Bitki Su İlişkileri - Tarım Teknolojisi

Ünite 1

Soru 1

Dünyada toplam su miktarının %2.5’unu oluşturan tatlı suların en büyük kaynağını aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?

Yer altı suları

Buzullar

Göller

Nehirler

Atmosfer ve yüzey suları

Açıklama:

Yerkürenin dörtte üçünü kaplayan dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu su miktarının hepsi kullanılamaz. Bunun başlıca nedeni yerüstündeki su miktarının %97,5’i tuzlu su olarak okyanuslarda ve denizlerde bulunmaktadır. Toplam su miktarının ancak %2,5’i tatlı su olarak göllerde, nehirlerde, yeraltı sularında ve buzullarda bulunmaktadır. Bu tatlı su miktarının 2/3 (%68.70) kutuplarda buzul halinde, daimi kar örtüsü halinde veya toprak tabakasında bulunur.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Dünyada bir yılda 3800 km³civarında tatlı su kullanılmaktadır. Tatlı suların en çok kullanıldığı alan aşağıdakilerden hangisidir?

Evsel kullanım

Endüstri

Tarım

Gıda

İçecek sanayi

Açıklama:

Tatlı suların %70’i tarımda, %20’si endüstride, %10’u evsel, %0.18’i ise gıda ve içecek sanayinde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Ülkemizde su potansiyeli, yeraltı suyu beslenimi ve işletme rezervi açısından en yüksek olan havza aşağıdakilerden hangisidir?

Çoruh havzası

Fırat-Dicle havzası

Akçaray havzası

Burdur gölü havzası

Aras havzası

Açıklama:

Fırat - Dicle Havzası 52,94 milyar m3 ile en fazla su verimine sahiptir. Fırat havzasında yıllık akış 31.61 milyar m3, Dicle Havzasının ise yıllık akışı 21.33 milyar m3 tür. Fırat Dicle havzası toplam ülke su potansiyelinin yaklaşık % 28,5’ini oluşturur. Su potansiyeli en düşük havzalar ise 0.49 milyar m3 ile Akarçay Havzası ve yıllık akışı 0.50 milyar m3 olan Burdur Gölü havzasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi suyu depolayan yeterli miktarda yer altı suyu akışına ve kullanılmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip tabakalar olarak adlandırılır?

Havza

Kaynak

Artezyen

Akifer

Kılcal saçak bölge

Açıklama:

Akifer, suyu depolayan yeterli miktarda yer altı suyu akışına ve kullanılmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip tabakalardır. Kılcal saçak bölge, doygunluk kuşağında düzensiz olarak yukarı doğru hareket eden değişik kalınlıklarda olan bölgedir. Kaynak, yeraltı sularının kendiliğinden yeryüzüne çıktığı yerler olarak isimlendirilir. Havza, bir akarsu, göl, baraj rezervuarı veya yer altı suyu haznesi gibi bir du kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamı olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Su çevirimini ve tarımsal üretimi en çok etkileyen faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Çarpık yapılaşma

İklim değişikliği

Hızlı nüfus artışı

Geniş baraj göllerin oluşturulması

Otlakların aşırı kullanımı

Açıklama:

İklim değişikliği su çevrimini etkiler. Su kaynaklarının yönetiminde iklim değişikliklerine uyum önem taşımaktadır. Ülkemizde özellikle kentsel yerleşim bölgeleri ile tarım, endüstri ve enerji faaliyetlerinin fazla olduğu bölgelerde iklim değişikliğine bağlı olarak gerek yerüstü ve gerekse yeraltı su kaynaklarını tehdit altındadır. İklim değişikliği ile tarım arasında önemli bir ilişki vardır. Tarımsal faaliyetler sonucu atmosfere metan ve sera gazları salınımı iklim değişikliklerine neden olur. İklim değişikliği de en fazla tarımsal üretimi etkilemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Hızlı nüfus artışı
Çarpık kentleşme
Ormansızlaşma
Tarım alanlarının tarım dışı amaçlar için kullanılması

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur?

I, II, III

I, III, IV

II, IV

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Hızlı nüfus artışı, tüketim alışkanlıklarındaki değişiklikler ve endüstriyel gelişmeler, çarpık kentleşme, tarım alanlarının tarım dışı amaçlarla kullanılması, ormansızlaşma 20. yüzyılın son yarısından itibaren önemli su sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu durum günümüzde su kaynaklarının etkin bir şekilde kullanımını gündeme getirmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Ülkemizde Devlet Planlama Teşkilatının su kaynaklarını kullanımına yönelik hazırladığı raporda su potansiyelinin paylaşılmasında kullanım önceliği aşağıdakilerden hangisidir?

Tarımsal sulama

Enerji

Ticaret

İçme ve kullanma

Sanayi

Açıklama:

Devlet Planlama Teşkilatının 2001 yılında hazırladığı Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında “Su Havzaları Kullanımı ve Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu’nda mevcut su potansiyelin paylaşılmasında kullanım önceliği sırası ile; İçme ve kullanma suyu ihtiyacı, Hayvanlar ve doğal hayatın, devamı için gerekli su ihtiyacı, Tarımsal sulama suyu ihtiyacı, Enerji ve sanayi suyu ihtiyacı, Ticaret, turizm, balıkçılık vb. su ihtiyacı.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdaki kavramlardan hangisi suyun yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren süreci tanımlamaktadır?

Su ayak izi

Su çevirimi

Su çerçeve direktifi

Su yönetimi

Su güvenliği

Açıklama:

Su çevirimi, suyun yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren süreci tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi sızma kapasitesini etkileyen faktörlerden biri değildir?

Bitki örtüsü

Organik madde miktarı

Havadaki oksijen gazının miktarı

Toprağın işlenme durumu

Nem miktarı

Açıklama:

Sızma kapasitesi, zeminin geçirimli olup olmamasına, zemindeki partikül büyüklüğüne, başlangıçtaki nem miktarına, bitki örtüsüne, organik madde miktarına, zemin yüzeyinin durumuna ve toprağın işlenme durumu ile topraktaki hava durumuna bağlı değişir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Yeraltı sularını oluşturan zonlardan hangisinde yüzey gerilim nedeniyle su yukarı doğru hareket eder?

Havalanma zonu

Doygunluk zonu

Çekim suyu zonu

Kapiller saçak zonu

Toprak suyu zonu

Açıklama:

Yeraltı sularını havalanma zonu ya da doygun olmayan zon ile doygun zon oluşturur. Havalanma zonu yağışların süzülerek ulaştığı ilk bölge olup doygun zonun üstünde bulunur. Bu bölgede bitki kökleri çevresinde toprak nemi görülür. Havalanma zonunda toprak suyu, çekim suyu ve kapiler saçak zonlar bulunur. Havalanma zonunun altında ise doygunluk zonu bulunur. “Doygunluk Zonunda” ise asıl yeraltı suyu bölgesi bulunur. Kapiller saçak zon;yüzey gerilim nedeniyle su yukarı doğru hareket eder.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi iki geçirgen olmayan tabaka arasında sıkışmış halde bulunan yeraltı suyunun üst tabakasının delinmesiyle fışkırarak yeryüzüne çıkmasıyla oluşan kaynaklar için verilen isimdir?

Akiferler

Artezyen

Havza

Baraj

Gayzerler

Açıklama:

Artezyen, iki geçirgen olmayan tabaka arasında sıkışmış halde bulunan yeraltı suyunun üst tabakasının delinmesiyle fışkırarak yeryüzüne çıkmasıyla oluşan kaynaklardır. Havza, bir akarsu, göl, baraj rezervuarı vey a yeraltı suyu haznesi gibi bir su kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamıdır. Akiferler, suyu depolayan yeterli miktarda yeraltı suyu akışına ve kullanmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip jeolojik birimdir. Gayzer, kesintili biçimde sıcak su vey a sıcak buhar fışkırtan, kükürt yayan kaynarca.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Dünyada yağışların karalar üzerine düşme oranı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

%10

%15

%20

%25

%30

Açıklama:

Güneş okyanuslardan buharlaşmaya neden olur bulutları ve yağışı oluşturur.
Yağışın büyük kısmı okyanuslara düşse de %20’lik kısmı karalar üzerine düşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Herhangi bir havzaya (alana) düşen yağışın, sızma (infiltrasyon) ve buharlaşmadan sonra geri kalan suyun bu alanı terk eden kısmına ne ad verilmektedir?

Su çevrimi

Yüzey akış

Yağış şiddeti

Evapotranspirasyon

Sızma kapasitesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdaki ifadelerden hangisi çok şiddetli yağış için kullanılır?

Seylap

Çisenti

Evaporasyon

Evapotranspirasyon

İnfiltrasyon

Açıklama:

Yağış miktarı ve yüzey akış miktarı tarımsal üretimde büyük önem taşımaktadır. Çünkü bitkinin su ihtiyacı doğal yağışlar ile karşılanamıyorsa bu suyun bitki kök bölgesine dengeli bir şekilde verilmesi gerekmektedir. Yağış miktarı, şiddeti, mevsimlere göre
dağılışı da önem taşımaktadır. Şiddeti düşük olan yağışa çisenti, şiddetli, yağışa sağanak, çok şiddetli yağışa ise seylap adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi buharlaşma ile eş anlamlıdır?

Hidroloji

İnfiltrasyon

Hidrolik çevrim

Evaporasyon

Evapotranspirasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 16

Buharlaşma ve terleme olaylarının ikisine birden ne ad verilir?

Evaporasyon

İnfiltrasyon

Evapotranspirasyon

Su çevrimi

Flokülasyon

Açıklama:

Bitkiler topraktan aldıkları suyun bir kısmını yapraklardaki stomalar yolu ile atmosfere verirler ki buna terleme (transpirasyon) adı verilir. İklim, bitki türü ve yoğunluğu, toprak nemi ve toprak özellikleri terlemeyi etkiler. Buharlaşma ve terleme olaylarının ikisine birden evapotranspirasyon adı verilir

Doğru Cevap: C

Soru 17

Transpirasyon olarak adlandırılan olaya ne ad verilir?

Buharlaşma

Terleme

Yağış şiddeti

Sızma kapasitesi

Donma

Açıklama:

Bitkiler topraktan aldıkları suyun bir kısmını yapraklardaki stomalar yolu
ile atmosfere verirler ki buna terleme (transpirasyon) adı verilir. İklim, bitki
türü ve yoğunluğu, toprak nemi ve toprak özellikleri terlemeyi etkiler. Buharlaşma ve terleme olaylarının ikisine birden evapotranspirasyon adı verilir

Doğru Cevap: B

Soru 18

Tatlı sular dünyadaki su miktarının yüzde kaçını oluşturmaktadır?

2,5

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 19

Dünyada kullanılan tatlı suyun sektörlere göre oranları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

% 70’i tarımda, %20’si endüstride, %10’u evsel, %0.18’i
ise gıda ve içecek sanayinde kullanılmaktadır

% 10’i tarımda, %0.18’si endüstride, %70’u evsel, %20’i
ise gıda ve içecek sanayinde kullanılmaktadır

% 20’i tarımda, %0.18’si endüstride, %10’u evsel, %70’i
ise gıda ve içecek sanayinde kullanılmaktadır

% 0.18’i tarımda, %20’si endüstride, %10’u evsel, %70’i
ise gıda ve içecek sanayinde kullanılmaktadır

% 10’i tarımda, %20’si endüstride, %70’u evsel, %0.18’i
ise gıda ve içecek sanayinde kullanılmaktadır

Açıklama:

Dünyada bir yılda 3.800 km3 civarında tatlı su kullanılmaktadır. Tatlı suların % 70’i tarımda, %20’si endüstride, %10’u evsel, %0.18’i ise gıda ve içecek sanayinde kullanılmaktadır. Görüldüğü gibi suyun büyük bir kısmı tarımsal alanda kullanılmaktadır. Ancak bu su miktarının nerede ise yarısı yanlış kullanımdan dolayı kaybolmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Ülkemizde en fazla su verimine sahip havza aşağıdakilerden hangisidir?

Aras havzası

Çoruh havzası

Fırat-Dicle havzası

Meriç-Ergene havzası

Asi havzası

Açıklama:

Hidrolojik su havzalarında yıllık yağış miktarı aynı olmadığından, verimleri ve su potansiyelleri de farklılık göstermektedir. Fırat - Dicle Havzası 52,94 milyar m3
ile en fazla su verimine sahiptir

Doğru Cevap: C

Soru 21

Yeraltı suyu taşıyan tabakalara ne ad verilir?

Evaporasyon

Akifer

Artezyen

Flokülasyon

İnfiltrasyon

Açıklama:

Yeraltına sızan sular geçirimsiz bir tabaka üzerinde birikerek yeraltı sularını oluşturur. Yeraltı suyu taşıyan tabakalara ’’akifer’’ adı verilir. Yeraltı sularının kendiliğinden yeryüzüne çıktığı yerler “Kaynak’’ olarak isimlendirilir. Kaynaklar yatay olarak hareket eden yeraltı sularının yüzeyi kestiği bölgelerde oluşur.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Ülkemizin kullanılabilir toplam su potansiyeli aşağıda verilenlerden hangisidir?

186 milyar m3

112milyar m3

501 milyar m3

41 milyar m3

7milyar m3

Açıklama:

112milyar m3

Doğru Cevap: B

Soru 23

Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, yayılımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen bir bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Hidrolik

Hidrostatik

Hidroloji

Hidrosfer

Hidrobiyoloji

Açıklama:

Hidroloji

Doğru Cevap: C

Soru 24

Bir ülkenin su potansiyeli yönünden zengin bir ülke olarak sınıflandırılabilmesi için kişi başına kullanılabilir su miktarının yılda kaç m3 den fazla olması gerekir?

1,700 m3/yıl

1000 m3/yıl

20000 m3/yıl

1200 m3/yıl

2.000m3/yıl

Açıklama:

Kişi başına kullanılabilir su miktarının yılda 1.700 m³ den fazla olduğu ülkeler, su potansiyeli yönünden zengin bir ülke olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Dünyadaki kullanılabilir tatlı su miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

% 0.80

%67.75

%97.50

%0.40

%2.5

Açıklama:

%0.40

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıda verilenlerden en fazla su kullanan sektör hangisidir?

Gıda

Tarımsal sulama

Sanayi

İçme suyu

Evsel kullanma

Açıklama:

Tarımsal sulama

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıda verilenlerden hangisi yerüstü sularının oluşumunda rol oynamaz?

Toprak altı akış sürekli su kütlesine süzülen aşırı toprak nemi

Su tablası deşarjı

Asılı su

Doğrudan yağış

Yüzeysel akış

Açıklama:

Asılı su

Doğru Cevap: C

Soru 28

Su kullanımında ilk öncelik aşağıda verilenlerden hangisine verilmektedir?

Enerji üretimi

Ticaret, turizm, rekreasyon

Sanayi suyu ihtiyaçları

Tarımsal sulama suyu

İçme ve kullanma

Açıklama:

İçme ve kullanma

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıda verilenlerden hangisi yerüstü ve yeraltı su kaynaklarını tehdit etmektedir?

Taşkın

İklim

Gıda üretimi

Evsel kullanım

Toprak verimliliği

Açıklama:

İklim

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıda verilen kurumlardan hangisi su yönetiminden sorumlu değildir?

Çevre yönetimi genel müdürlüğü

Gıda, tarım ve hayvancılık Bakanlığı

Mahalli idareler genel müdürlüğü

Su yönetimi genel Müdürlüğü

Devlet su işleri

Açıklama:

Mahalli idareler genel müdürlüğü

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıda verilen havzalardan en yüksek su verimine sahip olan havza hangisidir?

Fırat

Akarçay

Meriç-Ergene

Konya

Yeşilırmak

Açıklama:

Fırat

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi infiltrasyon için kullanılan birimlerden birisidir?

mm/gün

cm/gün

mm/dakika

cm/dakika

mm/saat

Açıklama:

Suyun toprak yüzeyinden toprak içerisine girmesi sızma (infiltrasyon) olarak isimlendirilir. Birimi mm/saat veya cm/saat’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Yeraltı suları tatlı suların ne kadarlık bir kısmını oluşturmaktadır?

%1,6

%2,5

%12,2

%30

%70

Açıklama:

Tatlı su miktarının 2/3 (%68.70) kutuplarda buzul halinde, daimi kar örtüsü halinde veya toprak tabakasında bulunur. Buzullar suyu kar ve buz halinde depolar ve mevsimlere bağlı olarak değişik miktarlardaki suyu yerel akıntılara bırakır. Buzullar iklim değişikliğinin sonucunda azalmaktadır. Tatlı suların %30’u yeraltı suları, %0,4’ü ise atmosfer ve yüzey sularıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Türkiye'nin toplam su kaynağı potansiyelinin en büyük kısmını aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?

Yıllık yağış miktarı

Yer altına sızma

Yıllık yüzey akışı

Kullanılabilir yüzey suyu

Yıllık çekilebilir su miktarı

Açıklama:

501 milyar m3 ile yıllık yağış miktarı en büyük paya sahiptir. (bkz. Çizelge 1.1)

Doğru Cevap: A

Soru 35

Türkiye su havzaları ve yüzey suyu potansiyeli göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki havzalardan hangisinin potansiyel iştirak payı en fazladır?

Doğu Karadeniz

Büyük Menderes

Dicle-Fırat

Van Gölü

Kızılırmak

Açıklama:

%28,5 potansiyel iştirak oranıyla Fırat-Dicle havzası en fazla paya sahiptir. Bunu %8'le Doğu Karadeniz izler.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Su içinde bulunan partiküllerin birleşerek çökmesine ne ad verilir?

İnfiltrasyon

Flokülasyon

Evoporasyon

Evapotranspirasyon

Transpirasyon

Açıklama:

Flokülasyon, su içinde bulunan partiküllerin birleşerek çökmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Alabalık dışındaki balık üretiminde ve rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir nitelikte olan su sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf I

Sınıf II

Sınıf III

Sınıf IV

Hiçbiri

Açıklama:

Az kirlenmiş suları gösteren Sınıf II suların ise içme suyu olarak kullanılma potansiyeli vardır. Alabalık dışındaki balık üretiminde ve rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

İki geçirgen olmayan tabaka arasında sıkışmış halde bulunan yeraltı suyunun üst tabakanın delinmesiyle fışkırarak yeryüzüne çıkması ile
oluşan kaynaklara ne ad verilir?

Akifer

Kapillar

Artezyen

Pınar

Memba

Açıklama:

Artezyen, iki geçirgen olmayan tabaka arasında sıkışmış
halde bulunan basınçlı yeraltı sularının üst tabakanın delinmesiyle fışkırarak yeryüzüne çıkması ile oluşan kaynaklara verilen addır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Bir ton tarımsal ürün elde etmek için gerekli su miktarı göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi en az miktarda suya ihtiyaç duyar?

Patates

Mısır

Buğday

Soya

Çeltik

Açıklama:

Çizelge 1.5'e göre doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi DSİ Genel Müdürlüğünün görevlerinden değildir?

İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek

Sulama tesisi kurmak

Yeraltı suyu tahsisi ve tescili işlemlerini yapmak

Taşkınlarla ilgili strateji ve politikaları belirlemek

Nehirleri ve bataklıkları ıslah etmek

Açıklama:

Taşkınlarla ilgili strateji ve politikaları belirlemek Tarım ve Orman Bakanlığı; Su Yönetimi Genel Müdürlüğü'nün görevlerindendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Hidroelektrik üretimi için lisans vermek hangi kurumun görevidir?

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

Tarım ve Orman Bakanlığı; Su Yönetimi Genel Müdürlüğü

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

İl Özel İdareler

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)

Açıklama:

Çizelge 1.6'ya göre doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Yeryüzüne düşen yağışların % kaçı karalar üzerine düşmektedir?

% 10

% 20

% 30

% 40

% 50

Açıklama:

Döngü içinde su güneş enerjisi ile sürekli hareket etmektedir. Güneş okyanuslardan buharlaşmaya neden olur bulutları ve yağışı oluşturur. Yağışın büyük kısmı okyanuslara düşse de %20’lik kısmı karalar üzerine düşmektedir. Bu su akarsu ve gölleri besler, toprak ve yeraltı suyunu yeniler. Bitkilerin, hayvanların ve insanların kullandığı bütün suyu sağlar. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Suyun yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren sürece ne ad verilir?

Hidroloji

Akifer

İnfiltrasyon

Sızma kapasitesi

Su çevrimi

Açıklama:

Su Çevrimi, suyun yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren bir süreçtir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Herhangi bir havzaya düşen yağışın, sızma ve buharlaşmadan sonra geri kalan suyun bu alanı terk eden kısmına ne ad verilir?

Yağış şiddeti

Sızma kapasitesi

İnfiltrasyon

Yüzey akış

Su çevrimi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 45

Yeryüzündeki toplam su miktarının % kaçı tatlı su olarak göllerde, nehirlerde, yeraltı sularında ve buzullarda bulunmaktadır?

% 2,5

% 5

% 7,5

% 10

% 15

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 46

Bir ülkede kişi başına düşen su miktarı yılda kaç m3 den az ise mutlak su kıtlığı vardır denilebilir?

500 m3

700 m3

1000 m3

1500 m3

1700 m3

Açıklama:

Su sıkıntısı olan ülkelerde kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı yılda 1.000-1.700 m3 arasındadır. Kişi başına kullanılabilir su miktarı yılda 1.700 m3 den fazla olan ülkeler ise su potansiyeli yönünden zengin bir ülke olarak sınıflandırılmaktadır. Kişi başına düşen su miktarı yılda 500m3 den az ise mutlak su kıtlığı olan ülke olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bir akarsu, göl, baraj rezervuarı veya yeraltı suyu haznesi gibi bir su kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamına ne ad verilir?

Kapillar saçak bölge

Yeraltı suyu

Havza

Hidrosfer

Akifer

Açıklama:

Havza, bir akarsu, göl, baraj rezervuarı veya yeraltı suyu haznesi gibi bir su kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi sınır aşan sular kapsamında yer almamaktadır?

Fırat-Dicle havzası

Aras havzası

Çoruh havzası

Akarçay havzası

Asi havzası

Açıklama:

Fırat Dicle havzası toplam ülke su potansiyelinin yaklaşık % 28,5’ini oluşturur. Su potansiyeli en düşük havzalar ise 0.49 milyar m3 ile Akarçay Havzası ve yıllık akışı 0.50 milyar m3 olan Burdur Gölü havzasıdır. Havzalar arasında Fırat-Dicle havzası, Aras havzası, Çoruh havzası, Asi havzası, Meriç-Ergene havzası sınır aşan sular kapsamında yer almaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

2015 yılında 29327 sayılı resmi gazetede yayınlanan Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği göre yüzey suları, kalitesine göre kaç sınıfa ayrılmıştır?

Açıklama:

2015 yılında 29327 sayılı resmi gazetede yayınlanan Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği göre yüzey suları, kalitesine göre 4 sınıfa ayrılmıştır;
• Yüksek kaliteli yerüstü suları içeren Sınıf I sular, içme suyu olarak kullanılma potansiyeline
sahip sulardır. Bu sınıfa giren sular yüzme ve benzeri amaçlarla kullanılabilir. Rekreasyonel amaçla kullanılabilir. Alabalık üretiminde, hayvan üretiminde ve çiftlik ihtiyacını karşılamak için kullanılabilir.
• Az kirlenmiş suları gösteren Sınıf II suların ise içme suyu olarak kullanılma potansiyeli vardır. Alabalık dışındaki balık üretiminde ve rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir.
• Bu suların sulama suyu olarak kullanılabilmesi için sulama suyu kalite kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
• Sınıf III sular ise kirlenmiş sulardır ancak uygun bir arıtmadan sonra su ürünleri yetiştiriciliğinde ve sanayinin ihtiyacı olan suyu karşılamak için kullanılabilir. Ancak bu sular gıda, tekstil gibi nitelikli su gerektiren işletmelerde kullanılamaz. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Dünyada su kullanımı sıralaması kaç başlık altında toplanmaktadır?

Açıklama:

Dünyada su kullanımı sıralaması beş başlık altında toplanmaktadır. Bunlardan ilk sırada gıda ve
tarım gelmektedir. Bu sektörler en fazla su kullanan sektörlerin başında gelmektedir. Bunu enerji
ve sanayi takip etmektedir. Evsel su kullanımı ve içme suyu kullanımı 4. sırada yer almaktadır. Son olarak ise ekosistemlerin su ihtiyacı gelmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görevlerinden biri değildir?

İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek.

Kurak dönemlerde yönetim stratejilerini belirlemek.

Yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek.

Taşkınlara karşı koruma tedbirleri almak.

Yeraltı sularının korunmasını sağlamak.

Açıklama:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görevleri;
• İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek
• Sulama tesisi kurmak
• Sulak alanları ıslah etmek
• Yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek
• Atık su arıtımını sağlamak
• Taşkınlara karşı koruma tedbirleri almak
• Sulu ziraatı yaygınlaştırmak
• Hidroelektrik enerji üretmek
• Yeraltı suyu etüt ve araştırmaları için kuyu açmak veya açtırmak
• Yeraltı suyu tahsisi ve tescili işlemlerini yapmak
• Yeraltı sularının korunmasını sağlamak
• Baraj kurmak
• Su tasfiye tesisi inşaatlarını yapmak
• Su depoları yapmak
• Nehirleri ve bataklıkları ıslah etmektir.
Kurak dönemlerde yönetim stratejilerini belirlemek Tarım ve Orman Bakanlığı; Su Yönetimi Genel Müdürlüğünün görevlerinden biridir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıda su ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Su tabiatta katı,sıvı ve gaz halinde bulunur.

Su, çevrim boyunca, atmosferde, okyanuslarda,denizlerde, göllerde, rezervuarlarda, akarsularda,bitkilerin yapısında, kar içinde, toprak neminde,akiferlerde bulunur.

Dünyadaki suyun toplam hacmi değişkendir.

Suyun kalitesi ve kullanılabilirliği çeşitli faktörlere bağlı olarak önemli ölçüde değişir.

Su güneş enerjisi ile sürekli hareket etmektedir.

Açıklama:

Sürekli dolaşım halinde olan su tabiatta katı,sıvı ve gaz halinde bulunur. Suyun tabiatta dolaştığı yolların hepsine birden “hidrolojik çevrim” adı
verilir. Diğer bir ifade ile “su çevrimi’’ olarak isimlendirilir.Su, çevrim boyunca, atmosferde, okyanuslarda,denizlerde, göllerde, rezervuarlarda, akarsularda,bitkilerin yapısında, kar içinde, toprak neminde,akiferlerde bulunur. Dünyadaki suyun toplam hacmi sabittir. Ancak suyun kalitesi ve kullanılabilirliği çeşitli faktörlere bağlı olarak önemli ölçüde değişir. Döngü içinde su güneş enerjisi ile sürekli hareket etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Şiddetine göre yağış eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Çisenti: düşük şiddetli
Sağanak: şiddetli
Seylap: çok şiddetli

Çisenti: düşük şiddetli
Sağanak: çok şiddetli
Seylap: şiddetli

Çisenti: çok şiddetli
Sağanak: şiddetli
Seylap: düşük şiddetli

Çisenti: şiddetli
Sağanak: çok şiddetli
Seylap: düşük şiddetli

Çisenti: çok şiddetli
Sağanak: düşük şiddetli
Seylap: şiddetli

Açıklama:

Yağış miktarı, şiddeti, mevsimlere göre dağılışı da önem taşımaktadır.
Şiddeti düşük olan yağışa çisenti, şiddetli, yağışa sağanak, çok şiddetli
yağışa ise seylap adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Suyun toprak yüzeyinden toprak içerisine girmesine ne ad verilir?

evapotranspirasyon

evaporasyon

transpirasyon

infiltrasyon

hidroloji

Açıklama:

Suyun toprak yüzeyinden toprak içerisine girmesi sızma (infiltrasyon) olarak isimlendirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Suyu depolayan yeterli miktarda yeraltı suyu akışına ve kullanılmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip jeolojik birime ne ad verilir?

Havza

Akifer

Seylap

Hidrostatik

Logos

Açıklama:

Suyu depolayan yeterli miktarda yeraltı suyu akışına ve kullanılmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip jeolojik birime akifer denir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi tatlı su kaynaklarından değildir?

Göller

Yeraltı suları

Nehirler

Buzullar

Denizler

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 57

Yeraltı suyu beslenimi ve işletme rezervi açısından en yüksek değere sahip havza aşağıdakilerden hangisidir?

Kızılırmak

Meriç Ergene

Konya Kapalı

Fırat - Dicle

Sakarya

Açıklama:

Havzalara göre yıllık yeraltı suyu potansiyeli Çizelge 1.3’de verilmiştir. Bu çizelge incelendiğinde Fırat-Dicle havzasının
yeraltı suyu beslenimi ve işletme rezervi açısından en yüksek değere sahip olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği göre yüzey suları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yüksek kaliteli yerüstü suları içeren Sınıf I sular, içme suyu olarak kullanılma potansiyeline sahip sulardır.

Az kirlenmiş suları gösteren Sınıf II suların ise içme suyu olarak kullanılma potansiyeli
vardır.

Sınıf II sular alabalık dışındaki balık üretiminde ve rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir.

Sınıf III sular ise kirlenmiş sulardır ancak uygun bir arıtmadan sonra su ürünleri yetiştiriciliğinde ve sanayinin ihtiyacı olan suyu karşılamak için kullanılabilir

Sınıf III sular tekstil gibi nitelikli su gerektiren işletmelerde kullanılabilir.

Açıklama:

Sınıf III sular ise kirlenmiş sulardır ancak uygun bir arıtmadan sonra su ürünleri yetiştiriciliğinde ve sanayinin ihtiyacı olan suyu karşılamak için kullanılabilir. Ancak bu sular gıda, tekstil gibi nitelikli su gerektiren işletmelerde kullanılamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Su kaynaklarının sektörel kullanımıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Suyun %65-%70 i tarımsal sulamada kullanılmaktadır.

Evsel su kullanım miktarı gelişmişlik düzeyi ile değişen bir olgu değildir.

Sanayide kullanılan su ise %20 ile %25 civarındadır.

Tarım alanlarının % 17’sinde sulu tarım yapılmaktadır.

Tarımda kullanılan su gerçek su tüketimi olup suyun çok az bir kısmı geri dönmektedir.

Açıklama:

Evsel amaçlı su kullanım miktarı bir kişinin bir günde tükettiği su miktarı üzerinden hesaplanmaktadır. Evsel su kullanım miktarı gelişmişlik düzeyi ile değişmektedir. Kişi başına günlük su kullanımı gelişmiş ülkelerde 500-800m3 iken gelişmekte olan ülkelerde ise bunun yaklaşık on katıdır. Bu oran su kıtlığı çekilen bölgelerde ise günlük kişi başına 20-60 m3 civarındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Bir ton tarımsal ürün elde etmek için gerekli su miktarı düşünüldüğünde aşağıdaki seçeneklerden hangisi için daha fazla suya ihtiyaç vardir?

Patates

Süt

Çeltik

Yumurta

Sığır eti

Açıklama:

Sığır eti için 15.000 m3 ton suya ihtiyaç vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi devlet su işlerinin görevleri arasında yer almaz?

Hidroelektrik enerji üretmek

Nehirleri ve bataklıkları ıslah etmek

Taşkınlarla ilgili strateji ve politikaları belirlemek

Taşkınlara karşı koruma tedbirleri almak

Su tasfiye tesisi inşaatlarını yapmak

Açıklama:

Taşkınlarla ilgili strateji ve politikaları belirlemek, Tarım ve Orman Bakanlığı; Su Yönetimi Genel Müdürlüğü görev tanımında yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

I. Dolu
II. Çiğ
III. Kırağı
IV. Yağmur
V. Kar
Yukarıdakilerden hangileri yeryüzüne düşen sıvı haldeki yağışlardandır?

I-II

I-III

II-III

II-IV

III-V

Açıklama:

Kar, dolu ve kırağı katı haldeki yağışlardır. Sıvı haldeki yağışlar ise yağmur ve çiğdir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Yağışın yüzde kaçlık kısmı karalar üzerine düşmektedir?

%10

%15

%20

%25

%30

Açıklama:

Yağışın büyük kısmı okyanuslara düşse de %20'lik kısmı karalar üzerine düşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Su potansiyeli yönünden zengin bir ülkede kişi başına kullanılabilir yıllık su miktarı kaçtır?

1.300 m³

1.400 m³

1.500 m³

1.600 m³

1.700 m³

Açıklama:

Kişi başına kullanılabilir su miktarının yılda 1.700 m³den fazla olan ülkeler su potansiyeli yönünden zengin bir olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi su potansiyeli en düşük havzalardır?

Burdur Gölü - Akarçay

Burdur Gölü - Sakarya

Sakarya - Yeşilırmak

Yeşilırmak - Akarçay

Akarçay - Meriç Ergene

Açıklama:

Su potansiyeli en düşük havzalar 0.49 milyar m³ ile Akarçay Havzası ve yıllık akışı 0.50 milyar m³ olan Burdur Gölü havzasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Su içinde bulunan partiküllerin birleşerek çökmesine ne ad verilir?

Transpirasyon

İnfiltrasyon

Evaporasyon

Evapotranspirasyon

Flokülasyon

Açıklama:

Su içinde bulunan partiküllerin birleşerek çökmesine flokülasyon denir. Transpirasyon terleme, evaporasyon buharlaşma, evapotranspirasyon buharlaşma ve terleme, infiltrasyon ise sızma anlamına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Hangi sınıf yerüstü suyu alabalık üretiminde kullanılabilir?

III

Açıklama:

Yüksek kaliteli yerüstü suları içeren Sınıf I sular, içme suyu olarak kullanılma potansiyeline sahip sulardır. Bu sınıfa giren sular yüzme ve benzeri amaçlarla kullanılabilir. Rekreasyonel amaçla kullanılabilir. Alabalık üretiminde, hayvan üretiminde ve çiftlik ihtiyacını karşılamak için kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Yeraltı sularının kullanılabilmesi için yeraltı sularındaki nitrat oranı en fazla ne kadar olabilir?

35 µg/L

40 µg/L

45 µg/L

50 µg/L

55 µg/L

Açıklama:

Yeraltı sularının kullanılabilmesi için yeraltı sularındaki nitrat sınırı 50 µg/L olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Ülkemizde tarım arazisi sulamalarında, yeraltı su kaynaklarından yüzde kaç oranında yararlanılmaktadır?

%10-15

%15-20

%20-25

%25-30

%30-35

Açıklama:

Ülkemizde yerüstü su kaynakları ile sulanabilir tarım arazilerinin %75-80’i sulanmaktadır. Geri kalan
kısmı (%20-25) ise yeraltı su kaynaklarından yararlanılarak sulanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

En fazla su hangi ürünü elde etmek için gereklidir?

Peynir

Sığır eti

Tavuk

Soya

Buğday

Açıklama:

En fazla su sığır etinin elde edilmesinde kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Dünyada su kullanımı en fazladan en aza sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

Gıda, tarım - enerji - kullanma ve içme suyu kullanımı - sanayi - ekosistemlerin su ihtiyacı

Kullanma ve içme suyu kullanımı - gıda, tarım - sanayi - enerji - ekosistemlerin su ihtiyacı

Gıda, tarım - enerji - sanayi - kullanma ve içme suyu kullanımı - ekosistemlerin su ihtiyacı

Enerji - gıda, tarım - sanayi - kullanma ve içme suyu kullanımı - ekosistemlerin su ihtiyacı

Gıda, tarım - sanayi - enerji - ekosistemlerin su ihtiyacı - kullanma ve içme suyu kullanımı

Açıklama:

Dünyada su kullanımı sıralaması beş başlık altında toplanmaktadır. Bunlardan ilk sırada gıda ve tarım bulunmaktadır. Bu sektörler en fazla su kullanan sektörlerin başında gelmektedir. Bunu enerji ve sanayi takip etmektedir. Evsel su kullanımı ve içme suyu kullanımı 4. sırada yer almaktadır. Son olarak ise ekosistemlerin su ihtiyacı gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Türkiye’de havzalara göre yıllık yeraltı su potansiyelinin en yüksel olduğu havza hangisidir?

Gediz

Menderes

Çoruh

Fırat-Dicle

Van Gölü

Açıklama:

Aşağıdaki tabloya göre Türkiye’de havzalara göre yıllık yeraltı su potansiyelinin en yüksel olduğu havza Fırat-Dicle havzasıdır.
soru1

Doğru Cevap: D

Soru 73

2015 yılı 29327 sayılı resmi gazetede yayınlanan Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi yönetmeliğine göre, arazi sulama ve alabalık hariç balık yetiştirme suları hangi sınıfa girer?

Yüksek Kaliteli Sınıf I Sular

Az Kirletilmiş Sınıf II Sular

Kirletilmiş Sınıf III Sular

Çok Kirletilmiş Sınıf IV Sular

Arıtılmış Sular

Açıklama:

Az Kirlenmiş suları gösteren Sınıf II suların ise içme suyu olarak kullanılma potansiyeli vardır. Alabalık dışındaki balık üretiminde ve rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir. (Doğru Cevap B’dir)

Doğru Cevap: B

Soru 74

I. Asılı su
II. Akifer
III. Yeraltı Suyu
Hangisi yeraltı sularında doygunluk zonu içerisinde kalır?

I ve II

II ve III

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Aşağıdaki şekile göre yeraltı suyu ve akifer doygunluk zonu içinde kalır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdaki kurumlardan hangisinin görevi içme ve kullanma suyunun kalitesini izlemektedir?

Sağlık Bakanlığı

İl Özel İdaresi

Tarım ve Orman Bakanlığı

İller Bankası

Belediyeler

Açıklama:

Sağlık Bakanlığı'nın görevleri arasında aşağıdaki maddeler bulunmaktadır:

İçme ve kullanma suyu, kaynak suları, doğal mineralli suların kalitesi için standartlar belirlemek ve bunlara uyumu izlemek yüzme suyu ve jeotermal suların kalitesini izlemek
Yerleşim yerlerine sağlıklı içme ve kullanma suyu temini gerekli araştırma ve geliştirme çalışmalarına katılmak. (Doğru Cevap A’dır)

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdaki ürünlerden hangisini elde etmek için en fazla su tüketilir?

Mısır

Buğday

Pirinç

Yumurta

Sığır Eti

Açıklama:

Aşağıdaki tabloda da görüldüğü üzere sığır eti elde etmek için tüketilmesi gereken su miktarı en fazla düzeydedir. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Bir akarsu göle dökülüyor ise yüzey şekli açısından hangi havza tipidir?

Açık Havza

Kesik Havza

Ters Havza

Kapalı Havza

Göl Havzası

Açıklama:

Akarsu havzaları açık ve kapalı olarak ikiye ayrılır. Suları denize ulaşan havzalara açık, suları denize ulaşmayanlara ise kapalı havza adı verilir. (Doğru cevap D'dir)

Doğru Cevap: D

Soru 78

İki geçirimsiz tabaka içerisinde kalan suyun üst tabakanın delinmesiyle fışkırarak yeryüzüne çıkması ile oluşan kaynaklara ne ad verilir?

Akifer

Artezyen

Hidrolik

İnfiltrasyon

Zon

Açıklama:

İki geçirgen olmayan tabaka arasında sıkışmış halde bulunan yeraltı suyunun (basınçlı yeraltı suları) üst tabakanın delinmesiyle fışkırarak yeryüzüne çıkması ile oluşan kaynaklara artezyen denir. ( Doğru Cevap B’dir)

Doğru Cevap: B

Soru 79

İçme ve kullanma suyunun temini hangi müdürlüğün görevleri arasındadır?

Tarım ve Orman Bakanlığı, Su Yönetimi Müdürlüğü

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevre Yönetim Müdürlüğü

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

Sağlık Bakanlığı, Su Müdürlüğü

Açıklama:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün görevleri şunlardır:

İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek
Sulama tesisi kurmak
Sulak alanları ıslah etmek
Yerüstü ve yeraltı sularının kalite yönünden izlemek
Atık su arıtımını sağlamak
Taşkınlara karşı koruma tedbirleri almak
Sulu ziraatı yaygınlaştırmak
Hidroelektrik enerji üretmek
Yeraltı suyu etüt ve araştırmaları için kuyu açmak ve açtırmak
Yeraltı suyu tahsisi ve tescili işlemlerini yapmak
Yeraltı sularının korunmasını sağlamak
Baraj kurmak
Su tasfiye tesisi inşaatlarını yapmak
Su depoları yapmak
Nehirleri ve bataklıkları ıslah etmek (Doğru Cevap D’dir)

Doğru Cevap: D

Soru 80

Suyun yerüstü, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren sürece ne ad verilir?

Akifer

Hidrolik

Terleme

Yüzey akışı

Su çevirimi

Açıklama:

Suyun yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren sürece su çevrimi denir. (Doğru Cevap E’dir)

Doğru Cevap: E

Soru 81

İçerisinde kalsiyum, magnezyum ve demir iyonları gibi +2 ve daha yüksek değerli katyonları bulunduran sulara ne ad verilir?

Yumuşak su

Sert su

Flokülasyon

Kullanım suyu

Tarımsal su

Açıklama:

İçerisinde kalsiyum, magnezyum ve demir iyonları gibi +2 ve daha yüksek değerleri katyonları bulundurulan sert sulardır. (Doğru Cevap B‘ dir).

Doğru Cevap: B

Soru 82

Bir ton patates ürün elde etmek için gerekli su miktarı (m3 /ton) nedir?

160

450

900

1.200

2.300

Açıklama:

Bir ton tarımsal ürün elde etmek için gerekli su miktarı.
Ürün Miktar (m3 /ton)
Patates 160
Mısır 450
Süt 900
Buğday 1.200
Soya 2.300
Çeltik 2.700
Tavuk 2.800
Yumurta 4.700
Peynir 5.300
Sığır eti 15.000

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görevlerinden biri değildir?

İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek

Sulu ziraatı azaltmak

Sulak alanları ıslah etmek

Sulama tesisi kurmak

Su tasfiye tesisi inşaatlarını yapmak

Açıklama:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Görevleri
• İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek
• Sulama tesisi kurmak
• Sulak alanları ıslah etmek
• Yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek
• Atık su arıtımını sağlamak
• Taşkınlara karşı koruma tedbirleri almak
• Sulu ziraatı yaygınlaştırmak
• Hidroelektrik enerji üretmek
• Yeraltı suyu etüt ve araştırmaları için kuyu açmak veya açtırmak
• Yeraltı suyu tahsisi ve tescili işlemlerini yapmak
• Yeraltı sularının korunmasını sağlamak
• Baraj kurmak
• Su tasfiye tesisi inşaatlarını yapmak
• Su depoları yapmak
• Nehirleri ve bataklıkları ıslah etmek

Doğru Cevap: B

Soru 84

Hidrolojik çevrim içinde aşağıdakilerden hangisi suyun sürekli hareket etmesini sağlar?

Mevsimler

İklim koşulları

Güneş enerjisi

Yeraltı kaynakları

Yüzey akışı

Açıklama:

Su, çevrim boyunca, atmosferde, okyanuslarda, denizlerde, göllerde, rezervuarlarda, akarsularda, bitkilerin yapısında, kar içinde, toprak neminde, akiferlerde bulunur. Dünyadaki suyun toplam hacmi sabittir. Ancak suyun kalitesi ve kullanılabilirliği çeşitli faktörlere bağlı olarak önemli ölçüde değişir. Döngü içinde su güneş enerjisi ile sürekli hareket etmektedir. Güneş okyanuslardan buharlaşmaya neden olur bulutları ve yağışı oluşturur. Yağışın büyük kısmı okyanuslara düşse de %20’lik kısmı karalar üzerine düşmektedir. Bu su akarsu ve gölleri besler, toprak ve yeraltı suyunu yeniler. Bitkilerin, hayvanların ve insanların kullandığı bütün suyu sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Su çevrimi içinde, bir bölgeye düşen yağıştan _________ ve _________ sebebiyle yaşanan kayıplardan sonra geriye kalan suyun u alanı terk eden bölümüne yüzey akış denir.

transpirasyon, evaporasyon

infiltrasyon, transpirasyon

evapotranspirasyon, evaporasyon

infiltrasyon, evaporasyon

transpirasyon, evapotranspirasyon

Açıklama:

Buharlaşma (evaporasyon) suyun sıvı halden gaz haline geçerek atmosfere iletilmesidir. Buharlaşma deniz, göl, nehir gibi açık su yüzeylerinden ve nemli toprak yüzeyinde meydana gelir. İklim ve yüzeyin özellikleri buharlaşmayı etkiler.
Bitkiler topraktan aldıkları suyun bir kısmını yapraklardaki stomalar yolu ile atmosfere verirler ki buna terleme (transpirasyon) adı verilir. İklim, bitki türü ve yoğunluğu, toprak nemi ve toprak özellikleri terlemeyi etkiler. Buharlaşma ve terleme olaylarının ikisine birden evapotranspirasyon adı verilir.
Herhangi bir havzaya (alana) düşen yağışın, sızma (infiltrasyon) ve buharlaşmadan sonra geri kalan suyun bu alanı terk eden kısmına yüzey akış adı verilmektedir. Uzun ve şiddetli yağışlarda yüzey akış suyu artar, akarsular bu suyu taşıyamadığından taşkın başlar. Yağış hızı toprağa sızma kapasitesinden fazla olduğu zaman yüzey akış meydana gelir. Yağış, iklim ve havza özellikleri yüzey akışını etkiler.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi en büyük tatlı su kaynağıdır?

Yeraltı suları

Buzullar

Nehirler

Atmosfer

Göller

Açıklama:

Toplam su miktarının ancak %2,5’i tatlı su olarak göllerde, nehirlerde, yeraltı sularında ve buzullarda bulunmaktadır. Bu tatlı su miktarının 2/3 (%68.70) kutuplarda buzul halinde, daimi kar örtüsü halinde veya toprak tabakasında bulunur. Buzullar suyu kar ve buz halinde depolar ve mevsimlere bağlı olarak değişik miktarlardaki suyu yerel akıntılara bırakır. Buzullar iklim değişikliğinin sonucunda azalmaktadır. Tatlı suların %30’u yeraltı suları, %0,4’ü ise atmosfer ve yüzey sularıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Türkiye’de yeraltı suyu beslenimi ve işletme rezervi en fazla olan havza hangisidir?

Doğu Karadeniz

Sakarya

Çoruh

Büyük Menderes

Fırat-Dicle

Açıklama:

Türkiye’de bulunan su havzaları arasında, Fırat-Dicle havzası yıllık yeraltı suyu beslenimi (4737,0 hm³) ve işletme rezervi (3571,2 hm³) açısından en yüksek değere sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi yeraltı sularını etkileyen faktörlerden biri değildir?

Yağıştaki maddeler

Yağış miktarı

Arazinin eğimi

Bitki örtüsü

Zeminin geçirgenliği

Açıklama:

Yeraltı suları yağış miktarına, yağış türüne, zeminin geçirimliliğine, arazinin eğimine ve bitki örtüsüne bağlı olarak önemli ölçüde etkilenir. Bitki örtüsü yüzeysel akışı engelleyerek suyun sızmasının artırırken eğim fazla ise su sızmadan akar. Bu nedenle eğimi az olan yerlerde yeraltı suyu birikimi daha fazladır. Az yağışlı eğimi fazla ve geçirimsiz zemin bulunan bölgelerde yeraltı suyu daha az birikir. Buna karşın kumlu alanlarda geçirim daha fazla olur.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Türkiye’de tarımsal sulamada en yaygın kullanılan yöntem hangisidir?

Damla sulama

Yağmurlama

Basınçlı sulama

Yüzey sulama

Artezyen sulama

Açıklama:

Ülkemizde yaygın olarak yüzey sulama metotları kullanılmakta ve bu yöntemlerin kullanımı nedeniyle aşırı su uygulanmaktadır. Bu durum suyun israfına neden olduğu gibi toprakların çoraklaşmasına da sebep olmaktadır. Toprak, bitki ve iklim koşulları göz önüne alınarak sulamada damla ve yağmurlama sulama sistemlerinin kullanılmasının, su kayıplarını %30-80 oranında azalttığı ortaya konmuştur. Bu nedenle su tasarrufu sağlayan sulama metotlarının kullanılması su tasarrufu sağlayacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi deniz seviyesinin yükselmesine ve yeraltı sularında tuzlanmaya sebep olan faktörlerden biri değildir?

Buharlaşmadaki artış

Zemin geçirimliliğinde artış

Toprak nemindeki azalma

Yağış yoğunluğunda artış

Buzulların erimesi

Açıklama:

Yağışların mevsimlere bağlı olarak dağılımı, mevsimlere bağlı olarak yağış miktarındaki değişiklikler, yağış yoğunluğundaki artış, buharlaşmanın artması, toprak neminin azalması, kar ve yağmur arasındaki dengenin değişmesi, yağışlara ve sıcaklığa bağlı olarak bitki örtüsündeki değişimler buzulların erimesindeki artma ile deniz seviyesinin yükselmesi ve yeraltı sularında tuzlanma meydana gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Dünyada, içme suyu ve evsel su kullanımı kaçıncı sırada yer almaktadır?

Açıklama:

Dünyada su kullanımı sıralaması beş başlık altında toplanmaktadır. Bunlardan ilk sırada gıda ve tarım gelmektedir. Bu sektörler en fazla su kullanan sektörlerin başında gelmektedir. Bunu enerji ve sanayi takip etmektedir. Evsel su kullanımı ve içme suyu kullanımı 4. sırada yer almaktadır. Son olarak ise ekosistemlerin su ihtiyacı gelmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 92

Devlet Planlama Teşkilatının hazırladığı Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında “Su Havzaları Kullanımı ve Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu’nda mevcut su potansiyelin paylaşılmasında kullanım önceliği sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A. Enerji ve sanayi suyu ihtiyacı B. Tarımsal sulama suyu ihtiyacı C. Hayvanlar ve doğal hayatın, devamı için gerekli su ihtiyacı. D. Ticaret, turizm, balıkçılık vb. su. ihtiyacı E. İçme ve kullanma suyu ihtiyacı

E,C, B, A, D

A, C, D, E, B

E, A, C, D, B

B, E, A, C, D

B, A, C, E, D

Açıklama:

Su kaynağının kullanımında, hayatın sürdürülebilmesi için gerekli olan temel gereksinimlerin karşılanması prensibi genel olarak bütün ülkeler tarafında kabul edilen bir önceliktir. Temel ihtiyaçlar karşılandıktan sonra mevcut su kaynağı en uygun şekilde diğer gereksinimlere paylaştırılır. Bu prensip dikkate alınarak ülkemizde Devlet Planlama Teşkilatının 2001 yılında hazırladığı Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında “Su Havzaları Kullanımı ve Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu’nda mevcut su potansiyelin paylaşılmasında kullanım önceliği aşağıdaki şekilde yapılmıştır:

İçme ve kullanma suyu ihtiyacı

Hayvanlar ve doğal hayatın, devamı için gerekli su ihtiyacı.

Tarımsal sulama suyu ihtiyacı

Enerji ve sanayi suyu ihtiyacı

Ticaret, turizm, balıkçılık vb. su. ihtiyacı

Doğru Cevap: A

Soru 93

Türkiye’de, sulak alanları ve biyolojik çeşitliliği korumak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü

Tarım ve Orman Bakanlığı

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

Su Yönetimi Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü sulak alanları ve biyolojik çeşitliliği korumak ve korunan sulak alanların yönetimini yapmakla sorumludur.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen bilime ne ad verilir?

Limnoji

Aeroloji

Meteroloji

Hidroloji

Mitoloji

Açıklama:

Hidroloji Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen su bilimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Dünyadaki kullanılabilir tatlı suların yer altı suları miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

%45

%22

%30

%12

%56

Açıklama:

Yerkürenin dörtte üçünü kaplayan dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu su miktarının hepsi kullanılamaz. Bunun başlıca nedeni yerüstündeki su miktarının %97,5’i tuzlu su olarak okyanuslarda ve denizlerde bulunmaktadır. Toplam su miktarının ancak %2,5’i tatlı su olarak göllerde, nehirlerde, yeraltı sularında ve buzullarda bulunmaktadır. Bu tatlı su miktarının 2/3 (%68.70) kutuplarda buzul halinde, daimi kar örtüsü halinde veya toprak tabakasında bulunur. Buzullar suyu kar ve buz halinde depolar ve mevsimlere bağlı olarak değişik miktarlardaki suyu yerel akıntılara bırakır. Buzullar iklim değişikliğinin sonucunda azalmaktadır. Tatlı suların %30’u yeraltı suları, %0,4’ü ise atmosfer ve yüzey sularıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Aşağıda verilen havzalardan en küçük su verimine sahip olan havza hangisidir?

Akarçay

Sakarya

Küçük Menderes

Meriç Ergene

Asi

Açıklama:

Su potansiyeli en düşük havzalar ise 0.49 milyar m3 ile Akarçay Havzası ve yıllık akışı 0.50 milyar m3 olan Burdur Gölü havzasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Ülkemizde 112 milyar m3 olan kullanılabilir su miktarın ne kadarı sulamada kullanılmaktadır?

16 milyar m3

11 milyar m3

23 milyar m3

32 milyar m3

8 milyar m3

Açıklama:

Ülkemizde 112 milyar m3 olan kullanılabilir su miktarın 32 milyar m3’ü sulamada, 7 milyar m3’ü içme ve kullanmada, 5 milyar m3’ü sanayide kullanılmak üzere yaklaşık 44 milyar m3 ’ü kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Ülkemizde yerüstü su kaynakları ile sulanabilir tarım arazilerinin ne kadarı sulanmaktadır?

%75-80

%60

%55-65

%45-55

%40

Açıklama:

Ülkemizde yerüstü su kaynakları ile sulanabilir tarım arazilerinin %75-80’i sulanmaktadır. Geri kalan kısmı ise yeraltı su kaynaklarından yararlanılarak sulanmaktadır. Sulu tarımda % 86 oranında açık kanal/ kanalet sistemleri ve %14 kapalı boru sistemleri kullanılmaktadır. Açık su kanal veya kanaletlerinde buharlaşma ve kaçaklar nedeniyle önemli miktarda su kayıpları olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Ülkemiz topoğrafik yapısına göre kaç hidrolojik su havzasına ayrılmıştır?

Açıklama:

İklim koşullarına ve yüzey şekillerine bağlı olarak havzanın genişliği değişir. Akarsu havzaları açık ve kapalı havza olmak üzere ikiye ayrılır. Suları denize ulaşan havzalara açık havza, suları denize ulaşmayan havzalara ise kapalı havza adı verilir. Yer şekilleri, sıcaklık ve nem kapalı havzaların oluşmasında etkili faktörlerdir. Ülkemiz topoğrafik yapısına göre 25 hidrolojik su havzasına ayrılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Tarım ve Orman Bakanlığı; Su Yönetimi Genel Müdürlüğü görevlerinden biri değildir?

Bütüncül nehir havzaları yönetimi ile ilgili mevzuat çalışmalarını yürütmek

Su yönetiminin ulusal ve uluslararası düzeyde koordinasyonunu sağlamak

Yağış dönemlerde yönetim stratejilerini belirlemek

Sektörel bazda su kaynaklarının tahsislerine ait gerekli koordinasyonu yapmak,

Su kaynaklarının korunması, iyileştirilmesi ve kullanılmasına ilişkin politikaları belirlemek

Açıklama:

• Su kaynaklarının korunması, iyileştirilmesi ve kullanılmasına ilişkin politikaları belirlemek • Su yönetiminin ulusal ve uluslararası düzeyde koordinasyonunu sağlamak • Sucul çevrenin ekolojik ve kimyasal kalitesinin korunmasını sağlamak, bunun için havza bazında nehir havza yönetim planları hazırlamak, hazırlatmak • Bütüncül nehir havzaları yönetimi ile ilgili mevzuat çalışmalarını yürütmek • Kurak dönemlerde yönetim stratejilerini belirlemek • Yerüstü ve yeraltı sularının kalite ve miktarının korunmasına yönelik çalışmalar yapmak, izlemek ya da izletmek • Taşkın yönetim planlarını hazırlamak • İklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisi ile ilgili çalışmalar yapmak • Ulusal su bilgi sistemini oluşturmak, izleme ağını kurmak ve izleme programları hazırlamak • Su kirliliği ve nitrat kirliliği açısından hassas alanları belirlemek ve izlemek • Sektörel bazda su kaynaklarının tahsislerine ait gerekli koordinasyonu yapmak, • Taşkınlarla ilgili strateji ve politikaları belirlemek

Doğru Cevap: C

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) görevlerinden biridir?

Belediyelere su, kanalizasyon ve atıksu arıtımı tesisleri yapımı için kredi ve teknik destek sağlanması

Hidroelektrik üretimi için lisans vermek

Belediye alanlarının dışındaki yerleşim yerlerine su, kanalizasyon ve atıksu arıtımı hizmetlerini sağlamak

Yerel düzeyde sulama suyu dağıtımı

Barajlar, rezervuarlar, kanalizasyon ve arıtım gibi su kaynakları yatırımlarının genel planlamasını yapmak

Açıklama:

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
Tek görevi;
• Hidroelektrik üretimi için lisans vermektir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen su biliminin adı nedir?

Jeoloji

Biyoloji

Hidroloji

Histoloji

Morfoloji

Açıklama:

Hidroloji; “Hidro’’ su ve “logos’’ bilim anlamına gelen Yunanca hidro ve logos kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiştir. Su bilimi anlamına gelen “Hidroloji’’ Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, yayılımını, dolaşımını, yerüstü ve yer altındaki hareketlerini, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevre ile ve doğayla ilişkilerini inceleyen bir bilimdir. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Tatlı sular aşağıdaki alanların hangisinde en çok kullanılmaktadır?

Endüstri

Evsel

Gıda sanayi

İçecek sanayi

Tarım

Açıklama:

Tatlı suların % 70’i tarımda, %20’si endüstride, %10’u evsel, %0.18’i ise gıda ve içecek sanayinde kullanılmaktadır. Görüldüğü gibi suyun büyük bir kısmı tarımsal alanda kullanılmaktadır. Ancak bu su miktarının nerede ise yarısı yanlış kullanımdan dolayı kaybolmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Aşağıdaki havzalardan hangisi sınır aşan sular kapsamında yer almaz?

Akarçay Havzası

Aras Havzası

Çoruh Havzası

Meriç-Ergene Havzası

Fırat-Dicle Havzası

Açıklama:

Havzalar arasında Fırat-Dicle havzası, Aras havzası, Çoruh havzası, Asi havzası, Meriç-Ergene havzası sınır aşan sular kapsamında yer almaktadır. Akarçay Havzası ise sınır aşan sulardan değildir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Az kirlenmiş suları gösteren ve içme suyu olarak kullanılma potansiyeli olan ayrıca alabalık dışındaki balık üretiminde ve rekreasyonel maksatlar için kullanılabilen su sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf I sular

Sınıf II sular

Sınıf III sular

Sınıf IV sular

Sınıf V sular

Açıklama:

Az kirlenmiş suları gösteren Sınıf II suların içme suyu olarak kullanılma potansiyeli vardır. Alabalık dışındaki balık üretiminde ve rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir. Soruda Sınıf II suların tanımı yapıldığı için doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Yeraltı suyu taşıyan tabakalara ne ad verilir?

