitik enzim
E
Xylophilus
Açıklama:
Kemolithotrof, inorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara denir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi prokaryot mikroorganizmaların bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Hava yokluğunda yaşamazlar
B
Ribozomları 70 S dir.
C
Çok hücreli canlılardır.
D
DNA ve RNA’sı ayrı bölümlerde sentezlenir.
E
Sitoplazmada endoplazmik retikuluma sahiptirler.
Açıklama:
Prokaryotların birçoğu hava yokluğunda yaşayabilen ve gerekli enerjiyi fermentasyon veya anaerobik solunumla sağlayan, tek hücreli, ribozomları70 S olup sitoplazmada bulunan, mitokondrium, kloroplast, golgi aygıtı ve endoplazmik retikuluma sahip olmayan ve hücre duvarı peptidoglukandan oluşan, DNA ve RNA’sı aynı bölümde sentezlenen mikroorganizmalardır. Bu özellikleri nedeniyle de ökaryotik mikroorganizmalardan ayrılırlar. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi bir strain veya strain grubu bir konukçu bitkiyi enfekte ettiğinde bunlara verilen isimdir?
Seçenekler
A
Patovar
B
Prokaryot
C
Ökaryot
D
Saprofitik
E
Protoplast
Açıklama:
Bir strain veya strain grubu bir konukçu bitkiyi enfekte ederse bu strain veya strain grubu “Patovar “ olarak adlandırılır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi kamçı şekillerine göre bir bakteri sınıflandırması değildir?
Seçenekler
A
Peritrik
B
Lofotrik
C
Monotrik
D
Fimbria
E
Atrik
Açıklama:
Birçok bakteride hareketi sağlayan Flagella adı verilen kamçı benzeri yapılar da mevcuttur. Flagella bakterilere yüzme ve bir yerden diğer yere hareket etme yeteneği sağlar. Bakteriler kamçı şekillerine göre Atrik (Kamçısız), Monotrik (Tek kamçılı), Lofotrik (Çok kamçılı), Amfitrik (Her iki ucu kamçılı) ve Peritrik (Her tarafı kamçılı) olmak üzere isimlendirilirler. Birçok Gram negatif bakterinin ana yüzeyinde birçok ipliksi bağlantılar yer alır. Bunlara Pili veya Fimbria adı verilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 48
Aşağıda bakteriler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bakteri hücresi çoğalırken ilk olarak ikiye bölünür
B
Bakteriler saprofitik olarak da yaşamlarını sürdüremezler.
C
Bakterilerde çoğalma yavaş bir seyir izler
D
Bakterilerde yayılma sadece uzun mesafelidir.
E
Bakterilerde bitkiye bağlı yaşam parazitik veya resident yaşam olarak görülür
Açıklama:
Bakteri hücresinin ilk olarak boyu uzar, sitoplazmik zar içeri doğru katlanır ve hücreyi ikiye ayırır. Bakteri kromozomu iki eşit kısma bölünür ve her biri bir hücrede kalır. Bakterilerde çoğalma çok hızlı bir şekilde olur. Bakteriler, bitkilere bağlı olarak yaşadıkları gibi saprofitik olarak da yaşamlarını sürdürürler. Bitkiye bağlı yaşam parazitik veya resident yaşam olarak görülür. Parazitik yaşam lezyonlarda, latent enfeksiyonlarda, tohumlar veya bitki materyallerinde olmaktadır. Resident yaşam ise Phyllosphere, Gemmisphere ve Rhizosphere’ lerde olur. Saprofitik yaşamlarını toprakta, bitki artıklarında, yüzey sularında ve tarımsal materyaller ile tarım aletlerinde devam ettirirler. Bakterilerde yayılma uzun mesafeli yayılma ve kısa mesafeli yayılma olmak üzere iki şekilde olmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 49
Aşağıdakilerin hangisi bakterilerde bitkiye bağlı resident yaşamın görüldüğü bir yerdir?
Seçenekler
A
Gemmisphere
B
Lezyonlarda
C
Latent enfeksiyonlarda
D
Tohumlarda
E
Bitki materyallerinde
Açıklama:
Bakteriler, bitkilere bağlı olarak yaşadıkları gibi saprofitik olarak da yaşamlarını sürdürürler. Bitkiye bağlı yaşam parazitik veya resident yaşam olarak görülür. Parazitik yaşam lezyonlarda, latent enfeksiyonlarda, tohumlar veya bitki materyallerinde olmaktadır. Resident yaşam ise Phyllosphere, Gemmisphere ve Rhizosphere’ lerde olur. Saprofitik yaşamlarını toprakta, bitki artıklarında, yüzey sularında ve tarımsal materyaller ile tarım aletlerinde devam ettirirler.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen isimdir?
Seçenekler
A
Pektolitik
B
Procaryotae
C
Trichome
D
Kemolithotrof
E
Kemoorganotrofik
Açıklama:
Trichome (Trichome): Bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen isimdir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi bazı bakterilerin bitkilerin gövde, yumru, soğan, meyve gibi etli ve sulu organlarında yumuşak çürüklükler oluşturmasında etkili enzimdir?
Seçenekler
A
Papain
B
Proteolitik enzim
C
Pityalin
D
Pektolitik enzim
E
Tripsin
Açıklama:
Bazı bakteriler pektolitik enzim salgılamak suretiyle bitkilerin gövde, yumru, soğan, meyve gibi etli ve sulu organlarında yumuşak çürüklükler oluştururlar.
Soru 52
Aşağıda verilen tanımlardan hangisi "Kemolithotrof" i tanımlar?
Seçenekler
A
İnorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara verilen isimdir.
B
Enerji ve karbon ihtiyaçlarını kimyasallardan sağlayan mikroorganizmalara verilen isimdir.
C
Pektinleri parçalayan (hidrolize) enzime verilen isimdir.
D
Bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen isimdir.
E
Patateste ve Domatesde Bakteriyel Solgunluğa verilen isimdir.
Açıklama:
Kemolithotrof inorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara denir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi asmalarda bakteriyel nekroza sebep olan bakteridir?
Seçenekler
A
Rhizobium rhizogenes
B
Rhizobacter daucus
C
Rhizobium tumefaciens
D
Rhizomonas suberifaciens
E
Xylophilus ampelinus
Açıklama:
Xylophilus Gram negatif, 0.4-0.8x0.6-3.3 µm büyüklükte, çubuk şekilli, hareketli bir polar kamçıya sahip bakteridir. Aerobiktir. Gelişmesi çok yavaş ve zayıftır. DNA’nın G+C%’si %68-69’dur. Tek bir türü bulunur. Xylophilus ampelinus: Asmalarda Bakteriyel Nekroz. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde bakterilerle mücadele için alınması gereken önlemler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yapılmalıdır.
B
Bol bol sulanmalı ve gübrelenmelidir.
C
Tohumluk alınırken bakteriyel hastalıkların görülmediği alanlardan alınmalıdır.
D
Hastalığa dayanıklı bitki çeşitleri seçilmelidir
E
Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılıp yok edilmelidir veya yakılmalıdır.
Açıklama:
Bakterilerle mücadele için gerekli hususlar şu şekilde özetlenebilir: Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yapılmalıdır. • Bitkisel üretim materyali temiz, sağlıklı ve sertifikalı olmalıdır. • Tohumluk alınırken bakteriyel hastalıkların görülmediği alanlardan alınmalıdır. • Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılıp yok edilmelidir veya yakılmalıdır. • Sulama ve gübreleme gibi tarımsal uygulama işlemlerinde aşırıya kaçılmamalıdır. • Konukçu sayısı sınırlı olan bakteriler için ekim nöbeti ve ürün rotasyonu önerilebilir. • Hastalığa dayanıklı bitki çeşitleri seçilmelidir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 55
Bazı bakteri türleri ise insan ve hayvanlarda hastalık oluştururlar. Hayvanlarda patojen olan hastalık türü aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Brucella
B
Verem
C
Tifo
D
Zatüree
E
Grip
Açıklama:
Bazı bakteri türleri ise insan ve hayvanlarda hastalık oluştururlar. Çeşitli türleri insanlarda verem, zatürre ve tifo gibi hastalıklara neden olurken hayvanlarda patojen olan türleri de Brucella ve Anthrax gibi hastalıkları yaparlar. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin dış görünüş şekillerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Coccus (küre)
B
Bacillus (çubuk)
C
Patovar
D
Vibrio (virgül)
E
Spirillium (sarmal)
Açıklama:
Bakteriler tek hücreli mikroskobik organizmalardır. Dış görünüş olarak Coccus(küre), Bacillus (çubuk), Vibrio (virgül) ve Spirillium (sarmal) fleklinde olabilirler. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 57
Bakterilerde hareketi sağlayan yapıya ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Peptidoglukan
B
Flagella
C
Murein
D
Mukopeptid
E
Hücre zarı
Açıklama:
Birçok bakteride hareketi sağlayan Flagella adı verilen kamçı benzeri yapılar da mevcuttur. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 58
Bakteri hücresindeki su oranı ne kadardır ?
Seçenekler
A
%5
B
%70
C
%10
D
%100
E
%1
Açıklama:
Bir bakteri hücresi %70-85 oran›nda su ile %15-30 oranında kuru maddeden oluşur. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 59
Belirli bir yaşamda alanında sürekli kalmaya ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Osmotik
B
Sitoplazmik
C
Resident
D
PH
E
Plazmid
Açıklama:
Belirli bir yaşamda alanında sürekli kalmaya resident adı verilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 60
Bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Akar
B
Hidatod
C
Lentisel
D
Stoma
E
Trichome
Açıklama:
Bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen isimdir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Prokaryotlar ile ilgili söylenemez?
Seçenekler
A
DNA ve RNA’sı ayrı bölümde sentezlenen mikroorganizmalardır.
B
Prokaryotların birçoğu hava yokluğunda yaşayabilir.
C
Gerekli enerjiyi fermentasyon veya anaerobik solunumla sağlarlar.
D
Ribozomları 70 S olup sitoplazmada bulunur.
E
Tek hücrelidir.
Açıklama:
Prokaryotların birçoğu hava yokluğunda yaşayabilen ve gerekli enerjiyi fermentasyon veya anaerobik solunumla sağlayan, tek hücreli, ribozomları 70 S olup sitoplazmada bulunan, mitokondrium, kloroplast, golgi aygıtı ve endoplazmik retikuluma sahip olmayan ve hücre duvarı peptidoglukandan oluşan, DNA ve RNA’sı aynı bölümde sentezlenen mikroorganizmalardır. Bu özellikleri nedeniyle de ökaryotik mikroorganizmalardan ayrılırlar.
Soru 62
Bakterilerde bulunan Gram(+) hücre duvarı % kaç Peptidoglukan’dan oluşur?
Seçenekler
A
%5-10
B
%50-90
C
%20-35
D
%50-75
E
%40-50
Açıklama:
Bakteriler Gram (+) ve Gram (-) hücre duvarına sahiptirler. Gram(+) hücre duvarı %50-90 Peptidoglukan’dan oluşur.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi tek kamçılı bakteridir?
Seçenekler
A
Atrik
B
Lofotrik
C
Monotrik
D
Amfitrik
E
Peritrik
Açıklama:
Birçok bakteride hareketi sağlayan Flagella adı verilen kamçı benzeri yapılar mevcuttur. Flagella bakterilere yüzme ve bir yerden diğer yere hareket etme yeteneği sağlar. Bakteriler kamçı şekillerine göre Atrik (Kamçısız), Monotrik (Tek kamçılı), Lofotrik (Çok kamçılı), Amfitrik (Her iki ucu kamçılı) ve Peritrik (Her tarafı kamçılı) olmak üzere isimlendirilirler.
Soru 64
İnorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pseudomonaceae
B
Pektolitik enzim
C
Bacteriocinogenic
D
Kemolithotrof
E
Xanthomonas
Açıklama:
Kemolithotrof: İnorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara denir.
Soru 65
Bir strain veya strain grubu bir konukçu bitkiyi enfekte ederse bu strain veya strain grubuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Saprofit
B
Patovar
C
Eubacter
D
Pleomorfik
E
Prokaryot
Açıklama:
Bu strainlerin birisi, tip strain olarak görev alırken diğerleri bu özelliklere göre bunun etrafında toplanır. Bakteriyel strainler morfolojik, fizyolojik, biyokimyasal, patolojik ve kültürel özelliklerine göre birbirlerinden ayrılırlar. Bir strain veya strain grubu bir konukçu bitkiyi enfekte ederse bu strain veya strain grubu “Patovar “ olarak adlandırılır.
Soru 66
Bakteriler dış görünüş olarak aşağıdaki şekillerden hangisi gibi olamazlar?
Seçenekler
A
küre
B
çubuk
C
nokta
D
virgül
E
sarmal
Açıklama:
Bakteriler tek hücreli mikroskobik organizmalardır. Dış görünüş olarak Coccus (küre), Bacillus (çubuk), Vibrio (virgül) ve Spirillium (sarmal) şeklinde olabilirler.
Soru 67
Bakteriler kamçı şekillerine göre isimlendirilir. Aşağıdakilerden hangisi kamçısız bakterilere verilen addır?
Seçenekler
A
Atrik
B
Monotrik
C
Lofotrik
D
Amfitrik
E
Peritrik
Açıklama:
Birçok bakteride hareketi sağlayan Flagella adı verilen kamçı benzeri yapılar da mevcuttur. Flagella bakterilere yüzme ve bir yerden diğer yere hareket etme yeteneği sağlar. Bakteriler kamçı şekillerine göre Atrik (Kamçısız), Monotrik (Tek kamçılı), Lofotrik (Çok kamçılı), Amfitrik (Her iki ucu kamçılı) ve Peritrik (Her tarafı kamçılı) olmak üzere isimlendirilirler.
Soru 68
Bitkiye bağlı yaşam parazitik veya resident yaşam olarak görülür. Aşağıdakileredn hangisinde diğerlerinin aksine resident yaşam görünür?
Seçenekler
A
lezyonlarda
B
latent enfeksiyonlarda
C
tohumlarda
D
bitki materyallerinde
E
Phyllosphere'lerde
Açıklama:
Bitkiye bağlı yaşam parazitik veya resident yaşam olarak görülür. Parazitik yaşam lezyonlarda, latent enfeksiyonlarda, tohumlar veya bitki materyallerinde olmaktadır. Resident yaşam ise Phyllosphere, Gemmisphere ve Rhizosphere’ lerde olur. Saprofitik yaşamlarını toprakta, bitki artıklarında, yüzey sularında ve tarımsal materyaller ile tarım aletlerinde devam ettirirler.
Soru 69
Bakterilerde yayılma uzun mesafeli yayılma ve kısa mesafeli yayılma olmak üzere iki şekilde olmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi uzun mesafeli yayılmaya sebep olur?
Seçenekler
A
böcekler
B
polen
C
sulama suyu
D
insanlar
E
tarımsal aletler
Açıklama:
Bakterilerde yayılma uzun mesafeli yayılma ve kısa mesafeli yayılma olmak üzere iki şekilde olmaktadır. İnsanlar, tohum ve vejetatif çoğaltma organları uzun mesafeli yayılmayı sağlarlar. Kısa mesafeli yayılma ise tarımsal aletler, tarım işçileri, sulama suyu, böcekler, toz, polen, aerosoller gibi hava yolu ile olmaktadır.
Soru 70
Bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen isim hangisidir?
Seçenekler
A
stoma
B
lentisel
C
hidatod
D
pektolit
E
trikom
Açıklama:
Bakterilerin bitkilerde oluşturdukları enfeksiyonlar yaralardan ya da doğal açıklıklardan olmaktadır. Bakteriler stoma, lentisel, hidatod ve trikom (trichome), gibi doğal açıklıklardan veya çiçeklerden giriş yapabildikleri gibi bitkide herhangi bir mekaniksel zararlanma olmuşsa ya da böcekler, nematodlar ve insanların açmış olduğu yaralar varsa buralardan da kolaylıkla bitkilere giriş yaparlar.
Trichome (Trichome): Bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen isimdir.
Trichome (Trichome): Bitkilerin yaprak ve gövdeleri üzerinde bulunan küçük tüycüklere verilen isimdir.
Soru 71
İnorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara ne denir?
Seçenekler
A
Pseudomonaceae
B
Procaryotae
C
Kemolithotrof
D
Proteobacteria
E
Bacteriocinogenic
Açıklama:
Kemolithotrof: İnorganik kimyasalları enerji kaynağı olarak kullanan mikroorganizmalara denir.
Soru 72
'Xanthomonas' cinse dahil bakteriler ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aerobiktirler
B
polar kamçılıdırlar
C
gram negatif bakterilerdir
D
çubuk şeklindedirler
E
neredeyse hepsi saprofitik ve epifitiktirler
Açıklama:
Xanthomonas: Bu cinse dahil bakteriler 0.4-0.7x0.7-1.8 µm büyüklüğünde, çubuk şeklinde, polar kamçılı, gram negatif bakterilerdir. Koloniler genellikle “xanthomonadin” olarak isimlendirilen sarı bir pigment üretirler. Aerobiktirler. Birçoğu bitki patojeni bakterilerdir ancak çok azı saprofitik ve epifitiktirler.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Erwinia cinsine ait örnek türlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Böğürtlende Gövde Uru
B
Elma ve Armutta Ateş Yanıklığı
C
Mısırda Bakteriyel Solgunluk
D
Patateste Siyah Bacaklılık Hastalığı
E
Değişik Bitkilerde Yumuşak Çürüklük
Açıklama:
Bu cinse ait örnek türler şunlardır:
Erwinia amylovora: Elma ve Armutta Ateş Yanıklığı
Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum: Değişik Bitkilerde Yumuşak Çürüklük
Erwinia carotovora pv. atroseptica: Patateste Siyah Bacaklılık Hastalığı
Erwinia stewartii: Mısırda Bakteriyel Solgunluk
Erwinia tracheiphila: Kabakgillerde Solgunluk
Erwinia amylovora: Elma ve Armutta Ateş Yanıklığı
Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum: Değişik Bitkilerde Yumuşak Çürüklük
Erwinia carotovora pv. atroseptica: Patateste Siyah Bacaklılık Hastalığı
Erwinia stewartii: Mısırda Bakteriyel Solgunluk
Erwinia tracheiphila: Kabakgillerde Solgunluk
Soru 74
Yaşam döngüsünde iki veya daha fazla farklı yapısal formda olmaya ne denir?
Seçenekler
A
Stolbur
B
Obligat
C
Fitoplazma
D
Pleomorfik
E
Floem
Açıklama:
Pleomorfik: Yaşam döngüsünde iki veya daha fazla farklı yapısal formda olmak.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi kamçı şekillerine göre bakteri sınıflandırılmasında çok kamçılı bakterilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lofotrik
B
Peritrik
C
Amfitrik
D
Monotrik
E
Atrik
Açıklama:
Birçok bakteride hareketi sağlayan Flagella adı verilen kamçı benzeri yapılar da mevcuttur. Flagella bakterilere yüzme ve bir yerden diğer yere hareket etme yeteneği sağlar. Bakteriler kamçı şekillerine göre Atrik (Kamçısız), Monotrik (Tek kamçılı), Lofotrik (Çok kamçılı), Amfitrik (Her iki ucu kamçılı) ve Peritrik (Her tarafı kamçılı) olmak üzere isimlendirilirler.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerde çoğalma hızını etkileen faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ortamın PH oranı
B
Ortamdaki bakteri miktarı
C
Ortamın besin içeriği
D
CO2 miktarı
E
Osmotik basınç
Açıklama:
Bakteri hücresinin ilk olarak boyu uzar, sitoplazmik zar içeri doğru katlanır ve hücreyi ikiye ayırır. Bakteri kromozomu iki eşit kısma bölünür ve her biri bir hücrede kalır. Bakterilerde çoğalma çok hızlı bir şekilde olur. Bazı bakteriler her 20-30 dakikada bir bölünürler. Çoğalma hızı bakterinin bulunduğu ortamın besin içeriğine, sıcaklığa, ortamın pH’sına, osmotik basınç ve CO2 gibi çevre koşullarına bağlıdır.
Soru 77
Hangisi bakterilerin uzun mesafeli yayılmasını sağlayan unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Tarımsal aletler
B
Sulama suyu
C
Vejetatif çoğalma organları
D
Böcekler
E
Aerosoller
Açıklama:
Bakterilerde yayılma uzun mesafeli yayılma ve kısa mesafeli yayılma olmak üzere iki şekilde olmaktadır. İnsanlar, tohum ve vejetatif çoğaltma organları uzun mesafeli yayılmayı sağlarlar. Kısa mesafeli yayılma ise tarımsal aletler, tarım işçileri, sulama suyu, böcekler, toz, polen, aerosoller gibi hava yolu ile olmaktadır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin bitkilere giriş yapabildiği doğal açıklıklar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Lentisel
B
Trikom
C
Hidatod
D
Nematod
E
Stoma
Açıklama:
Bakterilerin bitkilerde oluşturdukları enfeksiyonlar yaralardan ya da doğal açıklıklardan olmaktadır. Bakteriler stoma, lentisel, hidatod ve trikom (trichome), gibi doğal açıklıklardan veya çiçeklerden giriş yapabildikleri gibi bitkide herhangi bir mekaniksel zararlanma olmuşsa ya da böcekler, nematodlar ve insanların açmış olduğu yaralar varsa buralardan da kolaylıkla bitkilere giriş yaparlar.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi bakteriyel solgunluk hastalığı (Ralstonia solanacearum) mücadelesinde kullanılan yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Bitki dokularında yara açmamaya özen gösterilmesi
B
Maneb ve Mancozeb ile karıştırılan bakırlı fungisitler kullanımalsı
C
Hastalığa dayanıklı çeşitlerin seçilmesi
D
Ürün rotasyonu yapılması
E
Fidelik topraklarında ve tarım alanlarında solarizasyon yapılması
Açıklama:
Bakteriyel solgunluk hastalığı mücadelesinde fidelik topraklarında ve tarım alanlarında solarizasyon veya buharlı sterilizasyon önemlidir. Chloropicrin içerikli kimyasallarla ilaçlama yapılabilir. Tütünde dayanıklı çeşitler mevcuttur. Domates ve patlıcanda dayanıklı çeşitler üzerine aşılama önerilebilir. Patates için hastalığa dayanıklı olduğu bilinen yumrular veya rizomlar kullanılabilir. Bakteriyel solgunluğun çıkışını arttıran kök-ur nematodlarını yok etmek için D-D veya chloropicrin kimyasalları kullanılarak mücadele edilebilir. Budama makasları ve aletler uygun dezenfektanlarla dezenfekte edilmelidir.
Soru 80
Hangisi, Enterobacteriaceae familyası içinde yer alan Erwinia cinsi bitki patojenlerine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum
B
Rhizobium tumefaciens
C
Xylophilus ampelinus
D
Acidovorax avenae subsp. avenae
E
Xanthomonas campestris pv.oryzae
Açıklama:
Enterobacteriaceae familyası içinde yer alan Erwinia cinsi bitki patojenleri bitkilerde yumuşak çürüklük, yanıklık ve solgunluk hastalıklarına neden olurlar. Bu cinse ait örnek türler şunlardır:
Erwinia amylovora: Elma ve Armutta Ateş Yanıklığı
Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum: Değişik Bitkilerde Yumuşak Çürüklük
Erwinia carotovora pv. atroseptica: Patateste Siyah Bacaklılık Hastalığı
Erwinia stewartii: Mısırda Bakteriyel Solgunluk
Erwinia tracheiphila: Kabakgillerde Solgunluk
Erwinia amylovora: Elma ve Armutta Ateş Yanıklığı
Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum: Değişik Bitkilerde Yumuşak Çürüklük
Erwinia carotovora pv. atroseptica: Patateste Siyah Bacaklılık Hastalığı
Erwinia stewartii: Mısırda Bakteriyel Solgunluk
Erwinia tracheiphila: Kabakgillerde Solgunluk
Soru 81
Enerji ve karbon ihtiyaçlarını kimyasallardan sağlayan mikroorganizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kemolithotrof
B
Kemoorganotrofik
C
Bacteriocinogeni
D
Trichome
E
Flagella
Açıklama:
Enerji ve karbon ihtiyaçlarını kimyasallardan sağlayan mikroorganizmalara kemoorganotrofik denir.
Soru 82
Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, buğdayda beyaz çizgi hastalığına neden olan Firmibacteria cinsi hangisidir?
Seçenekler
A
Clostridium
B
Rhodococcus
C
Bacillus
D
Arthrobacter
E
Curtobacterium
Açıklama:
Sınıf 1: Firmibacteria-Birçoğu tek hücreli bakteriler Cins 1:Bacillus: Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, buğdayda beyaz çizgi hastalığına neden olur. Cins 2:Clostridium: Depolanmış yumrularda ve yapraklarda çürüklük yaparlar. Sınıf 2: Thallobacteria-Dallanmış bakteriler Cins 1: Arthrobacter : Çubuk ve küremsi şekillidirler. DNA’nın G+C içeriği %59- 70’dir. Bakteriyel yanıklığa sebep olur. Cins 2: Curtobacterium: Küçük düzensiz, Gram pozitif bakterilerdir. Lateral kamçılı veya hareketsizdirler. DNA’nın G+C içeriği % 68.3-75.2’dir. Fasulye ve di- ğer bitkilerde solgunluk yapar. Cins 3: Rhodococcus: Dallanmış çubuklardır ve Gram pozitif bakterilerdir. Aerobiktirler. DNA’nın G+C içeriği %63-72’dir. Bezelyede yassılaşma oluşturur. Cins 4: Streptomyces: 0.5-2.0 µm büyüklükte yaygın olarak dallanmış, hareketsiz hücreler zincir şeklinde gelişerek ipliksi misel benzeri yapı oluşturan ve aerobik solunum yapan Gram pozitif bakterilerdir. DNA’nın G+C%’si %69-78’dir. Patateste uyuz oluşturur. Cins 5: Clavibacter: Gram pozitif, pleomorfik çubuk, hareketsiz, aerobik bakterilerdir. DNA’nın G+C içeriği %70’dir. Bakteriyel solgunluk yaparlar.
Soru 83
Yaşam döngüsünde iki veya daha fazla farklı yapısal formda olma durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Trichome
B
Kemolithotrof
C
Bacteriocinogenic
D
Pleomorfik
E
Kemoorganotrofik
Açıklama:
Yaşam döngüsünde iki veya daha fazla farklı yapısal formda olma durumuna pleomorfik adı verilir.
Soru 84
Bazı bakteriler ........... salgılamak suretiyle bitkilerin gövde, yumru, soğan, meyve gibi etli ve sulu organlarında yumuşak çürüklükler oluştururlar.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki terimlerden hangisi doğru bir şekilde tamamlamaktadır ?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki terimlerden hangisi doğru bir şekilde tamamlamaktadır ?
Seçenekler
A
Trikom
B
Resident
C
Nematodlar
D
Pektolitik enzim
E
Morfolojik
Açıklama:
Bazı bakteriler pektolitik enzim salgılamak suretiyle bitkilerin gövde, yumru, soğan, meyve gibi etli ve sulu organlarında yumuşak çürüklükler oluştururlar. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 85
Büyüklükleri 0.5-1.0x1.5-5.0 μm, çubuk şekilli, bir veya birkaç polar kamçılı, çoğunluğu beyaz renkli, bazısı sarı renkli koloni oluşturan Gram (-) bakterilerine ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Acidovorax
B
Pseudomonas
C
Rhizobacter
D
Rhizomonas
E
Xylophilus
Açıklama:
Büyüklükleri 0.5-1.0x1.5-5.0 μm, çubuk şekilli, bir veya birkaç polar kamçılı, çoğunluğu beyaz renkli, bazısı sarı renkli koloni oluşturan Gram (-) bakterilerine Pseudomonas adı verilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 86
Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis adı verilen hastalık türü hangi bitkide görülmektedir ?
Seçenekler
A
Domates
B
Patates
C
Soğan
D
Ceviz
E
Pancar
Açıklama:
Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis domateste bakteriyel solgunluk ve kanser Hastalığıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 87
Hangisi Pseudomonaceae familyası içinde bulunan bitki patojeni cinsleri arasındadır?
Seçenekler
A
Tenericutes
B
Firmicutes
C
Erwinia
D
Rhizobium
E
Xylophilus
Açıklama:
Pseudomonaceae familyası içinde bulunan bitki patojeni cinslerine örnek olarak Pseudomonas, Xanthomonas, Acidovorax, Rhizobacter, Rhizomonas, Xylophilus verilebilir.
Soru 88
Mollicutes sınıfında yer alan ve hücre duvarı olmayan en küçük bakterilere ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Pleomorfik
B
Obacteriosis
C
Fitoplazma
D
Xylella
E
Spiroplasma
Açıklama:
Mollicutes sınıfında yer alan ve hücre duvarı olmayan en küçük bakterilere fitoplazma adı verilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 89
Taş çekirdekli meyvelerde bakteriyel leke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Xanthomonas arboricola pv. pruni
B
Xanthomonas axonopodis pv. citri
C
Xanthomonas campestris pv. malvacearum
D
Xanthomonas campestris pv. phaseoli
E
Xanthomonas arboricola pv. juglandis
Açıklama:
Xanthomonas arboricola pv. pruni: Taş Çekirdekli Meyvelerde Bakteriyel Leke
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Rhizomonas ile ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
Aerobiktirler.
B
DNA’n›n G+C%’si % 57-63’dür.
C
Rhizomonas'ın G+C içeriği %58-65’dir.
D
Geliflmesi çok yavaş ve zayıftır.
E
0.9-1.3x2.1-2.5μm boyutlarında gram negatif bakterilerdir.
Açıklama:
Rhizomonas gram negatif, çubuk şekilli, 0.43-0.53x0.92-1.34 μm boyutlarında, polar kamçılı veya hareketsizdirler. Koloniler beyaz veya sarımsıdır. G+C içeriği %58-65’dir. Ortalama gelişme sıcaklığı yaklaşık 28-33 °C’dir. Sadece bir türü vardır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Sınıf 1: Firmibacteria'nın, Cins 1: Bacillus'un neden olduğu hastalıklardan biridir?
Seçenekler
A
Yapraklarda çürüklük
B
Buğdayda beyaz çizgi hastalığı
C
Bakteriyel yanıklığı
D
Bakteriyel solgunluk
E
Bezelyede yassılaşma oluşturur.
