Ekoloji ve Çevre Bilgisi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Ekoloji, aşağıdaki bilim dallarından hangisinin de temelini oluşturmaktadır ?
Seçenekler
A
Oşinografi
B
Astronomi
C
Etimoloji
D
Filoloji
E
Antropoloji
Açıklama:
GİRİŞ
Aynı zamanda ekoloji; çevre bilimleri, tarım, ormancılık, balıkçılık, yaban hayatı, oşinografi, limnoloji, biyocoğrafya, uzay ekolojisi vb. bilim dallarının temelini oluşturur.
Aynı zamanda ekoloji; çevre bilimleri, tarım, ormancılık, balıkçılık, yaban hayatı, oşinografi, limnoloji, biyocoğrafya, uzay ekolojisi vb. bilim dallarının temelini oluşturur.
Soru 2
Canlı varlıkların yaşantılarını devam ettirdikleri organik veya inorganik maddelerden meydana gelmiş alanı ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çevre
B
Popülasyon
C
Niş
D
Vejetasyon
E
Ortam
Açıklama:
EKOLOJİDE TEMEL KAVRAMLAR
Canlı varlıklar organik ya da inorganik maddelerinden meydana gelmiş belli bir alan içerisinde yaşantılarını devam ettirirler ve bu alanda birtakım etmenlerle sürekli iletişim içerisindedirler. Bu alana ortam denir.
Canlı varlıklar organik ya da inorganik maddelerinden meydana gelmiş belli bir alan içerisinde yaşantılarını devam ettirirler ve bu alanda birtakım etmenlerle sürekli iletişim içerisindedirler. Bu alana ortam denir.
Soru 3
Canlıların yaşayabilmesi için alınması gereken besin maddelerinin en azından minimum miktarda alınması gerektiğini savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tolerans Yasası
B
Leibig’in Minimum Yasası
C
Genel Görelilik Kuramı
D
Kuantum Teorisi
E
Evrim Teorisi
Açıklama:
EKOLOJİDE TEMEL KAVRAMLAR
Leibig’in Minimum Yasası: Canlıların yaşayabilmesi için alınması gereken besin maddelerinin en azından minimum miktarda alınması gerektiğini savunan kuram, ilk olarak 1840 yılında Leibig tarafından bitkiler için ortaya atılmış daha sonra tüm ekolojik etmenlere uygulanmıştır.
Leibig’in Minimum Yasası: Canlıların yaşayabilmesi için alınması gereken besin maddelerinin en azından minimum miktarda alınması gerektiğini savunan kuram, ilk olarak 1840 yılında Leibig tarafından bitkiler için ortaya atılmış daha sonra tüm ekolojik etmenlere uygulanmıştır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi, belli bir ortamda ve uygun ortam koşullarında yaşayan, yaşadığı ortamda etkileşim halinde bulunan çeşitli türlere ait bireylerin oluşturduğu topluluğu ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Popülasyon
B
Ekosistem
C
Biyom
D
Vejetasyon
E
Kommunite
Açıklama:
EKOLOJİDE TEMEL KAVRAMLAR / Canlı Toplulukları ile İlgili Kavramlar
Kommunite (biyosönoz=tür topluluğu): Belli bir ortamda ve uygun ortam koşullarında yaşayan, yaşadığı ortamda etkileşim halinde bulunan çeşitli türlere ait bireylerin oluşturduğu topluluktur.
Kommunite (biyosönoz=tür topluluğu): Belli bir ortamda ve uygun ortam koşullarında yaşayan, yaşadığı ortamda etkileşim halinde bulunan çeşitli türlere ait bireylerin oluşturduğu topluluktur.
Soru 5
Yer kürede canlıların yaşadığı bölüm olan biyosfer'in kalınlığı kaç kilometredir?
Seçenekler
A
12 km.
B
15 km.
C
20 km.
D
25 km.
E
27 km.
Açıklama:
EKOLOJİDE TEMEL KAVRAMLAR / Canlı Toplulukları ile İlgili Kavramlar
Canlı küre olarak da adlandırılan biyosfer yerkürede canlıların yaşadığı bölümdür. Yaklaşık 20 km. kalınlığındadır.
Canlı küre olarak da adlandırılan biyosfer yerkürede canlıların yaşadığı bölümdür. Yaklaşık 20 km. kalınlığındadır.
Soru 6
Autekoloji'nin dilimizdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birey Ekolojisi
B
Ekosistem Ekolojisi
C
Populasyon Ekolojisi
D
Uygulamalı Ekoloji
E
Karasal Ekoloji
Açıklama:
EKOLOJİNİN SINIFLANDIRILMASI
Birey Ekolojisi = Autekoloji
Birey Ekolojisi = Autekoloji
Soru 7
Sulak alanlar, hangi ekoloji türü içinde yer almaktadırlar?
Seçenekler
A
Tuzlu su ekolojisi
B
Karasal Ekoloji
C
Mikrobiyal ekoloji
D
Tatlı su ekolojisi
E
İnsan ekolojisi
Açıklama:
EKOLOJİNİN SINIFLANDIRILMASI / Yaşam Ortamlarına Göre Sınıflandırma
Sulak alanlar tatlı su ekolojisi içerisinde yer almaktadır.
Sulak alanlar tatlı su ekolojisi içerisinde yer almaktadır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi buharlaşma miktarını ölçmede kullanılır?
Seçenekler
A
Higrometre
B
Evaporimetre
C
Anemometre
D
Refraktometre
E
Ampermetre
Açıklama:
İklimsel Abiyotik Faktörler
Evaporimetre buharlaşma miktarını ölçmede kullanılır
Evaporimetre buharlaşma miktarını ölçmede kullanılır
Soru 9
Sürekli su içinde yaşayan akuatik organizmaların bir diğer adı da aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Higrofil
B
Mesofil
C
Kserofil
D
Hidrosfer
E
Hidrofil
Açıklama:
İklimsel Olmayan Abiyotik Faktörler
Akuatik organizmalar: Bu canlılar sürekli su içinde yaşarlar. Hidrofil adı da kullanılır, bitki türlerine ise hidrofit denir.
Akuatik organizmalar: Bu canlılar sürekli su içinde yaşarlar. Hidrofil adı da kullanılır, bitki türlerine ise hidrofit denir.
Soru 10
"İnsanların, hayvanların ve bitkilerin arasındaki ve tüm canlıların birbirleri ve canlı ve cansız çevreleri ile olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalına ........... adı verilir." cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Ekoloji
B
İklim
C
Arkeoloji
D
Sürdürülebilirlik
E
Çevre
Açıklama:
İnsanların, hayvanların ve bitkilerin arasındaki ve tüm canlıların birbirleri ve canlı ve cansız çevreleri ile olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalına ekoloji adı verilir.
Soru 11
Yapısal ve fonksiyonel özellikleri bakımından birbirine benzeyen, aynı fiziksel ve kimyasal etkenlere aynı şekilde yanıt veren, aynı kökenden oluşmuş ve birbirleriyle çiftleşerek döl verebilme yeteneğinde yeni nesiller oluşturabilen bireyler topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birey
B
Fonksiyon
C
Tür
D
Habitat
E
Biyotop
Açıklama:
Tür: Yapısal ve fonksiyonel özellikleri bakımından birbirine benzeyen, aynı fiziksel ve kimyasal etkenlere aynı şekilde yanıt veren, aynı kökenden oluşmuş ve birbirleriyle çiftleşerek döl verebilme yeteneğinde yeni nesiller oluşturabilen bireyler topluluğu.
Soru 12
Bir canlının ya da populasyonun doğal yaşam alanı ne olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Biyotop
B
Habitat
C
Ekoloji
D
Biyoloji
E
Evrim
Açıklama:
Bir canlının ya da populasyonun doğal yaşam alanı olarak habitat adlandırılmaktadır.
Soru 13
Canlı varlıkların yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli uygun çevre koşullarına sahip bölge veya ortama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekoloji
B
Biyoloji
C
Çevre
D
Habitat
E
Biyotop
Açıklama:
Canlı varlıkların yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli uygun çevre koşullarına sahip bölge veya ortama biyotop adı verilir.
Soru 14
Canlının vücudunda gerçekleşen her türlü değişikliğe karşı var olan dengenin korunmaya çalışılması; hücrelerden gereksiz, fazla ve zararlı maddelerin uzaklaştırılarak iç çevrenin dengeli bir durumda kalmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Homeostasis
B
Tolerans
C
Sinerji
D
Ekoloji
E
Tür
Açıklama:
Homeostasis: Canlının vücudunda gerçekleşen her türlü değişikliğe karşı var olan dengenin korunmaya çalışılmasıdır. Hücrelerden gereksiz, fazla ve zararlı maddelerin uzaklaştırılarak iç çevrenin dengeli bir durumda kalmasına homeostasi denir. Bu sayede organizma sağlıklı bir biçimde yaşamını sürdürür. Örneğin Solunum sonucunda oluşan karbondioksitin vücut dışına atılması bir homeostasis olayıdır. Vücudun var olan dengesine ulaşmasını ve canlının yaşamını sürdürebilmesine olanak sağlar.
Soru 15
Belli bir ortamda ve uygun ortam koşullarında yaşayan, yaşadığı ortamda etkileşim halinde bulunan çeşitli türlere ait bireylerin oluşturduğu topluluğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kommunite
B
Ekosistem
C
Biyocoğrafya
D
Biyom
E
Ekosfer
Açıklama:
Kommunite, belli bir ortamda ve uygun ortam koşullarında yaşayan, yaşadığı ortamda etkileşim halinde bulunan çeşitli türlere ait bireylerin oluşturduğu topluluktur.
Soru 16
Bir populasyondaki tüm bireylerin taşıdığı genlerin toplamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyocoğrafya
B
Gen havuzu
C
Biyom havuzu
D
Biyosfer
E
Ekosfer
Açıklama:
Gen havuzu, bir populasyondaki tüm bireylerin taşıdığı genlerin toplamıdır.
Soru 17
Belirgin sınırları olan, biyotik (canlı) ve abiyotik (cansız) bileşenlerin ekolojik sistem oluşturacak şekilde birbirleriyle etkileşimiyle bir araya gelen ve bir sistem olarak çalışan bir birim anlamına gelen ve ilk kez 1935 yılında A.G.Tansley tarafından kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyosfer
B
Populasyon
C
Ekosistem
D
Biyocoğrafya
E
Ekosfer
Açıklama:
Ekosistem: Belirgin sınırları olan, biyotik (canlı) ve abiyotik (cansız) bileşenlerin ekolojik sistem oluşturacak şekilde birbirleriyle etkileşimiyle bir araya gelen ve bir sistem olarak çalışan bir birimdir. İlk kez 1935 yılında A.G.Tansley tarafından kullanılmıştır.
Soru 18
Bitkilerin sınıflandırılmasında bölgelerin fiziksel ve ekolojik özelliklerini gözetmeksizin bir bölgede yayılış gösteren bitki örtüsüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mikrobiyoloji
B
İklim
C
Abiyotik
D
Vejetasyon
E
Biyosfer
Açıklama:
Vejetasyon: Bitkilerin sınıflandırılmasında bölgelerin fiziksel ve ekolojik özelliklerini gözetmeksizin bir bölgede yayılış gösteren bitki örtüsü
Soru 19
Ekolojik faktörlerin bir türe ait bireylerin üzerindeki morfolojik ve fizyolojik gelişimleri üzerine etkilerini ortaya koyan, bireyin çevresi ile olan ilişkilerini inceleyen ekoloji bilimi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karasal Ekoloji
B
Uygulamalı Ekoloji (Ekoteknoloji)
C
Populasyon Ekolojisi(Demekoloji)
D
Ekosistem Ekolojisi (Synekoloji)
E
Birey Ekolojisi (Autekoloji)
Açıklama:
Birey Ekolojisi (Autekoloji): Ekolojik faktörlerin bir türe ait bireylerin üzerindeki morfolojik ve fizyolojik gelişimleri üzerine etkilerini ortaya koyar, bireyin çevresi ile olan ilişkilerini inceler. Autekoloji’de canlılar bireysel olarak ele alınarak, bunların çevreleri ve diğer organizmalarla karşılıklı ilişkileri ve verdikleri cevaplar da araştırılır.
Soru 20
I. Ekolojik tolerans; bir türün kendi yaşam alanıyla nasıl etkileşimde bulunduğu ve içinde nasıl bir işlev yüklenerek yaşadığını açıklar.
II. Habitat; bir canlının ya da populasyonun doğal yaşam alanına verilen addır.
III. Homeostasis; canlının vücudunda gerçekleşen her türlü değişikliğe karşı var olan dengenin korunmaya çalışılmasıdır.
IV. Bir canlının diğer bir canlı üzerindeki etkisine koaksiyon veya biyolojik ilişki denir.
V. Sinerjik etki; bilinen iki etkenin beraberce olan etkisinin, her ikisinin tek başına etkisinin toplamından daha fazla olması demektir.
Yukarıda açıklanan kavramlardan hangisi /hangileri doğrudur?
II. Habitat; bir canlının ya da populasyonun doğal yaşam alanına verilen addır.
III. Homeostasis; canlının vücudunda gerçekleşen her türlü değişikliğe karşı var olan dengenin korunmaya çalışılmasıdır.
IV. Bir canlının diğer bir canlı üzerindeki etkisine koaksiyon veya biyolojik ilişki denir.
V. Sinerjik etki; bilinen iki etkenin beraberce olan etkisinin, her ikisinin tek başına etkisinin toplamından daha fazla olması demektir.
Yukarıda açıklanan kavramlardan hangisi /hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Ekolojik tolerans tanımı yanlış verilmiştir. Doğrusu şöyle olmalıdır: Bir canlının herhangi bir faktör karşısında varlığını devam ettirebildiği alt ve
üst sınırlar arasında kalan değerlere ekolojik tolerans denir.
II, III, IV, V
üst sınırlar arasında kalan değerlere ekolojik tolerans denir.
II, III, IV, V
Soru 21
I. Ekosistem Ekolojisi- Ekoteknoloji
II. Uygulamalı Ekoloji - Synekoloji
III. Birey Ekolojisi -Autekoloji
IV. Karasal Ekoloji-Jeoloji
V. Populasyon Ekolojisi-Demekoloji
Ekolojinin amaca göre sınıflandırılmasında yukarıdaki kavram-tanım eşleştirmelerinden hangisi /hangileri doğrudur?
II. Uygulamalı Ekoloji - Synekoloji
III. Birey Ekolojisi -Autekoloji
IV. Karasal Ekoloji-Jeoloji
V. Populasyon Ekolojisi-Demekoloji
Ekolojinin amaca göre sınıflandırılmasında yukarıdaki kavram-tanım eşleştirmelerinden hangisi /hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Ekolojinin amaca göre sınıflandırılmasında verilen kavram-tanım eşleştirmelerinden şunlar doğrudur:
Birey Ekolojisi -Autekoloji
Populasyon Ekolojisi-Demekoloji
III, V
Birey Ekolojisi -Autekoloji
Populasyon Ekolojisi-Demekoloji
III, V
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi organizmaların yaşamlarını ve devamlılıklarını sürdürebilmeleri için gerekli biyotik faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Yağış
B
Beslenme
C
Işık
D
Su
E
Toprak
Açıklama:
Organizmaların yaşamlarını ve devamlılıklarını sürdürebilmeleri için gerekli biyotik faktörlerden biri; beslenmedir.
Soru 23
I. Toprak havasının sirkülasyonu
II. Çiçek tozlarının, tohum ve meyvelerin yayılması
III. Erozyon
IV. Soğuk hava kütlelerinin dağıtılması
V. Bitkilerde cüceleşme
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri rüzgârın olumlu etkilerindendir?
II. Çiçek tozlarının, tohum ve meyvelerin yayılması
III. Erozyon
IV. Soğuk hava kütlelerinin dağıtılması
V. Bitkilerde cüceleşme
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri rüzgârın olumlu etkilerindendir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Rüzgârın olumlu etkileri; toprak havasının sirkülasyonu, çiçek tozlarının, tohum ve meyvelerin yayılması, Soğuk hava kütlelerinin dağıtılması.
I, II, IV
I, II, IV
Soru 24
Toprağın yapısında bulunan organik maddeler aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
İklim
B
Topoğrafya
C
Anakaya
D
Bitki örtüsü
E
Zaman
Açıklama:
Toprağın yapısında bulunan organik maddelerin kaynağını bitki örtüsü ve hayvanlar ile sonuçta canlılar oluşturur.
Soru 25
I. Mutualizm; birbirlerine karşılıklı olarak yarar sağlayan iki canlının bir arada yaşamasıdır.
II. Herbivori; ekosistemde enerji akışını oluşturan av-avcı ilişkisidir.
III. Kooperasyon; ortak yaşayan türün biri diğerinden faydalandıktan sonra da bağımsız olarak yaşamını devam ettirebilmesidir.
IV. Predasyon; hayvanların beslenmeleri için bitkilerin yaprak veya diğer kısımlarını yiyerek onlara zarar vermesi ancak bitkileri tamamen öldürmemeleri olayıdır.
V. Komensalizm; türlerden biri yarar sağlarken, diğer türün birliktelik yarar ya da zarar görmediği birlikteliktir.
Türler arasındaki ilişkileri açıklayan yukarıdaki kavramlardan hangisi/hangileri doğrudur?
II. Herbivori; ekosistemde enerji akışını oluşturan av-avcı ilişkisidir.
III. Kooperasyon; ortak yaşayan türün biri diğerinden faydalandıktan sonra da bağımsız olarak yaşamını devam ettirebilmesidir.
IV. Predasyon; hayvanların beslenmeleri için bitkilerin yaprak veya diğer kısımlarını yiyerek onlara zarar vermesi ancak bitkileri tamamen öldürmemeleri olayıdır.
V. Komensalizm; türlerden biri yarar sağlarken, diğer türün birliktelik yarar ya da zarar görmediği birlikteliktir.
Türler arasındaki ilişkileri açıklayan yukarıdaki kavramlardan hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Türler arasındaki ilişkileri açıklayan doğru kavramlar şunlardır:
Mutualizm; birbirlerine karşılıklı olarak yarar sağlayan iki canlının bir arada yaşamasıdır.
Kooperasyon; ortak yaşayan türün biri diğerinden faydalandıktan sonra da bağımsız olarak yaşamını devam ettirebilmesidir.
Komensalizm; türlerden biri yarar sağlarken, diğer türün birliktelik yarar ya da zarar görmediği birlikteliktir.
I, III, V
Mutualizm; birbirlerine karşılıklı olarak yarar sağlayan iki canlının bir arada yaşamasıdır.
Kooperasyon; ortak yaşayan türün biri diğerinden faydalandıktan sonra da bağımsız olarak yaşamını devam ettirebilmesidir.
Komensalizm; türlerden biri yarar sağlarken, diğer türün birliktelik yarar ya da zarar görmediği birlikteliktir.
I, III, V
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel madde döngüsüdür?
Seçenekler
A
Azot
B
Oksijen
C
Su
D
Fosfor
E
Karbon
Açıklama:
Su, fiziksel madde döngüsüdür.
Soru 27
I. Hidrosferde karbonik asit olarak bulunur.
II. Tüm organik bileşiklerin temel yapı elemanıdır.
III. Doğadaki temel kaynakları kayaçlar ve denizlerdir.
IV. Besin zinciri ve besin ağı yolu ile diğer canlılara ulaşmaktadır.
V. Suyun toprak yüzeyinden ve yüzey sularından buharlaşması ile havaya karışır.
Karbon döngüsü hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Tüm organik bileşiklerin temel yapı elemanıdır.
III. Doğadaki temel kaynakları kayaçlar ve denizlerdir.
IV. Besin zinciri ve besin ağı yolu ile diğer canlılara ulaşmaktadır.
V. Suyun toprak yüzeyinden ve yüzey sularından buharlaşması ile havaya karışır.
Karbon döngüsü hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Karbon döngüsü hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Hidrosferde karbonik asit olarak bulunur.
Tüm organik bileşiklerin temel yapı elemanıdır.
Besin zinciri ve besin ağı yolu ile diğer canlılara ulaşmaktadır.
I, II, IV
Hidrosferde karbonik asit olarak bulunur.
Tüm organik bileşiklerin temel yapı elemanıdır.
Besin zinciri ve besin ağı yolu ile diğer canlılara ulaşmaktadır.
I, II, IV
Soru 28
I. Toprağa gelen organik artıklar, saprofit bakteri ve mantarlar tarafından amonyağa dönüştürülür.
II. Havadaki azot, solunum yapan canlılar tarafından alınarak organik maddelerin parçalanması ve enerji elde edilmesi için kullanılmaktadır.
III. Bitkiler atmosferik azotu, protein gibi azotlu organik maddelere çevirirler.
IV. Döngüsünün temelini, azotun karalardan denizlere veya denizlerden karalara taşınması oluşturur.
V. Döngünün tamamlanabilmesi için nitratların nitrite, nitritlerin de moleküler azota çevrilmesi gerekir.
Azot döngüsü hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Havadaki azot, solunum yapan canlılar tarafından alınarak organik maddelerin parçalanması ve enerji elde edilmesi için kullanılmaktadır.
III. Bitkiler atmosferik azotu, protein gibi azotlu organik maddelere çevirirler.
IV. Döngüsünün temelini, azotun karalardan denizlere veya denizlerden karalara taşınması oluşturur.
V. Döngünün tamamlanabilmesi için nitratların nitrite, nitritlerin de moleküler azota çevrilmesi gerekir.
Azot döngüsü hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Azot döngüsü hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Toprağa gelen organik artıklar, saprofit bakteri ve mantarlar tarafından amonyağa dönüştürülür.
Bitkiler atmosferik azotu, protein gibi azotlu organik maddelere çevirirler.
Döngünün tamamlanabilmesi için nitratların nitrite, nitritlerin de moleküler azota çevrilmesi gerekir.
I, V
Toprağa gelen organik artıklar, saprofit bakteri ve mantarlar tarafından amonyağa dönüştürülür.
Bitkiler atmosferik azotu, protein gibi azotlu organik maddelere çevirirler.
Döngünün tamamlanabilmesi için nitratların nitrite, nitritlerin de moleküler azota çevrilmesi gerekir.
I, V
Soru 29
Bazı maddelerin zararlı özellikleri değişime uğratılamaz, besin zinciri ile taşınarak canlıların dokularında birikerek zarar verecek düzeye gelir, buna biyolojik birikim denir. Aşağıdakilerden hangisi buna örnek oluşturmaz?
Seçenekler
A
Kurşun
B
Çinko
C
DDT (dikloro difenil trikloroethan)
D
PCB (Poliklorlu Bifeniller)
E
Kükürt
Açıklama:
Bazı maddelerin zararlı özellikleri değişime uğratılamaz, besin zinciri ile taşınarak canlıların dokularında birikerek zarar verecek düzeye gelir, buna biyolojik birikim denir.Örneğin ağır metaller (kurşun, çinko vb.), DDT, PCB sentetik organik kimyasal maddeler besin zincirine katılarak organizmalarda hastalık yapıcı etkiye neden olurlar. Kükürt buna örnek oluşturmaz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi canlı varlıkların yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli uygun çevre koşullarına sahip bölge veya ortam olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
Biyotop
B
Habitat
C
Biyotik
D
Abiyotik
E
Ekoloji
Açıklama:
Canlı varlıkların yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli uygun çevre koşullarına sahip bölge veya ortama biyotop denir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi canlıların yaşayabilmesi için alınması gereken besin maddelerinin en azından minimum miktarda alınması gerektiğini savunur?
Seçenekler
A
Leibig Minimum Yasası
B
Tolerans yasası
C
Homeostasis
D
Sinerjik etki
E
Ekolojik İlişkiler
Açıklama:
Leibig Minimum Yasası, canlıların yaşayabilmesi için alınması gereken besin maddelerinin en azından minimum miktarda alınması gerektiğini savunur.
Soru 32
Ekoloji alanı, aşağıdakilerden hangisiyle sona erer?
Seçenekler
A
Organizmalar
B
Popilasyon
C
Kommuniteler
D
Ekosistemler
E
Ekosfer
Açıklama:
Ekoloji alanı, ekosfer ile sona erer.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi ekoloji biliminde çalışılan organizmaya göre bir sınıflandırmadır?
Seçenekler
A
Karasal ekoloji
B
Sucul ekoloji
C
Popilasyon ekolojisi
D
Mikrobiyal ekoloji
E
Uygulamalı ekoloji
Açıklama:
Mikrobiyal ekoloji, organizmaya göre bir sınıflandırmadır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi iklimsel olmayan Abiyotik faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Su
B
Güneş radyasyonu
C
Sıcaklık
D
Rüzgar
E
Yağış
Açıklama:
Su, iklimsel olmayan Abiyotik faktörlerdendir.
Soru 35
Heterotrof canlılara verilen diğer bir isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stenofug
B
Tüketiciler
C
Otatrof
D
Fotosentetik
E
Siyano baktariler
Açıklama:
Tüketiciler,Heterotrof canlılara verilen diğer bir isimdir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi birincil tüketicilerdir?
Seçenekler
A
Otçular
B
Üreticiler
C
Etçiler
D
Mantarlar
E
Bakteriler
Açıklama:
Otçular, birincil tüketicilerdir.
Soru 37
Kaç çeşit karasal ekosistem vardır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
3
D
7
E
8
Açıklama:
Karasal ekosistemleri oluşturan 5 çeşit grup vardır.
Orman ekosistemleri
Çayır ve Step ekosistemleri
Tarım ekosistemleri
Çöl ekosistemleri
Tundra ekosistemleri
5 (1-Orman, 2-Tarım, 3-Çayır ve Step, 4-Çöl, 5-Tundra)
Orman ekosistemleri
Çayır ve Step ekosistemleri
Tarım ekosistemleri
Çöl ekosistemleri
Tundra ekosistemleri
5 (1-Orman, 2-Tarım, 3-Çayır ve Step, 4-Çöl, 5-Tundra)
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi bentik bölgedir?
Seçenekler
A
Okyanus ve deniz tabanları
B
Çöller
C
Göl tabanları
D
Akarsu tabanları
E
Dereler
Açıklama:
Okyonus ve deniz tabanları bentik bölgeleri oluştururlar.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi ekolojide canlının vücudunda gerçekleşen her türlü değişikliğe karşı var olan
dengenin korunmaya çalışılmasını açıklayan temel kavramdır?
dengenin korunmaya çalışılmasını açıklayan temel kavramdır?
Seçenekler
A
Sinerji
B
Homeostasis
C
Biyotop
D
Tolerans yasası
E
Minimum yasası
Açıklama:
Homeostasis: Canlının vücudunda gerçekleşen her türlü değişikliğe karşı var olan
dengenin korunmaya çalışılmasıdır. Hücrelerden gereksiz, fazla ve zararlı maddelerin
uzaklaştırılarak iç çevrenin dengeli bir durumda kalmasına homeostasi denir
dengenin korunmaya çalışılmasıdır. Hücrelerden gereksiz, fazla ve zararlı maddelerin
uzaklaştırılarak iç çevrenin dengeli bir durumda kalmasına homeostasi denir
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi kommunite kavramının açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Belli bir ortamda ve uygun ortam koşullarında yaşayan, yaşadığı ortamda etkileşim halinde bulunan çeşitli türlere ait bireylerin oluşturduğu topluluk
B
belirli bir alan içerisindeki aynı türe ait canlıların oluşturduğu, kendine ait özellikleri bulunduğu gen
havuzu ve çevresel etmenlerin etkileşimine bağlı olarak değişen topluluk
havuzu ve çevresel etmenlerin etkileşimine bağlı olarak değişen topluluk
C
Belirgin sınırları olan, biyotik (canlı) ve abiyotik (cansız) bileşenlerin ekolojik sistem oluşturacak şekilde birbirleriyle etkileşimiyle bir araya gelen ve bir sistem olarak çalışan bir birim
D
Özellikle sıcaklık ve yağış faktörlerinin etkisi altında geniş bir bölgede ya da kara parçasının önemli bir bölümünde ve belirli bir ana vejetasyon tipi ile kaplı olan alan
E
Canlı küre olarak da adlandırılan biyosfer yerkürede canlıların yaşadığı bölüm
Açıklama:
Kommunite (biyosönoz=tür topluluğu): Belli bir ortamda ve uygun ortam koşullarında
yaşayan, yaşadığı ortamda etkileşim halinde bulunan çeşitli türlere ait bireylerin oluşturduğu topluluktur
yaşayan, yaşadığı ortamda etkileşim halinde bulunan çeşitli türlere ait bireylerin oluşturduğu topluluktur
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi uygulamalı ekolojinin çözüm aradığı sorunlardan değildir?
Seçenekler
A
Nüfus artışı, kentleşme
B
enerji, tarımsal problemler
C
hava kirliği, su kirliliği, toprak kirliliği,
D
organizmaların karşılıklı ilişkileri
E
radyoaktif atıklar
Açıklama:
Uygulamalı Ekoloji (Ekoteknoloji): Çevrenin korunmasında ekolojik verilerin kullanıldığı bölümdür. Nüfus artışı, kentleşme, enerji, tarımsal problemler, hava kirliği, su kirliliği, toprak kirliliği, katı ve tehlikeli atıklar, radyoaktif atıklar, gürültü ve koku problemleri
ve besin sorunlarına karşı çözümler bu bölüm altında aranır.
ve besin sorunlarına karşı çözümler bu bölüm altında aranır.
Soru 42
a.Güneş Radyasyonu
b.Sıcaklık
c.Işık
d.Rüzgar
e.Su
f.Yağış ve Nem
g.Toprak
Hangileri iklimsel olmayan abiyotik faktörlerdendir?
b.Sıcaklık
c.Işık
d.Rüzgar
e.Su
f.Yağış ve Nem
g.Toprak
Hangileri iklimsel olmayan abiyotik faktörlerdendir?
Seçenekler
A
d, e ve f
B
a,b ve c
C
e ve g
D
a ve f
E
a ve d
Açıklama:
su ve toprak
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi toprağı oluşturan yapı maddelerinden en düşük oranlı olanıdır?
Seçenekler
A
İnorganik maddeler
B
Su
C
hava
D
Mineraller
E
Organik madde
Açıklama:
Toprak dört farklı yapı maddesinden oluşmaktadır. %45 inorganik ve %5 organik maddelerden oluşan katı kısım genel toprak hacminin yaklaşık yarısını oluşturur. Geriye kalan
kısım ise birbirlerine karşı değişen oranlarda yaklaşık %50 su ve %50 hava içeren gözenek
boşluklarıdır (Şekil 1.4). Toprak katı, sıvı ve gaz kısımlarından ibaret bir karışımdır.
kısım ise birbirlerine karşı değişen oranlarda yaklaşık %50 su ve %50 hava içeren gözenek
boşluklarıdır (Şekil 1.4). Toprak katı, sıvı ve gaz kısımlarından ibaret bir karışımdır.
Soru 44
Hangisi hem bitkisel hem de hayvansal besinlerle beslenen omnivor canlılarını ifade eder?
Seçenekler
A
stenofag
B
eurifag
C
otorotrof
D
holozoik
E
herbivor
Açıklama:
Eurifag: Hem bitkisel hem de hayvansal besinlerle beslenen omnivor canlılarını ifade eder.
Soru 45
Mantar ve alg birlikteliğiyle oluşan liken örneğinde olduğu gibi birbirlerine karşılıklı olarak yarar sağlayan iki canlının bir arada yaşamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Predasyon
B
herbivori
C
kooperasyon
D
mutualizm
E
komensalizm
Açıklama:
Nötralizm: Birbirinden bağımsız iki türün birinin diğerine hiçbir etkisinin olmadığı durumdur.
Rekabet: Canlıların en az biri diğeri üzerinde olumsuz etkiye neden olur. İki tarafta
zarar görebilir.
Kooperasyon: Ortak yaşayan türün biri diğerinden faydalandıktan sonra da bağımsız
olarak yaşamını devam ettirebilmesidir.
Predasyon: Ekosistemde enerji akışını oluşturan av-avcı ilişkisidir. Bir tür grubu avlanarak yaşamını devam ettirirken diğer bir grup ölmektedir.
Herbivori: Hayvanların beslenmeleri için bitkilerin yaprak veya diğer kısımlarını yiyerek onlara zarar vermesi ancak bitkileri tamamen öldürmemeleri olayıdır.
Mutualizm: Birbirlerine karşılıklı olarak yarar sağlayan iki canlının bir arada yaşamasıdır. Mantar ve alg birlikteliğiyle oluşan liken mutualistik yaşama en güzel örnektir.
Rekabet: Canlıların en az biri diğeri üzerinde olumsuz etkiye neden olur. İki tarafta
zarar görebilir.
Kooperasyon: Ortak yaşayan türün biri diğerinden faydalandıktan sonra da bağımsız
olarak yaşamını devam ettirebilmesidir.
Predasyon: Ekosistemde enerji akışını oluşturan av-avcı ilişkisidir. Bir tür grubu avlanarak yaşamını devam ettirirken diğer bir grup ölmektedir.
Herbivori: Hayvanların beslenmeleri için bitkilerin yaprak veya diğer kısımlarını yiyerek onlara zarar vermesi ancak bitkileri tamamen öldürmemeleri olayıdır.
Mutualizm: Birbirlerine karşılıklı olarak yarar sağlayan iki canlının bir arada yaşamasıdır. Mantar ve alg birlikteliğiyle oluşan liken mutualistik yaşama en güzel örnektir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi azot bileşenleriyle ilgili olarak yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
canlılarda en fazla proteinler halinde bulunur
B
bitki ve hayvan artıkları veya ölülerinin ayrıştırıcılar tarafından yavaş yavaş parçalanması ile mineral hale
getirilmektedir.
getirilmektedir.
C
azot döngüsünün tamamlanabilmesi için nitratların nitrite, nitritlerin de moleküler azota çevrilmesi gerekir.
D
Azot atmosferde yaklaşık %78 oranındadır
E
canlıların yapı taşları içerisinde bulunan azot tüm canlılar tarafından direk olarak atmosferden alınıp kullanılır
Açıklama:
Azot doğada karmaşık bir yoldan elde edilir. Azot atmosferde yaklaşık %78 oranındadır ve
diğer gazlardan daha fazladır. Bu nedenle en önemli kaynağını atmosfer oluşturmaktadır.
Tüm canlıların büyümek için gerekli olan proteinleri üretebilmek üzere azota (nitrojen)e
ihtiyaçları vardır. Ayrıca, canlıların yapısında bulunan proteinleri oluşturan aminoasitler,
proteinler, nükleik asitler, hormonlar ve vitaminlerin içerisinde bulunan ve yaşam için
gerekli elementlerden biridir. Ancak, canlıların yapı taşları içerisinde bulunan azot tüm
canlılar tarafından direk olarak atmosferden alınıp kullanılamaz. Azot döngüsünün (Şekil
1.8) diğer maddelerin döngülerine göre oldukça karmaşık bir yapısı vardır. Azotun canlılar tarafından kullanılabilir hale getirilmesinde mikroorganizmaların rolü çok büyüktür. Atmosferik azotu protein gibi azotlu organik maddelere çeviren mikroorganizmalar
bakteriler olup, bu tür canlılara hem karasal hem de sucul ortamlarda rastlanmaktadır.
Bu bakteri grupları içinde baklagillerin köklerinde yaşayan ve nodüller (yumrular) oluşturan türler azotun bağlanmasında oldukça etkindir. Azot bağlayıcı bakteriler tarafından
atmosferden alınan azot nitrat adı verilen forma çevrilmektedir. Nitrat tuzları bitki kökleri
tarafından alınmakta ve bitkiler azot bakımından zenginleşmektedir. Bitkiler tarafından
alınan nitrat tuzları bitki bünyesinde gerekli metabolik işlevlerde kullanılmakta, besin
zinciri yoluyla önce otobur canlılara daha sonra bunları tüketen etobur canlılara ulaşmaktadır. Canlılarda en fazla proteinler halinde bulunan azot bileşikleri, bitki ve hayvan
artıkları veya ölülerinin ayrıştırıcılar tarafından yavaş yavaş parçalanması ile mineral hale
getirilmektedir.
diğer gazlardan daha fazladır. Bu nedenle en önemli kaynağını atmosfer oluşturmaktadır.
Tüm canlıların büyümek için gerekli olan proteinleri üretebilmek üzere azota (nitrojen)e
ihtiyaçları vardır. Ayrıca, canlıların yapısında bulunan proteinleri oluşturan aminoasitler,
proteinler, nükleik asitler, hormonlar ve vitaminlerin içerisinde bulunan ve yaşam için
gerekli elementlerden biridir. Ancak, canlıların yapı taşları içerisinde bulunan azot tüm
canlılar tarafından direk olarak atmosferden alınıp kullanılamaz. Azot döngüsünün (Şekil
1.8) diğer maddelerin döngülerine göre oldukça karmaşık bir yapısı vardır. Azotun canlılar tarafından kullanılabilir hale getirilmesinde mikroorganizmaların rolü çok büyüktür. Atmosferik azotu protein gibi azotlu organik maddelere çeviren mikroorganizmalar
bakteriler olup, bu tür canlılara hem karasal hem de sucul ortamlarda rastlanmaktadır.
Bu bakteri grupları içinde baklagillerin köklerinde yaşayan ve nodüller (yumrular) oluşturan türler azotun bağlanmasında oldukça etkindir. Azot bağlayıcı bakteriler tarafından
atmosferden alınan azot nitrat adı verilen forma çevrilmektedir. Nitrat tuzları bitki kökleri
tarafından alınmakta ve bitkiler azot bakımından zenginleşmektedir. Bitkiler tarafından
alınan nitrat tuzları bitki bünyesinde gerekli metabolik işlevlerde kullanılmakta, besin
zinciri yoluyla önce otobur canlılara daha sonra bunları tüketen etobur canlılara ulaşmaktadır. Canlılarda en fazla proteinler halinde bulunan azot bileşikleri, bitki ve hayvan
artıkları veya ölülerinin ayrıştırıcılar tarafından yavaş yavaş parçalanması ile mineral hale
getirilmektedir.
Soru 47
Fosforla ilgili verilen hangi bilgi yanlıştır?
Seçenekler
A
Fosfor bileşikleri özellikle kemik,diş, kabuk gibi hayvansal atıklarda ve doğal kayaçlarda bulunurlar.
B
Bulunduğu bileşikler suda çözünmedikleri için diğer bazı bileşiklerle reaksiyona girerler.
C
Başlıca bileşiklerini nitrat ve sülfirik asittir.
D
Fosfor gaz halinde bulunduğundan atmosfere geçer
E
fosfor döngüsü litosfer, hidrosfer ve biyosfer arasında gerçekleşmektedir
Açıklama:
Canlılar için gerekli temel maddelerden biri olan fosforun doğadaki temel kaynakları
fosfatlı kayaçlar ve denizlerdir. Yaşam için mutlak gerekli olan fosfor canlılarda nükleik
asitlerin enerji aktarımlarını sağlayan ATP, hücre zarının yapısında, ayrıca kemik ve dişlerin yapılarında bulunmaktadır. Fosfor diğer elementler gibi doğada bileşikler halinde
bulunur. Fakat bu bileşikler suda kolay çözünmezler. Fosfor bileşikleri özellikle kemik,
diş, kabuk gibi hayvansal atıklarda ve doğal kayaçlarda bulunurlar. Bu bileşikler suda çözünmedikleri için diğer bazı bileşiklerle reaksiyona girerler. Bu bileşiklerin başında nitrat
ve sülfirik asit yer alır. Fosfor gaz halinde bulunmadığından atmosfere geçmemekte ve
fosfor döngüsü litosfer, hidrosfer ve biyosfer arasında gerçekleşmektedir ve diğer maddelerin döngülerine göre daha basittir. Yağmur ve rüzgârın etkisi ile fosfatlı kayaçlarda
aşınan inorganik fosfat yavaş yavaş suya ve toprağa karışmaktadır. İnorganik formdaki
suda kolay kolay çözünmeyen fosfatlı bileşikler bitkiler tarafından alınır ve organik hale
çevrilir. Böylece insanların ve hayvanların kullanabileceği şekle çevrilmiş olur. Organik
formdaki fosfatlar ise mikroorganizmalar aracılığıyla tekrar bitkilerin kullanabileceği
inorganik hale getirilmektedir.
fosfatlı kayaçlar ve denizlerdir. Yaşam için mutlak gerekli olan fosfor canlılarda nükleik
asitlerin enerji aktarımlarını sağlayan ATP, hücre zarının yapısında, ayrıca kemik ve dişlerin yapılarında bulunmaktadır. Fosfor diğer elementler gibi doğada bileşikler halinde
bulunur. Fakat bu bileşikler suda kolay çözünmezler. Fosfor bileşikleri özellikle kemik,
diş, kabuk gibi hayvansal atıklarda ve doğal kayaçlarda bulunurlar. Bu bileşikler suda çözünmedikleri için diğer bazı bileşiklerle reaksiyona girerler. Bu bileşiklerin başında nitrat
ve sülfirik asit yer alır. Fosfor gaz halinde bulunmadığından atmosfere geçmemekte ve
fosfor döngüsü litosfer, hidrosfer ve biyosfer arasında gerçekleşmektedir ve diğer maddelerin döngülerine göre daha basittir. Yağmur ve rüzgârın etkisi ile fosfatlı kayaçlarda
aşınan inorganik fosfat yavaş yavaş suya ve toprağa karışmaktadır. İnorganik formdaki
suda kolay kolay çözünmeyen fosfatlı bileşikler bitkiler tarafından alınır ve organik hale
çevrilir. Böylece insanların ve hayvanların kullanabileceği şekle çevrilmiş olur. Organik
formdaki fosfatlar ise mikroorganizmalar aracılığıyla tekrar bitkilerin kullanabileceği
inorganik hale getirilmektedir.
Soru 48
Aşağıdaki ekosistemlerden hangisinin güneyinde genellikle sarıçam ormanlarının oluşturduğu alana Taiga ekosistemleri denir?
Seçenekler
A
orman
B
tarım
C
çayır ve step
D
çöl
E
tundra
Açıklama:
Tundra ekosistemleri: Karasal yüzeylerin yaklaşık %6’ını oluşturan bu ekosistemlerin
verimi yılda hektar başına 1,5 ton kadardır. Sınırlayıcı faktör düşük sıcaklıktır. Tür çeşitliliği az olmasına rağmen göçmen türler için en çok tercih edilen alanlardır. Sıcaklığın düşük olması saprofit beslenen organizma faaliyetini azaltmakta, buna bağlı organik madde
oluşumu çok azdır. Tundra ekosistemlerinin güneyinde genellikle sarıçam ormanlarının
oluşturduğu alana Taiga ekosistemleri denir. Sınırlayıcı faktör düşük sıcaklıktır. Kışın çok
soğuk olması nedeniyle tür çeşitliliği düşüktür.
verimi yılda hektar başına 1,5 ton kadardır. Sınırlayıcı faktör düşük sıcaklıktır. Tür çeşitliliği az olmasına rağmen göçmen türler için en çok tercih edilen alanlardır. Sıcaklığın düşük olması saprofit beslenen organizma faaliyetini azaltmakta, buna bağlı organik madde
oluşumu çok azdır. Tundra ekosistemlerinin güneyinde genellikle sarıçam ormanlarının
oluşturduğu alana Taiga ekosistemleri denir. Sınırlayıcı faktör düşük sıcaklıktır. Kışın çok
soğuk olması nedeniyle tür çeşitliliği düşüktür.
Ünite 2
Soru 1
- Domates
- Bezelye
- Ispanak
- Fasulye
- Mısır
- Çilek
- Patates
Yukarıda yer alan bitkilerden hangileri uzun gün bitkileridir?
Seçenekler
A
II-III
B
II-IV-VI
C
I-IV
D
VI-VII
E
III-V
Açıklama:
Arpa ve buğday gibi serin iklim tahılları, şeker pancarı, bezelye, ıspanak, turp ve marul uzun gün bitkileri arasında yer almaktadır. Kısa gün (uzun gece) bitkilerinde kritik gece uzunluğu minimum karanlık saat sayısıdır ve çiçeklenme gece uzunluğu, kritik karanlık süresini aştığı zaman gerçekleşir. Mısır, çilek, soya fasülyesi ve patates kısa gün bitkileri arasında yer almaktadır.
Soru 2
Bitkilerin gündüz (ışık) ve gece (karanlık) uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vernalizasyon
B
Fotoperiyot
C
Fotoperiyodizm
D
Termoperiyodizm
E
Termoperiyot
Açıklama:
Bitkilerin gündüz (ışık) ve gece (karanlık) uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkiye fotoperiyodizm, günlük ışıklanma süresine ise fotoperiyot denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 3
Bitkilerin nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasında değişim istemelerine ne denir?
Seçenekler
A
Fotoperiyodizm
B
Fotoperiyot
C
Termoperiyot
D
Termoperiyodizm
E
Yarovizasyon
Açıklama:
Hava sıcaklığı günün saatlerine göre değişiklik gösterir. Bu şekilde günlük sıcaklık değişmelerine termoperiyot adı verilirken; bitkilerin nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişim istemelerine termoperiyodizm denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi çimlenme sıcaklığı değeri en düşük olan bitkidir?
Seçenekler
A
Çavdar
B
Pamuk
C
Arpa
D
Mısır
E
Bezelye
Açıklama:
En düşük çimlenme sıcaklığı çavdar için 1-2°C, pamuk için 14-16°C, arpa için 3-4°C, mısır için 10-11°C ve bezelye için 7-8°C dir. Buna göre sıralanan bitkilerden en düşük çimlenme sıcaklığı en düşük olan bitki çavdardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
Çimlenme sıcaklığı değeri en düşük ve en yüksek olan bitki çifti aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Çavdar - Tütün
B
Çavdar - Pamuk
C
Pamuk - Çavdar
D
Tütün - Buğday
E
Pamuk - Tütün
Açıklama:
Çavdar için 1-2°C, buğday için 3-4°C, tütün için 13-14°C ve pamuk için 14-16°C'dir. Buna göre sıralanan bitkiler arasında en düşük çimlenme sıcaklığı en düşük olan Çavdar ve en yüksek olan pamuktur. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Nispi nem ve yüksek nispi neme ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Düşük nispi nem meyve ve sebzelerin sulu ve yumuşak olmasına neden olur.
B
Yüksek nispi nem meyve kabuklarının incelmesine neden olur.
C
Yüksek nispi nem sebzelerin iri olmasına neden olur.
D
Yüksek nispi nem terlemeyi azaltır ve bitkilerin ısı yükünü artırır.
E
Nispi nem, belirli bir sıcaklık derecesinde 1 m3 havada bulunan su buharı miktarının, aynı sıcaklık derecesinde 1 m3 havayı doygun hale getiren su buharı miktarına nispi nem denilir ve % ile gösterilir.
Açıklama:
Nispi nem, belirli bir sıcaklık derecesinde 1 m3 havada bulunan su buharı miktarının, aynı sıcaklık derecesinde 1 m3 havayı doygun hale getiren su buharı miktarına nispi nem denilir ve % ile gösterilir. Yüksek nispi nem terlemeyi azaltır, bitkilerin ısı yükünü artırır, stomal kapanmaya neden olur ve karbondioksit alınımını azaltır. Yüksek nispi nem ayrıca meyve kabuklarının incelmesine, meyvelerin sulu ve yumuşak, sebzelerin ise gevrek ve iri olmasına neden olur. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Çöllerde birkaç yıl yağmur yağmamasına karşı bazı bitkilerin yaşaması aşağıdakilerden hangisiyle yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Nem
B
Nispi nem
C
Sis
D
Sıcaklık
E
Işık şiddeti
Açıklama:
Çöllerde birkaç yıl yağmur yağmamasına karşı bazı bitkilerin yaşaması havadaki sis nedeniyledir. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Hızı kaç m/s’den daha fazla olan rüzgârlar bitkilere zarar verir?
Seçenekler
A
2 m/s
B
4 m/s
C
6 m/s
D
8 m/s
E
10 m/s
Açıklama:
Hızı 4 m/s’den daha fazla olan rüzgârlar bitkilere zarar verir. Rüzgâr hızı arttıkça bitkilere mekanik olarak zarar verir. Örneğin R-rüzgâr hızı 10 m/s olunca küçük ağaç dallarını oynatır ya da rüzgârın hızı 20m/s’ ye çıkınca ağaçların büyük dalları sallanır, tarla bitkileri yere yatar, çiçek, tene ve meyveler dökülür, bitki yaprakları parçalanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Yıllık yağış miktarının kaç mm’nin altında olduğu yerler “kurak yerler” olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
200 mm’nin altında
B
300 mm’nin altında
C
400 mm’nin altında
D
500 mm’nin altında
E
600 mm’nin altında
Açıklama:
Yıllık yağış miktarı 400 mm’nin altında olduğu yerler “kurak yerler” olarak tanımlanır.Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz iklimine uygun ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Muz
B
Ayçiçeği
C
Fındık
D
Mısır
E
Buğday
Açıklama:
Akdeniz iklimine uyumlu olan turunçgiller, zeytin, incir, susam, pamuk, pirinç, turfanda sebzeler, muz, çekirdeksiz üzüm ve tütün gibi ürünler yetiştirilir.
Soru 11
Bitkilerde çimlenme, tomurcuklanma, çiçeklenme ve ürün verme aşamalarında başlıca rol oynayan iklimsel etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Isı
B
Fotosentez
C
Karbondioksit
D
Sera etkisi
E
Işık
Açıklama:
Işık; bitkilerde sırasıyla tohumların çimlenmesi, tomurcuklanma, çiçeklenme ve ürün verme aşamalarında başlıca rol oynayan iklimsel bir etmendir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bitkiler üzerinde özel boy uzatıcı etkileri olan bölgedir?
Seçenekler
A
1. Bölge
B
2. Bölge
C
3. Bölge
D
4. Bölge
E
5. Bölge
Açıklama:
2. Bölge (1000-720 nm): Bitkiler üzerinde özel boy uzatıcı etkileri olan bölgedir. Tohum çimlenmesi ve çiçeklenme bu bölgedeki ışıktan etkilenir fakat absorpsiyon oranı azdır.
Soru 13
Aşağıdaki olaylardan hangisinin sonucunda bitkilerde kök sistemi değişmemesine rağmen yaprak dizilişi bunu giderecek şekilde değişikliğe uğrar?
Seçenekler
A
Işıklanma süresinin uzun olması
B
Bitki yüzeyinde suyun buharlaşması
C
Güneş ışınlarının yetersiz olması
D
Yaprak indisi değerlerinin artması
E
Bitkinin çiçeklenmesi
Açıklama:
Güneş ışınlarının yetersiz olması durumunda, bitkilerde kök sistemi değişmemesine rağmen yaprak dizilişi (bitkinin geometrik yapısı) bunu giderecek şekilde değişikliğe uğrar. Diğer yandan, güneş radyasyonu ve yaprak alan indisi arasında da bazı ilişkiler söz konusudur.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi daha çok sıcak günlerde ortaya çıkan, büyük miktarı buharlaşan ve bitkiler için yararlı olmayan yağış türüdür?
Seçenekler
A
Kısa süreli bol yağış
B
Kısa süreli az yağış
C
Kısa süreli sağanak yağış
D
Uzun süreli bol yağış
E
Uzun süreli az yağış
Açıklama:
Kısa süreli bol yağışlar: Bir saat içerisinde 10 mm, 3 saat içerisinde 15 mm’den fazla olan yağışlardır. Bu yağışlar daha çok sıcak günlerde ortaya çıkar. Toprağa kısa sürede fazla miktarda su düştüğü için toprak bu kadar fazla suyu bünyesine alamaz fazla olan su toprak erozyonuna ve sel baskınlarına neden alabilir. Büyük miktarı ise buharlaşır. Bitkiler için yararlı değildir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi rüzgârın morfolojik etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bitkilerde büyüme ve gelişmenin durması
B
Bitkilerin fotosentez hızlarının düşmesi
C
Havanın nispi neminin yükseltmesi
D
Stomalarını kapatması
E
Rüzgârı bol yerdeki bitkilerin cüceleşmesi
Açıklama:
Rüzgârın morfolojik etkisi: Bitkiler rüzgârın kurutucu etkisinden kendilerini koruyabilmek için stomalarını kapatır. Bu durum normal gaz alış verişini engellediği için bitkilerde büyüme ve gelişme durur. Rüzgâr nedeniyle CO2’i bol olan hava az olan hava ile yer değiştirir. Bu nedenle bitkilerin fotosentez hızları düşer ve büyüme yavaşlar. Rüzgârı bol yerdeki bitkilerde cüceleşme görülür.
Soru 16
Bitki hücrelerinin saf suya konmasıyla içine su alarak, şişmesi ve hücrenin çeperine basınç yapması olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Don kesmesi
B
Yarovizasyon
C
Vernalizasyon
D
Nispi nem
E
Turgor basıncı
Açıklama:
Turgor basıncı: Bitki hücrelerinin saf suya konmasıyla içine su alarak, şişmesi ve hücreni çeperine basınç yapması olayıdır.
Soru 17
Yüksek karbondioksit konsantrasyonuna ve düşük sıcaklığa ihtiyaç duyan, ışık şiddetini kullanma yeteneği düşük, ılıman bölge bitkilerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
C-1 bitkileri
B
C-2 bitkileri
C
C-3 bitkileri
D
C-4 bitkileri
E
C-5 bitkileri
Açıklama:
C-3 bitkileri: Yüksek karbondioksit konsantrasyonuna ve düşük sıcaklığa ihtiyaç duyan, ışık şiddetini kullanma yeteneği düşük, ılıman bölge bitkileridir.
Soru 18
Fotoperiyotta yani gün uzunluğundan etkilenmeyen bitkilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uzun gün bitkileri
B
Nötr gün bitkileri
C
Kısa gün bitkileri
D
Işık bitkileri
E
C-1 bitkileri
Açıklama:
Nötr gün bitkileri: Nötr gün bitkileri fotoperiyotta yani gün uzunluğundan etkilenmeyen bitkilerdir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ışık şiddetinin azalmasının sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Cılızlaşma
B
Sararma
C
Beyazlaşma
D
Yapraklarda küçülme
E
Terleme
Açıklama:
Işık şiddetinin azalması ise bitkinin cılızlaşmasına, sararma, beyazlaşma ve yapraklarda küçülmeye neden olur. Yapraklarda küçülme olması durumunda ise gözenekler küçülmekte ve bitkinin CO2 alımı zorlaşmaktadır. Bu durumdan fotosentezi dolaylı olarak etkilemektedir.
Soru 20
Seçeneklerden hangisi iklim etmenini oluşturan faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Yükseklik
B
Yağış
C
Rüzgar
D
Basınç
E
Sıcaklık
Açıklama:
Bir yerin iklimini oluşturan güneşlenme süresi, sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem, yağış gibi hava olaylarının tümüne iklim elemanı denilmektedir. İklim etmenleri ise enlem derecesi, kara ve denizlerin etkisi, toprak yapısı, yükseklik, rüzgâr yönü, yer şekilleri, bitki örtüsü ve deniz akıntıları gibi faktörlerden oluşmaktadır. İklim elemanlarının yeryüzüne dağılışı, iklim etmenleri tarafından biçimlendirmektedir.
Soru 21
Ülkemizde iklimsel özellikler nedeniyle tarımsal ürün çeşitliliği en fazla olan bölgemiz hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz
B
İç Anadolu
C
Ege
D
Güneydoğu Anadolu
E
Marmara
Açıklama:
İklim Bölgesine göre bölgede en fazla üretilen ürünler:
Karasal İklim: İç Anadolu Bölgesi: Yarı kurak iklim nedeniyle buğday, arpa gibi
tahıllar ile fasulye, nohut gibi baklagiller yetiştirilir.
Erzurum-Kars Bölümü: Yazların kısa ve serin geçmesi tarımsal faaliyetleri sınırlamıştır. Buğday, arpa gibi tahıllar yetiştirilir.
Doğu Anadolu ve dağlık yerler: Tahıl tarımı yapılır. Sebze ve meyve üretimi önem taşımaz.
Akdeniz İklimi: Akdeniz iklimine uyumlu olan turunçgiller, zeytin, incir, susam,
pamuk, pirinç, turfanda sebzeler, muz, çekirdeksiz üzüm ve tütün gibi
ürünler yetiştirilir.
Marmara İklimi: Geçiş iklimi koşullarına bağlı olarak ürün çeşitliliği en fazla olan bölgedir. Başlıca ürünleri ayçiçeği, zeytin, tütün, çeşitli sebze ve
meyveler, tahıllar, dut ve fındıktır.
Karadeniz İklimi: Kış ılıklığına ve bol neme gereksinim duyan çay, fındık, mısır ile tütün, sebze, meyve, keten, kenevir, ayrıca Doğu Karadeniz kıyılarında
turunçgil yetişir.
Karasal İklim: İç Anadolu Bölgesi: Yarı kurak iklim nedeniyle buğday, arpa gibi
tahıllar ile fasulye, nohut gibi baklagiller yetiştirilir.
Erzurum-Kars Bölümü: Yazların kısa ve serin geçmesi tarımsal faaliyetleri sınırlamıştır. Buğday, arpa gibi tahıllar yetiştirilir.
Doğu Anadolu ve dağlık yerler: Tahıl tarımı yapılır. Sebze ve meyve üretimi önem taşımaz.
Akdeniz İklimi: Akdeniz iklimine uyumlu olan turunçgiller, zeytin, incir, susam,
pamuk, pirinç, turfanda sebzeler, muz, çekirdeksiz üzüm ve tütün gibi
ürünler yetiştirilir.
Marmara İklimi: Geçiş iklimi koşullarına bağlı olarak ürün çeşitliliği en fazla olan bölgedir. Başlıca ürünleri ayçiçeği, zeytin, tütün, çeşitli sebze ve
meyveler, tahıllar, dut ve fındıktır.
Karadeniz İklimi: Kış ılıklığına ve bol neme gereksinim duyan çay, fındık, mısır ile tütün, sebze, meyve, keten, kenevir, ayrıca Doğu Karadeniz kıyılarında
turunçgil yetişir.
Soru 22
Elektromenyetik dalgalar bitki büyümesi açısından dokuz bölgeye ayrılmaktadır ve bu bölgelerin her birinin bitki üzerinde farklı etkileri vardır. Buna göre, klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği, vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde en büyük etkiye sahip bölge hangisidir?
Seçenekler
A
1. Bölge
B
2. Bölge
C
3. Bölge
D
4. Bölge
E
5. Bölge
Açıklama:
Elektromenyetik dalgalar bitki büyümesi açısından dokuz bölgeye ayrılmaktadır.
1. Bölge (1000 nm’den daha büyük dalga boyundaki bölge, kızılötesi): Bitkiler üzerinde özel bir etki göstermez. Bitki tarafından absorbe edilen bu radyasyon, biyokimyasal bileşimlere karışmadan sıcaklığa dönüştürülür.
2. Bölge (1000-720 nm): Bitkiler üzerinde özel boy uzatıcı etkileri olan bölgedir. Tohum çimlenmesi ve çiçeklenme bu bölgedeki ışıktan etkilenir fakat absorpsiyon
oranı azdır.
3. Bölge (720-610 nm, görünür ışık): Klorofil tarafından çok hızlı absorbe edilir.
Vejetatif büyümeyi, fotosentezi, çiçeklenmeyi ve tomurcuklanmayı kuvvetli bir şekilde etkiler.
4. Bölge (610-510 nm, görünür ışık): Bitki pigmentleri tarafından daha az absorbe edilen bölge olduğundan vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde daha az etkiye sahiptir.
5. Bölge (510-400 nm, görünür ışık): Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği bölgedir ve vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi vardır.
6. Bölge (400-380 nm, UV/görünür ışık): Işığın bitki pigmentleri tarafından alınmaya başladığı bölgedir.
7. Bölge (380-315 nm, UV/görünür ışık): Bitki üzerinde olumlu veya olumsuz bir
etki göstermez.
8. Bölge (315-280 nm, UV): Bitkilere çok büyük zarar vermez fakat renk solması
görülür.
9. Bölge (280 nm’den daha kısa dalga boyundaki bölge, UV): Bitkiler için çok zararlıdır.
1. Bölge (1000 nm’den daha büyük dalga boyundaki bölge, kızılötesi): Bitkiler üzerinde özel bir etki göstermez. Bitki tarafından absorbe edilen bu radyasyon, biyokimyasal bileşimlere karışmadan sıcaklığa dönüştürülür.
2. Bölge (1000-720 nm): Bitkiler üzerinde özel boy uzatıcı etkileri olan bölgedir. Tohum çimlenmesi ve çiçeklenme bu bölgedeki ışıktan etkilenir fakat absorpsiyon
oranı azdır.
3. Bölge (720-610 nm, görünür ışık): Klorofil tarafından çok hızlı absorbe edilir.
Vejetatif büyümeyi, fotosentezi, çiçeklenmeyi ve tomurcuklanmayı kuvvetli bir şekilde etkiler.
4. Bölge (610-510 nm, görünür ışık): Bitki pigmentleri tarafından daha az absorbe edilen bölge olduğundan vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde daha az etkiye sahiptir.
5. Bölge (510-400 nm, görünür ışık): Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği bölgedir ve vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi vardır.
6. Bölge (400-380 nm, UV/görünür ışık): Işığın bitki pigmentleri tarafından alınmaya başladığı bölgedir.
7. Bölge (380-315 nm, UV/görünür ışık): Bitki üzerinde olumlu veya olumsuz bir
etki göstermez.
8. Bölge (315-280 nm, UV): Bitkilere çok büyük zarar vermez fakat renk solması
görülür.
9. Bölge (280 nm’den daha kısa dalga boyundaki bölge, UV): Bitkiler için çok zararlıdır.
Soru 23
Seçeneklerden hangisinde fotoperiyodizm doğru bir şekilde tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Bitkilerin gündüz ve gece boyunca gösterdikleri büyüme ve gelişme performansıdır.
B
Bitkilerin gündüz ve gece uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkidir.
C
Bitkilerin çimlenmeden tohumlanma süresine kadar geçirdikleri dönemdir.
D
Bitkilerin farklı iklim etmen koşullarında büyüme dönemlerinin ortalamasıdır.
E
Bitkilerin hücresel büyümeleri için gerekli besinleri toplama periyodudur.
Açıklama:
Işıklanma süresi bitkilerin büyüme ve gelişmelerine etkide bulunan başlıca etkenlerden olup gün uzunluğunu ifade etmektedir. Bitkilerin gündüz (ışık) ve gece (karanlık) uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkiye fotoperiyodizm, günlük ışıklanma süresine ise fotoperiyot denir. Işık, fotoperiyodik etkisi ile bitki hücrelerinin büyümeleri ve gelişmeleri için önemli bir faktördür.
Soru 24
"Kısa gün bitkileri 13-14 saat ışıklanma süresinin altındaki sürelerde çiçeklenirler. Bu sürelerin üstündeki ışıklanma sürelerinde kısa gün bitkilerinde yaprak ve dal sayısında artış, köklerde ise gelişme görülür."
Yukarıdaki bilgiler ışığında değerlendirildiğinde, seçeneklerde verilen bitkilerden hangisi kısa gün bitkisidir?
Yukarıdaki bilgiler ışığında değerlendirildiğinde, seçeneklerde verilen bitkilerden hangisi kısa gün bitkisidir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Ispanak
C
Turp
D
Çilek
E
Marul
Açıklama:
Kısa gün (uzun gece) bitkileri: Bu bitkilerde kritik gece uzunluğu minimum karanlık saat sayısıdır ve çiçeklenme gece uzunluğu, kritik karanlık süresini aştığı zaman gerçekleşir. Bir diğer deyişle, uzun gün bitkilerinin tam tersine, kısa gün bitkileri 13-14 saat ışıklanma süresinin altındaki sürelerde çiçeklenirler. Bu sürelerin üstündeki ışıklanma sürelerinde kısa gün bitkilerinde yaprak ve dal sayısında artış, köklerde ise gelişme görülür. Mısır, çilek, soya fasülyesi ve patates bu gruba giren bitkilerdendir.
Soru 25
Bitkilerin genel anlamda gelişimini sürdürebilmeleri için optimum sıcaklık ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
5-25 °C
B
6-30°C
C
7-38 °C
D
8-40°C
E
9-41°C
Açıklama:
Bitkiler uyum sağladıkları sıcaklık ve nem koşullarının dışındaki ortamlarda normal büyüme ve gelişme gösteremezler. Bitkilerin gelişmelerini sürdürebilmeleri için istedikleri sıcaklıklar birbirinden farklıdır. Bitkilerin sıcaklık istekleri yetişme dönemlerine göre değişiklik gösterir. Bitkilerin büyük kısmı 7-38 °C sıcaklıklar arasında optimum gelişmelerini sürdürmektedirler.
Soru 26
Bitki köklerinin kopması ile sonuçlanan "don kesmesi"nin önlenebilmesi için seçeneklerde verilenlerden hangisi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Tarla güzden sürülmelidir.
B
Tarlada su birikintisi önlenmelidir.
C
Bitki kökleri doldurulmalıdır.
D
Toprak havalandırılmalıdır.
E
Toprağa güzden bolca hayvan gübresi verilmelidir.
Açıklama:
Bitkilerin toprak üstü organlarının sıcaklığı havanın sıcaklığına bağlıdır. Özellikle kış aylarında hava sıcaklığının düşmesi ile bitkinin gövde sıcaklığı da düşer. Bu düşüşün bir sonucu olarak özellikle de ağaç gövdelerinde büzülmeler görülür. Ani sıcaklık düşülerinde bu büzülmeler kabuklarda yarıklar şeklinde kendini gösterir. Don olaylarının yaşandığı günlerde ise toprak üzerinde de bir don tabakası oluşur. Bu tabaka toprak içindeki suyu yukarı doğru çeker. Su ile beraber bitki kökleri de çekilir. Bu durum devam edip bitki kökleri 8-10 cm kadar toprak dışına çıktığında bitkiler ölür. Çoğu zaman da yukarı çekilirken bitki kökleri kopar ve bitkinin ölümüne neden olur. Buna “don kesmesi” adı verilir. Don kesmesini önlemek için tarlalarda su birikintilerini önlemek gerekir.
Soru 27
Seçeneklerden hangisi nispi nemin düşük olması nedeniyle bitkide meydana gelen durumlardan biridir?
Seçenekler
A
Bitkide kuruma
B
Bitki yapraklarında buharlaşma
C
Meyve kabuğunda kalınlaşma
D
Bitkide aşırı ısınma
E
Hızlı büyüme
Açıklama:
Hava nemi, güneşten gelen ve topraktan radyasyonla yansıtılan ışınların büyük bir bölümünü tutarak yeryüzünün hem aşırı ısınmasını, hem de soğumasını önler. Nispi nem doğrudan bitkinin su ilişkilerini, dolaylı olarak ise yaprak büyümesini, fotosentezi, tozlaşmayı, hastalıkların oluşumunu ve sonuç olarak da ekonomik verimi etkiler. Nispi nem düşük olduğunda terleme artar (transpirasyon). Nispin nemin düşük olması sürekli hale gelirse topraktan alınan su, yapraklardan terleme ile olan su kaybını karşılayamaz hale geleceğinden bitki terlemesini azaltmaya çalışır. Bunun için de stomalarını kapatır. Stomanın kısmi ya da tam kapanması ile gaz alışverişi (CO2) engellenir. Bu durum ise bitkide
solgunluk yaratır, meyve iriliğini olumsuz etkiler ve meyve kabuğunun kalınlaşmasına neden olur. Bitkilerin rüzgâr alan tepe alanlarda yavaş büyüme gösterirken nemli kuytu alanlarda daha hızlı büyüme göstermelerinde nispi nemin etkisi büyüktür.
solgunluk yaratır, meyve iriliğini olumsuz etkiler ve meyve kabuğunun kalınlaşmasına neden olur. Bitkilerin rüzgâr alan tepe alanlarda yavaş büyüme gösterirken nemli kuytu alanlarda daha hızlı büyüme göstermelerinde nispi nemin etkisi büyüktür.
Soru 28
Tarımsal yönden bitkiler için en yararlı yağış türü seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun süreli az yağışlar
B
Uzun süreli bol yağışlar
C
Kısa süreli az yağışlar
D
Kısa süreli bol yağışlar
E
Rüzgarla birlikte gelen yoğun yağışlar
Açıklama:
Uzun süreli az yağışlar: 3 saati aşan sürede 5 mm, 5 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır. Toprağa işleyen su miktarı daha fazla olduğu için belirli hızın üstünde (5 mm/gün) tarımsal yönden en yararlı olan yağışlardır. Yağan su miktarı, buharlaşan su miktarından fazla ve buharlaşma kaybının az olduğu uzun süreli az yağışlar daha faydalıdır. Bu açıdan kar yağışı bitkiler için faydalı bir yağış türüdür.
Soru 29
Seçeneklerden hangisi rüzgarın morfolojik etkisi sonucu bitkide meydana gelen olumsuzluklardan biridir?
Seçenekler
A
Bitki yapraklarının parçalanması
B
Bitkideki normal gaz alış verişinin engellenmesi
C
Transpirasyonun artması
D
Bitki dallarının eğilmesi
E
Tarla bitkilerinin yere yatması
Açıklama:
Rüzgârın bitkiler üzerine olan olumsuz etkileri mekanik, fizyolojik ve morfolojik olmak üzere başlıca üç grupta toplanır.
Rüzgârın mekanik etkisi: Rüzgâr hızı arttıkça bitkilere mekanik olarak zarar verir.
• Rüzgâr hızı 10 m/s olunca küçük ağaç dallarını oynatır.
• Rüzgârın hızı 20m/s’ ye çıkınca ağaçların büyük dalları sallanır, tarla bitkileri
yere yatar, çiçek, tene ve meyveler dökülür, bitki yaprakları parçalanır.
• Rüzgârın hızı 40 m/s olunca ağaçlar devrilir (Resim 2.6)
Rüzgârın fizyolojik etkileri
• Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutur
• Dalların eğilip bükülmesi ile hücreler arasında bulunan suyun dışarı atılmasını
sağlar.
• Toprakta bulunan suyu buharlaştırdığından bitki, kökleri vasıtasıyla su ihtiyacını karşılayamaz ve kurur.
Rüzgârın morfolojik etkisi: Bitkiler rüzgârın kurutucu etkisinden kendilerini koruyabilmek için stomalarını kapatır. Bu durum normal gaz alış verişini engellediği için bitkilerde büyüme ve gelişme durur. Rüzgâr nedeniyle CO2’i bol olan hava az olan hava ile yer değiştirir. Bu nedenle bitkilerin fotosentez hızları düşer ve büyüme yavaşlar. Rüzgârı bol yerdeki bitkilerde cüceleşme görülür.
Rüzgârın mekanik etkisi: Rüzgâr hızı arttıkça bitkilere mekanik olarak zarar verir.
• Rüzgâr hızı 10 m/s olunca küçük ağaç dallarını oynatır.
• Rüzgârın hızı 20m/s’ ye çıkınca ağaçların büyük dalları sallanır, tarla bitkileri
yere yatar, çiçek, tene ve meyveler dökülür, bitki yaprakları parçalanır.
• Rüzgârın hızı 40 m/s olunca ağaçlar devrilir (Resim 2.6)
Rüzgârın fizyolojik etkileri
• Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutur
• Dalların eğilip bükülmesi ile hücreler arasında bulunan suyun dışarı atılmasını
sağlar.
• Toprakta bulunan suyu buharlaştırdığından bitki, kökleri vasıtasıyla su ihtiyacını karşılayamaz ve kurur.
Rüzgârın morfolojik etkisi: Bitkiler rüzgârın kurutucu etkisinden kendilerini koruyabilmek için stomalarını kapatır. Bu durum normal gaz alış verişini engellediği için bitkilerde büyüme ve gelişme durur. Rüzgâr nedeniyle CO2’i bol olan hava az olan hava ile yer değiştirir. Bu nedenle bitkilerin fotosentez hızları düşer ve büyüme yavaşlar. Rüzgârı bol yerdeki bitkilerde cüceleşme görülür.
Soru 30
- Yükseklik
- Basınç
- Bitki örtüsü
- Nem
- Rüzgar yönü
Seçenekler
A
III
B
II-IV
C
I-III-V
D
I-V
E
II-IV-V
Açıklama:
Bir yerin iklimini oluşturan güneşlenme süresi, sıcaklık, basınç, rüzgar, nem, yağış gibi hava olaylarının tümüne iklim elemanı denilmektedir. İklim etmenleri ise enlem derecesi, kara ve denizlerin etkisi, toprak yapısı, yükseklik, rüzgar yönü, yer şekilleri, bitki örtüsü ve deniz akıntıları gibi faktörlerden oluşmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 31
Çok farklı iklim elemanlarının bulunduğu bir coğrafya için aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ürün verimliliği yüksektir
B
Tarımsal ihracatı fazladır
C
Plantasyon tarımı yaygındır
D
Ürün çeşitliliği fazladır
E
Karasal iklime sahiptir
Açıklama:
Farklı iklim elemanlarının bulunması farklı güneşlenme süresi, sıcaklık, basınç, rüzgar, nem, yağış isteyen bitki türlerinin yetişmesini sağlamaktadır. Bu sebeple farklı iklim elemanlarının bulunduğu bir coğrafyada ürün çeşitliliği fazla olur. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 32
Türkiye'de hangi bölgede yetiştirilebilecek ürün çeşidi daha fazladır?
Seçenekler
A
İç Anadolu
B
Karadeniz
C
Akdeniz
D
Marmara
E
G. Doğu Anadolu
Açıklama:
Marmara bölgesi geçiş iklimi koşullarına bağlı olarak ürün çeşitliliği en fazla olan bölgedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 33
I. Su
II. Güneş ışığı
III. Azot
IV. Klorofil
Yukarıda verilen unsurlardan hangisi ya da hangileri fotosentezin gerçekleşmesi için gereklidir?
II. Güneş ışığı
III. Azot
IV. Klorofil
Yukarıda verilen unsurlardan hangisi ya da hangileri fotosentezin gerçekleşmesi için gereklidir?
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-II-III
C
II
D
I-II
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Fotosentez, yeşil bitkilerin havadan alınan karbondioksit ve topraktan alınan suyu güneş ışığı enerjisi yardımı ile klorofil pigmenti katalizörlüğü altında birleştirerek çeşitli organik maddelerin oluşturması şeklinde tanımlanmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 34
Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği dalga boyu hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
400-380 nm
B
510-400 nm
C
720-610 nm
D
1000-720 nm
E
1200-1310 nm
Açıklama:
510-400 nm dalga boyu klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği bölgedir. Vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi vardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 35
- Sıcaklık arttıkça nispi nem ......
- Kış aylarında sıcaklığının düşmesi ile bitkinin gövde sıcaklığı ......
- Sıcaklık arttıkça bitkinin solunum hızı da ......
Seçenekler
A
Azalır-Azalır-Artar
B
Artar-Azalır-Artar
C
Azalır-Artar-Azalır
D
Artar-Artar-Artar
E
Azalır-Azalır-Azalır
Açıklama:
Sıcaklık arttıkça nispi nem azalır. Kış aylarında sıcaklığının düşmesi ile bitkinin gövde sıcaklığı da düşmektedir. Sıcaklık arttıkça bitkinin solunum hızı da artar. Sıcaklık, en uygun büyüme sıcaklığını aştığında fotosentez ve solunum dengesi bozulur ve bu nedenle büyüme yavaşlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 36
- Hasadın gecikmesi
- Tozlanmanın engellenmesi
- Mantari hastalıkların artması
- Ürünlerin depolama ömürlerinin azalması
Seçenekler
A
Yüksek sıcaklıkta
B
Yüksek karbondioksit alındığında
C
Yüksek nispi nemde
D
Kısa dalga ışığa maruz kalındığında
E
Düşük enlemlerde
Açıklama:
Yüksek nispi nem meyve kabuklarının incelmesine, meyvelerin sulu ve yumuşak, sebzelerin gevrek ve iri olmasına, mantari hastalıkların çıkmasına ve şiddetinin artmasına, tozlanmanın engellenmesine, hasadın gecikmesine ve ürünlerin depolama sürelerinin kısalmasına neden olur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 37
Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisi rüzgarlı bir bölge yetişen bitkilerde görülür?
Seçenekler
A
Fotosentez hızı artar
B
Bitki boyu daha uzun olur
C
Hasat diğer bölgelerden daha erken gerçekleşir
D
Yaprakların ışık ihtiyacı artar
E
Su ihtiyacı artar
Açıklama:
Rüzgar transpirasyonu artırarak bitkileri kurutur. Bu sebeple rüzgarlı bir bölgede yetişen bitkilerin su ihtiyacı daha fazladır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi gün uzunluğundan etkilemeyen bir bitkidir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Arpa
C
Buğday
D
Mısır
E
Patates
Açıklama:
Işık elemanının tarımsal üretim ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Fasulye ışıklanma süresine göre nötr bir bitkidir.
Fasulye ışıklanma süresine göre nötr bir bitkidir.
Soru 39
Birim alana düşen ışık şiddeti aşağıdaki faktörlerden hangisine göre değişmez?
Seçenekler
A
Yükseklik
B
Mevsim
C
Enlem
D
Boylam
E
Topoğrafya
Açıklama:
Işık elemanının tarımsal üretim ile ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Aynı boylama sahip bölgeler, diğer faktörler değişmediği sürece aynı ışık şiddetine maruz kalırlar.
Aynı boylama sahip bölgeler, diğer faktörler değişmediği sürece aynı ışık şiddetine maruz kalırlar.
Soru 40
Aşağıdaki bitkilerden hangisinin en düşük çimlenme sıcaklığı en fazladır?
Seçenekler
A
Pamuk
B
Mısır
C
Bezelye
D
Arpa
E
Çavdar
Açıklama:
Sıcaklık elemanının tarımsal üretim ile ilişkisini kurabileceksiniz.
Bitkilerin en düşük çimlenme sıcaklıkları Çizelge 2.3'de verilmiştir. Buna göre pamuğun çimlenme sıcaklığı en fazladır.
Bitkilerin en düşük çimlenme sıcaklıkları Çizelge 2.3'de verilmiştir. Buna göre pamuğun çimlenme sıcaklığı en fazladır.
Soru 41
Aşağıdaki etkilerden hangisi rüzgârın bitkiler üzerindeki morfolojik etkisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Tarla bitkilerinin rüzgârla yere yatması
B
Ağaçların büyük dallarının rüzgârla sallanması
C
Çok rüzgârlı bölgelerde bitkilerin cüceleşmesi
D
Çiçek ve meyvelerin rüzgârla yere dökülmesi
E
Terlemenin rüzgârla artarak bitkinin kuruması
Açıklama:
Rüzgar elemanının tarımsal üretim ile ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Bitki cüceleşmesi morfolojik bir etkidir. Diğer şıklardaki etkiler mekanik ve fizyolojik etkilerdir.
Bitki cüceleşmesi morfolojik bir etkidir. Diğer şıklardaki etkiler mekanik ve fizyolojik etkilerdir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi yüksek nispi nemin etkileri arasında değildir?
Seçenekler
A
Terlemenin azalması
B
Bitkilerin ısı yükünün artması
C
Karbondiosit alımının azalması
D
Tozlaşmanın artması
E
Ürün depolama süresinin kısalması
Açıklama:
Nem ve yağış elemanlarının tarımsal üretim ile ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Yüksek nispi nem tozlaşmayı azaltıcı bir etki yaratmaktadır.
Yüksek nispi nem tozlaşmayı azaltıcı bir etki yaratmaktadır.
Soru 43
Kısa süreli bol yağışların bitkiler için yararlı olmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suyun toprak yüzeyinde birikmesi
B
Toprağa fazla su bırakılmaması
C
Toprağa işleyen su miktarının fazla olması
D
Buharlaşma kaybının az olması
E
Toprağın fazla suyu bünyesine alamaması
Açıklama:
Nem ve yağış elemanlarının tarımsal üretim ile ilişkisini tanımlayabileceksiniz.
Kısa süreli bol yağışlar sonrasında oluşan fazla su toprağın bünyesine alınamaz ve akışa geçerek bitkiye yararlı olmaz. Diğer şıklardaki etkiler diğer yağış türlerinin etkileridir.
Kısa süreli bol yağışlar sonrasında oluşan fazla su toprağın bünyesine alınamaz ve akışa geçerek bitkiye yararlı olmaz. Diğer şıklardaki etkiler diğer yağış türlerinin etkileridir.
Soru 44
Türkiye’de yaşanan iklim bölgelerinden hangisi bir geçiş iklimi niteliği taşımakta ve yüksek ürün çeşitliliği göstermektedir?
Seçenekler
A
Marmara İklimi
B
Akdeniz İklimi
C
Karadeniz İklimi
D
Karasal İklim - İç Anadolu Bölgesi
E
Karasal İklim - Erzurum ve Kars Bölümü
Açıklama:
İklim elemanlarını ve etmenlerini sıralayabileceksiniz.
Çizelge 2.1'de ikliim bölgeleriimiiz ve buralarda yetişen ürünler verilmiştir. Marmara Bölgesi geçiş iklim özellikleri gösterdiğinden yüksek ürün çeşitliliğine sahiptir.
Çizelge 2.1'de ikliim bölgeleriimiiz ve buralarda yetişen ürünler verilmiştir. Marmara Bölgesi geçiş iklim özellikleri gösterdiğinden yüksek ürün çeşitliliğine sahiptir.
Soru 45
Yarı kurak özellikler taşıyan İç Anadolu Bölgesi ikliminde aşağıdaki hangi ürün yetiştirilmemektedir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Pirinç
C
Arpa
D
Fasulye
E
Nohut
Açıklama:
İklim elemanlarını ve etmenlerini sıralayabileceksiniz.
Sorunun yanıtı Çizelge 2.1'de verilmektedir. Buğday, arpa, fasulye ve nohut yarı kurak iklim özellikler taşıyan İç Anadolu Bölgesi ikliminde yetişirken pirinç yetiştirilememektedir.
Sorunun yanıtı Çizelge 2.1'de verilmektedir. Buğday, arpa, fasulye ve nohut yarı kurak iklim özellikler taşıyan İç Anadolu Bölgesi ikliminde yetişirken pirinç yetiştirilememektedir.
Soru 46
Güneş ışınlarının yeşil yapraklı bitkilerce alınıp, kimyasal enerjiye dönüştürülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fotoperiyodizm
B
Fotosentez
C
Termoperiyot
D
Vernalizasyon
E
Asimilasyon
Açıklama:
Güneş ışınlarından gelen enerji, yeşil yapraklı bitki hücreleri (klorofil) tarafından fotosentez yapmak üzere alınır ve kimyasal enerjiye dönüştürülür. Fotosentez, yeşil bitkilerin havadan alınan karbondioksit (CO2) ve topraktan alınan suyu güneş ışığı enerjisi yardımı ile klorofil pigmenti katalizörlüğü altında birleştirirerek çeşitli organik maddelerin oluşturması şeklinde tanımlanabilir.
Soru 47
Uzun gün bitkileri günde en az kaç saat ışınlanma süresine ihtiyaç duyarlar?
Seçenekler
A
13-14 saatten fazla
B
12-13 saatten fazla
C
11-12 saatten fazla
D
10-11 saatten az
E
9-10 saatten az
Açıklama:
Uzun gün bitkileri günde en az 13-14 saat ışınlanma süresine ihtiyaç duyarlar. Başka bir ifade ile gündüz ışıklanma süresi 13-14 saatten fazla olduğu, gündüzlerin gecelere oranla daha uzun olduğu günlerde çiçeklenen bitkilerdir.
Soru 48
Fotoperiyotta yani gün uzunluğundan etkilenmeyen bitkilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kısa gün bitkileri
B
Nötr gün bitkileri
C
Uzun gün bitkileri
D
Pozitif gün bitkileri
E
Sıfır gün bitkileri
Açıklama:
Nötr gün bitkileri fotoperiyotta yani gün uzunlugundan etkilenmeyen bitkilerdir. Bu bitkilerin çiçeklenmesinde rol oynayan faktörler; sıcaklık, nem, topraktaki besin maddesi miktarı ve bitkilerin yetişme ortamındaki sıklıklarıdır. Fasulye, domates, pirinç, karahindiba gibi bitkiler nötr gün bitkilerine örnek olarak verilebilir.
Soru 49
I. Işık şiddeti arttıkça fotosentez miktarı değişmez.
II. Işık şiddeti arttıkça fotosentez miktarı azalır.
III. Işık şiddeti arttıkça fotosentez miktarı da artar fakat belirli bir noktadan sonra ışık miktarı artsa da fotosentez miktarında bir değişiklik olmaz.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Işık şiddeti arttıkça fotosentez miktarı azalır.
III. Işık şiddeti arttıkça fotosentez miktarı da artar fakat belirli bir noktadan sonra ışık miktarı artsa da fotosentez miktarında bir değişiklik olmaz.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I- II ve III
Açıklama:
Fotosentez miktarı ışık şiddetine bağlıdır. Işık şiddeti arttıkça fotosentez miktarı da artar fakat belirli bir noktadan sonra ışık miktarı artsa da fotosentez miktarında bir değişiklik olmaz. Işık şiddetiyle fotosentez miktarında artış bitkiden bitkiye de değişir.
Soru 50
I. Işık şiddetiyle fotosentez mikterında artış bitkiden bitkiye değişir.
II. Işık şiddetinin yüksek veya düşük olması bitkiye zarar verebilir.
III. Işık şiddeti normalden daha fazla olursa bitkide terleme meydana gelir.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Işık şiddetinin yüksek veya düşük olması bitkiye zarar verebilir.
III. Işık şiddeti normalden daha fazla olursa bitkide terleme meydana gelir.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I- II ve III
Açıklama:
Işık şiddetiyle fotosentez miktarında artış bitkiden bitkiye de değişir. Işık şiddetinin yüksek veya düşük olması bitkiye zarar verebilir. Işık şiddetinin artmasıyla bitkilerde bodurlaşma, tüylenme ve renk degişimleri görülür ve terleme (transpirasyon) artar.
Soru 51
I. Sıcaklık fotosentez reaksiyonlarını etkilemez.
II. Sıcaklık arttıkça bitkinin solunum hızı da artar.
III. Sıcaklık, en uygun büyüme sıcaklığını aştığında büyüme yavaşlar.
Sıcaklıkla ilgili yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Sıcaklık arttıkça bitkinin solunum hızı da artar.
III. Sıcaklık, en uygun büyüme sıcaklığını aştığında büyüme yavaşlar.
Sıcaklıkla ilgili yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
I-II- III
E
II- III
Açıklama:
Sıcaklık tüm fotosentez reaksiyonlarını etkiler. Sıcaklık arttıkça bitkinin solunum hızı da artar. Sıcaklık, en uygun büyüme sıcaklığını aştığında fotosentez ve solunum dengesi bozulur ve bu nedenle büyüme yavaşlar. Sıcaklık artmaya devam edip bitki için en üst sıcaklık sınırını aştığında ise toprak üstü organlarca kaybedilen su kökler tarafından karşılanamaz, bitki yapraklardan başlayarak sararmaya başlar.
Soru 52
I. Enerji Üretimi
II. Ulaşım
III. Tarımsal faaliyetler
Yukarıdakilerden hangileri iklim değişikliğine sebep olur?
II. Ulaşım
III. Tarımsal faaliyetler
Yukarıdakilerden hangileri iklim değişikliğine sebep olur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I- II ve III
Açıklama:
İklim degişikliğine; enerji üretimi, ulaşım, endüstriyel faaliyetler, tarımsal faaliyetler, orman yangınları ve atıklarından kaynaklanan başta CO2 ve metan (CH4) gazları neden olmaktadır.
Soru 53
Görünür hava nemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nispi nem
B
Fotoperiyodizm
C
Sis
D
Asimilasyon
E
Vernalizasyon
Açıklama:
Belirli bir sıcaklık derecesinde 1 m3 havada bulunan su buharı miktarının, aynı sıcaklık derecesinde 1 m3 havayı doygun hale getiren su buharı miktarına nispi nem denir. Bitkilerin gündüz (ışık) ve gece (karanlık) uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkiye fotoperiyodizm denir. Asimilasyon özümlemedir. kışlık bitkilerin çiçeklenme aşamasına geçebilmek için gelişmelerinin ilk devrelerinde belirli bir süre yüksek, belirli bir süre düşük sıcaklık istemelerine vernalizasyon denir. Görünür hava nemine sis denir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi düşük sıcaklığın bitkilerde farklı tepkilere yol açmasının nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Bitki morfolojisi
B
Bitkinin büyüme hızı
C
Bitki bünyesindeki su
D
Düşük sıcaklığın miktarı ve süresi
E
İklim değişikliği
Açıklama:
Düşük sıcaklığın bitkilerde farklı tepkilere neden olmasında;
Düşük sıcaklığın miktarı ve süresi,
Sıcaklık düşmesinin ani ya da zamana yayılmış bir biçimde oluşu,
Bitki morfolojisi,
Bitkinin büyüme hızı ve gelişme devresi,
Bitki bünyesindeki besi elementi ve su miktarı,
Bitkinin bölge koşullarına uyma özelliği önemli rol oynamaktadır.
Düşük sıcaklığın miktarı ve süresi,
Sıcaklık düşmesinin ani ya da zamana yayılmış bir biçimde oluşu,
Bitki morfolojisi,
Bitkinin büyüme hızı ve gelişme devresi,
Bitki bünyesindeki besi elementi ve su miktarı,
Bitkinin bölge koşullarına uyma özelliği önemli rol oynamaktadır.
Soru 55
Mısırın büyümesi için gerekli olan optimum sıcaklık aralığı kaç derecedir?
Seçenekler
A
15-20
B
20-26
C
26-28
D
28-30
E
30-34
Açıklama:
Mısırın büyümesi için gerekli olan optimum sıcaklık aralığı 20-26 derece arasında olmalıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi iklim etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yükseklik
B
Güneşlenme süresi
C
Rüzgar yönü
D
Bitki örtüsü
E
Enlem derecesi
Açıklama:
Bir yerin iklimini oluşturan güneşlenme süresi, sıcaklık, basınç, rüzgar, nem ve yağış gibi hava olaylarının tamamına iklim elemanı denilmektedir. İklim etmenleri ise enlem derecesi, kara ve denizlerin etkisi, toprak yapısı, yükseklik, rüzgar yönü, yer şekilleri, bitki örtüsü ve deniz akıntıları gibi faktörlerden oluşmaktadır.
Soru 57
Elektromanyetik dalgalar bitki büyümesi açısından dokuz bölgeye ayrılmaktadır.
Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği, vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği, vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2. Bölge (1000-720 nm)
B
3. Bölge (720-610 nm, görünür ışık)
C
4. Bölge (610-510 nm, görünür ışık)
D
5. Bölge (510-400 nm, görünür ışık)
E
6. Bölge (400-380 nm, UV/görünür ışık)
Açıklama:
5. Bölge (510-400 nm, görünür ışık): Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği bölgedir ve vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi vardır.
Soru 58
Bazı bitkiler yüksek ışık şiddetinden yararlanabilecek niteliktedir. Aşağıdakilerden hangisi C-4 bitkileri olarak adlandırılan bu bitkilerdendir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Mısır
C
Tütün
D
Şeker pancarı
E
Arpa
Açıklama:
C-4 bitkileri; düşük karbondioksit konsantrasyonuna, yüksek sıcaklığa ve daha düşük oranda suya ihtiyaç duyan, mevsimsel kuraklığa dayanıklı, başlangıçta 4 karbon atomu içeren organik molekülleri bağlayan, ışık şiddetini kullanma yetenekleri yüksek bitkilerdir. Buğday, tütün, şeker pancarı, arpa C-3 bitki grubuna girmektedir. Mısır, şeker kamışı gibi bitkiler busınıfa girmektedir.