Kaynak

Artezyen

Kapillar Saçak Bölge

Akifer

Flokülasyon

Açıklama:

Yeraltı suyu taşıyan tabakalara ’’akifer’’ adı verilir.Yeraltı sularının kendiliğinden yeryüzüne çıktığı yerler “Kaynak’’ olarak isimlendirilir. Artezyen
İki geçirgen olmayan tabaka arasında sıkışmış halde bulunan yeraltı suyunun
(basınçlı yeraltı suları) üst tabakanın delinmesiyle fışkırarak yeryüzüne çıkması ile oluşan kaynaklar. Flokülasyon ise su içinde bulunan partiküllerin birleşerek
çökmesidir. Kapillar Saçak (Kılcal Saçak Bölge) Bölge Doygunluk kuşağında düzensiz olarak yukarıya doğru değişik kalınlıklarda olabilen bölgedir. Soruda Akiferin tanımı yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Küresel enerji tüketiminin hangi yılda önemli ölçüde artacağı tahmin edilmektedir?

2026 yılında

20027 yılında

2028 yılında

2029 yılında

2030 yılında

Açıklama:

Küresel enerji tüketimi 2030 yılında önemli ölçüde artacağı tahmin edilmektedir. Buna bağlı olarak kullanılan su miktarı da artacaktır. Biyoyakıt üretimi son yıllara üzerinde durulan konulardan biridir. Biyoyakıt üretimi üretim ve biyorafineri basamaklarında fazla miktarda su kullanılmaktadır. Bu da su kaynakları üzerine bir baskı oluşturacaktır. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

1983 yılında çevre ve su kirliliğinin önlenmesi için hangi kanun çıkarılmıştır?

Su Kanunu

Kontrol Kanunu

Çevre Kanunu

Kirlilik Kanunu

Kontrol Kanunu

Açıklama:

1983 yılında çevre ve su kirliliğinin önlenmesi için Çevre Kanunu çıkarılmıştır. Daha sonra Su Kirliliği Kontrol yönetmeliği 1988 yılında kabul edilmiştir. Çevre Bakanlığı ise 1991 yılında kurulmuştur. 1980 yıllarından itibaren su kalitesi önem kazanmaya başlamıştır. Ancak su kaynaklarının geliştirilmesi halen öncelikli konu olarak devam etmiştir. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Ülkemizde Devlet Planlama Teşkilatının 2001 yılında hazırladığı Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında “Su Havzaları Kullanımı ve Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu’nda mevcut su potansiyelin paylaşılmasında kullanım önceliği göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi son sırada yer alır?

Ticaret, turizm, balıkçılık vb. su. ihtiyacı

Enerji ve sanayi suyu ihtiyacı

Tarımsal sulama suyu ihtiyacı

Hayvanlar ve doğal hayatın, devamı için gerekli su ihtiyacı.

İçme ve kullanma suyu ihtiyacı

Açıklama:

İçme ve kullanma suyu ihtiyacı
Hayvanlar ve doğal hayatın, devamı için gerekli su ihtiyacı.
Tarımsal sulama suyu ihtiyacı
Enerji ve sanayi suyu ihtiyacı
Ticaret, turizm, balıkçılık vb. su. ihtiyacı

Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün görevlerinden biri değildir?

İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek

Biyolojik çeşitliliği korumak

Sulu ziraatı yaygınlaştırmak

Yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek

Taşkınlara karşı koruma tedbirleri almak

Açıklama:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün görevleri şunlardır:

İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek
Sulama tesisi kurmak
Sulak alanları ıslah etmek
Yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek
Atık su arıtımını sağlamak
Taşkınlara karşı koruma tedbirleri almak
Sulu ziraatı yaygınlaştırmak
Hidroelektrik enerji üretmek
Yeraltı suyu etüt ve araştırmaları için kuyu açmak veya açtırmak
Yeraltı suyu tahsisi ve tescili işlemlerini yapmak
Yeraltı sularının korunmasını sağlamak
Baraj kurmak
Su tasfiye tesisi inşaatlarını yapmak
Su depoları yapmak
Nehirleri ve bataklıkları ıslah etmek

Oysaki biyolojik çeşitliliği korumak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün görevidir bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Belediyelere su, kanalizasyon ve atık su arıtımı tesisleri yapımı için kredi ve teknik destek sağlanması kimin görevi kapsamındadır?

İl Özel İdareler

Sağlık Bakanlığı

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)

İller Bankası

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Belediyelere su, kanalizasyon ve atık su arıtımı tesisleri yapımı için kredi ve teknik destek sağlanması İller Bankası'nın görevidir. Bu nedenle doğru yanıt D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 112

Hidroloji Dünyada ve atmosferde suyun … çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen su bilimidir.

oluşumunu

dolaşımını

fiziksel ve kimyasal özelliklerini

oluşumunu ve dolaşımını

oluşumunu , dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini

Açıklama:

Hidroloji ; Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen su bilimidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

“Su Çevrimi”, suyun …. hareketini içeren bir süreçtir.

yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki

yerüstünde ve yeraltındaki

yeraltında ve atmosferdeki

yerüstündeki

yeraltındaki

Açıklama:

Su Çevrimi, suyun yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren bir süreçtir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Herhangi bir havzaya (alana) düşen yağışın, sızma (infiltrasyon) ve buharlaşmadan sonra geri kalan suyun bu alanı terk eden kısmına ne ad verilir ?

Yağış şiddeti

Yüzey akış

Sızma kapasitesi

İnfiltrasyon hızı

Akifer

Açıklama:

Buharlaşma ve terleme ile yükselen su bulutlarda yoğunlaşarak tekrar yağış haline geçer. Herhangi bir havzaya (alana) düşen yağışın, sızma (infiltrasyon) ve buharlaşmadan sonra geri kalan suyun bu alanı terk eden kısmına yüzey akış adı verilmektedir. Uzun ve şiddetli yağışlarda yüzey akış suyu artar, akarsular bu suyu taşıyamadığından taşkın başlar. Yağış hızı toprağa sızma kapasitesinden fazla olduğu zaman yüzey akış meydana gelir. Yağış, iklim ve havza özellikleri yüzey akışını etkiler. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Birim zamanda düşen yağış miktarına ne ad verilir ?

Yağış miktarı

Yağış zamanı

Yağış şiddeti

Yağış saati

Ortalama yağış

Açıklama:

Yağış şiddeti birim zamanda düşen yağış miktarıdır. Saatte düşen yağışın miktarı mm olarak verilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Buharlaşma ve terleme olaylarının ikisine birden ne ad verilir?

Evapotranspirasyon

İnfiltrasyon

Transpirasyon

Filtrasyon

Evaporasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 117

Birim zamanda toprağa sızabilecek maksimum su miktarına ne ad verilir ?

İnfiltrasyon hızı

Akifer

Sızma kapasitesi

Yağış miktarı

Yağış şiddeti

Açıklama:

Sızma kapasitesi, birim zamanda toprağa sızabilecek maksimum su miktarıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Dünyada bir yılda … km3 civarında tatlı su kullanılmaktadır.

380

3.800

38.000

380.000

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 119

Suyu depolayan yeterli miktarda yeraltı suyu akışına ve kullanılmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip jeolojik birime ne ad verilir ?

Artezyen

Kapillar saçak bölge

Akifer

Flokülasyon

Havza

Açıklama:

Akifer, suyu depolayan yeterli miktarda yeraltı suyu akışına ve kullanılmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip jeolojik birimdir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Bir akarsu, göl, baraj rezervuarı veya yeraltı suyu haznesi gibi bir su kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamına ne ad verilir ?

Artezyen

Kapillar saçak bölge

Yer altı suyu

Flokülasyon

Havza

Açıklama:

Havza, bir akarsu, göl, baraj rezervuarı veya yeraltı suyu haznesi gibi bir su kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamına verilen addır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Su içinde bulunan partiküllerin birleşerek çökmesine ne ad verilir ?

Evapotranspirasyon

İnfiltrasyon

Transpirasyon

Flokülasyon

Evaporasyon

Açıklama:

Flokülasyon, su içinde bulunan partiküllerin birleşerek çökmesidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi su krizinin önemli etkenleri arasında sayılamaz ?

Su ihtiyacı ile kullanılabilir su miktarı arasındaki farklılık

Küresel iklim değişikliği

Endüstriyel atık suyun deşarjının ortaya çıkardığı su kirliliği

Kentsel atık suyun deşarjının ortaya çıkardığı su kirliliği

Erozyon

Açıklama:

Erozyon su krizinin önemli etkenleri arasında sayılamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 123

Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini,
çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen su bilimine ne ad verilmektedir ?

Antoloji

Hidroloji

Biyoloji

Sosyoloji

Psikoloji

Açıklama:

Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini,
çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen su bilimine hidroloji denilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Şiddeti düşük olan yağışa ne ad verilmektedir ?

Yağmur

Yüzey akış

Çisenti

Sağanak

Seylap

Açıklama:

Şiddeti düşük olan yağışa çisenti adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Yağış sırasında birim zamanda toprağa giren su miktarına ne ad verilmektedir ?

Sızma kapasitesi

İnfiltrasyon hızı

Seylap

Evapotranspirasyon

Transpirasyon

Açıklama:

Yağış sırasında birim zamanda toprağa giren su miktarına infiltrasyon hızı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Yeraltı suları tatlı suların yüzde kaçını oluşturmaktadır ?

2,5

Açıklama:

Yeraltı suları tatlı suların yüzde 30'nu oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Dünyadaki tatlı sular en büyük oranda hangi sektörde kullanılır ?

Endüstri

Gıda sanayi

Tarım

Evsel

İçecek sanayi

Açıklama:

Dünyadaki tatlı sular en büyük oranda tarım sektöründe kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 128

Suyu depolayan yeterli miktarda yeraltı suyu akışına ve kullanılmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip jeolojik birime ne ad verilir ?

Litosfer

Hidrosfer

Hidroloji

Akifer

Stratosfer

Açıklama:

Suyu depolayan yeterli miktarda yeraltı suyu akışına ve kullanılmasına izin veren gözenekli ve geçirgen özelliğe sahip jeolojik birime akifer adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Aşağıdakilerden havzalardan hangisi sınır aşan sular kapsamında yer almamaktadır ?

Asi havzası

Meriç-Ergene havzası

Çoruh havzası

Fırat-Dicle havzası

Burdur Gölü havzası

Açıklama:

Burdur Gölü havzası sınır aşan sular kapsamında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Su içinde bulunan partiküllerin birleşerek çökmesine ne ad verilir ?

Flokülasyon

İnfiltrasyon

Flotasyon

Evaporasyon

Evapotranspirasyon

Açıklama:

Su içinde bulunan partiküllerin birleşerek çökmesine flokülasyon adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi Sınıf I suların özelliklerinden biri değildir ?

Tekstil gibi nitelikli su gerektiren işletmelerde kullanılamaz.

Alabalık üretiminde, hayvan üretiminde ve çiftlik ihtiyacını karşılamak için kullanılabilir

Rekreasyonel amaçla kullanılabilir

Yüzme ve benzeri amaçlarla kullanılabilir

İçme suyu olarak kullanılma potansiyeline sahiptir

Açıklama:

Tekstil gibi nitelikli su gerektiren işletmelerde kullanılamaz Sınıf I suların özelliklerinden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 132

"Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen su bilimidir." tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Hidrosfer

Hidroloji

Su çevrimi

Akifer

Evapotranspirasyon

Açıklama:

Dünyada ve atmosferde suyun oluşumunu, dolaşımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve doğayla ilişkilerini inceleyen su bilimidir.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Suyun yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren sürece ne ad verilir?

Su çevrimi

Yüzey akışı

İnfiltrasyon

Akifer

Buharlaşma

Açıklama:

Su Çevrimi: Suyun yerüstünde, yeraltında ve atmosferdeki hareketini içeren bir süreçtir.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Yağış Şiddeti birim zamanda düşen yağış miktarıdır. Saatte düşen yağışın miktarı hangi ölçü birimi ile ifade edilir?

Açıklama:

Yağış Şiddeti: Birim zamanda düşen yağış miktarıdır. Saatte düşen yağışın miktarı mm olarak verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi en yüksek su verimine sahip havzadır?

Konya

Akarçay

Yrşilırmak

Fırat

Kızılırmak

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 136

Aşağıdaki alanlardan hangisi en fazla su tüketmektedir?

İçme suyu

Evsel kullanım

Sanayi

Sulama

Gıda

Açıklama:

Ülkemizde halen sulamada 32 milyar m3, içme suyu olarak 7 milyar m3 ve sanayide 5 milyar m3 olmak üzere toplam 44 milyar m3 su kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 137

Aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri yerüstü sularının oluşumunda rol oynar?
I- Yüzeysel akış
II- Doğrudan yağış
III- Toprak altı akış sürekli su kütlesine süzülen aşırı toprak nemi
IV- Su tablası deşarjı
V- Asılı su

III-IV-V

I-II-V

I-II-III-V

I-II-III-IV

IV-V

Açıklama:

Suyun toprak yüzeyinden toprak içerisine girmesi sızma (infiltrasyon) olarak isimlendirilir. Birimi mm/saat veya cm/saat’dir. Sızma kapasitesi yüzey akışın hesaplanmasında önem taşır. Toprakların sızma kapasitesi başlangıçta yüksek iken toprakta su miktarı arttıkça düşer. Belli bir süre sonra sabit hale gelir. Sızma kapasitesi zeminin geçirimli olup olmamasına, zemindeki partikül büyüklüğüne, başlangıçtaki nem miktarına, bitki örtüsüne, organik madde miktarına, zemin yüzeyinin durumuna ve toprağın işlenme durumu ile topraktaki hava durumuna bağlı olarak değişir. Yeraltına sızan suyun bir kısmı toprak partikülleri tarafından tutulurken bir kısmında yeraltı sularını oluşturur. Bu sular topoğrafik yapıya bağlı olarak yer altı akışına bağlı olarak yeryüzüne çıkarak yerüstü sularına katılırlar. Denizlerden ve okyanuslardan ise tekrar buharlaşarak atmosfere geri döner. Su çevrimi bu şekilde devam eder.

Doğru Cevap: D

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisinde su kullanımı önceliklidir?

Sulama

İçme

Enerji üretimi

Ticaret

Turizm

Açıklama:

Temel ihtiyaçlar karşılandıktan sonra mevcut su kaynağı en uygun şekilde diğer gereksinimlere paylaştırılır. Bu prensip dikkate alınarak ülkemizde Devlet Planlama Teşkilatının 2001 yılında hazırladığı Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında “Su Havzaları Kullanımı ve Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu’nda mevcut su potansiyelin paylaşılmasında kullanım önceliği aşağıdaki şekilde yapılmıştır.
1. İçme ve kullanma suyu ihtiyacı
2. Hayvanlar ve doğal hayatın, devamı için gerekli su ihtiyacı.
3. Tarımsal sulama suyu ihtiyacı
4. Enerji ve sanayi suyu ihtiyacı
5. Ticaret, turizm, balıkçılık vb. su. ihtiyacı

Doğru Cevap: B

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü'nün görevlerindendir?

Balıkçılık ve su ürünleri mevzuatı

Tarımsal sulamada uygun sulama tekniklerinin kullanılması

Su kaynaklarının kalite sınıflarının belirlenmesi

Taşkın yönetim planlarını hazırlamak

Atık su arıtımını sağlamak

Açıklama:

• İçme, sulama ve kullanma suyu temin etmek
• Sulama tesisi kurmak
• Sulak alanları ıslah etmek
• Yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek
• Atık su arıtımını sağlamak
• Taşkınlara karşı koruma tedbirleri almak
• Sulu ziraatı yaygınlaştırmak
• Hidroelektrik enerji üretmek
• Yeraltı suyu etüt ve araştırmaları için kuyu açmak veya açtırmak
• Yeraltı suyu tahsisi ve tescili işlemlerini yapmak
• Yeraltı sularının korunmasını sağlamak
• Baraj kurmak
• Su tasfiye tesisi inşaatlarını yapmak
• Su depoları yapmak
• Nehirleri ve bataklıkları ıslah etmek

Doğru Cevap: E

Soru 140

-Su kaynaklarının kalite sınıflanın belirlenmesi
-Su kalitesini artırmak için gerekli çalışmaları yapmak ya da yaptırmak
-Tesislerin deşarjları ve arıtma sistemlerini izlemek ve denetlemek
-Su ve toprak kirliliğine neden olan her türlü faaliyeti ülke bütününde izlemek ve denetlemek
Yukardaki görevler kime aittir?

İl Özel İdareler

Sağlık Bakanlığı

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

Tarım ve Orman Bakanlığı; Su Yönetimi Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü
• Su kaynakları için koruma ve kullanma planlarını yapmak
• Kıta içi su kaynakları ile toprak kaynaklarının havza bazında bütüncül
yönetimi için gerekli çalışmaları yapmak
• Su kaynaklarının kalite sınıflanın belirlenmesi
• Su kalitesini artırmak için gerekli çalışmaları yapmak ya da yaptırmak
• Tesislerin deşarjları ve arıtma sistemlerini izlemek ve denetlemek
• Su ve toprak kirliliğine neden olan her türlü faaliyeti ülke bütününde
izlemek ve denetlemek

Doğru Cevap: D

Soru 141

Su yönetiminde sorumlu kurumlardan olan belediyelerin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Su kaynaklarının kalite sınıflanın belirlenmesi

Elektrik üretimi amaçlı su kaynaklarının araştırmak

Şehir suyu şebekesi, kanalizasyon ve arıtma tesis kurmak

Yerel düzeyde sulama suyu dağıtımı

Balıkçılık ve su ürünleri mevzuatı

Açıklama:

Belediyeler: Şehir suyu şebekesi, kanalizasyon ve arıtma tesis kurmak

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

I. Bütün canlılar suya bağımlıdır ve hepsinin su ile olan ilişkisi çok önemli ve özeldir.
II. Gelişim için çok önemli olan mineral besin elementlerinin bitki bünyesine alınması ve gerekli hücre/doku/organlara taşınması su ile mümkün olmaktadır.
III. Odunsu bitkilerde temel destek işlevini yerine getiren turgor basıncının sağlanması noktasında su çok önemli rol üstlenmektedir.
Yukarıdaki verilen cümlede suyun özelliklerinden hangisi hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Bütün canlılar suya bağımlıdır ve hepsinin su ile olan ilişkisi çok önemli ve özeldir. Ancak bu ünitede, özellikle bitkilerin su ile ilişkileri detaylı olarak ele alınacaktır. Şimdi gelin birlikte şöyle bir düşünelim: “Acaba su, bitki yaşamı için neden bu kadar önemlidir?”. Bitkiden bitkiye değişmekle birlikte, tipik bir bitkinin toplam ağırlığının yak-laşık %75-95’i sudan oluşmaktadır. Bitki bünye-sinde bu kadar yoğun miktarda su bulunmasının temel nedeni, canlılık olaylarının tümünün ger-çekleşmesi için sulu bir ortama ihtiyaç duyulma-sıdır. Gerek sucul gerek karasal bitkilerde, ortamda bulunan ve gelişim için çok önemli olan mineral besin elementlerinin bitki bünyesine alınması ve gerekli hücre/doku/organlara taşınması su ile mümkün olmaktadır. Ekosistemin birincil üreticisi konumunda olan bitkilerin besin ve oksijen (O2) üretebilmesini sağlayan fotosentez reaksiyonlarının gerçekleştirilmesi, sentezlenen besinlerin (organik maddelerin) bitkide ihtiyaç duyulan kısımlara ya da depo alanlarına taşınması yine su varlığında başarılabilmektedir. Benzer şekilde, kimyasal uya-rıcıların (hormon) bitkide hedef bölgeye taşınması, atık maddelerin uzaklaştırılması, salgı maddeleri-nin salınımı hep su ile gerçekleşmektedir. Özellikle otsu bitkilerde temel destek işlevini yerine getiren turgor basıncının sağlanması noktasında su yine çok önemli bir rol üstlenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Yeterli suyun bulunması ancak bitkinin donma vb. sebeplerle mevcut sudan yararlanamaması olayına ................ kuraklık adı verilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Fizyolojik

Kimyasal

Biyolojik

Anatomik

Viskozite

Açıklama:

Toprakta su bulunmamasına fiziksel kuraklık, yeterli suyun bulunması ancak bitkinin donma vb. sebeplerle mevcut sudan yararlanamaması olayına ise fizyolojik kuraklık adı verilir.
Ayrıca toprakta bulunan donmuş haldeki su, bitki bünyesine alınamaz, bitki içerisinde donan su da hareket ettirilemez. Dolayısıyla bitki terleme yoluyla kaybettiği suyu alamayınca bir kuraklık meydana gelir ki buna fizyolojik kuraklık adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi difüzyonun hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlamaktadır?

gazlarda

katılarda

ortam yoğunluğu arttıkça

moleküllerin kinetik enerjileri az ise

moleküller ne kadar büyükse

Açıklama:

Katı, sıvı ya da gaz halindeki maddeler difüze olabilirler.

En hızlı difüzyon gazlarda, en yavaşı ise katılarda gerçekleşmektedir.

Kısa mesafelerde daha hızlı gerçekleşen difüzyon, uzun mesafelerde oldukça yavaştır.

Moleküller ne kadar küçükse ve kinetik enerjileri ne kadar fazlaysa difüzyon o oranda hızlıdır.

Ortam yoğunluğu arttıkça difüzyon hızı azalmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Ayrımlı ya da yarı geçirgen bir zarla ayrılmış ortamda bulunan suyun, su yoğunluğunun yüksek olduğu alandan daha düşük olduğu alana doğru geçişine .............. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Düfüzyon

Osmoz

Turgor

Adhezyon

Kohezyon

Açıklama:

Osmoz, ayrımlı ya da yarı geçirgen bir zarla ayrılmış ortamda bulunan suyun, su yoğunluğunun yüksek olduğu alandan daha düşük olduğu alana doğru geçişine verilen isimdir. Başka bir ifadeyle, suyun difüzyonuna osmoz adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Hücrenin daha yoğun bir ortama konulmasıyla su kaybederek büzülmesi durumuna ne ad verilir?

Hipotonik

Deplazmoliz

Plazmoliz

Hipertonik

Ozmoz

Açıklama:

Hücre daha yoğun (hipertonik) bir ortama konursa su kaybederek büzülür, buna plazmoliz denir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi su potansiyelini kontrol eden faktörlerden değildir?

Basınç potansiyeli

Osmoz potansiyeli

Matriks potansiyeli

Yerçekimi potansiyeli

Emme potansiyeli

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 7

I. Toprak çözeltisinin osmotik basıncı
II. Toprağın su tutma kapasitesi
III. Toprak sıcaklığı
IV. Toprak çakılları
Yukarıdakilerden hangileri bitkilerin su alımında etkili olan toprak faktörleri arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

III, IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Bitkilerin su alımında etkili olan toprak faktörleri; toprak çözeltisinin osmotik basıncı, toprağın su tutma kapasitesi, toprak sıcaklığı ve toprak havası şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Bir toprağın su tutma kapasitesi üzerindeki fazla suyun toprağa herhangi bir zarar vermeden alt kısımlara sızması olayına ne denir?

Adheyon

Kohezyon

Drenaj

Hidratasyon

Adsorpsiyon

Açıklama:

Drenaj: Bir toprağın su tutma kapasitesi üzerindeki fazla suyun toprağa herhangi bir zarar vermeden alt kısımlara sızması olayına verilen isimdir. Drenajı iyi toprak dendiğinde suyun kolay sızdığı, drenajı kötü toprak dendiğinde ise suyun zor sızdığı topraklar anlaşılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Bitki organlarının esas görevleri dışında, farklı görevler üstlenmesi olayına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Metamorfoz

Kaliptra

Mikoriza

Trake

Trakeid

Açıklama:

Metamorfoz: Bitki organlarının esas görevleri dışında, farklı görevler üstlenmesi olayına verilen addır. Örneğin bir yaprak normalde fotosentez işlevinin gerçekleştiği bir organ iken, bazı bitkilerde diken şeklinde farklılaşarak bitkiyi hayvan saldırılarına karşı koruma görevi üstlenebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde su kaybını sağlayan yollardan biri değildir?

Transpirasyon

Gutasyon

Eksudasyon

Difüzyon

Sekresyon

Açıklama:

Bitkiler toprak-bitki-atmosfer devamlılığının sağlanması için su kaybetmek zorundadır. Bitkiler temel olarak terleme (transpirasyon) ile gutasyon, eksudasyon ve sekresyon yolları ile su kaybetmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Tipik bir bitkinin toplam ağırlığının yüzde kaçı sudan oluşmaktadır?

%35-55

%45-65

%55-75

%65-85

%75-95

Açıklama:

Bitkiden bitkiye değişmekle birlikte, tipik bir bitkinin toplam ağırlığının yaklaşık %75-95’i sudan oluşmaktadır. Bitki bünyesinde bu kadar yoğun miktarda su bulunmasının temel nedeni, canlılık olaylarının tümünün gerçekleşmesi için sulu bir ortama ihtiyaç duyulmasıdır. Bu oran türden türe, bireyin gelişim aşamalarına, hatta organlara göre farklılık gösterebilmektedir. Örneğin otsu bir bitkide ya da bir yaprakta su oranı %90’lara ulaşırken, tohum içerisinde %5’lere kadar düşebilir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Bitkilerde terleme suyun hangi özelliği sayesinde gerçekleşmektedir?

Kohezyon kuvveti

Yüksek buharlaşma ısısı

Adezyon kuvveti

Akışkanlığa karşı direnç

Evrensel çözücü olma

Açıklama:

Suyun önemli özelliklerinden biri olan yüksek (latent) buharlaşma ısısı, özellikle yaz aylarında sıcaklık artışı ile birlikte su moleküllerinin arasındaki hidrojen bağlarının kopmasıyla meydana gelen terleme (transpirasyon) yolu ile bitkilerin serinlemesi, dolayısıyla metabolizma faaliyetlerini gerçekleştirebilmeleri ve yeşil kalabilmeleri için gerekli olan en uygun sıcaklık aralığında kalabilmelerini sağlamaktadır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Stomalarda gerçekleşen gaz alışverişi aşağıdakilerden hangisine örnek teşkil etmektedir?

Difüzyon

Kütle hareketi

Viskozite

Osmoz

Su potansiyeli

Açıklama:

Bitkilerin dış yüzeyini kaplayan epidermis hücrelerinin arasında yer alan, açılıp kapanma özelliğine sahip olan, böylece gaz alışverişi ve terleme olaylarının kontrollü bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan yapılara stoma (gözenek) adı verilir. Stomalar, bitkilerin dış ortama açılan pencereleridir. Stomalarda gerçekleşen gaz alışverişi, difüzyona güzel bir örnektir. Difüzyon ya da yayılma, esasen molekül, iyon ya da gaz halindeki maddelerin yüksek konsantrasyonda bulundukları ortamdan, daha küçük konsantrasyonda bulundukları ortama doğru (konsantrasyon gradienti yönünde), homojen (her yere eşit miktarda) bir dağılım sağlanıncaya kadar ve enerjiye ihtiyaç duyulmadan gerçekleşen hareketlerine verilen isimdir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Hücre içerisine giren suyun çepere uyguladığı basınç aşağıdakilerden hangisidir?

Çeper basıncı

Osmotik basınç

Artezyenik basınç

Turgor basıncı

Kök basıncı

Açıklama:

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine turgor, hücre içerisine giren suyun çepere uyguladığı basınca ise "turgor basıncı" adı verilmektedir. Turgor basıncı, bütün canlı bitki hücrelerinde görülmektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Toprak partiküllerin üzerinde ince bir tabaka şeklinde ve çok büyük bir enerji ile tutulan su aşağıdakilerden hangisidir?

Yerçekimi suyu

Kapillar su

Higroskobik su

Bağlı su

Su buharı

Açıklama:

Toprak partiküllerin üzerinde ince bir tabaka şeklinde (sadece birkaç mikron) ve çok büyük bir enerji ile tutulan su, “higroskopik su”dur. Bu enerji kimi kaynaklara göre 30 atm basıncın üzerine bile çıkabilmektedir. Hidratasyon suyu ya da adhezyon suyu olarak da bilinen higroskopik su, bitkiler tarafından sadece su tabakasının kalınlığının fazla olduğu durumlarda nadiren kullanılabilir. Bunun dışında bitkiler tarafından kullanımı mümkün değildir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Suyun hücre zarından geçerek taşınması olayının gerçekleştiği yol aşağıdakilerden hangisidir?

Apoplastik yol

C3 yolu

Transmembran yolu

CAM yolu

Simplastik yol

Açıklama:

Suyun kök epidermasından endodermis tabakasına ulaşması 3 farklı yolla gerçekleşebilir. Bunlar; "apoplastik yol", "transmembran yolu" ve "simplastik yol"dur. Bunlardan suyun hücre zarından geçerek taşınması olayına verilen ad "transmembran yolu"dur. Daha açık bir ifadeyle, su hücrenin bir yanından girer, bütün hücreden geçer ve sonra diğer yanından çıkarak hücreden hücreye iletilmiş olur. Böyle bir durumda su, en az 2 çeper geçişi yapar, buna zaman zaman tonoplast (bir hücre organeli olan vakuol zarı) da eklenebilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Trakeal elementlerin kıvrılıp kırılmasını engelleyerek, fonksiyonlarını yerine getirmelerine yardımcı olma temel işlevini yerine getiren aşağıdakilerden hangisidir?

Torus

Floem boruları

Trakeidler

Ksilem lifleri

Perforasyon tablası

Açıklama:

Trakeal elementlerin kıvrılıp kırılmasını engelleyerek, trakeal elementlerin fonksiyonlarını yerine getirmelerine yardımcı olma işlevi "ksilem lifleri"ne aittir. Ksilem lifleri (ksilem sklerankiması), trakeal elementlerin etrafını saran destek dokusu elemanlarıdır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Suyun ksilem elementlerinden yukarıya doğru taşınmasının önündeki en büyük engel aşağıdakilerden hangisidir?

Kohezyon

Adezyon

Gutasyon

Kavitasyon

Transpirasyon

Açıklama:

Suyun ksilem elementlerinden yukarıya doğru taşınmasının önündeki en büyük engel, yüksek emme gücü sebebiyle ksilem elementlerinin içerisine hava kabarcığı girmesi olabilir. "Embolizm" ya da "kavitasyon" adı verilen bu durum, iletim demeti içerisinde yer alan su filminin kopması ve belki bir daha o iletim borucuğunun hiç kullanılamaması anlamına gelebilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Stoma hareketlerine ilişkin farklı teorilerin olayların çıkış noktasına yönelik açıklamalarında ortaklaştıkları etken aşağıdakilerden hangisidir?

Işık

Kloroplast

K⁺ iyonu

CO₂

Açıklama:

Stoma hareketlerine ilişkin "fotosentez-osmoz teorisi", "klasik teori" ve "K⁺ iyonu teorisi" olmak üzere 3 teori vardır. Söz konusu üç teoride de hareket, bütünüyle stoma hücrelerinin turgorundaki değişimlere bağlı olarak gerçekleşmektedir. Ayrıca her üç teoride de gerçekleşen olayların çıkış noktasında ışık faktörü vardır. Bu teorilerde yalnızca ışık alınması sonucunda hücrede gerçekleşen ve turgora sebep olan etken farklıdır.Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Kendilerine özgü su durumları olmayan, bünyelerindeki su miktarı yaşadıkları çevreden elde edecekleri su miktarına bağlı olan bitkilere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Hidrolabil

Hidrostabil

Hidrofit

Sulukent

Higrofit

Açıklama:

Kendilerine özgü su durumları olmayan, bünyelerindeki su miktarı yaşadıkları çevreden elde edecekleri su miktarına bağlı olan bitkilere "hidrolabil türler" adı verilmektedir. Bu tür bitkilere likenler ve karayosunları örnek olarak verilebilir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Suya yüzey gerilimi sağlayan olaya ne ad verilmektedir?

Kohezyon

Adezyon

Transpirasyon

Turgor

Osmos

Açıklama:

Su molekülünde iki H atomu, O atomuna arada 105 derecelik bir açı oluşturacak şekilde bağlanmıştır ve polar özelliktedir. Başka bir ifadeyle, molekülün O ucu negatif yüklü iken H ucu pozitif yüklüdür. Bu kimyasal özellik, su moleküllerinin birbirine bağlanarak çekmesini sağlamaktadır. Bu olaya kohezyon adı verilmektedir. Kohezyon kuvveti, suya
oldukça fazla bir gerilim direnci kazandırmakta ve yüzey gerilimi sağlamaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Yayılma" olarak da bilinen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Osmos

Turgor

Difüzyon

Kohezyon

Adezyon

Açıklama:

Difüzyon ya da yayılma, esasen molekül, iyon ya da gaz halindeki maddelerin yüksek konsantrasyonda bulundukları ortamdan daha küçük konsantrasyonda bulundukları ortama doğru (konsantrasyon gradienti yönünde), homojen (her yere eşit miktarda) bir dağılım sağlanıncaya kadar ve enerjiye ihtiyaç duyulmadan gerçekleşen hareketlerine verilen isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

"Osmos" ifadesi aşağıdakilerden hangisi için kullanılmaktadır?

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesi

Suyun difüzyonu

Yeterli suyun bulunması ancak bitkinin donma vb. sebeplerle mevcut sudan yararlanamaması

Birbirinden farklı moleküllerin arasında gerçekleşen bağlantıya/çekme kuvveti

Su moleküllerinin birbirine bağlanarak çekmesini sağlamak

Açıklama:

Osmoz, ayrımlı ya da yarı geçirgen bir zarla ayrılmış ortamda bulunan suyun, su yoğunluğunun yüksek olduğu alandan daha düşük olduğu alana doğru geçişine verilen isimdir. Başka bir ifadeyle, suyun difüzyonuna osmoz adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Nispeten yüksek tuz içeren ortamlara karşı toleransı yüksek olan bitkilere ne ad verilmektedir?

Absorpsiyon

Adsorpsiyon

Glikofit

Halofit

Kserofit

Açıklama:

Tuza karşı gösterdikleri dayanıklılık açısından bitkiler halofitler ve glikofitler olmak üzere 2’ye ayrılırlar. Nispeten yüksek tuz içeren ortamlara karşı toleransı yüksek olan bitkilere halofit, hassas olan ve zarar gören bitkilere de glikofit bitki adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

"Absorpsiyon" terimi aşağıdaki durumlardan hangisi için kullanılmaktadır?

Difüzyon yoluyla kütle aktarım işidir

Yüzeye tutunma olayına verilen addır

Osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine denir

Su yoğunluğunun yüksek olduğu alandan daha düşük olduğu alana doğru geçişine verilen isimdir

Katı, sıvı ya da gaz halindeki maddelerin çok yoğun oldukları ortamdan daha az yoğun oldukları ortama doğru hareketidir

Açıklama:

Absorpsiyon, difüzyon yoluyla kütle aktarım işidir. Su ve suda erimiş minerallerin bitki içine girişi absorpsiyon olayıdır. Adsorpsiyon ise yüzeye tutunma olayına verilen addır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Toprak partiküllerin üzerinde ince bir tabaka şeklinde (sadece birkaç mikron) ve çok büyük bir enerji ile tutulan su aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Yerçekimi suyu

Bağlı su

Kapillar su

Hidroskobik su

Su buharı

Açıklama:

Higroskobik su, toprak partiküllerin üzerinde
ince bir tabaka şeklinde (sadece birkaç mikron) ve
çok büyük bir enerji ile tutulan sudur. Bu enerji
kimi kaynaklara göre 30 atm basıncın üzerine bile
çıkabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Kökün geliştiği embriyonik bölgeye ne ad verilir?

Apoplastik yol

Apikal meristem

Mikozira

Kaliptra

Radikula

Açıklama:

Kök, tohumda yerçekimi etkisiyle aşağıya doğru uzayan ve radikula adı verilen embriyonik bölgeden gelişen bir organdır. Türden türe yapı, morfolojik özellikler, dallanma tipi ve bazen metamorfoza uğrayarak görevler anlamında bile farklılıklar gösterebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Köklerin uç kısımları olan ve kök başlığı olarak da adlandırılan bölgeye ne ad verilir?

Primer kök

Sekonder kök

Kaliptra

Mikoriza

Adventif kök

Açıklama:

Bitki köklerinin uç kısmında yer alan, kolloidal yapıya sahip olan ve kök toprak
içerisinde ilerlerken bölünme özelliğine sahip hassas hücrelerin korunmasını sağlayan yapının adıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Trakeid
Trake
Ksilem lifleri
Ksilenm parankiması

Yukarıdakilerden hangileri ksilemi oluşturan hücre tiplerindendir?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

I ve III

Açıklama:

Ksilem çeşitli hücre tiplerinden oluşmuş karmaşık bir dokudur. Temel olarak 3 farklı hücreden oluşmuştur: Trakeal elementler (trake ve trakeidler), ksilem lifleri, ksilem parankiması.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Yaprakların uç kısımlarından sıvı halde su salınması olarak tanımlanabilen fizyolojik faaliyete ne ad verilir?

Gutasyon

Kavitasyon

Kohezyon

Transpirasyon

Difüzyon

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 31

Suyun değdiği yüzeylerin ıslanması suyun hangi özelliğinden dolayıdır?

gerilim direnci

kohezyon kuvveti

fiziksel kuraklık

adezyon kuvveti

stenoterm

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki cümledeki boşluklara sırasıyla hangi terimler gelmelidir?
Toprakta su bulunmamasına ______. Yeterli suyun bulunması ancak bitkinin donma vb. sebeplerle mevcut sudan yararlanamaması olayına ise _____ adı verilir.

kuraklık, donma

fizyolojik kuraklık, fiziksel kuraklık

fiziksel kuraklık, fizyolojik kuraklık

hidrasyon kılıfı, ekstrakte

difüzyon, infüzyon

Açıklama:

Toprakta su bulunmamasına fiziksel kuraklık, yeterli suyun bulunması ancak bitkinin donma vb. sebeplerle mevcut sudan yararlanamaması olayına ise fizyolojik kuraklık adı verilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

stoma

difüzyon

hidrasyon

osmoz

turgor

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdaki cümlede boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
Su, su potansiyeli _____ olan alana doğru, yani ______ _____ doğru hareket eder.

yüksek, topraktan yapraklara

düşük, kökten gövdeye

düşük, topraktan yapraklara

yüksek, yapraklardan çiçeklere

düşük, yapraktan atmosfere

Açıklama:

Su, su potansiyeli düşük olan alana doğru, yani topraktan yapraklara doğru hareket eder. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdaki boşluklara sırasıyla hangi terimler gelmelidir?
Su ve suda erimiş minerallerin bitki içine girişi ____ olayıdır. ______ ise yüzeye tutunma olayına verilen addır.

absorpsiyon, adsorpsiyon

hidrasyon, drenaj

halofit, glikofit

toprak sıcaklığı, toprak havası

tekstür, strüktür

Açıklama:

Su ve suda erimiş minerallerin bitki içine girişi absorpsiyon olayıdır. Adsorpsiyon ise yüzeye tutunma olayına verilen addır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Toprak suları içerisinde bitkiler tarafından alınabilen absorbe edilebilen tek su çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

gök itimi

yer çekimi

higroskobik

bağlı

kılcal

Açıklama:

Toprak suları içerisinde sadece absorbe edilebilen
kapillar (kılcal) su bitkiler tarafından alınabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bir yaprağın normalde fotosentez işlevinin gerçekleştiği bir organ iken, bazı bitkilerde diken şeklinde farklılaşarak bitkiyi hayvan saldırılarına karşı koruma görevini üstlenebilmesi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

hidrolik iletkenlik

tarla kapasitesi

radikula

metamorfoz

Morfoloji

Açıklama:

Metamorfoz: Bitki organlarının esas görevleri dışında,
farklı görevler üstlenmesi olayına verilen addır. Örneğin bir yaprak normalde fotosentez işlevinin gerçekleştiği bir organ iken, bazı bitkilerde diken şeklinde farklılaşarak bitkiyi hayvan saldırılarına karşı koruma görevi üstlenebilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Suyun kök epidermasından endodermis tabakasına ulaşması 3 farklı yolla gerçekleşebilir. Suyun hücre zarından geçerek taşınması olayı aşağıdakilerden hangisidir?

Apoplastik yol

Transmembran yolu

Simplastik yol

Kaspari şeridi

Tonoplast

Açıklama:

Transmembran yolu, suyun hücre zarından geçerek taşınması olayına verilen addır. Daha açık bir ifadeyle, su hücrenin bir yanından girer, bütün hücreden geçer ve sonra diğer yanından çıkarak hücreden hücreye iletilmiş olur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Bitkilerde su ve suda çözünmüş maddeleri bitkinin
üst kısımlarına taşımakla görevli olan ve ölü hücrelerden oluşmuş ksilem (odun boruları) dokusu ile fotosentez sonucu üretilen ürünlerin taşınmasından sorumlu canlı floem (soymuk boruları) dokusunun oluşturduğu bütüne ne ad verilir?

İletim demeti

Apoplastik yol

Transmembran yolu

Simplastik yol

Kök tüyü indeksi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde su kaybetme olayı değildir?

terleme

guttasyon

eksudasyon

sekrasyon

konsantrasyon

Açıklama:

Bitkiler terleme olayı dışında, guttasyon, eksudasyon
ve sekresyon olayları ile de su kaybederler. Konsantrasyon bunlardan biri değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Polar nitelikli suyun diğer pek çok madde/malzemeye yapışma özelliği dolayısıyla suyun değdiği yüzeyler ıslanır. Birbirinden farklı moleküllerin arasında gerçekleşen bu bağlantıya/çekme kuvvetine _________________adı verilir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede verilen boşluğu tamamlayacak terimdir?

Absorbsiyon

Adezyon

Eksüdasyon

Kohezyon

Transpirasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 42

Su moleküllerinin sahip oldukları polar yapı nedeniyle birbirini çekmesiyle oluşan _______________ kuvveti, suya oldukça fazla bir gerilim direnci kazandırmakta ve yüzey gerilimi sağlamaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu tamamlayacak terimdir?

Absorpsiyon

Adezyon

Eksüdasyon

Kohezyon

Transpirasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 43

Toprakta bitkilerin kullanabileceği yeteri kadar su bulunmasına rağmen bitkiler tarafından bu suyun alınamaması olayına ne ad verilir?

Çoraklaşma

Çölleşme

Fiziksel kuraklık

Fizyolojik kuraklık

Su direnci

Açıklama:

Toprakta su bulunmamasına fiziksel kuraklık, yeterli suyun bulunması ancak bitkinin donma vb. sebeplerle mevcut sudan yararlanamaması olayına ise fizyolojik kuraklık adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Esasen molekül, iyon ya da gaz halindeki maddelerin yüksek konsantrasyonda bulundukları ortamdan daha küçük konsantrasyonda bulundukları ortama doğru (konsantrasyon gradienti yönünde), homojen (her yere eşit miktarda) bir dağılım sağlanıncaya kadar ve enerjiye ihtiyaç duyulmadan gerçekleşen hareketlerine ______________ adı verilir.

Difüzyon (yayılma)

Hidrasyon

Kütle Hareketi

Osmoz

Turgor

Açıklama:

Difüzyon ya da yayılma, esasen molekül, iyon ya da gaz halindeki maddelerin yüksek konsantrasyonda bulundukları ortamdan daha küçük
konsantrasyonda bulundukları ortama doğru (konsantrasyon gradienti yönünde), homojen (heryere eşit miktarda) bir dağılım sağlanıncaya kadar ve enerjiye ihtiyaç duyulmadan gerçekleşen hareketlerine verilen isimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aralarında basınç farkı olan iki alan arasında atom ya da moleküllerin birlikte, eşgüdüm halinde hareketine ne ad verilir?

Çeper basıncı

Difüzyon

Kütle Hareketi

Osmoz

Turgor basıncı

Açıklama:

Aralarında basınç farkı olan iki
alan arasında atom ya da moleküllerin birlikte, eşgüdüm
halinde hareketine kütle hareketi denilir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Bitkilerin toprağın osmotik basıncının fazla olduğu durumda, toprak çözeltisinden enerji harcayarak iyon alarak kendi osmotik basıncını arttırması ve böylece su alabilmesi olayına ne ad adı verilir?

Kohezyon

Kütle hareketi

Osmoregülasyon

Pasif taşıma

Transpirasyon

Açıklama:

Bitkinin pasif olarak su alımı yapmasının mümkün olmadığı durumlarda aktif olarak yani enerji alarak su alma yoluna gider. Bunlardan biri osmotik potansiyelin bitki tarafından düzenlenmesiyle yapılan ve osmoregülasyon olarak da isimlendirilen yoldur. Burada bitki toprağın osmotik potansiyelinin yüksek olması sebebiyle su alamadığı için, kendi osmotik potansiyelini artırarak su alımı sorununa çözüm üretmeye çalışır. Yani toprak çözeltisindenenerji harcayarak iyonları bünyesine alır ve osmotik basıncını arttırır. Osmotik basıncı artan kök hücrelerine su girmeye başlar.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Yılın önemli bir bölümünde su kıtlığı yaşayan kurak ya da çöl koşullarına yetişen
bitkilere ne ad verilir?

Halofit

Hidrofit

Glikofit

Freatofit

Kserofit

Açıklama:

Yılın önemli bir bölümünde su kıtlığı yaşayan kurak ya da çöl koşullarına yetişen
bitkilere kserofit bitkiler, tuz konsantrasyonu yüksek olan topraklara yetişen bitkilere de halofit bitkiler adı verilir.Tuza karşı gösterdikleri dayanıklılık açısından
bitkiler halofitler ve glikofitler olmak üzere 2’ye ayrılırlar. Nispeten yüksek
tuz içeren ortamlara karşı toleransı yüksekolan bitkilere halofit, hassas olan ve zarar gören bitkilere de glikofit bitki adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Kil yüzeylerine katyonların yapışması olayına ne ad verilir?

Absorpsiyon

Adsorpsiyon

Difüzyon

Osmoregülasyon

Tagor

Açıklama:

Kilyüzeylerine katyonların yapışması adsorpsiyon olayıdır. Absorbsiyon, difüzyon yoluyla kütle aktarım işidir. Su ve suda erimiş minerallerin bitki içine
girişi absorpsiyon olayıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Yağışın ya da sulamanın ardından toprağın büyük boşlukları (makro porlar)
içinde geçici olarak bulunan ve yerçekimi ile hareket eden su hangisidir?

Bağlı su

Higroskobik su

Kapillar (Kılcal) su

Su buharı

Yerçekimi suyu

Açıklama:

Yerçekimi suyu, yağışın ya da sulamanın ardından toprağın büyük boşlukları (makro porlar) içinde geçici olarak bulunan ve yerçekimi ile hareket eden sudur. Sızan su ya da ağır su olarak da isimlendirilir. Higroskobik su, toprak partiküllerin üzerinde ince bir tabaka şeklinde (sadece birkaç mikron) ve çok büyük bir enerji ile tutulan sudur. Bağlı su, toprakta bulunan bazı maddelerin bünyesinde hidrasyon suyu şeklinde ya da kolloidlerebağlı şekilde bulunur. Kapillar (kılcal) su, genellikle ince yapılı topraklarda ve küçük boşluklarda (mikro porlarda)
bulunur. Su buharı, toprak suyunun buharlaşarak hava boşluklarına geçmesi ve orada kalması ile oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Bitkilerde kök basıncının etkisiyle, transpirasyonun düşük ve toprağın su potansiyelinin yüksek olduğu koşullarda gerçekleşen ve pasif stomalar olarak da bilinen hidatodlar aracılığıyla yaprak uçlarından sıvı halde su salınması olayına ne ad verilir?

Difüzyon

Gutasyon

Kavitasyon

Kohezyon

Transpirasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 51

"Su, yaşam sıvısıdır. Bir bitkinin toplam ağırlığının ortalama olarak %75-95’i sudan, kalan kısmı ise kuru madde olarak da ifade edilen ....................... oluşmaktadır." Yukarıda verilen ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Biyokütleden

Otsu bitkiden

Kohezyon

Yapraktan

Adezyon

Açıklama:

"Su, yaşam sıvısıdır. Bir bitkinin toplam ağırlığının ortalama olarak %75-95’i sudan, kalan kısmı ise kuru madde olarak da ifade edilen biyokütleden oluşmaktadır."

Doğru Cevap: A

Soru 52

Difüzyon

Adezyon

Kohezyon

Osmoz

Drenaj

Açıklama:

Polar nitelikli su, diğer pek çok madde/malzemeye yapışma özelliği göstermektedir. Bu nedenle de suyun değdiği yüzeyler ıslanır. İşte böyle birbirinden farklı moleküllerin arasında gerçekleşen bağlantıya/çekme kuvvetine adezyon adı verilir. Adezyon kuvveti, özellikle mikro çaplı iletim demeti borucuklarında (ksilem), suyun taşınması sırasında kohezyon kuvveti ile birlikte
suyun yukarıdaki doku ve hücrelere taşınmasını desteklemektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Toprak bünyesinde bulunan su temel olarak kaç grup altında toplanabilir?

Açıklama:

Toprak bünyesinde bulunan su temel olarak 5 grup altında toplanabilir:
- Yerçekimi suyu.
- Kapillar su.
- Higroskobik su.
- Bağlı su.
- Su buharı.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

I. Topraklar kumlu topraklarda olduğu gibi büyük boşluklara sahipse akışı nispeten daha kolay olur.
II. Killi, küçük boşluklara sahip topraklarda daha zor ve yavaş gerçekleşmektedir.
III. Suyun toprakta taşınma kolaylığının bir ifadesi olarak toprağın hidrolik iletkenliği terimi kullanılmaktadır.
VI. Toprak suyunun akış hızı, toprak tipi ve su içeriği ile de ilişkilidir.
Yukarıda toprak suyunun akış hızı ile ilgili verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

I.-III.

I.-III.-VI.

II.-III.-VI.

I.-VI.

Hepsi

Açıklama:

Toprak suyunun akış hızı, toprak tipi ve su içeriği ile de ilişkilidir. Topraklar kumlu topraklarda olduğu gibi büyük boşluklara sahipse akışı nispeten daha kolay olurken, killi topraklar gibi nispeten küçük boşluklara sahip topraklarda daha zor ve yavaş gerçekleşmektedir. Suyun toprakta taşınma kolaylığının bir ifadesi olarak toprağın hidrolik iletkenliği terimi de kullanılmaktadır. Tabi ki, kumlu topraklar gibi hidrolik iletkenliği yüksek olan topraklar her ne kadar suyun köklere doğru taşınması anlamında avantajlı gibi gözükseler de, yerçekimi etkisi ile suyun aşağı yönlü olarak da taşınmasının kolay olduğu unutulmamalıdır. Killi bir toprak, aynı miktarda kumlu bir toprağa göre 2 hatta 3 kat daha fazla su tutma kapasitesine sahip olabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Suyun kök içerisinde herhangi bir zardan geçmeden, bitki hücre çeperleri ve hücrelerarası hava boşlukları sistemi boyunca taşınması olayına ne ad verilir?

Simplastik yol

Apoplastik yol

Transmembran yolu

Kaspari şeridi

Endodermis

Açıklama:

Apoplastik yol, suyun diğer yollardan temelden farklı bir şekilde, herhangi bir zardan geçmeden, bitki hücre çeperleri ve hücrelerarası hava boşlukları sistemi boyunca taşınması olayına verilen addır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Gutasyon

Transpirasyon

Difüzyon direnci

Eksudasyon

Sekresyon

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden verilenlerden hangisi sukulent bitkiler hakkında doğru bir bilgidir?

Tahıl bitkileri, sukulent bitkilere örnek olarak verilebilir.

Mantar, sukulent bitkilere örnek olarak verilebilir.

Gövde ve yapraklarında su tutma, biriktirme yeteneğinde olan bitkilerdir.

Yeryüzünün geniş alanlarına yayılmış bitki ve hayvanların sınıflandırılmasını belirten bir terimdir.

Su üzerinde yüzen bitkilerdir.

Açıklama:

Gövde ve yapraklarında yer alan özel dokularda su tutma, biriktirme yeteneğinde olan bitkilere sukulent bitkiler adı verilir. Kaktüsler, sukulent bitkilere örnek olarak verilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Su kısıtının olduğu kurak habitatlarda yetişen bitkilere genel olarak ne ad verilmektedir?

Eksudasyon

Ksilem

Higrofitler

Hidrofitler

Kserofitler

Açıklama:

Kserofitler (Kurakçıl bitkiler):
Su kısıtının olduğu kurak habitatlarda yetişen bitkilere genel olarak kserofit bitkiler adı verilmektedir. Suya ulaşma ve suyun olmadığı zamanlarda suyu ekonomik kullanma ve koruma ile ilgili çok sayıda anatomik /morfolojik ve fizyolojik uyum mekanizmaları geliştirmişlerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Yeryüzünün geniş alanlarına yayılmış bitki ve hayvanların sınıflandırılmasını belirten terim aşağıdakilerden hangisidir?

Biyom

Sitoplazma

Gutasyon

Kserofit

Kohezyon

Açıklama:

Biyom;
Yeryüzünün geniş alanlarına yayılmış bitki ve hayvanların sınıflandırılmasını belirten bir terimdir. Her biyom, kendine özgü vejetasyon ve hayvan yaşamı ile karakterize edilir. Daha basit bir ifadeyle, biyomlar büyük yaşam birlikleridir. Örneğin tropik yağmur ormanları, tundralar, taygalar, boreal ormanlar hepsi birer biyomdur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Bitkinin gövde veya dallarında herhangi bir fiziksel etki ile oluşan bir yaradan sıvı olarak su çıkması olayına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Transpirasyon

Hidatod

Sekresyon

Eksudasyon

Gutasyon

Açıklama:

Bitkinin gövde veya dallarında herhangi bir fiziksel etki ile oluşan bir yaradan sıvı olarak su çıkması olayına eksudasyon adı verilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Su molekülünde molekülün O ucu negatif yüklü iken H ucu pozitif yüklüdür. Bu kimyasal özellik, su moleküllerinin birbirine bağlanarak çekmesini sağlamaktadır. Bu olaya ne ad verilir?

Homeostasisin

Transpirasyon

Latent ısısı

Adezyon kuvvet

Kohezyon kuvvet

Açıklama:

Su molekülünde iki H atomu, O atomuna arada 1050’lik bir açı oluşturacak şekilde bağlanmıştır ve polar özelliktedir. Başka bir ifadeyle, molekülün O ucu negatif yüklü iken H ucu pozitif yüklüdür. Bu kimyasal özellik, su moleküllerinin birbirine bağlanarak çekmesini sağlamaktadır. Bu olaya kohezyon adı verilmektedir. Kohezyon kuvveti, suya oldukça fazla bir gerilim direnci kazandırmakta ve yüzey gerilimi sağlamaktadır. Ayrıca, bitkilerde su ve suda erimiş inorganik maddelerin iletim demetleri aracılığıyla kesintisiz bir su filmi oluşturacak şekilde taşınması noktasında önemli bir rol üstlenmektedir. Su filmindeki anlık bir kopma bile, su taşınmasında sorun ortaya çıkmasına ve o iletim demetinin belki bir daha kullanılamamasına neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Polar nitelikli suda birbirinden farklı moleküllerin arasında gerçekleşen bağlantıya ne ad verilir?

Homeostasisin

Transpirasyon

Latent ısısı

Adezyon kuvveti

Kohezyon kuvvet

Açıklama:

Polar nitelikli su, diğer pek çok madde/malzemeye yapışma özelliği göstermektedir. Bu nedenle de suyun değdiği yüzeyler ıslanır. İşte böyle birbirinden farklı moleküllerin arasında gerçekleşen bağlantıya/çekme kuvvetine adezyon adı verilir. Adezyon kuvveti, özellikle mikro çaplı iletim demeti borucuklarında (ksilem), suyun taşınması sırasında kohezyon kuvveti ile birlikte suyun yukarıdaki doku ve hücrelere taşınmasını desteklemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

I. Yüksek (latent) buharlaşma ısısı, özellikle yaz aylarında sıcaklık artışı ile birlikte su moleküllerinin arasındaki hidrojen bağlarının kopmasıyla meydana gelen terleme (transpirasyon) yolu ile bitkilerin serinlemesini sağlar. II. Suyun özgül ısısı yüksektir ve bu su moleküllerinin yüksek miktarda ısıya maruz kalmalarında bile sıcaklığının o kadar fazla yükselmediği anlamına gelir III. Yüksek buharlaşma sıcaklığı ve yüksek özgül ısı sayesinde, bitkilerde homeostasisin (organizmanın içsel dengesi) sağlanması mümkün olabilmektedir.Yukarıdakilerden hangisi/hangileri suyun özellikleri düşünüldüğünde doğrudur?

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Suyun önemli özellikleri arasında, yüksek buharlaşma ısısı ve yüksek özgül ısısının da sayılması gerekir. Yüksek (latent) buharlaşma ısısı, özellikle yaz aylarında sıcaklık artışı ile birlikte su moleküllerinin arasındaki hidrojen bağlarının kopmasıyla meydana gelen terleme (transpirasyon) yolu ile bitkilerin serinlemesi, dolayısıyla metabolizma faaliyetlerini gerçekleştirebilmeleri ve yeşil kalabilmeleri için gerekli olan en uygun sıcaklık aralığında kalabilmelerini sağlamaktadır. Özgül (spesifik) ısı, bir maddenin bir gramının sıcaklığını 1 C arttırmak için gerekli olan ısı miktarı olarak tanımlanır. Suyun özgül ısısı yüksektir ve bu su moleküllerinin yüksek miktarda ısıya maruz kalmalarında bile sıcaklığının o kadar fazla yükselmediği anlamına gelmektedir. Yüksek buharlaşma sıcaklığı ve yüksek özgül ısı sayesinde, bitkileri de içeren canlıların önemli bir kısmında ısı enerjisinin alınması ya da yitirilmesi durumlarında sıcaklığın önemli oranda sabit kalması ya da başka bir ifade ile homeostasisin (organizmanın içsel dengesi) sağlanması mümkün olabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Molekül, iyon ya da gaz halindeki maddelerin yüksek konsantrasyonda bulundukları ortamdan daha küçük konsantrasyonda bulundukları ortama doğru homojen bir dağılım sağlanıncaya kadar enerjiye ihtiyaç duyulmadan gerçekleşen hareketlerine ne ad verilir?

Tugor basıncı

Difüzyon

Kütle hareketi

Plazmoliz

Deplazmoliz

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aralarında basınç farkı olan iki alan arasında atom ya da moleküllerin birlikte, eşgüdüm halinde hareketine ne ad verilir?

Tugor basıncı

Difüzyon

Kütle hareketi

Plazmoliz

Deplazmoliz

Açıklama:

Kütle hareketi, aralarında basınç farkı olan iki alan arasında atom ya da moleküllerin birlikte, eşgüdüm halinde hareketine verilen isimdir. Difüzyondan temel farkları, hareketin tek tek moleküller yerine kitle halinde gerçekleşmesi ve akışkanlık değişimleri az miktarda olduğu sürece çözünen madde konsantrasyonu ile ilişkili olmamasıdır. Bitkilerde suyun taşınım yollarından birisi de kütle hareketidir. Çünkü uzun mesafelerde difüzyon son derece yavaş bir iletim şeklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine ne ad verilir?

Turgor

Difüzyon

Kütle hareketi

Plazmoliz

Deplazmoliz

Açıklama:

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine turgor adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi su potansiyelini kontrol eden faktörlerden biri değildir?