Açıklama:
Sınıf 1: Firmibacteria-Birçoğu tek hücreli bakteriler
Cins 1: Bacillus: Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, buğdayda beyaz çizgi hastalığına neden olur.
Cins 1: Bacillus: Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, buğdayda beyaz çizgi hastalığına neden olur.
Soru 92
Patateslerde yaygın olarak görülen bir bakteriyel hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Spiroplasmataceae
B
Xylella fastidiosa
C
Spiroplasma citri
D
Streptomyces scabies
E
Tenericutes
Açıklama:
Patates Uyuzu Hastalığı (Streptomyces scabies): Patateslerde yaygın olarak görülen bir bakteriyel hastalıktır.
Soru 93
"Yaşam döngüsünde iki veya daha fazla farklı yapısal formda olmak" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bacteriocinogenic
B
Kemoorganotrofik
C
Fastidiosa
D
Fitoplazma
E
Pleoformik
Açıklama:
Pleoformik: Yaşam döngüsünde iki veya daha fazla farklı yapısal formda olmak.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerle mücadelede dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kimyasal mücadelede bakır içerikli kimyasallar kullanılmamalıdır.
B
Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yapılmalıdır.
C
Bitkisel üretim materyali temiz, sağlıklı ve sertifikalı olmalıdır.
D
Tohumluk alınırken bakteriyel hastalıkların görülmediği alanlardan alınmalıdır.
E
Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılıp yok edilmelidir veya yakılmalıdır.
Açıklama:
Bitki bakteri hastalıkları ile mücadele oldukça zordur. Bakterilerle mücadelede dikkat edilmesi gereken hususları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yapılmalıdır.
• Bitkisel üretim materyali temiz, sağlıklı ve sertifikalı olmalıdır.
• Tohumluk alınırken bakteriyel hastalıkların görülmediği alanlardan alınmalıdır.
• Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılıp yok edilmelidir veya yakılmalıdır.
• Sulama ve gübreleme gibi tarımsal uygulama işlemlerinde aşırıya kaçılmamalıdır.
• Konukçu sayısı sınırlı olan bakteriler için ekim nöbeti ve ürün rotasyonu önerilebilir.
• Hastalığa dayanıklı bitki çeşlitleri seçilmelidir. Kimyasal mücadelede bakır içerikli kimyasallar koruma amaçlı kullanılabilir. Bordo bulamacı ve hazır bakırlı preparatlardan birisi tercih edilebilir.
• Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yapılmalıdır.
• Bitkisel üretim materyali temiz, sağlıklı ve sertifikalı olmalıdır.
• Tohumluk alınırken bakteriyel hastalıkların görülmediği alanlardan alınmalıdır.
• Hastalıklı bitki artıkları ortamdan uzaklaştırılıp yok edilmelidir veya yakılmalıdır.
• Sulama ve gübreleme gibi tarımsal uygulama işlemlerinde aşırıya kaçılmamalıdır.
• Konukçu sayısı sınırlı olan bakteriler için ekim nöbeti ve ürün rotasyonu önerilebilir.
• Hastalığa dayanıklı bitki çeşlitleri seçilmelidir. Kimyasal mücadelede bakır içerikli kimyasallar koruma amaçlı kullanılabilir. Bordo bulamacı ve hazır bakırlı preparatlardan birisi tercih edilebilir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerle ilgilidir?
Seçenekler
A
saprofittirler
B
residenttirler
C
bitkilerde görülebilirier
D
bitkilerde hastalık yapabilirler
E
Hepsi
Açıklama:
Bakteriler, bitkilere ba¤l› olarak yaflad›klar› gibi saprofitik olarak da yaflamlar›n›
sürdürürler. Bitkiye ba¤l› yaflam parazitik veya resident yaflam olarak görülür
sürdürürler. Bitkiye ba¤l› yaflam parazitik veya resident yaflam olarak görülür
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin yayılma şekillerindendir?
Seçenekler
A
Üretim Materyali ‹le Yay›lma
B
Toprakla Bulaflma
C
Di¤er Canl›larla Bulaflma
D
Meteorolojik Faktörler
E
Hepsi
Açıklama:
BAKTER‹LER‹N YAYILMASI
Bakterilerde yay›lma uzun mesafeli yay›lma ve k›sa mesafeli yay›lma olmak üzere
iki flekilde olmaktad›r. ‹nsanlar, tohum ve vejetatif ço¤altma organlar› uzun mesafeli yay›lmay› sa¤larlar. K›sa mesafeli yay›lma ise tar›msal aletler, tar›m iflçileri, sulama suyu, böcekler, toz, polen, aerosoller gibi hava yolu ile olmaktad›r. Bakterilerin yay›lma flekillerini flu flekilde gruplayabiliriz:
Üretim Materyali ‹le Yay›lma
Bakteriyel etmenler baz› durumlarda yüzeysel olarak bazen de iletim demetleri yolu ile tohuma bulafl›rlar. Bunlar ertesi y›l tohumluk olarak kullan›ld›¤›nda hastal›kl› bitkiler oluflmakta ve di¤er sa¤lam bitkilere çeflitli yollarla hastal›¤› bulaflt›rabilmektedirler. Bakteriyel etmenle bulafl›k bitkilerden al›nan afl› kalemleri ve gözleri
de hastal›k etmenini tafl›yarak hastal›¤›n sa¤lam bitkilere yay›lmas›na neden olabilmektedir. Bunlar›n yan› s›ra hastal›kl› fidelerin, bulafl›k fideliklerden di¤er bölgelere nakledilmesiyle hastal›k etmenleri yeni alanlara tafl›narak yay›lmaktad›r.
Toprakla Bulaflma
Bakteriyel bitki hastal›k etmenlerinden baz›lar› toprakta saprofit olarak uzun y›llar
canl› kalmaktad›rlar. Böyle bulafl›k topraklara bitkiler ekildi¤inde veya dikildi¤inde bitkiler topraktaki hastal›k etmenleri ile hastalanabilmektedirler. Bu tür bulaflmalar daha çok bitki köklerinde hastal›k yapabilen bakteriyel etmenlerde görülür.
Di¤er Canl›larla Bulaflma
Çeflitli böcekler, akarlar ve nematodlar, bakteri ile bulafl›k bitkilerle beslenirken,
çeflitli organlar›na bulaflan bakterileri sa¤lam bitkilere tafl›yarak onlar› hastaland›rabilmekte ve tar›m alanlar›na yayabilmektedir.
Meteorolojik Faktörler
Rüzgâr, ya¤mur, dolu vb. meteorolojik etkenler bitkilerde mekaniksel etkilerle yaralanmalara neden olurlar. Bu yaralar da bakterilere girifl sa¤larlar. Ayr›ca bu faktörler bakteriyel hastal›k etmenlerini uzak mesafelere de tafl›rlar.
Bakterilerde yay›lma uzun mesafeli yay›lma ve k›sa mesafeli yay›lma olmak üzere
iki flekilde olmaktad›r. ‹nsanlar, tohum ve vejetatif ço¤altma organlar› uzun mesafeli yay›lmay› sa¤larlar. K›sa mesafeli yay›lma ise tar›msal aletler, tar›m iflçileri, sulama suyu, böcekler, toz, polen, aerosoller gibi hava yolu ile olmaktad›r. Bakterilerin yay›lma flekillerini flu flekilde gruplayabiliriz:
Üretim Materyali ‹le Yay›lma
Bakteriyel etmenler baz› durumlarda yüzeysel olarak bazen de iletim demetleri yolu ile tohuma bulafl›rlar. Bunlar ertesi y›l tohumluk olarak kullan›ld›¤›nda hastal›kl› bitkiler oluflmakta ve di¤er sa¤lam bitkilere çeflitli yollarla hastal›¤› bulaflt›rabilmektedirler. Bakteriyel etmenle bulafl›k bitkilerden al›nan afl› kalemleri ve gözleri
de hastal›k etmenini tafl›yarak hastal›¤›n sa¤lam bitkilere yay›lmas›na neden olabilmektedir. Bunlar›n yan› s›ra hastal›kl› fidelerin, bulafl›k fideliklerden di¤er bölgelere nakledilmesiyle hastal›k etmenleri yeni alanlara tafl›narak yay›lmaktad›r.
Toprakla Bulaflma
Bakteriyel bitki hastal›k etmenlerinden baz›lar› toprakta saprofit olarak uzun y›llar
canl› kalmaktad›rlar. Böyle bulafl›k topraklara bitkiler ekildi¤inde veya dikildi¤inde bitkiler topraktaki hastal›k etmenleri ile hastalanabilmektedirler. Bu tür bulaflmalar daha çok bitki köklerinde hastal›k yapabilen bakteriyel etmenlerde görülür.
Di¤er Canl›larla Bulaflma
Çeflitli böcekler, akarlar ve nematodlar, bakteri ile bulafl›k bitkilerle beslenirken,
çeflitli organlar›na bulaflan bakterileri sa¤lam bitkilere tafl›yarak onlar› hastaland›rabilmekte ve tar›m alanlar›na yayabilmektedir.
Meteorolojik Faktörler
Rüzgâr, ya¤mur, dolu vb. meteorolojik etkenler bitkilerde mekaniksel etkilerle yaralanmalara neden olurlar. Bu yaralar da bakterilere girifl sa¤larlar. Ayr›ca bu faktörler bakteriyel hastal›k etmenlerini uzak mesafelere de tafl›rlar.
Soru 97
'Baz› bakteriler .............. salg›lamak suretiyle bitkilerin gövde, yumru, so¤an, meyve gibi etli ve sulu organlar›nda yumuflak çürüklükler olufltururlar.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Resident
B
Pektolitik enzim
C
Trichome
D
Familya
E
Kemolithotrof
Açıklama:
Baz› bakteriler pektolitik enzim salg›lamak suretiyle bitkilerin gövde, yumru, so¤an, meyve gibi etli ve sulu organlar›nda yumuflak çürüklükler olufltururlar
Soru 98
'.........: ‹norganik kimyasallar› enerji kayna¤› olarak kullanan mikroorganizmalara denir.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Trichome
B
Pektolitik enzim
C
Kemolithotrof
D
Bacteriocinogenic
E
Mikroorganizma
Açıklama:
Kemolithotrof: ‹norganik
kimyasallar› enerji kayna¤›
olarak kullanan
mikroorganizmalara denir.
kimyasallar› enerji kayna¤›
olarak kullanan
mikroorganizmalara denir.
Soru 99
'.........: Enerji ve karbon ihtiyaçlar›n› kimyasallardan sa¤layan mikroorganizmalara denir.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikroorganizma
B
Kemoorganotrofik
C
Bakteriyoloji
D
Patojen
E
Epidemiyoloji
Açıklama:
Kemoorganotrofik: Enerji ve
karbon ihtiyaçlar›n›
kimyasallardan sa¤layan
mikroorganizmalara denir.
karbon ihtiyaçlar›n›
kimyasallardan sa¤layan
mikroorganizmalara denir.
Soru 100
'Mollicutes sınıfında yer alan ve hücre duvar› olmayan en küçük bakteriler ......... adını alır.' Boş bırakılan yer için en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pektolitik enzim
B
Kemoorganotrofik
C
Fitoplazma
D
Trichome
E
Resident
Açıklama:
Mollicutes sınıfında yer alan ve hücre duvarı olmayan en küçük bakteriler fitoplazma adını alır.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi bakterilerle mücadele yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yap›lmal›d›r.
B
Hastal›kl› bitki art›klar› ortamdan uzaklaflt›r›l›p yok edilmelidir veya yak›lmal›d›r
C
Konukçu say›s› s›n›rl› olan bakteriler için ekim nöbeti ve ürün rotasyonu
önerilebilir.
önerilebilir.
D
Hastal›¤a dayan›kl› bitki çeflitleri seçilmelidir
E
Hepsi
Açıklama:
BAKTER‹LERLE GENEL MÜCADELE YÖNTEMLER‹
Bitki bakteri hastal›klar› ile mücadele oldukça zordur. Bakterilerle mücadelede
dikkat edilmesi gereken hususlar› flu flekilde s›ralayabiliriz:
• Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yap›lmal›d›r.
• Bitkisel üretim materyali temiz, sa¤l›kl› ve sertifikal› olmal›d›r.
• Tohumluk al›n›rken bakteriyel hastal›klar›n görülmedi¤i alanlardan al›nmal›d›r.
• Hastal›kl› bitki art›klar› ortamdan uzaklaflt›r›l›p yok edilmelidir veya yak›lmal›d›r.
• Sulama ve gübreleme gibi tar›msal uygulama ifllemlerinde afl›r›ya kaç›lmamal›d›r.
• Konukçu say›s› s›n›rl› olan bakteriler için ekim nöbeti ve ürün rotasyonu
önerilebilir.
• Hastal›¤a dayan›kl› bitki çeflitleri seçilmelidir.
Bitki bakteri hastal›klar› ile mücadele oldukça zordur. Bakterilerle mücadelede
dikkat edilmesi gereken hususlar› flu flekilde s›ralayabiliriz:
• Ekim veya dikimden önce iyi bir toprak sterilizasyonu yap›lmal›d›r.
• Bitkisel üretim materyali temiz, sa¤l›kl› ve sertifikal› olmal›d›r.
• Tohumluk al›n›rken bakteriyel hastal›klar›n görülmedi¤i alanlardan al›nmal›d›r.
• Hastal›kl› bitki art›klar› ortamdan uzaklaflt›r›l›p yok edilmelidir veya yak›lmal›d›r.
• Sulama ve gübreleme gibi tar›msal uygulama ifllemlerinde afl›r›ya kaç›lmamal›d›r.
• Konukçu say›s› s›n›rl› olan bakteriler için ekim nöbeti ve ürün rotasyonu
önerilebilir.
• Hastal›¤a dayan›kl› bitki çeflitleri seçilmelidir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi Firmicutes cinslerinden biridir?
Seçenekler
A
Bacillus
B
Arthrobacter
C
Curtobacterium
D
Rhodococcus
E
Hepsi
Açıklama:
Firmicutes
S›n›f 1: Firmibacteria-Birço¤u tek hücreli bakteriler
Cins 1:Bacillus: Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, bu¤dayda beyaz çizgi
hastal›¤›na neden olur.
Cins 2:Clostridium: Depolanm›fl yumrularda ve yapraklarda çürüklük yaparlar.
S›n›f 2: Thallobacteria-Dallanm›fl bakteriler
Cins 1: Arthrobacter : Çubuk ve küremsi flekillidirler. DNA’n›n G+C içeri¤i %59-
70’dir. Bakteriyel yan›kl›¤a sebep olur.
Cins 2: Curtobacterium: Küçük düzensiz, Gram pozitif bakterilerdir. Lateral
kamç›l› veya hareketsizdirler. DNA’n›n G+C içeri¤i % 68.3-75.2’dir. Fasulye ve di-
¤er bitkilerde solgunluk yapar.
Cins 3: Rhodococcus: Dallanm›fl çubuklard›r ve Gram pozitif bakterilerdir. Aerobiktirler. DNA’n›n G+C içeri¤i %63-72’dir. Bezelyede yass›laflma oluflturur.
Cins 4: Streptomyces: 0.5-2.0 µm büyüklükte yayg›n olarak dallanm›fl, hareketsiz hücreler zincir fleklinde geliflerek ipliksi misel benzeri yap› oluflturan ve aerobik solunum yapan Gram pozitif bakterilerdir. DNA’n›n G+C%’si %69-78’dir. Patateste uyuz oluflturur.
Cins 5: Clavibacter: Gram pozitif, pleomorfik çubuk, hareketsiz, aerobik bakterilerdir. DNA’n›n G+C içeri¤i %70’dir. Bakteriyel solgunluk yaparlar.
S›n›f 1: Firmibacteria-Birço¤u tek hücreli bakteriler
Cins 1:Bacillus: Fide, fidelik ve yumrularda çürüklük, bu¤dayda beyaz çizgi
hastal›¤›na neden olur.
Cins 2:Clostridium: Depolanm›fl yumrularda ve yapraklarda çürüklük yaparlar.
S›n›f 2: Thallobacteria-Dallanm›fl bakteriler
Cins 1: Arthrobacter : Çubuk ve küremsi flekillidirler. DNA’n›n G+C içeri¤i %59-
70’dir. Bakteriyel yan›kl›¤a sebep olur.
Cins 2: Curtobacterium: Küçük düzensiz, Gram pozitif bakterilerdir. Lateral
kamç›l› veya hareketsizdirler. DNA’n›n G+C içeri¤i % 68.3-75.2’dir. Fasulye ve di-
¤er bitkilerde solgunluk yapar.
Cins 3: Rhodococcus: Dallanm›fl çubuklard›r ve Gram pozitif bakterilerdir. Aerobiktirler. DNA’n›n G+C içeri¤i %63-72’dir. Bezelyede yass›laflma oluflturur.
Cins 4: Streptomyces: 0.5-2.0 µm büyüklükte yayg›n olarak dallanm›fl, hareketsiz hücreler zincir fleklinde geliflerek ipliksi misel benzeri yap› oluflturan ve aerobik solunum yapan Gram pozitif bakterilerdir. DNA’n›n G+C%’si %69-78’dir. Patateste uyuz oluflturur.
Cins 5: Clavibacter: Gram pozitif, pleomorfik çubuk, hareketsiz, aerobik bakterilerdir. DNA’n›n G+C içeri¤i %70’dir. Bakteriyel solgunluk yaparlar.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi bitki patojenlerindendir?
Seçenekler
A
Eubacter
B
Actinomycetes
C
Spiroplazma
D
Fitoplazma
E
Hepsi
Açıklama:
Bakteriyel bitki patolojisi, Eubacter, Actinomycetes, Spiroplazma ve Fitoplazma gibi prokaryotlar›n neden oldu¤u bitki hastal›klar› ile çal›fl›r.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi viroidlerin taşınma yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Afitler
B
Aşı
C
Polenler
D
Tohum
E
Nematodler
Açıklama:
Virüs ve viroidleri tanımlayarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
nematodlarla taşınmazlar
nematodlarla taşınmazlar
Soru 2
Bir alandaki virüs konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmeleri işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eradikasyon
B
Dezenfeksiyon
C
Konjugasyon
D
Sanitasyon
E
Sterilizasyon
Açıklama:
Bitki virüs ve viroid hastalıklarıyla mücadele yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 3
Virüsler bir hücreden diğerine aşağıdaki yapılardan hangisini kullanarak girer?
Seçenekler
A
Lomasome
B
Endoplasmik retikulum
C
Tonoplast
D
Vakuol
E
Plasmodesmata
Açıklama:
Yurdumuzda görülen önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 4
Sokucu-emici ağız yapısına sahip vektörler hangi organı ile bitkiden beslenir?
Seçenekler
A
Rostrum
B
Stilet
C
Maksilla
D
Mandibula
E
Labium
Açıklama:
Bitki virüslerinin taşınma yollarını ifade edebileceksiniz.
Soru 5
Virüslerin bitkilere girme yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaralardan
B
Doğrudan
C
Hidatodlardan
D
Lentisellerden
E
Stomalardan
Açıklama:
Bitki virüslerinin taşınma yollarını ifade edebileceksiniz.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi virüs ve viroid’den ari bitki üretiminde kullanılan bir yöntem de¤ildir?
Seçenekler
A
Elektrikle tedavi
B
Sıcaklıkta tedavi
C
Asit ile tedavi
D
Meristem ucu kültürü
E
Soğukta tedavi
Açıklama:
Virüsten Ari Vejetatif Üretim Materyali
Yine pek çok virüs ve viroid aflı, yumru, soğan gibi vejetatif bitki materyalleriyle
dağıldığından burada da virüsten ari sertifikalı üretim materyali kullanılmalıdır. Virüs
ve viroidlerden ari bitki üretiminde değişiklik yöntemler bulunmaktadır.
• Virüs tanı yöntemleriyle virüsten ari oldu¤u belirlenen, doğadan alınan materyalin
kullanılması.
• Sıcaklıkla tedavi (termoterapi): Burada hastalıklı materyal belirli sıcaklıklarda
(sıcak suda veya sıcak havada), belirli süreler tutularak üretim materyali
virüslerden temizlenebilmektedir. Bu amaçla üretim materyalleri genellikle
35-40 °C’lerde tutulmaktadır.
• Soğukla tedavi: Etmenlerce enfekteli sürgün uçlarının -196 °C’lık sıvı azot
içerisinde kısa bir süre tutulmasıyla virüs ve viroidler dokudan temizlenebilmektedir.
• Elektrikle tedavi (elektroterapi): Bitki materyalleri belirli derecelerde ve sürelerde
elektrik ak›m›na maruz bırakılarak bu patojenlerden arındırılabilmektedir.
• Meristem kültürü: Meristem uçlar›ndan (0.1-0.5 mm) alınan doku parçaları
kullanılarak steril besi yeri koşlullarında bu patojenlerden ari bitki elde edilebilmektedir.
• Doku kültürü: Doku kültürü ile de virüs ve viroidsiz bitki elde edilebilmektedir.
Bu yöntem sıcaklıkla tedavi yöntemiyle birlikte de kullanılabilmektedir.
Burada önce doku kültürüyle bitki elde edilmekte, sonra bitki sıcaklık
muamelesine tabi tutulmaktadır.
• İlaçla tedavi (kemoterapi): Bitki materyallerini bazI kimyasallarla virüs ve viroidlerden
arIndIrma genellikle başarısız olmaktadır. Bununla birlikte kimyasalların
sıcaklıkla tedavi veya meristem kültürüyle birlikte kullanılması başlar
oranını artırmaktadır.
Yine pek çok virüs ve viroid aflı, yumru, soğan gibi vejetatif bitki materyalleriyle
dağıldığından burada da virüsten ari sertifikalı üretim materyali kullanılmalıdır. Virüs
ve viroidlerden ari bitki üretiminde değişiklik yöntemler bulunmaktadır.
• Virüs tanı yöntemleriyle virüsten ari oldu¤u belirlenen, doğadan alınan materyalin
kullanılması.
• Sıcaklıkla tedavi (termoterapi): Burada hastalıklı materyal belirli sıcaklıklarda
(sıcak suda veya sıcak havada), belirli süreler tutularak üretim materyali
virüslerden temizlenebilmektedir. Bu amaçla üretim materyalleri genellikle
35-40 °C’lerde tutulmaktadır.
• Soğukla tedavi: Etmenlerce enfekteli sürgün uçlarının -196 °C’lık sıvı azot
içerisinde kısa bir süre tutulmasıyla virüs ve viroidler dokudan temizlenebilmektedir.
• Elektrikle tedavi (elektroterapi): Bitki materyalleri belirli derecelerde ve sürelerde
elektrik ak›m›na maruz bırakılarak bu patojenlerden arındırılabilmektedir.
• Meristem kültürü: Meristem uçlar›ndan (0.1-0.5 mm) alınan doku parçaları
kullanılarak steril besi yeri koşlullarında bu patojenlerden ari bitki elde edilebilmektedir.
• Doku kültürü: Doku kültürü ile de virüs ve viroidsiz bitki elde edilebilmektedir.
Bu yöntem sıcaklıkla tedavi yöntemiyle birlikte de kullanılabilmektedir.
Burada önce doku kültürüyle bitki elde edilmekte, sonra bitki sıcaklık
muamelesine tabi tutulmaktadır.
• İlaçla tedavi (kemoterapi): Bitki materyallerini bazI kimyasallarla virüs ve viroidlerden
arIndIrma genellikle başarısız olmaktadır. Bununla birlikte kimyasalların
sıcaklıkla tedavi veya meristem kültürüyle birlikte kullanılması başlar
oranını artırmaktadır.
Soru 7
Virüslerin sahip olduğu protein kılıfa ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kapsid
B
Kapsomer
C
Acronim
D
Lipid
E
Obligat
Açıklama:
Virüslerin sahip olduğu protein kılıfa kapsid adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Virüslerin şekilleri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Virüslerin %10'u uzun şekillidir.
B
Virüslerin %30'u küresel şekle sahiptir.
C
Virüslerin büyük bir kısmı mermi şeklindedir.
D
Bütün virüsler aynı boyuttadır.
E
Bütün virüsler aynı şekle sahiptir.
Açıklama:
Virüsler değişik şekil ve boyuttadır. Virüslerin neredeyse yarısı uzun, geri kalanın çoğu küresel ve az bir kısmı da mermi şeklindedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Virüslerin bitki içerisine girdikten sonra uzak mesafelere taşınımı aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
Genom
B
Ribozom
C
Floem
D
Plasmodesmata
E
Dikotiledon
Açıklama:
Bitki virüslerinin büyük çoğunluğunda virüsler hücreden hücreye geçerek sonunda floeme ulaşır ve bitki içerisinde uzak mesafelere floem ile taşınırlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Bitkilerin yapraklarında açık ve koyu yeşil alanlar veya çizgi şeklinde ortaya çıkan belirti aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Bodurluk
B
Kıvrılma
C
Nekrotik
D
Mozaik
E
Siğil
Açıklama:
Bitkilerin yapraklarında açık ve koyu yeşil alanlar veya çizgi şeklinde ortaya çıkan belirtilere mozaik denilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Doku, organ veya bitkinin ölümü şeklinde ortaya çıkan belirti türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mozaik
B
Kıvrılma
C
Cücelik
D
Halkalı leke
E
Nekrotik
Açıklama:
Doku, organ veya bitkinin ölümü şeklinde ortaya çıkan belirti türü nekrotik belirtilerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 12
I. TMV
II. LMV
III. BCMV
IV. PNRSV
V. PVX
Yukarıdaki virüslerden hangileri polenle taşınan virüslerdir?
II. LMV
III. BCMV
IV. PNRSV
V. PVX
Yukarıdaki virüslerden hangileri polenle taşınan virüslerdir?
Seçenekler
A
III ve IV
B
I ve II
C
II ve V
D
I ve V
E
II ve III
Açıklama:
Sert çekirdekli nekrotik halka leke virüsü (prunus necrotic ring spot virus, PNRSV) vişnelerde ve fasulye adi mozaik virüsü (BCMV) fasulyelerde polenle taşınmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Viroidler ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bitki içerisinde floem vasıtasıyla yayılır.
B
Etrafında koruyucu bir protein kılıf bulunur.
C
Halka şeklinde bir RNA'dan ibarettiler.
D
En yaygın taşınma şekli vejeratif üretim materyalleridir.
E
Bazı türleri hiçbir belirti göstermez.
Açıklama:
Viroidlerin etrafında koruyucu bir protein kılıf bulunmamaktadır. Onun dışında verilen tim bilgiler doğrudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 14
Viroidlerin en yaygın taşınma şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tohum
B
Polen
C
Vejetatif üretim materyalleri
D
Afitler
E
Funguslar
Açıklama:
Viroidler mekanik olarak, vejetatif üretim materyali, aşı, tohum, polen ve afitler tarafından taşınırlar; bununla birlikte en yaygın taşınma şekli vejetatif üretim materyalleridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Bitki virüsleriyle mücadele ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Topraktaki hastalıklı bitki kalıntıları bahçelerden uzaklaştırılmalıdır.
B
Virüsten ari, sertifikalı tohum kullanılmalıdır.
C
Tarımsal alet ve ekipmanlar dezenfekte edilmelidir.
D
Virüs hastalıklarının ilaçla mücadelesi mümkündür.
E
Virüs konukçuları olan çok yıllık otsu bitkilerin yok edilmesi gerekir.
Açıklama:
Virüs ve viroidler pek çok üründe ekonomik olarak önemli kayıplara yol açmaları nedeniyle bunların sebep oldukları hastalıklarla mücadele oldukça önemlidir.
Bu hastalıklarla mücadelede değişik yöntemler kullanılmaktadır. Bununla birlikte, bitki virüs ve viroid hastalıklarının ilaçlı mücadelesi bulunmamaktadır. D seçeneği dışında ki bütün bilgiler mücadele anlamında doğru bilgiyi içermektedir. Doğru cevap D'dir.
Bu hastalıklarla mücadelede değişik yöntemler kullanılmaktadır. Bununla birlikte, bitki virüs ve viroid hastalıklarının ilaçlı mücadelesi bulunmamaktadır. D seçeneği dışında ki bütün bilgiler mücadele anlamında doğru bilgiyi içermektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
Yurdumuzda kayısı, şeftali, erik gibi sert çekirdeklilere ciddi zararlar veren virüs çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mozaik virüsü
B
Nekrotik sarı damar virüsü
C
Kıvrılma virüsü
D
Göçüren virüsü
E
Şarka virüsü
Açıklama:
Şakra virüsü, tüm sert çekirdeklilerde özellikle de kayısı, erik ve şeftalilerde ciddi zararlara sebep olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Virüslerin sahip oldukları protein kılıfa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kapsid
B
Kapsomer
C
Lipid
D
Partikül
E
Spor
Açıklama:
Virion olarak da bilinen virüs partikülleri genetik bilgiyi taşıyan tek veya çift sarmallı nükleik asit (RNA veya DNA) ve bir protein kılıftan ibarettirler. Virüslerin sahip oldukları bu protein kılıfa “kapsid” adı verilmektedir.
Soru 18
Bazı virüsler, bazı bitkilerde dışarıdan görülebilir belirtiler oluşturmazlar. Bu gizli belirtilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Latent
B
Maskelenme
C
Makroskobik
D
Mikroskobik
E
Nanometre
Açıklama:
Virüsler bitkilerde makroskobik (dışarıdan görülebilen, dış) ve mikroskobik belirtilere (hücrelerdeki belirtiler, iç) sebep olurlar.Bazı virüsler, bazı bitkilerde dışarıdan görülebilir belirtiler oluşturmazlar bu gizli belirtilere latent (gizli) simptomlar adı verilir. Bitkide belirtilerin geçici bir süre görülememesine maskelenme adı verilmektedir.
Soru 19
Bazı virüs hastalıklarının tipik bir belirtisi de doku, organ veya tüm bitkinin ölümüdür. Buna ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnokule edilmesi
B
Pigment kaybı
C
Nekrotik belirtiler
D
Geliflme anormallikleri
E
Kabarcıklaşma
Açıklama:
Nekrotik belirtiler: Doku, organ veya tüm bitkinin ölümü bazı virüs hastalıklarının tipik bir belirtisidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi bitki virüslerinin taşınma yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
tohumla
B
polenle
C
küskütle
D
kelebek ve arılarla
E
funguslarla
Açıklama:
Bitki virüsleri bir bitkiden diğerine değişik şekillerde taşınırlar. Taşınma şekli vejetatif üretim materyalleri, özsu ile mekanik olarak, tohumla, polenle, küskütle ve belirli böcek, akar, nematod ve funguslarla olmaktadır.