Soru 59
Işık şiddetinin yüksek veya düşük olması bitkilere zarar verebilir.
Aşağıdakilerden hangisi ışık şiddetinin artmasıyla bitkilerde oluşacak zararlardan değildir?
Aşağıdakilerden hangisi ışık şiddetinin artmasıyla bitkilerde oluşacak zararlardan değildir?
Seçenekler
A
Yapraklarda küçülme
B
Bitkilerde bodurlaşma
C
Bitkilerde tüyleşme
D
Bitkilerde renk değişimi
E
Bitkilerde terleme artışı
Açıklama:
Işık şiddetinin artmasıyla bitkilerde bodurlaşma, tüyleşme ve renk değişimi görülür ve terleme artar. Işık şiddetinin azalması ise bitkinin cılızlaşmasına, sararma, beyazlaşma ve yapraklarda küçülmeye neden olur.
Soru 60
Bitkilerin nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişim isteklerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Termoperiyot
B
Vernalizasyon
C
Termoperiyodizm
D
Yarovisazyon
E
Transpirasyon
Açıklama:
Hava sıcaklığı günün saatlerine göre değişiklik gösterir. Bu şekilde günlük sıcaklık değişmelerine termoperiyot adı verilir. kışlık bitkilerin çiçeklenme aşamasına geçebilmek için gelişmelerinin ilk devrelerinde belirli bir süre yüksek, belirli bir süre düşük sıcaklık istemelerine vernalizasyon ya da yarovizasyon adı verilir. Bitkilerin terleme veya solunumları ise transpirasyondur. Güneşin doğuşu ve batışı arasındaki sıcaklık değişimlerine karşı bitkiler uyum sağlamışlardır. Bitkilerin bu şekilde nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişim istemelerine termoperiyodizm denir.
Soru 61
Rüzgarın bitkiler üzerine olan olumsuz etkileri mekanik, fizyolojik ve morfolojik olmak üzere üç grupta toplanır.
Aşağıdakilerden hangisi rüzgarın fizyolojik etkilerinden birisidir?
Aşağıdakilerden hangisi rüzgarın fizyolojik etkilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Bitki yapraklarının parçalanması
B
Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutması
C
Bitkilerde cüceleşme görülmesi
D
Ağaçların devrilmesi
E
Çiçek, tene ve meyvelerin dökülmesi
Açıklama:
Bitki yapraklarının parçalanması, ağaçların devrilmesi, çiçek, tene ve meyvelerin dökülmesi rüzgarın mekanik etkilerinden, bitkilerde cüceleşme görülmesi rüzgarın morfolojik etkilerindendir. Rüzgarın fizyolojik etkilerinden birisi, transpirasyonu artırarak bitkileri kurutmasıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi iklim değişikliğine yol açmaz?
Seçenekler
A
Kuraklık
B
Tarımsal faaliyetler
C
Endüstriyel faaliyetler
D
Orman yangınları
E
Enerji üretimi
Açıklama:
İklim değişikliğine; enerji üretimi, ulaşım, endüstriyel faaliyetler, tarımsal faaliyetler, orman yangınları ve atıklarından kaynaklanan CO2 ve metan(CH4) gazları neden olmaktadır. Kuraklık ise iklim değişikliği neticesinde ortaya çıkmaktadır.
Soru 63
Bitkilerin gündüz ve gece uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarına ne denir?
Seçenekler
A
Fotoperiyodizm
B
Uzun gün
C
Kısa gün
D
Asimilasyon
E
Kritik zamanlama süresi
Açıklama:
Işıklanma süresi bitkilerin büyüme ve gelişmelerine etkide bulunan başlıca etkenlerden olup gün uzunluğunu ifade etmektedir. Bitkilerin gündüz (ışık) ve gece (karanlık) uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkiye fotoperiyodizm, günlük ışıklanma süresine ise fotoperiyot denir. Işık, fotoperiyodik etkisi ile bitki hücrelerinin büyümeleri ve gelişmeleri için önemli bir faktördür.
Soru 64
Kısa gün bitkilerinin çiçeklenme süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
17-18 saat altında
B
13-14 saat altında
C
15-16 saat altında
D
13-14 saat üstünde
E
17-18 saat üstünde
Açıklama:
Bu bitkilerde kritik gece uzunluğu minimum karanlık saat sayısıdır ve çiçeklenme gece uzunluğu, kritik karanlık süresini aştığı zaman ger- çekleşir. Bir diğer deyişle, uzun gün bitkilerinin tam tersine, kısa gün bitkileri 13-14 saat ışıklanma süresinin altındaki sürelerde çiçeklenirler. Bu sürelerin üstündeki ışıklanma sü- relerinde kısa gün bitkilerinde yaprak ve dal sayısında artış, köklerde ise gelişme görülür. Mısır, çilek, soya fasülyesi ve patates bu gruba giren bitkilerdendir.
Soru 65
Bitkilerin nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Termoperiyot
B
Nispi nemlenme
C
Termoperiyodizm
D
Işık şiddeti
E
Fotosentez
Açıklama:
Güneşin doğuşu ve batışı arasındaki havadaki sıcaklık değişimlerine karşı bitkiler de uyum sağlamışlardır. Bitkilerin bu şekilde nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişim istemelerine ter- moperiyodizm denir. Bazı bitkiler de ekildikten sonra çiçeklenmek için soğuk bir periyot isterler.
Soru 66
Nispi nem düşük olduğunda bitkilerde aşağıdakilerden hangisi görülür?
Seçenekler
A
Stomalar açılır
B
CO2 alımı artar
C
Terleme düşer
D
Terleme artar
E
Gaz alış verişi çoğalır
Açıklama:
Nispi nem doğrudan bitkinin su ilişkilerini, dolaylı olarak ise yaprak büyümesini, fotosentezi, toz- laşmayı, hastalıkların oluşumunu ve sonuç olarak da ekonomik verimi etkiler. Nispi nem düşük olduğunda terleme artar (transpirasyon). Nispin nemin düşük olması sürekli hale gelirse topraktan alınan su, yapraklardan terleme ile olan su kaybını karşılayamaz hale geleceğinden bitki terlemesini azaltmaya çalışır. Bunun için de stomalarını kapatır. Stomanın kısmi ya da tam kapanması ile gaz alışverişi (CO2) engellenir.
Soru 67
Üç saatten fazla devam edip 10 mm’den, 5 saatten fazla devam edip 15 mm’den daha fazla su bırakan yağışlara ne isim verilir?
Seçenekler
A
Uzun sureli bol yağışlar
B
Kısa sureli bol yağışlar
C
Kısa sureli az yağışlar
D
uzun sureli az yağışlar
E
Sağnak yağışlar
Açıklama:
Üç saatten fazla devam edip 10 mm’den, 5 saatten fazla devam edip 15 mm’den daha fazla su bırakan yağışlardır. Bitkisel üretim için en yararlı yağış grubu olup aşırı olduğu zaman ise zararlı olabilen yağışlardır. Bu grup yağışlar ilk başladığında su toprağa işlemekte fakat zaman geçtikçe su toprak tarafından alınamayıp yüzeyde birikmektedir.
Soru 68
Bitkiler için en uygun rüzgâr hızı nedir?
Seçenekler
A
2-5 m/s’dir
B
5-7 m/s’dir
C
0-3 m/s’dir
D
5-8 m/s’dir
E
0-9 m/s’dir
Açıklama:
Bitkiler için en uygun rüzgâr hızı 0-3 m/s’dir. Bu hız ancak bitkilerin yapraklarını oynatır ve herhangi bir zarar ortaya çıkarmaz. Rüzgâr, yaprağın yüzeyine yakın bir yerde bulunan ve sınır tabaka olarak adlandırılan havanın ince nem tabakasını ortadan kaldırarak terle- meyi etkiler. Bu nemli hava yaprakta daha az su farkı oluşturacağından terlemeyi azaltır.
Soru 69
Kurak yerler olarak tanımlanan yerlede yıllık yağış miktarı sınırı nedir?
Seçenekler
A
500 mm’nin altında
B
600 mm’nin altında
C
800 mm’nin altında
D
400 mm’nin altında
E
900 mm’nin altında
Açıklama:
Yağışların az olduğu yerlerde kuraklık yaşanabilmektedir. Yıllık yağış miktarı 400 mm’nin altında olduğu yerler “kurak yerler” olarak tanımlanır. Bu bölgelerdeki bitkiler genellikle bodur olmakta, kuraklık zamanı yavaş bir büyüme göstermekte olup yağmur yağdığında ise büyümeleri hızlanmaktadır.
Soru 70
Hangi yağış türüne uzun sureli az yağışlar adı verilir?
Seçenekler
A
3 saati aşan sürede 5 mm, 5 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır.
B
3 saati aşan sürede 5 mm, 3 saati aşan sürede 15 mm’den az olan yağışlardır.
C
3 saati aşan sürede 3 mm, 3 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır.
D
3 saati aşan sürede 7 mm, 2 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır.
E
4 saati aşan sürede 3 mm, 4 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır.
Açıklama:
3 saati aşan sürede 5 mm, 5 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır. Toprağa işleyen su miktarı daha fazla olduğu için belirli hızın üstünde (5 mm/gün) tarımsal yönden en yararlı olan yağışlardır. Yağan su miktarı, buharlaşan su miktarından fazla ve buharlaşma kaybının az olduğu uzun süreli az yağışlar daha faydalıdır. Bu açıdan kar yağışı bitkiler için faydalı bir yağış türüdür.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi düşük sıcaklığın bitkiler üzerindeki tepkilerinden değildir?
Seçenekler
A
Düşük sıcaklığın miktarı ve süresi
B
Sıcaklık düşmesinin ani ya da zamana yayılmış bir biçimde oluşu
C
Bitki bünyesindeki besi elementi ve su miktarı,
D
Bitki morfolojisi
E
Bitkinin bakım koşullarına uyma özelliği ve ani yapılan değişiklikler
Açıklama:
Düşük sıcaklığın bitkilerde farklı tepkilere neden olmasında düşük sıcaklığın miktarı ve süresi,sıcaklık düşmesinin ani ya da zamana yayılmış bir biçimde oluşu, bitki morfolojisi, Bitkinin büyüme hızı ve gelişme devresi, bitki bünyesindeki besi elementi ve su miktarı,bitkinin bölge koşullarına uyma özelliği önemli rol oynamaktadır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi iklim değişkliğinin tarımsal üretime dolaylı etkilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yükselen sıcaklıklar ve yağış rejimlerinin değişmesi
B
Buharlaşma, fotosentez ve biyokütle üretimi değişir.
C
Arazi uygunluğu değişir.
D
Yağış ve sıcaklıktaki mevsimsel değişimler ve büyüme
E
İklim değişikliğinin yeryüzüne düşen yağış miktarını azaltması
Açıklama:
Ülkelerin su havzalarının doluluk oranı yağış miktarına bağlı olduğu için iklim değişikliğinin su havzaları ve akiferler üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olması beklenmektedir. Gerçekleştirilen iklim senaryolarında iklim değişikliğinin yeryüzüne düşen yağış miktarını azaltacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Yağış miktarındaki değişiklikler, iklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıkların etkisiyle tarım ürünlerinin suya olan ihtiyacını arttıracak fakat ısınmanın artması nedeniyle de kullanılabilir su miktarı azalacaktır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi iklim etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Enlem
B
Boylam
C
Toprak Yapısı
D
Rüzgar Yönü
E
Deniz Akıntıları
Açıklama:
İklim etmenleri ise enlem derecesi, kara ve denizlerin etkisi, toprak yapısı, yükseklik, rüzgâr yönü, yer şekilleri, bitki örtüsü ve deniz akıntıları gibi faktörlerden oluşmaktadır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi iklim elemanlarından biridir?
Seçenekler
A
Enlem
B
Boylam
C
Deniz Akıntısı
D
Toprak Yapısı
E
Nem
Açıklama:
Bir yerin iklimini oluşturan güneşlenme süresi, sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem, yağış gibi hava olaylarının tümüne iklim elemanı denilmektedir.
Soru 75
Geçiş iklimi koşullarına bağlı olarak ürün çeşitliliği en fazla olan iklim bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karasal İklim
B
Akdeniz İklimi
C
Marmara İklimi
D
Karadeniz İklimi
E
Doğu Anadolu İklimi
Açıklama:
Geçiş iklimi koşullarına bağlı olarak ürün çeşitliliği en fazla olan iklim bölgesi Marmara iklimidir.
Soru 76
Yarı kurak iklim nedeniyle buğday, arpa gibi tahıllar ile fasulye, nohut gibi baklagiller yetiştirilmesine elverişli olan iklim bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ege iklimi
B
Karasal İklim
C
Akdeniz İklimi
D
Marmara İklimi
E
Karadeniz İklimi
Açıklama:
Yarı kurak iklim nedeniyle buğday, arpa gibi tahıllar ile fasulye, nohut gibi baklagiller yetiştirilmesi İç Anadolu Bölgesinde görülmektedir ve İç Anadolu bölgesinde Karasal İklim hakimdir.
Soru 77
Yeryüzüne ulaşan elektromanyetik dalgaların yüzde kaçı görünür ışıktır?
Seçenekler
A
1
B
4
C
5
D
44
E
52
Açıklama:
Güneş ışınları yeryüzünde elektromanyetik dalgalar oluşturur. Bu elektomanyetik dalgaların % 4’ü ultraviyole, %52’si kızıl ötesi ve %44’ü görünür ışıktır. Bununla birlikte güneş ısınlarının sadece %1-%5’i fotosentez için kullanılır.
Soru 78
Fotosentez olayının gerçekleşmesini sağlayan görünür ışınların dalga boyu kaç nm arasındadır?
Seçenekler
A
400-500
B
400-600
C
400-700
D
500-600
E
600-700
Açıklama:
Fotosentez olayını gerçekleştiren ışınlar, dalga boyları 400-700 nm arasında olan “görünen ışınlardır.
Soru 79
Işığın bitki pigmentleri tarafından alınmaya başladığı bölge kaç nm dalga boyuna sahiptir?
Seçenekler
A
285-315
B
315-380
C
400-380
D
610-720
E
720-1000
Açıklama:
Işığın bitki pigmentleri tarafından alınmaya başladığı bölge 6. Bölgedir ve 400-380 nm arasında dalga boyuna sahiptir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi rüzgârın fizyolojik etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Rüzgâr hızı 10 m/s olunca küçük ağaç dallarını oynatır.
B
Dalların eğilip bükülmesi ile hücreler arasında bulunan suyun dışarı atılmasını sağlar.
C
Rüzgârın hızı 40 m/s olunca ağaçlar devrilir.
D
Bitkiler rüzgârın kurutucu etkisinden kendilerini koruyabilmek için stomalarını kapatması
E
Rüzgârın hızı 20m/s’ ye çıkınca ağaçların büyük dalları sallanır, tarla bitkileri yere yatar, çiçek, tene ve meyveler dökülür, bitki yaprakları parçalanır.
Açıklama:
Rüzgârın mekanik etkisi: Rüzgâr hızı arttıkça bitkilere mekanik olarak zarar verir.
• Rüzgâr hızı 10 m/s olunca küçük ağaç dallarını oynatır.
• Rüzgârın hızı 20m/s’ ye çıkınca ağaçların büyük dalları sallanır, tarla bitkileri yere yatar, çiçek, tene ve meyveler dökülür, bitki yaprakları parçalanır.
• Rüzgârın hızı 40 m/s olunca ağaçlar devrilir
• Rüzgârın fizyolojik etkileri:
• Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutur
• Dalların eğilip bükülmesi ile hücreler arasında bulunan suyun dışarı atılmasını sağlar.
• Toprakta bulunan suyu buharlaştırdığından bitki, kökleri vasıtasıyla su ihtiyacını karşılayamaz ve kurur.
• Rüzgârın morfolojik etkisi: Bitkiler rüzgârın kurutucu etkisinden kendilerini koruyabilmek için stomalarını kapatır. Bu durum normal gaz alış verişini engellediği için bitkilerde büyüme ve gelişme durur. Rüzgâr nedeniyle CO2’i bol olan hava az olan hava ile yer degistirir. Bu nedenle bitkilerin fotosentez hızları düser ve büyüme yavaslar. Rüzgârı bol yerdeki bitkilerde cücelesme görülür.
• Rüzgâr hızı 10 m/s olunca küçük ağaç dallarını oynatır.
• Rüzgârın hızı 20m/s’ ye çıkınca ağaçların büyük dalları sallanır, tarla bitkileri yere yatar, çiçek, tene ve meyveler dökülür, bitki yaprakları parçalanır.
• Rüzgârın hızı 40 m/s olunca ağaçlar devrilir
• Rüzgârın fizyolojik etkileri:
• Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutur
• Dalların eğilip bükülmesi ile hücreler arasında bulunan suyun dışarı atılmasını sağlar.
• Toprakta bulunan suyu buharlaştırdığından bitki, kökleri vasıtasıyla su ihtiyacını karşılayamaz ve kurur.
• Rüzgârın morfolojik etkisi: Bitkiler rüzgârın kurutucu etkisinden kendilerini koruyabilmek için stomalarını kapatır. Bu durum normal gaz alış verişini engellediği için bitkilerde büyüme ve gelişme durur. Rüzgâr nedeniyle CO2’i bol olan hava az olan hava ile yer degistirir. Bu nedenle bitkilerin fotosentez hızları düser ve büyüme yavaslar. Rüzgârı bol yerdeki bitkilerde cücelesme görülür.
Soru 81
Bitkilerin gündüz (ışık) ve gece (karanlık) uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkiye ne denir?
Seçenekler
A
Fotoperiyodizm
B
İklim
C
Termoperiyot
D
Vernalizasyon
E
Asimilasyon
Açıklama:
Bitkilerin gündüz (ışık) ve gece (karanlık) uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkiye fotoperiyodizm denir.
Soru 82
Uzun gün bitkileri günde en az kaç saat ışınlanma süresine ihtiyaç duyarlar?
Seçenekler
A
13-14
B
12-13
C
11-12
D
10-11
E
9-10
Açıklama:
Uzun gün bitkileri günde en az 13-14 saat ışınlanma süresine ihtiyaç duyarlar.
Soru 83
Fotoperiyotta yani gün uzunluğundan etkilenmeyen bitkilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kısa gün bitkileri
B
Nötr gün bitkileri
C
Uzun gün bitkileri
D
Pozitif gün bitkileri
E
Sıfır gün bitkileri
Açıklama:
Nötr gün bitkileri fotoperiyotta yani gün uzunlugundan etkilenmeyen bitkilerdir.
Soru 84
I. Işık şiddeti arttıkça fotosentez artar.
II. Işık şiddeti arttıkça fotosentez azalır.
III. Işık şiddeti bir yerden sonra artsa bile fotosentez artmaz.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Işık şiddeti arttıkça fotosentez azalır.
III. Işık şiddeti bir yerden sonra artsa bile fotosentez artmaz.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fotosentez miktarı ışık şiddetine bağlıdır. Işık şiddeti arttıkça fotosentez miktarı da artar fakat belirli bir noktadan sonra ışık miktarı artsa da fotosentez miktarında bir degişiklik olmaz.
Soru 85
I. Işık şiddetiyle fotosentez miktarında artış bitkiden bitkiye değişir.
II. Işık şiddetinin yüksek veya düşük olması bitkiye zarar verebilir.
III. Işık şiddeti normalden daha fazla olursa bitkide terleme meydana gelir.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Işık şiddetinin yüksek veya düşük olması bitkiye zarar verebilir.
III. Işık şiddeti normalden daha fazla olursa bitkide terleme meydana gelir.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Işık şiddetiyle fotosentez miktarında artış bitkiden bitkiye de değişir. Işık şiddetinin yüksek veya düşük olması bitkiye zarar verebilir. Işık şiddetinin artmasıyla bitkilerde bodurlaşma, tüylenme ve renk degişimleri görülür ve terleme (transpirasyon) artar.
Soru 86
Hava sıcaklığı günün saatlerine göre değişiklik gösterir. Bu şekilde günlük sıcaklık değişmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İklim
B
Termoperiyot
C
Fotoperiyodizm
D
Vernalizasyon
E
Asimilasyon
Açıklama:
Hava sıcaklığı günün saatlerine göre değişiklik gösterir. Bu şekilde günlük sıcaklık değişmelerine termoperiyot denir.
Soru 87
I. Enerji Üretimi
II. Ulaşım
III.Tarımsal faaliyetler
Yukarıdakilerden hangileri iklim değişikliğine sebep olur?
II. Ulaşım
III.Tarımsal faaliyetler
Yukarıdakilerden hangileri iklim değişikliğine sebep olur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İklim degişikliğine; enerji üretimi, ulaşım, endüstriyel faaliyetler, tarımsal faaliyetler, orman yangınları ve atıklarından kaynaklanan başta CO2 ve metan (CH4) gazları neden olmaktadır.
Soru 88
Görünür hava nemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nispi nem
B
Fotoperiyodizm
C
Sis
D
Asimilasyon
E
Vernalizasyon
Açıklama:
Görünür hava nemine sis denir.
Soru 89
Buğdayın çimlenmesi için gerekli olan en düşük sıcaklık kaç derecedir?
Seçenekler
A
1-2
B
2-3
C
3-4
D
4-5
E
5-6
Açıklama:
Buğdayın çimlenmesi için gerekli olan en düşük sıcaklık 3-4 derecedir.
Soru 90
Mısırın büyümesi için gerekli olan optimum sıcaklık aralığı kaç derecedir?
Seçenekler
A
15-20
B
20-26
C
26-28
D
28-30
E
30-34
Açıklama:
Mısırın büyümesi için gerekli olan optimum sıcaklık aralığı 20-26 derece arasında olmalıdır.
Soru 91
Bitkilerin gündüz ve gece uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fotoperiyodizm
B
Uzun gün
C
Kısa gün
D
Asimilasyon
E
Kritik zamanlama süresi
Açıklama:
Işıklanma süresi bitkilerin büyüme ve gelişmelerine etkide bulunan başlıca etkenlerden olup gün uzunluğunu ifade etmektedir. Bitkilerin gündüz (ışık) ve gece (karanlık) uzunluğuna göre büyüme ve gelişme gibi fizyolojik olaylarında verdikleri tepkiye fotoperiyodizm, günlük ışıklanma süresine ise fotoperiyot denir. Işık, fotoperiyodik etkisi ile bitki hücrelerinin büyümeleri ve gelişmeleri için önemli bir faktördür.
Soru 92
Kısa gün bitkilerinin çiçeklenme süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
17-18 saat altında
B
13-14 saat altında
C
15-16 saat altında
D
13-14 saat üstünde
E
17-18 saat üstünde
Açıklama:
Bu bitkilerde kritik gece uzunluğu minimum karanlık saat sayısıdır ve çiçeklenme gece uzunluğu, kritik karanlık süresini aştığı zaman gerçekleşir. Bir diğer deyişle, uzun gün bitkilerinin tam tersine, kısa gün bitkileri 13-14 saat ışıklanma süresinin altındaki sürelerde çiçeklenirler. Bu sürelerin üstündeki ışıklanma sürelerinde kısa gün bitkilerinde yaprak ve dal sayısında artış, köklerde ise gelişme görülür. Mısır, çilek, soya fasülyesi ve patates bu gruba giren bitkilerdendir.
Soru 93
Bitkilerin nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişim istemelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Termoperiyot
B
Nispi nemlenme
C
Termoperiyodizm
D
Işık şiddeti
E
Fotosentez
Açıklama:
Güneşin doğuşu ve batışı arasındaki havadaki sıcaklık değişimlerine karşı bitkiler de uyum sağlamışlardır. Bitkilerin bu şekilde nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişim istemelerine termoperiyodizm denir.
Soru 94
Nispi nem düşük olduğunda (uzun süreli olarak) bitkilerde ne gibi tepkiler gözükür?
Seçenekler
A
Bitki terlemesi arttırılır
B
Stomalar kapanır
C
Meyve iriliği artar
D
Meyve kabuğu incelir
E
Gaz alış verişi artar (CO2)
Açıklama:
Nispi nemin düşük olması sürekli hale gelirse topraktan alınan su, yapraklardan terleme ile olan su kaybını karşılayamaz hale geleceğinden bitki terlemesini azaltmaya çalışır. Bunun için de stomalarını kapatır. Stomanın kısmi ya da tam kapanması ile gaz alışverişi (CO2 ) engellenir. Bu durum ise bitkide solgunluk yaratır, meyve iriliğini olumsuz etkiler ve meyve kabuğunun kalınlaşmasına neden olur.
Soru 95
Üç saatten fazla devam edip 10 mm’den, 5 saatten fazla devam edip 15 mm’den daha fazla su bırakan yağışlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uzun sureli bol yağışlar
B
Kısa sureli bol yağışlar
C
Kısa sureli az yağışlar
D
Uzun sureli az yağışlar
E
Sağnak yağışlar
Açıklama:
"Uzun süreli bol yağışlar" Üç saatten fazla devam edip 10 mm’den, 5 saatten fazla devam edip 15 mm’den daha fazla su bırakan yağışlardır. Bitkisel üretim için en yararlı yağış grubu olup aşırı olduğu zaman ise zararlı olabilen yağışlardır. Bu grup yağışlar ilk başladığında su toprağa işlemekte fakat zaman geçtikçe su toprak tarafından alınamayıp yüzeyde birikmektedir.
Soru 96
Bitkiler için en uygun rüzgâr hızı nedir?
Seçenekler
A
0-5 m/s’dir
B
0-7 m/s’dir
C
0-3 m/s’dir
D
0-8 m/s’dir
E
0-9 m/s’dir
Açıklama:
Bitkiler için en uygun rüzgâr hızı 0-3 m/s’dir. Bu hız ancak bitkilerin yapraklarını oynatır ve herhangi bir zarar ortaya çıkarmaz. Rüzgâr, yaprağın yüzeyine yakın bir yerde bulunan ve sınır tabaka olarak adlandırılan havanın ince nem tabakasını ortadan kaldırarak terlemeyi etkiler. Bu nemli hava yaprakta daha az su farkı oluşturacağından terlemeyi azaltır.
Soru 97
Kurak yerler olarak tanımlanan yerlede yıllık yağış miktarı sınırı nedir?
Seçenekler
A
500 mm’nin altında
B
600 mm’nin altında
C
800 mm’nin altında
D
400 mm’nin altında
E
900 mm’nin altında
Açıklama:
Yağışların az olduğu yerlerde kuraklık yaşanabilmektedir. Yıllık yağış miktarı 400 mm’nin altında olduğu yerler “kurak yerler” olarak tanımlanır. Bu bölgelerdeki bitkiler genellikle bodur olmakta, kuraklık zamanı yavaş bir büyüme göstermekte olup yağmur yağdığında ise büyümeleri hızlanmaktadır.
Soru 98
Hangi yağış türüne uzun sureli az yağışlar adı verilir?
Seçenekler
A
3 saati aşan sürede 5 mm, 5 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır.
B
3 saati aşan sürede 5 mm, 3 saati aşan sürede 15 mm’den az olan yağışlardır.
C
3 saati aşan sürede 3 mm, 3 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır.
D
3 saati aşan sürede 7 mm, 2 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır.
E
4 saati aşan sürede 3 mm, 4 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır.
Açıklama:
"Uzun süreli az yağışlar" 3 saati aşan sürede 5 mm, 5 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır. Toprağa işleyen su miktarı daha fazla olduğu için belirli hızın üstünde (5 mm/gün) tarımsal yönden en yararlı olan yağışlardır. Yağan su miktarı, buharlaşan su miktarından fazla ve buharlaşma kaybının az olduğu uzun süreli az yağışlar daha faydalıdır. Bu açıdan kar yağışı bitkiler için faydalı bir yağış türüdür.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi, düşük sıcaklığın bitkilerde farklı tepkilere neden olmasında etkili unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Düşük sıcaklığın miktarı ve süresi
B
Sıcaklık düşmesinin ani ya da zamana yayılmış bir biçimde oluşu
C
Bitki bünyesindeki besi elementi ve su miktarı
D
Bitkinin büyüme hızı ve gelişme devresi
E
Bitkinin fotosentez hızı
Açıklama:
Bitkinin fotosentez hızının düşük sıcaklıklarda bitkilerde meydana gelen tepkilerle bağlantısı bulunmamaktadır. Düşük sıcaklığın bitkilerde farklı tepkilere neden olmasında; düşük sıcaklığın miktarı ve süresi, sıcaklık düşmesinin ani ya da zamana yayılmış bir biçimde oluşu, bitki morfolojisi, bitkinin büyüme hızı ve gelişme devresi, bitki bünyesindeki besi elementi ve su miktarı, bitkinin bölge koşullarına uyma özelliği gibi konular önemli rol oynamaktadır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi iklim değişkliğinin tarımsal üretime dolaylı etkilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yükselen sıcaklıklar ve yağış rejimlerinin değişmesi
B
Buharlaşma, fotosentez ve biyokütle üretimi değişir.
C
Arazi uygunluğu değişir.
D
Yağış ve sıcaklıktaki mevsimsel değişimler ve büyüme
E
İklim değişikliğinin yeryüzüne düşen yağış miktarını azaltması
Açıklama:
Ülkelerin su havzalarının doluluk oranı yağış miktarına bağlı olduğu için iklim değişikliğinin su havzaları ve akiferler üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olması beklenmektedir. Gerçekleştirilen iklim senaryolarında iklim değişikliğinin yeryüzüne düşen yağış miktarını azaltacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Diğer tüm seçenekler doğrudan etkiler arasında sıralanmaktadır.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi iklim etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yükseklik
B
Güneşlenme süresi
C
Rüzgar yönü
D
Bitki örtüsü
E
Enlem derecesi
Açıklama:
Bir yerin iklimini oluşturan güneşlenme süresi, sıcaklık, basınç, rüzgar, nem ve yağış gibi hava olaylarının tamamına iklim elemanı denilmektedir. İklim etmenleri ise enlem derecesi, kara ve denizlerin etkisi, toprak yapısı, yükseklik, rüzgar yönü, yer şekilleri, bitki örtüsü ve deniz akıntıları gibi faktörlerden oluşmaktadır.
Soru 102
Theodore Engelmen tarafından ışığın dalga boyunun fotosentez üzerine etkisi ile ilgili deney sonucuna göre fotosentez hızının en yavaş olduğu ışık bölgesi hangi renktir?
Seçenekler
A
Mavi
B
Mor
C
Kırmızı
D
Yeşil
E
Sarı
Açıklama:
Deney sonucunda, bakterilerin en fazla mavi ve mor, daha sonra kırmızı ışınların bulunduğu bölgelerde toplandığı görülmüştür. Bunun nedeni bu bölgelerde daha çok fotosentez yapılması ve sonucunda daha çok oksijen üretilmesidir. Bakteriler en az yeşil ışığın bulunduğu bölgede toplanmıştır. Bunun nedeni yeşil ışıkta fotosentez hızının daha yavaş olmasıdır.
Soru 103
Elektromanyetik dalgalar bitki büyümesi açısından dokuz bölgeye ayrılmaktadır.
Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği, vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği, vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2. Bölge (1000-720 nm)
B
3. Bölge (720-610 nm, görünür ışık)
C
4. Bölge (610-510 nm, görünür ışık)
D
5. Bölge (510-400 nm, görünür ışık)
E
6. Bölge (400-380 nm, UV/görünür ışık)
Açıklama:
5. Bölge (510-400 nm, görünür ışık): Klorofil tarafından en yüksek absorpsiyonun gerçekleştiği bölgedir ve vejetatif büyüme ve fotosentez üzerinde çok büyük etkisi vardır.
Soru 104
"Işık şiddetinin yüksek veya düşük olması bitkilere zarar verebilir". Buna göre aşağıdakilerden hangisi ışık şiddetinin artmasıyla bitkilerde oluşacak zararlardan değildir?
Seçenekler
A
Yapraklarda küçülme
B
Bitkilerde bodurlaşma
C
Bitkilerde tüyleşme
D
Bitkilerde renk değişimi
E
Bitkilerde terleme
Açıklama:
Işık şiddetinin artmasıyla bitkilerde bodurlaşma, tüyleşme ve renk değişimi görülür ve terleme artar. Işık şiddetinin azalması ise bitkinin cılızlaşmasına, sararma, beyazlaşma ve yapraklarda küçülmeye neden olur.
Soru 105
Bitkilerin gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişim isteklerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Termoperiyot
B
Vernalizasyon
C
Termoperiyodizm
D
Yarovisazyon
E
Transpirasyon
Açıklama:
Güneşin doğuşu ve batışı arasındaki sıcaklık değişimlerine karşı bitkiler uyum sağlamışlardır. Bitkilerin bu şekilde nöbetleşe olarak gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki değişim istemelerine termoperiyodizm denir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi yüksek nispi nemin bitkilerde yol açtığı zararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bitkilerde terlemeyi azaltması
B
Bitkilerin ısı yükünü artırması
C
Meyve kabuklarının kalınlaşması
D
Meyvelerin sulu ve yumuşak olması
E
Bitkilerde solgunluk yaratması
Açıklama:
Yüksek nispi nem terlemeyi azaltır, bitkilerin ısı yükünü artırır, stomal kapanmaya neden olur ve karbondioksit alınımını azaltır. Yüksek nispi nem ayrıca meyve kabuklarının incelmesine, meyvelerin sulu ve yumuşak, sebzelerin gevrek ve iri olmasına, mantari hastalıkların çıkmasına ve şiddetinin artmasına, tozlanmanın engellenmesine, hasadın gecikmesine ve ürünlerin depolama sürelerinin kısalmasına neden olur.
Soru 107
Yağışın etkinliği, hızı ve süresi yanında ortaya çıktığı zamana da bağlıdır.Buna göre aşağıdakilerin hangisinde yağış daha yararlı olmaktadır?
Seçenekler
A
Nadas zamanında gelen yağış
B
Ocak-Şubat döneminde gelen yağış
C
Ürünün tarlada olduğu zaman gelen yağış
D
Vejetatif dönemde gelen yağış
E
Tozlanma ve döllenme zamanlarında gelen yağış
Açıklama:
Ürünün tarlada olduğu zaman gelen yağış, nadas zamanında gelen yağıştan; generatif dönemde gelen yağış, vejetatif dönemde gelen yağıştan; Mayıs-Haziran döneminde gelen yağış, Ocak- Şubat döneminde gelen yağıştan daha faydalıdır. Ayrıca bitkilerin tozlanma ve döllenme dönemlerinde gelen yağış döllenmeyi azaltacağından verim düşüklüğüne sebep olmaktadır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi rüzgarın fizyolojik etkilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Bitki yapraklarının parçalanması
B
Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutması
C
Bitkilerde cüceleşme görülmesi
D
Ağaçların devrilmesi
E
Çiçek, tene ve meyvelerin dökülmesi
Açıklama:
Rüzgârın fizyolojik etkileri;
• Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutur
• Dalların eğilip bükülmesi ile hücreler arasında bulunan suyun dışarı atılmasını
sağlar.
• Toprakta bulunan suyu buharlaştırdığından bitki, kökleri vasıtasıyla su ihtiyacını
karşılayamaz ve kurur.
Doğru yanıt B'dir.
• Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutur
• Dalların eğilip bükülmesi ile hücreler arasında bulunan suyun dışarı atılmasını
sağlar.
• Toprakta bulunan suyu buharlaştırdığından bitki, kökleri vasıtasıyla su ihtiyacını
karşılayamaz ve kurur.
Doğru yanıt B'dir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi iklim değişikliğine yol açmaz?
Seçenekler
A
Kuraklık
B
Tarımsal faaliyetler
C
Endüstriyel faaliyetler
D
Orman yangınları
E
Enerji üretimi
Açıklama:
İklim değişikliğine; enerji üretimi, ulaşım, endüstriyel faaliyetler, tarımsal faaliyetler, orman yangınları ve atıklarından kaynaklanan CO2 ve metan(CH4) gazları neden olmaktadır. Kuraklık ise iklim değişikliği neticesinde ortaya çıkmaktadır.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi metan oluşumunda etkilidir?
Seçenekler
A
Anız yakılması
B
Tarım ürünlerinin işlenmesi
C
Fosil yakıtların kullanılması
D
Azotlu gübrelerin kullanılması
E
Hayvancılık
Açıklama:
Metan, büyük oranda çeltik tarımı ve hayvancılıktan kaynaklanmaktadır. Tarımda organik gübre kullanılması da bu gübrenin oksijensiz bozunması sonucunda metan açığa çıkmaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi karasal iklimde yetişen ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Zeytin
B
Findik
C
Tahıl tarımı
D
Dut
E
Çay
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi: Yarı kurak iklim nedeniyle buğday, arpa gibi tahıllar ile fasulye, nohut gibi baklagiller yetiştirilir.
Erzurum-Kars Bölümü: Yazların kısa ve serin geçmesi tarımsal
faaliyetleri sınırlamıştır. Buğday, arpa gibi tahıllar yetiştirilir.
Doğu Anadolu ve dağlık yerler: Tahıl tarımı yapılır. Sebze ve meyve üretimi önem taşımaz.
Erzurum-Kars Bölümü: Yazların kısa ve serin geçmesi tarımsal
faaliyetleri sınırlamıştır. Buğday, arpa gibi tahıllar yetiştirilir.
Doğu Anadolu ve dağlık yerler: Tahıl tarımı yapılır. Sebze ve meyve üretimi önem taşımaz.
Soru 112
720-610 nm görünür ışıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Klorofil tarafından çok hızlı emilir
B
Bitkiler üzerinde özel boy uzatıcı etkiye sahiptir
C
Bitki pigmentleri tarafından daha az emilir.
D
Bitkiler üzerinde özel bir etkisi yoktur
E
Klorofil tarafından en yüksek emilme oranına sahip bölgedir
Açıklama:
720-610 nm, görünür ışık:Klorofil tarafından çok hızlı absorbe edilir. Vejetatif büyümeyi, fotosentez, çiçeklenmeyi ve tomurcuklanmayı kuvvetli bir sekilde etkler.
Soru 113
Bitkiler için çok zararlı olan UV bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
315-280 UV
B
400-380 UV
C
280'den daha kısa olan UV
D
510-400 UV
E
610-510 UV
Açıklama:
280 nm den daha kısa dalga boyundaki bölge bitkiler için çok zararlıdır.
Soru 114
Bitkiler üzerinde boy uzatıcı etkisi olan UV bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
720-610 UV
B
610-510 UV
C
510-400 UV
D
400-380 UV
E
1000-720 UV
Açıklama:
Bitkiler üzerinde özel boy uzatıcı etkileri olan UV bölgesi 100-720 UV bölgesidir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi kısa gün bitkileri ile ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
Gündüzlerin gecelere oranla daha uzun olduğu günlerde çiçeklenen bitkilerdir
B
13-14 saat ışıklanma süresinin altındaki sürelerde çiçeklenirler
C
Gün uzunluğundan etkilenmeyen bitkilerdir
D
Işıklanma süresinin 13-14 saaten fazla olduğunda çiçeklenen bitkilerdir
E
13-14 saat ışıklanma süresi kısa gün bitkileri için kritik değildir
Açıklama:
Bu bitkilerde kritik gece uzunlugu minimum karanlık saat sayısıdır ve çiçeklenme gece uzunlugu, kritik karanlık süresini aştığı zaman gerçekleşir. Bir diğer deyişle, uzun gün bitkilerinin tam tersine, kısa gün bitkileri 13-14 saat ışıklanma süresinin altındaki sürelerde çiçeklenirler.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi C-3 bitkileri ile ilgili doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Düşük karbondioksit konsantrasyonuna ihtiyaç duyarlar
B
Yüksek sıcaklığa gereksinimleri vardır
C
Düşük oranda suya ihtiyaç duyarlar
D
Yüksek karbondioksit konsantrasyonuna ihtiyaç duyarlar
E
Mevsimsel kuraklığa dayanıklıdırlar
Açıklama:
C-3 bitkileri: Yüksek karbondioksit konsantrasyonuna ve düşük sıcaklığa ihtiyaç duyan, ışık şiddetini kullanma yeteneği düşük, ılıman bölge bitkileridir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi uzun süreli bol yağışlarla ilgili doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Üç saaten fazla devem edip 10 mm'den daha fazla su bırakan yağışlardır
B
Üç saati aşan sürede 5 mm su bırakan yağışlardır
C
Beş saati aşan sürede 10 mm'den az olan yağışlardır
D
Bir saat içerisinde 10 mm su bırakan yağışlardır
E
Bir saat içinde 3 mm'den su bırakan yağışlardır
Açıklama:
Üç saatten fazla devam edip 10 mm’den, 5 saatten fazla devam edip 15 mm’den daha fazla su bırakan yağışlardır. Bitkisel üretim için en yararlı yağış grubu olup aşırı oldugu zaman ise zararlı olabilen yağışlardır.
Soru 118
3 saati aşan sürede 5 mm, 5 saati aşan sürede 10 mm'den az olan yağış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kısa süreli az yağış
B
Kısa süreli bol yağış
C
Uzun süreli bol yağış
D
Uzun süreli az yağış
E
Uzun süreli orta yağış
Açıklama:
Uzun süreli az yağışlar 3 saati aşan sürede 5 mm, 5 saati aşan sürede 10 mm’den az olan yağışlardır. Toprağa işleyen su miktarı daha fazla olduğu için belirli hızın üstünde (5 mm/gün) tarımsal yönden en yararlı olan yağışlardır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi rüzgarın bitkiler üzerinde mekanik bir etkisidir?
Seçenekler
A
Bitkileri kurutur
B
Bitkilerde büyüme ve gelişme durur
C
Fotosentez hızları düşer
D
Cüceleşme görülür
E
Rüzgarın hızı ile ilgili olarak zarar verir
Açıklama:
Rüzgar hızı arttıkça bitkilere mekanik olarak zarar verir.
Soru 120
Rüzgarın, Transpirasyonu artırarak bitkiler üzerinde etki oluşturması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyolojik etki
B
Morfolojik etki
C
Mekanik etki
D
İklim değişikliği
E
Dolaylı etki
Açıklama:
Rüzgarın, Transpirasyonu artırarak bitkiler üzerinde etki oluşturması fizyolojik bir etkidir.
Soru 121
Aşağıdaki ifadelerden hangisi rüzgârın morfolojik etkisine örnektir?
Seçenekler
A
Transpirasyonu artırarak bitkileri kurutur.
B
Rüzgârı bol yerdeki bitkilerde cüceleşme görülür.
C
Dalların eğilip bükülmesi ile hücreler arasında bulunan suyun dışarı atılmasını sağlar.
D
Rüzgâr hızı 10 m/s olunca küçük ağaç dallarını oynatır.
E
Toprakta bulunan suyu buharlaştırdığından bitki, kökleri vasıtasıyla su ihtiyacını karşılayamaz ve kurur.
Açıklama:
Rüzgârın morfolojik etkisi: Bitkiler rüzgârın kurutucu etkisinden kendilerini koruyabilmek
için stomalarını kapatır. Bu durum normal gaz alış verişini engellediği
için bitkilerde büyüme ve gelişme durur. Rüzgâr nedeniyle CO2’i bol olan hava az
olan hava ile yer değiştirir. Bu nedenle bitkilerin fotosentez hızları düşer ve büyüme
yavaşlar. Rüzgârı bol yerdeki bitkilerde cüceleşme görülür.
için stomalarını kapatır. Bu durum normal gaz alış verişini engellediği
için bitkilerde büyüme ve gelişme durur. Rüzgâr nedeniyle CO2’i bol olan hava az
olan hava ile yer değiştirir. Bu nedenle bitkilerin fotosentez hızları düşer ve büyüme
yavaşlar. Rüzgârı bol yerdeki bitkilerde cüceleşme görülür.
Soru 122
Aşağıdaki olaylardan hangisi iklim değişikliğine neden olmaz?
Seçenekler
A
Enerji üretimi
B
Tarımsal faaliyetler
C
Orman yangınları
D
Ulaşım
E
Deprem
Açıklama:
İklim değişikliğine; enerji üretimi, ulaşım, endüstriyel faaliyetler, tarımsal faaliyetler, orman yangınları ve atıklarından kaynaklanan başta CO2 ve metan (CH4) gazları neden olmaktadır.
Soru 123
Belirli bir sıcaklık derecesinde 1 m3 havada bulunan su buharı miktarının, aynı sıcaklık derecesinde 1 m3 havayı doygun hale getiren su buharı miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nispi Nem
B
Vernalizasyon
C
Termoperiyot
D
Termoperiyodizm
E
Asimilasyon
Açıklama:
Nispi nem: Belirli bir sıcaklık derecesinde 1 m3 havada bulunan su buharı miktarının, aynı sıcaklık derecesinde 1 m3 havayı doygun hale getiren su buharı miktarına nispi nem denilir ve % ile gösterilir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi düşük sıcaklığın bitkilerde farklı tepkilere neden olmasında rol oynamaz?
Seçenekler
A
Düşük sıcaklığın miktarı ve süresi,
B
Sıcaklık düşmesinin ani ya da zamana yayılmış bir biçimde oluşu
C
Bitki morfolojisi
D
Rüzgarın hızı
E
Bitkinin büyüme hızı ve gelişme devresi
Açıklama:
Düşük sıcaklığın bitkilerde farklı tepkilere neden olmasında;
- Düşük sıcaklığın miktarı ve süresi,
- Sıcaklık düşmesinin ani ya da zamana yayılmış bir biçimde oluşu,
- Bitki morfolojisi,
- Bitkinin büyüme hızı ve gelişme devresi,
- Bitki bünyesindeki besi elementi ve su miktarı,
- Bitkinin bölge koşullarına uyma özelliği
Soru 125
- Bir C4 bitkisi 10 ile 40 °C arasındaki sıcaklıklarda fotosentez yapabilmesine rağmen C-3 bitkisi çok yüksek hava sıcaklıklarından olumsuz etkilenir.
- Serin ve soğuk bölgelerde yaşayan bitkilerin çoğunun normal gelişme süreçlerini tamamlayabilmek için belli bir süre ve belli bir düşük sıcaklıkta uyku devresi geçirmeleri gerekir.
- Bitkilerin toprak üstü organlarının sıcaklığı havanın sıcaklığına bağlıdır.
- Sıcaklık arttıkça bitkinin solunum hızı da artar.
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I ve II
C
I,II ve III
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Sıcaklık ile alakalı tüm ifadeler doğrudur.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi iklim etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toprak yapısı
B
Yükseklik
C
Basınç
D
Bitki örtüsü
E
Yer şekilleri
Açıklama:
İklim etmenleri ise enlem derecesi, kara ve denizlerin etkisi, toprak yapısı, yükseklik, rüzgâr yönü, yer şekilleri, bitki örtüsü ve deniz akıntıları gibi faktörlerden oluşmaktadır.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi iklim elamanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Rüzgar yönü
B
Yağış
C
Nem
D
Basınç
E
Sıcaklık
Açıklama:
Bir yerin iklimini oluşturan güneşlenme süresi, sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem, yağış gibi hava olaylarının tümüne iklim elemanı denilmektedir.
Soru 128
- Fotosentezde glikoz gibi bitkinin büyümesi için gerekli olan basit karbonhidrat molekülleri oluşturulur.
- Işığın dalga boyu, ışıklanma süresi ve ışık şiddeti fotosentezi etkiler.
- Güneş ışınlarından gelen enerji, yeşil yapraklı bitki hücreleri (klorofil) tarafından fotosentez yapmak üzere alınır ve kimyasal enerjiye dönüştürülür.
- Fotosentez, yeşil bitkilerin havadan alınan karbondiaoksit (CO2) ve topraktan alınan suyu güneş ışığı enerjisi yardımı ile klorofil pigmenti katalizörlüğü altında birleştirirerek çeşitli organik maddelerin oluşturması şeklinde tanımlanabilir.
Seçenekler
A
I,II,III
B
Hepsi
C
I ve III
D
Yalnız IV
E
Yalnız II
Açıklama:
Fotosentez ile ilgili tüm ifadeler doğrudur.
Soru 129
Aşağıdaki elektromenyetik dalgalardan hangisi bitki büyümesi açısından bitkilere çok büyük zarar vermez fakat renk solmasına neden olur?
Seçenekler
A
8.Bölge
B
6. Bölge
C
4.Bölge
D
10.Bölge
E
2.Bölge
Açıklama:
Bölge (315-280 nm, UV): Bitkilere çok büyük zarar vermez fakat renk solması
görülür.
görülür.
Soru 130
Aşağıdaki elektromenyetik dalgalardan hangisi bitki büyümesi açısından bitkiler üzerinde özel bir etki göstermez. Bitki tarafından absorbe edilen bu radyasyon, biyokimyasal bileşimlere karışmadan sıcaklığa dönüştürülür.
Seçenekler
A
2.Bölge
B
1. Bölge
C
7.Bölge
D
10.Bölge
E
5.Bölge
Açıklama:
1. Bölge (1000 nm’den daha büyük dalga boyundaki bölge, kızılötesi): Bitkiler üzerinde
özel bir etki göstermez. Bitki tarafından absorbe edilen bu radyasyon, biyokimyasal
bileşimlere karışmadan sıcaklığa dönüştürülür.
özel bir etki göstermez. Bitki tarafından absorbe edilen bu radyasyon, biyokimyasal
bileşimlere karışmadan sıcaklığa dönüştürülür.
Soru 131
Bitkilerin çiçeklenme aşamasına geçebilmek için gelişmelerinin ilk devrelerinde belirli bir süre yüksek, belirli bir süre düşük sıcaklık istemelerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vernalizasyon
B
Termoperiyot
C
Transpirasyon
D
Fotoperiyodizm
E
Fotosentez
Açıklama:
Bu şekilde kışlık bitkilerin çiçeklenme aşamasına geçebilmek için gelişmelerinin ilk devrelerinde belirli bir süre yüksek, belirli bir süre düşük sıcaklık istemelerine vernalizasyon ya da yarovizasyon adı verilir.
Soru 132
Yarı kurak iklim nedeniyle buğday, arpa gibi tahıllar ile fasulye, nohut gibi baklagiller yetiştirilmesine elverişli olan iklim bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savan iklim
B
Karasal İklim
C
Marmara iklimi
D
Akdeniz iklimi
E
Karadeniz İklimi
Açıklama:
aa
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi kısa gün bitkilerine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Şeker Pancarı
B
Marul
C
Domates
D
Tütün
E
Enginar
Açıklama:
Ekvator bölgelerinde yaşayan günün daha az bir bölümde güneş ışığı alarak yaşayan bitkiler kısa gün bitkileri olarak adlandırılır. Uzun gün bitkilerine nazaran günlük karanlık periyoda ihtiyaç duyarlar. Karanlık periyotları sırasında bir aksaklık olursa çiçeklenmeleri gecikir. Kısa gün bitkilerine patates, turp, şeker pancarı örnek olarak verilebilir.
Ünite 3
Soru 1
Toprak- su ilişkisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Toprak suyu, su döngüsünde çok büyük bir paya sahiptir.
B
Toprak suyu, bitkiler için en önemli yaşamsal gerekliliktir.
C
Bitkiler toprakta bulunan suyun tamamından yararlanamazlar.
D
Bitkinin suyu alması için, suyun toprakta tutulmasını sağlayan güçten fazlasını uygulaması gerekir.
E
Toprak suyu, su döngüsünde çok küçük bir paya sahiptir.
Açıklama:
Toprakta bulunan su (toprak suyu), su döngüsünde çok küçük bir paya (% 0,004) sahip olmasına rağmen bitkiler için en önemli yaşamsal gerekliliktir. Bitkiler toprakta bulunan suyun tamamından yararlanamazlar. Genel olarak bitki tarafından alınan su miktarı suyun alınmasında uygulanan gücün, suyun toprakta tutulmasını sağlayan fiziksel güçten yüksekliği oranında artar.
Soru 2
Toprağın su içeriğini etkileyen etmenlerden biri olan ve yüzeyin eğimli olup olmaması ile ilgili olan etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arazinin topoğrafik durumu
B
Topraktaki bitki örtüsü
C
Toprak tekstürü
D
Toprak strüktürü
E
Toprak sıcaklığı
Açıklama:
Arazilerin topoğrafik durumları arazi yüzeyinin şeklini gösterir. Topoğrafik açıdan araziler eğime göre düz veya eğimli araziler olarak iki gruba ayrılır. Düz araziler, eğimi %4’den küçük olan arazilerdir. Bu arazilerde bulunan topraklarda suyun tutulması ve aşağı katmanlara doğru süzülmesi daha iyidir. Eğimli arazilerde ise su eğim nedeniyle kolaylıkla eğim yönünde akışa geçer. Bu nedenle toprağa sızan miktar az olur.
Soru 3
Arazilerin topoğrafik durumları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Topoğrafik açıdan araziler eğime göre düz veya eğimli araziler olarak iki gruba ayrılır.
B
Düz araziler, eğimi % 4’ten küçük olan arazilerdir.
C
Eğimli arazilerde ise su, kolaylıkla eğim yönünde akışa geçer.
D
Eğimli arazilerde suyun tutulması ve toprağa sızan miktar çok olur.
E
Düz arazilerde suyun tutulması ve aşağı katmanlara doğru süzülmesi daha iyidir.
Açıklama:
Arazilerin topoğrafik durumları arazi yüzeyinin şeklini gösterir. Topoğrafik açıdan araziler eğime göre düz veya eğimli araziler olarak iki gruba ayrılır. Düz araziler, eğimi % 4’ten küçük olan arazilerdir. Bu arazilerde bulunan topraklarda suyun tutulması ve aşağı katmanlara doğru süzülmesi daha iyidir. Eğimli arazilerde ise su eğim nedeniyle kolaylıkla eğim yönünde akışa geçer. Bu nedenle toprağa sızan miktar az olur.
Soru 4
Toprağın bünyesinde bulunan taneciklerin Uluslararası Sınıflandırma Sistemi’ne göre büyükten küçüğe doğru sıralandığı seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
çakıl- ince kum- mil- kil
B
ince kum- mil- kil- çakıl
C
mil- kil- çakıl- ince kum
D
kil- çakıl- ince kum- mil
E
çakıl- ince kum- kil- mil
Açıklama:
Uluslararası Sınıflandırma Sistemi’ne göre tane büyüklükleri ve buna bağlı olarak yüzey alanı değerlerine göre toprak bileşenleri arasında tane büyüklüğü en fazla olan çakıl taşı, sonrasında ince kum, daha küçük olanı mil, en düşük olan ise kildir. Tane büyüklüğü yüksekten düşüğe doğru gidildikçe taneler arasındaki boşluklar da küçülmektedir.
Soru 5
Bitki kökünün büyümesi ve gelişmesini etkileyen toprak etmenleri göz önüne alındığında porozite kavramı aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Seçenekler
A
toprak nemi
B
toprak havası
C
toprak tekstürü
D
toprak sıcaklığı
E
toprağın pH derecesi
Açıklama:
Topraklarda su ve hava ile dolu porozite denilen boşluklar bulunur. Granüler, nemli toprakların porozite oranı %60, teksel yapılı, nemsiz toprakların ise %40 dolaylarındadır. Porozite denilen bu boşluklar üç şekilde oluşur:
• Toprak parçacıkları arasındaki boşluklar,
• Bitkilerin kök kanallarının ortaya çıkardığı boşluklar,
• Toprakta yaşayan mikroorganizmalar ve hayvanların meydana getirdiği boşluklar.
• Toprak parçacıkları arasındaki boşluklar,
• Bitkilerin kök kanallarının ortaya çıkardığı boşluklar,
• Toprakta yaşayan mikroorganizmalar ve hayvanların meydana getirdiği boşluklar.
Soru 6
Toprak nemi ve kök büyümesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Genellikle bitkilerin kökleri yaş topraklarda kuru topraklara göre daha iyi büyümektedir.
B
Tarla kapasitesinin yanı sıra suyun içerdiği bileşenler de kökler için önemlidir.
C
Genel olarak kuru nemsiz topraklarda kök gelişmesi oldukça sınırlıdır.
D
Tek yıllık bitkilerde kökün büyük bir kısmı toprağın 0-20 cm arasındaki üst kısmında bulunur.
E
Ağaç kökleri çoğunlukla toprağın yüzeyinden 10 ile 30 metre derinliğe inmektedir.
Açıklama:
Tek yıllık bitkilerde kökün büyük bir kısmı genellikle toprağın 0-20 cm arasındaki üst kısmında bulunur. Kök yoğunluğu derine indikçe azalır. Ağaçlarda da kökler sanılanın aksine çok derine inmez. Ağaç kökleri çoğunlukla 100 cm’den, nadiren de 3 m’den daha aşağıya inmez. Bitkilerde kök sisteminin toprakta aşağı yönde olduğu kadar yana doğru gelişmesi de önemli bir büyüme özelliğidir.
Soru 7
Genel bir ifade olarak bitkilerde kök büyümesi için optimum sıcaklık derecesini gösteren seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0 °C
B
10 °C
C
20 °C
D
30 °C
E
40 °C
Açıklama:
Bitkilerde kök büyümesi sıcaklıktan doğrudan etkilenir. Optimum koşulların altında veya üstündeki sıcaklıklar kök büyümesini olumsuz etkiler. Patates fidesi köklerinin sıcaklıkla değişimi için 20 °C kökler için optimum sıcaklık olup, 15-20 °C arası sıcaklıklar da uygundur. Fakat sıcaklık 15°C’nin altına düştüğünde veya 20°C’nin üzerine çıktığında kök büyümesinde azalmalar olduğu görülmektedir.
Soru 8
Bitkilerde yaralanma sonucu gerçekleşen su kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
entiküler transpirasyon
B
gözeneksel transpirasyon
C
eksüdasyon
D
gutasyon
E
kütiküler transpirasyon
Açıklama:
Bitkilerde transpirasyon ve gutasyon olmak üzere başlıca iki şekilde su kaybı olmaktadır. Transpirasyon ve gutasyon dışında bitkilerde yaralanma ile de su kaybı söz konusudur. Bu tür su kaybına eksüdasyon (yaşarma) denir. Yaşarma ile su kaybına en güzel örnek asma yapraklarının budanması sonucu gerçekleşen su kaybı verilebilir.
Soru 9
Erozyon ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Su erozyonu, diğer erozyon çeşitleri içerisinde etkisi ve görülme sıklığı en büyük olan erozyon türüdür.
B
Topraklarımız %99 oranında su erozyonu ve %1 oranında rüzgâr erozyonundan etkilenmektedir.
C
Su erozyonu nedeniyle zengin olan yüzey toprağı taşındığından tarım verimi de düşmektedir.
D
Su erozyonu ile kaybolan toprağın yeniden kazanılması mümkündür.
E
Su erozyonu taşıdığı toprak parçacıkları nedeniyle su kirliliğine de neden olmaktadır.
Açıklama:
Su erozyonu taşıdığı toprak parçacıkları nedeniyle su kirliliğine de neden olmaktadır. Su erozyonu ile kaybolan toprağın yeniden kazanılması mümkün değildir. Rüzgar erozyonu ile mücadelede başarı sağlanmasına rağmen, su erozyonu ile mücadele çalışmalarında henüz yeterli mesafe alınamamıştır.
Soru 10
Erozyonla mücadele için yapılan işlemlerden hangisi bitkisel önlemlerden biri olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
yeşil gübreleme
B
anız yakılması
C
malçlama uygulaması
D
teras uygulaması
E
şeritsel tarım uygulaması
Açıklama:
Bitkisel önlemler arasında, toprak kış mevsimi boyunca çıplak bırakılmamakta bunun yerine baklagiller (yonca, çayır gülü, taş yoncası, bezelye, acı bakla, vb.), buğdaygiller (çavdar, yulaf arpa, darı, vb.) ve hardal, turp gibi örtü bitkileri yalın veya karışım halinde ekilmektedir. Bu uygulamaya yeşil gübreleme de denilmektedir.
Soru 11
Toprak tekstürüne dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tane büyüklüğü en düşük olan bileşen kildir.
B
Tane büyüklüğü yüksekten düşüğe doğru gidildikçe taneler arasındaki boşluklar da küçülür.
C
Tane küçüldükçe tanenin gramı başına düşen yüzey alanı azalır.
D
Tane küçüldükçe su tutma düzeyi artar.
E
Tane küçüldükçe yarayışlı su içeriği artar.
Açıklama:
Toprak tekstürü toprakların inorganik içeriklerinin dağılımını gösterir. Toprak bileşenleri arasında tane büyüklüğü en fazla olan çakıl taşı, en düşük olan ise kildir. Tane büyüklüğü yüksekten düşüğe doğru gidildikçe taneler arasındaki boşluklar da küçülmektedir. Diğer yandan, tane büyüklüğü düştükçe tanenin gramı başına olan yüzey alanı artmaktadır. Killi toprakların yüzey alanı büyük olup, taneler arasındaki boşluklar çok küçüktür. Toprak parçacıklarının boyutları küçüldükçe su tutma düzeyleri artar. Kil taneleri hidrofilik (su seven) bir yüzeye sahiptirler ve bu nedenle fazla miktarda bitkiye yarayışlı su tutarlar. Doğru cevap C’dir.
Soru 12
Suyun aşağı doğru yavaş hareket ettiği toprak yapıları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Tek tane yapı- Prizmatik yapı
B
Granüler yapı-Bloklu yapı
C
Bloklu yapı- Masif yapı
D
Katmanlı yapı- Masif yapı
E
Granüler yapı- Katmanlı yapı
Açıklama:
Su tek tane yapı ve granüler yapıda hızlı; bloklu yapı ve prizmatik yapıda orta hızlı ve katmanlı yapı ve tek parça (masif) yapıda yavaş hareket etmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi toprakta bulunan humin maddelerden biridir?
Seçenekler
A
Protein
B
Azotlu bileşikler
C
Yağlar
D
Organik asitler
E
Amino bileşikleri
Açıklama:
Toprakta bulunan organik maddeler yapılarındaki değişikliğe bağlı olarak “humin olmayan maddeler” ve “humin maddeleri” olmak üzere ikiye ayrılır. Toprak organik maddesinin %10-30’unu oluşturan humin olmayan maddeler içerisinde proteinler, azotlu bileşikler, karbonhidratlar, organik asitler, yağlar vb. yer alırken; humin maddeler monosakkarit, peptit, fenol ve amino bileşikleri olarak sıralanabilir. Humin maddeler toprak organik maddesinin etkin kısmı olup ileri derecede değişime uğramış, koyu renkli, yapısı belli olmayan ve mikrobiyolojik ayrışmaya dirençli olan gruptur. Doğru cevap E’dir.
Soru 14
Bitkiler için en faydalı toprak suyu türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sızan su
B
Higroskopik su
C
Kapiler su
D
Taban suyu
E
Bileşik su
Açıklama:
Bitkiler için en faydalı olan toprak suyu türü kapiler sudur. Kapiler su, toprak içerisinde yer alan kapiler boşluklarda ve toprak parçacıklarının etrafında bulunan sudur. Kapiler su, toprak ve su arasındaki çekim kuvveti ile var olur (adhezyon kuvveti) ve yerçekimi kuvvetinden büyük olduğundan aşağıya doğru süzülmez. Doğru cevap C’dir.
Soru 15
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp, karbondioksit miktarı arttığında aşağıdakilerden hangisinde artış gözlenir?
Seçenekler
A
Ortamın asidik özelliği
B
Köklerdeki kuru madde ağırlığı
C
Transpirasyon hızı
D
Köklerdeki dallanma
E
Generatif büyüme
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp, karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde bazı morfolojik ve fizyolojik değişimler ortaya çıkar. Köklerdeki kuru madde ağırlığı, köklerde dallanma, bitkideki transpirasyon hızı azalır ve generatif büyüme yavaşlarken; kök hücre suyunun pH derecesi düşerek, asidik bir ortam oluşmaktadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 16
Kök gelişmesi genel olarak hangi pH değerleri arasında daha iyidir?
Seçenekler
A
3,5-4,5
B
4,5-5,5
C
5,5-6,5
D
6,5-7,5
E
7,5-8,5
Açıklama:
pH toprakların önemli bir özelliği olup bitki büyümesi ve gelişmesinde önem arz etmektedir. Kök gelişmesi genelde hafif asidik topraklarda, pH 5,5 - 6,5 arasında daha iyidir. Yüksek pH dereceleri kök büyümesini engeller. Toprak pH’ı besin elementlerinin bitki tarafından alınabilmesi açısından önemlidir. Mikroelementlerden olan Fe, Mn, Zn, Cu ve Co asidik topraklarda daha çok çözündükleri için bitkiler tarafından daha kolay alınabilirler. Bor ve molibdenin içlerinde bulunduğu makroelementler ise daha nötr koşullar olan pH 6,5-7,5 arasında daha yarayışlıdırlar. Doğru cevap C’dir.
Soru 17
Bitkilerde yaralanma ile gerçekleşen su kaybı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Transpirasyon
B
Gutasyon
C
Evaporasyon
D
Eksüdasyon
E
Konsantrasyon
Açıklama:
Bitkilerde yaralanma ile gerçekleşen su kaybına eksüdasyon (yaşarma) denir. Yaşarma ile su kaybına en güzel örnek asma yapraklarının budanması sonucu gerçekleşen su kaybıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 18
Aşağıdaki kavram-tanım eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Adhezyon-Farklı maddeler arasındaki çekim kuvveti
B
Difüzyon-Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama kendiliğinden yayılması
C
Osmotik basınç- Suyun az yoğun ortamdan çok yoğun ortama doğru hareket etmesi
D
Gutasyon- Bitkilerde buharlaşma şeklinde gerçekleşen su kaybı
E
Kohezyon- Benzer özellik gösteren maddelerin birbirini çekmesi
Açıklama:
Bitkilerde buharlaşma şeklinde gerçekleşen su kaybı gutasyon değil, transpirasyondur (terleme). Gutasyon (damlama) ise bitkilerde sıvı şeklindeki su kaybıdır. Domates bitkisinde gerçekleşen gutasyon kolaylıkla gözlemlenebilir. Gutasyon birçok bitkide görülmesine rağmen nadiren görülmediği bitkiler de bulunmaktadır. Gutasyon olayı genellikle su alımının hızlı ve transpirasyonun yavaş olduğu durumlarda; yağışlı günlerin gecelerinde ve sabahın erken saatlerinde gerçekleşir. Doğru cevap D’dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi erozyon tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Rüzgar
B
Çığ
C
Kar
D
Yerçekimi
E
Buzul
Açıklama:
Erozyon, sebeplerine göre “su”, “rüzgar”, “çığ”, “yerçekimi” ve “buzul” erozyonu olmak üzere beş sınıfa ayrılmaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 20
Erozyonu önlemek amacıyla toprağın kış mevsimi boyunca çıplak bırakılmaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örtülü tarım
B
Toprak yönetimi
C
Malçlama
D
Ekim nöbeti
E
Nadas
Açıklama:
Erozyonu önlemek için yapılan uygulamalardan biri örtülü tarımdır. Bu uygulamada toprak kış mevsimi boyunca çıplak bırakılmamakta, bunun yerine baklagiller (yonca, çayır gülü, taş yoncası, bezelye, acı bakla vb.), buğdaygiller (çavdar, yulaf, arpa, darı vb.) ve hardal, turp gibi örtü bitkileri yalın veya karışım halinde ekilmektedir. Bu uygulamaya yeşil gübreleme de denilmektedir.
Doğru cevap A’dır.
Doğru cevap A’dır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi, suya doymuş toprakta fazla suyun akmasından sonra toprakta kalan su miktarını ifade eder?
Seçenekler
A
Tarla kapasitesi
B
Doyma noktası
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Solma noktası
Açıklama:
Tarla Kapasitesi: Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesi tarla kapasitesi olarak adlandırılır. Bir diğer ifade ile tarla kapasitesi, suya doymuş toprakta fazla suyun akmasından sonra toprakta kalan su miktarıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
Hayvan gübresi ya da torf gibi organik madde içeriği yüksek olan bir toprak, doygunluğa ulaştıktan sonra hacminin yüzde kaçı kadar su tutabilir?
Seçenekler
A
% 30
B
% 40
C
% 50
D
% 60
E
% 70
Açıklama:
Tarla kapasitesi, suya doymuş toprakta fazla suyun akmasından sonra toprakta kalan su miktarıdır. Su tutma kapasiteleri büyük olduğundan killi topraklar ile organik madde içeriği yüksek olan toprakların tarla kapasiteleri de yüksektir. Bu tür topraklar, doygunluğa ulaştıktan sonra hacimlerinin %40’ı kadar suyu tutabilirler. Kumlu topraklarda ise bu oran yalnızca %3’tür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi, suların toprak içerisine girmesini, aşağı katmanlara doğru süzülmesini ve toprağın su içeriğini etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Arazinin topoğrafik durumu
B
Topraktaki bitki örtüsü
C
Arazinin yüzölçümü
D
Toprak tekstürü (bünyesi)
E
Topraktaki mevcut su miktarı
Açıklama:
Dışarıdan gelen suların toprak içerisine girmesi ve aşağı katmanlara doğru süzülmesini etkileyen faktörler vardır. Toprakların su içerikleri üzerinde; başlıca arazinin topoğrafik durumu, topraktaki bitki örtüsü, toprak tekstürü (bünyesi), toprak strüktürü (yapısı), topraktaki mevcut su miktarı, toprak sıcaklığı ve toprak organik maddesinin cins ve miktarı önemli etki yapar. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 24
Bitkiler için en faydalı olan toprak suyu türü, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Higroskopik su
B
Bileşik su
C
Sızan su
D
Kapiler su
E
Taban suyu
Açıklama:
Kapiler Su: Toprak içerisinde yer alan kapiler boşluklarda ve toprak parçacıklarının etrafında bulunan sudur. Kapiler su toprak ve su arasındaki çekim kuvveti ile var olur (adhezyon kuvveti) ve yerçekimi kuvvetinden büyük olduğundan aşağıya doğru süzülmez. Bitkiler için en faydalı olan toprak suyu türüdür. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 25
Topraklarda su ve hava ile dolu boşluklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Topoğrafya
B
Adhezyon
C
Difüzyon
D
Kohezyon
E
Porozite
Açıklama:
Topraklarda su ve hava ile dolu porozite denilen boşluklar bulunur. Granüler, nemli toprakların porozite oranı %60, teksel yapılı, nemsiz toprakların ise %40 dolaylarındadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 26
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında, bitkilerde aşağıdaki morfolojik değişmelerden hangisi ortaya çıkmaz?
Seçenekler
A
Kök hücre zarlarında kalınlaşma görülür
B
Kök tüylerinin üremesi durur
C
Köklerde dallanma azalır
D
Kökteki kuru madde ağırlığı azalır
E
Kökler derinlere doğru gidemez
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde şu morfolojik değişmeler ortaya çıkar:
- Kök hücre zarlarında incelme görülür,
- Kök tüylerinin üremesi durur,
- Köklerde dallanma azalır,
- Kökteki kuru madde ağırlığı azalır,
- Kökler derinlere doğru gidemez ve
- Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır.
Soru 27
I. Arazinin topoğrafik durumu
II. Toprağın yarayışlı su içeriği
III. Sıcaklık
IV. pH (ortamın hidrojen iyonları konsantrasyonu)
V. Esinti ve rüzgar
Yukarıdakilerden hangileri, kök tüylerinin sayısı etkileyen çevre koşulları arasında yer alır?
II. Toprağın yarayışlı su içeriği
III. Sıcaklık
IV. pH (ortamın hidrojen iyonları konsantrasyonu)
V. Esinti ve rüzgar
Yukarıdakilerden hangileri, kök tüylerinin sayısı etkileyen çevre koşulları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
III, IV ve V
D
I, II ve IV
E
I, III ve V
Açıklama:
Kök tüylerinin sayısı çevre koşulları ile yakından ilgilidir. Bu etmenler:
- Toprağın yarayışlı su içeriği,
- Sıcaklık,
- pH (ortamın hidrojen iyonları konsantrasyonu),
- Toksik maddelerin bulunup bulunmaması,
- Elementlerin az ya da fazla bulunuşudur.
Soru 28
I. Transpirasyon
II. Porozite
III. Gutasyon
IV. Nütrient
V. Eksüdasyon
Yukarıdakilerden hangileri, bitkilerde su kaybı şekillerini ifade etmektedir?
II. Porozite
III. Gutasyon
IV. Nütrient
V. Eksüdasyon
Yukarıdakilerden hangileri, bitkilerde su kaybı şekillerini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve V
D
III, IV ve V
E
Yalnız II
Açıklama:
Bitkilerde transpirasyon (terleme) ve gutasyon (damlama) olmak üzere başlıca iki şekilde su kaybı olmaktadır. Transpirasyon ve gutasyon dışında bitkilerde yaralanma ile de su kaybı söz konusudur. Bu tür su kaybına eksüdasyon (yaşarma) denir. Yaşarma ile su kaybına en güzel örnek asma yapraklarının budanması sonucu gerçekleşen su kaybı verilebilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 29
Ülkemizdeki toprakların yüzde kaçında şiddetli ve çok şiddetli derecede erozyon tehlikesi mevcuttur?
Seçenekler
A
% 42
B
% 49
C
% 56
D
% 63
E
% 70
Açıklama:
Ülkemizdeki erozyon; Avrupa’dan 12, Afrika’dan 17 kat daha fazladır. Ülkemizde zirai alanların %59’unda, meraların %64’ünde, orman arazilerinin %54’ünde erozyon devam etmektedir. Topraklarımızın % 14’ünde hafif, % 20’sinde orta ve % 63’ünde şiddetli ve çok şiddetli derecede erozyon tehlikesi mevcuttur. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 30
Etkisi ve görülme sıklığı en büyük olan erozyon türü, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buzul erozyonu
B
Yerçekimi erozyonu
C
Çığ erozyonu
D
Rüzgar erozyonu
E
Su erozyonu
Açıklama:
Su erozyonu, diğer erozyon çeşitleri içerisinde etkisi ve görülme sıklığı en büyük olan erozyon türüdür. Ülkemizde topraklarımız %99 oranında su erozyonu ve %1 oranında rüzgar erozyonundan etkilenmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 31
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesine ad verilir?
Seçenekler
A
Toprak Nemi
B
Toprak Tekstürü
C
Toprak Strüktürü
D
Transpirasyon
E
Tarla Kapasitesi
Açıklama:
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesi tarla kapasitesi olarak adlandırılır. Bir diğer ifade ile tarla kapasitesi, suya doymuş toprakta fazla suyun akmasında sonra toprakta kalan su miktarıdır.
Soru 32
Su tutma kapasiteleri büyük olan topraklar, doygunluğa ulaştıktan sonra hacimlerinin %(yüzde) kaçı kadar suyu tutabilirler?
Seçenekler
A
Hacimlerinin %15’i(yüzdeonbeş) kadar suyu tutabilirler.
B
Hacimlerinin %10’u(yüzdeon) kadar suyu tutabilirler.
C
Hacimlerinin %40’ı(yüzdekırk)kadar suyu tutabilirler.
D
Hacimlerinin %50’si(yüzdeelli) kadar suyu tutabilirler.
E
Hacimlerinin %3’ü(yüzdeüç) kadar suyu tutabilirler.
Açıklama:
Su tutma kapasiteleri büyük olan killi topraklar ile organik madde içeriği yüksek olan toprakların tarla kapasiteleri de yüksektir. Bu tür topraklar, doygunluğa ulaştıktan sonra hacimlerinin % 40’ı kadar suyu tutabilirler. Kumlu topraklarda ise bu oran yalnızca % 3’tür. Bitki kök bölgesinin sürekli tarla kapasitesi durumunda tutulması gerekir. Damlama su, bu amaçla kullanılan bir sistemdir.
Soru 33
Bitkinin turgor basıncının düşmesi durumu aşağıda verilen hangi ifade ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Sürekli solma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Toprak suyu
D
Transpirasyon
E
Eksüdasyon
Açıklama:
Sürekli Solma Noktası: Doymuş halde bulunan topraktaki su bir yandan evaporasyonla toprak yüzünden kaybolurken bir kısmı da bitkilerin transpirasyonu ile uçup gitmektedir. Bu kayıp zamanla arttığında bitki kökleri topraktan suyu alamaz duruma gelir ve bitkinin turgor basıncı düşer. Toprağın bu haldeki durumuna sürekli solma noktası denir.
Soru 34
I. Tek tane yapı
II. Granüler yapı
III. Bloklu yapı
IV. Prizmatik yapı
V. Katmanlı yapı
VI. Tek parça (masif) yapı
Toprak yapıları ve suyun aşağı doğru hareketine etkileri bağlamında yukarıda verilenlerden hangileri orta hızlı bir yapıdadır?
II. Granüler yapı
III. Bloklu yapı
IV. Prizmatik yapı
V. Katmanlı yapı
VI. Tek parça (masif) yapı
Toprak yapıları ve suyun aşağı doğru hareketine etkileri bağlamında yukarıda verilenlerden hangileri orta hızlı bir yapıdadır?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
V-VII
D
I-IV
E
III-VI
Açıklama:
Farklı toprak yapıları ve suyun aşağı doğru hareketine etkileri aşağıdaki gibidir;
Tek tane yapı-Hızlı
Granüler yapı-Hızlı
Bloklu yapı-Orta hızlı
Prizmatik yapı-Orta hızlı
Katmanlı yapı-Yavaş
Tek parça (masif) yapı-Yavaş
Tek tane yapı-Hızlı
Granüler yapı-Hızlı
Bloklu yapı-Orta hızlı
Prizmatik yapı-Orta hızlı
Katmanlı yapı-Yavaş
Tek parça (masif) yapı-Yavaş
Soru 35
Aşağıda toprak tekstürü hakkında verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Toprağın bünyesinde bulunan 2 mm’den büyük çaplara sahip bileşenler çakıl ve taş olarak adlandırılır.
B
Tarımsal açıdan önemli olanlar ise 2 mm’den küçük çaptaki bileşenlerdir. Bu grubu kum ve çakıl kümeleri oluşturur.
C
Killi toprakların yüzey alanı büyük olup taneler arasındaki boşluklar
çok küçüktür.
çok küçüktür.
D
Kil taneleri, organik maddelerin (humus vb.) yardımıyla kümeleşirler. Bu
kümeler suyun filtrelenmesini (sızmasını) ve toprağın havalanmasını iyileştirir.
kümeler suyun filtrelenmesini (sızmasını) ve toprağın havalanmasını iyileştirir.
E
Toprak parçacıklarının boyutları küçüldükçe su tutma düzeyleri artar.
Açıklama:
Toprak tekstürü hakkında verilen doğru bilgiler aşağıdaki gibidir;
• Toprağın bünyesinde bulunan 2 mm’den büyük çaplara sahip bileşenler çakıl ve taş olarak adlandırılır.
• Tarımsal açıdan önemli olanlar ise 2 mm’den küçük çaptaki bileşenlerdir. Bu grubu kum, mil ve kil kümeleri oluşturur.
• Killi toprakların yüzey alanı büyük olup taneler arasındaki boşluklar
çok küçüktür.
• Kil taneleri, organik maddelerin (humus vb.) yardımıyla kümeleşerek suyun filtrelenmesini (sızmasını) ve toprağın havalanmasını iyileştirir.
• Toprak parçacıklarının boyutları küçüldükçe su tutma düzeyleri artar.
• Toprağın bünyesinde bulunan 2 mm’den büyük çaplara sahip bileşenler çakıl ve taş olarak adlandırılır.
• Tarımsal açıdan önemli olanlar ise 2 mm’den küçük çaptaki bileşenlerdir. Bu grubu kum, mil ve kil kümeleri oluşturur.
• Killi toprakların yüzey alanı büyük olup taneler arasındaki boşluklar
çok küçüktür.
• Kil taneleri, organik maddelerin (humus vb.) yardımıyla kümeleşerek suyun filtrelenmesini (sızmasını) ve toprağın havalanmasını iyileştirir.
• Toprak parçacıklarının boyutları küçüldükçe su tutma düzeyleri artar.
Soru 36
I. Proteinler
II. Azotlu bileşikler
III. Karbonhidratlar
IV. Peptit
V. Organik asitler
VI. Yağlar
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toprakta bulunan, humin olmayan maddelerdendir?
II. Azotlu bileşikler
III. Karbonhidratlar
IV. Peptit
V. Organik asitler
VI. Yağlar
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toprakta bulunan, humin olmayan maddelerdendir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
V-VI
C
I-II-III-IV-V
D
I-II-III-V-VI
E
III-IV-V-VI
Açıklama:
Toprakta bulunan humin olmayan maddeler:
Bu grupta maddesel değişimin olmadığı veya çok azolduğu ölü bitkisel, hayvansal veya toprak canlılarına ait dokular yer almaktadır. Toprak organik maddesinin %10-30’u humin olmayan maddelerden oluşmaktadır. Bu grup içerisinde proteinler, azotlu bileşikler, karbonhidratlar, organik asitler, yağlar, vb. yer almaktadır.
Bu grupta maddesel değişimin olmadığı veya çok azolduğu ölü bitkisel, hayvansal veya toprak canlılarına ait dokular yer almaktadır. Toprak organik maddesinin %10-30’u humin olmayan maddelerden oluşmaktadır. Bu grup içerisinde proteinler, azotlu bileşikler, karbonhidratlar, organik asitler, yağlar, vb. yer almaktadır.
Soru 37
I. Toprak organik maddesinin etkin kısmıdır.
II. İleri derecede değişime uğramıştır.
III. Koyu renklidir.
IV. Yapısı belli olmayan ve mikrobiyolojik ayrışmaya dirençlidir.
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toprakta bulunan, humin olan maddelerin özelliklerindendir?
II. İleri derecede değişime uğramıştır.
III. Koyu renklidir.
IV. Yapısı belli olmayan ve mikrobiyolojik ayrışmaya dirençlidir.
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri toprakta bulunan, humin olan maddelerin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I-II
B
I-IV
C
I-III-IV
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Toprakta bulunan, humin olan maddelerin özellikleri aşağıda verilmiştir.
Humin maddeleri: Toprak organik maddesinin etkin kısmı olup ileri derecede değişime uğramış, koyu renkli, yapısı belli olmayan ve mikrobiyolojik ayrışmaya dirençli olan gruptur. Bu grubu monosakkarit, peptit, fenol ve amino bileşikleri oluşturur.
Humin maddeleri: Toprak organik maddesinin etkin kısmı olup ileri derecede değişime uğramış, koyu renkli, yapısı belli olmayan ve mikrobiyolojik ayrışmaya dirençli olan gruptur. Bu grubu monosakkarit, peptit, fenol ve amino bileşikleri oluşturur.
Soru 38
'Benzer özellik gösteren maddelerin birbirini çekmesidir' tanımlaması aşağıdaki hangi kavrama aittir?
Seçenekler
A
Kohezyon
B
Difüzyon
C
Osmotik basınç
D
Aerobik solunum
E
Adhezyon
Açıklama:
Kavramlar ve anlamları aşağıdaki gibidir;
Adhezyon: Farklı maddeler arasındaki çekim kuvvetidir.
Difüzyon: Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinden yayılmasıdır.
Osmotik basınç: Suyun az yoğun ortamdan çok yoğun örteme doğru hareketidir.
Kohezyon: Benzer özellik gösteren maddelerin birbirini çekmesidir.
Aerobik solunum: Oksijenli solunum demektir.
Adhezyon: Farklı maddeler arasındaki çekim kuvvetidir.
Difüzyon: Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinden yayılmasıdır.
Osmotik basınç: Suyun az yoğun ortamdan çok yoğun örteme doğru hareketidir.
Kohezyon: Benzer özellik gösteren maddelerin birbirini çekmesidir.
Aerobik solunum: Oksijenli solunum demektir.
Soru 39
I. Kök hücre zarlarında incelme görülür,
II. Kök tüylerinin üremesi durur,
III. Bitkide transpirasyon hızı azalır,
IV. Bitkide fotosentez çok yavaşlar,
V. Generatif büyüme yavaşlar veya durur.
Yukarıda verilenlerden hangi/hangileri, toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde oluşan morfolojik değişmelerdir?
II. Kök tüylerinin üremesi durur,
III. Bitkide transpirasyon hızı azalır,
IV. Bitkide fotosentez çok yavaşlar,
V. Generatif büyüme yavaşlar veya durur.
Yukarıda verilenlerden hangi/hangileri, toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde oluşan morfolojik değişmelerdir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
IV-V
D
I-IV
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde oluşan morfolojik değişmeler aşağıda verilmiştir;
• Kök hücre zarlarında incelme görülür,
• Kök tüylerinin üremesi durur,
• Köklerde dallanma azalır,
• Kökteki kuru madde ağırlığı azalır,
• Kökler derinlere doğru gidemez ve
• Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır.
• Kök hücre zarlarında incelme görülür,
• Kök tüylerinin üremesi durur,
• Köklerde dallanma azalır,
• Kökteki kuru madde ağırlığı azalır,
• Kökler derinlere doğru gidemez ve
• Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır.
Soru 40
Aşağıda verilenlerden hangisi toprak havası konusundaki 'fizyolojik değişmeler'den biridir?
Seçenekler
A
Köklerde dallanma azalır
B
Köklerin su ve suda çözünmüş besin elementlerini alma gücü azalır
C
Kökteki kuru madde ağırlığı azalır
D
Kökler derinlere doğru gidemez
E
Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde oluşan fizyolojik değişmeler aşağıda verilmiştir;
• Toprak havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı artınca solunumlarını aerob yapan kökler, hayatlarını anaerob sürdürmeye çalışırlar,
• Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalır,
• Kök hücre suyunun pH derecesi düşer, asidik bir ortam oluşur,
• Köklerin su ve suda çözünmüş besin elementlerini alma gücü azalır,
• Bitkide transpirasyon hızı azalır,
• Bitkide fotosentez çok yavaşlar,
• Generatif büyüme yavaşlar veya durur.
• Toprak havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı artınca solunumlarını aerob yapan kökler, hayatlarını anaerob sürdürmeye çalışırlar,
• Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalır,
• Kök hücre suyunun pH derecesi düşer, asidik bir ortam oluşur,
• Köklerin su ve suda çözünmüş besin elementlerini alma gücü azalır,
• Bitkide transpirasyon hızı azalır,
• Bitkide fotosentez çok yavaşlar,
• Generatif büyüme yavaşlar veya durur.
Soru 41
Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarına ................ denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Solma noktası
D
Faydalı su
E
Toprak tekstürü
Açıklama:
Doyma Noktası: Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarıdır. Bu koşulda bitki kökleri yeterli oranda hava alamazlar.
Soru 42
Aşağıdaki tarla toprak tiplerinden hangisinin tarla kapasitesi en düşüktür?
Seçenekler
A
Kumlu toprak
B
Tınlı toprak
C
Milli toprak
D
Çakıl taşı
E
Milli tınlı toprak
Açıklama:
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesi tarla kapasitesi olarak adlandırılır. Bir diğer ifade ile tarla kapasitesi, suya doymuş toprakta fazla suyun akmasında sonra toprakta kalan su miktarıdır. Su tutma kapasiteleri büyük olduğundan killi topraklar ile organik madde içeriği yüksek olan toprakların tarla kapasiteleri de yüksektir. Bu tür topraklar, doygunluğa ulaştıktan sonra hacimlerinin %40’ı kadar suyu tutabilirler. Kumlu topraklarda ise bu oran yalnızca %3’tür.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi toprağın su içeriğini etkileyen etmenlerden değildir?
Seçenekler
A
Toprak inorganik maddesinin cins ve miktarı
B
Toprak tekstürü
C
Toprak strüktürü
D
Toprak sıcaklığı
E
Arazinin topoğrafik durumu
Açıklama:
Yağmur suyu ve sulama suları toprak suyunun başlıca iki kaynağıdır. Dışarıdan gelen bu suların toprak içerisine girmesi ve aşağı katmanlara doğru süzülmesini etkileyen faktörler vardır. Toprakların su içerikleri üzerinde; başlıca arazinin topoğrafik durumu, topraktaki bitki örtüsü, toprak tekstürü (bünyesi), toprak strüktürü (yapısı), topraktaki mevcut su miktarı, toprak sıcaklığı ve toprak organik maddesinin cins ve miktarı önemli etki yapar
Soru 44
- Toprak-su ilişkisini
- Havalanmayı
- Mikroorgnizma faaliyetini
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Topraktaki boşluk hacmi; toprak-su ilişkisini, havalanmayı, mikroorgnizma faaliyetini ve bunlara bağlı olarak bitki besin elementlerinin yarayışlılıklarını etkiler.
Soru 45
Toprakta bulunan, devamlı ayrışarak değişen, bitkisel, hayvansal ve toprak canlılarına ait dokularla onların sentez ürünlerini içeren ölü organik maddelerin tümüne .......... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri sşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri sşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Humus
B
Adhezyon
C
Difüzyon
D
Kohezyon
E
Nütrient
Açıklama:
Humus; toprakta bulunan, devamlı ayrışarak değişen, bitkisel, hayvansal ve toprak canlılarına ait dokularla onların sentez ürünlerini içeren ölü organik maddelerin tümüne verilen addır.
Soru 46
- Bitkileri toprağa bağlamak
- Topraktan su ve mineral maddeleri almak
- Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını sağlamak
- Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Toprak-bitki ilişkisinde bitki köklerinin dört önemli görevi vardır:
• Bitkileri toprağa bağlamak,
• Topraktan su ve mineral maddeleri almak,
• Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını sağlamak ve
• Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
• Bitkileri toprağa bağlamak,
• Topraktan su ve mineral maddeleri almak,
• Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını sağlamak ve
• Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Soru 47
Topraklarda su ve hava ile dolu boşluklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Porozite
B
Adhezyon
C
Kohezyon
D
Nütrient
E
Gutasyon
Açıklama:
Topraklarda su ve hava ile dolu porozite denilen boşluklar bulunur. Granüler, nemli toprakların porozite oranı %60, teksel yapılı, nemsiz toprakların ise %40 dolaylarındadır.
Soru 48
Köklerin toprakta büyümesi için ideal sıcaklık aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0-5 °C
B
5-10 °C
C
10-15 °C
D
15-20 °C
E
20-25 °C
Açıklama:
Bitkilerde kök büyümesi sıcaklıktan doğrudan etkilenir. Optimum koşulların altında veya üstündeki sıcaklıklar kök büyümesini olumsuz etkiler. Şekil 3.4’de patates fidesi köklerinin sıcaklıkla değişimi gösterilmektedir. Bu şekle göre 20 °C kökler için optimum sıcaklık olup, 15-20 °C arası sıcaklıklar da uygundur.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi kök tüylerinin sayısına etki eden çevre koşullarından değildir?
Seçenekler
A
Işık
B
Toprağın yarayışlı su içeriği
C
Sıcaklık
D
pH
E
Toksik maddelerin bulunup bulunmaması
Açıklama:
Kök tüylerinin sayısı çevre koşulları ile yakından ilgilidir. Bu etmenler:
• Toprağın yarayışlı su içeriği,
• Sıcaklık,
• pH (ortamın hidrojen iyonları konsantrasyonu),
• Toksik maddelerin bulunup bulunmaması,
• Elementlerin az ya da fazla bulunuşudur.
• Toprağın yarayışlı su içeriği,
• Sıcaklık,
• pH (ortamın hidrojen iyonları konsantrasyonu),
• Toksik maddelerin bulunup bulunmaması,
• Elementlerin az ya da fazla bulunuşudur.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi buharlaşma şeklinde su kaybı anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Transpirasyon
B
Gutasyon
C
Kohezyon
D
Osmoz
E
Difüzyon
Açıklama:
Bitkilerde buharlaşma şeklinde su kaybına transpirasyon denir.