Tuz potansiyeli

Basınç potansiyeli

Osmoz potansiyeli

Matriks potansiyeli

Yerçekimi potansiyeli

Açıklama:

Su potansiyeli temel olarak 4 faktörün kontrolü altındadır ve bu 4 faktörün toplamı ile hesaplanır. Bunlar basınç potansiyeli, osmoz potansiyeli, matriks potansiyeli ve yerçekimi potansiyeli.
Basınç potansiyeli, çözeltinin hidrostatik basıncıdır. Su potansiyeli pozitif basınçla artarken negatif basınçla azalmaktadır. Hücre içerisindeki pozitif hidrostatik basınca turgor adı verilmektedir.
Osmoz potansiyeli de, su potansiyeli üzerinde su içerisinde çözünen maddelerin etkisi olarak tanımlanır. Saf suyun normal atmosfer basıncı altında su potansiyeli sıfıra eşitken, içerisinde çözünen madde miktarına bağlı olarak su potansiyeli de negatif değerlere düşmektedir.
Matriks potansiyeli, suyun belirli yüzeylere tutunması ve dolayısıyla aralarında oluşan bağı ifade eden bir kavramdır. Su böyle bir etkileşime girdiğinde serbest enerjisi yani su potansiyeli azalmaktadır.
Yerçekimi potansiyeli ise, suya aşağı yönlü olarak etki eden ve su potansiyelini düşüren faktörlerden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin su alımında etkili olan toprak faktörleri arasında sayılamaz?

Toprağın deniz seviyesinden yüksekliği

Toprak çözeltisinin osmotik basıncı

Toprağın su tutma kapasitesi

Toprak sıcaklığı

Toprak havası

Açıklama:

Bitkilerin su alımında etkili olan toprak faktörleri; toprak çözeltisinin osmotik basıncı, toprağın su tutma kapasitesi, toprak sıcaklığı ve toprak havası şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Toprak bünyesinde genellikle ince yapılı topraklarda ve küçük boşluklarda bulunan suya ne ad verilir?

Kapillar su

Yerçekimi suyu

Higroskobik su

Bağlı su

Su buharı

Açıklama:

Kapillar (kılcal) su, genellikle ince yapılı topraklarda ve küçük boşluklarda (mikro porlarda) bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Toprak partiküllerin üzerinde ince bir tabaka şeklinde ve çok büyük bir enerji ile tutulan suya ne ad verilir?

Kapillar su

Yerçekimi suyu

Higroskobik su

Bağlı su

Su buharı

Açıklama:

Higroskobik su, toprak partiküllerin üzerinde ince bir tabaka şeklinde (sadece birkaç mikron) ve çok büyük bir enerji ile tutulan sudur.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Bir bitkinin ortalama olarak toplam ağırlığının % kaçı sudan oluşur?

%55-%60

%65-%70

%75-%80

%75-%85

%75-%95

Açıklama:

Su, yaşam sıvısıdır. Bir bitkinin toplam ağırlığının ortalama olarak %75-95’i sudan, kalan kısmı ise kuru madde olarak da ifade edilen biyokütleden oluşmaktadır. Bu oran türden türe, bireyin gelişim aşamalarına, hatta organlara göre farklılık gösterebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Suyun hangi özelliği sayesinde değdiği yüzeyler ıslanır?

Kohezyon

Adezyon

Ksilem

Stenoterm

Latent

Açıklama:

Suyun sahip olduğu bir diğer önemli özellik de adezyon kuvvetidir. Polar nitelikli su, diğer pek çok madde/malzemeye yapışma özelliği göstermektedir. Bu nedenle de suyun değdiği yüzeyler ıslanır. İşte böyle birbirinden farklı moleküllerin arasında gerçekleşen bağlantıya/çekme kuvvetine adezyon adı verilir. Adezyon kuvveti, özellikle mikro çaplı iletim demeti borucuklarında (ksilem), suyun taşınması sırasında kohezyon kuvveti ile birlikte suyun yukarıdaki doku ve hücrelere taşınmasını desteklemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Bünyesindeki su oranı ne olursa olsun bir bitkinin 1 gram organik madde oluşturabilmesi için yaklaşık kaç ml suyu ortamdan alması, bünyesinden geçirerek tepe noktasına kadar ulaştırması ve sonrasında atmosfere aktarması gerekmektedir?

100

500

1000

2500

5000

Açıklama:

Bünyesindeki su oranı ne olursa olsun bir bitkinin 1 gram organik madde oluşturabilmesi için yaklaşık 500 ml suyu ortamdan alması, bünyesinden geçirerek tepe noktasına kadar ulaştırması ve sonrasında atmosfere aktarması gerekmektedir. Su alım ve atmosfere aktarım sürecinde yaşanacak en ufak bir sorun, susuzluğa ve dolayısıyla suya bağlı birçok reaksiyonun aksamasına ya da durmasına sebep olacaktır. O yüzden bitkiler açısından alınan ve kaybedilen su arasındaki oranın korunması kritik önem taşımaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine ne adı verilir?

Metamorfoz

Adezyon

Kohezyon

Turgor

Halofit

Açıklama:

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine turgor adı verilir. Hücre içerisine giren suyun çepere uyguladığı basınca ise turgor basıncı adı verilmektedir. Turgor basıncı, bütün canlı bitki hücrelerinde görülmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Nispeten yüksek tuz içeren ortamlara karşı toleransı yüksek olan bitkilere ne ad verilir?

Glikofit

Halofit

Higroskobik

Kapillar

Kaliptra

Açıklama:

Tuza karşı gösterdikleri dayanıklılık açısından bitkiler halofitler ve glikofitler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Nispeten yüksek tuz içeren ortamlara karşı toleransı yüksek olan bitkilere halofit, hassas olan ve zarar gören bitkilere de glikofit bitki adı verilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Bazı bitkilerin kökleri ile mantarlar arasında gerçekleşen simbiyotik yaşam ilişkisine ne ad verilir?

Kaliptra

Radikula

Stoma

Kütikula

Mikoriza

Açıklama:

Mikoriza (mantar-kök); bazı bitkilerin kökleri ile mantarlar arasında gerçekleşen simbiyotik yaşam ilişkisine verilen addır. Mantar sayesinde kök yüzeyi daha da artmakta ve bitki bünyesi su ve inorganik maddelerin daha etkili bir şekilde alınması sağlanmaktadır. Mantar besinini bitkiden karşılayarak bu birliktelikten faydalanır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Bitkinin gövde veya dallarında herhangi bir fiziksel etki ile oluşan bir yaradan sıvı olarak su çıkması olayına ne ad verilir?

Gutasyon

Sekresyon

Eksudasyon

Kohezyon

Osmoregülasyon

Açıklama:

Bitkiler terleme olayı dışında, gutasyon, eksudasyon ve sekresyon olayları ile de su kaybederler. Ancak bu olaylar terleme olayı gibi, bitkinin iletim demetlerinde su taşınımı için destek veren güçlü bir kuvvetten ziyade bitkinin yaşamsal bazı faaliyetleri ile ilgilidir. Bitkilerde kök basıncının etkisiyle, transpirasyonun düşük ve toprağın su potansiyelinin yüksek olduğu koşullarda gerçekleşen ve pasif stomalar olarak da bilinen hidatodlar aracılığıyla yaprak uçlarından sıvı halde su salınması olayına gutasyon adı verilir. Bitkilerde belirli yerlerde oluşturulan su içerikli salgıların belirli zamanlarda dışarıya salınması olayına sekresyon denir. Bitkinin gövde veya dallarında herhangi bir fiziksel etki ile oluşan bir yaradan sıvı olarak su çıkması olayına ise eksudasyon adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Higrofitlerin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

Mezofitler

Hidrofitler

Kserofitler

Glikofitler

Halofitler

Açıklama:

Higrofitler (mezofitler); suyun ne çok eksik ne de çok fazla olduğu, nemli ortamlarda gelişen bitkilerdir. Bilindiği gibi gerek aşırı su gerekse aşırı kuraklık ile mücadele edebilmek, bitkiler için çok sayıda adaptasyonu beraberinde gerektirmektedir. Ancak higrofitlerde böyle bir gereksinim bulunmamaktadır. Yıl boyunca yağışın yeterli miktarda ve dengeli yağdığı alanlarda iyi gelişmektedirler. Özellikle ormanlar ve tahıl bitkileri mezofitik koşullarda iyi gelişirler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi "odun boruları" kavramına karşılık gelmektedir?

Floem

Plazmalemma

Ksilem

Kaliptra

Transmembran

Açıklama:

Temel olarak bitkilerde iletim dokusu ksilem (odun boruları) ve floem (soymuk boruları) olmak üzere iki kısımdan oluşur. Ksilem, bitki su ilişkileri açısından çok önemli bir dokudur. Çünkü bitki kökleri tarafından alınan su, ksilem dokusu aracılığıyla bitkinin üst kısımlarına taşınmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Çimlerin üzerinde sabahları görülen “çiğ damlaları” hangi olay sonucu salınan su damlalarıdır?

Gutasyon

Kohezyon

Adezyon

Kavitasyon

Difüzyon

Açıklama:

Kök basıncının en önemli sonuçlarından birisi, bitkilerin gutasyon olarak bilinen ve yaprakların uç kısımlarından sıvı halde su salınması olarak tanımlanabilen fizyolojik faaliyettir. Özellikle geceleri stomaların kapalı olması ve nemin nispeten yüksek oluşu ve dolayısıyla transpirasyonun yapılmaması nedeniyle, bitkinin pasif stomaları olarak da bilinen hidatodlarından ksilem öz suyunun salınmasına neden olur. Çimlerin üzerinde sabahları görülen “çiğ damlaları” aslında gutasyon dediğimiz olay sonucu salınan su damlalarıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Bitkilerde "terleme" olayına karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Biyom

Adezyon

Difüzyon

Kohezyon

Transpirasyon

Açıklama:

Bitkilerin köklerinden aldıkları suyu, bünyesinden geçirerek yaprakları aracılığıyla su buharı şeklinde atmosfere vermesi (toprak-bitki-atmosfer devamlılığının tamamlanması) olayına terleme (transpirasyon) adı verilmektedir. Alınan suyun çok az bir kısmı bitki tarafından kullanıldıktan sonra, çok büyük bir kısmı (çoğu zaman %95’in üzerinde) terleme yoluyla kaybedilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Suyun hücre içerisine girmeden çeperler ve hücrelerarası boşluklar arasında ilerleyerek bitkinin iletim dokusuna kadar taşındığı yol aşağıdakilerden hangisidir?

Apoplastik

Simplastik

Transmembran

Trake

Tropofit

Açıklama:

Suyun kök epidermasından endodermis tabakasına ulaşması 3 farklı yolla gerçekleşebilir. Bunlar; Apoplastik yol, Transmembran yolu ve Simplastik yoldur. Apoplastik yol, suyun diğer yollardan temelden farklı bir şekilde, herhangi bir zardan geçmeden, bitki hücre çeperleri ve hücrelerarası hava boşlukları sistemi boyunca taşınması olayına verilen addır. Bu üç yoldan sadece apoplastik yolda su, hücre içerisine girmeden çeperler ve hücrelerarası boşluklar arasında ilerleyerek bitkinin iletim dokusuna kadar taşınır. Transmembran ve simplastik yolda, su hücre içerisinden geçmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Bir bitkinin 1gr. organik madde oluşturabilmesi içinyakalaşık ne kadar su alması gerekir?

200 ml.

250 ml.

300 ml.

500 ml.

750 ml.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 84

Suyun buharlaşma ısısına ne ad verilir?

Kohezyon

Latent

Adezyon

Ksilem

Transpirasyon

Açıklama:

Suyun önemli özellikleri arasında, yüksek buharlaşma ısısı ve yüksek özgül ısısının da sayılması gerekir. Yüksek (latent) buharlaşma ısısı, özellikle yaz aylarında sıcaklık artışı ile birlikte su moleküllerinin arasındaki hidrojen bağlarının kopmasıyla meydana gelen terleme (transpirasyon) yolu ile bitkilerin serinlemesi, dolayısıyla metabolizma faaliyetlerini gerçekleştirebilmeleri ve yeşil kalabilmeleri için gerekli olan en uygun sıcaklık aralığında kalabilmelerini sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi difüzyonun tanımıdır?

Molekül, iyon ya da gaz halindeki maddelerin yüksek konsantrasyonda bulundukları ortamdan daha küçük konsantrasyonda bulundukları ortama doğru (konsantrasyon gradienti yönünde), homojen (her yere eşit miktarda) bir dağılım sağlanıncaya kadar ve enerjiye ihtiyaç duyulmadan gerçekleşen hareketlerine verilen isimdir.

Sıcaklık artışı ile birlikte su moleküllerinin arasındaki hidrojen bağlarının kopmasıyla meydana gelen terlemeye denir.

Molekülün O ucu negatif yüklü iken H ucu pozitif yüklüdür. Bu kimyasal özellik, su moleküllerinin birbirine bağlanarak çekmesini sağlamaktadır. Bu olaya denir.

Farklı moleküllerin arasında gerçekleşen bağlantıya/çekme kuvvetine denir.

Ayrımlı ya da yarı geçirgen bir zarla ayrılmış ortamda bulunan suyun, su yoğunluğunun yüksek olduğu alandan daha düşük olduğu alana doğru geçişine verilen isimdir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 86

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine ne ad verilir?

Çeper basıncı

Ksilem

Osmoz

Difüzyon

Turgor

Açıklama:

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine turgor adı verilir. Hücre içerisine giren suyun çepere uyguladığı basınca ise turgor basıncı adı verilmektedir. Turgor basıncına karşı koymak amacıyla o basınca eşit ve zıt yönlü olan ve çeper tarafından oluşturulan basınca da çeper basıncı denir. Turgor basıncı, bütün canlı bitki hücrelerinde görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Hücrenin daha yoğun (hipertonik) bir ortama konulduğunda su kaybederek büzülmesine ne ad verilir?

Osmoz

Hipotonik

Deplazmoliz

Plazmoliz

Difüzyon

Açıklama:

Bir hücrenin osmoz ile su alabilmesi için hipotonik (hücreye kıyasla daha az yoğun) bir ortamda bulunması gerekir. Hücre daha yoğun (hipertonik) bir ortama konursa su kaybederek büzülür, buna plazmoliz denir. Plazmolize olmuş bir hücre hipotonik bir ortama konursa bir süre sonra eski haline geri dönecektir ki buna deplazmoliz adı verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi toprak bünyesinde bulunan bir su değildir?

Higroskobik su

Yerçekimi suyu

Kılcal su

Bağlı olmayan su

Su buharı

Açıklama:

Toprak bünyesinde bulunan su temel olarak 5 grup altında toplanabilir: Yerçekimi suyu, kapillar su, higroskobik su, bağlı su ve su buharıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

iletim demetli bitki gruplarının tamamında görülen hücreler hangidir?

Trakeidler

Trakeler

Ksilem lifleri

Floemler

Perisikl

Açıklama:

Trakeler, sadece angiospermlerde (kapalı tohumlu bitkiler) ve gimnospermlerin (açık tohumlu bitkiler) küçük bir grubunda görülürken, trakeidler iletim demetli bitki gruplarının tamamında görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi hidrofitlerden değildir?

Su üzerinde yüzen hidrofitler

Su içerisinde asılı olarak yaşayan hidrofitler

Kökleri ile toprağa bağlı, su altında yaşayan hidrofitler

Kökleri toprağa bağlı, yaprakları su üzeride olanlar

Suyun içinde yaşamayan, bol yağış alan yerlerde yaşayan hidrofitler

Açıklama:

Hidrofitler, sudaki yaşam şekillerine göre 5 grup altında değerlendirilmektedir. • Su üzerinde yüzen hidrofitler. Su mercimeği (Lemna sp.) örnek olarak verilebilir. • Su içerisinde asıl halde bulunan hidrofitler. Planktonlar örnek olarak verilebilir. • Kökleri ile toprağa bağlı, su altında yaşayan hidrofitler. Ceratophyllum sp. örnek olarak verilebilir. • Kökleri ile toprağa bağlı, fakat yaprakları yüzen hidrofitler. Nymphaea alba (Nilüfer) örnek olarak verilebilir. • Kökleri ile toprağa bağlı, fakat gövdeleri su yüzeyinde bulunan hidrofitlerdir. Typha latifolia (su kamışı) örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

"Yaşam sıvısı" olarak tanımlanan nedir?

Süt

Meyve suyu

Gazlı içecekler

Çay

Açıklama:

Su, yaşam için gerekli en önemli kimyasal moleküldür ve “yaşam sıvısı” olarak da tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Bitkiden bitkiye değişmekle birlikte, tipik bir bitkinin toplam ağırlığının yaklaşık %__-__’i sudan oluşmaktadır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

%60-80

%65-85

%70-90

%75-95

%80-100

Açıklama:

Bitkiden bitkiye değişmekle birlikte, tipik bir bitkinin toplam ağırlığının yaklaşık %75-95’i sudan oluşmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi suyun bitkiler için gerçekleştirdiği işlevlerden bir tanesi değildir?

Bitkilerin besin ve oksijen (O2) üretebilmesini sağlayan fotosentez reaksiyonlarının gerçekleştirilmesi

Bitkilerde sentezlenen besinlerin (organik maddelerin) bitkide ihtiyaç duyulan kısımlara ya da depo alanlarına taşınması

Bitkide atık maddelerin uzaklaştırılması

Bitkinin üst kısımlarında negatif bir basınç oluşturarak köklerden su ile birlikte bitki için gerekli besin elementlerinin yukarıya doğru taşınmasına katkı sağlayan terleme (transpirasyon) olayının gerçekleşmesi

Bitkilerde polenlerin rüzgar ve çeşitli etmenler sebebiyle yayılarak üremesini sağlaması

Açıklama:

Ekosistemin birincil üreticisi konumunda olan bitkilerin besin ve oksijen (O2) üretebilmesini sağlayan fotosentez reaksiyonlarının gerçekleştirilmesi, sentezlenen besinlerin (organik maddelerin) bitkide ihtiyaç duyulan kısımlara ya da depo alanlarına taşınması yine su varlığında başarılabilmektedir. Benzer şekilde, kimyasal uyarıcıların (hormon) bitkide hedef bölgeye taşınması, atık maddelerin uzaklaştırılması, salgı maddelerinin salınımı hep su ile gerçekleşmektedir. Özellikle otsu bitkilerde temel destek işlevini yerine getiren turgor basıncının sağlanması noktasında su yine çok önemli bir rol üstlenmektedir. Ayrıca, bitkilerin hem fazla sıcaktan zarar görmesini engellemek için serinlemesini hem de bitkinin üst kısımlarında negatif bir basınç oluşturarak köklerden su ile birlikte bitki için gerekli besin elementlerinin yukarıya doğru taşınmasına katkı sağlayan terleme (transpirasyon) olayının gerçekleşmesi için de yine su gereklidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Su (H2 O), moleküler yapı olarak 2 adet hidrojen (H) ve 1 adet oksijen (O) atomlarının hidrojen bağı ile birleşmesi sonucunda oluşmuş bir moleküldür. Su molekülünde iki H atomu, O atomuna arada ____ derecelik bir açı oluşturacak şekilde bağlanmıştır ve polar özelliktedir. Boşluğa hangisi gelmelidir?

100

105

110

Açıklama:

Su molekülünde iki H atomu, O atomuna arada 105 derecelik bir açı oluşturacak şekilde bağlanmıştır ve polar özelliktedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Stoma nedir?

Bitkilerin dış yüzeyini kaplayan epidermis hücreleri

Bitkilerde gaz alışverişi ve terleme olaylarının kontrollü bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan yapılar

Bitki gözelerinde bulunan ve genellikle nişasta taneciğini oluşturan yapılar

Bitki hücrelerinde bitkilere renk veren yapılar

Bitkilerin gözelerinin içinde bulunan ve özümlemeyi sağlayan karmaşık yapılar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 96

Verilen terimler ve anlamları eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Osmoz, ayrımlı ya da yarı geçirgen bir zarla ayrılmış ortamda bulunan suyun, su yoğunluğunun yüksek olduğu alandan daha düşük olduğu alana doğru geçişine verilen isimdir.

Osmotik basınç, osmoz gerçekleşirken ortaya çıkan basınca verilen isimdir.

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine kolaylaştırılmış difüzyon adı verilir.

Hücre içerisine giren suyun çepere uyguladığı basınca ise turgor basıncı adı verilmektedir.

Turgor basıncına karşı koymak amacıyla o basınca eşit ve zıt yönlü olan ve çeper tarafından oluşturulan basınca da çeper basıncı denir.

Açıklama:

Hipotonik ortamda bulunan bir hücre içerisine osmoz yolu ile giren su nedeniyle hücrenin şişmesine turgor adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde su alımında etkili olan toprak faktörlerinden bir tanesi değildir?

Toprak çözeltisinin osmotik basıncı

Toprağın su tutma kapasitesi

Toprak sıcaklığı

Toprak havası

Bitki kökünün toprağı tutma kapasitesi

Açıklama:

Bitkilerin su alımında etkili olan toprak faktörleri; toprak çözeltisinin osmotik basıncı, toprağın su tutma kapasitesi, toprak sıcaklığı ve toprak havası şeklinde sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Bir toprağın su tutma kapasitesi üzerindeki fazla suyun toprağa herhangi bir zarar vermeden alt kısımlara sızması olayına verilen isimdir. Tanımı yapılan terim hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Drenaj

Hidrasyon

Kapillar

Adhezyon

Kohezyon

Açıklama:

Bir toprağın su tutma kapasitesi üzerindeki fazla suyun toprağa herhangi bir zarar vermeden alt kısımlara sızması olayına verilen isimdir. Drenajı iyi toprak dendiğinde suyun kolay sızdığı, drenajı kötü toprak dendiğinde ise suyun zor sızdığı topraklar anlaşılmalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıdaki bilgilerden hangisi kapillar (kılcal) su ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Genellikle ince yapılı topraklarda ve küçük boşluklarda (mikro porlarda) bulunur.

Kapillar su üç başlık altında değerlendirilir.

Çapı 0.2 µ’un altında olan porlarda bulunan su absorbe edilemeyen kapillar sudur.

Çapı 0.2 ila 8 µ olan boşlukları dolduran kapillar su absorbe edilebilen kapillar sudur.

Freatofit bitkiler için kapillar su kritik önem taşır.

Açıklama:

Kapillar suyu iki başlık altında değerlendirmek gerekir: Absorbe edilebilen ve absorbe edilemeyen kapillar su. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

___________ canlıların dış görünüşüne ait özelliklerle ilgilenen bilim dalıdır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Zooloji

Fizyoloji

Morfoloji

Sitoloji

Histoloji

Açıklama:

Morfoloji, canlıların dış görünüşüne ait özelliklerle ilgilenen bilim dalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Birbirinden farklı cins moleküllerin arasında gerçekleşen bağlantıya/çekme kuvvetine ne ad verilir?

Kohezyon

Adezyon

Transpirasyon

Eksüdasyon

Absorpsiyon

Açıklama:

Birbirinden farklı cins moleküllerin arasında gerçekleşen bağlantıya/çekme kuvvetine adezyon adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Difüzyon

Kolaylaştırılmış difüzyon

Turgor

Osmoz

Kütle hareketi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin su alımında etkili olan toprak faktörlerinden biri değildir?

Toprak çözeltisinin osmotik basıncı

Toprağın su tutma kapasitesi

Toprak sıcaklığı

Toprak havası

Toprak rengi

Açıklama:

Bitkilerin su alımında etkili olan toprak faktörleri; toprak çözeltisinin osmotik basıncı, toprağın su tutma kapasitesi, toprak sıcaklığı ve toprak havası şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Aşağıdaki bitki köklerinin görevleriyle ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bitkiyi toprağa sabitler.

Su ve mineral maddelerin topraktan alınıp bitkinin üst kısımlara taşınmasını sağlar.

Yapısında gaz alışverişini sağlayan stomalar bulunur.

Fotosentez sonucu sentezlenen organik moleküller için depo alanıdır.

Bazı hormon/moleküllerin sentez yeridir.

Açıklama:

Yapı ve organizasyon bakımından gövdeden farklı özellikler gösteren kökte gaz alışverişini sağlayan stomalar bulunmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Suyun sitoplazma köprüleri (plazmodezmler) aracılığıyla taşınıp bitki bünyesine alınmasına ne ad verilir?

C3 yolu

CAM yolu

Simplastik yol

Apoplastik yol

Transmembran yolu

Açıklama:

Simplastik yol, suyun sitoplazma köprüleri (plazmodezmler) aracılığıyla taşınmasıdır. Sitoplazma köprüleri, sadece canlı hücrelerde görülen ve hücreden hücreye uzanan plazma köprüleridir. Hücreler, sitoplazma köprüleri ağı ile birbirine bağlanmış durumdadır ve su işte bu ağ aracılığıyla hücreden hücreye taşınmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Bitkilerde su ve suda çözünmüş maddeleri bitkinin üst kısımlarına taşımakla görevli olan ve ölü hücrelerden oluşmuş dokuya ne ad verilir?

Ksilem

Floem

Trake

Trakeidler

Lifler

Açıklama:

Bitkilerde su ve suda çözünmüş maddeleri bitkinin üst kısımlarına taşımakla görevli olan ve ölü hücrelerden oluşmuş dokuya ksilem (odun boruları) dokusu adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Su moleküllerinin birbirine bağlanma gücü, su moleküllerinin iletim demetlerine bağlanma gücü ve nihayet yapraktan buharlaşan suyun ksilemde oluşturduğu negatif basıncın bileşkesi sonucunda ortaya çıkan ve suyun yukarıya doğru adeta çekilmesi ile sonuçlanan kuvvetler bileşkesine ne ad verilir?

Gutasyon

Kök basıncı

Transpirasyon

Difüzyon direnci

Kohezyon-emme kuvveti

Açıklama:

Kohezyon-emme kuvveti, su moleküllerinin birbirine bağlanma gücü (kohezyon), su moleküllerinin iletim demetlerine bağlanma gücü (adezyon) ve nihayet yapraktan buharlaşan suyun ksilemde oluşturduğu negatif basıncın (emme) bileşkesi sonucunda ortaya çıkan ve suyun yukarıya doğru adeta çekilmesi ile sonuçlanan kuvvetler bileşkesine verilen isimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Bitkilerin köklerinden aldıkları suyu, yapraklarından su buharı halinde atmosfere vermesi olayına ne ad verilmektedir?

Gutasyon

Kök basıncı

Transpirasyon

Difüzyon direnci

Kohezyon-emme kuvveti

Açıklama:

Bitkilerin köklerinden aldıkları suyu, yapraklarından su buharı halinde atmosfere vermesi olayına terleme (transpirasyon) adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Bitkilerin terlemesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Terleme bitkinin serinlemesini sağlar.

Terleme bir emme kuvveti oluşturarak köklerden alınan suyun iletim demetleri aracılığıyla yukarı çekilebilmesini sağlar.

Bitki terleme olayını gerçekleştiremezse metabolik aktivitelerinde sorun oluşmaya başlar.

Terleme bitkilerde yapraklarda bulunan stomalar aracılığıyla sağlanır.

Alınan suyun büyük bir kısmı bitki tarafından kullanıldıktan sonra, çok az bir kısmı terleme yoluyla kaybedilir.

Açıklama:

Alınan suyun çok az bir kısmı bitki tarafından kullanıldıktan sonra, çok büyük bir kısmı (çoğu zaman %95’in üzerinde) terleme yoluyla kaybedilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

İyi gelişmiş kök sistemi
İnce ve esnek gövde ve yaprak yapıları
Hava kökleri oluşumu
Alternatif fotosentez yolu

Hidrofitlerin suya adaptasyonlarıyla ilgili olarak yukarıda verilen özelliklerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Hidrofitler su içerisinde yaşayan su bitkileridir. Su içerisinde yaşamak sucul habitatlara özgü bazı adaptasyonlar gerektirmektedir. Sadece tutunmaya yarayan kökleri, ince ve esnek gövde ve yaprak yapıları, bazen heterofili oluşumu, hava kökleri oluşumu, ince epidermis yapısı, müsilaj salgısı, çok ince ya da hiç bulunmayan kütikula sucul bitkilerin temel uyumlarından bazılarıdır. İyi gelişmiş kök sistemi ve alternatif fotosentez yolu Kserofit bitkilerin su uyumlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi, "yaşam sıvısı" olarak adlandırılan kimyasal moleküldür?

Kan

Bitki çayı

Ayran

Pekmez

Açıklama:

Su, yaşam için gerekli en önemli kimyasal moleküldür ve “yaşam sıvısı” olarak da tanımlanmaktadır. Mevcut bilgilerimiz suyun olmadığı ortamda yaşamın mümkün olamayacağı ve dolayısıyla bir yaşam olgusundan bahsedebilmemiz için mutlaka fiziksel bir su varlığının bulunması gerektiği yönündedir.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Bir bitkinin toplam ağırlığının ortalama olarak yüzde kaçı sudan oluşmaktadır?

% 45-70

% 55-78

% 65-85

% 75-95

% 85-90

Açıklama:

Su, yaşam sıvısıdır. Bir bitkinin toplam ağırlığının ortalama olarak %75-95’i sudan, kalan kısmı ise kuru madde olarak da ifade edilen biyokütleden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 113

Bünyesindeki su oranı ne olursa olsun bir bitkinin 1 gram organik madde oluşturabilmesi için yaklaşık kaç ml. suyu ortamdan alması gerekmektedir?

100 ml.

200 ml.

300 ml.

400 ml.

500 ml.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 114

Su molekülünde iki H atomu, O atomuna arada kaç derecelik bir açı oluşturacak şekilde bağlanmıştır?

105^o 'lik

108^o 'lik

115^{o '}lik

120^o 'lik

125^o 'lik

Açıklama:

Su molekülünde iki H atomu, O atomuna arada 105^o’lik bir açı oluşturacak şekilde bağlanmıştır ve polar özelliktedir.

Doğru Cevap: A

Soru 115

Polar nitelikli su, diğer pek çok madde/malzemeye yapışma özelliği göstermektedir. Buna ne ad verilmektedir?

Emme

Adezyon

Hücrelere taşınma

Kohezyon

Buharlaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi, bitkinin terleme yoluyla kaybettiği suyu alamayınca meydana gelen kuraklıktır?

Biyolojik kuraklık

Kuraklık

Fizyolojik kuraklık

Fiziksel kuraklık

Stenoterm

Açıklama:

Toprakta bulunan donmuş haldeki su, bitki bünyesine alınamaz, bitki içerisinde donan su da hareket ettirilemez. Dolayısıyla bitki terleme yoluyla kaybettiği suyu alamayınca bir kuraklık meydana gelir ki buna fizyolojik kuraklık adı verilir. Fizyolojik kuraklık suyun donması dışında aşırı su varlığı nedeniyle ortaya çıkan oksijen yetersizliği ve kök çürümesine bağlı ya da toprağın yüksek osmotik potansiyeli nedeniyle de ortaya çıkabilmektedir. Toprakta su bulunmaması ise fiziksel kuraklık olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Suyun en önemli özelliği nedir?

Evrensel bağlayıcı olması

Evrensel çözücü olması

Hidrasyon kılıfı oluşturması

Kullanışlı olması

İyonların etrafına bağlanabilmesi

Açıklama:

Suyun belki de en önemli özelliği, “evrensel çözücü” olmasıdır. Bu suyun pek çok bileşiğin (tüm kimyasal elementlerin neredeyse yarısı) az ya da çok çözünmesini sağladığı anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi, suyun ve besin maddelerinin gerek bitki içerisinde gerekse bitki dışında taşınmasındaki temel etkileşimlerden biri değildir?

Difüzyon

Kütle hareketi

Osmoz

Su potansiyeli

Yağışlı hava

Açıklama:

Suyun ve besin maddelerinin gerek bitki içerisinde gerekse bitki dışında taşınması, bazı temel etkileşimlerin kontrolü altında gerçekleşmektedir. Ünitemizin bu bölümünde bu temel etkileşimlerden difüzyon, kütle hareketi, osmoz ve su potansiyeli kavramlarından bahsedeceğiz.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Kütle hareketi

Osmoz

Fizyolojik kuraklık

Stoma

Evrensel çözücü

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 120

Bitkilerin enerji kullanarak suyu almalarına ne ad verilir?

Pasif su alımı

Su alımı

Aktif su alımı

Difüzyon

Kütle hareketi

Açıklama:

Bitkilerin enerji kullanarak suyu almaları ise aktif su alınımıdır. Bazı durumlarda topraktaki su miktarı yeterli olmadığında toprağın osmotik potansiyeli daha yüksek olabilir. Bu durumda bitkinin pasif olarak su alması mümkün değildir. Yine bazı durumlarda topraktaki su potansiyelinin düşük olması, stomaların kapalı olması nedeniyle yukarıdan bir emme basıncının bulunmayışı gibi nedenler de su alınımını zora sokabilir. İşte olası bu durumlar gerçekleştiğinde bitki temel olarak 2 farklı yolla aktif olarak yani enerji alarak su alma yoluna gider.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Bitkinin olumsuz çevre faktörleri ile başa çıkabilme yeteneğine ne ad verilir?

Stres faktörü

Stres toleransı

Adaptasyon

Fitotoksik

Duyarlılık

Açıklama:

Bitkinin olumsuz çevre faktörleri (Stres faktörleri) ile başa çıkabilme yeteneğine stres toleransı denir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Parazit bitkiler, bitkilerdeki stres faktörlerinin sınıflandırılmasında hangi gruba girer?

Abiyotik faktörler

Biyotik faktörler

Fiziksel faktörler

Kimyasal faktörler

Antropojenik (İnsanla ilgili) etkiler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 3

Bitkilerin birbirleri ile olan etkileşimlerini, ilişkilerini, bitkilerin yaşadıkları ortamdaki canlı ve cansız çevre ile olan etkileşimleri inceleyen ve bu konularda çalışmalar yapan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Antropoloji

Bitki Fizyolojisi

Bitki Ekolojisi

Fizikokimya

Fitotoksikoloji

Açıklama:

Bitki Ekolojisi, Ekolojinin bir alt dalı olup, bitkilerin birbirleri ile olan etkileşimlerini, ilişkilerini ayrıca yine bitkilerin yaşadıkları ortamdaki canlı ve cansız çevre ile olan etkileşimleri inceleyen ve bu konularda çalışmalar yapan bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Bitkilerin çevre koşullarındaki değişimlere verdikleri fenotipik cevaplara ne ad verilir?

Stres

Stres faktörü

Stres toleransı

Dayanıklılık

Duyarlılık

Açıklama:

Genel olarak bitkilerdeki stres kavramı; çevre koşullarındaki değişimlere verilen fenotipik (canlıdaki gözle görülebilen, şekilsel özellikler) cevaplar olarak açıklanır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Bitki hücrelerinde su hangi organelde depolanır?

Kök

Sitoplazma

Vakuol

Mitokondri

Kloroplast

Açıklama:

Vakuol: Bitki hücrelerinde suyun depolandığı organeldir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde strese neden olan abiyotik faktörlerdendir?

Parazit bitki

Bakteri

Mantar

Virüs

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 7

Nehir, ırmak, dere ve göllerin taşması ya da aşırı yağışlar sonucu bitkilerde büyümenin olumsuz etkilenmesi, fotosentez miktarının azalması ve üründe önemli kalite ve miktar kaybı görülmesi aşağıdakilerden hangisi nedeni ile gözlenir?

Kuraklık

Sel etkisi

Allelopati

Su kirliliği

Metal birikimi

Açıklama:

Nehir, ırmak, dere ve göllerin taşması ya da aşırı yağışlar sonucu suyu alt katmanlara geçiremeyen topraklarda geçici olarak su baskını (sel etkisi) gözlenir. Bu durumda toprak içerisine oksijen giremediği için bitki kökleri ve diğer organlar solunum yapamazlar. Bunun sonucu olarak da bitkilerde büyüme olumsuz şekilde etkilenir, fotosentez miktarı azalır ve üründe önemli kalite ve miktar kaybı görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Bir ülkenin bir ilindeki son 30 yıllık yağış miktarının ortalaması normal değerin altında ise o yıl o il için hangi kuraklıktan bahsedilir?

Hidrolojik kuraklık

Meteorolojik kuraklık

Tarımsal kuraklık

Coğrafik kuraklık

Fizyolojik kuraklık

Açıklama:

Meteorolojik kuraklık kavramı; uzun bir zaman içinde yağışın belirgin şekilde normal değerlerin altına düşmesi olarak tanımlanır. Örneğin Adana ilindeki son 30 yıllık yağış miktarının ortalaması normal değerin altında ise o yıl Adana’da meteorolojik kuraklık var denir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

I. Kök sistemlerinin daha derine inmesi veya uzamasında artma.
II. Yaprak ve gövde üzerindeki tüy miktarlarında değişim.
III. Yaprakların kıvrılması veya yuvarlanması.
Yukarıda belirtilen değişimler bitkilerde hangi uyuma örnek olarak verilebilir?

Fizyolojik uyum

Morfolojik uyum

Metabolik uyum

Meteorolojik uyum

Ekolojik uyum

Açıklama:

Bitkilerin kuraklık stresine tepkisine karşın geliştirdiği morfolojik uyumlar şöyle sıralanabilir:

Kök sistemlerinin daha derine inmesi veya uzamasında görülen artışlar,
Yaprak ve gövde şekillerinde yüzey azaltıcı değişimler,
Yaprak alanlarının değişik ölçülerde küçülmesi, parçalanması,
Stoma yüzeylerinin korunması amacı ile yaprakların kıvrılması veya yuvarlanması,
Yaprak ve gövde üzerindeki tüylerin miktarlarındaki değişimler,
Tüyler, gerek yapraklarda gerekse bazı gövdelerde en net olarak görülen kurakçıl karakterli oluşumlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Ozmolitler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Fotosentezin devamlılığını sağlarlar.
II. Hücre metabolik faaliyetlerini durdururlar.
III. Hücre plazmoliz dengesinin korunmasında rol oynarlar.

Yalnız I

Yalnız III

I, II

I, III

II, III

Açıklama:

Su dengesini korumakla görevli olan ozmolitler bitkinin kuraklık stresine toleransını doğrudan arttırmazlar. Ancak, yaprak su basıncını dengeledikleri için stomata iletkenliğini arttırır, fotosentezin devamlılığını sağlar ve böylece büyümeye yardımcı olurlar. Ozmolitler aracılığıyla su dengesinin korunması ve hücre metabolik faaliyetlerinin sınırlı da olsa devam edebilmesi kurak koşullarda bitkilere kısa süreli bir dayanıklılık sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde görülen stres toleransını tanımlar?

Çevresel faktörlerin bitkilerde hasara yol açmasıdır.

Bitkilerde suyun az görülmesidir.

Bitkilerin köklerinde aşırı su birikmesidir.

Bitkinin olumsuz çevre faktörleriyle başa çıkabilmesidir.

Bitkinin yaşamsal faaliyetlerini etkileyen olaylardır.

Açıklama:

Bitkinin olumsuz çevre faktörleri (Stres faktörleri) ile başa çıkabilme yeteneğine
stres toleransı denir.
Bitkinin olumsuz çevre faktörleriyle başa çıkabilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi, bitkilerdeki stres faktörlerinden abiyotik faktörler arasında yer alır?

Virüsler

Yabani hayvanlar

Kara yosunları

Mantarlar

Hava sıcaklığı

Açıklama:

Bitki Stres faktörlerinden abiyotik faktörleri:

Toprak

Işık

Sıcaklık

Mekanik etkiler

İklim değişiklikleri

Yararlı gazlar

Mineral maddeler

Zararlı gazlar

Hava sıcaklığı bitkilerde strese neden olan abiyotik (cansız) stres faktörlerinden birisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerdeki stres faktörlerinden biyotik faktörler arasında yer alır?

Sıcaklık

Işık

Rüzgar

Virüsler

Toprak

Açıklama:

Bitkilerdeki stres faktörlerinden biyotik faktörler:

Bitkiler

Mikroorganizmalar

Virüsler

Hayvanlar

İnsanlar (radyasyon, elektromanyetik alan, yangın, su kirletme, havayı kirletme, kentleşme, toprak kirletme)

Buna göre Abiyotik faktörler; Fiziksel ve kimyasal faktörler olarak 2’ye ayrılmaktadır. Fiziksel faktörler;
Işık, Sıcaklık, Su, Toprak, Mekanik Etkiler ve iklimsel değişimler ana başlıklarında, kimyasal faktörler;
gazlar ve mineral maddeler ana başlıklarında incelenmiştir.
Biyotik faktörler ise bitkiler, mikroorganizmalar, virüsler hayvanlar ve insanlar ana başlıklarında sınıflandırılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi bitkinin kök bölgesinde büyüyüp gelişmesi için yeterli nem bulunmaması anlamına gelir?

Meteorolojik kuralık

Tarımsal kuraklık

Subtropikal iklim

Yarı kurak iklim

Hidrolojik kuraklık

Açıklama:

Tarımsal kuraklık kavramı basit olarak bitkinin kök bölgesinde, büyüyüp gelişmesi için yeterli nem bulunmaması durumu olarak tanımlanır.
Tarımsal kuralık

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi bitkiler açısından hidrolojik kuraklık kavramının tanımıdır?

Uzun süreli yeraltı ve yeryüzündeki suların azalması

Bitkinin suya gereksinimi olan zamanda yeterli nem bulamaması

Yağışın normal değerlerinin altına düşmesi

Ortalama yüzey sıcaklığında artış olması

Yıl boyu gerçekleşen toplam yağış miktarındaki artış olması

Açıklama:

Bitkileri için hidrolojik kuraklık kavramı, uzun süre devam eden yağış eksikliği sonucunda ortaya çıkan yeryüzü ve yer altı sularındaki azalma şeklinde tanımlanabilir.
Uzun süreli yeraltı ve yeryüzündeki suların azalması

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde oksijen eksikliği sonucunda ortaya çıkar?

Protein sentezi artar.

Hücre uzaması geriler.

İyon taşınması olumlu olarak gerçekleşir.

Hücre bölünmesi ilerler.

Etilen miktarı azalır.

Açıklama:

Oksijen eksikliği protein sentezini önemli ölçüde azaltır, mitokondriler zarar görür, hücre bölünmesi ve uzaması geriler, iyon taşınması olumsuz olarak etkilenir ve kök meristemi hücreleri ölür. Bu koşullarda duyarlı bitkilerde absisik asit ve etilen (yaprakların dökülmesine sebep olan bitkisel bir hormon, ABA) miktarları hızla artar, yapraklardaki stomalar kapanır, yapraklar aşağı doğru bükülüp sarkar ve çoğu zaman ölümler görülür.
Hücre uzaması geriler.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi toprakta suyun yeterli miktarda olmasına rağmen bitkinin bu suyu kullanamaması durumudur?

Meteorolojik kuraklık

Tarımsal kuraklık

Fizyolojik kuraklık

Akut kuraklık

Kronik kuraklık

Açıklama:

Fizyolojik kuraklık, toprakta suyun yeterli miktarda olmasına rağmen bitkinin bu suyu kullanamaması durumudur. Bu durum topraktaki tuzluluk ile ilgili olup yüksek tuz konsantrasyonu suyun bitki tarafından alınmasını engellemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin kuraklığa dayanma stratejilerinden biridir?

Kuraklık öncesi yavaş olgunlaşma

Şiddetli su kaybında kendini bırakma

Su azaldığında büyümeyi durdurma

Taze dokularda su kaybına izin verme

Su kaybını derin köklere sahip olarak geciktirme

Açıklama:

Bitkilerde kuraklığa dayanma stratejileri şöyle sıralanabilir;
Su kaybını derin köklere sahip olarak geciktirme
Transpirasyona karşı koruma önlemleri veya taze dokularda suyu depo etme
Dokulardan su kaybına izin verme ve suyun azaldığı durumlarda büyümeye devam etme
Şiddetli su kaybında ise yaşamaya çalışma
Kuraklık öncesi hızlı bir olgunlaşma ve yağış sonrası üreme

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin kuraklık stresine karşın geliştirdiği morfolojik uyumlardan biridir?

Stoma yüzeylerini korumak için yaprakların kıvrılması

Koruyucu bitki yüzey lipidlerinin artması

Fotosentezin sekteye uğraması

Yaprak ve gövde şekillerinde yüzey arttırıcı değişimler

Yaprak alanlarındaki değişik ölçülerde büyüme

Açıklama:

Bitkilerin kuraklık stresine tepkisine karşın geliştirdiği morfolojik uyumlar şöyle sıralanabilir;
a. Kök sistemlerinin daha derine inmesi veya uzamasında görülen artışlar,
b. Yaprak ve gövde şekillerinde yüzey azaltıcı değişimler,
c. Yaprak alanlarının değişik ölçülerde küçülmesi, parçalanması,
d. Stoma yüzeylerinin korunması amacı ile yaprakların kıvrılması veya yuvarlanması
e. Yaprak ve gövde üzerindeki tüylerin miktarlarındaki değişimler,
f. Tüyler, gerek yapraklarda gerekse bazı gövdelerde en net olarak görülen kurakçıl karakterli oluşumlardır
Stoma yüzeylerini korumak için yaprakların kıvrılması

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi tarım alanlarındaki drenajın yararlarından biridir?

Toprakta tuzun birikmesi sağlanır.

Ağır bünyeli topraklar zor işlenir.

Topraktaki mikroorganizmaların faaliyetlerini azaltır.

Diğer arazilere göre toprak ısısı daha düşüktür.

Daha bol ve kaliteli ürün elde edilir.

Açıklama:

Tarım alanlarındaki drenajın faydaları şöyle özetlenebilir:
• Toprakta yeterli bir hava akımı sağlanır ve bitki köklerinin solunumu kolaylaşır.
• Toprağın daha çabuk ısınması ve mikroorganizmalar yardımıyla da organik maddelerin daha fazla ve çabuk parçalanması sağlanır.
• Hava ve nem dengesi sağlandığı için bitki kök sistemi kolay gelişir. Böylece derinlere kadar inen kök sistemi ile bitkiler kurak periyotlarda bile yeterli suyu bulabilirler.
• Toprağın yapısı düzelir. Ağır bünyeli topraklar kolay işlenir ve toprak işleme araçlarına gerekli olan çeki gücü gereksinimi azalır.
• Bitkisel üretim artırılarak bitki desenlerinde ve münavebe sisteminde çeşitlilik sağlanır.
• Tarım arazilerinin değeri artar.
• Toprakta tuz birikmesi önlenir.
• Islak ve bataklık araziler ıslah edilerek tarımsal üretime açılır.
• Arazide mevcut yapılar, yollar ve diğer yapılar korunur.
• Çevrede yaşayan toplumun sağlık koşulları iyileştirilir.
• Toprak-su-
Daha bol ve kaliteli ürün elde edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerdeki biyotik stres faktörlerinden biridir?

Yüksek sıcaklık

Yoğun ışık

Erozyon

Radyasyon

Ağır metal

Açıklama:

Radyasyon, insan kaynaklı biyotik bir stres faktörüdür. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Ülkemizde tarım ile ilgilenenlerin aşağıdaki bölgelerden hangisinde kuraklık konusunda daha da dikkatli olması gerekir?

Ege Bölgesi

Akdeniz Bölgesi

İç Anadolu Bölgesi

Karadeniz Bölgesi

Marmara Bölgesi

Açıklama:

Ülkemizin İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinin büyük bir kısmı Yarı Kurak İklim yapısına sahiptir. Bu bölgelerde tarım ile ilgilenenlerin kuraklık konusunda daha da dikkatli olması gerekmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Toprakta suyun yeterli miktarda olmasına rağmen bitkinin bu suyu kullanamaması durumu ne ad verilir?

Akut Kuraklık

Fizyolojik Kuraklık

Mevsimsel Kuraklık

Kronik Kuraklık

Yıllık Kuraklık

Açıklama:

Kuraklık, bitkilere verdiği hasar bakımından Akut, Kronik ve Fizyolojik kuraklık olarak 3’e ayrılır.
• Akut kuraklık: Geriye dönüş mümkündür. Bitkiye su verildiğinde yeniden büyüme ve gelişme devam eder, solgunluk geçer.
• Kronik kuraklık: Taban suyunun bitkinin alacağı mesafenin de altın düşmesi durumudur. Bitki tepe noktasından başlayarak kalıcı olarak kurumaya başlar.
• Fizyolojik kuraklık: Toprakta suyun yeterli miktarda olmasına rağmen bitkinin bu suyu kullanamaması durumudur. Bu durum topraktaki tuzluluk ile ilgili olup yüksek tuz konsantrasyonu suyun bitki tarafından alınmasını engellemektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bitkilerin kuraklık stresine tepkisine karşın geliştirdiği morfolojik uyumlardan biri değildir?

Yaprak alanlarının değişik ölçülerde küçülmesi, parçalanması

Yaprak ve gövde üzerindeki tüylerin miktarlarındaki değişimler

Kök sistemlerinin daha derine inmesi veya uzamasında görülen artışlar

Stoma yüzeylerinin korunması amacı ile yaprakların kıvrılması veya yuvarlanması

Fotosentezin sınırlandırılması

Açıklama:

Bitkilerin kuraklık stresine tepkisine karşın geliştirdiği morfolojik uyumlar şöyle sıralanabilir;
a. Kök sistemlerinin daha derine inmesi veya uzamasında görülen artışlar,
b. Yaprak ve gövde şekillerinde yüzey azaltıcı değişimler,
c. Yaprak alanlarının değişik ölçülerde küçülmesi, parçalanması,
d. Stoma yüzeylerinin korunması amacı ile yaprakların kıvrılması veya yuvarlanması
e. Yaprak ve gövde üzerindeki tüylerin miktarlarındaki değişimler,
f. Tüyler, gerek yapraklarda gerekse bazı gövdelerde en net olarak görülen kurakçıl karakterli oluşumlardır.
Fotosentezin sınırlandırılması bitkilerin kuraklık stresine karşı gösterdiği bir metabolik uyumdur.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Bitkinin köklerinin ulaşacağı şekilde toprak içerisinde tutulan, sulamadan sonra toprakta göllenmeler yapmayan, bitkinin yaralanabileceği suya ne ad verilir?

Bağlı su

Artmış su

Azalmış su

Faydalı su

Yeterli su

Açıklama:

Fazla su verirsem fazla ürün alırım şeklindeki düşünce ve uygulamalar yanlıştır. Toprağa bitkinin ihtiyacı olan miktardan fazla su vererek, suyun derine süzülmesiyle taban suyunun yükselmesine, yüzeyden akıp gitmesiyle toprağın taşımasına ve toprağın tüm gözeneklerini doldurarak havasız kalmasına yol açacak şekilde yapılan sulamaya aşırı sulama denir. Toprakların özelliklerine göre içerisinde tutabilecekleri madde miktarları da değişiklik gösterir. Her toprağın içerisinde tutabileceği su miktarı özelliğine göre farklık gösterir. Sulama amacıyla verilen suyun bir kısmı topraktaki gözeneklerde tutulur. Buna bağlı su denir. Bir kısım fazla su ise derinlere süzülür veya toprak yüzeyinden akıp gider. İşte böyle bitkinin köklerinin ulaşacağı şekilde toprak içerisinde tutulan, sulamadan sonra toprakta göllenmeler yapmayan, bitkinin yaralanabileceği suya faydalı su denir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi halofit bitkilere örnektir?

Tuz Gölü’nün çevresinde yaşayan bitkiler

Sulak topraklarda yaşayan bitkiler

Subtropikal iklimde yaşayan bitkiler

Kurak alanlarda yaşayan bitkiler

Bataklıklarda yaşayan bitkileri

Açıklama:

Tuzlu ortamlarda yaşayan bitkilere halofit (tuzcul ortam bitkisi) denir. Örneğin Tuz Gölü’nün çevresinde yaşayan bitkiler
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi sulu tarım alanlarındaki drenaj sorununun ortaya çıkmasına neden olan başlıca faktörlerden biridir?

Suyu seven yabancı otların gelişmesi

Fazlaca sivrisinek üremesi

Toprak altından tarım alanlarına gelen yabancı sular

Ekim ve hasat zamanlarının gecikmesi

Yüzeyde tuz lekelerinin görünmesi

Açıklama:

Sulu tarım alanlarındaki drenaj sorununun ortaya çıkmasına neden olan başlıca faktörler;
• Sulama suyunun getirilmesi ve tarlaya uygulanması sırasında ortaya çıkan su kaybı
• Artezyenik kuyular
• Kontrolsüz olarak gereğinden fazla sulama suyunun toprağa verilmesi
• Toprak altından tarım alanlarına gelen yabancı sular
• Fazla yağış ve taşkın suları
• Yağışlı bölgelerde ve kurak bölgelerde ortaya çıkan drenaj sorunlarının nedenleri birbirinden farklı olması
• Yağışlı bölgelerde ortaya çıkan drenaj sorununun başlıca kaynağını fazla yağışların etkisiyle oluşan yüzey akışları ve taban suyu düzeylerinin yükselmesi
• Kurak ve yarı kurak bölgelerde drenaj sorunu ise sulamalar ile meydana gelen sorunlar
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi açık drenaj sistemlerinden biridir?

Kaburgalı sistemler

Yastık drenaj sistemleri

Rastlantısal sistemler

Çift toplayıcı sistemler

Grup sistemler

Açıklama:

Açık (Yüzey) Drenaj Sistemlerinin Çeşitleri
Tarım alanlarında uygulanan yüzey drenaj sistemleri drenaj kanalının yönüne ve kanalların birbirlerine olan pozisyonlarına göre genel olarak 5 başlık altında sınıflandırılır. Bunlar;
1. Rastlantısal drenaj sistemleri
2. Paralel drenaj sistemleri
3. Yastık drenaj sistemleri
4. Paralel açık hendek drenaj sistemleri
5. Eğime çapraz hendek drenaj sistemleridir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi solma noktasındaki nem miktarına etki eden faktörlerden biri değildir?

Bitki su tüketim hızı

Bitki çeşidi

Topraktaki tuz miktarı

Toprağın bünyesi

Yabancı ot miktarı

Açıklama:

Solma noktası; bitkinin solmaya başladığı ve topraktan su alamadığı toprak nem düzeyidir. Kumlu topraklarda %2’den, killi topraklarda % 30’a kadar değişir. Solma noktasındaki nem miktarına; bitki su tüketim hızı, bitki çeşidi, topraktaki tuz miktarı ve toprağın bünyesi etkilidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Hangi eğim koşulundaki arazide eğime dik gelecek şekilde açılan hendekler ile drenaj sağlanır?

Eğim %2'den azsa

Eğim %4-10

Eğim %10'dan fazla

Eğim %15'den fazla

Eğim %20'den fazla

Açıklama:

Açık drenaj yönteminde arazinin eğimi önemli rol oynar. Eğer arazi eğimsiz (eğim %2’den az) ise yastık sistemi uygulanabilir. Yastık
sisteminde eğimin olduğu yöne doğru ekim-dikim yapılmayacak derin karıklar açılarak fazla suyun buralarda toplanması ve tarladan uzaklaşması sağlanır. Ya da yan yana bulunan tarlaların aynı yönde işlenmesi oluşturulacak paralel tarla drenajı sistemi uygulanabilir. Eğimli arazilerin yüzey drenajı ise (eğimin % 4’den fazla olduğu alanlar) eğime dik gelecek şekilde açılan hendekler ile yapılabilmektedir. Eğer arazinin eğimi % 10’dan fazla ise eğime paralel teraslar açılarak bu alanlardaki fazla su uzaklaştırılmış olur.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Halofit bitkiler için aşağıdakilerden hangisi bir stres faktörü değildir?

Tuz

Kuraklık

Rüzgar

Nem

Açıklama:

Tuzlu ortamlarda yaşayan bitkiler (halofitler) bu ortamlarda yaşamak için bir takım adaptasyonlar (uyum) geçirdiklerinden normal bitkilerin yaşayamayacakları kadar tuz konsantrasyonuna sahip ortamlarda (Tuz Gölü) rahatlıkla yaşarlar. Yani tuzcul ortamlarda yaşamak halofitler için bir stres faktörü değildir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bitkiler için bir biyotik stres faktörüdür?

Zaralı gazlar

Rüzgar

Düşük sıcaklık

Böcekler

Erozyon

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi bitkiler için bir abiyotik stres faktörüdür?

Zararlı bitkiler

Mantarlar

Yüksek sıcaklık

Böcekler

Otlak hayvanları

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Stoma yüzeylerinin korunması amacı ile yaprakların kıvrılması veya yuvarlanması hangi stres faktörüne karşı gelişen bir morfolojik uyumdur?

Sıcaklık

Kuraklık

Böcekler

Radyasyon

Erozyon

Açıklama:

Bitkilerin kuraklık stresine tepkisine karşın geliştirdiği morfolojik uyumlar şöyle sıralanabilir;
a. Kök sistemlerinin daha derine inmesi veya uzamasında görülen artışlar,
b. Yaprak ve gövde şekillerinde yüzey azaltıcı değişimler,
c. Yaprak alanlarının değişik ölçülerde küçülmesi, parçalanması,
d. Stoma yüzeylerinin korunması amacı ile yaprakların kıvrılması veya yuvarlanması
e. Yaprak ve gövde üzerindeki tüylerin miktarlarındaki değişimler,
f. Tüyler, gerek yapraklarda gerekse bazı gövdelerde en net olarak görülen kurakçıl karakterli oluşumlardır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Çok az su içeren topraklarda yaşamaya adapte olmuş kurak alan bitkilerine ne ad verilir?

Halofit bitkiler

Kserofit bitkiler

Mezofit bitkiler

Hidrofit bitkiler

Epifit bitkiler

Açıklama:

Kserofit bitki, çok az su içeren topraklarda yaşamaya adapte olmuş (uyum sağlamış) kurak alan bitkileridir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tuzlu ortamlarda yaşayan bitkilere kserofit denir.

Kök sistemlerinin daha derine inmesi su baskını stresine karşı gelişen bir morfolojik uyumdur.

Fazla su bitkiler için yarardan çok zarar verir.

Sulama amacıyla verilen suyun bir kısmı topraktaki gözeneklerde tutulmasına faydalı su denir.

Kuraklık, bitkilerin büyüme ve gelişimlerini en çok etkileyen biyotik stres koşullarından biridir.

Açıklama:

Tuzlu ortamlarda yaşayan bitkilere halofit denir.
Kök sistemlerinin daha derine inmesi kuraklık stresine karşı gelişen bir morfolojik uyumdur.
Sulama amacıyla verilen suyun bir kısmı topraktaki gözeneklerde tutulmasına bağlı su denir.
Kuraklık, bitkilerin büyüme ve gelişimlerini en çok etkileyen abiyotik stres koşullarından biridir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi tarım alanlarında drenaj sorununun bir belirtisi değildir?

Fazlaca sivrisinek üremesi

Tarım alanının çukur yerlerinde uzun süre su göllenmesi

Suyu seven yabancı otların gelişmesi

Bitkilerin solması

Ekim ve hasat zamanlarının gecikmesi

Açıklama:

Drenaj sorununun olup olmadığı aşağıdaki belirtiler ile tespit edilebilir;
a. Tarım alanının çukur yerlerinde uzun süre su göllenmesi,
b. Yüzeyde tuz lekelerinin görünmesi,
c. Yaprak yanması, kök çürüklüğü ile toprak nemiyle ilgili hastalıkların artması,
d. Fazlaca sivrisinek üremesi,
e. Suyu seven yabancı otların gelişmesi,
f. Ekim ve hasat zamanlarının gecikmesi ve tarım makinalarının yüzeyde derin izler bırakması,
g. Toprak yüzeyinde ıslaklıkların görünmesi,
h. Toprak içerisinde yeterli hava sağlanmadığından verim azalması görünmesidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi kapalı drenaj sistemlerinden biridir?