Soru 21
Böcek vücudunda çoğalan virüslere ne ad verilir?
Seçenekler
A
propagatif
B
sirkülatif
C
transovarial
D
persistent
E
Non-persistent
Açıklama:
Bitkideki bir virüsü vektör birkaç saatten birkaç günlük bir beslenme süresine kadar kazanabiliyor ve tüm yaşamı boyunca da bünyesinde taşıyabiliyorsa bu virüslere “persistent” (kalıcı) virüsler, bu şekildeki taşınmaya da persistent taşınma adı verilmektedir. Persistent virüsleri nakleden böcekler floem dokularında beslenen böceklerdir. Bu taşınma tipinde virüs böcek bünyesinde birkaç saatten birkaç güne kadar süren latent dönem geçirmektedir. Bu şekilde böcek vücudunda dolaşan persistent virüslere sirkülatif (dolaşımlı) virüsler, böcek vücudunda çoğalan virüslere ise propagatif (çoğalan) virüsler adı verilmektedir. Bazı persistent propagatif virüsler böcek yumurtalarıyla da taşınabilirler, bu taşınma şekline transovarial (yumurtayla) taşınma denilmektedir.
Soru 22
Viroidler 1920’li yılların başlarında ilk defa hangi bitkide görülmüştür?
Seçenekler
A
Turunçgiller
B
Soğan
C
Patates
D
Erik
E
Elma
Açıklama:
Viroidler: İlk defa 1920’li yılların başlarında Kuzey Amerika’da patates bitkisinde, patates iğ yumru hastalığı (PSTVd, potato spindle tuber viroid) belirlendiği zaman etmenin bir virüs olabileceği düşünülmüştür.
Soru 23
ABD Pensilvanya’da PPV’den dolayı 105 bin sert çekirdekli meyve ağacı yok edilmiştir. bu aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Karantina
B
Eradikasyon
C
Karşı koruma
D
Vektörlerle mücadele
E
Sağlıklı tohum
Açıklama:
Eradikasyon: Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmeleri (eradikasyon) gerekebilir. Örneğin ABD Pensilvanya’da PPV’den dolayı 105 bin sert çekirdekli meyve ağacı yok edilmiştir.
Soru 24
Bitki materyallerini bazı kimyasallarla virüs ve viroidlerden arındırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğukla tedavi
B
Termoterapi
C
Elektroterapi
D
Meristem kültürü
E
Kemoterapi
Açıklama:
İlaçla tedavi (kemoterapi): Bitki materyallerini bazı kimyasallarla virüs ve viroidlerden arındırma genellikle baflarısız olmaktadır. Bununla birlikte kimyasalların sıcaklıkla tedavi veya meristem kültürüyle birlikte kullanılması başarı oranını artırmaktadır.
Soru 25
Çift partiküllü Geminivirus cinsi içerisinde yer alan ve tütün beyaz sineği ile persistent olarak taşınan virüs aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patates Y virüsü
B
Kabak sarı mozaik virüsü
C
Patates yaprak kıvrılma virüsü
D
Domates sarı yaprak kıvırcıklık virüsü
E
Domates lekeli solgunluk virüsü
Açıklama:
Domates sarı yaprak kıvırcıklık virüsü, çift partiküllü Geminivirus cinsi içerisinde yer almakta ve tütün beyaz sineği (Bemisia tabaci, Biyotip B = Bemisia argentifolii) ile persistent olarak taşınmaktadır. Küresel yapılı yaklaşık 20 nm çapındaki partiküller, tek sarmallı DNA içermektedir.
Soru 26
Potyvirus cinsinden, afitlerle non-persistent olarak taşınan özellikle de kayısı, erik ve şeftalilerde ciddi zararlara sebep olan virüs aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şarka virüsü
B
Şeker pancarı sarı damar virüsü
C
Asma yelpaze yaprak virüsü
D
Asma yaprak kıvrılma virüsü
E
Turunçgil göçüren virüsü
Açıklama:
Şarka virüsü: Potyvirus cinsinden, afitlerle non-persistent olarak taşınan bir virüstür. Tüm sert çekirdeklilerde özellikle de kayısı, erik ve şeftalilerde ciddi zararlara sebep olmaktadır. Sert çekirdeklilerde yaprak, meyve, meyve çekirdeği ve çiçeklerde belirti oluşturmaktadır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi yalnlızca canlı hücrelerde çoğalabilen (obligat) küçük bulaşıcı parazitlere verilen isimdir?
Seçenekler
A
Virüs
B
Viroid
C
RNA
D
DNA
E
Küf
Açıklama:
Virüsler yalnızca canlı hücrelerde çoğalabilen (obligat) küçük bulaşıcı parazitlerdir.
Soru 28
Virüsün bitkiye girdiği yerde değil, diğer doku ve organlarda oluşturmuş olduğu belirtilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Mikroskobik belirtiler
B
Sistemik belirtiler
C
Çekirdek belirtiler
D
Petal belirtiler
E
RNA belirtiler
Açıklama:
Sistemik Belirtiler
Virüsün bitkiye girdiği yerde değil, diğer doku ve organlarda oluşturmuş olduğu belirtilerdir. Bu belirtiler yaprak, gövde, çiçek, meyve kısaca tüm toprak üstü ve kök gibi toprak altı aksamında görülebilir.
Virüsün bitkiye girdiği yerde değil, diğer doku ve organlarda oluşturmuş olduğu belirtilerdir. Bu belirtiler yaprak, gövde, çiçek, meyve kısaca tüm toprak üstü ve kök gibi toprak altı aksamında görülebilir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi çiçek taç yapraklarına verilen isimdir?
Seçenekler
A
Nekrotik
B
Mozaik
C
Petal
D
Kloroplast
E
Patojen
Açıklama:
Petal: Çiçek taç yapraklarına verilen isimdir. Petal renginin kırılması çoğunlukla antosiyanin pigmentinin kaybından kaynaklanmaktadır.
Soru 30
I. Böcek
II. Özsu
III. Tohum
IV. Polen
Bitki virüsleri bir bitkiden diğerine değişik yollarla taşınırlar. Yukarıdakilerden hangileri bu yollardandır?
II. Özsu
III. Tohum
IV. Polen
Bitki virüsleri bir bitkiden diğerine değişik yollarla taşınırlar. Yukarıdakilerden hangileri bu yollardandır?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve III
C
III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Bitki virüsleri bir bitkiden diğerine de.işik şekillerde taşınırlar. Taşınma şekli vejetatif üretim materyalleri, özsu ile mekanik olarak, tohumla, polenle, küskütle ve belirli böcek, akar, nematod ve funguslarla olmaktadır.
Soru 31
Buğday çizgi mozaik virüsü (wheat streak mosaic virus, WSMV) ve buğday nokta mozaik virüsü’nü (wheat spot mosaic virus, WSpMV) aşağıdakilerden hangisi nakletmektedir?
Seçenekler
A
Funguslar
B
Nematodlar
C
Böcekler
D
Polenler
E
Akarlar
Açıklama:
Akarlar sokucu emici ağız parçalarına sahip, yaklaşık 0.2 mm boyunda oldukça küçük eklem bacaklı canlılardır. Eriophyidae familyasından olan akarlar en az 6 virüsü nakletmektedir. Örneğin, Aceria tulipae adındaki akar, buğday çizgi mozaik virüsü (wheat streak mosaic virus, WSMV) ve buğday nokta mozaik virüsü’nü (wheat spot mosaic virus, WSpMV) nakletmektedir.
Soru 32
Bitkilerde zararlı, bilinen en küçük boyutta obligat patojenler olan viroidlerin en yaygın taşınma şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vejetatif üretim materyali
B
Aşı
C
Tohum
D
Polen
E
Afit
Açıklama:
Viroidler mekanik olarak, vejetatif üretim materyali, aşı, tohum, polen ve afitler tarafından taşınırlar, bununla birlikte en yaygın taşınma şekli vejetatif üretim materyalleridir.
Soru 33
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmelerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Karantina
B
Eradikasyon
C
Kalıntı
D
Hijyen
E
Sağlıklı tohum
Açıklama:
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmelerine eradikasyon adı verilir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi virüs ve viroidlerden ari bitki üretiminde kullanılan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sıcaklıkla tedavi
B
Soğukla tedavi
C
Vektörel tedavi
D
Elektrikle tedavi
E
Doku kültürü
Açıklama:
Vektörel tedavi virüs ve viroidlerden ari bitki üretiminde kullanılan yöntemlerden biri değildir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi şarka virüsünün adıdır?
Seçenekler
A
Tomato Spotted Wilt Virus
B
Potato Leaf Roll Virus
C
Potato Virus
D
Plum Pox Virus
E
Grapevine Fanleaf Virus
Açıklama:
Şarka Virüsü (Plum Pox Virus, PPV)
Şarka virüsü Potyvirus cinsinden, afitlerle non-persistent olarak taşınan bir virüstür.
Şarka virüsü Potyvirus cinsinden, afitlerle non-persistent olarak taşınan bir virüstür.
Soru 36
'Citrus Exocortis Viroid' aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patates Yaprak Kıvrılma Virüsü
B
Şekerpancarı Nekrotik Sarı Damar Virüsü
C
Şarka Virüsü
D
Asma Yaprak Kıvrılma Virüsü
E
Turunçgil cüceleşme viroidi
Açıklama:
Turunçgil Cüceleflme Viroidi (Citrus Exocortis Viroid,CEVd) Hastalık belirtileri ancak turunçgil cüceleflme viroidi ile bulaşık aşı gözü, Poncirus trifoliata (üç yapraklı), bunun portakal ile olan hibridi (Carrizo citrange), Filistin tatlı laymı veya rangpur laymı üzerine aşılandığında meydana gelmektedir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi bitki virüslerinin özelliklerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Virüslerin sahip oldukları bu protein kılıfa “kapsid” adı verilmektedir
B
Elektron mikroskobunda görülebilmektedirler
C
Virüsler cansız organizmalarda da çoğalabilir
D
20 nm çaplı olanları olduğu gibi 2000 nm’den (2 μm) uzun olanları da bulunmaktadır
E
Genetik bilgiyi taşıyan tek veya çift sarmallı nükleik asit (RNA ve DNA) ve protein kılıftan ibarettir
Açıklama:
Cansız organizmalarda da çoğalabilirlik bitki virüslerinin özelliklerinden biri değildir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yaygın bir virüs şekli değildir ?
Seçenekler
A
Basil
B
Küresel
C
Düz çubuk
D
Kıvrılabilir ipliğimsi
E
Elips
Açıklama:
Elips yaygın bir virüs şekli değildir.
Soru 39
Virüsler ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden aşağıdaki seçeneklerin hangilerinde doğru olan ifadeler bulunmaktadır?
Virüsler ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
- Yalnızca canlı hücrelerde çoğalabilen (obligat) küçük bulaşıcı parazitlerdir.
- Işık mikroskopu ile görülmektedirler.
- Virüs partikülleri genetik bilgiyi taşıyan tek veya çift sarmallı nükleik asit (RNA veya DNA) ve bir protein kılıftan ibarettirler.
- Virüs kapsidleri, virüs partiküllerinin dış etkenlerden korunmasından, nükleik asitler ise konukçuları hastalandırmadan sorumludurlar.
- Virüsler diğer bazı mikroorganizmalar gibi bölünerek çoğalmazlar ve spor gibi herhangi bir çoğalma yapısı da oluşturmazlar.
Virüsler ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I, II ve III
B
Yalnız II, III ve IV
C
Yalnız II, IV ve V
D
Yalnız I, II, IV ve V
E
Yalnız I, III, IV ve V
Açıklama:
Virüsler yalnızca canlı hücrelerde çoğalabilen (obligat) küçük bulaşıcı parazitlerdir. Bitki virüslerinin 20 nm çaplı olanları olduğu gibi 2000 nm’den (2 µm) uzun olanları da bulunmaktadır ve çok küçük olduklarından ışık mikroskopu ile görülememekte ancak elektron mikroskobunda görülebilmektedirler. Virion olarak da bilinen virüs partikülleri genetik bilgiyi taşıyan tek veya çift sarmallı nükleik asit (RNA veya DNA) ve bir protein kılıftan ibarettirler. Virüslerin sahip oldukları bu protein kılıfa “kapsid” adı verilmektedir. Virüs kapsidleri, virüs partiküllerinin dış etkenlerden korunmasından, nükleik asitler ise konukçuları hastalandırmadan sorumludurlar. Kapsidler, kapsomer adı verilen bir veya daha fazla tipte protein alt ünitelerinden yapılmıştır. Az sayıda olan bazı virüslerde de (örne-ğin Rhabdoviridae ve Bunyaviridae familyalarındaki virüsler) yapı bu kadar basit olmayıp partikülün en dışında glikoprotein yapısında mahmuz şeklinde çıkıntılar, bu çıkıntıların gömülü olduğu iki katlı bir yağ (lipid) tabakası ve bunun altında da protein tabakası bulunmaktadır. Böyle virüslere zarflı virüsler denilmektedir. Virüs partiküllerinin yaklaşık % 60-95’i protein, % 5-40’ı da nükleik asitten ibarettir. Virüsler diğer bazı mikroorganizmalar gibi bölünerek çoğalmazlar ve spor gibi herhangi bir çoğalma yapısı da oluşturmazlar.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi bir bitki virüsü şekillerinden değildir?
Seçenekler
A
Küresel
B
Mermi
C
Uzun çubuk
D
İnce, kıvrılabilir ipliğimsi
E
Karesel
Açıklama:
Bitki virüsleri değişik şekil ve boyutlardadır. Bunların neredeyse yarısı uzun (düz çubuk şeklinde veya kıvrılabilir ipliğimsi şekilde), geri kalanın çoğu küresel (yuvarlak veya çok yüzlü) ve az bir kısmı da mermi (basil) şeklindedir. Bazı uzun virüsler 15 nm genişliğinde, 300 nm boyunda uzun çubuklar şeklindeyken çoğu da genellikle 10-13 nm genişliğinde 480-2000 nm uzunluğunda ince, kıvrılabilir ipliğimsi bir şekildedir. Mermi şeklinde olan virüsler ise 52-75 nm genişliğinde ve 300- 380 nm uzunluğundadırlar. Küresel şekilli virüslerin çoğu 17-100 nm çapında ve çok yüzlü bir yapıya sahiptirler.
Soru 41
Sistemik enfeksiyonlarda virüsün enfekte ettiği hücrelerde çoğaldıktan sonra hareket proteinleri vasıtasıyla aşağıdakilerden hangisi yoluyla komşu hücrelere geçerler?
Seçenekler
A
Floem
B
Plasmodesmatalar
C
Epidermis
D
Mezofil
E
Meristem
Açıklama:
Virüsler bitkilerde lokal ve sistemik enfeksiyonlara sebep olurlar. Lokal enfeksiyonlarda bitkiye herhangi bir şekilde açılmış yaralardan giren virüs yalnızca girmiş olduğu hücrelerde belirti meydana getirmekte, diğer hücre ve dokulara dağılmamaktadır. Sistemik enfeksiyonlarda ise virüs önce enfekte ettiği hücrelerde ço- ğalır (bir hücrede yaklaşık 100 bin ile 10 milyon partikül kadar), sonra hareket proteinleri vasıtasıyla hücreler arası kanallar olan plasmodesmatalar yoluyla komşu hücrelere geçerler. Yaprak parankima hücrelerinde virüs günde 1 mm yani 8-10 hücre kadar ilerler. Bitki virüslerinin büyük çoğunluğunda virüsler hücreden hücreye geçerek sonunda floeme ulaşır ve bitki içerisinde uzak mesafelere floem ile taşınırlar. Daha az sayıda virus bitki içerisinde uzak mesafelere ksilem ile dağılırlar. Örneğin soya fasulyesi mozaik virüsü (soybean mosaic virus, SBMV) ve diğer Sobemovirus’lar ksilem yoluyla bitki içerisinde hareket ederler. Yalnızca birkaç virüs meristem dokularının enfekte etmekte ise de virüslerin çoğu hastalıklı bitkilerin kök ve gövdelerindeki büyüme noktalarında bulunmamaktadırlar.
Soru 42
Bazı bitkilerde dışarıdan görülebilir belirtiler oluşturmadığı belirtilere ne tür semptomlar denir?
Seçenekler
A
Latent
B
Maskelenme
C
Şok evre
D
Kronik evre
E
Başlangıç evre
Açıklama:
Virüsler bitkilerde makroskobik (dışarıdan görülebilen, dış) ve mikroskobik belirtilere (hücrelerdeki belirtiler, iç) sebep olurlar. Bazı virüsler, bazı bitkilerde dışarıdan görülebilir belirtiler oluşturmazlar bu belirtilere latent (gizli) simptomlar adı verilir. Diğer taraftan, belirli çevre koşulları altında (düşük veya yüksek sıcaklık) enfekteli bitkiler bu şartlar hüküm sürdüğü süre boyunca belirti göstermeyebilirler. Bitkide belirtilerin bu şekilde geçici bir süre görülememesine maskelenme adı verilmektedir. Bazen de bitkiler inokulasyondan hemen sonra aniden şiddetli belirtiler gösterebilirler. Bu durum genç sürgünlerin veya tüm bitkinin ölümüyle (şok evresi) sonuçlanabilir. Eğer konukçu başlangıçtaki bu şok evresinden sonra yaşarsa bunu belirtilerin şiddetinin düştüğü (hafiflediği) kronik evre izler. Bazı virüs hastalıklarında belirtilerin şiddeti gittikçe artar ve bu durum bitkinin yavaş veya hızlı ölümüyle sonuçlanır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi sistemik belirti değildir?
Seçenekler
A
Bodurluk yaprak, çiçek, meyve ve kök büyüklüğünde düşüş, yaprak sapı ve boğum aralarının kısalması
B
Tütün mozaik virüsü (tobacco mosaic virus, TMV) tütünlerde, hıyar mozaik virüsü (cucumber mosaic virus, CMV) hıyar, kabak, karpuz ve kavun gibi kabakgiller familyası bitkilerinde ve elma mozaik virüsü (apple mosaic virus, ApMV) de elma, kayısı ve erik yapraklarında mozaik lekeler
C
Patates yaprak kıvrılma virüsü (potato leaf roll virus, PLRV) patates yapraklarında kıvrılmalar
D
Yapraklarda içi içe geçmiş halkalar veya düzensiz çizgiler
E
İnokule edilmiş bitkilerin yapraklarında yuvarlak klorotik veya nekrotik küçük ya da büyük lokal lekeler
Açıklama:
Lokal Belirtiler Yapay olarak inokule edilmiş bazı bitkilerde virüslerin girmiş oldukları noktada oluşturmuş oldukları belirtilere lokal belirtiler denir. Lokal lekeler genellikle inokule edilmiş bitkilerin yapraklarında yuvarlak klorotik veya nekrotik küçük ya da büyük lekeler şeklinde oluşur. Bu belirtiler ekonomik bir öneme sahip olmayıp daha çok teşhis çalışmalarında kullanılır.
Sistemik Belirtiler Virüsün bitkiye girdiği yerde değil, diğer doku ve organlarda oluşturmuş olduğu belirtilerdir. Bu belirtiler yaprak, gövde, çiçek, meyve kısaca tüm toprak üstü ve kök gibi toprak altı aksamında görülebilir. Bu durum virüsün çoğalıp hücreden hücreye ve iletim demetleriyle de dokudan dokuya ve organdan organa geçmesiyle olmaktadır. Bitkide oluşan sistemik belirtiler genelde şu şekillerde görülmektedir: • Bitki büyüklüğü üzerine olan etkiler Bitki boyunun uzamasında azalma veya durması sonucu ortaya çıkan bodurluk en genel sistemik belirtilerdendir. Bodurluk yaprak, çiçek, meyve ve kök büyüklüğünde düşüş, yaprak sapı ve boğum aralarının kısalması şeklinde bitkinin az ya da çok bütün kısımlarını etkileyebilir. Bazı bitki parçaları diğer kısımlardan daha fazla cüceleşebilir. Örneğin kirazlardaki “little cherry” (küçük kiraz) hastalığında hücre bölünmesinin azalmasından dolayı yapraklar normal olmasına rağmen meyve küçük kalır. Patates sarı cücelik virüsü (potato yellow dwarf virus, PYDV) patateslerde, erik cücelik virüsü (prune dwarf virus, PDV) şeftalilerde ve arpa sarı cücelik virüsü (barley yellow dwarf virus, BYDV) de arpalarda gelişmeyi olumsuz etkileyerek cüceliğe yol açarlar. • Mozaik ve renk değişikliği belirtileri Virüs hastalıklarının en genel belirtilerinden biri olan mozaik, Dikotiledon bitkilerde (geniş yapraklılarda) açık ve koyu yeşil alanlar halindeyken Monokotiledonlarda (dar yapraklılarda) çizgi şeklindedir. Tütün mozaik virüsü (tobacco mosaic virus, TMV) tütünlerde, hıyar mozaik virüsü (cucumber mosaic virus, CMV) hıyar, kabak, karpuz ve kavun gibi kabakgiller familyası bitkilerinde ve elma mozaik virüsü (apple mosaic virus, ApMV) de elma, kayısı ve erik yapraklarında mozaik lekelere sebep olur. Mozaik belirtiler meyvelerde de görülmektedir. Örneğin; CMV, kabak ve salatalık meyvelerinde mozaik belirtisine yol açar.
Sistemik Belirtiler Virüsün bitkiye girdiği yerde değil, diğer doku ve organlarda oluşturmuş olduğu belirtilerdir. Bu belirtiler yaprak, gövde, çiçek, meyve kısaca tüm toprak üstü ve kök gibi toprak altı aksamında görülebilir. Bu durum virüsün çoğalıp hücreden hücreye ve iletim demetleriyle de dokudan dokuya ve organdan organa geçmesiyle olmaktadır. Bitkide oluşan sistemik belirtiler genelde şu şekillerde görülmektedir: • Bitki büyüklüğü üzerine olan etkiler Bitki boyunun uzamasında azalma veya durması sonucu ortaya çıkan bodurluk en genel sistemik belirtilerdendir. Bodurluk yaprak, çiçek, meyve ve kök büyüklüğünde düşüş, yaprak sapı ve boğum aralarının kısalması şeklinde bitkinin az ya da çok bütün kısımlarını etkileyebilir. Bazı bitki parçaları diğer kısımlardan daha fazla cüceleşebilir. Örneğin kirazlardaki “little cherry” (küçük kiraz) hastalığında hücre bölünmesinin azalmasından dolayı yapraklar normal olmasına rağmen meyve küçük kalır. Patates sarı cücelik virüsü (potato yellow dwarf virus, PYDV) patateslerde, erik cücelik virüsü (prune dwarf virus, PDV) şeftalilerde ve arpa sarı cücelik virüsü (barley yellow dwarf virus, BYDV) de arpalarda gelişmeyi olumsuz etkileyerek cüceliğe yol açarlar. • Mozaik ve renk değişikliği belirtileri Virüs hastalıklarının en genel belirtilerinden biri olan mozaik, Dikotiledon bitkilerde (geniş yapraklılarda) açık ve koyu yeşil alanlar halindeyken Monokotiledonlarda (dar yapraklılarda) çizgi şeklindedir. Tütün mozaik virüsü (tobacco mosaic virus, TMV) tütünlerde, hıyar mozaik virüsü (cucumber mosaic virus, CMV) hıyar, kabak, karpuz ve kavun gibi kabakgiller familyası bitkilerinde ve elma mozaik virüsü (apple mosaic virus, ApMV) de elma, kayısı ve erik yapraklarında mozaik lekelere sebep olur. Mozaik belirtiler meyvelerde de görülmektedir. Örneğin; CMV, kabak ve salatalık meyvelerinde mozaik belirtisine yol açar.
- Yaprak kıvrılmaları Bazı virüs enfeksiyonlarında yapraklar kıvrılır, bu kıvrılma genelde yukarı doğ- ru olmakla birlikte bazen aşağıya doğru da olabilmektedir. Örneğin patates yaprak kıvrılma virüsü (potato leaf roll virus, PLRV) patates yapraklarında kıvrılmalara sebep olmaktadır.
- Halkalı leke belirtileri Pek çok virüsün en önemli belirtilerinden biri de yapraklarda halkalı lekelerdir• Nekrotik belirtiler Doku, organ veya tüm bitkinin ölümü bazı virüs hastalıklarının tipik bir belirtisidir. Bazı patates çeşitlerinde, patates X virüsü (potato virus X, PVX) ve patates Y virüsü (potato virus Y, PVY) gövdede nekrotik çizgiler oluştururlar, nekroz hızla büyüme noktalarına yayılır ve bitkiyi öldürür. • Gelişme anormallikleri Yaprak ve meyveler üzerinde kabarcık veya siğil şeklinde oluşumlar, yaprak ve meyve deformasyonları (Fotoğraf 8.5) ile dal, gövde veya kökte gelişme anormallikleri değişik virüs hastalıklarının tipik belirtileridir. CMV ve TMV gibi virüslerin sebep olduğu mozaik hastalıklarında karşılaşılan yaprak ve meyvelerde koyu yeşil alanların yüksekte olması kabarcıklaşma belirtisine sebep olmaktadır. Bunlar içi içe geçmiş halkalar veya düzensiz çizgiler şeklindedir ve bazen meyvelerde de görülebilir. Bu lekeler klorotik olmakla birlikte bazen nekrotik hale de dönüşebilir. Halkalı lekeler yaprak ve meyveler dışında yumru (özellikle gözlerin çevresinde) ve soğanlarda da görülebilir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde virüslerin neden olduğu mikroskopik belirtilerden değildir?
Seçenekler
A
Çekirdekte inclusion body (ilgi cisimcikleri) olarak isimlendirilen yapılar oluşturmaları
B
Yapraklarda içi içe geçmiş halkalar veya düzensiz çizgiler
C
Enfekteli değişik dokularda mitokondriumlarda küçük şişkinlikler meydana gelmesi
D
Kloroplastların yuvarlaklaşması ve kümeleşmesi
E
Kallus birikimi yüzünden anormal kalınlaşma, plasmodesmatayı çevreleyen hücre duvarlarında çıkıntılar
Açıklama:
Virüsler bitki hücrelerinde bir takım değişimlere neden olmaktadır. Bu değişimler şu şekillerdedir: • Hücre çekirdeği üzerine olan etkileri: Virüslerin bazıları çekirdekte inclusion body (ilgi cisimcikleri) olarak isimlendirilen yapılar oluştururlar. Bunlar hem çekirdek hem de çekirdekçiğin şeklini ve büyüklüğünü etkilemektedir.
• Mitokondrium üzerine olan etkileri: Bazı virüs enfeksiyonları sonucunda enfekteli değişik dokularda mitokondriumlarda küçük şişkinlikler meydana gelebilmekte ve mitokondrium membranlarında da anormallikler görülebilmektedir. • Kloroplastlar üzerine olan etkileri: Bitki patojeni virüslerin bazıları enfekte olmuş dokularda virüs replikasyonuyla ilişkili olarak kloroplastlarda ve ona yakın yerlerde şişkinlikler ile diğer bazı değişimler meydana getirebilir. Bu değişimler kloroplastların yuvarlaklaşması ve kümeleşmesi şeklindedir. Mozaik şeklindeki lekelerin koyu yeşil alanlarında kloroplastlar normal iken açık yeşil desenli olan alanlarında kloroplastlarda anormal değişimler gözlenir. • Hücre duvarı üzerine olan etkileri: Virüs enfeksiyonu sonucu meydana gelen lekelerin kenarına yakın hücre duvarlarında kallus birikimi yüzünden anormal kalınlaşma, plasmodesmatayı çevreleyen hücre duvarlarında çıkıntılar ve hücre ölümü gibi bazı değişimler görülür. • Sitoplazma üzerine etkileri: Bazı virüsler hücre sitoplazmalarında inclusion body’ler oluştururlar.
• Mitokondrium üzerine olan etkileri: Bazı virüs enfeksiyonları sonucunda enfekteli değişik dokularda mitokondriumlarda küçük şişkinlikler meydana gelebilmekte ve mitokondrium membranlarında da anormallikler görülebilmektedir. • Kloroplastlar üzerine olan etkileri: Bitki patojeni virüslerin bazıları enfekte olmuş dokularda virüs replikasyonuyla ilişkili olarak kloroplastlarda ve ona yakın yerlerde şişkinlikler ile diğer bazı değişimler meydana getirebilir. Bu değişimler kloroplastların yuvarlaklaşması ve kümeleşmesi şeklindedir. Mozaik şeklindeki lekelerin koyu yeşil alanlarında kloroplastlar normal iken açık yeşil desenli olan alanlarında kloroplastlarda anormal değişimler gözlenir. • Hücre duvarı üzerine olan etkileri: Virüs enfeksiyonu sonucu meydana gelen lekelerin kenarına yakın hücre duvarlarında kallus birikimi yüzünden anormal kalınlaşma, plasmodesmatayı çevreleyen hücre duvarlarında çıkıntılar ve hücre ölümü gibi bazı değişimler görülür. • Sitoplazma üzerine etkileri: Bazı virüsler hücre sitoplazmalarında inclusion body’ler oluştururlar.
Soru 45
Fasulye adi mozaik virüsü (bean common mosaic virus, BCMV) ve marul mozaik virüsü (lettuce mosaic virus, LMV) hangi yolla taşınan virüstür?
Seçenekler
A
Vejetatif Üretim Materyalleri ‹le Virüslerin Taşınması
B
Özsu ile Virüslerin Mekanik Olarak Nakli
C
Tohumla nakil
D
Böcekle Nakil
E
Akarla nakil
Açıklama:
Virüsler tohumun kabuğunda, endosperminde veya embriyosunda taşınmaktadır. Yüzden fazla virüs düşük ya da yüksek oranda tohumla taşınmaktadır. Kural olarak virüsle enfekteli bitki tohumlarının % 1-30 kadarı virüsle bulaşıktır. Bununla birlikte bazı durumlarda virüsle enfekteli bitki tohumlarının yarısı, çoğu veya hepsi virüsle bulaşık olabilmektedir. Virüslerin tohumla taşınma oranı virüse, onun strainine, konukçu bitkinin tür ve çeşidine, bitkinin gelişme dönemine ve tohumun yaşına göre değişmektedir. Tohumla taşınan virüslerin çoğunda, virüsler tohuma tohum taslağından girerler, fakat bazı virüsler enfekteli polenlerin sağlıklı bitkileri döllemesi sonucunda bulaşabilmektedir. Fasulye adi mozaik virüsü (bean common mosaic virus, BCMV) ve marul mozaik virüsü (lettuce mosaic virus, LMV) tohumla taşınan virüslerdendir.