Soru 51
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesi ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Tarla kapasitesi
B
Doyma noktası
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Toprak suyu
Açıklama:
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesi tarla kapasitesi olarak adlandırılır. Bir diğer ifade ile tarla kapasitesi, suya doymuş toprakta fazla suyun akmasında sonra toprakta kalan su miktarıdır.
Soru 52
Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erozyon
B
Evapotranspirasyon
C
Doyma noktası
D
Sızma
E
Toprak tekstürü
Açıklama:
Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarıdır. Bu koşulda bitki kökleri yeterli oranda hava alamazlar.
Soru 53
Düz arazilerin eğim sınırı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%4’den küçük olan arazilerdir
B
%4’den büyük olan arazilerdir
C
%10 dan büyük olan arazilerdir
D
%6’den büyük %9'dan küçük arazilerdir
E
%12’den büyük olan arazilerdir
Açıklama:
Düz araziler, eğimi %4’den küçük olan arazilerdir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi toprak organik maddesinin toprak - su ilişkisindeki etkilerinden değildir?
Seçenekler
A
Organik madde, kil bünyeli topraklarda toprağın gevşek bir yapı kazanmasını sağlar.
B
Kum bünyeli topraklarda organik madde, toprak tanelerini birbirine bağlayarak toprağın su tutma kapasitesini artırır ve böylece toprak yapısının iyileşmesini sağlar.
C
Toprak yüzeyindeki organik madde katmanı yağmur damlalarının toprağa çarpma hızını azaltır ve bu çarpma etkisi ile meydana gelecek toprak kopma etkisini engeller.
D
Toprağın üst kısmında bulunan organik madde toprak suyunun buharlaşarak kaybını önler.
E
Toprak havasında bulunan su buharıdır. Çok kurak koşullar dışında bitkiler su buğusundan faydalanamazlar.
Açıklama:
Organik madde, kil bünyeli topraklarda toprağın gevşek bir yapı kazanmasını sağlar. Kum bünyeli topraklarda organik madde, toprak tanelerini birbirine bağlayarak toprağın su tutma kapasitesini artırır ve böylece toprak yapısının iyileşmesini sağlar. Toprak yüzeyindeki organik madde katmanı yağmur damlalarının toprağa çarpma hızını azaltır ve bu çarpma etkisi ile meydana gelecek toprak kopma etkisini engeller. Toprağın organik madde içeriği, yağmur veya sulama suyunun aşağı tabakalara sızmasını iyileştirir. Böylece suyun yüzeysel akışa geçmesi ve toprağın bir yerden başka bir yere taşınması engellenmiş olur. Toprağın üst kısmında bulunan organik madde toprak suyunun buharlaşarak kaybını önler.
Soru 55
Kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Higroskopik Su
B
Bileşik su
C
Su buğusu
D
Taban suyu
E
Sızan su
Açıklama:
Higroskopik su; kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüdür. Bitkiler çok kurak koşullar dışında bu sudan faydalanamazlar.
Soru 56
Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinde yayılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Difüzyon
B
Osmatik basınç
C
Kohezyon
D
Adhezyon
E
Aerobik solunum
Açıklama:
Difüzyon: Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinde yayılmasıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde meydana gelen morfolojik değişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kök hücre zarlarında incelme görülür.
B
Kök tüylerinin üremesi durur.
C
Kökteki kuru madde ağırlığı azalır.
D
Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır.
E
Bitkide transpirasyon hızı azalır.
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde meydana glen morfolojik özellikler şunlardır: Kök hücre zarlarında incelme görülür, kök tüylerinin üremesi durur, köklerde dallanma azalır, kökteki kuru madde ağırlığı azalır, kökler derinlere doğru gidemez ve bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde meydana gelen fizyolojik değişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Köklerde dallanma azalır.
B
Bitkide fotosentez çok yavaşlar.
C
Bitkide transpirasyon hızı azalır.
D
Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalır.
E
Generatif büyüme yavaşlar veya durur.
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde meydana glen fizyolojik özellikler şunlardır: Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalır, bitkide transpirasyon hızı azalır, bitkide fotosentez çok yavaşlar, generatif büyüme yavaşlar veya durur.
Soru 59
Toprağın bulunduğu yerden; yağışlar, sel suları, rüzgâr, çığ vb. etkenlerle taşınması olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gözeneksel transpirasyon
B
Çiğ
C
Gutasyon
D
Erozyon
E
Entiküler transpirasyon
Açıklama:
Erozyon, toprağın bulunduğu yerden; yağışlar, sel suları, rüzgâr, çığ vb. etkenlerle taşınması olayıdır.
Soru 60
Bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bitkisel önlemler
B
Malçlama
C
Kültürel işlemler
D
Gutasyon
E
Eksüdasyon
Açıklama:
Bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi işlem,ne malçlama denilmektedir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi faydalı suyun formülle gösterimidir?
Seçenekler
A
Faydalı su= Tarla kapasitesi - Doyma noktası
B
Faydalı su= Solma noktası - Tarla kapasitesi
C
Faydalı su= Tarla kapasitesi - Solma noktası
D
Faydalı su= Solma noktası - Doyma noktası
E
Faydalı su= Doyma noktası - Tarla kapasitesi
Açıklama:
Toprakta bitkinin yararlandığı su miktarı, o toprağın tarla kapasitesi ile solma noktası arasında bulunan sudur. Buna faydalı su denir. Faydalı su, formülle şu şekilde gösterilebilir.
Faydalı su= Tarla kapasitesi- Solma noktası.
Faydalı su= Tarla kapasitesi- Solma noktası.
Soru 62
Benzer özellik gösteren maddelerin birbirini çekmesi olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Adhezyon
B
Difüzyon
C
Osmotik basınç
D
Kohezyon
E
Gutasyon
Açıklama:
Benzer özellik gösteren maddelerin birbirini çekmesi olayına kohezyon denilmektedir.
Soru 63
Toprak yüzeyine kuvvetli bir şekilde gelip yerçekimi ile aşağıya doğru süzülen suların toprak tabanında geçirimsiz bir tabakaya (kil tabaka veya ana kaya) rast gelmesi ve dolayısıyla daha fazla ilerleyemeyerek burada birikmesi sonucu oluşan sulara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sızan su
B
Kapiler su
C
Higroskopik su
D
Su buğusu
E
Taban suyu
Açıklama:
Toprak yüzeyine kuvvetli bir şekilde gelip yerçekimi ile aşağıya doğru süzülen suların toprak tabanında geçirimsiz bir tabakaya (kil tabaka veya ana kaya) rast gelmesi ve dolayısıyla daha fazla ilerleyemeyerek burada birikmesi sonucu oluşan sulara taban suyu denir.
Soru 64
I. Bitkileri toprağa bağlamak
II. Topraktan su ve mineral maddeleri almak
III. Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek
Yukarıdakilerden hangileri toprak-bitki ilişkilerinde bitki köklerinin görevlerindendir?
II. Topraktan su ve mineral maddeleri almak
III. Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek
Yukarıdakilerden hangileri toprak-bitki ilişkilerinde bitki köklerinin görevlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toprak-bitki ilişkisinde bitki köklerinin dört önemli görevi vardır:
Bitkileri toprağa bağlamak,
Topraktan su ve mineral maddeleri almak,
Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını saglamak
Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Bitkileri toprağa bağlamak,
Topraktan su ve mineral maddeleri almak,
Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını saglamak
Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Soru 65
Bitkilerde sıvı şeklinde su kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gutasyon
B
Transpirasyon
C
Porozite
D
Entiküler
E
Ketiküler
Açıklama:
Bitkilerde sıvı şeklinde su kaybına Gutasyon (Damlama) denir.
Soru 66
Bitkilerde yaralanma ile meydana gelen su kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Guttasyon
B
Eksüdasyon
C
Transpirasyon
D
Malçlama
E
Kohezyon
Açıklama:
Bitkilerde transpirasyon ve gutasyon olmak üzere başlıca iki şekilde su kaybı olmaktadır. Transpirasyon ve gutasyon dışında bitkilerde yaralanma ile de su kaybı söz konusudur. Bu tür su kaybına eksüdasyon (yaşarma) denir.
Soru 67
Ülkemizde en çok görülen erozyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rüzgar erozyonu
B
Buzul erozyonu
C
Su erozyonu
D
Yerçekimi erozyonu
E
Çığ erozyonu
Açıklama:
Ülkemizde topraklarımız %99 oranında su erozyonu ve %1 oranında rüzgâr erozyonundan etkilenmektedir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi tarım alanlarında erozyonun önlenmesi için toprağın kış mevsimi boyunca çıplak bırakılması yerine baklagiller, buğdaylar ve hardal, turp gibi örtü bitkilerinin yalın veya karışım halinde ekilmesi şeklinde yapılan uygulamaya verilen isimdir?
Seçenekler
A
Yeşil gübreleme
B
Kültürel işlemler
C
Fiziksel önlemler
D
Malçlama
E
Bitkisel önlemler
Açıklama:
Tarım alanlarında erozyonun önlenmesi için uygulanan bir yöntem de örtülü tarımdır. Bu uygulamada toprak kış mevsimi boyunca çıplak bırakılmamakta bunun yerine baklagiller (yonca, çayır gülü, taş yoncası, bezelye, acı bakla, vb.), buğdaygiller (çavdar, yulaf, arpa, darı, vb.) ve hardal, turp gibi örtü bitkileri yalın veya karışım halinde ekilmektedir. Bu uygulamaya yeşil gübreleme denilmektedir.
Soru 69
Doymuş halde bulunan topraktaki su bir yandan evaporasyonla toprak yüzünden kaybolurken bir kısmı da bitkilerin transpirasyonu ile uçup gitmektedir. Bu kayıp zamanla arttığında bitki kökleri topraktan suyu alamaz duruma gelir ve bitkinin turgor basıncı düşer. Toprağın bu haldeki durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Adhezyon
Açıklama:
Doymuş halde bulunan topraktaki su bir yandan evaporasyonla toprak yüzünden kaybolurken bir kısmı da bitkilerin transpirasyonu ile uçup gitmektedir. Bu kayıp zamanla arttığında bitki kökleri topraktan suyu alamaz duruma gelir ve bitkinin turgor basıncı düşer. Toprağın bu haldeki durumuna sürekli solma noktası denir.
Soru 70
Toprakta bitkinin yararlandığı su miktarı, o toprağın tarla kapasitesi ile solma noktası arasında bulunan sudur. Buna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Difüzyon
Açıklama:
Toprakta bitkinin yararlandığı su miktarı, o toprağın tarla kapasitesi ile solma noktası arasında bulunan sudur. Buna faydalı su denir.
Soru 71
Genel olarak bitkinin topraktan aldığı suyun miktarını arttıran faktör nedir?
Seçenekler
A
Suyun alınmasında uygulanan gücün, suyun toprakta tutulmasını sağlayan fiziksel güçten yüksekliği
B
Suyun alınmasında uygulanan gücün, toprağın doyma noktasına yaklaşması
C
Suyun alınmasında uygulanan gücün, tarla kapasitesi ile azalması
D
Toprağın sürekli solma noktasının artması
E
Faydalı su miktarı artarak suyun alınmasını sağlayan gücü azaltması
Açıklama:
Genel olarak bitki tarafından alınan su miktarı suyun alınmasında uygulanan gücün, suyun toprakta tutulmasını sağlayan fiziksel güçten yüksekliği oranında artar. Toprağın doyma noktasına yaklaşması, tarla kapasitesinin azalması bitkilerin su almasını güçleştirici faktörlerdir. Ayrıca faydalı su miktarının artması bitkilerin alması için gerekli suyu hazır hale getirir.
Soru 72
Toprağın inorganik içeriğinin dağılımı aşağıdaki kavramların hangisi ile belirtilir?
Seçenekler
A
Toprak strüktürü
B
Toprak tekstürü
C
Humus
D
Hummin maddde
E
Toprak yapısı
Açıklama:
Toprak tekstürü toprakların inorganik içeriklerinin dağılımını gösterir.
Soru 73
Aşağıda verilen humuslu toprakların su tutma kapasitesine etkisi ile ilgili faydalardan hangisi toprak taşınmasını engellemesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Organik maddenin, kil bünyeli topraklarda toprağın gevşek bir yapı kazanmasını sağlaması
B
Kum bünyeli topraklarda organik maddenin, toprak tanelerini birbirine bağlayarak toprağın su tutma kapasitesini artırması
C
Toprak yüzeyindeki organik madde katmanının yağmur damlalarının toprağa çarpma hızını azaltması
D
Toprağın humus miktarının, yağmur veya sulama suyunun aşağı tabakalara sızmasını iyileştirmesi
E
Toprağın üst kısmında bulunan organik maddenin toprak suyunun buharlaşarak kaybını önlemesi
Açıklama:
Toprağın organik madde içeriği, yağmur veya sulama suyunun aşağı tabakalara sızmasını iyileştirir. Böylece suyun yüzeysel akışa geçmesi ve toprağın bir yerden başka bir yere taşınması engellenmiş olur.
Soru 74
Bitkilerin çöl ortamı gibi çok kurak ortamlar dışında faydalanamadığı su türleri aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Sızan su ve kapiler su
B
Bileşik su ve kapiler su.
C
Higroskopik su ve su buğusu
D
Higroskopik su ve taban suyu
E
Sızan su ve su buğusu
Açıklama:
Bitkiler higroskopik su ve su buğusundan çöl ortamı gibi çok kurak ortamlar dışında faydalanamazlar.
Soru 75
Nehir, dere ve bataklık gibi bölgelerde su ilgisi ortalama olan bitkilerin kök gelişiminin zayıflığının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Topraktaki fazla suyun metan eksikliğine neden olması
B
Toprak humusunun su tarafından çabuk parçalanması
C
Suya doygun olan bu bölgelerde kaya tabakasının fazla olması
D
Toprak yüzeyi ile atmosfer arasındaki mesafenin fazla olması
E
Topağın suya doygun olması nedeniyle oksijen eksikliği olması
Açıklama:
Su ile doymuş topraklarda kök gelişmesi oksijen eksikliği nedeniyle büyük oranda sınırlanır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi toprak içi havasının oksijen miktarının azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde gözlenen fizyolojik değişimlerdendir?
Seçenekler
A
Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalması
B
Kök tüylerinin üremesinin durması
C
Kök hücre zarlarında incelmesi
D
Kökteki kuru madde ağırlığının azalması
E
Köklerde dallanma azalması
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında kök hücre zarlarının geçirgenliği azalması bitkilerde görülen fizyolojik değişimlerdendir.
Soru 77
Saksıda bulunan domates, odada güneş gören bir noktaya yerleştirilir ve üzerine plastik bir torba geçirilir ise kısa bir süre sonra yaprak uçlarında oluşan su kaybının türü seçeneklerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Gözeneksel transpirasyon
B
Gutasyon
C
Kütiküler transpirasyon
D
Entiküler transpirasyon
E
Eksüdasyon
Açıklama:
Saksıda bulunan domates, odada güneş gören bir noktaya yerleştirilir ve üzerine plastik bir torba geçirilir ise kısa bir süre sonra yaprak uçlarında oluşan su kaybı sıvı şeklinde olduğu için gutasyondur.
Soru 78
Anız yakılmaması erozyon önlenmesi için uygulanan tekniklerinden hangisine dahil edilir?
Seçenekler
A
Yeşil gübreleme
B
Toprak yönetimi
C
Fiziksel önlemler
D
Kültürel işlemler
E
Bitkisel önlemler
Açıklama:
Yağış ve sel olaylarının fazla yaşandığı bahar aylarında erozyonun önlenmesi için toprak yüzeyinin bitkilendirilmesi gerekir. Bunun için hasat sonrası sap ve saman gibi bitki artıkları tarlada bırakılmalı, anız yakılmamalıdır. Anız yakmak, topraktaki faydalı mikroorganizmaları ve canlıları öldürmekte, anızla birlikte topraktaki organik maddeler de yandığı için toprağın verimi düşmektedir.
Soru 79
Toprağın su nedeniyle erozyonunun önlenmesi için yapılan çalışmalarda asıl amaç nedir?
Seçenekler
A
Çok çeşitli tarımsal ürün elde edilmesi
B
Toprağın verimliliğinin devamının sağlanması
C
Toprağın verimliliği arttırılması
D
Yağmur damlasının düştüğü ve toprağın oluştuğu yerde tutulması
E
Yeşil ve tarımsal alanların arttırılması
Açıklama:
Toprağın su nedeniyle erozyona uğramasını engellemek için yapılan tüm koruma önlemlerinde temel amaç; yağmur damlasını düştüğü ve toprağın oluştuğu yerde tutabilmektir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi erozyonun önlenmesi için yapılan kültürel işlemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Teraslama yapılması
B
Yeşil gübreleme yapılması
C
Malçlama yapılması
D
Örtülü tarım uygulaması
E
Islah çalışmalarının yapılması
Açıklama:
Malçlama bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi olarak tanımlanan bir kültürel erozyon önleme işlemidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri toprağın su içeriğini etkileyen etmenlerdendir?
I. Arazinin topoğrafik yapısı
II. Toprak strüktürü
III. Toprak sıcaklığı
IV. Toprak tekstürü
I. Arazinin topoğrafik yapısı
II. Toprak strüktürü
III. Toprak sıcaklığı
IV. Toprak tekstürü
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I,III ve IV
D
II,III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Toprakların su içerikleri üzerinde; başlıca arazinin topoğrafik durumu, topraktaki bitki örtüsü, toprak tekstürü (bünyesi), toprak strüktürü (yapısı), topraktaki mevcut su miktarı, toprak sıcaklığı ve toprak organik maddesinin cins ve miktarı önemli etki yapar.
Soru 82
Toprak tekstürü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toprak yapısı anlamına gelmektedir.
B
Toprak tekstürü toprak işleme derinliğine göre değişebilir.
C
Toprakların organik içeriklerinin dağılımını gösterir.
D
Toprak bünyesi anlamına gelmektedir.
E
Toprak parçacıklarının boyutları küçüldükçe su tutma düzeyleri azalır.
Açıklama:
Toprak tekstürü, toprağın inorganik içeriklerinin dağılımını gösterir ve toprak bünyesi anlamına gelmektedir.
Soru 83
Toprakta bulunan, devamlı ayrışarak değişen, bitkisel, hayvansal ve toprak canlılarına ait dokularla onların sentez ürünlerini içeren ölü organik maddelerin tümüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Humus
B
Teksel yapılar
C
Tın
D
Kil
E
Mil
Açıklama:
Toprakta bulunan, devamlı ayrışarak değişen, bitkisel, hayvansal ve toprak canlılarına ait dokularla onların sentez ürünlerini içeren ölü organik maddelerin tümüne humus denir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi humin maddelerden biridir?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Fenol bileşikleri
C
Azotlu bileşikler
D
Organik asitler
E
Yağlar
Açıklama:
Humin olmayan maddeler: Bu grupta maddesel değişimin olmadığı veya çok az olduğu ölü bitkisel, hayvansal veya toprak canlılarına at dokular yer almaktadır.
Toprak organik maddesinin %10-30’u humin olmayan maddelerden oluşmaktadır. Bu grup içerisinde proteinler, azotlu bileşikler, karbonhidratlar, organik asitler, yağlar, vb. yer almaktadır.
Humin maddeler: Toprak organik maddesinin etkin kısmı olup ileri derecede değişime uğramış, koyu renkli, yapısı belli olmayan ve mikrobiyolojik ayrışmaya dirençli olan gruptur. Bu grubu monosakkarit, peptit, fenol ve amino bileşikleri oluşturur.
Toprak organik maddesinin %10-30’u humin olmayan maddelerden oluşmaktadır. Bu grup içerisinde proteinler, azotlu bileşikler, karbonhidratlar, organik asitler, yağlar, vb. yer almaktadır.
Humin maddeler: Toprak organik maddesinin etkin kısmı olup ileri derecede değişime uğramış, koyu renkli, yapısı belli olmayan ve mikrobiyolojik ayrışmaya dirençli olan gruptur. Bu grubu monosakkarit, peptit, fenol ve amino bileşikleri oluşturur.
Soru 85
Kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kapiller Su
B
Bileşik Su
C
Su Buğusu
D
Taban Suyu
E
Hidroskopik Su
Açıklama:
Kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüne Hidroskopik Su denir. Bitkiler çok kurak koşullar dışında bu sudan faydalanamazlar.
Soru 86
Bitkiler için en faydalı toprak suyu türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapiller Su
B
Bileşik Su
C
Su Buğusu
D
Taban Suyu
E
Hidroskopik Su
Açıklama:
Kapiler Su: Toprak içerisinde yer alan kapiler boşluklarda ve toprak parçacıklarının etrafında bulunan sudur. Kapiler su toprak ve su arasındaki çekim kuvveti ile var olur (adhezyon kuvvet) ve yerçekimi kuvvetinden büyük olduğundan aşağıya doğru süzülmez. Bitkiler için en faydalı olan toprak suyu türüdür.
Soru 87
Bitkilerin faydalanamadıkları toprak suyu türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapiller Su
B
Bileşik Su
C
Su Buğusu
D
Taban Suyu
E
Hidroskopik Su
Açıklama:
Bileşik su: Toprakta Alüminyum (Al), Demir (Fe) ve Silis (S) gibi metallerin oksitlerine bağlı olarak bulunan sudur. Bitkiler bu sudan faydalanamazlar.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi toprak-bitki ilişkisinde bitki köklerinin görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bitkileri toprağa bağlamak.
B
Topraktan su ve mineral maddeleri almak.
C
Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını sağlamak.
D
İnorganik bileşikleri toprağa sentezlemek.
E
Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Açıklama:
Toprak-bitki ilişkisinde bitki köklerinin dört önemli görevi vardır. Bunlar;
Bitkileri toprağa bağlamak.
Topraktan su ve mineral maddeleri almak.
Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını sağlamak.
Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Bitkileri toprağa bağlamak.
Topraktan su ve mineral maddeleri almak.
Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını sağlamak.
Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Soru 89
Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Faydalı su
D
Higroskopik su
E
Kapiler su
Açıklama:
Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarına doyma noktası denir.
Soru 90
Kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunana toprak suyu türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bileşik su
B
Su buğusu
C
Higroskopik su
D
Kapiler su
E
Sızan su
Açıklama:
Kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunana toprak suyu türüne Higroskopik su denir.
Soru 91
Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinde yayılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Osmotik basınç
B
Kohezyon
C
Adhezyon
D
Difüzyon
E
Gutasyon
Açıklama:
Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinde yayılmasına difüzyon denir.
Soru 92
I. Bitkileri toprağa bağlamak.
II. Topraktan su ve mineral maddeleri almak.
III. Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Yukarıdakilerden hangileri Toprak-bitki ilişkilerinde bitki köklerinin görevlerindendir?
II. Topraktan su ve mineral maddeleri almak.
III. Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Yukarıdakilerden hangileri Toprak-bitki ilişkilerinde bitki köklerinin görevlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Toprak-bitki ilişkisinde bitki köklerinin dört önemli görevi vardır:
• Bitkileri toprağa bağlamak,
• Topraktan su ve mineral maddeleri almak,
• Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını saglamak
• Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
• Bitkileri toprağa bağlamak,
• Topraktan su ve mineral maddeleri almak,
• Su ve mineral maddelerin alındıkları yerden gövde ve yapraklara kadar taşınmasını saglamak
• Bitki hormonları ile diğer organik bileşikleri sentezlemek.
Soru 93
Bitkilerde sıvı şeklinde su kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gutasyon
B
Transpirasyon
C
Porozite
D
Entiküler
E
Ketiküler
Açıklama:
Bitkilerde sıvı şeklinde su kaybına Gutasyon (Damlama) denir.
Soru 94
Toprağın bulunduğu yerden; yağışlar, sel suları, rüzgâr, çığ vb. etkenlerle taşınması olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Guttasyon
B
Erozyon
C
Transpirasyon
D
Malçlama
E
Kohezyon
Açıklama:
Toprağın bulunduğu yerden; yağışlar, sel suları, rüzgâr, çığ vb. etkenlerle taşınması olayına erozyon denir.
Soru 95
Ülkemizde en çok görülen erezyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rüzgar erozyonu
B
Buzul erozyonu
C
Su erozyonu
D
Yerçekimi erozyonu
E
Çığ erozyonu
Açıklama:
Ülkemizde topraklarımız %99 oranında su erozyonu ve %1 oranında rüzgâr erozyonundan etkilenmektedir.
Soru 96
Bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Malçlama
B
Transpirasyon
C
Adhezyon
D
Kohezyon
E
Difüzyon
Açıklama:
Bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi işlemine malçlama denir.
Soru 97
Doymuş halde bulunan topraktaki su bir yandan evaporasyonla toprak yüzünden kaybolurken bir kısmı da bitkilerin transpirasyonu ile uçup gitmektedir. Bu kayıp zamanla arttığında bitki kökleri topraktan suyu alamaz duruma gelir ve bitkinin turgor basıncı düşer. Toprağın bu haldeki durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Adhezyon
Açıklama:
Doymuş halde bulunan topraktaki su bir yandan evaporasyonla toprak yüzünden kaybolurken bir kısmı da bitkilerin transpirasyonu ile uçup gitmektedir. Bu kayıp zamanla arttığında bitki kökleri topraktan suyu alamaz duruma gelir ve bitkinin turgor basıncı düşer. Toprağın bu haldeki durumuna sürekli solma noktası denir.
Soru 98
Toprakta bitkinin yararlandığı su miktarı, o toprağın tarla kapasitesi ile solma noktası arasında bulunan sudur. Buna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Difüzyon
Açıklama:
Toprakta bitkinin yararlandığı su miktarı, o toprağın tarla kapasitesi ile solma noktası arasında bulunan sudur. Buna faydalı su denir.
Soru 99
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tarla kapasitesi
B
Doyma noktası
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Toprak suyu
Açıklama:
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesi tarla kapasitesi olarak adlandırılır. Bir diğer ifade ile tarla kapasitesi, suya doymuş toprakta fazla suyun akmasından sonra toprakta kalan su miktarıdır. Su tutma kapasiteleri büyük olduğundan killi topraklar ile organik madde içeriği yüksek olan toprakların tarla kapasiteleri de yüksektir. Bu tür topraklar, doygunluğa ulaştıktan sonra hacimlerinin %40’ı kadar suyu tutabilirler.
Soru 100
Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erozyon
B
Evapotranspirasyon
C
Doyma noktası
D
Sızma
E
toprak tekstürü
Açıklama:
Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarıdır. Bu koşulda bitki kökleri yeterli oranda hava alamazlar. Toprak-su-bitki ilişkilerinin anlaşılabilmesi için toprak tarafından tutulan suyun tanımlanmasında doyma noktası, tarla kapasitesi, sürekli solma noktası ve faydalı su terimlerinin bilinmesinde fayda vardır.
Soru 101
Düz arazilerin eğim sınırı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%2’den küçük olan arazilerdir
B
%7’den küçük olan arazilerdir
C
%4’den küçük olan arazilerdir
D
%5’den küçük olan arazilerdir
E
%6’den küçük olan arazilerdir
Açıklama:
Arazilerin topoğrafik durumları arazi yüzeyinin şeklini gösterir. Topoğrafik açıdan araziler eğime göre düz veya eğimli araziler olarak iki gruba ayrılır. Düz araziler, eğimi %4’den küçük olan arazilerdir. Bu arazilerde bulunan topraklarda suyun tutulması ve aşağı katmanlara doğru süzülmesi daha iyidir. Eğimli arazilerde ise su eğim nedeniyle kolaylıkla eğim yönünde akışa geçer. Bu nedenle toprağa sızan miktar az olur
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi toprak organik maddesinin, toprak - su ilişkisindeki etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Organik madde, kil bünyeli topraklarda toprağın gevşek bir yapı kazanmasını sağlar
B
Kum bünyeli topraklarda organik madde, toprak tanelerini birbirine bağlayarak toprağın su tutma kapasitesini artırır ve böylece toprak yapısının iyileşmesini sağlar
C
Toprak yüzeyindeki organik madde katmanı yağmur damlalarının toprağa çarpma hızını azaltır ve bu çarpma etkisi ile meydana gelecek toprak kopma etkisini engeller
D
Toprağın üst kısmında bulunan organik madde toprak suyunun buharlaşarak kaybını önler.
E
Toprak havasında bulunan su buharıdır. Çok kurak koşullar dışında bitkiler su buğusundan faydalanamazlar.
Açıklama:
Organik madde, kil bünyeli topraklarda toprağın gevşek bir yapı kazanmasını sağlar. Kum bünyeli topraklarda organik madde, toprak tanelerini birbirine bağlayarak toprağın su tutma kapasitesini artırır ve böylece toprak yapısının iyileşmesini sağlar. Toprak yüzeyindeki organik madde katmanı yağmur damlalarının toprağa çarpma hızını azaltır ve bu çarpma etkisi ile meydana gelecek toprak kopma etkisini engeller. Toprağın organik madde içeriği, yağmur veya sulama suyunun aşağı tabakalara sızmasını iyileştirir. Böylece suyun yüzeysel akışa geçmesi ve toprağın bir yerden başka bir yere taşınması engellenmiş olur. Toprağın üst kısmında bulunan organik madde toprak suyunun buharlaşarak kaybını önler.
Soru 103
Kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Higroskopik Su
B
Bileşik su
C
Su buğusu
D
Taban suyu
E
Sızan su
Açıklama:
Toprakta su; sızan su, kapiler su, higroskopik su, bileşik su, su buğusu ve taban suyu olmak üzere altı farklı türde bulunur. Higroskopik su kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüdür. Bitkiler çok kurak koşullar dışında bu sudan faydalanamazlar.
Soru 104
Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinden yayılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Difüzyon
B
Osmotik basınç
C
Kohezyon
D
Adhezyon
E
Aerobik solunum
Açıklama:
Difüzyon: Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinden yayılması şeklinde tanımlanmaktadır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerdeki morfolojik değişmelerden değildir?
Seçenekler
A
Kök hücre zarlarındaki incelme
B
Kök tüylerinin üremesinin durması
C
Kökteki kuru madde ağırlığının azalması
D
Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayılarının azalması
E
Bitkide transpirasyon hızının azalması
Açıklama:
Transpirasyon hızının değişimi bitkideki fizyolojik değişmeler arasında yer almaktadır. Morfolojik değişiklikler
Kök hücre zarlarında incelme, Kök tüylerinin üremesinin durması, Köklerde dallanmanın azalması, kökteki kuru madde ağırlığının azalması, köklerin derinlere doğru gidememesi ve yaprak gibi toprak üstü yüzeyi ve sayısındaki azalma olarak sıralanabilir.
Kök hücre zarlarında incelme, Kök tüylerinin üremesinin durması, Köklerde dallanmanın azalması, kökteki kuru madde ağırlığının azalması, köklerin derinlere doğru gidememesi ve yaprak gibi toprak üstü yüzeyi ve sayısındaki azalma olarak sıralanabilir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerdeki fizyolojik değişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Köklerde dallanmanın azalması
B
Bitkide fotosentezin yavaşlaması
C
Bitkide transpirasyon hızının azalması
D
Kök hücre zarlarının geçirgenliğinin azalması
E
Generatif büyümenin yavaşlaması veya durması
Açıklama:
Köklerde dallanmanın azalması, yapı ve biçimsel bir değişiklik olması nedeniyle fizyolojik değil, morfolojik değişmeler arasında yer alır.
Soru 107
Toprağın bulunduğu yerden; yağışlar, sel suları, rüzgâr, çığ vb. etkenlerle taşınması olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gözeneksel transpirasyon
B
Çiğ
C
Gutasyon
D
Erozyon
E
Entiküler transpirasyon
Açıklama:
Erozyon, toprağın bulunduğu yerden; yağışlar, sel suları, rüzgâr, çığ vb. etkenlerle taşınması olayıdır. Toprakların yok olmasına sebep olan etkenlerin başında erozyon gelmektedir. Erozyon sebebi ile toprağın verimi azalmakta, besin maddeleri yok olmakta, sular kirlenmekte, ürünlerde verim ve kalite düşmektedir.
Soru 108
Bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bitkisel önlemler
B
Malçlama
C
Kültürel işlemler
D
Gutasyon
E
Eksüdasyon
Açıklama:
Bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi işlemine malçlama adı verilir.
Soru 109
Genel olarak bitkinin topraktan aldığı suyun miktarını arttıran faktör nedir?
Seçenekler
A
Suyun alınmasında uygulanan gücün, suyun toprakta tutulmasını sağlayan fiziksel güçten yüksekliği
B
Suyun alınmasında uygulanan gücün, toprağın doyma noktasına yaklaşması
C
Suyun alınmasında uygulanan gücün, tarla kapasitesi ile azalması
D
Toprağın sürekli solma noktasının artması
E
Faydalı su miktarı artarak suyun alınmasını sağlayan gücü azaltması
Açıklama:
Genel olarak bitki tarafından alınan su miktarı suyun alınmasında uygulanan gücün, suyun toprakta tutulmasını sağlayan fiziksel güçten yüksekliği oranında artar. Toprağın doyma noktasına yaklaşması, tarla kapasitesinin azalması bitkilerin su almasını güçleştirici faktörlerdir. Ayrıca faydalı su miktarının artması bitkilerin alması için gerekli suyu hazır hale getirir.
Soru 110
Toprağın inorganik içeriğinin dağılımını aşağıdaki kavramların hangisi ile belirtilir?
Seçenekler
A
Toprak strüktürü
B
Toprak tekstürü
C
Humus
D
Hummin maddde
E
Toprak yapısı
Açıklama:
Toprak tekstürü toprakların inorganik içeriklerinin dağılımını gösterir.
Soru 111
Aşağıda verilen humuslu toprakların su tutma kapasitesine etkisi ile ilgili faydalardan hangisi toprak taşınmasını engellemesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Organik madde, kil bünyeli topraklarda toprağın gevşek bir yapı kazanmasını sağlaması
B
Kum bünyeli topraklarda organik madde, toprak tanelerini birbirine bağlayarak toprağın su tutma kapasitesini artırması
C
Toprak yüzeyindeki organik madde katmanı yağmur damlalarının toprağa çarpma hızını azaltması
D
Toprağın humus miktarının, yağmur veya sulama suyunun aşağı tabakalara sızmasını iyileştirmesi
E
Toprağın üst kısmında bulunan organik madde toprak suyunun buharlaşarak kaybını önlemesi
Açıklama:
Toprağın organik madde içeriği, yağmur veya sulama suyunun aşağı tabakalara sızmasını iyileştirir. Böylece suyun yüzeysel akışa geçmesi ve toprağın bir yerden başka bir yere taşınması engellenmiş olur.
Soru 112
Bitkilerin çöl ortamı gibi çok kurak ortamlar dışında faydalanamadığı su türleri aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Sızan su ve kapiler su
B
Bileşik su ve kapiler su.
C
Higroskopik su ve su buğusu
D
Higroskopik su ve taban suyu
E
Sızan su ve su buğusu
Açıklama:
Bitkiler higroskopik su ve su buğusundan çöl ortamı gibi çok kurak ortamlar dışında faydalanamazlar.
Soru 113
Nehir, dere ve bataklık gibi bölgelerde su ilgisi ortalama olan bitkilerin kök gelişiminin zayıflığının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Topraktaki fazla suyun metan eksikliğine neden olması
B
Toprak humusunun su tarafından çabuk parçalanması
C
Suya doygun olan bu bölgelerde kaya tabakasının fazla olması
D
Toprak yüzeyi ile atmosfer arasındaki mesafenin fazla olması
E
Topağın suya doygun olması nedeniyle oksijen eksikliği olması
Açıklama:
Su ile doymuş topraklarda kök gelişmesi oksijen eksikliği nedeniyle büyük oranda sınırlanır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde gözlenen fizyolojik değişimlerdendir?
Seçenekler
A
Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalması
B
Kök tüylerinin üremesinin durması
C
Kök hücre zarlarında incelmesi
D
Kökteki kuru madde ağırlığının azalması
E
Köklerde dallanma azalması
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında kök hücre zarlarının geçirgenliği azalması bitkilerde görülen fizyolojik değişimlerdendir.
Soru 115
Saksıda bulunan domates, odada güneş gören bir noktaya yerleştirilir ve üzerine plastik bir torba geçirilir ise kısa bir süre sonra yaprak uçlarında oluşan su kaybının türü seçeneklerden hangisi olabilir
Seçenekler
A
Gözeneksel transpirasyon
B
Gutasyon
C
Kütiküler transpirasyon
D
Entiküler transpirasyon
E
Eksüdasyon
Açıklama:
Saksıda bulunan domates, odada güneş gören bir noktaya yerleştirilir ve üzerine plastik bir torba geçirilir ise kısa bir süre sonra yaprak uçlarında oluşan su kaybı sıvı şeklinde olduğu için gutasyondur.
Soru 116
Anız yakılmaması erozyon önlenmesi için uygulanan tekniklerinden hangisine dahil edilir?
Seçenekler
A
Yeşil gübreleme
B
Toprak yönetimi
C
Fiziksel önlemler
D
Kültürel işlemler
E
Bitkisel önlemler
Açıklama:
Yağış ve sel olaylarının fazla yaşandığı bahar aylarında erozyonun önlenmesi için toprak yüzeyinin bitkilendirilmesi gerekir. Bunun için hasat sonrası sap ve saman gibi bitki artıkları tarlada bırakılmalı, anız yakılmamalıdır. Anız yakmak, topraktaki faydalı mikroorganizmaları ve canlıları öldürmekte, anızla birlikte topraktaki organik maddeler de yandığı için toprağın verimi düşmektedir.
Soru 117
Toprağın su nedeniyle erozyonunun önlenmesi için yapılan çalışmalarda asıl amaç nedir?
Seçenekler
A
Çok çeşitli tarımsal ürün elde edilmesi
B
Toprağın verimliliğinin devamının sağlanması
C
Toprağın verimliliği arttırılması
D
Yağmur damlasını düştüğü ve toprağın oluştuğu yerde tutulması
E
Yeşil ve tarımsal alanların arttırılması
Açıklama:
Toprağın su nedeniyle erozyona uğramasını engellemek için yapılan tüm koruma önlemlerinde temel amaç; yağmur damlasını düştüğü ve toprağın oluştuğu yerde tutabilmektir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi erozyonun önlenmesi için yapılan kültürel işlemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Teraslama yapılması
B
Yeşil gübreleme yapılması
C
Malçlama yapılması
D
Örtülü tarım uygulaması
E
Islah çalışmalarının yapılması
Açıklama:
Malçlama bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi olarak tanımlanan bir kültürel erozyon önleme işlemidir.
Soru 119
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tarla kapasitesi
B
Doyma noktası
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Toprak suyu
Açıklama:
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesi tarla kapasitesi olarak adlandırılır. Bir diğer ifade ile tarla kapasitesi, suya doymuş toprakta fazla suyun akmasında sonra toprakta kalan su miktarıdır.
Soru 120
- Killi topraklar
- Organik madde oranı yüksek topraklar
- Kumlu topraklar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Su tutma kapasiteleri büyük olduğundan killi topraklar ile organik madde içeriği yüksek olan toprakların tarla kapasiteleri de yüksektir. Bu tür topraklar, doygunluğa ulaştıktan sonra hacimlerinin %40’ı kadar suyu tutabilirler. Kumlu topraklarda ise bu oran yalnızca %3’tür. Bitki kök bölgesinin sürekli tarla kapasitesi durumunda tutulması gerekir. Damlama su, bu amaçla kullanılan bir sistemdir.
Soru 121
Doymuş halde bulunan topraktaki su bir yandan evaporasyonla toprak yüzünden kaybolurken bir kısmı da bitkilerin transpirasyonu ile uçup gitmektedir.Bu kayıp zamanla arttığında bitki kökleri topraktan suyu alamaz duruma gelir. Toprağın bu durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Sürekli solma noktası
D
Toprak suyu
E
Faydalı su
Açıklama:
Doymuş halde bulunan topraktaki su bir yandan evaporasyonla toprak yüzünden kaybolurken bir kısmı da bitkilerin transpirasyonu ile uçup gitmektedir. Bu kayıp zamanla art- tığında bitki kökleri topraktan suyu alamaz duruma gelir ve bitkinin turgor basıncı düşer. Toprağın bu haldeki durumuna sürekli solma noktası denir.
Soru 122
Tarla kapasitesi ile solma noktası arasındaki su miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Kapasite miktarı
C
Fazla su
D
Faydalı su
E
Yetersiz su
Açıklama:
Toprakta bitkinin yararlandığı su miktarı, o toprağın tarla kapasitesi ile solma noktası arasında bulunan sudur. Buna faydalı su denir. Faydalı su, formülle şu şekilde de gösterilebilir.
Faydalı su= Tarla kapasitesi- Solma noktası
Faydalı su= Tarla kapasitesi- Solma noktası
Soru 123
Topraktaki inorganik içeriklerden hangisinin faydalı su tutma miktarı en fazladır?
Seçenekler
A
Mil
B
İnce kum
C
Çakıl
D
Taş
E
Kil
Açıklama:
Toprak parçacıklarının boyutları küçüldükçe su tutma düzeyleri artar. Kil taneleri hidrofilik (su seven) bir yüzeye sahiptirler ve bu nedenle fazla miktarda bitkiye yarayışlı su tutarlar. Benzer durum organik madde içeriği yüksek topraklar için de geçerlidir. Kumlu topraklarda taneler arasındaki boşluklar oldukça büyük olduğundan su süzülme eğilimin- dedir. Su süzüldüğü için sadece tanelerin kesişim noktalarında veya tanelerin üzerinde bulunur. Kum içerikleri yüksek olan toprakların yarayışlı su içerikleri milli ve killi topraklara göre daha düşüktür. Kumlu toprağın yarayışlı su içeriği kuru ağırlık ilkesine göre %9,5 iken killi toprakta bu değer %20,5’dir. Sürekli solma noktasında killi toprağın içerdiği su miktarı milli ve kumlu topraktan çok daha fazladır.
Soru 124
Aşağıdaki toprak yapılarından hangisinde su yavaş hareket eder?
Seçenekler
A
Katmanlı yapı
B
Tek tane yapı
C
Granüler yapı
D
Prizmatik yapı
E
Bloklu yapı
Açıklama:
Toprak içerisinde ağırlıklı olarak bulunan toprak taneciklerinin herhangi bir diziliş ve gruplaşma göstermeksizin bir arada bulunduğu yapılar teksel yapılardır (yapısızlık). Kum gibi tek tek yapılar ve sıkışmış kil gibi bütünsel yapılar teksel yapıya örnektir. Su, gevşek kum gibi teksel yapılar içerisinde su çok hızlı bir şekilde sızar. Bunun tam tersine ise killer gibi tek parçalı topraklarda çok yavaş hareket eder. Suyun daha tercih edilir bir şekilde hareket ettiği topraklar, prizmatik, bloklu ve granüler yapıdaki topraklardır. Katmanlı yapıdaki topraklar suyun aşağı yöndeki hareketine engel olur. Toprak bünyesinin aksine toprak yapısı toprak işleme derinliğine göre değişebilir.
Soru 125
Aşağıdaki toprak yapılarından hangisinde su orta hızda hareket eder?
Seçenekler
A
Katmanlı yapı
B
Prizmatik yapı
C
Tek tane yapı
D
Granüler yapı
E
Masif yapı
Açıklama:
Toprak içerisinde ağırlıklı olarak bulunan toprak taneciklerinin herhangi bir diziliş ve gruplaşma göstermeksizin bir arada bulunduğu yapılar teksel yapılardır (yapısızlık). Kum gibi tek tek yapılar ve sıkışmış kil gibi bütünsel yapılar teksel yapıya örnektir. Su, gevşek kum gibi teksel yapılar içerisinde su çok hızlı bir şekilde sızar. Bunun tam tersine ise killer gibi tek parçalı topraklarda çok yavaş hareket eder. Suyun daha tercih edilir bir şekilde hareket ettiği topraklar, prizmatik, bloklu ve granüler yapıdaki topraklardır. Katmanlı yapıdaki topraklar suyun aşağı yöndeki hareketine engel olur. Toprak bünyesinin aksine toprak yapısı toprak işleme derinliğine göre değişebilir.
Soru 126
Toprak organik maddesi, toprağın %5-7’sini oluşturmasına rağmen toprağın özelliğini dolayısıyla toprağın suya karşı tepkisini etkiler. Buna göre toprak organik maddesinin toprak - su ilişkisindeki etkilerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Organik madde, kil bünyeli topraklarda toprağın sıkı bir yapı kazanmasını sağlar.
B
Kum bünyeli topraklarda organik madde, toprak tanelerini birbirinden uzaklaştırır.
C
Toprağın organik madde içeriği, yağmur veya sulama suyunun aşağı tabakalara sızmasını iyileştirir.
D
Toprağın alt kısmında bulunan organik madde toprak suyunun buharlaşarak kaybını önler.
E
Toprak yüzeyindeki organik madde katmanı yağmur damlalarının toprağa çarpma hızını artırır.
Açıklama:
Toprak organik maddesi, toprağın %5-7’sini oluşturmasına rağmen toprağın özelliğini dolayısıyla toprağın suya karşı tepkisini etkiler. Toprak organik maddesinin toprak - su ilişkisindeki etkileri aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır:
Toprağın üst kısmında bulunan organik madde toprak suyunun buharlaşarak kaybını önler.
- Organik madde, kil bünyeli topraklarda toprağın gevşek bir yapı kazanmasını sağlar.
- Kum bünyeli topraklarda organik madde, toprak tanelerini birbirine bağlayarak toprağın su tutma kapasitesini artırır ve böylece toprak yapısının iyileşmesini sağlar.
- Toprak yüzeyindeki organik madde katmanı yağmur damlalarının toprağa çarpma hızını azaltır ve bu çarpma etkisi ile meydana gelecek toprak kopma etkisini engeller.
- Toprağın organik madde içeriği, yağmur veya sulama suyunun aşağı tabakalara sızmasını iyileştirir. Böylece suyun yüzeysel akışa geçmesi ve toprağın bir yerden başka bir yere taşınması engellenmiş olur.
Toprağın üst kısmında bulunan organik madde toprak suyunun buharlaşarak kaybını önler.
Soru 127
Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru geçişine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Adhezyon
B
Transpirasyon
C
Osmotik basınç
D
Difüzyon
E
Kohezyon
Açıklama:
Adhezyon: Farklı maddeler arasındaki çekim kuvveti, örn: toprak parçacıklarının suyu çekmesi
Difüzyon: Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinde yayılmasıdır.
Osmotik basınç: Suyun az yoğun ortamdan çok yoğun örteme doğru hareketidir.
Kohezyon: Benzer özellik gösteren maddelerin birbirini çekmesi
Transpirasyon: Bitkilerde buharlaşma şeklinde gerçekleşen su kaybı
Difüzyon: Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru kendiliğinde yayılmasıdır.
Osmotik basınç: Suyun az yoğun ortamdan çok yoğun örteme doğru hareketidir.
Kohezyon: Benzer özellik gösteren maddelerin birbirini çekmesi
Transpirasyon: Bitkilerde buharlaşma şeklinde gerçekleşen su kaybı
Soru 128
Suyun toprak içinde aşağıdan yukarıya doğru hareketinde aşağıdakilerden hangilerinin etkisi vardır?
Seçenekler
A
Difüzyon-osmotik basınç
B
Difüzyon-adhezyon
C
Adhezyon-osmotik basınç
D
Kohezyon-transpirasyon
E
Adhezyon-kohezyon
Açıklama:
Su toprak içinde yukarıdan aşağıya doğru, yana doğru ve aşağıdan yukarıya doğru olmak üzere üç farklı şekilde hareket eder.
- Suyun yukarıdan aşağıya doğru hareketi: Yerçekiminin etkisi ile sızan su yukarı- dan aşağıya doğru hareket etmektedir.
- Suyun yana hareketi: Difüzyon ve osmotik basıncın etkisi vardır.
- Suyun aşağıdan yukarıya doğru hareketi: Adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin etkisi vardır. Taban suyundan kapiler borularda suyun yükselmesi bu harekete örnektir.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi toprağın su içeriğini etkileyen etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Arazinin toğografik durumu
B
Topraktaki bitki örtüsü
C
Toprak tekstürü
D
Toprak strüktürü
E
Yüzeysel akış
Açıklama:
Toprakların su içerikleri üzerinde; başlıca arazinin topoğrafik durumu, topraktaki bitki örtüsü, toprak tekstürü (bünyesi), toprak strüktürü (yapısı), topraktaki mevcut su miktarı, toprak sıcaklığı ve toprak organik maddesinin cins ve miktarı önemli etki yapar.
Soru 130
Toprak tanecikleri Uluslararası Sınıflandırma Sistemi'ne göre sıralandığında, tane büyüklüğüne göre büyükten küçüğe hangi sıralama doğrudur?
Seçenekler
A
Çakıl taşı-İnce kum-Mil-Kil
B
Çakıl taşı-Mil-İnce kum-Kil
C
Çakıl taşı-Kil-İnce kum-Mil
D
Çakıl taşı-Kil-Mil-İnce kum
E
Çakıl taşı-İnce kum-Kil-Mil
Açıklama:
Toprak taneciklerinin Uluslararası Sınıflandırma Sistemi’ne göre tane büyüklükleri ve buna bağlı olarak yüzey alanı değerleri Çizelge 3.1’de verilmiştir. Bu çizelgeye göre toprak bileşenleri arasında tane büyüklüğü en fazla olan çakıl taşı, en düşük olan
ise kildir. Çakıl taşından sonra sırasıyla ince kum ve mil gelmektedir.
ise kildir. Çakıl taşından sonra sırasıyla ince kum ve mil gelmektedir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi toprak organik maddesinin %10-30'unu oluşturan humin olmayan maddelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Monosakkarit
C
Azotlu bileşikler
D
Karbonhidratlar
E
Organik asitler
Açıklama:
Toprak organik maddesinin %10-30’u humin olmayan maddelerden oluşmaktadır. Bu grup içerisinde proteinler, azotlu bileşikler, karbonhidratlar, organik asitler, yağlar, vb. yer almaktadır
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi toprakta suyun bulunuş şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sızan su
B
Kapiler su
C
Doymuş su
D
Higroskopik su
E
Bileşik su
Açıklama:
Toprakta su; sızan su, kapiler su, higroskopik su, bileşik su, su buğusu ve taban suyu olmak üzere altı farklı türde bulunur.
Soru 133
Kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bileşik su
B
Sızan su
C
Kapiler su
D
Higroskopik su
E
Taban suyu
Açıklama:
Higroskopik su, kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüdür. Bitkiler çok kurak koşullar dışında bu sudan faydalanamazlar.
Soru 134
Örnek olarak toprak parçacıklarının suyu çekmesi verilebilecek olan, farklı maddeler arasındaki çekim kuvvetine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Adhezyon
B
Difüzyon
C
Osmotik basınç
D
Kohezyon
E
Porozite
Açıklama:
Adhezyon, farklı maddeler arasındaki çekim kuvvetidir, örneğin toprak parçacıklarının suyu çekmesi
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde görülen morfolojik değişimlerden biridir?
Seçenekler
A
Bitkide fotosentez çok yavaşlar
B
Kök hücre zarlarında incelme görülür
C
Bitkide transpirasyon hızı azalır
D
Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalır
E
Generatif büyüme yavaşlar veya durur
Açıklama:
Toprak içi havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı arttığında bitkilerde aşağıda verilen bazı morfolojik değişmeler ortaya çıkar:
• Kök hücre zarlarında incelme görülür,
• Kök tüylerinin üremesi durur,
• Köklerde dallanma azalır,
• Kökteki kuru madde ağırlığı azalır,
• Kökler derinlere doğru gidemez ve
• Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır.
• Kök hücre zarlarında incelme görülür,
• Kök tüylerinin üremesi durur,
• Köklerde dallanma azalır,
• Kökteki kuru madde ağırlığı azalır,
• Kökler derinlere doğru gidemez ve
• Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır.
Soru 136
Bitkilerde yaralanma ile söz konusu olan su kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eksüdasyon
B
Transpirasyon
C
Gutasyon
D
Nütrient
E
Tekstür
Açıklama:
Bitkilerde transpirasyon ve gutasyon olmak üzere başlıca iki şekilde su kaybı olmaktadır. Transpirasyon ve gutasyon dışında bitkilerde yaralanma ile de su kaybı söz konusudur. Bu tür su kaybına eksüdasyon (yaşarma) denir. Yaşarma ile su kaybına en güzel örnek asma yapraklarının budanması sonucu gerçekleşen su kaybı verilebilir.
Soru 137
Erozyon, sebeplerine göre sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi bu sınıflama içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Su erozyonu
B
Rüzgar erozyonu
C
Yerçekimi erozyonu
D
Buzul erozyonu
E
Tarım erozyonu
Açıklama:
Erozyon, sebeplerine göre başlıca beş sınıfa ayrılmaktadır:
• Su erozyonu
• Rüzgar erozyonu
• Çığ erozyonu
• Yerçekimi erozyonu
• Buzul erozyonu
• Su erozyonu
• Rüzgar erozyonu
• Çığ erozyonu
• Yerçekimi erozyonu
• Buzul erozyonu
Soru 138
Bitkilerde buharlaşma şeklinde su kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Transpirasyon
B
Gutasyon
C
Eksüdasyon
D
Nütrient
E
Yaşarma
Açıklama:
Bitkilerde buharlaşma şeklinde su kaybına transpirasyon denir. Fakat transpirasyon, bildiğimiz fiziksel buharlaşmadan ziyade, bitkide gerçekleşen fizyolojik olayların ve metobolik etmenlerin de rol oynadığı daha karmaşık bir olaydır.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarına verilen addır?
Seçenekler
A
Doyma noktası
B
Tarla kapasitesi
C
Sürekli solma noktası
D
Faydalı su
E
Nem tutma kapasitesi
Açıklama:
Toprak boşluklarının tümüyle su ile dolduğu nem miktarıdır. Bu koşulda bitki kökleri yeterli oranda hava alamazlar.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi toprak suyu ile ilgili terimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Faydalı su
B
Toprak tekstürü
C
Tarla kapasitesi
D
Sürekli solma noktası
E
Doyma noktası
Açıklama:
Toprak-su-bitki ilişkilerinin anlaşılabilmesi için toprak tarafından tutulan suyun tanımlanmasında doyma noktası, tarla kapasitesi, sürekli solma noktası ve faydalı su terimlerinin bilinmesinde fayda vardır. Toprak tekstürü toprakların inorganik içeriklerinin dağılımını gösterir.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi toprak tabakasındaki yapısal düzeni göstermekte olup bir toprak tabakasındaki ağırlıklı olarak bulunan belirli bir partikül grubunu ifade eder?
Seçenekler
A
Topraktaki bitki örtüsü
B
Toprak tekstürü
C
Toprak strüktürü
D
Toprak sıcaklığı
E
Topraktaki boşluk hacmi
Açıklama:
Toprak strüktürü toprak tabakasındaki yapısal düzeni göstermekte olup bir toprak tabakasındaki ağırlıklı olarak bulunan belirli bir partikül grubunu ifade eder.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi humin maddelerinden biridir?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Karbonhidratlar
C
Organik asitler
D
Amino bileşikleri
E
Azotlu bileşikler
Açıklama:
Humin maddeleri, toprak organik maddesinin etkin kısmı olup ileri derecede değişime uğramış, koyu renkli, yapısı belli olmayan ve mikrobiyolojik ayrışmaya dirençli olan gruptur. Bu grubu monosakkarit, peptit, fenol ve amino bileşikleri oluşturur.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüdür?
Seçenekler
A
Sızan su
B
Kapiler su
C
Bileşik su
D
Taban suyu
E
Higroskopik su
Açıklama:
Higroskopik su, kuru toprakta kalan ve toprak havasında bulunan toprak suyu türüdür. Bitkiler çok kurak koşullar dışında bu sudan faydalanamazlar.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi bitki kökünün büyümesini ve gelişmesini etkileyen toprak etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toprak strüktürü
B
Toprak havası
C
Toprak nemi
D
Toprak sıcaklığı
E
Toprak tekstürü
Açıklama:
Bitki kökünün büyümesini ve gelişmesini etkileyen toprak etmenleri; toprak havası, toprak nemi, toprak sıcaklığı, toprak tekstürü ve toprağın pH derecesidir. Toprak strüktürü toprak tabakasındaki yapısal düzeni göstermekte olup bir toprak tabakasındaki ağırlıklı olarak bulunan belirli bir partikül grubunu ifade eder.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi kök tüylerin sayısını etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Toprağın yarayışlı su içeriği
B
Toprağın havası
C
Sıcaklık
D
Toksik maddelerin bulunup bulunmaması
E
Elementlerin az ya da fazla bulunuşu
Açıklama:
Kök tüylerinin sayısı çevre koşulları ile yakından ilgilidir. Bu etmenler:
- Toprağın yarayışlı su içeriği,
- Sıcaklık,
- pH (ortamın hidrojen iyonları konsantrasyonu),
- Toksik maddelerin bulunup bulunmaması,
- Elementlerin az ya da fazla bulunuşudur.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde buharlaşma şeklinde su kaybına verilen addır?
Seçenekler
A
Gutasyon
B
Yaşarma
C
Transpirasyon
D
Eksüdasyon
E
Damlama
Açıklama:
Bitkilerde buharlaşma şeklinde su kaybına transpirasyon (terleme) denir.
Soru 147
Aşağıdaki erozyon çeşitlerinden hangisinin etkisi ve görülme sıklığı en fazladır?
Seçenekler
A
Rüzgar erozyonu
B
Çığ erozyonu
C
Yerçekimi erozyonu
D
Su erozyonu
E
Buzul erozyonu
Açıklama:
Su erozyonu, diğer erozyon çeşitleri içerisinde etkisi ve görülme sıklığı en büyük olan erozyon türüdür. Ülkemizde topraklarımız %99 oranında su erozyonu ve %1 oranında rüzgâr erozyonundan etkilenmektedir. Su erozyonu genellikle bitki örtüsünün zayıf veya tamamen yok olduğu eğimli arazilerde oluşur.
Soru 148
Aşağıdakilerden hangisi tarım alanlarında erozyonun önlenmesi için yapılan kültürel işlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Teraslama yapılması
B
Tarla kenarındaki su yollarının bitkilendirilmesi
C
Yeşil gübreleme
D
Nadasa bırakma
E
Malçlama
Açıklama:
Malçlama, kültürel işleme dahil olup bitki köklerini ve toprağı istenmeyen çevre faktörlerinden korumak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik materyaller ile örtülmesi işlemidir.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi morfolojik değişmelerden biridir?
Seçenekler
A
Generatif büyüme yavaşlar veya durur
B
Bitkide fotosentez çok yavaşlar,
C
Bitkide transpirasyon hızı azalır,
D
Kök hücre zarlarında incelme görülür,
E
Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalır,
Açıklama:
Morfolojik değişmeler
- Kök hücre zarlarında incelme görülür,
- Kök tüylerinin üremesi durur,
- Köklerde dallanma azalır,
- Kökteki kuru madde ağırlığı azalır,
- Kökler derinlere doğru gidemez ve
- Bitkilerin yaprak gibi toprak üstü yüzeyleri ve sayıları azalır.
Soru 150
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tarla Kapasitesi
B
Doyma Noktası
C
Sürekli Solma Noktası
D
Toprak Suyu
E
Faydalı Su
Açıklama:
Yağışlarla veya sulama ile iyice ıslanan toprağın nem tutma kapasitesine tarla kapasitesi denir.
Soru 151
Farklı maddeler arasındaki çekim kuvvetine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Difüzyon
B
Adhezyon
C
Erozyon
D
Osmotik basınç
E
Kohezyon
Açıklama:
Adhezyon: Farklı maddeler arasındaki çekim kuvveti.
Soru 152
Yağmur veya sulama sonrası yerçekimi kuvveti nedeniyle toprağın içinde aşağıya doğru süzülen suya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sızan Su
B
Kapiler Su
C
Higroskopik Su
D
Bileşik su
E
Taban suyu
Açıklama:
Sızan Su: Yağmur veya sulama sonrası yerçekimi kuvveti nedeniyle toprağın içinde
aşağıya doğru süzülen sudur.
aşağıya doğru süzülen sudur.
Soru 153
Topraklarda su ve hava ile dolu denilen boşluklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Porozite
B
Gutaston
C
Transpirasyon
D
Eksüdasyon
E
Evatransporasyon
Açıklama:
Topraklarda su ve hava ile dolu porozite denilen boşluklar bulunur.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi fizyolojik değişmelerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Köklerin su ve suda çözünmüş besin elementlerini alma gücü azalır,
B
Bitkide transpirasyon hızı azalır,
C
Bitkide fotosentez çok yavaşlar,
D
Generatif büyüme yavaşlar veya durur.
E
Kökteki kuru madde ağırlığı azalır,
Açıklama:
Fizyolojik değişmeler
- Toprak havasının oksijen miktarı azalıp karbondioksit miktarı artınca solunumlarını aerob yapan kökler, hayatlarını anaerob sürdürmeye çalışırlar,
- Kök hücre zarlarının geçirgenliği azalır,
- Kök hücre suyunun pH derecesi düşer, asidik bir ortam oluşur,
- Köklerin su ve suda çözünmüş besin elementlerini alma gücü azalır,
- Bitkide transpirasyon hızı azalır,
- Bitkide fotosentez çok yavaşlar,
- Generatif büyüme yavaşlar veya durur.
Soru 155
- Örtülü tarım uygulaması
- Erozyonu önlemede malçlama yöntemi uygulanması
- tarla kenarlarındaki su yollarının bitkilendirilmesi
- teraslama yapılması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I ,II ve III
D
II. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
Tarım topraklarında erozyonun önlenmesi için bitkisel, kültürel veya fiziksel işlemler yapılmalıdır.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi kütiküla aracılığıyla epidermisten gerçekleşen transpirasyon türüdür?
Seçenekler
A
Kütiküler
B
Gözeneksel
C
Entiküler
D
Gutasyon
E
Eksüdasyon
Açıklama:
Kütiküla aracılığıyla epidermisten gerçekleşen transpirasyona ise kütiküler transpirasyon
denir.
denir.
Soru 157
Bitkilerde sıvı şeklinde su kaybına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Porozite
B
Gutasyon
C
Transpirasyon
D
Eksüdasyon
E
Evatransporasyon
Açıklama:
Bitkilerde sıvı şeklinde su kaybına gutasyon denir.
Soru 158
- Yerçekiminin etkisi ile sızan su yukarıdan aşağıya doğru hareket etmektedir.
- Difüzyon ve osmotik basıncın etkisi vardır.
- Adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin etkisi vardır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Su toprak içinde yukarıdan aşağıya doğru, yana doğru ve aşağıdan yukarıya doğru olmak
üzere üç farklı şekilde hareket eder.
• Suyun yukarıdan aşağıya doğru hareketi: Yerçekiminin etkisi ile sızan su yukarıdan
aşağıya doğru hareket etmektedir.
• Suyun yana hareketi: Difüzyon ve osmotik basıncın etkisi vardır.
• Suyun aşağıdan yukarıya doğru hareketi: Adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin
etkisi vardır. Taban suyundan kapiler borularda suyun yükselmesi bu harekete örnektir
üzere üç farklı şekilde hareket eder.
• Suyun yukarıdan aşağıya doğru hareketi: Yerçekiminin etkisi ile sızan su yukarıdan
aşağıya doğru hareket etmektedir.
• Suyun yana hareketi: Difüzyon ve osmotik basıncın etkisi vardır.
• Suyun aşağıdan yukarıya doğru hareketi: Adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin
etkisi vardır. Taban suyundan kapiler borularda suyun yükselmesi bu harekete örnektir
Ünite 4
Soru 1
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Süksesyon
B
Klimaks
C
Kofa
D
Doruk
E
Protoplazma
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına sıralı değişim ya da süksesyon denir. Bir diğer deyişle, belli bir zaman periyodunda belli bir alanda farklı bitki türlerinin birbirini izlemesi, zamanla zayıf türlerin yerini baskın (dominant) türlerin almasıdır.
Soru 2
I. Nudasyon
II. Göç
III. Yerleşme
IV. Rekabet
Yukarıdakilerden hangileri süksesyonlarda görülen basamaklardandır?
II. Göç
III. Yerleşme
IV. Rekabet
Yukarıdakilerden hangileri süksesyonlarda görülen basamaklardandır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, III ve IV
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Genelde süksesyonlarda;
• nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı),
basamakları görülmektedir.
• nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı),
basamakları görülmektedir.
Soru 3
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Mera
B
Bitki örtüsü
C
Çayır
D
Süksesyon
E
Klimaks
Açıklama:
Çayırlar genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlardır.
Soru 4
Mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birliklere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kseroser
B
Süksesyon
C
Nudasyon
D
Liken
E
Tallus
Açıklama:
Likenler, mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birliklerdir.
Soru 5
I. Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler,
II. Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
III. Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
IV. Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
Yukarıdakilerden hangileri çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı öğelerindendir?
II. Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
III. Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
IV. Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
Yukarıdakilerden hangileri çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı öğelerindendir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II, III ve IV
C
II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögeleri şu şekilde sıralanabilir;
• Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler,
• Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
• Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
• Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarl
• Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler,
• Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
• Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
• Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarl
Soru 6
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çayırlar engebeli alanlarda oluşmaktadır.
B
Çayırlar taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlardır.
C
Çayır bitkileri genellikle kök-sap ve sülük bulunmayan dik olarak gelişen bitkilerden meydana gelir.
D
Mera bitkileri kısa boylu, yumak şeklinde, kök-saplı ve sülüklü bitkilerden oluşmaktadır.
E
Meralar otlatmaya uygun alanlardır.
Açıklama:
Çayırlar düz, meralar ise engebeli alanlarda oluşmaktadır.
Soru 7
Meraların bilimsel ve teknik dayanağı olmadan gelişigüzel ve ekonomik olmayan bir şekilde otlatılması durumu aşağıdakilerden hangi tanıma karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Erken otlatma
B
Kontrolsüz otlatma
C
Yakma
D
Aşırı otlatma
E
Yabancı bitki istilası
Açıklama:
Kontrolsüz Otlatma: Meraların bilimsel ve teknik dayanağı olmadan gelişigüzel ve ekonomik olmayan bir şekilde otlatılması, kontrolsüz otlatmadır ve düzensiz otlatmaya devam edildiği sürece mera bozulması kaçınılmazdır.
Soru 8
Bitki örtüsü, toprak ve doğal kaynaklara zarar vermeden en fazla hayvansal ürünü elde etme amaçlı otlatma alanlarının kullanımının planlamasına ve planların uygulanmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Mera bozulması
B
Mera mücadelesi
C
Mera amenajmanı
D
Mera açma
E
Mera ıslahı
Açıklama:
Bitki örtüsü, toprak ve doğal kaynaklara zarar vermeden en fazla hayvansal ürünü elde etme amaçlı otlatma alanlarının kullanımının planlamasına ve planların uygulanmasına mera amenajmanı denilmektedir.
Soru 9
Mera bitki örtüsünün nitel ve nicel olarak yükselmesini, değerli yem bitkilerinin hayvanlar tarafından optimum tüketilmesini, maksimum hayvansal ürünün elde edilmesini, toprak yapısının ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını ve erozyonun engellenmesini amaçlayan tüm metotların belirli bir bölgedeki mera üzerinde uygulanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mera amenajmanı
B
Mera sağlığı
C
Mera kalitesi
D
Mera ıslahı
E
Mera mücadelesi
Açıklama:
Mera bitki örtüsünün nitel ve nicel olarak yükselmesini, değerli yem bitkilerinin hayvanlar tarafından optimum tüketilmesini, maksimum hayvansal ürünün elde edilmesini, toprak yapısının ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını ve erozyonun engellenmesini amaçlayan tüm metotların belirli bir bölgedeki mera üzerinde uygulanmasına mera ıslahı adı verilmektedir.
Soru 10
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanlarına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Çayır
B
Klimaks
C
Nadas
D
Psammoser
E
Mera
Açıklama:
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanları mera olarak adlandırılmaktadır.
Soru 11
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlara ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Menderes
B
Vadi
C
Çayır
D
Mera
E
Tarla
Açıklama:
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlara çayır adı verilir.
Soru 12
Çayır ve meraların bölgelere göre farklılık göstermesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İklim
B
Topoğrafya
C
Toprak özellikleri
D
Ekosistemi tehdit eden doğal faktörler
E
Sıcaklık
Açıklama:
Sıcaklık çayır ve meraların bölgelere göre farklılık göstermesinin nedenlerinden biri değildir.
Soru 13
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süksesyon
B
Adaptasyon
C
Tomurcuklanma
D
Endemik
E
Rejenerasyon
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına süksesyon adı verilir.
Soru 14
Süksesyonda ulaşılan en son ve kararlı bitki örtüsüne ne ad verilmektedir ?
Seçenekler
A
Kemosentetik bitkiler
B
Epidemik bitki örtüsü
C
Endemik bitki örtüsü
D
Bitki örtüsü
E
Klimaks bitki örtüsü
Açıklama:
Süksesyonda ulaşılan en son ve kararlı bitki örtüsüne klimaks bitki örtüsü adı verilmektedir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi süksesyon basamaklarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Nudasyon
B
Göç
C
Rekabet
D
Kararlılık
E
Taşınma
Açıklama:
Taşınma süksesyon basamaklarından biri değildir.
Soru 16
Hangisi çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögelerinden biridir ?
Seçenekler
A
Abiyotik (cansız) maddeler
B
Üreticiler, ototrof organizmalar
C
Hepsi
D
Ayrıştırıcılar
E
Tüketiciler, heterotrof organizmalar
Açıklama:
Hepsi çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögelerinden biridir.
Soru 17
Hangisi çayır ve meraların faydalı özelliklerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Toprakların verimliliğini artırmak ve korumak
B
Su kaynaklarının kalitesini ve oluşumunu etkilemek
C
İklim değişikliği nedeni ile karbondioksitin sera etkisinin azaltılmasına katkıda bulunmak
D
İklimi değiştirmek
E
Hayvanların beslenmesinde büyük rol oynamak
Açıklama:
İklimi değiştirmek çayır ve meraların faydalı özelliklerinden biri değildir.
Soru 18
Doğal meralar kaç ana başlıkta incelenir ?
Seçenekler
A
2
B
6
C
4
D
3
E
5
Açıklama:
Doğal meralar 4 ana başlıkta incelenir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi çayırların özelliklerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlardır
B
Düz alanlardır
C
Biçilmeye uygun alanlardır
D
Çayır bitkileri genellikle kök-sap ve sülük bulunmayan dik olarak gelişen bitkilerden
meydana gelir
meydana gelir
E
Engebeli alanlardır
Açıklama:
"Engebeli alanlardır" ifadesi çayırlar için yanlıştır.
Soru 20
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bitki örtüsü
B
Flora
C
Süksesyon
D
Baskın tür
E
Nudasyon
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına sıralı değişim ya da süksesyon denir. Bir diğer deyişle, belli bir zaman periyodunda belli bir alanda farklı bitki türlerinin birbirini izlemesi, zamanla zayıf türlerin yerini baskın (dominant) türlerin almasıdır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi süksesyonun basamaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Nudasyon
B
Klimaks
C
Göç
D
Yerleşme
E
Rekabet
Açıklama:
Klimaks süksesyonun basamakları arasında değildir. Süksesyonda ulaşılan en son ve kararlı bitki örtüsüne klimaks bitki örtüsü adı verilmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 22
I. Çıplak kayalar üzerinde,
II. Durgun su yüzeylerinde,
III. Erozyonla birikmiş ve bitki örtüsü içermeyen materyallerde,
Birincil (Primer) Süksesyonun yetiştiği yerler ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?
II. Durgun su yüzeylerinde,
III. Erozyonla birikmiş ve bitki örtüsü içermeyen materyallerde,
Birincil (Primer) Süksesyonun yetiştiği yerler ile ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Doğal bitki örtüsünün oluşumu; çıplak kayalar üzerinde, durgun su yüzeylerinde, erozyonla birikmiş ve bitki örtüsü içermeyen materyallerde, kumullarda veya terk edilmiş tarım alanlarında zaman içerisinde ilkel bitkilerden yüksek çayır ve mera vejetasyonuna
doğru oluşmuş ise birincil (primer) süksesyon adını almaktadır. Kısaca, hiçbir bitki örtüsü
bulunmayan ortamlarda bitki topluluklarının ilerleyerek gelişmesi olayıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
doğru oluşmuş ise birincil (primer) süksesyon adını almaktadır. Kısaca, hiçbir bitki örtüsü
bulunmayan ortamlarda bitki topluluklarının ilerleyerek gelişmesi olayıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 23
Mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birliklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Liken
B
Nilüfer
C
Subser
D
Acanthus hirsutus
E
Festuca pratensis
Açıklama:
Likenler, mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birliklerdir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 24
Ekolojide kullanılan enerji piramidi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İlk basamağını üreticiler yani ototrof canlılar oluşturmaktadır.
B
Birincil tüketiciler yani otoburlar (herbivor) piramidin ikinci basamağını oluştururlar.
C
Otoburlar bitkilerden (üreticiler) aldıkları enerjinin tümünü bir sonraki basamağa aktaramadıklarından ikinci basamağın üretimi birinci basamaktan azdır.
D
Üçünü basamakta etçiller yer alır.
E
Dördüncü basamağı topraktaki organik maddeler oluşturur.
Açıklama:
Enerji piramidinin dördüncü basamağını hayvanlar oluşturmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 25
Çayır ve meralar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Toprakların verimliliğini artırır ve korur.
B
Su kaynaklarının kalitesini ve oluşumunu etkiler.
C
İklim değişikliği nedeni ile karbondioksitin sera etkisini arttırır.
D
Hayvanların beslenmesinde rol oynar.
E
Kırsal kesimin yakacak ihtiyacının karşılanmasını sağlar
Açıklama:
Çayır ve meralar iklim değişikliği nedeni ile karbondioksitin sera etkisinin artmasına değil azaltılmasına katkıda bulunur. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 26
İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dağ çayırları
B
Yayla çayırları
C
Orman çayırları
D
Biçenekler
E
Alp meraları
Açıklama:
Biçenekler, ilkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlardır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 27
Çayır ve meraların ayırt edici özelliklerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çayır bitkileri dik gelişir, meralar kısa boylu yumak şeklindedir.
B
Çayır bitkilerinde kök, sap ve sülük bulunur, mera bitkilerinde bulunmaz.
C
Çayırlar nemli, meralar kurak alanlardır.
D
Çayırlar düz, meralar engebeli alanlardır.
E
Çayırlar biçilmeye, meralar otlatılmaya uygundur.
Açıklama:
Çayır bitkilerinde kök, sap ve sülük bulunmaz. Meralar ise kök-saplı ve
sülüklü bitkilerden oluşmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
sülüklü bitkilerden oluşmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi meraları tehdit eden faktörler arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Az otlatma
B
Kuraklık
C
Tarımsal mücadele
D
Yabancı bitki istilası
E
Tarla açma
Açıklama:
Hayvanların merada az otlaması merayı tehdit etmez. Ancak aşırı otlatma, erken otlatma ve kontrolsüz otlatma meraları tehdit eden unsurlar arasındadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 29
I. Aşılama
II. Gübreleme
III. Yabani otlarla mücadele
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri mera ıslah metotları arasındadır?
II. Gübreleme
III. Yabani otlarla mücadele
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri mera ıslah metotları arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı mera ıslahında kullanılan metotlardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 30
Belli bir zaman periyodunda belli bir alanda farklı bitki türlerinin birbirini izlemesi, zamanla zayıf türlerin yerini baskın türlerin almasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süksesyon
B
Psammoser
C
Lithoser
D
Hidroser
E
Subser
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına, diğer deyişle, belli bir zaman periyodunda belli bir alanda farklı bitki türlerinin birbirini izlemesi, zamanla zayıf türlerin yerini baskın (dominant) türlerin almasına ıralı değişim ya da süksesyon denir.
Soru 31
Süksesyonlarda reaksiyon aşamasında neler görülür?
Seçenekler
A
Bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması
B
Dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması
C
Türlerin etkisi ile habitatın değişimi
D
Çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi
E
Doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı
Açıklama:
Reaksiyon aşaması; tepkimenin, türlerin etkisi ile habitatın değişiminin görüldüğü basamaktır.
Soru 32
Kurakçıl bitki gelişiminde toprak oluşumu ile birlikte likenlerin yerini hangi bitki alır?
Seçenekler
A
Mantarlar
B
Otsu bitkiler
C
Doruk bitki örtüsü
D
Kara yosunları
E
Algler
Açıklama:
Toprak oluşumu ile birlikte likenlerin yerini kara yosunları alarak ortamda baskın hale gelirler. Karayosunları; üzerlerine düşen tohumların çimlenmesine yardımcı olur, mineral madde depolar, erozyonu önler ve hayvanlara besin kaynağı oluştururlar.
Soru 33
Sucul ortamlarda bitki örtüsünün gelişiminmde nilüfer bitkisi hangi evrede alana yerleşmeye başlar?
Seçenekler
A
Su altı evresi
B
Yüzme evresi
C
Bataklık evresi
D
Kofalık evresi
E
Klimaks evre
Açıklama:
Yüzme evresi; derinliğin yaklaşık 20 cm’lere kadar azaldığı yerlerde nilüfer (Nymphaea sp.), su sümbülü (Eichhornia sp.), su mercimeği (Lemna sp.) gibi yüzen bitkilerin alana yerleşerek öncü türlerin yerini alma evresidir.
Soru 34
Çayır ve mera ekosistemlerinin ögelerinden olan bakteri ve mantarlar hangi sınıfa dahildirler?
Seçenekler
A
Abiyotik maddeler
B
Üreticiler
C
Tüketiciler
D
Ototrof organizmalar
E
Ayrıştırıcılar
Açıklama:
Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalarlar.
Soru 35
İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dağ çayırları
B
Yayla çayırları
C
Ova çayırları
D
Orman çayırları
E
Biçenekler
Açıklama:
Biçenekler; ilkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlardır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi meranın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlardır
B
Bitkileri genellikle kök-sap bulunmayan bitkilerden oluşur
C
Otlatmaya uygun alanlardır
D
Düz alanlarda oluşmaktadır
E
Sülük bulunmayan ve dik olarak gelişen bitkiler içerir
Açıklama:
Meralar ise otlatmaya uygun alanlardır. Diğer şıklarda çayırların özellikleri verilmiştir.
Soru 37
Bir meranın aşırı otlatma sorunu yaşadığının söylenebilmesi için o meranın bir mevsimde ürettiği bitkinin yüzde kaçı tüketilmiş olmalıdır?
Seçenekler
A
%45(yüzdekırkbeş)
B
%50(yüzdeelli)
C
%55(yüzdeellibeş)
D
%60(yüzdealtmış)
E
%65(yüzdealtmışbeş)
Açıklama:
Aşırı otlatma tanımı için meranın bir mevsimde ürettiği bitkinin % 60’ından fazlasının hayvanlar tarafından tüketilmesi kabul edilmektedir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi hayvanların zehirlenmesine sebep olan bir bitkidir?
Seçenekler
A
Otlak ayrığı
B
Hezaren
C
Çayır yumağı
D
Korunga
E
Sarı çiçekli gazal boynuzu
Açıklama:
Hezaren; bünyelerinde çeşitli oranlarda bulunan toksik maddeler nedeni ile tüketildiğinde hayvanların bünyelerinde olumsuz biyokimyasal ya da fizyolojik değişikliklere neden olan, zehirli olarak tanımlanan bitkilerdendir.
Soru 39
Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üniform otlatma
B
Mera amenajmanı
C
Homojen fayda
D
Mera ıslahı
E
Dengeli otlatma
Açıklama:
Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanmasına üniform otlatma denir. Hayvanların mera üzerinde sevk ve idaresini uygun bir şekilde temin ederek üniform otlatma sağlanır.
Soru 40
Aşağıda verilen süksesyon basamaklarından hangi ikisinin yeri değiştiğinde doğru sıralama elde edilmiş olur?
1- Nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi)
2- Göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması)
3- Rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi)
4-Yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi)
5- Reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi)
6- Kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı)
1- Nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi)
2- Göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması)
3- Rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi)
4-Yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi)
5- Reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi)
6- Kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı)
Seçenekler
A
1 ve 2
B
2 ve 3
C
3 ve 4
D
4 ve 5
E
5 ve 6
Açıklama:
Genelde süksesyonlarda; • nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi), • göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması), • yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi), • rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi), • reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi), • kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı), basamakları görülmektedir. Doğru cevap C’dir.
Soru 41
Hiçbir bitki örtüsü bulunmayan ortamlarda bitki topluluklarının ilerleyerek gelişmesi olayıdır?
Seçenekler
A
Primer Süksesyon
B
Reaksiyon
C
Subser
D
Sekonder süksesyon
E
Sinekoloji
Açıklama:
Birincil (Primer) Süksesyon Doğal bitki örtüsünün oluşumu; çıplak kayalar üzerinde, durgun su yüzeylerinde, erozyonla birikmiş ve bitki örtüsü içermeyen materyallerde, kumullarda veya terk edilmiş tarım alanlarında zaman içerisinde ilkel bitkilerden yüksek çayır ve mera vejetasyonuna doğru oluşmuş ise birincil (primer) süksesyon adını almaktadır. Kısaca, hiçbir bitki örtüsü bulunmayan ortamlarda bitki topluluklarının ilerleyerek gelişmesi olayıdır. Doğru cevap A’dır.
Soru 42
Doğal yollarla oluşmuş bitki örtüsünün yangın, tarla açma, otlatma, erozyon gibi nedenlerden dolayı tahrip edilmesi sonucu oluşan alanlarda zamanla yeniden bitki örtüsünün gelişmesine ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Reaksiyon
B
Primer Süksesyon
C
Subser
D
Klimaks
E
Kararlılık
Açıklama:
Doğal yollarla oluşmuş bitki örtüsünün yangın, tarla açma, otlatma, erozyon gibi nedenlerden dolayı tahrip edilmesi sonucu oluşan alanlarda zamanla yeniden bitki örtüsünün gelişmesine subser denilmektedir. Tahrip olan alanlar terk edildiğinde, yapısı ve içeriği bozulmuş toprak üzerinde bölgenin florasına uygun bitki türleri yavaş yavaş gelişmeye başlar. Öncelikle tek yıllık, sonra iki yıllık ve daha sonra Gramineae familyasına ait çok yıllık bitki türlerinin gelişimi, ikincil (sekonder) süksesyonu oluşturmaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalıdır?
Seçenekler
A
Ekoloji
B
Jeoloji
C
Sinekoloji
D
Topografi
E
Genetik
Açıklama:
Sinekoloji: Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalıdır. Doğru cevap C’dir.
Soru 44
Genellikle düz ve taban suyu yüksek olan taban arazilerde oluşmuş olan ve bu tür arazilerde toprak uzun süre nemli olduğundan vejetasyonda suyu seven bitkiler hâkim olduğu, bitki örtüsünün sık ve yüksek boylu olduğu alanlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mera
B
Kıraç
C
Yayla
D
Çayır
E
Orman
Açıklama:
Çayırlar genellikle düz ve taban suyu yüksek olan taban arazilerde oluşmuştur ve bu tür arazilerde toprak uzun süre nemli olduğundan vejetasyonda suyu seven bitkiler hâkim durumdadır, bitki örtüsü sık ve yüksek boyludur. Bu tür bitki örtüsü sıkı bir çim kapağı oluşturarak toprağı sıkıca tutmakta ve aktif büyüme döneminde yapraklar tüm yüzeyi kapatmaktadır. Biçilerek değerlendirilen bu alanlardan elde edilen ot kış aylarında hayvanlara verilmektedir. Toprak yaklaşık biçim zamanına kadar ıslak olduğundan otlatma açısından elverişli değildir. Bu dönemde yapılacak otlatma hayvanların çiğnemesinden dolayı toprağın sıkışmasına, bu da toprak yapısının bozulmasına neden olmaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi taban suyunun bulunmadığı veya derinde olduğu meyilli ve engebeli alanlarda oluşan, otlatmaya uygun alanlara verilen isimdir?
Seçenekler
A
Kıraç
B
Mera
C
Yayla
D
Çayır
E
Orman
Açıklama:
Meralar, taban suyunun bulunmadığı veya derinde olduğu meyilli ve engebeli alanlarda oluşmaktadır. Engebe sebebi ile yağış sularının bir kısmı sızarak veya yüzey akışı ile kaybolmaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Orman içerisindeki açıklıklar veya ağaç sınırının üstünde bulunan ve genellikle yaz mevsiminde hayvanların otlatılmak üzere götürüldüğü, kış mevsiminde ise ulaşılamayan dağ meralarına verilen isimdir?
Seçenekler
A
Çayır
B
Koru
C
Yayla
D
Kıraç
E
Alp
Açıklama:
Yaylalar: Orman içerisindeki açıklıklar veya ağaç sınırının üstünde bulunan ve genellikle yaz mevsiminde hayvanların otlatılmak üzere götürüldüğü, kış mevsiminde ise ulaşılamayan dağ meralarıdır. Doğru cevap C’dir.
Soru 47
Bitki örtüsü, toprak ve doğal kaynaklara zarar vermeden en fazla hayvansal ürünü elde etme amaçlı otlatma alanlarının kullanımının planlamasına ve planların uygulanmasına ne denmektedir?
Seçenekler
A
Mera bozulması
B
Mera amenajmanı
C
Bazal kaplama
D
Mera sağlığı
E
Mera durumu
Açıklama:
Bitki örtüsü, toprak ve doğal kaynaklara zarar vermeden en fazla hayvansal ürünü elde etme amaçlı otlatma alanlarının kullanımının planlamasına ve planların uygulanmasına mera amenajmanı denilmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 48
Mera bitki örtüsünün nitel ve nicel olarak yükselmesini, değerli yem bitkilerinin hayvanlar tarafından optimum tüketilmesini, maksimum hayvansal ürünün elde edilmesini, toprak yapısının ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını ve erozyonun engellenmesini amaçlayan tüm metotların belirli bir bölgedeki mera üzerinde uygulanmasına ne denmektedir?
Seçenekler
A
Mera amenajmanı
B
Mera ıslahı
C
Bazal kaplama
D
Mera sağlığı
E
Mera durumu
Açıklama:
Mera bitki örtüsünün nitel ve nicel olarak yükselmesini, değerli yem bitkilerinin hayvanlar tarafından optimum tüketilmesini, maksimum hayvansal ürünün elde edilmesini, toprak yapısının ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını ve erozyonun engellenmesini amaçlayan tüm metotların belirli bir bölgedeki mera üzerinde uygulanmasına mera ıslahı adı verilmektedir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi mera ıslah metotlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Otlatmanın kontrol altına alınması
B
Aşılama
C
Nadasa bırakma
D
Yabani otlarla mücadele
E
Erozyonla mücadele
Açıklama:
Mera ıslah metotları içerisinde; otlatmanın kontrol altına alınması (otlatma zamanı, aralığı, kapasitesi ve vejetasyon tipine uygun hayvanların seçimi), aşılama (suni tohumlama, tür seçimi, ekim zamanı ve ekim şekli), gübreleme, yabani otlarla mücadele, erozyonla mücadele (teraslama, karık açma, derin yırtma, rüzgâr perdeleri, drenaj) yer almaktadır. Doğru cevap ‘C’dir.
Soru 50
Çıplak kayalar ve kumullar üzerinde başlayan ve doruk (klimaks) bitki örtüsü ile sonlanan kurak bitki gelişimine ne denir?
Seçenekler
A
Sucul bitki süksesyonu
B
Su alt evresi
C
Kurakçıl bitki süksesyonu
D
Likenler
E
Subser
Açıklama:
Çıplak kayalar ve kumullar üzerinde başlayan ve doruk (klimaks) bitki örtüsü ile sonlanan kurak bitki gelişimine kurakçıl bitki süksesyonu denilmektedir.
Soru 51
Dağlık bölgelerde orman sınırlarının üzerinde gelişen meralara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kıraç meralar
B
Alp meralar
C
Yaylalar
D
Orman içi meralar
E
Yapay meralar
Açıklama:
Dağlık bölgelerde orman sınırlarının üzerinde gelişen meralara alp meraları denilmektedir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi meraları tehdit eden faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kuraklık
B
Aşırı otlatma
C
Yabancı bitki istilası
D
Yakma
E
Endemik bitkiler
Açıklama:
Kuraklık, aşırı otlatma, yabancı bitki istilası ve yakma meraları tehdit eden faktörlerdendir. Endemik bitkiler ise bu faktörlerden birisi değildir.
Soru 53
Doğal yollarla oluşmuş bitki örtüsünün yangın, tarla açma, otlatma, erozyon gibi nedenlerden dolayı tahrip edilmesi sonucu oluşan alanlarda zamanla yeniden bitki örtüsünün gelişmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bitki örtüsü
B
Liken
C
Lithoser
D
Subser
E
Mera
Açıklama:
Doğal yollarla oluşmuş bitki örtüsünün yangın, tarla açma, otlatma, erozyon gibi nedenlerden dolayı tahrip edilmesi sonucu oluşan alanlarda zamanla yeniden bitki örtüsünün gelişmesine subser denir.
Soru 54
I. Çayırlar düz, meralar ise engebeli alanlarda oluşmaktadır.
II. Çayırlar biçilmeye, meralar ise otlatmaya uygun alanlardır.
III. Çayırlar taban suyunun derin olduğu kurak alanlardır.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Çayırlar biçilmeye, meralar ise otlatmaya uygun alanlardır.
III. Çayırlar taban suyunun derin olduğu kurak alanlardır.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çayırlar taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlar, meralar ise taban suyunun derin oldugu kurak alanlardır. Çayırlar düz, meralar ise engebeli alanlarda oluşmaktadır. Çayırlar biçilmeye, meralar ise otlatmaya uygun alanlardır.
Soru 55
Bir likeni oluşturan yapı veya gövdenin tamamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Psammoser
B
Kseroser
C
Crustose
D
Tallus
E
Subser
Açıklama:
Bir likeni oluşturan yapı veya gövdenin tamamına tallus denilmektedir.
Soru 56
Enerji piramidinin ilk basamağını kimler oluşturur?
Seçenekler
A
Üreticiler
B
Otçullar
C
Etçiller
D
Birincil tüketiciler
E
İkincil tüketiciler
Açıklama:
Ekolojide kullanılan ekolojik piramit ya da enerji piramidi kavramının ilk basamagını üreticiler (yesil bitkiler, bazı bakteriler ve protistler) yani ototrof canlılar oluşturmaktadır ve bu canlılar güneş enerjisini fotosentez yolu ile kimyasal enerjiye çevirerek depolamaktadır.
Soru 57
Enerji piramidinin ikinci basamağını kimler oluşturur?
Seçenekler
A
Üreticiler
B
Otçullar
C
Etçiller
D
İkincil tüketiciler
E
Üçüncül tüketiciler
Açıklama:
Heterotrof organizmaların yani besinini dışarıdan alan organizmaların ilki birincil tüketiciler yani otoburlar (herbivor) piramidin ikinci basamagını olustururlar.
Soru 58
Enerji piramidinin üçüncü basamağını kimler oluşturur?
Seçenekler
A
Üreticiler
B
Otçullar
C
Birincil tüketiciler
D
Etçiller
E
Üçüncü tüketiciler
Açıklama:
Enerji piramidinin üçüncü basamağını etçiller yani ikincil tüketiciler oluştururlar.