Çift toplayıcı drenaj sistemleri

Rastlantısal drenaj sistemleri

Paralel drenaj sistemleri

Paralel açık hendek drenaj sistemleri

Eğime çapraz hendek drenaj sistemleri

Açıklama:

Kapalı (borulu) drenaj sistemleri 5 ana başlık altında toplanır.
Bunlar şöyle sıralanabilir:
1. Paralel sistemler
2. Kaburgalı sistemler
3. Çift toplayıcı sistemler
4. Rastlantısal sistemler
5. Grup sistemler
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Kuraklık stresine giren bir bitki ilk önce hangi tepkileri verir?

Metabolik

Anatomik

Morfolojik

Fizyolojik

Patolojik

Açıklama:

Kuraklık stresine giren bir bitki ilk önce fizyolojik, sonra metabolik ve en son olarak da anatomik ve morfolojik tepkiler verir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Yaprakları terleme yüzeyini azaltmak için küçülmüştür.
Su depolayacak tüy vb. yapılar geliştirmişlerdir.
Kutikula tabakaları kalınlaşmıştır.

Yukarıda verilen morfolojik uyumlar aşağıdaki bitkilerden hangisinde görülür?

Hidrofit bitkiler

Kserofit bitkiler

Halofit bitkiler

Mezofit bitkiler

Epifit bitkiler

Açıklama:

Tuzlu ortamlarda yaşayan bitkilere halofit (tuzcul ortam bitkisi) denir. Örneğin Tuz Gölü’nün çevresinde yaşayan bitkiler. Bu tip ortamlarda yaşayan bitkiler bir takım adaptasyonlar kazanmıştır. Yani vücutlarında tuzcul ortam uyum sağlayacak anatomik, morfolojik, fizyolojik vb. özellikler geliştirmişledir. Halofitler sukulent (etsi) bir yapı gösterirler bu durumun onların vücutlarındaki tuz konsantrasyonlarını sınırlı bir oranda tutmalarını sağlar. Bu tip bitkiler yapılarındaki tuz konsantrasyonlarını indirgeyecek tuz salgısı yapan tuz bezleri taşırlar. Halofitler yapılarına su almaya devam etmelerini sağlayacak bileşikleri üretirler ve depo ederler. Su almayı kolaylaştıracak yüksek bir içsel iyon konsantrasyonu ve iyon alınım kapasiteleri vardır. Ayrıca bir takım anatomik ve morfolojik yapılar geliştirmişlerdir. Örneğin; yaprakları terleme yüzeyini azaltmak için küçülmüştür, su depolayacak tüy vb. yapılar geliştirmişlerdir, kutikula tabakaları kalınlaşmıştır, köklerinde tuzu filtreleyen mumsu yapılar, yapraklarında tuz bezleri ve tuz depolayan vakuoller bulunur.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi bitkiler için abiyotik bir stres kaynağıdır?

Ağır metaller

Parazit bitkiler

Bakteriler

Mantarlar

Böcekler

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Taban suyunun bitkinin alacağı mesafenin de altın düşmesi durumudur.
Bitki tepe noktasından başlayarak kalıcı olarak kurumaya başlar.

Yukarıdaki ifadeler hangi koşullarda doğrudur?

Akut kuraklık

Subakut kuraklık

Kronik kuraklık

Fizyolojik kuraklık

Sınırlı kuraklık

Açıklama:

Kuraklık, bitkilere verdiği hasar bakımından Akut, Kronik ve Fizyolojik kuraklık olarak 3’e ayrılır.
• Akut kuraklık: Geriye dönüş mümkündür. Bitkiye su verildiğinde yeniden büyüme ve gelişme devam eder, solgunluk geçer.
• Kronik kuraklık: Taban suyunun bitkinin alacağı mesafenin de altın düşmesi durumudur. Bitki tepe noktasından başlayarak kalıcı olarak kurumaya başlar.
• Fizyolojik kuraklık: Toprakta suyun yeterli miktarda olmasına rağmen bitkinin bu suyu kullanamaması durumudur. Bu durum topraktaki tuzluluk ile ilgili olup yüksek tuz konsantrasyonu suyun bitki tarafından alınmasını engellemektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdaki çevresel stres türlerinden hangisine karşı halofit bitkilerin toleransı diğerlerine kıyasla daha yüksektir?

Kuraklık stresi

Soğuk stresi

Tuz stresi

UV radyasyonu

Ağır metal stresi

Açıklama:

Bitkiler bazen stres koşullarına uyum sağlayabilirler. Böyle durumlarda bitki stres altında kalmış olmaz. Örneğin; tuzlu ortamlarda yaşayan bitkiler (halofitler) bu ortamlarda yaşamak için bir takım adaptasyonlar (uyum) geçirdiklerinden normal bitkilerin yaşayamayacakları kadar tuz konsantrasyonuna sahip ortamlarda (Tuz Gölü) rahatlıkla yaşarlar.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Bitkilerde gerek yapraklarda gerekse bazı gövdelerde en net olarak görülen kurakçıl karakterli oluşumlar aşağıdakilerden hangisidir?

Kutikula tabakası

Stoma açıklıkları

Tüyler

Mezofil dokusu

Lentiseller

Açıklama:

Tüyler, gerek yapraklarda gerekse bazı gövdelerde en net olarak görülen kurakçıl karakterli oluşumlardır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, bitkilerde kuraklık stresine karşı geliştirilen en net morfolojik uyumlar arasında sayılabilir?

Fotosentez hızının artırılması

Tüy miktarının azalması

Stoma sayısının artırılması

Yaprak ve gövde üzerindeki tüylerin artması

Yaprak mezofil tabakasının kalınlaşması

Açıklama:

Tüyler, gerek yapraklarda gerekse bazı gövdelerde "en net olarak görülen kurakçıl karakterli oluşumlardır". Tüyler; su kaybını azaltmak, aşırı ışıktan korunmak ve yüzey serinliği sağlamak gibi işlevleriyle kurak ortamlarda bitkiye avantaj sağlar. Ayrıca;

Kuraklık stresi altında fotosentez hızı genellikle azalır.
Tüy miktarı azalmaz, aksine artar.
Stoma sayısı artırılmaz, genellikle azaltılır veya korunur.
Mezofil kalınlaşması doğrudan belirtilmemiştir, kuraklık için tipik bir tepki değildir.

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi, toprağın uzun süre suyla kaplı kalmasının bitki kökleri üzerinde oluşturduğu en önemli fizyolojik etkilerden biri olarak gösterilebilir?

Köklerin hızla büyüyerek toprağın derin katmanlarına ulaşması

Topraktaki azot miktarının artması

Oksijenli solunumun azalması ve anaerobik koşulların oluşması

Bitkinin fotosentez hızının artması

Topraktaki tuz konsantrasyonunun düşmesi

Açıklama:

Toprağın uzun süre su ile kaplı kalması, oksijen miktarının azalmasına ve bunun sonucunda köklerin oksijenli solunum yapamamasına neden olur. Bitki kökleri bu koşullarda sınırlı düzeyde anaerobik solunum yapmaya çalışır, ancak bu çoğu zaman yeterli gelmez ve karasal bitkilerin ölümüyle sonuçlanabilir. Ayrıca;

Derine inme davranışı kuraklıkta görülür, su fazlalığında değil.
Su fazlalığı azot artışına neden olmaz, hatta bazı besin maddelerinin yıkanmasına neden olabilir.
Fazla su genellikle fotosentezi artırmaz, dolaylı olarak azaltabilir.
Su fazlalığı tuzları seyreltse de, asıl vurgu oksijen eksikliğidir.

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi tarımsal arazide aşırı sulamanın neden olabileceği olumsuz sonuçlardan biri değildir?

Toprak yapısının bozulması

Su kaynağının gereksiz yere tüketilmesi

Bitki köklerinin havasızlıktan çürümesi

Bitki besin maddelerinin yıkanıp derinlere taşınması

Bitkinin fotosentez hızının artması

Açıklama:

Tarımsal ürünlere gereğinden fazla su verilmesi bir çok yanlışı da beraberinde getirir. Örneğin; Aşırı sulama ile su kaynağı boşuna harcanmış olur; toprağın derinliklerine sızar, bitki bundan yararlanamaz; tarlanın çukur yerlerinde göllenen fazla sular buradaki bitki köklerini havasızlıktan çürütebilir; fazla sular topraktaki fazla bitki besin maddelerini bitkilerin faydalanamayacağı derinliklere taşır; taban suyunun yükselmesine sebep olabilir; yüksek taban suyu bitki beslenmesine olumsuz etki yapar; böyle topraklar geç tava gelir; zamanında ekim yapılamaz; aşırı su toprağın yapısını ve bünyesini bozar; taban suyunun yükselmesi veya suyun uzun süre yüzeyde kalması sonucu toprakta bulunan toprakta bulunan çeşitli tuzlar erir ve suyun hareketi ile yüzeye çıkarak çoraklık yapar.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi tarımsal drenajın temel amacıdır?

Toprağın daha fazla su tutmasını sağlamak

Bitkilerin daha fazla su tüketmesini teşvik etmek

Toprakta biriken fazla suyu kontrollü şekilde uzaklaştırmak

Topraktaki tuz miktarını artırmak

Bitkinin fotosentez hızını doğrudan artırmak

Açıklama:

Tarımsal drenaj: “Toprak yüzeyinde veya içerisinde bulunan fazla suyun, kontrollü olarak arazi dışarısına taşınmasıdır.” Fazla suyun topraktan uzaklaştırılmasıyla bitki köklerinin daha iyi gelişmesi, toprak-bitki ilişkisinde madde alış-verişinin sağlanması ve verim ile kalitenin artması hedeflenir. Bu nedenle drenajın temel amacı topraktaki fazla suyu uzaklaştırmaktır. Ayrıca;

Drenaj, toprağın su tutma kapasitesini artırmaz, aksine fazla suyu uzaklaştırır.

Bitkinin su tüketimi drenaj ile artırılmaz, drenaj toprak koşullarını iyileştirir.

Fazla suyun uzaklaştırılması tuzun birikimini önler, artırmaz.

Fotosentez hızı drenaj ile doğrudan ilişkili değildir, dolaylı etkileri olabilir ancak bu drenajın temel amacı değildir.

Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdaki durumlardan hangisi tarım arazilerinde drenaj sorunu bulunduğunu gösteren tipik bir arazi gözlemi değildir?

Çukur alanlarda suyun uzun süre göllenmesi

Rüzgâr erozyonunun artması

Yüzeyde tuz lekelerinin görülmesi

Toprakta suyu seven yabancı otların artması

Bitkilerde kök çürüklüğü ve yaprak yanması oluşması

Açıklama:

Drenaj sorunları aşağıda sıralanan arazi gözlemleri ile belirlenebilir:
1. Çukur yerlerde uzun süre su göllenmesi
2. Yüzeyde tuz lekelerinin birikmesi
3. Bitkilerde, yaprak yanması ve kök çürüklüğü ile toprak nemine bağlı hastalıkların artması
4. Fazla sivrisinek artması
5. Suyu seven yabancı otların artması
6. Tarım makinelerinin toprak yüzeyinde derin iz bırakması
7. Ürünlerdeki verim düşüklüğü
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi açık drenaj sistemlerinden biridir?

Kaburgalı drenaj sistemleri

Çift toplayıcı sistemler

Bileşik borulu drenaj sistemleri

Eğime çapraz hendek drenaj sistemleri

Tekli borulu drenaj sistemleri

Açıklama:

Tarım alanlarında uygulanan yüzey drenaj sistemleri drenaj kanalının yönüne ve kanalların birbirlerine olan pozisyonlarına göre genel olarak 5 başlık altında sınıflandırılır. Bunlar;
1. Rastlantısal drenaj sistemleri
2. Paralel drenaj sistemleri
3. Yastık drenaj sistemleri
4. Paralel açık hendek drenaj sistemleri
5. Eğime çapraz hendek drenaj sistemleridir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

Atmosferde en fazla bulunan gaz hangisidir?

Oksijen

Karbondioksit

Hidrojen

Azot

Metan

Açıklama:

Dünya atmosferi, yerküreyi çepeçevre saran ve tahmini kalınlığı 100 km’nin üzerinde olan bir gaz karışımıdır. Bu gaz karışımı içindeki en yüksek oran, %78,08 ile N (azot) ve % 20,95 oranı ile O (Oksijen)’ne aittir. Bu iki gazın dışında, CO2 (karbondioksit) ve çok az miktarda da diğer gazlar (argon, neon, helyum, hidrojen, ksenon) bulunmaktadır. Bu gazlar sabit gazlardır, bunların yanı sıra atmosferde değişken gazlar olarak adlandırılan su buharı (H2O), karbondioksit (CO2), metan (CH4) ve azotoksit (N2O) devamlı bulunan ancak miktarları değişebilen gazlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmaya sebep olan karbondioksit gazının artış sebeplerinden biridir?

Pirinç ve çeltik tarlaları

Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği

Fosil yakıt kullanımı

Çöplerin gömülmesi ve depolanması

Evsel ve hayvansal atıklar

Açıklama:

Volkanizma faaliyetleri gibi doğal olaylar ve antropojenik etmenler (fosil yakıt kullanımı, çimento üretimi, arazi kullanımındaki değişimler ve yangınlar gibi) sonucunda atmosfere salınan karbondioksit (CO2), sucul sistemlerin tamponlama özelliğinden dolayı korkunç rakamlara ulaşmamaktadır.
Antropojen kaynaklı metan ise üretim, enerji, endüstri ve atık sektörlerinden kaynaklanmaktadır. Üretim sektöründen kaynaklanan metan gazı, fosil yakıt kullanımı, tarımsal faaliyetler (pirinç ve çeltik tarlaları), madencilik faaliyetleri, çöplerin gömülmesi ve depolanması, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ile evsel ve hayvansal atıklardan kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Yüksek yağış döneminde oluşan yüzey akış sularının, araziden aşındırmış oldukları materyali bir yatak içerisinde belli bir süre taşıyarak bir akarsuya veya göle boşaltmaları şeklinde gerçekleşen erozyon türüne ne ad verilir?

Darbe erozyonu

Kanal erozyonu

Yüzey erozyonu

Oluk erozyonu

Oyuntu erozyonu

Açıklama:

Su erozyonunun bir şekli olan yağmur damlası veya darbe erozyonunda; kuru ve çıplak toprak yüzeyine çarpan yağmur damlaları toprağı ıslatarak gevşetir. Yağış suyunun bir kısmı toprak içine geçerken bir kısmı da toprakla su karışımını oluşturur. Devam eden yağışta çarpan yağmur damlaları, çamurlu yüzey kısmı sıçratarak toprak taşınmasını başlatır. Bu olay, eğimli arazilerde toprak taneciklerinin eteklerde birikmesine, tepe kısımlarda ise verimsiz materyalin kalmasına sebep olur. Yüzey akışı oluştuktan sonra, akış yolu üzerindeki kıvrım ve çıkıntılı kesimlerdeki toprak kısmının gevşetilerek taşınması olayına parmak şeklinde oluklar meydana getirdiği için oluk ya da parmak erozyonu denir. Oluk erozyonunun ilerlemiş şekline ise oyuntu erozyonu denir. Uzun süreli ve yüksek yağış döneminde meydana gelen yüzey akış suları aşındırdıkları materyali bir yatak içinde taşıyarak bir akarsuya veya göle boşaltırlar ki bu su erozyonu tipine de kanal erozyonu denir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Çoraklığı kuraklıktan ayıran en temel farklılık nedir?

Kalıcılık

Aşırı sıcaklık

Nem azlığı

Yağış azlığı

Buharlaşma hızı

Açıklama:

Çoraklık (aridite) ile kuraklık birbirlerinden zamansal bakımından farklılık gösterirler. Her ne kadar tanımda da yağışların beklenen ortalama değerlerin altında olması ve sıcaklığın yüksek olması söz konusu olsa da, kuraklık daha önce de bahsedildiği gibi geçici bir dönem, çoraklık ise uzun süreli ve kalıcı bir yapıdır. Gerek meteorolojik, gerek tarımsal gerekse hidrolojik anlamda oluşan ve beklenilen aksine çok uzun süre devam eden kuraklıklar, çoraklaşmaya neden olabilir. Aslında genel bir yaklaşım olarak çoraklık, belirli bölgede uzun süreli devam eden yüksek sıcaklıkla beraber, yağış ve nemin az olmasından kaynaklanan meteorolojik bir kuraklıktır. Çoraklaşmada sıcaklığın etkisi oldukça yüksektir. Çünkü sıcaklığın artması ile beraber hem toprak hem de bitkiler, buharlaşma ve terleme yoluyla su kaybeder. Toprağın nemini kaybetmesi ise o bölgede bitkilerin yetişmesi için uygun koşulların oluşmasını engeller.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi çölleşmeye sebep olan antropojenik etmenlerden biri değildir?

Toprak aşınımı

Ormanların yok edilmesi

Anız yakımı

Meralık alanların tahribi

Yanlış ve aşırı gübreleme

Açıklama:

Kurak, yarı kurak ve kurak alt nemli alanlarda çölleşmenin iki temel nedeni vardır. Bunlar;
Doğal nedenler: Su, rüzgâr erozyonu ve kumul hareketleri ile toprak aşınımı, topraktaki besleyici bitki elementlerinin yüzeyden yıkanma ile uzaklaşarak toprak kalite ve veriminin düşmesi ile doğal veya insan faaliyetleri ile oluşan sıcaklık artışı (iklimsel değişiklikler) doğal nedenlerin en önemlileridir. İklimsel değişiklikler, su ve rüzgar erozyonu, kumul hareketlerine bağlı olarak oluşan toprak bozunumu, kurak ve yarı kurak bölgelerde toprağın tuzlulaşması ve yüzeyde kabuk oluşumu, fazla yağışlı olan bölgelerde ise bitki besin elementlerinin yağışla yıkanarak bitki kök derinliğinden uzaklaşmasını sağlar.
Antropojenik nedenler: Ormanlık alanların yok edilmesi veya azalması, meralık alanların tahribi, hidrolojik döngünün olumsuz etkilenmesi, hidrojeolojik yapının zarar görmesi, anız yakımı, polikültür sistemi uygulanmaması, taban suyu yönetiminin uygulanmaması, tarımsal ve ormanlık alanların amaç dışı kullanımı, tarımsal alanlarda yanlış uygulama kaynaklı tuzlulaşma, çoraklaşma ve asitleşme, evsel ve endüstriyel atıklar için toprağın alıcı ortam olarak kullanımı, arazilerin fiziksel, kimyasal ve biyolojik anlamda bozunumu.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Tüm canlı organizmaları ve bunların karşılıklı ilişkilerini içeren küresel ekolojik sisteme ne ad verilir?

Hidrosfer

Litosfer

Atmosfer

Biyosfer

Kriyosfer

Açıklama:

Geniş anlamda küresel ekosistem olarak tanımlanan biyosfer, gezegenin sahip olduğu tüm ekosistemlerin toplamıdır. Ekosistemde en kapsamlı düzey olan biyosfer, atmosferi, hidrosferi (su küre) ve litosferi (taş küre) içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi sulak alan kapsamında değildir?

Okyanus

Göl

Haliç

Akarsu

Bataklık

Açıklama:

Tatlısu ekosistemleri içinde yer alan ancak önemli kuş göç yolları üzerinde bulunduğu için uluslararası öneme sahip olan sulak alanların da karbon döngüsündeki yeri oldukça önemli ve fazladır. Sulak alan, derinliği 6 m’yi geçmeyen, suları tatlı, tuzlu veya acı su karakterinde olabilen, gölleri, bataklıkları, akarsuların durgun kesimlerini ve taşkın alanları, alçak deniz kıyılarını, haliçleri, nehir ağızlarını kapsar.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Herhangi bir ekosistem içindeki türler ve dağılışları, beslenme, barınma, rekabet, enerji akışı ve madde dolaşımı gibi biyoekolojik süreçlerin çeşitliliğine ne ad verilir?

Ekosistem çeşitliliği

Genetik çeşitlilik

İşlevsel çeşitlilik

Tür çeşitliliği

Görsel çeşitlilik

Açıklama:

Biyolojik çeşitlilik bir bölgenin sahip olduğu ekosistem çeşitliliği, tür çeşitliliği, genetik çeşitlilik ve işlevsel çeşitliliğin toplamıdır. Aynı türe ait bireylerin oluşturduğu populasyon içinde her bir birey kendine özgü özelliklerin ortaya çıkmasını sağlayan farklı bir gen dizilime sahiptir. Aynı türe ait bireylerin meydana getirdiği bir toplulukta (populasyon), her bireyin diğerinden farklı olmasını sağlayan bu gen farklılıklara genetik çeşitlilik denir. Belirli bir bölgedeki mevcut olan canlı türlerinin sayısı tür çeşitliliğini; canlı ve cansız öğeleri ile beraber, yaşam alanlarının sayısı ve farklılığı da ekosistem çeşitliliğini ifade eder. Bir ekosistemin işlevsel çeşitliliği, tür, genetik ve ekosistem çeşitliliğin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Bu üç bileşen ne kadar çeşitliyse biyoekolojik işlevler ve süreçler de o kadar çeşitlilik gösterecektir. O yüzden, herhangi bir ekosistem içindeki türler ve dağılışları, beslenme, barınma, rekabet, enerji akışı ve madde dolaşımı gibi biyoekolojik süreçlerin çeşitliliği o ekosistemin işlevsel çeşitliliği olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1950- 2010 döneminde kaydedilen ortalama hava sıcaklığı verileri ile toplam yağış verileri kullanılarak elde edilen verilere göre, Türkiye’de son 50 yılda kış yağışlarında önemli ölçüde azalma görülen bölgeler hangileridir?

İç Anadolu ve Doğu Anadolu

Marmara, Akdeniz ve İç Anadolu

İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu

Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu

Karadeniz, İç Anadolu ve Ege

Açıklama:

Türkiye’ye ilişkin iklim değişiklikleri ile ilgili olarak, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1950- 2010 döneminde kaydedilen ortalama hava sıcaklığı verileri ile toplam yağış verileri kullanılarak elde edilen verilere göre (Türkiye iklim değişikliği 5. bildirimi, 2013); sıcaklık ve yağış ile ilgili olarak; Türkiye’nin çok büyük bölümünde ilkbahar ve sonbahar ortalama hava sıcaklıkları artma eğilimi göstermektedir. Türkiye’nin Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kış yağışlarının son elli yılda önemli ölçüde azaldığı, İç Anadolu’nun kuzey kısımlarında sonbahar yağışlarında artış oluştuğu; özellikle batı ve güney batı kısımlarında yaz sıcaklıklarında artış meydana geldiği, kentleşmeye bağlı sıcaklığın en çok Akdeniz bölgesi şehirlerinde, bölge yüksek basınç etkisi altına girdiği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi sera etkisine sebep olan gazların salınımını sınırlamak ve azaltmak amacıyla imzalan ve 16 Şubat 2005 tarihinde yürürlüğe giren anlaşmadır?

İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi

Montreal Protokolü

Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi

Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi

Kyoto Protokolü

Açıklama:

181 ülkenin taraf olduğu Kyoto Protokolü, 16 Şubat 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Protokol, hukuki açıdan sera gazı salınımlarının sınırlanmasını ve azaltılmasını sağlamak amacıyla gelişmiş ülkelerin sera gazı emisyonlarını 1990 yılına göre %5 azaltmalarını öngörmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Atmosferde yer alan ve sera etkisi yaparak yeryüzünün sıcaklığının korunması sağlayan gazlardan değildir?

Oksijen

Karbondioksit

Metan

Azotoksit

Su buharı

Açıklama:

Atmosferde yer alan ve doğal döngü içinde oluşan gazlardan karbondioksit, metan, azotoksit, su buharı ve ozon, sera etkisi yaparak yeryüzünün sıcaklığının korunması sağlarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi atmosferde bulunan sabit gazlardandır?

Su buharı

Karbondioksit

Azot

Metan

Azotoksit

Açıklama:

Dünya atmosferi, yerküreyi çepeçevre saran ve tahmini kalınlığı 100 km’nin üzerinde olan bir gaz karışımıdır. Bu gaz karışımı içindeki en yüksek oran, %78,08 ile Azot ve % 20,95 oranı ile Oksijen’ne aittir. Bu iki gazın dışında, karbondioksit ve çok az miktarda da diğer gazlar (argon, neon, helyum, hidrojen, ksenon) bulunmaktadır. Bu gazlar sabit gazlardır, bunların yanı sıra atmosferde değişken gazlar olarak adlandırılan su buharı, karbondioksit, metan ve azotoksit devamlı bulunan ancak miktarları değişebilen gazlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Küresel ısınmaya en çok etki eden gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Metan

Karbondioksit

Su buharı

Azotoksit

Oksijen

Açıklama:

Küresel ısınmaya etki eden gazlardan en önemlisi atmosferde kalış süresi diğerlerine göre daha uzun olan Karbondioksit’dir. Bu yüzden küresel ısınma ile ilgili araştırma ve çalışmaların büyük bir kısmı, atmosferde bu gazının miktarının ne kadar arttığının izlenmesine odaklıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Ozon atmosfer tabakaları arasında en yoğun olarak bulunduğu iki tabaka aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Troposfer ve Mezosfer

Stratosfer ve Mezosfer

Troposfer ve Termosfer

Troposfer ve Stratosfer

Mezosfer ve Termosfer

Açıklama:

Ozon atmosfer tabakaları arasında en yoğun olarak troposfer ve stratosferde, iki farklı şekilde bulunur ve ozon tabakasını oluşturur. Bunlardan birincisi atmosferik toplam ozonun yaklaşık %10’luk kısmını oluşturan, antropojen kaynaklı (egzoz gazları, enerji santralleri, endüstriyel atıklar, ticari aktiviteler gibi) troposferik ozondur. İkincisi ise, stratosfer tabakasında yer alan ve atmosferdeki ozonun neredeyse %90’lık kısmını oluşturan stratosferik ozondur.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Fiziksel anlamdaki toprak bozulumunda aşağıdaki sonuçlardan hangisi görülür?

Toprak pH’sındaki değişmeler

Toprağın organik madde içeriğindeki azalmalar

Toprak profilinin farklı derinliklerinde sıkışma

Toprağın doğal vejetasyon yapısındaki değişiklikler

Toprağın tuzlulaşması ve alkalileşmesi

Açıklama:

Toprak yapısındaki bozulum fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak sınıflandırılabilir. Toprağın, fiziksel özelliklerinin üretimi düşürecek kadar olumsuz yönde etkilemesi, fiziksel bozulum olarak adlandırılmaktadır. Tohum yatağının işlenmesinden hasada kadar geçen sürede ülkemizde kullanılan tarım alet ve ekipmanlarından (ağır tonajlı traktörler ve ekipmanları, hasat ve balyalama makinaları ile çoklu sürüm teknikleri) kaynaklanan, toprağın alt derinliklerine ağır yük binmesiyle toprak profilinin farklı derinliklerinde sıkışma etkisi yaratır. Bu etki, sert, strüktürsüz, masifleşmiş veya levha strüktürlü katmanlar oluşumunu sağlar. Bu ise tarımsal arazilerin fiziksel anlamda bozulmaları anlamına gelmektedir. Bu şekilde bozuluma uğramış topraklarda en önemli sorun su emiş kapasitesinin düşmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi yanlış kullanım ve alan tahribi sonucu toprak yapısındaki bozunuma sebep olan etmendir?

Evsel ve sanayi atıklar için alıcı ortam

Fiziksel bozunum

Hızlandırılmış erozyon

Yanlış ve fazla gübre kullanımı

Madencilik faaliyetleri

Açıklama:

Toprak yapısındaki bozunuma sebep olan başlıca etmenler;Erozyon, Toprak yapısında bozunum, insan faaliyetleri ve ile kirlenme ve de yanlış kullanım ve alan tahribidir. Tarım alanı oluşturma, Şehir yerleşim alanı genişletme ve yol yapımı ve de madencilik faaliyetleri yanlış kullanım ve alan tahribi sonucu olur.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Belirli bölgede uzun süreli devam eden yüksek sıcaklıkla beraber, yağış ve nemin az olmasından kaynaklanan meteorolojik kuraklığa ne ad verilir?

Çölleşme

Tarımsal kuraklık

Çoraklık

Tuzlaşma

Hidrolojik kuraklık

Açıklama:

Gerek meteorolojik, gerek tarımsal gerekse hidrolojik anlamda oluşan ve beklenilen aksine çok uzun süre devam eden kuraklıklar, çoraklaşmaya neden olabilir. Aslında genel bir yaklaşım olarak çoraklık, belirli bölgede uzun süreli devam eden yüksek sıcaklıkla beraber, yağış ve nemin az olmasından kaynaklanan meteorolojik bir kuraklıktır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi çölleşmeye neden olan doğal nedenlerden biridir?

Toprak kalite ve veriminin bozulması

Polikültür sistemi uygulanmaması

Yanlış ve bilinçsiz uygulamalar

Hidrojeolojik yapının zarar görmesi

Meralık alanların tahribi

Açıklama:

Kurak, yarı kurak ve kurak alt nemli alanlarda çölleşmenin iki temel nedeni vardır. Bunlar; Doğal nedenler: Su, rüzgâr erozyonu ve kumul hareketleri ile toprak aşınımı, topraktaki besleyici bitki elementlerinin yüzeyden yıkanma ile uzaklaşarak toprak kalite ve veriminin düşmesi ile doğal veya insan faaliyetleri ile oluşan sıcaklık artışı (iklimsel değişiklikler) doğal nedenlerin en önemlileridir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Bir türün bireylerinin yaşamsal faaliyetlerini en iyi şekilde devam ettirebildiği alan aşağıdakilerden hangisidir?

Biyosfer

Populasyon

Komünite

Ekosistem

Habitat

Açıklama:

Belirli bir bölgede yaşayan tüm canlılar, cansız çevre ile karşılıklı etkileşim içinde bulunarak yaşamlarını devam ettirirler. Bir türün bireylerinin yaşamsal faaliyetlerini en iyi şekilde devam ettirebildiği alana habitat denir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Canlı ve cansız öğeleri ile beraber yaşam alanlarının sayısı ve farklılığı neyi ifade eder?

Abiyotik öğeler

Biyotik öğeler

Genetik çeşitlilik

Ekosistem çeşitlilik

İşlevsel çeşitlilik

Açıklama:

Aynı türe ait bireylerin meydana getirdiği bir toplulukta (populasyon), her bireyin diğerinden farklı olmasını sağlayan bu gen farklılıklara genetik çeşitlilik denir. Belirli bir bölgedeki mevcut olan canlı türlerinin sayısı tür çeşitliliğini; canlı ve cansız öğeleri ile beraber, yaşam alanlarının sayısı ve farklılığı da ekosistem çeşitliliğini ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Hava ve iklim kavramları arasındaki en önemli fark aşağıdakilerden hangisindir?

Zaman süreci

Yağış miktarı

Güneşi gün sayısı

Nem

Basınç

Açıklama:

Günlük yaşantımızda defalarca hava ve iklim kelimelerini birbirinin yerine kullanılırız. Yaygın yapılan yanlışlardan bir tanesi de havanın iklim yerine kullanılmasıdır. Hava; dünyanın herhangi bir bölgesindeki, belli bir zamandaki kısa süreli atmosferik olaylardır. Örneğin, Türkiye’nin herhangi bir şehrinde hava sabahın erken saatlerinde sisli ve serin, öğlen açık ve güneşli, akşamüstü ise yağmurlu ve rüzgârlı olabilir. Ancak bu durum tüm mevsim veya yıl boyunca sürmez. Tüm ülkelerde var olan ulusal Meteoroloji kurumları tarafından, güneşlenme ve bulutlanma süresi, yağış şekli (kar, yağmur, dolu vb.) ve miktarı, rüzgârın şiddeti ve süresi gibi tüm atmosferik olaylar ölçülerek kaydedilir ve ortalamaları alınır. Aynı zamanda bölgede gözlemlenen ekstrem (uç) olaylar da (anlık sıcaklık düşüşü veya yükselişi, fırtına, rüzgar şiddetindeki değişiklik vb.) kaydedilir. İklim, belirli bir bölgede uzun bir zaman periyodunda görülen hava koşullarının ortalama ve uç değerlerini ifade eder. Buradan da anlaşılacağı gibi hava ile iklim arasındaki fark, zaman sürecidir. Yukarıdaki tanımlamaların ışığında, bir bölgenin ikliminin oluşmasındaki temel faktörler sıcaklık, güneş, yağış, rüzgâr, nem, basınç gibi doğal ve gözlemlenebilen-ölçülebilen faktörlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Dünya atmosferinin yeryüzüne en yakın tabakası aşağıdakilerden hangisidir?

Ozon

Termosfer

Mezosfer

Stratosfer

Troposfer

Açıklama:

Dünya atmosferi, ortalama sıcaklığın değişimine göre, yeryüzünden yukarıya doğru Troposfer, Stratosfer, Mezosfer ve Termosfer olarak ayrılmaktadır. Yerden ortalama 13 km yüksekliğe kadar sıcaklık düzenli bir şekilde düşer. Yeryüzünde +15°C olan sıcaklık burada -50 °C veya -60 °C’ye düşer (yükseldikçe sıcaklığın azalmasına Lapse-rate olayı denir

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi atmosferin dünyamız için sağladığı faydalardan biridir?

Yeryüzündeki yaşam alanlarının oluşumunu etkiler.

Yeryüzündeki bitki çeşitliliğine katkı sağlar.

Gece ve gündüz arasında büyük sıcaklık farkları oluşmasını engeller.

Zararlı gazların emilimini sağlayarak oksijen miktarını artırır.

Uzaydaki su buharını emerek dünyaya su katkısı sağlar.

Açıklama:

Atmosferi oluşturan gazların, atmosferik tabakalardaki oranları da değişmektedir. Ancak yeryüzü deniz seviyesinden itibaren ilk 100 km yüksekliğe kadar genelde azot ve oksijen miktarı yüksek bir değişiklik göstermez. Atmosferik sıcaklığın yeryüzünden yukarı doğru düzgün bir şekilde azaldığı (her km’de yaklaşık olarak 5-6 °C) tabaka troposfer tabakasıdır ve atmosferik su buharının çok büyük bir
kısmı (yaklaşık %98-99’u) burada bulunur. Atmosferi oluşturan gazların da tamamına yakın bir kısmının, yeryüzünden ilk 40 km’lik kısmında (troposfer
ve stratosfer) yer aldığı göz önünde tutulacak olursa, dünya atmosferini olumlu ya da olumsuz etkileyen tüm değişikliklerin öncelikle troposferde ve kısmen
de stratosferin alt tabakalarında oluştuğu görülür. Atmosfer sadece gaz karışımı olmayıp yeryüzündeki canlılığın sürdürebilmesi için çok önemli görevleri
de yerine getirmektedir. En başta dünyanın etrafını kalkan gibi kaplayarak, güneşten dünyaya gelen zararlı güneş ışınlarını emer, ayrıca su buharı, karbondioksit ve metan yeryüzünün ısınmasını sağladığı için, özellikle de gece ve gündüz arasındaki büyük sıcaklık farkı oluşumlarını engeller.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi iklim değişikliğinin gözlenebilen sonuçlarından biridir?

Nem artışı

Sıcaklık artışı

Çölleşme

Yok olan hayvan türleri

Deniz sularında çekilme

Açıklama:

İklim değişikliği ile sonuçlanan dünya atmosferindeki bu sıcaklık değişimi “sera etkisi” olarak adlandırılır. İklim değişikliğinin gözlemlenebilen sonuçları ise; i-küresel ölçekteki ortalama sıcaklık artışı (küresel ısınma), ii-yağış şekli ve miktarındaki değişiklikler, iii-karla kaplı alanların azalması ve buzulların erimesi şeklindedir. IPCC (Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli) raporuna göre, eğer ülkeler sera gazı emisyonunu azaltmazlarsa, küresel ısınma devam edecek ve 2100 yılında ortalama atmosferik sıcaklık 1.8°C ile 4°C arasında artmış olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi küresel ısımaya en çok etki eden gazdır?

Metan

Azotoksit

Karbondioksit

Karbonmonoksit

Helyum

Açıklama:

Küresel ısınmaya etki eden gazlardan en önemlisi atmosferde kalış süresi
diğerlerine göre daha uzun olan CO2’dir. Bu yüzden küresel ısınma ile ilgili araştırma ve çalışmaların büyük bir kısmı, atmosferde bu gazının miktarının ne kadar arttığının izlenmesine odaklıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi tarımsal faaliyet metan gazının artma nedenlerinden biridir?

Buğday üretimi

Pirinç üretimi

Patates üretimi

Yem bitkileri üretimi

Yağ bitkileri üretimi

Açıklama:

Üretim sektöründen kaynaklanan metan gazı çoğunlukla enterik fermentasyon, gübreleme, pirinç tarlalarından kaynaklanmaktadır. Geviş getiren hayvanların sindirim sisteminde besinlerin parçalanmasına enterik fermentasyon denir. Bu esnada yan ürün olarak açığa çıkan metan, hayvan nefes alıp verirken atmosfere verilir. Hayvan kaynaklı gübrelerin depolanması durumunda oksijensiz ortam koşullarındaki ayrışmalar sebebi ile de metan gazı oluşarak atmosfere geçer. Pirinç tarlalarında oksijensiz ortamda organik maddelerin ayrışması metan gazı üretimine sebep olur.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi azotun canlılar üzerindeki etkisinden biridir?

İklim değişiklikleri üzerinde etkilidir.

Atmosferin korunmasında etkilidir.

Hayvanların çoğalması için gereklidir.

Protein yapılarında bulunur

Bitkilerin temel besin kaynağıdır.

Açıklama:

Atmosferdeki en yüksek miktara sahip olan azot gazı her ne kadar canlılar tarafından direk olarak kullanılamasa da yaşamsal öneme sahiptir. Çünkü azot organizmaların DNA, protein, nükleik asit ve vitamin yapılarında yer alır. Atmosferdeki serbest azot çok az canlı tarafından direk olarak kullanılabilir, tüm canlıların azottan yararlanabilmesi için azot gazının farklı biçimlerde bağlanarak kullanılabilir bileşikler haline dönüştürülmesine azot fiksasyonu, azotlu bileşiklerin atmosfer, litosfer ve hidrosferde birbirlerine dönüşmesine ise azot döngüsü denir. Azot, atmosferde bol bulunmasına rağmen, birincil üretim üzerinde genellikle sınırlayıcı bir besin elementidir. Bunun nedeni, bitkilerin azotu, amonyum (NH4) veya nitrat (NO3) iyonları halinde kullanabilmeleridir. Hayvanlar ise metabolizmaları için gerekli olan azotu diğer canlıları tüketerek karşılarlar. Canlılar ile çevre arasında karşılıklı azot değişimi olabilmesi için bazı mikroorganizmaların (Rhizobium, Azotobacter gibi) döngüde görev üstlenmesi gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ozon tabakasına zarar veren insan kaynaklı kullanımlardan biri değildir?

Köpük ve sünger üretimi

Yangın söndürücüler

Tekstil temizleme

Klimalar

Seracılık

Açıklama:

Ozon tabakasına zarar veren bu maddelerin kullanım alanları; soğutucular (klimalar, buz ve dondurma makinaları ile ısı pompa sistemleri; aerosol üretimi, yangın söndürme sistemleri, köpük ve sünger üretimi (yalıtım panelleri, yalıtım madde üretimi), tekstil temizleme şeklinde sayılabilir. Bu nedenle, ozon tabakasına zarar veren maddelerin kullanımını kontrol altına almak üzere, ülkemizin de içinde bulunduğu Montreal Protokolü ile (1991), uluslararası bir anlaşma sağlanarak, endüstride kullanılan ozon tüketen maddelerin üretim ve tüketimine kısıtlama getirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi erozyonu oluşturan doğal etmenlerden biridir?

Akarsular

Hayvanlar

İnsanlar

İklim

Yeraltı kaynakları

Açıklama:

Dış etkilerle belirli bir bölgedeki toprağın oluştuğu ve bulunduğu yerden aşınıp, taşınması ve başka bir bölgede birikmesi olayı erozyon olarak tanımlanmaktadır.
Erozyondaki temel doğal etmenler şöyle sıralanabilir;
a) Suyun aşındırması ve taşıması: yağışın yüzey toprak yapısını gevşeterek çözmesi, sıçratması ve sürüklemesi, yüzey akış sularının ve akarsuların kıyıları ve tabanları oyması, sürüklemesi ve taşıması,
b) Rüzgârın aşındırması, toprak materyalini sürüklemesi, havada toz halinde başka bölgelere taşıması,
c) Heyelan, dalga, buzul, çığ gibi olaylarla aşınma, toprağın kitle halinde taşınmasıdır.
Buradan da anlaşılacağı üzere erozyonu oluşturan en önemli etmenler su ve rüzgârdır. Erozyon; yağış ve yüzey akış özelliklerine, toprağın yapısı ve özelliklerine, arazinin topoğrafik yapısına bağlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınma ve iklim değişikliğinin insanlar üzerindeki etkilerinden biridir?

Gelişimsel bozukluklar

Genetik hastalıklar

Solunum yolu hastalıkları

Üremeye bağlı hastalıklar

Çeşitli vitamin eksiklikleri

Açıklama:

Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin insanlar üzerinde olabilecek en önemli etkileri Solunum yolu rahatsızlıklarında artış ve Ozon tabaksındaki incelmeye bağlı olarak artan deri rahatsızlıkları

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdaki atmosferde bulunan gazlardan hangisi sera etkisi yaratmamaktadır?

Azotoksit (N₂O)

Oksijen (O₂)

Su Buharı(H₂O)

Metan (CH₄

Karbondioksit (CO₂)

Açıklama:

Atmosferde yer alan ve doğal döngü içinde oluşan gazlardan karbondioksit (CO₂), metan (CH₄), azotoksit (N₂O), su buharı(H₂O) ve ozon (O₃), sera etkisi yaparak yeryüzünün sıcaklığının korunması sağlarlar.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Dünya atmosferi, ortalama sıcaklığın değişimine göre, yeryüzünden yukarıya doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Troposfer, Stratosfer, Mezosfer ve Termosfer

Termosfer, Troposfer, Stratosfer ve Mezosfer

Mezosfer, Troposfer, Stratosfer ve Termosfer

Troposfer, Mezosfer, Termosfer ve Stratosfer

Stratosfer, Termosfer, Mezosfer ve Troposfer

Açıklama:

Dünya atmosferi, ortalama sıcaklığın değişimine göre, yeryüzünden yukarıya doğru Troposfer, Stratosfer, Mezosfer ve Termosfer olarak ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

I. Küresel ölçekteki ortalama sıcaklık artışı (küresel ısınma)
II. Yağış şekli ve miktarındaki değişiklikleri
III. Karla kaplı alanların azalması ve buzulların erimesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri iklim değişikliğinin gözlemlenebilen sonuçlarındandır?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

İklim değişikliğinin gözlemlenebilen sonuçları ise; i-küresel ölçekteki ortalama sıcaklık artışı (küresel ısınma), ii-yağış şekli ve miktarındaki değişiklikler, iii-karla kaplı alanların azalması ve buzulların erimesi şeklindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

I. Karbondioksit (CO₂) - 100 yıl
II. Metan (CH₄) - 48 yıl
III. Azotoksit (N₂O) - 180 yıl
Yukarıdaki sera gazı ve atmosfer ömrü karşılaştırmalarından hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

I. Karbondioksit (CO₂) - 100 yıl
II. Metan (CH₄) - 12 yıl
III. Azotoksit (N₂O) - 114 yıl

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi insanlar tarafından yanlış kullanımlar sayesinde toprağın, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin bozulması sonucu verimlilik düşüşüne neden olan toprak kalitesinin azalması olarak tanımlanmaktadır?

İklim Bozulumu

Arazi Bozulumu

Toprak Bozulumu

Erozyon

Sera Etkisi

Açıklama:

İnsanlar tarafından yanlış kullanımlar sayesinde toprağın, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin bozulması sonucu verimlilik düşüşüne neden olan toprak kalitesinin azalması “Toprak Bozulumu” olarak; doğal olaylar ve(ya) antropojenik etmenler ile doğal ekolojik görevi ve ekonomik işlevinin uzun süreli olmayan zarar görmesi olayı ise “Arazi Bozulumu” olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Yanlış arazi kullanımı, yanlış tarım ve üretim tekniklerinin kullanımı, çayır ve meralık alanlarda aşırı ve erken otlatmaların sebep olduğu erozyon tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal Erozyon

Hızlandırılmış Erozyon

Fiziksel Erozyon

Kimyasal Erozyon

Biyolojik Erozyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi bir türün bireylerinin yaşamsal faaliyetlerini en iyi şekilde devam ettirebildiği alan olarak adlandırılmaktadır?

Biyosfer

Ekosistem

Komünite

Habitat

Populasyon

Açıklama:

Bir türün bireylerinin yaşamsal faaliyetlerini en iyi şekilde devam ettirebildiği alana habitat denir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi atmosferde sera gazlarının artışına bağlı değişikliklerin olası etkilerinden biri değildir?

Atmosferik sıcaklık artışı

Ozon tabakasında incelme ve(ya) tahribat

Yağış şekli ve miktarındaki azalmalar

Görme problemlerindeki artışlar

Solunum yolu rahatsızlıklarında artış

Açıklama:

Görme problemlerindeki artışlar atmosferde sera gazlarının artışına bağlı değişikliklerin olası etkilerinden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

I. İklim kuşaklarındaki kaymaya paralel olarakülkemiz daha şu andakinden sıcak ve kurak
bir iklim kuşağı özelliği gösterebilmesi.
II. Kuraklaşmayla beraber yağış miktarında vesu kaynaklarında azalma, buna bağlı olarak
da tarımsal üretimde düşüşler ve orman yangınlarında artış, toprak yapısında bozulmalar, kurak ve yarı kurak bölgelerin alan olarak genişlemesi sonucu çölleşme periyodunun hızlanması.
III. Toprak yapısında bozulmalara bağlı olarak doğal vejetasyon örtüsünde bozulma ve
kaymalar.
IV. Deniz ve tatlısu ekosistemlerinin CO2 depolamalarından kaynaklanan asitleşme, buna
paralel olarak özellikle balıkçılık ve su ürünleri sektöründe ciddi ekonomik kayıplar.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri atmosferdeki sera gazlarının artışına bağlı küresel ısınmanın negatif sonuçları açısından risk grubu ülkeler içinde yer alan Türkiye’de gözlemlenebilecek olası etkilerdendir?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 40

Mart 1994 tarihinde yürürlüğe giren temel amacı, öncelikle CO₂ olmak üzere, iklim üzerine olumsuz etkisi olan antropojen kaynaklı sera gazı birikimini önlemek olan anlaşmanın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Paris Konferansı

Kyoto Protokolü

İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi

Birleşmiş Milletler Çevre Sözleşmesi

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sözleşmesi

Açıklama:

1992 yılında Rio’da yapılan Çevre ve Kalkınma Konferansında kabul edilip, Mart 1994 tarihinde yürürlüğe giren İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin temel amacı, öncelikle CO₂ olmak üzere, iklim üzerine olumsuz etkisi olan antropojen kaynaklı sera gazı birikimini önlemektir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi atmosferin katmanlarından biri değildir?

Troposfer

Stratosfer

Mezosfer

Termosfer

Hidrosfer

Açıklama:

Dünya atmosferi, ortalama sıcaklığın değişimine göre, yeryüzünden yukarıya doğru Troposfer, Stratosfer, Mezosfer ve Termosfer olarak ayrılmaktadır. Hidrosfer is su küre anlamında kullanılan bir terimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi atmosferde sera etkisinin oluşumuna neden olan en önemli gazlardan biri değildir?

Metan (CH4)

Su Buharı (H2O)

Azotoksit (N2O)

Ozon (O3)

Oksijen (O)

Açıklama:

Atmosferde yer alan ve doğal döngü içinde oluşan gazlardan karbondioksit (CO₂), metan (CH₄), azotoksit (N₂O), su buharı (H₂O) ve ozon (O₃), sera etkisi yaparak yeryüzünün sıcaklığının korunması sağlarlar.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Tuzlulaşma, alkalileşme, toprak pH’sındaki değişmeler aşağıdakilerden hangisinde gözlemlenir?

Arazi bozulumu

Fiziksel toprak bozulumu

Kimyasal toprak bozulumu

Biyolojik toprak bozulumu

Erozyon

Açıklama:

Kimyasal toprak bozulumunda toprağın organik madde kaybetmesi, tuz dengesinin bozulması sonucunda tuzlulaşma, alkalileşme, toprak pH’sındaki değişmeler, yıkanma, özellikle alüminyum ve magnezyumun toprak çözeltisindeki miktarlarının toksik seviyelere ulaşması gibi olaylar sonucunda toprağın yapısında dengesizliğine yol açan bozulmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Uzun süreli ve yüksek yağış döneminde yüzey akış sularının aşındırdıkları materyali bir yatak içinde taşıyarak bir akarsuya veya göle boşaltması hangi tür erozyona örnek teşkil eder?

Yüzey erozyonu

Kanal erozyonu

Oluk erozyonu

Oyuntu erozyonu

Rüzgar erozyonu

Açıklama:

Uzun süreli ve yüksek yağış döneminde meydana gelen yüzey akış suları aşındırdıkları materyali bir yatak içinde taşıyarak bir akarsuya veya göle boşaltırlar ki bu su erozyonu tipine de kanal erozyonu denir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi çölleşmeye neden olan antropojenik etmenlerden değildir?

Meralık alanların tahribi

Polikültür sistemi uygulanmaması

Taban suyu yönetiminin uygulanmaması

İklimsel değişikler

Anız yakımı

Açıklama:

İklimsel değişiklikler çölleşmeye neden olan doğal bir nedendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi insan eliyle oluşturulmuş ekosistemlere örnektir?

Tundra

Agroekosistemler

Hyela

Estuarinler

Sklerea

Açıklama:

Tundra, hyela ve sklerea karasal ekosistemlere; Estuarinler ise deniz ekosistemlerine örnektir. İnsan Eliyle oluşturulmuş Ekosistemler : Agroekosistemler, Dikilmiş ormanlar, Kırsal ve Kentsel Teknosistemlerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Belirli bir bölgedeki mevcut olan canlı türlerinin sayısına ne ad verilir?

Genetik çeşitlilik

Ekosistem çeşitliliği

Tür çeşitliliği

İşlevsel çeşitlilik

Biyolojik çeşitlilik

Açıklama:

Biyolojik çeşitlilik bir bölgenin sahip olduğu ekosistem çeşitliliği, tür çeşitliliği, genetik çeşitlilik ve işlevsel çeşitliliğin toplamıdır. Aynı türe ait bireylerin oluşturduğu populasyon içinde her bir birey kendine özgü özelliklerin ortaya çıkmasını sağlayan farklı bir gen dizilime sahiptir. Aynı türe ait bireylerin meydana getirdiği bir toplulukta (populasyon), her bireyin diğerinden farklı olmasını sağlayan bu gen farklılıklara genetik çeşitlilik denir. Belirli bir bölgedeki mevcut olan canlı türlerinin sayısı tür çeşitliliğini; canlı ve cansız öğeleri ile beraber, yaşam alanlarının sayısı ve farklılığı da ekosistem çeşitliliğini ifade eder. Bir ekosistem içindeki türler ve dağılışları, beslenme, barınma, rekabet, enerji akışı ve madde dolaşımı gibi biyoekolojik süreçlerin çeşitliliği o ekosistemin işlevsel çeşitliliği olarak tanımlanır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi yağış şekli ve miktarındaki azalmaların etkilerinden biri değildir?

Kuraklaşma

Çölleşme

Çoraklaşma

Buzulların ve karların erimesi

Biyolojik çeşitlilikte düşüş

Açıklama:

Buzulların ve karların erimesi atmosferik sıcaklık artışının etkilerine örnektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

IPCC raporlarına göre; Dünya ölçeğinde ortalama sıcaklık 20. yüzyılda ne kadar artmıştır?

0,5 oC

0,6 oC

0,7 oC

0,8 oC

0,9 oC

Açıklama:

Dünya ölçeğinde ortalama sıcaklık 20. yüzyılda 0,6 oC civarında artma göstermiştir.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

181 ülkenin taraf olduğu, 16 Şubat 2005 tarihinde yürürlüğe girmiş olan ve sera gazı salınımlarıyla ilgili bilgilerin ve önerilerin paylaşıldığı organizasyon aşağıdakilerden hangisidir?

IPCC

WMO

UNEP

WHO

Kyoto Protokolü

Açıklama:

181 ülkenin taraf olduğu Kyoto Protokolü, 16 Şubat 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Protokol, hukuki açıdan sera gazı salınımlarının sınırlanmasını ve azaltılmasını sağlamak amacıyla gelişmiş ülkelerin sera gazı emisyonlarını 1990 yılına göre %5 azaltmalarını öngörmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

I. Belirli bir bölgede uzun bir zaman periyodunda görülen hava koşullarının ortalama ve uç değerlerini ifade eder. II. Belli bir bölgede Meteoroloji tarafından belirlenen iklimin ortalama durumundan sapmalar şeklinde gelişen, uzun bir zaman periyodu boyunca süren ve gözlenen değişimlerdir. III. Atmosfere giren ışınlar su buharı dışında CO2 ve CH tarafından da emilir, katı ve sıvı yüzeylere yansıtılır. Böylece Dünya yüzeyi atmosferin ilk katmanı olan troposfer ısınmasıdır.Yukarıda bilgileri verilen kavramların doğru sıralı eşleştirmesi hangisidir?

İklim-İklim değişikliği-Sera etkisi

Sera etkisi-İklim-İklim değişikliği

İklim-Sera etkisi-İklim değişikliği

İklim değişikliği-İklim-Sera etkisi

Sera etkisi-İklim değişikliği-İklim

Açıklama:

İklim: Belirli bir bölgede uzun bir zaman periyodunda görülen hava koşullarının
ortalama ve uç değerlerini ifade eder.
İklim değişikliği: Belli bir bölgede Meteoroloji tarafından belirlenen iklimin ortalama durumundan sapmalar şeklinde gelişen, uzun bir zaman periyodu boyunca süren ve gözlenen değişimlerdir.
Sera etkisi: Atmosfere giren ışınlar su buharı dışında CO2 ve CH tarafından da emilir, katı ve sıvı yüzeylere yansıtılır. Böylece Dünya yüzeyi atmosferin ilk katmanı olan troposfer ısınmasıdır.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

I. Helyum
II. Karbondioksit
III. Metan
IV. Su buharı
V. Hidrojen
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sera etkisi yaratan en önemli değişken gazlardandır?

I-II-III

III-IV-V

I-III-V

II-III-IV

I-II-V

Açıklama:

Atmosferde değişken gazlar olarak adlandırılan su buharı (H2O), karbondioksit (CO2), metan (CH4) ve azotoksit (N2O) devamlı bulunan ancak miktarları değişebilen gazlardır. Sera etkisi yaratan en önemli gazlar su buharı,
karbondioksit ve metandır.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Ozon tabakasına zarar veren maddelerin kullanımını kontrol altına almak üzere, ülkemizin de içinde bulunduğu Montreal Protokolü kaç yılında imzalanmıştır?

1994

1993

1992

1991

1990

Açıklama:

Ozon tabakasına zarar veren maddelerin kullanımını kontrol altına almak üzere, ülkemizin de içinde bulunduğu Montreal Protokolü ile (1991), uluslararası bir anlaşma sağlanarak, endüstride kullanılan ozon tüketen maddelerin üretim ve tüketimine kısıtlama getirilmiştir.Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Fosil yakıt kullanımı, küresel ısınmaya neden olan aşağıdaki hangi 2 sera gazının artışına neden olur?

Azotoksit-Metan

Karbondioksit-Metan

Azotoksit-Karbondioksit

Azotoksit-Metan

Karbondioksit-Metan-Azotoksit

Açıklama:

Karbondioksit:
Fosil yakıt kullanımı
Çimento üretimi
Arazi kullanımındaki değişimler
Ormanlık alanların azalması
Biyolojik işlevler
Metan:
Fosil yakıt kullanımı
Tarımsal faaliyetler (pirinç ve çeltik tarlaları)
Madencilik faaliyetleri
Çöplerin gömülmesi ve depolanması
Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği
Evsel ve hayvansal atıklar
Azotoksit:
Bilinçsiz ve fazla gübre kullanımı
Motorlarda içten yanma
Endüstriyel aktiviteler
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

I. İnsanlar tarafından yanlış kullanımlar sayesinde, toprağın fiziksel özelliklerinin bozulması
II. İnsanlar tarafından yanlış kullanımlar sayesinde, toprağın kimyasal özelliklerinin bozulması
III. İnsanlar tarafından yanlış kullanımlar sayesinde, toprağın biyolojik özelliklerinin bozulması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadelesi Sözleşmesi’ne göre; “Toprak Bozulumu” tanımlanması kapsamında kabul edilmiştir?

I-III

I-II

I-II-III

III

II-III

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadelesi Sözleşmesi’ne göre; insanlar tarafından yanlış kullanımlar sayesinde toprağın, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin bozulması sonucu verimlilik düşüşüne neden olan toprak kalitesinin azalması “Toprak Bozulumu” olarak; doğal olaylar ve(ya) antropojenik etmenler ile doğal ekolojik görevi ve ekonomik işlevinin uzun süreli olmayan zarar görmesi
olayı ise “Arazi Bozulumu” olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

I. Yanlış arazi kullanımı
II. Yanlış tarım ve üretim tekniklerinin kullanımı,
III. Çayır ve meralık alanlarda aşırı ve erken otlatmalar
IV. Evsel ve hayvansal atıklar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri hızlandırılmış erozyonun ortaya çıkmasının temel sebeplerindendir?

I-IV

II-III-IV

III-IV

II-IV

I-II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi çölleşmeye neden olan Antropojenik etmenlerdendir?

Toprak aşınımı

Toprak kalite ve veriminin bozulması

Eğitimsizlik

Tarımsal ve ormanlık alanların amaç dışı kullanımı

İklimsel değişikler

Açıklama:

Antropojenik etmenler:
- Ormanlık alanların yok edilmesi veya azalması
- Meralık alanların tahribi,
- Hidrolojik döngünün olumsuz etkilenmesi,
- Hidrojeolojik yapının zarar görmesi,
- Anız yakımı,
- Polikültür sistemi uygulanmaması,
- Taban suyu yönetiminin uygulanmaması,
- Tarımsal ve ormanlık alanların amaç dışı kullanımı,
- Tarımsal alanlarda yanlış uygulama kaynaklı tuzlulaşma, çoraklaşma ve asitleşme,
- Evsel ve endüstriyel atıklar için alıcı ortam olarak kullanım
- Arazilerin fiziksel, kimyasal ve biyolojik anlamda bozunumu
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Ülkemizde antropojenik etmenlere bağlı olarak çoraklaşmış ve çölleşme sürecine girmiştir. Çölleşmiş alan risk haritasına göre aşağıdakilerden hangisi 'yüksek düzey risk' bölgesidir?

Karapınar (Konya)

Tire (İzmir)

Karakuz (Mersin)

Çamlıhemşin (Rize)

Mengen (Bolu)

Açıklama:

Ülkemizin büyük bir bölümü (yaklaşık olarak (%47’lik bir alanı) orta düzey ve üzeri risk grubundadır. Karapınar (Konya), Aralık (Iğdır), Ceylanpınar (Urfa) bölgeleri yüksek oranda; Tuz Gölü Havzası, Karaman (Ereğli) ile Eskişehir ve bölgesi orta ve yüksek düzey risk gösteren bölgelerimizdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

181 ülkenin taraf olduğu Kyoto Protokolünün yürürlüğe giriş tarihi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

16 Şubat 2007

16 Şubat 2005

16 Şubat 2003

16 Şubat 2002

16 Şubat 2000

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 60

Buğday, karpuz, mısır, pamuk, çilek

Domates, buğday, arpa, mısır, biber.