Soru 46
Virüsün böcek nakli yoluyla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
En önemli virüs vektörü böcekler yaprak bitleri (afitler), cüce ağustos böcekleri, beyazsinekler ve tripslerdir.
B
Non-persistent virüsler genel olarak latent dönem geçirmezler.
C
Sokucu emici ağız parçalarına sahip vektörler virüsleri stiletleri üzerinde taşıyorsa bu virüslere “non-persistent” (kalıcı olmayan) virüsler denir.
D
Persistent virüsleri nakleden böcekler floem dokularında beslenen böceklerdir.
E
Kökleri enfekte eden Plasmodiophoromycetes sınıfından Polymyxa ve Spongospora ile Chytridiomycetes sınıfından Olpidium, 30 kadar bitki virüsünü taşımaktadır.
Açıklama:
Şüphesiz tarım alanlarında en yaygın ve ekonomik olarak da en önemli virüs taşınma yolu böceklerle taşınmadır. Bununla birlikte az sayıda böcek takımı virüs vektörü olarak iş görmektedir. Bunlardan yaprak bitlerini barındıran Aphididae familyası, Cüce Ağustos böceklerini barındıran Cicadellidae familyası ve beyaz sinekleri barındıran Aleurodidae familyası Homoptera (Eş kanatlılar) takımına girmekte olup bu takım en çok virüs vektörü barındıran gruptur. Daha az virüs vektörü barındıranlar takımlar ise Hemiptera (Yarım kanatlılar), Coleoptera (Kın kanatlılar) Orthoptera (Düz kanatlılar) dır. En önemli virüs vektörü böcekler yaprak bitleri (afitler), cüce ağustos böcekleri, beyazsinekler ve tripslerdir. Bu böcekler bitkiden sıvı besini beslenme organları olan ince uzun, kitinimsi stiletleriyle sokup emerek alırlar. Coleoptera ve Orthoptera takımının bireylerinin ağız parçaları parçalayıcı-çiğneyici tiptedir. Ağız yapısı parçalayıcı çiğneyici tipte olan böcekler virüsleri mekanik olarak naklederler. Afitler dahil virüslerin hayvansal vektörlerle taşınmasında 3 dönem vardır. ‹lk aşama virüsün vektör böcek tarafından bitkiden kazanılma dönemi. İkincisi virüsün kazanıldığı zamandan nakledileceği zamana kadar geçen süreyi ifade eden latent (gizli) dönemdir. Bu dönemde virüs böcek bünyesinde bulunmasına rağmen diğer bitkilere nakledilemez. Non-persistent virüsler genel olarak latent dönem geçirmezler. Üçüncü dönem ise kalıcılık dönemidir. Bu dönem böcek bünyesinde virüsün nakledilebilecek halde bulunduğu süreci kapsar. Sokucu emici ağız parçalarına sahip vektörler virüsleri stiletleri üzerinde taşıyorsa bu virüslere “non-persistent” (kalıcı olmayan) virüsler denir. Bu virüsler vektörlerinin hastalıklı bitkilerde birkaç saniye veya birkaç dakika gibi çok kısa bir süre beslenmesiyle kazanılırlar ve birkaç dakika gibi kısa bir süre içerisinde diğer bitkilere nakledilemezlerse hastalık yapma özelliklerini yitirirler. Virüsleri non-persistent olarak taşıyan böcekler bitkilerin yaprak epidermisinde beslenirler. Yaprak bitlerince taşınan virüslerin çoğu non-persistenttirler. Örneğin Myzus persicae (yeşil şeftali afiti) pek çok virüsü non-persistent olarak nakletmektedir. Virüsler sokucu emici ağız yapısına sahip vektörlerce bitkiden birkaç saatlik bir sürede kazanılıyorsa bunlara da “semi-persistent” (yarı kalıcı) virüsler denilmektedir. Semi-persistent olarak taşınan virüsler böceklerin ön midesinde tutulmaktadır. Bu virüsler birkaç gün içerisinde diğer bitkilere nakledilmezse hastalık yapma özelliklerini kaybederler. Non-persistent virüsler gibi semi-persistent virüsler de la tent dönem geçirmezler. Gerek non-persistent ve gerekse semi-persistent virüsler böceklerin bir biyolojik döneminden diğerine geçemezler. Bitkideki bir virüsü vektör birkaç saatten birkaç günlük bir beslenme süresine kadar kazanabiliyor ve tüm yaşamı boyunca da bünyesinde taşıyabiliyorsa bu virüslere “persistent” (kalıcı) virüsler, bu şekildeki taşınmaya da persistent taşınma adı verilmektedir. Persistent virüsleri nakleden böcekler floem dokularında beslenen böceklerdir. Bu taşınma tipinde virüs böcek bünyesinde birkaç saatten birkaç güne kadar süren latent dönem geçirmektedir. Virüslü bitkide beslenen böcek, stiletleriyle virüsü bünyesine alır, virüs böceğin midesine, buradan da hemolenfe (vücut boşluğu sıvısı) ve sonunda da tükürük bezlerine geçerek nakledilmeye hazır hale gelir. Böceğin bitkiyle beslenmesi sırasında tükürük bezlerinden salgıladı- ğı tükürük ile virüs sağlıklı bitkiye geçer. Bu şekilde böcek vücudunda dolaşan persistent virüslere sirkülatif (dolaşımlı) virüsler, böcek vücudunda çoğalan virüslere ise propagatif (çoğalan) virüsler adı verilmektedir. Bazı persistent propagatif virüsler böcek yumurtalarıyla da taşınabilirler, bu taşınma şekline transovarial (yumurtayla) taşınma denilmektedir. Beslenme sırasında alınan sirkülatif virüsler, vektör tarafından kazanıldıktan hemen sonra nakledilemezler. Vektör tarafından virüsün bitki floeminden böcek midesine alınması ile vektörün bu virüsü bitkiye nakletmesi için geçen bir süre vardır ki bu süre latent dönem olarak ifade edilir. Diğer bir tanım ile latent dönem, vektör tarafından alınan virüsün tükürük bezlerine geçmesi ve bitkiyi inoküle etmesi için geçen süredir. Vektörler içinde bitki virüslerinin sirkülasyon dönemi, virüs ve vektör çeşidine göre birkaç saatten birkaç haftaya kadar değişebilir.
A-B-C-D- böceklerle nakil ilgili
E-Funguslarla nakille ilgilidir
A-B-C-D- böceklerle nakil ilgili
E-Funguslarla nakille ilgilidir
Soru 47
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmelerine ne denir?
Seçenekler
A
Hijen
B
Eradikasyon
C
Karantina
D
Sağlıklı tohum
E
Ari vejetatif üretim
Açıklama:
Enfeksiyon Kaynaklarının Ortadan Kaldırılması Canlı Virüs Konukçuları Tek yıllık veya çok yıllık bazı yabancı otlar bazı virüslerin kışlamasında (kışı geçirmesinde) görev alırlar ve virüslerin hayvansal vektörlerine de konukçuluk yaparlar. Bunların yanı sıra bazı çok yıllık otsu ve odunsu süs bitkileri de virüslere konukçuluk yapmaktadırlar. Hatta, bunlar bazı virüs enfeksiyonlarında belirti vermezler (latent enfeksiyon), fakat çevrelerindeki hassas bitkilere bunları yayarlar. Virüsle enfekteli kendi gelen bitkiler de virüs kaynağı olarak iş görebilmektedir. Bu nedenle önemli virüs enfeksiyonlarında potansiyel virüs konukçuları olan bu bitkilerin yakın çevreden yok edilmeleri gereklidir. Bitki Kalıntıları Topraktaki hastalıklı bitki kalıntıları özellikle mekanik olarak taşınan virüs ve viroidlere konukçuluk yaptıkları için tarla, bahçe ve seralardan bunlar uzaklaştırılmalıdır.
Eradikasyon Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmeleri (eradikasyon) gerekebilir. Örneğin ABD Pensilvanya’da PPV’den dolayı 105 bin sert çekirdekli meyve ağacı yok edilmiştir. Hijyen Özellikle mekanik olarak taşınan virüs ve viroidlerden sakınmak için tarımsal alet ve ekipmanlar dezenfekte edildikten sonra kullanılmalıdır. Aksi taktirde budama makası, kesim bıçaklarıyla hastalıklı bir bitkiden sağlıklı bir bitkiye virüsler geçebilir. Ayrıca eller ve giyim malzemelerinde de hijyene uyulmalıdır. Karantina Belirli virüs ve viroid hastalıklarının bulunmadığı bir ülkeye (dış karantina) veya aynı ülke içerisindeki bir bölgeye (iç karantina) virüslü bitki materyallerinin girişine yasalarca engel olunması prensibine dayanır. Sağlıklı Tohum Bazı virüsler ve viroidler tohumlarla yayıldığından dolayı yetiştiricilikte mutlaka virüs hastalıklarından ari (virüs taşımayan), sertifikalı tohum kullanılmalıdır.
Eradikasyon Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmeleri (eradikasyon) gerekebilir. Örneğin ABD Pensilvanya’da PPV’den dolayı 105 bin sert çekirdekli meyve ağacı yok edilmiştir. Hijyen Özellikle mekanik olarak taşınan virüs ve viroidlerden sakınmak için tarımsal alet ve ekipmanlar dezenfekte edildikten sonra kullanılmalıdır. Aksi taktirde budama makası, kesim bıçaklarıyla hastalıklı bir bitkiden sağlıklı bir bitkiye virüsler geçebilir. Ayrıca eller ve giyim malzemelerinde de hijyene uyulmalıdır. Karantina Belirli virüs ve viroid hastalıklarının bulunmadığı bir ülkeye (dış karantina) veya aynı ülke içerisindeki bir bölgeye (iç karantina) virüslü bitki materyallerinin girişine yasalarca engel olunması prensibine dayanır. Sağlıklı Tohum Bazı virüsler ve viroidler tohumlarla yayıldığından dolayı yetiştiricilikte mutlaka virüs hastalıklarından ari (virüs taşımayan), sertifikalı tohum kullanılmalıdır.
Soru 48
Tüm kabakgillerde bitki gelişiminde gerilemeye, yapraklarda mozaik lekelere, bükülme ve şekil bozukluklarına, damar bantlaşmalarına, meyvelerde de mozaik, küçülme ve şekil bozukluklarına sebep olan virüs türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ZYMV
B
PLRV
C
PVY
D
BNYVV
E
PPV
Açıklama:
Kabak Sarı Mozaik Virüsü (Zucchini Yellow Mosaic Virus, ZYMV), Kabak sarı mozaik virüsü Potyvirus cinsi üyesi olup, mekanik inokulasyonla ve non-persistent olarak yaprak bitleri (Myzus persicae ve Aphis gossypii) ile taşınmaktadır. Bu virüs tüm kabakgillerde bitki gelişiminde gerilemeye, yapraklarda mozaik lekelere, bükülme ve şekil bozukluklarına, damar bantlaşmalarına, meyvelerde de mozaik, küçülme ve şekil bozukluklarına sebep olmaktadır.
Soru 49
Bitki patojeni bitkilerin enfeksiyonu ile ilgili hangi bilgi doğru değildir ?
Seçenekler
A
Bitkilere virüs taşıyan polenlerin yumurtaları döllemesiyle girerler
B
Nükleik asit, virüsün özelliğine göre konukçunun ribozomlarında tRNA gibi kendini okutarak gerekli proteinlerini ürettirir ya da bir enzim yardımıyla önce kendinin bir kopyasını çıkarır
C
Bitkilere bitki üzerinde herhangi bir şekilde açılmış yaralardan girerler
D
Virüsün özelliğine göre virüsler sitoplazmada, bazıları da çekirdekte kendilerini eşler (replike olur)
E
Nükleik asit, virüsün özelliğine göre konukçunun ribozomlarında mRNA gibi kendini okutarak gerekli proteinlerini ürettirir ya da bir enzim yardımıyla önce kendinin bir kopyasını çıkarır
Açıklama:
Nükleik asit, virüsün özelliğine göre konukçunun ribozomlarında tRNA gibi kendini okutarak gerekli proteinlerini ürettirir ya da bir enzim yardımıyla önce kendinin bir kopyasını çıkarır yanlış bir bilgidir.
Soru 50
Aşağıda virüslerin bitkileri enfekte ettiğinde görülen sistemik belirtilerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Bitki boyunun uzamasında azalma veya durması sonucu ortaya çıkan bodurluk
B
Mozaik ve renk değişikliği belirtileri
C
Bitkilerde damarlarda renk açılması veya damar bantlaşmaları
D
Yaprak kıvrılmaları
E
Bitkilerin yapraklarında yuvarlak klorotik veya nekrotik küçük ya da büyük lekeler
Açıklama:
Bitkilerin yapraklarında yuvarlak klorotik veya nekrotik küçük ya da büyük lekeler virüslerin bitkileri enfekte ettiğinde görülen sistemik belirtilerden biri değildir.
Soru 51
Virüslerin sahip oldukları protein kılıfa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Acronim
B
Kapsid
C
Viroid
D
Patojen
E
Partikül
Açıklama:
Virüslerin sahip oldukları bu protein kılıfa “kapsid” adı verilmektedir.
Soru 52
Kapsidler, hangi bir veya daha fazla tipte protein alt ünitelerinden yapılmıştır?
Seçenekler
A
Acronim
B
Viroid
C
Kapsomer
D
Tospovirus
E
Sobemovirus
Açıklama:
Kapsidler, kapsomer adı verilen bir veya daha fazla tipte protein alt ünitelerinden yapılmıştır.
Soru 53
En dışında glikoprotein yapısında mahmuz şeklinde çıkıntılar, çıkıntıların gömülü olduğu iki katlı bir yağ (lipid) tabakası ve bunun altında da protein tabakası bulunan virüslere ne denir?
Seçenekler
A
Tospovirus cinsi virüs
B
Çok parçalı genomlu virüs
C
Bitki patojeni virüsler
D
Zehirli virüsler
E
Zarflı virüsler
Açıklama:
Az sayıda olan bazı virüslerde de yapı bu kadar basit olmayıp partikülün en dışında glikoprotein yapısında mahmuz şeklinde çıkıntılar, bu çıkıntıların gömülü olduğu iki katlı bir yağ (lipid) tabakası ve bunun altında da protein tabakası bulunmaktadır. Böyle virüslere zarflı virüsler denilmektedir.
Soru 54
Aynı partikül içerisinde birden fazla nükleik asit barındıran virüslere ne denir?
Seçenekler
A
Zarflı virüs
B
Kapsid
C
Çok parçalı genomlu virüs
D
Viroid
E
Sobemovirus
Açıklama:
Aynı partikül içerisinde birden fazla nükleik asit barındıran virüslere çok parçalıgenomlu virüs denilmektedir.
Soru 55
Yaprak parankima hücrelerinde virüs günde ne kadar ilerler?
Seçenekler
A
1mm
B
1,5 mm
C
2mm
D
2,5mm
E
3mm
Açıklama:
Yaprak parankima hücrelerinde virüs günde 1 mm yani 8-10 hücre kadar ilerler.
Soru 56
Bazı virüsler, bazı bitkilerde dışardan görülebilir belirtiler oluşturmazlar bu belirtilere ne denir?
Seçenekler
A
Kronik
B
Latent
C
Enfekte
D
İnokulasyon
E
Floeme
Açıklama:
Bazı virüsler, bazı bitkilerde dışardan görülebilir belirtiler oluşturmazlar bu belirtilere latent (gizli) simptomlar adı verilir.
Soru 57
Belirli çevre koşulları altında enfekteli bitkiler bu şartlar hüküm sürdüğü süre boyunca belirti göstermeyebilirler. Bitkide belirtilerin bu şekilde geçici bir süre görülememesine ne denir?
Seçenekler
A
Latent
B
Enfekte
C
Mozaik
D
Maskelenme
E
Plasebo
Açıklama:
Belirli çevre koşulları altında enfekteli bitkiler bu şartlar hüküm sürdüğü süre boyunca belirti göstermeyebilirler. Bitkide belirtilerin bu şekilde geçici bir süre görülememesine maskelenme adı verilmektedir.
Soru 58
Yapay olarak inokule edilmiş bazı bitkilerde virüslerin girmiş oldukları noktada oluşturmuş oldukları belirtilere ne denir?
Seçenekler
A
Sistemik belirtiler
B
Lokal belirtiler
C
Mikroskobik belirtiler
D
Kalıtsal belirtiler
E
Biyokimyasal belirtiler
Açıklama:
Yapay olarak inokule edilmiş bazı bitkilerde virüslerin girmiş oldukları noktada oluşturmuş oldukları belirtilere lokal belirtiler denir.
Soru 59
Virüsün bitkiye girdiği yerde değil, diğer doku ve organlarda oluşturmuş olduğu belirtilere ne denir?
Seçenekler
A
Kalıtsal belirtiler
B
Lokal belirtiler
C
Mikroskobik belirtiler
D
Sistemik belirtiler
E
Enfekte belirtiler
Açıklama:
Virüsün bitkiye girdiği yerde değil, diğer doku ve organlarda oluşturmuş olduğu belirtilere sistemik belirtiler denir.
Soru 60
Sokucu emici ağız parçalarına sahip vektörler virüsleri stiletleri üzerinde taşıyorsa bu virüslere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Non-persistent
B
Semi-persistent
C
Persistent
D
Sirkülatif
E
Propagatif
Açıklama:
Sokucu emici ağız parçalarına sahip vektörler virüsleri stiletleri üzerinde taşı- yorsa bu virüslere “non-persistent” (kalıcı olmayan) virüsler denir.
Soru 61
Virüslerin sahip oldukları protein kılıfa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Basil
B
Ksilem
C
Kapsid
D
Virion
E
Petal
Açıklama:
Virüslerin sahip oldukları protein kılıfa kapsid adı verilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 62
Bitki virüslerinin büyük çoğunluğunun bitki içerisinde uzak mesafelere taşınmasını sağlayan doku hangisidir?
Seçenekler
A
Floem
B
Meristem
C
Kambiyum
D
Nematod
E
Fungus
Açıklama:
Bitki virüslerinin büyük çoğunluğunda virüsler hücreden hücreye geçerek sonunda floeme ulaşır ve bitki içerisinde uzak mesafelere floem ile taşınırlar. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 63
Belirli çevre koşulları altında enfekteli bitkilerin, bu şartlar hüküm sürdüğü süre boyunca belirti göstermemesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çizgilenme
B
Beneklenme
C
Gizlenme
D
Maskelenme
E
Virüslenme
Açıklama:
Belirli çevre koşulları altında (düşük veya yüksek sıcaklık) enfekteli bitkiler bu şartlar hüküm sürdüğü süre boyunca belirti göstermeyebilirler. Bitkide belirtilerin bu şekilde geçici bir süre görülmemesine maskelenme adı verilmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 64
Yaprak damarları üzerinde kulak şeklinde çıkıntılar olarak gözlenen anormalliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Inclusion body
B
Eradikasyon
C
Viroid
D
Latent
E
Enasyon
Açıklama:
Yaprak damarları üzerinde kulak şeklinde çıkıntılar olarak gözlenen anormalliğe enasyon adı verilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 65
PVX, TMV ve CMV bitki virüsleri ne şekilde taşınmaktadır?
Seçenekler
A
Vejetatif üretim materyalleriyle
B
Polenle
C
Özsuyla
D
Böcekle
E
Tohumla
Açıklama:
Bitki virüslerinden PVX, TMV ve CMV özsu ile mekanik olarak taşınmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 66
En çok virüs vektörü barındıran grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hemiptera
B
Homoptera
C
Coleoptera
D
Orthoptera
E
Aphididae
Açıklama:
Homoptera (Eş kanatlılar) takımı en çok virüs vektörü barındıran gruptur. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 67
Böcek vücudunda çoğalan virüslere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Persistent
B
Sirkülatif
C
Semi-persistent
D
Propagatif
E
Non-persistent
Açıklama:
Böcek vücudunda çoğalan virüslere ise propagatif (çoğalan) virüsler adı verilmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 68
Viroidlerin en yaygın taşınma şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşıyla
B
Vejetatif üretim materyalleriyle
C
Tohumla
D
Afitlerle
E
Polenle
Açıklama:
Viroidlerin en yaygın taşınma şekli vejetatif üretim materyalleridir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 69
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eradikasyon
B
Termoterapi
C
Karantina
D
Elektro terapi
E
Kemoterapi
Açıklama:
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmelerine eradikasyon adı verilir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 70
Tüm sert çekirdeklilerde özellikle de kayısı, erik ve şeftalilerde ciddi zararlara sebep olan şarka virüsü hangi cinstendir?
Seçenekler
A
Nepovirus
B
Benyvirus
C
Polerovirus
D
Potyvirus
E
Tospovirus
Açıklama:
Şarka virüsü Potyvirus cinsindendir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi yalnızca canlı hücrelerde çoğalabilen küçük bulaşıcı parazitlere verilen bir diğer addır?
Seçenekler
A
Acronim
B
Petal
C
Kapsid
D
Vejetatif
E
Obligat
Açıklama:
Virüsler yalnızca canlı hücrelerde çoğalabilen obligat diğer bir deyişle küçük bulaşıcı parazitlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 72
Bazı virüslerin bazı bitkilerde sebep olduğu, dışarıdan görünmeyen belirtilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Nanometre
B
Latent
C
Şok
D
Maskelenme
E
Lokal
Açıklama:
Bazı virüsler, bazı bitkilerde dışarıdan görülebilir belirtiler oluşturmazlar bu belirtilere latent (gizli) simptomlar adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Virüslerin bitkilerde sebep olduğu dışarıdan görülebilen belirtilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Makroskobik belirtiler
B
Lokal belirtiler
C
Mikroskobik belirtiler
D
Latent belirtiler
E
Maskelenme
Açıklama:
Virüsler bitkilerde dışarıdan görülebilen, dış belirtilere makroskobik belirtiler adı verilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi virüslerin hücre içindeki belirtilerine verilen addır?
Seçenekler
A
Latent
B
Maskelenme
C
Makroskobik
D
Mikroskobik
E
Lokal
Açıklama:
Virüslerin, bitki hücrelerinin içinde bulunması durumuna mikroskobik belirtiler adı verilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 75
Doku, organ veya tüm bitkinin ölümü bazı virüs hastalıklarının tipik bir belirtisidir. Bu belirtilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Nekrotik belirtiler
B
Lokal belirtiler
C
Petal belirtiler
D
Latent belirtiler
E
Mikroskobik belirtiler
Açıklama:
Doku, organ veya tüm bitkinin ölümü bazı virüs hastalıklarının tipik bir belirtisidir. Bunlar Nekrotik belirtilerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi bitkiden sıvı besini beslenme organları olan ince uzun, kitinimsi stiletleriyle sokup emerek alan böceklerdendir?
Seçenekler
A
Kın kanatlılar
B
Tam kanatlılar
C
Düz kanatlılar
D
Yarım kanatlılar
E
Yaprak bitleri
Açıklama:
En önemli virüs vektörü böcekler yaprak bitleri (afitler), cüce ağustos böcekleri, beyazsinekler ve tripslerdir. Bu böcekler bitkiden sıvı besini beslenme organları olan ince uzun, kitinimsi stiletleriyle sokup emerek almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 77
Erik meyvesinin yapraklarında enasyonlar (yaprak damarları üzerinde kulak şeklinde çıkıntılar)varsa bu virüs hastalığı hangi sistematik belirtiler grubuna girer?
Seçenekler
A
Mozaik ve renk değişikliği belirtileri
B
Yaprak kıvrılmaları
C
Gelişme anormallikleri
D
Nekrotik belirtiler
E
Halkalı leke belirtileri
Açıklama:
Erik meyvesinin yapraklarında enasyonlar (yaprak damarları üzerinde kulak şeklinde çıkıntılar)varsa bu virüs hastalığı sistematik belirtilerden gelişme anormallikleri grubuna girer. Doğru cevap C'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi ağız yapısı parçalayıcı çiğneyici tipte olan ve virüsleri mekanik olarak nakleden böcek çeşitidir?
Seçenekler
A
Yaprak bitleri
B
Cüce ağustos böcekleri
C
Beyaz sinekler
D
Düz kanatlılar
E
Tripsler
Açıklama:
Coleoptera ve Orthoptera takımımın bireylerinin ağız parçaları parçalayıcı-çiğneyici tiptedir. Ağız yapısı parçalayıcı çiğneyici tipte olan böcekler virüsleri mekanik olarak naklederler. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi sokucu emici ağız parçalarına sahip, yaklaşık 0.2 mm boyunda oldukça küçük eklem bacaklı canlılarına verilen isimdir?
Seçenekler
A
Funguslar
B
Akarlar
C
Nematodlar
D
Tripsler
E
Afitler
Açıklama:
Akarlar sokucu emici ağız parçalarına sahip, yaklaşık 0.2 mm boyunda oldukça küçük eklem bacaklı canlılardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 80
Bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmeleri işlemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vejetitasyon
B
Latent
C
Eradikasyon
D
Nanometre
E
Karantina
Açıklama:
Bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmeleri (eradikasyon) gerekmektedir.
Soru 81
Virüs enfeksiyonu sonucu bitki hücresinde meydana gelen lekelerin kenarına yakın hücre duvarlarında kallus birikimi yüzünden aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Hücre çekirdeğinin şekli ve büyüklüğü değişir.
B
Plasmodesmatayı çevreleyen hücre duvarlarında çıkıntılar ve hücre ölümü gerçekleşir.
C
Mitokondriumlarda küçük şişkinlikler meydana gelir.
D
Kloroplastlar yuvarlaklaşır ve kümeleşir.
E
Sitoplazmalarda inclusion body’ler oluşur.
Açıklama:
Virüs enfeksiyonu sonucu bitki hücresinde meydana gelen lekelerin kenarına yakın hücre duvarlarında kallus birikimi yüzünden plasmodesmatayı çevreleyen hücre duvarlarında çıkıntılar ve hücre ölümü gerçekleşir. Doğru cevap B'dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi tüm sert çekirdeklilerde afitlerle non-persistent olarak taşınan bir virüstür?
Seçenekler
A
Şarka virüsü
B
Domates lekeli solgunluk virüsü
C
Patates Y virüsü
D
Turunçgil cüceleşme viroidi
E
Turunçgil göçüren virüsü
Açıklama:
Şarka virüsü Potyvirus cinsinden, afitlerle non-persistent olarak taşınan bir virüstür. Tüm sert çekirdeklilerde özellikle de kayısı, erik ve şeftalilerde ciddi zararlara sebep olmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 83
Hastalıklı bitkilerin kültürel işlemlerinde kullanılan budama makası ve aşı bıçağı gibi tarımsal aletlerin sağlıklı bitkilerde de kullanılması sonucunda virüs bulaşabilmektedir. Bu durum bitki virüslerinin taşınma şekillerinden aşağıdakilerden hangisine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Vejetatif üretim materyalleri ile taşınma
B
Polenle taşınma
C
Nematodlarla nakil
D
Funguslarla nakil
E
Özsu ile mekanik olarak virüslerin taşınması
Açıklama:
Hastalıklı bitkilerin kültürel işlemlerinde kullanılan budama makası ve aşı bıçağı gibi tarımsal aletlerin sağlıklı bitkilerde de kullanılması sonucunda virüs bulaşabilmektedir.Bu durum bitki virüslerinin taşınma şekillerinden özsu ile mekanik olarak virüslerin taşınmasına örnek olarak verilebilir.Doğru cevap E'dir.
Soru 84
Aşağıda verilen böcek takımlarından hangisi virüsleri mekanik olarak naklederler?
Seçenekler
A
Afitler
B
Coleoptera takımı böcekleri
C
Tripsler
D
Beyaz sinekler
E
Cüce ağustos böcekleri
Açıklama:
En önemli virüs vektörü böcekler yaprak bitleri (afitler), cüce ağustos böcekleri, beyazsinekler ve tripslerdir. Bu böcekler bitkiden sıvı besini beslenme organları olan ince uzun, kitinimsi stiletleriyle sokup emerek alırlar. Coleoptera ve Orthoptera takımının bireylerinin ağız parçaları parçalayıcı çiğneyici tiptedir. Ağız yapısı parçalayıcı çiğneyici tipte olan böcekler virüsleri mekanik olarak naklederler. Doğru cevap B'dir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi viroidlerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Viroidler bitkilerde zararlı, bilinen en küçük boyutta obligat patojenlerdir.
B
Etrafında koruyucu bir protein kılıf bulunmamaktadır.
C
Bitkilerde hastalık yapan 30’dan fazla viroid bulunmaktadır.
D
Viroidler hem DNA hem de RNA taşıyan çift çekirdekli organizmalardır.
E
Viroidler mekanik olarak, vejetatif üretim materyali, aşı, tohum, polen ve afitler tarafından taşınırlar.
Açıklama:
Viroidler bitkilerde zararlı, bilinen en küçük boyutta obligat patojenlerdir. Bunlar tek parça, çıplak, halka şeklinde bir RNA’dan ibarettir ve etrafında koruyucu bir protein kılıf bulunmamaktadır. Bitkilerde hastalık yapan 30’dan fazla viroid bulunmaktadır. Viroidler mekanik olarak, vejetatif üretim materyali, aşı, tohum, polen ve afitler tarafından taşınırlar, bununla birlikte en yaygın taşınma şekli vejetatif üretim materyalleridir.
Soru 86
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmeleri aşağıdaki yöntemlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karantina
B
Sağlıklı tohum
C
Canlı virüs konukcuları
D
Bitki kalıntıları
E
Eradikasyon
Açıklama:
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmeleri (eradikasyon) gerekebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 87
Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü aşağıdakilerden hangisi ile taşınmaktadır?
Seçenekler
A
Çift partiküllü Geminivirus cinsi içerisinde yer almakta ve tütün beyaz sineği ile taşınmaktadır.
B
Bunyaviridae familyasından Tospovirus cinsine ait bir virüs olup vektörlerle taşınmaktadır.
C
Potyvirus cinsi üyesi olup, mekanik inokulasyonla ve non-persistent olarak yaprak bitleri ile taşınmaktadır.
D
Benyvirus cinsindendir ve bir fungus olan Polymyxa betae ile taşınmaktadır.