Soru 59
İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaş çayırlar
B
Dağ çayırları
C
Yayla çayırları
D
Biçenekler
E
Orman çayırları
Açıklama:
İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlara biçenekler denir.
Soru 60
Farklı bitki türlerinden oluşan, belirli bir bölgede yaşayan, birbirleri ve çevresel faktörlerle sürekli ilişki içerisinde olan bitki topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süksesyon
B
Bitki örtüsü
C
Ekoloji
D
Klimaks
E
Nudasyon
Açıklama:
Farklı bitki türlerinden oluşan, belirli bir bölgede yaşayan, birbirleri ve çevresel faktörlerle sürekli ilişki içerisinde olan bitki topluluğuna bitki örtüsü denilmektedir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi süksesyonun tanımıdır?
Seçenekler
A
Sıvı şeklinde su kaybı
B
Ulaşılan en son ve kararlı bitki örtüsü
C
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplaması
D
Toprağın bulunduğu yerden; yağışlar, sel suları, rüzgar, çığ vb. erkenlerle taşınması
E
Toprağın sıvı kısmı
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına sıralı değişim ya da süksesyon denir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı öğelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kaya
B
Fotosentez yapan yeşil bitkiler
C
Heterotrof organizmalar
D
Bakteri
E
Evsel ürünler
Açıklama:
Çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı öğeleri şu şekilde sıralanabilir; • Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler, • Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler, • Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler, • Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
Soru 63
Enerji piramidinin en alt basamağında hangisi yer alır?
Seçenekler
A
At
B
Sincap
C
Kedi
D
Kekik
E
İnsan
Açıklama:
Ototroflar tarafından alınan güneş enerjisinin fotosentez ürünlerine dönüştürülmesine toplam birincil üretim denir ve bunun bir kısmı solunumda harcanırken geriye kalanı yeni dokular yapmak için kullanılmaktadır (net birincil üretim). Üreticiler (ototrof, yeşil bitkiler) içerisinde yer alan kekik sorunun doğru çözümüdür.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi bitki örtüsü bozulmasının nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Çimlenme
B
Kuraklık
C
Aşırı otlatma
D
Yakma
E
Yabancı bitki istilası
Açıklama:
Bitki örtüsü bozulmasının nedenleri; kuraklık, aşırı otlatma, erken otlatma, kontrolsüz otlatma, yakma, yabancı bitki istilası, tarla açma, tarımsal mücadeledir.
Soru 65
Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Botanik
B
Evrim
C
Fizyoloji
D
Biyoloji
E
Sinekoloji
Açıklama:
Sinekoloji: Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalıdır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi bulundukları yerlere göre doğal çayır çeşitlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Dağ çayırları
B
Yayla çayırları
C
Orman çayırları
D
Mera çayırları
E
Biçenekler
Açıklama:
Doğal çayırlar bulundukları yerlere göre dört sınıfta incelenmektedir. Dağ çayırları, yayla çayırları, orman çayırları ve biçenekler.
Soru 67
Hayvanlar tarafından severek tüketilmeyen, otlatma alanları içerisinde istenilmeyen, lezzetsiz, dayanıklı çabuk gelişen ve yabani ot olarak adlandırılan türlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstilacı bitkiler
B
Azalıcı bitkiler
C
Çoğalıcı bitkiler
D
Tırmanıcı bitkiler
E
Endemik bitkiler
Açıklama:
İstilacı bitkiler: Hayvanlar tarafından severek tüketilmeyen, otlatma alanları içerisinde istenilmeyen, lezzetsiz, dayanıklı çabuk gelişen ve yabani ot olarak adlandırılan türlerdir.
Soru 68
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sera
B
Orman
C
Mera
D
Çayır
E
Maki
Açıklama:
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanları mera olarak adlandırılmaktadır.
Soru 69
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sera
B
Orman
C
Mera
D
Çayır
E
Maki
Açıklama:
Çayırlar, genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlardır.
Soru 70
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yerleşme
B
Süksesyon
C
Klimaks bitki örtüsü
D
Nudasyon
E
Reaksiyon
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına sıralı değişim ya da süksesyon denir.
Soru 71
Suyun yetersiz olduğu durumlarda başlayan süksesyonların farklı gelişim safhalarına ne denir?
Seçenekler
A
Tallus
B
Psammoser
C
Kseroser
D
Likenler
E
Crustose
Açıklama:
Suyun yetersiz olduğu durumlarda başlayan süksesyonların farklı gelişim safhalarına kseroser denir.
Soru 72
Sığ göller, bataklıklar, havuzlar veya herhangi bir sucul ortamda başlayan süksesyonun safhalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kofalık
B
Subser
C
Sekonder
D
Hidroser
E
Klimaks
Açıklama:
Sığ göller, bataklıklar, havuzlar veya herhangi bir sucul ortamda başlayan süksesyonun safhalarına hidroser adı verilmektedir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögelerinden değildir?
Seçenekler
A
Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler
B
Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler
C
Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler
D
Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
E
Derin ve nemli toprakların bulunduğu yaylalarda gelişen çayırlardır.
Açıklama:
Çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögeleri şu şekilde sıralanabilir;Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler,Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler, Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler, Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
Soru 74
Derin ve nemli toprakların bulunduğu yaylalarda gelişen çayırlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Orman çayırları
B
Yayla çayırları
C
Dağ çayırları
D
Biçenekler
E
Yaş çayırlar
Açıklama:
Derin ve nemli toprakların bulunduğu yaylalarda gelişen çayırlardır.
Soru 75
Kurak ve besin maddesi bakımından fakir topraklarda oluşan meralar hangisidir?
Seçenekler
A
Alp meraları
B
Orman içi meralar
C
Dağ meraları
D
Kıraç meralar
E
Doğal meralar
Açıklama:
Kıraç meralar Kurak ve besin maddesi bakımından fakir topraklarda oluşurlar ve Türkiye’nin büyük bir kısmı bu tür meralara sahiptir.
Soru 76
Meraların bilimsel ve teknik dayanağı olmadan gelişi güzel ve ekonomik olmayan bir şekilde otlatılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Aşırı otlatma
B
Erken otlatma
C
Kontrolsüz otlatma
D
Yakma
E
Yabancı bitki istilası
Açıklama:
Meraların bilimsel ve teknik dayanağı olmadan gelişigüzel ve ekonomik olmayan bir şekilde otlatılması, kontrolsüz otlatmadır ve düzensiz otlatmaya devam edildiği sürece mera bozulması kaçınılmazdır.
Soru 77
Üniform otlatma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanması
B
Tespit ve tahdit işlemi yapılan köylerde gerekli vejetasyon etütleri yapılarak mera amenajman ve ıslah haritaları oluşturulması
C
Mera ıslahı ve amenajmanı konusunda çi çiler eğitilmeli ve fonlarla desteklenmesi
D
Meralardaki bitki örtüsünün yapısına uygun hayvan türleri ile otlatma yapılması
E
Terk edilen tarım alanları başta olmak üzere toprak yapısı ve topoğrafik yapısı uygun alanlarda yapay meralar oluşturulması
Açıklama:
Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanmasına üniform otlatma denir. Hayvanların mera üzerinde sevk ve idaresini uygun bir şekilde temin ederek üniform otlatma sağlanmalıdır.
Soru 78
Mantarlar ile alglerin birleşerek bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birlikler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Likenler
B
Karayosunları
C
Bakteriler
D
Funguslar
E
Parazitler
Açıklama:
Mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birliklere likenler adı verilir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi otlatma kapasitesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İki otlatma arasında yeterli dinlendirme yapılmalı ve otlatmaya son verme tarihi
B
Meralardaki bitki örtüsünün yapısına uygun hayvan türleri ile otlatma yapılması
C
Belirli genişlikteki bir alanda, belirli bir süre içerisinde doğal kaynaklara zarar vermeden otlatılabilecek en çok hayvan sayısı
D
Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanması
E
Terk edilen tarım alanları başta olmak üzere toprak yapısı ve topoğrafik yapısı uygun alanlarda yapay meralar oluşturulması
Açıklama:
Belirli genişlikteki bir alanda, belirli bir süre içerisinde doğal kaynaklara zarar vermeden otlatılabilecek en çok hayvan sayısına otlatma kapasitesi denir.
Soru 80
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde çayır kavramı eksiksiz olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlardır.
B
Genellikle düz, taban suyu seviyesi düşük, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve kısa boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlardır.
C
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanlarıdır.
D
Engebeli, meyilli, taban suyu yüzeyde, sık ve zuun boylu bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanlarıdır.
E
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, sık ve uzun boylu bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanlarıdır.
Açıklama:
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlar çayır olarak adlandırılır.
Soru 81
I.İklim II.Topoğrafya III.Ekosistemi tehdit eden farklı antropolojik faktörler IV.Toprak özellikleri yukarıdaki faktörlerden hangisi ya da hangileri çayır ve meraların bölgelere göre farklılık göstermesinin nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Çayır ve meraların bölgelere göre farklılık göstermesi özellikle iklim, topografya, toprak özellikleri ve ekosistem tehdit eden doğal ve antropojenik faktörlerin farklı olmasından kaynaklanmaktadır.
Soru 82
Süksesyonda ulaşılan en son ve kararlı bitki örtüsüne ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Nudasyon
B
Primer Süksesyon
C
Sekonder Süksesyon
D
Klimaks
E
Sıralı Değişim
Açıklama:
Süksesyonda ulaşılan en son ve kararlı bitki örtüsüne klimaks bitki örtüsü adı verilmektedir.
Soru 83
Aşağıda verilen süksesyon aşamaları ve açıklamalarından hangisi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Nudasyon-Bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması
B
Yerleşme- Yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi
C
Reaksiyon-Dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi
D
Kararlılık-Klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı
E
Göç-Türlerin etkisi ile habitatın değişimi
Açıklama:
Genelde süksesyonlarda;
• Nudasyon (Yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• Göç (Bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• Yerleşme (Çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• Rekabet (Dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• Reaksiyon (Tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• Kararlılık (Klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı), basamakları görülmektedir.
• Nudasyon (Yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• Göç (Bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• Yerleşme (Çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• Rekabet (Dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• Reaksiyon (Tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• Kararlılık (Klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı), basamakları görülmektedir.
Soru 84
Suyun yetersiz olduğu durumlarda başlayan süksesyonların farklı gelişim safhalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kseroser
B
Lithoser
C
Psammoser
D
Hidroser
E
Foliose
Açıklama:
Suyun yetersiz olduğu durumlarda başlayan süksesyonların farklı gelişim safhalarına kseroser denir.
Soru 85
Çeşitli taş ve kaya üzerinde gelişen likenlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Saksikol likenler
B
Epifitik likenler
C
Terrikol likenler
D
Kabuksu likenler
E
Çalımsı likenler
Açıklama:
Yaşadıkları substrata göre de ağaç, gövde, dal, yaprak ve kabuk üzerinde gelişen epifitik likenler, çeşitli tas ve kaya üzerinde gelişen saksikol likenler ve toprak üzerinde gelişen terrikol likenler olmak üzere üç grupta incelenmektedir.
Soru 86
Aşağıdaki bitkilerden hangisi su derinliğinin yaklaşık 20 cm’lere kadar azaldığı yerlerde görülen yüzen bitkilerdendir?
Seçenekler
A
Elodea sp.
B
Potamogeton sp.
C
Lemna sp.
D
Typha sp.
E
Phragmites sp.
Açıklama:
Yüzme Evresi: Derinliğin yaklaşık 20 cm’lere kadar azaldığı yerlerde nilüfer (Nymphaea sp.), su sümbülü (Eichhornia sp.), su mercimeği (Lemna sp.) gibi yüzen bitkilerin alana yerleşerek öncü türlerin yerini alma evresidir.
Soru 87
Sucul bitki süksesyonu sırasında bataklık bitkilerinin ortamdan uzaklaştığı taban suyunun yakın olmasından dolayı Carex sp., Juncus sp., Cyperus sp., gibi çayır türlerinin yaygın olduğu evreye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kofalık evresi
B
Bataklık evresi
C
Yüzme evresi
D
Su altı evresi
E
Klimaks evresi
Açıklama:
Sucul bitki süksesyonu sırasında bataklık bitkilerinin ortamdan uzaklaştığı taban suyunun yakın olmasından dolayı Carex sp., Juncus sp., Cyperus sp., gibi çayır türlerinin yaygın olduğu evreye Kofalık evresi denir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi çayır, mera ekosistemlerinin başlıca ögelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Abiyotik maddeler
B
Ayrıştırıcılar
C
Üreticiler
D
Tüketiciler
E
Edafik faktörler
Açıklama:
Çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögeleri su şekilde sıralanabilir;
• Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler,
• Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
• Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
• Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
• Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler,
• Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
• Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
• Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi mera amenajmanında dikkate alınacak hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Otlatma mevsimi veya otlatma dönemi, bitki türlerinin otlama olgunluğuna geldiği dönem başlamalıdır.
B
Otlatmaya düşük rakımlı yerlerden başlanmalı ve yüksek rakımlı alanlara doğru çıkılmalıdır.
C
Mera ıslahı ve amenajmanı konusunda çiftçiler eğitilmeli ve fonlarla desteklenmelidir.
D
Tespit ve tahdit işlemi yapılan köylerde gerekli vejetasyon etütleri yapılarak mera amenajman ve ıslah haritaları oluşturulmalıdır.
E
İki otlatma arasında dinlendirme yapılmamalıdır.
Açıklama:
Bitki örtüsü, toprak ve doğal kaynaklara zarar vermeden en fazla hayvansal ürünü elde etme amaçlı otlatma alanlarının kullanımının planlamasına ve planların uygulanmasına mera amenajmanı denilmektedir. Planlama ve uygulamalarda esas alınacak hususlardan bazıları su şekildedir:
• Belirli genişlikteki bir alanda, belirli bir süre içerisinde doğal kaynaklara zarar vermeden otlatılabilecek en çok hayvan sayısına otlatma kapasitesi denir. Meralarda otlatılan hayvan sayısı ile meraların ürettiği yem miktarı arasında denge kurulmalı ve genellikle üretilen yem n yarısının otlatılması oranı ile mera kapasiteleri belirlenmelidir.
• Otlatma mevsimi veya otlatma dönemi, bitki türlerinin otlama olgunluğuna geldiği dönem başlamalıdır.
• İki otlatma arasında yeterli dinlendirme yapılmalı ve otlatmaya son verme tarihine dikkat edilmelidir.
• Otlatmaya düşük rakımlı yerlerden başlanmalı ve yüksek rakımlı alanlara doğru çıkılmalıdır.
• Meralardaki bitki örtüsünün yapısına uygun hayvan türleri ile otlatma yapılmalıdır. Örneğin, taban mera veya buğdaygillerin çoğunlukta olduğu meralarda sığırların, gen s yapraklı bitki türlerine sahip engebeli alanlarda koyunların ve çalılık vejetasyonlarda ise keçilerin otlatılması bitki örtüsünün iyi değerlendirilmesi açısından oldukça önemlidir.
• Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanmasına üniform otlatma den r. Hayvanların mera üzerinde sevk ve idaresini uygun bir şekilde temin ederek üniform otlatma sağlanmalıdır.
• Meralarda otlatma baskısını azaltmak için tarla arazileri içerisinde rotasyon meraları oluşturulmalıdır.
• Tespit ve tahdit işlemi yapılan köylerde gerekli vejetasyon etütleri yapılarak mera amenajman ve ıslah haritaları oluşturulmalıdır.
• Mera ıslahı ve amenajmanı konusunda çiftçiler eğitilmeli ve fonlarla desteklenmelidir.
• Terk edilen tarım alanları başta olmak üzere toprak yapısı ve topoğrafik yapısı uygun alanlarda yapay meralar oluşturulmalıdır.
• Belirli genişlikteki bir alanda, belirli bir süre içerisinde doğal kaynaklara zarar vermeden otlatılabilecek en çok hayvan sayısına otlatma kapasitesi denir. Meralarda otlatılan hayvan sayısı ile meraların ürettiği yem miktarı arasında denge kurulmalı ve genellikle üretilen yem n yarısının otlatılması oranı ile mera kapasiteleri belirlenmelidir.
• Otlatma mevsimi veya otlatma dönemi, bitki türlerinin otlama olgunluğuna geldiği dönem başlamalıdır.
• İki otlatma arasında yeterli dinlendirme yapılmalı ve otlatmaya son verme tarihine dikkat edilmelidir.
• Otlatmaya düşük rakımlı yerlerden başlanmalı ve yüksek rakımlı alanlara doğru çıkılmalıdır.
• Meralardaki bitki örtüsünün yapısına uygun hayvan türleri ile otlatma yapılmalıdır. Örneğin, taban mera veya buğdaygillerin çoğunlukta olduğu meralarda sığırların, gen s yapraklı bitki türlerine sahip engebeli alanlarda koyunların ve çalılık vejetasyonlarda ise keçilerin otlatılması bitki örtüsünün iyi değerlendirilmesi açısından oldukça önemlidir.
• Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanmasına üniform otlatma den r. Hayvanların mera üzerinde sevk ve idaresini uygun bir şekilde temin ederek üniform otlatma sağlanmalıdır.
• Meralarda otlatma baskısını azaltmak için tarla arazileri içerisinde rotasyon meraları oluşturulmalıdır.
• Tespit ve tahdit işlemi yapılan köylerde gerekli vejetasyon etütleri yapılarak mera amenajman ve ıslah haritaları oluşturulmalıdır.
• Mera ıslahı ve amenajmanı konusunda çiftçiler eğitilmeli ve fonlarla desteklenmelidir.
• Terk edilen tarım alanları başta olmak üzere toprak yapısı ve topoğrafik yapısı uygun alanlarda yapay meralar oluşturulmalıdır.
Soru 90
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanlarına ne denir?
Seçenekler
A
Mera
B
Çayır
C
Bitki örtüsü
D
Liken
E
Lithoser
Açıklama:
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanları mera olarak adlandırılır.
Soru 91
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mera
B
Çayır
C
Bitki örtüsü
D
Liken
E
Lithoser
Açıklama:
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlara çayır denir.
Soru 92
Farklı bitki türlerinden oluşan, belirli bir bölgede yasayan, birbirleri ve çevresel faktörlerle sürekli ilişki içerisinde olan bitki topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mera
B
Çayır
C
Bitki örtüsü
D
Liken
E
Lithoser
Açıklama:
Farklı bitki türlerinden oluşan, belirli bir bölgede yasayan, birbirleri ve çevresel faktörlerle sürekli ilişki içerisinde olan bitki topluluğuna bitki örtüsü denir.
Soru 93
Doğal yollarla oluşmuş bitki örtüsünün yangın, tarla açma, otlatma, erozyon gibi nedenlerden dolayı tahrip edilmesi sonucu oluşan alanlarda zamanla yeniden bitki örtüsünün gelişmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bitki örtüsü
B
Liken
C
Lithoser
D
Subser
E
Mera
Açıklama:
Doğal yollarla oluşmuş bitki örtüsünün yangın, tarla açma, otlatma, erozyon gibi nedenlerden dolayı tahrip edilmesi sonucu oluşan alanlarda zamanla yeniden bitki örtüsünün gelişmesine subser denir.
Soru 94
I. Çayırlar düz, meralar ise engebeli alanlarda oluşmaktadır.
II. Çayırlar biçilmeye, meralar ise otlatmaya uygun alanlardır.
III. Çayırlar taban suyunun derin olduğu kurak alanlardır.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Çayırlar biçilmeye, meralar ise otlatmaya uygun alanlardır.
III. Çayırlar taban suyunun derin olduğu kurak alanlardır.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çayırlar taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlar, meralar ise taban suyunun derin oldugu kurak alanlardır. Çayırlar düz, meralar ise engebeli alanlarda oluşmaktadır. Çayırlar biçilmeye, meralar ise otlatmaya uygun alanlardır.
Soru 95
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mera
B
Çayır
C
Süksesyon
D
Liken
E
Lithoser
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına süksesyon denir.
Soru 96
Enerji piramidinin ilk basamağını kimler oluşturur?
Seçenekler
A
Üreticiler
B
Otçullar
C
Etçiller
D
Birincil tüketiciler
E
İkincil tüketiciler
Açıklama:
Ekolojide kullanılan ekolojik piramit ya da enerji piramidi kavramının ilk basamagını üreticiler (yesil bitkiler, bazı bakteriler ve protistler) yani ototrof canlılar oluşturmaktadır ve bu canlılar güneş enerjisini fotosentez yolu ile kimyasal enerjiye çevirerek depolamaktadır.
Soru 97
Enerji piramidinin ikinci basamağını kimler oluşturur?
Seçenekler
A
Üreticiler
B
Otçullar
C
Etçiller
D
İkincil tüketiciler
E
Üçüncül tüketiciler
Açıklama:
Heterotrof organizmaların yani besinini dışarıdan alan organizmaların ilki birincil tüketiciler yani otoburlar (herbivor) piramidin ikinci basamagını olustururlar.
Soru 98
Enerji piramidinin üçüncü basamağını kimler oluşturur?
Seçenekler
A
Üreticiler
B
Otçullar
C
Birincil tüketiciler
D
Etçiller
E
Üçüncül tüketiciler
Açıklama:
Enerji piramidinin üçüncü basamağını etçiller yani ikincil tüketiciler oluştururlar.
Soru 99
İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaş çayırlar
B
Dağ çayırları
C
Yayla çayırları
D
Biçenekler
E
Orman çayırları
Açıklama:
İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlara biçenekler denir.
Soru 100
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yerleşme
B
Süksesyon
C
Klimaks bitki örtüsü
D
Nudasyon
E
Reaksiyon
Açıklama:
İklim, toprak ve diğer çevresel faktörler ile biyotik ilişkiler, bitki topluluklarının dengeli bir seviyeye ulaşıncaya kadar değişimine neden olmaktadır. Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına sıralı değişim ya da süksesyon denir. Bir diğer deyişle, belli bir zaman periyodunda belli bir alanda farklı bitki türlerinin birbirini izlemesi, zamanla zayıf türlerin yerini baskın türlerin almasıdır.
Soru 101
Suyun yetersiz olduğu durumlarda başlayan süksesyonların farklı gelişim safhalarına ne denir?
Seçenekler
A
Tallus
B
Psammoser
C
Kseroser
D
Likenler
E
Crustose
Açıklama:
Çıplak kayalar veya kumullar üzerinde başlayan ve doruk (klimaks) bitki örtüsü ile sonlanan kurak bitki gelişimidir. Suyun yetersiz olduğu durumlarda başlayan süksesyonların farklı gelişim safhalarına kseroser denir.
Soru 102
Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fotofosforilasyon
B
Subser
C
Sekonder
D
Sinekoloji
E
Primer prodüktivite
Açıklama:
Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalına sinekoloji denir. Ekosistemler içinde yaşayan tür toplulukları, bunların yapısı, işlevleri ve değişimleri çayır ve mera sinekolojisinin araştırma kapsamı içinde yer almaktadır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögelerinden değildir?
Seçenekler
A
Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler
B
Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler
C
Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler
D
Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
E
Derin ve nemli toprakların bulunduğu yaylalarda gelişen çayırlardır.
Açıklama:
Çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögeleri şu şekilde sıralanabilir;
Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler. Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler. Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler. Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler. Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler. Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler. Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
Soru 104
Derin ve nemli toprakların bulunduğu yaylalarda gelişen çayırlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Orman çayırları
B
Yayla çayırları
C
Dağ çayırları
D
Biçenekler
E
Yaş çayırlar
Açıklama:
Yaş çayırlar, yaz mevsimi süresince yaş ve nemli topraklar üzerinde doğal olarak gelişen üç köşeli otlar ve sazların yoğun bulunduğu alanlardır. Dağ çayırları: Daglık meralarda çok küçük alanlarda ya da bölge koşullarına göre daha geniş alanlarda biçilecek ölçüde bitki örtüsünün geliştiği çayırlardır. Yayla çayırları: Derin ve nemli toprakların bulunduğu yaylalarda gelişen çayırlardır. Orman çayırları: Orman ağaçlarının altında veya ormanlık alanlar içerisindeki boşluklarda gelişen biçilmeye elverişli çayırlardır. Biçenekler: İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlardır.
Soru 105
Kurak ve besin maddesi bakımından fakir topraklarda oluşan meralar hangisidir?
Seçenekler
A
Alp meraları
B
Orman içi meralar
C
Dağ meraları
D
Kıraç meralar
E
Doğal meralar
Açıklama:
Meralar da çayırlar gibi yapay veya doğal oluşmaktadır. Yapay meralar; nemli veya kurak koşullarda, mera veya tarla arazilerinde uzun veya kısa süreler için insanlar tarafından ekilerek oluşturulan yüksek verimli yem alanlarıdır. Kıraç meralar kurak ve besin maddesi bakımından fakir topraklarda oluşurlar ve Türkiye’nin büyük bir kısmı bu tür meralara sahiptir.
Soru 106
Meraların bilimsel ve teknik dayanağı olmadan gelişi güzel ve ekonomik olmayan bir şekilde otlatılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Aşırı otlatma
B
Erken otlatma
C
Kontrolsüz otlatma
D
Yakma
E
Yabancı bitki istilası
Açıklama:
Çevre koşullarının herhangi bir nedenle mevcut bitki türlerinin normal bir şekilde büyüme ve gelişme ihtiyacını karşılayamayacak derecede değişmesi veya en üst seviyede- ki bitki örtüsünden aşırı bir şekilde yararlanılması durumunda bitki örtüsünde bozulma başlamaktadır. Meraların bilimsel ve teknik dayanağı olmadan gelişigüzel ve ekonomik olmayan bir şekilde otlatılması, kontrolsüz otlatmadır ve düzensiz otlatmaya devam edildiği sürece mera bozulması kaçınılmazdır.
Soru 107
Üniform otlatma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanması
B
Tespit ve tahdit işlemi yapılan köylerde gerekli vejetasyon etütleri yapılarak mera amenajman ve ıslah haritaları oluşturulması
C
Mera ıslahı ve amenajmanı konusunda çi çiler eğitilmeli ve fonlarla desteklenmesi
D
Meralardaki bitki örtüsünün yapısına uygun hayvan türleri ile otlatma yapılması
E
Terk edilen tarım alanları başta olmak üzere toprak yapısı ve topoğrafik yapısı uygun alanlarda yapay meralar oluşturulması
Açıklama:
Bitki örtüsü, toprak ve doğal kaynaklara zarar vermeden en fazla hayvansal ürünü elde etme amaçlı otlatma alanlarının kullanımının planlamasına ve planların uygulanmasına mera amenajmanı denilmektedir. Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanmasına üniform otlatma denir. Hayvanların mera üzerinde sevk ve idaresini uygun bir şekilde temin ederek üniform otlatma sağlanmalıdır.
Soru 108
Mantarlar ile alglerin birleşerek bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birlikler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Likenler
B
Karayosunları
C
Bakteriler
D
Funguslar
E
Parazitler
Açıklama:
Mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birliklere likenler adı verilir. Görünüm ve yaşam biçimi bakımından kendilerini oluşturan alg ve mantarlardan tamamen ayrı bir yapı göstermektedirler.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi otlatma kapasitesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
İki otlatma arasında yeterli dinlendirme yapılmalı ve otlatmaya son verme tarihi
B
Meralardaki bitki örtüsünün yapısına uygun hayvan türleri ile otlatma yapılması
C
Belirli genişlikteki bir alanda, belirli bir süre içerisinde doğal kaynaklara zarar vermeden otlatılabilecek en çok hayvan sayısı
D
Mera parsellerindeki bitkilerin durumuna ve ekolojik koşullara göre uygun olarak otlatmanın sağlanması
E
Terk edilen tarım alanları başta olmak üzere toprak yapısı ve topoğrafik yapısı uygun alanlarda yapay meralar oluşturulması
Açıklama:
Bitki örtüsü, toprak ve doğal kaynaklara zarar vermeden en fazla hayvansal ürünü elde etme amaçlı otlatma alanlarının kullanımının planlamasına ve planların uygulanmasına mera amenajmanı denilmektedir. Belirli genişlikteki bir alanda, belirli bir süre içerisinde doğal kaynaklara zarar verme- den otlatılabilecek en çok hayvan sayısına otlatma kapasitesi denir. Meralarda otlatı- lan hayvan sayısı ile meraların ürettiği yem miktarı arasında denge kurulmalı ve ge- nellikle üretilen yemin yarısının otlatılması oranı ile mera kapasiteleri belirlenmiştir.
Soru 110
Farklı bitki türlerinden oluşan, belirli bir bölgede yaşayan, birbirleri ve çevresel faktörlerle sürekli ilişki içerisinde olan bitki topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süksesyon
B
Bitki örtüsü
C
Ekoloji
D
Klimaks
E
Nudasyon
Açıklama:
Farklı bitki türlerinden oluşan, belirli bir bölgede yaşayan, birbirleri ve çevresel faktörlerle sürekli ilişki içerisinde olan bitki topluluğuna bitki örtüsü denilmektedir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi süksesyonun tanımıdır?
Seçenekler
A
Sıvı şeklinde su kaybı
B
Ulaşılan en son ve kararlı bitki örtüsü
C
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplaması
D
Toprağın bulunduğu yerden; yağışlar, sel suları, rüzgâr, çığ vb. etkenlerle taşınması
E
Toprağın sıvı kısmı
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına sıralı değişim ya da süksesyon denir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı öğelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kaya
B
Bitkiler
C
Heterotrof organizmalar
D
Bakteri
E
Evsel ürünler
Açıklama:
Çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı öğeleri şu şekilde sıralanabilir; • Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler, • Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler, • Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler, • Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar.
Soru 113
Enerji piramidinin en alt basamağında hangisi yer alır?
Seçenekler
A
At
B
Sincap
C
Kedi
D
Kekik
E
Insan
Açıklama:
Ototroflar tarafından alınan güneş enerjisinin fotosentez ürünlerine dönüştürülmesine toplam birincil üretim denir ve bunun bir kısmı solunumda harcanırken geriye kalanı yeni dokular yapmak için kullanılmaktadır (net birincil üretim). Üreticiler (ototrof, yeşil bitkiler) içerisinde yer alan kekik sorunun doğru çözümüdür.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi bitki örtüsü bozulmasının nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Çimlenme
B
Kuraklık
C
Aşırı otlatma
D
Yakma
E
Istilacı türler
Açıklama:
Bitki örtüsü bozulmasının nedenleri; kuraklık, aşırı otlatma, erken otlatma, kontrolsüz otlatma, yakma, yabancı bitki istilası, tarla açma, tarımsal mücadeledir.
Soru 115
Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Botanik
B
Evrim
C
Fizyoloji
D
Biyoloji
E
Sinekoloji
Açıklama:
Sinekoloji: Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalıdır.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi bulundukları yerlere göre doğal çayır çeşitlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Dağ çayırları
B
Yayla çayırları
C
Orman çayırları
D
Mera çayırları
E
Biçenekler
Açıklama:
Doğal çayırlar bulundukları yerlere göre dört sınıfta incelenmektedir. Dağ çayırları: Dağlık meralarda çok küçük alanlarda ya da bölge koşullarına göre daha geniş alanlarda biçilecek ölçüde bitki örtüsünün geliştiği çayırlardır. Yayla çayırları: Derin ve nemli toprakların bulunduğu yaylalarda gelişen çayırlardır. Orman çayırları: Orman ağaçlarının altında veya ormanlık alanlar içerisindeki boşluklarda gelişen biçilmeye elverişli çayırlardır. Biçenekler: İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlardır
Soru 117
Hayvanlar tarafından severek tüketilmeyen, otlatma alanları içerisinde istenilmeyen, lezzetsiz, dayanıklı çabuk gelişen ve yabani ot olarak adlandırılan türlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstilacı bitkiler
B
Azalıcı bitkiler
C
Çoğalıcı bitkiler
D
Tırmanıcı bitkiler
E
Endemik bitkiler
Açıklama:
İstilacı bitkiler: Hayvanlar tarafından severek tüketilmeyen, otlatma alanları içerisinde istenilmeyen, lezzetsiz, dayanıklı çabuk gelişen ve yabani ot olarak adlandırılan türlerdir.
Soru 118
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sera
B
Orman
C
Mera
D
Çayır
E
Maki
Açıklama:
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanları mera olarak adlandırılmaktadır.
Soru 119
Genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sera
B
Orman
C
Mera
D
Çayır
E
Maki
Açıklama:
Çayırlar, genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlardır.
Soru 120
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanlarının tanımı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Çayır
B
Mera
C
Otlak
D
Arazi
E
Yeşillik
Açıklama:
Engebeli, meyilli, taban suyu derinde, otsu veya çalımsı bitki türlerinden meydana gelen vejetasyon ile kaplı, evcil ve yabani hayvanlar için doğal otlatma alanları mera olarak adlandırılmaktadır.
Çayırlar ise genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlardır
Çayırlar ise genellikle düz, taban suyu seviyesi yüksek, yılın bazı dönemlerinde su basan, sık ve uzun boylu kendine özgü bitki türleri bulunan ve biçilmeye uygun alanlardır
Soru 121
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
süksesyon
B
nudasyon
C
göç
D
reaksiyon
E
rekabet
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına sıralı değişim ya da süksesyon denir. Bir diğer deyişle, belli bir zaman periyodunda belli bir alanda farklı bitki türlerinin birbirini izlemesi, zamanla zayıf türlerin yerini baskın (dominant) türlerin almasıdır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi süksesyonda görülen basamaklardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Yerleşme
B
Rekabet
C
Reaksiyon
D
Kararlılık
E
Zayıflama
Açıklama:
Genelde süksesyonlarda;
• nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı),
basamakları görülmektedir
• nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı),
basamakları görülmektedir
Soru 123
Mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde
meydana getirdikleri simbiyotik birliklere ne ad verilir?
meydana getirdikleri simbiyotik birliklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yosun
B
Liken
C
Otsu
D
Tallus
E
Bitki
Açıklama:
Likenler, mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde
meydana getirdikleri simbiyotik birliklerdir. G
meydana getirdikleri simbiyotik birliklerdir. G
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi, toprağın kuruması ve taban suyunun derinlere inmesi ile ekşi çayır otlarının yerini daha yüksek değerde tatlı çayır otlarına bıraktığı evredir?
Seçenekler
A
Kofalık
B
Bataklık
C
Klimaks
D
Sualtı
E
Yüzme
Açıklama:
Klimaks (doruk) evre, toprağın kuruması ve taban suyunun derinlere inmesi ile çayır otlarının yerini daha yüksekdeğerde tatlı çayır otlarına bıraktığı evredir.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Abiyotik maddeler
B
Ototrof organizmalar
C
Heterotrof organizmalar
D
Ayrıştırıcılar
E
Kabuksu yapılar
Açıklama:
Çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögeleri şu şekilde sıralanabilir;
• Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve
inorganik bileşikler,
• Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
• Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
• Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar
• Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve
inorganik bileşikler,
• Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
• Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
• Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri daha basitlerine parçalayanlar
Soru 126
Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sinekoloji
B
Ekoloji
C
Bakteriyoloji
D
Mikrobiyoloji
E
Biyoloji
Açıklama:
Sinekoloji: Bir ekosistem içerisinde bulunan çeşitli türlerin ya da tür topluluklarının çevreleri ile arasındaki ilişkileri araştıran bilim dalı.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi çayır ve meraların temel özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Toprakların verimliliğini arttırır ve korur
B
Su kaynaklarının kalitesini ve oluşumunu etkiler
C
İklim değişikliği sonucu karbondioksitin sera etkisinin azaltılmasını sağlar
D
Bitki türleri arasında rekabeti oluşturur ve dengeler
E
Kırsal kesimin yakacak ihtiyacının karşılanmasını sağlayan bitki gen merkezleridir
Açıklama:
Çayır ve meralar;
toprakların verimliliğini artıran ve koruyan, su kaynaklarının kalitesini ve oluşumunu etkileyen, iklim değişikliği nedeni ile karbondioksitin sera etkisinin azaltılmasına katkıda bulunan, hayvanların beslenmesinde büyük rol oynayan, kırsal kesimin yakacak ihtiyacının karşılanmasını sağlayan önemli bitki gen merkezleridir.
toprakların verimliliğini artıran ve koruyan, su kaynaklarının kalitesini ve oluşumunu etkileyen, iklim değişikliği nedeni ile karbondioksitin sera etkisinin azaltılmasına katkıda bulunan, hayvanların beslenmesinde büyük rol oynayan, kırsal kesimin yakacak ihtiyacının karşılanmasını sağlayan önemli bitki gen merkezleridir.
Soru 128
İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Dağ çayırları
B
Yayla çayırları
C
Orman çayırları
D
Biçenekler
E
Yaylalar
Açıklama:
Biçenekler: İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlardır
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi “mera bozulması” veya “bitki örtüsü bozulması” nın temel nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kuraklık
B
Aşırı otlatma
C
Yabancı bitki istilası
D
Böcek ilaçlama
E
Tarla açma
Açıklama:
Çevre koşullarının herhangi bir nedenle mevcut bitki türlerinin normal bir şekilde büyüme ve gelişme ihtiyacını karşılayamayacak derecede değişmesi veya en üst seviyedeki bitki örtüsünden aşırı bir şekilde yararlanılması durumunda bitki örtüsünde bozulma başlamaktadır. Düzensiz otlatma, elverişsiz iklim koşulları veya çevresel etkiler ile mera bitki örtüsünde bulunan kaliteli mera bitkilerinin kaybolarak yerlerini değersiz bitkilerin almasına “mera bozulması” veya “bitki örtüsü bozulması” adı verilmektedir. Böcek ilaçlama nedenler arasında sayılmamıştır.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi süksesyonda görülen basamaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Nudasyon
B
Göç
C
Yerleşme
D
Rekabet
E
Kararsızlık
Açıklama:
Genelde süksesyonlarda;
• Nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• Göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• Yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• Rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• Reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• Kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı), basamakları görülmektedir.
• Nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• Göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• Yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• Rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• Reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• Kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı), basamakları görülmektedir.
Soru 131
Suyun yetersiz olduğu durumlarda başlayan süksesyonların farklı gelişim safhalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kseroser
B
Lithoser
C
Psammoser
D
Tallus
E
Klimaks
Açıklama:
Suyun yetersiz olduğu durumlarda başlayan süksesyonların farklı gelişim safhalarına kseroser denir.
Soru 132
Tabanın iyice yükselmesi ve suların sığlaşması ile başlayan evre, sucul bitki süksesyonunun hangi evresidir?
Seçenekler
A
Su altı evresi
B
Yüzme evresi
C
Bataklık evresi
D
Kofalık evresi
E
Klimaks evre
Açıklama:
Bataklık evresi, tabanın iyice yükselmesi ve suların sığlaşması ile başlamaktadır.
Soru 133
Doğal yollarla oluşmuş bitki örtüsünün yangın, tarla açma, otlatma, erozyon gibi nedenlerden dolayı tahrip edilmesi sonucu oluşan alanlarda zamanla yeniden bitki örtüsünün gelişmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kofalık
B
Subser
C
Klimaks
D
Hidroser
E
Lithoser
Açıklama:
Doğal yollarla oluşmuş bitki örtüsünün yangın, tarla açma, otlatma, erozyon gibi nedenlerden dolayı tahrip edilmesi sonucu oluşan alanlarda zamanla yeniden bitki örtüsünün gelişmesine subser denilmektedir.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi abiyotik maddelere örnek olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Toprak
B
Su
C
Çevrede bulunan temel organik bileşikler
D
Çevrede bulunan temel inorganik bileşikler
E
Bakteri ve mantarlar
Açıklama:
Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve inorganik bileşikler
Soru 135
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yapay meralarla ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Nemli veya kurak koşullarda oluşturulur
B
Türkiye'nin büyük bir kısmı bu meralardan oluşur
C
Kurak ve besin maddesi bakımından fakir topraklarda oluşur
D
Dağlık bölgelerde orman sınırlarının üzerinde oluşturulur
E
Belli zamanlarda planlı hayvan otlatılan mera alanlarıdır
Açıklama:
Yapay meralar; nemli veya kurak koşullarda, mera veya tarla arazilerinde uzun veya kısa süreler için insanlar tarafından ekilerek oluşturulan yüksek verimli yem alanlarıdır.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi çayırın özellikleri ile ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Genellikle kök-sap ve sülük bulunmayan dik gelişen bitkilerden meydana gelir
B
Taban suyunun derin olduğu kurak alanlardır
C
Taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlardır
D
Düz alanlarda oluşmaktadır
E
Biçilmeye uygun alanlardır
Açıklama:
Çayır ve meraları bazı özelliklerine göre kolay bir şekilde ayırt etmek mümkündür:
• Çayır bitkileri genellikle kök-sap ve sülük bulunmayan dik olarak gelişen bitkilerden meydana gelirken mera bitkileri kısa boylu, yumak şeklinde, kök-saplı ve sülüklü bitkilerden oluşmaktadır.
• Çayırlar taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlar, meralar ise taban suyunun derin olduğu kurak alanlardır.
• Çayırlar düz, meralar ise engebeli alanlarda oluşmaktadır.
• Çayırlar biçilmeye, meralar ise otlatmaya uygun alanlardır.
• Çayır bitkileri genellikle kök-sap ve sülük bulunmayan dik olarak gelişen bitkilerden meydana gelirken mera bitkileri kısa boylu, yumak şeklinde, kök-saplı ve sülüklü bitkilerden oluşmaktadır.
• Çayırlar taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlar, meralar ise taban suyunun derin olduğu kurak alanlardır.
• Çayırlar düz, meralar ise engebeli alanlarda oluşmaktadır.
• Çayırlar biçilmeye, meralar ise otlatmaya uygun alanlardır.
Soru 137
Bitkilerin sap, yaprak, çiçek gibi organlarının toprağa olan iz düşümüne ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bazal kaplama
B
Dik kaplama
C
Yaprakla kaplama
D
Dip kaplama
E
Örtülü kaplama
Açıklama:
Bitkilerin sap, yaprak, çiçek gibi organlarının toprağa olan iz düşümüne yaprakla kaplama adı verilmektedir.
Soru 138
Otlatma olgunluğu safhası ile sonbaharda otlatmaya son verilmesi gereken tarih arasındaki periyoda ne ad verilir?
Seçenekler
A
Otlatma mevsimi
B
Otlatma aralığı
C
Otlatma periyodu
D
Otlatma kapasitesi
E
Üniform otlatma
Açıklama:
Otlatma mevsimi: Otlatma olgunluğu safhası ile sonbaharda otlatmaya son verilmesi gereken tarih arasındaki periyoda otlatma
mevsimi denir.
mevsimi denir.
Soru 139
Bölgelere göre incelendiğinde, Türkiye toplam çayır ve mera varlığının %54'ü(yüzdeellidört) hangi bölgede yer almaktadır?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
D
Karadeniz Bölgesi
E
Akdeniz Bölgesi
Açıklama:
Bölgelere göre incelendiğinde, Türkiye toplam çayır ve mera varlığının % 54’nün Doğu Anadolu Bölgesi’nde, % 5-14’ünün sahil kuşağında olduğu belirtilmektedir.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi süksesyonlarda çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesine verilen addır?
Seçenekler
A
Yerleşme
B
Rekabet
C
Reaksiyon
D
Kararlılık
E
Nudasyon
Açıklama:
Çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesine yerleşme denir.
Soru 141
Aşağıdaki likenlerle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Mantarlar ve alglerin birleşmesinden oluşurlar.
B
Simbiyotik birliklerdir.
C
Yaşam biçimleri alg ve mantarlarla aynıdır.
D
Kabuksu, yapraksı ve çalımsı türleri vardır.
E
Çıplak kayalar üzerinde gelişebilirler.
Açıklama:
Likenler, mantarlar ile alglerin birleşerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik birliklerdir. Görünüm ve yaşam biçimi bakımından kendilerini oluşturan alg ve mantarlardan tamamen ayrı bir yapı göstermektedirler.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi sığ göller, bataklıklar, havuzlar veya herhangi bir sucul ortamda başlayan süksesyonun safhalarına verilen addır?
Seçenekler
A
Klimaks
B
Hidroser
C
Kseroser
D
Psammoser
E
Lithoser
Açıklama:
Sığ göller, bataklıklar, havuzlar veya herhangi bir sucul ortamda başlayan süksesyonun safhalarına hidroser adı verilmektedir.
Soru 143
Nilüfer aşağıdaki sucul bitki süksesyonu evrelerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Su altı evresi
B
Bataklık evresi
C
Kofalık evresi
D
Yüzme evresi
E
Klimaks evre
Açıklama:
Yüzme evresi; derinliğin yaklaşık 20 cm’lere kadar azaldığı yerlerde nilüfer (Nymphaea sp.), su sümbülü (Eichhornia sp.), su mercimeği (Lemna sp.) gibi yüzen bitkilerin alana yerleşerek öncü türlerin yerini alma evresidir.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi ekolojik piramidin ilk basamağını oluşturur?
Seçenekler
A
Heterotrof organizmalar
B
Abiyotik maddeler
C
Etoburlar
D
Ayrıştırıcılar
E
Ototrof organizmalar
Açıklama:
Ekolojide kullanılan ekolojik piramit ya da enerji piramidi kavramının ilk basamağını üreticiler (yeşil bitkiler, bazı bakteriler ve protistler) yani ototrof canlılar oluşturmaktadır ve bu canlılar güneş enerjisini fotosentez yolu ile kimyasal enerjiye çevirerek depolamaktadır. Diğer canlıların yaşamları bu bitkilere bağlı olduğundan en geniş basamağı oluşturmak zorundadırlar.
Soru 145
İlkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biçenekler
B
Dağ çayırları
C
Yayla çayırları
D
Orman çayırları
E
Kuru çayırlar
Açıklama:
Biçenekler, ilkbahar mevsiminde otlatmadan sonra tekrar büyüyerek biçilen çayırlardır.
Soru 146
Dağlık bölgelerde orman sınırlarının üzerinde gelişen meralara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kıraç meralar
B
Alp meraları
C
Yaylalar
D
Orman içi meralar
E
Vadi meraları
Açıklama:
Alp meraları, dağlık bölgelerde orman sınırlarının üzerinde gelişen meralardır.
Soru 147
Aşağıda meralarla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Kısa boylu bitkilerden oluşmaktadır.
B
Taban suyunun derin olduğu alanlardır.
C
Nemli alanlardır.
D
Engebeli alanlarda oluşmaktadır.
E
Otlatmaya uygundur.
Açıklama:
Çayırlar taban suyunun yüksek olduğu nemli alanlar, meralar ise taban suyunun derin olduğu kurak alanlardır.
Soru 148
Meranın bir mevsimde ürettiği bitkinin en az yüzde kaçı hayvanlar tarafından tüketildiğinde aşırı otlatma kabul edilir?
Seçenekler
A
40
B
45
C
50
D
55
E
60
Açıklama:
Genellikle meranın bir mevsimde ürettiği bitkinin % 60’ından fazlasının hayvanlar tarafından tüketildiği bir otlatma derecesi olarak kabul edilmektedir.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi meralarda ideal olan bitki örtüsüne göre vejetasyonun mevcut haline verilen addır?
Seçenekler
A
Mera sağlığı
B
Mera durumu
C
Mera ıslahı
D
Mera amenajmanı
E
Mera yönetimi
Açıklama:
Meralarda ekolojik şartlarda devamlılığın sağlanmasına mera sağlığı, ideal olan bitki örtüsüne göre vejetasyonun mevcut haline ise mera durumu denilmektedir. Mera ıslah ve amenajmanı çalışmalarının sağlıklı bir şekilde uygulanabilmesi için mera durumunun ve sağlığının iyi bilinmesi gerekmektedir.
Soru 150
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süksesyon
B
Bitki örtüsü
C
Baskın Tür
D
Klimaks bitki örtüsü
E
Nudasyon
Açıklama:
Bitki topluluklarının düzenli bir biçimde birbirini takip ederek mevcut alanı kaplamasına sıralı değişim ya da süksesyon denir.
Soru 151
- Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
- Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
- Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri
daha basitlerine parçalayanlar. - Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve
inorganik bileşikler,
Seçenekler
A
Yalnız l.
B
I ve II
C
I,II ve III
D
II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Çayır ve mera ekosistemlerinin belli başlı ögeleri şu şekilde sıralanabilir;
• Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve
inorganik bileşikler,
• Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
• Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
• Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri
daha basitlerine parçalayanlar.
• Abiyotik (cansız) maddeler; toprak, su, kaya, çevrede bulunan temel organik ve
inorganik bileşikler,
• Üreticiler, ototrof organizmalar; fotosentez yapan yeşil bitkiler,
• Tüketiciler, heterotrof organizmalar; diğer canlılarla beslenenler,
• Ayrıştırıcılar; genelde bakteri ve mantarlar olup ölü protoplazmik kompleks bileşikleri
daha basitlerine parçalayanlar.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi meraları tehtit eden faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kuraklık
B
Aşırı otlatma
C
Yağmur
D
Erken Otlatma
E
Yabancı bitki istilası
Açıklama:
Yakma,Yabancı bitki istilası,Aşırı otlatma,Kuraklık,Erken Otlatma,Kontrolsüz Otlatma
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi dağlık meralarda çok küçük alanlarda ya da bölge koşullarına göre daha
geniş alanlarda biçilecek ölçüde bitki örtüsünün geliştiği çayırlardandır?
geniş alanlarda biçilecek ölçüde bitki örtüsünün geliştiği çayırlardandır?
Seçenekler
A
Dağ çayırları
B
Yayla çayırları
C
Orman çayırları
D
Biçenekler
E
Kuru çayırlar
Açıklama:
Dağ çayırları: Dağlık meralarda çok küçük alanlarda ya da bölge koşullarına göre daha
geniş alanlarda biçilecek ölçüde bitki örtüsünün geliştiği çayırlardır.
geniş alanlarda biçilecek ölçüde bitki örtüsünün geliştiği çayırlardır.
Soru 154
Dağlık bölgelerde orman sınırlarının üzerinde gelişen meralara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yapay meralar
B
Orman içi meralar
C
Alp meraları
D
Kıraç meralar
E
Yaylalar
Açıklama:
Alp meraları: Dağlık bölgelerde orman sınırlarının üzerinde gelişen meralardır.
Soru 155
Bitkilerin sap, yaprak, çiçek gibi organlarının toprağa olan iz düşümüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Otsu kaplama
B
Gövde ile kaplama
C
Dip kaplama
D
Yaprakla kaplama
E
Çalımsı kaplama
Açıklama:
Bitkilerin sap, yaprak, çiçek gibi organlarının toprağa olan iz düşümüne yaprakla kaplama adı verilmektedir.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi genellikle meranın bir mevsimde ürettiği bitkinin % 60’ından fazlasının
hayvanlar tarafından tüketildiği bir otlatma derecesidir?
hayvanlar tarafından tüketildiği bir otlatma derecesidir?
Seçenekler
A
Erken Otlatma
B
Otlatma Kapasitesi
C
Uniform Otlatma
D
Kontrolsüz Otlatma
E
Aşırı Otlatma
Açıklama:
Aşırı Otlatma: Genellikle meranın bir mevsimde ürettiği bitkinin % 60’ından fazlasının
hayvanlar tarafından tüketildiği bir otlatma derecesi olarak kabul edilmektedir.
hayvanlar tarafından tüketildiği bir otlatma derecesi olarak kabul edilmektedir.
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi mera ıslah metotlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Otlatmanın kontrol altına alınması
B
Aşılama
C
Sulama
D
Gübreleme
E
Yabani otlarla mücadele
Açıklama:
Mera ıslah metotları içerisinde; otlatmanın kontrol altına alınması
(otlatma zamanı, aralığı, kapasitesi ve vejetasyon tipine uygun hayvanların seçimi),
aşılama (suni tohumlama, tür seçimi, ekim zamanı ve ekim şekli), gübreleme, yabani
otlarla mücadele, erozyonla mücadele (teraslama, karık açma, derin yırtma, rüzgâr perdeleri,
drenaj) yer almaktadır.
(otlatma zamanı, aralığı, kapasitesi ve vejetasyon tipine uygun hayvanların seçimi),
aşılama (suni tohumlama, tür seçimi, ekim zamanı ve ekim şekli), gübreleme, yabani
otlarla mücadele, erozyonla mücadele (teraslama, karık açma, derin yırtma, rüzgâr perdeleri,
drenaj) yer almaktadır.
Soru 158
Kurakçıl bitki gelişimi aşağıdaki safhalardan hangisi ile meydana gelmez?
Seçenekler
A
Doruk bitki örtüsü
B
Bataklıklar
C
Otsu bitki örtüsü
D
Yosun
E
Liken
Açıklama:
Kurakçıl bitki gelişimi; liken, yosun, otsu ve doruk bitki örtüsü olarak birbirinden kolayca
ayrılan safhalardan meydana gelmektedir.
ayrılan safhalardan meydana gelmektedir.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi süksesyonlarda görülen basamaklardan değildir?
Seçenekler
A
Zaman
B
Yerleşme
C
Rekabet
D
Reaksiyon
E
Kararlılık
Açıklama:
Genelde süksesyonlarda;
• nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı),
basamakları görülmektedir.
• nudasyon (yerleşme ortamının oluştuğu başlangıç evresi),
• göç (bitki üreme organlarının gelişme alanına taşınması),
• yerleşme (çimlenme, büyüme ve üreme olaylarının gerçekleşmesi),
• rekabet (dayanıklı türlerin duyarlı türlerin yerini alması ve baskın hâle gelmesi),
• reaksiyon (tepkime; türlerin etkisi ile habitatın değişimi),
• kararlılık (klimaks ya da doruk bitki örtüsünün meydana geldiği kararlı yapı),
basamakları görülmektedir.
Ünite 5
Soru 1
- Üç tarafın denizlerle çevrili olması
- Dağların uzanış biçimleri
- Değişken yükseltiler
- Çeşitli yeryüzü şekilleri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ülkemizde farklı iklim tiplerinin oluşmasında etkendir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I, III
C
Sadece I
D
Sadece II
E
I,II,III
Açıklama:
Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması, göllerinin ve barajlarının varlığı, çeşitli yeryüzü şekilleri, değişken yükseltiler, denizlere paralel veya dik olarak uzanan dağlar, iç kesimlerde dağların plato ve ovaları sarması ve değişik hava kütlelerinin etkileri farklı özellikte iklim tiplerinin oluşmasına neden olmuştur.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi düz veya düze yakın, toprağı verimli ve kolay işlenebilen tarıma en uygun arazi sınıfıdır?
Seçenekler
A
3. sınıf arazi
B
5. sınıf arazi
C
1. sınıf arazi
D
7. sınıf arazi
E
8. sınıf arazi
Açıklama:
Birinci sınıf arazi, Düz veya düze yakın, su ve rüzgâr erozyonu riski az, dolayısıyla su taşkını zararlarına maruz olmayan, toprağı derin, verimli ve kolayca işlenebilen, iyi drenajlı ve toprak işlemeli tarıma uygun arazi sınıfıdır. Meyili % 1 den az; derin, tınlı, iyi su tutma kapasitesinde ve orta derecede geçirgen topraklara sahip sulu tarım için ideal arazilerdir. Çapa bitkileri ve diğer entansif yetiştiriciliği yapılan ürünlere uygundurlar.
Soru 3
Meyillerine göre sınıflandırmada, %30 (yüzde otuz) ve daha üzeri eğimli arazilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hafif dalgalı araziler
B
İnişli-çıkışlı,tepelik araziler
C
Dalgalı ve hafif dalgalı arası araziler
D
Düze yakın araziler
E
Dik ve şiddetli eğimli araziler
Açıklama:
Arazilerimiz meyillerine göre ise dört eğim sınıfına ayrılmıştır: Düze yakın (%0-%2 eğim) araziler, hafif dalgalı ile dalgalı arası (%2-%12 eğim) araziler; inişli çıkışlı - tepelik (%12-%30 eğim) araziler ve dik ve şiddetli eğimli ( >%30 eğim) araziler.
Soru 4
Aşagıdakilerden hangisi her mevsim yağışlı olup, hakim olduğu yerde su sıkıntısı görülmez?
Seçenekler
A
Marmara iklimi
B
Karadeniz sahil iklimi
C
Akdeniz iklimi
D
Orta Anadolu iklimi
E
Doğu Anadolu iklimi
Açıklama:
Karadeniz sahilinde Rize’den Trakya’ya kadar olan bu bölgede ortalama yükseklik 462 metredir. Yazlar nispeten serin, kışlar ise ılıman geçmekte, yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır. Her mevsimi yağışlı olup su sıkıntısı görülmez. Genellikle geniş yapraklı nemli ormanlar oluşan bitki örtüsü vardır. Dogru cevap Karadeniz sahil iklimidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin en verimli topraklarının bulunduğu ovalarda görülen alt iklim tipidir?
Seçenekler
A
Güneydoğu Anadolu İklimi
B
Orta Anadolu iklimi
C
Akdeniz iklimi
D
Marmara iklimi
E
Doğu Anadolu iklimi
Açıklama:
Trakya‘da Edirne’nin güneyi ve Tekirdağ illeri ile Güney Marmara’da Çanakkale ili ve Bursa’nın kuzeyini kapsayan bu alanın ortalama yüksekliği 193 metredir. Doğal bitki örtüsü olarak yüksek kesimlerin kuzeye bakan yamaçlarında geniş yapraklı nemli ormanlar ile alçak kesimlerde Akdeniz kökenli bitkiler ve çayırlar görülmektedir. Marmara ikliminin yayıldığı alan, ülkemizin en verimli topraklarının bulunduğu ovalardır. Tarla ve bağ-bahçe tarımı yanısıra kültür hayvancılığı oldukça gelişmiştir.
Soru 6
Endemik tür oranı çok yüksek olan, derin topraklı alanlarda ormanlar, ormanların tahrip olduğu yerlerde ise maki ve friganaların hakim olduğu iklim türü hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Marmara
C
Güneydoğu Anadolu
D
Doğu Anadolu
E
Orta Anadolu
Açıklama:
Ülkemizin doğuda Kahramanmaraş ilinin güneyi ile Osmaniye ve Hatay illerini de içine alan, Akdeniz sahili boyunca batıya doğru uzanan, Çukurova, Göksu havzası ve Antalya ovaları bölgelerinde iç kesimlere doğru genişleyen, Muğla, Aydın ve İzmir illerinin sahil bölgeleri ile bunlara ait Büyük Menderes, Küçük Menderes, Gediz ve Bakır Çayı ırmaklarının havzalarını ve suladığı ovaları kapsayan bölümdür. Orman ağaçları ve otsu bitkileri açısından en önemli bölgelerdendir. Derin topraklı alanlarda ormanlar, ormanların tahrip edildiği yerlerde makiler, makilerin tahrip edildiği yerlerde frigana hakimdir. Endemik tür oranı çok yüksektir.
Soru 7
Orta Anadolu iklim tipleri arasında en yüksek sıcaklık hangisinde hissedilir?
Seçenekler
A
Orta Anadolu Batı Geçit İklimi
B
Orta Anadolu Yaylası İklimi
C
Orta Anadolu Çanağı İklimi
D
Orta Anadolu Kuzey Geçit İklimi
E
Doğu Anadolu iklimi
Açıklama:
Orta Anadolu İklimi dört alt tipe sahiptir:
1. Orta Anadolu Çanağı İklimi,
2. Orta Anadolu Yaylası İklimi,
3. Orta Anadolu Batı Geçit İklimi
4. Orta Anadolu Kuzey Geçit İklimi.
Tüm alt tiplerinde yaz-kış sıcaklık farkı oldukça fazladır. Orta Anadolu İklim tipleri arasında en yüksek sıcaklık Orta Anadolu Çanağı İklim alanında hissedilir. Diğerleri sıcaklık bakımdan birbirleriyle benzerlik gösterirler.
1. Orta Anadolu Çanağı İklimi,
2. Orta Anadolu Yaylası İklimi,
3. Orta Anadolu Batı Geçit İklimi
4. Orta Anadolu Kuzey Geçit İklimi.
Tüm alt tiplerinde yaz-kış sıcaklık farkı oldukça fazladır. Orta Anadolu İklim tipleri arasında en yüksek sıcaklık Orta Anadolu Çanağı İklim alanında hissedilir. Diğerleri sıcaklık bakımdan birbirleriyle benzerlik gösterirler.
Soru 8
Organik tarım aşağıdakilerden hangisini içerir?
Seçenekler
A
Genetiği değiştirilmiş organizma
B
Bitki nöbetleşmesi
C
Hormonlar
D
Sentetik gübre
E
Pestisit
Açıklama:
Organik tarım; bitki nöbetleşmesi, yeşil gübre, kompost, “biyolojik zararlı kontrolü”nü içeren ve toprak üretkenliğini sağlamada mekanik işlemlerin yapıldığı, sentetik gübre, pestisit, hormon, hayvan yem katkıları ve genetiği değiştirilmiş organizmaların kullanılmadığı tarım yöntemidir. Organik tarımın amacı; toprak ve su gibi doğal çevrenin tarım faaliyetleriyle kirletilmesini engellemek, temiz malzeme ve teknikler kullanılarak üretilen tarım ürünleri ile insan, hayvan ve çevrenin sağlığı üzerinde olumlu katkı sağlamaktır.
Soru 9
Organik tarımın ilk başladığı yöre olan, özellikle kuru incir ve üzüm gibi;kuru meyve ve sebzeler açısından organik üretim verimliliği yüksek olan bölgemiz hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Anadolu
B
İç Anadolu
C
Ege
D
Akdeniz
E
Karadeniz
Açıklama:
Ege bölgesinin organik tarım üretimi açısından önemli bir yeri vardır. Tarımda yoğun bir şekilde kimyasal olarak sun’i gübre ve mücadele ilaçları kullanılmaktadır. Organik tarım potansiyel çok yüksek olan bir alandır. Özellikle kuru ve kurutulmuş meyve ve sebzeler açısından (kuru üzüm, kuru incir vb.) hala organik üretim verimi oldukça yüksektir.
Soru 10
Aşağıdaki bölgelerden hangisi alan açısından ülkemizin 2. geniş bölgesi olmasına rağmen ekolojik ürün üretimi açısından son sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Karadeniz
C
İç Anadolu
D
Güneydoğu Anadolu
E
Doğu Anadolu
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi alan açısından Türkiye’nin 2. geniş bölgesidir. Konumu ile bölge bir çukur çanak şeklindedir. Nüfusu Marmara bölgesinden sonra en fazla olan bölgedir. İklimi karasal iklim olup, doğal şorası bozkırdır. Su ve toprak erozyonlarının etkisi tarımsal faaliyetleri son derece olumsuz etkilemektedir. İç Anadolu Bölgesi toplam 15 bin 659 ton ekolojik ürün üretimi ile son sırada yer almaktadır.
Soru 11
Türkiye matematik konumu itibariyle hangi paraleller arasında yer alır?
Seçenekler
A
36°-42° Kuzey paralelleri
B
36°-42° Güney paralelleri
C
30°-42° Kuzey paralelleri
D
30°-36° Güney paralelleri
E
40°-46° Kuzey paralelleri
Açıklama:
Türkiye matematik konumu itibariyle 36°-42° Kuzey paralelleri arasında yer alır. Kuzey yönünden gelen soğuk hava kütleleri ile güney yönünden gelen sıcak hava kütlelerinin etkisi altındadır. Orta Kuşakta yer aldığı için dört mevsim yaşanır.
Soru 12
"Bir bölgedeki dağların güneş ışınlarını alış yönü veya güneşe bakış kısmına ............ denir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Bakı
B
Mikro klima
C
Cephe
D
Tepe
E
Yamaç
Açıklama:
Bakı: Bir bölgedeki dağların güneş ışınlarını alış yönü veya güneşe bakış kısmı
Soru 13
Meyilli, yüksek erozyona hassasiyeti, aşırı ıslak, sığ toprak, fazla kumlu veya çakıllı, düşük su tutma kapasitesi ve verimliliğin az olan araziler kaçıncı sınıf arazi olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Dördüncü
E
Beşinci
Açıklama:
Üçüncü sınıf arazi: Meyilli, yüksek erozyona hassasiyeti, aşırı ıslak, sığ toprak, fazla kumlu veya çakıllı, düşük su tutma kapasitesi ve verimliliğin az olması bu sınıf araziye ait özelliklerdir. Bu arazilerde uygun ekim nöbeti ve tarım teknikleri uygulanmak gibi tedbirlerle toprak işlemeli tarım yapılabilir.
Soru 14
Türkiye'deki bitkisel üretim alanlarında meyve alanlarının oranı nedir?
Seçenekler
A
1/25
B
1/20
C
1/10
D
1/5
E
2/5
Açıklama:
Bitkisel üretim alanının %69’u tarla ürünleri, %19’u nadas alanları, %3’ü sebze üretim alanları, %5’i meyve alanları, %2’si zeytin alanları ve %2’si bağ alanları oluşturmaktadır. Bu tarla alanının %60’ında tahıl, %7’sinde baklagil, %6’sında endüstri bitkileri, %3’ünde yağlı tohumlar, %2’sinde yumru bitkiler ve %2’sinde yem bitkileri yetiştirilmektedir.
Soru 15
"Bitkilerin ilk olarak ortaya çıktıkları ve/veya evrimlerini ilk olarak tamamladıkları yerlere ................ denir."
Yukarıdaki boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
Seçenekler
A
Bitki gen merkezi
B
Anavatanı
C
Kökeni
D
Endemiği
E
Habitatı
Açıklama:
Bitki Gen Merkezi: Bitkilerin ilk olarak ortaya çıktıkları ve / veya evrimlerini ilk olarak tamamladıkları yerlere bitki gen merkezi denir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangi karadeniz iklimi tipinde zeytin yetiştiriciliği yapılır?
Seçenekler
A
Karadeniz Sahil İklimi
B
Karadeniz Sahil Ardı İklimi
C
Karadeniz Geçit İklimi
D
Marmara İklimi
E
Doğu Karadeniz İklimi
Açıklama:
Marmara ikliminin yayıldığı alan, ülkemizin en verimli topraklarının bulunduğu ovalardır. Tarla ve bağ-bahçe tarımı yanısıra kültür hayvancılığı oldukça gelişmiştir. Güney Marmara özellikle ülkemizde kaliteli sofralık zeytin yetiştiriciliği için en uygun ekolojik bölgedir.
Soru 17
Akdeniz iklim kuşağının kalkerli zeminde yetişen çalı formundaki bitkilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Maki
B
Frigana
C
Mera
D
Step
E
Otlak
Açıklama:
Frigana: Akdeniz iklim kuşağının kalkerli zeminde yetişen çalı formundaki bitkileridir.
Soru 18
Ülkemizin en soğuk kışlarının hakim olduğu iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Anadolu-1 İklimi
B
Doğu Anadolu-2 İklimi
C
Doğu Anadolu-3 İklimi
D
Doğu Anadolu-4 İklimi
E
Doğu Anadolu-5 İklimi
Açıklama:
Doğu Anadolu-1 İklimi: Kars ve Ardahan illeri ile Erzurum, Bayburt ve Ağrı’nın bu illere komşu yüksek yöreleri ile Artvin, Rize ve Trabzon’un dağlık alanlarını içeren bu bölgenin ortalama yüksekliği 2316 metredir. Ülkemizin en soğuk kışlarının hakim olduğu iklim tipidir. Ortalama yıllık sıcaklık 2,5 °C, yıllık toplam yağış 548 mm, nispi nem % 69 civarındadır.
Soru 19
Aşağıdaki iklimlerden hangisinde yaz mevsimi sıcaklığı çok yüksek, kurak, nispi nem oranı düşük ve uzun, kış mevsimi ılıman, nadiren soğuk ve süresi kısadır?
Seçenekler
A
Karadeniz
B
Akdeniz
C
Orta Anadolu
D
Doğu Anadolu
E
Güneydoğu Anadolu
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile Malatya ve Elazığ illerinin ovalarından oluşmaktadır. Yaz mevsimi sıcaklığı çok yüksek, kurak, nispi nem oranı düşük ve uzun, kış mevsimi ılıman, nadiren soğuk ve süresi kısadır.
Soru 20
Türkiye'nin organik tarımda en önemli bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marmara
B
Ege
C
Akdeniz
D
İç Anadolu
E
Karadeniz
Açıklama:
Ege Bölgesi, Türkiye’de organik tarımın ilk olarak başladığı yöre olmakla birlikte, halen organik üretim ve ihracatının önemli
kalemlerin başında gelen kuru üzüm ve kuru incirin üretim merkezi olması nedenleriyle organik tarımda en önemli bölge konumundadır.
kalemlerin başında gelen kuru üzüm ve kuru incirin üretim merkezi olması nedenleriyle organik tarımda en önemli bölge konumundadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin matematik konum olarak bulunduğu yeri göstermektedir?
Seçenekler
A
36°-42° kuzey enlemleri ve 26°-45° doğu boylamları arasında
B
7°-83° kuzey enlemleri ve 10°-72° batı boylamları arasında
C
4°-53° kuzey enlemleri ve 73°-135° doğu boylamları arasında
D
47°-20° kuzey enlemleri ve 13°-20° doğu boylamları arasında
E
38°-25°kuzey enlemleri ile 44°-50° doğu boylamları arasında
Açıklama:
Türkiye matematik konum itibariyle 36°-42° kuzey enlemleri, 26°-45° doğu boylamları arasında yer alır. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerinden farklı olarak Ege Bölgesi'nde 150-200 km kadar içeri olan bölgelerde deniz etkisinin görülmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yükselti
B
Rüzgarlar
C
Bitki örtüsü
D
Basınç merkezleri
E
Dağların uzanış biçimi
Açıklama:
Ülkemizde dağların uzanış biçimi etkisi sıcaklık ve yağışın dağılışı üzerinde görülmektedir. Güneyden gelen nemli hava kütlelerinin Anadolu’nun iç kısımlarına sokulmasını büyük ölçüde engelleyen Toros dağları kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerinin de Akdeniz kıyılarına sokulmasına engel olmaktadır. Böylece kışın Akdeniz kıyılarında ılık ve bol yağışlı bir mevsim yaşanırken iç bölgelerimizde kışları şiddetli soğuklar görülmektedir. Ege Bölgesi’nde ise dağlar denize dik uzandığı için 150-200 km içerilere kadar deniz etkisi vardır. Doğru cevap E'dir.
Soru 23
Aşağıda belirtilen arazi sınıflarından hangisi çok meyilli, aşırı erozyona uğramış, taşlı ve bozuk topraklardan oluşur?
Seçenekler
A
Üçüncü sınıf arazi
B
Dördüncü sınıf arazi
C
Beşinci sınıf arazi
D
Altıncı sınıf arazi
E
Yedinci sınıf arazi
Açıklama:
Yedinci sınıf arazi: Çok meyilli, aşırı erozyona uğramış, taşlı ve bozuk ve nadiren bataklık alanlardır. Toprak; sığ, genellikle kuru, üzerindeki bitki örtüsü azaldığında şiddetli erozyona maruzdur. Çok fazla önlemler alınarak çayır, mera ve orman yetiştiriciliği amacıyla kullanılabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 24
Tarla alanlarının büyük çoğunluğunda hangi tür ürünler yetiştirilmektedir?
Seçenekler
A
Tahıl
B
Baklagil
C
Yağlı tohumlar
D
Yumru bitkiler
E
Yem bitkileri
Açıklama:
Tarla alanının %60’ında tahıl, %7’sinde baklagil, %6’sında endüstri bitkileri, %3’ünde yağlı tohumlar, %2’sinde yumru bitkiler ve %2’sinde yem bitkileri yetiştirilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Ekili ve dikili alanların yüzde kaçı zeytin alanlarından oluşmaktadır?
Seçenekler
A
%2
B
%3
C
%4
D
%5
E
%6
Açıklama:
Bitkisel üretim alanının %69’u tarla ürünleri, %19’u nadas alanları, %3’ü sebze üretim alanları, %5’i meyve alanları, %2’si zeytin alanları ve %2’si bağ alanları oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Aşağıdaki iklim tiplerinden hangisi en soğuk olanıdır?
Seçenekler
A
Marmara iklimi
B
Karadeniz geçit iklimi
C
Karadeniz sahil iklimi
D
Akdeniz sahil iklimi
E
Akdeniz geçit iklimi
Açıklama:
Karadeniz sahil ardı ile İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri arasındaki kısım Karadeniz geçit iklimi’nin yayılış alanın ortalama yüksekliği 1281 metredir. Ortalama yıllık sıcaklık 7,8 °C, yıllık toplam yağışı 527 mm, nispi nem ise % 70 civarındadır. Karadeniz iklim tipleri içinde en soğuk olanıdır. Doğru cevap B'dir
Soru 27
Aşağıdaki iklim tiplerinden hangisinde incir yetiştiriciliğinin en uygun olduğu bölge bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Marmara iklimi
B
Akdeniz geçit iklimi
C
Akdeniz sahil iklimi
D
Akdeniz sahil ardı iklimi
E
Orta Anadolu yaylası iklimi
Açıklama:
Akdeniz Sahil İkliminin sınırından başlayarak buna paralel olarak uzanan Maraş ili ile Ege Bölgesinde Büyük Menderes, Küçük Menderes ve Gediz havzalarında iç kesimlere doğru genişlemeyen bölgedir. Ege bölgesi’nin Büyük Menderes havzası olarak bilinen bu iklim tipinin yayılma alanı içinde yer alan bu bölge dünyanın en uygun incir yetiştirme alanıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Asma, mercimek, nohut, yonca ve korunganın gen merkezi kabul edilen bölgelerde hakim olan iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marmara İklimi
B
Akdeniz İklimi
C
Orta Anadolu İklimi
D
Doğu Anadolu İklimi
E
Karadeniz İklimi
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesinin çukur alanları, platoları ile geçitleri bu alandadır. Tuz Gölü civarı da bitki çeşitliliği ve endemik türler bakımından çok zengin bir bölgedir. Kayseri ve civarı elma, badem, armut, diğer bazı meyve türleri ile asma, mercimek, nohut, yonca ve korunganın gen merkezidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 29
Ülkemizin en sıcak ve kurak yazlarının görüldüğü iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz iklimi
B
Marmara İklimi
C
Karadeniz İklimi
D
Doğu Anadolu İklimi
E
Güneydoğu Anadolu İklimi
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu İklimi, genel olarak ülkemizin yazları en kurak olan iklim tipidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Kuru üzümün organik üretim verimi oldukça yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Ege bölgesinin organik tarım üretimi açısından önemli bir yeri vardır. Tarımda yoğun bir şekilde kimyasal olarak sun’i gübre ve mücadele ilaçları kullanılmaktadır. Organik tarım potansiyel çok yüksek olan bir alandır. Özellikle kuru ve kurutulmuş meyve ve sebzeler açısından (kuru üzüm, kuru incir vb.) hala organik üretim verimi oldukça yüksektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Türkiye’nin iklim bölgelerinin tarımsal açıdan belirlenmesi konusu Atatürk tarafından ilk kez hangi yıl başlatılmıştır?
Seçenekler
A
1937
B
1938
C
1939
D
1940
E
1941
Açıklama:
Türkiye’nin iklim bölgelerinin tarımsal açıdan belirlenmesi konusu ilk kez 1937 yılında Atatürk tarafından iklim, su ve toprak verimliliği açısından tarım bölgelerinin belirlenmesi çalışmaları başlanmıştır.
Soru 32
Hangisi organik tarım için söylenemez?
Seçenekler
A
sürdürülebilir bir ekosistem
B
tüm canlılar için hakkaniyet
C
sosyal adalet anlayışı
D
beşeri ilişkiler anlayışı
E
sadece bitkisel üretim yapılır
Açıklama:
Organik tarım; hayvansal ve bitkisel üretimi bir bütün olarak tasarlayan, toprağın yapısını bozmayan bir anlayışla verimliliği artıran, hayvan refahını esas alan, işletme içerisinden sağlanan girdileri kullanmayı hedefleyen en
son bilgi ve teknolojiden yararlanarak tohumdan toprağa, girdiden işlemeye kadar belirli kurallar dahilinde denetim ve belgelendirmeyi gerektiren bir üretim sistemidir. Organik tarım; sürdürülebilir bir ekosistem, tüm canlılar için hakkaniyet, sosyal adalet ve beşeri ilişkiler anlayışı ile birlikte aynı zamanda bir yaşam biçimidir.
son bilgi ve teknolojiden yararlanarak tohumdan toprağa, girdiden işlemeye kadar belirli kurallar dahilinde denetim ve belgelendirmeyi gerektiren bir üretim sistemidir. Organik tarım; sürdürülebilir bir ekosistem, tüm canlılar için hakkaniyet, sosyal adalet ve beşeri ilişkiler anlayışı ile birlikte aynı zamanda bir yaşam biçimidir.
Soru 33
Ülkemizde Dünya iklim sınıflandırmasına göre hangi iklim tipi baskındır?
Seçenekler
A
Akdeniz iklimi
B
karasal iklim
C
Ilıman okyanus iklimi
D
yarı kurak step iklimi
E
tropikal iklim
Açıklama:
Ülkemiz Dünya iklim sınıflandırmasına göre Akdeniz iklimi baskın görülmesine karşın birbirinden farklı iklim tiplerini görülmektedir. Bu durum yer şekillerinin engebeli olması, dağların uzanış yönü, üç tarafının denizlerle çevrili olması, yükseltinin batıdan doğuya doğru artması gibi etmenlerin sıcaklık ve yağışın bölgelere göre değişmesini etkilemesi nedeniyledir
Soru 34
Kıyıdan iç kesimlere, doğuya gidildikçe sıcaklıklar neden düşmektedir?
Seçenekler
A
Kara ve deniz dağılışı
B
Yükselti
C
Dağların uzanış biçimi
D
Basınç merkezlerinin etkisi ve rüzgârlar
E
Bakı durumu
Açıklama:
Yükselti: Ortalama yükseltisi fazla olan Türkiye’de yükselti genel olarak batıdan doğuya doğru artarken Doğu Anadolu’da 2000m’nin üzerine çıkmaktadır. Bu nedenle kıyıdan iç kesimlere, doğuya gidildikçe sıcaklıklar düşmektedir.
Örneğin İç Anadolu bölgesiyle aynı enlemler arasında olmasına rağmen Doğu Anadolu bölgesinde sıcaklık ortalamaları daha düşüktür
Örneğin İç Anadolu bölgesiyle aynı enlemler arasında olmasına rağmen Doğu Anadolu bölgesinde sıcaklık ortalamaları daha düşüktür
Soru 35
Sıcaklık ve yağışın dağılışı üzerinde hangi faktörün etkisi görülmektedir?
Seçenekler
A
Kara ve deniz dağılışı
B
Yükselti
C
Dağların uzanış biçimi ve bakı durumu
D
Basınç merkezlerinin etkisi
E
Rüzgarlar
Açıklama:
Ülkemizde dağların uzanış biçimi etkisi sıcaklık ve yağışın dağılışı üzerinde görülmektedir. Örneğin güneyden gelen nemli hava kütlelerinin Anadolu’nun iç kısımlarına sokulmasını büyük ölçüde engelleyen Toros dağları kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerinin de Akdeniz kıyılarına sokulmasına engel olmaktadır.
Böylece kışın Akdeniz kıyılarında ılık ve bol yağışlı bir mevsim yaşanırken iç bölgelerimizde kışları şiddetli soğuklar görülmektedir.
Böylece kışın Akdeniz kıyılarında ılık ve bol yağışlı bir mevsim yaşanırken iç bölgelerimizde kışları şiddetli soğuklar görülmektedir.
Soru 36
Ülkemizde farklı özellikte iklim tiplerinin oluşmasına hangisi neden değildir??
I.Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması
II. göllerinin ve barajlarının varlığı
III. çeşitli yeryüzü şekilleri
IV. denizlere paralel veya dik olarak uzanan dağlar
V. tek tip hava kütlesinin etkisi
I.Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması
II. göllerinin ve barajlarının varlığı
III. çeşitli yeryüzü şekilleri
IV. denizlere paralel veya dik olarak uzanan dağlar
V. tek tip hava kütlesinin etkisi
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması, göllerinin ve barajlarının varlığı, çeşitli yeryüzü şekilleri, değişken yükseltiler, denizlere paralel veya dik olarak uzanan dağlar, iç kesimlerde dağların plato ve ovaları sarması ve değişik hava kütlelerinin etkileri farklı özellikte iklim tiplerinin oluşmasına neden olmuştur.
Soru 37
Ülkemiz arazileri kullanım kabiliyetine göre hangi yıl sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
1975
B
1976
C
1977
D
1978
E
1979
Açıklama:
1978 yılında Mülga Toprak-Su Genel Müdürlüğü tarafından, ülkemiz arazileri kullanım kabiliyetine göre sınıflandırılmıştır
Soru 38
Hangisi Birinci sınıf arazi'nin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Düz veya düze yakın
B
toprağı sığ
C
su ve rüzgâr erozyonu riski az
D
verimli ve kolayca işlenebilen
E
toprak işlemeli tarıma uygun
Açıklama:
Birinci sınıf arazi: Düz veya düze yakın, su ve rüzgâr erozyonu riski az, dolayısıylasu taşkını zararlarına maruz olmayan, toprağı derin, verimli ve kolayca işlenebilen, iyi drenajlı ve toprak işlemeli tarıma uygun arazi sınıfıdır. Meyili % 1 den az; derin, tınlı, iyi su tutma kapasitesinde ve orta derecede geçirgen topraklara sahip sulu tarım için ideal arazilerdir. Çapa bitkileri ve diğer entansif yetiştiriciliği yapılan ürünlere uygundurlar.
Soru 39
Aşağıdaki özellikler hangi sınıf arazi için doğrudur?
I.Arazi hem fazla meyilli hem de şiddetli erozyonla karşı karşıyadır.
II. Toprak; sığ, ıslak veya çok kurudur. Bu durum toprak işlemeyi engeller. III. Bir takım tedbirler
alınarak orman, çayır ve mera yetiştiriciliğinde kullanılabilir.
I.Arazi hem fazla meyilli hem de şiddetli erozyonla karşı karşıyadır.
II. Toprak; sığ, ıslak veya çok kurudur. Bu durum toprak işlemeyi engeller. III. Bir takım tedbirler
alınarak orman, çayır ve mera yetiştiriciliğinde kullanılabilir.
Seçenekler
A
Dördüncü sınıf arazi
B
Beşinci sınıf arazi
C
Altıncı sınıf arazi
D
Yedinci sınıf arazi
E
Sekizinci sınıf arazi
Açıklama:
Altıncı sınıf arazi: Arazi hem fazla meyilli hem de şiddetli erozyonla karşı karşıyadır. Toprak; sığ, ıslak veya çok kurudur. Bu durum toprak işlemeyi engeller. Bir takım tedbirler alınarak orman, çayır ve mera yetiştiriciliğinde kullanılabilir.
Soru 40
Arazilerimiz meyillerine göre kaç eğim sınıfına ayrılmıştır?
Seçenekler
A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
Arazilerimiz meyillerine göre ise dört eğim sınıfına ayrılmıştır: Düze yakın (%0-%2 eğim) araziler, hafif dalgalı ile dalgalı arası (%2-%12 eğim) araziler; İnişli çıkışlı - tepelik (%12-%30 eğim) araziler ve dik ve şiddetli eğimli ( >%30 eğim) araziler.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz iklimi baskın görülmekle birlikte ülkemizde farklı iklim tiplerinin görülmesinin nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bulunduğu enlem
B
Yer şekillerinin engebeli olması
C
Dağların uzanış yönü
D
Üç tarafının denizlerle çevrili olması
E
Yükseltinin batıdan doğuya doğru artması
Açıklama:
Ülkemiz Dünya iklim sınıflandırmasına göre Akdeniz iklimi baskın görülmesine karşın birbirinden farklı iklim tiplerini görülmektedir. Bu durum yer şekillerinin engebeli olması, dağların uzanış yönü, üç tarafının denizlerle çevrili olması, yükseltinin batıdan doğuya doğru artması gibi etmenlerin sıcaklık ve yağışın bölgelere göre değişmesini etkilemesi nedeniyledir. Örneğin; İç ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde, kıtaların iç kısımlarında görülen yarı kurak step iklimi etkili olurken, Karadeniz Bölgesi’nde Kuzeybatı Avrupa’nın Ilıman okyanus iklimi, Doğu Anadolu bölgesinde ise yüksek enlemlerin soğuk karasal iklimi etkisi görülmektedir.
Soru 42
Ülkemizde dört mevsim yaşanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kara ve denizlerin dağılışı
B
Matematik konumu
C
Yükselti
D
Dağların uzanış biçimi
E
Başınç merkezlerinin etkisi
Açıklama:
Türkiye matematik konumu itibariyle 36°-42° Kuzey paralelleri arasında yer alır. Kuzey yönünden gelen soğuk hava kütleleri ile güney yönünden gelen sıcak hava kütlelerinin etkisi altındadır. Orta Kuşakta yer aldığı için dört mevsim yaşanır. Ilıman iklim kuşağının Ekvator’a yakın bölümünde yer alan Türkiye’nin matematik konumu ılıman iklim şartlarının etkilemesi ve mevsimlerin belirgin olarak görülmesine neden olmuştur. Türkiye Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde olduğu yıl içerisinde güneş ışınlarını hiçbir zaman dik
açıyla gelmez. Ayrıca enlemin etkisiyle sıcaklık da güneyden kuzeye doğru azalır. Ilıman iklim kuşağında bulunması yaz mevsiminde güneyden gelen kuru sıcak hava kütlelerinin, kış mevsiminde ise kuzeyden gelen soğuk karakterli hava kütlelerinin etkisini göstermektedir. Ayrıca gezici hava kütlelerinin etkisiyle özellikle kış mevsiminde cephesel yağışlar oluşmaktadır.
açıyla gelmez. Ayrıca enlemin etkisiyle sıcaklık da güneyden kuzeye doğru azalır. Ilıman iklim kuşağında bulunması yaz mevsiminde güneyden gelen kuru sıcak hava kütlelerinin, kış mevsiminde ise kuzeyden gelen soğuk karakterli hava kütlelerinin etkisini göstermektedir. Ayrıca gezici hava kütlelerinin etkisiyle özellikle kış mevsiminde cephesel yağışlar oluşmaktadır.
Soru 43
Ülkemizde toprak kaynaklarına ilişkin veri tabanı oluşturmak ve tarımsal planlamalara hizmet götürebilmek amacıyla ilk haritalandırma çalışması ne zaman yapılmıştır?
Seçenekler
A
1945
B
1950
C
1966
D
1971
E
1978
Açıklama:
İlk kez toprak kaynaklarına ilişkin veri tabanı oluşturmak ve tarımsal planlamalara hizmet götürebilmek için 1966 yılında 1/25.000 ölçekli topografik haritalardan da yararlanarak “Türkiye Geliştirilmiş Toprak Haritaları”nın iller ölçeğinde yapımına başlanılmış ve 1971 yılında sonuçlandırılmıştır. Bu çalışmalar, 1/100.000 ölçekli “İllerin Toprak Kaynağı Envanter Raporları” ve 1/200.000 ölçekli 26 Büyük Su Toplama Havzası’na göre düzenlenmiştir. Bunlar “Havza Toprak Raporları” ismi altında “Büyük Toprak Grupları” düzeyinde yayımlanmıştır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi, Mülga Toprak-Su Genel Müdürlüğü tarafından, ülkemiz arazileri kullanım kabiliyetine göre yapılan sınıflandırılmaya göre üçüncü sınıf arazilerin özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Aşırı meyillilik
B
Orta seviyede erozyona maruz kalma
C
Genellikle kuru olma
D
Fazla kumlu ve çakıllı yapı
E
Yüksek su tutma kapasitesi
Açıklama:
Meyilli, yüksek erozyona hassasiyeti, aşırı ıslak, sığ toprak, fazla kumlu veya çakıllı, düşük su tutma kapasitesi ve verimliliğin az olması üçüncü sınıf araziye ait özelliklerdir. Bu arazilerde uygun ekim nöbeti ve tarım teknikleri uygulanmak gibi tedbirlerle toprak işlemeli tarım yapılabilir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi, Karadeniz Sahil İklimi özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ortalama yıllık sıcaklık 12,8 °C'dir.
B
Geniş yapraklı nemli ormanlar oluşan bitki örtüsü vardır.
C
Yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır.
D
Her mevsimi yağışlı olup su sıkıntısı görülmez.
E
Günlük güneşlenme süreleri kışın 3.5-5.4 yazın ise 10.5- 11.9 saat olmaktadır.
Açıklama:
Karadeniz sahilinde Rize’den Trakya’ya kadar olan bu bölgede ortalama yükseklik 462 metredir. Yazlar nispeten serin, kışlar ise ılıman geçmekte, yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır. Her mevsimi yağışlı olup su sıkıntısı görülmez. Genellikle geniş yapraklı nemli ormanlar oluşan bitki örtüsü vardır. Ortalama yıllık sıcaklık 12,8 °C, yıllık toplam yağış 842 mm iken yıllık ortalama nispi nem %73 civarındadır. Günlük güneşlenme süresi doğudan batıya doğru azalmaktadır.
Soru 46
Akdeniz iklim kuşağında, kalkerli zeminde yetişen çalı formundaki bitkilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Frigana
B
Fagus
C
Olea
D
Juniperus
E
Abies Cilicica
Açıklama:
Akdeniz iklim kuşağının kalkerli zeminde yetişen çalı formundaki bitkilere Frigana adı verilmektedir. Derin topraklı alanlarda ormanlar, ormanların tahrip edildiği yerlerde makiler, makilerin tahrip edildiği yerlerde frigana hakimdir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi, Doğu Anadolu-1 ikliminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
En soğuk kışlarının hakim olduğu iklim tipidir
B
Doğal bitki örtüsü çoğunlukla bozkırdır.
C
Ortalama yıllık sıcaklık 2,5 °C'dir.
D
Nispi nem % 69 civarındadır.
E
Yıllık toplam yağış 548 mm civarındadır.
Açıklama:
Kars ve Ardahan illeri ile Erzurum, Bayburt ve Ağrı’nın bu illere komşu yüksek yöreleri ile Artvin, Rize ve Trabzon’un dağlık alanlarını içeren bu bölgenin ortalama yüksekliği 2316 metredir. Ülkemizin en soğuk kışlarının hakim olduğu iklim tipidir. Ortalama yıllık sıcaklık 2,5 °C, yıllık toplam yağış 548 mm, nispi nem % 69 civarındadır. Doğal bitki örtüsü olarak yaylalarda çayırlar, dağlarda ise iğne yapraklı ağaçlar görülmektedir. Arazi engebeli olduğu için yüksek kesimlerinde toprak işlemeli tarıma uygun alanlar az miktardadır. Tarımsal faaliyet olarak hayvancılık uygulanmaktadır.
Soru 48
Organik tarım açısından toprak ve su kirliliğinin görüldüğü bölgeler arasında ilk sırayı alan bölgemiz hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Ege Bölgesi
C
Marmara ve Trakya Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu bölgesi
Açıklama:
Marmara ve Trakya Bölgesi, hem yaşayan insan sayısı hem de birim alana düşen fert sayısı açısından en yoğun olan bölgedir. Aynı zamanda tüketimin en fazla olduğu bölgedir. Özellikle sanayi tesislerinin ve hatta ağır sanayinin kurulduğu ve geliştiği alan olarak her türlü çevre kirliliğinin görüldüğü yerleşim alanıdır. Organik tarım açısından ise özellikle toprak ve su kirliliğinin görüldüğü bölgeler arasında ilk sırayı almaktadır.