Buğday, arpa, mısır, pamuk, ayçiçeği

Havuç, arpa, fındık, ceviz, ayçiçeği

Sarımsak, kiraz, mısır, pamuk, üzüm

Açıklama:

Küresel ısınma ve iklim değişikliği ekonomik öneme sahip bitki türlerinin yetiştirilmesini de olumsuz etkilemektedir. Türkiye Bölgesel Tarım Sektör Modeli (TASM) yardımıyla yapılan bir araştırmada iklim değişikliğinin Türkiye tarımına etkileri üzerinde durmaktadır. 2050 yılı için ulusal ölçekte beş temel ürünün (buğday, arpa, mısır, pamuk, ayçiçeği) Türkiye genelindeki, verimliliği, ekilebilir topraklar ile üretim potansiyelinin %2 ile 13 oranında bir düşüş gösterebileceğini ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Ülkemizin hangi bölgesi çölleşme tehlikesiyle daha fazla karşı karşıyadır?

İç Anadolu Bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Marmara Bölgesi

Akdeniz Bölgesi

Açıklama:

Ülkemizin de içinde bulunduğu coğrafi konum, iklimsel şartları bölgeyi çölleşmeye karşı hassas bir konuma getirmektedir, özellikle de İç Anadolu bölgesi olmak üzere Türkiye topraklarının yaklaşık %80’lik bir kısmı çölleşme sorunu ile karşı karşıyadır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi atmosferde her zaman bulunmayan gazlara bir örnektir?

Argon

Neon

Helyum

Aerosel

Metan

Açıklama:

Dünya atmosferi, yerküreyi çepeçevre saran ve tahmini kalınlığı 100 km’nin üzerinde olan bir gaz karışımıdır. Bu gaz karışımı içindeki en yüksek oran, %78,08 ile N (azot) ve % 20,95 oranı ile O (Oksijen)’ne aittir. Bu iki gazın dışında, CO2 (karbondioksit) ve çok az miktarda da diğer gazlar (argon, neon, helyum, hidrojen, ksenon) bulunmaktadır. Bu gazlar sabit gazlardır, bunların yanı sıra atmosferde değişken gazlar olarak adlandırılan su buharı (H2 O), karbondioksit (CO2 ), metan (CH4 ) ve azotoksit (N2 O) devamlı bulunan ancak miktarları değişebilen gazlardır. Havada asılı partiküller ve aerosoller ise her zaman bulunmayan gazlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Lapse-rate olayının doğru tanımıdır?

Yükseldikçe oksijenin azalması

Yükseldikçe sıcaklığın azalması

Yükseldikçe sıcaklığın artması

Yükseldikçe oksijenin artması

Yükseklikle birlikte sıcaklığın değişmemesi

Açıklama:

Yerden ortalama 13 km yüksekliğe kadar sıcaklık düzenli bir şekilde düşer. Yeryüzünde +15°C olan sıcaklık burada -50 °C veya -60 °C’ye düşer (yükseldikçe sıcaklığın azalmasına Lapse-rate olayı denir ve her 100 metrede 0,65 °C’lik bir lapse-rate vardır. Bazen yükseklik arttıkça sıcaklık da artar ki buna inversiyon veya sıcaklık tersimesi denir. Yükseklikle beraber sıcaklık değişmiyorsa bu durum izotermal durum olarak adlandırılır).

Doğru Cevap: B

Soru 64

Güneşten yayılan farklı dalga boylarındaki tüm elektromanyetik radyasyonun tamamına ne ad verilmektedir?

Kızıl ötesi

Mor ötesi

Güneş spektrumu

Görünür ışık

Işık ve radyo dalgaları

Açıklama:

Güneşten yayılan farklı dalga boylarındaki tüm elektromanyetik radyasyonun tamamına “Güneş Spektrumu ”denir. Bu spektrumda, güneş ışınımı dalga boylarına göre sıralanır, bu ışınımlar; Gama Işınları, X- Işınları, Ultraviyole Işık, Görünür Işık, Kızıl Ötesi (Infrared) Işık ve Radyo Dalgaları’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Eğer sera etkisi olmasaydı yeryüzünün ortalama tahmin edilen sıcaklığı aşağıdakilerden hangisidir?

0°C

+18°C

+ 41°C

-18°C

-35°C

Açıklama:

Eğer sera etkisi olmasaydı dünya yüzeyi ısınmayacak, yeryüzünün ortalama tahmin edilen sıcaklığı -18°C olacaktı.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Troposfer üzerinde stratosfere geçiş bölgesine ______; stratosfer üzerinde mezosfere geçiş bölgesine _______ ve mezosfer üzerinde termosfere geçiş bölgesine ise ______ adı verilir.
Geçiş bölgeleri ile ilgili verilen bilgide boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?

Mezozopoz-Tropopoz-Stratopoz

Mezozopoz-Stratopoz-Tropopoz

Stratopoz-Tropopoz-Mezozopoz

Tropopoz-Mezozopoz-Stratopoz

Tropopoz-Stratopoz-Mezozopoz

Açıklama:

Troposfer üzerinde stratosfere geçiş bölgesine tropopoz; stratosfer üzerinde mezosfere geçiş bölgesine stratopoz ve mezosfer üzerinde termosfere geçiş bölgesine ise mezozopoz adı verilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Sera etkisi yaratan en önemli gazlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Su buharı, karbondioksit ve metan

Su buharı, azotoksit, ozon

Karbondioksit, metan ve ozon

Azotoksit, ozon ve karbondioksit

Metan ve ozon

Açıklama:

Sera etkisi yaratan en önemli gazlar su buharı, karbondioksit ve metandır. doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

-Atmosferdeki miktarı diğer gazlara göre çok az olmasına karşın, atmosferik miktarındaki değişimler ve ısı tutma özelliğinden dolayı iklimsel koşullara en çok etki yapan gazlardan biridir.
-Denizler bu gazın atmosferdeki tamponlayıcısıdır.
Yukarıda bilgileri verilen gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Metan

Karbondioksit

Su buharı

Azotoksit

Oksijen

Açıklama:

Atmosferdeki miktarı diğer gazlara göre çok az olmasına karşın, atmosferik miktarındaki değişimler ve ısı tutma özelliğinden dolayı iklimsel koşullara en çok etki yapan gazlardan biri korbondioksittir.Daha yüksek oranda olmak üzere başta denizler ve yüzey suları (akarsular, göller), karbonun en büyük depolanma havuzudur. Denizlerde bikarbonat ve çözünmüş organik karbon halinde olmak üzere atmosferdekinin yaklaşık 40 katı daha fazla karbon bulunur. Bu yüzden denizler atmosferdeki CO2 ’in tamponlayıcısıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıda verilen Metan gazı ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Antropojen kaynaklı ve doğal kaynaklı olmak üzere iki şekilde meydana gelir.

Son 800.000 yıllık dönem içinde hiç görülmediği kadar yüksek bir seviyeye ulaşarak %150’lik bir artış göstermiştir.

Çoğunlukla enterik fermentasyon, gübreleme, pirinç tarlalarından kaynaklanmaktadır.

Serbest haldeki atmosferik metan gazı miktarı denizlerden daha yüksektir.

Çöp depolama alanlarındaki depo gazlarından biri de metandır.

Açıklama:

Atmosferdeki miktarı diğer gazlara göre çok az olmasına karşın, atmosferik miktarındaki değişimler ve ısı tutma özelliğinden dolayı iklimsel koşullara en çok etki yapan gazlardan biri de CO2 ’dir. Serbest haldeki atmosferik CO2 miktarı denizlerden daha yüksektir. Doğru cevap D'dir. Yani denizlerden daha yüksek olan serbest haldeki atmosferik metan gazı miktarı değil karbondioksit gazıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

• Yağışların oluşmasını sağlar ve hidrolojik döngü için temel etmendir. • Atmosferdeki sıcaklığın tutulmasını sağlayarak alt katmanların ısınmasını kolaylaştırır. • Koruyucu bir örtü oluşturarak sıcaklığın uzaya kaçmasını yavaşlatır.
Bilgileri verilen sera gazı aşağıdakilerden hangisidir?

Karbondioksit

Metan

Su buharı

Azotoksit

Ozon

Açıklama:

• Su buharı yağışların oluşmasını sağlar ve hidrolojik döngü için temel etmendir. • Atmosferdeki sıcaklığın tutulmasını sağlayarak alt katmanların ısınmasını kolaylaştırır. • Koruyucu bir ört oluşturarak sıcaklığın uzaya kaçmasını yavaşlatır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Ozon tabakasını bozan en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kloroflorokarbon

Kükürt dioksit

Hidrojen sülfür

Azot

Sülfirik asit

Açıklama:

Ozon tabakasını bozan en önemli etken Kloroflorokarbon (CFC) gazlarıdır. Yüksek enerjili güneş ışınları etkisi altında CFC gazları, ozon moleküllerini parçalarlar. Parçalanan ozon atomları nedeniyle stratosfer tabakası içerisindeki ozonun yoğunluğu azalır ve güneş radyasyonunun zararlı etkilerinin yeryüzüne kadar ulaşmasına neden olur.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Fosil yakıt kullanımı, çimento üretimi, arazi kullanımındaki değişimler, ormanlık alanların azalması ve biyolojik işlevler aşağıdaki sera gazlarından hangisinin artmasına neden olmuştur?

Metan

Ozon

Karbondioksit

Ozon

Azotoksit

Açıklama:

Fosil yakıt kullanımı Çimento üretimi Arazi kullanımındaki değişimler Ormanlık alanların azalması Biyolojik işlevler karbondioksitin artmasına neden olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

I.Jeolojik erozyon veya toprak kazanımı olarak adlandırılır.
II.Su ve rüzgârın aşındırması ve taşıması söz konusudur.
III.Çayır ve meralık alanlarda aşırı ve erken otlatmalar neden olur.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğal erozyon ile ilgili doğru bilgidir?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

II-III

I-II-III

Açıklama:

Erozyonun oluşumundaki bu iki temel etmenden (su ve rüzgâr) dolayı, doğal ve hızlandırılmış erozyon olarak ikiye ayırmak mümkündür. Jeolojik erozyon veya toprak kazanımı olarak da adlandırılan doğal erozyonda, su ve rüzgârın aşındırması ve taşıması söz konusudur. Burada, yağışların toprak yüzeyini gevşetmesi ve sürüklemesi, yüzey suların (özellikle akarsular) akış esnasında kıyıları oyması, taban materyalini su akışı içinde sürükleyip başka bir bölgeye taşıması, biriktirmesi ve rüzgârların toprak materyalini havada başka bir bölgeye taşıması söz konusudur.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Kuru ve çıplak toprak yüzeyine çarpan yağmur damlaları toprağı ıslatarak gevşetir. Yağış suyunun bir kısmı toprak içine geçerken bir kısmı da toprakla su karışımını oluşturur. Devam eden yağışta çarpan yağmur damlaları, çamurlu yüzey kısmı sıçratarak toprak taşınmasını başlatır. Aşağıdakilerden hangisi bu su erozyonuna verilen addır?

Darbe erozyonu

Tabaka erozyonu

Oluk erozyonu

Kanal erozyonu

Oyuntu erozyonu

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi çölleşme ile mücadele için alınan önlemlerden biri değildir?

Anız örtülü, ekim nöbetli tarım

Akarsu yataklarında değişiklik yapılmaması

İnfiltrasyon miktarının arttırılması

Taban suyu yönetiminin uygulanmaması

Kontur ve şeritsel tarım uygulamaları

Açıklama:

Taban suyu yönetiminin uygulanmaması çölleşmenin antropojenik nedenlerinden biridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi dünyanın oluşumundan bugüne kadar meydana gelen buzul dönemlerden birisi değildir?

Mindel

Riss

Würm

Günz

Kuvaterner

Açıklama:

Yapılan araştırmalara göre dünyamızın oluşumundan bugüne kadar geçen 4,6 milyar yıllık zaman süresinde, 4 buzul (Mindel, Riss, Würm, Günz) ve 4 buzularası dönem geçirmiştir. Son buzul ve buzularası dönem Kuvaterner’de başlamış ve gerek iklimsel gerekse jeomorfolojik değişiklikleri en iyi araştırılan ve bilinen dönem olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Toprakta tuz dengesinin bozulması aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Kimyasal bozulum

Hızlandırılmış erozyon

Fiziksel bozulum

Biyolojik bozulum

Tabaka erozyonu

Açıklama:

Toprağın organik madde kaybetmesi, tuz dengesinin bozulması sonucunda tuzlulaşma, alkalileşme, toprak pH’sındaki değişmeler, yıkanma, özellikle alüminyum ve magnezyumun toprak çözeltisindeki miktarlarının toksik seviyelere ulaşması gibi olaylar sonucunda toprağın yapısında dengesizliğine yol açan bozulma kimyasal bozulmadır. Toprağın, fiziksel özelliklerinin üretimi düşürecek kadar olumsuz yönde etkilemesi, fiziksel bozulum olarak adlandırılmaktadır. Biyolojik toprak bozulumu toprağın hem organik madde içeriğindeki azalmaları hem de toprak mikro ve makrofaunasındaki düşmelerle, vejetasyon yapısındaki değişiklikleri ifade eder. Hızlandırılmış erozyon toprak kaybına neden olan erozyon tipidir. Yanlış arazi kullanımı, yanlış tarım ve üretim tekniklerinin kullanımı, çayır ve meralık alanlarda aşırı ve erken otlatmalar hızlandırılmış erozyonun ortaya çıkmasının temel sebepleridir. Yağmur damlaları ile oluşan taşınım, ardından oluşan yüzey akışı sayesinde yüzey toprağının ince bir tabakasının taşınması olayı tabaka erozyonudur.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden erozyon türlerinin hangisinde toprak kazanma durumu söz konusudur?

Yağmur damlası erozyonu

Yüzey erozyonu

Doğal erozyon

Rüzgar erozyonu

Oyuntu erozyonu

Açıklama:

Doğal erozyonda toprak kazanımı söz konusudur. Diğer erozyon türleri hızlandırılmış erozyona örnektirler dolayısıyla toprak kaybı söz konusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 79

I. Toprak aşınımı
II. Anız yakımı
III. Göç
IV. Meraların tahribi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çölleşmenin antropojenik etmenlerinden sayılabilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve IV

II ve III

II ve IV

Açıklama:

Toprak aşınımı doğal nedenlere; anız yakımı ve meraların tahribi antropojenik etmenlere; göç ise yönetimsel sosyoekonomik nedenlere örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Tayga hangi ekosistem içerisinde yer almaktadır?

Deniz ekosistemi

Karasal ekosistem

Tatlısu ekosistemi

İnsan eliyle oluşturulmuş ekosistem

Yeraltı ekosistemi

Açıklama:

Günümüzde insan eliyle oluşturulan yaşam alanları da dikkate alınarak yapılan sınıflandırmada ekosistemler; i-Deniz Ekosistemleri (Açık denizler, Kıta sahanlığı, Derin deniz tabanları ve Estuarinler); ii-Tatlısu Ekosistemleri (Lentik sular(=durgun sular), Lotik sular (akarsular), Sulak Alanlar ve özel limnik bitoplar (mağara suları); iiiKarasal Ekosistemler (Tundra (liken, yosun ve bodur çalılar), Tayga (iğne yapraklı ve kozalaklı ağaçlar), Silvea (yazın yeşil ve geniş yapraklı ılıman bölge ormanları), Hylea (tropik ve subtropik geniş yapraklı yıl boyu yeşil ormanlar), Sklerea (sert yapraklı çalılar), Bozkır (sert ve yeşil otlardan oluşmuş çayırlıklar) ve Çöl); iii- İnsan Eliyle oluşturulmuş Ekosistemler (Agroekosistemler, Dikilmiş ormanlar, Kırsal ve Kentsel Teknosistemler) şeklinde 4 ana başlık altında incelenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde ayırt edilen iklim tipinden biri değildir?

Akdeniz İklimi

Marmara İklimi

Karadeniz iklimi

Ege iklimi

Karasal İklim

Açıklama:

Ülkemizde, Karasal İklim, Akdeniz İklimi, Marmara (geçiş) İklimi ve Karadeniz iklimi olmak üzere 4 iklim tipi ayırt edilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdaki şıklardan hangisinde dünya atmosferinin katmanları yeryüzünden yukarıya doğru sırayla verilmiştir?

Stratosfer, Mezosfer, Termosfer ve Troposfer

Troposfer, Stratosfer, Mezosfer ve Termosfer

Mezosfer, Troposfer, Stratosfer ve Termosfer

Termosfer, Troposfer, Stratosfer ve Mezosfer

Stratosfer, Mezosfer, Troposfer ve Termosfer

Açıklama:

Dünya atmosferi, ortalama sıcaklığın değişimine göre, yeryüzünden yukarıya doğru Troposfer, Stratosfer, Mezosfer ve Termosfer olarak ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Güneşten yayılan farklı dalga boylarındaki tüm elektromanyetik radyasyonun tamamına ne ad verilir?

Gama Işınları

X- Işınları

Güneş Spektrumu

Ultraviyole Işık

Güneş Işığı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 84

I. Su buharı
II. Metan
III. Karbondioksit
Yukarıdakilerden hangi ya da hangileri sera etkisi yaratan en önemli gazlardandır?

I, II ve III

I ve II

II ve III

I ve III

Sadece II

Açıklama:

Sera etkisi yaratan en önemli gazlar su buharı, karbondioksit ve metandır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Üretim sektöründe enterik fermentasyon, gübreleme ve pirinç tarlalarından kaynaklı oluşan gaz hangisidir?

Metan

Oksijen

Ozon

Karbondioksit

Azot

Açıklama:

Antropojen kaynaklı metan ise üretim, 104 İklim Değişikliği, Kuraklık ve Çölleşme enerji, endüstri ve atık sektörlerinden kaynaklanmaktadır. Üretim sektöründen kaynaklanan metan gazı çoğunlukla enterik fermentasyon, gübreleme, pirinç tarlalarından kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Atmosfer tabakaları arasında en yoğun olarak troposfer ve stratosferde bulunan tabakaya ne ad verilir?

Güneş spektrumu

Sera gazı

Diazotmonooksit

Ozon

Azot fiksasyonu

Açıklama:

Ozon atmosfer tabakaları arasında en yoğun olarak troposfer ve stratosferde, iki farklı şekilde bulunur ve ozon tabakasını oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Toprak kaybına neden olan erozyon tipi hangisidir?

Su erozyonu

Hızlandırılmış erozyon

Darbe erozyonu

Tabaka erozyonu

Kanal erozyonu

Açıklama:

Hızlandırılmış erozyon ise toprak kaybına neden olan erozyon tipidir. Yanlış arazi kullanımı, yanlış tarım ve üretim tekniklerinin kullanımı, çayır ve meralık alanlarda aşırı ve erken otlatmalar hızlandırılmış erozyonun ortaya çıkmasının temel sebepleridir. Bu erozyon şeklinde toprağın taşınması ile verimli üst tabakası incelmekte ve giderek toprağın alt tabakaları da taşınmaktadır. Buna göre hızlandırılmış erozyon; insan müdahaleleri ile aşınma ve taşınmaya uygun hale gelmiş olan toprağın, su rüzgâr, yerçekimi, çığ, dalga gibi doğal etmenler ile bulunduğu bölgeden başka bir yere taşınması olayıdır. Hızlandırılmış erozyonu oluşturan güçler arasında su ve rüzgâr erozyonu, yer çekimi, buzul, dalga ve çığ erozyonu sayılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Komünite ve cansız çevrenin birlikte değerlendirilmesi ile ortaya çıkan ekolojik birime ne ad verilir?

Halofitik

Endemik

Habitat

Biyosfer

Ekosistem

Açıklama:

Komünite ve cansız çevrenin birlikte değerlendirilmesi ile ortaya çıkan ekolojik birime ekosistem denir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Yeryüzünün, karstik, kalkerli, kum veya çakıldan meydana gelmiş geçirgen yapılı katmanlarının alt tabakalarında, suyu geçirmeyen kayaçlarla veya killerle çevrili geniş alanlarda oluşan yer altı göllerine ne ad verilir?

Termofilik

Poikloterm

Akufer

Stenoterm

Komünite

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 90

Stenoterm olarak adlandırılan canlıların çevresel değişikliklerin izlemesinde, gösterge canlılar olarak kullanılmasının nedeni nedir?

Tolerans aralıklarının dar olması

Yırtıcı olmamaları

Çok hızlı çoğalmaları

Uzun ömürlü olmaları

Tolerans aralıklarının geniş olması

Açıklama:

Bazı canlılar geniş bir sıcaklık aralığında yaşayabilirken (öriterm canlılar), bazıları ise çok dar bir sıcaklık aralığında yaşar (stenoterm canlılar) ve sudaki sıcaklık değişimlerinden olumsuz yönde etkilenir. Stenoterm olarak adlandırılan canlıların tolerans aralıkları dar olduğundan, çevresel değişikliklerin izlemesinde, gösterge canlılar olarak kullanılırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Karbon Dioksit

Metan

Su buharı Azot Oksit

Diazot Monooksit

Ozon

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 92

Atmosferde karbondioksitten sonra sera etkisi oluşumuna en çok hangi gaz neden olur?

Oksijen

Metan

Azot Oksit

Su buharı

Ozon

Açıklama:

Atmosferde CO2 ’den sonra sera etkisi oluşumuna en çok katkıda bulunan diğer gaz ise CH4 (metan) gazıdır. Sanayi döneminin başlangıcından günümüze kadar çok hızlı bir şekilde arttığı, her ne kadar 1990’lı yıllarda metan gazı emisyonunda azalma olduğu öngörülse dahi, son 800.000 yıllık dönem içinde hiç görülmediği kadar yüksek bir seviyeye ulaşarak %150’lik bir artış gösterdiği rapor edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi sera gazı olan metan gazının artış nedenlerinden biri değildir?

Fosil yakıt kullanımı

Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği

Motorlarda içten yanma

Evsel ve hayvansal yakıtlar

Çöplerin gömülmesi ve depolanması

Açıklama:

Metan (CH4 ) gazının artış nedenleri aşağıdaki gibidir.
Fosil yakıt kullanımı Tarımsal faaliyetler (pirinç ve çeltik tarlaları) Madencilik faaliyetleri Çöplerin gömülmesi ve depolanması Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği Evsel ve hayvansal atıklar
C şıkkında belitilen motorlarda içten yanma seradaki azot gazının artışına sebep olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Erozyon sonucunda ortaya çıkan bir durum değildir?

Bitki örtüsünün yok olması ve buna bağlı olarak toprak kayması, taşkın gibi felaketlerin artması

Erozyon sonrası toprak taşınması nedeniyle tarımsal alanlarda daha verimli toprakların oluşması.

Doğal vejetasyon yapısı ve faunanın zarar görmesi ile ekolojik dengenin ve biyolojik işleyişin olumsuz etkilenmesi.

Verimi düşen topraklarda veya yakın bölgelerindeki insanların kırsal bölgeden kente göç etme sebebi ile ekonomik ve üretim sorunlarının oluşmasına neden olmaktadır.

Meraların yok olması ve hayvancılığın azalması

Açıklama:

Erozyon sonucunda; • Bitki örtüsünün yok olması ve buna bağlı olarak toprak kayması, taşkın gibi felaketlerin artması, • Meraların yok olması ve hayvancılığın azalması, • Erozyon ile taşınan topraklar özellikle akarsular aracılığı ile göllerin barajların sedimantasyonunu artırarak doğal ömürlerinin kısalmasına yol açması, • Doğal vejetasyon yapısı ve faunanın zarar görmesi ile ekolojik dengenin ve biyolojik işleyişin olumsuz etkilenmesi, • Verimi düşen topraklarda veya yakın bölgelerindeki insanların kırsal bölgeden kente göç etme sebebi ile ekonomik ve üretim sorunlarının oluşmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Kuraklığın antropojenik nedenlerinden biri hangisidir?

Hasat sonrası dönemde anız yakımı ile toprağın verimli üst kesiminin zarar görmesi, nemini kaybetmesi, erozyonu hızlandırması.

Su erozyonu

Rüzgar erozyonu

İklimsel değişiklikler

Kumul hareketlerine bağlı olarak oluşan toprak bozunumu.

Açıklama:

Doğal nedenler: Su, rüzgâr erozyonu ve kumul hareketleri ile toprak aşınımı, topraktaki besleyici bitki elementlerinin yüzeyden yıkanma ile uzaklaşarak toprak kalite ve veriminin düşmesi ile doğal veya insan faaliyetleri ile oluşan sıcaklık artışı (iklimsel değişiklikler) doğal nedenlerin en önemlileridir. İklimsel değişiklikler, su ve rüzgar erozyonu, kumul hareketlerine bağlı olarak oluşan toprak bozunumu, kurak ve yarı kurak bölgelerde toprağın tuzlulaşması ve yüzeyde kabuk oluşumu, fazla yağışlı olan bölgelerde ise bitki besin elementlerinin yağışla yıkanarak bitki kök derinliğinden uzaklaşmasını sağlar. Antropojenik nedenler şunlardır: • Ormanlık alanların azalması veya yok edilmesi, • Yamaç bölgelerindeki meraların aşırı kullanımı ve tahribi, gübreleme, yabancı otlarla yanlış mücadele gibi sebeplerle meralarda yoğun bir bitki örtüsünün kurulamaması, • Çok fazla sayıda kuyu ve artezyen açılarak plansız ve aşırı su kullanımı ve su kaynaklarının azalması sonucu hem hidrojeolojik yapının hem de hidrolojik döngünün olumsuz yönde etkilenmesi, • Hasat sonrası dönemde anız yakımı ile toprağın verimli üst kesiminin zarar görmesi, nemini kaybetmesi, erozyonu hızlandırması, • Polikültür ve uygun toprak işleme yöntemlerinin kullanılmaması, • Yanlış ve aşırı gübreleme ile toprak yorgunluğu ve kirliliğinin oluşturulması, aynı zamanda gübre kaynaklı atmosfere azot ve fosfor girdisinin arttırılması, • Kentleşme, turizm, sanayileşme, şehir yerleşim bölgelerini genişletme, maden işletmeciliği tesisleri gibi nedenlerle tarım ve orman alanlarının amaç dışı kullanımı, • Tarımsal alanlarda özellikle tuzlulaşma, alkalileşme ve çoraklaşmaya neden olan uygulamaların yapılması. Özellikle iyi nitelikte olmayan su ile sulama yapılması, aşırı sulama, sulama ve drenaj planlamasına uyulmaması ve en önemlisi de yanlış ve aşırı gübre kullanımı ile toprak verimliliğini düşüren tuzların birikmesinin sağlanması ve toprak yapısının asitleşmesi, • Endüstriyel veya evsel atıklar için toprağın alıcı ortam olarak kullanılarak kirletilmesi, • Yanlış işleyiş tekniklerine dayalı toprağın fiziksel bozulumunun hızlanması. Toprağın fiziksel buzulumu olarak bilinen toprak profilinin farklı derinliklerinde sıkışması sayesinde sert, strüktürsüz, masifleşmiş veya

Doğru Cevap: A

Soru 96

Ülkemizde antropojenik etmenlere bağlı olarak çoraklaşmış ve çölleşme sürecine girmiş ve hatta çöl yapısı gösteren araziye örnek olarak neresi gösterilebilir?

Eskişehir-Alpu

Konya-Karapınar

Adana-Seyhan

Antalya-Manavgat

Denizli-Pamukkale

Açıklama:

Ülkemizde antropojenik etmenlere bağlı olarak çoraklaşmış ve çölleşme sürecine girmiş ve hatta çöl yapısı gösteren arazi örneklerini Konya-Karapınar bölgesinde açıkça görmekteyiz. Bölgede yakın tarihli olarak çekilen fotoğraflarda (Şekil 4.4) bölgenin tamamen kumul yapıya dönüştüğü, büyük ve küçükbaş hayvanların dahi besin olarak tercih etmedikleri dikenli bir bitki örtüsüne sahip olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Kuraklaşma karşısında su kaynakları ve kullanımı açısından alınacak bir önlem hangisidir?

Uygun drenaj sisteminin yapılması

Meraya uygun hayvan türlerinin belirlenmesi

Kumul habitat bitki türlerinin korunması

Arazilerin doğal niteliklerine uygun kullanımı.

Akarsu yataklarında değişiklik yapılmaması.

Açıklama:

Su kaynakları kullanımı ile önlemler: Toprak suyunun korunması İnfiltrasyon miktarının arttırılması Toprak su tutma kapasitesinin arttırılması Mevcut su kaynaklarının korunması Akarsu yataklarında değişiklik yapılmaması Sulak alanların sürdürülebilirliğinin sağlanması Yer altı su kaynaklarının bilinçli kullanımı Su kirliliğinin önlenmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Kuraklaşma karşısında toprak yönetimi ve erozyon kontrolü açısından alınacak bir önlem hangisidir?

Mera kapasitesine uygun hayvan sayısının belirlenmesi

Türkiye çayır ve mera bitkileri rehberinin tamamlanması

Toprak yüzeyinde rüzgâr erozyonunu düşüren fiziksel önlemlerin alınması (kamış perdeler)

Orman kaynaklarının kullanım ve koruma dengesinin sağlanması

Sulak alanların sürdürülebilirliğinin sağlanması

Açıklama:

Toprak yönetimi ve erozyon kontrolü önlemleri: Tuzlulaşmanın önlenmesi Uygun drenaj sisteminin yapılması Yıkama tavlarının oluşturulması Toprak kirliliğinin önlenmesi Gübre yönetim planlarının oluşturulması İlaçlama kontrolünün sağlanması Erozyon kontrolü Arazilerin doğal niteliklerine uygun kullanımı Anız örtülü, ekim nöbetli tarım Doğal vejetasyon yapısının belirlenmesi ve korunması Teraslama, otlu suyolları uygulamaları Kontur ve şeritsel tarım uygulamaları Toprak yüzeyinde rüzgâr erozyonunu düşüren fiziksel önlemlerin alınması (kamış perdeler) Toprak nemliliğinin korunması Kumul habitat bitki türlerinin korunması

Doğru Cevap: C

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi atmosferdeki sera gazlarının artışına bağlı olarak Türkiye'de görülecek olumsuz etkilerden biri değildir?

Deniz ve tatlısu ekosistemlerinin CO2 depolamalarından kaynaklanan asitleşme, buna paralel olarak özellikle balıkçılık ve su ürünleri sektöründe ciddi ekonomik kayıplar

Sıcaklıktaki yükselme ile bölgedeki canlıların yaşamının olumsuz etkilenmesi,

Ekstrem hava olayları (şiddetli yapışlar, yerleşim yerlerinde sel, fırtınaların şiddet, etki ve sayısındaki artış), insan sağlığını tehdit eden unsurların artması,

Sıcaklığın artmasıyla birlikte termofilik bitkilerde görülen artış ve buna bağlı olarak toprak veriminin artması.

İklim kuşaklarındaki kaymaya paralel olarak ülkemiz daha şu andakinden sıcak ve kurak bir iklim kuşağı özelliği gösterebilmesi

Açıklama:

Atmosferdeki sera gazlarının artışına bağlı küresel ısınmanın negatif sonuçları açısından risk grubu ülkeler içinde yer alan Türkiye’de gözlemlenebilecek olası etkileri aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1. İklim kuşaklarındaki kaymaya paralel olarak ülkemiz daha şu andakinden sıcak ve kurak bir iklim kuşağı özelliği gösterebilmesi, 2. Kuraklaşmayla beraber yağış miktarında ve su kaynaklarında azalma, buna bağlı olarak da tarımsal üretimde düşüşler ve orman yangınlarında artış, toprak yapısında bozulmalar, kurak ve yarı kurak bölgelerin alan olarak genişlemesi sonucu çölleşme periyodunun hızlanması, 3. Toprak yapısında bozulmalara bağlı olarak doğal vejetasyon örtüsünde bozulma ve kaymalar, 4. Deniz ve tatlısu ekosistemlerinin CO2 depolamalarından kaynaklanan asitleşme, buna paralel olarak özellikle balıkçılık ve su ürünleri sektöründe ciddi ekonomik kayıplar, 5. Sıcaklıktaki yükselme ile bölgedeki canlıların yaşamının olumsuz etkilenmesi, 6. Ekstrem hava olayları (şiddetli yapışlar, yerleşim yerlerinde sel, fırtınaların şiddet, etki ve sayısındaki artış), insan sağlığını tehdit eden unsurların artması, 7. Gerek insan sağlığı gerekse tarımda zararlı ve hastalık taşıyan canlıların daha geniş yayılış göstermeleri ve farklı coğrafyalara taşınmaları ve salgın hastalıkların artması gibi negatif etkiler görülebilecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Dünya atmosferinde güneşten gelen zararlı ışınları ve radyasyonu engelleyen tabaka hangisidir?

Troposferik ozon

Stratosferik ozon

Mezosfer

Termosfer

Troposfer

Açıklama:

Ozonun neredeyse %90’lık kısmını oluşturan stratosferik ozondur. Stratosferik ozon, diğerinin aksine güneşten gelen zararlı radyasyonu tutması bakımından hayati önem taşır. Ozon tabakasında yine insan faaliyetleri sonucu meydana gelen yırtılmalar, zararlı güneş radyasyonunun yeryüzüne kadar ulaşmasına neden olur.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi atmosferde sera etkisi yaparak yeryüzünün sıcaklığını koruyan gazlardan değildir?

Karbonmonoksit

Metan

Azotoksit

Su buharı

Ozon

Açıklama:

Atmosferde sera etkisi yapan gazlarda karbonmonoksit yoktur.Cevap karbonmonoksit olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmaya neden olan etmenlerden birisi değildir?

Suni gübre kullanımı

Fosil yakıt kullanımı

Erozyon

Ormanlık arazilerin yok olması

Tarımsal faaliyetler

Açıklama:

Erozyon küresel ısınmaya neden olan etmenlerden birisi değil,küresel ısınma sonucunda oluşan etmenlerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Havadaki miktarı en çok değişen gaz hangisidir?

Karbondioksit

Metan

Azotoksit

Su buharı

Ozon

Açıklama:

Havadaki miktarı en çok değişen gaz su buharıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tuzlulaşma denilen olay genellikle yağış alan bölgelerde görülür.

Kuzey Atlantik Salınımı pozitif evresinde Akdeniz üzerinden Türkiye'nin yağış almasına olanak sağlar.

Ekosistemde biyotik öğeler, alanın fiziksel koşulları ile organik ve inorganik bileşenleridir.

Ekosistemde abiyotik öğeler , bir canlıdan diğerine enerji akışını sağlayan üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılardır.

Tuzlu toprakların en karakteristik özelliği beyaz tuz kabuklarıdır.

Açıklama:

A)Tuzlulaşma denilen olay genellikle yağış alan bölgelerde görülmez.
B)Kuzey Atlantik Salınımı negatif evresinde Akdeniz üzerinden Türkiye 'nin yağış almasına olanak sağlar.
C)Ekosistemde abiyotik öğeler,alanın fiziksel koşulları ile organik ve inorganik bileşenleridir.
D)Ekosistemde biyotik öğeler bir canlıdan diğerine enerji akışını sağlayan üreticiler ,tüketiciler ve ayrıştırıcılardır.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Bir türün bireylerinin oluşturduğu topluluğa ......,aynı alan içinde birden fazla populasyonun bir araya gelerek oluşturduğu topluluğa ......adı verilir.Komünite ve cansız çevrenin birlikte değerlendirilmesi ile ortaya çıkan ekolojik birime ...... denir.
Aşağıdakilerden hangisi noktalı yerlere sırasıyla gelecek ifadelerdendir?

Ekosistem-Populasyon-Komünite

Populasyon-Komünite-Ekosistem

Populasyon-Ekosistem-Komünite

Komünite-Populasyon-Ekosistem

Komünite-Ekosistem-Populasyon

Açıklama:

Bir türün bireylerinin oluşturduğu topluluğa populasyon,aynı alan içinde birden fazla populasyonun bir araya gelerek oluşturduğu topluluğa komünite adı verilir.Komünite ve cansız çevrenin birlikte değerlendirilmesiyle ortaya çıkan ekolojik birime ekosistem denir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Uzun süren bir meteorolojik kuraklığın arkasından barajlar,göller ve akarsular gibi yüzey suları ile yeraltı sularında da bir düşüş meydana gelebilir ki bu durumda enerji üretiminde ve tarımsal faaliyetlerde negatif yönde etki gösteren hangi kuraklıktır?

İklimsel kuraklık

Meteorolojik kuraklık

Tarımsal kuraklık

Hidrolojik kuraklık

Endemik kuraklık

Açıklama:

Uzun süren bir meteorolojik kuraklığın arkasından barajlar,göller ve akarsular gibi yüzey suları ile yer altı sularında da bir düşüş meydana gelebilir ki bu durum enerji üretiminde ve tarımsal faaliyetlerde negatif yönde bir etki gösteren hidrolojik kuraklıktır.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Atmosferdeki sera gazlarının artışına bağlı küresel ısınmanın negatif sonuçları açısından risk grubu ülkeler içinde yer alan Türkiye’de gözlemlenebilecek olası etkilerinden biri değildir?

İklim kuşaklarındaki kaymaya paralel olarak ülkemiz daha şu andakinden sıcak ve kurak bir iklim kuşağı özelliği gösterebilmesi

Sıcaklıktaki yükselme ile bölgedeki canlıların yaşamının olumsuz etkilenmesi

Deniz ve tatlısu ekosistemlerinin CO2 depolamalarından kaynaklanan asitleşme, buna paralel olarak özellikle balıkçılık ve su ürünleri sektöründe ciddi ekonomik kayıplar

Toprak yapısında bozulmalara bağlı olarak doğal vejetasyon örtüsünde bozulma ve kaymalar

Yağış miktarındaki artışla birlikte tarımsal alanlarda gereğinden fazla sulak alanların oluşması

Açıklama:

Yağış miktarındaki artışla birlikte tarımsal alanlarda gereğinden fazla sulak alanların oluşması, Atmosferdeki sera gazlarının artışına bağlı küresel ısınmanın negatif sonuçları açısından risk grubu ülkeler içinde yer alan Türkiye’de gözlemlenebilecek olası etkilerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi organik maddelerin ayrışma hızını arttırarak ürünler hasat edildiğinde kullanılabilir azotun ürünle birlikte ekosistemden uzaklaşmasını sağlamaktadır?

Tarlaların sürülmesi, toprağın alt üst edilmesi-karıştırılması

Tarlaların sulanması, kurak bırakılmaması

Toprağın el yerine makineler ile hasat edilmesi

Toprak altındaki zararlı mikroorganizmaların çeşitli kimyasalllarla yok edilmesi

Havadaki bazı gazların yağışla birlikte toprağa düşmesi

Açıklama:

Tarlaların sürülmesi, toprağın alt üst edilmesi-karıştırılması, organik maddelerin ayrışma hızını arttırarak ürünler hasat edildiğinde kullanılabilir azotun ürünle birlikte ekosistemden uzaklaşmasını sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Ülkemizde ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından 2012- 2017 yıllarını kapsayan, uygulama, araştırma-geliştirme, eğitim ve tanıtım, izleme ve değerlendirme konularında eylem planı uygulamaları belirlenmiş ve yapılmaktadır. Buna göre; Sera gazı etkisi yapan gazların azaltılması için aşağıdakilerden hangisinin yapılması önerilmemektedir?

Kullanılan yakıt kalitesinin yükseltilmesi

Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının azaltılması

Toplu taşıma araç kullanımının yaygınlaştırılması

Mevcut ormanlık alanların korunması

Geri dönüşüm metotlarının kullanılması,

Açıklama:

Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının azaltılması Sera gazı etkisi yapan gazların azaltılması için yapılması gereken bir şey değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Akufer

Habitat

Populasyon

Komünite

Endemik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi lif bitkileri grubuna girmektedir?

Susam

Yer fıstığı

Keten

Anason

Kimyon

Açıklama:

Organlarında bulunan liflerinden endüstride yararlanılan bitkilerdir. Kullanılma durumlarına göre de kendi aralarında bir tasnife tabi tutulmuşlardır.
Bunlar;
a. Saplarından lif elde edilen bitkiler; keten, kenevir, jüt, rami,
b. Yapraklarından lif elde edilen bitkiler; sisal kendiri,
c. Tohumlarından lif elde edilen bitki; pamuk,
d. Meyvelerinden lif elde edilen bitki; lif kabağı vd.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Toprakta yağan yağış sularının biriktirilmesi ve toprakta biriken mevcut suyu ekonomik şekilde kullanacak bitkilerin yetiştirilerek yeterli ürün alınmasını sağlayan tarım sistemine ne ad verilir?

Nemli tarım sistemi

Kuru tarım sistemi

Nadaslı tarım sistemi

Sulu tarım sistemi

Damlalı tarım sistemi

Açıklama:

Kuru tarım sistemi; yıllık düşen yağış miktarı 500 mm’den düşük veya yeterli yağış alıp da yağışın çoğunluğu bitki yetişme periyodu dışında düşen bölgelerde sulama olmadan yürütülen tarım sistemidir. Yeterli yağış düşmediği için uygulanan bu sistemde yetişme mevsiminde düşen yağış miktarı bitkinin yararlanabileceği su olarak kendini göstermektedir. Özellikle yağışın yetersiz olduğu İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgelerinde yaygın olarak uygulanan tarım sistemidir. Ülkemizde % 60’tan fazla bir alanda uygulanan bu sistemde esas olan husus toprakta yağan yağış sularının biriktirilmesi ve toprakta biriken mevcut suyu ekonomik şekilde kullanacak bitkilerin yetiştirilerek yeterli ürün almaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Toprakta tutulabilen su ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kapillar su bitkiye yarayışlı formda olan su değildir.

Toprağın yapısı inceldikçe topraktaki su tutma kapasitesi de o oranda düşmektedir.

Hiroskopik su 1/3- 15 atmosferlik bir basınçla tutulan sudur.

Kristal su bitkilere yarayışlı olmayıp, çok yüksek kuvvetle tutulan sudur.

Higroskopik su tarla kapasitesi veya faydalı su olarak da bilinmektedir.

Açıklama:

Toprakta Tutulabilen Su; toprakta tutulabilen su; kristal su, higroskopik su ve kapillar su ol- mak üzere üç durumda bulunmaktadır. Kristal ve higroskopik su bitkilere yarayışlı olmayan ve çok yüksek kuvvetle tutulan su olup bitkiye yarayışlı formda olan su değildir. Kapillar su tarla kapasitesi veya faydalı su olarak da bilinmekte olup; adezyon ve yüzey gerilim kuvvetleri ile toprak parçacıklarının arasında mevcut kapillar boşluklar içinde 1/3- 15 atmosferlik bir basınçla tutulan sudur. Toprağın yapısı veya tekstürü inceldikçe topraktaki su tutma kapasitesi de o oranda artmaktadır. Tarla kapasitesinde toprakta yeterli su mevcut olup bitkiye yararlı su ile doymuş durumdadır. Toprakta mevcut fazla suyun yerçekimi ile topraktan sızdıktan sonra toprakta bitki kök bölgesinde toprak kapillar boşluklarında tutulan su miktarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi toprakta suyun tutulmasına etki eden faktörlerden değildir?

Topraktaki faydalı su miktarı

Toprak sıcaklığı

Toprak havalanması

Toprak solüsyonunun yoğunluğu

Topraktaki minerallerin düşüklüğü

Açıklama:

Toprakta yeterince su birikmesi sağlıklı bitki gelişimi ve yeterli ürün elde etmek açısından çok önemlidir. Toprakta suyun tutulmasına şu faktörler etki etmektedir:

Topraktaki faydalı su miktarı; faydalı su toprakta iki şekilde bulunur. Sızan Su; toprağa 1/3 atmosfer ve daha az bir kuvvetle bağlı olan ve topraktan aşağıya doğru hareket ederken toprakta erimiş olan bazı mineral- leri beraberinde taşıyan sudur.
Toprak sıcaklığı; toprak sıcaklığı düştükçe veya aşırı yükseldiğinde suyun bitkiler tarafından alınması yavaşlamakta ve bitki gelişimi olumsu olarak etkilenmektedir.
Toprak havalanması; toprağın belirli oranda hava kapasitesi artarsa bitki büyümesine olumlu etki yapar.
Toprak solüsyonunun yoğunluğu; aşırı yağışlarla veya aşırı sulamayla toprakta aşırı su bulunması durumunda, toprakta mevcut mineral elementler yıkanmaktadır. Bu yıkanma sonu- cunda toprak su solüsyonunun da ozmotik basıncı düşmekte ve düşen solüsyon yoğunluğundan dolayı bitki bu suyu daha kolay alabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Toprağın kök bölgesinde belirli toprak derinliğinde bulunan nem miktarını ölçmek amacıyla kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Gravimetrik Yöntem

Tansiyometre Yöntemi

Alçı Blokları Yöntemi

Nötron Yöntemi

Gamma ışını yöntemi

Açıklama:

Alçı Blokları Yöntemi; alçı blokları yöntemi toprağın kök bölgesinde belirli toprak derinliğinde bulunan nem miktarını ölçmek amacıyla kullanılan bir alet olup elektrik rezistansı ve neme duyarlı ekipman vasıtasıyla ölçüm yapar.

Doğru Cevap: C

Soru 6

I. Ekimden sonra yavaş ve yetersiz gelişme
II. Fizyolojik kuraklık sonucunda bitkide görülen solma
III. Hastalık ve zararlılarda artış
IV. Daha zayıf çiçeklenme kabiliyeti
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tuzlu topraklarda bitki yetiştiriciliğinin olumsuz etkileri arasındadır?

I, II, III

I, II, IV

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Tuzlu topraklarda bitki yetiştiriciliği açısından birçok olumsuz etki kendini göstermekte olup, bunlar;

Ekimden sonra yavaş ve yetersiz gelişme
Normal gelişmeye göre daha kısa boy, daha küçük yaprak ve gövde
Fizyolojik kuraklık sonucunda bitkide görülen solma
Daha zayıf çiçeklenme kabiliyeti, daha az ve küçük tohumlar

Doğru Cevap: B

Soru 7

I. Orta ağır topraklarda tercih edilen sistemlerden birisidir.
II. Kök boğazı hastalıkları diğer sistemlere göre yüksektir.
III. Yapılan sulamada su kullanım randımanı diğer sistemlere göre daha fazladır.
IV. Daha çok çapa bitkileri denen mısır, pamuk, ayçiçeği vb. bitkilerin sulanmasında kullanılır.
Göllendirerek tava sulama sistemi ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız IV

I ve IV

I, II, III

II, III, IV

Açıklama:

I.Göllendirerek tava sulama sistemi: su tutma kapasitesi yüksek, çok kumlu olmayan topraklarda rahatlıkla uygulanabilecek sulama sistemidir. YANLIŞ
II. Bu sistemin diğer bir zorluğu ise kök boğazı hastalıklarının diğer sistemlere göre yüksek olmasıdır. DOĞRU
III. Yüzey akışı olmayan tava sulama sisteminde yüzey akışı meydana gelmediğinden yapılan sulamada su kullanım randımanı daha fazladır. YANLIŞ
IV. Karık boyunca suyun Karık usulü sulama sistemi daha çok çapa bitkileri denen mısır, pamuk, ayçiçeği vb. bitkilerin sulanmasında başarıyla kullanılmakta. YANLIŞ

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi karık usulü sulama sisteminde kullanılan ekipmanlardan değildir?

Kanal pulluğu

Karık açma aleti

Sedde yapma aleti

Basınç pompası

Sifonlar

Açıklama:

Karık usulü sulama sisteminin kurulması ve uygulaması esnasında kullanılan bir takım aletler mevcut olup; bu aletler; kanal açma aleti veya pulluğu, sedde yapma aleti, karık açma aleti, sifonlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

I. Geçirgenlik
II. Sulama suyundaki tuzluluk
III. Toksik olma durumu
IV. Drenaj problemi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri düşük kaliteli sulama sularının tarımsal üretimde kullanılması sonucunda ortaya çıkan sorunlar arasındadır?

I ve III

I, III, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Düşük kaliteli sulama sularının tarımsal üretimde kullanılması sonucunda toprakta bir takım sorunlar ortaya çıkabilir:
Sulama suyundaki tuzluluk; sulama suyunda bitkiye zararlı olabilecek tuz konsantrasyonunun yüksek olması durumunda bitki kök bölgesinde bitki köklerinin gelişimine olumsuz etki yapar.
Geçirgenlik; sulama suyunda veya toprakta tek değerlikli tuzların iyon olması durumunda yeterince su toprağa sızamayacağından bitki gelişimi olumsuz yönde etkilenir.
Toksik olma durumu; sulama suyunda bulunabilecek ve bitki gelişimi için toksik etki yapabilecek B, Cl ve Na gibi iyonlar sulama suyunda toksik derecede yüksek olduğu zaman bitki gelişimi için olumsuz etki yapar, gelişme geriliklerine üründe azalışa ve hatta ölüme sebep olabilir.
Diğer faktörler; sulama suyunda yüksek oranda bulunan N, pH, Ca, Bikarbonat ve Sülfat gibi tuzlar bitki gelişimi için olumsuz etki yaparlar. Yüksek dozda bulunan bu maddeler taban suyu yükseldiği durumda özellikle tana suyunun üst kısmında birikerek bitkinin gelişimine olumsuz etki yaparlar.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Sera koşullarında aşırı nemden kaynaklanan hastalıkların ortaya çıkmasını önemli oranda engelleyen sulama sistemi hangisidir?

Yağmurlama sulama sistemi

Hortumla veya süzgülü kova yöntemi ile sulama sistemi

Sisleme sulama sistemi

Damla sulama sistemi

Yüzeye uygulanan sulama sistemi

Açıklama:

Damla sulama sitemi zamanımızda suyun giderek azaldığı dünyamızda önemine gittikçe artıran bir sulama sistemi olup suyun ekonomik ve etkin kullanımı bitkiye verilme şeklinin kolaylığı bakımından çok önemli bir sistemdir. Bu sistemde su bitki kök bölgesine verildiğinde su zayiatı azalmakta sera koşullarında aşırı nemden kaynaklanan hastalıkların ortaya çıkması önemli oranda engellenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim tahıllarındandır?

Mısır

Arpa

Buğday

Yulaf

Çavdar

Açıklama:

Serin iklim tahılları denince tritikale, arpa, buğday, yulaf ve çavdar akla gelirken; sıcak iklim tahılları denince çeltik, mısır, darılar akla gelir

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yapraklarından lif elde edilen bitkilerdendir?

Keten

Sisal kendiri

Kenevir

Pamuk

Rami

Açıklama:

a. Saplarından lif elde edilen bitkiler; keten, kenevir, jüt, rami,
b. Yapraklarından lif elde edilen bitkiler; sisal kendiri,
c. Tohumlarından lif elde edilen bitki; pamuk,
d. Meyvelerinden lif elde edilen bitki; lif kabağı vd.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan doğruya yağ istihsalinde kullanılan bitkilerdendir?

Haşhaş

Pamuk

Susam

Tütün

Soya

Açıklama:

a. Doğrudan doğruya, yağ istihsalinde kullanılan bitkiler, susam, aspir, ayçiçeği, kolza, ketencik, hardal, pelemir vd.
b. Hem yağ hem de diğer maksatlarda kullanılan bitkiler haşhaş, pamuk, tütün, aspir vd.
c. Hem yağ ve hem de protein kaynağı olarak soya ve yer fıstığı vd.

Doğru Cevap: C

Soru 14

I. Bitki artıkları toprağa karıştırılarak toprağın humus ve organik maddesinin artmasına katkıda bulunulur.
II. Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.
III. Toprakta mineral madde birikimi artırılır.
IV. Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.
Yukarıdakilerden hangileri nadasa bırakmanın faydalarındandır?

II ve III

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Nadasa bırakmanın faydaları aşağıdaki gibi maddeler halinde özetlenebilir.
a. Bitki artıkları toprağa karıştırılarak toprağın humus ve organik maddesinin artmasına katkıda bulunulur.
b. Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.
c. Toprakta mineral madde birikimi artırılır.
d. Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.
e. Toprakta mevcut zararlı mikroorganizma ve zararlı miktarı azaltılır.
f. Topraktaki suyun hızla tükenmesine yol açan yabancı otlar yok edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

I. Kök gelişimi ve faaliyeti olumsuz etkilenmekte ve gittikçe azalmaktadır
II. Protoplazma ve hücre duvarları yapışkanlığının (viskozite) ve su viskozitesi artmaktadır
III. Suyun mevcut buhar basıncı azalmaktadır
Yukarıdakilerden hangilerinde toprak sıcaklığının düşmesi ile su alımı önemli ölçüde azaldığında bitkide gerçekleşen durumlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toprak sıcaklığının düşmesiyle su alımı önemli ölçüde azalmakla olup, bitkide;
a. Kök gelişimi ve faaliyeti olumsuz etkilenmekte ve gittikçe azalmakta,
b. Protoplazma ve hücre duvarları yapışkanlığının (viskozite) ve su viskozitesi artmakta,
c. Suyun mevcut buhar basıncı azalmakta,
d. Suyun topraktan bitki köklerine doğru hareketi, kök hücrelerine girişi ve bunun yanı sıra bitki kök hücre metabolizma hareketleri ve hücre zarı geçirgenlik özellikleri azalmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

I. Basit ve maliyeti düşük bir yöntemdir.
II. Toprağın içerdiği nem içeriğindeki küçük değişmeler belirlenebilir.
III. Alınan örnek sayısı artırılmak suretiyle hata payı en aza indirilir.
Yukarıdakilerden hangileri gravimetrik yöntemin faydalarındandır?

I ve III

II ve III

I ve II

Yalnız I

I, II ve III

Açıklama:

Gravimetrik yöntemin faydaları sıralanacak olursa:
a. Basit ve maliyeti düşük bir yöntemdir.
b. Toprağın içerdiği nem içeriğindeki küçük değişmeler belirlenebilir.
c. Alınan örnek sayısı artırılmak suretiyle hata payı en aza indirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tarla bitkilerinde sulama yöntemlerinin uygulanması ile elde edilebilecek yararlardan değildir?

Uzun vadede gübrelemeyle veya aşırı taban suyu sonucunda toprakta oluşan tuzların uzaklaşmasına engel olur

Bitki kök bölgesinde kök için uygun gelişme ortamı oluşturularak suyla birlikte besin elementlerinin bitki tarafından daha kolay ve yeterli miktarda alınmasını sağlar

Ilıman bölgelerde yılda birden fazla ürün alma imkânı sağlar

Yağışın yetersiz olduğu iklimlerde kurak koşullarda sulu tarıma geçişle daha fazla verim elde etmeye imkânı elde edilir

Sulu tarıma geçişle tarımsal üretimde yüksek rekolte ve daha stabil bir üretim sağlanır

Açıklama:

Tarla bitkilerinde, sulama yöntemlerinin uygulanması ile elde edilebilecek yararlar şu şekilde sıralanabilir;
a. Bitki kök bölgesinde kök için uygun gelişme ortamı oluşturularak suyla birlikte besin elementlerinin bitki tarafından daha kolay ve yeterli miktarda alınmasını sağlar. Yine toprakta ve bitkinin yeşil aksamı etrafındaki atmosfer serinletilerek uygun bir ortam oluşturulur.
b. Ilıman bölgelerde yılda birden fazla ürün alma imkânı sağlar.
c. Yağışın yetersiz olduğu iklimlerde kurak koşullarda sulu tarıma geçişle daha fazla verim elde etmeye imkânı elde edilir.
d. Uzun vadede gübrelemeyle veya aşırı taban suyu sonucunda toprakta oluşan tuzların yıkanarak uzaklaştırılmasını sağlar.
e. Sulu tarıma geçişle tarımsal üretimde yüksek rekolte ve daha stabil bir üretim sağlanır.
f. Yoğun toprak işleme baskısı sonucunda zamana bağlı olarak toprakta oluşan taban taşının kırılmasına yardımcı olunur.
g. Sulamayla gübre ve ilaç uygulamasının verilen su birlikte uygulaması mümkün olur.

Doğru Cevap: A

Soru 18

I. Toprakta bitki kök gelişme bölgesinde optimum veya buna yakın bir su ve hava oranı oluşur.
II. Toprakta mevcut yararlı mikroorganizmaların faaliyetleri artar.
III. Daha yüksek bir toprak sıcaklığı (ortalama 5-6°C daha fazla) oluşur ve bitki gelişimi için daha iyi bir ortam oluşur.
IV. Tarımsal üretim azalır.
V. Hastalık ve zararlılar artar.
Yukarıdakilerden hangileri drenaj durumu iyi olan topraklarda olan durumlardandır?

I, III ve IV

I, II ve III

III ve IV

I, II ve V

II ve V

Açıklama:

Drenaj durumu iyi olan topraklarda;
a. Toprakta bitki kök gelişme bölgesinde optimum veya buna yakın bir su ve hava oranı oluşur.
b. Toprakta mevcut yararlı mikroorganizmaların faaliyetleri artar.
c. Daha yüksek bir toprak sıcaklığı (ortalama 5-6°C daha fazla) oluşur ve bitki gelişimi için daha iyi bir ortam oluşur.
d. Tarımsal üretim artar.
e. Toprak işleme ve agronomik uygulamalar daha kolay ve etkin uygulanır.
f. Hastalık ve zararlılar azalır.
g. Arazinin tarımsal ve ekonomik değeri artar.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yüzey sulama uygulanan arazilerde yapılacak tasviyelerden elde edilecek yararlardan değildir?

Tesviye ile su zayiatlarının önüne geçilir

Kolay drenaj uygulanır

Yapılan sulamanın etkinliği artar

Toprağın tuz oranı artar

İşçilik masrafları azaltılır

Açıklama:

Yüzey sulama uygulanan arazilerde yapılacak tesviyelerden elde edilecek yararlar şunlardır.
• Tesviye ile su zayiatlarının önüne geçilir.
• Kolay drenaj uygulanır.
• Yapılan sulamanın etkinliği artar.
• Atılan tohum ve verilen gübreden daha iyi sonuç alınır.
• Tuzlanma problemi daha kolay giderilir.
• İşçilik masrafları azaltılır.
• Homojen su yayılımı olduğundan bitki gelişiminde ve hasat zamanında homojenlik görülür

Doğru Cevap: D

Soru 20

Tarla bitkilerinde ekilen bitkinin cinsine göre değişmekle birlikte eğimli, değişik çaplarda bulunan, sulama suyunun tavalara verilmesini sağlayan borulara ne ad verilmektedir?

Sedde yapma aleti

Karık açma aleti

Pulluk

Pompa

Sifon

Açıklama:

Sifonlar: Tarla bitkilerinde ekilen bitkinin cinsine göre değişmekle birlikte eğimli, değişik çaplarda bulunan, sulama suyunun tavalara verilmesini sağlayan borulardır. Metal veya plastikten yapılan sifonların çapı ve tavadaki yerleri değiştirilmek suretiyle bitkinin ihtiyacı olan ve tavaya verilen su miktarını ayarlamak mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Seçeneklerden hangisi sıcak iklim tahıllarına bir örnektir?