E
Nepovirus cinsinden bir virüs olup nematodlar ile taşınmaktadır.
Açıklama:
Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü çift partiküllü Geminivirus cinsi içerisinde yer almakta ve tütün beyaz sineği ile taşınmaktadır.Doğru cevap A'dır.
Soru 88
Şarka virüsünün yapraklarında kıvırcıklaşmalara ve yan damar aralarında altın sarısı renginde renk değişikliklerine sebep olduğu meyve ağacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kiraz
B
Kayısı
C
Şeftali
D
Erik
E
Armut
Açıklama:
Şarka virüsünün yapraklarında kıvırcıklaşmalara ve yan damar aralarında altın sarısı renginde renk değişikliklerine sebep olduğu meyve ağacı şeftalidir.
Soru 89
Aşağıda verilen virüs türlerinden hangisi daha çok şekerpancarını enfekte eder?
Seçenekler
A
Sarı mozaik virüsü
B
Şarka virüsü
C
Cüceleşme viroidi
D
Nekrotik sarı damar virüsü
E
Y virüsü
Açıklama:
Şekerpancarını etkileyen virüs nekrotik sarı damar virüsüdür.Doğru cevap D'dir.
Soru 90
Virüs ve viroidlerden ari bitki üretiminde kullanılan yöntemlerden biri olan termoterapide sıcaklık aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştirr?
Seçenekler
A
35-50 °C
B
45-60 °C
C
20-40 °C
D
25-30 °C
E
35-40 °C
Açıklama:
Virüs ve viroidlerden ari bitki üretiminde kullanılan yöntemlerden biri olan termoterapide sıcaklık 35-40 °C'lerde tutulmalıdır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi bitki virüslerinin taşınma şekillerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Vejetatif üretim materyalleri
B
Özsu ile mekanik olarak
C
Tohumla
D
Polenle
E
Genetik
Açıklama:
Genetik bitki virüslerinin taşınma şekillerinden biri değildir.
Soru 92
Virüslerin sahip oldukları protein kılıfı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Kapsid
B
Kapsomer
C
Acronim
D
Viroid
E
Virion
Açıklama:
BİTKİ VİRÜSLERİNİN ÖZELLİKLERİ
Virüslerin sahip oldukları protein kılıfa “kapsid” adı verilmektedir.
Virüslerin sahip oldukları protein kılıfa “kapsid” adı verilmektedir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde zararlı, bilinen en küçük boyutta obligat patojenlerdir?
Seçenekler
A
Viroid
B
Virüs
C
Bakteri
D
Kapsid
E
Fungus
Açıklama:
VİROİDLER
Viroidler bitkilerde zararlı, bilinen en küçük boyutta obligat patojenlerdir.
Viroidler bitkilerde zararlı, bilinen en küçük boyutta obligat patojenlerdir.
Soru 94
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eradikasyon
B
Hijyen
C
Karantina
D
Termoterapi
E
Kemoterapi
Açıklama:
BİTKİ VİRÜS VE VİROİD HASTALIKLARIYLA MÜCADELE
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmelerine eradikasyon denir.
Bir bölgeye yeni girmiş ve ekonomik olarak önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarının yayılmasını önlemek için o sahadaki virüsün konukçusu olan tüm bitkilerin yok edilmelerine eradikasyon denir.
Soru 95
Etmenlerce enfekteli sürgün uçlarının -196 °C’lik sıvı azot içerisinde kısa bir süre tutulmasıyla virüs ve viroidler dokudan temizlenme işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğukla tedavi
B
Termoterapi
C
Elektroterapi
D
Meristem kültürü
E
Kemoterapi
Açıklama:
BİTKİ VİRÜS VE VİROİD HASTALIKLARIYLA MÜCADELE
Etmenlerce enfekteli sürgün uçlarının -196 °C’lik sıvı azot içerisinde kısa bir süre tutulmasıyla virüs ve viroidler dokudan temizlenebilmesine soğukla tedavi denir.
Etmenlerce enfekteli sürgün uçlarının -196 °C’lik sıvı azot içerisinde kısa bir süre tutulmasıyla virüs ve viroidler dokudan temizlenebilmesine soğukla tedavi denir.
Soru 96
Bitki materyallerini bazı kimyasallarla virüs ve viroidlerden arındırma işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kemoterapi
B
Termoterapi
C
Doku kültürü
D
Elektroterapi
E
Meristem kültürü
Açıklama:
BİTKİ VİRÜS VE VİROİD HASTALIKLARIYLA MÜCADELE
Bitki materyallerini bazı kimyasallarla virüs ve viroidlerden arındırma işlemine kemotarepi denir.
Bitki materyallerini bazı kimyasallarla virüs ve viroidlerden arındırma işlemine kemotarepi denir.
Soru 97
Bitki materyallerinin belirli derecelerde ve sürelerde elektrik akımına maruz bırakılarak bu patojenlerden arındırılması işlemi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Elektroterapi
B
Termoterapi
C
Kemoterapi
D
Soğukla tedavi
E
Meristem kültürü
Açıklama:
BİTKİ VİRÜS VE VİROİD HASTALIKLARIYLA MÜCADELE
Bitki materyallerinin belirli derecelerde ve sürelerde elektrik akımına maruz bırakılarak bu patojenlerden arındırılması işlemine elektroterapi denir.
Bitki materyallerinin belirli derecelerde ve sürelerde elektrik akımına maruz bırakılarak bu patojenlerden arındırılması işlemine elektroterapi denir.
Soru 98
Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklığı Virüsü aşağıdaki cinslerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Geminivirus
B
Tospovirus
C
Potyvirus
D
Polerovirus
E
Benyvirus
Açıklama:
YURDUMUZDA GÖRÜLEN ÖNEMLİ BAZI VİRÜS VE VİROİD HASTALIKLARI
Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklığı Virüsü, Geminivirus cinsinde yer almaktadır.
Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklığı Virüsü, Geminivirus cinsinde yer almaktadır.
Soru 99
Turunçgil göçüren virüsü aşağıda verilen virüs cinslerinden hangisine dahildir?
Seçenekler
A
Closterovirus
B
Nepovirus
C
Potyvirus
D
Benyvirus
E
Polerovirus
Açıklama:
YURDUMUZDA GÖRÜLEN ÖNEMLİ BAZI VİRÜS VE VİROİD HASTALIKLARI
Turunçgil göçüren virüsü Closterovirus cinsinden bir virüstür.
Turunçgil göçüren virüsü Closterovirus cinsinden bir virüstür.
Soru 100
Şeker pancarı sarı damar virüsü (Rhizomania virüsü) aşağıdaki cinslerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Benyvirus
B
Potyvirus
C
Polerovirus
D
Tospovirus
E
Geminivirus
Açıklama:
YURDUMUZDA GÖRÜLEN ÖNEMLİ BAZI VİRÜS VE VİROİD HASTALIKLARI
Şeker pancarı sarı damar virüsü (Rhizomania virüsü) Benyvirus cinsindendir.
Şeker pancarı sarı damar virüsü (Rhizomania virüsü) Benyvirus cinsindendir.
Soru 101
Asma yelpaze yaprak virüsü (kısa boğum virüsü) aşağıda verilen hangi cinse aittir?
Seçenekler
A
Nepovirus
B
Geminivirus
C
Benyvirus
D
Polerovirus
E
Potyvirus
Açıklama:
YURDUMUZDA GÖRÜLEN ÖNEMLİ BAZI VİRÜS VE VİROİD HASTALIKLARI
Asma yelpaze yaprak virüsü (kısa boğum virüsü) Nepovirus cinsinden bir virüstür.
Asma yelpaze yaprak virüsü (kısa boğum virüsü) Nepovirus cinsinden bir virüstür.
Soru 102
- Nükleik asit
- Karbonhidrat
- Protein
- Yağ asidi
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Her bir virüs partikülü en az bir nükleik asit ve bir protein içermektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 103
Aynı partikül içerisinde birden fazla nükleik asit barındıran virüsler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Tek parçalı genomlu virüs
B
Çok parçalı genomlu virüs
C
Tek sarmallı virüs
D
Çift sarmallı virüs
E
Çoğul sarmallı virüs
Açıklama:
Aynı partikül içerisinde birden fazla nükleik asit barındıran virüslere çok parçalı genomlu virüs denilmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 104
- Fotosentez oranında artma
- Solunum hızında artma
- Enzim aktivitelerinde artış
- Bitki büyüme düzenleyicilerin aktivitelerinde artma veya azalış
Virüsle enfekteli bitkilerde yukarıda verilen belirtilerden hangileri görülür?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III ve IV
C
I ve III
D
I ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Virüsle enfekteli bitkilerde fotosentez oranında azalma, solunum hızında artma, polifenoloksidaz enzimi başta olmak üzere bazı enzim aktivitelerinde artış ve bitki büyüme düzenleyicilerin aktivitelerinde artma veya azalış şeklinde fizyolojik ve biyokimyasal değişimler de görülmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 105
Kirazlarda görülen küçük kiraz hastalığı aşağıda verilen hangi tür sistemik belirtiye örnektir?
Seçenekler
A
Bitki büyüklüğü üzerine olan etkiler
B
Mozaik ve renk değişikliği belirtileri
C
Yaprak kıvrılmaları
D
Halkalı leke belirtileri
E
Nekrotik belirtiler
Açıklama:
Kirazlarda görülen küçük kiraz hastalığı, bitki büyüklüğü üzerine olan etkilere örnektir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 106
- Mitokondrium şişkinliği
- Kloroplast kümeleşmesi
- Hücre duvarında anormal kalınlaşma
- Yaprak kıvrılmaları
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
I ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Mitokondrium şişkinliği, kloroplast kümeleşmesi ve hücre duvarında anormal kalınlaşma virüs kaynaklı mikroskobik belirtilerdir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 107
Belirli virüs ve viroid hastalıklarının bulunmadığı bir ülkeye veya aynı ülke içerisindeki bir bölgeye virüslü bitki materyallerinin girişine yasalarca engel olunması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Eradikasyon
B
Hijyen
C
Karantina
D
Sağlıklı Tohum
E
Karşı koruma
Açıklama:
Belirli virüs ve viroid hastalıklarının bulunmadığı bir ülkeye veya aynı ülke içerisindeki bir bölgeye virüslü bitki materyallerinin girişine yasalarca engel olunmasına karantina denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 108
Soğukla tedavi yönteminde enfekteli sürgün uçlarının sıvı azot içerisinde tutulduğu sıcaklık derecesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
0
B
-16
C
-39
D
-196
E
-312
Açıklama:
Soğukla tedavi yönteminde enfekteli sürgün uçları -196 derecelik sıvı azot içerisinde kısa bir süre tutulur. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 109
Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüs enfeksiyonunda belirtilerin görülme zamanı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
24 saat içerisinde
B
24-48 saat arası
C
48-96 saat arası
D
1 hafta sonra
E
2-3 hafta sonra
Açıklama:
Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüs enfeksiyonunda belirtiler 2-3 hafta sonra görülmeye başlar. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 110
Kabak sarı mozaik virüsünün ait olduğu cins aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Potyvirus
B
Polerovirus
C
Benyvirus
D
Nepovirus
E
Closterovirus
Açıklama:
Kabak sarı mozaik virüsü Potyvirus cinsine üyedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 111
Domates lekeli solgunluk virüsünün ait olduğu cins aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Potyvirus
B
Tospovirus
C
Benyvirus
D
Nepovirus
E
Trevirus
Açıklama:
Domates lekeli solgunluk virüsü Tospovirus cinsine üyedir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi bitki virüs ve viroid hastalıklarıyla mücadelede enfeksiyon kaynaklarının ortadan kaldırılma yöntemlerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Potansiyel virüs konukçularını bitkilerin yakın çevresinden uzaklaştırmak
B
Topraktaki hastalıklı bitki kalıntıları bahçe ve seralardan uzaklaştırılmalıdır
C
Karantina
D
Sağlıklı tohum kullanmak
E
Bitki yetiştirilecek toprağı yakıp mikropları öldürmek
Açıklama:
Bitki yetiştirilecek toprağı yakıp mikropları öldürmek bitki virüs ve viroid hastalıklarıyla mücadelede enfeksiyon kaynaklarının ortadan kaldırılma yöntemlerinden biri değildir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi virüs ve viroidlerden ari bitki üretiminde kullanılan yöntemlerden biridir ?
Seçenekler
A
Elektrikle tedavi
B
Doku kültürü
C
Hepsi
D
Meristem kültürü
E
Soğukla tedavi
Açıklama:
Hepsi virüs ve viroidlerden ari bitki üretiminde kullanılan yöntemlerden biridir.
Soru 114
Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır ?
Seçenekler
A
Çift partiküllü Geminivirus cinsi içerisinde yer almaktadır
B
Çift sarmallı DNA içermektedir
C
Tek sarmallı DNA içermektedir
D
Küresel yapılıdır
E
Tütün beyaz sineği ile persistent olarak taşınmaktadır
Açıklama:
Çift sarmallı DNA içermektedir Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü ile ilgili yanlış bir bilgidir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi yurdumuzda görülen önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Kandidiyaz
B
Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklığı Virüsü
C
Domates Lekeli Solgunluk Virüsü
D
Şarka Virüsü
E
Kabak Sarı Mozaik Virüsü
Açıklama:
Kandidiyaz yurdumuzda görülen önemli bazı virüs ve viroid hastalıklarından biri değildir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi kabak sarı mozaik virüsünün bitkiye verdiği zararlardan biridir ?
Seçenekler
A
Yapraklarda mozaik lekeler
B
Yaprakta büyüme ve şekil bozukluğu
C
Yaprakta damar bantlaşması
D
Meyvelerde küçülme
E
Hepsi
Açıklama:
Hepsi kabak sarı mozaik virüsünün bitkiye verdiği zararlardan biridir.
Soru 117
Virüsle enfekteli bitkilerde aşağıdakilerden hangisi görünmez?
Seçenekler
A
Fotosentez oranında aşırı artış
B
Solunum hızında artma
C
Polifenoloksidaz enzim aktivitesinde artış
D
Bitki büyüme düzenleyicilerin aktivitelerinde artma
E
Bitki büyüme düzenleyicilerin aktivitelerinde azalış
Açıklama:
Virüsle enfekteli bitkilerde fotosentez oranında azalma, solunum hızında artma, polifenoloksidaz enzimi başta olmak üzere bazı enzim aktivitelerinde artış ve bitki büyüme düzenleyicilerin aktivitelerinde artma veya azalış şeklinde fizyolojik ve biyokimyasal değişimler de görülmektedir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi virüsün sebep olduğu mikroskobik belirtilerdendir ?
Seçenekler
A
Mozaik şekilli görünümler
B
Renk değişikliği belirtileri
C
Yaprak kıvrılmaları
D
Sitoplazmada inclusion body oluşumu
E
Petalde renk kırılmaları
Açıklama:
Sitoplazmadaki etkiler sadece mikroskop yardımıyla tanımlanabilir. Diğerleri ise gözle görülebilir morfolojik değişikliklerdir.
Ünite 9
Soru 1
Fungus cinsi canavar otuna karşı kullanılan biyolojik mücadele yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alternaria
B
Aspergillus
C
Fusarium
D
Botrytis
E
Verticillum
Açıklama:
Parazitik bitkilerin kültür bitkilerindeki zararını göz önüne alarak mücadele yöntemini açıklayabileceksiniz.
Soru 2
Ökse otu tohumlarının ağaçtan ağaca taşınma şekli aşağıdakilerden hangisi yardımıyla gerçekleşir?
Seçenekler
A
Böcekler yardımıyla
B
Rüzgâr yardımıyla
C
Kuşlar yardımıyla
D
Su sıçratması yoluyla
E
Sulama sularıyla
Açıklama:
Çiçekli parazit bitkilerin botaniğini ve biyolojisini açıklayabileceksiniz.
Soru 3
Parazit bitkiler beslenmeleri bakımından aşağıdaki organizmalardan hangisine benzer?
Seçenekler
A
Bakterilere
B
Fitoplazmalara
C
Funguslara
D
Virüslere
E
Viroidlere
Açıklama:
Çiçekli parazit bitkilerin botaniğini ve biyolojisini açıklayabileceksiniz.
Soru 4
Ökse otları hangi aylarda çiçek açar?
Seçenekler
A
Eylül-Ekim
B
Haziran-Temmuz
C
Kasım-Aralık
D
Mart-Nisan
E
Ocak-Şubat
Açıklama:
Çiçekli parazit bitkilerin botaniğini ve biyolojisini açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Bitkilerde inorganik maddelerin (su ve mineraller) aşağıdan yukarı doğru taşınmasını sağlayan cansız hücrelerden oluşan iletim dokusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Floem
B
Klorofil
C
Permin
D
Ksilem
E
Parazit
Açıklama:
Ksilem (Odun boruları): Bitkilerde inorganik maddelerin (su ve mineraller) aşağıdan yukarı doğru taşınmasını sağlayan cansız hücrelerden oluşan bir iletim dokusudur. bu nedenle doğru seçenek D'dir.
Soru 6
- Konukçu ile parazit bitkinin biyokütle oranına,
- Konukçudaki parazit bitki sayısına,
- Parazitin konukçu bitkide geçirdiği sürenin uzunluğuna,
Seçenekler
A
II ve III
B
Yalnız III
C
Yalnız II
D
I ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Parazit bitkilerin konukçularında meydana getireceği zararın derecesi, konukçu ile parazit bitkinin biyokütle oranına, konukçudaki parazit bitki sayısına ve parazitin konukçu bitkide geçirdiği sürenin uzunluğuna bağlıdır.
Soru 7
Parazit bitki türleri düşünüldüğünde en fazla parazit bitkinin yer aldığı familya aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Loranthaceae
B
Scrophulariaceae
C
Orobanche
D
Viscaceae
E
Cuscutaceae
Açıklama:
Dünyada yaklaşık 18 familya içerisinde 274 cinste, 4200 kadar parazit bitki türü bulunmaktadır. Bu durumlarıyla parazit bitkiler çiçekli bitkilerin yaklaşık % 1’lik bir kısmını içermektedir. En fazla parazit bitki 700’ün üzerinde tür ile Scrophulariaceae familyasında bulunmakta, bunu Cuscutaceae, Loranthaceae ve Viscaceae familyaları izlemektedir. bu nedenle doğru seçenek B'dir.
Soru 8
Çam ağaçlarının gövde çapını azaltarak anormal reçine kanallarının açılmasına neden olan parazit bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapsül Otu
B
Canavar Otu
C
Ökse Otu
D
Küsküt Otu
E
Sülün Otu
Açıklama:
Ökse otunun arız olduğu dallar, zamanla uçtan itibaren kurumaya başlar. Bu parazit bitki yüzünden çamların gövde çapı azalır ve anormal reçine kanalları oluşur.
Soru 9
Canavar otlarının ürünlerine zarar vermesini engellemek isteyen bir çiftçi aşağıda yer alan bitkilerden hangisini yetiştirmelidir?
Seçenekler
A
Pamuk
B
Bakla
C
Patlıcan
D
Maydanoz
E
Kabak
Açıklama:
Canavar otları genel olarak papatyagiller (Asteraceae), baklagiller (Fabaceae), patlıcangiller (Solanaceae), maydanozgiller (Apiaceae) ve kabakgiller (Cucurbitaceae) familyalarına ait bitkilerde oldukça zararlı olmaktadır. Bu nedenle zararı azaltmak için pamuk bitkisini yetiştirebilir.
Soru 10
Bütün mücadele yöntemlerini uygulamasına rağmen canavar otunun yoğunluğunu azaltamayan bir çiftçi tarlasında ekim nöbeti yapması için aşağıda yer alan bitkilerden hangisini yetiştirmelidir?
Seçenekler
A
Patlıcan
B
Maydanoz
C
Arpa
D
Bakla
E
Kabak
Açıklama:
Ekim nöbeti (münavebe)
Tarlada bütün mücadele yöntemleri uygulanmasına rağmen canavar otunun yoğunluğu azalmıyorsa o sahada artık canavar otunun konukçusu olmayan bitkiler yetiştirilmelidir; örneğin pamuk, mısır, arpa ve buğday bu parazit bitkinin konukçusu değildir. Bu nedenle çiftçi tarlasında arpa bitkisini yetiştirmelidir.
Tarlada bütün mücadele yöntemleri uygulanmasına rağmen canavar otunun yoğunluğu azalmıyorsa o sahada artık canavar otunun konukçusu olmayan bitkiler yetiştirilmelidir; örneğin pamuk, mısır, arpa ve buğday bu parazit bitkinin konukçusu değildir. Bu nedenle çiftçi tarlasında arpa bitkisini yetiştirmelidir.
Soru 11
Bir organizmanın çimlenme, gelişme, büyüme gibi fiziksel faaliyetlerinin belirli bir süre için durması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Permin
B
Kampes
C
Mikotoksin
D
Dormant
E
Solarizasyon
Açıklama:
Dormant: Bir organizmanın çimlenme, gelişme, büyüme gibi fiziksel faaliyetlerinin belirli bir süre için durması durumudur.
Soru 12
Küskütle mücadele edilirken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?
Seçenekler
A
Küsküt ile bulaşık olmayan temiz tarım alet ve ekipmanları kullanılmalı
B
Bulaşık yerlerde küskütün konukçusu olan tahıllar ve bitkiler yetiştirilmeli
C
Yoğun bulaşmalarda küsküt konukçusuyla birlikte yok edilmeli
D
Küsküt bulunmayan alanlara ekim, dikim yapılmalı
E
Küsküt tohumu içermeyen sertifikalı tohumluk kullanılmalı
Açıklama:
- Küsküt tohumu içermeyen sertifikalı tohumluk kullanılmalı,
- Yoğun bulaşmalarda küsküt konukçusuyla birlikte yok edilmeli,
- Küsküt bulunmayan alanlara ekim, dikim yapılmalı,
- Küsküt ile bulaşık olmayan temiz tarım alet ve ekipmanları kullanılmalı,
- Bulaşık yerlerde küskütün konukçusu olmayan tahıllar ve diğer dar yapraklı bitkiler yetiştirilmeli,
Soru 13
- Az sulama
- Sık sağanak yağmurlar
- Aşırı gübreleme
- Zayıf drenaj
Seçenekler
A
II ve IV
B
I, II ve IV
C
I ve III
D
Yalnız IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sık sağanak yağmurlar, aşırı sulama, zayıf drenaj, zayıf hava akımı ve bitkinin gölgede kalması şeklindeki koşullar hem kültür bitkilerinin zayıf gelişmesine yol açmakta, hem de kültür bitkilerini normalde ciddi bir önem taşımayan alg etmenlerinin saldırısına uygun hale getirmektedir. Algler bu koşullar altında gerek toprak yüzeyinde ve gerekse zayıf gelişen bitkilerinin yaprak ve sürgünlerinin yüzeyinde gelişmeye başlar.
Soru 14
Mantarlar için kullanılan öldürücü kimyasallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cephaleuros
B
Tallus
C
Rhodochytrium
D
Phyllosiphon
E
Fungisit
Açıklama:
Fungisit: Fungusları (mantarları) öldürücü kimyasallara verilen ad.
Soru 15
Güneş ışınlarını emerek bulunduğu organizmada fotosentezin oluşmasına sebep olan, yeşil renkli pigmente ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emeç
B
Ksilem
C
Floem
D
Klorofil
E
Konukçu
Açıklama:
Klorofil: Güneş ışınlarını emerek bulunduğu organizmada fotosentezin oluşmasına sebep olan, yeşil renkli bir pigment (renk verici madde).
Soru 16
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ökse otu ile ilgili yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Tek evcilklidir.
B
Yaprakları her zaman yeşildir.
C
Dikazyum dallıdır.
D
Çalımsı bir bitkidir.
E
Üzümsü meyvelere sahiptir.
Açıklama:
Ökse otu çok yıllık, iki evcikli, derimsi yapıda, kayış şeklinde yaprakları olan ve yaprakları her zaman yeşil kalan, dikazyum dallı ve beyaz yapışkan, nohut büyüklüğünde üzümsü meyvelere sahip, 20-80 cm boyunda, küçük, yuvarlak şekilli, çalımsı bir bitkidir. Bitkinin yaprakları yeşilimsi sarı renktedir ve yapraklar kaşlılıklı olup sapsızdırlar.
Soru 17
Gövde ve köklerde epidermis (yüzey hücreleri) ile iletim demetleri arasında yer alan özelleşmemiş bitki dokusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emeç
B
Korteks
C
Dikazyum
D
Herbisit
E
Kambiyum
Açıklama:
Korteks: Gövde ve köklerde epidermis (yüzey hücreleri) ile iletim demetleri arasında yer alan özelleşmemiş bitki dokusu.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi canavar otunun diğer isimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
orobanş
B
cehennem otu
C
yumru otu
D
çakır otu
E
küsküt
Açıklama:
Canavar otları Scrophulariales takımına ait Orobanchaceae familyasından, Orobanche cinsinden olan tam parazit çiçekli bitkilerdir. Ülkemizde bu bitkilere “canavar otu” adı dışında orobanş, cehennem otu, yumru otu, çakır otu, sarı çiçek, sümbül, boğarsak otu, sümbül otu, yumurcak, çiçek otu, kazık otu, verem otu ve zibe gibi 80 kadar ad verilmektedir.
Soru 19
Birden fazla karpelden (tohum tomurcuklarını taşıyan başkalaşıma uğramış yapraklar) oluşan kuru meyveler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Emeç
B
Kapsül
C
Dormant
D
Tüberkül
E
Tallus
Açıklama:
Kapsül: Birden fazla karpelden (tohum tomurcuklarını taşıyan başkalaşıma uğramış yapraklar) oluşan kuru meyvelerdir.
Soru 20
Sıcak yaz günlerinde nemli toprağın şeffaf polietilen plastik örtülerle kapatılıp güneş ışınları ile toprağın ısıtılması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geç ekim
B
Elle yolma
C
Solarizasyon
D
Derin sürüm
E
Tuzak bitki kullanımı
Açıklama:
Solarizasyon: Sıcak yaz günlerinde nemli toprağın şeffaf polietilen plastik örtülerle kapatılıp güneş ışınları ile toprağın ısıtılması işlemine verilen addır.
Soru 21
Küsküt ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Cin saçı da denir.
B
Tek yıllık bir bitkidir.
C
Yarı parazit bir bitkidir.
D
170 kadar bitki türüne ciddi zararlar verir.
E
Dünyada 200 kadar türü bulunmaktadır.
Açıklama:
Küsküt: Bazı yörelerde cin saçı, şeytan saçı, şeytan sakalı, sülük, verem otu ve kızıl ot adlarıyla bilinen küsküt (Cuscuta spp.) sarılıcı yapıda Cuscutaceae familyasından tek yıllık tam parazit bir bitkidir. Cuscutaceae familyasının tek cinsi olan Cuscuta cinsinin dünyada 200 kadar türü bulunmaktadır. Küsküt türleri dünyanın değişik yerlerinde yonca ve üçgül gibi baklagil yem bitkilerinde, keten, pancar, tütün ve patates gibi endüstri bitkilerinde soğan, havuç, krizantem, yıldız çiçeği gibi sebze ve süs bitkilerinde ve bunların yanı sıra asma gibi bazı odunsu bitkiler de dahil olmak üzere 170 kadar bitki türünde ciddi zararlara sebep olmaktadır.
Soru 22
Bir organizmanın çimlenme, gelişme, büyüme gibi fiziksel faaliyetlerinin belirli bir süre için durması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Dormant
B
Stabil
C
Nadas
D
Münavebe
E
Mikotoksin
Açıklama:
Dormant: Bir organizmanın çimlenme, gelişme, büyüme gibi fiziksel faaliyetlerinin belirli bir süre için durması durumu.
Soru 23
Alg ve fungus (mantar) gibi organizmaların farklılaşmamış vegetatif dokularına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Epidermi
B
Kütiküla
C
Filament
D
Tallus
E
Zoospor
Açıklama:
Tallus: Alg ve fungus (mantar) gibi organizmaların farklılaşmamış vegetatif dokuları.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi alglere karşı mücadele yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Drenaj
B
Aşırı sulama
C
Sıkı toprağın gevşetilmesi
D
Hastalıklı bitki kısımlarının budanması
E
Ruhsatlı fungisitlerin kullanımı
Açıklama:
Bitkiler arasında hava dolaşımını ve ışık geçişini sağlayacak ölçüde boşluk bırakılması, drenaj, aşırı sulamadan kaçınmak, sıkı toprağın gevşetilmesi, hastalıklı bitki kısımlarının budanması veya biçilmesi, eğer gerekiyorsa algleri yok etmek için ruhsatlı fungisitlerin kullanımı alglere karşı uygun bir mücadele yaklaşımı olacaktır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi yarı parazit (hemiparazit) bitkilerin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Yaşaması için mutlaka canlı bir bitkiye gereksinim duyar.
B
Klorofilleri bulunur.
C
Fotosentez yapamazlar
D
ihitiyaç duyduğu maddeleri parazitlediği bitkinin iletim demetlerinden (ksilem ve floem) karşılar.
E
İhtiyaç duyduğu suyu parazitlediği bitkinin floeminden karşılar.
Açıklama:
Yarı parazit (hemiparazit) bitkiler yaşaması için gereksinim duyduğu su ve mineral maddeleri parazitlediği bitkinin ksileminden alan, klorofilleri bulunduğu çin fotosentezi kendi yapan bitkilerdir.
Soru 26
I Parazitlediği bitkinin su ve besin maddelerini emeç adı verilen organlarıyla alırlar.
II Parazit bitkiler parazitlediği bitkinin iletim demetlerine bağlanmıştır.
III Parazit bitkinin parazitlediği bitki dokularına bağlandığı kısım dışındaki bütün dokuları gözle görülecek şekilde dışarıdadır.
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri çiçekli parazit bitkilerin özelliklerindendir?
II Parazit bitkiler parazitlediği bitkinin iletim demetlerine bağlanmıştır.
III Parazit bitkinin parazitlediği bitki dokularına bağlandığı kısım dışındaki bütün dokuları gözle görülecek şekilde dışarıdadır.
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri çiçekli parazit bitkilerin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Sadece I
Açıklama:
Çiçekli parazit bitkilerin özellikleri:
Parazitlediği bitkinin su ve besin maddelerini emeç adı verilen organlarıyla alırlar.
Parazit bitkiler parazitlediği bitkinin iletim demetlerine bağlanmıştır.