Soru 49
Hem geleneksel hem de organik tarım açısından potansiyeli en yüksek bölgemiz hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Ege Bölgesi
D
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E
Karadeniz Bölgesi
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesinin ekonomisi tarıma dayalıdır. Bölgede Güneydoğu Anadolu Projesi (AP) sayesinde büyük gelişmeler elde edilmiştir. Organik tarım açısından potansiyeli oldukça yüksektir. Bölge hem geleneksel hem de organik tarım açısından potansiyeli en yüksek bölgemizdir. Özellikle kimyasal maddelerin fazla kullanılmaması organik tarım yetiştiriciliğini ön plana çıkarmaktadır. Antepfıstığı ile beraber zeytin ve üzüm gibi ürünlerin organik tarım ile üretilebilmesi önemli bir anlam ifade etmektedir.
Soru 50
Ülkemizde organik tarım faaliyetlerinin tüm aşamalarını düzenleyen ulusal mevzuat ilk olarak ne zaman yürürlüğe konmuştur?
Seçenekler
A
1980
B
1991
C
1994
D
2000
E
2002
Açıklama:
1990’lı yıllarda organik ürünlerin ticari olarak tüm dünyada önem kazanması ile birlikte, üretimden pazarlamaya kadar organik tarım faaliyetlerinin tüm aşamalarını düzenleyen ulusal bir mevzuata gereksinim doğmuştur. Bu doğrultuda 1994 yılında “Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Ekolojik Metotlarla Üretilmesine İlişkin Yönetmelik” yürürlüğe konmuştur. Bu Yönetmelik ile ilk kez ülkemizde organik tarım faaliyetleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın denetiminde ve belirlenen kurallar çerçevesinde yürütülmeye başlanmıştır. Sonraki yıllarda sektörde yaşanan gelişmeler ile birlikte AB mevzuatındaki değişimlere uyum sağlamak üzere bahse konu Yönetmelik’te değişikliğe gidilerek 2002 yılında “Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde birbirinden farklı iklim tiplerinin görülmesine etken özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Yer şekillerinin düz olması
B
Dağlarla çevrili olmaması
C
Üç tarafının denizlerle çevrili olması
D
Asya kıtasında yer alması
E
Avrupa kıtasında yer alması
Açıklama:
Ülkemiz dünya iklim sınıflandırmasına göre Akdeniz iklimi baskın görülmesine karşın birbirinden farklı iklim tiplerini görülmektedir. Bu durum yer şekillerinin engebeli olması, dağların uzanış yönü, üç tarafının denizlerle çevrili olması, yükseltinin batıdan doğuya doğru artması gibi etmenlerin sıcaklık ve yağışın bölgelere göre değişmesini etkilemesi nedeniyledir.
Soru 52
Türkiye, matematik konum itibarıyla aşağıda verilen hangi paraleller arasında yer alır?
Seçenekler
A
36°-42° Kuzey
B
36°-42° Güney Batı
C
36°-42° Batı
D
36°-42° Doğu
E
36°-42° Kuzey Doğu
Açıklama:
Türkiye matematik konumu itibariyle 36°-42° Kuzey paralelleri arasında yer alır.
Soru 53
Ege, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde farklı iklim şartlarının görülmesinde aşağıdakilerden hangisi nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kara ve deniz dağılışı
B
Yükselti olmaması
C
Dağların uzanış biçimi
D
Basınç merkezlerinin etkisi
E
Rüzgarlar
Açıklama:
Ege, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde farklı iklim şartlarının görülmesine neden olmaktadır. Bu duruma yol açan başlıca etmenler; kara ve deniz dağılışı, yükselti, dağların uzanış biçimi ve bakı durumu, basınç merkezlerinin etkisi ve rüzgârlardır.
Soru 54
Yurdumuzun en önemli tahıl ekim alanı hangi bölgemizdir?
Seçenekler
A
Akdeniz bölgesi
B
Marmara bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Doğu Anadolu bölgesi
E
İç Anadolu bölgesi
Açıklama:
İç Anadolu bölgesi alanları yüksek dağlarla çevrilidir. Bu bölgede de karasal iklim egemendir. Platolar ve kapalı havzalar ile kaplı ve geniş düzlüklere sahip olan bölgenin tarım alanı potansiyeli yüksektir. Yurdumuzun en önemli tahıl ekim alanıdır.
Soru 55
Meyili % 1 den az düz veya düze yakın, su ve rüzgâr erozyonu riski az, dolayısıyla su taşkını zararlarına maruz olmayan, toprağı derin, verimli ve kolayca işlenebilen, iyi drenajlı ve toprak işlemeli tarıma uygun arazi sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci sınıf arazi
B
İkinci sınıf arazi
C
Üçüncü sınıf arazi
D
Dördüncü sınıf arazi
E
Beşinci sınıf arazi
Açıklama:
Birinci sınıf arazi: Düz veya düze yakın, su ve rüzgâr erozyonu riski az, dolayısıyla su taşkını zararlarına maruz olmayan, toprağı derin, verimli ve kolayca işlenebilen, iyi drenajlı ve toprak işlemeli tarıma uygun arazi sınıfıdır. Meyili % 1 den az; derin, tınlı, iyi su tutma kapasitesinde ve orta derecede geçirgen topraklara sahip sulu tarım için ideal arazilerdir.
Soru 56
Türkiye’nin toplam tarım toprakları miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
22,3 milyon hektar
B
23,3 milyon hektar
C
24,3 milyon hektar
D
25,3 milyon hektar
E
26,3 milyon hektar
Açıklama:
Türkiye’de toplam arazinin 77,9 milyon hektar (%24,5) I+II+II. sınıf topraklardan oluşmaktadır. Arazilerin 26,3 milyon hektarı (% 90) ise tarım topraklarıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Samsun, Tokat ve Amasya gibi gen merkezlerinde üretilen bir bitkidir?
Seçenekler
A
Patates
B
Pamuk
C
Fasulye
D
Zeytin
E
İncir
Açıklama:
Samsun, Tokat ve Amasya yöreleri bazı meyve cins ve türleri ile fasulye, mercimek, bakla ve baklagil yem bitkileri için gen merkezidir.
Soru 58
Bulunduğu bölgenin ekolojik şartları yüzünden yalnızca belirli bölgede yaşayan/yetişen, dünyanın başka yerinde yaşama/ yetişme ihtimali olmayan, yöreye özgü hayvan/bitki türüne verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Frigana
B
Endemik
C
Pyrus
D
Prunus
E
Yapağı
Açıklama:
Endemik: Bulunduğu bölgenin ekolojik şartları yüzünden yalnızca belirli bölgede yaşayan/yetişen, dünyanın başka yerinde yaşama/ yetişme ihtimali olmayan, yöreye özgü hayvan/bitki türüdür. Akdeniz bölgesinde endemik türe çok rastlanır.
Soru 59
Türkiye’de yetiştirilen turunçgilin % 85 inin üretildiği bölgemiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Marmara Bölgesi
C
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
D
Karadeniz Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Türkiye’de yetiştirilen pamuğun %35’i, sebzenin % 26’sı, yerfıstığının % 88’i, susamın % 80’i ve anasonun % 65’i bu bölgede yetiştirilmektedir. % 85 turunçgil üretimiyle 1. sırada yer almaktadır.
Soru 60
Türkiye üretiminin % 90’ının karşılandığı güneydoğu bölgesinin en karakteristik meyvesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üzüm
B
Zeytin
C
Kayısı
D
Antepfıstığı
E
İncir
Açıklama:
Güneydoğu‘da yetiştirilen diğer önemli ürünler antepfıstığı, üzüm, zeytin ve vb. meyve sebzelerdir. Antepfıstığı Türkiye üretiminin % 90’ını karşılamakta olup bölgenin en karakteristik meyvesidir.
Soru 61
Türkiye kaç tarımsal yapı ve üretim bölgesine ayrılmıştır?
Seçenekler
A
3-5
B
4-6
C
5-7
D
6-8
E
7-9
Açıklama:
Türkiye'nin iklim bölgelerinin tarımsal açıdan belirlenmesi konusu ilk kez 1937 yılında Atatürk tarafından iklim, su ve toprak verimliliği açısından tarım bölgelerinin belirlenmesi çalışmaları başlanmıştır. İlk olarak ülkemiz 7 ana iklim bölgesi ve 9 tarımsal yapı ve üretim bölgesine ayrılmıştır.
Soru 62
Ülkemizde denizin ılıman etkilerini ve yağışların iç kesimlere girmesini engelleyen dağlar hangisidir?
Seçenekler
A
Kuzey Anadolu Sıradağları ile Toros Dağları
B
Erciyes ile Ağrı dağları
C
Tandürek ile Bozdağlar
D
Emirdağları ile Ilgaz dağları
E
Uludağ ile Toros Dağları
Açıklama:
Üç tarafı denizlerle çevrili yurdumuzun kıyı bölgelerinde denizlerin etkisiyle daha ılıman iklim özellikleri görülür. Göller ve son yıllarda hızla artan barajlar da bulundukları yerlerin iklimleri üzerine deniz etkisi yapmaktadırlar. Denizin ılıman etkilerini ve yağışların iç kesimlere girmesini engelleyen Kuzey Anadolu sıradağları ile Toros Dağları iç bölgelerde sert karasal iklim görülmesine etkendir.
Soru 63
Türkiye matematik konumu (enlemi) itibariyle nerede yer alır?
Seçenekler
A
30°-36° Kuzey paralelleri
B
36°-42° Kuzey paralelleri
C
46°-48° Kuzey paralelleri
D
59°-62° Kuzey paralelleri
E
66°-70° Kuzey paralelleri
Açıklama:
Türkiye matematik konumu itibariyle 36°-42° Kuzey paralelleri arasında yer alır.
Soru 64
Ülkemizde ortalama yükseltinin en az olduğu alanlara sahip bölgemiz hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Ege Bölgesi
D
Karadeniz Bölgesi
E
Marmara Bölgesi
Açıklama:
Ülkemizde ortalama yükseltinin en az olduğu alanlara sahip Marmara Bölgesinde deniz etkisi iç kesimlere kadar ulaştığı için yeterli yağış alır.
Soru 65
Toprak işlemeli tarıma uygun olan bu araziler hafif meyilli, orta seviyede erozyona maruz kalma ve kalın toprağa sahip olma, nadiren de olsa taşkınlara uğrama ve hafif ıslak özelliğe sahip arazi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci Sınıf
B
İkinci Sınıf
C
Üçüncü Sınıf
D
Dördüncü Sınıf
E
Beşinci Sınıf
Açıklama:
Birinci sınıf arazi gibi toprak işlemeli tarıma uygun olan bu araziler hafif meyilli, orta seviyede erozyona maruz kalma ve kalın toprağa sahip olma, nadiren de olsa taşkınlara uğrama ve hafif ıslak özelliğe sahip arazi tipidir.
Soru 66
TEMA Vakfı ülkemiz topraklarını erozyon riski, meyil ve kullanım kabiliyetlerine göre sınıflandırmış bunlar arasında hangisi bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
İskân Alanı
B
Orman
C
Mera
D
Tarım Alanı
E
Sulak Alanlar
Açıklama:
TEMA Vakfı ise ülkemiz topraklarını; erozyon riski, meyil ve kullanım kabiliyetlerine göre; çayır, tarım alanı, mera, orman ile iskân alanları olarak gruplamıştır.
Soru 67
Karadeniz İklimi, kısa mesafelerde değişkenlikler gösterir ve dört alt tipe sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Karadeniz Sahil İklimi,
B
Karadeniz Sahil Ardı İklimi,
C
Karadeniz Geçit İklimi
D
Karadeniz Karasal iklimi
E
Marmara İklimi
Açıklama:
Karadeniz İklimi, kısa mesafelerde değişkenlikler gösterir ve dört alt tipe sahiptir:
- Karadeniz Sahil İklimi,
- Karadeniz Sahil Ardı İklimi,
- Karadeniz Geçit İklimi ve
- Marmara İklimi
Soru 68
Aydın ve İzmir illerinin sahil bölgeleri ile bunlara ait Büyük Menderes, Küçük Menderes, Gediz ve Bakır Çayı ırmaklarının havzalarını ve suladığı ovaları kapsayan iklim türü hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz İklimi
B
Karadeniz İklimi
C
Karasal İklim
D
Orta Anadolu İklimi
E
Marmara İklimi
Açıklama:
Akdeniz İklimi: Ülkemizin doğuda Kahramanmaraş ilinin güneyi ile Osmaniye ve Hatay illerini de içine alan, Akdeniz sahili boyunca batıya doğru uzanan, Çukurova, Göksu havzası ve Antalya ovaları bölgelerinde iç kesimlere doğru genişleyen, Muğla, Aydın ve İzmir illerinin sahil bölgeleri ile bunlara ait Büyük Menderes, Küçük Menderes, Gediz ve Bakır Çayı ırmaklarının havzalarını ve suladığı ovaları kapsayan bölümdür.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Orta Anadolu İklimi tipleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Orta Anadolu Çanağı İklimi,
B
Orta Anadolu Yaylası İklimi,
C
Orta Anadolu Dağları İklimi
D
Orta Anadolu Batı Geçit İklimi
E
Orta Anadolu Kuzey Geçit İklimi
Açıklama:
Orta Anadolu İklimi dört alt tipe sahiptir:
- Orta Anadolu Çanağı İklimi,
- Orta Anadolu Yaylası İklimi,
- Orta Anadolu Batı Geçit İklimi ve
- Orta Anadolu Kuzey Geçit İklimi.
Soru 70
Türkiye ayçiçeği üretiminin % 80'ni ülkemizde hangi bölgede üretilmektedir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
İç Anadolu Bölgesi
D
Marmara ve Trakya Bölgesi
E
Karadeniz Bölgesi
Açıklama:
Bölge tarım ve hayvancılık açısından oldukça gelişmiştir. Önemli bazı ürünlerin üretimi açısından ilk sırada yer almaktadır. Ayçiçeği bunların en başında yer alır. Türkiye ayçiçeği üretiminin % 80'ni bu bölgede yetiştirilmektedir.
Soru 71
Türkiye'nin iklim bölgelerinin, tarımsal açıdan belirlenmesi çalışmalarına öncülük eden lider var mıdır?
Seçenekler
A
Mustafa Kemâl Atatürk,
B
İsmet İnönü,
C
Hayrettin Karaca,
D
Süleyman Demirel,
E
Türkan Saylan,
Açıklama:
Türkiye’nin iklim bölgelerinin tarımsal açıdan belirlenmesi konusu ilk kez 1937 yılında Atatürk tarafından iklim, su ve toprak verimliliği açısından tarım bölgelerinin belirlenmesi çalışmaları başlanmıştır.
Soru 72
Türkiye'nin matematik konumu iklim üzerinde etkili midir?
Seçenekler
A
Mevsimler belirgin olarak görülmez,
B
Matematiksel konum iklim üzerinde etkilidir,
C
Yengeç dönencesi etkili değildir,
D
Sıcaklık değişikliği yaşanmaz,
E
Cephesel yağış yoktur,
Açıklama:
Kuzey yönünden gelen soğuk hava kütleleri ile güney yönünden gelen sıcak hava kütlelerinin
etkisi altındadır. Orta Kuşakta yer aldığı için dört mevsim yaşanır. Ilıman iklim kuşağının Ekvator’a yakın bölümünde yer alan Türkiye’nin matematik konumu ılıman iklim şartlarının etkilemesi ve mevsimlerin belirgin olarak görülmesine neden olmuştur. Türkiye Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde olduğu yıl içerisinde güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla gelmez. Ayrıca enlemin etkisiyle sıcaklık da güneyden kuzeye doğru azalır. Ilıman iklim kuşağında bulunması yaz mevsiminde güneyden gelen kuru sıcak hava kütlelerinin, kış mevsiminde ise kuzeyden gelen soğuk karakterli hava kütlelerinin etkisini göstermektedir. Ayrıca gezici hava kütlelerinin etkisiyle özellikle kış mevsiminde cephesel yağışlar oluşmaktadır.
etkisi altındadır. Orta Kuşakta yer aldığı için dört mevsim yaşanır. Ilıman iklim kuşağının Ekvator’a yakın bölümünde yer alan Türkiye’nin matematik konumu ılıman iklim şartlarının etkilemesi ve mevsimlerin belirgin olarak görülmesine neden olmuştur. Türkiye Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde olduğu yıl içerisinde güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla gelmez. Ayrıca enlemin etkisiyle sıcaklık da güneyden kuzeye doğru azalır. Ilıman iklim kuşağında bulunması yaz mevsiminde güneyden gelen kuru sıcak hava kütlelerinin, kış mevsiminde ise kuzeyden gelen soğuk karakterli hava kütlelerinin etkisini göstermektedir. Ayrıca gezici hava kütlelerinin etkisiyle özellikle kış mevsiminde cephesel yağışlar oluşmaktadır.
Soru 73
İç Anadolu bölgesiyle aynı meridyende olan Doğu Anadolu bölgesinin sıcaklık ortalamasının düşüklüğünü etkileyen etken var mıdır?
Seçenekler
A
Kara ve deniz dağılımı etkilemez,
B
Matematiksel konum etkilemez,
C
Yükselti etkili olmaktadır,
D
Rüzgar etkilemez,
E
Basınç merkezleri etkilemez,
Açıklama:
Türkiye matematik konumu itibariyle 36°-42° Kuzey paralelleri arasında yer alır.
Yükselti: Ortalama yükseltisi fazla olan Türkiye’de yükselti genel olarak batıdan doğuya doğru artarken Doğu Anadolu’da 2000m’nin üzerine çıkmaktadır. Bu nedenle kıyıdan iç kesimlere, doğuya gidildikçe sıcaklıklar düşmektedir. Örneğin İç Anadolu bölgesiyle aynı enlemler arasında olmasına rağmen Doğu Anadolu bölgesinde sıcaklık ortalamaları daha düşüktür. Yüksek kesimlerde ilk kar yağışları sonbahar ayında görülmekte ve kar örtüsü yaklaşık 6 ay yerde kalmaktadır. Kısa mesafelerde ise yükselti farkı sıcaklık farkı oluşturmaktadır. Örneğin Kars platosunda yazlar yağışlı ve serin geçerken Iğdır Ovası’nda kurak ve sıcaklık yüksek olur. Yükselti faktörü sıcaklık dağılışı, yağış miktarı ve yağış oluşum şekilleri üzerinde etkilidir.
Dağların uzanış biçimi ve bakı durumu: Ülkemizde dağların uzanış biçimi etkisi sıcaklık ve yağışın dağılışı üzerinde görülmektedir.
Kara ve deniz dağılışı: Türkiye’deki sıcaklık, yağış miktarı ve yağış rejimi üzerinde özellikle denizlerin önemli etkisi bulunmaktadır.
Basınç merkezlerinin etkisi ve rüzgârlar: Türkiye çevresinde oluşan basınç merkezleri de rüzgâr ve yağış rejimini etkilemektedir.
Yükselti: Ortalama yükseltisi fazla olan Türkiye’de yükselti genel olarak batıdan doğuya doğru artarken Doğu Anadolu’da 2000m’nin üzerine çıkmaktadır. Bu nedenle kıyıdan iç kesimlere, doğuya gidildikçe sıcaklıklar düşmektedir. Örneğin İç Anadolu bölgesiyle aynı enlemler arasında olmasına rağmen Doğu Anadolu bölgesinde sıcaklık ortalamaları daha düşüktür. Yüksek kesimlerde ilk kar yağışları sonbahar ayında görülmekte ve kar örtüsü yaklaşık 6 ay yerde kalmaktadır. Kısa mesafelerde ise yükselti farkı sıcaklık farkı oluşturmaktadır. Örneğin Kars platosunda yazlar yağışlı ve serin geçerken Iğdır Ovası’nda kurak ve sıcaklık yüksek olur. Yükselti faktörü sıcaklık dağılışı, yağış miktarı ve yağış oluşum şekilleri üzerinde etkilidir.
Dağların uzanış biçimi ve bakı durumu: Ülkemizde dağların uzanış biçimi etkisi sıcaklık ve yağışın dağılışı üzerinde görülmektedir.
Kara ve deniz dağılışı: Türkiye’deki sıcaklık, yağış miktarı ve yağış rejimi üzerinde özellikle denizlerin önemli etkisi bulunmaktadır.
Basınç merkezlerinin etkisi ve rüzgârlar: Türkiye çevresinde oluşan basınç merkezleri de rüzgâr ve yağış rejimini etkilemektedir.
Soru 74
Çapa bitkileri ve entansif yetiştiriciliğine uygun ürünler hangi arazi sınıfında yetiştirilir?
Seçenekler
A
Beşinci sınıf arazi,
B
Altıncı sınıf arazi,
C
Yedinci sınıf arazi,
D
Birinci sınıf arazi,
E
Sekizinci sınıf arazi,
Açıklama:
1978 yılında Mülga Toprak-Su Genel Müdürlüğü tarafından, ülkemiz arazileri kullanım kabiliyetine göre sınıflandırılmıştır. * Birinci sınıf arazi: Düz veya düze yakın, su ve rüzgâr erozyonu riski az, dolayısıyla su taşkını zararlarına maruz olmayan, toprağı derin, verimli ve kolayca işlenebilen, iyi drenajlı ve toprak işlemeli tarıma uygun arazi sınıfıdır. Meyili % 1 den az; derin, tınlı, iyi su tutma kapasitesinde ve orta derecede geçirgen topraklara sahip sulu tarım için ideal arazilerdir. Çapa bitkileri ve diğer entansif yetiştiriciliği yapılan ürünlere uygundurlar. * Beşinci sınıf arazi: Arazi düz veya düze yakın olup su ve rüzgâr erozyonundan etkilenmez. Ancak taş oluşumu ve ıslaklık gibi faktörler toprak işlemeye engel olur.
* Altıncı sınıf arazi: Arazi hem fazla meyilli hem de şiddetli erozyonla karşı karşıyadır. Toprak; sığ, ıslak veya çok kurudur. Bu durum toprak işlemeyi engeller.
* Yedinci sınıf arazi: Çok meyilli, aşırı erozyona uğramış, taşlı ve bozuk ve nadiren bataklık alanlardır. Toprak; sığ, genellikle kuru, üzerindeki bitki örtüsü azaldığında şiddetli erozyona maruzdur.
* Sekizinci sınıf arazi: Arazi; bataklık, çöl ve çok derin oyuntular ile dağlık ve taşlı alanlardır. Bu tür araziler doğal hayata ortamı olarak bilinir, dinlenme yeri veya akarsulara su toplama havzası olarak kullanılabilirler.
* Altıncı sınıf arazi: Arazi hem fazla meyilli hem de şiddetli erozyonla karşı karşıyadır. Toprak; sığ, ıslak veya çok kurudur. Bu durum toprak işlemeyi engeller.
* Yedinci sınıf arazi: Çok meyilli, aşırı erozyona uğramış, taşlı ve bozuk ve nadiren bataklık alanlardır. Toprak; sığ, genellikle kuru, üzerindeki bitki örtüsü azaldığında şiddetli erozyona maruzdur.
* Sekizinci sınıf arazi: Arazi; bataklık, çöl ve çok derin oyuntular ile dağlık ve taşlı alanlardır. Bu tür araziler doğal hayata ortamı olarak bilinir, dinlenme yeri veya akarsulara su toplama havzası olarak kullanılabilirler.
Soru 75
Türkiye'de farklı ekolojik bölgelerin olması, Türkiye'i nasıl etkiler?
Seçenekler
A
Türkiye'nin kültürel çeşitliliğini ve zenginliğini etkiler,
B
Türkiye'nin ören yerlerinin çeşitliliğini ve farklılığını etkiler,
C
Türkiye'nin şehirleşmesini, modernleşmesini ve çeşitliliğini etkiler,
D
Türkiye'nin tarihsel zenginliğini çeşitliliğini ve farklılığını etkiler,
E
Türkiye'nin farklı bölgelerde tarımsal ürünlerinin çeşitliliğini etkiler,
Açıklama:
Türkiye’nin arazi yapısı ile buna bağlı değişen iklim özellikleri mikro klimaları içeren farklı coğrafi bölgeleri oluşturur. Türkiye’de arazi kullanımı ile coğrafi bölgelerin arazi yapısı ve iklim özellikleri arasında da bir bağ vardır. Böylece Türkiye’nin tüm bölgelerinde bitkisel üretim yapılırken nemli bölgelerinde ormancılık, yüksek dağlık ve kurak bölgelerinde hayvancılık yaygındır. Bu şekilde Türkiye’de farklı ekolojik bölgelerde, o bölgelere özel tarımsal ürünler yetiştirilmektedir.
Soru 76
Avrupa-Sibirya Bölgesi coğrafi özellikleri gösteren iklim hangi iklim bölgesidir?
Seçenekler
A
Karadeniz iklimi,
B
Akdeniz İklimi,
C
Orta Anadolu İklimi,
D
Doğu Anadolu İklimi,
E
Güneydoğu Anadolu İklimi,
Açıklama:
Karadeniz İklimi; Ülke yüz ölçümünün yaklaşık %17,3’lük alanını kapsayan, batıdan itibaren Trakya ve Güney Marmara’yı içine alan, Ordu iline kadar olan bölgede sahilden iç kesimlere doğru genişleyen daha doğuya doğru gidildikçe deniz sahiline sıkışan alan Karadeniz iklimi etkisi altındadır. Ovalar, vadiler ve yüksek dağlardan oluşan çeşitli topografik şekilleri içerir.
Avrupa-Sibirya Bölgesi coğrafi özelliklerini gösteren alanın doğal bitki örtüsünü Pinus, Abies, Picea, Tilia gibi orman ağaçları; Prunus, Cerasus, Pyrus gibi meyve türleri, Galanthus, Colchicum, Origanum gibi tıbbi ve aromatik bitkiler ile bazı önemli mera bitkileri oluşturur. Samsun, Tokat ve Amasya yöreleri bazı meyve cins ve türleri ile fasulye, mercimek, bakla ve baklagil yem bitkileri için gen merkezidir. Trakya ise ekmeklik, makarnalık, turnagagası, topbaş, kaplıca ve kavuzlu buğdaylar ile kaba tahıl, kavun, mercimek, nohut, adi fiğ, lüpenler ve üçgüllerin gen merkezidir. Yükseltinin düşük olduğu yerlerde geniş yapraklı ağaçlar ve yer yer herdem yeşil çalılarla kaplıdır. Yüksekti arttıkça ibreli ağaçlar gözükmeye başlar ve daha da yükseklerde bunların miktarı baskın duruma geçer. Orman kuşağının üzerinde dağların zirvelerine yakın yaylarda verimli çayırlıklar vardır. Bitkisel çeşitlilik, bölgenin doğusundan batıya doğru gidildikçe azalır.
Karadeniz İklimi, kısa mesafelerde değişkenlikler gösterir ve dört alt tipe sahiptir:
1. Karadeniz Sahil İklimi,
2. Karadeniz Sahil Ardı İklimi,
3. Karadeniz Geçit İklimi ve
4. Marmara İklimi
Marmara İklimi;Trakya‘da Edirne’nin güneyi ve Tekirdağ illeri ile Güney Marmara’da Çanakkale ili ve Bursa’nın kuzeyini kapsayan bu alanın ortalama yüksekliği 193 metredir. Doğal bitki örtüsü olarak yüksek kesimlerin kuzeye bakan yamaçlarında geniş yapraklı nemli ormanlar ile alçak kesimlerde Akdeniz kökenli bitkiler ve çayırlar görülmektedir. Karadeniz iklim tipleri içinde en sıcak olan alandır. Marmara ikliminin yayıldığı alan, ülkemizin en verimli topraklarının bulunduğu ovalardır.
Akdeniz İklimi; Ülkemizin doğuda Kahramanmaraş ilinin güneyi ile Osmaniye ve Hatay illerini de içine alan, Akdeniz sahili boyunca batıya doğru uzanan, Çukurova, Göksu havzası ve Antalya ovaları bölgelerinde iç kesimlere doğru genişleyen, Muğla, Aydın ve İzmir illerinin sahil bölgeleri ile bunlara ait Büyük Menderes, Küçük Menderes, Gediz ve Bakır Çayı ırmaklarının havzalarını ve suladığı ovaları kapsayan bölümdür. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçer. Kıyı kısımlarda kar yağışı ve don olayları nadir de olsa görülebilir.
Orta Anadolu İklimi; İç Anadolu Bölgesinin çukur alanları, platoları ile geçitleri bu alandadır. Genel olarak Orta Anadolu İklimi yazları sıcak ve kışları soğuktur. Yaylalarda ve yüksek dağlık alanlarda soğuk fazladır. Yaz kuraklığının etkisiyle doğal bitki örtüsünü alçak kısımlarda bozkırlar, yüksek kesimlerde ise kuru ormanlar şeklindedir.
Doğu Anadolu İklimi; Iğdır, Malatya ve Elazığ illerine ait bazı yöreler hariç tüm Doğu Anadolu Bölgesi ile Tokat, Sivas ve Kayseri illerinin yüksek kesimlerini kapsayan bölgedir. Kış mevsimi oldukça soğuk ve uzun sürerken yazlar ise serin ve kısa geçer. Soğuk dönem boyunca bölge çoğunlukla kar altındadır ve don olayları görülür. Yağışlar bakımından ise en yağışlı mevsim ilkbahardır, en kurak mevsim ise yazdır.
Güneydoğu Anadolu İklimi; Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile Malatya ve Elazığ illerinin ovalarından oluşmaktadır. Yaz mevsimi sıcaklığı çok yüksek, kurak, nispi nem oranı düşük ve uzun, kış mevsimi ılıman, nadiren soğuk ve süresi kısadır.
Avrupa-Sibirya Bölgesi coğrafi özelliklerini gösteren alanın doğal bitki örtüsünü Pinus, Abies, Picea, Tilia gibi orman ağaçları; Prunus, Cerasus, Pyrus gibi meyve türleri, Galanthus, Colchicum, Origanum gibi tıbbi ve aromatik bitkiler ile bazı önemli mera bitkileri oluşturur. Samsun, Tokat ve Amasya yöreleri bazı meyve cins ve türleri ile fasulye, mercimek, bakla ve baklagil yem bitkileri için gen merkezidir. Trakya ise ekmeklik, makarnalık, turnagagası, topbaş, kaplıca ve kavuzlu buğdaylar ile kaba tahıl, kavun, mercimek, nohut, adi fiğ, lüpenler ve üçgüllerin gen merkezidir. Yükseltinin düşük olduğu yerlerde geniş yapraklı ağaçlar ve yer yer herdem yeşil çalılarla kaplıdır. Yüksekti arttıkça ibreli ağaçlar gözükmeye başlar ve daha da yükseklerde bunların miktarı baskın duruma geçer. Orman kuşağının üzerinde dağların zirvelerine yakın yaylarda verimli çayırlıklar vardır. Bitkisel çeşitlilik, bölgenin doğusundan batıya doğru gidildikçe azalır.
Karadeniz İklimi, kısa mesafelerde değişkenlikler gösterir ve dört alt tipe sahiptir:
1. Karadeniz Sahil İklimi,
2. Karadeniz Sahil Ardı İklimi,
3. Karadeniz Geçit İklimi ve
4. Marmara İklimi
Marmara İklimi;Trakya‘da Edirne’nin güneyi ve Tekirdağ illeri ile Güney Marmara’da Çanakkale ili ve Bursa’nın kuzeyini kapsayan bu alanın ortalama yüksekliği 193 metredir. Doğal bitki örtüsü olarak yüksek kesimlerin kuzeye bakan yamaçlarında geniş yapraklı nemli ormanlar ile alçak kesimlerde Akdeniz kökenli bitkiler ve çayırlar görülmektedir. Karadeniz iklim tipleri içinde en sıcak olan alandır. Marmara ikliminin yayıldığı alan, ülkemizin en verimli topraklarının bulunduğu ovalardır.
Akdeniz İklimi; Ülkemizin doğuda Kahramanmaraş ilinin güneyi ile Osmaniye ve Hatay illerini de içine alan, Akdeniz sahili boyunca batıya doğru uzanan, Çukurova, Göksu havzası ve Antalya ovaları bölgelerinde iç kesimlere doğru genişleyen, Muğla, Aydın ve İzmir illerinin sahil bölgeleri ile bunlara ait Büyük Menderes, Küçük Menderes, Gediz ve Bakır Çayı ırmaklarının havzalarını ve suladığı ovaları kapsayan bölümdür. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçer. Kıyı kısımlarda kar yağışı ve don olayları nadir de olsa görülebilir.
Orta Anadolu İklimi; İç Anadolu Bölgesinin çukur alanları, platoları ile geçitleri bu alandadır. Genel olarak Orta Anadolu İklimi yazları sıcak ve kışları soğuktur. Yaylalarda ve yüksek dağlık alanlarda soğuk fazladır. Yaz kuraklığının etkisiyle doğal bitki örtüsünü alçak kısımlarda bozkırlar, yüksek kesimlerde ise kuru ormanlar şeklindedir.
Doğu Anadolu İklimi; Iğdır, Malatya ve Elazığ illerine ait bazı yöreler hariç tüm Doğu Anadolu Bölgesi ile Tokat, Sivas ve Kayseri illerinin yüksek kesimlerini kapsayan bölgedir. Kış mevsimi oldukça soğuk ve uzun sürerken yazlar ise serin ve kısa geçer. Soğuk dönem boyunca bölge çoğunlukla kar altındadır ve don olayları görülür. Yağışlar bakımından ise en yağışlı mevsim ilkbahardır, en kurak mevsim ise yazdır.
Güneydoğu Anadolu İklimi; Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile Malatya ve Elazığ illerinin ovalarından oluşmaktadır. Yaz mevsimi sıcaklığı çok yüksek, kurak, nispi nem oranı düşük ve uzun, kış mevsimi ılıman, nadiren soğuk ve süresi kısadır.
Soru 77
Karadeniz iklim tipleri içinde en soğuk olan iklim tipi var mıdır?
Seçenekler
A
Marmara iklimi
B
Karadeniz Geçit İklimi,
C
Karadeniz Sahil İklimi,
D
Karadeniz Sahil Ardı İklimi,
E
Karadeniz Dağ İklimi,
Açıklama:
Karadeniz Geçit İklimi: Karadeniz sahil ardı ile İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri arasındaki kısım Karadeniz geçit iklimi’nin yayılış alanın ortalama yüksekliği 1281 metredir. Karabük, Kastamonu ve Sinop illerinin yüksek kesimlerinden içerlere doğru derinleşir. Doğal bitki örtüsü olarak geniş yapraklı ve iğne yapraklı ormanlar ile meralar bulunur. Ortalama yıllık sıcaklık 7,8 °C, yıllık toplam yağışı 527 mm, nispi nem ise % 70 civarındadır. Karadeniz iklim tipleri içinde en soğuk olanıdır.
Karadeniz Sahil İklimi; Karadeniz sahilinde Rize’den Trakya’ya kadar olan bu bölgede ortalama yükseklik 462 metredir. Yazlar nispeten serin, kışlar ise ılıman geçmekte, yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır. Karadeniz Sahil Ardı İklimi; Karadeniz sahil iklimine nazaran daha soğuk; kış, yaz ve sonbahar mevsimleri daha az yağışlıdır.
Marmara İklimi; İklim açısından yer yer illere göre farlılıklar görülmektedir.
Karadeniz Sahil İklimi; Karadeniz sahilinde Rize’den Trakya’ya kadar olan bu bölgede ortalama yükseklik 462 metredir. Yazlar nispeten serin, kışlar ise ılıman geçmekte, yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır. Karadeniz Sahil Ardı İklimi; Karadeniz sahil iklimine nazaran daha soğuk; kış, yaz ve sonbahar mevsimleri daha az yağışlıdır.
Marmara İklimi; İklim açısından yer yer illere göre farlılıklar görülmektedir.
Soru 78
İran-Turan Bölgesinde yer alan iklim bölgesi var mıdır?
Seçenekler
A
Karadeniz İklimi,
B
Akdeniz İklimi,
C
Orta Anadolu İklimi,
D
Doğu Anadolu İklimi,
E
Güneydoğu Anadolu İklimi,
Açıklama:
Ülkemizde bulunan üç bitki coğrafyasından biri olan İran-Turan Bölgesi’nde yer alan Orta Anadolu İklim bölgesinin iklim özellikleri; Genel olarak Orta Anadolu İklimi yazları sıcak ve kışları soğuktur. Yaylalarda ve yüksek dağlık alanlarda soğuk fazladır.
Doğu Anadolu İklimi; Kış mevsimi oldukça soğuk ve uzun sürerken yazlar ise serin ve kısa geçer. Soğuk dönem boyunca bölge çoğunlukla kar altındadır ve don olayları görülür. Yağışlar bakımından ise en yağışlı mevsim ilkbahardır, en kurak mevsim ise yazdır.
Güneydoğu Anadolu İklimi;Yaz mevsimi sıcaklığı çok yüksek, kurak, nispi nem oranı düşük ve uzun, kış mevsimi ılıman, nadiren soğuk ve süresi kısadır.
Akdeniz İklimi; Kışlar ılık geçmesine rağmen, yaz-kış sıcaklık farkı fazladır. Ortala Günlük güneşlenme süreleri kışın 3.5-5.4 yazın ise 10.5- 11.9 saat olmaktadır.
Karadeniz İklimi; Karadeniz sahil ve Marmara iklimlerinin sıcaklıkları benzer özellik göstermesine rağmen Marmara yazları biraz daha sıcaktır. Karadeniz sahil ve Karadeniz sahil ardı iklimlerinin yaz sıcaklıkları hemen hemen benzer özellikte iken Karadeniz sahil ikliminin kış ayları daha ılıman geçmektedir. Karadeniz geçit iklimi sıcaklığı en düşük olan bölgedir.
Doğu Anadolu İklimi; Kış mevsimi oldukça soğuk ve uzun sürerken yazlar ise serin ve kısa geçer. Soğuk dönem boyunca bölge çoğunlukla kar altındadır ve don olayları görülür. Yağışlar bakımından ise en yağışlı mevsim ilkbahardır, en kurak mevsim ise yazdır.
Güneydoğu Anadolu İklimi;Yaz mevsimi sıcaklığı çok yüksek, kurak, nispi nem oranı düşük ve uzun, kış mevsimi ılıman, nadiren soğuk ve süresi kısadır.
Akdeniz İklimi; Kışlar ılık geçmesine rağmen, yaz-kış sıcaklık farkı fazladır. Ortala Günlük güneşlenme süreleri kışın 3.5-5.4 yazın ise 10.5- 11.9 saat olmaktadır.
Karadeniz İklimi; Karadeniz sahil ve Marmara iklimlerinin sıcaklıkları benzer özellik göstermesine rağmen Marmara yazları biraz daha sıcaktır. Karadeniz sahil ve Karadeniz sahil ardı iklimlerinin yaz sıcaklıkları hemen hemen benzer özellikte iken Karadeniz sahil ikliminin kış ayları daha ılıman geçmektedir. Karadeniz geçit iklimi sıcaklığı en düşük olan bölgedir.
Soru 79
Yeşil gübrenin ve biyolojik zararlı kontrolünün Yapıldığı tarım yöntemi var mıdır?
Seçenekler
A
Konvansiyonel Tarım,
B
Genetiği değiştirilmiş tohumlarla yapılan tarım,
C
Aşırı ilaçlamanın yapıldığı tarım,
D
Organik tarım,
E
Seracılık,
Açıklama:
Organik tarım; bitki nöbetleşmesi, yeşil gübre, kompost, “biyolojik zararlı kontrolü”nü içeren ve toprak üretkenliğini sağlamada mekanik işlemlerin yapıldığı, sentetik gübre, pestisit, hormon, hayvan yem katkıları ve genetiği değiştirilmiş organizmaların kullanılmadığı tarım yöntemidir. Organik tarımın amacı; toprak ve su gibi doğal çevrenin tarım
faaliyetleriyle kirletilmesini engellemek, temiz malzeme ve teknikler kullanılarak üretilen tarım ürünleri ile insan, hayvan ve çevrenin sağlığı üzerinde olumlu katkı sağlamaktır. Türkiye oldukça büyük ve geniş bir ülkedir. Ekonomik sektörlerin arasında tarım yer almaktadır. Türkiye milli gelirinin %11’ini ve istihdamın ise % 33’ünü tarım sektörü oluşturmaktadır. % 29’u kırsal kesimde yaşayan bir ülke olarak hem doğrudan konvansiyonel tarıma hem de yeni bir düşünce ve uygulama olan organik tarıma büyük önem verilmesi gerekmektedir. Gerek organik gerekse iyi tarım uygulamaları ile doğaya saygılı, doğal kaynakları tahrip etmeyen, kaliteli, besin değeri yüksek ve sağlıklı ürünler elde etmek mümkündür.
faaliyetleriyle kirletilmesini engellemek, temiz malzeme ve teknikler kullanılarak üretilen tarım ürünleri ile insan, hayvan ve çevrenin sağlığı üzerinde olumlu katkı sağlamaktır. Türkiye oldukça büyük ve geniş bir ülkedir. Ekonomik sektörlerin arasında tarım yer almaktadır. Türkiye milli gelirinin %11’ini ve istihdamın ise % 33’ünü tarım sektörü oluşturmaktadır. % 29’u kırsal kesimde yaşayan bir ülke olarak hem doğrudan konvansiyonel tarıma hem de yeni bir düşünce ve uygulama olan organik tarıma büyük önem verilmesi gerekmektedir. Gerek organik gerekse iyi tarım uygulamaları ile doğaya saygılı, doğal kaynakları tahrip etmeyen, kaliteli, besin değeri yüksek ve sağlıklı ürünler elde etmek mümkündür.
Soru 80
Türkiye'de hem geleneksel, hem de organik tarım açısından potansiyeli yüksek olan bölge var mıdır?
Seçenekler
A
Yoktur,
B
Doğu Anadolu Bölgesi,
C
Karadeniz Bölgesi,,
D
Marmara ve Trakya Bölgesi,
E
Güneydoğu Bölgesi,
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi:Bölgenin ekonomisi tarıma dayalıdır. Çok geniş tarım arazilerine sahip olmasına rağmen yağışın fazla olmaması ve sıcaklık ürün yetiştiriciliğini engellemektedir. Arazinin önemli bir kısmı her yıl nadasa bırakılmaktadır. Bölgede Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) sayesinde büyük gelişmeler elde edilmiştir. Organik tarım açısından potansiyeli oldukça yüksektir.
Bölge hem geleneksel hem de organik tarım açısından potansiyeli en yüksek bölgemizdir. Özellikle kimyasal maddelerin fazla kullanılmaması organik tarım yetiştiriciliğini ön plana çıkarmaktadır. Antepfıstığı ile beraber zeytin ve üzüm gibi ürünlerin organik tarım ile üretilebilmesi önemli bir anlam ifade etmektedir.
Doğu Anadolu Bölgesi: Bölgede gerek kimyasal gübre gerekse zirai mücadele ilaçları oldukça az kullanılmakta, bu şekilde organik tarım uygulanmasına uygun araziler bulunmaktadır. Ayrıca organik hayvansal ürünler, özellikle organik bal üretimi çok yaygındır. Organik üretim potansiyeli en yüksek olan bölgelerimizden biridir.
Karadeniz Bölgesi: Çevre kirliliği, kimyasal gübre ve zirai mücadele ilaç kullanımının henüz tehlikeli boyutlara ulaşmaması organik tarımın uygunluğunu göstermektedir.
Marmara ve Trakya Bölgesi: Organik tarım açısından ise özellikle toprak ve su kirliliğinin görüldüğü bölgeler arasında ilk sırayı almaktadır.
Bölge hem geleneksel hem de organik tarım açısından potansiyeli en yüksek bölgemizdir. Özellikle kimyasal maddelerin fazla kullanılmaması organik tarım yetiştiriciliğini ön plana çıkarmaktadır. Antepfıstığı ile beraber zeytin ve üzüm gibi ürünlerin organik tarım ile üretilebilmesi önemli bir anlam ifade etmektedir.
Doğu Anadolu Bölgesi: Bölgede gerek kimyasal gübre gerekse zirai mücadele ilaçları oldukça az kullanılmakta, bu şekilde organik tarım uygulanmasına uygun araziler bulunmaktadır. Ayrıca organik hayvansal ürünler, özellikle organik bal üretimi çok yaygındır. Organik üretim potansiyeli en yüksek olan bölgelerimizden biridir.
Karadeniz Bölgesi: Çevre kirliliği, kimyasal gübre ve zirai mücadele ilaç kullanımının henüz tehlikeli boyutlara ulaşmaması organik tarımın uygunluğunu göstermektedir.
Marmara ve Trakya Bölgesi: Organik tarım açısından ise özellikle toprak ve su kirliliğinin görüldüğü bölgeler arasında ilk sırayı almaktadır.
Soru 81
Türkiye'nin kıyı bölgelerinin daha ılıman olmasını aşağıdakilerden hangisi açıklar?
Seçenekler
A
Kara ve deniz dağılışı
B
Yükselti
C
Rüzgarlar
D
Dağların uzanış biçimi
E
Basınç merkezlerinin etkisi
Açıklama:
Türkiye’deki sıcaklık, yağış miktarı ve yağış rejimi üzerinde özellikle denizlerin önemli etkisi bulunmaktadır. Denizler geç ısınıp geç soğuduğu için kıyı bölgelerimizin iklimi daha ılımandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 82
Türkiye'de yükselti genel olarak hangi yönden hangi yöne doğru artar?
Seçenekler
A
Doğudan batıya
B
Batıdan doğuya
C
Kuzeyden güneye
D
Güneyden kuzeye
E
Güneyden kuzeydoğuya
Açıklama:
Ortalama yükseltisi fazla olan Türkiye’de yükselti genel olarak batıdan doğuya doğru artarken Doğu Anadolu’da 2000m’nin üzerine çıkmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 83
Aşırı meyilli, erozyon riski yüksek ve toprak içeriği nedeniyle tarımsal işleme uygun olmayan araziler hangi arazi sınıfına girer?
Seçenekler
A
Birinci sınıf arazi
B
İkinci sınıf arazi
C
Üçüncü sınıf arazi
D
Dördüncü sınıf arazi
E
Beşinci sınıf arazi
Açıklama:
Dördüncü sınıf arazi: Aşırı meyilli, erozyon riski yüksek ve toprak içeriği nedeniyle tarımsal işleme uygun olmayan arazilerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 84
Hangisi birinci sınıf arazinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Su ve rüzgâr erozyonu riski az.
B
Meyilli, yüksek erozyona hassasiyeti, aşırı ıslak.
C
Aşırı meyilli, erozyon riski yüksek.
D
Taş oluşumu ve ıslaklık.
E
Sığ, ıslak veya çok kuru.
Açıklama:
Birinci sınıf arazi: Düz veya düze yakın, su ve rüzgâr erozyonu riski az, dolayısıyla su taşkını zararlarına maruz olmayan, toprağı derin, verimli ve kolayca işlenebilen, iyi drenajlı ve toprak işlemeli tarıma uygun arazi sınıfıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 85
Yazların nispeten serin, kışların ise ılıman geçtiği ve yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkının az olduğu Karadeniz alt iklim tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz Sahil İklimi
B
Karadeniz Sahil Ardı İklimi
C
Karadeniz Geçit İklimi
D
Marmara İklimi
E
Muson İklimi
Açıklama:
Karadeniz Sahil İklimi: Karadeniz sahilinde Rize’den Trakya’ya kadar olan bu bölgede ortalama yükseklik 462 metredir. Yazlar nispeten serin, kışlar ise ılıman geçmekte, yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 86
Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen iklim tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz İklimi
B
Akdeniz İklimi
C
Orta Anadolu İklimi
D
Doğu Anadolu İklimi
E
Güneydoğu Anadolu İklimi
Açıklama:
Akdeniz İklimi: Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçer. Doğru cevap B'dir.
Soru 87
Yazları sıcak ve kışları soğuk olan iklim tipi hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz İklimi
B
Akdeniz İklimi
C
Orta Anadolu İklimi
D
Doğu Anadolu İklimi
E
Güneydoğu Anadolu İklimi
Açıklama:
Orta Anadolu İklimi: Genel olarak Orta Anadolu İklimi yazları sıcak ve kışları soğuktur. Doğru cevap C'dir.
Soru 88
Ülkemizde nüfus sayısı bakımından dördüncü sırasında olmasına rağmen nüfus yoğunluğu ile ikinci sırada yer alan coğrafi bölge hangisidir?
Seçenekler
A
Marmara ve Trakya Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
İç Anadolu Bölgesi
D
Karadeniz Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Ege Bölgesi: Alan itibariyle dar bir bölge ve yer şekilleri açısından engebeli araziye sahiptir. Nüfus sayısı bakımından ülkemizin 4. sırasında olmasına rağmen nüfus yoğunluğu ile 2. sırada yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 89
Organik tarım açısından özellikle toprak ve su kirliliğinin en yoğun görüldüğü bölge hangisidir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Marmara ve Trakya Bölgesi
C
Akdeniz Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Marmara ve Trakya Bölgesi: Özellikle sanayi tesislerinin ve hatta ağır sanayinin kurulduğu ve geliştiği alan olarak her türlü çevre kirliliğinin görüldüğü yerleşim alanıdır. Organik tarım açısından ise özellikle toprak ve su kirliliğinin görüldüğü bölgeler arasında ilk sırayı almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 90
Organik tarım açısından potansiyeli en yüksek bölge hangisidir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Marmara ve Trakya Bölgesi
D
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Bölge hem geleneksel hem de organik tarım açısından potansiyeli en yüksek bölgemizdir. Özellikle kimyasal maddelerin fazla kullanılmaması organik tarım yetiştiriciliğini ön plana çıkarmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 91
- Çeşitli yeryüzü şekilleri
- Değişken yükseltiler
- Denizlere paralel veya dik olarak uzanan dağlar
- İç kesimlerde dağların plato ve ovaları sarması
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması, göllerinin ve barajlarının varlığı, çeşitli yeryüzü şekilleri, değişken yükseltiler, denizlere paralel veya dik olarak uzanan dağlar, iç kesimlerde dağların plato ve ovaları sarması ve değişik hava kütlelerinin etkileri farklı özellikte iklim tiplerinin oluşmasına neden olmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 92
1978 yılında Mülga Toprak-Su Genel Müdürlüğü tarafından, ülkemiz arazileri kullanım kabiliyetine göre sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmaya göre düz veya düze yakın, su ve rüzgâr erozyonu riski az, dolayısıyla su taşkını zararlarına maruz olmayan, toprağı derin, verimli ve kolayca işlenebilen, iyi drenajlı ve toprak işlemeli tarıma uygun arazi sınıfına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Birinci sınıf arazi
B
İkinci sınıf arazi
C
Üçüncü sınıf arazi
D
Dördüncü sınıf arazi
E
Beşinci sınıf arazi
Açıklama:
Birinci sınıf arazi; düz veya düze yakın, su ve rüzgâr erozyonu riski az, dolayısıyla su taşkını zararlarına maruz olmayan, toprağı derin, verimli ve kolayca işlenebilen, iyi drenajlı ve toprak işlemeli tarıma uygun arazi sınıfıdır. Meyili % 1 den az; derin, tınlı, iyi su tutma kapasitesinde ve orta derecede geçirgen topraklara sahip sulu tarım için ideal arazilerdir. Çapa bitkileri ve diğer entansif yetiştiriciliği yapılan ürünlere uygundurlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 93
- Yazlar nispeten serin, kışlar ise ılıman geçmektedir.
- Yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı çoktur.
- Her mevsimi yağışlı olup su sıkıntısı görülmez.
- Günlük güneşlenme süresi doğudan batıya doğru azalmaktadır.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Karadeniz sahilinde Rize’den Trakya’ya kadar olan bu bölgede ortalama yükseklik 462 metredir. Yazlar nispeten serin, kışlar ise ılıman geçmekte, yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır. Her mevsimi yağışlı olup su sıkıntısı görülmez. Genellikle geniş yapraklı nemli ormanlar oluşan bitki örtüsü vardır. Ortalama yıllık sıcaklık 12,8 °C, yıllık toplam yağış 842 mm iken yıllık ortalama nispi nem %73 civarındadır. Günlük güneşlenme süresi doğudan batıya doğru azalmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde kaliteli sofralık zeytin yetiştiriciliği için en uygun ekolojik bölgedir?
Seçenekler
A
Güney Marmara
B
Ege
C
Akdeniz
D
Doğu Karadeniz
E
Batı Karadeniz
Açıklama:
Marmara ikliminin yayıldığı alan, ülkemizin en verimli topraklarının bulunduğu ovalardır. Tarla ve bağ-bahçe tarımı yanısıra kültür hayvancılığı oldukça gelişmiştir. Güney Marmara özellikle ülkemizde kaliteli sofralık zeytin yetiştiriciliği için en uygun ekolojik bölgedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 95
- Akdeniz Sahil İklimi
- Akdeniz Sahil Ardı İklimi
- Akdeniz Geçit İklimi
- Akdeniz Çanağı İklimi
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Akdeniz İklimi üç alt tipe sahiptir: Akdeniz Sahil İklimi, Akdeniz Sahil Ardı İklimi ve Akdeniz Geçit İklimi. Doğru cevap A'dır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Doğru Anadolu İklimi için söylenemez?
Seçenekler
A
Kış mevsimi oldukça soğuk ve uzun sürer.
B
En yağışlı mevsim ilkbahardır.
C
Yazlar ise ılık ve kısa geçer.
D
En kurak mevsim ise yazdır.
E
Soğuk dönem boyunca bölge çoğunlukla kar altındadır.
Açıklama:
Iğdır, Malatya ve Elazığ illerine ait bazı yöreler hariç tüm Doğu Anadolu Bölgesi ile Tokat, Sivas ve Kayseri illerinin yüksek kesimlerini kapsayan bölgedir. Kış mevsimi oldukça soğuk ve uzun sürerken yazlar ise serin ve kısa geçer. Soğuk dönem boyunca bölge çoğunlukla kar altındadır ve don olayları görülür. Yağışlar bakımından ise en yağışlı mevsim ilkbahardır, en kurak mevsim ise yazdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu İklimi alanlarında görülen bitki örtüsüdür?
Seçenekler
A
Geniş Yapraklı Orman
B
Maki
C
Bozkır
D
İğne Yapraklı Orman
E
Tundra
Açıklama:
Güneydoğu Anadolu İklimi alanının doğal bitki örtüsünü düşük rakımlı düzlüklerde cılız bozkırlar ve kuraklığa dayanıklı çalılar oluşturmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 98
Aşağıdakiler bölgelerden hangisi organik tarım açısından toprak ve su kirliliğinin en fazla görüldüğü bölgedir?
Seçenekler
A
Ege
B
Akdeniz
C
Marmara
D
Karadeniz
E
Doğu Anadolu
Açıklama:
Marmara Bölgesi hem yaşayan insan sayısı hem de birim alana düşen fert sayısı açısından en yoğun olan bölgedir. Aynı zamanda tüketimin en fazla olduğu bölgedir. Özellikle sanayi tesislerinin ve hatta ağır sanayinin kurulduğu ve geliştiği alan olarak her türlü çevre kirliliğinin görüldüğü yerleşim alanıdır. Organik tarım açısından ise özellikle toprak ve su kirliliğinin görüldüğü bölgeler arasında ilk sırayı almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 99
- Çevre Kirliliği
- Aşırı gübre ve ilaç kullanımı
- İklim
- Su ve toprak erozyonları
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız IV
C
I-III
D
II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
En fazla kimyasal ilaç ve kimyasal gübre kullanılması organik ürünler açısından büyük tehlike oluşturmaktadır. Özellikle narenciye ve sebze tarımının yapıldığı alanlar aşırı gübre ve ilaç kullanımından kirlenmiş durumdadır. Bu alanlarda organik tarım yapmak pek mümkün değildir. Bu nedenle sahillerin iç kısımları, bölgenin doğusu ve daha yüksek kısımlarda çiftçilere tarım kültürü ve zirai bilgilendirme yapılarak organik tarım teşvik edilmelidir. Doğru cevap A'dır.
Ünite 6
Soru 1
"Denizler, hava, su, göçmen kuşlar gibi sınır ötesi ekolojik değerler sınırların ötesine taşınmakta, sorunları ulusaldan uluslararası platformlara taşımaktadır" söylemi kapsamında aşağıdakilerden hangisi küresel çevre problemleri dışında kalır?
Seçenekler
A
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar
B
Küresel iklim değişikliği
C
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler
D
Muson yağmurları
E
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi
Açıklama:
Denizler, hava, su, göçmen kuşlar gibi sınır ötesi ekolojik değerler sınırların ötesine taşınmakta, sorunları ulusaldan uluslararası platformlara taşımaktadır.
Bu kapsamdaki küresel çevre problemlerini
• Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
• Küresel iklim değişikliği,
• Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
• Asit yağmurları,
• Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
• Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Bu kapsamdaki küresel çevre problemlerini
• Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
• Küresel iklim değişikliği,
• Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
• Asit yağmurları,
• Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
• Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Soru 2
Çarpık kentleşme ile çevreyi dikkate almadan ve onu olumsuz şekilde etkileyen teknoloji kullanımı aşağıdaki küresel çevre problemlerinin hangisinin kapsamındadır?
Seçenekler
A
Nüfus Artışı ve Neden Olduğu Çevresel Sorunlar
B
Küresel iklim değişikliği
C
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler
D
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi
E
Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz
Açıklama:
Nüfus Artışı ve Neden Olduğu Çevresel Sorunlar
Dünyamızı ve barındırdığı tüm canlıları tehdit eden çevre sorunlarına neden olan unsurların başında hızla artan nüfus, çarpık kentleşme ile çevreyi dikkate almadan ve onu olumsuz şekilde etkileyen teknoloji kullanımı yani sanayileşme gelmektedir.
Dünyamızı ve barındırdığı tüm canlıları tehdit eden çevre sorunlarına neden olan unsurların başında hızla artan nüfus, çarpık kentleşme ile çevreyi dikkate almadan ve onu olumsuz şekilde etkileyen teknoloji kullanımı yani sanayileşme gelmektedir.
Soru 3
- Tarımsal üretimi arttırmak için suni gübrenin toprağa verilmesi
- Yağış rejiminin düzensizleşmesi ile yeraltı ve kaynak sularının azalması
- Verimsizleşen tarım ve mera arazileri ile kentlere göçün giderek azalması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri toprak erozyonunun ekonomik açıdan verdiği önemli zararlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Toprak erozyonunun ekonomik açıdan verdiği önemli zararlar vardır. Bunlar,
• En büyük zarar, oluşması için binlerce yıl gereken toprağın elden çıkması,
• Tarımsal üretimi arttırmak için suni gübrenin toprağa verilmesi artan maliyetler,
• Meraların erozyon nedeniyle kaybolması ile istihdam ve tarım-hayvancılık gelirlerinde
azalmanın olması,
• Barajların erozyon nedeniyle sedimentle dolması ve ekonomik ömürlerinin azalması,
• Yağış rejiminin düzensizleşmesi ile yeraltı ve kaynak sularının azalması,
• Toprak kaybının yanı sıra, sel, çığ, toprak kayması gibi afetlere neden olması,
• Verimsizleşen tarım ve mera arazileri ile kentlere göçün giderek artması şeklinde
sıralanabilir.
• En büyük zarar, oluşması için binlerce yıl gereken toprağın elden çıkması,
• Tarımsal üretimi arttırmak için suni gübrenin toprağa verilmesi artan maliyetler,
• Meraların erozyon nedeniyle kaybolması ile istihdam ve tarım-hayvancılık gelirlerinde
azalmanın olması,
• Barajların erozyon nedeniyle sedimentle dolması ve ekonomik ömürlerinin azalması,
• Yağış rejiminin düzensizleşmesi ile yeraltı ve kaynak sularının azalması,
• Toprak kaybının yanı sıra, sel, çığ, toprak kayması gibi afetlere neden olması,
• Verimsizleşen tarım ve mera arazileri ile kentlere göçün giderek artması şeklinde
sıralanabilir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre politikalarının oluşmasında uluslararası boyutta başlayan ortak girişimlerin miladı olarak kabul edilen toplantıdır?
Seçenekler
A
Stockholm Konferansı
B
Tiflis Konferansı
C
Johannesburg Konferansı
D
Manila Bildirgesi
E
Ramsar Sözleşmesi
Açıklama:
Ülkelerin ortak girişimlerinin miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı ile birlikte küresel çevre politikalarının oluşturulmasında da ciddi adımlar atılmıştır. Doğru cevap A’dır.
Soru 5
Türkiye’de çevre kirliliğine yönelik ulusal boyutta ilk planlamalar kaçıncı kalkınma planı ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı
B
İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
D
Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı
E
Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı
Açıklama:
Ülkemizde de çevre kirliliğine yönelik planlamalar Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte başlamış olmakla birlikte gelişmekte olan ekonominin getirmiş olduğu baskılar ve doğal kaynakların bilinçsiz şekilde tüketilmeye devam etmesi gibi gelişmeler çevre sorunlarının çözümünü geciktirmiştir. Doğru cevap C’dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi küresel boyuttaki çevre problemleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Küresel iklim değişikliği
B
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler
C
Asit yağmurları
D
Doğal kaynakların tükenmesi
E
Nüfusun yaşlanması
Açıklama:
Küresel çevre problemleri arasında Nüfus artışının neden olduğu sorunlar bulunmaktadır. Bu nedenle doğru cevap E’dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi temel olarak dört farklı biçimde tanımlanan biyoçeşitlilik kategorisi içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Habitat çeşitliliği
B
Tür çeşitliliği
C
Genetik çeşitlilik
D
Ekosistemlerin işlevsel açıdan çeşitliliği
E
Jeolojik çeşitlilik
Açıklama:
Temel olarak 4 farklı biyoçeşitlilik tanımlanabilir: Bunlar arasında jeolojik çeşitlilik yer almaz. Doğru cevap E’dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre sorunlarının önlemesine yönelik küresel boyuttaki politikalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Büyümenin sınırlanması
B
Alternatif enerji kaynaklarına yönelim
C
Ülkeler arası ekonomik dengesizliklerin giderilmesi
D
Sorunlara yerel yaklaşım
E
Canlıların yaşama ortamlarının iyileştirilmesi
Açıklama:
Çevresel sorunlar birbirinden bağımsız değildir. Pek çok çevresel problem başka bir çevresel problem ile yakından ilintilidir. Örneğin hava kirliliği problemi asit yağmuru oluşumuna neden olmaktadır. Düzensiz kentleşme, toplumun sosyal özellikleri ile birlikte, göç, kalkınma ve ekonomi politikaları, istihdam özellikleri, sağlık, sanayileşme, ulaştırma vb. çeşitli değişkenlere bağlı olarak; gürültü, erozyon, atıklar, enerji kullanımı, sağlıklı ortamların sağlanması vb. çeşitli sorunları da beraberinde getirecektir. Doğru cevap D’dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunlarının uzun vadeli çözümleri ve çevre ile uyumlu ekonomik kalkınmanın önkoşullarını incelemek, ülkelere öneriler getirmek amacıyla 1987’de yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
Brundtland Raporu
B
Rio Bildirgesi
C
Kyoto Protokolü
D
Floransa Avrupa Peyzaj Sözleşmesi
E
Stockholm Bildirgesi
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin 1987 tarihli Çevre ve Kalkınma Raporu (Burtland Raporu), Ortak Geleceğimiz adı ile yayınlanmıştır. Raporun temel amacı, çevre sorunlarının uzun vadeli çözümleri ile çevre ile uyumlu ekonomik kalkınmanın önkoşullarını incelemek, ülkelere öneriler getirmektir. Doğru cevap A’dır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin de üyesi olduğu, 1949’da Avrupa ve Amerika ülkelerinin askeri amaçlı kurdukları ve daha sonra siyasi, iktisadi, bilim gibi alanları da kapsayan bir örgüttür?
Seçenekler
A
UNESCO
B
Dünya Ticaret Örgütü
C
BM
D
NATO
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
1949 yılında imzalanan Kuzey Atlantik Antlaşmasının temel amacı Avrupa ve Amerika’nın on iki ülkesine yapılacak herhangi bir silahlı saldırıya karşı bir güç birliği oluşturmak olsa da, 1956 yılında NATO’nun sadece bir askeri ittifakın ötesinde siyasi, iktisadi, bilim ve diğer alanlarda da işbirliği gerçekleştirmek üzere çeşitli ihtisas ve bilim komiteleri kurulmuştur. Doğru cevap D’dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi korunan alanların insan refahının arttırılması ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlamasında en önemli ekonomik faydayı sağlayan araçtır?
Seçenekler
A
Bilişim teknolojileri sektörü
B
İnşaat sektörü
C
Turizm sektörü
D
Enerji sektörü
E
Gıda sektörü
Açıklama:
Korunan alanlarda; (i) Türlerin korunması, (ii) Genetik çeşitliliğin korunması, (iii) Ekosistem işleyişinin sürdürülmesi, (iv) Bölgedeki insanlar için gelir kaynağı oluşturması ve (v) Turizm ve rekreasyon olanaklarının arttırılması gibi faydaları vardır. Dünyanın en büyük sektörlerinden biri olan turizm sektöründe, korunan doğal ve kültürel alanlar bir turistik ürüne dönüştürülerek milyonlarca insanın ziyaretine açılmakta ve böylelikle ciddi ekonomik getiriler sağlamaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi dünyadaki korunan alanların miktar ve yüz ölçüm açısından artış göstermesine karşın biyolojik çeşitliliğin azalmaya devam etmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Korunan alanların tüm biyomları ve önemli türleri tümüyle kapsayamaması
B
Biyolojik çeşitlilik koruma hedeflerini yerine getirememesi
C
Korunan alanların kurulumu ve idaresinde bölgesel ortakların yetersiz katılımı
D
Az gelişmiş ülkelerde korunan alanlar yeterli mali kaynaklara sahip olmaması
E
Küresel çevre sorunlarına karşı uluslararası anlaşmalar yeterli olması
Açıklama:
Dünyadaki korunan alanlar miktar ve yüz ölçüm açısından artış göstermesine karşın, biyolojik çeşitlilik azalmaya devam etmektedir. Bu durumun sebepleri şöyle sıralanabilir; (i) korunan alanları tüm biyomları ve önemli türleri tümüyle kapsayamamaktadır; (ii) biyolojik çeşitlilik koruma hedeflerini yerine getirememektedirler; (iii) korunan alanların kurulumu ve idaresinde bölgesel ortakların katılımı yetersizdir; (iv) az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde korunan alanlar yeterli mali kaynaklara sahip değildir. Doğru cevap E’dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre problemleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar
B
Küresel iklim değişikliği
C
Bitki çeşitliliği
D
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi
E
Radyoaktif kirlilik
Açıklama:
Bitki çeşitliliği küresel çevre problemleri arasında sayılmaz. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 14
I. Göç
II. Plansız şehirleşme
III. Çevre sorunları
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri nüfus artışının sebep olduğu sorunlardır?
II. Plansız şehirleşme
III. Çevre sorunları
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri nüfus artışının sebep olduğu sorunlardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı nüfus artışının sebep olduğu sorunlardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi asit yağmurlarının olumsuz etkileri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Atmosferde biriken kükürt ve azotlu bileşenler yağışla yeryüzüne düştüğünde toprağın pH seviyesini arttırır.
B
Toprakta ağır metallerin yıkanarak topraktaki suya geçmesiyle bitkilerde toksik etkiler yaratır.
C
Topraktaki mikroorganizmaların yaşam koşulları olumsuz etkilenir.
D
Fosil yakıtların yanması sonucu ortaya çıkan SOx ve NOx gazları insanlarda solunum yolu enfeksiyonlarına, kalp rahatsızlıklarına neden olur.
E
Asit yağmurları solunum ve beslenme zinciri yolu ile hayvanları da olumsuz etkilemektedir.
Açıklama:
Atmosferde biriken kükürt ve azotlu bileşenler yağışla yeryüzüne düştüğünde toprağın pH seviyesini arttırmaz aksine düşürür. Düşük pH değerlerinde topraktaki Ca, Mg, K gibi
elementler yıkanarak topraktan uzaklaşır ve besin element dengesini etkiler. Bu durum tarımsal üretimin düşüşüne neden olur.
elementler yıkanarak topraktan uzaklaşır ve besin element dengesini etkiler. Bu durum tarımsal üretimin düşüşüne neden olur.
Soru 16
I. Toprak kirliliği
II. Yeraltı ve yerüstü sularının kirlenmesi
III. Yangın ve patlama gibi risk unsurlarının artması
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri katı atıklardan kaynaklanabilecek sorunlardır?
II. Yeraltı ve yerüstü sularının kirlenmesi
III. Yangın ve patlama gibi risk unsurlarının artması
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri katı atıklardan kaynaklanabilecek sorunlardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı katı atıklardan kaynaklanabilecek sorunlardır.
Soru 17
Su, rüzgâr ve diğer jeolojik nedenle ile toprağın aşınıp taşınması olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tsunami
B
Deprem
C
Erozyon
D
Ozon tabakası
E
Sel
Açıklama:
Genel anlam olarak erozyon; su, rüzgâr ve diğer jeolojik nedenle ile toprağın aşınıp taşınması olayıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 18
1963'te Nükleer Silahların Deneme Yasaklama Antlaşması imzalanmasının temel sebebi nedir?
Seçenekler
A
Radyoaktif maddelerin havadan toprağa, topraktan bitkilere, bitkilerden besin zinciri vasıtasıyla hayvan ve insanlara geçmesi.
B
Nüfusun hızla artması ve aynı zamanda insan ömrünün uzaması.
C
Kutuplardaki doğal yaşam alanlarının koruma altına alınması
D
Devletlerin işbirliği yaparak ortak siyasi adımlar atması
E
Motorlu araç sayısındaki artışın önüne geçilmesi
Açıklama:
Radyoaktif maddelerin havadan toprağa, topraktan bitkilere, bitkilerden besin zinciri vasıtasıyla hayvan ve insanlara geçmekte olduğu belirlenmiştir. Bu sorunların ortaya çıkması sonrası Ağustos 1963 te nükleer silahların Deneme Yasaklama Antlaşması imzalanmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunlarının çözümü için atılacak adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Büyümenin sınırlanması
B
Üretim ve tüketimde küçülmeye gidilmesi
C
Yenilenemez enerjilere yönelim
D
Çevre güvenlik sisteminin kurulması
E
Ülkeler arası ekonomik dengesizliklerin giderilmesi
Açıklama:
Çevre sorunlarının çözümü için atılacak adımlardan biri yenilenemez enerji kaynakları yerine güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelinmesidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 20
I. Doğal kaynakları tüketmemek
II. Gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılamaları için imkan sağlamak
III. Ekonomi ile ekosistem arasında uyumlu bir denge kurmak
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri sürdürülebilir kalkınmanın hedefleridir?
II. Gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılamaları için imkan sağlamak
III. Ekonomi ile ekosistem arasında uyumlu bir denge kurmak
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri sürdürülebilir kalkınmanın hedefleridir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı sürdürülebilir kalkınmanın hedefleridir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 21
Korunan alanlar, geçmişten günümüze dek azalan biyolojik çeşitliliğin korunması ve tekrar zenginleştirilmesi için kullanılan önemli araçlardan bir tanesidir. Aşağıdakilerden hangisi bu alanların faydalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Türlerin korunması,
B
Genetik çeşitliliğin korunması
C
Ekosistem işleyişinin sürdürülmesi
D
Bölgedeki insanlar için gelir kaynağı oluşturması
E
Turizm ve rekreasyon olanaklarının azaltılması
Açıklama:
Korunan alanlar turizm ve reaksiyon olanaklarını arttırır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 22
I. Biyoçeşitlilik kaybının temel nedenlerinin ele alınması
II. Sürdürülebilir kullanımın desteklenmesi
III. Herkes için biyoçeşitlilikten ve ekosistemlerden doğan faydaların çoğaltılması
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri 2010 yılında gerçekleştirilen BM Biyolojik
Çeşitlilik Sözleşmesinin stratejik amaçlarıdır?
II. Sürdürülebilir kullanımın desteklenmesi
III. Herkes için biyoçeşitlilikten ve ekosistemlerden doğan faydaların çoğaltılması
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri 2010 yılında gerçekleştirilen BM Biyolojik
Çeşitlilik Sözleşmesinin stratejik amaçlarıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı 2010 yılında gerçekleştirilen BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesinin stratejik amaçlarıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 23
- Ülke sınırlarını aşarak tüm dünyayı ilgilendirmeleri
- Ulusların kendi başına çözebileceği nitelik taşımaları
- Gelecek nesilleri de etkileyecek boyutta olmaları
- Küresel etkilerinin birbirlerinden bağımsız olarak ele alınması gerekliliği
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-III
C
I-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Küreselleşme sonucunda çevre sorunlarında ülke sınırlarını aşarak küresel bir boyut kazanmıştır. Küresel çevre sorunları, ulusların kendi başlarına çözebileceği problemler olmadığı için bu sorunların çözümüne yönelik olacak şekilde uluslararası nitelikteki örgütler ve kurumlar bu görevi üstlenmiştir. Bugüne kadar çevre kirliliği, nüfus artışı, çölleşme, sağlıksız yapılaşma, iklim değişikliği vb. gibi sorunların küresel etkileri birbirlerinden bağımsız olarak ele alınırken, sorun artık tüm insanları etkilemektedir. Bu tehdit mekansal olarak tüm dünyayı ilgilendirmesinin yanı sıra, gelecek nesilleri de etkileyecek bir boyutta olması konunun zaman boyutu olduğunu da ortaya koymaktadır. Bu kapsamda doğru cevap B'dir.
Soru 24
- Nüfus artışı
- Endüstrileşme
- Doğal kaynakların tükenmesi
- Sınır ötesi çevre zararları
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-III
C
I-II
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Doğanın çevresel kirliliği belli bir ölçüde temizleyebilme kabiliyeti vardır. Doğal süreçlerle canlılar için zararlı doğal çevresel olaylar gerçekleşse bile, bunlar tüm canlıların yaşamını tehdit edecek ölçüye ulaşmamıştır. Fakat insan nüfusunun artışı ve endüstrileşme ile birlikte doğanın kendi kendini temizleyebilme kabiliyetini aşacak düzeyde kirliliğe maruz kalmaya başlamıştır. Doğal kaynakların tükenmesi ve sınır ötesi çevre sorunları ise küresel çevre sorunlarının nedenleri değil sonuçları arasında gösterilebilir. Bu bağlamda doğru cevap C'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre sorunlarına örnek gösterilemez?
Seçenekler
A
Asit yağmurları
B
Ulaşım teknolojisindeki gelişmeler
C
Radyoaktif kirlilik
D
Biyolojik çeşitliliğin azalması
E
Küresel iklim değişikliği
Açıklama:
Sanayi, iletişim ve ulaşım teknolojisindeki gelişmeler dünyadaki toplumların siyasi ekonomik ve kültürel yönlerden birbiri ile yakın ilişkide bulunmasını gerektirmiştir ve bunun sonucunda toplumların birbirlerinden etkilenir hale gelmelerini sağlamıştır. Bu kapsamda küresel anlamda yaşanan sanayi devrimi ile beraber çevre sorunlarında da artış meydana gelmiştir. Küresel çevre sorunları;
• Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
• Küresel iklim değişikliği,
• Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
• Asit yağmurları,
• Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
• Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralanabilir. Bu kapsamda doğru cevap B'dir.
• Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
• Küresel iklim değişikliği,
• Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
• Asit yağmurları,
• Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
• Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralanabilir. Bu kapsamda doğru cevap B'dir.
Soru 26
- Çarpık kentleşme
- Göçler
- Yoksulluk
- Artan sağlık sorunları
Seçenekler
A
I-IV
B
II-III
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Dünyamızı ve barındırdığı tüm canlıları tehdit eden çevre sorunlarına neden olan unsurların başında hızla artan nüfus, çarpık kentleşme ile çevreyi dikkate almadan ve onu olumsuz şekilde etkileyen teknoloji kullanımı yani sanayileşme gelmektedir. Günümüzde hızlı şekilde artmakta olan dünya nüfusu önemli sorunları da beraberinde getirmektedir. Göçler, yoksulluk, çevre sorunları, kötü ve plansız şehirleşme, farklı bölgelerde yaşanan anlaşmazlık ve savaşlar, nüfus artışına bağlı sağlık ve diğer gereksinimlerin giderilmesinin zorlaşması bugün dünya üzerinde baskı yaratan önemli sorunlardandır. Bu kapsamda doğru cevap E'dir.
Soru 27
Çevre yönetiminin alt unsurları planlama, eşgüdüm, haberleşme, denetim, yürütme işlevleridir. Aşağıda verilen işlevlerden hangisinde "ilke ve hedefler doğrultusunda ilgili görevliler ve sorumlular arasında yatay ve dikey bilgi aktarımının gerçekleştirilmesi" amaçlanmaktadır?
Seçenekler
A
Planlama
B
Eşgüdüm
C
Haberleşme
D
Denetim
E
Yürütme
Açıklama:
Çevre yönetiminin alt unsurları planlama, eşgüdüm, haberleşme, denetim, yürütme işlevleridir. Planlama, kaynakların en iyi kullanış biçiminin önceden saptanması; eşgüdüm, amacın gerçekleşmesi için unsurların değişim bölümünde görev alan unsurların uyum içinde çalışması için gerekli önlemlerin alınması; haberleşme, amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda ilgili görevliler ve sorumlular arasında yatay ve dikey bilgi aktarımının gerçekleştirilmesi; denetim, planlama ile yürütme arasındaki benzerliğin saptanması ve yürütme ise planlanan doğrultuda çalışmaların yapılması anlamını taşımaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
- Tarım arazilerinin amaç dışı kullanılması
- Üretim ve tüketimde küçülmeye gidilmesi
- Alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı
- Kirletici teknolojilerin kademeli olarak terk edilmesi
Seçenekler
A
I-II
B
II-IV
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı 144 ile 151. sayfalar arasında yer almaktadır.
Toprak kaybına yol açan en önemli etken erozyondur. Orman alanlarının tahribi, meraların aşırı düzeyde otlatılması, tarımda modernizasyon ile birlikte yamaç arazilerinin tarıma açılması, toprak-bitki-su üçlüsü arasındaki dengelerin bozulmasına ve buna bağlı olarak erozyonlara neden olmaktadır. Dolayısıyla tarım arazilerinin yanlış ve amaç dışı kullanımı çevresel sorunları da beraberinde getirmektedir. Oysa üretim ve tüketimde küçülmeye gidilmesi, alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, kirletici teknolojilerin kademeli olarak terk edilmesi, büyümenin sınırlanması ve/veya sıfırlanması, canlıların yaşam alanlarının iyileştirilmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması gibi küresel politikalar küresel çevre sorunlarının önlenmesi ve/veya giderilmesine son derece önem arz etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Toprak kaybına yol açan en önemli etken erozyondur. Orman alanlarının tahribi, meraların aşırı düzeyde otlatılması, tarımda modernizasyon ile birlikte yamaç arazilerinin tarıma açılması, toprak-bitki-su üçlüsü arasındaki dengelerin bozulmasına ve buna bağlı olarak erozyonlara neden olmaktadır. Dolayısıyla tarım arazilerinin yanlış ve amaç dışı kullanımı çevresel sorunları da beraberinde getirmektedir. Oysa üretim ve tüketimde küçülmeye gidilmesi, alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, kirletici teknolojilerin kademeli olarak terk edilmesi, büyümenin sınırlanması ve/veya sıfırlanması, canlıların yaşam alanlarının iyileştirilmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması gibi küresel politikalar küresel çevre sorunlarının önlenmesi ve/veya giderilmesine son derece önem arz etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Aşağıda verilen uluslararası çevre sözleşmelerinden hangisinin daha önce gerçekleştirildiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Stockholm, BM İnsan ve Çevre Konferansı Bildirgesi
B
BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
C
Rio, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
D
Kyoto, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne Yönelik-Kyoto Protokolü
E
Rio, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
Açıklama:
Uluslararası çevre sözleşmelerinin tarih, yer ve sözleşmelerin amaçlarını şu
şekilde sıralayabiliriz:
• 1971 - Ramsar Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme
Sahip Sulak Alanlar Hakkında Sözleşme
• 1972 - Paris Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi
• 1972 - Stockholm BM İnsan ve Çevre Konferansı Bildirgesi
• 1973 - Washington (CITES) Nesli Tehlikede Olan Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin
Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme
• 1976 - Barselona Akdeniz’in Deniz Ortamı ve Kıyı Bölgesinin Korunması Sözleşmesi
• 1979 - Bern Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi
• 1985 - Granada Avrupa Mimari Mirasının Korunması Sözleşmesi
• 1989 - Basel Tehlikeli Atıkların Sınırlar Ötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne
İlişkin Sözleşme
• 1992 - Valetta Avrupa Arkeolojik Mirasının Korunması Sözleşmesi
• 1992 - Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
• 1992- Rio Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
• 1992- Rio BM Ormancılık Prensipleri
• 1994 - Paris Özellikle Afrika’da Ciddi Kuraklık ve/veya Çölleşmeyle Mücadele için
Birleşmiş Milletler Sözleşmesi
• 1997- Kyoto Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne Yönelik -
Kyoto Protokolü
• 1998- Aarhus Çevresel Konularda Bilgiye Erişim, Karar Vermede Halkın Katılımı
ve Yargıya Başvuru Sözleşmesi
• 2000- Floransa Avrupa Peyzaj Sözleşmesi
• 2009 - Cartagena Biyogüvenlik Protokolü
• 2012 - Rio Rio+ 20 BM Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı
• 2015 - BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
şekilde sıralayabiliriz:
• 1971 - Ramsar Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme
Sahip Sulak Alanlar Hakkında Sözleşme
• 1972 - Paris Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi
• 1972 - Stockholm BM İnsan ve Çevre Konferansı Bildirgesi
• 1973 - Washington (CITES) Nesli Tehlikede Olan Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin
Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme
• 1976 - Barselona Akdeniz’in Deniz Ortamı ve Kıyı Bölgesinin Korunması Sözleşmesi
• 1979 - Bern Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi
• 1985 - Granada Avrupa Mimari Mirasının Korunması Sözleşmesi
• 1989 - Basel Tehlikeli Atıkların Sınırlar Ötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne
İlişkin Sözleşme
• 1992 - Valetta Avrupa Arkeolojik Mirasının Korunması Sözleşmesi
• 1992 - Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
• 1992- Rio Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
• 1992- Rio BM Ormancılık Prensipleri
• 1994 - Paris Özellikle Afrika’da Ciddi Kuraklık ve/veya Çölleşmeyle Mücadele için
Birleşmiş Milletler Sözleşmesi
• 1997- Kyoto Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne Yönelik -
Kyoto Protokolü
• 1998- Aarhus Çevresel Konularda Bilgiye Erişim, Karar Vermede Halkın Katılımı
ve Yargıya Başvuru Sözleşmesi
• 2000- Floransa Avrupa Peyzaj Sözleşmesi
• 2009 - Cartagena Biyogüvenlik Protokolü
• 2012 - Rio Rio+ 20 BM Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı
• 2015 - BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 30
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi sürdürülebilir kalkınma için geçerli değildir?
Seçenekler
A
Çevreye uygun ekonominin temel koşuludur.
B
Gelecek kuşakların imkanlarını ellerinden almamayı hedefler.
C
Ekonomi ile ekosistem arasında uyumlu bir denge kurmayı amaçlamaktadır.
D
Ekolojik açısından sürdürülebilir bir kalkınmayı hedeflemektedir.
E
Doğayı tüketerek kullanımdan elde edilecek ekonomik kalkınmadır.
Açıklama:
Çevreye uygun ekonominin temel koşulu “sürdürülebilir kalkınma”dır. Bu ifadenin anlamı, doğayı tüketmeden kullanarak elde edilecek ekonomik kalkınmadır. Çevre ve sürdürülebilir kalkınma için öncelikli alanlar arasında; Sürdürülebilir Kalkınma, Su Yönetimi, Enerji, Toprak yönetimi, Biyolojik Çeşitlilik, Kimyasallar ve İklim Değişikliği bulunmaktadır. Sürdürülebilir kalkınma ile doğal kaynakları tüketmeyen, gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarının karşılayacak imkanları ellerinden almadan, ekonomi ile ekosistem arasında uyumlu bir denge kuran, ekolojik açısından sürdürülebilir bir kalkınma hedeflenmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
- Ekosistem işleyişinin sürdürülmesi
- Türlerin sayısının azalması
- Genetik çeşitliliğin korunması
- Bölgedeki insanlar için gelir kaynağı oluşturması
- Turizm ve rekreasyon olanaklarının arttırılması
Seçenekler
A
I-III
B
II-IV-V
C
I-III-V
D
I-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Korunan alanlar, geçmişten günümüze dek azalan biyolojik çeşitliliğin korunması ve tekrar zenginleştirilmesi için kullanılan önemli araçlardan bir tanesidir. Günümüzde korunan alanlar sadece doğal korunma işlevinin yanı sıra insan refahının arttırılması, sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayan alanlar olarak tanımlanmaktadır. Bu alanlarda; (i) Türlerin korunması, (ii) Genetik çeşitliliğin korunması, (iii) Ekosistem işleyişinin sürdürülmesi, (iv) Bölgedeki insanlar için gelir kaynağı oluşturması ve (v) Turizm ve rekreasyon olanaklarının arttırılması gibi faydaları vardır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 32
- Nükleer enerji
- Güneş enerjisi
- Rüzgâr enerjisi
- Jeotermal enerji
- Hidro enerji
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I-II
D
III-IV-V
E
I-III-V
Açıklama:
Alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ile hem doğal kaynakların
korunması sağlanacak, hem de çevresel etkiler minimum düzeye indirilebilecektir.Bu alternatif enerji kaynakları;
• Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi
• Güneş enerjisi
• Rüzgâr enerjisi
• Jeotermal enerji
• Hidro enerji şeklinde sıralanabilir. Doğru cevap A'dır.
korunması sağlanacak, hem de çevresel etkiler minimum düzeye indirilebilecektir.Bu alternatif enerji kaynakları;
• Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi
• Güneş enerjisi
• Rüzgâr enerjisi
• Jeotermal enerji
• Hidro enerji şeklinde sıralanabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
Küresel çevre politikalarının belirlenmesi için ülkelerin ortak çalışmaya başlamasında ilk büyük adım olarak görülen uluslararası etkinlik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rio Konferansı
B
Stockholm Konferansı
C
Kyoto Protokolü
D
BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
E
Cartagena Biyogüvenlik Protokolü
Açıklama:
1970’li yılların başında önemli çevresel sorunlar ile karşı karşıya kalan dünya ülkeleri, sorunun tek başlarına üstesinden gelemeyeceklerini anlamışlardır. Ülkelerin ortak girişimlerinin miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı ile birlikte küresel çevre politikalarının oluşturulmasında da ciddi adımlar atılmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi kentleşmenin yol açtığı sonuçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çölleşme
B
Hava kirliliği
C
Toprak erozyonu
D
Ekonomik faaliyetlerde artış
E
Evsel ve endüstriyel atıklar
Açıklama:
Kentsel mekânlardaki yığılmanın, hava, su, toprak kirlenmesine yol açmakla beraber tarihi kentsel dokunun yok edilmesi, ormanların tahribi, çölleşme, toprak erozyonu gibi sorunlar da, insanların yaşam koşullarını olumsuz yönde etkilemektedir. Kentleşme, toplumun ekonomik ve toplumsal gelişime katkı sağlarken hava ve su kirlenmesine, gürültü kirliliğine, sanayi ve üretim faaliyetleri ile toprağın aşırı derecede kullanılmasına yol açmaktadır. Konut ve işyerlerinde ortaya çıkan evsel ve endüstriyel atıksular ve katı atıkların kent merkezlerinden uzaklaştırılması ve bertarafı sorunları, konut yoğunluğuna bağlı artan altyapı ihtiyaçlarının artmasına, otomobil sayısındaki artışla birlikte hava kirliliğinin artmasına yol açmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 35
Küresel ısınma ve iklim değişikliğine etkisi en fazla olan gaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ozon (O3)
B
Azot oksit (N2O)
C
Metan (CH4)
D
Karbondioksit (CO2)
E
Klorlu-Florlu Karbon Bileşikleri (CFC)
Açıklama:
Sera gazlarının atmosferde olması gereken miktarlar belli iken bu miktarların zamanla artması küresel ısınma ve iklim değişikliğinin en önemli nedenidir. Küresel ısınma ve iklim değişikliğine neden olan gazlar temel olarak Karbondioksit (CO2) %50-60, Klorlu-Florlu Karbon Bileşikleri (CFC) %22, Metan (CH4) %14, Ozon (O3) %7 ve Azot oksit (N2O) %4 şeklindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi asit yağmurlarının etkilerinin önlenmesine yönelik tedbirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Araçların periyodik bakımları aksatılmadan yapılması
B
Tarım bitkilerinde hava kirliliğe dayanıklı türlerin ekilmesi
C
Kışın yaprağını döken bitkiler ekilmesi
D
Kentlerin yerleşiminde hava koridorlarını içeren yapılaşmaya gidilmesi
E
Fosil yakıt kullanımının desteklenmesi
Açıklama:
Asit yağmurlarının etkilerinin önlenmesine yönelik alınması gereken önlemler şöyledir: Araçların periyodik bakımları aksatılmadan yapılması ile oluşan emisyon miktarları azaltılabilir. Tarım bitkilerinde hava kirliliğe dayanıklı türlerin ekilmesi ile ürün verimi azalma etkileri minimize edilebilir. Kışın yaprağını döken bitkiler ekilerek asit yağmurlarının doğrudan toprağı etkilemesinin bir nebze olsun önüne geçilebilir. Kentlerin yerleşim koşullarında hava kirliliği etkileri göz önüne alınarak hava koridorlarının oluşturulduğu şekilde bir yapılaşmaya gidilmesi gereklidir. Yakıtlardaki kükürt oranlarında mümkün olduğunca azaltım sağlanmalı ve alternatif yakıt tercihleri yapılmalıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tür çeşitliliği
B
Habitat çeşitliliği
C
Ekolojik çeşitlilik
D
Genetik çeşitlilik
E
Fonksiyonel açıdan çeşitlilik
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak adlandırılır. Bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terim “tür çeşitliliği”dir. “Biyolojik Çeşitlilik” ise bir yaşam ortamındaki canlı türlerin, bunlara ait genetik özelliklerin, habitatların ve bu habitatlarda cereyan eden ekolojik ilişkilerin zenginliğini ifade eden bir kavramdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 38
Mutfak ve yemek artıkları, kâğıt, ambalaj malzemeleri gibi organik kökenli atıklara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tıbbi atıklar
B
Evsel atıklar
C
Sıvı atıklar
D
Endüstriyel atıklar
E
Kimyasal atıklar
Açıklama:
Evsel Atıklar, mutfak ve yemek artıkları, kâğıt, ambalaj malzemeleri gibi organik kökenli atıklar olabilmektedir. Ayrıca kül cüruf, cam, metal gibi inorganik kökenli atıkları da ihtiva edebilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 39
Çevre yönetimi kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Çevre yönetimin odak noktası insan varlığıdır.
B
Çevre yönetiminin konularından birisi kaynakların tüketilmesinde çıkacak sorunları saptamaktır.
C
Çevre yönetiminin amacı kaynakların dengeli kullanılmasını sağlamaktır.
D
Çevre yönetiminin alt unsurları planlama, eşgüdüm, haberleşme, denetim, yürütme işlevleridir.
E
Çevre yönetimi kaynak kullanımı sırasında oluşabilecek sorunlara çözüm aramaktadır.