Darı

Buğday

Yulaf

Çavdar

Pamuk

Açıklama:

Tahıllar serin iklim tahılları ve sıcak iklim tahılları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Serin iklim tahılları denince tritikale, arpa, buğday, yulaf ve çavdar akla gelirken; sıcak iklim tahılları denince çeltik, mısır, darılar akla gelir. Tahıllar bir yıllık bitkiler olup saçak köklü, gövdeleri yuvarlak ve boğumlardan
meydana gelmiş, yaprakları dar uzun ve damarlıdır. Bazı tahıllar kışlık ve yazlık karaktere sahip olabilirler. Böyle tiplere alternatif tipler denir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Seçeneklerde verilen yağ bitkilerinden hangisi hem yağ hem de protein kaynağı olarak kullanılır?

Ayçiçeği

Aspir

Yer fıstığı

Hardal

Haşhaş

Açıklama:

Tohumlarında mevcut değişik oranlardaki yağlardan insan beslenmesinde, boyacılıkta ve diğer endüstri alanlarında kullanılmaktadır. Yağ bitkileri
üç ana gurup altında incelenebilir.
a. Doğrudan doğruya, yağ istihsalinde kullanılan bitkiler, susam, aspir, ayçiçeği, kolza, ketencik, hardal, pelemir vd.
b. Hem yağ hem de diğer maksatlarda kullanılan bitkiler haşhaş, pamuk, tütün, aspir vd.
c. Hem yağ ve hem de protein kaynağı olarak soya ve yer fıstığı vd.

Doğru Cevap: C

Soru 23

"Nemli tarım sistemi bir bölgede düzenli olarak 1250 mm’den fazla yıllık toplam yağışın düşmesi durumunda uygulanan tarım sistemidir. Bu bölgelerde toprakta bulunan su fazlalığı mevcut olup topraktaki bu fazla suyu drenajla uzaklaştırmak veya deri işlemek gerekir. Fazla su topraktaki besin maddelerini uzaklaştırır, asitliğini artırır ve toprağın teksel yapıya dönmesine neden olur. "
Yukarıda verilen durum ülkemizde en çok nerede meydana gelir?

Marmara Bölgesinde

İç Anadolu Bölgesinde

Ege Bölgesinde

Doğu Karadeniz'de

İç Ege'de

Açıklama:

Nemli tarım sistemi bir bölgede düzenli olarak 1250 mm’den fazla yıllık toplam yağışın düşmesi durumunda uygulanan tarım sistemidir. Bu bölgelerde
toprakta bulunan su fazlalığı mevcut olup topraktaki bu fazla suyu drenajla uzaklaştırmak veya deri işlemek gerekir. Fazla su topraktaki besin maddelerini uzaklaştırır, asitliğini artırır ve toprağın teksel yapıya dönmesine neden olur. Toprakta hava miktarı azalır ve toprak sıkışması artar. Ülkemizde sulama suyunun fazla verildiği bölgelerde, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bu sorun fazlaca görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Yeterli ve sağlıklı bitki kök gelişimi için toprakta bulunması gereken su ve hava oranları ne kadar olmalıdır?

%10 su ve %90 hava

%20 su ve %80 hava

%30 su ve %70 hava

%40 su ve %60 hava

%50 su ve %50 hava

Açıklama:

Toprakta yeterli ve sağlıklı bitki kök gelişimi için toprakta yaklaşık %20 su ve
%80 havanın bulunduğu ve yeterli faydalı suyunda biriktiği ortamda mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Bitkilerin büyüme dönemlerinde suya en fazla ihtiyaç duydukları dönem hangisidir?

Ekim dönemi

Fide dönemi sonrası

Tam olum ve hasat dönemi

Çiçeklenme ve olgunlaşma dönemi

Yeşil aksam dönemi sonları

Açıklama:

Bitkilerin büyüme dönemlerinde ihtiyacı olan su miktarının bilinmesi amacıyla bitki gelişimini dört farklı dönemde incelenmek mümkündür.
Fide Dönemi; bitkinin ekimden fide dönemine kadar geçen süre olan ilk döneminde bitkiler diğer dönemlere göre daha az bir su tüketimine sahiptir.
Yeşil Aksam Dönemi; en hızlı büyüme dönemi olan bu dönemde bitki örtüsü yani yeşil akşam maksimuma doğru hızla gelişir. Yani ekiliş yapılan alanın yaklaşık %80’ine bitki örtüsü ulaşır. Bitkinin su tüketimi hızla yükselerek en fazla su tüketimi bu dönemin sonunda gerçekleşir. Çiçeklenme dönemine kadar süren bu dönemde su tüketimi oldukça fazla olur.
Çiçeklenme ve Olgunlaşma Dönemi; tarla bitkilerinde çiçeklenme dönemimden
başlayarak olgunlaşmanın sonu olan tam olum dönemine kadar yani yaprakların sararmaya başladığı ve dökülmeye hazır hale geldiği dönemdir. Bu
döneme olgunlaşma dönemi denir. Maksimum su tüketimi hızlı kuru madde üretiminden dolayı yüksek düzeyde seyretmektedir. Bu dönemin sonunda su tüketimi gittikçe düşme eğilimi göstermektedir.
Tam Olum ve Hasat Dönemi; üçüncü dönemden sonra başlayan bu dönemde bitki gelişimi yavaş yavaş azaldığı ve sarararak hasat olgunluğuna geldiği
için bu dönemde su tüketimi en aza inmektedir. Bu dönemde bitkinin suya ne kadar suya ihtiyaç duyduğu bilinmeli ona göre su verilmelidir. Çoğunlukla
bitkiler bu dönemde sulama suyuna ihtiyaç duymazlar.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Seçenekelrden hangisi toprağın neminin ölçülmesinde kullanılan yöntemlerden en güvenilir olanıdır?

Kurutma yöntemi

Alçı Blokları Yöntemi

Nötron yöntemi

Gravimetrik Yöntem

Tansiyometre Yöntemi

Açıklama:

Nötron Yöntemi; bu yöntem toprak nemini ölçmede en güvenilir ve en hassas bir yöntem olup, toprak kök bölgesinde toprağa nötron yayan sistem ile çalışmaktadır. Yöntemin çalışma prensibi toprağa yayılan nötronların toprak suyunda mevcut hidrojen iyonlarınca saptırılması ve bu saptırılan nötronların dijital sayaçtan okunması esasına dayanır ve okunan bu değer özel olarak grafikler üzerinde analiz edilerek toprakta mevcut nem miktarı belirlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Seçeneklerden hangiis yağmurlama sisteminin üstünlüklerinden biridir?

Daha fazla alanın tarımda kullanılması

İlk kurulum masrafları

Fazla su buharı nedeniyle su kaybı ihtimali

Bir takım hastalıkların çıkma ihtimali

Yüksek sulama işçiliği

Açıklama:

Yağmurlama sulama sisteminin sahip olduğu birçok üstünlük mevcut olup bu avantajlar şunlardır;
a. Her şeyden önce yüzey sulama sistemlerine göre daha ekonomik, daha az ve daha etkili su kullanımı mümkün olur.
b. Erozyon sorunu olan fazla eğimli, kırık ve tesviye edilmemiş arazilerde başarıyla kullanılır.
c. Drenaj sorunu olan taban suyu yüksek arazilerde, tuz sorunu olan arazilerde taban suyunu yükseltmeden kontrollü su vererek etkin bir sulama yapmak mümkündür.
d. Sulama işçiliğinden tasarruf sağlanır.
e. Önemli ölçüde su tasarruf edildiğinden randımanlı bir sulama yapılır.
f. Bu sistemde karık ve kanal olmadığından daha fazla bir alan tarımda kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Suyun ekonomik kullanımı açısından en uygun sulama sistemi hangisidir?

Göllendirerek tava sulama sistemi

Uzun tava sulama sistemi

Karık Usulü Sulama Sistemi

Yağmurlama Sulama Sistemi

Damla sulama sistemi

Açıklama:

Damla sulama sistemi yağmurlama sulama sistemi gibi kaynağından
belirli bir basınçla alınan suyun boru sistemi vasıtasıyla bitkiye suyun verildiği sistem olmasına rağmen, yağmurlama sisteminden farkı, boruyla iletilen suyun damlatıcılar vasıtasıyla damlalar halinde düşük basınç altında düzenli bir şekilde bitkinin kök bölgesine verilmesidir. Damla sulama sistemi günümüzde dünyada günden güne hızla azalan suyun idareli kullanımına, suyun tasarruflu olarak israfa yer vermeden kullanımına izin veren bir sistem olup, tercih edilmesi ve kullanımı gittikçe artan bir sulama sistemidir. Bu sistem seralarda, meyvecilikte, sebzecilikte, kesme çiçek üretiminde, ayçiçeği, pamuk, mısır vs. endüstri bit kileri, tahıllar vs. gibi tahılların üretiminde son yıllarda tercih edilerek kullanılmaktadır. Bu sistemin ön büyük özelliklerinde birisi suyun kıt olduğu durumlarda daha az su ile bitki kök bölgesinin devamlı ıslak bırakılarak bitkinin su stresine maruz kalmaması, arazinin eğimli olduğu yerlerde tesviyeye ihtiyaç duyulmadan etkin sulama yapılabilmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Seçeneklerde verilenlerden hangisi normalde bitki için faydalı iken, aşırı dozda verildiğinde zararlı olabilmektedir?

Demir

Kalsiyum

Azot

Sülfat

Bikarbonat

Açıklama:

Sulama suyunda yüksek oranda bulunan N, pH, Ca, Bikarbonat ve Sülfat gibi tuzlar bitki gelişimi için olumsuz etki yaparlar. Yüksek dozda bulunan bu maddeler taban suyu yükseldiği durumda özellikle tana suyunun üst kısmında birikerek bitkinin gelişimine olumsuz etki yaparlar. Azot normalde bitki için
hayati öneme sahip olup pasif difüzyonla alınmakla beraber Nitrat veya amonyum formunda alınır. Toprak suyunda yüksek miktardaki azot, eğer 30mg/lt den fazla ise bitkilerin veriminde azalma, ürün kalitesinde düşme aşırı vejetatif büyüme, bitki dokusunda gevşeklik görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Seralarda kullanılan sulama sistemleri arasında en fazla işgücü gerektireni seçeneklerden hangisidir?

Yüzeye Uygulanan Sulama Sistemleri

Hortumla veya Süzgülü Kova Yöntemi ile Sulama Sistemi

Yağmurlama Sulama Sistemi

Damla Sulama Sistemi

Sisleme Sulama Yöntemi

Açıklama:

Hortumla veya Süzgülü Kova Yöntemi ile Sulama Sistemi
Bu sistem özellikle küçük işletmelerde küçük kapasiteli seralarda, fide yetiştirme uygulamalarında basit bir şekilde yapılmakta olup uzun zaman alan ve emek yoğun bir sulama sistemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim tahıllarından biridir?

Arpa

Mısır

Buğday

Yulaf

Çavdar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 32

Nemli tarım sisteminin uygulandığı bölgelerde düzenli yıllık toplam yağış miktarı ne kadardır?

500 mm’nin altında

550-750 mm arasında

750-1000 mm arasında

1000-1250 mm arasında

1250 mm’den fazla

Açıklama:

Nemli tarım sistemi bir bölgede düzenli olarak 1250 mm’den fazla yıllık toplam yağışın düşmesi durumunda uygulanan tarım sistemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Bitki yetiştirmede bitki yüzeyi ve toprak yüzeyinden oluşan toplam su kaybına ne ad verilir?

Evapotranspirasyon

Kohezyon

Transpirasyon

Evaporasyon

Respirasyon

Açıklama:

Bitki yetiştirmede topraktan meydana gelen su kaybına buharlaşma veya evaporasyon; bitki yüzeyinden meydana gelen su kaybına ise terleme veya transpirasyon; bitki yüzeyi ve toprak yüzeyinden oluşan toplam su kaybına bitki su tüketimi veya evapotranspirasyon denir ve mm/gün olarak ET harfleri ile gösterilir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Bitkiler aldıkları suyun yüzde kaçını terlemede kullanırlar?

% 44

% 58

% 74

% 86

% 98

Açıklama:

Bitkiler aldıkları suyun yaklaşık %98’ini terlemede, %2’sini de kuru madde üretiminde kullanırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi tarla bitkileri için yapılan sulamanın amaçlarından biri değildir?

Bitki için gerekli suyu zamanında vermek

Besin maddelerini bitkinin alabileceği formda hazır tutmak

Erozyonunun bitkiler üzerindeki etkilerini azaltmak

Bitki gelişimi için gerekli nemi sağlamak

Toprakta oluşan tuzu yıkayarak çözelti haline getirmek

Açıklama:

Tarla bitkilerinde yapılan sulamanın esas olarak üç amacı vardır;

Bitkinin ihtiyacı olan suyu zamanında ve yeteri miktarda uygun bir yöntemle ekonomik olarak vermek.
Bitkinin gelişmesi için gerekli nem ve besin maddelerini toprakta bitkinin alabileceği formda hazır tutmak.
Toprakta oluşan tuzu yıkayarak çözelti haline getirmek.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Bitkiler için en yarayışlı sular hangisidir?

Göl suları

Yağış suları

Nehir suları

Kuyu suları

Artezyen suları

Açıklama:

Yağış suları bitkilere en yarayışlı sular olup, bünyelerinde bitki için zararlı tuz barındırmamaktadır. Düşen yağmur ve kar sularının nehir veya gölde birikmesiyle oluşan sular biriktiği toprakların yapısına bağlı olarak bünyelerinde değişik türde ve miktarda erimiş bitkiler için zararlı mineraller ve bunların tuzları bulunabilir Bu yüzden bu sular uzun süre beklediğinden dolayı içeriğinde yeterince oksijen bulunmaz. Eğer bu sular bünyelerinde zararlı maddeler barındırmasa havasız olduklarından havalandırılarak sulamada kullanılabilir. Bir yüzeye çarptırmak suretiyle havasız olan bu sulama suları havalandırarak bir havuzda toplanır ve sonra sulamada kullanabilir.
Yeraltından çıkarılan sular genelde kuyulardan veya artezyen şeklinde yeraltından çıkarılan sulardan meydana gelir. Bu sular önce bitkilere zararlı mineral veya bunların tuzları yönünden analiz edilmelidir. Daha sonra bu suları çıkardıktan sonra havalandırmak amacıyla sulamadan önce bir yüzeye çarptırarak bir havuzda dinlendirmek gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğrudur?

Drenajı iyi olan topraklarda toprak sıcaklığı düşer.

Tuzlu topraklarda bitkiler önce hızlı bir gelişim gösterir, sonrasında gelişme durur.

Paralel drenaj sistemi yüzeye uygulanan bir drenaj sistemidir.

Yağışlar, yüzey akışları ve fazla sulama gibi sebepler taban suyu sorununu yaratmaktadır.

Sulanan alanda sivrisinek ve benzeri küçük canlının ortaya çıkması tuzluluk göstergesidir.

Açıklama:

Taban suyu çeşitli yollarla oluşabilmektedir. Bunlar, yağışlar, yüzey akışları, fazla sulama, çeşitli kaynaklardan toprağın alt tabakalarına inen sulardır. 148
Drenaj durumu iyi olan topraklarda, daha yüksek bir toprak sıcaklığı (ortalama 5-6°C daha fazla) oluşur ve bitki gelişimi için daha iyi bir ortam oluşur.
Sulu Tarım Alanlarında Drenaj Yapmayı Gerektiren Belirtiler
Sulama uygulanan tarım alanlarında drenajı zorunlu hale getiren durumlar ve belirtiler şunlardır;

Sulanan alanda çukur bölgelerde su birikimi ve bu sularda sivrisinek gibi birçok küçük canlının görülmesi
Sulama yapılan alanlarda yüzeylerde tuz birikimi, suyu seven bitki populasyonunun artması
Toprağa suyun infiltrasyonunda önemli ölçüde azalma
Toprak işlemede gecikme ve zorlanma
Yetişen bitkilerde kök çürüklüğüne bağlı olarak bitki gelişiminde ve buna bağlı olarak verimde ve kalitede düşme

Kapalı drenaj sulama sistemleri beş grup altında incelenir. Bunlar;

Doğal drenaj sistemi
Önleyici drenaj sistemi
Paralel drenaj sistemi
Kuyu drenaj sistemi
Mol drenaj sistemi

Tuzlu topraklarda bitki yetiştiriciliği açısından birçok olumsuz etki kendini göstermekte olup, bunlar;

Ekimden sonra yavaş ve yetersiz gelişme
Normal gelişmeye göre daha kısa boy, daha küçük yaprak ve gövde
Fizyolojik kuraklık sonucunda bitkide görülen solma
Daha zayıf çiçeklenme kabiliyeti, daha az ve küçük tohumlar.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Arazi tesviyesi nedir?

Arazide yapılan düzleştirme işlemidir.

Arazideki fazla suyun uzaklaştırılması işlemidir.

Taban suyu azaltma yöntemlerinden biridir.

Yabancı otlarla mücadele yöntemlerinden biridir.

Tarla bitkilerinin hasatında kullanılan bir yöntemdir.

Açıklama:

Ülkemizde sulu tarım alanlarında uygulanan en geniş sulama sistemi olan yüzey sulama sistemlerinde etkin bir sulama yapmak için muhakkak suretle tarım arazisinin belli bir eğime sahip, düz veya düze yakın bir yapıda olması gerekir ki bu yapılan düzleştirme işlemine tesviye denir. Dolayısıyla tarım arazilerinde daha iyi kaliteli ürün elde etmek amacıyla muhakkak arazi tesviye edilmelidir. Arazi tesviyesinde amaç uygulanan yüzey sulama suyunun sulama yapılan tarlanın her tarafına eşit yayılması, meyilli kısımların düzleştirilmesi ve bunu yaparken de toprağın verimliliğinin bozulmaması esastır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Karık usulü sulamada karık genişliği ve yüksekliği ne kadar olmalıdır?

Genişlik:15-20 cm; Yükseklik: 10-25 cm

Genişlik:20-40 cm; Yükseklik: 15-30 cm

Genişlik:30-50 cm; Yükseklik: 15-40 cm

Genişlik:40-60 cm; Yükseklik: 30-55 cm

Genişlik:50-70 cm; Yükseklik: 30-45 cm

Açıklama:

Toprağın bünyesine, ekilen bitkinin cinsine, bitkilerin ekildiği sıraların mesafesine ve sahip olunan makine parkına bağlı olarak değişmekle birlikte, yapılacak karık genişliği 30-50 santimetre, karık yüksekliği 15-40 santimetre arasında oluşturulmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi seralarda bitkilere fazla su verilmesi sonucu oluşabilecek problemlerden biridir?

Gelişme gerilikleri

Erken olgunlaşma

Yaprak oluşumunda küçülmeler

Erken meyve dökümü

Bitki dokusunda gevşeklik

Açıklama:

Sera koşulları altında ortalama olarak bir bitkinin yetişme mevsimi boyunca ihtiyacı olan suyun 1,5- 2 m3 olduğu düşünülecek olursa düzenli bir üretim için oldukça fazla su ihtiyacının olduğu aşikârdır. Bitkiyi gereğinden az veya fazla sulamak kontrollü koşullar altında ya eksikliğinden dolayı veya fazlalığından dolayı istenmeyen gelişme durumları ile karşı karşıya bırakmaktadır. Dolayısıyla bitkilerin ihtiyaç olduğu anda yeteri kadar suyu vermek sera koşullarında sulamanın olmazsa olmazıdır. Bitkilere yetersiz su verilmesi durumunda gelişme gerilikleri, erken olgunlaşma, yaprak veya meyve oluşumunda küçülmeler, erken meyve dökümü gibi arazlar görülebileceği gibi fazla su verilmesi durumunda bitki dokusunda gevşeklik, olum süresinde gecikme, gevşek meyve oluşumu, hastalık ve zararlılara hassasiyet gibi birçok problem görülebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Ülkemizde bitkisel üretim yapılan alanların ne kadarı her yıl nadasa bırakılmaktadır?

%10

%15

%20

%25

Açıklama:

Yaklaşık 78 milyon hektar toprak varlığına sahip olan ülkemizin mevcut arazisinin yaklaşık % 38’sini tarım yapılan alanlar, yaklaşık % 30’unu çayır ve meralar, yaklaşık % 23’ünü ormanlar ve % 9’unu ise diğer alanlar oluşturmaktadır. Bitkisel üretim yapılan alanların yaklaşık % 65’inde tarla tarımı yapılmakta, %20’sini nadasa bırakılan alanlar oluşturmakta, %5’ini sebze üretim alanları, %10’u ise meyve yetiştirilen alanlar olarak değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Seçeneklerden hangisi baklagil yem bitkilerine bir örnektir?

Burçak

Yabani arpa

Yumak

Ayrık

Brom

Açıklama:

Baklagil ve Buğdaygil Yem Bitkileri gerek tabii olarak otlatılarak gerek biçilip kurutularak veya silaj yapılarak hayvanlara yedirilen bitkilerdir. Yem bitkileri, buğdaygil yem bitkileri ve baklagil yem bitkileri olarak iki alt gruba ayrılırlar. Belli başlı baklagil yem bitkilerine; yonca, korunga, üçgül, fiğ, yem bezelyesi, burçak ve belli başlı buğdaygil yem bitkileri, ayrık türleri, yumak otları, domuz ayrığı, brom otları, İngiliz, İtalyan çimleri, yabani Kanada arpası, çayır salkım otu örnek verilebilir. Baklagil yem bitkileri genellikle kazık şeklinde ve derine inen köklere, buğdaygil yem bitkileri ise daha ziyade saçak köklü olup, bilhassa erozyon bakımından önemesahiptirler. Her iki grubun diğer organları ise baklagil ve buğdaygillerin familya özelliklerini taşırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Seçeneklerden hangisi toprağı nadasa bırakmanın faydalarından biridir?

Toprağın mera olarak kullanılması sağlanmış olur.

Toprağın erozyona uğraması önlenmiş olur.

Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.

Toprağın kıraçlaşması önlenmiş olur.

Toprağın ph değeri artırılır.

Açıklama:

Kurak veya yarı kurak bölgelerde düşen yağışlar her yıl için yeterli ürün elde etmeye yetersiz geliyorsa toprak nadasa bırakılır. Nadasın faydalı
olabilmesi için boş bırakılmasından önce toprak muhakkak suretle sürülmelidir. Nadasa bırakmanın faydaları aşağıdaki gibi maddeler halinde özetlenebilir.
a. Bitki artıkları toprağa karıştırılarak toprağın humus ve organik maddesinin artmasına katkıda bulunulur.
b. Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.
c. Toprakta mineral madde birikimi artırılır.
d. Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.
e. Toprakta mevcut zararlı mikroorganizma ve zararlı miktarı azaltılır.
f. Topraktaki suyun hızla tükenmesine yol açan yabancı otlar yok edilir.
g. Topraktaki suyun hızla kaybına yol açan kılcal botular kırılır.
h. Torağın daha gözenekli bir yapıla bulunmasına katkı sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Nemli tarım sistemi ülkemizde nerelerde görülür?

Doğu Karadeniz

Batı Karadeniz

Ege

Marmara

Akdeniz

Açıklama:

Nemli tarım sistemi bir bölgede düzenli olarak 1250 mm’den fazla yıllık toplam yağışın düşmesi
durumunda uygulanan tarım sistemidir. Bu bölgelerde toprakta bulunan su fazlalığı mevcut olup
topraktaki bu fazla suyu drenajla uzaklaştırmak veya deri işlemek gerekir. Fazla su topraktaki besin
maddelerini uzaklaştırır, asitliğini artırır ve toprağı teksel yapıya dönmesine neden olur. Toprakta hava
miktarı azalır ve toprak sıkışması artar. Ülkemizde sulama suyunun fazla verildiği bölgelerde, Doğu
Karadeniz Bölgesi’nde bu sorun fazlaca görülür.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Seçeneklerden hangisi toprağın neminin ölçülmesinde kullanılan yöntemlerden biri olan Gravimetrik sistemin faydalarından biridir?

Bazı organik maddelerin bozulması nedeniyle ağırlık kaybı meydana gelebilir.

Bazı toprak örneklerinin içerdiği nemden dolayı kesin sonuç alınamayabilir.

Su kütlesi ve kuru hacim ağırlığını doğru olarak ölçmede zorluk çekilebilir.

Sonucu almak için 24-48 saat beklemek gerekir.

Toprağın içerdiği nem içeriğindeki küçük değişmeler belirlenebilir.

Açıklama:

Gravimetrik yöntemin faydaları:
a. Basit ve maliyeti düşük bir yöntemdir.
b. Toprağın içerdiği nem içeriğindeki küçük değişmeler belirlenebilir.
c. Alınan örnek sayısı artırılmak suretiyle hata payı en aza indirilir.
Diğer taraftan gravimetrik yöntemin uygulamasında bazı zorluklar bulunmaktadır. Bu zorluklar kısaca şunlardır;
a. Zaman israfı vardır ve sonucu almak için 24-48 saat beklemek gerekir.
b. Su kütlesi ve kuru hacim ağırlığını doğru olarak ölçmede zorluk çekilebilir.
c. Bazı toprak örneklerinin içerdiği nem 105°C bile hala uzaklaştırılamamasından
dolayı kesin sonuç alınamayabilir.
d. Bazı organik maddeler 105°C bozulabilir ve miktarı azalabilir. Bu durum da topraktaki ağırlık kaybının değerlendirilmesinde sıkıntı yaratabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Bitkiler için en yararlı su türü seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Artezyen suları

Nehir suları

Göl suları

Yeraltı suları

Yağış suları

Açıklama:

Yağışlarla düşen yağış suları yağmur veya kar sularını kapsamaktadır. Yağmurlarla düşen yağış suları bitkiler için en yararlı sular olup ya doğrudan toprağa işleyerek bitki kök bölgesinde birikmekte veya göl veya nehir sularına karışmaktadır. Kar suları da eriyerek baharda ya toprağa sızmakta
veya göl ve nehirlere karışmaktadır. Düşen yağışların bitkilere yararlılığı düşen yağış miktarına bağlı olduğu gibi bitkinin büyüme döneminde düşmesi de önemlidir. Diğer taraftan yağış suları bitkilere en yarayışlı sular olup, bünyelerinde bitki için zararlı tuz barındırmamaktadır. Düşen yağmur ve kar sularının nehir veya gölde birikmesiyle oluşan sular biriktiği toprakların yapısına bağlı olarak bünyelerinde değişik türde ve miktarda erimiş bitkiler için zararlı mineraller ve bunların tuzları bulunabilir Bu yüzden bu sular uzun süre beklediğinden dolayı içeriğinde yeterince oksijen bulunmaz. Eğer bu sular bünyelerinde zararlı maddeler barındırmasa havasız olduklarından havalandırılarak sulamada kullanılabilir. Bir yüzeye çarptırmak suretiyle havasız olan bu sulama suları havalandırarak bir havuzda toplanır ve sonra sulamada kullanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Seçeneklerden hangisi topraktaki tuz oranının artması sonucu ortaya çıkabilecek sorunlardan birisidir?

Filizlenmede yüksek fire

Küçük taneli tohumlar

Aşırı hızlı çimlenme

Gereğinden fazla yaprak

Çok sayıda kısır çiçek

Açıklama:

Toprakta tuz oranı yüksek ise, toprağın ozmotik potansiyeli artmakta, bitki sağlığı açısından ve bitki kök gelişimi açısından zararlı olmaktadır. Bu durumda bitki gelişiminde gerilikler oluşmakta ve oluşan bu duruma fizyolojik kuraklık denmektedir. Tuzlu topraklarda bitki yetiştiriciliği açısından birçok olumsuz etki kendini göstermekte olup, bunlar;
• Ekimden sonra yavaş ve yetersiz gelişme
• Normal gelişmeye göre daha kısa boy, daha küçük yaprak ve gövde
• Fizyolojik kuraklık sonucunda bitkide görülen solma
• Daha zayıf çiçeklenme kabiliyeti, daha az ve küçük tohumlar

Doğru Cevap: B

Soru 48

Yağışın önemi düşünüldüğünde yüksek yağış alan yerlerde toprakta ideal tesviye eğimi ne olmalıdır?

%1'den az

Açıklama:

Tarımsal üretim desenini belirleyen en önemli faktörlerden biri yağış olup bitkisel üretim deseni genelde yağışa göre şekillenmektedir. Yüksek yağış alan yerlerde ekim yapılan arazi eğiminin % 1 den düşük olması erozyonu önlenmesi açısından
önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Çiftçi Mehmet bey arazisinde yem bitkileri yetiştirmektedir. Arazisini düzenli olarak sulamakta ve gereken bütün bakımlarını yapmaktadır. Ancak, son zamanlarda Mehmet bey tarlasındaki bitkilerinde yoğun bir şekilde kök boğazı hastalıkları olduğunu gözlemlemiştir. Bitkilerde meydana gelen bu hastalığın en önemli nedeni seçeneklerden hangisi olabilir?

Toprağın killi olması

Çok fazla gübre kullanmış olması

Göllendirerek tava sulama sistemi ile sulama yapması

Toprağı yeterince havalandırmamış olması

Yanlış pestisit (zararlı ilacı) kullanımı

Açıklama:

Göllendirerek tava sulama sistemi tahıllar, endüstri bitkileri, çayır, mera ve
yem bitkileri gibi birçok tarla bitkilerinin sulanmasında, yine birçok meyve ağacının sulanmasında başarıyla kullanılmaktadır. Bu sistemin bir dezavantajı, infiltrasyon oranı yüksek olan hafif bünyeli kumlu topraklarda ve infiltrasyon oranı daha düşük olan killi ağır bünyeli topraklarda uygulanabilirliğinin az olmasıdır. Bu sistemde sedde oluşturulmak suretiyle ve yapılan tarımın amacı
ve bitki çeşidine bağlı olarak değişik büyüklüklerde tavalar oluşturulur. Seddeler tek yıllık bitkiler için bir yıllık sürede yapılan tüm sulama mevsimi boyunca kullanılabileceği gibi; çok yıllık bitkiler için birkaç yıl boyunca bozulmadan kullanılabilirler. Bu sistemin diğer bir zorluğu ise kök boğazı hastalıklarının diğer sistemlere göre yüksek olmasıdır. Tarla bitkileri yetiştiriciliğinde bu sistemle sulu tarım uygulanacaksa tavaların yeterli büyüklükte, gerekiyorsa tesviye görmüş düz olması gerekir ve şekil olarak dikdörtgen veya kare şeklinde olmalı ve etrafı seddeyle çevrilmelidir. Seddenin asıl görevi belirli yükseklikte ve bitkinin ihtiyacını karşılayacak miktardaki suyun başka yere gitmesine izin verilmeden tavada tutulması olup, seddeler genelde 20-40 cm yükseklikte border disklerle oluşturulur.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Kerim bey sulama sonrasında bahçesindeki bitkilerin mineral beslenmesinde dengesizlik ve toksisite gözlemlemiş, hatta yaptığı bazı analizler sonucunda da bazı minerallerin bitki tarafından alınamadığını gözlemlemiştir. Kerim beyin karşılaştığı bu sorunun nedeni seçeneklerden hangiis olabilir?

Sulama suyunda yüksek oranda nitrit olması

Sulama suyunda yüksek oranda pH olması

Sulama suyunda yüksek oranda kalsiyum olması

Sulama suyunda yüksek oranda sülfat olması

Sulama suyunda yüksek oranda bikarbonat olması

Açıklama:

Nitrit şeklindeki azotun yüksek olması da bitki için olumsuz etki yapmakta,
eğer yer altı sularında nitrit oranı yüksek ise bitkilerin yanı sıra insanlar içinde kansorejenik etki yapabilmektedir. pH’nın sulama suyunda yüksek olması durumunda bitkilerin mineral beslenmesinde dengesizlik ve toksisite görülür. Yine sulama suyundaki yüksek pH bitki kök gelişiminde olumsuz gelişmelere, bazı minerallerin bitki tarafından alınmasında düşüşlere sebep olabilir. Kalsiyum, Bikarbonat ve Sülfat gibi tuzları yüksek konsantrasyonlarda bünyesinde tutan sulama suları ile yapılan sulamada, özellikle yağmurlama sulamada bitkilerde yaprak ve meyvelerde leke oluşumu ve buna bağlı yapı bozuklukları görülebilir. Bunun yanı sıra toprak suyunda bulunan Mg ve Fe, Mn, Mo ve Zn gibi iz elementleri normalin üzerinde sulama suyunda bulunması durumunda bitki için toksik etki yaparlar. Gelişme geriliklerine ve ürünün miktar ve kalitesine olumsuz etki yapalar.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim tahıllarına örnek olarak gösterilebilir?

Çeltik

Arpa

Buğday

Yulaf

Çavdar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Ülkemizde en fazla ekim alanı ve üretimi olan tarla bitkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Yemeklik tane baklagiller

Tahıllar

Baklagil ve buğdaygil yem bitkileri

Endüstri bitkileri

Yağ bitkileri

Açıklama:

Tahıllar ülkemizde en fazla ekim alanı ve üretimi olan tarla bitkileri olup, tahıllar içerisinde serin iklim tahıllarından
buğdayın en fazla üretimi ve ekimi yapılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Bir bölgede düzenli olarak 1250 mm'den fazla yıllık toplam yağışın düşmesi durumunda uygulanan tarım sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kuru tarım sistemi

Sulu tarım sistemi

Nemli tarım sistemi

İdeal tarım sistemi

İyi tarım sistemi

Açıklama:

Nemli tarım sistemi, bir bölgede düzenli olarak 1250 mm’den fazla yıllık toplam yağışın düşmesi durumunda uygulanan tarım sistemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Bitkilerin büyüme dönemlerinde ihtiyacı olan su miktarının bilinmesi amacıyla bitki gelişimini dört farklı dönemde incelemek mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri değildir?

Fide dönemi

Gelişme dönemi

Yeşil aksam dönemi

Çiçeklenme ve olgunlaşma dönemi

Tam olum ve hasat dönemi

Açıklama:

Bitkilerin büyüme dönemlerinde ihtiyacı olan su miktarının bilinmesi amacıyla bitki gelişimini dört farklı dönemde incelemek mümkündür. Bu dönemler;
Fide dönemi
Yeşil aksam dönemi
Çiçeklenme ve olgunlaşma dönemi
Tam olum ve hasat dönemi

Doğru Cevap: B

Soru 55

Doğrudan toprak nemini ölçme yöntemi olan ve aynı zamanda en çok kullanılan toprak nemi ölçme yöntemi olan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Gravimetrik yöntem

Tansiyometre yöntemi

Alçı blokları yöntemi

Nötron yöntemi

Kapasite yöntemi

Açıklama:

Toprak neminin ölçülmesinde birçok yöntem kullanılmakla birlikte bunlardan bazıları doğrudan, bazıları ise dolaylı ölçüm yöntemleridir. Gravimetrik yöntem; doğrudan toprak nemini ölçme yöntemi olup en çok kullanılan yöntemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi sulama uygulanan tarım alanlarında drenajı zorunlu hale getiren durumlar ve belirtilerden biri değildir?

Sulanan alanda çukur bölgelerde su birikimi ve bu sularda sivrisinek gibi birçok küçük canlının görülmesi

Sulama yapılan alanlarda yüzeylerde tuz birikimi, suyu seven bitki populasyonunun artması

Toprağa suyun infiltrasyonunda önemli ölçüde azalma

Toprak işlemede gecikme ve zorlanma

Fizyolojik kuraklık sonucunda bitkide görülen solma

Açıklama:

Sulama uygulanan tarım alanlarında drenajı zorunlu hale getiren durumlar ve belirtiler şunlardır;
a. Sulanan alanda çukur bölgelerde su birikimi ve bu sularda sivrisinek gibi birçok küçük canlının görülmesi
b. Sulama yapılan alanlarda yüzeylerde tuz birikimi, suyu seven bitki populasyonunun artması
c. Toprağa suyun infiltrasyonunda önemli ölçüde azalma
d. Toprak işlemede gecikme ve zorlanma
e. Yetişen bitkilerde kök çürüklüğüne bağlı olarak bitki gelişiminde ve buna bağlı olarak verimde ve kalitede düşme

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kapalı drenaj sulama sistemlerinden biri değildir?

Doğal drenaj sistemi

Önleyici drenaj sistemi

Paralel drenaj sistemi

Yapay drenaj sistemi

Mol drenaj sistemi

Açıklama:

Kapalı drenaj sulama sistemleri beş grup altında incelenir. Bunlar;
a. Doğal drenaj sistemi
b. Önleyici drenaj sistemi
c. Paralel drenaj sistemi
d. Kuyu drenaj sistemi
e. Mol drenaj sistemi

Doğru Cevap: D

Soru 58

Toprakta bitki kökleri için en uygun gelişme bölgesi organik maddece zengin olan 0-50 cm derinliğindeki bölgedir. Bu bölge derinliğinin az olduğu topraklara ne ad verilir?

Toprak çökmesi

Sedde

Yüzlek toprak

İdeal toprak

İyi toprak

Açıklama:

Toprakta bitki kökleri için en uygun gelişme bölgesi organik maddece zengin olan 0-50 cm derinliğindeki bölgedir. Bu bölge derinliğinin az olduğu topraklara yüzlek toprak denir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Göllendirerek tava ve uzun tava sisteminde suyu tavada tutmak amacıyla tarla kenarlarına topraktan yapılan yükselti aşağıdakilerden hangisidir?

Karık

Parsel

Su kesme

Sifon

Sedde

Açıklama:

Göllendirerek tava ve uzun tava sisteminde suyu tavada tutmak amacıyla tarla kenarlarına topraktan yapılan yükseltiye
sedde denir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi karık usulü sulama sisteminde kullanılan ekipmanlardan birisidir?

Basınç pompası

Sulama suyu kaynağı

Sulama başlıkları

Sifonlar

Damlatıcılar

Açıklama:

Karık usulü sulama sisteminin kurulması ve uygulaması esnasında kullanılan bir takım aletler mevcut olup; bu aletler; kanal açma aleti veya pulluğu, sedde yapma aleti, karık açma aleti, sifonlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Bir yıllık bitkiler olan saçak köklü, gövdeleri yuvarlak ve boğumlardan meydana gelmiş, yaprakları dar uzun ve damarlı olan tarla bitkilerine ne ad verilir?

Baklagiller

Endüstri Bitkileri

Tahıllar

Yağ bitkileri

Yem Bitkileri

Açıklama:

Tahıllar bir yıllık bitkiler olup saçak köklü, gövdeleri yuvarlak ve boğumlardan meydana gelmiş, yaprakları dar uzun ve damarlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Ülkemizde İç Anadolu Bölgesi'nde buğday ve arpanın geniş olarak yetiştirilebiliyor olmasının en temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Ekonomik yönden karlı olması

İklimin elverişliliği

Coğrafi koşulların uygunluğu

Arazilerin verimliliği

Bölgede temel ihtiyaç unsurlarından olmaları

Açıklama:

İç Anadolu Bölgesinde iklim koşullarına en uygun olarak buğday ve arpa geniş olarak yetiştirilebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Yıllık düşen yağış miktarının 500 mm'den düşük veya yeterli yağış alıp da yağışın çoğunluğu bitki yetişme periyodu dışında düşen bölgelerde yürütülen tarım sistemine ne ad verilir?

Sulu tarım sistemi

Seracılık

Nemli tarım sistemi

Yapay sulama sistemi

Kuru tarım sistemi

Açıklama:

Yıllık düşen yağış miktarının 500 mm'den düşük veya yeterli yağış alıp da yağışın çoğunluğu bitki yetişme periyodu dışında düşen bölgelerde sulama olmadan yürütülen tarım sistemi kuru tarım sistemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Suyun bitkinin kök bölgesine verilerek su zaiyatının azaltıldığı ve aşırı nemden kaynaklanan hastalıkların önemli ölçüde engellendiği, başlangıç yatırımlarının biraz maliyetli olmasına rağmen etkin bir sulama meydana getirmesi ve büyük oranda su tasarrufu sağlaması ile uzun vadede karlı bir sistem olan sulama sistemi hangisidir?

Damla Sulama Sistemi

Sisleme Sulama Sistemi

Hortumla veya Süzgülü Kova Yöntemi İle Sulama Sistemi

Yağmurlama Sulama Sistemi

Yüzeye Uygulanan Sulama Sistemi

Açıklama:

Damla Sulama Sistemi; suyun bitkinin kök bölgesine verilerek su zaiyatının azaltıldığı ve aşırı nemden kaynaklanan hastalıkların önemli ölçüde engellendiği, başlangıç yatırımlarının biraz maliyetli olmasına rağmen etkin bir sulama meydana getirmesi ve büyük oranda su tasarrufu sağlaması ile uzun vadede karlı bir sistem olan sulama sistemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi sulama suyunda veya toprağın yapısında bulunduğunda bitkinin gelişimine olumsuz etki eden faktörlerden birisi değildir?

Yüksek tuzluluk

Yüksek pH değeri

Mg, Fe, Mn, Mo, Zn gibi iyonlar

Yüksek düzeyde B, Cl, Na iyonları

2 veya 3 değerlikli katyonlar

Açıklama:

Sulama suyunda bulunan 2 veya 3 değerlikli katyonlar toprağın su geçirgenliğine olumlu etki yaparak, bitkinin gelişimine katkıda bulunurlar.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Damla sulama sistemi neden su kaynaklarının idareli kullanımına en iyi cevap veren sistem olarak adlandırılmaktadır?

Uzun vadede kar getiren bir sistem olması

Sistemde kullanılacak suyun temizliğinin önemli olması

Bitkiye suyun gerektiği kadar verilmesi

Bitkinin gübreden yeterince faydalanmasına olanak vermesi

Tuzluluk problemi ola topraklarda güvenle kullanılabilmesi

Açıklama:

Damla sulama sistemi su kaynakları hızla azalan dünyada suyun israf edilmeden en ekonomik ve etkin bir şekilde verildiği bir sulama sistemi olup daha az bir suyla bitkinin ihtiyacı olan su karşılanır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Tesviyeli, eğimi az, düz olan, taban suyu yüksek olmayan ve su tutma kapasitesi yüksek ayrıca çok kumlu veya killi bir yapıda olmayan bir toprağa sahip çiftçinin hangi sulama sistemini kullanması en uygundur?

Damla sulama sistemi

Göllendirerek tava sistemi

Yüzey sulama sistemi

Yağmurlama sistemi

Karık usulü sulama sistemi

Açıklama:

Göllendirerek tava sistemi; tesviyeli, eğimi az, düz olan, taban suyu yüksek olmayan ve su tutma kapasitesi yüksek ayrıca çok kumlu veya killi bir yapıda olmayan bir toprağa rahatlıkla uygulanabilecek bir sistemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Bitkilerde su tüketiminin yüksek düzeyde seyrettiği ve dönem sonunda su tüketiminin gittikçe düşme eğiliminde olduğu bitki gelişme dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Fide Dönemi

Yeşil Aksam Dönemi

Çiçeklenme ve Olgunlaşma Dönemi

Tam Olum ve Hasat Dönemi

Tohum Dönemi

Açıklama:

Çiçeklenme ve Olgunlaşma Dönemi; Maksimum su tüketimi hızlı kuru madde üretiminden dolayı yüksek düzeyde seyretmektedir. Bu dönemin sonunda su tüketimi gittikçe düşme eğilimi göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Toprağın nemini ölçmede en hassas ve en güvenilir yöntem hangisidir?

Tansiyometre yöntemi

Alçı Blokları yöntemi

Gravimetrik yöntem

Nötron yöntemi

Eleme yöntemi

Açıklama:

Nötron yöntemi, toprağın nemini ölçmede en hassas ve en güvenilir yöntemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Hangisi kapalı drenaj sulama sistemlerinin alt gruplarından birisi değildir?

Yüzey drenaj sistemleri

Kuyu drenaj sistemi

Önleyici drenaj sistemi

Mol drenaj sistemi

Doğal drenaj sistemi

Açıklama:

Kapalı drenaj sulama sistemleri 5 grupta incelenebilir. bunlar:
a. Doğal drenaj sistemi
b. Önleyici drenaj sistemi
c. Paralel drenaj sistemi
d. Kuyu drenaj sistemi
e. Mol drenaj sistemi

Doğru Cevap: A

Soru 71

Miras yoluyla tarımsal alanların işgal edilmesi
Erozyon
Toprakların yanlış sulanması
Aşırı kimyasal kullanımı

Yukarıdakilerden hangileri tarım alanlarını azaltan sebeplerdendir?

I, II

I, III

II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Dünyada birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de tarım alanlarının küçülmesi, plansız kentleşme amacıyla miras yoluyla tarımsal alanların işgal edilmesi, erozyon, toprakların yanlış ve aşırı sulamayla tuzlulaşması, aşırı kimyasal kullanımı vb. gibi sebepler dolayısıyla tarım alanları hızla azalmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi serin iklim tahıllarına örnek olarak verilemez?

Tritikale

Arpa

Buğday

Yulaf

Mısır

Açıklama:

Serin iklim tahılları denince tritikale, arpa, buğday, yulaf ve çavdar akla gelirken; sıcak iklim tahılları denince çeltik, mısır, darılar akla gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi baklagil yem bitkilerine örnek olarak verilemez?

Yonca

Korunga

Üçgül

Burçak

Arpa

Açıklama:

Belli başlı baklagil yem bitkilerine; yonca, korunga, üçgül, fiğ, yem bezelyesi, burçak ve belli başlı buğdaygil yem bitkileri, ayrık türleri, yumak otları, domuz ayrığı, brom otları, İngiliz, İtalyan çimleri, yabani Kanada arpası, çayır salkım otu örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Yağ Bitkileri
Lif Bitkileri
Nişasta, Kauçuk ve Şeker Bitkileri
Keyif, Baharat ve İlaç Bitkileri

Yukarıdakilerden hangileri endüstri bitkilerine örnek verilebilir?

I, II

I, III

II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Endüstride kullanılan ve buraya hammadde sağlayan kültür bitkileri olup kullanımlarına göre 4 grup altında incelenebilir. Yağ Bitkileri, Lif Bitkileri, Nişasta, Kauçuk ve Şeker Bitkileri, Keyif, Baharat ve İlaç Bitkileri.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi kauçuk bitkisine örnek olarak verilebilir?

Şeker pancarı

Patates

Yer elması

Salep

Kök sakızı

Açıklama:

Bu grupta şeker bitkisi olarak şeker pancarı, şeker kamışı, nişasta bitkisi olarak patates, yer elması, salep; kauçuk bitkisi olarak kök sakızı vs. bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.
Toprakta mineral madde birikimi artırılır.
Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.
Toprakta mevcut zararlı mikroorganizma ve zararlı miktarı azaltılır.

Yukarıdakilerden hangileri nadasa bırakmanın faydalarındandır?

I, II

I, III

II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Nadasa bırakmanın faydaları aşağıdaki gibi maddeler halinde özetlenebilir.

Bitki artıkları toprağa karıştırılarak toprağın humus ve organik maddesinin artmasına katkıda bulunulur.
Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.
Toprakta mineral madde birikimi artırılır.
Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.
Toprakta mevcut zararlı mikroorganizma ve zararlı miktarı azaltılır.
Topraktaki suyun hızla tükenmesine yol açan yabancı otlar yok edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi toprakta suyun tutulmasına etki eden faktörlerden değildir?

Topraktaki Faydalı Su Miktarı

Toprak Kuruluğu

Toprak Sıcaklığı

Toprak Havalanması

Toprak Solüsyonunun Yoğunluğu

Açıklama:

Topraktaki Faydalı Su Miktarı, Toprak Sıcaklığı, Toprak Havalanması, Toprak Solüsyonunun Yoğunluğu suyun tutulmasına etki eden faktörlerdendir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Bitkilerin en az su tüketimine sahip olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Fide Dönemi

Yeşil Aksam Dönemi

Çiçeklenme ve Olgunlaşma Dönemi

Tam Olum Dönemi

Hasat Dönemi

Açıklama:

Fide Dönemi; bitkinin ekimden fide dönemine kadar geçen süre olan ilk döneminde bitkiler diğer dönemlere göre daha az bir su tüketimine sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Toprağın yapısına
Toprağın işlenip işlenmediğine
Toprağa verilen su miktarına
Toprak yüzeyinin büyüklüğüne

Yukarıdakilerden hangileri evaporasyon miktarını etkiler?

I, II

I, III

II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Evaporasyon miktarı toprağı sahip olduğu organik maddeye, kil kum içeriği gibi yapısına, toprağın işlenip işlenmediğine, toprağa verilen su miktarına, toprak yüzeyinin büyüklüğüne bağlı olarak değişir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi tarla bitkilerinde uygulanan bitki sulama sistemlerinden değildir?

Yüzey Sulama Sistemleri

Göllendirerek Tava ve Uzun Tava Sulama Sistemleri

Karık Usulü Sulama Sistem

Yağmurlama Sulama Sistemi

Sisleme Sulama Yöntemi

Açıklama:

Sisleme sulama yöntemi seralarda uygulanan sulama sistemlerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim tahıllarındadır?

Tiritikale

Çeltik

Arpa

Buğday

Yulaf

Açıklama:

Tahıllar serin iklim tahılları ve sıcak iklim tahılları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Serin iklim tahılları denince tritikale, arpa, buğday, yulaf ve çavdar akla gelirken; sıcak iklim tahılları denince çeltik, mısır, darılar akla gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi endüstride kullanılan ve buraya hammadde sağlayan bitkiler arasındadır?

Mera Bitkileri

Çayır Bitkileri

Baklagiller

Yem Bitkileri

Lif bitkileri

Açıklama:

Endüstri bitkileri, endüstride kullanılan ve buraya hammadde sağlayan kültür bitkileri olup kullanımlarına göre 4 grup altında incelenebilir.

Yağ Bitkileri
Lif Bitkileri
Nişasta, Kauçuk ve Şeker Bitkileri
Keyif, Baharat ve İlaç Bitkileri

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi nadasa bırakmanın faydaları arasında yer alır?

Toprakta mineral madde birikimi artırılır.

Fotosentetik faaliyetler azalır.

Fazla suyu drenajla uzaklaştırmak gerekir.

Toprakta hava miktarı azalır ve toprak sıkışması artar.

Her yıl düzenli ürün alınabilir.

Açıklama:

Bitki etrafındaki yüksek atmosfer sıcaklığında bitki normal biyokimyasal faaliyetlerini devam ettirmek amacıyla transpirasyon yapmasının bir sonucu olarak, fotosentetik faaliyetler azalır. Nemli tarım sisteminde, fazla suyu drenajla uzaklaştırmak gerekir. Ayrıca toprakta hava miktarı azalır ve toprak sıkışması artar. Sulu tarım sisteminde, her yıl düzenli ürün alınabilir. Toprakta mineral madde birikiminin artması nadasa bırakmanın faydaları arasındadır.
Nadasa bırakmanın faydaları:

Bitki artıkları toprağa karıştırılarak toprağın humus ve organik maddesinin artmasına katkıda bulunulur.
Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.
Toprakta mineral madde birikimi artırılır.
Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.
Toprakta mevcut zararlı mikroorganizma ve zararlı miktarı azaltılır.
Topraktaki suyun hızla tükenmesine yol açan yabancı otlar yok edilir.
Topraktaki suyun hızla kaybına yol açan kılcal botular kırılır.
Torağın daha gözenekli bir yapıla bulunmasına katkı sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Hızla artan nüfusa yeterli besin sağlanabilmesi nasıl mümkün olabilir?

Toprakların nadasa bırakılması ile

Tarım alanlarının sanayileşmesi ile

Sulu tarımın arttırılması ile

Yağ, lif, nişasta gibi tarıma dayalı sanayinin ihtiyaç duyduğu ürünlerin karşılanması ile

Hayvancılığa verilen desteğin arttırılması ile

Açıklama:

Hızla artan nüfusa yeterli besin sağlamak ancak sulu tarımın artırılması ile mümkündür.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi toprakta suyun tutulmasına etki eden faktörlerden değildir?

Topraktaki faydalı su miktarı

Toprağın sıcaklığı

Toprağın havalanması

Toprak solüsyonunun yoğunluğu

Buharlaşarak suyun ortamdan uzaklaşması

Açıklama:

Buharlaşarak suyun ortamdan uzaklaşması; bitkilerin gelişme durumu ve gelişme devrelerine bağlı olarak suyun ortamdan kaybının meydana geldiği iki durumdan birisidir.
Toprakta Suyun Tutulmasına Etki Eden Faktörler:

Topraktaki Faydalı Su Miktarı
Toprak Sıcaklığı
Toprak Havalanması
Toprak Solüsyonunun Yoğunluğu

Doğru Cevap: E

Soru 86

Yeterli ve sağlıklı bitki kök gelişimi için toprakta bulunması gereken su ve hava miktarının oranları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

%50 Su ve %50 Hava

%40 Su ve %60 Hava

%60 Su ve %40 Hava

%20 Su ve %80 Hava

%80 Su ve %20 Hava

Açıklama:

Toprakta yeterli ve sağlıklı bitki kök gelişimi için toprakta yaklaşık %20 su ve %80 havanın bulunduğu ve yeterli faydalı suyunda biriktiği ortamda mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Bitkilerin diğer dönemlere göre daha az su tüketimine sahip olduğu dönem hangisidir?

Çiçeklenme Dönemi

Fide dönemi

Yeşil Aksam Dönemi

Olgunlaşma Dönemi

Tam Olum ve Hasat Dönemi

Açıklama:

Fide Dönemi: Bitkinin ekimden fide dönemine kadar geçen süre olan ilk döneminde bitkiler diğer dönemlere göre daha az bir su tüketimine sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Bitki yetiştirmede topraktan meydana gelen su kaybına ne ad verilir?

Bitki su tüketimi

Evapotranspirasyon

Buharlaşma veya Evaporasyon

Transpirasyon

Terleme

Açıklama:

Bitki yetiştirmede topraktan meydana gelen su kaybına buharlaşma veya evaporasyon; bitki yüzeyinden meydana gelen su kaybına ise terleme veya Transpirasyon; bitki, yüzeyi ve toprak yüzeyinden oluşan toplam su kaybına bitki su tüketimi veya evapotranspirasyon denir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi tarla bitkilerinin sulamasında toprak neminin ölçülmesinde kullanılan yöntemlerinden biri değildir?

Gravimetrik Yöntem

Alçı Blokları Yöntemi

Tansiyometre Yöntemi

Respirasyon Yöntemi

Nötron Yöntemi

Açıklama:

Respirasyon, solunum demek olup, tüm canlılar gibi bitkiler de hayati faaliyetleri için oksijen kullanır. toprak neminin ölçülmesi yöntemiyle ilgili değildir.
Tarla Bitkilerinin Sulamasında Toprak Neminin Ölçülmesi

Gravimetrik Yöntem
Tansiyometre Yöntemi
Alçı Blokları Yöntemi
Nötron Yöntemi

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi tarla bitkilerinde, sulama yöntemlerinin uygulanması ile elde edilebilecek yararlardan değildir?

Sulu tarıma geçişle tarımsal üretimde yüksek rekolte ve daha stabil bir üretim sağlanır.

Ilıman bölgelerde yılda birden fazla ürün alma imkanı sağlar.

Toprakta oluşan tuzu yıkayarak çözelti haline getirir.

Yoğun toprak işleme baskısı sonucunda zamana bağlı olarak toprakta oluşan taban taşının kırılmasına yardımcı olunur.

Uzun vadede gübrelemeyle veya aşırı taban suyu sonucunda toprakta oluşan tuzların yıkanarak uzaklaştırılmasını sağlar.

Açıklama:

Toprakta oluşan tuzu yıkayarak çözelti haline getirmek; tarla bitkilerinde yapılan sulamanın esas amaçlarından biri olup sulamanın yararları arasında sayılamaz.
Tarla bitkilerinde, sulama yöntemlerinin uygulanması ile elde edilebilecek yararlar şu şekilde sıralanabilir:

Bitki kök bölgesinde kök için uygun gelişme ortamı oluşturularak suyla birlikte besin elementlerinin bitki tarafından daha kolay ve yeterli miktarda alınmasını sağlar. Yine toprakta ve bitkinin yeşil aksamı etrafındaki atmosfer serinletilerek uygun bir ortam oluşturulur.
Ilıman bölgelerde yılda birden fazla ürün alma imkanı sağlar.
Yağışın yetersiz olduğu iklimlerde kurak koşullarda sulu tarıma geçişle daha fazla verim elde etmeye imkanı elde edilir.
Uzun vadede gübrelemeyle veya aşırı taban suyu sonucunda toprakta oluşan tuzların yıkanarak uzaklaştırılmasını sağlar.
Sulu tarıma geçişle tarımsal üretimde yüksek rekolte ve daha stabil bir üretim sağlanır.
Yoğun toprak işleme baskısı sonucunda zamana bağlı olarak toprakta oluşan taban taşının kırılmasına yardımcı olunur.
Sulamayla gübre ve ilaç uygulamasının verilen su birlikte uygulaması mümkün olur.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Tarla bitkilerinde üretimi yapılan bitkiler dört grup altında incelenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu grupta yer alan bitkilerden değildir ?

Tahıllar

Yemelik tane baklagiller

Buğdaygil yem bitkileri

Endüstriyel bitkiler

Süs bitkileri

Açıklama:

Tarla bitkilerinde üretimi yapılan bitkiler dört grup altında incelenmektedir. Buna göre tarla bitkileri; tahıllar, yemeklik tane baklagiller, baklagil ve buğdaygil yem bitkileri ve endüstri bitkileri olarak ayrılmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim tahıllarından biridir ?

Çeltik

Arpa

Buğday

Yulaf

Çavdar

Açıklama:

Serin iklim tahılları denince tritikale, arpa, buğday, yulaf ve çavdar akla gelirken; sıcak iklim tahılları denince çeltik, mısır, darılar akla gelir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Türkiye'de buğday ve arpanın geniş ölçüde yetiştirildiği bilge aşağıdakilerden hangisidir ?

Akdeniz bölgesi

Karadeniz bölgesi

İç Anadolu bölgesi

Ege bölgesi

Marmara bölgesi

Açıklama:

İç Anadolu Bölgesi’nde buğday ve arpa geniş ölçüde yetiştirilebilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Yıllık düşen yağış miktarı 500 mm’den düşük veya yeterli yağış alıp da yağışın çoğunluğu bitki yetişme periyodu dışında düşen bölgelerde sulama olmadan yürütülen tarım sistemine ne ad verilir ?

Kuru tarım sistemi

Nemli tarım sistemi

Sulu tarım sistemi

Solma noktası

Toprak sıcaklığı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 95

Kuru tarımda yıllık yağışı 500 mm’den az veya yağış rejimi düzensiz olan yerlerde yağan yağış sularının toprakta biriktirilmesi amacıyla toprağın işlenerek ekilmeyip bir süre (genellikle bir yıl) boş bırakılmasına ne ad verilir ?

Solma noktası

Ekim hasadı

Tarımsal üretim

Nadas

Fotosentetik faaliyetler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 96

Toprakta yeterli ve sağlıklı bitki kök gelişimi için toprakta yaklaşık ne kadar su bulunmalıdır ?

%100

%20

%80

%50

Açıklama:

Toprakta yeterli ve sağlıklı bitki kök ge- lişimi için toprakta yaklaşık %20 su ve %80 havanın bulunduğu ve yeterli faydalı suyunda biriktiği ortamda mümkündür. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Toprak suyu aldıktan sonra drenaja bağlı olarak fazla suyun uzaklaşmasından sonra toprakta adezyon ve kohezyon kuvvetleriyle tutulan kullanılabilir su miktarına ne ad verilir ?