Parazit bitkinin parazitlediği bitki dokularına bağlandığı kısım dışındaki bütün dokuları gözle görülecek şekilde dışarıdadır.
Parazitlediği bitkinin su ve besin maddelerini emeç adı verilen organlarıyla alırlar.
Parazit bitkiler parazitlediği bitkinin iletim demetlerine bağlanmıştır.
Parazit bitkinin parazitlediği bitki dokularına bağlandığı kısım dışındaki bütün dokuları gözle görülecek şekilde dışarıdadır.
Soru 27
En fazla parazit bitki bulunan bitki familyası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cuscutaceae
B
Loranthaceae
C
Viscaceae
D
Scrophulariaceae
E
Rosaceae
Açıklama:
En fazla parazit bitki 700’ün üzerinde tür ile Scrophulariaceae familyasında bulunmakta, bunu Cuscutaceae, Loranthaceae ve Viscaceae familyaları izlemektedir.
Soru 28
I- Klorofil içerir.
II- Odunumsu yapıdadır.
III- Emeçleri yoktur.
Ökse otu ie ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri doğrudur?
II- Odunumsu yapıdadır.
III- Emeçleri yoktur.
Ökse otu ie ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Ii II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Ökse otu klorofil içeren yarı parazit bir bitkidir. Odunumsu yapıdadır ve her parazit bitki gibi emeç içermektedir.
Soru 29
Ökse otu tohumları hangi ayda çimlenmeye başlamaktadır?
Seçenekler
A
Mart
B
Nisan
C
Mayıs
D
Haziran
E
Eylül
Açıklama:
Ökse otu çekirdekleri genellikle kış ve ilkbahar süresince dallara yapışık kalmakta ve Mayıs ayı içerisinde çimlenmektedir.
Soru 30
I Dayanıklı bitki tür ve çeşitlerini kullanmak
II Tohum oluşturmadan bağlı oldukları dalları budamak
III Uygun herbisit kullanmak
Yukarıdaki mücadele yöntemlerinden hangisi yada hangileri ökse otu ile mücadelede kullanılmaktadır?
II Tohum oluşturmadan bağlı oldukları dalları budamak
III Uygun herbisit kullanmak
Yukarıdaki mücadele yöntemlerinden hangisi yada hangileri ökse otu ile mücadelede kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Dayanıklı bitki tür ve çeşitlerini kullanmak
Tohum oluşturmadan bağlı oldukları dalları budamak
Uygun herbisit kullanmak
Bu yöntemleri ökse otu ile mücadelede kullanılmaktadır.
Tohum oluşturmadan bağlı oldukları dalları budamak
Uygun herbisit kullanmak
Bu yöntemleri ökse otu ile mücadelede kullanılmaktadır.
Soru 31
I Asteraceae familyasının üyesidir.
II Yarı parazit bir bitkidir.
III Tohumla çoğalan bir bitkidir.
Canavar otuyla ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri doğrudur?
II Yarı parazit bir bitkidir.
III Tohumla çoğalan bir bitkidir.
Canavar otuyla ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Sadece I
E
Sadece III
Açıklama:
Canavar otları Scrophulariales takımına ait Orobanchaceae familyasından, Orobanche cinsinden olan tam parazit çiçekli bitkilerdir. Tohumla çoğalmaktadırlar
Soru 32
Tarlada bütün mücadele yöntemleri uygulanmasına rağmen canavar otunun yoğunluğu azalmıyorsa o sahada artık canavar otunun konukçusu olmayan bitkiler yetiştirilmesi aşağıdaki mücadele yöntemlerinin hangisidir?
Seçenekler
A
Solarizasyon
B
Ekim nöbeti
C
Kimyasal mücedele
D
Biyolojik mücadele
E
Derin sürüm
Açıklama:
Tarlada bütün mücadele yöntemleri uygulanmasına rağmen canavar otunun yoğunluğu azalmıyorsa o sahada artık canavar otunun konukçusu olmayan bitkiler yetiştirilmesi Ekim nöbeti olarak isimlendirilmektedir.
Soru 33
I- Cuscutaceae familyasına aittir.
II- Tam parazit bir bitkidir.
III- Tek yıllık bir bitkidir.
Küsküt ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri doğrudur?
II- Tam parazit bir bitkidir.
III- Tek yıllık bir bitkidir.
Küsküt ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Sadece I
Açıklama:
Bazı yörelerde cin saçı, fleytan saçı, fleytan sakalı, sülük, verem otu ve kızıl ot adlarıyla küsküt (Cuscuta spp.) sarılıcı yapıda Cuscutaceae familyasından tek yıllık tam parazit bir bitkidir.
Soru 34
I Mücadele yöntemi olarak fungusit kullanır.
II Klorofil içermezler.
III Çay ve kahvelerde kırmızı pas hastalığına neden olurlar.
Parazit yeşil algler ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri söylenebilir?
II Klorofil içermezler.
III Çay ve kahvelerde kırmızı pas hastalığına neden olurlar.
Parazit yeşil algler ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi yada hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Parazit yeşil algler;
Mücadele yöntemi olarak fungusit kullanılabilen, klorofil içermekte olan, çay ve kahvelerde kırmızı pas hastalığına neden olun organizmalardır.
Mücadele yöntemi olarak fungusit kullanılabilen, klorofil içermekte olan, çay ve kahvelerde kırmızı pas hastalığına neden olun organizmalardır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi çiçekli parazit bitkilerin önemli genel özelliklerindendir?
I. Parazitlediği bitkinin su ve besin maddelerini emeç adı verilen organlarıyla alırlar.
II. Parazit bitkiler parazitlediği bitkinin iletim demetlerine bağlanmıştır.
III. Parazit bitkinin parazitlediği bitki dokularına bağlandığı kısım dışındaki bütün dokuları gözle görülecek şekilde dışarıdadır.
I. Parazitlediği bitkinin su ve besin maddelerini emeç adı verilen organlarıyla alırlar.
II. Parazit bitkiler parazitlediği bitkinin iletim demetlerine bağlanmıştır.
III. Parazit bitkinin parazitlediği bitki dokularına bağlandığı kısım dışındaki bütün dokuları gözle görülecek şekilde dışarıdadır.
Seçenekler
A
Sadece III
B
Sadece II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çiçekli parazit bitkilerin önemli genel özellikleri şu şekildedir:
- Parazitlediği bitkinin su ve besin maddelerini emeç adı verilen organlarıyla alırlar.
- Parazit bitkiler parazitlediği bitkinin iletim demetlerine bağlanmıştır.
- Parazit bitkinin parazitlediği bitki dokularına bağlandığı kısım dışındaki bütün dokuları gözle görülecek şekilde dışarıdadır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi odunumsu yapıda ve çok yıllık yarı parazit bir bitkidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Bilimsel adı Viscum album L. olan ökse otu (gökçe, burç, çeti, gövelek, yelinkaya) Viscaceae familyasından, odunumsu yapıda ve çok yıllık yarı parazit bir bitkidir. Ökse otu adını kendisinden çıkarılan kuş yakalamada kullanılan yapışkan bir macundan almaktadır.
Soru 37
Genel olarak papatyagiller, baklagiller, patlıcangiller, maydanozgiller ve kabakgiller familyalarına ait bitkilerde oldukça zararlı olan bitkidir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Canavar otları genel olarak papatyagiller, baklagiller, patlıcangiller, maydanozgiller ve kabakgiller familyalarına ait bitkilerde oldukça zararlı olmaktadır.
Soru 38
Sarılıcı yapıda Cuscutaceae familyasından tek yıllık tam parazit olan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Bazı yörelerde cinsaçı, fleytan saçı, fleytan sakalı, sülük, verem otu ve kızıl ot adlarıyla bilinen küsküt (Cuscuta spp.) sarılıcı yapıda Cuscutaceae familyasından tek yıllık tam parazit bir bitkidir. Cuscutaceae familyasının tek cinsi olan Cuscuta cinsinin dünyada 200 kadar türü bulunmaktadır.
Soru 39
Çok yıllık, iki evcikli, derimsi yapıda, kayış şeklinde yaprakları olan ve yaprakları her zaman yeşil kalan, dikazyum dallı ve beyaz yapışkan, nohut büyüklüğünde üzümsü meyvelere sahip, 20-80 cm boyunda, küçük, yuvarlak şekilli, çalımsı bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Ökse oyu çok yıllık, iki evcikli, derimsi yapıda, kayış şeklinde yaprakları olan ve yaprakları her zaman yeşil kalan, dikazyum dallı ve beyaz yapışkan, nohut büyüklüğünde üzümsü meyvelere sahip, 20-80 cm boyunda, küçük, yuvarlak şekilli, çalımsı bir bitkidir.
Soru 40
Gövdesi dik, tüylü, dal gibi ince, çoğunlukla tabanda şişkin yumrulu, kahverengi veya saman sarısı renklerinde bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Genel olarak canavar otu türlerinin gövdeleri dik, tüylü, 5-70 cm uzunluğunda (genellikle 20 cm’nin altında), dal gibi ince ve genellikle yer seviyesinin hemen üzerinden çok dallanmış veya tek gövdeli, çoğunlukla tabanda şişkin yumrulu, kahverengi veya saman sarısı renklerindedir. Yaprakları koyu kahverengi veya morumsu pulcuklar şeklindedir ve genellikle bitkinin taban kısmına yakın şekilde bulunurlar. Çiçekler bitkinin ucunda çok sayıda ve tüp şeklindedir, çiçeğin altında mızrak şeklinde ve çiçeğin üçte biri uzunluğunda brakteleri (çiçek sapı yaprakçığı) vardır. Çanak yaprak kahverengimsi, taç yapraklar ise beyaz, sarı, soluk mavi veya morumsu renktedir. Meyveler, tohumları içeren bir bölmeli kapsül şeklinde olup siyah, kahverengi veya sarımsı kahverenginde olan tohumları çok küçüktür.
Soru 41
Klorofilsiz ve yapraksız, 1-3 mm kalınlığındaki ipliksi ve sarılıcı gövdesi genellikle sarı veya turuncu bazen de mor veya kırmızı renklerde olan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Küsküt, klorofilsiz ve yapraksız bir bitki olup 1-3 mm kalınlığındaki ipliksi ve sarılıcı gövdesi genellikle sarı veya turuncu bazen de mor veya kırmızı renklerdedir. Küskütün çok sayıda çiçeği vardır. Toplu halde bulunan çiçekler hemen hemen sapsız veya çok küçük ince bir sapın üzerinde beyaz, pembe veya sarımsı renkte olup küre şeklinde ve türe bağlı olarak 2-4 mm uzunluğundadır. Küskütün kapsül şeklindeki meyvelerinin içerisinde 3-4 tohum bulunmaktadır.
Soru 42
Daldan dala, ağaçtan ağaca kuşlar yardımıyla taşınan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Ökse otu daldan dala, ağaçtan ağaca kuşlar yardımıyla taşınmaktadır. Kuşlar bu bitkilerinin meyvelerini severek yerler. Yenen bu meyvelerin tohumları yapışkan olduğu için gagalarını ağaçlara sürten kuşlar tohumların dağılmasını sağlar.
Soru 43
Tohumları diğer bitki tohumlarına karışarak, tarım alet ve makinaları, su, rüzgâr, hayvanlar ve hayvan dışkıları ile kolayca yayılan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Canavar otu tohumları çok küçük ve hafif olması nedeniyle diğer bitki tohumlarına karışarak, tarım alet ve makinaları, su, rüzgâr, hayvanlar ve hayvan dışkıları ile kolayca yayılmakta ve toprakta canlılığını 15-20 yıl süreyle koruyabilmektedir
Soru 44
Kültür bitkilerinin tohumlarına karışarak, su veya hayvan gübreleri ile yayılan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Sarmaşık
E
Isırgan otu
Açıklama:
Küsküt tohumları kültür bitkilerinin tohumlarına karışarak ve su veya hayvan gübreleri ile yayılmaktadır. En yaygın küsküt türü olan olan C. campestris dünyaya bulaşı k yonca tohumları ile dağılmıştır. Zira küsküt tohumları yonca tohumlarına benzer görünüşte ve büyüklüktedir. Küskütler tohumdan başka kopmuş sarılıcı dal parçaları ile de çoğalırlar.
Soru 45
Hangisi bitkilerde inorganik maddelerin aşağıdan yukarıya doğru taşınmasını sağlayan cansız hücrelerden oluşan iletim dokusudur?
Seçenekler
A
Klorofil
B
Ksilem
C
Flora
D
Floem
E
Fauna
Açıklama:
Bitkilerde inorganik maddelerin aşağıdan yukarıya doğru taşınmasını sağlayan cansız hücrelerden oluşan iletim dokusu ksilemdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
En fazla parazit bitki türü hangi familyada bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Cuscutaceae
B
Loranthaceae
C
Scrophulariaceae
D
Petalodes
E
Viscaceae
Açıklama:
En fazla parazit bitki 700’ün üzerinde tür ile Scrophulariaceae familyasında bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 47
Hangisi ökse otunun yer aldığı familyadır?
Seçenekler
A
Cuscutaceae
B
Loranthaceae
C
Viscaceae
D
Scrophulariaceae
E
Petalodes
Açıklama:
Bilimsel adı Viscum album L. olan ökse otu (gökçe, burç, çeti, gövelek, yelinkaya) Viscaceae familyasındadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
Hangisi ülkemizde görülen yarı parazit çiçekli bir bitkidir?
Seçenekler
A
Ökse otu
B
Canavar otu
C
Küsküt
D
Papatya
E
Deve dikeni
Açıklama:
Ökse otu ülkemizde görülen yarı parazit çiçekli bir bitkidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Hangisi ülkemizde görülen tam parazit çiçekli bir bitkidir?
Seçenekler
A
Ökse otu
B
Deve dikeni
C
Papatya
D
Küsküt
E
Lale
Açıklama:
Küsküt ülkemizde görülen tam parazit çiçekli bir bitkidir. doğru cevap D'dir.
Soru 50
Hangisi ökse otunun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ökse otu çok yıllık bir bitkidir.
B
Ökse otu iki evcikli bir bitkidir.
C
Ökse otu tam parazit çiçekli bir bitkidir.
D
Ökse otunun yaprakları her zaman yeşil kalır.
E
Ökse otu dikazyum dallıdır.
Açıklama:
Ökse otu tam parazit değil yarı parazit çiçekli bir bitkidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Canavar otu hangi familyada yer alır?
Seçenekler
A
Scrophulariaceae
B
Orobanchaceae
C
Cuscutaceae
D
Loranthaceae
E
Viscaceae
Açıklama:
Canavar otları Scrophulariales takımına ait Orobanchaceae familyasından olan tam parazit çiçekli bitkilerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Canavar otlarına ilişkin verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Canavar otları en iyi toprağın 2-4 cm derinliğinde çimlenebilmektedir.
B
Canavar otları 8 cm ve daha yukarı derinliklerde çimlenememektedir.
C
Canavar otunun çimlenebilmesi için optimum sıcaklık ise 15-25 °C'dir.
D
Canavar otları için 30 °C’nin üzerindeki sıcaklıklarda çimlenme olmamaktadır.
E
Canavar otunun çimlenebilmesi için gerekli en düşük toprak sıcaklığı 0°C'dir.
Açıklama:
Canavar otları en iyi toprağın 2-4 cm derinliğinde çimlenebilmekte, derinlik arttıkça çimlenme ve çıkış oranı düşmekte, 8 cm ve daha yukarı derinliklerde ise çimlenme ve çıkış olmamaktadır. Canavar otunun çimlenebilmesi için gerekli en düşük toprak sıcaklığı 5°C, optimum sıcaklık ise 15-25 °C olup, 30 °C’nin üzerindeki sıcaklıklarda çimlenme olmamaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 53
Bazı yörelerde cin saçı,şeytan saçı, şeytan sakalı, sülük, verem otu ve kızı ot adlarıyla bilinen tam parazit bitkidir?
Seçenekler
A
Küsküt
B
Canavar otu
C
Isırgan
D
Ökse otu
E
Deve dikeni
Açıklama:
Küsküt bazı yörelerde cin saçı,şeytan saçı, şeytan sakalı, sülük, verem otu ve kızı ot adlarıyla bilinen tam parazit bitkidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Hangisi küskütün özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Küskütün geniş yaprakları vardır.
B
Küskütün çok sayıda çiçeği vardır.
C
Küskütün meyveleri kapsül şeklindedir.
D
Küskütün meyvelerinin içinde 3-4 tohum bulunmaktadır.
E
Küsküt klorofilsiz bir bitkidir.
Açıklama:
Küsküt, klorofilsiz ve yapraksız bir bitki olup 1-3 mm kalınlığındaki ipliksi ve sarılıcı gövdesi genellikle sarı veya turuncu bazen de mor veya kırmızı renklerdedir. Küskütün çok sayıda çiçeği vardır. Toplu halde bulunan çiçekler hemen hemen sapsız veya çok küçük ince bir sapın üzerinde beyaz, pembe veya sarımsı renkte olup küre şeklinde ve türe bağlı olarak 2-4 mm uzunluğundadır. Küskütün kapsül şeklindeki meyvelerinin içerisinde 3-4 tohum bulunmaktadır. Kapsüller ince duvarlı ve 2-3 mm çapında, tohumlar ise 0.8-1.5 mm çapında sarı, kahverengi veya siyah renklerdedir. Bu durumda bir bitki binlerce tohum oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Bitkilerde inorganik maddelerin (su ve mineraller) aşağıdan yukarı doğru taşınmasını sağlayan cansız hücrelerden oluşan iletim dokusuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Floem
B
Ksilem
C
Klorofil
D
Fungus
E
Emeç
Açıklama:
Bitkilerde inorganik maddelerin (su ve mineraller) aşağıdan yukarı doğru taşınmasını sağlayan cansız hücrelerden oluşan iletim dokusuna ksilem adı verilir.
Soru 56
En fazla parazit bitki hangi familyada bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Orobanche
B
Viscaceae
C
Loranthaceae
D
Cuscutaceae
E
Scrophulariaceae
Açıklama:
En fazla parazit bitki 700’ün üzerinde tür ile Scrophulariaceae familyasında bulunmakta, bunu Cuscutaceae, Loranthaceae ve Viscaceae familyaları izlemektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi ökse otunun botanik özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Beyaz yapışkan, nohut büyüklüğünde üzümsü meyvelere sahiptir.
B
Bitkinin yaprakları yeşilimsi sarı renktedir ve yapraklar karşılıklı olup sapsızdırlar.
C
Meyvelerinin içinde çok fazla tohum vardır.
D
Çok yıllık bir bitkidir.
E
Viscaceae familyasındandır.
Açıklama:
Meyvelerinin içinde 1-2 tohum vardır. Doğru cevap C' dir.
Soru 58
Gövde ve köklerde epidermis (yüzey hücreleri) ile iletim demetleri arasında yer alan özelleşmemiş bitki dokusuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kombiyum
B
Emeç
C
Dikazyum
D
Korteks
E
Ksilem
Açıklama:
Gövde ve köklerde epidermis (yüzey hücreleri) ile iletim demetleri arasında yer alan özelleşmemiş bitki dokusuna korteks denir.Doğru cevap D'dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi canavar otunun diğer isimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yumru otu
B
Çakır otu
C
Sarı çiçek
D
Boğarsak otu
E
Eğrelti otu
Açıklama:
Ülkemizde bu bitkilere “canavar otu” adı dışında orobanfl, cehennem otu, yumru otu, çakır otu, sarı çiçek, sümbül, boğarsak otu, sümbül otu, yumurcak, çiçek otu, kazık otu, verem otu ve zibe gibi 80 kadar ad verilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi canavar otlarıyla mücadele yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Elle yolma
B
Erken ekim
C
Tuzak bitki kullanımı
D
Derin sürüm
E
Solarizasyon
Açıklama:
Elle yolma
Tuzak bitki kullanımı
Derin sürüm
Ekim nöbeti
Solarizasyon
Geç ekim
Soru mücadele yöntemlerinden birisi değildir? olarak sorulduğundan doğru cevap Erken ekim olmalı
Doğru cevap B'dir.
Tuzak bitki kullanımı
Derin sürüm
Ekim nöbeti
Solarizasyon
Geç ekim
Soru mücadele yöntemlerinden birisi değildir? olarak sorulduğundan doğru cevap Erken ekim olmalı
Doğru cevap B'dir.
Soru 61
Dev küskütü aşağıdaki bitkilerden hangisinde zararlıdır?
Seçenekler
A
Odunsu bitkiler
B
Yonca
C
Üçgüller
D
Yem bitkileri
E
Süs bitkileri
Açıklama:
Dev küskütü odunsu bitkilerde sorundur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 62
Alg ve fungus (mantar) gibi organizmaların farklılaşmamış vegetatif dokularına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zoosporangium
B
Zoosporlar
C
Tallus
D
Dormant
E
Mikotoksin
Açıklama:
Alg ve fungus (mantar) gibi organizmaların farklılaşmamış vegetatif dokularına tallus adı verilir.
Soru 63
Fungisit aşağıdaki çiçekli parazit bitkilerden hangisine karşı kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Ökse otu
B
Canavar otu
C
Yeşil algler
D
Canavar otu
E
Sarı ot
Açıklama:
Fungisit çiçekli parazit bitkilerden yeşil alglere karşı kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 64
Kavak, ardıç, söğüt, meşe, elma, armut, ahlat, huş, ıhlamur, alıç, erik, kayısı, badem, ceviz, fındık, kestane ve bunların yanısıra Pinaceae (Çamgiller) familyasından pek çok ağaç türüne önemli zararlara yol açan parazit türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canavar otu
B
Ökse otu
C
Küsküt
D
Yeşil alg
E
Çiçek otu
Açıklama:
Kavak, ardıç, söğüt, meşe, elma, armut, ahlat, huş, ıhlamur, alıç, erik, kayısı, badem, ceviz, fındık, kestane ve bunların yanısıra Pinaceae (Çamgiller) familyasından pek çok ağaç türü üzerinde yarı parazit olarak yaşayıp önemli zararlara yol açan parazit türü ökse otudur.Doğru cevap B'dir.
Soru 65
Aşağıdaki ifadelerden hangisi bütün çiçekli parazit bitkiler için doğrudur?
Seçenekler
A
Fotosentezi kendileri yaparlar.
B
Beslenme organlarına emeç adı verilir.
C
Tohumları sıcaklık ve ışık koşulları uygun olduğunda çimlenir.
D
Parazitledikleri bitkinin içinde yer alırlar.
E
Her konukçuda en fazla bir tane bulunurlar.
Açıklama:
Çiçekli parazit bitkilerin beslenme organlarına emeç adı verilir. Hepsi fotosentez yapamaz, fotosentez durumlarına göre iki gruba ayrılırlar. Çoğu parazit bitki tohumu sınırlı miktarda besin maddesi içerdiğinden dolayı ancak konağına çok yakın olduğunda çimlenebilir. Parazit bitkiler parazitlediği bitkinin içinde yer almaz, iletim demetlerine bağlanmıştır. Parazit bitkinin parazitlediği bitki dokularına bağlandığı kısım dışındaki bütün dokuları gözle görülecek şekilde dışarıdadır. Bir konakta birden çok parazit bitki bulunabilir.
Soru 66
Aşağıdaki bitkilerden hangisi yurdumuzda sıklıkla rastlanan yarı parazit bir bitkidir?
Seçenekler
A
Kanarya otu
B
Canavar otu
C
Ökse otu
D
Yılan yastığı
E
Küsküt
Açıklama:
Yurdumuzda bulunan çiçekli parazit bitki türleri yarı parazit bir bitki olan ökse otu (Viscum album L.) ile tam parazit bitkiler olan canavar otu (Orobanche spp.) ve küsküt türleridir (Cuscuta spp.).
Soru 67
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ökse otu için doğrudur?
Seçenekler
A
Tek evciklidir.
B
1-2 sene yaşarlar.
C
Meyveleri yoktur.
D
Dikazyum dallıdır.
E
Çiçekleri mor renklidir.
Açıklama:
İki evcikli bir bitki olan ökse otu dikazyum dallıdır ve beyaz, üzümsü meyveleri vardır. Çiçekleri sarımsı yeşil renkli olan bitki 9-40 sene yaşayabilir.
Soru 68
Bir bitkide aşağıdaki rahatsızlıklardan hangisinin görülmesi ökse otu bulaşıklığı ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Normal gelişimin yavaşlaması.
B
Gövdede şişlikler meydana gelmesi.
C
Dalların uçtan itibaren kurumaya başlaması.
D
Yaprakların üzerinde lekelerin oluşması.
E
Kabuk böceklerini daha fazla çekmeye başlaması.
Açıklama:
Ökse otu bulaşıklığı olan bir bitkide normal gelişimi yavaşlar, gövdede şişlikler meydana gelir ve dalları uçtan itibaren kurumaya başlar. Ökse otlu çamlar normalden fazla reçine içermesi nedeniyle kabuk böceklerini daha fazla çeker. Yaprakların üzerinde leke oluşmasının ise ökse otu ile bir ilişkisi yoktur.
Soru 69
Canavar otları türlerinden biri olan Orobanche cumana hangi bitkiyi konak olarak tercih etmektedir?
Seçenekler
A
Yonca
B
Üçgül
C
Keten
D
Tütün
E
Ayçiçeği
Açıklama:
Canavar otları genel olarak papatyagiller (Asteraceae), baklagiller (Fabaceae), patlıcangiller (Solanaceae), maydanozgiller (Apiaceae) ve kabakgiller (Cucurbitaceae) familyalarına ait bitkilerde oldukça zararlı olmaktadır. O. cumana (ayçiçeği canavar otu) ayçiçeğini konukçu olarak tercih etmektedir.
Soru 70
Canavar otu konukçu bitkinin hangi kısmına tutunur?
Seçenekler
A
Gövde
B
Kök
C
Yaprak
D
Meyve
E
Çiçek
Açıklama:
Canavar otu konukçu bitkinin köküne tutunarak beslenir.
Soru 71
Bir organizmanın çimlenme, gelişme, büyüme gibi fiziksel faaliyetlerinin belirli bir süre için durması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dormant
B
Solarizasyon
C
Nadas
D
Çimlenme
E
Tozlaşma
Açıklama:
Bir organizmanın çimlenme, gelişme, büyüme gibi fiziksel faaliyetlerinin belirli bir süre için durması durumuna dormant denilir.
Soru 72
Tohumlarının küsküt tohumlarına benzerliği nedeniyle küskütün dünya çapında yayılmasına yol açan bitki hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Mısır
C
Yonca
D
Ayçiçeği
E
Soğan
Açıklama:
En yaygın küsküt türü olan olan C. campestris dünyaya bulaşık yonca tohumları ile dağılmıştır. Zira küsküt tohumları yonca tohumlarına benzer görünüşte ve büyüklüktedir.
Soru 73
Bitkilerde inorganik maddelerin (su ve mineraller) aşağıdan yukarı doğru taşınmasını sağlayan cansız hücrelerden oluşan bir iletim dokusuna ne denir?
Seçenekler
A
Ksilem
B
Floem
C
Klorofil
D
Fotosentez
E
Hemiparazit
Açıklama:
Bitkilerde inorganik maddelerin (su ve mineraller) aşağıdan yukarı doğru taşınmasını sağlayan cansız hücrelerden oluşan bir iletim dokusuna Ksilem(Odun boruları) denir.
Soru 74
Küskütle mücadelede aşağıdaki yöntemlerden hangisi işe yaramaz?
Seçenekler
A
Küskütü elle yolma
B
Sertifikalı tohumluk kullanma
C
Herbisit kullanma
D
Küsküt bulunmayan alanlara ekim yapma
E
Bulaşık yerlerde küskütün konukçusu olmayan tahılları yetiştirme
Açıklama:
Küskütü elle yolma, emeçler bitkide kaldığından ve bu emeçlerden yeni sürgünler çıkacağından uygun bir yol değildir.
Soru 75
Cephaleuros cinsindeki yeşil algler konukçu bitkinin hangi kısmında gelişir?
Seçenekler
A
Gövde
B
Kök
C
Dal
D
Çiçek
E
Yaprak
Açıklama:
Cephaleuros cinsindeki yeşil alglerin tallusu konukçu yapraklarının çoğunlukla kütikülası ile epidermisi arasında filamentler (ipliksi yapılar) meydana getirir.
Soru 76
Karşılıklı duran aynı dereceden iki yan dalın dallanmaya devam etmesi durumuna ne denir?
Seçenekler
A
İki evcikli
B
Dikazyum dallanma
C
Ksilem
D
Emeç
E
Floem
Açıklama:
Karşılıklı duran aynı dereceden iki yan dalın dallanmaya devam etmesi durumuna dikazyum dallanma denir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Ökçe otunun diğer isimlerinden biridir?
Seçenekler
A
Orabanş
B
Yumru otu
C
Gövelek
D
Çakır otu
E
Sarı Çiçek
Açıklama:
Bilimsel adı Viscum album L. olan ökse otu (gökçe, burç, çeti, gövelek, yelinkaya) Viscaceae familyasından, odunumsu yapıda ve çok yıllık yarı parazit bir bitkidir. Ökse otu adını kendisinden çıkarılan kuş yakalamada kullanılan yapışkan bir macundan almaktadır.
Soru 78
Gövde ve köklerde yüzey hücreleri ile iletim demetleri arasında yer alan özelleşmemiş bitki dokusuna ne denir?
Seçenekler
A
Kambiyum
B
İki evcikli
C
Klorofil
D
Floem
E
Korteks
Açıklama:
Gövde ve köklerde epidermis (yüzey hücreleri) ile iletim demetleri arasında yer alan özelleşmemiş bitki dokusuna Korteks denir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi ökse otunun yayılmasında daha çok etkilidir?