Açıklama:
Çevre yönetiminin en önemli üç unsuru insan, bitki ve hayvan varlığıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 40
Kaynaklarda oldukça maliyetli olmakla beraber çevre ve insan üzerinde geri dönülemez etkilere yol açabilen enerji türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güneş enerjisi
B
Biomas enerji
C
Hidro enerji
D
Nükleer enerji
E
Jeotermal enerji
Açıklama:
Nükleer enerji gibi kaynaklarda oldukça maliyetli ve çevre ve insan üzerindeki etkilerinin geri dönülemez düzeyde olması nedeniyle alternatif enerji kaynaklarına yönelim artmıştır. Güneş enerjisi, rüzgar enerjisi, biomas enerji, hidro enerji ve jeotermal enerji alternatif enerjiler içerisinde yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi çevre ve sürdürülebilir kalkınma için öncelikli alanlar içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Enerji
B
Toprak yönetimi
C
Biyolojik çeşitlilik
D
İklim değişikliği
E
Ekonomik rekabet
Açıklama:
Çevreye uygun ekonominin temel koşulu “sürdürülebilir kalkınma”dır. Bu ifadenin anlamı, doğayı tüketmeden kullanarak elde edilecek ekonomik kalkınmadır. Çevre ve sürdürülebilir kalkınma için öncelikli alanlar arasında; Sürdürülebilir Kalkınma, Su Yönetimi, Enerji, Toprak yönetimi, Biyolojik Çeşitlilik, Kimyasallar ve İklim Değişikliği bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
"Sürdürülebilir Kalkınma" kavramı uluslararası alanda teknik olarak nerede tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Brundtland Raporu
B
Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
C
Paris Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi
D
Johannesburg Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
E
Stockholm BM İnsan ve Çevre Konferansı Bildirgesi
Açıklama:
1987 yılında yayımlanan Brundlant raporu ile “Sürdürülebilir Kalkınma” kavramı teknik olarak tanımlanmış, 1992’de Rio Çevre ve Kalkınma Konferansında kabul edilen “Gündem 21” ile yol haritası çıkartılmış ve 2002’de Johannesburg’da Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Konferansında 15 yıllık uygulama iş planı oluşturulmuş ve pek çok ülke tarafından kabul edilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 43
Günümüzde çevre kirliliği, nüfus artışı, iklim değişikliği vb. gibi sorunların küresel sorunlar olarak ele alınmasının temel sebebi hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Küreselleşme süreci sonucunda kentler yaşayan insan sayısının artması
B
Küreselleşme sonucunda iş birliğinin gelişmesi
C
Gelişmekte olan ülkelerin çevre sorunlarına ayırdığı bütçenin artması
D
Herhangi bir ülkede yaşanan sorunun diğer ülkeleri de etkilemesi
E
Toplumların daha temiz bir çevrede yaşamak istemeleri
Açıklama:
Bugüne kadar çevre kirliliği, nüfus artışı, çölleşme, sağlıksız yapılaşma, iklim değişikliği vb. gibi sorunların küresel etkileri birbirlerinden bağımsız olarak ele alınırken, sorun artık tüm insanları etkilemektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 44
Çevre sorunları ile uluslararası mücadele etmek için atılan ilk adım hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Stockholm Konferansı
B
Rio Konferansı
C
BM Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi
D
Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
E
BM Binyıl Zirvesi
Açıklama:
1970’li yılların başında önemli çevresel sorunlar ile karşı karşıya kalan dünya ülkeleri, sorunun tek başlarına üstesinden gelemeyeceklerini anlamışlardır. Ülkelerin ortak girişimlerinin miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı ile birlikte küresel çevre politikalarının oluşturulmasında da ciddi adımlar atılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisi iklim değişikliğine neden olan metan gazının kaynaklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Trafik
B
Hayvanlar
C
Biokütlenin yakılması
D
Çöp depolama sahaları
E
Pirinç tarlaları
Açıklama:
Trafikte metan gazı ortaya çıkmadığı için doğru yanıt A seçeneğidir. Diğer bütün seçenekler metan gazının ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
Soru 46
Canlıların tür veya birey sayılarını, tür kombinasyonu sayısını, canlıların genetik karakteristiklerini, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram ................ olarak adlandırılır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade hangi seçenekte yer almaktadır?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ekolojik çeşitlilik
B
Biyolojik çeşitlilik
C
Tür Çeşitliliği
D
Genetik çeşitlilik
E
Endemik çeşitlilik
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram "ekolojik çeşitlilik" olarak adlandırılır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 47
Aşağıda yer alan atık türlerinin hangisi tehlikesiz atık sınıfına dahildir?
Seçenekler
A
Tıbbi Atıklar
B
Endüstriyel atıklar
C
Nükleer Atıklar
D
Evsel Atıklar
E
Kimyasal Atıklar
Açıklama:
Evsel atıklar, mutfak ve yemek artıkları, kâğıt, ambalaj malzemeleri gibi organik kökenli atıklarlardan oluşabileceği gibi kül cüruf, cam, metal gibi inorganik kökenli atıkları da ihtiva edebilmektedir. Bu atık türü tehlikeli olmamasına rağmen atıkların uygun biçimde toplanması bertaraf edilmemesi önemli çevresel sorunları ortaya çıkarmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 48
"Sürdürülebilir kalkınma" kavramı hangi yıllarda kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1960-1970
B
1970-1980
C
1980-1990
D
1990-2000
E
2000-2010
Açıklama:
1987 yılında yayımlanan Brundlant raporu ile “sürdürülebilir kalkınma” kavramı teknik olarak tanımlanmış, 1992’de Rio Çevre ve Kalkınma Konferansında kabul edilen “Gündem 21” ile yol haritası çıkartılmış ve 2002’de Johannesburg’da Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Konferansında 15 yıllık uygulama iş planı oluşturulmuş ve pek çok ülke tarafından kabul edilmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 49
- Çarpık kentleşme ve kentsel risk yönetimi
- Çevresel güvenlik üzerinde nüfus baskısı ve iklim değişikliği uyumu
- Tehlikeli atıklar ve çevre ve güvenlik risk azatlımı
- Çevre ve güvenlik konusunda bilgi ve risk yönetimine katılım
Seçenekler
A
I
B
I-II
C
III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
2004 yılında kurulan Çevre ve Güvenlik Girişimi, (Environment and Security Initiative, ENVSEC) sınır ötesi ve küresel çevre sorunlarını ele almaktadır. Bu kapsamda çeşitli projeler yürütülmekte olup projelerin kapsamı ağırlıklı olarak; doğal kaynaklar ve güvenli risk yönetimi; tehlikeli atıklar ve çevre ve güvenlik risk azatlımı; çevresel güvenlik üzerinde nüfus baskısı ve iklim değişikliği uyumu; ve çevre ve güvenlik konusunda bilgi ve risk yönetimine katılımdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıda yer alan seçeneklerden hangi korunan alan statüsü almış bir bölgenin ekonomik faydasına örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Turizm olanaklarının artması
B
Türlerin korunması
C
Genetik çeşitliliğin korunması
D
Ekosistem işleyişinin sürdürülmesi
E
Bölgeyi terk eden türlerin geri dönmesi
Açıklama:
Günümüzde korunan alanlar sadece doğal korunma işlevinin yanı sıra insan refahının arttırılması, sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayan alanlar olarak tanımlanmaktadır. Bu alanlarda turizm ve rekreasyon olanaklarının arttırılması gibi ekonomik faydalar bulunmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 51
"Sürdürülebilir kalkınma" kavramı aşağıdaki ifadelerden hangisi ile paralellik taşımaktadır?
Seçenekler
A
Gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkeleri yakalaması
B
Kalkınma için doğal kaynakların kullanımı
C
Ülkenin ekonomik potansiyeli geçmeyecek bir büyüme oranı
D
Doğanın kendini yenileyebilme hızını aşmayacak bir ekonomi
E
Doğal kaynaklardan optimum fayda sağlayacak bir kalkınma
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma doğayı tüketmeden gerçekleştirilen kalkınmadır. Böylelikle doğanın kendini yenileyebilme hızını aşmayacak bir üretim süreci çevreye uygun bir ekonomi yaratacaktır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 52
Aşağıda yer alan enerji tiplerinden hangisi doğayı diğerlerinden daha fazla kirletmektedir?
Seçenekler
A
Güneş enerjisi
B
Fosil yakıt enerjisi
C
Rüzgâr enerjisi
D
Jeotermal enerji
E
Hidro enerji
Açıklama:
Fosil yakıtlar yenilenebilir enerji kaynağı olmadığı ve yanma sırasında karbondioksit ve azot oksit gibi zararlı gazları çıkardığı için doğayı diğer enerji tiplerine kıyasla daha fazla kirletmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 53
Türkiye’de çevre kirliliğine yönelik planlamalar aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Stockholm Konferansı
B
Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
AB’ye uyum süreci
D
Kyoto Sözleşmesi
E
1961 Anayasası
Açıklama:
Ülkelerin ortak girişimlerinin miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı ile birlikte küresel çevre politikalarının oluşturulmasında da ciddi adımlar atılmıştır. Ülkemizde de çevre kirliliğine yönelik planlamalar Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte başlamış olmakla birlikte gelişmekte olan ekonominin getirmiş olduğu baskılar ve doğal kaynakların bilinçsiz şekilde tüketilmeye devam etmesi gibi gelişmeler çevre sorunlarının çözümünü geciktirmiştir. AB’ye uyum çalışmalarının hızlanması ise yaşanan sürece farklı bir boyut katmıştır. Kyoto sözleşmesi küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle ilgili olup çok daha sonra imzalanmıştır. 1961 anayasası ise bahsi geçen planlamalarla ilgisizdir.
Soru 54
I.Küresel iklim değişikliği
II.Asit yağmurları
III.Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
IV.Deprem, sel gibi doğal afetler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri küresel çevre sorunları arasındadır?
II.Asit yağmurları
III.Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
IV.Deprem, sel gibi doğal afetler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri küresel çevre sorunları arasındadır?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Küresel çevre problemlerini:
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Soru 55
Sera gazları arasında küresel ısınma ve iklim değişikliğine en yüksek katkıya sahip gaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
CO2
B
CFC
C
CH4
D
O3
E
N2O
Açıklama:
CO2 % 50 - 60, CFC % 22, CH4 % 14, O3 %7 ve N2O % 4’lük katkı sağlamaktadırlar.
Soru 56
I.Cilt kanseri vakalarında artış
II.Katarakt vakalarında artış
III.Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
IV.Ürün veriminin azalması
Yukarıdaki yargılardan hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır?
II.Katarakt vakalarında artış
III.Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
IV.Ürün veriminin azalması
Yukarıdaki yargılardan hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yukarıdaki yargıların hepsi çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır. Bunlar dışında yazların daha sıcak olması, Kışın nem oranının artması, Denizlerin ekolojik dengelerinin bozulması, fitoplankton gibi türlerin zarar görmesi, Okyanusların su seviyesinin yükselmesi ve kasırgaların daha sık ve şiddetli görülmesi, Kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması da yine bu etkiler arasında yer alır.
Soru 57
Bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terim” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekolojik çeşitlilik
B
Biyolojik çeşitlilik
C
Habitat çeşitliliği
D
Tür çeşitliliği
E
Genetik çeşitlilik
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak adlandırılır. “Biyolojik Çeşitlilik” ise bir yaşam ortamındaki canlı türlerin, bunlara ait genetik özelliklerin, habitatların ve bu habitatlarda cereyan eden ekolojik ilişkilerin zenginliğini ifade eden bir kavramdır. Tür çeşitliliği ise; bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terimdir.
Soru 58
Patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertaraf edilmesi gerekli olan atık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tıbbi Atıklar
B
Endüstriyel Atıklar
C
Evsel Atıklar
D
Kimyasal Atıklar
E
Tehlikeli Atıklar
Açıklama:
Endüstriyel Atıklar, her türlü endüstriyel üretim sonucunda ortaya çıkan çeşitli katı ve çamur formundaki atıklardır. Bu atık grubunda biyolojik, kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı, radyoaktif atıkları içerebilir. Bunların yanı sıra çeşitli ambalaj atıkları da bulunabilir. Evsel Atıklar; mutfak ve yemek artıkları, kâğıt, ambalaj malzemeleri gibi organik kökenli atıklar olabilmektedir. Ayrıca kül cüruf, cam, metal gibi inorganik kökenli atıkları da ihtiva edebilmektedir. Kimyasal ve Tehlikeli Atıklar, üretim sürecinde kullanılan kimyasal maddelerin çeşitlenmesi ve yeni yeni sentezlenen çeşitli kimyasalların kullanımı sonucu tehlikeli atıklar da oluşmaya başlamıştır. Bu atık tiplerinden başka zirai atıklar, atık su arıtma tesisi atıkları, yol ve park atıkları ticari atıklar gibi atık tipleri de bulunmaktadır. Tıbbi Atıklar; hastanelerin kullandığı tıbbi malzeme, ilaçlar ve ameliyat malzemeleri ve atıklarından oluşan atıklardır. Tıbbi atıkların patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertarafının yapılması gereklidir.
Soru 59
I.Arazilerin özellikleri dışında kullanılması
II.Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi
III.Çok dik yerlerde tarımsal faaliyet yerine ağaçlandırma yapılması
IV.Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması
Yukarıdaki yargılardan hangileri erozyon nedenleri arasında yer alır?
II.Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi
III.Çok dik yerlerde tarımsal faaliyet yerine ağaçlandırma yapılması
IV.Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması
Yukarıdaki yargılardan hangileri erozyon nedenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Arazilerin özelliklerine ilişkin kullanılamaması, Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi, Eğimli tarım arazilerinde erozyona karşı gerekli önlemlerin alınmaması, Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması, Toprağın korunması için gerekli fiziki, kültürel ve bitkisel tedbirlerin alınmaması, Çok dik yerlerde ağaçlandırma yerine bilinçsiz tarımsal faaliyet yapılması, toprak erozyonunun sebeplerini oluşturmaktadır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi doğal radyoaktivite kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Bilgisayar
C
Röntgen
D
Kozmik ışınlar
E
Nükleer Santral
Açıklama:
Televizyon, bilgisayar röntgen cihazları gibi araç-gereçler ile nükleer santraller, nükleer silah denemeleri gibi radyasyon kaynaklarına yapay radyasyon kaynakları denir.
Soru 61
I.Nükleer Enerji
II.Güneş Enerjisi
III.Jeotermal enerji
IV.Biomas Enerji
Yukarıdaki enerji çeşitlerinden hangileri alternatif enerji kaynakları arasında yer alır?
II.Güneş Enerjisi
III.Jeotermal enerji
IV.Biomas Enerji
Yukarıdaki enerji çeşitlerinden hangileri alternatif enerji kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız i
B
i ve ii
C
i, ii ve iii
D
ii, iii ve iv
E
Hepsi
Açıklama:
Alternatif enerji kaynakları şöyle sıralanabilir; Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi, Güneş enerjisi, Rüzgâr enerjisi, Jeotermal enerji, Hidro enerji şeklindedir.
Soru 62
I. Milli parklar
II. Balık çiftlikleri
III. Biyosfer rezervleri
IV. Anıt ağaçlar
Yukarıdakilerden hangileri koruma alanları arasında yer alır?
II. Balık çiftlikleri
III. Biyosfer rezervleri
IV. Anıt ağaçlar
Yukarıdakilerden hangileri koruma alanları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II
C
I, III,IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Koruma alanları şu şekilde sıralanabilir:
- Milli parklar
- Doğayı Koruma Alanları
- Biyogenetik Rezervler
- Biyosfer Rezervleri
- Doğa Parkları
- Av Hayvanları Üretme ve Koruma Alanları ve İstasyonları
- Anıt Ağaçlar
Soru 63
Türkiye’de çevre kirliliğine yönelik planlamalar aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Stockholm Konferansı
B
Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
AB’ye uyum süreci
D
Kyoto Sözleşmesi
E
1961 Anayasası
Açıklama:
Ülkelerin ortak girişimlerinin miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı ile birlikte küresel çevre politikalarının oluşturulmasında da ciddi adımlar atılmıştır. Ülkemizde de çevre kirliliğine yönelik planlamalar Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte başlamış olmakla birlikte gelişmekte olan ekonominin getirmiş olduğu baskılar ve doğal kaynakların bilinçsiz şekilde tüketilmeye devam etmesi gibi gelişmeler çevre sorunlarının çözümünü geciktirmiştir. AB’ye uyum çalışmalarının hızlanması ise yaşanan sürece farklı bir boyut katmıştır. Kyoto sözleşmesi küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle ilgili olup çok daha sonra imzalanmıştır. 1961 anayasası ise bahsi geçen planlamalarla ilgisizdir.
Soru 64
I.Küresel iklim değişikliği
II.Asit yağmurları
III.Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
IV.Deprem, sel gibi doğal afetler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri küresel çevre sorunları arasındadır?
II.Asit yağmurları
III.Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
IV.Deprem, sel gibi doğal afetler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri küresel çevre sorunları arasındadır?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Küresel çevre problemlerini:
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
•Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
•Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Soru 65
Sera gazları arasında küresel ısınma ve iklim değişikliğine en yüksek katkıya sahip gaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
CO2
B
CFC
C
CH4
D
O3
E
N2O
Açıklama:
CO2 % 50 - 60, CFC % 22, CH4 % 14, O3 %7 ve N2O % 4’lük katkı sağlamaktadırlar.
Soru 66
I.Cilt kanseri vakalarında artış
II.Katarakt vakalarında artış
III.Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
IV.Ürün veriminin azalması
Yukarıdaki yargılardan hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır?
II.Katarakt vakalarında artış
III.Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
IV.Ürün veriminin azalması
Yukarıdaki yargılardan hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yukarıdaki yargıların hepsi çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır. Bunlar dışında yazların daha sıcak olması, Kışın nem oranının artması, Denizlerin ekolojik dengelerinin bozulması, fitoplankton gibi türlerin zarar görmesi, Okyanusların su seviyesinin yükselmesi ve kasırgaların daha sık ve şiddetli görülmesi, Kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması da yine bu etkiler arasında yer alır.
Soru 67
Bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terim” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekolojik çeşitlilik
B
Biyolojik çeşitlilik
C
Habitat çeşitliliği
D
Tür çeşitliliği
E
Genetik çeşitlilik
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak adlandırılır. “Biyolojik Çeşitlilik” ise bir yaşam ortamındaki canlı türlerin, bunlara ait genetik özelliklerin, habitatların ve bu habitatlarda cereyan eden ekolojik ilişkilerin zenginliğini ifade eden bir kavramdır. Tür çeşitliliği ise; bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terimdir.
Soru 68
Patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertaraf edilmesi gerekli olan atık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tıbbi Atıklar
B
Endüstriyel Atıklar
C
Evsel Atıklar
D
Kimyasal Atıklar
E
Tehlikeli Atıklar
Açıklama:
Endüstriyel Atıklar, her türlü endüstriyel üretim sonucunda ortaya çıkan çeşitli katı ve çamur formundaki atıklardır. Bu atık grubunda biyolojik, kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı, radyoaktif atıkları içerebilir. Bunların yanı sıra çeşitli ambalaj atıkları da bulunabilir. Evsel Atıklar; mutfak ve yemek artıkları, kâğıt, ambalaj malzemeleri gibi organik kökenli atıklar olabilmektedir. Ayrıca kül cüruf, cam, metal gibi inorganik kökenli atıkları da ihtiva edebilmektedir. Kimyasal ve Tehlikeli Atıklar, üretim sürecinde kullanılan kimyasal maddelerin çeşitlenmesi ve yeni yeni sentezlenen çeşitli kimyasalların kullanımı sonucu tehlikeli atıklar da oluşmaya başlamıştır. Bu atık tiplerinden başka zirai atıklar, atık su arıtma tesisi atıkları, yol ve park atıkları ticari atıklar gibi atık tipleri de bulunmaktadır. Tıbbi Atıklar; hastanelerin kullandığı tıbbi malzeme, ilaçlar ve ameliyat malzemeleri ve atıklarından oluşan atıklardır. Tıbbi atıkların patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertarafının yapılması gereklidir.
Soru 69
I.Arazilerin özellikleri dışında kullanılması
II.Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi
III.Çok dik yerlerde tarımsal faaliyet yerine ağaçlandırma yapılması
IV.Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması
Yukarıdaki yargılardan hangileri erozyon nedenleri arasında yer alır?
II.Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi
III.Çok dik yerlerde tarımsal faaliyet yerine ağaçlandırma yapılması
IV.Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması
Yukarıdaki yargılardan hangileri erozyon nedenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Arazilerin özelliklerine ilişkin kullanılamaması, Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi, Eğimli tarım arazilerinde erozyona karşı gerekli önlemlerin alınmaması, Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması, Toprağın korunması için gerekli fiziki, kültürel ve bitkisel tedbirlerin alınmaması, Çok dik yerlerde ağaçlandırma yerine bilinçsiz tarımsal faaliyet yapılması, toprak erozyonunun sebeplerini oluşturmaktadır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi doğal radyoaktivite kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Bilgisayar
C
Röntgen
D
Kozmik ışınlar
E
Nükleer Santral
Açıklama:
Televizyon, bilgisayar röntgen cihazları gibi araç-gereçler ile nükleer santraller, nükleer silah denemeleri gibi radyasyon kaynaklarına yapay radyasyon kaynakları denir.
Soru 71
İ.Nükleer Enerji
İİ.Güneş Enerjisi
İİİ.Jeotermal enerji
İV. Biomas Enerji
Yukarıdaki enerji çeşitlerinden hangileri alternatif enerji kaynakları arasında yer alır?
İİ.Güneş Enerjisi
İİİ.Jeotermal enerji
İV. Biomas Enerji
Yukarıdaki enerji çeşitlerinden hangileri alternatif enerji kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız i
B
i ve ii
C
i, ii ve iii
D
ii, iii ve iv
E
Hepsi
Açıklama:
Alternatif enerji kaynakları şöyle sıralanabilir; Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi, Güneş enerjisi, Rüzgâr enerjisi, Jeotermal enerji, Hidro enerji şeklindedir.
Soru 72
İ.Milli parklar
İİ.Balık çiftlikleri
İİİ.Biyosfer rezervleri
İV.Anıt ağaçlar
Yukarıdakilerden hangileri koruma alanları arasında yer alır?
İİ.Balık çiftlikleri
İİİ.Biyosfer rezervleri
İV.Anıt ağaçlar
Yukarıdakilerden hangileri koruma alanları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız i
B
i ve ii
C
i, iii ve iv
D
ii, iii ve iv
E
Hepsi
Açıklama:
Koruma alanları şu şekilde sıralanabilir:
Milli parklar
Doğayı Koruma Alanları
Biyogenetik Rezervler
Biyosfer Rezervleri
Doğa Parkları
Av Hayvanları Üretme ve Koruma Alanları ve İstasyonları
Anıt Ağaçlar
Milli parklar
Doğayı Koruma Alanları
Biyogenetik Rezervler
Biyosfer Rezervleri
Doğa Parkları
Av Hayvanları Üretme ve Koruma Alanları ve İstasyonları
Anıt Ağaçlar
Soru 73
Türkiye’de çevre kirliliğine yönelik planlamalar aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Stockholm Konferansı
B
Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
AB’ye uyum süreci
D
Kyoto Sözleşmesi
E
1961 Anayasası
Açıklama:
Ülkelerin ortak girişimlerinin miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı ile birlikte küresel çevre politikalarının oluşturulmasında da ciddi adımlar atılmıştır. Ülkemizde de çevre kirliliğine yönelik planlamalar Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte başlamış olmakla birlikte gelişmekte olan ekonominin getirmiş olduğu baskılar ve doğal kaynakların bilinçsiz şekilde tüketilmeye devam etmesi gibi gelişmeler çevre sorunlarının çözümünü geciktirmiştir. AB’ye uyum çalışmalarının hızlanması ise yaşanan sürece farklı bir boyut katmıştır. Kyoto sözleşmesi küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle ilgili olup çok daha sonra imzalanmıştır. 1961 anayasası ise bahsi geçen planlamalarla ilgisizdir.
Soru 74
I.Küresel iklim değişikliği
II.Asit yağmurları
III.Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
IV.Deprem, sel gibi doğal afetler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri küresel çevre sorunları arasındadır?
II.Asit yağmurları
III.Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
IV.Deprem, sel gibi doğal afetler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri küresel çevre sorunları arasındadır?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Küresel çevre problemlerini:
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
•Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
•Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Soru 75
Sera gazları arasında küresel ısınma ve iklim değişikliğine en yüksek katkıya sahip gaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
CO2
B
CFC
C
CH4
D
O3
E
N2O
Açıklama:
CO2 % 50 - 60, CFC % 22, CH4 % 14, O3 %7 ve N2O % 4’lük katkı sağlamaktadırlar.
Soru 76
I.Cilt kanseri vakalarında artış
II.Katarakt vakalarında artış
III.Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
IV.Ürün veriminin azalması
Yukarıdaki yargılardan hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır?
II.Katarakt vakalarında artış
III.Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
IV.Ürün veriminin azalması
Yukarıdaki yargılardan hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yukarıdaki yargıların hepsi çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır. Bunlar dışında yazların daha sıcak olması, Kışın nem oranının artması, Denizlerin ekolojik dengelerinin bozulması, fitoplankton gibi türlerin zarar görmesi, Okyanusların su seviyesinin yükselmesi ve kasırgaların daha sık ve şiddetli görülmesi, Kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması da yine bu etkiler arasında yer alır.
Soru 77
Bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terim” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekolojik çeşitlilik
B
Biyolojik çeşitlilik
C
Habitat çeşitliliği
D
Tür çeşitliliği
E
Genetik çeşitlilik
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak adlandırılır. “Biyolojik Çeşitlilik” ise bir yaşam ortamındaki canlı türlerin, bunlara ait genetik özelliklerin, habitatların ve bu habitatlarda cereyan eden ekolojik ilişkilerin zenginliğini ifade eden bir kavramdır. Tür çeşitliliği ise; bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terimdir.
Soru 78
Patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertaraf edilmesi gerekli olan atık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tıbbi Atıklar
B
Endüstriyel Atıklar
C
Evsel Atıklar
D
Kimyasal Atıklar
E
Tehlikeli Atıklar
Açıklama:
Endüstriyel Atıklar, her türlü endüstriyel üretim sonucunda ortaya çıkan çeşitli katı ve çamur formundaki atıklardır. Bu atık grubunda biyolojik, kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı, radyoaktif atıkları içerebilir. Bunların yanı sıra çeşitli ambalaj atıkları da bulunabilir. Evsel Atıklar; mutfak ve yemek artıkları, kâğıt, ambalaj malzemeleri gibi organik kökenli atıklar olabilmektedir. Ayrıca kül cüruf, cam, metal gibi inorganik kökenli atıkları da ihtiva edebilmektedir. Kimyasal ve Tehlikeli Atıklar, üretim sürecinde kullanılan kimyasal maddelerin çeşitlenmesi ve yeni yeni sentezlenen çeşitli kimyasalların kullanımı sonucu tehlikeli atıklar da oluşmaya başlamıştır. Bu atık tiplerinden başka zirai atıklar, atık su arıtma tesisi atıkları, yol ve park atıkları ticari atıklar gibi atık tipleri de bulunmaktadır. Tıbbi Atıklar; hastanelerin kullandığı tıbbi malzeme, ilaçlar ve ameliyat malzemeleri ve atıklarından oluşan atıklardır. Tıbbi atıkların patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertarafının yapılması gereklidir.
Soru 79
I.Arazilerin özellikleri dışında kullanılması
II.Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi
III.Çok dik yerlerde tarımsal faaliyet yerine ağaçlandırma yapılması
IV.Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması
Yukarıdaki yargılardan hangileri erozyon nedenleri arasında yer alır?
II.Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi
III.Çok dik yerlerde tarımsal faaliyet yerine ağaçlandırma yapılması
IV.Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması
Yukarıdaki yargılardan hangileri erozyon nedenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Arazilerin özelliklerine ilişkin kullanılamaması, Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi, Eğimli tarım arazilerinde erozyona karşı gerekli önlemlerin alınmaması, Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması, Toprağın korunması için gerekli fiziki, kültürel ve bitkisel tedbirlerin alınmaması, Çok dik yerlerde ağaçlandırma yerine bilinçsiz tarımsal faaliyet yapılması, toprak erozyonunun sebeplerini oluşturmaktadır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi doğal radyoaktivite kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Bilgisayar
C
Röntgen
D
Kozmik ışınlar
E
Nükleer Santral
Açıklama:
Televizyon, bilgisayar röntgen cihazları gibi araç-gereçler ile nükleer santraller, nükleer silah denemeleri gibi radyasyon kaynaklarına yapay radyasyon kaynakları denir.
Soru 81
I. Nükleer Enerji
II. Güneş Enerjisi
III. Jeotermal enerji
IV. Biomas Enerji
Yukarıdaki enerji çeşitlerinden hangileri alternatif enerji kaynakları arasında yer alır?
II. Güneş Enerjisi
III. Jeotermal enerji
IV. Biomas Enerji
Yukarıdaki enerji çeşitlerinden hangileri alternatif enerji kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Alternatif enerji kaynakları şöyle sıralanabilir; Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi, Güneş enerjisi, Rüzgâr enerjisi, Jeotermal enerji, Hidro enerji şeklindedir.
Soru 82
I.Milli parklar
II.Balık çiftlikleri
III.Biyosfer rezervleri
IV.Anıt ağaçlar
Yukarıdakilerden hangileri koruma alanları arasında yer alır?
II.Balık çiftlikleri
III.Biyosfer rezervleri
IV.Anıt ağaçlar
Yukarıdakilerden hangileri koruma alanları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız i
B
i ve ii
C
i, iii ve iv
D
ii, iii ve iv
E
Hepsi
Açıklama:
Koruma alanları şu şekilde sıralanabilir:
Milli parklar
Doğayı Koruma Alanları
Biyogenetik Rezervler
Biyosfer Rezervleri
Doğa Parkları
Av Hayvanları Üretme ve Koruma Alanları ve İstasyonları
Anıt Ağaçlar
Milli parklar
Doğayı Koruma Alanları
Biyogenetik Rezervler
Biyosfer Rezervleri
Doğa Parkları
Av Hayvanları Üretme ve Koruma Alanları ve İstasyonları
Anıt Ağaçlar
Soru 83
Çevrenin ekonomik, politik ve toplumsal ögelerinin tek bir çevre sistemine doğru yönelmesi sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Doğal çevre
C
Ekoloji
D
Sanayileşme
E
Kentleşme
Açıklama:
Çevrenin ekonomik, politik ve toplumsal ögelerinin tek bir çevre sistemine doğru yönelmesi sürecine küreselleşme denir.
Soru 84
I. Asit Yağmurları
II. Küresel İklim Değişikliği
III. Atıklar ve Doğal Kaynakların Tüketilmesi
Yukarıdakilerden hangileri küresel çevre problemlerindendir?
II. Küresel İklim Değişikliği
III. Atıklar ve Doğal Kaynakların Tüketilmesi
Yukarıdakilerden hangileri küresel çevre problemlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Küresel çevre problemlerini:
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Soru 85
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yasam şekillerini ifade eden kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tür Çeşitliliği
B
Biyolojik Çeşitlilik
C
Ekolojik Çeşitlilik
D
Küreselleşme
E
Çevresel Çeşitlilik
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram ekolojik çeşitlilik olarak adlandırılır.
Soru 86
Okyanus ve denizlerde yaşayan besin zincirinin temelini oluşturan tek hücreli mikroorganizmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Plankton
B
Fitoplankton
C
Ozon
D
CFC
E
Amfizem
Açıklama:
Okyanus ve denizlerde yaşayan besin zincirinin temelini oluşturan tek hücreli mikroorganizmalara plankton adı verilir.
Soru 87
I. Cilt kanseri vakalarında artış
II. Katarakt vakalarında artış
III. Yazların daha sıcak olması
Yukarıdakilerden hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerindendir?
II. Katarakt vakalarında artış
III. Yazların daha sıcak olması
Yukarıdakilerden hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini şu şekilde sıralamak mümkündür;
Cilt kanseri vakalarında artış,
Katarakt vakalarında artış,
Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi,
Ürün veriminin azalması,
Yazların daha sıcak olması,
Kışın nem oranının artması,
Denizlerin ekolojik dengelerinin bozulması fitoplankton gibi türlerin zarar görmesi,
Okyanusların su seviyesinin yükselmesi ve kasırgaların daha sık ve şiddetli görülmesi,
Kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması.
Cilt kanseri vakalarında artış,
Katarakt vakalarında artış,
Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi,
Ürün veriminin azalması,
Yazların daha sıcak olması,
Kışın nem oranının artması,
Denizlerin ekolojik dengelerinin bozulması fitoplankton gibi türlerin zarar görmesi,
Okyanusların su seviyesinin yükselmesi ve kasırgaların daha sık ve şiddetli görülmesi,
Kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması.
Soru 88
Asit yağmurlarının uluslararası bir sorun olarak ilk ortaya çıkışı kaç yıllarında olmuştur?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Asit yağmurlarının uluslararası bir sorun olarak ilk ortaya çıkışı 1960’lı yıllara denk gelmektedir.
Soru 89
I. Erezyon
II. Toprak kirliliği
III. Yeraltı ve yerüstü sularının kirlenmesi
Yukarıdakilerden hangileri katı atıklardan kaynaklanabilecek sorunlardandır?
II. Toprak kirliliği
III. Yeraltı ve yerüstü sularının kirlenmesi
Yukarıdakilerden hangileri katı atıklardan kaynaklanabilecek sorunlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Katı atıklardan kaynaklanabilecek sorunlar kısaca asagıdaki gibi listelenebilir:
Sinek, fare vs. nin çoğalması ile epidemik hastalıkların yayılması,
Toprak kirliliği,
Yeraltı ve yerüstü sularının kirlenmesi,
Toz ve koku problemlerinin artması,
Sera olayına katkıda bulunabilecek derecede hava kirlenmesi,
Yangın ve patlama gibi risk unsurlarının artması şeklindedir.
Sinek, fare vs. nin çoğalması ile epidemik hastalıkların yayılması,
Toprak kirliliği,
Yeraltı ve yerüstü sularının kirlenmesi,
Toz ve koku problemlerinin artması,
Sera olayına katkıda bulunabilecek derecede hava kirlenmesi,
Yangın ve patlama gibi risk unsurlarının artması şeklindedir.
Soru 90
Enerjinin foton dalga veya parçacık şeklinde enerji paketleri şeklinde yayılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ozon
B
Plankton
C
Fitoplankton
D
Biomas Enerjisi
E
Radyasyon
Açıklama:
Radyasyon, enerjinin foton dalga veya parçacıkşseklinde enerji paketleri şeklinde yayılmasıdır.
Soru 91
Atom bombası ilk kez kaç yılında kullanılmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1940
B
1945
C
1950
D
1955
E
1960
Açıklama:
Atom bombası ilk kez 1945 yılında kullanılmaya başlamıştır.
Soru 92
I. Biomas Enerji
II. Hidro Enerji
III. Radyoaktif Enerji
Yukarıdakilerden hangileri alternative enerji kaynaklarındandır?
II. Hidro Enerji
III. Radyoaktif Enerji
Yukarıdakilerden hangileri alternative enerji kaynaklarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Alternatif enerji kaynakları söyle sıralanabilir;
Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi,
Güneş enerjisi,
Rüzgâr enerjisi,
Jeotermal enerji,
Hidro enerji şeklindedir.
Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi,
Güneş enerjisi,
Rüzgâr enerjisi,
Jeotermal enerji,
Hidro enerji şeklindedir.
Soru 93
Politik ve toplumsal ögelerinin tek bir çevre sistemine doğru yönelmesi sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kalkınma planı
B
Çevre sorunları
C
Küreselleşme
D
Çevre ve sanayi devrimi
E
Sınır ötesi çevre zararı
Açıklama:
İnsanlığın ortak varlığı olan hava, su, toprak, bitki ve hayvan türleri ile doğal ve tarihi zenginlikler bütünü olarak tanımlanan çevre, sanayi devrimi ile yıpranmıştır. Çevrenin ekonomik, politik ve toplumsal ögelerinin tek bir çevre sistemine doğru yönelmesi sürecine küreselleşme denir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre problemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Küresel iklim değişikliği
B
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi
C
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler
D
Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
E
Bir bölgede meydana gelen çevre felaketleri
Açıklama:
Uluslararası alanda devletlerin sınırları bellidir fakat ekosistemin sınırları dev- letlerin çizdiği sınırlarla üst üste gelememektedir. Denizler, hava, su, göçmen kuşlar gibi sınır ötesi ekolojik değerler sınırların ötesine taşınmakta; sorunları ulusaldan uluslararası platformlara taşımaktadır. Bu kapsamdaki küresel çevre problemleri, nüfus artışının neden olduğu sorunlar,küresel iklim değişikliği, biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,asit yağmurları, atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi, radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi toprak erozyonunun ekonomik açıdan verdiği önemli zararlardan değildir?
Seçenekler
A
Oluşması için binlerce yıl gereken toprağın elden çıkması
B
Tarımsal üretimi arttırmak için suni gübrenin toprağa verilmesi ve artan maliyetler
C
Meraların erozyon nedeniyle kaybolması ile istihdam ve tarım-hayvancılık gelirlerinde azalmanın olması
D
Toprak kaybının yanı sıra, sel, çığ, toprak kayması gibi afetlere neden olması
E
Çok dik yerlerde ağaçlandırma yerine bilinçsiz tarımsal faaliyet yapılması
Açıklama:
Erozyon ile sadece toprak taşınmayıp aynı zamanda toprakla birlikte bitki türlerinin, çeşitli ekosistemlerin, tarım arazilerinin çorak- laşarak üretim veriminin azalmasına da neden olmaktadır. Toprak erozyonunun ekonomik açıdan verdiği önemli zararlar vardır. Bunlar; En büyük zarar, oluşması için binlerce yıl gereken toprağın elden çıkması, tarımsal üretimi arttırmak için suni gübrenin toprağa verilmesi artan maliyetler, meraların erozyon nedeniyle kaybolması ile istihdam ve tarım-hayvancılık gelirlerinde azalmanın olması, barajların erozyon nedeniyle sedimentle dolması ve ekonomik ömürlerinin azalması, yağış rejiminin düzensizleşmesi ile yeraltı ve kaynak sularının azalması,
Toprak kaybının yanı sıra, sel, çığ, toprak kayması gibi afetlere neden olması, verimsizleşen tarım ve mera arazileri ile kentlere göçün giderek artması şeklinde sıralanabilir.
Toprak kaybının yanı sıra, sel, çığ, toprak kayması gibi afetlere neden olması, verimsizleşen tarım ve mera arazileri ile kentlere göçün giderek artması şeklinde sıralanabilir.
Soru 96
1 kg uranyumdan kaç kW/h elektrik enerjisi üretilebilmektedir?
Seçenekler
A
20000 kW/h elektrik enerjisi üretilebilmektedir
B
50000 kW/h elektrik enerjisi üretilebilmektedir
C
70000 kW/h elektrik enerjisi üretilebilmektedir
D
30000 kW/h elektrik enerjisi üretilebilmektedir
E
35000 kW/h elektrik enerjisi üretilebilmektedir
Açıklama:
Günümüzde artan insan nüfusu ile orantılı olarak enerji ihtiyacı da artmaktadır. Bu da dünyada nükleer enerjiye yönelimi doğurmuştur. 1 kg kömürden 3kW/h, 1 kg petrolden 4 kW/h elektrik enerjisi üretilirken 1 kg uranyumdan 50000 kW/h elektrik enerjisi üretilebilmektedir. Bu kapsamda nükleer enerji, diğer enerji türlerine göre enerji yoğunluğu en fazla olan enerji kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Soru 97
Uranyum madeninin çıkartılması aşamasında yaklaşık 1 ton uranyum için kaç ton atık madde oluşmaktadır?
Seçenekler
A
20000 ton
B
15000 ton
C
60000 ton
D
30000 ton
E
10000 ton
Açıklama:
Nükleer santraller, CO2 salınımı minimum düzeyde olup sera etkisine katkısının az oluşu, asit yağmurlarına sebep olmayışı, yeterli nükleer yakıt olması durumunda dışarıya bağımlılığın azalmasına ve enerji üretim maliyetlerini azaltması anlamında avantajlara sahiptir. Bu avantajların yanı sıra bazı önemli dezavantajlara sahiptir. Uranyum madeninin çıkartılması aşamasında yaklaşık 1 ton uranyum için 20000 ton atık madde oluşmaktadır. Ayrıca, kullanılmış nükleer yakıt atıklarının uzaklaştırılması, taşınması, gömülmesi gibi bertaraf süreçleri büyük riskleri de beraberinde getirmektedir .
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi çevresel uygulamaların verimliliğinin arttırılması hususlarındaki tavsiyelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ticari liberalizasyonun çevre üzerine etkileri
B
Üretim ve proses metotları
C
Çevre standartlarının uyumluluğu
D
Konomik araçlar, çevre sübvansiyonları ve ticaret
E
Çevre yönetiminin konusu kaynakların tüketilmesi, ulaşım ve tüketimi sırasında ortaya çıkacak olumsuzluklar
Açıklama:
Hükümetlerin açık politikalar izleyerek ticaret üzerindeki haksız etkilerden kaçınılması ve çevresel uygulamaların verimliliğinin arttırılması hususlarında bir dizi tavsiyeleri içermektedir. Bunlar; Ticari liberalizasyonun çevre üzerine etkileri üretim ve proses metotları, çevre standartlarının uyumluluğu, ekonomik araçlar, çevre sübvansiyonları ve ticaret, anlaşmazlıkların çözümü şeklinde sıralanabilir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi alternatif enerji kaynaklarından değildir?
Seçenekler
A
Güneş enerjisi
B
Nükleer enerji
C
Hidro enerji
D
Rüzgâr enerjisi
E
Jeotermal enerji
Açıklama:
Kömür, petrol gibi diğer yenilenemeyen enerji kaynakları da hızla tükenmektedir. Nükleer enerji gibi kaynaklarda oldukça maliyetli ve çevre ve insan üzerindeki etkilerinin geri dönülemez düzeyde olması nedeniyle alternatif enerji kaynaklarına yönelim artmıştır. Bu alternatif enerji kaynakları şöyle sıralanabilir; biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi, güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, Jeotermal enerji ,hidro enerji şeklindedir.
Soru 100
1 cm kalınlığında bir toprağın oluşması için ortalama kaç yıl gerekmektedir.
Seçenekler
A
500 yıl
B
400 yıl
C
200 yıl
D
100 yıl
E
300 yıl
Açıklama:
Erozyonun oluşması ile yok olan toprağın tekrar eski haline gelmesi oldukça uzun bir zaman ve masra ı çalışmaları meydana getirir. 1 cm kalınlığında bir toprağın oluşması için ortalama 400 yıl gerekmektedir. Tüm dünyada meydana gelen yıllık toprak kaybının 70 milyar ton civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Soru 101
Endüstriyel üretim sonucunda ortaya çıkan çeşitli katı ve çamur formundaki atıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tıbbi atıklar
B
Endüstriyel atıklar
C
Evsel atıklar
D
Kimyasal atıklar
E
Katı atıklar
Açıklama:
Her türlü endüstriyel üretim sonucunda ortaya çıkan çeşitli katı ve çamur formundaki atıklardır. Bu atık grubunda biyolojik, kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı, radyoaktif atıkları içerebilir. Bunların yanı sıra çeşitli ambalaj atıkları da bulunabilir.
Soru 102
Birleşmiş Milletler düzeyinde Stockholm’de düzenlenen İnsan ve Çevre Konferansı kaç yılında düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1971 yılında
B
1974 yılında
C
1973 yılında
D
1972 yılında
E
1975 yılında
Açıklama:
Küresel çevre sorunlarının 1950’li yıllardan itibaren dünyadaki pek çok bölgede hissedilir hale gelmesi ve sınır aşan bir kavram haline gelmeye başlaması ile bir- likte çeşitli uluslararası antlaşmalar gerçekleştirilmeye başlamıştır. 1972 yılında Birleşmiş Milletler düzeyinde Stockholm’de düzenlenen İnsan ve Çevre Konferansında uluslararası düzeyde çevre sorunları kabul görmüştür.
Soru 103
Türkiye’de çevre kirliliğine yönelik planlamalar aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Stockholm Konferansı
B
Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
AB’ye uyum süreci
D
Kyoto Sözleşmesi
E
1961 Anayasası
Açıklama:
Ülkelerin ortak girişimlerinin miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı ile birlikte küresel çevre politikalarının oluşturulmasında da ciddi adımlar atılmıştır. Ülkemizde de çevre kirliliğine yönelik planlamalar Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte başlamış olmakla birlikte gelişmekte olan ekonominin getirmiş olduğu baskılar ve doğal kaynakların bilinçsiz şekilde tüketilmeye devam etmesi gibi gelişmeler çevre sorunlarının çözümünü geciktirmiştir. AB’ye uyum çalışmalarının hızlanması ise yaşanan sürece farklı bir boyut katmıştır. Kyoto sözleşmesi küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle ilgili olup çok daha sonra imzalanmıştır. 1961 anayasası ise bahsi geçen planlamalarla ilgisizdir.
Soru 104
I.Küresel iklim değişikliği
II.Asit yağmurları
III.Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
IV.Deprem, sel gibi doğal afetler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri küresel çevre sorunları arasındadır?
II.Asit yağmurları
III.Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik
IV.Deprem, sel gibi doğal afetler
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri küresel çevre sorunları arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Küresel çevre problemlerini:
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Küresel iklim değişikliği,
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
Asit yağmurları,
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Soru 105
Sera gazları arasında küresel ısınma ve iklim değişikliğine en yüksek katkısı olan gaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
CO2
B
CFC
C
CH4
D
O3
E
N2O
Açıklama:
Küresel ısınma ve iklim değişikliğine neden olan gazlar temel olarak Karbondioksit (CO2), Klorlu-Florlu Karbon Bileşikleri (CFC), Metan (CH4), Ozon (O3) ve Azot oksit (N2O) şeklindedir. CO2 % 50 - 60, CFC % 22, CH4 % 14, O3 %7 ve N2O % 4’lük katkı sağlamaktadırlar.
Soru 106
I. Cilt kanseri vakalarında artış
II. Katarakt vakalarında artış
III. Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
IV. Ürün veriminin artması
Yukarıdaki yargılardan hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır?
II. Katarakt vakalarında artış
III. Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
IV. Ürün veriminin artması
Yukarıdaki yargılardan hangileri artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I ve III
D
I, II ve IV
E
I, II III
Açıklama:
Yukarıdaki yargılardan ilk üçü çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkiler arasında yer alır. Bunlar dışında ürün veriminin azalması, yazların daha sıcak olması, kışın nem oranının artması, denizlerin ekolojik dengelerinin bozulması, fitoplankton gibi türlerin zarar görmesi, okyanusların su seviyesinin yükselmesi ve kasırgaların daha sık ve şiddetli görülmesi, kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması da yer alır.
Soru 107
Bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekolojik çeşitlilik
B
Biyolojik çeşitlilik
C
Habitat çeşitliliği
D
Tür çeşitliliği
E
Genetik çeşitlilik
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak adlandırılır. “Biyolojik Çeşitlilik” ise bir yaşam ortamındaki canlı türlerin, bunlara ait genetik özelliklerin, habitatların ve bu habitatlarda cereyan eden ekolojik ilişkilerin zenginliğini ifade eden bir kavramdır. Tür çeşitliliği ise bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terimdir.
Soru 108
Patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertaraf edilmesi gerekli olan atık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tıbbi Atıklar
B
Endüstriyel Atıklar
C
Evsel Atıklar
D
Kimyasal Atıklar
E
Tehlikeli Atıklar
Açıklama:
Endüstriyel Atıklar, her türlü endüstriyel üretim sonucunda ortaya çıkan çeşitli katı ve çamur formundaki atıklardır. Bu atık grubunda biyolojik, kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı, radyoaktif atıkları içerebilir. Bunların yanı sıra çeşitli ambalaj atıkları da bulunabilir. Evsel Atıklar; mutfak ve yemek artıkları, kâğıt, ambalaj malzemeleri gibi organik kökenli atıklar olabilmektedir. Ayrıca kül cüruf, cam, metal gibi inorganik kökenli atıkları da ihtiva edebilmektedir. Kimyasal ve Tehlikeli Atıklar, üretim sürecinde kullanılan kimyasal maddelerin çeşitlenmesi ve yeni yeni sentezlenen çeşitli kimyasalların kullanımı sonucu tehlikeli atıklar da oluşmaya başlamıştır. Bu atık tiplerinden başka zirai atıklar, atık su arıtma tesisi atıkları, yol ve park atıkları ticari atıklar gibi atık tipleri de bulunmaktadır. Tıbbi Atıklar; hastanelerin kullandığı tıbbi malzeme, ilaçlar ve ameliyat malzemeleri ve atıklarından oluşan atıklardır. Tıbbi atıkların patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertarafının yapılması gereklidir.
Soru 109
I.Arazilerin özellikleri dışında kullanılması
II.Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi
III.Çok dik yerlerde tarımsal faaliyet yerine ağaçlandırma yapılması
IV.Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması
Yukarıdaki yargılardan hangileri erozyonun nedenleri arasında yer alır?
II.Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi
III.Çok dik yerlerde tarımsal faaliyet yerine ağaçlandırma yapılması
IV.Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması
Yukarıdaki yargılardan hangileri erozyonun nedenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Arazilerin özelliklerine ilişkin kullanılamaması, Ormanların çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi, Eğimli tarım arazilerinde erozyona karşı gerekli önlemlerin alınmaması, Meraların düzensiz ve aşırı kullanılması ve gerekli ıslah tedbirlerinin alınmaması, Toprağın korunması için gerekli fiziki, kültürel ve bitkisel tedbirlerin alınmaması, Çok dik yerlerde ağaçlandırma yerine bilinçsiz tarımsal faaliyet yapılması, toprak erozyonunun sebeplerini oluşturmaktadır.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi doğal radyoaktivite kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Bilgisayar
C
Röntgen
D
Kozmik ışınlar
E
Nükleer Santral
Açıklama:
Dünya; uzaydan gelen kozmik ışınlar, ısı ve ışık enerjisinden kaynaklanan radyasyonlar ile yerkabuğunda bulunan ve havada bulunan doğal radyoaktivitenin etkisi altındadır. Buna doğal radyasyon adı verilir. Televizyon, bilgisayar röntgen cihazları gibi araç-gereçler ile nükleer santraller, nükleer silah denemeleri gibi radyasyon kaynaklarına ise yapay radyasyon kaynakları denir.
Soru 111
I. Nükleer Enerji
II. Güneş Enerjisi
III. Jeotermal Enerji
IV. Biomas Enerji
Yukarıdaki enerji çeşitlerinden hangileri alternatif enerji kaynakları arasında yer alır?
II. Güneş Enerjisi
III. Jeotermal Enerji
IV. Biomas Enerji
Yukarıdaki enerji çeşitlerinden hangileri alternatif enerji kaynakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Nükleer enerji gibi kaynaklarda oldukça maliyetli ve çevre ve insan üzerindeki etkilerinin geri dönülemez düzeyde olması nedeniyle alternatif enerji kaynaklarına yönelim artmıştır. Alternatif enerji kaynakları şöyle sıralanabilir; Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi, Güneş enerjisi, Rüzgâr enerjisi, Jeotermal enerji, Hidro enerji şeklindedir.
Soru 112
I.Milli parklar
II.Balık çiftlikleri
III.Biyosfer rezervleri
IV.Anıt ağaçlar
Yukarıdakilerden hangileri koruma alanları arasında yer alır?
II.Balık çiftlikleri
III.Biyosfer rezervleri
IV.Anıt ağaçlar
Yukarıdakilerden hangileri koruma alanları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Koruma alanları şu şekilde sıralanabilir:
Milli parklar
Doğayı Koruma Alanları
Biyogenetik Rezervler
Biyosfer Rezervleri
Doğa Parkları
Av Hayvanları Üretme ve Koruma Alanları ve İstasyonları
Anıt Ağaçlar
Milli parklar
Doğayı Koruma Alanları
Biyogenetik Rezervler
Biyosfer Rezervleri
Doğa Parkları
Av Hayvanları Üretme ve Koruma Alanları ve İstasyonları
Anıt Ağaçlar
Soru 113
OECD’nin 1973 yılında yaptığı bir tanıma göre “Sınır ötesi çevre zararı, bir ülke sınırları içinde ortaya çıkan emisyonların başka bir ülkeye doğal yollarla taşınmasıdır.” Buna göre aşağıdaki su kaynaklarından hangisinin kirlenmesi bu duruma örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Asi Nehri
B
Van Gölü
C
Tuz Gölü
D
Muradiye Çayı
E
Eğirdir Gölü
Açıklama:
OECD’nin 1973 yılında yaptığı bir tanıma göre, sınır ötesi çevre zararı; ‘‘bir ülke sınırları içinde ortaya çıkan emisyonların başka bir ülkeye doğal yollarla taşınmasıdır.” Örneğin; Batı Avrupa’da Ren Nehri’ndeki kirlilik İsviçre, Hollanda, Fransa ve Almanya’yı ilgilendirmektedir. Kuzey Amerika’da, ABD ile Kanada’nın ortak kullandığı Büyük Göller, aynı şekilde Akdeniz ve Baltık Denizi de birden çok devletin etki alanına açıktır. Dolayısıyla aynı bölgedeki çevre sorunları birden fazla devletin sorunu haline gelmektedir. Uluslararası alanda devletlerin sınırları bellidir fakat ekosistemin sınırları devletlerin çizdiği sınırlarla üst üste gelememektedir. Denizler, hava, su, göçmen kuşlar gibi sınır ötesi ekolojik değerler sınırların ötesine taşınmakta; sorunları ulusaldan uluslararası platformlara taşımaktadır. Şıklara bakıldığında ise Van, Tuz ve Eğirdir göllerini kirliliği ülkemiz sınırlarında bir sorun oluşturmaktadır. Yine Muradiye Çayı ülkemiz sınırlarında doğup Van Gölü’ne döküldüğü için sınırlarımız içinde bir kirlilik sorunu oluşturur. Asi Nehri Lübnan’dan doğup Suriye topraklarından geçerek ülkemiz sınırları içinde Akdeniz’e döküldüğü için kirlenmesi durumunda uluslararası bir kirlilik sorununa sebep olabilmektedir.
Soru 114
Aşağıdaki sera gazlarından hangisinin emisyon kaynağı tarımda suni gübre kullanımıdır?
Seçenekler
A
Metan
B
Azot oksit
C
Karbondioksit
D
Ozon
E
Klorlu florlu karbon bileşikleri
Açıklama:
| Sera Gazları | Katkı Oranı (%) | Emisyon Kaynakları |
| CO2 | %50-60 | • Fosil yakıtlar (Kömür, petrol, doğal gaz, vb.) • Ormanların yok edilmesi |
| CFC | %22 | • Sprey kutularındaki aerosoller • Buzdolaplarındaki soğutucu sıvılar • Elektronik sanayinde kullanılan temizlik maddeleri • Havalandırma/klima sistemleri • Poliüretan köpük üretimi |
| CH4 | %14 | • Pirinç tarlaları • Hayvanlar • Biokütlenin yakılması • Çöp depolama sahaları • Doğalgaz boru hatlarındaki kaçaklar • Kömür madenleri |
| O3 | %7 | • Trafik • Termik santrallerdeki yanma olayları • Tropikal ormanların yok olması |
| N2O | %4 | • Tarımda suni gübre kullanılması • Fosil yakıtlar |
Soru 115
Aşağıdaki sera gazlarından hangisinin emisyon kaynağı hayvanlar ve pirinç tarlalarıdır?
Seçenekler
A
Azot oksit
B
Karbondioksit
C
Metan
D
Ozon
E
Klorlu florlu karbon bileşikleri
Açıklama:
| Sera Gazları | Katkı Oranı (%) | Emisyon Kaynakları |
| CO2 | %50-60 | • Fosil yakıtlar (Kömür, petrol, doğal gaz, vb.) • Ormanların yok edilmesi |
| CFC | %22 | • Sprey kutularındaki aerosoller • Buzdolaplarındaki soğutucu sıvılar • Elektronik sanayinde kullanılan temizlik maddeleri • Havalandırma/klima sistemleri • Poliüretan köpük üretimi |
| CH4 | %14 | • Pirinç tarlaları • Hayvanlar • Biokütlenin yakılması • Çöp depolama sahaları • Doğalgaz boru hatlarındaki kaçaklar • Kömür madenleri |
| O3 | %7 | • Trafik • Termik santrallerdeki yanma olayları • Tropikal ormanların yok olması |
| N2O | %4 | • Tarımda suni gübre kullanılması • Fosil yakıtlar |
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi asit yağmurlarının etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Katarakt vakalarında artış
B
Denizlerde su seviyesinin artması
C
Kışların daha nemli geçmesi
D
Toprağın pH seviyesinin düşmesi
E
Canlıların bağışıklık sisteminin zayıflaması
Açıklama:
Asit yağmurları; toprak ve suyun yapısında, insanlar ve diğer canlıların yaşamlarını olumsuz etikler. Bu etkiler:
Atmosferde biriken kükürt ve azotlu bileşikler yağışla yeryüzüne düştüğünde toprağın pH seviyesini düşürür. Düşük pH değerlerinde topraktaki kalsiyum, magnezyum ve potasyum gibi elementler yıkanarak topraktan uzaklaşır ve besin element dengesini etkiler. Bu durum tarımsal üretimin düşüşüne neden olur. Asit yağmurları pH etkisi ile su özelliklerini de etkiler. Yapılan birçok araştırma, Kuzey Amerika ve Kuzey Avrupa’da su ekosistemlerindeki asitleşmenin asit yağmurlarından kaynakladığı ve su ortamlarındaki canlıları olumsuz etkilediğini ortaya koymaktadır. Asit yağmurları, toprakta ağır metallerin yıkanarak topraktaki suya geçmesine ve bitkilerde toksik etkiler yaratır. Bitkilerin asit yağmurları ile yapraklarının zarar görmesi, topraktaki besin maddesi miktarının azalması ve ağır metal toksisitesi gibi önemli etkiler yaratır.
Atmosferde biriken kükürt ve azotlu bileşikler yağışla yeryüzüne düştüğünde toprağın pH seviyesini düşürür. Düşük pH değerlerinde topraktaki kalsiyum, magnezyum ve potasyum gibi elementler yıkanarak topraktan uzaklaşır ve besin element dengesini etkiler. Bu durum tarımsal üretimin düşüşüne neden olur. Asit yağmurları pH etkisi ile su özelliklerini de etkiler. Yapılan birçok araştırma, Kuzey Amerika ve Kuzey Avrupa’da su ekosistemlerindeki asitleşmenin asit yağmurlarından kaynakladığı ve su ortamlarındaki canlıları olumsuz etkilediğini ortaya koymaktadır. Asit yağmurları, toprakta ağır metallerin yıkanarak topraktaki suya geçmesine ve bitkilerde toksik etkiler yaratır. Bitkilerin asit yağmurları ile yapraklarının zarar görmesi, topraktaki besin maddesi miktarının azalması ve ağır metal toksisitesi gibi önemli etkiler yaratır.
Soru 117
Aşağıda verilenlerden hangileri asit yağmurlarını ve zararlarını engellemeye yönelik alınacak önlemlerdendir?
I. Araçların periyodik bakımları aksatılmadan yapılması
II. Tarım bitkilerinde hava kirliliğine dayanıklı türlerin ekilmesi
III. Kanalizasyon atıklarının su kaynaklarına doğrudan akıtılmaması
IV. Kentlerin yerleşiminde hava koridorlarının oluşturulduğu şekilde bir yapılaşmaya gidilmesi
V. Yakıtlardaki kükürt oranlarında mümkün olduğunca azaltım sağlanması
I. Araçların periyodik bakımları aksatılmadan yapılması
II. Tarım bitkilerinde hava kirliliğine dayanıklı türlerin ekilmesi
III. Kanalizasyon atıklarının su kaynaklarına doğrudan akıtılmaması
IV. Kentlerin yerleşiminde hava koridorlarının oluşturulduğu şekilde bir yapılaşmaya gidilmesi
V. Yakıtlardaki kükürt oranlarında mümkün olduğunca azaltım sağlanması
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, II, III, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
Asit yağmurlarının etkilerinin önlenmesine yönelik önlemler şöyle sıralanabilir:
Araçların periyodik bakımları aksatılmadan yapılması ile oluşan emisyon miktarları azaltılabilir. Tarım bitkilerinde hava kirliliğe dayanıklı türlerin ekilmesi ile ürün verimi azalma etkileri minimize edilebilir. Kışın yaprağını döken bitkiler ekilerek asit yağmurlarının doğrudan toprağı etkilemesinin bir nebze olsun önüne geçilebilir. Kentlerin yerleşim koşullarında hava kirliliği etkileri göz önüne alınarak hava koridorlarının oluşturulduğu şekilde bir yapılaşmaya gidilmesi gereklidir. Yakıtlardaki kükürt oranlarında mümkün olduğunca azaltım sağlanmalı ve alternatif yakıt tercihleri yapılmalıdır.
Araçların periyodik bakımları aksatılmadan yapılması ile oluşan emisyon miktarları azaltılabilir. Tarım bitkilerinde hava kirliliğe dayanıklı türlerin ekilmesi ile ürün verimi azalma etkileri minimize edilebilir. Kışın yaprağını döken bitkiler ekilerek asit yağmurlarının doğrudan toprağı etkilemesinin bir nebze olsun önüne geçilebilir. Kentlerin yerleşim koşullarında hava kirliliği etkileri göz önüne alınarak hava koridorlarının oluşturulduğu şekilde bir yapılaşmaya gidilmesi gereklidir. Yakıtlardaki kükürt oranlarında mümkün olduğunca azaltım sağlanmalı ve alternatif yakıt tercihleri yapılmalıdır.
Soru 118
“Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram ______________ olarak adlandırılır.” ifadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi uygundur?
Seçenekler
A
Ekolojik çeşitlilik
B
Tür çeşitliliği
C
Biyolojik çeşitlilik
D
Habitat çeşitliliği
E
Genetik çeşitlilik
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak adlandırılır. Bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terim “tür çeşitliliği” dir. “Biyolojik Çeşitlilik” ise bir yaşam ortamındaki canlı türlerin, bunlara ait genetik özelliklerin, habitatların ve bu habitatlarda cereyan eden ekolojik ilişkilerin zenginliğini ifade eden bir kavramdır. Biyoçeşitlilik, çevre ve türlerle ilgili olabilen geniş kapsamlı bir ifadedir. Örneğin tatlı suları, denizleri, ormanları, toprağı, ekilen bitkileri, evcil ve yabani türleri, mikroorganizmaları ve doğanın diğer bileşenlerini kapsar. Temel olarak 4 farklı biyoçeşitlilik tanımlanabilir:
Ekosistemler ve peyzaj (habitat çeşitliliği)
Ekosistemlerin işlevsel (fonksiyonel) açıdan çeşitliliği
Hayvan, bitki, bakteriyel türler (tür çeşitliliği)
Tüm genler (genetik çeşitlilik)
Ekosistemler ve peyzaj (habitat çeşitliliği)
Ekosistemlerin işlevsel (fonksiyonel) açıdan çeşitliliği
Hayvan, bitki, bakteriyel türler (tür çeşitliliği)
Tüm genler (genetik çeşitlilik)
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi biyoçeşitlilik tanımlamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ekosistemler ve peyzaj (habitat çeşitliliği)
B
Canlıların insanlar tarafından kullanım amacına göre çeşitliliği
C
Ekosistemlerin işlevsel (fonksiyonel) açıdan çeşitliliği
D
Hayvan, bitki, bakteriyel türler (tür çeşitliliği)
E
Tüm genler (genetik çeşitlilik)
Açıklama:
Biyoçeşitlilik, çevre ve türlerle ilgili olabilen geniş kapsamlı bir ifadedir. Örneğin tatlı suları, denizleri, ormanları, toprağı, ekilen bitkileri, evcil ve yabani türleri, mikroorganizmaları ve doğanın diğer bileşenlerini kapsar. Temel olarak 4 farklı biyoçeşitlilik tanımlanabilir:
Ekosistemler ve peyzaj (habitat çeşitliliği)
Ekosistemlerin işlevsel (fonksiyonel) açıdan çeşitliliği
Hayvan, bitki, bakteriyel türler (tür çeşitliliği)
Tüm genler (genetik çeşitlilik)
Ekosistemler ve peyzaj (habitat çeşitliliği)
Ekosistemlerin işlevsel (fonksiyonel) açıdan çeşitliliği
Hayvan, bitki, bakteriyel türler (tür çeşitliliği)
Tüm genler (genetik çeşitlilik)
Soru 120
Avrupa’nın biyoçeşitlilik bakımından en zengin denizi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baltık Denizi
B
Kuzey Denizi
C
Karadeniz
D
Akdeniz
E
Ege Denizi
Açıklama:
Biyoçeşitliliğin zengin olduğu merkezi bölgeler olarak Akdeniz Bölgesi (İtalya, İspanya, Yunanistan, Fransa) ve Avrupa’nın uzantısında yer alan ülkeler (Bulgaristan, Ukrayna, Gürcistan, Ermenistan, Türkiye) dikkate alınabilir. 5000’den fazla endemik bitki türü, sadece bu ülkelerde yer almaktadır. Denizler ele alındığında ise biyoçeşitlilik açısından Avrupa’nın en zengin denizi ise ‘Akdeniz’ dir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi toprağın bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Üretimin temelini oluşturur
B
Kirlilik için filtre görevi görür
C
Hidrolojik döngüde bağlantı ve tampon görevi vardır
D
Kalıcı ve koruyucudur
E
Yenilenmesi kolay bir kaynaktır
Açıklama:
Toprak, yenilenmesi oldukça zor bir kaynaktır, üretimin temelini oluşturur. Toprak olmaksızın birçok maddenin üretilmesi mümkün değildir. İnsan yaşamını destekleyen ve ona hayat veren en büyük ekosistem ortamıdır. Tarımsal üretimin kapasitesini belirleyen önemli bir kaynaktır. Teknolojik nedenlerle giderek artan, birçok farklı türde ve çeşitli derişimlerde kirlilik yaratan maddeler için bir filtre görevini görür. Toprak; CO2 metan ve N2O ile ilgili biyokimyasal dönüşümde önemli rol oynar. Yeryüzündeki hidrolojik döngüde, bağlantı ve tampon sisteminde önemli bir konumdadır. Isı değişimi ve ışığı yansıtma özelliğine sahiptir. Kalıcı koruyucu özelliklere sahiptir. Geçmişte yaşanan iklim değişikliği gibi ve in- san yaşayışları hakkında bilgi veren bir arşiv niteliği taşır. Ekosistem analizinde konu olan, büyük küresel değişim modelleriyle ilişkili, yeni modellerin gelişmesinde yardımcı olan en büyük varlıktır. Verimli toprak çeşitli medeniyetlere temel teşkil eder.
Soru 122
“Bazı kirleticilerin hava, su ve toprakta düşük miktarlarda olsalar bile, besin zincirindeki tüketicilerde giderek artan derişimlerde bulunması durumuna _________ adı verilir.” ifadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi uygundur?
Seçenekler
A
Yarılanma ömrü
B
Kirletici birikim
C
Kontamine organizma
D
Ekolojik birikim
E
Biyolojik birikim
Açıklama:
Kaynakların azalması bir taraftan doğadaki madde miktarlarının yetersiz hale gelmesine neden olurken diğer taraftan da elde edildiği yerden alınan bu maddelerin bir başka amaç için konsantre edilmesi ve başka bir bölgede toplanması sonucu orada oldukça yüksek derişimlere ulaşmasına neden olabilmektedir. Bu durum ekolojik yaşam içeri- sindeki canlılarda biyolojik birikime de neden olabilmektedir. Bazı kirleticiler ne ortamda seyreltilerek düşük derişimlere ulaştırılabilir, ne de doğal yahut biyolojik yolarlar zararsız maddelere ayrıştırılabilir yapıdadır. Bu tür maddelerin besin zincirine girerek bu zincirin halkalarını oluşturan tüketici bireylerin dokularında biriktiği görülür. Bazı kirleticilerin hava, su ve toprakta düşük miktarlarda olsalar bile, besin zincirindeki tüketicilerde giderek artan derişimlerde bulunması durumuna biyolojik birikim adı verilir.
Soru 123
Ülkemizde çevre kirliliğine yönelik planlamalar aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı
B
İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
D
Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
E
Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı
Açıklama:
Ülkelerin ortak girişimlerinin miladı olarak kabul edilen Stockholm Konferansı ile birlikte küresel çevre politikalarının oluşturulmasında da ciddi adımlar atılmıştır. Ülkemizde de çevre kirliliğine yönelik planlamalar Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı ile birlikte başlamış olmakla birlikte gelişmekte olan ekonominin getirmiş olduğu baskılar ve doğal kaynakların bilinçsiz şekilde tüketilmeye devam etmesi gibi gelişmeler çevre sorunlarının çözümünü geciktirmiştir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi metan gazının iklim değişikliği üzerindeki etkilerine neden olan kaynaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Pirinç tarlaları
B
Hayvanlar
C
Biokütlenin yakılması
D
Kömür madenleri
E
Fosil yakıtlar
Açıklama:
Metan gazının emisyon kaynakları;
• Pirinç tarlaları
• Hayvanlar
• Biokütlenin yakılması
• Çöp deponi sahaları
• Doğalgaz boru hatlarındaki kaçaklar
• Kömür madenleri
• Pirinç tarlaları
• Hayvanlar
• Biokütlenin yakılması
• Çöp deponi sahaları
• Doğalgaz boru hatlarındaki kaçaklar
• Kömür madenleri
Soru 125
Asit yağmurlarının uluslararası bir sorun olarak ilk ortaya çıkışı hangi zamana denk gelmektedir?
Seçenekler
A
1930'lu yıllar
B
1940'lı yıllar
C
1950'li yıllar
D
1960'lı yıllar
E
1970'li yıllar
Açıklama:
Asit yağmurlarının uluslararası bir sorun olarak ilk ortaya çıkışı 1960’lı yıllara denk gelmektedir.
Soru 126
Temel olarak 4 farklı biyoçeşitlilik tanımlanabilir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekosistemler ve peyzaj (habitat çeşitliliği)
B
Ekosistemlerin işlevsel (fonksiyonel) açıdan çeşitliliği
C
Hayvan, bitki, bakteriyel türler (tür çeşitliliği)
D
Doğal kaynaklar
E
Tüm genler (genetik çeşitlilik)
Açıklama:
Biyoçeşitlilik, çevre ve türlerle ilgili olabilen geniş kapsamlı bir ifadedir. Örneğin, tatlı suları, denizleri, ormanları, toprağı, ekilen bitkileri, evcil ve yabani türleri, mikroorganizmaları ve doğanın diğer bileşenlerini kapsar. Temel olarak 4 farklı biyoçeşitlilik tanımlanabilir:
• Ekosistemler ve peyzaj (habitat çeşitliliği)
• Ekosistemlerin işlevsel (fonksiyonel) açıdan çeşitliliği
• Hayvan, bitki, bakteriyel türler (tür çeşitliliği)
• Tüm genler (genetik çeşitlilik)
• Ekosistemler ve peyzaj (habitat çeşitliliği)
• Ekosistemlerin işlevsel (fonksiyonel) açıdan çeşitliliği
• Hayvan, bitki, bakteriyel türler (tür çeşitliliği)
• Tüm genler (genetik çeşitlilik)
Soru 127
Atmosferde, sualtında ve karada yasaklanan Sınırlandırılmış Nükleer Deneme Antlaşmasını imzalayan devletler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
ABD-Britanya-Sovyetler Birliği
B
ABD-İngiltere-Sovyetler Birliği
C
ABD-Britanya-İngiltere
D
ABD-Japonya-Sovyetler Birliği
E
ABD-Japonya-Britanya
Açıklama:
ABD, Britanya ve Sovyetler Birliği atmosferde, sualtında ve karada yasaklanan Sınırlandırılmış Nükleer Deneme Antlaşmasını imzalamıştır. 1963 yılından bu yana 100 ülkeden fazla ülke de bu antlaşmaya imza atmıştır. Bu tarihten sonraki nükleer denemeler atmosfer yerine yeraltında sürdürülmüştür.
Soru 128
Dünyadaki korunan alanlar miktar ve yüz ölçüm açısından artış göstermesine karşın, biyolojik çeşitlilik azalmaya devam etmektedir. Bu durumun sebebi aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Korunan alanları tüm biyomları ve önemli türleri tümüyle kapsayamamaktadır
B
Biyolojik çeşitlilik koruma hedeflerini yerine getirememektedirler
C
Korunan alanların kurulumu ve idaresinde bölgesel ortakların katılımı yetersizdir
D
Turizm ve rekreasyon olanaklarının arttırılmaması
E
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde korunan alanlar yeterli mali kaynaklara sahip değildir
Açıklama:
Dünyadaki korunan alanlar miktar ve yüz ölçüm açısından artış göstermesine karşın, biyolojik çeşitlilik azalmaya devam etmektedir. Bu durumun sebepleri şöyle sıralanabilir;
(i) korunan alanları tüm biyomları ve önemli türleri tümüyle kapsayamamaktadır;
(ii)biyolojik çeşitlilik koruma hedeflerini yerine getirememektedirler;
(iii) korunan alanların kurulumu ve idaresinde bölgesel ortakların katılımı yetersizdir;
(iv) az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde korunan alanlar yeterli mali kaynaklara sahip değildir.
(i) korunan alanları tüm biyomları ve önemli türleri tümüyle kapsayamamaktadır;
(ii)biyolojik çeşitlilik koruma hedeflerini yerine getirememektedirler;
(iii) korunan alanların kurulumu ve idaresinde bölgesel ortakların katılımı yetersizdir;
(iv) az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde korunan alanlar yeterli mali kaynaklara sahip değildir.
Soru 129
- Çevrenin ekonomik, politik ve toplumsal öğelerinin tek bir çevre sistemine doğru yönelmesi sürecine Küreselleşme denir.
- Küreselleşme doğrudan ve sadece çevre ile ilgilidir.
- Küresel çevre sorunları günümüzün en önemli ve güncel sorunudur.
- Küreselleşme, çevre sisteminin nesnel ve nesnel olmayan unsurları içinde gelişir ve insan yaşamındaki değişimleri etkiler.
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
I, III
D
III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Küreselleşme ile ilgili ifadelerden I, III, IV numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 130
Seçeneklerden hangisi küresel çevre problemlerden biri olamaz?
Seçenekler
A
Besin Zinciri
B
Nüfus Artışı
C
Küresel İklim Değişikliği
D
Asit Yağmurları
E
Atıklar
Açıklama:
"Besin Zinciri" dışında kalan seçenekler küresel çevre problemlerindendir. Doğru cevap A'dır.
Soru 131
"Kentleşme, “sanayileşme ve ekonomik gelişmeye koşut olarak, kent sayısının artması ve kentlerin büyümesi sonucu doğuran, toplum yapısında artan oranda örgütlenme, işbölümü ve uzmanlaşma yaratan, insanların davranış ve ilişkilerinde kentlere özgü değişikliklere yol açan bir nüfus birikim süreci” olarak tanımlanabilir. Bu tanıma göre kentleşmenin hangi özelliği vurgulanmak istenmiştir?
Seçenekler
A
Nüfus Artışı
B
Üretim Faaliyetleri
C
İnsan Gücü Gereksinimleri
D
Nüfus Hareketi
E
Alt Yapı Sorunları ve Sosyal Hizmetler
Açıklama:
Bu tanıma göre kentleşmenin en önemli özelliğinin nüfus hareketi olduğu söylenebilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 132
Seçeneklerden hangisi küresel iklim değişikliğinin en önemli sonuçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Asit yağmurları
B
Sera etkisi
C
Küresel ısınma
D
Nüfus Artışı
E
Neslin Tükenmesi
Açıklama:
Küresel ısınma küresel iklim değişikliğinin en önemli sonuçlarından birisidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 133
- Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak adlandırılır.
- Bir yaşam ortamındaki canlı türlerin, bunlara ait genetik özelliklerin, habitatların ve bu habitatlarda cereyan eden ekolojik ilişkilerin zenginliği "tür çeşitliliği"ile ifade edilir.
- Bir yaşam ortamındaki tüm bitki, hayvan ve mikroorganizmalara ait canlı türlerin sayı bakımından zenginliğini ifade eden terim "biyolojik çeşitlilik"tir.
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
I, II, III
D
I, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Verilen açıklama ve kavramlardan sadece I numaralı olan seçenek doğrudur. Diğerleri yanlıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 134
- Cilt kanseri vakalarında artış
- Katarakt vakalarında artış
- Okyanusların su seviyesinin azalması
- Ürün veriminin azalması
- Kışın nem oranının azalması
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
I, IV, V
Açıklama:
I, II ve IV numaralı olan ifadeler doğrudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 135
- Planlama,
- Uygulama,
- Haberleşme,
- Denetim,
- Yasama,
Seçenekler
A
I, III, IV
B
I, IV, V
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
I, II, V
Açıklama:
I, III, IV numaralı olanlar çevre yönetiminin alt unsurlarındandır. Diğer maddeler değildir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 136
- Doğal varlıkların bireysel olarak ele alınması yerine, tüm doğal varlıklar birlikte ve karşılıklı ilişkiler çerçevesinde incelenmelidir.
- Canlı varlıklar, çeşitli amaçlara göre değil, ortak bir amaca dayanan strateji çerçevesinde korunmalıdır.
- Kısa vadeli maddi hesaplar yerine, köklü, uzun vadeli önlemler düşünülmelidir.
Seçenekler
A
Sürdürülebilir Kalkınma
B
Bütüncül Yaklaşım
C
Biyolojik Çeşitliliğin Korunması Stratejisi
D
Çevre Güvenlik Sistemleri
E
Büyümenin Sınırlanması
Açıklama:
Verilen özellikler bütüncül yaklaşımın temel aldığı özelliklerdir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 137
"Burtland raporunun" en önemli özelliği seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Rapor'a göre çevresel enerji üretim teknolojilerinin kullanımının yaygınlaştırılması hedefinin yer alması,
B
Raporda "Dünya Canlı Doğal Kaynaklarını Koruma Stratejisi" nin uygulanması ilkesinin yer alması,
C
Biyolojik çeşitliliğin korunmasına önem verilmesi,
D
Besin zinciri için gerekli koşulların sağlanması,
E
Sürdürülebilir kalkınma hakkındaki görüşleri ülkelerin ekonomik faktörleri ön plana çıkarması,
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma ile doğal kaynakları tüketmeyen, gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarının karşılayacak imkanları ellerinden almadan, ekonomi ile ekosistem arasında uyumlu bir denge kuran, ekolojik açısından sürdürülebilir bir kalkınma hedeflenmektedir. Bu ifadeleri ele alan Burtland raporunun en önemli özelliği, sürdürülebilir kalkınma hakkındaki görüşleri ülkelerin ekonomik faktörleri ön plana çıkarması açısından önem taşımaktadır.
Soru 138
"Koruma alanları" konusunu gündeme getiren anlaşma seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
B
Cartagena Biyogüvenlik Protokolü
C
BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi
D
Rio Zirvesı
E
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
Açıklama:
1990’lı yıllarda Rio Zirvesi ile koruma alanları gündeme gelmişti. Doğru cevap D'dir.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre problemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar
B
Küresel iklim değişikliği
C
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler
D
Şehirleşme
E
Asit yağmurları
Açıklama:
Küresel çevre problemlerini
• Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
• Küresel iklim değişikliği,
• Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
• Asit yağmurları,
• Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
• Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
• Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
• Küresel iklim değişikliği,
• Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
• Asit yağmurları,
• Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
• Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Soru 140
Okyanus ve denizlerde yaşayan besin zincirinin temelini oluşturan tek hücreli mikroroganizmalar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Plankton
B
Fitoplankton
C
Nekton
D
Benthos
E
Primat
Açıklama:
Plankton: Okyanus ve denizlerde yaşayan besin zincirinin temelini oluşturan tek hücreli mikroroganizmalardır.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi biyoçeşitliliğin ekonomik-sosyal etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Enerji akımı
B
Madde dolaşımı
C
Göç
D
Gelişim
E
Besin maddesi ve gen kaynağı olması
Açıklama:
Biyoçeşitliliğin yararları ve önemi ekosistem işlevleri üzerindeki etkileri ve ekonomiksosyal etkileri gibi iki ana başlıkta değerlendirilebilir. Ekosistem üzerine olan etkileri incelendiğinde; enerji akımı, madde dolaşımı, beslenmesi, göç, gelişim vb. dinamikleri doğrudan etkilemektedir. Değeri para ile ölçülebilir olan ekonomik-sosyal etkiler ise; besin maddesi ve gen kaynağı olması, ekonomik açıdan önemi, tıp, eczacılık ve sanayi alanındaki yararları, ekolojik değer üretimi ve çevre sağlığı açısından yararları, estetik, rekreasyon ve eğitim yönünden faydaları gibi faydalara sahiptir.
Soru 142
"Sürdürülebilir Kalkınma" kavramının teknik olarak tanımlandığı Brundlant raporu hangi yıl yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1972
C
1983
D
1987
E
1992
Açıklama:
1987 yılında yayımlanan Brundlant raporu ile “Sürdürülebilir Kalkınma” kavramı teknik olarak tanımlanmıştır.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre problemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım alanlarının azalması
B
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar
C
Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler
D
Asit yağmurları
E
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi
Açıklama:
Küresel çevre problemlerini
- Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
- Küresel iklim değişikliği,
- Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
- Asit yağmurları,
- Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
- Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz.
Soru 144
Aşağıdaki sera gazlarından hangisinin iklim değişikliğine etkisi en fazladır?
Seçenekler
A
Klorlu-Florlu Karbon Bileşikleri (CFC)
B
Karbondioksit (CO2)
C
Metan (CH4)
D
Ozon (O3)
E
Azot oksit (N2O)
Açıklama:
Sera gazlarından Karbondioksitin (CO2) iklim değişikliğine katkı oranı %50-60’dır.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi Azot oksitin emisyon kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Kömür madenleri
B
Buzdolaplarındaki soğutucu sıvılar
C
Tarımda suni gübre kullanılması
D
Poliüretan köpük üretimi
E
Sprey kutularındaki aerosoller
Açıklama:
İklim değişikliğine katkı oranı %4 olan azot oksitin emisyon kaynakları tarımda suni gübre kullanılması ve fosil yakıtlardır.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cilt kanseri vakalarında artış
B
Katarak vakalarında artış
C
Ürün veriminin azalması
D
Kışın nem oranının azalması
E
Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
Açıklama:
Artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini şu şekilde sıralamak mümkündür.
- Cilt kanseri vakalarında artış
- Katarakt vakalarında artış
- Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
- Ürün veriminin azalması
- Yazların daha sıcak olması
- Kışın nem oranının artması
- Denizlerin ekolojik dengelerinin bozulması fitoplankton gibi türlerin zarar görmesi
- Okyanusların su seviyesinin yükselmesi ve kasırgaların daha sık ve şiddetli görülmesi
- Kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi biyolojik çeşitlilik bakımından Avrupa’nın en zengin denizidir?
Seçenekler
A
Karadeniz
B
Baltık Denizi
C
Kuzey-Doğu Atlantik Denizi
D
Manş Denizi
E
Akdeniz
Açıklama:
Denizler ele alındığında biyoçeşitlilik açısından Avrupa’nın en zengin denizi ‘Akdeniz’ dir.
Soru 148
Aşağıdakilerden hangisi hastanelerin kullandığı tıbbi malzeme, ilaçlar ve ameliyat malzemeleri ve atıklarından oluşan atıklara verilen addır?
Seçenekler
A
Tıbbi Atıklar
B
Endüstriyel Atıklar
C
Evsel Atıklar
D
Kimyasal Atıklar
E
Tehlikeli Atıklar
Açıklama:
Tıbbi Atıklar, hastanelerin kullandığı tıbbi malzeme, ilaçlar ve ameliyat malzemeleri ve atıklarından oluşan atıklardır. Tıbbi atıkların patojen mikroorganizma üremesine müsait yapısı nedeniyle diğer katı atıklardan ayrı şekilde toplanması ve ayrı şekilde bertarafının yapılması gereklidir.
Soru 149
Aşağıda toprakla ilgili verilen özelliklerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Üretimin temelini oluşturur.
B
Yenilenmesi kolay bir kaynaktır.
C
Isı değişimini ve ışığı yansıtır.
D
Kalıcı koruyucu özelliklere sahiptir.
E
İnsan yaşamını destekleyen bir ekosistem ortamıdır.
Açıklama:
Toprak, yenilenmesi oldukça zor bir kaynaktır.
Soru 150
Aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisinin CO2 salınımı en azdır?
Seçenekler
A
Doğalgaz
B
Taşkömürü
C
Nükleer
D
Linyit
E
Güneş pili
Açıklama:
Farklı enerji kaynaklarının karbondioksit salınımları incelendiğinde üretilen kWh enerji miktarına göre salınan g CO2 miktarları, Rüzgâr-20, Güneş pili-200, Nükleer-25, Hiroelektrik-4, Doğalgaz-380, Petrol-760, Taşkömürü-790, Linyit-910 gCO2/kW.h şeklindedir. Buna göre nükleer enerji birim enerji üretimine göre oldukça az CO2 emisyonuna sahip bir enerji kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi bir alternative enerji kaynağı değildir?
Seçenekler
A
Biomas (Biyolojik Kütle) enerjisi
B
Güneş enerjisi
C
Rüzgar enerjisi
D
Nükleer enerji
E
Jeotermal enerji
Açıklama:
Alternatif enerji kaynakları şöyle sıralanabilir:
- Biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi
- Güneş enerjisi
- Rüzgâr enerjisi
- Jeotermal enerji
- Hidro enerji
Soru 152
Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1992
B
1993
C
1995
D
1996
E
1997
Açıklama:
Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi 1992 yılında kabul edilmiştir.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi küresel çevre problemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Küresel iklim değişikliği,
B
Biyolojik çeşitliliğin artması,
C
Asit yağmurları,
D
Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
E
Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
Açıklama:
Küresel çevre problemlerini;
- Nüfus artışının neden olduğu sorunlar,
- Küresel iklim değişikliği,
- Biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditler,
- Asit yağmurları,
- Atıklar ve doğal kaynakların tükenmesi,
- Radyoaktivite ve radyoaktif kirlilik şeklinde sıralayabiliriz
Soru 154
I. Yoksulluk.
II. Çevre sorunları.
III. Kötü ve plansız şehirleşme.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri hızlı nüfus artışının sonuçları arasında gösterile bilir?
II. Çevre sorunları.
III. Kötü ve plansız şehirleşme.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri hızlı nüfus artışının sonuçları arasında gösterile bilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I ,II ve III
Açıklama:
Günümüzde hızlı şekilde artmakta olan dünya nüfusu önemli sorunları da beraberinde getirmektedir.
Göçler, yoksulluk, çevre sorunları, kötü ve plansız şehirleşme, farklı bölgelerde yaşanan
anlaşmazlık ve savaşlar, nüfus artışına bağlı sağlık ve diğer gereksinimlerin giderilmesinin
zorlaşması bugün dünya üzerinde baskı yaratan önemli sorunlardandır.
Göçler, yoksulluk, çevre sorunları, kötü ve plansız şehirleşme, farklı bölgelerde yaşanan
anlaşmazlık ve savaşlar, nüfus artışına bağlı sağlık ve diğer gereksinimlerin giderilmesinin
zorlaşması bugün dünya üzerinde baskı yaratan önemli sorunlardandır.
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cilt kanseri vakalarında artış
B
Yazların daha sıcak olması
C
Ürün çeşitliliğinde artış
D
Kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması
E
Katarakt vakalarında artış
Açıklama:
Artan ultraviyole ışınlarının ve küresel ısınmanın çevre ve canlı sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini şu şekilde sıralamak mümkündür.
- Cilt kanseri vakalarında artış
- Katarakt vakalarında artış
- Canlıların bağışıklık sistemini zayıflatıcı etkisi
- Ürün veriminin azalması
- Yazların daha sıcak olması
- Kışın nem oranının artması
- Denizlerin ekolojik dengelerinin bozulması fitoplankton gibi türlerin zarar görmesi
- Okyanusların su seviyesinin yükselmesi ve kasırgaların daha sık ve şiddetli görülmesi
- Kuraklıklar ve su taşkınlarının yaygınlaşması
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi asit yağmurlarının etkilerinin önlenmesine yönelik önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Araçların periyodik bakımları aksatılmadan yapılması ile oluşan emisyon miktarları azaltılabilir.
B
Tarım bitkilerinde hava kirliliğe dayanıklı türlerin ekilmesi ile ürün verimi azalma etkileri minimize edilebilir.
C
Kışın yaprağını döken bitkiler ekilerek asit yağmurlarının doğrudan toprağı etkilemesinin bir nebze olsun önüne geçilebilir.
D
Kentlerin yerleşim koşullarında hava kirliliği etkileri göz önüne alınarak hava koridorlarının oluşturulduğu şekilde bir yapılaşmaya gidilmesi gereklidir.
E
Kükürt oranı yüksek yakıtlar kullanılmalıdır.
Açıklama:
Asit yağmurlarının etkilerinin önlenmesine yönelik önlemler şöyle sıralanabilir.
- Araçların periyodik bakımları aksatılmadan yapılması ile oluşan emisyon miktarları azaltılabilir.
- Tarım bitkilerinde hava kirliliğe dayanıklı türlerin ekilmesi ile ürün verimi azalma etkileri minimize edilebilir.
- Kışın yaprağını döken bitkiler ekilerek asit yağmurlarının doğrudan toprağı etkilemesinin bir nebze olsun önüne geçilebilir.
- Kentlerin yerleşim koşullarında hava kirliliği etkileri göz önüne alınarak hava koridorlarının oluşturulduğu şekilde bir yapılaşmaya gidilmesi gereklidir.
Soru 157
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri, gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekolojik çeşitlilik
B
Sürdürülebilir kalkınma
C
Biyoçeşitliliğin korunması
D
Küreselleşme
E
Erozyon
Açıklama:
Canlıların tür veya birey sayıları, tür kombinasyonu sayısı, canlıların genetik karakteristikleri,
gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak
adlandırılır.
gelişim dereceleri ve yaşam şekillerini ifade eden kavram “ekolojik çeşitlilik” olarak
adlandırılır.
Soru 158
Bazı kirleticilerin hava, su ve toprakta düşük miktarlarda olsalar bile, besin zincirindeki tüketicilerde giderek artan derişimlerde bulunması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekolojik çeşitlilik
B
Biyolojik birim
C
Küreselleşme
D
Erozyon
E
Sürdürülebilir kalkınma
Açıklama:
Bazı kirleticilerin hava, su ve toprakta düşük miktarlarda olsalar bile, besin zincirindeki tüketicilerde giderek
artan derişimlerde bulunması durumuna biyolojik birim adı verilir.
artan derişimlerde bulunması durumuna biyolojik birim adı verilir.
Soru 159
Paris Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi hangi tarihte gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1950
B
1972
C
2002
D
1991
E
2011
Açıklama:
1972 - Paris Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınma ve iklim değişikliğine neden olan gazlardan biridir?