Respirasyon

Potansiyel evapotranspirasyon

Terleme

Transpirasyon

Tarla Kapasitesi

Açıklama:

Toprağın Tarla Kapasitesi; toprak suyu aldıktan sonra drenaja bağlı olarak fazla suyun uzaklaşmasından sonra toprakta adezyon ve kohezyon kuvvetleriyle tutu- lan kullanılabilir su miktarına tarla kapasitesi denir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Toprağa yayılan nötronların toprak suyunda mevcut hidrojen iyonlarınca saptırılması ve bu saptırılan nötronların dijital sayaçtan okunması esasına dayanır ve okunan bu değer özel olarak grafikler üzerinde analiz edilerek toprakta mevcut nem miktarı belirlenir.
Yukarıdaki bilgi aşağıdakilerden hangisinin açıklamasıdır ?

Nötron Yöntemi

Gravimetrik Yöntem

Tansiyometre Yöntemi

Alçı Blokları Yöntemi

Toprağın Su Tutma Kapasitesi

Açıklama:

Nötron Yöntemi; bu yöntem toprak nemini ölçmede en güvenilir ve en hassas bir yöntem olup, toprak kök bölgesinde toprağa nötron yayan sis tem ile çalışmaktadır. Yöntemin çalışma prensibi toprağa yayılan nötronların toprak suyunda mevcut hidrojen iyonlarınca saptırılması ve bu saptırılan nötronların dijital sayaçtan okunması esasına dayanır ve okunan bu değer özel olarak grafikler üzerinde analiz edilerek toprakta mevcut nem miktarı belirlenir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi drenaj durumu iyi olan toprakların özelliklerinden biri değildir ?

Toprakta bitki kök gelişme bölgesinde opti- mum veya buna yakın bir su ve hava oranı oluşur.

Toprakta mevcut yararlı mikroorganizmala- rın faaliyetleri artar.

Daha yüksek bir toprak sıcaklığı (ortalama 5-6°C daha fazla) oluşur ve bitki gelişimi için daha iyi bir ortam oluşur.

Ilıman bölgelerde yılda birden fazla ürün alma imkânı sağlar.

Tarımsal üretim artar.

Açıklama:

Drenaj durumu iyi olan topraklarda;
a. Toprakta bitki kök gelişme bölgesinde opti- mum veya buna yakın bir su ve hava oranı oluşur.
b. Toprakta mevcut yararlı mikroorganizmala- rın faaliyetleri artar.
c. Daha yüksek bir toprak sıcaklığı (ortalama 5-6°C daha fazla) oluşur ve bitki gelişimi için daha iyi bir ortam oluşur.
d. Tarımsal üretim artar.
e. Toprak işleme ve agronomik uygulamalar daha kolay ve etkin uygulanır.
f. Hastalık ve zararlılar azalır.
g. Arazinin tarımsal ve ekonomik değeri artar.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi suyun içerdiği tuz ve minerallerle birlikte toprağın furda, ufalanmış yapısına etki eden faktörlerden biri değildir ?

Toprağın organik madde bileşimi

Bitkiye su gerektiği kadar verilir ve toprağın her tarafı ıslatılmaz.

Suyun içerdiği mineral ve tuzların etkisi

Toprak işleme tekniği

Suyun toprakta meydana getirdiği donma çözülme olayları

Açıklama:

Suyun içerdiği tuz ve minerallerle birlikte toprağın furda, ufalan- mış yapısına etki eden faktörler şunlardır;

Toprağın organik madde bileşimi
Suyun içerdiği mineral ve tuzların etkisi
Toprak işleme tekniği
Suyun toprakta meydana getirdiği donma çözülme olayları

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Ülkemiz toprak varlığının ne kadarını tarım yapılan alanlar oluşturmaktadır?

%10

%23

%38

%46

%16

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 102

Ülkemizde bitkisel üretim yapılan alanların ne kadarı nadasa bırakılmaktadır?

%65

%10

%45

%20

Açıklama:

Bitkisel üretim yapılan alanların yaklaşık % 65’inde tarla tarımı yapılmakta, %20’sini nadasa bırakılan alanlar oluşturmakta, %5’ini sebze üretim alanları, %10’u ise meyve yetiştirilen alanlar olarak değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdaki endüstri bitkilerinden hangisi lif bitkilerindendir?

Ayçiçeği

Hardal

Tütün

Pamuk

Kahve

Açıklama:

Organlarında bulunan liflerinden endüstride yararlanılan bitkilerdir. Günümüzde sentetik elyaf üretimi ve kullanımı oldukça gelişmiş olup artık doğal elyafın yerini almaktadır. Ayrıca bu bitkilerin iyi bir çapa ve münavebe bitkileri olmaları tarımsal açıdan önemlerini artırmaktadır Kullanılma durumlarına göre de kendi aralarında bir tasnife tabi tutulmuşlardır.
Bunlar;
a. Saplarından lif elde edilen bitkiler; keten, kenevir, jüt, rami,
b. Yapraklarından lif elde edilen bitkiler; sisal kendiri,
c. Tohumlarından lif elde edilen bitki; pamuk,
d. Meyvelerinden lif elde edilen bitki; lif kabağı
vd.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.
Toprakta mineral madde birikimi artırılır.
Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.

Nadasa bırakmanın faydaları ile ilgili yukarıdaki ifadelerin hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 105

Bitkilerde su tüketiminin en aza indiği ve sulama suyuna genellikle ihtiyaç duymadıkları dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Fide dönemi

Çiçeklenme dönemi

Olgunlaşma dönemi

Tam olum ve hasat dönemi

Yeşil aksam dönemi

Açıklama:

Tam Olum ve Hasat Dönemi; Çoğunlukla bitkiler bu dönemde sulama suyuna ihtiyaç duymazlar.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Özellikle, kumlu topraklarda derin köklü olamayan, kuraklığa hassas ve sık sulama yapılan tarla bitkilerin sulama zamanını belirlemede kesin ve doğru sonuçlar verebilen toprak nemini ölçme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Gavimetrik yöntem

Tansiyometre yöntemi

Alçı blokları yöntemi

Nötron yöntemi

Süzgülü kova yöntemi

Açıklama:

Tansiyometre Yöntemi; bu yöntem toprak nemini ölçmede iyi ve güvenilir bir yöntem olup özellikle, kumlu topraklarda derin köklü olamayan, kuraklığa hassas ve sık sulama yapılan tarla bitkilerin sulama zamanını belirlemede kesin ve doğru sonuçlar verebilmektedir. Yapısı ağır killi topraklarda yetişen derin köklü bitkilerde ve uzun sulama aralıklarına sahip bitkilerin tolerans gösterdiği toprak nem tansiyonu, tansiyometre ölçüm sınırını aşmakta ve bu durum tansiyometrenin kullanımı sınırlanmaktadır. Tansiyometre -0.80 bar değerindeki toprak nem tansiyonuna kadar olan ölçümlerde sağlıklı sonuç vermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi gavimetrik yöntemin zorluklarından biri değildir?

Alınan örnek sayısı artırılmak suretiyle hata payı en aza indirilir.

Zaman israfı vardır ve sonucu almak için 24-48 saat beklemek gerekir.

Su kütlesi ve kuru hacim ağırlığını doğru olarak ölçmede zorluk çekilebilir.

Bazı toprak örneklerinin içerdiği nem 105°C bile hala uzaklaştırılamamasından dolayı kesin sonuç alınamayabilir.

Bazı organik maddeler 105°C bozulabilir ve miktarı azalabilir. Bu durum da topraktaki ağırlık kaybının değerlendirilmesinde sıkıntı yaratabilir.

Açıklama:

Gravimetrik yöntemin faydaları şöyle sıralanabilir:
a. Basit ve maliyeti düşük bir yöntemdir.
b. Toprağın içerdiği nem içeriğindeki küçük değişmeler belirlenebilir.
c. Alınan örnek sayısı artırılmak suretiyle hata payı en aza indirilir.
Diğer taraftan gravimetrik yöntemin uygulamasında bazı zorluklar bulunmaktadır. Bu zorluklar kısaca şunlardır;
a. Zaman israfı vardır ve sonucu almak için 24-48 saat beklemek gerekir.
b. Su kütlesi ve kuru hacim ağırlığını doğru olarak ölçmede zorluk çekilebilir.
c. Bazı toprak örneklerinin içerdiği nem 105°C bile hala uzaklaştırılamamasından dolayı kesin sonuç alınamayabilir.
d. Bazı organik maddeler 105°C bozulabilir ve miktarı azalabilir. Bu durum da topraktaki ağırlık kaybının değerlendirilmesinde sıkıntı yaratabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi tuzlu topraklarda bitki yetiştiriciliği açısından kendini gösteren olumsuz etkilerden değildir?

Ekimden sonra yavaş ve yetersiz gelişme

Normal gelişmeye göre daha kısa boy, daha küçük yaprak ve gövde

Fizyolojik kuraklık sonucunda bitkide görülen solma

Daha zayıf çiçeklenme kabiliyeti, daha az ve küçük tohumlar

Toprağa suyun infiltrasyonunda önemli ölçüde azalma

Açıklama:

Tuzlu topraklarda bitki yetiştiriciliği açısından birçok olumsuz etki kendini göstermekte olup, bunlar;
• Ekimden sonra yavaş ve yetersiz gelişme
• Normal gelişmeye göre daha kısa boy, daha
küçük yaprak ve gövde
• Fizyolojik kuraklık sonucunda bitkide görülen
solma
• Daha zayıf çiçeklenme kabiliyeti, daha az ve
küçük tohumlar

Doğru Cevap: E

Soru 109

Ilıman bölgelerde yılda birden fazla ürün alma imkânı sağlar.
Kolay drenaj uygulanır.
Tuzlanma problemi daha kolay giderilir.
İşçilik masrafları azaltılır.

Aşağıdakilerden hangisi yüzey sulama uygulanan arazilerde yapılacak tesviyelerden elde edilecek yararlardandır.

I ve II

Yalnız I

II, III ve IV

Yalnız IV

I, II ve III

Açıklama:

yüzey sulama uygulanan arazilerde yapılacak tesviyelerden elde edilecek yararlar şunlardır.
• Tesviye ile su zayiatlarının önüne geçilir.
• Kolay drenaj uygulanır.
• Yapılan sulamanın etkinliği artar.
• Atılan tohum ve verilen gübreden daha iyi
sonuç alınır.
• Tuzlanma problemi daha kolay giderilir.
• İşçilik masrafları azaltılır.
• Homojen su yayılımı olduğundan bitki gelişiminde
ve hasat zamanında homojenlik
görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi karık usulü sulama sisteminde kullanılan ekipmanlardan değildir?

Kanal açma aleti

Sedde yapma aleti

Karık açma aleti

Basınç pompası

Sifonlar

Açıklama:

Karık usulü sulama sisteminin kurulması ve uygulaması esnasında kullanılan bir takım aletler mevcut olup; bu aletler; kanal açma aleti veya pulluğu,
sedde yapma aleti, karık açma aleti ve sifonlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi nişasta, kauçuk ve şeker bitkileri arasında bulunmaktadır?

Salep

Kahve

Hardal

Kekik

Kimyon

Açıklama:

Nişasta, Kauçuk ve Şeker Bitkileri grubunda şeker bitkisi olarak şeker pancarı, şeker kamışı, nişasta bitkisi olarak patates, yer elması, salep; kauçuk bitkisi olarak kök sakızı vs. bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 112

I. Saplarından lif elde edilen bitkiler; keten, kenevir, jüt, rami
II. Tohumlarından lif elde edilen bitki; pamuk
III. Yapraklarından lif elde edilen bitkiler; lif kabağı
Kullanılma durumlarına göre de kendi aralarında bir tasnife tabi tutulmuşlardır. Yukarıdakilerden hangiler doğrudur?

Yalnız III

I ve II

II ve III

I ve III

Yalnız II

Açıklama:

Kullanılma durumlarına göre de kendi aralarında bir tasnife tabi tutulmuşlardır.
Bunlar;
a. Saplarından lif elde edilen bitkiler; keten, kenevir, jüt, rami,
b. Yapraklarından lif elde edilen bitkiler; sisal kendiri,
c. Tohumlarından lif elde edilen bitki; pamuk,
d. Meyvelerinden lif elde edilen bitki; lif kabağı vd.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Bitki artıkları toprağa karıştırılarak toprağın humus ve organik maddesinin artmasına katkıda bulunur
Toprağın su tutma kapasitesi artar
Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artar
Toprakta mevcut zararlı mikroorganizma ve zararlı miktarı azalır

Aşağıdaki işlemlerden hangisi yukarıda sıralanan faydaları sağlamaktadır?

Toprağı havalandırma

Toprağı sulama

Toprağı nadasa bırakma

Tarla kapasitesini artırma

Toprağın sıcaklığını artırma

Açıklama:

Kurak veya yarı kurak bölgelerde düşen yağışlar her yıl için yeterli ürün elde etmeye yetersiz geliyorsa toprak nadasa bırakılır. Nadasın faydalı olabilmesi için boş bırakılmasından önce toprak muhakkak suretle sürülmelidir. Nadasa bırakmanın faydaları aşağıdaki gibi maddeler halinde özetlenebilir.
a. Bitki artıkları toprağa karıştırılarak toprağın humus ve organik maddesinin artmasına katkıda bulunulur.
b. Toprağın su tutma kapasitesi artırılır.
c. Toprakta mineral madde birikimi artırılır.
d. Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.
e. Toprakta mevcut zararlı mikroorganizma ve zararlı miktarı azaltılır.
f. Topraktaki suyun hızla tükenmesine yol açan yabancı otlar yok edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 114

Toprak sıcaklığının düşmesiyle bitkide su alımı önemli ölçüde azalmakla olmaktadır. bu durumda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

Kök gelişimi ve faaliyeti olumsuz etkilenir ve gittikçe azalır

Protoplazma ve hücre duvarları yapışkanlığı artar

Suyun mevcut buhar basıncı azalır

Su viskozitesi azalır

Suyun topraktan bitki köklerine doğru hareketi, kök hücrelerine girişi ve bunun yanı sıra bitki kök hücre metabolizma hareketleri ve hücre zarı geçirgenlik özellikleri azalır

Açıklama:

Toprak sıcaklığının düşmesiyle su alımı önemli ölçüde azalmakla olup, bitkide;
a. Kök gelişimi ve faaliyeti olumsuz etkilenmekte ve gittikçe azalmakta,
b. Protoplazma ve hücre duvarları yapışkanlığının (viskozite) ve su viskozitesi artmakta,
c. Suyun mevcut buhar basıncı azalmakta
d. Suyun topraktan bitki köklerine doğru hareketi, kök hücrelerine girişi ve bunun yanı sıra bitki kök hücre metabolizma hareketleri ve hücre zarı geçirgenlik özellikleri azalmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 115

I. Zor ve maliyeti yüksek bir yöntemdir
II. Toprağın içerdiği nem içeriğindeki küçük değişmeler belirlenebilir
III. Alınan örnek sayısı artırılmak suretiyle hata payı en aza indirilir
Yukarıda gravimetrik yöntem ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I, II ve III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 116

Toprak nemini ölçmede iyi ve güvenilir bir yöntem olup özellikle, kumlu topraklarda derin köklü olamayan, kuraklığa hassas ve sık sulama yapılan tarla bitkilerin sulama zamanını belirlemede kesin ve doğru sonuçlar veren yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Tansiyometre yöntemi

Alçı blokları yöntemi

Nötron yöntemi

Gravimetrik yöntem

Sis yöntemi

Açıklama:

Tansiyometre Yöntemi; bu yöntem toprak nemini ölçmede iyi ve güvenilir bir yöntem olup özellikle, kumlu topraklarda derin köklü olamayan, kuraklığa hassas ve sık sulama yapılan tarla bitkilerin sulama zamanını belirlemede kesin ve doğru sonuçlar verebilmektedir. Yapısı ağır killi topraklarda yetişen derin köklü bitkilerde ve uzun sulama aralıklarına sahip bitkilerin tolerans gösterdiği toprak nem tansiyonu, tansiyometre ölçüm sınırını aşmakta ve bu durum tansiyometrenin kullanımı sınırlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 117

I. Toprakta bitki kök gelişme bölgesinde optimum veya buna yakın bir su ve hava oranı oluşur
II. Toprakta mevcut yararlı mikroorganizmaların faaliyetleri artar.
III. Toprak işleme ve agronomik uygulamalar daha kolay ve etkin uygulanır
IV. Hastalık ve zararlıları artar
Yukarıdakilerden hangileri drenaj durumu iyi olan topraklarda meydana gelmektedir?

II, III ve IV

I, II ve III

II ve III

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 118

a. Sulanan alanda çukur bölgelerde su birikimi ve bu sularda sivrisinek gibi birçok küçük canlının görülmesi
b. Sulama yapılan alanlarda yüzeylerde tuz birikimi, suyu seven bitki populasyonunun artması
c. Toprağa suyun infiltrasyonunda önemli ölçüde azalma
d. Toprak işlemede gecikme ve zorlanma
Yukarıdaki durumların gözlendiği bir tarım alanında aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Nötron yöntemi

Sulama

Drenaj

Havalandırma

Toprağı sıkıştırma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi karık usulü sulama sisteminde kullanılan ekipmanlardan biri değildir ?

Kanal açma aleti

Sedde yapma aleti

Karık açma aleti

Tava

Sifonlar

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi damla sulama sisteminin üstünlüklerinden biridir?

Bu sistemde ilk tesis masrafları yüksektir, bu yüzden yaygın kullanım için finansal desteğe ihtiyaç duyulabilir

Sulama suyundaki değişik organik ve organik olmayan maddeler, kum ve kil parçacıklarından dolayı damlatıcılar sık sık tıkanabilmekte ve sistemin çalışmasını aksatabilmektedir

Damla sulama sisteminde meydana gelebilecek bir aksamaların uzun sürmesi durumunda bitki kök bölgesinde su miktarı azalacağından bitkinin yeterince su alamaması sonucu su stresi bitki gelişimini olumsuz etkileyebilir

Verilecek su miktarı bitkinin kök bölgesini kapsamalıdır. Aksi taktirde kök bölgesi tam ıslatılmazsa yetersiz kök gelişimi görülebilir

Açıklama:

Damla Sulama Sisteminde Karşılaşılan Sorunlar
Bu sistemin uygulanabilirliğinde karşılaşılan sorunlar şöyle sıralanabilir;
1. Bu sistemde ilk tesis masrafları yüksektir, bu yüzden yaygın kullanım için finansal desteğe ihtiyaç duyulabilir.
2. Damla sulama sisteminde en önemli sulama suyunun temizliği sistemin etkin çalışmasını, sistemin kullanım ömrünü ve bakım maliyetlerini azaltır. Sulama suyundaki değişik organik ve organik olmayan maddeler, kum ve kil parçacıklarından dolayı damlatıcılar sık sık tıkanabilmekte ve sistemin çalışmasını aksatabilmektedir.
3. Damla sulama sisteminde meydana gelebilecek bir aksamaların uzun sürmesi durumunda bitki kök bölgesinde su miktarı azalacağından bitkinin yeterince su alamaması sonucu su stresi bitki gelişimini olumsuz etkileyebilir.
4. Verilecek su miktarı bitkinin kök bölgesini kapsamalıdır. Aksi taktirde kök bölgesi tam ıslatılmazsa yetersiz kök gelişimi görülebilir

Doğru Cevap: E

Soru 121

Mercimek hangi bitki grubunun arasına girer?

Tahıllar

Yemeklık tane baklagilleri

Baklagil ve buğdaygil yem bitkileri

Yağ bitkileri

Lif bitkileri

Açıklama:

Yemeklik tane baklagiller grubuna giren bitkiler fasulye, bakla, nohut, mercimek, bezelye, börülce vs. olmakla birlikte, bu bitkiler içerdikleri bol miktarda protein sayesinde insan beslenmesinde, köklerindeki nodozitelerde simbiyoz olarak yaşayan Rhizobium denilen bakteriler vasıtasıyla havanın serbest nitrojenin toprağa tespit ederek toprağın kuvvetlenmesine, kazık kökleri ile toprağın gevşemesine yardım ederler.Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 122

Hangisi kullanılma durumuna göre oluşturulan lif bitkileri gruplarından değildir?

Saplarından lif elde edilen bitkiler

Yapraklarından lif elde edilen bitkiler

Köklerinden lif elde edilen bitkiler

Tohumlarndan lif elde edilen bitki

Meyvelerinden elde edilen bitki

Açıklama:

Kullanılma durumlarına göre lif bitkileri dört gruba ayrılmıştır. Bunlar;

Saplarından lif elde edilen bitkiler; keten,
kenevir, jüt, rami,
Yapraklarından lif elde edilen bitkiler; sisal
kendiri,
Tohumlarından lif elde edilen bitki; pamuk,
Meyvelerinden lif elde edilen bitki; lif kabağı
vd.

Köklerinden lif elde edilen bitkiler diye bir grup yoktur. Doğru cevap C seçeneğidr.

Doğru Cevap: C

Soru 123

Yıllık yağışın 1250 mm'den fazla düştüğü bölgelerde hangi tarım sistemi uygulanmaktadır?

Kuru Tarım Sistemi

Nemli Tarım Sistemi

Sulu Tarım Sistemi

Damla Sulama Sistemi

Salma Sulama Sistemi

Açıklama:

Nemli tarım sistemi bir bölgede düzenli olarak 1250 mm’den fazla yıllık toplam yağışın düşmesi durumunda uygulanan tarım sistemidir. Bu bölgelerde toprakta bulunan su fazlalığı mevcut olup topraktaki bu fazla suyu drenajla uzaklaştırmak veya deri işlemek gerekir. Fazla su topraktaki besin maddelerini uzaklaştırır, asitliğini artırır ve toprağın teksel yapıya dönmesine neden olur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Hangisi nadasa bırakmanın faydaları arasında değildir?

Toprağın su tutma kapasitesini azaltılır.

Toprakta mineral madde birikimi artırılır.

Toprakta yararlı mikroorganizma faaliyeti artırılır.

Toprakta mevcut zararlı mikroorganizma ve zararlı miktarı azaltılır.

Toprağın daha gözenekli bir yapıda bulunmasına katkı sağlar.

Açıklama:

Toprak nadasa bırakıldığında toprağın su tutma kapasitesinin artması beklenir. Bu sebeple doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Bitkilerin en hızlı büyüme gösterdiği dönem hangisidir?

Fide Dönemi

Yeşil Aksam Dönemi

Çiçeklenme ve Olgunlaşma Dönemi

Tam Olum ve Hasat Dönemi

Ekim Dönemi

Açıklama:

Yeşil Aksam Dönemi en hızlı büyüme dönemidir. Bu dönemde bitki örtüsü yani yeşil akşam maksimuma doğru hızla gelişir. Yani ekiliş yapılan alanın yaklaşık %80’ine bitki örtüsü ulaşır. Bitkinin su tüketimi hızla yükselerek en fazla su tüketimi bu dönemin sonunda gerçekleşir. Çiçeklenme dönemine kadar süren bu dönemde su tüketimi oldukça fazla olur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Hangisi sulu tarım alanlarında drenaj yapmayı gerektiren belirtilerden değildir?

Sulanan alanda çukur bölgelerde su birikimi ve bu sulak alanlarda birçok küçük canlının görülmesi

Sulama yapılan alanlarda yüzeylerde tuz birikimi, suyu seven bitki populasyonunun artması.

Toprağa suyun infiltrasyonunda önemli ölçüde artma

Toprak işlemede gecikme ve zorlanma

Yetişen bitkilerde kök çürüklüğüne bağlı olarak bitki gelişiminde ve buna bağlı olarak verimde ve kalitede düşme.

Açıklama:

Toprağa suyun infiltrasyonunda önemli ölçüde azalma olması sulu tarım alanlarında drenaj yapmayı gerektiren belirtiler arasındadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 127

Dünyada sulu tarım alanlarının yaklaşık % 85'i hangi sulama sistemiyle sulanmaktadır?

Göllendirerek Tava ve Uzun Tava Sulama Sistemleri

Karık Usulü Sulama Sistemi

Yağmurlama Sulama Sistemi

Yüzey Sulama Sistemleri

Damla Sulama Sistemi

Açıklama:

Dünyada sulu tarım uygulanan alanların yaklaşık %85’inde yüzey sulama sistemi uygulanmakta olup; bu sistemde sulamada kullanılan su sulama bölgesine çoğunlukla kapalı veya açık kanallarla veya düşük basınçlı kapalı boru sistemi ile kaynağından alınarak belirli bir eğimle ve yerçekiminin etkisiyle iletilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 128

Uzun tava sisteminde oluşturulan tavaların genişliği genelde ne kadar olmaktadır?

5-10 metre

10-50 metre

50-250 metre

250-500 metre

500-1000 metre

Açıklama:

Uzun tava sisteminde oluşturulan tavalar genelde dikdörtgen şekilli, 50 ile 500 metre uzunlukta ve 10 ile 50 m genişlikte olabilirler. Oluşturulan tavalarda tava uzunluğu boyunca en az eğim genelde binde bir oranında düzgün bir eğim verilmeli ve tava eninde eğim olmamalıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 129

Seralarda biomas sıcaklığının düşürülmesi için kullanılan sulama sistemi hangisidir?

Hortumla veya Süzgülü Kova Yöntemi ile Sulama Sistemi

Yüzeye Uygulanan Sulama Sistemleri

Sisleme Sulama Yöntemi

Damla Sulama Sistemi

Yağmurlama Sulama Sistemi

Açıklama:

Sisleme sulama sistemi, ortam sıcaklığının düşürülmesi ve bitkilerin hemen üstündeki atmosfer sıcaklığının serinletilmesi anlamına gelen biomas sıcaklığının düşürülmesi için kullanılır. Bu yöntemle bitki etrafındaki sıcaklığın çevre sıcaklığına göre 5-10 °C düşürülmesi mümkün olabilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 130

Karık usulü sulama sistemlerinde karık yüksekliği ne kadar olmalıdır?

5-15 cm

15-40 cm

30-50 cm

40-70 cm

70-100 cm

Açıklama:

Karık usulü sulamada, toprağın bünyesine, ekilen bitkinin cinsine, bitkilerin ekildiği sıraların mesafesine ve sahip olunan makine parkına bağlı olarak değişmekle birlikte, yapılacak karık genişliği 30-50 santimetre, karık yüksekliği 15-40 santimetre arasında oluşturulmalıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 131

Bitkilerde su tüketiminin en aza indiği ve sulama suyuna genellikle ihtiyaç duymadıkları dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Tam Olum ve Hasat Dönemi

Fide Dönemi

Yeşil Aksam Dönemi

Çiçeklenme Dönemi

Olgunlaşma Dönemi

Açıklama:

Tam Olum ve Hasat Dönemi: Bu dönemde bitki gelişimi yavaş yavaş azaldığı ve sarararak hasat olgunluğuna geldiği için bu dönemde su tüketimi en aza inmektedir. Bu dönemde bitkinin suya ne kadar suya ihtiyaç duyduğu bilinmeli ona göre su verilmelidir. Çoğunlukla bitkiler bu dönemde sulama suyuna ihtiyaç duymazlar.
Tam Olum ve Hasat Döneminde bitki gelişimi yavaş yavaş azaldığı ve sarararak hasat olgunluğuna geldiği için bu dönemde su tüketimi en aza inmektedir. Çoğunlukla bitkiler bu dönemde sulama suyuna ihtiyaç duymazlar.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

"Ötrofik göller" olarak adlandırılan göller aşağıdaki hangi özelliklere sahiplerdir?

Genellikle derinliği az bitkilerce zengin ve üretken olan göller

Bitkiler bakımından fakir

Üretkenliği az olan göller

Derin ve bitkilerce zengin göller

Çiçekli bitkiler bakımından zengin göller

Açıklama:

Genellikle derinliği az bitkilerce zengin ve üretken olan göller, ötrofik göller olarak adlandırılır.<

Doğru Cevap: A

Soru 2

I. Sucul bitkilerin kökleri yok veya kök sistemleri az gelişmiştir
II. Gövde ince ve uzun, suyun fiziksel akıntısı ile hareket edebilir
III. Sucul bitkilerde gövde ve yapraklarda kütikula çok ince veya yoktur
IV. Su bitkilerinin iletim dokuları gelişmiştir
V. Tohum düşük oksijen konsantrasyonlarında çimlenemezler
Yukarıdaki bilgilerin hangileri su bitkilerinin özelliklerindendir?

I ve III

I, IV ve IV

I, II ve III

II ve IV

II ve V

Açıklama:

Su bitkilerinin özellikleri
• Sucul bitkilerin kökleri yok veya kök sistemleri az gelişmiştir.
• Gövde ince ve uzun, suyun fiziksel akıntısı ile hareket edebilir.
• Sucul bitkilerde gövde ve yapraklarda kütikula çok ince veya yoktur
• Su bitkilerinin iletim dokuları gelişmemiştir.
• Bazı su bitkilerinde yüzmeye elverişli büyük yapraklar vardır.
• Kök, gövde ve yapraklarda geniş hücreler arası boşluklar iyi gelişmiştir
• Metabolizmaları düşük oksijen seviyesine uyumu sağlamıştır. Tohumların çimlenme yetenekleri 20 yıldan daha uzun zamana kadar koruyabilirler. Tohum düşük oksijen konsantrasyonlarında çimlenebilirler

Doğru Cevap: C

Soru 3

Kökleri toprağa tutunmuş ve üst kısmı havaya doğru yükselen bitkiler aşağıdakilerden hangisidir?

Emergent (yükselici) Su Bitkileri

Yüzen Yapraklı Köklü Makrofitler

Submers Makrofitler

Serbest Yüzen Makrofitler

Serbest Makrofitler

Açıklama:

Emergent (yükselici) Su Bitkileri: Bu bitkilerin kökleri toprağa tutunmuş ve üst kısmı havaya doğru yükselen bitkilerdir

Doğru Cevap: A

Soru 4

I. Rekreasyon
II. Estetik değerler
III. Sivrisinek kontrolü
Yukarıdakilerden hangileri su yabancı otları ile mücadele sebeplerindendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

I ve II

Açıklama:

Su yabancı otları ve mücadele sebepleri:
Sucul ortamlarda istenmeyen sucul bitkiler ile mücadele veya kontrol etmek için bölgeden bölgeye ya da ortamın özelliğine göre değişmektedir. Su yabancı otları ile mücadelenin en önemli sebeplerini kısaca incelersek: Rekreasyon: Su yabancı otları; yüzme, balıkçılık ve park bahçe havuzları, su kayakları ya da bu amaçlı kullanılan göl ve göletlerin görünümlerinin değişmesi veya kullanılamaz hale getirebilirler. Estetik Değerler: Göl, havuz ya da akarsulardaki bitkilerin estetik ve görünümlerinin amaca göre tekrar düzenlenmesidir. Sivrisinek Kontrolü: Sucul bitkilerle mücadelenin en önemli sebeplerden biriside sivrisinekler ile mücadeledir

Doğru Cevap: D

Soru 5

Sucul bitkilerin çevre kirliğinin önlemede kullanılması aşağıdaki amalardan hangisini karşılamaktadır?

Katkı ve destek materyali olarak kullanımı

Yem olarak kullanımı

Gübre olarak kullanımı

Peyzaj mimarisinde kullanımı

Biyolojik filtrasyon için kullanımı

Açıklama:

Biyolojik filtrasyon için kullanım: Sucul bitkilerin yetiştirilmesinin diğer önemli bir sebebi ise bu bitkilerin çevre kirliğinin önlemede kullanılmasıdır. Su bitkileri kanalizasyon ve diğer atık su sistemlerde sıvı ortamdan besinlerin alınması için kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Kimyasal olarak aktif olamayan, üzerinde taşıdığı çözelti ya da maddelerle tepkimeye girmeyen maddelere ne ad verilir?

İnert

Indica

Sativa

Hermafrodit

Spikular

Açıklama:

İnert Madde
Kimyasal olarak aktif olamayan, üzerinde taşıdığı çözelti ya da maddelerle tepkimeye girmeyen maddelere denir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

25-30 cm derinlikteki küvet, tank, tekne ve havuzlarda ve havalandırma kullanılarak yapılan üretim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Havalandırmasız su kültürü

Akan su kültürü

Havalandırmalı su kültürü

Besleyici film tekniği

Derin, yarı derin akan su kültürü

Açıklama:

Havalandırmalı su kültürü: Bu sistemde 25-30 cm derinlikteki küvet, tank, tekne ve havuzlarda ve havalandırma kullanılarak yapılan üretim şeklidir. Bu sistem diğer sisteme göre daha fazla üretimlerin yapılmasına daha uygundur.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi organik substrat ortamlarından değildir?

Torf

Poliüretan

Talaş

Mantar kompostları

Ağaç kabukları

Açıklama:

Organik substrat ortamları: Torf, ağaç kabukları, talaş, Hindistan cevizi torfu, pirinç kabukları (çeltik kavuzu), yer fıstığı kabukları, mantar kompostları, şeker fabrikası atıkları, zeytinyağı endüstrisi atıkları, deniz ürünleri atıkları, şarap fabrikası atıkları, meyve suyu endüstrisi atıkları, mısır koçanları, tahıl samanları, sebze atıkları, Sphagum yosunu vb. çok sayıda substrat çeşidi bulunmaktadır. İnorganik substrat ortamları: Doğal substrat ortamları (Kum, çakıl, pomza, volkan tüfü vb.) ve İşlem görmüş substrat ortamları (Vermikulit, perlit, zeolit, genleştirilmiş kil, kayayünü, cam yünü vb.) olarak iki grup altında toplanır.
Sentetik substrat ortamlar: Poliüretan, polistiren ve polifil köpük vb. substrat çeşitleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

%60 bazalt, %20 kireçtaşı ve %20 kok kömürünün karışımı ve bazı işlemler sonucunda elde edilen ürün aşağıdakilerden hangisidir?

Perlit

Katyon

Hindistan cevizi torfu

Kayayünü

Pomza

Açıklama:

Kayayünü: Topraksız tarımda ilk olarak Danimarka’da 1969 yılında kullanılmış ve Hollanda’da kullanımı gelişmiştir. Kayayünü %60 bazalt, %20 kireçtaşı ve %20 kok kömürünün karışımı ve bazı işlemler sonucunda elde edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi bir çözeltinin bir litresindeki hidrojen iyonlarının konsantrasyonun eksi logaritmasıdır?

Katyon

Açıklama:

pH
Bir çözeltinin bir litresindeki hidrojen iyonlarının konsantrasyonun eksi logaritmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Su bitkileri, göller ve havuzlarda bulunuşları ve görünümlerine göre kaç gruba ayrılırlar?

tek bir gruptur

Açıklama:

Su bitkileri, göller ve havuzlarda bulunuşları ve görünümlerine göre; Emergent (Yükselici), Yüzen yapraklı köklü, Submers, Serbest yüzen olmak üzere 4 gruba ayrılırlar. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Bütün yapıları ile suyun altında batık olarak yaşayan bitkiler hangi tür su bitkileridir?

yükselici

yüzen yapraklı köklü

submers

serbest yüzen

litoral

Açıklama:

Submers Makrofitler: Bütün yapıları ile suyun altında batık olarak yaşayan bitkilerdir. Sadece bazılarının çiçekleri dışarıda olabilirler. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Sucul ortamlarda yabancı ot sorunları ile mücadele ederken bir canlı populasyonunu kontrol altında tutulması için bu canlı grubu ile beslenen ya da farklı şekilde baskılayan başka canlı organizmanın veya organizmaların kullanılmasına ne ad verilir?

kimyasal mücadele

mekanik mücadele

biyolojik mücadele

fiziksel mücadele

fizyolojik mücadele

Açıklama:

Biyolojik mücadele herhangi bir ortamda bulunan bir canlı populasyonunu kontrol altında tutulması için bu canlı grubu ile beslenen ya da farklı şekilde baskılayan başka canlı organizmanın veya organizmaların kullanılmasıdır. Kullanılacak organizma sadece istenilen yabancı bitki ya da bitkileri ile beslenen veya onlarla rekabet ederek onları saf dışı bırakacak kadar etkili olmalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Akvaryum bitkileri genellikle hangi bölgelerde doğal olarak yetişirler?

karasal

ılıman

tropikal

ekvatoral

kutuplardaki

Açıklama:

Akvaryum bitkileri genellikle tropikal bölgelerde doğal olarak yetişirler.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Akvaryum bitkileri fotosentez yaparken ortamın CO2’ni tüketerek ortama O2 vermeleri ile suyun oksijenlenmesine yardımcı olurlarken hangi hayvanların dışkıları ile gelen amonyum ve nitratı kullanırlar?

Balık

Timsah

Su samuru

Su yılanı

Kurbağa

Açıklama:

Akvaryumlarda doğal ve estetik görünüm elde etmek ve ortamın fiziksel ve kimyasal özellikleri- nin düzenlenmesi için su bitkilerinden faydalanır. Akvaryum bitkileri fotosentez yaparken ortamın CO2’ni tüketerek ortama O2 vermeleri ile suyun oksijenlenmesine yardımcı olurlar. Balıkların dışkıları ile gelen amonyum ve nitratı kullanırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Çeltik üretim alanı ve üretim miktarına göre Türkiye’nin en önde gelen ili aşağıdakilerden hangisidir?

Balıkesir

Çanakkale

Çorum

Edirne

Samsun

Açıklama:

2013 verilerine göre il bazında incelendiğinde hem üretim alanı hem de üretim miktarı bakımından Edirne ilk sırayı almaktadır. Çeltik üretim alanlarına göre Türkiye’nin ilk 5 şehri; Edirne, Samsun, Balıkesir, Çanakkale ve Çorum gelmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Topraksız tarımın önemini arttıran en önemli neden hangisidir?

Suyun verimli kullanımını sağlaması

Yabancı ot ile mücadelede iş gücü gerekmemesi

Topraksız tarımın daha yüksek verim sunması

Toprak işlemede iş gücü kullanılmaması

Ortam dezenfeksiyonu gerektirmemesi

Açıklama:

Topraksız tarımın önemini arttıran en önemli neden, toprağın bitki yetiştiriciliği için uygun olmayan (çöller, turistik adalar, deniz etkisindeki tuzlu topraklar, kayalık ya da sarp araziler ve jeotermal alanlar) alanlarda bitki üretimi için verimli kılar. Suyun en verimli şekilde kullanımını sağlamaktadır. Su miktarının ve kalitesinin uygun olmadığı bölgelerde (sıcak ve kurak bölgeler) önemli bir avantajdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Topraksız tarım bitkinin yetiştirildiği ortama göre ___1____ (hidroponik) ve katı ortam (___2___) kültürü olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
Yukarıdaki cümlede 1 ve 2 ile belirtilen boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilir?

1. su kültürü, 2. toprak

1. su kültürü, 2. substrat

1. sıvı, 2. solid

1. organik, 2. inorganik

1. inorganik, 2. organik

Açıklama:

Topraksız tarım bitkinin yetiştirildiği ortama göre su kültürü (hidroponik) ve substrat (katı ortam) kültürü olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi topraksız kültür ortamında kullanılacak besin çözeltisinin taşıması gereken özellikler arasında yer almaz?

Elementlerin suda çözünmüş iyon formunda olması

Besin çözeltisinin pH’ı

Besin çözeltisinin elektriksel geçirgenliği

Oksijen

Azot

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi topraksız tarımın çevreye etkilerini azaltmak için yapılabileceklerden biri değildir?

Açık sistem yerine kapalı sistem tercihi

Katı ortam materyallerinin kullanım sonrasında arazi iyileştirilmesinde kullanılması

Katı ortam materyalleri kullanım sonrasında inşaat sektöründe kullanılması

Kullanılan plastikler çevreye atılmamalı, geri dönüşüm ile değerlendirilmesi

Katı ortam materyali bir üretim yılından az olan materyallerin kullanılması

Açıklama:

Topraksız tarımın çevreye olan olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak ya da en aza indirmek mümkündür. Bunun için; atık olacak besin çözeltisi miktarını azaltmak için açık sistem yerine kapalı sistem tercih edilmelidir. Atık substrat miktarını azaltmak için kullanılacak katı ortam materyali bir üretim yılından fazla olan materyaller kullanılmalıdır. Katı ortam materyallerin kullanım sonrasında arazi iyileştirilmesinde ya da inşaat sektöründe kullanılacak materyaller tercih edilmelidir. Topraksız tarımda kullanılan tüm plastikler çevreye atılmamalıdır, toplanıp geri dönüşüm için değerlendirilmelidir. E seçeneğinde 1 yıldan az olan materyaller değil, fazla olan materyaller olmalıydı. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Su bitkilerinin özellikleri ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Kökleri vardır.

İletim dokuları gelişmiştir.

Metabolizmaları yüksek oksijen seviyesine uyum sağlamıştır.

Fideleri su içinde gelişmeye dayanıklı değildir.

Tohumları çimlenme yeteneklerini 20 yıldan fazla koruyabilir.

Açıklama:

-Sucul bitkilerin kökleri yok veya kök sistemleri az gelişmiştir.
-Su bitkilerinin iletim dokuları gelişmemiştir.
-Metabolizmaları düşük oksijen seviyesine uyum sağlamıştır.
-Tohumların çimlenme yetenekleri 20 yıldan daha uzun zamana kadar koruyabilirler.
-Su bitkilerinin fideleri su içinde gelişmeye dayanıklıdır
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi tatlı sularda yaygın olarak bulunan emergent bir bitkidir?

Zizania sp.

Elodea minor

Potamogeton crispus

Vallisneria sp.

Urticularia vulgaris

Açıklama:

Tatlı sularda yaygın olarak bulunan emergent bitkiler; Carex, Cyperus, Oryza, Polygonum, Phragmites, Scirpus, Typha, Eleocharis, Zizania’dır.
Diğerleri submers makrofitlerdendir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi suyun yabancı otlardan temizlenmesinde kullanılan mekanik mücadele yöntemlerinden biri değildir?

Yakma

Suyu gölgeleme

Su seviyesini yükseltme

İlaçlama

Yapay gölgelikler kullanma

Açıklama:

Mekanik mücadele ve yöntemleri:
-Makine gücünün kullanımı,
-Su düzeyinin düşürülmesi,
-Yakma,
-Suyu gölgelemek,
-Su seviyesini yükseltmek,
-Yapay gölgelikler,
-Seren gibi engeller.
D şıkkı kimyasal yöntemlerdendir. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Anadolu'da çeltik tarımının ilk defa yapıldığı il hangisidir?

Kastamonu

Edirne

Samsun

Balıkesir

Çanakkale

Açıklama:

Çeltik bitkisi ilk olarak Anadolu'ya 500 yıl önce gelmiş ve ilk tarım Kastamonu'nun Tosya ilçesinde yapılmıştır. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

FAO verilerine göre en çok çeltik ekim sahası hangi ülkededir?

Hindistan

Çin

Endonezya

Bangladeş

Tayland

Açıklama:

FAO 2014 verilerine göre ülkelerin ekim sahaları incelendiğinde, ilk beş içinde Hindistan birinci sırada yer almakta, bu ülkeyi Çin, Endonezya, Bangladeş ve Tayland izlemektedir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Çeltik bitkisi için en uygun toprak pH değeri aşağıdakilerden hangisidir?

1-3 arası

4-5 arası

4.5-6 arası

6-6.5 arası

7-8 arası

Açıklama:

Çeltik bitkisi için en uygun pH’ı 4.5-6 arasında değişen özellikteki topraklardır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Ülkemizde topraksız tarım ilk olarak hangi şehirde başlamıştır?

Antalya

Afyon

Aydın

Manisa

İzmir

Açıklama:

Ülkemizde topraksız tarımı ilk olarak 1995 yılında Akdeniz bölgesinde Antalya’da başlamıştır. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Besleyici film tekniği (NFT) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

1980'li yıllarda Amerika'da geliştirilmiştir.

Bitki türüne en uygun ebatlarda kanallar kullanma imkanı verir.

Gerektiğinde besin çözeltisini değiştirebilmeyi sağlar.

Su akışı için 1/100'den düşük eğiminin olması gerekir.

Sebze yetiştiriciliğinde 20-30 m'den daha uzun kanallar tercih edilir.

Açıklama:

1970'li yıllarda İngiltere'de geliştirilmiştir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Hangisi topraksız tarımda bitkilerin büyüme ve gelişmesi için gereken mikro elementlerden biridir?

Azot

Fosfat

Magnezyum

Kükürt

Bor

Açıklama:

Mikro elementler (B, Mn, Zn, Cu ve Mo) ise bitkilerin büyüme ve gelişmesi için çok az miktarda gereklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Hangisi çiçeksiz akvaryum bitkisidir?

Aponogetton

Anubias

Bacopa

Cobomba

Fontinalis antipyretica

Açıklama:

Çiçeksiz akvaryum bitkileri: Bu bitkiler tohum oluşturmayan karayosunu, ciğerotları ve eğrelti gruplarından oluşan bitkilerdir. Fontinalis antipyretica, Riccia fluitans, Isotes lacustris, Isotes malinverniana ve Marselia quadrifolia türleri en yaygın kullanılan bitkilerdir.
Diğerleri çiçekli türleridir. Cevap e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Genellikle suya batık, su yüzeyinde ya da sadece kökleri su içinde gövdesi su dışında olan bitkilere ne ad verilir ?

Hidrofit

Taksonomik

Biyokimya

Fotosentez

Mineral

Açıklama:

Su bitkileri veya hidrofitler genellikle suya batık, su yüzeyinde ya da sadece kökleri su içinde gövdesi su dışında olan bitkilerdir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Derinliği az, bitkilerce zengin ve üretken olan göllere ne ad verilir ?

Oligotrofik göller

Ötrofik göller

Litoral bölge

Derin bölge

Victoria

Açıklama:

Genellikle derinliği az bitkilerce zengin ve üretken olan göller, ötrofik göller olarak adlandırılır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Submers bitkileri hangi alanlarda kullanılır ?

Kimyasal amaçlı

İlaç sektöründe

Akvaryumlarda görsel görüntü

Saksıda süs amaçlı

Kurutulmuş bitki

Açıklama:

Bu bitkiler, ağırlıklarının %95’i su olduğundan ve su ile desteklendikleri için, yapısal destek için daha az enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu bitkiler akvaryumlarda görsel görüntü, suyun temizlenmesi, balıkların oksijen ihtiyacı için kullanılırlar. Bu bitkilerin bazıları aşırı çoğaldığında sulama kanallarının tıkanmasına sebep olurlar. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Havadaki serbest azotu fikse eden Anabena azollae ile simbiyotik birlik kurarak sucul ortamlara bağlı azot kaynağı sağlayan bitki aşağıdakilerden hangisidir ?

Elodea

Ceratophyllum

Najas

Myriophyllum

Azolla (su kadifesi)

Açıklama:

Azolla (su kadifesi) eğreltisi, havanın serbest azotunu fikse eden Anabena azollae ile simbiyotik birlik kurarak sucul ortamlara bağlı azot kaynağı sağlar. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Sucul bitkilerle mücadelenin en önemli sebeplerden birisi aşağıdakilerden hangisidir ?

Ördeklerin üremesi

Estetik değerler

Rekreasyon

Sivrisinek Kontrolü

Salyangoz kontrolü

Açıklama:

Sucul bitkilerle mücadelenin en önemli sebeplerden biriside sivrisinekler ile mücadeledir. Sucul bitkiler, sivrisinek ve larvalarının saklanması ve gelişimlerini tamamlayabilmeleri için uygun durgun sular yaratmaktadır. Sivrisinek ile mücadele tropikal ve subtropikal bölgelerde halk sağlığı sorunudur. Sinekler sıtma, sarıhumma ve beyin iltihabı gibi pek çok ölümcül hastalığın insanlara geçme- sinde vektör görevini görürler. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi çiçeksiz akvaryum bitkilerinden biri değildir ?

Nuphar japonica

Marselia quadrifolia

Isotes malinverniana

Riccia fluitans

Fontinalis antipyretica

Açıklama:

Çiçeksiz akvaryum bitkileri: Fontinalis antipyretica, Riccia fluitans, Isotes lacustris, Isotes malinverniana ve Marselia quadrifolia türleri en yaygın kullanılan bitkilerdir.
Çiçekli akvaryum bitkileri: Aponogetton, Anubias, Elodea spp., Vallisneria americana, V. gigantea, V. spiralis, Cryptocoryne affinis, C. blansae, C. becketii, C. cordota, Echinodorus, Sgittaria, Bacopa, Ludwigia, Cobomba, Ceratophyllum, Limnophila, Myriophyllum, Lemna minör, Lobelia, Hygrophila, Ceratopteris, Nuphar japonica, Nymphaea lotus vb. bitkiler akvaryumlarda sıklıkla kullanılmaktadırlar.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Su bitkileri içinde ekonomik değeri en yüksek olan bitki aşağıdakilerden hangisidir ?

Nilüfer

Çeltik

Eleocharis dulcis

Trapa natans

Vallisneria

Açıklama:

Su bitkileri için ekonomik değeri en yüksek olan bitki çeltik (Oryza) bitkisidir. İnsanlar arasında çeltik (pirinç) dışındaki su bitkilerinin tüketimi pek yaygın değildir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Çeltik bitkisinin Anadolu’ya 500 yıl önce geldiği ve ilk tarımı ülkemizin hangi ilçesinde yapıldığı tahmin edilmektedir ?

Söğüt

Bozüyük

Milas

Tosya

Seyitgazi

Açıklama:

Çeltik bitkisinin ilk Anadolu’ya 500 yıl önce geldiği ve ilk tarımının da Kastamonu ilinin Tosya ilçesinde yapıldığı görüşü benimsenmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Topraksız tarımın ilk uygulamalı örneği ne zaman gerçekleştirilmiştir ?

II. Dünya savaşı esnasında

1859-65 yılları arasında

1600’lü yallarda

I.Dünya savaşında

Soğuk savaş yıllarında

Açıklama:

Topraksız tarımın ilk uygulamalı örneği II. Dünya savaşı esnasında Amerika ordusu tarafından askerlerine taze sebze sağlamak için Pasifik Okyanusu’ndaki adalarda gerçekleştirilmiştir. Bu yetiştiricilikte su ve çakıl kültürü kullanılmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Türkiye’de sıcak yaz aylarında hıyar yetiştiriciliği için günlük bitki başına su tüketimi kaç litredir ?

5 lt

10 lt

1 lt

0,5 lt

3 lt

Açıklama:

Sera koşullarında meyvesi tüketilen sebze yetiştiriciliğinde evapotranspirasyon en fazla günlük 6 L/m2 olabileceği hesaplanmaktadır. Türkiye’de sıcak yaz aylarında hıyar yetiştiricili- ği için günlük bitki başına su tüketimi 3 L’ye kadar çıkmaktadır. Ülkemiz koşullarında topraksız tarım için bir planlama yapılırsa ortalama 10 dekarlık alana yaklaşık 90-120 m3/gün suya ihtiyaç vardır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi emergent su bitkilerinin bir özelliğidir?

Derinliği 3 metre ve daha fazla olan sularda yetişir.

Suyun hareketine dayanıklı, yumuşak gövde ve yaprakları vardır.

Taban kısımları suya gömülü; gövde ve yapraklar ise havaya doğrudur.

Genel olarak yaşam süreleri bir yıldır.

Kökleri toprağa tutunmamış ve suyun içinde serbest haldedir.

Açıklama:

Emergent (yükselici) Su Bitkilerinin kökleri toprağa tutunmuş ve üst kısmı havaya doğru yükselen bitkilerdir. Yetiştiği ortamda su düzeyi çok düşüktür, periyodik olarak veya sürekli su altında kalan topraklarda gelişirler. Yükselici makrofitler genellikle çok yıllık bitkilerdir. Belirgin olarak zemine kökleri ile bağlanmışlardır, taban kısımları suya gömülüdür, gövde ve yapraklar ise havadadır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Kirli suların iyileştirilmesinde kullanılabilen su sümbülü ve su mercimeği hangi su bitki grubunun üyesidir?

Emergent su bitkileri

Serbest yüzen makrofitler

Yüzen yapraklı makrofitler

Yüzen köklü makrofitler

Submers makrofitler

Açıklama:

Serbest yüzen su bitkileri besinlerini tamamen sudan aldıklarından suya bağımlıdırlar. Bu bitkilerin bazıları su sümbülü ve su mercimeği gibi bazı türleri kirli suların iyileştirilmesinde ya da bazı besleyicilerin sudan uzaklaştırmada kullanılırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi sucul ortamlarda yabancı otlara karşı kullanılan biyolojik mücadele yöntemlerinin faydalarından biri değildir?

Çevre kirliliği yaratmazlar.

Ekonomiktirler.

Uygulanması daha kolaydır.

Su verimliliğini düşürmezler.

Çok hızlı sonuç verirler.

Açıklama:

Biyolojik mücadele herhangi bir ortamda bulunan bir canlı populasyonunu kontrol altında tutulması için bu canlı grubu ile beslenen ya da farklı şekilde baskılayan başka canlı organizmanın veya organizmaların kullanılmasıdır.
Biyolojik mücadelenin diğer iki yönetme göre birçok avantajları bulunmaktadır. Bir maliyet gerektirmediğinden ekonomik yöntemdir. Su ve çevreye herhangi bir kirlilik bırakmadığından çevrecidir. Uygulanması diğer yöntemlere göre daha kolaydır. Atıl durumdaki otların balıklar ve diğer hayvanlar tarafından yenilerek üretime katkı sağlamaları ve işletmelere ek gelir getirmeleri, istenmeyen su bitkilerinin yıl boyu kontrol altında tutulması ve suyun verimliğini düşürmemesi gibi çok sayıda avantaja sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Akvaryum ortamında tropikal bitkiler yetiştirildiğinde kaç saat süreyle ışıklandırma yapılması uygundur?

Açıklama:

Akvaryum bitkilerinin fotosentez yapabilmeleri için bitki türüne uygun ışıklandırma yapılmalıdır. Genellikle tropikal bitkiler kullanıldığından tropikal bölgelerde gece gündüz eşit olduğundan 12 saat ışıklandırma yeterli olmaktadır. Ancak daha uzun ışıklandırıldığında kök, gövde ve yaprak gibi yapıların büyümesi hızlandırılmış olur. Dekoratif görünüm kalıcı olması için 12 saat aydınlatma daha uygundur.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik filtrasyon için önerilen emergent (yükselici) bitkilerden biridir?

Scirpus

Fontinalis

Nymphaea

Isoetes

Nuphar

Açıklama:

Filtrasyon işleminde daha çok rahat hasat edilebilen absorbsiyon kapasitesi yüksek bitkiler tercih edilir. Bunun için serbest yüzen ve yükselici bitkilerin kullanımı önerilmektedir. Emergent bitkilerden, Scirpus ve Phragmites cinslerinin türleri bu amaç için uygundur. Hasadı daha kolay olan serbest yüzen bitkilerden Eicchornia crassipes ve Lemnaceae türleri kullanılmaktadır. Fontinalis ve Isoetes submers makrofitler; Nuphar ve Nymphaea ise yüzen yapraklı köklü makrofitler grubunun üyeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Derin su çeltik tarımında tarlada bulundurulan su yüksekliği ne kadardır?

21-40 cm

30-50 cm

51-100 cm

100-120 cm

101-130 cm

Açıklama:

Çeltik tarımı sulak alanlarda yapıldığından çeltik yetiştiriciliği üç farklı şekilde yapılmaktadır. Buna göre çeltik tarımı; susuz yapılan çeltik ekimi, sulu yapılan çeltik ekimi ve derin su çeltik ekim çeşitleri bulunmaktadır. Susuz yapılan çeltik tarımında, su göllendirilmeden yapılan kır çeltiği ya da dağ çeltiği tarımı çeşididir. Sulu yapılan çeltik tarımında, ekim yapılan tarlada su 5-50 cm yüksekliğine getirilerek alçak tavalarda yapılan tarım çeşididir. Derin su çeltik tarımından ise 51-100 cm yüksekliğinde su bulundurulması ile yapılan tarım çeşididir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Topraksız tarımla ilgili cümlelerden hangisi yanlıştır?

Başlangıç aşaması belli maliyetler yüzünden pahalıdır.

Topraklı tarıma göre daha kaliteli ürün elde edilir.

Suyun en verimli şekilde kullanılmasını sağlar.

Sıklıkla yabancı otlarla mücadele gerektirir.

Topraklı tarımla kıyaslandığında verim daha yüksektir.

Açıklama:

Topraksız tarımın önemini artıran en önemli neden, toprağın bitki yetiştiriciliği için uygun olmayan (çöller, turistik adalar, deniz etkisindeki tuzlu topraklar, kayalık ya da sarp araziler ve jeotermal alanlar) alanlarda bitki üretimi için verimli kılar. Suyun en verimli şekilde kullanımını sağlamaktadır. Su miktarının ve kalitesinin uygun olmadığı bölgelerde (sıcak ve kurak bölgeler) önemli bir avantajdır. Topraksız tarım topraklı tarım ile karşılaştırıldığında daha yüksek verim sunmaktadır. Bitkiler kontrolü bir şekilde beslenme yapıldığından daha kaliteli ürün şansını vermektedir. Topraksız tarım işletmelerinde kuruluş aşamasından sonra topraklı tarımdaki toprak işleme ve yabancı ot ile mücadele gibi iş gücü gerekli değildir. Topraksız tarımda kullanılan tekniğe göre değişmekle birlikte sulamada kolaylık sağlamaktadır. Topraklı tarımda ortamın dezenfeksiyonu her zaman sorun olmuştur. Buna karşın topraksız tarımda ortam dezenfeksiyonu gerekli değil ya da oldukça kolay ve ekonomiktir. Tüm bunların yanında topraksız tarımın topraklı tarıma göre başlangıç aşamasında; bitki yetiştirme yeri (su kültürü, katı ortam ise; yatak, torba, saksı vb.), yetiştirme yerlerinin hazırlanmasında kullanılan konstrüksiyon maliyeti, kullanılacak katı substratın yerli ya da ithal olması, substratın ekonomik ömrü, beslemede kullanılacak gübreleme sistemi, kullanılacak suyun kalitesinin iyileştirmesine yönelik yapılan harcamalar ve besin çözeltisinin veya ortamın dezenfeksiyonu gibi maliyetlerden dolayı masraflıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Topraksız tarımda kullanılan aeroponik sistemlerde besin çözeltisi bitkiye nasıl verilir?

Çözelti bir sprey aracılığı ile sis şeklinde (püskürtülerek) verilir.

Bir hava karıştırıcısı içinden çözelti geçirilerek verilir.

İçinde köklerin bulunduğu ve çözeltinin dolaştığı borularla verilir.

Durgun suda, köklerin doğrudan çözeltiye yerleştirilmesiyle verilir.

Çözeltinin kanallarda dolaşan suya pompalanması şeklinde verilir.

Açıklama:

Aeroponik sistemlerde besin çözeltisi bitkilere bir sprey vasıtası ile sis şeklinde verilmektedir. Bu sistemin diğer topraksız sistemlerde bitki gelişimi için sınırlayıcı olan su ve oksijen sorunu aeroponik sistemde yeterli miktarda bulunmaktadır. Bu nedenle diğer topraksız kültür şekillerine nazaran su ve gübre kullanımında önemli derecede ekonomik avantaj sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi topraksız tarımda kullanılan inorganik bir materyaldir?