Seçenekler
A
Sinekler
B
Sincaplar
C
Ayılar
D
Kediler
E
Kuşlar
Açıklama:
Ökse otu daldan dala, ağaçtan ağaca kuşlar yardımıyla taşınmaktadır. Kuşlar bu bitkilerinin meyvelerini severek yerler. Yenen bu meyvelerin tohumları yapışkan olduğu için gagalarını ağaçlara sürten kuşlar tohumların dağılmasını sağlar. Bunun dışında meyveler çoğu kez kuşlarca bütün olarak yutulur ve etli kısımları sindirildikten sonra canlı tohumlar pislikleriyle dışarı atılır. Tohumlar bu şekilde kuşların dışkısıyla da diğer ağaçlara bulaşabilmektedir. Kuşlar, uzun boylu ağaçların tepelerine tünemekten hoşlandıkları için bulaşıklık genellikle büyük veya yaşlı ağaçlarda olmaktadır. Ökse otunun alt dallarının bulaşıklığı ise genellikle ağacın yukarısındaki olgunlaşmış meyvelerden düşen çekirdeklerin alt dallara tutunması ile olmaktadır. Bu şekilde sağlıklı ağaçlara ve sağlıklı dallara geçen bu çekirdekler genellikle kış ve ilkbahar süresince dallara yapışık kalmakta ve Mayıs ayı içerisinde çimlenmektedir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi canavar otunun diğer isimlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sümbül
B
Gökçe
C
Çeti
D
Kızıl ot
E
Manolya
Açıklama:
Canavar otları Scrophulariales takımına ait Orobanchaceae familyasından, Orobanche cinsinden olan tam parazit çiçekli bitkilerdir. Ülkemizde bu bitkilere “canavar otu” adı dışında orobanş, cehennem otu, yumru otu, çakır otu, sarı çiçek, sümbül, boğarsak otu, sümbül otu, yumurcak, çiçek otu, kazık otu, verem otu ve zibe gibi 80 kadar ad verilmektedir.
Soru 81
Canavar otu aşağıdakilerden hangisine daha çok zarar verebilmektedir?
Seçenekler
A
Söğüt
B
Ardıç
C
Armut
D
Keten
E
Patlıcan
Açıklama:
Canavar otları özellikle papatyagiller, baklagiller, patlıcangiller, maydonozgiller ve kabakgiller familyalarına ait bitkilerde oldukça zararlı olmaktadır. Patlıcangillerden domates, patlıcan ve patatesi, ayrıca baklagillerden mercimek ve bakla gibi kültür bitkilerini konukçu olarak tercih eder.
Soru 82
Funguslar tarafından salgılanan ve sıcak kanlı canlılarda toksik olan zehirli maddelere ne denir?
Seçenekler
A
Solarizasyon
B
Mitotoksin
C
Herbisit
D
Kortex
E
Kambiyum
Açıklama:
Funguslar tarafından salgılanan ve sıcak kanlı canlılarda toksik olan zehirli maddelere mikotoksin denir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi küskütün diğer isimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cin saçı
B
Şeytan saçı
C
Sülük
D
Kızıl ot
E
Çakır otu
Açıklama:
Bazı yörelerde cin saçı, şeytan saçı, şeytan sakalı, sülük, verem otu ve kızıl ot adlarıyla bilinen küsküt sarılıcı yapıda Cuscutaceae familyasından tek yıllık tam parazit bir bitkidir. Cuscutaceae familyasının tek cinsi olan Cuscuta cinsinin dünyada 200 kadar türü bulunmaktadır.
Soru 84
Alg ve fungus (mantar) gibi organizmaların farklılaşmış vegetatif dokularına ne denir?
Seçenekler
A
Zoosporangium
B
Dormant
C
Tallus
D
Mitotoksin
E
Klorofil
Açıklama:
Alg ve fungus (mantar) gibi organizmaların farklılaşmış vegetatif dokularına Tallus denir.
Soru 85
Bir bitki üzerinde onun zararına olacak derecede su ve besin maddelerine ortak olan bitkilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çiçekli parazit bitkiler
B
Ksilem
C
Floem
D
Klorofil
E
Viroid
Açıklama:
Bir bitki üzerinde onun zararına olacak derecede su ve besin maddelerine ortak olan bitkilere çiçekli parazit bitkiler adı verilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 86
Parazit bitkilerin beslenme organlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Floem
B
Klorofil
C
Ksilem
D
Haustorium
E
Fitoplazm
Açıklama:
Parazit bitkilerin beslenme organlarına haustorium denir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 87
Gövde ve köklerde bulunan enine büyümeyi sağlayan bitki dokusuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ksilem
B
Korteks
C
Kambiyum
D
Floem
E
Klorofil
Açıklama:
Kambiyum, gövde ve köklerde bulunan enine büyümeyi sağlayan bitki dokusudur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 88
Canavar otu hangi cinse aittir?
Seçenekler
A
Orobanche
B
Fusarium
C
Cuscuta
D
Phyllosiphon
E
Cephaleuros
Açıklama:
Canavar otu orobanche cinsine aittir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 89
Sıcak yaz günlerinde nemli toprağın şeffaf polietilen plastik örtülerle kapatılıp güneş ışınları ile toprağın ısıtılması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mitoksin
B
Solarizasyon
C
Kapsül
D
Herbisit
E
Korteks
Açıklama:
Sıcak yaz günlerinde nemli toprağın şeffaf polietilen plastik örtülerle kapatılıp güneş ışınları ile toprağın ısıtılması işlemine solarizasyon denir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 90
Alg ve fungus (mantar) gibi organizmaların farklılaşmamış vegetatif dokularına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zoospor
B
Zoosporangium
C
Tallus
D
Dormant
E
Mitoksin
Açıklama:
Alg ve fungus (mantar) gibi organizmaların farklılaşmamış vegetatif dokularına tallus denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 91
- Drenaj
- Aşırı sulama
- Sıkı toprağın gevşetilmesi
- Bitkiler arasında hava dolaşımı için boşluk bırakmak
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Algler ile mücadele ederken aşırı sulamadan kaçınmak gerekir. Diğer yöntemler ise mücadele yöntemleri arasında yer alır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 92
Bir organizmanın çimlenme, gelişme, büyüme gibi fiziksel faaliyetlerinin belirli bir süre için durması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Herbisit
B
Kapsül
C
Solarizasyon
D
Dormant
E
Mitoksin
Açıklama:
Bir organizmanın çimlenme, gelişme, büyüme gibi fiziksel faaliyetlerinin belirli bir süre için durması durumuna dormant denir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 93
Küskütün asmalarda zararlı olan türü hangisidir?
Seçenekler
A
Cuscuta pentagona
B
Approximata
C
Monogyna
D
Phyllosiphon
E
Rhodochytrium
Açıklama:
Monogyna, küskütün asmalarda zararlı olan türüdür. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi canavar otuyla mücadelede kullanılan bir tuzak bitkidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Patates
C
Çim
D
Soya
E
Soğan
Açıklama:
Mısır canavar otuyla mücadelede kullanılan bir tuzak bitkidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Ünite 10
Soru 1
Aşağıdaki bitki hastalıklarından hangisi yağmurlama sulama ile dağılır?
Seçenekler
A
Monilya
B
Kestane kanseri
C
Buğdayda sürme
D
Armut memeli pası
E
Patates mildiyösü
Açıklama:
Bitki hastalıkları ile mücadeledeki hedefleri ve öncelikleri tanıyarak, hangi yöntemin kullanılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Soru 2
Depolarda düşük sıcaklık uygulaması aşağıdaki hastalık etmenlerinin hangisinde başarılı olmaz?
Seçenekler
A
Fusarium sambucinum
B
Botrytis cinerea
C
Aspergillus flavus
D
Erwinia carotovora
E
Alternaria citri
Açıklama:
Bitki hastalıkları ile mücadeledeki hedefleri ve öncelikleri tanıyarak, hangi yöntemin kullanılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Soru 3
Aşağıdaki materyallerden hangisi toprağa organik madde uygulamada kullanılmaz?
Seçenekler
A
Kompoze gübre
B
Anız
C
Kompost
D
Ahır gübresi
E
Yeşil gübre
Açıklama:
Çevre ve insan sağlığının korunması amacıyla kimyasal mücadeleye alternatif ve daha çevreci yöntemleri ayrıt edebileceksiniz.
Soru 4
Hastalık etmenlerinin yayılmasında inokulum kaynağı oluşturan ve ertesi yıla geçişi için yataklık yapan yabancı otların ve kültür bitkilerinin yok edilmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sanitasyon
B
Sertifikasyon
C
Eradikasyon
D
Karantina
E
Rotasyon
Açıklama:
Bitki hastalıkları ile mücadeledeki hedefleri ve öncelikleri tanıyarak, hangi yöntemin kullanılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Bir ülkeye dışarıdan hastalık girişini önlemek veya ülke içerisinde sınırlı alanlarda var olan bir hastalığın diğer alanlara yayılmasını engellemek amacıyla alınan yasal önlemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sanitasyon
B
Eradikasyon
C
Terapi
D
Karantina
E
Hijyen
Açıklama:
Bitki hastalıkları ile mücadele faaliyetlerini birbirleri ile ilişkilendireceksiniz.
Soru 6
Ülkemizde varlığı bilinmeyen ve ithale engel teşkil eden zararlı organizmalar, sınırlı olarak bulunan ve ithale engel teşkil eden zararlı organizmalar, bazı bitki ve bitkisel ürünlerde bulunması halinde ithale engel teşkil eden zararlı organizmaların listeleri hangi yönetmelikte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Zirai Karantina Yönetmeliği
B
Gıda Kodeksi
C
Gıda ve Besin Işınlama Yönetmeliği
D
Bulaşanlar Yönetmeliği
E
Tarım Kanunu
Açıklama:
Ülkemizdeki bitki ve bitkisel ürünleri zararlı organizmalardan korumak amacıyla T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na bağlı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Zirai Karantina Yönetmeliği” uygulanmaktadır. Bu yönetmelikte;
• Ülkemizde varlığı bilinmeyen ve ithale engel teşkil eden zararlı organizmalar,
• Sınırlı olarak bulunan ve ithale engel teşkil eden zararlı organizmalar,
• Bazı bitki ve bitkisel ürünlerde bulunması halinde ithale engel teşkil eden zararlı organizmalar listelenmiştir.
• Ülkemizde varlığı bilinmeyen ve ithale engel teşkil eden zararlı organizmalar,
• Sınırlı olarak bulunan ve ithale engel teşkil eden zararlı organizmalar,
• Bazı bitki ve bitkisel ürünlerde bulunması halinde ithale engel teşkil eden zararlı organizmalar listelenmiştir.
Soru 7
I. Bordo bulamacı
II. Kükürtdioksit
III. Fumigantlar
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri depoların dezenfeksiyonunda kullanılır?
II. Kükürtdioksit
III. Fumigantlar
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri depoların dezenfeksiyonunda kullanılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Depoların dezenfeksiyonunda daha çok fumigantlar kullanılır. Bununla birlikte bazen Bordo Bulamacı ve hazır bakırlı ilaçlar da kullanılmaktadır. Ayrıca gaz haline dönüşen tablet şeklinde
fumigasyon ilaçları da vardır. Bunlardan başka depo hastalıklarına karşı gaz etkili ilaçlarda kullanılır. Örneğin kükürt dioksit üzümde Botrytis çürüklüğüne karşı depoların fumigasyonu için kullanılmaktadır.
fumigasyon ilaçları da vardır. Bunlardan başka depo hastalıklarına karşı gaz etkili ilaçlarda kullanılır. Örneğin kükürt dioksit üzümde Botrytis çürüklüğüne karşı depoların fumigasyonu için kullanılmaktadır.
Soru 8
Solarizasyon ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yılın en sıcak aylarında toprağın iyi bir şekilde işlenerek keseklerinden
ve yabancı otlardan temizlenmesinden sonra yapılır.
ve yabancı otlardan temizlenmesinden sonra yapılır.
B
Toprak şeffaf polivinil örtü ile kaplanır.
C
3-5 gün bu şekilde güneş ışınlarına maruz bırakılması şeklinde uygulanır.
D
Örtü ile toprak yüzeyi arasında boşluk bulunmalıdır.
E
Solarizasyon süresince toprak kuru olmalıdır.
Açıklama:
Solarizasyon yılın en sıcak aylarında toprağın iyi bir şekilde işlenerek keseklerinden ve yabancı otlardan temizlenmesinden sonra iyice sulanarak, şeffaf polietilen örtü ile kaplanması ve 30-45 gün bu şekilde güneş ışınlarına maruz bırakılması şeklinde uygulanır. Solarizasyonda kullanılan polietilen örtüler ultraviyole ışığa dayanıklı malzemelerden özel olarak üretilir. Örtü ile toprak yüzeyi arasında boşluk bulunmamalı, solarizasyon süresince toprak nemli olmalıdır. Bu yöntemde toprağın 10-15 cm derinliğine kadar patojen birçok fungusun, yabancı ot tohumlarının ve nematodların öldüğü saptanmıştır.
Soru 9
Aşağıda verilen antibiyotik üreten mikroorganizmalar ve etkili oldukları
bitki hastalıklarına ait örnek eşleştirmeleri doğru verilmiştir?
bitki hastalıklarına ait örnek eşleştirmeleri doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Agrobacterium radiobacter Strain K84-Pythium ultimum
B
Gliocladium virens-Pythium ultimum
C
Bacillus spp.-Uromyces phaseli
D
Puccinia allii-Puccinia recondita
E
Pseudomonas fluorescens Strain CHAO-Rhizobium tumefaciens
Açıklama:
- Agrobacterium radiobacter Strain K84-Rhizobium tumefaciens
- Pseudomonas fluorescens Strain CHAO-Gaeumannomyces graminis var tritici
- Pseudomonas fluorescens Strain HV37a-Pythium ultimum
- Gliocladium virens-Pythium ultimum
- Bacillus spp.-Puccinia recondita
- Puccinia allii-Uromyces phaseli
Soru 10
I. Canlı organizmalarla ön inokulasyon II. Sıcaklıkla öldürülmüş veya zayıflatılmış organizmalarla ön inokulasyon III. Patojenin hücre duvarı bileşenleri IV. UV ışınlar uygulama Yukarıda verilenlerden hangileri bitkide uyarılmış dayanıklılık sağlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bitkilerde bağışıklık mekanizması patojenin enfeksiyonundan önce uyarılarak harekete geçirilebilir, böylelikle normalde hassas olan bitkilere dayanıklılık kazandırılabilir.
Bu amaçla;
• Canlı organizmalarla ön inokulasyon
• Sıcaklıkla öldürülmüş veya zayıflatılmış organizmalarla ön inokulasyon,
• Patojenin hücre duvarı bileşenleri,
• Diğer bazı kimyasal ve fiziksel uyarıcılar (civa klorit, bakır klorit, salisilik
asit, UV ışınlar, yaralama vb.) gibi uygulamalar yapılır.
Bu amaçla;
• Canlı organizmalarla ön inokulasyon
• Sıcaklıkla öldürülmüş veya zayıflatılmış organizmalarla ön inokulasyon,
• Patojenin hücre duvarı bileşenleri,
• Diğer bazı kimyasal ve fiziksel uyarıcılar (civa klorit, bakır klorit, salisilik
asit, UV ışınlar, yaralama vb.) gibi uygulamalar yapılır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bakteriyel yanıklılar ile mücadele yöntemidir?
Seçenekler
A
Yeşil aksam ilaçlaması
B
Tohum ilaçlaması
C
Meyve ilaçlaması
D
Kök ilaçlaması
E
Toprak ilaçlaması
Açıklama:
Kimyasal mücadelenin en çok uygulandığı bitki hastalıkları ve uygulama yerleri olarak Yeşil aksam ilaçlaması; küllemeler, süs bitkileri, mildiyöler, karaleke, paslar, bakteriyel yanıklıklar, bakteriyel köşeli yaprak lekesi, bakteriyel urlar olarak tanımlanır.
Soru 12
"WG" şeklinde tanımlanan formülasyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emülsiyon olabilir konsantre
B
Granül
C
Suda dağılabilir granül
D
Islanabilir toz
E
Süspansiyon konsantre
Açıklama:
• DS Kuru tohum ilaçlaması için toz
• EC Emülsiyon olabilir konsantre
• ES Tohum ilaçlaması için emülsiyon
• FS Tohum ilaçlaması için akıcı konsantre
• GR Granül
• LS Tohum ilaçlaması için eriyik
• SC Süspansiyon konsantre
• SL Eriyebilir konsantre
• SP Suda eriyebilir toz
• WG Suda dağılabilir granül
• WP Islanabilir toz
• WS Bulamaç ilaçlama için suda dağılabilir toz şeklinde tanımlanır.
• EC Emülsiyon olabilir konsantre
• ES Tohum ilaçlaması için emülsiyon
• FS Tohum ilaçlaması için akıcı konsantre
• GR Granül
• LS Tohum ilaçlaması için eriyik
• SC Süspansiyon konsantre
• SL Eriyebilir konsantre
• SP Suda eriyebilir toz
• WG Suda dağılabilir granül
• WP Islanabilir toz
• WS Bulamaç ilaçlama için suda dağılabilir toz şeklinde tanımlanır.
Soru 13
Bir ülkeye dışarıdan hastalık girişini önlemek veya ülke içerisinde sınırlı alanlarda var olan bir hastalığın diğer alanlara yayılmasını engellemek amacıyla alınan yasal önlemler aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Karantina
B
Regülasyon
C
Sertifikasyon
D
Terapi
E
Seleksiyon
Açıklama:
Bir ülkeye dışarıdan hastalık girişini önlemek veya ülke içerisinde sınırlı alanlarda var olan bir hastalığın diğer alanlara yayılmasını engellemek amacıyla alınan yasal önlemlere karantina denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 14
Bitki hastalıklarının bir yerde yayılmalarını önlemek amacıyla yasalarla hastalıklı bitkilerin yok edilmesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rotasyon
B
Eradikasyon
C
Sertifikasyon
D
Mutasyon
E
Seleksiyon
Açıklama:
Bitki hastalıklarının bir yerde yayılmalarını önlemek amacıyla yasalarla hastalıklı bitkilerin yok edilmesi "eradikasyon" kavramı ile ifade edilmektedir. Doğru cevap B'dir..
Soru 15
I. Melezleme
II. Regülasyon
III. Karantina
IV. Sanitasyon
V. Mutasyon
Yukarıdakilerden hangileri dayanıklı çeşit elde etme metotları arasında yer alır?
II. Regülasyon
III. Karantina
IV. Sanitasyon
V. Mutasyon
Yukarıdakilerden hangileri dayanıklı çeşit elde etme metotları arasında yer alır?
Seçenekler
A
II ve III
B
III ve IV
C
I ve V
D
II ve IV
E
III ve V
Açıklama:
Başlıca dayanıklı çeşit elde etme metotları seleksiyon, melezleme, mutasyon ve biyoteknolojik yöntemler kullanılarak gen aktarılması metotlarıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden bitki hastalıklarına karşı alınacak hangisi kültürel önlemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bitkinin sağlıklı yetiştirilmesi
B
Hastalık etmenlerinin inokulum kaynaklarının azaltılması
C
Hastalık etmenlerinin yayılmasının engellenmesi
D
Yasalarla hastalıklı bitkilerin yok edilmesi
E
Hastalık etmenlerinin enfeksiyonu için uygun koşulların ortadan kaldırılması
Açıklama:
Kültürel önlemler, hastalık oluşumu için uygun olmayan ancak bitkilerin sağlıklı yetişeceği tarımsal uygulamalardır. Kültürel önlemler;
• Bitkinin sağlıklı yetiştirilmesi,
• Hastalık etmenlerinin inokulum kaynaklarının azaltılması ve hastalık etmenlerinin yayılmasının engellenmesi,
• Hastalık etmenlerinin enfeksiyonu için uygun koşulların ortadan kaldırılmasına yönelik faaliyetleri kapsar.
Yasalarla hastalıklı bitkilerin yok edilmesi yani eradikasyon ise alınabilecek yasal önlemler arsında yer alır. Doğru cevap D'dir.
• Bitkinin sağlıklı yetiştirilmesi,
• Hastalık etmenlerinin inokulum kaynaklarının azaltılması ve hastalık etmenlerinin yayılmasının engellenmesi,
• Hastalık etmenlerinin enfeksiyonu için uygun koşulların ortadan kaldırılmasına yönelik faaliyetleri kapsar.
Yasalarla hastalıklı bitkilerin yok edilmesi yani eradikasyon ise alınabilecek yasal önlemler arsında yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 17
Hastalık etmenlerinin yoğunlaşmasını önlemek amacıyla arazide ekimi yapılan kültür bitkisinin periyodik olarak değiştirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipovirulens
B
Solarizasyon
C
Eradikasyon
D
Sanitasyon
E
Münavebe
Açıklama:
Hastalık etmenlerinin yoğunlaşmasını önlemek amacıyla arazide ekimi yapılan kültür bitkisinin periyodik olarak değiştirilmesine münavebe yani ekim nöbeti denilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 18
Hastalıkla mücadelede fiziksel önlemlerden olan toprağa sıcaklık uygulaması hangi yöntemle yapılır?
Seçenekler
A
Toprağa buhar enjeksiyonu uygulama
B
Toprağa sıcak su verme
C
Toprağı güneş ışığına maruz bırakma
D
Toprağa radyasyon uygulama
E
Toprağa elektromanyetik dalga uygulanma
Açıklama:
Toprağa sıcak uygulamasında su buharı kullanılır. Buhar enjeksiyonu, toprağa değişik şekilde planlanmış delikli metal borular veya drenaj künkleri ile yapılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Domates tohumlarının meyve eti ile karışık olarak 20 derecede tutulduğu mücadele yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sıcak su muamelesi
B
Aerobik Fermantasyon
C
Solarizasyon
D
Sıcak hava muamelesi
E
Radyasyon uygulaması
Açıklama:
Domates tohumlarının meyve eti ile karışık olarak 20 derecede tutulduğu mücadele yöntemi aerobik fermantasyon yöntemidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 20
Bir mikroorganizmanın ortama salgıladığı metabolik ürünler ile başka bir mikroorganizmanın gelişmesini engellemesine ve yıkıma uğratmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antagonizim
B
Hiperparazitizm
C
Antibiyosis
D
Hipovirulens
E
Fumigasyon
Açıklama:
Bir mikroorganizmanın ortama salgıladığı metabolik ürünler ile başka bir mikroorganizmanın gelişmesini engellemesine ve yıkıma uğratmasına antibiyosis adı verilir. Antibiyosisler kimyasal ilaçlara alternatif olarak kullanılan biyolojik mücadele yöntemlerindendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
Birbiriyle uyumlu olan hipovirulent bir fungus izolatı ile virulent bir izolatın teması çoğunlukla ne şekilde sonuçlanır?
Seçenekler
A
Virulent izolatın hastalık yapma yeteneği artar.
B
Hipovirulent izolatın hastalık yapma yeteneği azalır
C
Her iki izolatta hastalıklı hale gelir ve bitki ölür.
D
Virulent izolatın hastalık yapma yeteneği azalır.
E
Hipovirulent izolatın hastalık yapma yeteneği artar.
Açıklama:
Hipovirulent bir fungus izolatı, virulent bir izolat ile temasa geçtiğinde eğer birbiri ile uyumlu iseler karşılıklı gen alışverişi, yani “hibridizasyon” olayı gerçekleflir. Bu durum çoğunlukla virulent izolatın hastalık yapma yeteneğindeki azalma ile sonuçlanır. Bu yolla diğer metotlar ile mücadelesi yapılamayan bazı bitki hastalık etmenleri engellenebilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
Yabancı otlarla mücadele için kullanılan kimyasal ilaçlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pestisit
B
Bakterisit
C
Virisit
D
Fungisit
E
Herbisit
Açıklama:
Bitki hastalıklarına karşı kullanılan ilaçlar etkili oldukları organizmaya göre isim alırlar. Bunlar:
Fungisit ; Funguslara
Bakterisit ; Bakterilere
Virisit ; Virüslere
Herbisit ; Yabancı otlara etkili bitki koruma ürünleridir.
Doğru cevap E'dir.
Fungisit ; Funguslara
Bakterisit ; Bakterilere
Virisit ; Virüslere
Herbisit ; Yabancı otlara etkili bitki koruma ürünleridir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 23
Karantina, sertifikasyon ve regülasyon aşağıdaki bitki hastalıkları ile mücadele yöntemlerinden hangisinin alt başlıklarıdır?
Seçenekler
A
Yasal önlemler
B
Biyolojik mücadele
C
Kültürel önlemler
D
Fiziksel mücadele
E
Kimyasal mücadele
Açıklama:
Yasal düzenlemelerin (düzenleyici metotların) içinde bitki sağlığını doğrudan etkileyenler, yasalarla hastalıkların bir yere girişini ve dağılışını önlemeye yönelik önlemlerdir. Bunlar üç bölümde toplanabilir; karantina, sertifikasyon ve regülasyon.
Soru 24
Hastalığın her yıl yoğun olarak görüldüğü bölgelerde hasta bitkiler arasında sağlıklı kalan dayanıklı bireylerin seçilerek yürütüldüğü çalışmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Melezleme
B
Seleksiyon
C
Mutasyon
D
Regülasyon
E
Sertifikasyon
Açıklama:
Seleksiyon çalışlmaları hastalığın her yıl yoğun olarak görüldüğü bölgelerde hasta bitkiler arasında sağlıklı kalan dayanıklı bireyler seçilerek yürütülür. Seçilen bireylerin dayanıklı olup olmadıkları hastalık etmeninin bu bitkilere yapay inokulasyonları ile kontrol edilir. Dayanıklılığı kanıtlanan bireylerin diğer agronomik özellikleri de incelendikten sonra ıslah metodlarına uygun olarak üretimlerine geçilir.
Soru 25
Hastalık etmenlerinin yayılmasında inokulum kaynağı oluşturan ve ertesi yıla geçişi için yataklık yapan yabancı otların ve kültür bitkilerinin yok edilmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sanitasyon
B
Seleksiyon
C
Mutasyon
D
Eradikasyon
E
Toprak işleme
Açıklama:
Hastalık etmenlerinin yayılmasında inokulum kaynağı oluşturan ve ertesi yıla geçişi için yataklık yapan yabancı otların ve kültür bitkilerinin yok edilmesi işlemine “eradikasyon” adı verilir.
Soru 26
Tohum, yumru, soğan gibi çoğaltma organlarğndaki hastalık etmenleri bu üretim materyallerinin sıcak su içerisinde belirli sürelerde tutulmasıyla öldürülebilir. Buna göre soğanların kaç derece ve sürede sıcak su ile muamelesi yapılır?
Seçenekler
A
35°C, 100 dakika
B
43°C, 180 dakika
C
49°C, 60 dakika
D
55°C, 90 dakika
E
62°C, 60 dakika
Açıklama:
Tohum, yumru, soğan gibi çoğaltma organlarındaki hastalık etmenleri bu üretim materyallerinin sıcak su içerisinde belirli sürelerde tutulmasıyla öldürülebilir. Soğanlar ise 43°C’ de 3 saat -180 dakika tutulur.
Soru 27
Rekabet ortamı içerisinde bazı mikroorganizmalar spesifik özellikleri nedeniyle diğerlerine daha baskın hale gelebilmekte ve populasyonunu artırarak diğer mikroorganizmaları baskılayabilmektedir. Mikroorganizmaların bu engelleyici etkilerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antibiyosis
B
Hiperparazitizm
C
Antagonizm
D
Anastomosis
E
Allelopati
Açıklama:
Mikroorganizmalar yaşadıkları ortam içerisinde birbirleri ile sürekli etkileşim halindedir, besin, oksijen ve yaşam alanı açısından devamlı olarak birbirleriyle rekabet ederler. Bu rekabet ortamı içerisinde bazı mikroorganizmalar spesifik özellikleri nedeniyle diğerlerine daha baskın hale gelebilmekte ve populasyonunu artırarak diğer mikroorganizmaları baskılayabilmektedir. Bu şekilde mikroorganizmaların diğer mikroorganizmalar üzerindeki engelleyici etkilerine antagonizim, bu özelikleri yüksek mikroorganizmalara da antagonistik mikroorganizmalar adı verilmektedir.
Soru 28
Hastalandırma yeteneği yani virulensi düşük olan patojenler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
hibridizasyon
B
antagonizm
C
virulent patojen
D
hipovirulent patojen
E
mikoparazit
Açıklama:
Aynı tür fungus içerisinde hastalandırma yeteneği açısından bazı farklılıklar olabilmektedir. Hastalandırma yeteneği yani virulensi düşük olan patojenlere “hipovirulent patojen” adı verilir.
Soru 29
"Doku içerisinde patojenlere karşı fiziksel bariyer görevi olan bazı yapılar oluşarak patojeni fiziksel olarak engellerler." Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
lignin
B
papilla
C
suberin
D
kallus
E
fungus
Açıklama:
Enfeksiyon sonrası bitkilerde sentezlenen enzimler ve proteinler doku içinde patojeni baskılamada görev alır. Doku içerisinde patojenlere karşı fiziksel bariyer görevi olan bazı yapılar oluşarak (lignin, papilla, suberin, kallus) patojeni fiziksel olarak engellerler.
Soru 30
Bitki hastalıklarına karşı kullanılan ilaçlar etkili oldukları organizmaya göre isim alırlar. Buna göre yabancı otlara etkili bitki koruma ürünlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Virisit
B
Fungusit
C
Herbisit
D
Parasit
E
Bakterisit
Açıklama:
Patojenlere toksik olan kimyasallar kullanılarak bitki hastalıklarının önlenmesine kimyasal mücadele adı verilir. Bitki hastalıklarına karşı kullanılan ilaçlar etkili oldukları organizmaya göre isim alırlar. Bunlar:
Fungisit ; Funguslara
Bakterisit ; Bakterilere
Virisit ; Virüslere
Herbisit ; Yabancı otlara etkili bitki koruma ürünleridir
Fungisit ; Funguslara
Bakterisit ; Bakterilere
Virisit ; Virüslere
Herbisit ; Yabancı otlara etkili bitki koruma ürünleridir
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi suda eriyebilir toz fungisitlerin formülasyonudur?