Seçenekler
A
Azot (N2)
B
Oksijen (O2)
C
Su buharı (H2O)
D
Karbondioksit (CO2)
E
Hidrojen (H2)
Açıklama:
Küresel ısınma ve iklim değişikliğine neden olan gazlar temel olarak Karbondioksit (CO2), Klorlu-Florlu Karbon Bileşikleri
(CFC), Metan (CH4), Ozon (O3) ve Azot oksit (N2O) şeklindedir.
(CFC), Metan (CH4), Ozon (O3) ve Azot oksit (N2O) şeklindedir.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi sera gazlarından Klorlu-Florlu Karbon Bileşikleri (CFC) nin emisyon kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Sprey kutularındaki aerosoller
B
Doğalgaz boru hatlarındaki kaçaklar
C
Termik santrallerdeki yanma olayları
D
Ormanların yok edilmesi
E
Tarımda suni gübre kullanılması
Açıklama:
• Sprey kutularındaki aerosoller
• Buzdolaplarındaki soğutucu sıvılar
• Elektronik sanayinde kullanılan temizlik maddeleri
• Havalandırma/klima sistemleri
• Poliüretan köpük üretimi
• Buzdolaplarındaki soğutucu sıvılar
• Elektronik sanayinde kullanılan temizlik maddeleri
• Havalandırma/klima sistemleri
• Poliüretan köpük üretimi
Soru 162
Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
2000
B
1992
C
1972
D
1989
E
2015
Açıklama:
1992 - Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
Ünite 7
Soru 1
Kutup bölgelerinde DDT tespit edilmiş olması çevre biliminin hangi anahtar başlığı ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Nüfus artışı
B
Kentleşme
C
Sürdürülebilirlik
D
Küresel perspektif
E
Değerler ve bilgi
Açıklama:
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlamak için "insan nüfusu artışı", "kentleşme", "sürdürülebilirlik", "küresel perspektif" ve "değerler ve bilgi" olmak üzere beş önemli anahtar başlığın anlaşılması gerekir. Bu çerçevede, kutup bölgelerinin atmosferlerinde hiç kullanılmadıkları halde DDT tespit edilmiş olması, çevre sorunlarına çözüm ararken küresel bir bakış açısına sahip olmak gerektiğini ortaya koyar. Benzer şekilde atmosfere salının bazı gazlar nedeniyle dünya küresel ısınma sorunuyla karşı karşıya kalmıştır. Doğru cevap D’dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi ikincil enerji kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Nükleer enerji
B
Petrol
C
Fosil yakıtlar
D
Rüzgar
E
Elektrik
Açıklama:
Enerji kaynakları birincil ve ikincil enerji kaynakları olarak ikiye ayrılır. Birincil enerji, herhangi bir enerji dönüşümünden henüz geçmemiş enerjidir. Fosil yakıtlar, biyokütle, jeotermal enerji, nükleer enerji, güneş enerjisi, gelgit enerjisi, dalga enerjisi ve rüzgar enerjisi birincil enerji kaynaklarıdır. Eğer enerji bir diğer enerji biçimine dönüştürülüyorsa ikincil enerji adını alır. Kömür, petrol, doğalgaz ve rüzgar gibi birincil enerji kaynaklarından dönüştürülen elektrik, ikincil enerji kaynağına örnek olarak verilebilir. Doğru cevap E’dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi sabit alansal kaynaklara örnek teşkil etmektedir?
Seçenekler
A
Termik santraller
B
Kentsel yerleşimler
C
Karayolları
D
Tren yolları
E
Havayolu taşıtları
Açıklama:
Hava kirletici kaynaklarını “sabit” ve “hareketli kaynaklar” olarak ikiye ve sabit kaynakları da "nokta kaynaklar" (termik santraller), "alansal kaynaklar" (kentsel yerleşimler) ve "çizgisel kaynaklar" (karayolları, tren yolları) olarak üçe ayırmak mümkündür. Buna ek olarak, sabit bir lokasyonu olmayan kaynaklar mobil kaynaklar olarak değerlendirilirler. Bu anlamda karayolu ya da havayolu taşıtları hareketli kaynaklardır. Doğru cevap B’dir.
Soru 4
Ozon (O3) yeryüzünün hangi katmanında bulunduğunda "iyi ozon" olarak nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
Troposfer
B
Stratosfer
C
Mezosfer
D
Termosfer
E
Ekzosfer
Açıklama:
Ozon güneşten gelen zararlı ışınları tutma kapasitesine sahip olduğundan, üst atmosferde derişiminin azalması zararlı ışınların yeryüzüne daha fazla ulaşması anlamına gelir. Yeryüzüne ulaşan ve zararlı ışın olarak adlandırılan ultraviyole ışınları (UV) canlı hayatına zararı olan ışınlardır. Bu nedenle troposferdeki ozon “kötü ozon” olarak nitelendirilirken, stratosferdeki ozon “iyi ozon” olarak nitelendirilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 5
Ülkemizde hava kalitesinin korunmasına yönelik ilk kapsamlı düzenlemenin yapıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1956
B
1974
C
1986
D
1995
E
1997
Açıklama:
Ülkemizde hava kalitesinin korunmasına yönelik ilk kapsamlı düzenleme 2 Kasım 1986 yılında yayımlanan "Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği"dir. Bu Yönetmelik’in amacı, her türlü faaliyet sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonları kontrol altına almak; insanı ve çevresini hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumak; hava kirlenmeleri sebebiyle çevrede ortaya çıkan umuma ve komşuluk münasebetlerine önemli zararlar veren olumsuz etkileri gidermek ve bu etkilerin ortaya çıkmamasını sağlamaktır. Doğru cevap C’dir.
Soru 6
Akarsularda, göllerde ve diğer su ortamlarında su kalitesinin ana belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çözünmüş oksijen
B
Askıda katı madde
C
Azot
D
Çözünmüş hidrojen
E
Bulaşıcı bakteriler
Açıklama:
Akarsularda, göllerde ve diğer su ortamlarında su kalitesinin ana belirleyicisi “çözünmüş oksijen”dir. Doğru cevap A’dır.
Soru 7
Suyun kirlenmesine neden olan kirleticilerden en önemli ötrafikasyon kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölü organik madde ve patojenler
B
Organik kimyasallar
C
Nutrientler
D
Ağır metaller
E
Sedimanlar
Açıklama:
Suyun kirlenmesine neden olan kirleticiler ve kaynaklardan en önemli ötrafikasyon (oksijen tüketen alg gibi organizmaların ortamda çoğalması) kaynağı "nutrientler"dir. Yeraltı ve yüzey sularına geçerek önemli sağlık sorunlarına ve kirliliğe neden olan nitratların önemli kaynakları tarımsal ve evsel fosfor ve azot kullanımı ve kanalizasyondur. Doğru cevap C’dir.
Soru 8
Ülkemizde su kirliliğine yönelik olarak yapılmış olan ilk yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temiz Su Akti
B
Su Ürünleri Kanunu
C
Çevre Kanunu
D
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği
E
Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği
Açıklama:
Su kirliliğinin kontrolüne yönelik tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu konudaki ilk yasal düzenleme 4 Nisan 1971’de yayınlanan “Su Ürünleri Kanunu"dur. Daha geniş kapsamlı, su, toprak ve hava kirlenmesinin önlemesi, ülkenin doğal ve tarihsel kaynaklarının korunmasına yönelik "Çevre Kanunu" ise 1983’te yayınlanmıştır. Buna ek olarak, su kirliliğine ilişkin 31 Aralık 2004 tarihinde “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” yayımlanmıştır. Daha sonraki tarihlerde “Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği”, “Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği”, “İçmesuyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik” ve “Yüzme Suyu Kalitesi Yönetmeliği” yayımlanmıştır. Doğru cevap B’dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi toprak kirliliğine neden olan inorganik kirleticilerden biridir?
Seçenekler
A
Deterjanlar
B
Pestisitler
C
Poliklorlu bifeniller
D
Nitratlar
E
Yakıt hidrokarbonları
Açıklama:
Toprak kirliğinde organik ve inorganik kirleticiler son derece önemlidir. En önemli organik kirletici grupları yakıt hidrokarbonları, çok halkalı aromatik hidrokarbonlar (PAHs), poliklorlu bifeniller (PCBs), klorlu aromatik bileşikler, deterjanlar ve pestisitlerdir. Nitratlar, fosfatlar, kadmiyum, krom, kurşun gibi ağır metaller ve radyoaktif maddeler ise önemli inorganik kirleticilerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Aşağıdaki su ve atık su arıtım süreçlerinden hangisi ileri arıtım yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Koagülasyon
B
Sedimantasyon
C
Flotasyon
D
Filtrasyon
E
Dezenfeksiyon
Açıklama:
Su ve atık su arıtım süreçleri "fiziksel ve kimyasal arıtma süreçleri", "biyolojik arıtma süreçleri" ve "ileri arıtım yöntemleri" olmak üzere üç ana başlık altında sınıflandırılabilir. Bunlardan fiziksel ve kimyasal arıtma süreçlerinde uygulanan yöntemler; ızgaralar, kum tutucular, havalandırma, koagülasyon, çöktürme (sedimantasyon), yüzdürme (flotasyon) ve süzme (filtrasyon) olarak özetlenebilir. İleri arıtım yöntemleri ise kimyasal yükseltgenme, iyon değişimi, adsorpsiyon, membran teknolojisi, dezenfeksiyon ve gaz sıyırma olarak ifade edilebilir. Doğru cevap E’dir.
Soru 11
Çevre Bilimi ile ilişkili olan disiplinlere bakıldığında aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Biyoloji
B
Fizik
C
İktisat
D
Kimya
E
Jeoloji
Açıklama:
Çevre Bilimi, pek çok bilim dalını (ekoloji, biyoloji, fizik, kimya, zooloji, mineroloji, jeoloji) içine alan disiplinlerarası bir bilimdir. Çevre biliminin amacı çevreyi ve bileşenlerini anlamak ve çevresel sorunlara çözüm üretmektir. Günümüzde çevre bilimi; çevresel sistemleri, bütünsel, kantitatif ve disilinler arası bir anlayışla inceleyen bir bilim dalı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Soru 12
Dünyada en çok kullanılan enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğalgaz
B
Nükleer enerji
C
Kömür
D
Petrol
E
Yenilenebilir enerji
Açıklama:
Petrol, doğal gaz ve kömür gibi yenilenemeyen enerji kaynakları günümüzde dünya enerji üretiminde öncelikli kaynaklardır. Doğalgazın çevreyi daha az kirletmesi nedeniyle enerji üretimindeki payı gün geçtikçe artmaktadır. Dünyanın en çok kullanılan enerji kaynağı petroldür. İkinci sırada kömür, üçüncü sırada doğalgaz gelmektedir.
Soru 13
Elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında ilk sırada yer alan enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
doğalgaz
B
nükleer enerji
C
kömür
D
petrol
E
yenilenebilir enerji
Açıklama:
Elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında ise kömürün ilk sırada olduğunu ve önümüzdeki 20 yılda da ilk sırada olacağı tahmin edilmektedir.
Soru 14
CO2 emisyonuna en az neden olan enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
doğalgaz
B
güneş pili
C
hidro enerji
D
nükleer enerji
E
rüzgar enerjisi
Açıklama:
Enerji kaynaklarının kullanımı esnasında atmosfere salınan karbondioksit gazı küresel ısınmaya neden olmaktadır. Dolayısıyla enerji üretimi ve tüketimi çevresel problemlere neden olmaktadır. Bir yandan CO2 emisyonlarını azaltmaya çalışırken artan enerji ihtiyacını mevcut enerji kaynakları kullanarak karşılamaya çalışmak gerçekten zor bir durum oluşturmaktadır. Karbondioksit emisyonları açısından kömür ilk sırada gelmekte, petrol ve doğal gaz onu izlemektedir. Hidro enerji ise en az CO2 emisyonuna neden olan enerji kaynağıdır.
Soru 15
Su kaynaklarından çekilen suyun en çok kullanıldığı alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
endüstriyel amaçlı kullanım
B
içme suyu olarak kullanım
C
tarımsal amaçlı kullanım
D
sanitasyon amaçlı kullanım
E
güç santrallerinde soğutma amaçlı kullanım
Açıklama:
Su, yaklaşık % 70 oranında tarımsal amaçla kaynaklarından çekilmektedir. Dolayısıyla tarımsal aktiviteler en önemli su kullanımına neden olan aktivitelerdir. Endüstri amaçlı kaynaklardan çekilen su ise dünya genelinde %25 oranındadır. Güç santrallerinde soğutma amaçlı su kullanımı en büyük endüstriyel su kullanımı kalemini oluşturmaktadır. Evsel amaçlı su kullanımı ise geri kalan kısmı oluşturmaktadır. Evsel kullanım; içme, pişirme ve yıkama amaçlıdır.
Soru 16
Atmosferin yere temas eden, etrafımızı çevreleyen en alt katmanı ve aynı zamanda gazların en yoğun oluğu katman aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Troposfer
B
Stratosfer
C
Mezosfer
D
Termosfer
E
Ekzosfer
Açıklama:
Atmosferin yere temas eden ve etrafımızı çevreleyen en alt katmanı troposferdir. Gazların en yoğun olduğu katmandır. Hava kirliliği ile ilgili olayların büyük kısmının gerçekleştiği bu katman tüm canlıların direk temas ettiği katmandır. Atmosferi oluşturan gazların %80’i ilk 10 km içindedir.
Soru 17
Hacimsel olarak kuru atmosfer bileşimi dikkate alındığında yaklaşık oksijen yüzdesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%11
B
%21
C
%31
D
%41
E
%51
Açıklama:
Hava, atmosferi meydana getiren gazların karışımıdır. Hacim olarak %78.09 azot, %20.95 oksijen, %0.93 argon ve %0.03 karbondioksit bulunan havada, çok küçük miktarlarda diğer gazlar da bulunmaktadır. Ayrıca havada %5’e varan düzeyde su buharı bulunursa da, su buharı derişimi çok değişken olduğundan belli bir yüzdeyle ifadesi mümkün değildir.
Soru 18
Hava kirletici kaynakları sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Termik santraller
B
Kentsel yerleşimler
C
Karayolları
D
Tren yolları
E
Motorlu taşıtlar
Açıklama:
Hava kirletici kaynaklarını “sabit” ve “hareketli kaynaklar” olarak ikiye ayırmak mümkündür. Sabit kaynaklar ise kendi arasında nokta kaynaklar (termik santraller gibi), alansal kaynaklar (kentsel yerleşimler) ve çizgisel kaynaklar (kara yolları, tren yolları) olarak üçe ayrılırlar. Sabit bir lokasyonu olmayan kaynaklar ise mobil kaynaklar olarak değerlendirilirler. Bu anlamda karayolu ya da hava yolu taşıtları hareketli kaynaklardır.
Soru 19
Atmosferde girdiği reaksiyonlar sonucu asit yağmurlarının da oluşmasına neden olan kirletici aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Azot dioksit
B
Karbon dioksit
C
Karbon monoksit
D
Kükürt dioksit
E
Ozon
Açıklama:
Kükürt dioksit (SO2): En önemli doğal kaynağı volkan patlamalarıdır. Kentsel ortamlardaki en önemli kaynağı evsel ısınmada kullanılan kömür yakılmasıdır. Endüstriyel bölgelerde ise enerji üretimi amacıyla kömürün termik santrallerde yakılması önemli miktarlarda SO2 gazının atmosfere salınmasına neden olmaktadır. Öte yandan atmosfere salınan SO2 gazı atmosferde girdiği reaksiyonlar sonucu sülfürik asite (H2SO4) dönüşmektedir. Sülfürik asit ise asit yağmurunu oluşturan önemli bir kirleticidir. Asit yağmurları özellikle ormanlara ve tarihi, kültürel varlıklara zarar vermektedir.
Soru 20
Su ve atık su arıtım süreçleri ele alındığında aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı olarak sınıflandırılır?
Seçenekler
A
Koagülasyon ile arıtma
B
Sedimantasyon ile arıtma
C
Filtrasyon ile arıtma
D
Mikrobiyolojik arıtma
E
İyon değişimi ile arıtma
Açıklama:
Biyolojik Arıtma Süreçleri: Atık suların içinde bulunan ve kirletici madde olarak tanımlanan askıda ve çözünmüş halde bulunan kirletici maddelerin mikroorganizmalar tarafından oksijenli (aerobik), oksijensiz (anaerobik) ve fakültatif (kısmen aerobik, kısmen anaerobik) şartlarda parçalanmasıdır. Bu parçalanma esnasında kirleticiler, çevresel açıdan zararsız bileşenleri dönüştürülmektedir.
Soru 21
Çevre bilimi, pek çok disiplini birleştiren ve modern medeniyetin önemli konularının yanında, eski medeniyetlerin insan ve çevresi ile ilişkili felsefi yaklaşımları da içine almaktadır. Aşağıdaki alanlardan hangisi bu kapsama dahil değildir?
Seçenekler
A
Antropoloji
B
Ekonomi
C
Sosyoloji
D
Filoloji
E
Tarih
Açıklama:
Çevre Bilimi uygulamaları ve temel anlayışları doğa bilimleri üzerine kurulmakla birlikte; antropoloji, ekonomi, tarih, sosyoloji ve çevre felsefesini de içermektedir. Filoloji bu kapsama dahil değildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 22
I. Ekonomik sorunlar
II. Kentleşme
III. Sürdürülebilirlik
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlamak için gerekli anahtar başlıklar arasındadır?
II. Kentleşme
III. Sürdürülebilirlik
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlamak için gerekli anahtar başlıklar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlamamız için 5 önemli anahtar başlığı anlamamız gerekir: Bunlar; insan nüfusu artışı, kentleşme, sürdürülebilirlik, küresel perspektif ve değerler ve bilgidir.
Soru 23
Enerji ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Enerji, yoktan var edilmez.
B
Enerji, bir formdan diğerine dönüşür.
C
Enerjinin uluslararası kabul edilmiş birimi kaloridir.
D
Isı, hareket ve kimyasal enerji gibi formları vardır.
E
Moleküllerde saklı kimyasal bir enerji mevcuttur.
Açıklama:
Enerji en temel haliyle kinetik enerji ve potansiyel enerji olmak üzere 2 ana başlık altında değerlendirilebilir. Enerji bir formdan diğer forma dönüşebilir. Oturur pozisyonda iken potansiyel bir enerjimiz vardır. Sandalyeden kalkıp yürümeye başladığımızda potansiyel enerjimizin bir kısmı kinetik enerjiye dönüşmeye başlar. Kinetik enerji hareket enerjisi iken, potansiyel enerji bir cismin konumundan dolayı sahip olduğu enerjidir. Enerjinin uluslararası kabul edilmiş birimi Joule’dir. Öte yandan kalori ve kilowatt saat enerji için kullanılan diğer birimlerdir. Enerjinin; ısı enerjisi, hareket enerjisi, kimyasal enerji gibi diğer formları da vardır. Örneğin metan, bütan gibi organik moleküllerde karbon atomu hidrojen atomları ile bağ yapmaktadır ve bu bağ bir enerji içermektedir. Dolayısıyla moleküllerde saklı kimyasal bir enerji mevcuttur. Yanma prosesi esnasında karbon ve hidrojen atomları arasındaki bağlar kırılmakta, oksijen atomunun varlığında yeni bağlar oluşmaktadır. Karbondioksit ve su gibi oluşan ürünlerin enerjileri reaksiyona giren moleküllerin enerjilerinden daha az olduğundan fazla enerji ısı enerjisi olarak ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla enerji bir formdan diğer forma dönüşmektedir.
Soru 24
Enerji üretimi ve tüketiminin çevresel problemlere neden olmasının başlıca sebebi nedir?
Seçenekler
A
Enerjinin form değiştirmesi
B
Atmosfere salınan karbondioksit gazının küresel ısınmaya neden olması
C
Çok sayıda enerji formunun bulunması
D
Organik moleküllerde karbon atomunun hidrojen atomları ile bağ yapması
E
Yanma prosesi esnasında karbon ve hidrojen atomları arasındaki bağların kırılması
Açıklama:
Enerji kaynaklarının kullanımı esnasında atmosfere salınan karbondioksit gazı (CO2) küresel ısınmaya neden olmaktadır. Dolayısıyla enerji üretimi ve tüketimi çevresel problemlere neden olmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri su sorununun kaynaklarındandır?
I. Suyun yeryüzünde eşit olarak dağılmaması
II. Suyun kullanıma uygun formda olması
III. Nüfus artışı sonucu su kullanımının artması
I. Suyun yeryüzünde eşit olarak dağılmaması
II. Suyun kullanıma uygun formda olması
III. Nüfus artışı sonucu su kullanımının artması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 26
Dünyanın enerji kaynağı nedir?
Seçenekler
A
Güneş
B
Kömür
C
Doğalgaz
D
Petrol
E
Su
Açıklama:
Dünyanın enerji kaynağı güneştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğinin sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kentleşme
B
Endüstrileşme
C
Motorlu taşıtlar
D
Güneş enerjisi
E
Nüfus artışı
Açıklama:
Güneş enerjisi yenilenebilir bir enerjidir. Hava kirliliğine sebep olan etkenler arasında sayılmaz. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 28
I. Karbon monoksit (CO)
II. Kükürt oksit (SO)
III. Azot dioksit (NO2)
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri gaz fazı kirleticilerdir?
II. Kükürt oksit (SO)
III. Azot dioksit (NO2)
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri gaz fazı kirleticilerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II , III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı gaz fazı kirleticiler arasındadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 29
Oda koşullarında buhar basınçları yüksek olan ve bu nedenle kolayca buharlaşabilen ve suda çözünürlükleri az olan bileşiklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uçucu organik bileşikler
B
Ozon
C
Partikül madde
D
Azot dioksit
E
Kükürt dioksit
Açıklama:
Uçucu organik Bileşikler (UOB), oda koşullarında buhar basınçları yüksek olan ve bu nedenle kolayca buharlaşabilen ve suda çözünürlükleri az olan bileşiklerdir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 30
Akarsularda, göllerde ve diğer su ortamlarında su kalitesinin ana belirleyicisi nedir?
Seçenekler
A
Azot
B
Çözünmüş oksijen
C
Ozon
D
Askıda katı madde
E
Nutrient
Açıklama:
Akarsularda, göllerde ve diğer su ortamlarında su kalitesinin ana belirleyicisi “çözünmüş oksijen”dir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 31
- Nükleer
- Petrol
- Kömür
- Hidrolik
- Doğalgaz
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
III, IV ve V
D
I, II ve IV
E
II, III ve V
Açıklama:
2012 yılı verilerine göre petrol, kömür ve doğalgaz dünyanın en çok kullanılan ilk üç enerji kaynaklarıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi en az CO2 emisyonuna neden olan enerji kaynağıdır?
Seçenekler
A
Petrol
B
Nükleer
C
Hidro
D
Doğalgaz
E
Kömür
Açıklama:
Hidro enerji en az CO2 emisyonuna neden olan enerji kaynağıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 33
Birleşmiş Milletler, dünya genelinde en az kaç insanın temiz içme suyuna erişiminin olmadığını tahmin etmektedir?
Seçenekler
A
100000
B
1000000
C
10000000
D
100000000
E
1000000000
Açıklama:
Birleşmiş Milletler, dünya genelinde en az 1 milyar insanın temiz içme suyuna erişiminin olmadığını tahmin etmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 34
İnsan aktiviteleri sonucu atmosferik derişimleri en çok artan gaz hangisidir?
Seçenekler
A
O2
B
SO2
C
NO2
D
CO2
E
CO
Açıklama:
İnsan aktiviteleri sonucu atmosferik derişimleri en çok artan gaz CO2’dir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 35
- Trafik
- Evsel ısınma
- Yağışlar
- Kanalizasyon
Seçenekler
A
II ve IV
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Şehirlerde azot oksitlerin en önemli kaynakları trafik ve evsel ısınmadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 36
Atmosferin hangi katmanında ozon gazı “kötü ozon” olarak nitelendirilir?
Seçenekler
A
Mezopoz
B
Troposfer
C
Mezosfer
D
Termosfer
E
Stratosfer
Açıklama:
Troposferdeki ozon “kötü ozon” olarak olarak nitelendirilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 37
- Çözünmüş oksijen
- Azot
- Bulaşıcı bakteri ve virüsler
- Berraklık
Seçenekler
A
I ve IV
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Çözünmüş oksijen, azot, bulaşıcı bakteri ve virüsler, su kalitesi ölçütleridir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi önemli organik kirleticiler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Nitratlar
B
Fosfatlar
C
Pestisitler
D
Kadmiyum
E
Krom
Açıklama:
Pestisitler önemli organik kirleticiler arasında yer alır. Diğer seçenekler inorganik kirleticilerdir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 39
Ağır metallerle kirlenmiş topraklarda bazı bitkiler yetiştirip, bu bitkilerin topraktaki metalleri bünyelerine alarak toprağı temizlemesi yöntemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fitoremedisyon
B
Koagülasyon
C
Flotasyon
D
Sedimantasyon
E
Fitoterapi
Açıklama:
Fitoremedisyon olarak adlandırılan bir diğer yöntemde ise ağır metallerle kirlenmiş topraklara bazı bitkiler yetiştirilmektedir. Bu bitkiler topraktaki metalleri bünyelerine alarak toprağı temizlemektedirler. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 40
- Biyodegredasyon
- Koagülasyon
- Çöktürme (sedimantasyon)
- Yüzdürme (flotasyon)
- Süzme (filtrasyon)
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III, IV ve V
C
I, II, III ve V
D
I, II ve V
E
I ve IV
Açıklama:
Fiziksel ve kimyasal arıtma süreçlerinde uygulanan yöntemler; ızgaralar, kum tutucular, havalandırma, koagülasyon, çöktürme (sedimantasyon), yüzdürme (flotasyon) ve süzme (filtrasyon) olarak özetlenebilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 41
Çevresel sorunların anlaşılmasındaki en önemli parametre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus artışı
B
Kentleşme
C
Sürdürülebilirlik
D
Küresel perspektif
E
Değerler ve bilgi
Açıklama:
İnsan nüfusundaki en büyük artış 20.yüzyılda gerçekleşmiştir. Nüfus artışı çevresel sorunların anlaşılmasındaki en önemli parametredir.
Soru 42
Dünyanın taşıma kapasitesinin belirlenmesinde dikkate alınması gereken en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küresel perspektif
B
Sürdürülebilirlik
C
Değerler ve bilgi
D
Kentleşme
E
İnsan nüfus artışı
Açıklama:
Dünyanın insan taşıma kapasitesinin ne olduğunu bilmiyoruz. Bunu belirleyebilmek için insanın çevresiyle ilişkisini ve yaşamı sürdürmek için çevre ile etkileşim yollarını anlamamız gerekmektedir. Dünyanın taşıma kapasitesinin belirlenmesinde dikkate alınması gereken en önemli faktör sürdürülebilirliktir. Yaşam kaynaklarının çeşitliliğinin ve üretkenliğinin devamı sürdürülebilirlik olarak tanımlanabilir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi birincil enerji kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Fosil yakıtlar
B
Biyokütle
C
Elektrik
D
Jeotermal enerji
E
Nükleer enerji
Açıklama:
Birincil enerji, herhangi bir enerji dönüşümünden henüz geçmemiş enerjidir. Fosil yakıtlar, biyokütle, jeotermal enerji, nükleer enerji, güneş enerjisi, gelgit enerjisi, dalga enerjisi ve rüzgar enerjisi birincil enerji kaynaklarıdır. Eğer enerji bir diğer enerji biçimine dönüştürülüyorsa ikincil enerji adını alır. Kömür, petrol, doğal gaz ve rüzgar gibi birincil enerji kaynaklarından dönüştürülen elektrik, ikincil enerji kaynağına örnek olarak verilebilir.
Soru 44
Elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında aşağıdakilerden hangisi ilk sırada yer alır?
Seçenekler
A
Doğalgaz
B
Yenilenebilir
C
Nükleer
D
Kömür
E
Petrol
Açıklama:
Elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında ise
kömürün ilk sırada olduğunu ve önümüzdeki 20 yılda da ilk sırada olacağı tahmin edilmektedir.
kömürün ilk sırada olduğunu ve önümüzdeki 20 yılda da ilk sırada olacağı tahmin edilmektedir.
Soru 45
Gazların en yoğun olduğu, atmosferin yere temas eden ve etrafımızı çevreleyen en alt katmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tropopoz
B
Stratosfer
C
Stratopoz
D
Mezosfer
E
Troposfer
Açıklama:
Atmosferin yere temas eden ve etrafımızı çevreleyen en alt katmanı troposferdir. Gazların en yoğun olduğu katmandır.
Soru 46
Özellikle kentsel ve endüstriyel ortamlardaki kaynaklardan fazlaca ortama atılan ve önemli sağlık etkileri olan bazı gaz fazı kirleticiler için yönetmelikler çerçevesinde dış ortam ve kaynakları için sınır değerler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu kirleticilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ozon
B
Karbon dioksit
C
Karbon monoksit
D
Kükürt dioksit
E
Azot dioksit
Açıklama:
Özellikle kentsel ve endüstriyel ortamlardaki kaynaklardan fazlaca ortama atılan ve önemli sağlık etkileri olan bazı gaz fazı kirleticiler için yönetmelikler çerçevesinde dış ortam ve kaynakları için sınır değerler bulunmaktadır. Bu tür kirleticilere ait bilgiler aşağıda özetlenmiştir.
Karbon monoksit (CO)
Karbon dioksit (CO2)
Kükürt dioksit (SO2)
Azot dioksit (NO2)
Karbon monoksit (CO)
Karbon dioksit (CO2)
Kükürt dioksit (SO2)
Azot dioksit (NO2)
Soru 47
Tarihte hava kirliliği ile ilgili ilk şikayetler kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
12. yüzyıl
B
13. yüzyıl
C
14. yüzyıl
D
15. yüzyıl
E
16. yüzyıl
Açıklama:
Hava kirliliği ile ilgili endişeler hiç de yeni değildir. Tarihte hava kirliliği ile ilgili ilk şikayetler 13. Yüzyılda Roma’da kömür kullanımı ile ilgiliydi.
Soru 48
Ülkemizde hava kalitesinin korunmasına yönelik ilk kapsamlı düzenleme olan “Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği" hangi yıl yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1980
B
1983
C
1986
D
1990
E
1995
Açıklama:
Ülkemizde hava kalitesinin korunmasına yönelik ilk kapsamlı düzenleme 2 Kasım 1986
yılında yayımlanan “Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’dir.”
yılında yayımlanan “Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’dir.”
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi suyun kirlenmesine neden olan ölü organik madde ve patojen kaynaklarına örnek olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Tarımsal atıklar
B
Çöp
C
İnsan ve hayvan dışkıları
D
Erozyon
E
Kanalizasyon
Açıklama:
Ölü organik madde ve patojenler: Bu kirleticilerin varlığı biyolojik oksijen ihtiyacının artmasına ve hastalıklara neden olur. Tarımsal atıklar, çöp, insan ve hayvan dışkıları,
kanalizasyon önemli kaynaklarıdır.
kanalizasyon önemli kaynaklarıdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi çevre biliminin ve çevre sorunlarının anlaşılması konusunda anahtar başlıklardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İnsan nüfusu artışı
B
Kentleşme
C
Sürdürülebilirlik
D
Küresel perspektif
E
Teknoloji
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel ve kimyasal arıtma süreçlerinde uygulanan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Izgaralar
B
Kum tutucular
C
Havalandırma
D
Koagülasyon
E
İyon değişimi
Açıklama:
Fiziksel ve kimyasal arıtma süreçlerinde uygulanan yöntemler; ızgaralar, kum tutucular, havalandırma, koagülasyon, çöktürme (sedimantasyon), yüzdürme (flotasyon) ve
süzme (filtrasyon) olarak özetlenebilir.
süzme (filtrasyon) olarak özetlenebilir.
Soru 52
Aşağıda elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynakları verilmiştir. Bu kaynakların dünyada en çok kullanılandan en az kullanılana doğru sıralaması aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
I. Kömür
II. Doğalgaz
III. Yenilenebilir enerji
IV. Nükleer
V. Petrol
I. Kömür
II. Doğalgaz
III. Yenilenebilir enerji
IV. Nükleer
V. Petrol
Seçenekler
A
I, III, II, IV ve V
B
I, II, III, IV ve V
C
I, III, IV, V ve II
D
V, IV, III, II ve I
E
V, III, II, I ve IV
Açıklama:
Doğru cevap A'dır. Şekil 7.3 Dünya elektrik üretiminde enerji kaynaklarının payları (2010-
2035)
2035)
Soru 53
Aşağıdakilerden hangi ülkede su ihtiyacı ithal etme ve deniz suyunun tuzsuzlaştırılması yollarıyla karşılanmaktadır?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Demokratik Kongo Cumhuriyeti
C
Güneydoğu Asya
D
Batı Afrika
E
Bahreyn
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Aşağıda verilen hava kirliliği ile ilgili maddelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hava kirliliği; atmosferde toz, gaz, duman, koku, buhar şeklinde bulunabilecek olan kirleticilerin insan ve diğer canlılar ile eşyaya zarar verici miktarlara yükselmesi olarak tarif edilebilir.
B
Hava, görünmez ve elle tutulamaz bir fazdır fakat kirlilik kişiler tarafından kolaylıkla fark edilebilir.
C
Hava kirleticiler genelde hayvan kaynaklıdır.
D
Hava kirliliğinin en önemli sebebi nüfusun hızla artış göstermesidir.
E
Evsel ısınma hava kirliliğine sebep olan en son faktördür.
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi partikül maddenin etkilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İnsan sağlığına önemli zararlı etkileri bulunmamaktadır.
B
Dünyanın ısı etkisini, güneşten gelen ışınları emerek, dağıtarak ve yansıtarak etkileme kapasitesine sahiptir.
C
Atmosferden yaş (yağmur, kar, sis) ve kuru çökelme yollarıyla yeryüzüne inmekte ve alıcı ortamları etkilemektedir.
D
Partikül maddenin kimyasal bileşimi, fiziksel ve termodinamik özellikleri ve morfolojisi (yüzey yapısı) atıldığı kaynağa ve atmosferik koşullara ve atmosferin yapısına bağlı olarak değişmektedir.
E
Sağlık etkileri açısından partikül maddenin boyutu, kimyasal yapısı ve morfolojisi son derece önemlidir.
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 56
Tarihte hava kirliliği ile ilgili olarak ilk şikayet ne zaman olmuştur ve ne ile ilgilidir?
Seçenekler
A
20. yüzyılda-kimyasal atıklarla ilgili
B
13. yüzyılda-kömür ile ilgili
C
21. yüzyılda-teknolojinin kullanımı ile ilgili
D
18. yüzyılda-petrol ile ilgili
E
17. yüzyılda-volkanik patlamalarla ilgili
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi evsel kullanım için suyun taşıması gereken özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Pestisitten arındırılmış olmalı
B
Renksiz olmalı
C
Kokusuz olmalı
D
Minerallerden arındırılmış olmalı
E
Ağır materyallerden arındırılmış olmalı
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.
Soru 58
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre bir kişinin günlük içme ve kullanma suyu miktarı kaç litredir?
Seçenekler
A
217
B
216
C
215
D
214
E
213
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal aktivitelerde suyun kirlenmesine neden olanlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Organik kimyasallar
B
Nutrientler
C
Asitler
D
Isı
E
Proses atık suları
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 60
Dünyada en çok kullanılan enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Petro
B
Kömür
C
Doğalgaz
D
Nükleer
E
Fosil yakıt
Açıklama:
Dünyanın en çok kullanılan enerji kaynağı petroldür.
Soru 61
Dünyada en çok kullanılan ikinci enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Petrol
B
Kömür
C
Doğalgaz
D
Nükleer
E
Fosil yakıt
Açıklama:
Dünyada en çok kullanılan ikinci enerji kaynağı kömürdür.
Soru 62
Dünyada elektrik enerjisi üretmek en çok kullanılan enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Petrol
B
Nükleer
C
Kömür
D
Doğalgaz
E
Yenilebilir
Açıklama:
Günümüzde elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında kömür ilk sıradadır.
Soru 63
Günümüzde en çok karbon dioksit salınımı hangi enerji kaynağından çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Doğalgaz
B
Petrol
C
Nükleer
D
Rüzgar
E
Kömür
Açıklama:
Karbon dioksit emisyonları açısından kömür ilk sırada gelmektedir.
Soru 64
Okyanuslardan buharlaşan suyun % kaçı okyanuslara geri döner?
Seçenekler
A
90
B
80
C
70
D
60
E
50
Açıklama:
Her yıl 500 000 km3 su okyanuslardan buharlaşır. Bu suyun % 90’ı okyanuslara geri döner. Bir kısmı yer tabakasına sızar.
Soru 65
Dünyanın etrafını sarmalayan gaz karışımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Troposfer
B
Stratosfer
C
Mezosfer
D
Atmosfer
E
Termosfer
Açıklama:
Dünyanın etrafını sarmalayan gaz karışımına atmosfer adı verilir.
Soru 66
Atmosferin yere temas eden ve etrafını çevreleyen en alt tabakasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stratosfer
B
Termosfer
C
Ekzosfer
D
Mezosfer
E
Troposfer
Açıklama:
Atmosferin yere temas eden ve etrafımızı çevreleyen en alt katmanı troposferdir.
Soru 67
En önemli ötrafikasyon kaynağı olan su kirleticisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asitler
B
Ağır metaller
C
Nutrientler
D
Sedimanlar
E
Radyoaktivite
Açıklama:
Nutrientler en önemli ötrafikasyon (oksijen tüketen alg gibi organizmaların ortamda çoğalması) kaynağıdır.
Soru 68
I. Fiziksel ve Kimyasal Arıtma
II. Biyolojik Arıtma
III. İleri Arıtma yöntemleri
Yukarıdakilerden hangileri su ve atık su arıtma süreçlerindendir?
II. Biyolojik Arıtma
III. İleri Arıtma yöntemleri
Yukarıdakilerden hangileri su ve atık su arıtma süreçlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Su ve Atık su Arıtım Süreçleri 3 ana başlık altında sınıflandırılabilir. Bu başlıklar aşağıda özetlenmiştir. Fiziksel ve Kimyasal Arıtma süreçleri, Biyolojik Arıtma Süreçleri, İleri Arıtım yöntemleridir.
Soru 69
I. Endüstriyelleşme
II. Kentleşme
III. İnsan nüfusu artışı
Yukarıdakilerden hangileri çevre bilimindeki anahtar başlıklardandır?
II. Kentleşme
III. İnsan nüfusu artışı
Yukarıdakilerden hangileri çevre bilimindeki anahtar başlıklardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlamamız için 5 önemli anahtar başlığı anlamamız gerekir: Bunlar; insan nüfusu artışı, kentleşme, sürdürülebilirlik, küresel perspektif ve değerler ve bilgidir.
Soru 70
I.İnsan nüfusu artışı
II.Kentleşme
III.Sürdürülebilirlik
IV.Küresel perspektif
V.Değerler ve bilgi
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlayabilmek için yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangilerini anlamak analiz etmek gerekmektedir?
II.Kentleşme
III.Sürdürülebilirlik
IV.Küresel perspektif
V.Değerler ve bilgi
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlayabilmek için yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangilerini anlamak analiz etmek gerekmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
I-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlayabilmek öncelikle olarak beş önemli anahtar konuyu anlamamız gerekir: Bunlar; insan nüfusu artışı, kentleşme, sürdürülebilirlik, küresel perspektif ve değerler ve bilgidir.
Soru 71
“Atmosferde toz, gaz, duman, koku, buhar şeklinde bulunabilecek olan kirleticilerin insan ve diğer canlılar ile eşyaya zarar verici miktarlara yükselmesidir.”
Yukarıda ifade edilen çevre kirliliği aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda ifade edilen çevre kirliliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hava kirliliği
B
Su kirliliği
C
Toprak kirliliği
D
Doğal kaynaklar kirliliği
E
Kimyasal kirlilik
Açıklama:
Hava kirliliği: Atmosferde toz, gaz, duman, koku, buhar şeklinde bulunabilecek olan kirleticilerin insan ve diğer canlılar ile eşyaya zarar verici miktarlara yükselmesidir.
Soru 72
“En basit ifadeyle yeryüzünden uzaya giden infrared radyasyonunun bazı gazlar tarafından absorlanması nedeniyle oluşan ısınmadır. Bu gazlar; CO2, metan, su buharı, CFCs, ozondur. Bu gazlardan en önemlisi son yıllarda insan aktiviteleri sonucu atmosferdeki derişimi hızla artan CO2’dir. Bu sebeple yıllık küresel ortalama sıcaklıklar artmakta ve bu da iklimi etkilemektedir.”
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ozon tabakasında bozulma
B
Küresel kirlilik
C
Sera etkisi
D
Su kirliliği
E
Toprak kirliliği
Açıklama:
Sera etkisi: En basit ifadeyle yeryüzünden uzaya giden infrared radyasyonunun bazı gazlar tarafından absorlanması nedeniyle oluşan ısınmadır. Bu gazlar; CO2, metan, su buharı, CFCs, ozondur. Bu gazlardan en önemlisi son yıllarda insan aktiviteleri sonucu atmosferdeki derişimi hızla artan CO2’dir. Bu sebeple yıllık küresel ortalama sıcaklıklar artmakta ve bu da iklimi etkilemektedir.
Soru 73
I.Karbon monoksit
II.Karbon dioksit
III.Kükürt dioksit
IV.Azot dioksit
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gaz fazı kirleticilerindendir?
II.Karbon dioksit
III.Kükürt dioksit
IV.Azot dioksit
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gaz fazı kirleticilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Karbon monoksit, karbon dioksit, kükürt dioksit, azot dioksit gaz fazı kirleticilerinden bazılarıdır.
Soru 74
“Oda koşullarında buhar basınçları yüksek olan ve bu nedenle kolayca buharlaşabilen ve suda çözünürlükleri az olan bileşiklerdir. Sahip oldukları toksik ve kanserojenik özelliklerinden dolayı oldukça önemlidirler. Örneğin bu grup bileşik içinde yer alan ve kentsel ortamlarda kaynakları bulunan benzene molekülü IARC tarafından Grup 1 kanserojen ilan edilmiştir.”
Yukarıda ifade edilen kirletici madde grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda ifade edilen kirletici madde grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gaz fazı kirleticileri
B
Uçucu organik bileşikler
C
Ozon
D
Partikül madde
E
Toksik maddeler
Açıklama:
Uçucu organik bileşikler (UOB), oda koşullarında buhar basınçları yüksek olan ve bu nedenle kolayca buharlaşabilen ve suda çözünürlükleri az olan bileşiklerdir. Uçucu organik bileşikler sahip oldukları toksik ve kanserojenik özelliklerinden dolayı oldukça önemlidirler. Örneğin bu grup bileşik içinde yer alan ve kentsel ortamlarda kaynakları bulunan benzene molekülü IARC tarafından Grup 1 kanserojen ilan edilmiştir.
Soru 75
I.Kirletici kaynağın sabit ya da hareketli oluşu
II.Kaynaktan atılan kirletici miktarı
III.Kirleticinin hangi fazda olduğu (katı, sıvı, gaz), fiziksel ve kimyasal özellikleri
IV.Kirleticinin içinde bulunduğu ortamdaki diğer maddelerin türü ve şekli
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri hava kirliliğinin kontrol tekniklerinin seçiminde rol oynayan parametreler arasında yer almaktadır?
II.Kaynaktan atılan kirletici miktarı
III.Kirleticinin hangi fazda olduğu (katı, sıvı, gaz), fiziksel ve kimyasal özellikleri
IV.Kirleticinin içinde bulunduğu ortamdaki diğer maddelerin türü ve şekli
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri hava kirliliğinin kontrol tekniklerinin seçiminde rol oynayan parametreler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Hava kirliliğinin kontrol tekniklerinin seçiminde rol oynayan parametreler şunlardır: kirletici kaynağın sabit ya da hareketli oluşu, kaynaktan atılan kirletici miktarı, kirleticinin hangi fazda olduğu (katı, sıvı, gaz), fiziksel ve kimyasal özellikleri, kirleticinin içinde bulunduğu ortamdaki diğer maddelerin türü ve şeklidir.
Soru 76
I.Çözünmüş oksijen
II.Biyokimyasal oksijen ihtiyacı
III.Askıda katı madde
IV.Bulaşıcı bakteri ve virüsler
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su kalitesi ölçütleri arasındadır?
II.Biyokimyasal oksijen ihtiyacı
III.Askıda katı madde
IV.Bulaşıcı bakteri ve virüsler
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su kalitesi ölçütleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I-III
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Birçok su kalitesi parametresi olmakla birlikte aşağıda listelenen parametreler önemli su kalesi ölçütleridir: Akarsularda, göllerde ve diğer su ortamlarında su kalitesinin ana belirleyicisi “çözünmüş oksijen”dir. Su ortamlarına yapılan çeşitli deşarjların kirlilik potansiyelini belirten ana parametre “oksijen ihtiyacı” özellikle de “biyokimyasal oksijen ihtiyacı”dır. “Askıda katı madde”, doğal sularda göze hoş görünmez ve çözünmüş katıları da içeren toplam katıların bir kısmı sucul yasama ve bu suyu içen insanlara önemli ölçüde zarar verebilir. Akarsu ve göllerde “azot” önemli bir su kalitesi ölçütüdür. İnsan sağlığı açısından oldukça önemli olan “bulaşıcı bakteri ve virüsler” diğer bir önemli su kalitesi parametresidir.
Soru 77
I.Ölü organik madde ve patojenler
II.Organik kimyasallar
III.Nutrientler
IV.Ağır metaller
V.Asitler
Yukarıda verilen bulgulardan hangisi ya da hangileri suyun kirlenmesine neden olan kirleticiler ve kaynaklarına örnektir?
II.Organik kimyasallar
III.Nutrientler
IV.Ağır metaller
V.Asitler
Yukarıda verilen bulgulardan hangisi ya da hangileri suyun kirlenmesine neden olan kirleticiler ve kaynaklarına örnektir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Suyun kirlenmesine neden olan kirleticiler ve kaynaklarına şu örnekler verilebilir: Ölü organik madde ve patojenler, organik kimyasallar, nutrientler, ağır metaller, asitler, sedimanlar, ısı, radyoaktivite.
Soru 78
“Su kalitesini azaltarak toprak kaybına neden olurlar. Erozyon, çeşitli sızıntılar (inşaat alanlarından, tarım arazilerinden) en önemli kaynaklarıdır.”
Yukarıda tanımlanan aşağıdaki kirletici kaynaklardan hangisidir?
Yukarıda tanımlanan aşağıdaki kirletici kaynaklardan hangisidir?
Seçenekler
A
Ağır metaller
B
Asitler
C
Nutrientler
D
Sedimanlar
E
Radyoaktif maddeler
Açıklama:
Sedimanlar: Su kalitesini azaltarak toprak kaybına neden olurlar. Erozyon, çeşitli sızıntılar (inşaat alanlarından, tarım arazilerinden) en önemli sediman kaynaklarıdır.
Soru 79
I.Fiziksel ve kimyasal arıtma süreçleri
II.Biyolojik arıtma süreçleri
III.İleri arıtım yöntemleri
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su ve atık su arıtım süreçleri arasındadır?
II.Biyolojik arıtma süreçleri
III.İleri arıtım yöntemleri
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su ve atık su arıtım süreçleri arasındadır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
II-III
D
I-III
E
Yalnız II
Açıklama:
Su ve atık su arıtım süreçleri üç ana başlık altında sınıflandırılabilir: Fiziksel ve kimyasal arıtma süreçleri, biyolojik arıtma süreçleri, ileri arıtım yöntemleridir.
Soru 80
İnsan nüfusundaki en büyük artış kaçıncı yüzyılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
20.yüzyılda
B
19. yüzyılda
C
17. yüzyılda
D
15. yüzyılda
E
18. yüzyılda
Açıklama:
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlamamız için 5 önemli anahtar başlığı anlamamız gerekir: Bunlar; insan nüfusu artışı, kentleşme, sürdürülebilirlik, küresel perspektif ve değerler ve bilgidir. İnsan nüfusundaki en büyük artış 20.yüzyılda gerçekleşmiştir. Nüfus artışı çevresel sorunların anlaşılmasındaki en önemli parametredir.
Soru 81
Elektirik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında ilk sırada aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kömür
B
Doğal gaz
C
Nükleer
D
Petrol
E
Yenilebilir
Açıklama:
Elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında ise kömürün ilk sırada olduğunu ve önümüzdeki 20 yılda da ilk sırada olacağı tahmin edilmektedir. Benzer şekilde doğal gaz da mevcut payını koruyacak gibi görünmektedir.
Soru 82
Yerkürede mevcut olan suyun %’de kaçı varolan doğal formuyla insan kullanımına uygun değildir?
Seçenekler
A
% 90’ı
B
% 79’u
C
% 99’u
D
% 80’i
E
% 69’u
Açıklama:
Tüm su kütlesinin sadece % 0.001’i atmosferdedir. Küresel su döngüsünde bu kadar az miktardaki su, çökelme yoluyla yeryüzü sularınn oluşması- nı sağlamaktadır. Su, katı, sıvı ve gaz fazlarında yerkürede farklı yerlerde bulunmaktadır (buzullarda, yüzey ve yeraltı sularında, havada). Öte yandan yerkürede mevcut olan suyun % 99’u varolan doğal formuyla insan kullanımına uygun değildir. Dolayısıyla insanlar, bitkiler ve hayvanların kullanımı için yarıştıkları su miktarı toplamın sadece %1’idir. İnsan nüfusu ve endüstriyelleşmenin artması su kullanımını da arttırmaktadır.
Soru 83
Dünyanın etrafını sarmalayan gaz karışımı aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Termosfer
B
Atmosfer
C
Troposfer
D
Strofosfer
E
Mezosfer
Açıklama:
Dünyanın etrafını sarmalayan gaz karışımına atmosfer denir. Atmosfer, gezegenimiz için koruyucu bir kalkan görevi görmektedir. Dünyamızın etrafındaki atmosfer tabakasının farklı katmanlarında bu yüksek enerjili ışınlar tutularak yeryüzüne ulaşmaları engellenir. Atmosferin katmanları, yeryüzünü çevreleyen ve her birinin işlevi farklı olan gaz katmanlarıdır. Bu katmanlar; troposfer, stratosfer, mezosfer, termosfer ve ekzosfer tabakalarıdır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de hava kirliğine neden olan önemli endüstri türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gübre
B
Demir çelik
C
Çimento
D
Petrokimya
E
Meteorolojik etkenler
Açıklama:
Endüstriyel tesislerin kurulumunda yerleri ile ilgili yapılan yanlış seçimler, atık gazların uygun kontrol teknikleri kullanılmadan atmosphere salınması, bu bölgelerde hava kirliliğinin de önemli bir problem olmasına neden olmuştur. Türkiye’de hava kirliğine neden olan önemli endüstri türleri; enerji, gübre, demir çelik, şeker, çimento, petrokimya, metal endüstrisidir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi alternatif enerji kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Güneş enerjisi
B
Nükleer enerji
C
Hidro enerji
D
Rüzgâr enerjisi
E
Jeotermal enerji
Açıklama:
Kömür, petrol gibi diğer yenilenemeyen enerji kaynakları da hızla tükenmektedir. Nükleer enerji gibi kaynaklarda oldukça maliyetli ve çevre ve insan üzerindeki etkilerinin geri dönülemez düzeyde olması nedeniyle alternatif enerji kaynaklarına yönelim artmıştır. Bu alternatif enerji kaynakları şöyle sıralanabilir; biomas (Biyolojik Kütle) Enerjisi, güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, Jeotermal enerji, hidro enerji şeklindedir.
Soru 86
Genellikle nükleer atıkların depolanması kaynaklı oluşan kirliliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Radyoaktivite
B
Sedimanlar
C
Asitler
D
Ağır metaller
E
Nutrientler
Açıklama:
Radyoaktivite genellikle nükleer atıkların deponamsı kaynaklı oluşan bir kirliliktir. İnsan sağlığına önemli olumsuz etkileri vadır. Nükleer güç santrallerinden, askeri tesisler- den ve doğal kaynaklardan kaynaklı kontaminasyon önemli kaynaklarıdır.
Soru 87
Topraktaki kirletcilerin mikrobiyolojik olarak giderilmesinde aşağıdakilerden hangisi etken değildir?
Seçenekler
A
Nem içeriği
B
PH değeri
C
Sıcaklık
D
Mikrobiyolojik yapısı
E
Toksik atıklar
Açıklama:
Topraktaki kirletcilerin mikrobiyolojik olarak giderilmesinde toprağın nem içeriği, pH değeri, sıcaklık ve mikrobiyolojik yapısı önemlidir. Bu tür parametrelere bağlı olarak mikroorganizmalar, topraktaki kimyasal kirleticilerin biyodegradasyonunu sağlarlar. Dekontaminasyon yöntemleri içinde çevresel açıdan en kabul edilebilir teknik mikroorganizmalar yoluyla gerçekleştirilen biyodegredasyon yöntemidir. Bu yöntem biyoremedisyon olarak adlandırılır.
Soru 88
Dünyada en çok kullanılan enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Petrol
B
Kömür
C
Doğalgaz
D
Nükleer
E
Fosil yakıt
Açıklama:
Dünyanın en çok kullanılan enerji kaynagı petroldür.
Soru 89
Dünyada en çok kullanılan ikinci enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Petrol
B
Kömür
C
Doğalgaz
D
Nükleer
E
Fosil yakıt
Açıklama:
Dünyada en çok kullanılan ikinci enerji kaynağı kömürdür.
Soru 90
Dünyada elektrik enerjisi üretmek için en çok kullanılan enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Petrol
B
Nükleer
C
Kömür
D
Doğalgaz
E
Yenilebilir
Açıklama:
Günümüzde elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında kömür ilk sıradadır.
Soru 91
Günümüzde en çok karbon dioksit salınımı hangi enerji kaynağından çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Doğalgaz
B
Petrol
C
Nükleer
D
Rüzgar
E
Kömür
Açıklama:
Karbon dioksit emisyonları açısından kömür ilk sırada gelmektedir.
Soru 92
Okyanuslardan buharlaşan şuyun % kaçı okyanuslara geri döner?
Seçenekler
A
90
B
80
C
70
D
60
E
50
Açıklama:
Her yıl 500 000 km3 su okyanuslardan buharlasır. Bu suyun % 90’ı okyanuslara geri döner. Bir kısmı yer tabakasına sızar.
Soru 93
Dünyanın etrafını sarmalayan gaz karışımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Troposfer
B
Stratosfer
C
Mezosfer
D
Atmosfer
E
Termosfer
Açıklama:
Dünyanın etrafını sarmalayan gaz karışımına atmosfer adı verilir.
Soru 94
Atmosferin yere temas eden ve etrafını çevreleyen en alt tabakasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stratosfer
B
Termosfer
C
Ekzosfer
D
Mezosfer
E
Troposfer
Açıklama:
Atmosferin yere temas eden ve etrafımızı çevreleyen en alt katmanı troposferdir.
Soru 95
En önemli ötrafikasyon kaynağı olan su kirleticisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asitler
B
Ağır metaller
C
Nutrientler
D
Sedimanlar
E
Radyoaktivite
Açıklama:
Nutrientler: En önemli ötrafikasyon (oksijen tüketen alg gibi organizmaların ortamda çogalması) kaynagıdır.
Soru 96
I. Fiziksel ve Kimyasal Arıtma
II. Biyolojik Arıtma
III. İleri Arıtma yöntemleri
Yukarıdakilerden hangileri su ve atık su arıtma süreçlerindendir?
II. Biyolojik Arıtma
III. İleri Arıtma yöntemleri
Yukarıdakilerden hangileri su ve atık su arıtma süreçlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Su ve Atık su Arıtım Süreçleri 3 ana baslık altında sınıiandırılabilir. Bu baslıklar asa-gıda özetlenmistir. Fiziksel ve Kimyasal Arıtma süreçleri, Biyolojik Arıtma Süreçleri, Ileri Arıtım yöntemleridir.
Soru 97
I. Endüstriyelleşme
II. Kentleşme
III. İnsan nüfusu artışı
Yukarıdakilerden hangileri Çevre Bilimindeki anahtar başlıklardandır?
II. Kentleşme
III. İnsan nüfusu artışı
Yukarıdakilerden hangileri Çevre Bilimindeki anahtar başlıklardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlamamız için 5 önemli anahtar başlığı anlamamız gerekir: Bunlar; insan nüfusu artışı, kentleşme, sürdürülebilirlik, küresel perspektif ve değerler ve bilgidir.
Soru 98
İnsan nüfusundaki en büyük artış kaçıncı yüzyılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
20.yüzyılda
B
19. yüzyılda
C
17. yüzyılda
D
15. yüzyılda
E
18. yüzyılda
Açıklama:
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlamamız için 5 önemli anahtar başlığı anlamamız gerekir: Bunlar; insan nüfusu artışı, kentleşme, sürdürülebilirlik, küresel perspektif ve değerler ve bilgidir. İnsan nüfusundaki en büyük artış 20.yüzyılda gerçekleşmiştir. Nüfus artışı çevresel sorunların anlaşılmasındaki en önemli parametredir.
Soru 99
Yenilebilir enerji kaynaklarının gelişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?I Pek çok ülkede enerji kaynaklarının az bir yüzdesini oluşturmaktadır.II.Daha yavaşIII.Hükümetlerin uyguladığı politika ve teşviklere bağlıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I,II,III
D
II,IIII
E
Yalnız III
Açıklama:
Yenilenebilir enerjilerinin gelişimi (büyük hidroelektrik santralleri dışında) 20 yıl
öncesinde tahmin edildiginden daha yavastır. Yenilenebilir enerjilerin yüzde olarak katkısında eksponansiyal bir artıs olsa da, halen pek çok ülkede toplam enerji
kaynaklarının az bir yüzdesini olusturmaktadır. Önümüzdeki yıllarda da bu katkının
önemli bir derecede artıs gösterecegi beklenmemektedir. Yenilenebilir enerji-
nn gelsmesİ, hükümetlerin uyguladıkları politikalara ve tesviklere baglı olacaktır. Tüm ifadeler doğru olduğundan Doğru cevap C'dir.
öncesinde tahmin edildiginden daha yavastır. Yenilenebilir enerjilerin yüzde olarak katkısında eksponansiyal bir artıs olsa da, halen pek çok ülkede toplam enerji
kaynaklarının az bir yüzdesini olusturmaktadır. Önümüzdeki yıllarda da bu katkının
önemli bir derecede artıs gösterecegi beklenmemektedir. Yenilenebilir enerji-
nn gelsmesİ, hükümetlerin uyguladıkları politikalara ve tesviklere baglı olacaktır. Tüm ifadeler doğru olduğundan Doğru cevap C'dir.
Soru 100
Elektirik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında ilk sırada hangisi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kömür
B
Doğal gaz
C
Nükleer
D
Petrol
E
Yenilebilir
Açıklama:
Elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında ise kömürün ilk sırada olduğunu ve önümüzdeki 20 yılda da ilk sırada olacağı tahmin edilmektedir. Benzer şekilde doğal gaz da mevcut payını koruyacak gibi görünmektedir.
Soru 101
Yerkürede mevcut olan suyun %’de kaçı varolan doğal formuyla insan kullanımına uygun değildir.
Seçenekler
A
% 90’ı
B
% 79’u
C
% 99’u
D
% 80’i
E
% 69’u
Açıklama:
Tüm su kütlesinin sadece % 0.001’i atmosferdedir. Küresel su döngüsünde bu kadar az miktardaki su, çökelme yoluyla yeryüzü sularınn oluşması- nı sağlamaktadır. Su, katı, sıvı ve gaz fazlarında yerkürede farklı yerlerde bulunmaktadır (buzullarda, yüzey ve yeraltı sularında, havada). Öte yandan yerkürede mevcut olan suyun % 99’u varolan doğal formuyla insan kullanımına uygun değildir. Dolayısıyla insanlar, bitkiler ve hayvanların kullanımı için yarıştıkları su miktarı toplamın sadece %1’idir. İnsan nüfusu ve endüstriyelleşmenin artması su kullanımını da arttırmaktadır.
Soru 102
Dünyanın etrafını sarmalayan gaz karışımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Termosfer
B
Atmosfer
C
Troposfer
D
Strofosfer
E
Mezosfer
Açıklama:
Dünyanın etrafını sarmalayan gaz karışımına atmosfer denir. Atmosfer, gezegenimiz için koruyucu bir kalkan görevi görmektedir. Dünyamızın etrafındaki atmosfer tabakasının farklı katmanlarında bu yüksek enerjili ışınlar tutularak yeryüzüne ulaşmaları engellenir. Atmosferin katmanları, yeryüzünü çevreleyen ve her birinin işlevi farklı olan gaz katmanlarıdır. Bu katmanlar; troposfer, stratosfer, mezosfer, termosfer ve ekzosfer tabakalarıdır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de hava kirliliğine neden olan önemli endüstri türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gübre
B
Demir çelik
C
Çimento
D
Petrokimya
E
Meteorolojik etkenler
Açıklama:
Endüstriyel tesislerin kurulumunda yerleri ile ilgili yapılan yanlış seçimler, atık gazların uygun kontrol teknikleri kullanılmadan atmosphere salınması, bu bölgelerde hava kirliliğinin de önemli bir problem olmasına neden olmuştur. Türkiye’de hava kirliğine neden olan önemli endüstri türleri; enerji, gübre, demir çelik, şeker, çimento, petrokimya, metal endüstrisidir.
Soru 104
Genellikle nükleer atıkların depolannamsı kaynaklı oluşan kirliliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Radyoaktivite
B
Sedimanlar
C
Asitler
D
Ağır metaller
E
Nutrientler
Açıklama:
Genellikle nükleer atıkların deponamsı kaynaklı oluşan bir kirliliktir. İnsan sağlığına önemli olumsuz etkileri vadır. Nükleer güç santrallerinden, askeri tesisler- den ve doğal kaynaklardan kaynaklı kontaminasyon önemli kaynaklarıdır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi su kirliliğinin ekosisteme etkilerindendir?
Seçenekler
A
Kirlenmiş suları temizlemek
B
Zarar gören rekreasyon alanları nedeniyle oluşan turizm kayıpları
C
Petrol sızıntıları
D
Hastalıkların tedavisi için yapılan sağlık harcamaları,
E
Kirlenme nedeniyle oluşan hastalıkları
Açıklama:
Oksijen tüketen alg gibi organizmaların ortamda çoğalmalarına neden olarak balıkların ve diğer su canlılarının ölümüne yol açar. Öte yandan petrol sızıntıları nedeniyle denizler kirlenmekte ve deniz ekosistemi zarar görmektedir. Türleri tehlike altında olan canlılar da olmak üzere, bu tür bir petrol sızıntısını takip eden 6 ay içinde binler mertebesinde canlı (kuşlar, kaplumbağalar, balıklar) hayatını kaybetmektedir.
Soru 106
Topraktaki kirletcilerin mikrobiyolojik olarak giderilmesinde aşağıdakilerden hangisi etken değildir?
Seçenekler
A
Nem içeriği
B
PH değeri
C
Sıcaklık
D
Mikrobiyolojik yapısı
E
Toksik atıklar
Açıklama:
Topraktaki kirletcilerin mikrobiyolojik olarak giderilmesinde toprağın nem içeriği, pH değeri, sıcaklık ve mikrobiyolojik yapısı önemlidir. Bu tür parametrelere bağlı olarak mikroorganizmalar, topraktaki kimyasal kirleticilerin biyodegradasyonunu sağlarlar. Dekontaminasyon yöntemleri içinde çevresel açıdan en kabul edilebilir teknik mikroorganizmalar yoluyla gerçekleştirilen biyodegredasyon yöntemidir. Bu yöntem biyoremedisyon olarak adlandırılır.
Soru 107
I. İnsan nüfusu artışı
II. Kentleşme
III.Sürdürülebilirlik
IV.Küresel perspektif
V. Değerler ve bilgi
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlayabilmek için yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangilerini anlamak analiz etmek gerekmektedir?
II. Kentleşme
III.Sürdürülebilirlik
IV.Küresel perspektif
V. Değerler ve bilgi
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlayabilmek için yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangilerini anlamak analiz etmek gerekmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
I-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Çevre bilimini ve çevre sorunlarını anlayabilmek öncelikle olarak beş önemli anahtar konuyu anlamamız gerekir: Bunlar; insan nüfusu artışı, kentleşme, sürdürülebilirlik, küresel perspektif ve değerler ve bilgidir
Soru 108
“Atmosferde toz, gaz, duman, koku, buhar şeklinde bulunabilecek olan kirleticilerin insan ve diğer canlılar ile eşyaya zarar verici miktarlara yükselmesidir.”
Yukarıda ifade edilen çevre kirliliği aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda ifade edilen çevre kirliliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hava kirliliği
B
Su kirliliği
C
Toprak kirliliği
D
Doğal kaynaklar kirliliği
E
Kimyasal kirlilik
Açıklama:
Hava kirliliği: Atmosferde toz, gaz, duman, koku, buhar şeklinde bulunabilecek olan kirleticilerin insan ve diğer canlılar ile eşyaya zarar verici miktarlara yükselmesidir
Soru 109
“Yeryüzünden uzaya giden infrared radyasyonunun bazı gazlar tarafından absorlanması nedeniyle oluşan ısınmadır. Bu gazlar; CO2, metan, su buharı, CFCs, ozondur. Bu gazlardan en önemlisi son yıllarda insan aktiviteleri sonucu atmosferdeki derişimi hızla artan CO2’dir. Bu sebeple yıllık küresel ortalama sıcaklıklar artmakta ve bu da iklimi etkilemektedir.”
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ozon tabakasında bozulma
B
Küresel kirlilik
C
Sera etkisi
D
Su kirliliği
E
Toprak kirliliği
Açıklama:
Sera etkisi: En basit ifadeyle yeryüzünden uzaya giden infrared radyasyonunun bazı gazlar tarafından absorlanması nedeniyle oluşan ısınmadır. Bu gazlar; CO2, metan, su buharı, CFCs, ozondur. Bu gazlardan en önemlisi son yıllarda insan aktiviteleri sonucu atmosferdeki derişimi hızla artan CO2’dir. Bu sebeple yıllık küresel ortalama sıcaklıklar artmakta ve bu da iklimi etkilemektedir.
Soru 110
I.Karbon monoksit
II.Karbon dioksit
III.Kükürt dioksit
IV.Azot dioksit
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gaz fazı kirleticilerindendir?
II.Karbon dioksit
III.Kükürt dioksit
IV.Azot dioksit
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri gaz fazı kirleticilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Karbon monoksit, karbon dioksit, kükürt dioksit, azot dioksit gaz fazı kirleticilerinden bazılarıdır.
Soru 111
“Oda koşullarında buhar basınçları yüksek olan ve bu nedenle kolayca buharlaşabilen ve suda çözünürlükleri az olan bileşiklerdir. Sahip oldukları toksik ve kanserojenik özelliklerinden dolayı oldukça önemlidirler. Örneğin bu grup bileşik içinde yer alan ve kentsel ortamlarda kaynakları bulunan benzene molekülü IARC tarafından Grup 1 kanserojen ilan edilmiştir.”
Yukarıda ifade edilen kirletici madde grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda ifade edilen kirletici madde grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gaz fazı kirleticileri
B
Uçucu organik bileşikler
C
Ozon
D
Partikül madde
E
Toksik maddeler
Açıklama:
Uçucu organik bileşikler bileşikler (UOB), oda koşullarında buhar basınçları yüksek olan ve bu nedenle kolayca buharlaşabilen ve suda çözünürlükleri az olan bileşiklerdir. Uçucu organik bileşikler sahip oldukları toksik ve kanserojenik özelliklerinden dolayı oldukça önemlidirler. Örneğin bu grup bileşik içinde yer alan ve kentsel ortamlarda kaynakları bulunan benzene molekülü IARC tarafından Grup 1 kanserojen ilan edilmiştir.
Soru 112
I.Kirletici kaynağın sabit ya da hareketli oluşu
II.Kaynaktan atılan kirletici miktarı
III.Kirleticinin hangi fazda olduğu (katı, sıvı, gaz), fiziksel ve kimyasal özellikleri
IV.Kirleticinin içinde bulunduğu ortamdaki diğer maddelerin türü ve şekli
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri hava kirliliğinin kontrol tekniklerinin seçiminde rol oynayan parametreler arasında yer almaktadır?
II.Kaynaktan atılan kirletici miktarı
III.Kirleticinin hangi fazda olduğu (katı, sıvı, gaz), fiziksel ve kimyasal özellikleri
IV.Kirleticinin içinde bulunduğu ortamdaki diğer maddelerin türü ve şekli
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri hava kirliliğinin kontrol tekniklerinin seçiminde rol oynayan parametreler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Hava kirliliğinin kontrol tekniklerinin seçiminde rol oynayan parametreler şunlardır: kirletici kaynağın sabit ya da hareketli oluşu, kaynaktan atılan kirletici miktarı, kirleticinin hangi fazda olduğu (katı, sıvı, gaz), fiziksel ve kimyasal özellikleri, kirleticinin içinde bulunduğu ortamdaki diğer maddelerin türü ve şekli.
Soru 113
I.Çözünmüş oksijen
II.Biyokimyasal oksijen ihtiyacı
III.Askıda katı madde
IV.Bulaşıcı bakteri ve virüsle
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su kalitesi ölçütleri arasındadır?
II.Biyokimyasal oksijen ihtiyacı
III.Askıda katı madde
IV.Bulaşıcı bakteri ve virüsle
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su kalitesi ölçütleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I-III
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Birçok su kalitesi parametresi olmakla birlikte aşağıda listelenen parametreler önemli su kalesi ölçütleridir: Akarsularda, göllerde ve diğer su ortamlarında su kalitesinin ana belirleyicisi “çözünmüş oksijen”dir. Su ortamlarına yapılan çeşitli deşarjların kirlilik potansiyelini belirten ana parametre “oksijen ihtiyacı” özellikle de “biyokimyasal oksijen ihtiyacı”dır. “Askıda katı madde”, doğal sularda göze hoş görünmez ve çözünmüş katıları da içeren toplam katıların bir kısmı sucul yasama ve bu suyu içen insanlara önemli ölçüde zarar verebilir. Akarsu ve göllerde “azot” önemli bir su kalitesi ölçütüdür. İnsan sağlığı açısından oldukça önemli olan “bulaşıcı bakteri ve virüsler” diğer bir önemli su kalitesi parametresidir.
Soru 114
I.Ölü organik madde ve patojenler
II.Organik kimyasallar
III.Nutrientler
IV.Ağır metaller
V.Asitler
Yukarıda verilen bulgulardan hangisi ya da hangileri suyun kirlenmesine neden olan kirleticiler ve kaynaklarına örnektir?
II.Organik kimyasallar
III.Nutrientler
IV.Ağır metaller
V.Asitler
Yukarıda verilen bulgulardan hangisi ya da hangileri suyun kirlenmesine neden olan kirleticiler ve kaynaklarına örnektir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Suyun kirlenmesine neden olan kirleticiler ve kaynaklarına şu örnekler verilebilir: Ölü organik madde ve patojenler, organik kimyasallar, nutrientler, ağır metaller, asitler, sedimanlar, ısı, radyoaktivite.
Soru 115
“Su kalitesini azaltarak toprak kaybına neden olurlar. Erozyon, çeşitli sızıntılar (inşaat alanlarından, tarım arazilerinden) en önemli kaynaklarıdır.”
Yukarıda tanımlanan aşağıdaki kirletici kaynaklardan hangisidir?
Yukarıda tanımlanan aşağıdaki kirletici kaynaklardan hangisidir?
Seçenekler
A
Ağır metaller
B
Asitler
C
Nutrientler
D
Sedimanlar
E
Radyoaktif maddeler
Açıklama:
Sedimanlar: Su kalitesini azaltarak toprak kaybına neden olurlar. Erozyon, çeşitli sızıntılar (inşaat alanlarından, tarım arazilerinden) en önemli sediman kaynaklarıdır.
Soru 116
I.Fiziksel ve kimyasal arıtma süreçleri II.Biyolojik arıtma süreçleri III.İleri arıtım yöntemleri Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su ve atık su arıtım süreçleri arasındadır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
II-III
D
I-III
E
Yalnız II
Açıklama:
Su ve atık su arıtım süreçleri üç ana başlık altında sınıflandırılabilir: Fiziksel ve kimyasal arıtma süreçleri, biyolojik arıtma süreçleri, ileri arıtım yöntemleri.
Soru 117
Çevre sorunlarının fark edilmeye başlandığı ve çevreci yaklaşımların en çok kutuplaştığı yıllar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1930’lu yıllar
B
1950’li yıllar
C
1960’lı yıllar
D
1980’li yıllar
E
2000’li yıllar
Açıklama:
1960’lı ve 70’lı yıllarda, uygarlıktaki gelişmelere paralel olarak potansiyel ve mevcut çevre problemleri fark edilmeye başlanmış ve bu konuda bir duyarlılık oluşmuştur. O yıllarda çevreci yaklaşımlar belki de günümüzde olduğundan daha fazla kutuplaşmış sayılabilirdi. Bir grup, çevrenin ve doğal kaynakların olduğu şekliyle korunması gerektiği fikrini savunmaktaydı. Diğer grup, çevreye yaklaşımımızı değiştirmezsek dünyanın yok olacağını, sosyal ve ekonomik gelişmelerin çevrenin harap edilmesine ve bu durumun başta insan soyu olmak üzere diğer türlerin yok olmasına neden olacağını savunuyordu. Bazı çevreciler ise bilimi problemin bir parçası olarak görüyorlardı. Bu durum aşırı çevreci düşüncelerin ilerlemeye, uygarlık ve teknolojiye karşı olduklarını düşünen başka bir karşıt düşüncenin doğmasına neden olmuştu. Karşıt düşüncede olan bu grup, çevre için endişelenmenin kötü olduğunu bile savunuyorlardı. Tüm bunlara rağmen çevresel sorunlara yaklaşımlarla ilgili gelişmeler kaydedilmiştir. Pek çok ulus; ilk çevre yasalarını oluşturmuş, çevresel sorunlara çözüm üretmek, tehlike altındaki türleri korumak amacıyla çevre ajanslarını kurmuşlardır.Doğru cevap C'dir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi çevre biliminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çevre sorunlarına analitik ve disiplinler arası yaklaşır
B
Tarihsel ve kültürel değerleri dikkate alır
C
Doğa bilimleri ile çevresel etiği birleştirir
D
Doğa her şeyin üzerindedir
E
Antropoloji ve ekonomi içerir
Açıklama:
Çevre bilimi, çevresel sorunları analitik ve disiplinler arası bir yaklaşımla ele alan ve bu doğrultuda bilgi üreten bir bilimdir. Çevre bilimi, pekçok disiplini birleştiren ve modern medeniyetin önemli konularının yanında eski medeniyetlerin insan ve çevresiyle ilişkili felsefi yaklaşımları da içine almaktadır. Çevre Bilimi uygulamaları ve temel anlayışları doğa bilimleri üzerine kurulmakla birlikte; antropoloji, ekonomi, tarih, sosyoloji ve çevre felsefesini de içermektedir. Çevresel problemlere üreteceğimiz çözümlerin ve bilginin tarihsel ve kültürel değerleri dikkate alacak şekilde olması gereklidir. Dolayısıyla çevre bilimi doğa bilimlerini; çevresel etik, çevresel ekonomi, çevresel yasalar, çevresel etki ve çevre planlaması ile birleştirmektedir. Sonuç olarak çevre bilimi, insan ve çevre ilişkisinin tüm yönlerini kapsayan bir bilim dalıdır.Doğru cevap D'dir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi ikincil enerji kaynağına örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Biyokütle
B
Nükleer enerji
C
Elektrik
D
Petrol
E
Jeotermal enerji
Açıklama:
Enerji kaynakları birincil ve ikincil enerji kaynakları olarak ikiye ayrılırlar. Birincil enerji, herhangi bir enerji dönüşümünden henüz geçmemiş enerjidir. Fosil yakıtlar, biyokütle, jeotermal enerji, nükleer enerji, güneş enerjisi, gelgit enerjisi, dalga enerjisi ve rüzgar enerjisi birincil enerji kaynaklarıdır. Eğer enerji bir diğer enerji biçimine dönüştürülüyorsa ikincil enerji adını alır. Kömür, petrol, doğal gaz ve rüzgar gibi birincil enerji kaynaklarından dönüştürülen elektrik, ikincil enerji kaynağına örnek olarak verilebilir.
Soru 120
Aşağıdaki hangisi elektrik üretiminde dünyada en çok kullanılan birincil enerji kaynağıdır?
Seçenekler
A
Petrol
B
Kömür
C
Doğalgaz
D
Nükleer enerji
E
Rüzgar
Açıklama:
Elektrik üretiminde kullanılan dünya enerji kaynaklarının paylarına bakıldığında kömürün ilk sırada olduğunu ve önümüzdeki 20 yılda da ilk sırada olacağı tahmin edilmektedir.
Soru 121
Dünyada en çok kullanılan birincil enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğal gaz
B
Kömür
C
Elektrik
D
Güneş enerjisi
E
Petrol
Açıklama:
Petrol, doğal gaz ve kömür gibi yenilenemeyen enerji kaynakları günümüzde dünya enerji üretiminde öncelikli kaynaklardır. Doğalgazın çevreyi daha az kirletmesi nedeniyle enerji üretimindeki payı gün geçtikçe artmaktadır. Dünyanın en çok kullanılan enerji kaynağı petroldür. İkinci sırada kömür, üçüncü sırada doğalgaz gelmektedir.
Soru 122
Suyun atmosfer, _______ ve litosfer arasındaki dolaşımına hidrolojik çevrim denir. Boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi uygundur?
Seçenekler
A
Mezosfer
B
Hidrosfer
C
Troposfer
D
Stratosfer
E
İyonosfer
Açıklama:
Yerküredeki görece fazla miktarından dolayı ucuz bir kaynaktır. Su farklı çevre ortamlarında bir çevrim halindedir. En basit haliyle, su nemli yüzeylerden buharlaşır, yağmur ya da kar olarak tekrar yeryüzüne geri gelir. Suyun bu şekilde atmosfer, hidrosfer ve litosfer arasındaki dolaşımına hidrolojik çevrim denir. Her yıl 500 000 km3 su okyanuslardan buharlaşır. Bu suyun %90’ı okyanuslara geri döner. Bir kısmı yer tabakasına sızar. Güneş enerjisi suyu buharlaştırmakta, buharlaşan su atmosferde yağmur ve kar formuna dönüşerek yeryüzüne düşmektedir.
Soru 123
Su kaynakları en çok hangi amaca yönelik olarak kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Evsel
B
Endüstriyel
C
Taşıma
D
Tarım
E
Enerji üretimim
Açıklama:
Su, yaklaşık %70 oranında tarımsal amaçla kaynaklarından çekilmektedir. Dolayısıyla tarımsal aktiviteler en önemli su kullanımına neden olan aktivitelerdir. Endüstri amaçlı kaynaklardan çekilen su ise dünya genelinde %25 oranındadır. Güç santrallerinde soğutma amaçlı su kullanımı en büyük endüstriyel su kullanımı kalemini oluşturmaktadır. Evsel amaçlı su kullanımı ise geri kalan kısmı oluşturmaktadır. Evsel kullanım; içme, pişirme ve yıkama amaçlıdır.Doğru cevap D'dir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi atmosferde sabit oranlarda bulunan gazlardan biridir?
Seçenekler
A
Argon
B
Helyum
C
Neon
D
Metan
E
Kripton
Açıklama:
Hacimsel olarak kuru atmosfer bileşimi | |
Gaz | yüzde % |
Azot, N2 | 78.084% |
Oksijen, O2 | 20.946% |
Argon, Ar | 0.934% |
Değişken bileşim (ppm olarak) | |
karbondioksit, CO2 | 383 |
Neon, Ne | 18.18 |
Helyum, He | 5.24 |
Metan, CH4 | 1.7 |
Kripton, Kr | 1.14 |
Hidrojen, H2 | 0.55 |
Su | |
Su buharı | Çok değişken; yaklaşık 1% |
Hava, atmosferi meydana getiren gazların karışımıdır. Hacim olarak %78.09 azot, %20 oksijen, %0.93 argon ve % 0.03 karbondioksit bulunan havada, çok küçük miktarlarda diğer gazlar da bulunmaktadır. Ayrıca havada %5’e varan düzeyde su buharı bulunsa da su buharı derişimi çok değişken olduğundan belli bir yüzdeyle ifadesi mümkün değildir.Doğru cevap A'dır.
Soru 125
Ülkemizde hava kalitesinin korunmasına yönelik kapsamlı bir düzenleme olan “Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği” hangi tarihte yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
7 Ekim 2004
B
2 Kasım 1986
C
22 Kasım 1985
D
6 Haziran 1987
E
7 Ekim 1991
Açıklama:
Ülkemizde hava kalitesinin korunmasına yönelik ilk kapsamlı düzenleme 2 Kasım 1986 yılında yayımlanan “Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’dir.” Bu Yönetmelik’in amacı, her türlü faaliyet sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonları kontrol altına almak; insanı ve çevresini hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumak; hava kirlenmeleri sebebiyle çevrede ortaya çıkan umuma ve komşuluk münasebetlerine önemli zararlar veren olumsuz etkileri gidermek ve bu et- kilerin ortaya çıkmamasını sağlamaktır.Doğru cevap B'dir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel fiziksel ve kimyasal su arıtma yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
İyon değişimi
B
Adsorpsiyon
C
Membran teknolojisi
D
Dezenfeksiyon
E
Flotasyon
Açıklama:
Fiziksel ve Kimyasal Arıtma süreçleri: Fiziksel arıtma suyun içinde mevcut olan katı partiküllerin ve diğer safsızlıkların fiziksel yöntemler kullanılarak arıtılmasıdır. Kimyasal arıtımda ise suya eklenen bazı kimyasallar vasıtasıyla bazı kirleticilerin giderimi sağlanmaktadır. Fiziksel ve kimyasal arıtma süreçlerinde uygulanan yöntemler; ızgaralar, kum tutucular, havalandırma, koagülasyon, çöktürme (sedimantasyon), yüzdürme (flotasyon) ve süzme (filtrasyon) olarak özetlenebilir.
Biyolojik Arıtma Süreçleri: Atık suların içinde bulunan ve kirletici madde olarak tanımlanan askıda ve çözünmüş halde bulunan kirletici maddelerin mikroorganizmalar tarafından oksijenli (aerobik), oksijensiz (anaerobic) ve fakültetif (kısmen aerobik, kısmen anaerobic) şartlarda parçalanmasıdır. Bu parçalanma esnasında kirleticiler, çevresel açıdan zararsız bileşenleri dönüştürülmektedir.
İleri Arıtım yöntemleri: Suların ve atık suların arıtılmasında kullanılan fiziksel, kim- yasal arıtma süreçleri ile biyolojik arıtma süreçleri bazen bazı kirleticilerin arıtılmasında yeterli olmamaktadır. Bu durumda ileri arıtım yöntemleri olarak adlandırılan kimyasal yükseltgenme, iyon değişimi, adsorpsiyon, membran teknolojisi, dezenfeksiyon ve gaz sıyırma gibi ileri arıtım yöntemleri kullanılmaktadır.Doğru cevap E'dir.
Biyolojik Arıtma Süreçleri: Atık suların içinde bulunan ve kirletici madde olarak tanımlanan askıda ve çözünmüş halde bulunan kirletici maddelerin mikroorganizmalar tarafından oksijenli (aerobik), oksijensiz (anaerobic) ve fakültetif (kısmen aerobik, kısmen anaerobic) şartlarda parçalanmasıdır. Bu parçalanma esnasında kirleticiler, çevresel açıdan zararsız bileşenleri dönüştürülmektedir.
İleri Arıtım yöntemleri: Suların ve atık suların arıtılmasında kullanılan fiziksel, kim- yasal arıtma süreçleri ile biyolojik arıtma süreçleri bazen bazı kirleticilerin arıtılmasında yeterli olmamaktadır. Bu durumda ileri arıtım yöntemleri olarak adlandırılan kimyasal yükseltgenme, iyon değişimi, adsorpsiyon, membran teknolojisi, dezenfeksiyon ve gaz sıyırma gibi ileri arıtım yöntemleri kullanılmaktadır.Doğru cevap E'dir.
Soru 127
Su kirliliğinin kontrolüne yönelik ülkemizde yasal düzenlemeler kapsamında yapılan değişiklikler hangi seçenekte doğru verilmiştir?
I. Toprak ve hava kirlenmesinin önlemesi,
II.Ülkenin dogal ve tarihsel kaynaklarının korunması.
III.Endüstriyel tesislerin bacalarının yükseltilmesi
I. Toprak ve hava kirlenmesinin önlemesi,
II.Ülkenin dogal ve tarihsel kaynaklarının korunması.
III.Endüstriyel tesislerin bacalarının yükseltilmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II, III
D
I,II
E
Yalnız III
Açıklama:
I. Toprak ve hava kirlenmesinin önlemesii,
II.Ülkeniin dogal ve tarihsel kaynaklarının korunması.Su kirliliğinin kontrolüne yöneliiki ülkemiizde yasal düzenlemeler kapsamında yapılan değişikliklerdir
III.Endüstriyel tesislerin bacalarının yükseltilmesi hava kirliliğine ilişkin düzenlemelerdendir.
II.Ülkeniin dogal ve tarihsel kaynaklarının korunması.Su kirliliğinin kontrolüne yöneliiki ülkemiizde yasal düzenlemeler kapsamında yapılan değişikliklerdir
III.Endüstriyel tesislerin bacalarının yükseltilmesi hava kirliliğine ilişkin düzenlemelerdendir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğinde ikincil kontrol tekniklerinin seçiminde rol oynayan parametrelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kirletici kaynağın sabit ya da hareketli oluşu
B
Kaynaktan atılan kirletici miktarı
C
Kirletici oluşumuna neden olan işlem türü (yanma gibi sıcak öğütme kırma gibi soğuk işlemler),
D
Kirleticinin hangi fazda olduğu (katı, sıvı, gaz), fiziksel ve kimyasal özellikleri
E
Kirleticinin içinde bulunduğu ortamdaki diğer maddelerin ağırlığı
Açıklama:
ikincil kontrol tekniklerinin seçiminde rol oynayan parametreler aşağıda özetlenebilir;
- Kirletici kaynağın sabit ya da hareketli oluşu,
- Kaynaktan atılan kirletici miktarı,
- Kirletici oluşumuna neden olan işlem türü (yanma gibi sıcak öğütme kırma gibi soğuk işlemler),
- Kirleticinin hangi fazda olduğu (katı, sıvı, gaz), fiziksel ve kimyasal özellikleri,
- Kirleticinin içinde bulunduğu ortamdaki diğer maddelerin türü ve şekli.
Soru 129
Asitler suyun kirlenmesine nasıl katkıda bulunurlar?
Seçenekler
A
Tarımsal, endüstriyel ve kentsel kaynaklı işlemler
B
Tarımsal pestisit ve herbisit kullanımı, endüstriyel işlemler
C
Tarımsal atıklar, çöp, insan ve hayvan dışkıları, kanalizasyon
D
Madencilik ve bazı diğer endüstriyel süreçler
E
Tarımsal ve evsel kullanım kaynaklı fosfor ve azot kullanımı ve
kanalizasyon
kanalizasyon
Açıklama:
Asitler: Kömür çıkarılan pek çok alanda ve maden işletmesinde asit drenajı önemli bir sorundur. Madencilik ve bazı diğer endüstriyel süreçler önemli kaynaklardır.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel ve kimyasal arıtma süreçlerinde uygulanan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Süzme (filtrasyon)
B
Karıştırma
C
Yüzdürme (flotasyon)
D
Çöktürme (sedimantasyon),
E
Kum tutucular
Açıklama:
Fiziksel ve kimyasal arıtma süreçlerinde uygulanan yöntemler; ızgaralar, kum tutucular, havalandırma, koagülasyon, çöktürme (sedimantasyon), yüzdürme (flotasyon) ve süzme (filtrasyon) olarak özetlenebilir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi toprakta doğal olarak bulunan mikroorganizmaların sayılarının ve aktivitelerinin dışarıdan arttırılması yöntemidir?
Seçenekler
A
Toprağın yıkanması
B
Toprağı başka bir yere transfer etmek
C
Biyodegredasyon
D
Fotosentez
E
Fitoremedisyon
Açıklama:
Yerinde yapılan toprak kirletici giderim metodlarında ise toprağın kazılıp başka bir yere transferi gerekmemektedir. Bu metodlar arasında yer alan yerinde biyodegredasyon toprakta doğal olarak bulunan mikroorganizmaların sayılarının ve aktvitilerinin dışarıdan arttırılmasıdır.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal, endüstriyel ve kentsel kaynaklı işlemlerin neden olduğu ayrıca ekosisteme ve insan sağlığına zarar veren suyun kirlenmesine neden olan kirleticilere örnek olarak verilir?
Seçenekler
A
Organik kimyasallar
B
Nutrientler
C
Sedimanlar
D
Asitler
E
Ağır metaller
Açıklama:
Ağır metaller: Ekosisteme ve insan sağlığına zarar verirler. Tarımsal, endüstriyel ve kentsel kaynaklı işlemler ağır metaller için önemli kaynaklardır.
Soru 133
En önemli doğal kaynağı volkan patlamaları olan ve enerji üretimi amacıyla kömürün termik santrallerde yakılması ile de oluşan gaz fazı kirleticisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kükürt dioksit (SO2)
B
Karbon dioksit (CO2)
C
Karbon monoksit (CO)
D
Ozon (O3)
E
Azot dioksit (NO2)
Açıklama:
En önemli doğal kaynağı volkan patlamalarıdır. Kentsel ortamlardaki en önemli kaynağı evsel ısınmada kullanılan kömür yakılmasıdır. Endüstriyel bölgelerde ise enerji üretimi amacıyla kömürün termik santrallerde yakılması önemli miktarlarda SO2 gazının atmosphere salınmasına neden olmaktadır.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynaklı hava kirliliğine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Orman yangınları
B
Bitki örtüsü ve doğanın tahrip edilmesi
C
Yanardağ patlamaları
D
Katı yakıt yakılması
E
Toz fırtınaları
Açıklama:
Hava kirleticiler, doğal ve insan kaynaklı (antropojenik) olarak ortama salınmaktadır. Toz fırtınaları, yanardağ patlamaları doğal kaynaklara örnek olarak gösterilebilir. İnsan kaynaklı hava kirliliği ise katı yakıt yakılması, trafik gibi insan aktivitelerden kaynaklanan kirliliktir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi önemli su kalitesi ölçütlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çözünmüş oksijen
B
Biyokimyasal oksijen ihtiyacı
C
Karbon
D
Bulaşıcı bakteri ve virüsler
E
Askıda katı madde
Açıklama:
Bir çok su kalitesi parametresi olmakla birlikte aşağıda listelenen parametreler önemli su
kalitesi ölçütleridir.
• Akarsularda, göllerde ve diğer su ortamlarında su kalitesinin ana belirleyicisi “çözünmüş
oksijen”dir.
• Su ortamlarına yapılan çeşitli deşarjların kirlilik potansiyelini belirten ana parametre
“oksijen ihtiyacı” özellikle de “biyokimyasal oksijen ihtiyacı”dır.
• “Askıda katı madde”, doğal sularda göze hoş görünmez ve çözünmüş katıları da
içeren toplam katıların bir kısmı sucul yaşama ve bu suyu içen insanlara önemli
ölçüde zarar verebilir.