Seçenekler
A
SP
B
SL
C
SC
D
LS
E
GR
Açıklama:
Fungisitlerin yaygın formülasyonlarından bazıları şunlardır;
• DS Kuru tohum ilaçlaması için toz
• EC Emülsiyon olabilir konsantre
• ES Tohum ilaçlaması için emülsiyon
• FS Tohum ilaçlaması için akıcı konsantre
• GR Granül
• LS Tohum ilaçlaması için eriyik
• SC Süspansiyon konsantre
• SL Eriyebilir konsantre
• SP Suda eriyebilir toz
• WG Suda dağılabilir granül
• WP Islanabilir toz
• WS Bulamaç ilaçlama için suda dağılabilir toz
• DS Kuru tohum ilaçlaması için toz
• EC Emülsiyon olabilir konsantre
• ES Tohum ilaçlaması için emülsiyon
• FS Tohum ilaçlaması için akıcı konsantre
• GR Granül
• LS Tohum ilaçlaması için eriyik
• SC Süspansiyon konsantre
• SL Eriyebilir konsantre
• SP Suda eriyebilir toz
• WG Suda dağılabilir granül
• WP Islanabilir toz
• WS Bulamaç ilaçlama için suda dağılabilir toz
Soru 32
Pestisitleri havada asılı kalacak kadar küçük zerreler halinde püskürten özel sisleme aletleriyle uygulanan ilaçlama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tozlama
B
Sisleme
C
Bandırma
D
Bulamaç
E
Islak ilaçlama
Açıklama:
Sisleme: Bu yöntem, pestisitleri havada asılı kalacak kadar küçük zerreler halinde püskürten özel sisleme aletleriyle uygulanmaktadır. Daha çok seralarda ve kapalı alanlarda kullanılmaktadır.
Soru 33
T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na bağlı Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü hangi amaç için görev yapmaktadır?
Seçenekler
A
Ülkemizde varlığı bilinmeyen ve ithale engel teşkil eden zararlı organizmaları belirlemek
B
Üretim materyallerinde bitki sağlığı standartları oluşturmak ve yayımlamak
C
Bazı bitkilerdeki rotasyonu sağlamak
D
Hastalıkların bir yerde yayılmalarını önlemek amacıyla hastalıklı bitkileri yok etmek
E
Sınırlı olarak bulunan ve ithale engel teşkil eden zararlı organizmaları açıklamak
Açıklama:
Sertifikasyonun amacı, üreticiye çeşitli özellikleri ve saflığı belli sınırlar içinde olan, temiz (yabancı maddeden ari), çimlenme gücü yüksek, belli hastalıkları en az düzeyde veya hiç içermeyen tohumlukların kullanımını sağlamaktır. Üretici bu yolla daha yüksek verim elde edecek, hastalıkların yayılmaları ve zararları da önlenmiş olacaktır. Bu amaçla T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na bağlı Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü (TÜGEM) tarafından, üretim materyallerinde bitki sağlığı standartları oluşturulmakta ve yayımlanmaktadır.
Soru 34
Hastalığın her yıl yoğun olarak görüldüğü bölgelerde hasta bitkiler arasında sağlıklı kalan dayanıklı bireyler seçilerek yürütülen mücadele yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Melezleme
B
Mutasyon
C
Taşlama
D
Islahlama
E
Seleksiyon
Açıklama:
Seleksiyon çalışmaları hastalığın her yıl yoğun olarak görüldüğü bölgelerde hasta bitkiler arasında sağlıklı kalan dayanıklı bireyler seçilerek yürütülür. Bu nedenle doğru seçenek E’dir.
Soru 35
Ülkemizde mutasyon yöntemi kullanılarak mildiyö hastalığına dayanıklı çeşit elde edilmiş bitki türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Tütün
D
Pamuk
E
Yonca
Açıklama:
Ülkemizde mutasyon yöntemiyle tütünde mildiyö hastalığına dayanıklı çeşit elde edilmiş ve tescil edilmiştir. Bu nedenle doğru seçenek C’dir.
Soru 36
Kültürel önlemler, hastalık oluşumu için uygun olmayan ancak bitkilerin sağlıklı yetişeceği tarımsal uygulamalardır.
Aşağıdakilerden hangisi bitkinin sağlıklı yetiştirilmesi için kullanılan faaliyetlerden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bitkinin sağlıklı yetiştirilmesi için kullanılan faaliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bitki gelişme döneminin ayarlanması
B
Toprağa organik madde uygulama
C
Toprağı işleme
D
Gübreleme
E
Bölge için uygun bitkinin seçilmesi
Açıklama:
Kültürel önlemler, hastalık oluşumu için uygun olmayan ancak bitkilerin sağlıklı yetişeceği tarımsal uygulamalardır. Bitkinin sağlıklı yetiştirilmesi için kullanılan faaliyetler toprağa organik madde uygulama, toprağı işleme, gübreleme ve bölge için uygun bitkinin seçilmesidir. Bu nedenle doğru seçenek A’dır.
Soru 37
İnokulumun tarlaya girişini önlemek ve hastalıklı tarlalardaki inokulumu yok etmek veya azaltmak için kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eradikasyon
B
Münavebe
C
Solarizasyon
D
Sanitasyon
E
Drenaj
Açıklama:
Sanitasyon hastalıktan korunmak için alınan sağlık önlemleridir. Bu önlemlerin amacı inokulumun tarlaya girişini önlemek ve hastalıklı tarlalardaki inokulumu yok etmek veya azaltmaktır.
Soru 38
Fiziksel mücadelede kullanılan en etkili ancak en pahalı olan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eradikasyon
B
Gübreleme
C
Toprağa sıcaklık uygulaması
D
Sulama
E
Drenaj
Açıklama:
Toprağa sıcaklık uygulaması en etkili fakat en pahalı yoldur. Bu nedenle doğru seçenek C’dir.
Soru 39
Tohum, yumru, soğan gibi çoğaltma organlarındaki hastalık etmenleri bu üretim materyallerinin sıcak su içerisinde belirli sürelerde tutulmasıyla öldürülebilir. Bu uygulama için uygun su sıcaklık derecesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
30-40°C
B
50-55°C
C
40-45°C
D
60-70°C
E
80-90°C
Açıklama:
Tohum, yumru, soğan gibi çoğaltma organlarındaki hastalık etmenleri bu üretim materyallerinin sıcak su içerisinde belirli sürelerde tutulmasıyla öldürülebilir. Tohum uygulamasında genellille 50-55°C sıcaklık uygulanır Bu nedenle doğru seçenek B’dir.
Soru 40
Bir mikroorganizmanın ortama sağladığı metabolik ürünler ile başka bir mikroorganizmanın gelişmesini engellemesine ve yıkıma uğratması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Antibiyosis
B
Solarizasyon
C
Çimlenme
D
Sanitasyon
E
Eradikasyon
Açıklama:
Bir mikroorganizmanın ortama sağladığı antibiyotik adı verilen metabolik ürünler ile başka bir mikroorganizmanın gelişmesini engellemesine ve yıkıma uğratmasına “antibiyosis” adı verilir.
Soru 41
Kiraz, vişne, kayısı, ayva gibi bitkilerde aşağıda yer alan hastalıklardan hangisinde yeşil aksam ilaçlaması kullanılır?
Seçenekler
A
Sclerotinia
B
Sürme
C
Rastık
D
Mildiyöler
E
Monilinia
Açıklama:
Kiraz, vişne, kayısı, ayva gibi bitkilerde monilinia hastalığı için yeşil aksam ilaçlaması kullanılır. Çizelge 10.4 te verilmiştir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi kimyasalların tohuma uygulanmasında kullanılan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bandırma
B
Bulamaç
C
Islak ilaçlama
D
Funigasyon
E
Kuru tohum ilaçlaması
Açıklama:
Kimyasalların tohuma uygulanmasında kullanılan yöntemler bandırma, bulamaç, ıslak ilaçlama, fumigasyon, kuru tohum ilaçlamasıdır. Bu nedenle funigasyon yanlış cevaptır. Doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 43
Özellikte tahıllar gibi geniş ekiliş alanına sahip bitkilerde bu uygulamalar fazla iş gücü ve masraf gerektirirken kimyasal mücadele de çevre kirliliğine neden olmaktadır. Bu gibi durumlarda en uygun mücadele yöntemi aşağıdaki mücadele yöntemlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Dayanıklı çeşit kullanımı
B
Biyolojik mücadele
C
Fiziksel mücadele
D
Kimyasal mücadele
E
Yasal önlemler
Açıklama:
Özellikte tahıllar gibi geniş ekiliş alanına sahip bitkilerde bu uygulamalar fazla iş gücü ve masraf gerektirirken kimyasal mücadele de çevre kirliliğine neden olmaktadır. Bu gibi durumlarda en uygun mücadele yöntemi dayanıklı çeşit kullanmaktır.
Soru 44
I Seleksiyon
II Melezleme
III Biyoteknolojik yöntemler ile gen aktarımı
Dayanıklı çeşit kullanımı ile bitki hastalıkları ile mücadele yönteminde yukarıdaki tekniklerden hangisine yada hangilerine başvurulmaktadır?
II Melezleme
III Biyoteknolojik yöntemler ile gen aktarımı
Dayanıklı çeşit kullanımı ile bitki hastalıkları ile mücadele yönteminde yukarıdaki tekniklerden hangisine yada hangilerine başvurulmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Sadece III
Açıklama:
Dayanıklı çeşit kullanımı ile bitki hastalıkları ile mücadele yönteminde seleksiyon, melezleme, mutasyon ve biyoteknolojik yöntemler ile gen aktarımı yöntemleri kullanılmaktadır.
Soru 45
Aşağıdaki kültürel önlemlerden hangisi hastalık etmenlerinin inokulum kaynaklarının azaltılması ve hastalık etmenlerinin yayılmasının engellenmesi amacıyla uygulanan yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Bölge için uygun bitkinin seçilmesi
B
Gübreleme
C
Toprağa organik madde uygulama
D
Sanitasyon
E
Sulama
Açıklama:
Bitki sağlığı için kültürel önlemlerden olan hastalık etmenlerinin inokulum kaynaklarının azaltılması ve hastalık etmenlerinin yayılmasının engellenmesi amacıyla uygulanan yöntemler sanitasyon ve eradikasyondur.
Soru 46
Yılın en sıcak aylarında toprağın iyi bir şekilde işlenerek keseklerinden ve yabancı otlardan temizlenmesinden sonra iyice sulanarak, şeffaf polietilen örtü ile kaplanması ve 30-45 gün bu şekilde güneş ışınlarına maruz bırakılması şeklinde uygulanan bitki hastalıklarından korunma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Solarizasyon
B
Radyasyon
C
Elektromagnetik ışıma
D
Toprağa sıcaklık uygulaması
E
Aerobik fermantasyon
Açıklama:
Yılın en sıcak aylarında toprağın iyi bir şekilde işlenerek keseklerinden ve yabancı otlardan temizlenmesinden sonra iyice sulanarak, şeffaf polietilen örtü ile kaplanması ve 30-45 gün bu şekilde güneş ışınlarına maruz bırakılması şeklinde uygulanan bitki hastalıklarından korunma yöntemi solarizasyondur.
Soru 47
I Antibiyosis
II Rekabet
III Aerobik fermantasyon
Yukarıdaki yöntemlerden hangisi yada hangileri bitki hastalıklarından biyolojik yöntemler ile korunma sağlar?
II Rekabet
III Aerobik fermantasyon
Yukarıdaki yöntemlerden hangisi yada hangileri bitki hastalıklarından biyolojik yöntemler ile korunma sağlar?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Sadece I
Açıklama:
Biyolojik mücade yöntemleri, antibiyosis, rekabet, hiper parazitizm, hipovirulens ve uyarılmış dayanıklılıktır.
Soru 48
Bağların korumasında sıklıkla kullanılan ilaçlama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeşil aksam ilaçlaması
B
Tohum ilaçlaması
C
Meyve ilaçlaması
D
Toprak ilaçlamaları
E
Kuru tohum ilaçlamaları
Açıklama:
Bağların korumasında sıklıkla kullanılan ilaçlama yöntemi yeşil aksam ilaçlamamsıdır.
Soru 49
Tohumların hava geçirmez kaplarda buharlaşıcı fungisit veya nematisit ile muamele edilmesine dayanan tohum koruma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tohum kaplaması
B
Organik çözücüler ile tohum uygulaması
C
Fumigasyon
D
Püskürtme
E
Bulamaç
Açıklama:
Tohumların hava geçirmez kaplarda buharlaşıcı fungisit veya nematisit ile muamele edilmesine dayanan tohum koruma yöntem fumigasyon olarak isimlendirilir.
Soru 50
I Daldırma
II Sisleme
III Organik çözücü uygulaması
Yukarıdaki yöntemlerden hangisi taze meyve ve sebzelerin depo hastalıkarı için korunmasında kullanılır?
II Sisleme
III Organik çözücü uygulaması
Yukarıdaki yöntemlerden hangisi taze meyve ve sebzelerin depo hastalıkarı için korunmasında kullanılır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Sadece I
Açıklama:
Sisleme ve daldırma yöntemleri taze meyve ve sebzelerin depo hastalıkları için korunmasında kullanılmaktadır?
Soru 51
Fungisitlerin formülasyon kısaltmalarından hangisi bulamaç ilaçlama için suda dağılabilen toz anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
DS
B
EC
C
WP
D
SP
E
WS
Açıklama:
WS: Bulamaç ilaçlamam için suda dağılabilir fungusitler için kullanılan kısaltmadır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıkları ile mücadelede yasal önlemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sertifikasyon
B
Seleksiyon
C
Melezleme
D
Bitki Besleme
E
Solarizasyon
Açıklama:
Bitki hastalıkları ile mücadele yöntemleri genellikle 6 ana bölümde toplanmaktadır. Bunlar:
1. Yasal önlemler (Düzenleyici metotlar)
3. Kültürel önlemler
4. Biyolojik mücadele
5. Fiziksel mücadele
6. Kimyasal mücadele
Doğru cevap A seçeneğidir.
1. Yasal önlemler (Düzenleyici metotlar)
- Karantina
- Sertifikasyon
- Regülasyon (Düzenleme)
3. Kültürel önlemler
4. Biyolojik mücadele
5. Fiziksel mücadele
6. Kimyasal mücadele
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 53
Hastalık etmenlerinin yayılmasında inokulum kaynağı oluşturan ve ertesi yıla geçişi için yataklık yapan yabancı otların ve kültür bitkilerinin yok edilmesi işlemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seleksiyon
B
Melezleme
C
Sanitasyon
D
Eradikasyon
E
Münavebe
Açıklama:
Hastalık etmenlerinin yayılmasında inokulum kaynağı oluşturan ve ertesi yıla geçişi için yataklık yapan yabancı otların ve kültür bitkilerinin yok edilmesi işlemine “eradikasyon” adı verilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 54
Solarizasyon işleminin uygulama süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
5-10 saat
B
24-72 saat
C
5-10 gün
D
15-20 gün
E
30-45 gün
Açıklama:
Solarizasyon yılın en sıcak aylarında toprağın iyi bir şekilde işlenerek keseklerinden ve yabancı otlardan temizlenmesinden sonra iyice sulanarak, şeffaf polietilen örtü ile kaplanması ve 30-45 gün bu şekilde güneş ışınlarına maruz bırakılması şeklinde uygulanır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi antibiyosis yönteminde kullanılan mikroorganizmalardan biridir?
Seçenekler
A
Pythium ultimum
B
Pseudomonas fluorescens Strain CHAO
C
Rhizobium tumefaciens
D
Uromyces phaseli
E
Puccinia recondita
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneğidir. Diğer seçeneklerde yer alan mikroorganizmlar patojen özellik göstermektedir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde uyarılmış dayanıklılık sağlamak amacıyla kullanılan fiziksel uyarıcılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Cıva klorit
B
UV ışınları
C
Kükürtdioksit
D
Salisilik asit
E
Yaralama
Açıklama:
Bitkilerde bağışıklık mekanizması patojenin enfeksiyonundan önce uyarılarak harekete geçirilebilir, böylelikle normalde hassas olan bitkilere dayanıklılık kazandırılabilir. Bu amaçla;
• Canlı organizmalarla ön inokulasyon (patojen türün virulent olmayan izolatları, başka bitkide patojen olan izolatlar veya saprofitler ile ön inokulasyon),
• Sıcaklıkla öldürülmüş veya zayıflatılmış organizmalarla ön inokulasyon,
• Patojenin hücre duvarı bileşenleri,
• Diğer bazı kimyasal ve fiziksel uyarıcılar (cıva klorit, bakır klorit, salisilik asit, UV ışınlar, yaralama vb.) gibi uygulamalar yapılır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Canlı organizmalarla ön inokulasyon (patojen türün virulent olmayan izolatları, başka bitkide patojen olan izolatlar veya saprofitler ile ön inokulasyon),
• Sıcaklıkla öldürülmüş veya zayıflatılmış organizmalarla ön inokulasyon,
• Patojenin hücre duvarı bileşenleri,
• Diğer bazı kimyasal ve fiziksel uyarıcılar (cıva klorit, bakır klorit, salisilik asit, UV ışınlar, yaralama vb.) gibi uygulamalar yapılır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 57
Aşağıda verilen yöntemlerden hangisi bitki hastalıkları ile biyolojik mücadele yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Karantina
B
Antibiyosis
C
Mutasyon
D
Sanitasyon
E
Aerobik fermantasyon
Açıklama:
Bir mikroorganizmanın ortama salgıladığı antibiyotik adı verilen metabolik ürünler ile başka bir mikroorganizmanın gelişmesini engellemesine ve yıkıma uğratmasına “antibiyosis” adı verilir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 58
Bitki kökleri ile ortak yaşama geçen, bitki köklerinin üzerini kaplayarak patojenlerin girişi için fiziksel bir engel oluşturan mikroorganizmalar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ektomikoriza
B
Hiperparazit
C
Mikoparazit
D
Hipovirulent patojen
E
Fitoaleksin
Açıklama:
Topraktaki mikroorganizmalar besin maddeleri için rekabete girdiklerinde doğal olarak beslendikleri yer için de rekabete girerler. Ortamda daha hızlı gelişen ve çoğalan mikroorganizmalar ortamı kaplayarak diğer mikroorganizmalara gelişecek alan bırakmazlar. Mayalar özellikle meyve üzerindeki yaralarda çabuk kolonize olarak çürüklük oluşturan patojenlerin enfeksiyonu için bariyer oluştururlar. Ayrıca bitki kökleri ile ortak yaşama geçen bazı funguslar bitki köklerinin üzerini kaplayarak patojenlerin girişi için fiziksel bir engel oluştururlar. Bu mikroorganizmalara “ektomikoriza” adı verilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 59
Yabancı otlara karşı kullanılan kimyasal maddelere verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fungisit
B
Bakterisit
C
Herbisit
D
Rodentisit
E
Virisit
Açıklama:
Herbisit, yabancı otlara etkili bitki koruma ürünleridir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 60
Tohumların hava geçirmez kaplarda buharlaşıcı fungisit veya nematisit ile muamele edilmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fumigasyon
B
Püskürtme
C
Tohum kaplaması
D
Islak ilaçlama
E
Bandırma
Açıklama:
Fumigasyon: Tohumlar hava geçirmez kaplarda buharlaşıcı fungisit veya nematisit ile muamele edilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 61
Taze meyve ve sebzelerin depo hastalıklarına karşı yaygın ilaçlama şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toprak ilaçlaması
B
Daldırma
C
Püskürtme
D
Tozlama
E
Solarizasyon
Açıklama:
Taze meyve ve sebzelerin depo hastalıklarına karşı yaygın ilaçlama şekli daldırma usulüdür. Hazırlanan ilaçlı sıvıya meyve ve sebzeler daldırılır, kurutulur ve depolanır. Son yıllarda daldırma yerine sis veren formülasyonlarda fungisitler geliştirilmiştir. Bunlar depolarda doğrudan ürün üzerine atılır. Zamanla sis haline dönüşen ilaç her tarafa yayılır ve etkisini sürdürür. Ayrıca gaz haline dönüşen tablet şeklinde fumigasyon ilaçları da vardır. Bunlardan başka depo hastalıklarına karşı gaz etkili ilaçlarda kullanılır. Örneğin kükürt dioksit (SO2) üzümde Botrytis çürüklüğüne karşı depoların fumigasyonu için kullanılmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıkları ile mücadelede yasal yöntemler arasındadır?
Seçenekler
A
Seleksiyon
B
Karantina
C
Mutasyon
D
Gübreleme
E
Melezleme
Açıklama:
YASAL ÖNLEMLER
Yasal düzenlemelerin (düzenleyici metotların) içinde bitki sağlığını doğrudan etkileyenler, yasalarla hastalıkların bir yere girişini ve dağılışını önlemeye yönelik
önlemlerdir.
Bunlar üç bölümde toplanabilir.
Karantina Sertifikasyon ve Regülasyon
Doğru cevap B'dir.
Yasal düzenlemelerin (düzenleyici metotların) içinde bitki sağlığını doğrudan etkileyenler, yasalarla hastalıkların bir yere girişini ve dağılışını önlemeye yönelik
önlemlerdir.
Bunlar üç bölümde toplanabilir.
Karantina Sertifikasyon ve Regülasyon
Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi hastalıkların bir yerde yayılmalarını önlemek amacıyla yasalarla hastalıklı bitkilerin yok edilmesi, bazı bitkilerde yasalarla münavebe zorunluluğu getirilmesi veya tohum ilaçlamaları gibi önlemlerin tümüne verilen addır?
Seçenekler
A
Regülasyon
B
Rotasyon
C
Sertifikasyon
D
Seleksiyon
E
Mutasyon
Açıklama:
Hastalıkların bir yerde yayılmalarını önlemek amacıyla yasalarla hastalıklı bitkilerin yok edilmesi (eradikasyon), bazı bitkilerde yasalarla münavebe zorunluluğu getirilmesi (rotasyon) veya tohum ilaçlamaları gibi önlemlerin tümüne regülasyon adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıkları ile mücadelede kültürel yöntemler arasındadır?
Seçenekler
A
Regülasyon
B
Melezleme
C
Gübreleme
D
Seleksiyon
E
Karantina
Açıklama:
Gübreleme bitki hastalıkları ile mücadelede kültürel yöntemler arasındadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıkları ile mücadelede fiziksel mücadele yöntemleri arasındadır?
Seçenekler
A
Mutasyon
B
Seleksiyon
C
Sertifikasyon
D
Solarizasyon
E
Regülasyon
Açıklama:
Solarizasyon bitki hastalıkları ile mücadelede fiziksel mücadele yöntemleri arasındadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıkları ile mücadelede biyolojik mücadele yöntemleri arasındadır?
Seçenekler
A
Solarizasyon
B
Regülasyon
C
Antibiyosis
D
Seleksiyon
E
Rıtasyon
Açıklama:
Antibiyosis bitki hastalıkları ile mücadelede biyolojik mücadele yöntemleri arasındadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerde hangisi bitki hastalıkları ile mücadelede kimyasal mücadele yöntemleri arasındadır?
Seçenekler
A
Sisleme
B
Gübreleme
C
Uyarılmış dayanıklılık
D
Rekabet
E
Eradikasyon
Açıklama:
Sisleme bitki hastalıkları ile mücadelede kimyasal mücadele yöntemleri arasındadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi hızlı ıslak ilaçlamada tohum kilogram başına verilen ilaçlı sıvı miktarıdır?
Seçenekler
A
20-40 ml
B
40-60 ml
C
60-80 ml
D
80-100 ml
E
100-120 ml
Açıklama:
Hızlı Islak İlaçlama yönteminde tohumlar kilograma 20-40 ml ilaçlı sıvı ile muamele edilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi ıslak ilaçlamada tohum kilogram başına verilen ilaçlı sıvı miktarıdır?
Seçenekler
A
100-300 ml
B
300-500 ml
C
500-700 ml
D
700-900 ml
E
900-1100 ml
Açıklama:
Islak ilaçlamada tohumlar, kilograma 100-300 ml ilaçlı sıvı ile muamele edilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi yabancı otlara etkili bitki koruma ürünlerine verilen isimdir?
Seçenekler
A
Fungisit
B
Bakterisit
C
Virisit
D
Herbisit
E
Antibiyosis
Açıklama:
Herbisit yabancı otlara etkili bitki koruma ürünleridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisinde aerobik fermantasyonda domates tohumları meyve eti ile karışık olarak tutulduğu sıcaklık ve süre doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
20°C’de 48 saat
B
30°C’de 96 saat
C
30°C’de 48 saat
D
20°C’de 96 saat
E
30°C’de 36 saat
Açıklama:
Aerobik fermantasyonda domates tohumları meyve eti ile karışık olarak 20°C’de 96 saat tutulur. Doğru cevap D'dir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi bitki hastalıklarında kullanılan yasal önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Seleksiyon
B
Regülasyon
C
Mutasyon
D
Eradiksiyon
E
Sanitasyon
Açıklama:
Bitki hastalıkları ile mücadelede yasal önlemler üç adettir.
Bunlar; karantina, sertifikasyon ve regülasyon(düzenleme)dır. Doğru cevap B'dir.
Bunlar; karantina, sertifikasyon ve regülasyon(düzenleme)dır. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisinde yağmurlama sulama sulama ile oluşan hastalık ve oluştuğu ürün doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
elma-acı çürüklük
B
lahana-yanıklık
C
fasülye-mildiyö
D
patates-kahverengi çürüklük
E
domates-siyah çürüklük
Açıklama:
Yağmurlama sulamayla dağılan bazı hazstalık ve ürünler şu şekildedir;
- Şeftali- Badem Filiz Kanseri
- Elma- Acı Çürüklük
- Elma- Meyve Çürüklüğü
- Turunçgiller- Kahverengi Çürüklük
- Domates- Antraknoz
- Patates- Mildiyö
- Fasulye- Hale Yanıklığı
- Fasulye- Gri Küf
- Kereviz- Yanıklık
- Hıyar- Köşeli Yaprak Lekesi
- Lahana- Kök Uru
- Lahana- Siyah Çürüklük
Soru 74
- Yılın ensıcak aylarında yapılır.
- Toprak şeffaf polietilen örtü ile kaplanır.
- Toprak 30-45 gün süre güneş ışınlarına maruz bırakılır.
Seçenekler
A
Mutasyon
B
Seleksiyon
C
Sanitasyon
D
Eradiksiyon
E
Solarizasyon
Açıklama:
Bir fiziksel mücadele yöntemi olan solarizasyon, yılın en sıcak aylarında toprağın iyi bir şekilde işlenerek keseklerinden ve yabancı otlardan temizlenmesinden sonra iyice sulanarak, şeffaf polietilen örtü ile kaplanması ve 30-45 gün bu şekilde güneş ışınlarına maruz bırakılması şeklinde uygulanır. Solarizasyonda kullanılan polietilen örtüler ultraviyole ışığa dayanıklı malzemelerden özel olarak üretilir. Örtü ile toprak yüzeyi arasında boşluk bulunmamalı, solarizasyon süresince toprak nemli olmalıdır. Bu yöntemde toprağın 10-15 cm derinliğine kadar patojen birçok fungusun, yabancı ot tohumlarının ve nematodların öldüğü saptanmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 75
"Mikroorganizmaların diğer mikroorganizmalar üzerindeki engelleyici etkilerine_____ adı verilir."
Yukarıdaki boşluğu en iyi şekilde tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu en iyi şekilde tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antibiyosis
B
Hiperparazitizm
C
Antagonizim
D
Hipovirulens
E
Münavebe
Açıklama:
Mikroorganizmaların diğer mikroorganizmalar üzerindeki engelleyici etkilerine antagonizim, bu özelikleri yüksek mikroorganizmalara da antagonistik mikroorganizmalar adı verilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 76
Aşağıdakilerden ahngisinde fungisit ve açılımı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
DS- Islanabilir toz
B
EC- Tohum ilaçlama için emülsyon
C
FS-Eriyebilir konsantre
D
WG-Suda dağılabilir granül
E
WS-Suda eriyebilir toz
Açıklama:
Fungisitlerin yaygın formülasyonlarından bazıları şunlardır;
- DS Kuru tohum ilaçlaması için toz
- EC Emülsiyon olabilir konsantre
- ES Tohum ilaçlaması için emülsiyon
- FS Tohum ilaçlaması için akıcı konsantre
- GR Granül
- LS Tohum ilaçlaması için eriyik
- SC Süspansiyon konsantre
- SL Eriyebilir konsantre
- SP Suda eriyebilir toz
- WG Suda dağılabilir granül
- WP Islanabilir toz
- WS Bulamaç ilaçlama için suda dağılabilir toz
Soru 77
Taze meyve ve sebzelerin depo hastalıkları kapmasına karşı yaygın olarak kullanılan ilaçlama şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
daldırma
B
püskürtme
C
bulamaç
D
bandırma
E
sisleme
Açıklama:
Taze meyve ve sebzelerin depo hastalıklarına karşı yaygın ilaçlama şekli daldırma usulüdür. Hazırlanan ilaçlı sıvıya meyve ve sebzeler daldırılır, kurutulur ve depolanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 78
Uygulama öncesi sıvı veya katı halde iken kapalı alanlarda uygulandıktan sonra gaz hale dönüşerek ortamda bulunan canlıların öldüren kimyasallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
hipovirulens
B
herbisit
C
virisit
D
fumigant
E
antibiyosis
Açıklama:
Fümigant, ygulama öncesi sıvı veya katı halde iken kapalı alanlarda uygulandıktan sonra gaz hale dönüşerek ortamda bulunan canlıların öldüren kimyasallardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 79
"Tohumlar, kilograma 100-300 ml ilaçlı sıvı ile muamele edilir. İlaçlamadan sonra sıvı kalmaz, fakat kurutma gereklidir."
Yukarıdaki açıklama hangi kuru tohum ilaçlaması yöntemine aittir?
Yukarıdaki açıklama hangi kuru tohum ilaçlaması yöntemine aittir?
Seçenekler
A
bandırma
B
bulamaç
C
ıslak ilaçlama
D
tohum kaplaması
E
fumigasyon
Açıklama:
Islak ilaçlama ile tohumlar, kilograma 100-300 ml ilaçlı sıvı ile muamele edilir. İlaçlamadan sonra sıvı kalmaz, fakat kurutma gereklidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 80
Daha çok sera ve kapalı alanlarda pestisitleri havada asılı kalacak kadar küçük zerreler halinde püskürtme yöntemi ile yapılan ilaçlama türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
tozlama
B
sisleme
C
bandırma
D
bulamaç
E
fumigasyon
Açıklama:
Sisleme yöntemi, pestisitleri havada asılı kalacak kadar küçük zerreler halinde püskürten özel sisleme aletleriyle uygulanmaktadır. Daha çok seralarda ve kapalı alanlarda kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi bir biyolojik mücadele yöntemi değildir?
Seçenekler
A
antibiyosis
B
rekabet
C
solarizasyon
D
hiperparazitizim
E
hipovirulens
Açıklama:
Biyolojik mücadele yintemleri; antibiyosis, rekaber, hipovirulens ve hiperparazitizimdir. Solarizasyon ise bir fiziksel mücadele yöntemidir. Doğru cevap C'dir.