• Akarsu ve göllerde “azot” önemli bir su kalitesi ölçütüdür.
• İnsan sağlığı açısından oldukça önemli olan “bulaşıcı bakteri ve virüsler” diğer bir
önemli su kalitesi parametresidir.
kalitesi ölçütleridir.
• Akarsularda, göllerde ve diğer su ortamlarında su kalitesinin ana belirleyicisi “çözünmüş
oksijen”dir.
• Su ortamlarına yapılan çeşitli deşarjların kirlilik potansiyelini belirten ana parametre
“oksijen ihtiyacı” özellikle de “biyokimyasal oksijen ihtiyacı”dır.
• “Askıda katı madde”, doğal sularda göze hoş görünmez ve çözünmüş katıları da
içeren toplam katıların bir kısmı sucul yaşama ve bu suyu içen insanlara önemli
ölçüde zarar verebilir.
• Akarsu ve göllerde “azot” önemli bir su kalitesi ölçütüdür.
• İnsan sağlığı açısından oldukça önemli olan “bulaşıcı bakteri ve virüsler” diğer bir
önemli su kalitesi parametresidir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi çevresel problemlerin kontrol edilmesindeki en önemli parametredir?
Seçenekler
A
İnsan nüfusu artışı
B
Kentleşme
C
Sürdürülebilirlik
D
Küresel perspektif
E
Endüstriyelleşme
Açıklama:
İnsan nüfusundaki en büyük artış 20.yüzyılda gerçekleşmiştir. Nüfus artışı çevresel sorunların anlaşılmasındaki en önemli parametredir.
Soru 137
Varlığı biyolojik oksijen ihtiyacının artmasına ve hastalıklara neden ve önemli kaynakları tarımsal atıklar, çöp, insan ve hayvan dışkıları, kanalizasyon olan su kirleticiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik kimyasallar
B
Ölü organik madde ve patojenler
C
Nutrientler
D
Asitler
E
Sedimanlar
Açıklama:
Ölü organik madde ve patojenler: Bu kirleticilerin varlığı biyolojik oksijen ihtiyacının
artmasına ve hastalıklara neden olur. Tarımsal atıklar, çöp, insan ve hayvan dışkıları,
kanalizasyon önemli kaynaklarıdır.
artmasına ve hastalıklara neden olur. Tarımsal atıklar, çöp, insan ve hayvan dışkıları,
kanalizasyon önemli kaynaklarıdır.
Ünite 8
Soru 1
Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamında, aşağıdakilerden hangisi dünya ekosisteminde çevre koruma faaliyetlerinin temel amaçlarıından biri değildir?
Seçenekler
A
biyosferin korunması
B
atmosferin korunması
C
hidrosferin korunması
D
litosferin korunması
E
astenosferin korunması
Açıklama:
Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamında, dünya ekosisteminde çevre koruma faaliyetlerinin temel amaçları şunlardır:
• Biyosferin korunması (fauna ve floranın korunması, biyolojik çeşitliliği yok edecek faaliyetlerin engellenmesi, gürültü, koku ve görüntü gibi canlılar üzerinde
olumsuz etki yapan estetik kirliliğin azaltılması, planların doğayla uyumlu yapılması ve uygulanması)
• Atmosferin korunması (küresel ısınma etkilerinin azaltılması, hava kirliliğinin önlenmesi, iç ve dış ortam havasının, iklimin, ozon tabakası ile birlikte atmosferin
diğer tabakalarının korunması)
• Hidrosferin korunması (içme ve kullanma suyu ile yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarının korunması, sucul ekosistemlerde kirliliğin ve etkilerinin azaltılması, su döngüsünün sağlıklı bir şekilde devam etmesini engelleyecek faaliyetlerin azaltılması)
• Litosferin korunması (toprağın doğal yapısının korunması, entegre atık yönetimi
ile kirliliğin engellenmesi, gübre ve pestisitlerde organik tarım alternatiflerinin seçilmesi, erozyonla ve çölleşme ile mücadele)
Astenosfer: Mantonun, yerkabuğuna yakın olan üst kısmıdır. Yerkabuğunun hemen altında yer alır.
• Biyosferin korunması (fauna ve floranın korunması, biyolojik çeşitliliği yok edecek faaliyetlerin engellenmesi, gürültü, koku ve görüntü gibi canlılar üzerinde
olumsuz etki yapan estetik kirliliğin azaltılması, planların doğayla uyumlu yapılması ve uygulanması)
• Atmosferin korunması (küresel ısınma etkilerinin azaltılması, hava kirliliğinin önlenmesi, iç ve dış ortam havasının, iklimin, ozon tabakası ile birlikte atmosferin
diğer tabakalarının korunması)
• Hidrosferin korunması (içme ve kullanma suyu ile yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarının korunması, sucul ekosistemlerde kirliliğin ve etkilerinin azaltılması, su döngüsünün sağlıklı bir şekilde devam etmesini engelleyecek faaliyetlerin azaltılması)
• Litosferin korunması (toprağın doğal yapısının korunması, entegre atık yönetimi
ile kirliliğin engellenmesi, gübre ve pestisitlerde organik tarım alternatiflerinin seçilmesi, erozyonla ve çölleşme ile mücadele)
Astenosfer: Mantonun, yerkabuğuna yakın olan üst kısmıdır. Yerkabuğunun hemen altında yer alır.
Soru 2
- Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma tedbirlerinin saptanması
- Bölgede kullanılabilecek alternatif enerji kaynaklarının saptanması
- Gürültü, koku ve görüntü kirliliği gibi estetik problemlerin ortaya konulması ve oluşabilecek değişimlerin tespit edilmesi
Planlanan bir faaliyetin çevreye yapacağı doğrudan ve dolaylı etkilerinin belirlenmesi amacı ile yapılacak çalışmalarda yukarıdaki hususlardan hangilerine dikkat edilmelidir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Planlanan bir faaliyetin çevreye yapacağı doğrudan ve dolaylı etkilerinin belirlenmesi
amacı ile yapılacak çalışmalarda aşağıdaki bazı hususlara dikkat edilmelidir:
• Bölgeye ait tüm kirletici parametrelerin özellikleri ve miktarının belirlenmesi ve
kirlilik problemlerinin ortaya konulması
• Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma
tedbirlerinin saptanması
• Bölgedeki sucul ekosistemlerin (yüzey suları ve yeraltı su kaynakları) potansiyelinin
saptanması, mevcut su kalitesi ve kalitede beklenen değişimlerin belirlenmesi
• Hava kalitesinin tespit edilmesi ve emisyon envanterlerinin çıkartılması
• Gürültü, koku ve görüntü kirliliği gibi estetik problemlerin ortaya konulması ve
oluşabilecek değişimlerin tespit edilmesi
• Sosyoekonomik durum envanterlerinin çıkarılması ve kültürel kaynakların tanımlanması
• Mevzuatlarda tabi olunması gereken su, hava, toprak ve diğer kalite standartları ile
yönetmeliklerin tespit edilmesi ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi
amacı ile yapılacak çalışmalarda aşağıdaki bazı hususlara dikkat edilmelidir:
• Bölgeye ait tüm kirletici parametrelerin özellikleri ve miktarının belirlenmesi ve
kirlilik problemlerinin ortaya konulması
• Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma
tedbirlerinin saptanması
• Bölgedeki sucul ekosistemlerin (yüzey suları ve yeraltı su kaynakları) potansiyelinin
saptanması, mevcut su kalitesi ve kalitede beklenen değişimlerin belirlenmesi
• Hava kalitesinin tespit edilmesi ve emisyon envanterlerinin çıkartılması
• Gürültü, koku ve görüntü kirliliği gibi estetik problemlerin ortaya konulması ve
oluşabilecek değişimlerin tespit edilmesi
• Sosyoekonomik durum envanterlerinin çıkarılması ve kültürel kaynakların tanımlanması
• Mevzuatlarda tabi olunması gereken su, hava, toprak ve diğer kalite standartları ile
yönetmeliklerin tespit edilmesi ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi
Soru 3
Dünya mirası olarak kabul edilen aşağıdaki bölgelerden hangisi ülkemizde değildir?
Seçenekler
A
Selimiye Camii ve Külliyesi
B
Kapadokya
C
Hattuşaş
D
Pamukkale
E
Hoca Ahmet Yesevi Türbesi
Açıklama:
Hoca Ahmet Yesevi Türbesi Kazakistan'da yer alan bir Dünya mirasıdır.
Soru 4
Kuş Cenneti ve Kaz Dağları milli parklarına sahip olan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adana
B
Balıkesir
C
Çorum
D
Denizli
E
Edirne
Açıklama:
Kuş Cenneti ve Kaz Dağları milli parklarına sahip olan ilimiz Balıkesir'dir.
Soru 5
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) öncülük etmiş olduğu uluslararası sözleşmelerden ozon tabakasının korunması ile ilgili olan sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bonn Sözleşmesi
B
CITES Sözleşmesi
C
Basel Sözleşmesi
D
Montreal Sözleşmesi
E
Viyana Sözleşmesi
Açıklama:
Ozon Tabakasının Korunması, 1985 Viyana Sözleşmesi'nde yer almaktadır.
Soru 6
Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek, devletin ve vatandaşların ödevidir” şeklinde ifade edilen yasa aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Çevre Politikası Kanunu
B
Birleşmiş Milletler Çevre Programı
C
Brundlandt Komisyonu Ortak Geleceğimiz Raporu
D
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
E
Çevre ve Kalkınma Zirvesi Gündem 21 Raporu
Açıklama:
Türkiye’de çevre koruma kavramı, Anayasa’nın 56. maddesinde “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek, devletin ve vatandaşların ödevidir” şeklinde ifade edilmektedir.
Soru 7
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın öncülük ettiği sözleşmelerden kronolojik olarak en önce ortaya çıkan sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
B
Nesli Tehlike Altındaki Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticareti
C
Ozon Tabakasını İncelten Maddeler
D
Ozon Tabakasının Korunması
E
Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunması
Açıklama:
UNEP, çevre korumaya yönelik çok önemli uluslararası sözleşmelere öncülük yapmıştır. Bu sözleşmelerden bazıları şunlardır:
• 1973-Nesli Tehlike Altındaki Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticareti CITES Sözleşmesi
• 1979-Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunması, Bonn Sözleşmesi,
• 1985-Ozon Tabakasının Korunması, Viyana Sözleşmesi
• 1987- Ozon Tabakasını İncelten Maddeler, Montreal Protokolü
• 1989-Tehlikeli Atıkların Sınırötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolü, Basel Sözleşmesi
• 2000-Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
• 1973-Nesli Tehlike Altındaki Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticareti CITES Sözleşmesi
• 1979-Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunması, Bonn Sözleşmesi,
• 1985-Ozon Tabakasının Korunması, Viyana Sözleşmesi
• 1987- Ozon Tabakasını İncelten Maddeler, Montreal Protokolü
• 1989-Tehlikeli Atıkların Sınırötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolü, Basel Sözleşmesi
• 2000-Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
Soru 8
Bakanlık, gerekli hallerde ÇED Gereklidir veya ÇED Gerekli Değildir konusundaki karar için yetki genişliği esasına göre sınırlı bir şekilde yetkisini ...'ya devredebilir.
Boşluğa gelmesi gereken yönetim basamağı aşağıdakilerden hangisidir?
Boşluğa gelmesi gereken yönetim basamağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhtarlık
B
Belediyeler
C
Kaymakamlık
D
İl Özel İdaresi
E
Valilik
Açıklama:
ÇED Yönetmeliği’ne tabi olan projeler hakkında ÇED Gereklidir, ÇED Gerekli Değildir, ÇED Olumlu, ÇED Olumsuz kararlarını verme yetkisi Bakanlığa ait olup, gerekli hallerde ÇED Gereklidir veya ÇED Gerekli Değildir konusundaki karar için yetki genişliği esasına göre sınırlı bir şekilde yetkisini Valiliklere devredebilir
Soru 9
Ekosistem değerlendirme raporları ile ilişkili olarak proje alanında bulunan canlılar sınıflandırıldığında hangi sınıftaki canlılar için önlem alınmasına gerek yoktur?
Seçenekler
A
Endemik
B
Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi büyük olan hassas/zarar görebilir türler
C
Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi çok büyük olan tehlike altındaki türler
D
Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi ekstem safhada kritik derecede tehlike altındaki türler
E
Vahşi yaşamda soyu tükenmiş olarak kayda geçmiş türler
Açıklama:
Vahşi yaşamda soyu tükenmiş olarak kayda geçmiş türler için çevre koruma anlamında ne yazık ki yapılacak herhangi bir çalışma veya alınacak bir tedbir bulunmamaktadır. IUCN listesinde Ex olarak sınıflandırılırlar.
Soru 10
Aşağıdaki koruma alanlarından hangisi diğerlerinden farklı olarak sınıflandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Kültür Varlıkları
B
Milli Parklar
C
Tabiat Parkları
D
Tabiat Anıtları
E
Tabiat Koruma Alanları
Açıklama:
Milli Parklar Kanunu’nun 2’nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3’üncü maddesi uyarınca belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”, “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları” sınıflandırılır. Bunların dışında kalan Kültür Varlıkları, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun içerisinde sınıflandırılır ve bu anlamda diğerlerinden farklıdır.
Soru 11
1972 yılında Stockholm’de Birleşmiş Milletler (BM) tarafından düzenlenen ‘‘İnsan ve Çevre’’ adlı uluslararası konferans ile oluşturulmuş, çevre sorunlarını küresel boyutta ele alacak uluslararası organ hangisidir?
Seçenekler
A
IUCN
B
UNEP
C
WWF
D
DWCT
E
WCS
Açıklama:
UNEP (Birleşmiş Milletler Çevre Programı) çevre korumaya yönelik çok önemli uluslararası sözleşmelere öncülük yapmış olan BM organıdır.
Soru 12
Fauna ve floranın korunması, biyolojik çeşitliliği yok edecek faaliyetlerin engellenmesi hangi çevre koruma faaliyetlerinin konusudur?
Seçenekler
A
Biyosferin korunması
B
Atmosferin korunması
C
Hidrosferin korunması
D
Litosferin korunması
E
Barisferin korunması
Açıklama:
Biyosfer (canlı küre); Dünyada canlıların yaşadığı 16-20 km kalınlığında tabakaya verilen addır. Fauna ve floranın korunması, biyolojik çeşitliliği yok edecek faaliyetlerin engellenmesi biyosferin korunması başılığı altında incelenebilir.
Soru 13
İki veya daha fazla etkenin beraberce olan etkisinin, her birinin tek başına etkisinin toplamından daha fazla olması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplam risk faktörü
B
Bütünleşik tesir
C
Sinerjik etki
D
Değişim katsayısı
E
Ekstrem tepki
Açıklama:
Proje alanı veya çevresinde bulunan farklı kaynaklardan açığa çıkan çeşitli kirleticiler bulundukları ekosistemler üzerinde sinerjik bir etki yaratmaktadır. Bu nedenle tek başına
faaliyet alanı ile ilgili etkiler bir önem arz etmemektedir.
faaliyet alanı ile ilgili etkiler bir önem arz etmemektedir.
Soru 14
Ekosistem değerlendirme raporları kimler tarafından hazırlanır?
Seçenekler
A
Hidrologlar
B
Çevre Mühendisleri
C
Mikrobiyologlar
D
Meteorologlar
E
Fauna uzmanları
Açıklama:
Bitki ekologları ve fauna uzmanları tarafından hazırlanan ekosistem değerlendirme raporlarında; canlı türleri için alternatif yaşam alanlarının bulunup bulunmadığı, yeni yaşam alanlarına türlerin adaptasyon durumları, ekolojik restorasyon önerileri, türlerin ve habitatların izleme planları, faaliyet alanı yakınlarındaki koruma alanları, önemli sulak alanlar, hassas alanlar ve bunların mesafeleri bulunmaktadır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de bulunan milli parklardan biridir?
Seçenekler
A
Bafa Gölü-Aydın
B
Yazılı Kanyon-Isparta
C
Meryemana-İzmir
D
Kazdağı-Balıkesir
E
Ölüdeniz-Muğla
Açıklama:
Balıkesir'de bulunan Kazdağları milli parktır. Diğer şıklardan verilen yerler ise tabiat parkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi tabiatı koruma alanı olarak ayrılacak yerlerde aranacak özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Milli veya milletlerarası seviyede tipik, emsalsiz, nadir, tehlikeye maruz veya kaybolmaya yüz tutmuş ekosistemler, türler barındırmalıdır
B
En az 1000 hektar olmalı ve bu alan bütünüyle koruma ağırlıklı zonlardan meydana gelmelidir
C
Özellikleri ve farklılıkları; bilim, eğitim, araştırma kurumları veya ilgili kuruluşlar tarafından tespit edilmiş olmalıdır
D
Devletin mülkiyetinde olmalıdır
E
Biyolojik veya jeolojik önemli çeşitliliklere, zengin genetik kaynaklara sahip olmalıdır
Açıklama:
Tabiatı koruma alanı olarak ayrılacak yerlerde 1000 hektar gibi sabit bir alan şartı aranmaz, Saha büyüklüğünün korunması gerekli değerlerin hayatlarını uzun süreli olarak devam ettirmelerine yeterli olması şartı aranır.
Soru 17
Ülkenin sağlık şartlarını iyileştirme ve halkın sağlığına zarar veren hastalıklarla mücadele amacıyla çıkartılan kanun hangidir?
Seçenekler
A
Çevre kanunu
B
Tüketicinin korunması hakkında kanun
C
Umumi hıfzısıhha kanunu
D
Türk ceza kanunu
E
İş kanunu
Açıklama:
Umumi Hıfzısıhha Kanunu; halk sağlığını korumak ve hastalıklarla mücadele amacıyla çıkartılmıştır.
Soru 18
Çevreyi olumsuz yönde etkileyebilecek olan tüketim maddelerinin idaresini belli bir disiplin altına alarak havada, suda ve toprakta kalıcı etki gösteren kirleticilerin hayvan ve bitki nesillerini, doğal zenginlikleri ve ekolojik dengeyi bozmasının önlenmesi amacıyla hazırlanan yönetmelik hangisidir?
Seçenekler
A
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
B
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği
C
Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik
D
Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik
E
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
Açıklama:
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği; her türlü atık ve artığın çevreye zarar verecek şekilde, doğrudan veya dolaylı bir biçimde alıcı ortama verilmesi, depolanması, taşınması, uzaklaştırılması ve benzeri faaliyetlerin yasaklanması, çevreyi olumsuz yönde etkileyebilecek olan tüketim maddelerinin idaresini belli bir disiplin altına almak amacıyla hazırlanmış bir yönetmeliktir.
Soru 19
insan sağlığını ve çevreyi, kullanıldıkları bölgelerde buharlaşan ve atmosferde uzun mesafeler boyunca taşınabilen yarı uçucu kimyasal maddelerden koruma amacındaki sözleşme hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlikeli Atıkların Sınır Ötesi Taşınımına ve Bertarafına İlişkin Basel Sözleşmesi
B
Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair (Montreal) Protokolü
C
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
D
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
E
Kalıcı Organik Kirleticiler (KOK) Sözleşmesi
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Çevre Programının (UNEP) Kalıcı Organik Kirleticilere ilişkin Stockholm Sözleşmesi, 2004 tarihinde yürürlüğe giren küresel nitelikli bir anlaşmadır. KOK’lar, kullanıldıkları bölgelerde buharlaşan ve atmosferde uzun mesafeler boyunca taşınabilen yarı uçucu kimyasal maddelerdir.
Soru 20
1997’de imzalanan Kyoto Protokolü hangi soruna karşı küresel bir tepki gösterilmesi amacıyla hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Dünya kültürel ve doğal mirasının korunması
B
Biyolojik çeşitlilik
C
Tehlikeli atıklar
D
Sera gazları
E
Nesli tehlike altında olan yabani hayvan ve bitki türleri
Açıklama:
Kyoto Protokolü sera gazlarının emisyonlarını azaltmak dolayısıyla iklim değişikliğiyle mücadele konusunda küresel işbirliğine gidilmesi amacıyla düzenlenmiştir. Türkiye protokole 2009 yılında imza atarak taraf olmuştur.
Soru 21
Çevre sorunlarını sosyal, ekonomik, kültürel konular ve problemlerle ilişkilendirerek küresel boyutta çözüm önerileri için yol gösteren ilk çalışma hangisidir?
Seçenekler
A
Ortak Geleceğimiz
B
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)
C
‘‘İnsan ve Çevre’'
D
Temiz Hava Kanunu
E
Temiz Su Kanunu
Açıklama:
1987 yılında, Brundlandt Komisyonu tarafından hazırlanan çevre sorunlarını sosyal, ekonomik, kültürel konular ve problemlerle ilişkilendirerek küresel boyutta çözüm önerileri için yol gösteren ilk çalışma ‘‘Ortak Geleceğimiz’’ adlı rapordur.
Soru 22
ÇED, farklı uzmanlık alanlarının etkileşimi ile sonuç alınan geniş kapsamlı bir bakış açısı ve karar vermede yardımcı bir araçtır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangileri bu uzmanlık alanına girer?
I. Ekolog
II. İstatistikçi
III. Ekonomist
IV. Müzisyen
V. Doktor
I. Ekolog
II. İstatistikçi
III. Ekonomist
IV. Müzisyen
V. Doktor
Seçenekler
A
I-II-V
B
II-IV-V
C
I-III
D
I-II-III
E
III-IV
Açıklama:
ÇED çalışmalarında yer alan bazı uzmanlık alanları
Hidrolog Biyolog Meteorolog Ekonomist Ekolog Çevre Mühendisi İstatistikçi Sistematikçi Mikrobiyolog Şehir Plancısı Ziraat Mühendisi Sosyolog İnşaat Mühendisi Mimar Jeoloji Mühendisi Hidrobiyolog
Hidrolog Biyolog Meteorolog Ekonomist Ekolog Çevre Mühendisi İstatistikçi Sistematikçi Mikrobiyolog Şehir Plancısı Ziraat Mühendisi Sosyolog İnşaat Mühendisi Mimar Jeoloji Mühendisi Hidrobiyolog
Soru 23
Aşağıdakilerden hangileri dünya ekosisteminde çevre koruma faaliyetlerinden litosferin korunmasına dahildir?
I. toprağın doğal yapısının korunması
II. fauna ve floranın korunması
III. entegre atık yönetimi ile kirliliğin engellenmesi
IV. yüzeysel su kaynaklarının korunması
V. küresel ısınma etkilerinin azaltılması
I. toprağın doğal yapısının korunması
II. fauna ve floranın korunması
III. entegre atık yönetimi ile kirliliğin engellenmesi
IV. yüzeysel su kaynaklarının korunması
V. küresel ısınma etkilerinin azaltılması
Seçenekler
A
II-IV
B
I-II
C
III-V
D
I-III
E
IV-V
Açıklama:
Litosferin korunması (toprağın doğal yapısının korunması, entegre atık yönetimi ile kirliliğin engellenmesi, gübre ve pestisitlerde organik tarım alternatiflerinin seçilmesi, erozyonla ve çölleşme ile mücadele)
Soru 24
“Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” nin diğer adı nedir?
Seçenekler
A
Bern Sözleşmesi
B
Cenova Deklerasyonu
C
Barcelona Sözleşmesi
D
RAMSAR Sözleşmesi
E
Avrupa Peyzaj Sözleşmesi
Açıklama:
“Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar
Soru 25
Uluslararası öneme sahip ve UNESCO’nun İnsan ve Biyosfer (MaB=Man and Biosphere) Programı içerisinde yer alan karasal ve/veya kıyı ekosistemlerine sahip yerler anlamına gelen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
biyotoplar
B
jeotermal alanlar
C
turbiyeler
D
biyogenetik rezerv alanları
E
biyosfer rezervi
Açıklama:
Biyosfer Rezervi: Uluslararası öneme sahip ve UNESCO’nun İnsan ve Biyosfer (MaB=Man and Biosphere) Programı içerisinde yer alan karasal ve/veya kıyı ekosistemlerine sahip yerler.
Soru 26
Aşağıdaki ülke ve dünya mirası eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
I. Tanzanya - Galapagos Adaları
II. Ekvador - Kilimanjaro Dağı
III. Avustralya - Büyük Set Resif
IV. Kazakistan - Hoca Ahmet Yesevi Türbesi
V. Malezya - Kinebalu Milli Parkı
I. Tanzanya - Galapagos Adaları
II. Ekvador - Kilimanjaro Dağı
III. Avustralya - Büyük Set Resif
IV. Kazakistan - Hoca Ahmet Yesevi Türbesi
V. Malezya - Kinebalu Milli Parkı
Seçenekler
A
I-II
B
II-V
C
I-III
D
IV-V
E
II-IV
Açıklama:
Ekvador Galapagos Adaları
Tanzanya Kilimanjaro Dağı
Tanzanya Kilimanjaro Dağı
Soru 27
Aşağıda verilen Türkiye’de bulunan bazı Tabiat Parkı ve il eşleşmelerinden hangileri doğrudur?
I. Abant Gölü - Bolu
II. Uzungöl - Sinop
III. Meryemana - İstanbul
IV. Hamsilos - Sinop
V. Gölcük - Kocaeli
I. Abant Gölü - Bolu
II. Uzungöl - Sinop
III. Meryemana - İstanbul
IV. Hamsilos - Sinop
V. Gölcük - Kocaeli
Seçenekler
A
I-V
B
II-III
C
I-IV
D
III-V
E
IV-V
Açıklama:
Abant Gölü - Bolu
Hamsilos - Sinop
Hamsilos - Sinop
Soru 28
Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenen kanun hangisidir?
Seçenekler
A
İmar Kanunu
B
İş Kanunu
C
Kıyı Kanunu
D
Tarım Kanunu
E
Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Açıklama:
İmar Kanunu: Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.
Soru 29
1989 yılında İsviçre’nin Basel şehrinde kabul edilen sözleşme hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
B
Tehlikeli Atıkların Sınır Ötesi Taşınımına ve Bertarafına İlişkin Sözleşme
C
Kalıcı Organik Kirleticiler (KOK’lar) Sözleşmesi
D
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
E
Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Sözleşme
Açıklama:
Tehlikeli Atıkların Sınır Ötesi Taşınımına ve Bertarafına İlişkin Basel Sözleşmesi: Gelişmiş ülkelerde üretilen tehlikeli atıkların gelişigüzel bir şekilde gelişmekte olan ülkelere boşaltılmasına karşı oluşan protestolar sonucunda ortaya çıkan kamuoyu baskısı ile 1989 yılında İsviçre’nin Basel şehrinde kabul edildi.
Soru 30
2004 tarihinde yürürlüğe giren küresel nitelikli bir anlaşma olan sözleşme hangisidir?
Seçenekler
A
Kalıcı Organik Kirleticiler (KOK’lar) Sözleşmesi
B
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
C
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
D
Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi
E
Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair (Montreal) Protokolü
Açıklama:
Kalıcı Organik Kirleticiler (KOK’lar) Sözleşmesi: Birleşmiş Milletler Çevre Programının (UNEP) Kalıcı Organik Kirleticilere ilişkin Stockholm Sözleşmesi, 2004 tarihinde yürürlüğe giren küresel nitelikli bir anlaşmadır.
Soru 31
Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamında fauna ve floranın korunması, biyolojik çeşitliliği yok edecek faaliyetlerin engellenmesi, gürültü, koku ve görüntü gibi canlılar üzerinde olumsuz etki yapan estetik kirliliğin azaltılması, planların doğayla uyumlu yapılması ve uygulanması çevre koruma faaliyetlerinin hangi temel amacı içinde yer alır?
Seçenekler
A
Biyosferin korunması
B
Atmosferin korunması
C
Hidrosferin korunması
D
Litosferin korunması
E
Dünya ekosisteminin korunması
Açıklama:
Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamında, dünya ekosisteminde çevre koruma faaliyetlerinin temel amaçları şunlardır: Biyosferin korunması; Atmosferin korunması; Hidrosferin korunması; Litosferin korunması. Fauna ve floranın korunması, biyolojik çeşitliliği yok edecek faaliyetlerin engellenmesi, gürültü, koku ve görüntü gibi canlılar üzerinde olumsuz etki yapan estetik kirliliğin azaltılması, planların doğayla uyumlu yapılması ve uygulanması biyosferin korunması kapsamı içinde yer almaktadır.
Soru 32
ÇED Yönetmeliği EK-1 kapsamındaki projeler hakkında karar verme yetkisi aşağıdaki kurumlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
TBMM
B
Bakanlık
C
İlgili valilik
D
İlgili belediye
E
İlgili kaymakamlık
Açıklama:
Yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alan projelere, ÇED gereklidir kararı verilen projelere ve kapasite artırımı düşünülen ve toplam kapasitesi EK-1 listesinde belirlenen sınır değerlerin üzerinde olan projelere ÇED raporu hazırlanması zorunludur. ÇED Yönetmeliği’ne tabi olan projeler hakkında ÇED Gereklidir, ÇED Gerekli Değildir, ÇED Olumlu, ÇED Olumsuz kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir.
Soru 33
Hangisi planlanan bir faaliyetin çevreye yapacağı doğrudan ve dolaylı etkilerinin belirlenmesi amacı ile yapılacak çalışmalarda dikkat edilecek hususlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bölgeye ait tüm kirletici parametrelerin özellikleri ve miktarının belirlenmesi ve kirlilik problemlerinin ortaya konulması
B
Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma tedbirlerinin saptanması
C
Planlanan faaliyetin ekonomik getirisinin belirlenmesi
D
Hava kalitesinin tespit edilmesi ve emisyon envanterlerinin çıkartılması
E
Sosyoekonomik durum envanterlerinin çıkarılması ve kültürel kaynakların tanımlanması
Açıklama:
Planlanan bir faaliyetin çevreye yapacağı doğrudan ve dolaylı etkilerinin belirlenmesi amacı ile yapılacak çalışmalarda aşağıdaki bazı hususlara dikkat edilmelidir:
• Bölgeye ait tüm kirletici parametrelerin özellikleri ve miktarının belirlenmesi ve kirlilik problemlerinin ortaya konulması
• Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma tedbirlerinin saptanması
• Bölgedeki sucul ekosistemlerin (yüzey suları ve yeraltı su kaynakları) potansiyelinin saptanması, mevcut su kalitesi ve kalitede beklenen değişimlerin belirlenmesi
• Hava kalitesinin tespit edilmesi ve emisyon envanterlerinin çıkartılması
• Gürültü, koku ve görüntü kirliliği gibi estetik problemlerin ortaya konulması ve oluşabilecek değişimlerin tespit edilmesi
• Sosyoekonomik durum envanterlerinin çıkarılması ve kültürel kaynakların tanımlanması
• Mevzuatlarda tabi olunması gereken su, hava, toprak ve diğer kalite standartları ile yönetmeliklerin tespit edilmesi ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi
• Bölgeye ait tüm kirletici parametrelerin özellikleri ve miktarının belirlenmesi ve kirlilik problemlerinin ortaya konulması
• Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma tedbirlerinin saptanması
• Bölgedeki sucul ekosistemlerin (yüzey suları ve yeraltı su kaynakları) potansiyelinin saptanması, mevcut su kalitesi ve kalitede beklenen değişimlerin belirlenmesi
• Hava kalitesinin tespit edilmesi ve emisyon envanterlerinin çıkartılması
• Gürültü, koku ve görüntü kirliliği gibi estetik problemlerin ortaya konulması ve oluşabilecek değişimlerin tespit edilmesi
• Sosyoekonomik durum envanterlerinin çıkarılması ve kültürel kaynakların tanımlanması
• Mevzuatlarda tabi olunması gereken su, hava, toprak ve diğer kalite standartları ile yönetmeliklerin tespit edilmesi ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi mevzuat uyarınca korunması gereken alanlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar
B
Göller, akarsular, yer altı suyu işletme sahaları
C
Akdeniz’de ortak öneme sahip 100 kıyısal tarihi sit alanı
D
Yaban hayatı koruma sahaları, yaban hayatı geliştirme sahaları ve yaban hayvanı yerleştirme alanları
E
Akdeniz foku yaşama ve üreme alanları
Açıklama:
Mevzuat uyarınca korunması gerekli alanlar statüsünde bulunan alanlar şunlardır; Milli Parklar Kanunu’nun 2’nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3’üncü maddesi uyarınca belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”, “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları”; Kara Avcılığı Kanunu uyarınca belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları, Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları”; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının “Tanımlar” başlıklı (a) bendinin 1’inci, 2’nci, 3’üncü ve 5’inci alt bentlerinde “Kültür Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” olarak tanımlanan ve aynı Kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanun’un (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanun’a Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar; Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları; Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17’nci, 18’inci, 19’uncu ve 20’nci maddelerinde tanımlanan alanlar; Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği’nde tanımlanan alanlar; Çevre Kanunu’nun 9’uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” olarak tespit ve ilan edilen alanlar; Boğaziçi Kanunu’na göre koruma altına alınan alanlar; Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler; Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar; Zeytinciliğin Islahı ve YabanilerininAşılattırılması HakkındaKanunda belirtilen alanlar; Mera Kanununda belirtilen alanlar; Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’nde belirtilen alanlar.
Soru 35
Tabiat ve tabiat olaylarının meydana getirdiği özelliklere ve bilimsel değere sahip ve milli park esasları dahilinde korunan tabiat parçalarına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Milli parklar
B
Tabiatı koruma alanları
C
Tabiat parkları
D
Özel çevre koruma bölgeleri
E
Tabiat anıtları
Açıklama:
Tabiat ve tabiat olaylarının meydana getirdiği özelliklere ve bilimsel değere sahip ve milli park esasları dahilinde korunan tabiat parçalarına Tabiat anıtları adı verilmektedir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de bulunan tabiat anıtları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Asarlık Tepeleri
B
Bolu Fındığı
C
Polonezköy
D
Olimpos
E
Uzungöl
Açıklama:
Türkiye'de bulunan tabiat anıtları şunlardır; Asarlık Tepeleri, Samandere Şelalesi, Mızıkçam, Anadolu Kestanesi, Eskipazar Türbe Çamı, Koca Katran, Taşdede Pırnal Meşesi, Barla Sedir Ağacı, Kızılcaelmaaltı Meşesi, Teos Menengici, Güney Şelalesi ve Erenler Çamıdır.
Soru 37
Deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları ile bu yerlerin etkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan sahil şeritlerinin doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek koruma ve toplum yararlanmasına açık, kamu yararına kullanma esaslarını tespit eden düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Su Ürünleri Kanunu
B
Kıyı Kanunu
C
Çevre Kanunu
D
Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu
E
Yeraltı Suları Hakkında Kanun
Açıklama:
Kıyı Kanunu: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları ile bu yerlerin etkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan sahil şeritlerinin doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek koruma ve toplum yararlanmasına açık, kamu yararına kullanma esaslarını tespit etmek amacıyla düzenlenmiştir.
Soru 38
Amacı alıcı ortam olarak toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muhtemel sahaları ve sektörleri tespit etmek, kirlenmiş toprakların ve sahaların temizlenmesi ve izlenmesi esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde belirlemek olan düzenleme hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik
B
Tarım Kanunu
C
Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik
D
Çevre Kanunu
E
Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Açıklama:
Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin amacı, alıcı ortam olarak toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muhtemel sahaları ve sektörleri tespit etmek, kirlenmiş toprakların ve sahaların temizlenmesi ve izlenmesi esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde belirlemektir.
Soru 39
Uluslararası düzeyde ozon tabakası üzerinde oluşan tahribatın önlenmesini amaçlayan sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basel Sözleşmesi
B
Ramsar Sözleşmesi
C
Bern Sözleşmesi
D
Viyana Sözleşmesi
E
Barselona Sözleşmesi
Açıklama:
Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi, kısaca Viyana Sözleşmesi olarak bilinen sözleşme 1985 yılında imzalanmış ve 1988 yılında yürürlüğe girmiştir. Uluslararası düzeyde ozon tabakası üzerinde oluşan tahribatın önlenmesini amaçlayan sözleşmeye Türkiye 1991 yılında taraf olmuştur.
Soru 40
Türkiye Kyoto Protokolü'ne hangi tarihte taraf olmuştur?
Seçenekler
A
1991
B
1994
C
1997
D
2000
E
2009
Açıklama:
İklim değişikliği sorununa karşı küresel tepkinin temelini oluşturmak üzere kabul edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 1992 tarihinde imzalanmış, 1994 yılında yürürlüğe girmiştir. Sözleşmenin ardından 1997’de yapılan taraflar toplantısında Kyoto Protokolü imzalanmış ve sera gazları ile salınım kaynakları listelenmiştir. Türkiye 5386 Sayılı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine Yönelik Kyoto Protokolüne Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun’un 5 Şubat 2009’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nce kabulü ve 13 Mayıs 2009 tarih ve 2009/14979 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın ardından, katılım aracının Birleşmiş Milletlere sunulması ile 26 Ağustos 2009 tarihinde Kyoto Protokolü’ne taraf olmuştur.
Soru 41
ABD’de ÇED’in federal projeler için bir zorunluluk haline gelmesine neden olan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
UNEP
B
CITES
C
NEPA
D
IUCN
E
UNESCO
Açıklama:
1 Ocak 1970 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nde Ulusal Çevre Politikası Kanunu (National Environmental Policy Act, NEPA) ile ÇED federal projeler için bir zorunluluk haline gelmiştir.
Soru 42
Litosferin korunması kavramı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Fauna ve floranın korunması.
B
Hava kirliliğinin önlenmesi.
C
Sucul ekosistemlerde kirliliğin ve etkilerinin azaltılması.
D
Toprağın doğal yapısının korunması.
E
Ozon tabakası ile birlikte atmosferin diğer tabakalarının korunması.
Açıklama:
Litosferin korunması; toprağın doğal yapısının korunması, entegre atık yönetimi ile kirliliğin engellenmesi, gübre ve pestisitlerde organik tarım alternatiflerinin seçilmesi, ve erozyonla ve çölleşme ile mücadele etmektir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi bir ÇED raporunda bulunması gereken ana başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Proje konusu, tanımı ve amacı
B
Proje için seçilen alanın detaylı bilgileri, alanın ve etki alanının çevresel özellikleri
C
Projenin teknoloji alternatifleri
D
Sosyal ve ekonomik yönden önemi ve gerekliliği
E
Sanatsal yönden önemi ve gerekliliği
Açıklama:
ÇED raporunda bulunması gereken ana başlıklar şu şekildedir:
Proje konusu, tanımı ve amacı
Proje için seçilen alanın detaylı bilgileri, alanın ve etki alanının çevresel özellikleri
Projede kullanılan üretim yöntemleri ve projenin kapasitesi
Projenin teknoloji alternatifleri
Sosyal ve ekonomik yönden önemi ve gerekliliği
Projeye ilişkin ulusal-uluslararası standartlar ve yasal durumlar
Projenin yaratabileceği çevre sorunları ve alınacak tedbirler.
Proje konusu, tanımı ve amacı
Proje için seçilen alanın detaylı bilgileri, alanın ve etki alanının çevresel özellikleri
Projede kullanılan üretim yöntemleri ve projenin kapasitesi
Projenin teknoloji alternatifleri
Sosyal ve ekonomik yönden önemi ve gerekliliği
Projeye ilişkin ulusal-uluslararası standartlar ve yasal durumlar
Projenin yaratabileceği çevre sorunları ve alınacak tedbirler.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlardan biridir?
Seçenekler
A
Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit listesinde yer alan alanlar
B
Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları,
C
Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17’nci, 18’inci, 19’uncu ve 20’nci maddelerinde tanımlanan alanlar
D
Mera Kanununda belirtilen alanlar
E
Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’nde belirtilen alanlar.
Açıklama:
Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit listesinde yer alan alanlar Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından koruma altına alınmıştır.
Soru 45
Tabiat ve tabiat olaylarının meydana getirdiği özelliklere ve bilimsel değere sahip ve milli park esasları dâhilinde korunan tabiat parçalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tabiat parkları
B
Milli parklar
C
Sit alanları
D
Tabiat anıtları
E
Tabiatı koruma alanları
Açıklama:
Tabiat ve tabiat olaylarının meydana getirdiği özelliklere ve bilimsel değere sahip ve milli park esasları dâhilinde korunan tabiat parçalarına Tabiat anıtları adı verilmektedir.
Soru 46
“Milli veya milletlerarası seviyede tipik, emsalsiz, nadir, tehlikeye maruz veya kaybolmaya yüz tutmuş ekosistemler, türler ve tabii olayların meydana getirdiği veya gizlediği tabii ve geleneksel arazi kullanım şekillerine ait örnekleri barındırmalıdır.” kuralı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Milli Park olarak ayrılacak yerler
B
Tabiatı koruma alanı olarak ayrılacak yerler
C
Tabiat parkı olarak ayrılacak yerler
D
Tabiat anıtı olarak ayrılacak yerler ve tabii objeler
E
Orman içi dinlenme yeri olarak ayrılacak yerler
Açıklama:
Tabiatı koruma alanı olarak ayrılacak yerler;
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi orman içi dinlenme yeri olarak ayrılacak yerler ile ilgili hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip olmalıdır.
B
Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
C
Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
D
Orman rejimine tabi olmalıdır.
E
Devletin mülkiyetinde olmalıdır.
Açıklama:
Orman içi dinlenme yeri olarak ayrılacak yerler;
Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip olmalıdır.
Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
Orman rejimine tabi olmalıdır.
Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip olmalıdır.
Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
Orman rejimine tabi olmalıdır.
Soru 48
Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlen kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mera Kanunu
B
Belediye Kanunu
C
İmar Kanunu
D
Büyükşehir Belediyesi Kanunu
E
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
Açıklama:
İmar Kanunu: Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.
Soru 49
1994 yılında yürürlüğe giren Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması (Bükreş) Sözleşmesi’ne Türkiye hangi yıl taraf olmuştur?
Seçenekler
A
1994
B
1996
C
1997
D
2000
E
2001
Açıklama:
Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması (Bükreş) Sözleşmesi: 1994 yılında yürürlüğe giren sözleşmeye Türkiye aynı yıl taraf olmuştur. Karadeniz’in canlı kaynaklarının korunması, kirliliğin önlenmesi ve kontrol edilmesi, deniz ve kıyı ekosistemlerinin iyileştirilmesi, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması ve Karadeniz’e kıyısı olan ülkeler tarafından korunması sözleşmenin ana amaçlarını oluşturmaktadır.
Soru 50
İnsan sağlığı ve çevrenin, tehlikeli atıklar ve diğer katı atıkların oluşumu ve yönetiminden kaynaklanacak etkilerden korunmasını ve bu etkilerin tüm tarafların katılımı ile sıkı bir şekilde kontrol edilmesini hedefleyen sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bern Sözleşmesi
B
Ramsar Sözleşmesi
C
Viyana Sözleşmesi
D
Basel sözleşmesi
E
Barselona Sözleşmesi
Açıklama:
Tehlikeli Atıkların Sınır Ötesi Taşınımına ve Bertarafına İlişkin Basel Sözleşmesi: Gelişmiş ülkelerde üretilen tehlikeli atıkların gelişigüzel bir şekilde gelişmekte olan ülkelere boşaltılmasına karşı oluşan protestolar sonucunda ortaya çıkan kamuoyu baskısı ile 1989 yılında İsviçre’nin Basel şehrinde kabul edildi. Sözleşme; insan sağlığı ve çevrenin, tehlikeli atıklar ve diğer katı atıkların oluşumu ve yönetiminden kaynaklanacak etkilerden korunması ve bu etkilerin tüm tarafların katılımı ile sıkı bir şekilde kontrol edilmesini hedeflemektedir. Türkiye bu sözleşmeye 1994 yılında taraf olmuştur.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi UNEP’in öncülük yaptığı çevre korumaya yönelik uluslararası sözleşmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
1985 - Ozon Tabakasının Korunması, Viyana Sözleşmesi
B
1987 - Ozon Tabakasını İncelten Maddeler, Montreal Protokolü
C
2000 - Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
D
1979 - Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunması, Bonn Sözleşmesi
E
1970 - ABD Ulusal Çevre Politikası Kanunu
Açıklama:
1 Ocak 1970 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nde Ulusal Çevre Politikası Kanunu ile ÇED federal projeler için bir zorunluluk haline gelmiştir. Sözleşme değil bir kanundur ve UNEP kapsamında değildir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi dünya ekosisteminde toprak küreyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Atmosfer
B
Biyosfer
C
Dünya
D
Litosfer
E
Hidrosfer
Açıklama:
Dünya ekosisteminde atmosfer hava küreyi, biyosfer canlı küreyi, litosfer toprak küreyi ve hidrosfer su küreyi ifade etmektedir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi çevre koruma faaliyetlerinin temel amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Biyosferin korunması
B
Toprak kürenin artırılması
C
Atmosferin korunması
D
Hidrosferin korunması
E
Litosferin korunması
Açıklama:
ÇED kapsamında, çevre koruma faaliyetlerinin temel amaçları arasında toprak kürenin artırılması yer almamaktadır.
Soru 54
Ekosistem özellikleri ve çeşitliliği, habitat tipleri, koruma öncelikleri, hassaslık, nadirlik, endemizm oranının tespit edilerek çevresel faktörlerle birlikte planlanan faaliyetin ekosistemler üzerindeki etkilerinin uzmanlar tarafından değerlendirildiği rapora ne ad verilir?
Seçenekler
A
ÇED Raporu
B
UNEP Raporu
C
Ekosistem Raporu
D
Ekosistem Değerlendirme Raporu
E
Endemik Raporu
Açıklama:
Ekosistem özellikleri ve çeşitliliği, habitat tipleri, koruma öncelikleri, hassaslık, nadirlik, endemizm oranının tespit edilerek çevresel faktörlerle birlikte planlanan faaliyetin ekosistemler üzerindeki etkilerinin uzmanlar tarafından değerlendirildiği rapora Ekosistem Değerlendirme Raporu adı verilmektedir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Milli parklar kanunun 2’nci maddesinde tanımlanan korunması gerekli alanlar içinde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Milli Parklar
B
Yaban Hayatı Koruma Sahaları
C
Tabiat Parkları
D
Tabiat Anıtları
E
Tabiat Koruma Alanları
Açıklama:
Kara Avcılığı Kanunu uyarınca belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları, Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları”, korunması gereken alanlardır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’den Dünya Miras Listesinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Süleymaniye Camii
B
Göreme Milli Parkı ve Kapadokya
C
Efes Antik Kenti
D
Odunpazarı
E
Alaeddin Cami
Açıklama:
Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Dünya Miras Listesinde yer almaktadır.
Soru 57
1983 yılında yürürlüğe giren 2873 no’lu Milli Parklar Kanunu’na göre aşağıdakilerden hangisi koruma alanlarının kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Hayvanat Bahçeleri
B
Milli Parklar
C
Tabiat Parkları
D
Tabiat Anıtları
E
Tabiat Koruma Alanları
Açıklama:
Hayvanat bahçeleri 2873 no’lu yasanın kapsamında yer almamaktadır.
Soru 58
“Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır” ibaresi hangi kanuna aittir?
Seçenekler
A
Mera Kanunu
B
Kültürel ve Doğal Varlıkların Korunması Kanunu
C
Çevre Kanunu
D
Belediye Kanunu
E
İş Kanunu
Açıklama:
“Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır” ibaresi Çevre Kanunu’na aittir.
Soru 59
Dünya mirasları aşağıdaki hangi kuruluş tarafından seçilmektedir?
Seçenekler
A
UNEP
B
NEPA
C
UNESCO
D
CITES
E
PETA
Açıklama:
Dünya miras listesi UNESCO tarafından araştırma sürecinden sonra belirlenmekte ve listelenmektedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de Özel Çevre Koruma Alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Köyceğiz - Dalyan
B
Göksu Deltası
C
Pamukkale
D
Datça - Bozburun
E
Gölcük - Bolu
Açıklama:
Gölcük - Bolu Özel Çevre Koruma Alanları içinde yer almamaktadır.
Soru 61
Hangisi Çevresel Etki Değerlendirme kavramının ortaya çıkmasının sebepleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Artan çevre sorunları
B
İnsan-doğa etkileşiminden sağlanan ekonomik getirinin yetersizliği
C
Ekosistemlerin korunması ihtiyacı
D
Gelecek kuşaklara nasıl bir dünya bırakılacak kaygısı
E
Küresel etkiler gösteren kirleticilerin artması
Açıklama:
Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) kavramı entegre doğal kaynak yönetim ve uygulamalarının yetersiz kaldığı günümüz dünyasında giderek artan çevre sorunları, yaşanılabilir sağlıklı ortamların azalması, ekosistemlerin korunması ihtiyacı, yerelden başlayarak küresel etkiler gösteren kirleticilerin artması ve her alanda sürdürülebilirlik kavramı birlikte gelecek kuşaklara nasıl bir dünya bırakılacak kaygısı ile ortaya çıkmıştır.
Soru 62
………….. kavramı, planlanan bir faaliyetin çevrede yaratacağı etkilerin öngörülmesi, bir gelişme projesi için ortaya konulan farklı seçeneklerin karşılaştırılması ve aralarından en iyi olanın seçilmesi, üretilen proje ve faaliyetlerin, fayda ve maliyet analizlerinin çevresel olguların tümü ile ortak değerlendirilmesi fikirlerine dayanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Ulusal Çevre Politikası
B
Birleşmiş Milletler Çevre Programı
C
Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
D
Çevresel Etki Değerlendirme
E
Ortak Geleceğimiz Raporu
Açıklama:
Yukarıdaki tanım Çevresel Etki Değerlendirme’ye (ÇED) ilişkin bir tanım olduğundan dolayı doğrudur.
Soru 63
I. Halkın katılımı toplantısı
II. Kapsam ve özel format belirlenmesi
III. ÇED olumlu veya olumsuz kararın alınması
Kaliteli bir ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) çalışması için gerekli bilgiler içeren ve yürürlükte bulunan ÇED yönetmeliğinde yukarıdaki yöntemlerden hangisi ya da hangileri bulunur?
II. Kapsam ve özel format belirlenmesi
III. ÇED olumlu veya olumsuz kararın alınması
Kaliteli bir ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) çalışması için gerekli bilgiler içeren ve yürürlükte bulunan ÇED yönetmeliğinde yukarıdaki yöntemlerden hangisi ya da hangileri bulunur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kaliteli bir ÇED çalışması için gerekli bilgileri içeren ve yürürlükte olan ÇED Yönetmeliği şu yöntemleri içermektedir: Çevresel Etki Değerlendirmesi tabi projeler, ÇED sürecinin başlatılması ve komisyonların kurulması, halkın katılımı toplantısı, kapsama özel format belirlenmesi, ÇED raporunun Bakanlığa sunulması, komisyonların çalışma usulü ve ÇED raporunun incelenmesi, komisyon tarafından son şekli verilen rapor ve dokümanların sunulması, ÇED olumlu veya olumsuz kararının alınması. BU açıklamalarda da görüldüğü gibi I, II ve III numaralı maddeler ÇED çalışması kapsamında olan yöntemler olduğundan doğru
Soru 64
I. Seçme-Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi
II. Duyarlı Yöreler
III. Hassas Bölgeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ÇED Yönetmeliği’nin eklerinde yer almalıdır?
II. Duyarlı Yöreler
III. Hassas Bölgeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ÇED Yönetmeliği’nin eklerinde yer almalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ÇED Yönetmeliği’nin eklerinde “Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi”, “Seçme-Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi” “Çevresel Etki Değerlendirmesi Genel Formatı”, “Proje Tanıtım Dosyasının Hazırlanmasında Esas Alınacak Seçme Eleme Kriterleri”, “Duyarlı Yöreler” dokümanları bulunmalıdır. Bu dokümanlar arasında “Hassas Bölgeler” isimli bir doküman olmadığından
Soru 65
''Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı alındıktan sonra uygulama aşamasına geçen projenin, bu kararın verilmesine esas ilkeler doğrultusunda ve çevre değerlerinin olumsuz etkilemeyecek biçimde yürütülmesi için yapılan çalışmaların bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sürdürülebilirlik.
B
Mantıksal Çerçeve Matriksi
C
Geri Bildirim
.
.
D
Süreç Değerlendirme
E
İzleme-kontrol
Açıklama:
Yukarıda yer alan bilgiler izleme-kontrol sürecini tanımlamaktadır
Soru 66
ÇED çalışmalarında biyologların, sistematikçilerin, ekonomistlerin bulunması göz önünde bulundurulduğunda aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Seçenekler
A
ÇED çalışmaları disiplinlerarası bir işbirliğinde gerçekleştirilir.
B
ÇED çalışmalarında marjinal fayda ön planda tutulur.
C
ÇED çalışmaları Kyoto Protokolüne uygun olarak gerçekleştirilir.
D
ÇED çalışmalarının tüm masrafları devlet tarafından karşılanır.
E
ÇED çalışmalarının belgeleri Kültür Bakanlığı’na sunulur.
Açıklama:
ÇED çalışmalarında biyologların, sistematikçilerin ve ekonomistlerin bir arada işbirliği içinde çalışmalarını gerçekleştirmesi disiplinlerarası bir çalışma prensibinin olduğunu göstermektedir.
Soru 67
I. Milli Parklar
II. Su Ürünleri Üreme Alanları
III. Tabiat Parkları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mevzuata göre özel çevre koruma bölgeleri arasında yer alır?
II. Su Ürünleri Üreme Alanları
III. Tabiat Parkları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mevzuata göre özel çevre koruma bölgeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Milli Parklar, Tabiat Parkları ve Su Ürünleri Üreme Alanları’nın da içinde bulunduğu, mevzuatta belirtilmiş birçok bölge özel çevre koruma bölgesi olarak kabul edilmektedir.
Soru 68
Uluslararası öneme sahip ve UNESCO’nun İnsan ve Biyosfer Programı içerisinde yer alan karasal ve/veya kıyı ekosistemlerine sahip yerlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özel çevre koruma bölgeleri
B
Tabiat Parkları
C
Biyosfer rezervi
D
Somut olmayan kültürel miras alanları
E
Akredite edilmiş alanlar
Açıklama:
Soruda yer alan açıklama biyosfer rezervi tanımı vardır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi ÇED çalışmalarını ilgilendiren kanunlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
B
İş Kanunu
C
İmar Kanunu
D
Boğaziçi Kanunu
E
Milli Eğitim Temel Kanunu
Açıklama:
ÇED çalışmalarına konu olan yerin ilgili olduğu özel ve genel tüm kanunlar ÇED çalışmalarında göz önünde bulundurulmalıdır. Ancak Milli Eğitim Temel Kanunu ÇED çalışmaları kapsamı dışında bulunduğu için ÇED çalışmalarını ilgilendiren kanunlar arasında yer almaz.
Soru 70
I. Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
II. Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi
III. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçevesi Sözleşmesi
Yukarıdakilerden hangi sözleşme ya da sözleşmeler ÇED ile ilgili sözleşmeler arasındadır?
II. Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi
III. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçevesi Sözleşmesi
Yukarıdakilerden hangi sözleşme ya da sözleşmeler ÇED ile ilgili sözleşmeler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıda yer alan sözleşmelerin de içinde bulunduğu toplam 13 sözleşme ÇED ile ilgili sözleşmelerdir.
Soru 71
ABD’de ÇED’in federal projeler için bir zorunluluk haline gelmesine neden olan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
UNEP
B
CITES
C
NEPA
D
IUCN
E
UNESCO
Açıklama:
1 Ocak 1970 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nde Ulusal Çevre Politikası Kanunu (National Environmental Policy Act, NEPA) ile ÇED federal projeler için bir zorunluluk haline gelmiştir.
Soru 72
Litosferin korunması kavramı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Fauna ve floranın korunması.
B
Hava kirliliğinin önlenmesi.
C
Sucul ekosistemlerde kirliliğin ve etkilerinin azaltılması.
D
Toprağın doğal yapısının korunması.
E
Ozon tabakası ile birlikte atmosferin diğer tabakalarının korunması.
Açıklama:
Litosferin korunması; toprağın doğal yapısının korunması, entegre atık yönetimi ile kirliliğin engellenmesi, gübre ve pestisitlerde organik tarım alternatiflerinin seçilmesi, ve erozyonla ve çölleşme ile mücadele etmektir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi bir ÇED raporunda bulunması gereken ana başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Proje konusu, tanımı ve amacı
B
Proje için seçilen alanın detaylı bilgileri, alanın ve etki alanının çevresel özellikleri
C
Projenin teknoloji alternatifleri
D
Sosyal ve ekonomik yönden önemi ve gerekliliği
E
Sanatsal yönden önemi ve gerekliliği
Açıklama:
ÇED raporunda bulunması gereken ana başlıklar şu şekildedir:
Proje konusu, tanımı ve amacı
Proje için seçilen alanın detaylı bilgileri, alanın ve etki alanının çevresel özellikleri
Projede kullanılan üretim yöntemleri ve projenin kapasitesi
Projenin teknoloji alternatifleri
Sosyal ve ekonomik yönden önemi ve gerekliliği
Projeye ilişkin ulusal-uluslararası standartlar ve yasal durumlar
Projenin yaratabileceği çevre sorunları ve alınacak tedbirler.
Proje konusu, tanımı ve amacı
Proje için seçilen alanın detaylı bilgileri, alanın ve etki alanının çevresel özellikleri
Projede kullanılan üretim yöntemleri ve projenin kapasitesi
Projenin teknoloji alternatifleri
Sosyal ve ekonomik yönden önemi ve gerekliliği
Projeye ilişkin ulusal-uluslararası standartlar ve yasal durumlar
Projenin yaratabileceği çevre sorunları ve alınacak tedbirler.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlardan biridir?
Seçenekler
A
Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit listesinde yer alan alanlar
B
Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları,
C
Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17’nci, 18’inci, 19’uncu ve 20’nci maddelerinde tanımlanan alanlar
D
Mera Kanununda belirtilen alanlar
E
Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’nde belirtilen alanlar.
Açıklama:
Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit listesinde yer alan alanlar Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından koruma altına alınmıştır.
Soru 75
Tabiat ve tabiat olaylarının meydana getirdiği özelliklere ve bilimsel değere sahip ve milli park esasları dâhilinde korunan tabiat parçalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tabiat parkları
B
Milli parklar
C
Sit alanları
D
Tabiat anıtları
E
Tabiatı koruma alanları
Açıklama:
Tabiat ve tabiat olaylarının meydana getirdiği özelliklere ve bilimsel değere sahip ve milli park esasları dâhilinde korunan tabiat parçalarına Tabiat anıtları adı verilmektedir.
Soru 76
“Milli veya milletlerarası seviyede tipik, emsalsiz, nadir, tehlikeye maruz veya kaybolmaya yüz tutmuş ekosistemler, türler ve tabii olayların meydana getirdiği veya gizlediği tabii ve geleneksel arazi kullanım şekillerine ait örnekleri barındırmalıdır.” kuralı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Milli Park olarak ayrılacak yerler
B
Tabiatı koruma alanı olarak ayrılacak yerler
C
Tabiat parkı olarak ayrılacak yerler
D
Tabiat anıtı olarak ayrılacak yerler ve tabii objeler
E
Orman içi dinlenme yeri olarak ayrılacak yerler
Açıklama:
Tabiatı koruma alanı olarak ayrılacak yerler;
Milli veya milletlerarası seviyede tipik, emsalsiz, nadir, tehlikeye maruz veya kaybolmaya yüz tutmuş ekosistemler, türler ve tabii olayların meydana getirdiği veya gizlediği tabii ve geleneksel arazi kullanım şekillerine ait örnekleri barındırmalıdır.
Genellikle hassas ekosistemlere, habitatlara veya hayat şekillerine, biyolojik veya jeolojik önemli çeşitliliklere, zengin genetik kaynaklara sahip olmalıdır.
Bu özellikleri ve farklılıkları; bilim, eğitim, araştırma kurumları veya ilgili kuruluşlar tarafından tespit edilmiş olmalıdır.
Saha büyüklüğü, korunması gerekli değerlerin hayatlarını uzun süreli olarak devam ettirmelerine yeterli olmalıdır.
Devletin mülkiyetinde olmalıdır.
Milli veya milletlerarası seviyede tipik, emsalsiz, nadir, tehlikeye maruz veya kaybolmaya yüz tutmuş ekosistemler, türler ve tabii olayların meydana getirdiği veya gizlediği tabii ve geleneksel arazi kullanım şekillerine ait örnekleri barındırmalıdır.
Genellikle hassas ekosistemlere, habitatlara veya hayat şekillerine, biyolojik veya jeolojik önemli çeşitliliklere, zengin genetik kaynaklara sahip olmalıdır.
Bu özellikleri ve farklılıkları; bilim, eğitim, araştırma kurumları veya ilgili kuruluşlar tarafından tespit edilmiş olmalıdır.
Saha büyüklüğü, korunması gerekli değerlerin hayatlarını uzun süreli olarak devam ettirmelerine yeterli olmalıdır.
Devletin mülkiyetinde olmalıdır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi orman içi dinlenme yeri olarak ayrılacak yerler ile ilgili hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip olmalıdır.
B
Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
C
Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
D
Orman rejimine tabi olmalıdır.
E
Devletin mülkiyetinde olmalıdır.
Açıklama:
Orman içi dinlenme yeri olarak ayrılacak yerler;
Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip olmalıdır.
Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
Orman rejimine tabi olmalıdır.
Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip olmalıdır.
Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
Orman rejimine tabi olmalıdır.
Soru 78
Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlen kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mera Kanunu
B
Belediye Kanunu
C
İmar Kanunu
D
Büyükşehir Belediyesi Kanunu
E
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
Açıklama:
İmar Kanunu: Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.
Soru 79
1994 yılında yürürlüğe giren Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması (Bükreş) Sözleşmesi’ne Türkiye hangi yıl taraf olmuştur?
Seçenekler
A
1994
B
1996
C
1997
D
2000
E
2001
Açıklama:
Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması (Bükreş) Sözleşmesi: 1994 yılında yürürlüğe giren sözleşmeye Türkiye aynı yıl taraf olmuştur. Karadeniz’in canlı kaynaklarının korunması, kirliliğin önlenmesi ve kontrol edilmesi, deniz ve kıyı ekosistemlerinin iyileştirilmesi, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması ve Karadeniz’e kıyısı olan ülkeler tarafından korunması sözleşmenin ana amaçlarını oluşturmaktadır.
Soru 80
İnsan sağlığı ve çevrenin, tehlikeli atıklar ve diğer katı atıkların oluşumu ve yönetiminden kaynaklanacak etkilerden korunmasını ve bu etkilerin tüm tarafların katılımı ile sıkı bir şekilde kontrol edilmesini hedefleyen sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bern Sözleşmesi
B
Ramsar Sözleşmesi
C
Viyana Sözleşmesi
D
Basel sözleşmesi
E
Barselona Sözleşmesi
Açıklama:
Tehlikeli Atıkların Sınır Ötesi Taşınımına ve Bertarafına İlişkin Basel Sözleşmesi: Gelişmiş ülkelerde üretilen tehlikeli atıkların gelişigüzel bir şekilde gelişmekte olan ülkelere boşaltılmasına karşı oluşan protestolar sonucunda ortaya çıkan kamuoyu baskısı ile 1989 yılında İsviçre’nin Basel şehrinde kabul edildi. Sözleşme; insan sağlığı ve çevrenin, tehlikeli atıklar ve diğer katı atıkların oluşumu ve yönetiminden kaynaklanacak etkilerden korunması ve bu etkilerin tüm tarafların katılımı ile sıkı bir şekilde kontrol edilmesini hedeflemektedir. Türkiye bu sözleşmeye 1994 yılında taraf olmuştur.
Soru 81
Hangisi çevresel etki değerlendirme kavramının ortaya çıkmasının sebepleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Artan çevre sorunları
B
İnsan-doğa etkileşiminden sağlanan ekonomik getirinin yetersizliği
C
Ekosistemlerin korunması ihtiyacı
D
Gelecek kuşaklara nasıl bir dünya bırakılacak kaygısı
E
Küresel etkiler gösteren kirleticilerin artması
Açıklama:
Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) kavramı entegre doğal kaynak yönetim ve uygulamalarının yetersiz kaldığı günümüz dünyasında giderek artan çevre sorunları, yaşanılabilir sağlıklı ortamların azalması, ekosistemlerin korunması ihtiyacı, yerelden başlayarak küresel etkiler gösteren kirleticilerin artması ve her alanda sürdürülebilirlik kavramı birlikte gelecek kuşaklara nasıl bir dünya bırakılacak kaygısı ile ortaya çıkmıştır.
Soru 82
………….. kavramı, planlanan bir faaliyetin çevrede yaratacağı etkilerin öngörülmesi, bir gelişme projesi için ortaya konulan farklı seçeneklerin karşılaştırılması ve aralarından en iyi olanın seçilmesi, üretilen proje ve faaliyetlerin, fayda ve maliyet analizlerinin çevresel olguların tümü ile ortak değerlendirilmesi fikirlerine dayanmaktadır.Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Ulusal Çevre Politikası
B
Birleşmiş Milletler Çevre Programı
C
Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
D
Çevresel Etki Değerlendirme
E
Ortak Geleceğimiz Raporu
Açıklama:
Yukarıdaki tanım Çevresel Etki Değerlendirm’ye (ÇED) ilişkin bir tanımdır.
Soru 83
I. Halkın katılımı toplantısı
II. Kapsam ve özel format belirlenmesi
III. ÇED olumlu veya olumsuz kararın alınması Kaliteli bir ÇED çalışması için gerekli bilgiler içeren ve yürürlükte bulunan ÇED yönetmeliğinde yukarıdaki yöntemlerden hangisi ya da hangileri bulunur?
II. Kapsam ve özel format belirlenmesi
III. ÇED olumlu veya olumsuz kararın alınması Kaliteli bir ÇED çalışması için gerekli bilgiler içeren ve yürürlükte bulunan ÇED yönetmeliğinde yukarıdaki yöntemlerden hangisi ya da hangileri bulunur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kaliteli bir ÇED çalışması için gerekli bilgileri içeren ve yürürlükte olan ÇED Yönetmeliği şu yöntemleri içermektedir: Çevresel Etki Değerlendirmesi tabi projeler, ÇED sürecinin başlatılması ve komisyonların kurulması, halkın katılımı toplantısı, kapsam e özel format belirlenmesi, ÇED raporunun Bakanlığa sunulması, komisyonların çalışma usülü ve ÇED raporunun incelenmesi, komisyon tarafından son şekli verilen rapor ve dokümanların sunulması, ÇED olumlu veya olumsuz kararının alınması. BU açıklamalarda da görüldüğü gibi I, II ve III numaralı maddeler ÇED çalışması kapsamında olan yöntemler vardır.
Soru 84
I. Seçme-Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi
II. Duyarlı Yöreler
III. Hassas Bölgeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ÇED Yönetmeliği’nin eklerinde yer almalıdır?
II. Duyarlı Yöreler
III. Hassas Bölgeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ÇED Yönetmeliği’nin eklerinde yer almalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ÇED Yönetmeliği’nin eklerinde “Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi”, “Seçme-Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi” “Çevresel Etki Değerlendirmesi Genel Formatı”, “Proje Tanıtım Dosyasının Hazırlanmasında Esas Alınacak Seçme Eeleme Kriterleri”, “Duyarlı Yöreler” dokümanları bulunmalıdır. Bu dokümanlar arasında “Hassas Bölgeler” isimli bir doküman yoktur.
Soru 85
“Çevresel Etki Degerlendirmesi Gerekli Degildir” veya “Çevresel Etki Degerlendirmesi Olumlu” kararı alındıktan sonra uygulama aşamasına geçen projenin, bu kararın verilmesine esas ilkeler dogrultusunda ve çevre değerlerinin olumsuz etkilemeyecek biçimde yürütülmesi için yapılan çalışmaların bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sürdürülebilirlik.
B
Mantıksal Çerçeve Matriksi
C
Geri Bildirim
D
Süreç Değerlendirme
E
İzleme-kontrol
Açıklama:
Yukarıda yer alan bilgiler izleme-kontrol sürecini tanımlamaktadır.
Soru 86
ÇED çalışmalarında biyologların, sistematikçilerin, ekonomistlerin bulunması göz önünde bulundurulduğunda aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Seçenekler
A
ÇED çalışmaları disiplinlerarası bir işbirliğinde gerçekleştirilir.
B
ÇED çalışmalarında marjinal fayda ön planda tutulur.
C
ÇED çalışmaları Kyoto Protokolüne uygun olarak gerçekleştirilir.
D
ÇED çalışmalarının tüm masrafları devlet tarafıdan karşılanır.
E
ÇED çalışmalarının belgeleri Kültür Bakanlığı’na sunulur.
Açıklama:
ÇED çalışmalarında biyologların, sistematikçilerin ve ekonomistlerin bir arada işbirliği içinde çalışmalarını gerçekleştirmesi disiplinlerarası bir çalışma prensibinin olduğunu göstermektedir.
Soru 87
I. Milli Parklar
II. Su Ürünleri Üreme Alanları
III. Tabiat Parkları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mevzuata göre özel çevre koruma bölgeleri arasında yer alır?
II. Su Ürünleri Üreme Alanları
III. Tabiat Parkları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mevzuata göre özel çevre koruma bölgeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Milli Parklar, Tabiat Parkları ve Su Ürünleri Üreme Alanları’nın da içinde bulunduğu, mevzuatta belirtilmiş bir çok bölge özel çevre koruma bölgesi olarak kabul edilmektedir.
Soru 88
Uluslararasi öneme sahip ve UNESCO’nun İnsan ve Biyosfer Programı içerisinde yer alan karasal ve/veya kıyı ekosistemlerine sahip yerlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özel çevre koruma bölgeleri
B
Tabiat Parkları
C
Biyosfer rezervi
D
Somut olmayan kültürel miras alanları
E
Akredite edilmiş alanlar
Açıklama:
Soruda yer alan açıklama biyosfer rezervi tanımı vardır
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi ÇED çalışmalarını ilgilendiren kanunlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Umumi Hıfzısıhha Kanunu
B
İş Kanunu
C
İmar Kanunu
D
Boğaziçi Kanunu
E
Milli Eğitim Temel Kanunu
Açıklama:
ÇED çalışmalarına konu olan yerin ilgili olduğu özel ve genel tüm kanunlar ÇED çalışmalarında göz önünde bulundurulmalıdır. Ancak Milli Eğitim Temel Kanunu ÇED çalışmaları kapsamı dışında bulunduğu için ÇED çalışmalarını ilgilendiren kanunlar arasında yer almaz.
Soru 90
I. Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
II. Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi
III. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçevesi Sözleşmesi
Yukarıdakilerden hangi sözleşme ya da sözleşmeler ÇED ile ilgili sözleşmeler arasındadır?
II. Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi
III. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçevesi Sözleşmesi
Yukarıdakilerden hangi sözleşme ya da sözleşmeler ÇED ile ilgili sözleşmeler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıda yer alan sözleşmelerin de içinde bulunduğu toplam 13 sözleşme ÇED ile ilgili sözleşmelerdir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi UNEP’in öncülük yaptığı çevre korumaya yönelik uluslararası sözleşmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
1985 - Ozon Tabakasının Korunması, Viyana Sözleşmesi
B
1987 - Ozon Tabakasını İncelten Maddeler, Montreal Protokolü
C
2000 - Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
D
1979 - Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunması, Bonn Sözleşmesi
E
1970 - ABD Ulusal Çevre Politikası Kanunu
Açıklama:
1 Ocak 1970 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nde Ulusal Çevre Politikası Kanunu ile ÇED federal projeler için bir zorunluluk haline gelmiştir. Sözleşme değil bir kanundur ve UNEP kapsamında değildir. Doğru cevap E 'dir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi dünya ekosisteminde toprak küreyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Atmosfer
B
Biyosfer
C
Dünya
D
Litosfer
E
Hidrosfer
Açıklama:
Dünya ekosisteminde atmosfer hava küreyi, biyosfer canlı küreyi, litosfer toprak küreyi ve hidrosfer su küreyi ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi çevre koruma faaliyetlerinin temel amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Biyosferin korunması
B
Toprak kürenin artırılması
C
Atmosferin korunması
D
Hidrosferin korunması
E
Litosferin korunması
Açıklama:
ÇED kapsamında, çevre koruma faaliyetlerinin temel amaçları arasında toprak kürenin artırılması yer almamaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 94
Ekosistem özellikleri ve çeşitliliği, habitat tipleri, koruma öncelikleri, hassaslık, nadirlik, endemizm oranının tespit edilerek çevresel faktörlerle birlikte planlanan faaliyetin ekosistemler üzerindeki etkilerinin uzmanlar tarafından değerlendirildiği rapora ne ad verilir?
Seçenekler
A
ÇED Raporu
B
UNEP Raporu
C
Ekosistem Raporu
D
Ekosistem Değerlendirme Raporu
E
Endemik Raporu
Açıklama:
Ekosistem özellikleri ve çeşitliliği, habitat tipleri, koruma öncelikleri, hassaslık, nadirlik, endemizm oranının tespit edilerek çevresel faktörlerle birlikte planlanan faaliyetin ekosistemler üzerindeki etkilerinin uzmanlar tarafından değerlendirildiği rapora Ekosistem Değerlendirme Raporu adı verilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi Milli parklar kanunun 2’nci maddesinde tanımlanan korunması gerekli alanlar içinde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Milli Parklar
B
Yaban Hayatı Koruma Sahaları
C
Tabiat Parkları
D
Tabiat Anıtları
E
Tabiat Koruma Alanları
Açıklama:
Kara Avcılığı Kanunu uyarınca belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları, Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları”, korunması gereken alanlardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’den Dünya Miras Listesinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Selimiye Cami
B
Göreme Milli Parkı ve Kapadokya
C
Efes Antik Kenti
D
Odunpazarı
E
Alaeddin Cami
Açıklama:
Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Dünya Miras Listesinde yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 97
1983 yılında yürürlüğe giren 2873 no’lu Milli Parklar Kanunu’na göre aşağıdakilerden hangisi koruma alanlarının kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Hayvanat Bahçeleri
B
Milli Parklar
C
Tabiat Parkları
D
Tabiat Anıtları
E
Tabiat Koruma Alanları
Açıklama:
Hayvanat bahçeleri 2873 no’lu yasanın kapsamında yer almamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 98
“Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır” ibaresi hangi kanuna aittir?
Seçenekler
A
Mera Kanunu
B
Kültürel ve Doğal Varlıkların Korunması Kanunu
C
Çevre Kanunu
D
Belediye Kanunu
E
İş Kanunu
Açıklama:
“Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır” ibaresi Çevre Kanunu’na aittir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de Özel Çevre Koruma Alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Köyceğiz - Dalyan
B
Göksu Deltası
C
Pamukkale
D
Datça - Bozburun
E
Gölcük - Bolu
Açıklama:
Gölcük - Bolu Özel Çevre Koruma Alanları içinde yer almamaktadır.
Soru 100
Çevresel etki değerlendirmesi kavramı ilk kez hangi yılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1951
C
1060
D
1961
E
1970
Açıklama:
İlk kez 1950’li yıllarda çevre koruma bilincinin ortaya çıkması ile başlamış, 1 Ocak 1970
tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nde Ulusal Çevre Politikası Kanunu (National Environmental
Policy Act, NEPA) ile ÇED federal projeler için bir zorunluluk haline gelmiştir.
tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nde Ulusal Çevre Politikası Kanunu (National Environmental
Policy Act, NEPA) ile ÇED federal projeler için bir zorunluluk haline gelmiştir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi UNEP'in açılımıdır?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler Dans Topluluğu
B
Birleşmiş Milletler Çevre Programı
C
Birleşmiş Milletler Ekonomi Topluluğu
D
Birleşmiş Milletler Sağlık Topluluğu
E
Birleşmiş Milletler Eğitim Topluluğu
Açıklama:
‘‘İnsan ve Çevre’’ adlı
uluslararası konferans pek çok ülkenin temsilcilerinin katılımı ile gerçekleşmiştir. Konferansta,
endüstrileşmenin getirdiği çevre problemleri üzerinde yoğun bir şekilde durulmuş
ve çevre sorunlarını küresel boyutta ele alacak uluslararası bir organ olan Birleşmiş Milletler
Çevre Programı (UNEP) oluşturulmuştur.
uluslararası konferans pek çok ülkenin temsilcilerinin katılımı ile gerçekleşmiştir. Konferansta,
endüstrileşmenin getirdiği çevre problemleri üzerinde yoğun bir şekilde durulmuş
ve çevre sorunlarını küresel boyutta ele alacak uluslararası bir organ olan Birleşmiş Milletler
Çevre Programı (UNEP) oluşturulmuştur.
Soru 102
UNEP'in çevreyi korumaya yönelik 2000 yılında imzaladığı protokol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyokimya Cartagena Protokolü
B
Biyofizik Cartagena Protokolü
C
Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
D
Biyoenerji Cartagena Protokolü
E
Biyoısı Cartagena Protokolü
Açıklama:
UNEP, çevre korumaya yönelik çok önemli uluslararası sözleşmelere öncülük yapmış-
tır. Bu sözleşmelerden bazıları şunlardır: 2000-Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
tır. Bu sözleşmelerden bazıları şunlardır: 2000-Biyogüvenlik Cartagena Protokolü
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Çevresel Etki Değerlendirmesi çalışma amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Sosyal etkilerin tümünü kapsaması gerekir
B
Ekonomik Etkilerin tümünü kapsaması gerekir
C
Sağlık Etkilerinin tümünü kapsaması gerekir
D
Çevresel tüm etkileri kapsaması gerekir
E
Kimyasal tüm etkileri kapsaması gerekir
Açıklama:
Çevresel Etki Değerlendirmesi çalışmalarında verilen bilgilerin tarafsız bir şekilde değerlendirilmiş olması ve çevresel tüm etkileri kapsaması gerekmektedir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi ÇED raporu temel ilke olarak yatırım faaliyetlerinin başlaması ve tamamlanması sırasında çevre problemlerine neden olabilecek her türlü unsuru içeren ögelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kurum
B
Kuruluş
C
Araç
D
Atık
E
Kanalizasyon
Açıklama:
ÇED raporu, temel ilke olarak yatırım faaliyetlerinin başlaması ve tamamlanması sırasında
çevre problemlerine neden olabilecek her türlü işlem, kurum, kuruluş, araç, atık, vb.
olumsuz etkilerin ve çevre sorunlarını en aza indirecek alternatif önlemlerin yer aldığı
rapordur.
çevre problemlerine neden olabilecek her türlü işlem, kurum, kuruluş, araç, atık, vb.
olumsuz etkilerin ve çevre sorunlarını en aza indirecek alternatif önlemlerin yer aldığı
rapordur.
Soru 105
Proje alanı veya çevresinde bulunan farklı kaynaklardan açığa çıkan çeşitli kirleticiler bulundukları ekosistemler üzerinde nasıl bir etki yaratmaktadır?
Seçenekler
A
Sinerjik etki
B
Biyolojik etki
C
Kimyasal etki
D
Radyasyon etkisi
E
Mikrobiyolojik etki
Açıklama:
Proje alanı veya çevresinde bulunan farklı kaynaklardan açığa çıkan çeşitli kirleticiler
bulundukları ekosistemler üzerinde sinerjik bir etki yaratmaktadır.
bulundukları ekosistemler üzerinde sinerjik bir etki yaratmaktadır.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi planlanan bir faaliyetin çevreye yapacağı doğrudan ve dolaylı etkilerinin belirlenmesi amacı ile yapılacak çalışmalarda dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bölgeye ait tüm kirletici parametrelerin özellikleri ve miktarının belirlenmesi ve
kirlilik problemlerinin ortaya konulması
kirlilik problemlerinin ortaya konulması
B
Sosyokültürel çeşitliliklerin belirlenmesi ve ortaya konulması
C
Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma
tedbirlerinin saptanması
tedbirlerinin saptanması
D
Bölgedeki sucul ekosistemlerin (yüzey suları ve yeraltı su kaynakları) potansiyelinin
saptanması, mevcut su kalitesi ve kalitede beklenen değişimlerin belirlenmesi
saptanması, mevcut su kalitesi ve kalitede beklenen değişimlerin belirlenmesi
E
Sosyoekonomik durum envanterlerinin çıkarılması ve kültürel kaynakların tanımlanması
Açıklama:
Planlanan bir faaliyetin çevreye yapacağı doğrudan ve dolaylı etkilerinin belirlenmesi
amacı ile yapılacak çalışmalarda aşağıdaki bazı hususlara dikkat edilmelidir:
• Bölgeye ait tüm kirletici parametrelerin özellikleri ve miktarının belirlenmesi ve
kirlilik problemlerinin ortaya konulması
• Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma
tedbirlerinin saptanması
• Bölgedeki sucul ekosistemlerin (yüzey suları ve yeraltı su kaynakları) potansiyelinin
saptanması, mevcut su kalitesi ve kalitede beklenen değişimlerin belirlenmesi
• Hava kalitesinin tespit edilmesi ve emisyon envanterlerinin çıkartılması
• Gürültü, koku ve görüntü kirliliği gibi estetik problemlerin ortaya konulması ve
oluşabilecek değişimlerin tespit edilmesi
• Sosyoekonomik durum envanterlerinin çıkarılması ve kültürel kaynakların tanımlanması
• Mevzuatlarda tabi olunması gereken su, hava, toprak ve diğer kalite standartları ile
yönetmeliklerin tespit edilmesi ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi
amacı ile yapılacak çalışmalarda aşağıdaki bazı hususlara dikkat edilmelidir:
• Bölgeye ait tüm kirletici parametrelerin özellikleri ve miktarının belirlenmesi ve
kirlilik problemlerinin ortaya konulması
• Ekosistem ögelerinin tespit edilmesi, durumlarının belirlenmesi ve alternatif koruma
tedbirlerinin saptanması
• Bölgedeki sucul ekosistemlerin (yüzey suları ve yeraltı su kaynakları) potansiyelinin
saptanması, mevcut su kalitesi ve kalitede beklenen değişimlerin belirlenmesi
• Hava kalitesinin tespit edilmesi ve emisyon envanterlerinin çıkartılması
• Gürültü, koku ve görüntü kirliliği gibi estetik problemlerin ortaya konulması ve
oluşabilecek değişimlerin tespit edilmesi
• Sosyoekonomik durum envanterlerinin çıkarılması ve kültürel kaynakların tanımlanması
• Mevzuatlarda tabi olunması gereken su, hava, toprak ve diğer kalite standartları ile
yönetmeliklerin tespit edilmesi ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi
Soru 107
“Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması" hangi sözleşme uyarınca koruma altına alınmıştır?
Seçenekler
A
Madrid Sözleşmesi
B
Prag Sözleşmesi
C
Barcelona Sözleşmesi
D
Paris Sözleşmesi
E
Londra Sözleşmesi
Açıklama:
“Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi)
uyarınca korumaya alınan sözleşmedir
uyarınca korumaya alınan sözleşmedir
Soru 108
Ulusal ve uluslararası kıstaslara göre önemli özellikler taşıyan doğal ve kültürel kaynakların,
koruma ve inceleme amacı ile denetim altına alındığı alanlara ne ad verilir?
koruma ve inceleme amacı ile denetim altına alındığı alanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hayvan koruma alanı
B
Ekonomi koruma alanı
C
Sağlık koruma alanı
D
Doğa koruma alanı
E
İnsan koruma alanı
Açıklama:
Ulusal ve uluslararası kıstaslara göre önemli özellikler taşıyan doğal ve kültürel kaynakların,
koruma ve inceleme amacı ile denetim altına alındığı alanlara “doğa koruma
alanı” denilmektedir.
koruma ve inceleme amacı ile denetim altına alındığı alanlara “doğa koruma
alanı” denilmektedir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi Amerika'da bulunan Dünya Koruma Mirası listesinde bulunan yerlerden biridir?
Seçenekler
A
Hoca Ahmet Yesevi Türbesi
B
Çin Seddi
C
Katmandu Vadisi
D
Tac Mahal
E
Büyük Kanyon Milli Parkı
Açıklama:
Dünya mirası olarak kabul edilen bazı
örnekler Tablo 8.1’de görülmektedir.
Ülke Adı-- Dünya Mirası
Ekvador-- Galapagos Adaları
Avustralya-- Büyük Set Resifi
Çin-- Çin Seddi
Nepal-- Katmandu Vadisi
Hindistan-- Tac Mahal
Kazakistan-- Hoca Ahmet Yesevi Türbesi
Malezya-- Kinebalu Milli Parkı
Amerika-- Büyük Kanyon Milli Parkı
örnekler Tablo 8.1’de görülmektedir.
Ülke Adı-- Dünya Mirası
Ekvador-- Galapagos Adaları
Avustralya-- Büyük Set Resifi
Çin-- Çin Seddi
Nepal-- Katmandu Vadisi
Hindistan-- Tac Mahal
Kazakistan-- Hoca Ahmet Yesevi Türbesi
Malezya-- Kinebalu Milli Parkı
Amerika-- Büyük Kanyon Milli Parkı
Soru 110
1985 yılında imzalanan Viyana sözleşmesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlikeli atıklardan çevrenin korunması
B
İklim değişikliği sorununa karşı koruma
C
Biyolojik çeşitliliğin korunması
D
Akdeniz'in her türlü kirliliğe karşı korunması
E
Ozon tabakasının korunması
Açıklama:
Tehlikeli atıklardan çevrenin korunması Basel sözleşmesi, İklim değişikliği sorununa karşı koruma Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Biyolojik çeşitliliğin korunması Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, Akdeniz'in her türlü kirliliğe karşı korunması Barselona Sözleşmesi, Ozon tabakasının korunması Viyana Sözleşmesinin amacıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi, Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunması sözleşmesidir?
Seçenekler
A
Biyolojik çeşitlilik
B
Ramsar
C
Bonn
D
Cenova
E
Kyoto
Açıklama:
1979-Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunması, Bonn Sözleşmesi
Soru 112
Sera gazları ile salınım kaynaklarının listelendiği protokol aşağıdaki şehirlerden hangisinde hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Tokyo
B
Ramsar
C
Bonn
D
Cenova
E
Kyoto
Açıklama:
1997’de yapılan taraflar toplantısında Kyoto Protokolü imzalanmış ve sera gazları ile salınım kaynakları listelenmiştir.
Soru 113
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?
Seçenekler
A
Üretiminin ve taşınmasının kontrolünün sağlanmasına
B
İthalinin yasaklanmasına ve ihracatının kontrolüne
C
Yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların sağlanmasına
D
Üretiminin kaynağının arttırılması
E
Çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanmasına
Açıklama:
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği: Tehlikeli atıkların, üretiminden nihai bertarafına kadar;
yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesi için hukuki ve teknik esasları kapsar.
- İnsan sağlığına ve çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesinin önlenmesine,
- Üretiminin ve taşınmasının kontrolünün sağlanmasına,
- İthalinin yasaklanmasına ve ihracatının kontrolüne,
- Yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların sağlanmasına,
- Üretiminin kaynağında en aza indirilmesine,
- Üretiminin kaçınılmaz olduğu durumlarda, üretildiği yere en yakın mesafede bertaraf edilmesine,
- Yeterli bertaraf tesisi kurulması ve bu tesislerin çevresel bakımdan sağlıklı bir şekilde kontrolüne,
- Çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanmasına,
yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesi için hukuki ve teknik esasları kapsar.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi ÇED raporunda bulunması gereken ana başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Proje konusu, tanımı ve amacı
B
Proje için seçilen alanın detaylı bilgileri, alanın ve etki alanının çevresel özellikleri
C
Projede kullanılan üretim yöntemleri ve projenin kapasitesi
D
Projenin teknoloji alternatifleri
E
Projenin süresi
Açıklama:
Raporda bulunması gereken ana başlıklardan bazıları şu şekildedir:
- Proje konusu, tanımı ve amacı
- Proje için seçilen alanın detaylı bilgileri, alanın ve etki alanının çevresel özellikleri
- Projede kullanılan üretim yöntemleri ve projenin kapasitesi
- Projenin teknoloji alternatifleri
- Sosyal ve ekonomik yönden önemi ve gerekliliği
- Projeye ilişkin ulusal-uluslararası standartlar ve yasal durumlar
- Projenin yaratabileceği çevre sorunları ve alınacak tedbirler
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlardan biridir?
Seçenekler
A
Avrupa Peyzaj Sözleşmesine göre düzenlenen bölgeler
B
Boğaziçi Kanunu’na göre koruma altına alınan alanlar
C
Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler
D
Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar
E
Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar
Açıklama:
Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası Sözleşmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar
ç. “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar,
- “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları”,
- “Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar,
- “Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” gereği ülkemizde “Özel Koruma Alanı” olarak belirlenmiş alanlar,
- Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit” listesinde yer alan alanlar,
- Cenova Deklerasyonu’nun 17’nci maddesinde yer alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar,
- “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1’inci ve 2’nci maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar,
ç. “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar,
- Avrupa Peyzaj Sözleşmesi.
Soru 116
Ulusal ve uluslararası kıstaslara göre önemli özellikler taşıyan doğal ve kültürel kaynakların, koruma ve inceleme amacı ile denetim altına alındığı alanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyosfer Rezervi
B
Milli Parklar
C
Doğa koruma alanı
D
Tabiat parkları
E
Sulak alanlar
Açıklama:
Ulusal ve uluslararası kıstaslara göre önemli özellikler taşıyan doğal ve kültürel kaynakların, koruma ve inceleme amacı ile denetim altına alındığı alanlara “doğa koruma alanı” denilmektedir.
Soru 117
Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çevre Kanunu
B
Kültürel ve Doğal Varlıkların Korunması Kanunu
C
Mera Kanunu
D
Milli Parklar Kanunu
E
Belediye Kanunu
Açıklama:
Çevre Kanunu: “Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır.”
Soru 118
Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenen kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel ve Doğal Varlıkların Korunması Kanunu
B
Mera Kanunu
C
Milli Parklar Kanunu
D
İmar Kanunu
E
Belediye Kanunu
Açıklama:
İmar Kanunu: Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.
Soru 119
Kıyı Kanununun düzenlenme amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Su ürünlerinin korunması, istihsali ve kontrolüne dair hususları ihtiva eder.
B
Deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları ile bu yerlerin etkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan sahil şeritlerinin doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek koruma ve toplum yararlanmasına açık, kamu yararına kullanma esaslarını tespit etmek amacıyla düzenlenmiştir.
C
Yer altı suları umumi sular meyanında olup Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bu suların her türlü araştırılması, kullanılması, korunması ve tescili bu kanun hükümlerine tabidir.
D
Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır.
E
Tarım sektörünün ve kırsal alanın, kalkınma plan ve stratejileri doğrultusunda geliştirilmesi ve desteklenmesi için gerekli politikaların tespit edilmesi ve düzenlemelerin yapılmasıdır.
Açıklama:
Kıyı Kanunu: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları ile bu yerlerin etkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan sahil şeritlerinin doğal ve kültürel özelliklerini gözeterek koruma ve toplum yararlanmasına açık, kamu yararına kullanma esaslarını tespit etmek amacıyla düzenlenmiştir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi orman içi dinlenme yeri olarak ayrılacak yerlerde temel ilkeler ve kriterler bölümünde yasal olarak belirlenen hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip
olmalıdır.
olmalıdır.
B
Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
C
Devletin mülkiyetinde olmalıdır.
D
Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
E
Orman rejimine tabi olmalıdır.
Açıklama:
Orman içi dinlenme yeri olarak ayrılacak yerler;
• Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip
olmalıdır.
• Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
• Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
• Orman rejimine tabi olmalıdır.
• Mahalli seviyede açık hava rekreasyonu yönünden değişik ve zengin özelliklere sahip
olmalıdır.
• Alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır.
• Kaynak bütünlüğünü sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
• Orman rejimine tabi olmalıdır.