Torf

Poliüretan

Talaş

Perlit

Polistiren

Açıklama:

Katı ortam kültürü ortamında; organik, inorganik (doğal ve işlenmiş görmüş materyal) ve sentetik materyaller kullanılmaktadır. Organik substrat ortamları: Torf, ağaç kabukları, talaş, Hindistan cevizi torfu, pirinç kabukları (çeltik kavuzu), yer fıstığı kabukları, mantar kompostları, şeker fabrikası atıkları, zeytinyağı endüstrisi atıkları, deniz ürünleri atıkları, şarap fabrikası atıkları, meyve suyu endüstrisi atıkları, mısır koçanları, tahıl samanları, sebze atıkları, Sphagum yosunu vb. çok sayıda substrat çeşidi bulunmaktadır. İnorganik substrat ortamları: Doğal substrat ortamları (Kum, çakıl, pomza, volkan tüfü vb.) ve İşlem görmüş substrat ortamları (Vermikulit, perlit, zeolit, genleştirilmiş kil, kayayünü, cam yünü vb.) olarak iki grup altında toplanır. Sentetik substrat ortamlar: Poliüretan, polistiren ve polifil köpük vb. substrat çeşitleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Topraksız tarımda ideal besin çözeltisi pH değeri aşağıdakilerden hangisidir?

2-4

3-5

5-7

7-9

8-10

Açıklama:

Topraksız kültür ortamında kullanılacak besin çözeltisinde bitkiler için gerekli olan elementler genellikle suda çözünmüş iyon formundadırlar. Ayrıca besin çözeltisinin pH’ı, EC (elektriksel geçirgenlik), sıcaklık, oksijen ve suyun kalitesi önemlidir. Bitki besin maddeleri alınırken farklı pH değerleri önemli ölçüde etkilidir. Bitkiler için uygun pH değeri 5-7 arasındadır. pH değeri 8’in üstüne çıktığında ve 4’ün altına düştüğünde bitkiler için uygun olmayan durumlar ortaya çıkmakta ve bitki ölümü gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Kökleri toprağa tutunan ve üst kısmı havaya doğru yükselen su bitkileri aşağıdakilerden hangisidir?

Yüzen yapraklı köklü makrofitler

Emergent su bitkileri

Submers makrofitler

Serbest yüzen makrofitler

Sucul makrofitler

Açıklama:

Emergent (yükselici) su bitkileri kökleri toprağa tutunmuş ve üst kısmı havaya doğru yükselen bitkilerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Su bitkileri konusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sucul ortamlarda su bitkileri diğer fotosentetik organizmalar ile birlikte ortamın birincil üreticileridir.

Yeşil bitkiler, makroskobik algler ve fitaplanktonlar organik madde üretimini yaparak besin zincirinin ilk halkasını oluştururlar.

Sucul bitkiler sadece sucul ortama besin üretirler.

Sucul ortamlarda biriken besinler mantar ve bakteriler tarafından parçalanır.

Su bitkileri suyun pH'sı küzerinde etkilidir.

Açıklama:

Sucul bitkiler sadece sucul ortama besin üretmezler. Aynı zamanda fotosentez aktivitesi sonunda oksijen açığa çıkararak sucul ortamları oksijen bakımından zenginleştirirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Hangisi su yabancı otları ile mücadelenin ticari açıdan nedenidir?

Rekreasyon

Sivrisinek kontrolü

Sulama

Su yolları

Balıkçılık yönetimi

Açıklama:

Balık yetiştirilen ortamlarda aşırı sucul bitkilerin çoğalması balıkların hasadını engelleyerek balık ağlarına ve hasat malzemelerine zarar vermektedirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Hangisi su yabancı bitkileri ile mücadelede uygulanan mekanik yöntemlerden biri değildir?

Makine gücü kullanımı

Su düzeyinin düşürülmesi

Yakma

Suyu gölgelemek

İnorganik gübreleme

Açıklama:

İnorganik gübreleme su yabancı otları ile mücadele ederken kullanılan kimyasal yöntemlerden biridir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Akvaryum bitkilerinin çiçek açmaması nedeniyle kullanılan üretim yöntemi hangisidir?

Eşeysel yol ile üretim

Eşeysiz yol ile üretim

Sürgülerle bitki üretimi

Büyüme rizomlarının kesilmesiyle yapılan üretim

Ana bitkinin yapraklarından yapılan üretim

Açıklama:

Akvaryum bitkilerinin akvaryum ortamında çiçek açmadıklarından dolayı, bu bitkilerin çoğaltılması daha çok eşeysiz (vejetatif) yol ile yapılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Hangisi sucul bitkilerin çevre kirliliği ile mücadelede kullanılmasını ifade eder?

Katkı ve destek materyali olarak kullanım

Yem ve gübre olarak kullanım

Biyolojik filtrasyon için kullanım

Peyzaj mimarisinde kullanım

Yapı malzemesi olarak kullanım

Açıklama:

Sucul bitkilerin yetiştirilmesinin bir diğer önemli sebebi ise bu bitkilerin çevre kirliliğini önlemede kullanılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Su bitkileri içinde ekonomik değeri en yüksek olan hangisidir?

Nilüfer

Çeltik

Su kestanesi

Trapa natans

Eleocharis dulcis

Açıklama:

Su bitkileri için ekonomik değeri en yüksek olan bitki çeltik (Oryza) bitkisidir. İnsanlar arasında çeltik (pirinç) dışındaki su bitkilerinin tüketimi pek yaygın değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Türkiye'de çeltik üretimi ilk kez hangi kentte yapılmıştır?

Trabzon

Mersin

Konya

Edirne

Kastamonu

Açıklama:

Çeltik bitkisinin ilk Anadolu'ya 500 yıl önce geldiği ve ilk tarımının da Kastamonu ilinin Tosya ilçesinde yapıldığı görüşü benimsenmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Hangisi Türkiye'de topraksız tarımla ve tıbbi amaçla yetiştirilen bitkilerdendir?

Kasımpatı

Marul

Maydanoz

Kalyoz

Deniz ıspanağı

Açıklama:

Tıbbi önemi olan bitkiler (sarı sabır, kalyoz) Türkiye'de ticari olarak topraksız tarımla yetiştirilen bitkilerdendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Bitkilere besin çözeltisinin sprey aracılığıyla verilmesini ifade eden teknik hangisidir?

Havalandırmalı su kültürü

Besleyici film tekniği

Katlı akan su kültürü sistemleri

Aeroponik sistemler

Havalandırmasız su kültürü

Açıklama:

Aeroponik sistemlerde besin çözeltisi bitkilere bir sprey vasıtası ile sis şeklinde verilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

I. Su bitkileri taksonomik olarak homojen yapıda değillerdir.
II. Sulak alanların temel üreticileri siyanobakteriler, algler ve su bitkileridir.
III. Su bitkileri fotosentez ile suyun oksijenini kullanır ve suya karbondioksit verir.
IV. Su bitkileri (Makrofitler) yaşadıkları ortam üzerinde çok geniş biyotik ve abiyotik etkiye sahiptirler.
Su bitkileri ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I ve II

I, II, III

I, II ve IV

I ve IV

I,III

Açıklama:

Su bitkileri sucul ekosistemlerde fotosentez ile suyun karbondioksidini kullanır ve suya oksijen vererek suyun oksijence zenginleşmesini sağlarlar. Ayrıca su ortamındaki erimiş mineralleri yapılarına alarak suların arıtılmasına ve dolaylı olarak bu ortamların temiz kalmasını sağlamış olurlar.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi "orta litoral" bölgede yer alan bitkilerden biridir?

Victoria

Scirpus

Typha

Oryza

Potamogeton

Açıklama:

Biraz daha derine inen ve sadece yaprakları su dışında olan Nymphaea, Nuphar, ve Victoria gibi bitkilerin bulunduğu bölge orta litoral bölge denir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

I. Sucul bitkilerin kökleri yok veya kök sistemleri az gelişmiştir.
II. Gövde ince ve uzun, suyun fiziksel akıntısı ile hareket edebilir.
III. Sucul bitkilerde gövde ve yapraklarda kütikula kalındır.
IV. Su bitkilerinin iletim dokuları gelişmemiştir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I ve III

I, II, III

I, II ve IV

II ve IV

II ve III

Açıklama:

Sucul bitkilerde gövde ve yapraklarda kütikula çok ince veya yoktur. Kütikulanın görevi bitkiyi su kaybına karşı korumak olduğundan, su içinde gelişen bitkilerde bu tabakaya gerek duyulmaz. Kütikula yüzen su bitkilerinde üst yüzeyde bulunabilir ve ıslanmayı önlemek için genellikle mumla kaplıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Su bitkilerinin gövdesi ince ve uzundur, suyun fiziksel akıntısı ile hareket edebilir.

Su bitkilerinin iletim dokuları gelişmemiştir.

Bazı su bitkilerinde yüzmeye elverişli büyük yapraklar vardır.

Su bitkilerinin metabolizmaları düşük oksijen seviyesine uyum sağlayamaz.

Su bitkilerinde kök, gövde ve yapraklarda geniş hücreler arası boşluklar iyi gelişmiştir.

Açıklama:

Metabolizmaları düşük oksijen seviyesine uyumu sağlamıştır. Tohumların çimlenme yetenekleri 20 yıldan daha uzun zamana kadar koruyabilirler. Tohum düşük oksijen konsantrasyonlarında çimlenebilirler. Su bitkilerinin fideleri su içinde gelişmeye dayanıklıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Bütün yapıları ile suyun altında batık olarak yaşayan bitkilere ne ad verilmektedir?

Serbest Yüzen Makrofitler

Yüzen Yapraklı Köklü Makrofitler

Emergent Su Bitkileri

Çok yıllık bitki

Submers Makrofitler

Açıklama:

Submers Makrofitler, bütün yapıları ile suyun altında batık olarak yaşayan bitkilerdir. Sadece bazılarının çiçekleri dışarıda olabilirler. Su içerisinde çamurlu zemine kökçükleri ile tutunarak sabit kalırlar. Bu bitkilerin hem denizlerde hem de tatlı sularda çok sayıda örnekleri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Kökleri toprağa tutunmuş ve üst kısmı havaya doğru yükselen bitkilere ne ad verilmektedir?

Serbest yüzen makrofitler

Yüzen yapraklı köklü makrofitler

Submers makrofitler

Emergent su bitkileri

Çok yıllık bitki

Açıklama:

Emergent (yükselici) su bitkileri, kökleri toprağa tutunmuş ve üst kısmı havaya doğru yükselen bitkilerdir. Yetiştiği ortamda su düzeyi çok düşüktür, periyodik olarak veya sürekli su altında kalan topraklarda gelişirler.

Doğru Cevap: D

Soru 67

"Havuzlar tamamen temizlendikten sonra ............................ ortamda planktonların çoğalması sağlanarak su altı bitkilerin gelişmesi ve büyümesi kontrol altına alınmış olur."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

Su seviyesi yükseltilerek

İnorganik gübreleme yapılarak

Yapay gölgelikler kullanılarak

Yabancı otlar yakılarak

Seren gibi engeller yerleştirilerek

Açıklama:

Su bitkileri ile mücadelede diğer bir yöntem ise inorganik gübrelemedir. Havuzlar tamamen temizlendikten sonra inorganik gübreleme yapılarak ortamda planktonların çoğalması sağlanarak su altı bitkilerin gelişmesi ve büyümesi kontrol altına alınmış olur.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi yabancı su bitkileri ile mekanik mücadelede kullanılan yöntemlerinden biri değildir?

Su yüzeyinin düşürülmesi

Yakma

Suyu gölgeleme

Yapay gölgelikler kullanma

Herbisit kullanımı

Açıklama:

Herbisit kullanımı kimyasal mücadele yöntemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Vallisneria ve Sagittaria bitkilerinin üretiminde kullanılan eşeysiz yol ile üretim aşağıdakilerden hangisidir?

Sürgünlerle bitki üretimi

Ana bitkinin yapraklarından yapılan üretim

Ana bitkinin bir kısmının kesilmesi sonucu üretim

Filizlerin kesilmesi sonucu yapılan üretim

Büyüme rizomlarının kesilmesi sonucu yapılan üretim

Açıklama:

Vallisneria ve Sagittaria bitkileri, sürgünlerle bitki üretim şekline örnektir. Bitkilerde meydana gelen rizom adı verilen yapılardan çıkan sürgünler yeni bitki oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Su bitkileri içinde ekonomik değeri en yüksek olan bitki aşağıdakilerden hangisidir?

Ceratophylum demersum bitkisi

Oryza bitkisi

Eleocharis dulcis bitkisi

Trapa natans bitkisi

Nilüfer bitkisi

Açıklama:

Su bitkileri için ekonomik değeri en yüksek olan bitki çeltik (Oryza) bitkisidir. İnsanlar arasında çeltik (pirinç) dışındaki su bitkilerinin tüketimi pek yaygın değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Su bitkilerinin (hidrofitler) özelliklerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sucul bitkilerin kökleri yok veya kök sistemleri az gelişmiştir.

Sucul bitkilerde gövde ve yapraklarda kütikula çok ince veya yoktur.

Sucul bitkilerde gövde geniş ve kısa olup gövdenin destek dokusu iyi gelişmiştir.

Bazı su bitkilerinde yüzmeye elverişli büyük yapraklar vardır.

Su bitkilerinin iletim dokuları gelişmemiştir. Ksilem ve floem ya iyi gelişmemiştir ya da yoktur.

Açıklama:

Sucul bitkilerde gövde ince ve uzun, suyun fiziksel akıntısı ile hareket edebilir. Gövdenin destek görevi su tarafından sağlanmaktadır. Bundan dolayı
destek doku iyi gelişmemiş ve sklerankima yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi tatlı sularda yaygın olarak bulunan emergent bitkilerden biridir?

Brasenia

Nuphar

Nymphaea

Nelumba nucifera

Zizania

Açıklama:

Nymphaea, Nuphar, Nelumba nucifera, Victoria amazonica ve Brasenia yüzen yapraklı köklü makrofitler grubunun en yaygın örnekleridir. Tatlı sularda yaygın olarak bulunan emergent bitkiler; Carex, Cyperus, Oryza, Polygonum, Phragmites, Scirpus, Typha, Eleocharis, Zizania’ dır.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdaki submers makrofitler familyalarından hangisi en fazla su altında (submers) gelişen cins ve türlere sahiptir?

Ceratophyllacea

Haloragaceae

Hydrocharitaceae

Lentibulariaceae

Potamogetonaceae

Açıklama:

Bütün yapıları ile suyun altında batık olarak yaşayan bitkilerden olan çiçekli
bitkilerin tamamı ya da çoğu Callitrichaceae, Ceratophyllaceae, Haloragaceae, Hydrocharitaceae, Potamogetonaceae ve Lentibulariaceae familyalarına
aittirler. Bunların içinde en büyükleri olan Hydrocharitaceae familyasının 17 cinse ait bilinen 75 türün tamamı submers bitkilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi yaprakları ve gövdeleri suyun üstünde olan ve suyun üzerinde yüzen(serbest yüzen makrofitler) arasında yer alır?

Chara

Fontinalis

Isoetes

Lemna

Nitella

Açıklama:

En yaygın serbest yüzen su bitkileri Lemnaceae familyasına ait bitkilerdir. Lemna, Spirodela, Wolffiella ve Wolffia bu familyanın önemli cinsleridir. Charophyceae (Chara ve Nitella), Isoetes (Eğrelti), (karayosunu Fontinalis) ise tatlı sularda tamamen suya batık olarak yaşayan (submers makrofitler) bitkilerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıda verilen suda yüzen yapraklı bitkilerden hangisi en küçük kapalı tohumlu bitki üyelerine sahiptir?

Eicchornia

Lemna

Spirodela

Wolffia

Wolffiella

Açıklama:

En yaygın serbest yüzen su bitkileri Lemnaceae familyasına ait bitkilerdir Lemna, Spirodela, Wolffiella ve Wolffia bu familyanın önemli cinsleridir. Lemnaceae familyasının bazı üyeleri kapalı tohumluların en küçük bitkilerini oluştururlar. Bazıları oldukça küçük olduklarından yalnızca suyun yüzey gerilimi tarafından desteklenirler. Kapalıtohumlulardan
bilinen en küçük bitki Wolffia’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıda verilen su yabancı otları ile mücadele sebeplerinden hangisi yanlıştır?

Su yabancı otları;yüzme, balıkçılık ve park bahçe havuzları, su kayakları
ya da bu amaçlı kullanılan göl ve göletlerin görünümüne zarar verebilir.

Sucul bitkiler, sivrisinek ve larvalarının saklanması ve gelişimlerini tamamlayabilmeleri için uygun durgun sular yaratmaktadır.

Balık yetiştirilen ortamlarda aşırı sucul bitkilerin çoğalması balıkların hasadını
engelleyerek balık ağlarına ve hasat malzemelerine zarar vermektedir.

Sucul bitkiler sulama ve boşaltma kanalların içinde ve banketlerinde büyüyerek sulama kanallarında tıkanmalara neden olabilmektedir.

Sucul bitkilerin tüm türleri aşırı çoğalarak su yollarının kapanmasına yol açmakta, dolayısıyla yön bulmak zorlaşmaktadır.

Açıklama:

Sucul bitkilerin bazı türleri aşırı çoğalmaları suyollarını kapatmasından dolayı yön bulmayı engellediği görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Su bitkileri içerisinde ekonomik değeri en yüksek olan bitki aşağıdakilerden hangisidir?

Çeltik

Eğrelti

Nilüfer

Su kestanesi

Su sümbülü

Açıklama:

Su bitkileri için ekonomik değeri en yüksek olan bitki çeltik (Oryza) bitkisidir. İnsanlar arasında çeltik (pirinç) dışındaki su bitkilerinin tüketimi pek yaygın değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Türkiye'de hem çeltik üretim alanı hem de üretim miktarı bakımından birinci sırada yer alanil aşağıdakilerden hangisidir?

Balıkesir

Çanakkale

Çorum

Edirne

Samsun

Açıklama:

Çeltik için Türkiye’deki en uygun yetişme koşulları alüvyal ovalar, akarsu vadilerindeki taban ovalarıdır. 2013 verilerine göre Marmara Bölgesi
75.870 ha ekim alanı ve 627.678 ton üretim ile ilk sıradadır. Karadeniz Bölgesi 27.644 ha ve 232.158 ton üretim ile ikinci sırada yer almaktadır. İl bazında incelendiğin de hem üretim alanı hem de üretim miktarı
bakımından Edirne ilk sırayı almaktadır. Çeltik üretim alanlarına göre Türkiye’nin ilk 5 şehri; Edirne, Samsun, Balıkesir, Çanakkale ve Çorum olarak sıralanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi su yabancı bitkileri ile mekanik mücadele etme yöntemleri arasında yer almaz?

Herbisit kullanımı

Makine gücünün kullanımı

Su düzeyinin düşürülmesi

Yakma

Yapay gölgelikler

Açıklama:

Su yabancı otları ile mücadelede kimyasal yöntemler ilaç (herbisit) kullanımını içerir. Herbisit (Herbicid) yabancı otlarla mücadelede kullanılan kimyasal maddeler, yabancı ot öldürücü ilaç ya da yabancı ot ilacı olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisinde Türkiye'de yetiştirilen çeltik türleri bir arada verilmiştir?

Indica-Japonica

Indica-Javanica

Indica- O. glaberrima

Japonica-Javanica

O. glaberrima- Japonica

Açıklama:

Türkiye’de yetiştirilen çeltik çeşitleri Japonica ve Javanica çeşitlerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi durgun sulara bir örnek olarak verilebilir?

Göl

Akarsu

Dere

Çay

Nehir

Açıklama:

Durgun sular göl, gölcük, havuz ve bataklıklardan oluşurken, akarsular ise dere, çay, nehirlerden meydana gelmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Kökleri su içinde gövdeleri su dışında kalan saz, kamış, pirinç gibi su bitkileri aşağıdaki sucul ortamlardan hangisinde gelişir?

Derin bölge

Litoral bölge

Alt litoral bölge

Orta litoral bölge

Üst litoral bölge

Açıklama:

Işığın varlığına göre sucul ortamlar, litoral bölge ve derin bölge olarak iki bölgeye ayrılır. Üst litoral bölgede kökler su içinde gövdeleri su dışında kalan Scirpus (saz), Typha (kamış), Juncus (hasır sazları), Oryza (pirinç), Phragmites gibi su bitkileri kıyıdan derinliğe doğru bir sıra halinde gelişirler. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi yabancı su bitkileriyle mücadelede kullanılan mekanik yöntemlerden biri değildir?

Makine gücünün kullanımı

Herbisit kullanımı

Su düzeyinin düşürülmesi

Suyu gölgelemek

Yapay gölgelik kullanımı

Açıklama:

Yabancı otlarla mücadelede kullanılan kimyasal maddeler, yabancı ot öldürücü ilaç ya da herbisit olarak adlandırılmaktadır. Yani herbisit kullanımı kimyasal bir mücadele yöntemidir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi çiçekli akvaryum bitkilerinden biridir?

Riccia fluitans

Isotes lacustris

Nymphaea lotus

Marselia quadrifolia

Isotes malinverniana

Açıklama:

Aponogetton, Anubias, Elodea spp., Vallisneria spp., Cryptocoryne spp., Echinodorus, Sgittaria, Bacopa, Ludwigia, Cobomba, Ceratophyllum, Limnophila, Myriophyllum, Lemna minor, Lobelia, Hygrophila, Ceratopteris, Nuphar japonica, Nymphaea lotus vb. bitkiler akvaryumlarda sıklıkla kullanılan çiçekli bitkilerdir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Azolla, Riccia ve Vesicularia gibi çiçeksiz bitkilerin çoğaltılmasında kullanılan eşeysiz yol ile üretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Ana bitkinin bir kısmının kesilmesi sonucu üretim.

Filizlerin kesilmesi sonucu yapılan üretim.

Sürgünlerle bitki üretimi.

Ana bitkinin yapraklarından yapılan üretim.

Büyüme rizomlarının kesilmesi sonucu yapılan üretim.

Açıklama:

Ana bitkinin yapraklarından yapılan üretim örneğin; Azolla, Riccia ve Vesicularia gibi çiçeksiz bitkilerin çoğaltılmasında kullanılmaktadır. Bu yöntemle Lemna bitkisi de çoğaltılmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Genellikle biyolojik filtrasyon amacıyla kullanılan su bitkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Eicchornia crassipes

Elodea canadensis

Salvinia natans

Myosotis palutris

Sparganium emersum

Açıklama:

Phragmites katkı ve destek materyali olarak, Lemnaceae yem ve gübre olarak, Elodea canadensis, Salvinia natans, Myosotis palutris ve Sparganium emersum peyzaj mimarisinde kullanılan bitkilerdir. Eicchornia crassipes ve Lemnaceae türleri ise filtrasyon için kullanılırlar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Ülkemizde en çok çeltik üretimi yapılan il aşağıdakilerden hangisidir?

Samsun

Çorum

Balıkesir

Edirne

Çanakkale

Açıklama:

Türkiye’nin toprak ve iklim özellikleri çeltik ekimine elverişlidir. İl bazında incelendiğinde hem üretim alanı hem de üretim miktarı bakımından Edirne ilk sırayı almaktadır. Çeltik üretim alanlarına göre Türkiye’nin ilk 5 şehri; Edirne,Samsun, Balıkesir, Çanakkale ve Çorumdur. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Çeltik bitkisinin hasat zamanının geldiğini gösteren tane nem oranı aşağıdakilerden hangisidir?

% 14-16

% 18-20

% 22-24

% 26-28

% 30-32

Açıklama:

Çeltik bitkisinin hasat zamanı çeltik salkımlarının % 80’nin saman sarısına döndüğünde ve salkımların dip tarafındaki tanelerin sarı renge döndükleri zaman hasat zamanını göstermektedir. Hasat zamanını en doğru belirleme yöntemi tanelerin nem miktarını ölçülmesi ile belirlenir. Bu oran % 22-24 arasında olduğunda hasat yapılır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Ülkemizde topraksız tarım ilk olarak hangi ilimizde başlamıştır?

Afyon

Antalya

Aydın

Manisa

İzmir

Açıklama:

Son yıllarda dünyada olduğu gibi Türkiye’de de topraksız tarım kullanımında yükseliş görülmektedir. 1995 yılında 10 hektar olan üretim alanı hızla artarak 2014 yılında 700 ha üretim alanına sahip olmuştur. Ülkemizde topraksız tarım ilk olarak 1995 yılında Akdeniz bölgesinde Antalya’da başlamıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Ülkemizde bolca bulunan volkanik kayaların bir dizi işleme tabi tutulması sonucunda elde edilen substrat (katı ortam kültürü) aşağıdakilerden hangisidir?

Torf

Turba

Kayayünü

Hindistan cevizi torfu

Perlit

Açıklama:

Perlit ülkemizde bolca bulunan volkanik kayaların bir dizi işleme tabi tutulması sonucunda elde edilir. Tarımda tercih edilen perlitin tanecik çapı 0-6 mm arasındadır. Perlitin topraksız tarımda tercih edilmesinin en önemli nedenleri; kimyasal olarak inert bir materyal olması, pH’ının nötr olması, hafif ve steril olması, bitki kökleri için havalanma kapasitesinin yüksek olması, su ve besin maddelerin bitkilerin kolayca alabileceği şekilde tutması gibi özelliklere sahip olmasıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Bütün yapıları ile suyun altında batık olarak yaşayan bitki sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

Emergent Su Bitkileri

Çok Yıllık Bitki

Yüzen Yapraklı Köklü Makrofitler

Submers Makrofitler

Serbest Yüzen Makrofitler

Açıklama:

Submers Makrofitler: Bütün yapıları ile suyun altında batık olarak yaşayan bitkilerdir. Sadece bazılarının çiçekleri dışarıda olabilirler. Çok Yıllık Bitki ise bir yıldan daha fazla yaşayan bitki ya da bitki kısımlarıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi akvaryumlarda en çok tercih edilen çiçeksiz bitki türlerinden biridir?

Isotes lacustris

Lemna minör

Vallisneria gigantea

Nuphar japonica

Cryptocoryne affinis

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Belirli bir anda canlı ve özellikle insan faaliyeti üzerine doğrudan ve dolaylı etki eden sosyal faktörlerle biyolojik, fiziksel ve kimyasal koşulların tümüne ne ad verilir?

Çevre

Ekosistem

Topoğrafya

Coğrafya

Savan

Açıklama:

Çevre geniş anlamda jeoloji, hidroloji, mineroloji gibi kaynakların yanında doğal olan ve olmayan bitki örtüsünü ve insanların doğrudan etkisinde bulunan yüzeysel toprağı kapsam içerisine alır. Uluslararası dilde çevre kavramı, belirli bir anda canlı ve özellikle insan faaliyeti üzerine doğrudan ve dolaylı etki eden sosyal faktörlerle biyolojik, fiziksel ve kimyasal koşulların tümünü nitelemektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

I. Düzensiz yapılaşma
II. Hava
III. Toprak kirliliği
IV. Otoyollar
V. Su
Yukarıdakilerden hangileri rahatsız edici ancak doğrudan zararlı olmayan çevre sorunlarına örnektir?

II ve V

I ve IV

II ve III

III ve V

I ve III

Açıklama:

Kirlilik sorunları etki şekillerine göre ikiye ayrılabilir.
• Rahatsız edici ve doğrudan zararlı çevre sorunları; hava, su ve toprak kirliliği gibi
• Rahatsız edici ancak doğrudan zararlı olmayan çevre sorunları; düzensiz yapılaşma,
otoyollar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi insan kökenli hava kirleticilerden biri değildir?

Motorlu taşımacılık

Elektrik üretiminde kullanılan güç santralleri

Sülfat ve nitrat içeren deniz tuzları

Endüstriyel kaynaklı ısınma

Atık yakılması sonucu ortaya çıkan emisyonlar

Açıklama:

İnsan kökenli hava kirleticiler motorlu taşımacılık, elektrik üretimi amacıyla kullanılan güç (termik) santralleri, endüstriyel üretim, endüstriyel ve evsel kaynaklı ısınma, atık yakılması sonucu ortaya çıkan emisyonların tümünü içerir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi yasal düzenlemelerle kontrol edilen hava kirleticiler arasında yer almaz?

Kükürt dioksit

Azot oksit

Partikül madde

Azot monoksit

Karbon monoksit

Açıklama:

Yasal düzenlemelerle kontrol edilen hava kirleticiler yaygın kirleticiler dediğimiz kükürt dioksit, azot oksitler, partikül madde ve az miktarda olsalar bile atmosferde yarattıkları etkiye bağlı olarak ifade edile kurşun (Pb), karbon monoksit, ozon (O3) gibi hava kirleticileridir. Azot monoksit ise atmosfere erişim yollarına göre sınıflandırmada birincil kirletici grubunda yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Küresel bir hava kirliliği problemi olan ozon tabakasının incelmesi olayında en büyük suçlu olarak kabul edilen ve kullanımı yasaklanan bileşik aşağıdakilerden hangisidir?

Hidroflorokarbon

Azot oksit

Azotprotoksit

Metan klorür

Kloroflorokarbon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 6

Atık gazların bir sıvı çözücü ile yıkanması olarak tanımlanan hava kirliliği kontrol yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Absorbsiyon

Siklon kullanımı

Adsorbsiyon

Torbalı süzgeç odası

Katalizör

Açıklama:

Gaz absorbsiyonu, basit olarak atık gazların bir sıvı çözücü ile yıkanması olarak tanımlanabilir. Fiziksel bir süreç olan ıslak yıkama tekniğinde partiküller, buharlar ve gazlar ya bir gaz akımının sıvı çözelti içerisinden geçirilmesiyle ya da gaz akımına
bir sıvı püskürtülmesi ile kontrol edilirler. Absorban olarak en yaygın kullanılan sıvı genellikle sudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi su kirlilik kaynaklarından noktasal olmayan kaynaklara bir örnektir?

Petrol tanklarından oluşan sızıntılar

Tarımsal üretimde kullanılan gübre taşınımı

Gemi onarım yerlerinden açığa çıkan sıvı atıklar

Endüstriyel kaynaklı katı ve sıvı atıklar

Tren kazaları sonucu dökülen motor yağları

Açıklama:

Noktasal olmayan kirleticiler ise belirli ve tek
bir kaynağı olmayan, yayılmış durumdaki kirlilik kaynaklarına verilen addır. Atmosferdeki kirli havada bulunan gazların yağışla su kaynaklarına ulaşması, tarımsal üretimde kullanılan gübre ve pestisitlerin yüzeysel su akışıyla taşınmaları ve yeraltına sızmaları noktasal olmayan kaynaklara örnek olarak verilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Su kalitesinin belirlenmesinde kullanılan ve bir çözeltinin hidrojen iyon konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun
asitliğini gösteren değer aşağıdakilerden hangisidir?

BOİ

KOİ

TPH

DDT

Açıklama:

pH: Bir çözeltinin hidrojen iyon (H+)
konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun
asitliğini gösterir. Suyun pH’sı, sudaki H+
konsantrasyonunun negatif logaritmasının
alınmasıyla bulunur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi organik toprak kirleticilerden biri değildir?

Fungisitler

Petrol atıkları

İnsektisitler

Ağır metaller

Nematositler

Açıklama:

Toprak kirleticileri genel olarak organik ve inorganik kirleticiler olarak iki gruba ayrılabilmektedir. Organik kirleticiler pestisitler ve petrol atıklarıdır.
Pestisitler:
1. İnsektisitler (Böcek öldürücüler),
zararlı hayvansal canlılara karşı
2. Fungisitler (Mantar öldürücüler),
zararlı mantarlara karşı
3. Herbisitler (Yabancı ot öldürücüler),
zararlı bitkisel canlılara karşı
4. Rodentisitler (Kemirici hayvan
öldürücüler)
5. Nematositler (Nematod öldürücüler) den oluşmaktadır. İnorganik Kirleticiler ise
Ağır Metaller, Azot ve fosfor içeren maddeler ve Radyoaktivite içeren maddelerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

İnsan sağlığı ve ekosistem verimliliğini
tehdit eden toprak kirleticilerini belirli
bitkiler, mikroorganizmalar veya çözücüler kullanılarak azaltma veya uzaklaştırma işlemine ne ad verilir?

Toprak yakma

Toprak tuzlama

Toprak yıkama

Toprak dengesi

Toprak ıslahı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı bir kirletici sınıfına girer?

Kükürt türevleri

Aerosoller

Isıl kirlilik

Florürler

Nitratlar

Açıklama:

Kirleticiler fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak sınıflandırılabilir. Şıklarda verilen kirleticilerden ısıl kirlilik fiziksel, diğerleri kimyasal kirleticilere örnek teşkil etmektedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi insan kökenli hava kirleticilerden biridir?

Polenler

Hidrojen sülfür

Terpenler

Metan gazı

Endüstriyel ısınma

Açıklama:

Doğa, her hali ile atmosfere kirletici verebilecek veya kirletici olmayan bir maddenin atmosferde reaksiyona girmesiyle kirletici üretebileceği emisyonlara sahiptir. Polenler (çiçek tozları), çam ağaçlarının metabolizması sonucu ortaya çıkardığı terpenler, denizlerdeki ve okyanuslardaki biyolojik yaşam aktiviteleri sonucu ortaya çıkan metan gazı, sülfat ve nitrat içeren deniz tuzları, bataklık gazı olarak da ifade edilen anaerobik canlıların kükürt içeren bileşikleri kullanarak ortaya çıkardıkları H₂S (hidrojen sülfür) gazı, volkan patlamaları sonucu ortaya çıkan gaz karışımları ve partikül maddeler doğal kökenli kirleticilere en güzel örneklerdir. İnsan kökenli hava kirleticiler ise motorlu taşımacılık, elektrik üretimi amacıyla kullanılan güç (termik) santralleri, endüstriyel üretim, endüstriyel ve evsel kaynaklı ısınma, atık yakılması sonucu ortaya çıkan emisyonların tümünü içermektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdaki kirleticilerden hangisi yasal düzenlemelerle kontrol edilmez?

Kükürt dioksit

Azot oksit

Karbon monoksit

Kurşun

Azot

Açıklama:

Yasal düzenlemelerle kontrol edilen hava kirleticiler yaygın kirleticiler olarak da adlandırılan kükürt dioksit, azot oksitler, partikül madde ve az miktarda olsalar bile atmosferde yarattıkları etkiye bağlı olarak ifade edilen kurşun (Pb), karbon monoksit, ozon (O3) gibi hava kirleticileridir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi fotokimyasal sis oluşumu için uygun koşullardan biri değildir?

Yüksek basınç

Durgun hava

Yüksek sıcaklık

Güneşli ortam

Yüksek nem

Açıklama:

Fotokimyasal sis (smog), yüksek basınç, durgun hava ve güneşli ortamda ortaya çıkan, içeriğinde zararlı gazlar bulunan ve güneş ışığı altında fotokimyasal reaksiyonlar sonucu gelişen sisli görüntülü bir hava koşuludur. Ortaya çıktığı koşulların en belirgin özellikleri yüksek nem, durgun hava ve düşük sıcaklık profilidir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Sera etkisinin en büyük sorumlusu aşağıdakilerden hangisidir?

Klor

Su buharı

NO₂

Kloroflorokarbon

CO₂

Açıklama:

Sera etkisi, özellikle CO₂’nin ve su buharının atmosferde birikmesi sonucu oluşan tabakanın, güneşten gelen ışınların bir kısmını geçirmesi, kara ve deniz yüzeylerinden yansıyan güneş ışınlarını tutması ve bunun sonucunda atmosfer sıcaklığının artması olarak tanımlanmaktadır. Sera etkisinin en büyük sorumlusu su buharıdır. Fakat su buharının atmosferdeki diğer görevleri yüzünden ikinci sorumlu olan CO₂bu problemin en büyük nedeni olarak gösterilmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

“Bir sıvı veya gaz akımı içerisinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması” olayı aşağıdakilerden hangisidir?

Absorpsiyon

İnsinerasyon

Fitotoksik etki

Adsorpsiyon

Katalitik indirgeme

Açıklama:

Bir sıvı veya gaz akımı içerisinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması olayı “adsorpsiyon” olarak adlandırılmaktadır. Adsorpsiyon süreçleri gazların ve uçucu organik bileşik (VOC) buharlarının genellikle karbon, moleküler elekler veya katalizörler gibi belirli katı yüzeyler üzerindeki moleküler etkileşimi ile ilgilidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Hava kirliliği kontrolünde kullanılan “nispeten büyük yapıda ve düşük hızlı toz toplayıcı cihazlar” aşağıdakilerden hangisidir?

Bez filtreler

Katalitik reaktörler

Siklonlar

Elektrostatik çöktürücüler

Yakıcılar

Açıklama:

Statik elektrikle elbiselerin üzerine küçük tiftik parçalarının yapışmasındaki prensiple çalışan, nispeten büyük yapıda ve düşük hızlı toz toplayıcı cihazlar "elektrostatik çöktürücüler"dir. Bu sistemde yüklü elektrotlar ve toplama tabakaları arasında oldukça yüksek voltaj düşüşleri elde edebilmek için trafolar kullanılmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

“Göl gibi herhangi bir büyük su ekosisteminde, başta karalardan gelenler olmak üzere, çeşitli nedenlerle besin maddelerinin büyük oranda artması sonucu plankton ve alg varlığının aşırı şekilde çoğalması” durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Ötrofikasyon

İnversiyon

Nötralizasyon

Flokülasyon

Koagülasyon

Açıklama:

Göl gibi herhangi bir büyük su ekosisteminde, başta karalardan gelenler olmak üzere, çeşitli nedenlerle besin maddelerinin büyük oranda artması sonucu, plankton ve alg varlığının aşırı şekilde çoğalması ötrofikasyondur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi su kirliliğine yol açan noktasal olmayan kirleticilere örnek teşkil etmektedir?

Hayvansal atıklar

Petrol tanklarından oluşan sızıntılar

Gübrelenmiş alandan sızan azotlu bileşikler

Septik sistem sızıntıları

Kanalizasyon atıkları

Açıklama:

Su kirliliğine neden olan kaynaklar kapladıkları alana göre "noktasal" ve "noktasal olmayan" kaynaklar olarak ikiye ayrılır. Evsel ve güç üreten tesisler dahil endüstriyel kaynaklı katı ve sıvı atıklar, liman, gemi onarım ve söküm yerlerinden açığa çıkan katı ve sıvı atıklar, otomobil ve tren kazaları sonucu dökülen motor yağları ve petrol ürünleri, yer altı ve yerüstü kimyasal ve petrol tanklarından oluşan sızıntılar, septik sistem sızıntıları, kanalizasyon atıkları, hayvansal atıklar vb. su kaynaklarını kirleten noktasal kirlilik kaynaklarına örnek olarak verilebilir. Noktasal olmayan kirleticiler ise belirli ve tek bir kaynağı olmayan, yayılmış durumdaki kirlilik kaynaklarına verilen addır. Bu tür kirliliğin nedeni, küçük oranda bazı kirletici maddelerin zamanla birikerek bir yerde yığılmasıdır. Bir tarım arazisinde gübrelenmiş alanlardan sızan ve zamanla bir yerde biriken azotlu bileşiklerin oluşturduğu kirlilik buna verilebilecek en güzel örnektir. Atmosferdeki kirli havada bulunan gazların yağışla su kaynaklarına ulaşması, tarımsal üretimde kullanılan gübre ve pestisitlerin yüzeysel su akışıyla taşınmaları ve yeraltına sızmaları noktasal olmayan kaynaklara örnek olarak verilebilir. Bu tür kaynaklar, noktasal kaynaklara oranla daha az görünür, daha geniş alana yayılır ve dolayısıyla yüzey ve yeraltı sularını çok daha fazla kirletirler. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi topraktaki inorganik kirleticilerden biridir?

Yakıt hidrokarbonlar

Klorlu aromatik bileşikler

Deterjanlar

Pestisitler

Radyoaktif maddeler

Açıklama:

Topraktaki kirleticiler karbon içeren “organik” ve karbon içermeyen “inorganik” bileşikler olarak ikiye ayrılmaktadır. Organik kirleticilerin en yaygın olanları, yakıt hidrokarbonlar, polinükleer aromatik hidrokarbonlar, klorlu aromatik bileşikler, deterjanlar ve pestisitlerdir. İnorganik türler ise nitrat, fosfat, kadmiyum, krom ve kurşun gibi ağır metaller, inorganik asitler ve radyoaktif maddelerdir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Hangisi fiziksel kirleticiler sınıflandırılmasına girer?

Isıl kirlilik

Pestisitler

Deterjanlar

Plastik maddeler

Florürler

Açıklama:

Diğerleri kimyasal kirleticilerdir. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Hangisini içeren bileşikler "kimyasal yapılarına göre hava kirleticiler" grubuna girer?

Kükürt

Ozon

Kurşun

Karbon monoksit

Azot oksit

Açıklama:

Diğerleri yasal düzenlemelere göre kirleticiler grubuna girer. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Ozon bozunmasında en çok tanınan ve kullanımı önce kontrollü olarak azaltılan sonra yasaklanan bileşik hangisidir?

Kloroflorokarbon

Hidroflorokarbon

Perflorokarbon

Karbondioksit

Metan

Açıklama:

En çok diye sorulduğu için cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Dünya yüzey sıcaklıklarında 1.4 ile 5.8 °C arasında bir artış olduğunda aşağıdakilerden hangisi beklenmez?

Hidrolojik döngünün değişmesi

Buzulların erimesi

Kar ve buz örtüsünün alansal genişlemesi

Deniz seviyesinin yükselmesi

İklim kuşaklarının yer değiştirmesi

Açıklama:

Daralması beklenir. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Dünya yüzeyinin yüzde kaçı su ile kaplıdır?

%51

%57

%65

%71

%80

Açıklama:

Soru, Amaç ana başlığında yer alıyor. ama ana başlık bir amaç maddesi olarak belirtilmemiş Onun için rastgele bir rakam seçip yazmak zorunda kaldım.
%71' su ile kaplıdır. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Bir sıvı veya gaz akımı içinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması olayına ne denir?

Adsorpsiyon

Fitotoksik etki

Siklon

Ötrofikasyon

Agroekosistem

Açıklama:

Fitotoksik Etki
Özellikle kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisidir.
Siklonlar
Katı partiküllerin merkezkaç kuvveti yardımıyla baca gazından mekanik olarak ayrılarak toplandığı sistemler siklon olarak adlandırılmaktadır
Ötrofikasyon
Göl gibi herhangi bir büyük su ekosisteminde, başta karalardan gelenler olmak üzere, çeşitli nedenlerle besin maddelerinin
büyük oranda artması sonucu, plankton ve alg varlığının aşırı şekilde çoğalmasıdır.
Agroekosistem
Doğal ekosistemin bozularak insan eliyle tarım kültürüne açılan alanlardaki ekosistemlere verilen isimdir.
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Su kirliliğine neden olan iki önemli madde hangisidir?

Fosfor-Azot

Sülfitler-Klor

Azot-Mineraller

Fosfor-Mineraller

Azot-Sülfitler

Açıklama:

Soru, Amaç ana başlığında yer alıyor. ama ana başlık bir amaç maddesi olarak belirtilmemiş Onun için rastgele bir rakam seçip yazmak zorunda kaldım.
Fosfor ve azot iki önemli maddedir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Hangisi noktasal olmayan su kirliliği kaynaklarından biridir?

Yeraltına sızan gübreler

Kanalizasyon atıkları

Hayvansal atıklar

Endüstriyel kaynaklı atıklar

Septik sistem sızıntıları

Açıklama:

Diğerleri noktasal kaynaklardır. Cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Hangisi toprak kirliliğine neden olan inorganik kirleticilerdendir?

Ağır metaller

Nematod öldürücüler

Petrol atıkları

Mantar öldürücüler

Böcek öldürücüler

Açıklama:

Diğerleri organik kirleticiler grubuna girer. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Fiziksel özellikler olup suyun estetiğini ilgilendiren ve doğrudan insan sağlığına etkisi olmayan su kalitesi ölçütü hangisidir?

Çözünmüş oksijen

Koku ve renk

Katı madde

Besin elementleri

Açıklama:

pH: Bir çözeltinin hidrojen iyon (H+konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun asitliğini gösterir.
Çözünmüş oksijen: Absorpsiyonla atmosferden suya geçen veya algler ve su bitkilerinin fotosentezi sonucu suya verilen oksijen
miktarıdır.
Katı madde: Suyun belirli bir hacmindeki mineraller, tuzlar, metaller veya çözünmüş anyon ve katyonlardır.
Besin elementleri: Azot ve fosfordur.Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

1952 yılında beş gün süre ile yaşanan ve yaklaşık 5000 kişinin ölümüyle sonuçlanan fotokimyasal smog aşağıda verilen hengi şehirde yaşanmıştır?

Londra

Paris

Berlin

NewYork

Pittsburg

Açıklama:

Londra

Doğru Cevap: A

Soru 32

Kirliliğin kökeni aslında çok eski devirlere kadar uzanmakta olup bunun ilk örnekleri arasında insanlığın ilk yerleşim alanlarının ……….. kenarlarında kurulması ve daha sonra yolların yapılması sayılabilir. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelebilir?

Dağ

Akarsu

Orman

Göl

Vadi

Açıklama:

Akarsu

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıda verilenlerden hangisi çevre sorunlarına neden olan aktiviteler arasında sayılamaz?

Kentleşme

Termik santralde enerji üretimi

Toprağın nadasa bırakılması

Tarımda ilaçlama

Endüstriyel üretim

Açıklama:

Toprağın nadasa bırakılması

Doğru Cevap: C

Soru 34

Önemli hava kirleticilerden olan partikül madde gideriminde gideriminde aşağıdakilerden hangisi kullanılmaz?

Elektrostatik filtre

Torba kumaş filtre

Islak tutucular

Adsorpsiyon

Siklon

Açıklama:

Adsorpsiyon

Doğru Cevap: D

Soru 35

Hava kirliliği kontrolünde kullanılan cihazlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Distilasyon

Yakma ünitesi

Absropsiyon

Islak tutucu

Siklon

Açıklama:

Distilasyon

Doğru Cevap: A

Soru 36

Suda kirliliği belirlemek için yaklaşım yöntemleri temel olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu ölçütlerden biri kalitatif yani suyun görünümü ve estetiği ile ilgili yapılan kıyaslama ve değerlendirme olup çıktı olarak miktar içeren bir sonuç vermez. Kantitatif yaklaşımda ise kirli ya da atık suyun içerisindeki bileşenler ya da unsurlar miktar olarak bulunur ve sayısal analiz sonuçları elde edilebilir. Bu durumu bilen bir araştırmacı aşağıdaki hangi yöntemi kullanırsa diğerlerinden farklı bir analiz yapmış olur?

Suda katı madde tayini

Suda çözünmüş oksijen tayini

Suda biyolojik oksijen ihtiyacı tayini

Suda kimyasal oksijen ihtiyacı tayini

Suda koku ve renk tayini

Açıklama:

Suda koku ve renk tayini

Doğru Cevap: E

Soru 37

Sıcaklık terselmesi de denen süreçte durgun soğuk bir hava örtüsü kara yüzeyi ile sıcak hava tabakası tabakası arasına yerleşir. Bu olay aşağıdaki verilenlerden hangisi ile bilinir?

Fotokimyasal sis

Aerosol

İnversiyon

Smog

Nispi nem artışı

Açıklama:

İnversiyon

Doğru Cevap: C

Soru 38

Atmosferin yeryüzünden itibaren ne kadarlık bir bölümü canlı yaşamına uygundur?

3 km

5 km

8 km

10 km

15 km

Açıklama:

Hava canlıların yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan ve doğal hali hayati önem taşıyan bir gaz ortamdır. Dünyayı saran ve kalınlığı yaklaşık 150 km olan gaz kütlesine atmosfer denilmektedir. Atmosferin yeryüzünden itibaren ilk 5 km canlı yaşamına uygun olup
yapısında %78 azot, %21 oksijen ve %1 asal gazlar bulunmaktadır. Ayrıca atmosfer, miktarları sürekli olarak azalıp çoğalan su buharı, karbon dioksit ve ozon gibi gazları da
içermektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi sudaki oluşabilecek bir kirlenmeye önlem olarak alınan bir uygulama değildir?

Petrol tankerlerinden denize dökülen veya saçılan petrole karşı adsorban malzemelerin kullanılması

Baca gazları için emisyonu azaltacak filtre kullanılması

Su kalitesi standartları belirlemek ve uygunluğunu kontrol etmek

Ulusal kanalizasyon şebekesi döşemek

Yeraltı suyuna oksijen verilmesi

Açıklama:

Baca gazları için emisyonu azaltacak filtre kullanılması

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdaki durumlardan hangisi doğrudan toprak kirliliğine sebep olabilecek bir durumdur?

Petrol tankeri ile taşımacılıkta sırasında etkili önlemler alınmaması

Tehlikeli kimyasalların akarsuya verilmesi

Etkin kanalizasyon sistemlerinin ve altyapının yapılmaması

Bir fabrikada baca gazları için filtre kullanılmaması

Tarım arazisinde kemirgenlerle mücadelede yüksek miktarda pestisit kullanımı

Açıklama:

Tarım arazisinde kemirgenlerle mücadelede yüksek miktarda pestisit kullanımı

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi insan kökenli hava kirleticilerden biridir?

Polenler.

Çam ağaçlarının metabolizması sonucu ortaya çıkardığı terpenler.

Denizlerdeki ve okyanuslardaki biyolojik yaşama aktiviteleri sonucu ortaya çıkan metan gazı.

Volkan patlamaları sonucu ortaya çıkan gaz karışımları ve partikül maddeler.

Atık yakılması sonucu ortaya çıkan emisyonlar.

Açıklama:

Polenler (çiçek tozları), çam ağaçlarının metabolizması sonucu ortaya çıkardığı terpenler, denizlerdeki ve okyanuslardaki biyolojik yaşama aktiviteleri sonucu ortaya çıkan metan gazı, sülfat ve nitrat içeren deniz tuzları, bataklık gazı olarak da ifade edilen anaerobik canlıların kükürt içeren bileşikleri kullanarak ortaya çıkardıkları H2S (hidrojen sülfür) gazı, volkan patlamaları sonucu ortaya çıkan gaz karışımları ve partikül maddeler doğal kökenli kirleticilere en güzel örneklerdir. İnsan kökenli hava kirleticiler ise motorlu taşımacılık, elektrik üretimi amacıyla kullanılan güç (termik) santralleri, endüstriyel üretim, endüstriyel ve evsel kaynaklı ısınma, atık yakılması sonucu ortaya çıkan emisyonların tümünü içerir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Suda kirliliğe sebep olan kaynaklar farklı şekillerde sınıflandırılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklı bir suda kirlilik sınıflandırmasıdır?

Ticari kaynaklı

Tarımsal kaynaklı

Doğal kaynaklı

Noktasal kaynaklı

Endüstriyel kaynaklı

Açıklama:

Noktasal kaynaklı

Doğru Cevap: D

Soru 43

Şehir merkezlerindeki hava kirlenmesinin % kaçı ev bacalarından ve motorlu araçların egzozlarından çıkan dumanlardan oluşmaktadır?

% 20

% 30

% 40

% 50

% 60

Açıklama:

Hava kirlenmesinin kömür, petrol ve doğal gazın yoğun olarak kullanıldığı ferdî ev bacaları,
motorlu araçlar ve termik santrallar dahil endüstri olmak üzere üç kaynağı vardır. Özellikle
şehir merkezlerindeki kirlenmenin %50’si ev bacalarından ve motorlu araçların egzozlarından çıkan dumanlardan oluşmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Su buharı ve özellikle CO2’in atmosferdeki miktarları arttığında yeryüzünden yansıyan güneş ışınlarının uzaya dönememesine ne ad verilir?

Smog

Aerosol etkisi

Sera etkisi

Fitotoksik etki

Atmosferik inversiyon

Açıklama:

CO2 ve H2O yakıt içerisinde bulunan karbonun ve hidrojenin yanma havası içerisindeki oksijen ile yanmasıyla oluşur. Bulunulan ortamdaki fazla CO2, atmosferde %21 oranında bulunan oksijenin yayılmasını ve havada hissedilmesini engelleyerek boğulma hissine ve etkisine neden olduğundan zararlıdır. Su buharı ve özellikle CO2’in atmosferdeki miktarları arttığında yeryüzünden yansıyan güneş ışınlarının uzaya dönmesini engelleyerek ortada tuttuklarından sera etkisi de denilen bu süreçle yeryüzü sıcaklığının artmasına neden oldukları tespit edilmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğinin kontrolünde gaz formundaki kirleticiler için kullanılmaktadır?

Absorbsiyon

Siklonlar

Elektrostatik filtreler

Torba filtreler

Islak tutucular

Açıklama:

Hava kirliliğinin kontrolünde katı partikül kirleticiler için genellikle siklonlar, elektrostatik filtreler, torba (kumaş) filtreler, ıslak tutucular kullanılırken gaz formundaki kirleticiler için absorbsiyon, adsorbsiyon, yakma gibi teknikler kullanılmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Hava kirliliği kontrolünde, atık gazların bir sıvı çözücü ile yıkanması olarak tanımlanabilen uygulamaya ne ad verilir?

Absorbsiyon

Filtreleme

Süzme

Adsorbsiyon

İnsinerasyon

Açıklama:

Gaz absorbsiyonu, basit olarak atık gazların bir sıvı çözücü ile yıkanması olarak tanımlanabilir. Fiziksel bir süreç olan ıslak yıkama tekniğinde partiküller, buharlar ve gazlar ya bir gaz akımının sıvı çözelti içerisinden geçirilmesiyle ya da gaz akımına bir sıvı püskürtülmesi ile kontrol edilirler. Absorban olarak en yaygın kullanılan sıvı genellikle sudur. Islak tutma sürecinde partiküller veya sıvı damlacıklar, genellikle su olan ve gaz gaz akımına göre zıt yönde akan bir sıvı içerisinde tutulurlar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Hava kirliliği kontrolünde katı partiküllerin merkezkaç kuvveti yardımıyla baca gazından mekanik olarak ayrılarak toplandığı sistemlere ne ad verilir?

Katalitik reaktörler

Biyofiltreler

Torbalı süzgeç odası

Bez filtreler

Siklonlar

Açıklama:

Katı partiküllerin merkezkaç kuvveti yardımıyla baca gazından mekanik olarak ayrılarak toplandığı sistemler siklon olarak adlandırılmaktadır Çalışma prensibi katı parçacık veya sıvı damlacık yüklü gazın silindir şeklindeki siklon içerisine dış yüzeyden eksene dik olarak verilerek hızlıca döndürülmesi esasına dayanır. Döndürme hareketi santrifüj kuvvet yaratarak katı partiküllerin veya sıvı damlacıkların silindir duvarına fırlatılmalarına ve oradan da alttaki toplama kabına düşmelerine neden olur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Hastalığa neden olan her türlü organizma ve maddeye ne ad verilir?

Siklon

Absorbsiyon

Smog

Patojen

İnsinerasyon

Açıklama:

Patojen, hastalığa neden olan her türlü organizma ve maddedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi su kirliliğine yol açan fiziksel etkenlerden biridir?

Endüstriyel kökenli çeşitli kimyasal atıklar.

Sediment kökenli kirleticiler.

Deterjanlar.

Böcek ve bitki ilaçları.

Petrol kökenli kirleticiler.

Açıklama:

Sudaki çeşitli kirleticileri genel olarak üç başlık altında toplamak mümkündür.
• Biyolojik kirlenme etkenleri (mikroorganizmalar, fermante olabilen organik maddeler,
bitkilerin çok fazla büyümesine neden olan kirleticiler)
• Kimyasal etkenler (endüstriyel kökenli çeşitli kimyasal atıklar, deterjanlar, böcek ve bitki ilaçları, kimyasal gübreler ve petrol kökenli kirleticiler)
• Fiziksel kirlenme etkenleri (ısınma ve radyoaktivite, sediment kökenli kirleticiler) Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi inorganik toprak kirleticilerden biridir?

Böcek öldürücüler

Kemirici hayvan öldürücüler

Ağır metaller

Nematod öldürücüler

Petrol atıkları

Açıklama:

Toprak kirleticileri genel olarak organik ve inorganik kirleticiler olarak iki gruba ayrılabilmektedir. Bunları da kendi içlerinde aşağıda görüldüğü şekilde sıralayabiliriz.
A. Organik kirleticiler
• Pestisitler
1. İnsektisitler (Böcek öldürücüler), zararlı hayvansal canlılara karşı
2. Fungisitler (Mantar öldürücüler), zararlı mantarlara karşı
3. Herbisitler (Yabancı ot öldürücüler), zararlı bitkisel canlılara karşı
4. Rodentisitler (Kemirici hayvan öldürücüler)
5. Nematositler (Nematod öldürücüler)
• Petrol Atıkları
B. İnorganik Kirleticiler
• Ağır Metaller
• Azot ve fosfor içeren maddeler
• Radyoaktivite içeren maddeler
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilime ne ad verilir?

Ekoloji

Fizyoloji

Psikoloji

Mikrobiyoloji

Zooloji

Açıklama:

Canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilime Ekoloji denir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Sanayi, tarım, enerji, ulaştırma ve turizm gibi ekonomik sektörlerden kaynaklanan çevre sorunları

Nüfus, göç ve kentleşme hareketlerine bağlı olarak gereksinim duyulan alt yapı eksikliklerinden ortaya çıkan çevre sorunları

Doğal kaynakların rasyonel kullanılmaması sonucu ortaya çıkan çevre sorunları

Sınır ötesi global çevre sorunları

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri çevre sorunlarının kaynaklarındandır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Şıklarda verilenlerin tamamı evre sorunlarının kaynaklarındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel kirleticidir?

Pestisitler

Deterjanlar

İyonlaştırıcı ışınım

Ağır metaller

Partikül mineraller

Açıklama:

İyonlaştırıcı ışınım fiziksel bir kirliliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal kirleticidir?

Isıl kirlilik

Ağır metaller

İyonlaştırıcı ışınım

Ölü organik maddeler

Patojen mikroorganizmalar

Açıklama:

Ağır metaller kimyasal kirlileticidir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi biyolojk kirleticidir?

Kükürt türevleri

Fosfatlar

Nitratlar

Patojen mikroorganizmalar

Pestisitler

Açıklama:

Patojen mikroorganizmalar biyolojik kirleticidir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Özellikle kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisine ne ad verilir?

Mikrobiyal etki

Kanserojenik etki

Genotoksik etki

Nörotoksik etki

Fitotoksik etki

Açıklama:

Özellikle kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisine Fitotoksik etki denir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Bir sıvı veya gaz akımı içerisinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması olayına ne ad verilir?

Adsorpsiyon

Absorpsiyon

Emisyon

Fisyon

Füzyon

Açıklama:

Bir sıvı veya gaz akımı içerisinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması olayına Adsorpsiyon adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

evsel
endüstriyel
doğal
tarımsal

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri su kirliliğine sebep olan kaynaklardandır?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Şıklarda verilenlerin tamamı su kirliliğine sebep olan kaynaklardandı

Doğru Cevap: E

Soru 59

Oligotrofik göller
Ötrofik göller
Mezotrofik göller
Monotrofik göler

Yukarıda verilenlerden hangsi ya da hangileri göllerin kirlenme durumlarına göre ayrıldığı sınıf kategorisindendir?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve lll

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Göller, kirlenme durumlarına göre Oligotrofik göller, Ötrofik göller ve Mezotrofik göller olmak üzere 3 sınıfa ayrılırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi 1 litre sudaki organik maddenin aerobik mikroorganizmalar tarafından ayrıştırılması sırasında tüketilen oksijen miktarının ifade eder?

Kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ)

Biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ)

Çözünmüş oksijen ihtiyacı

Suyun asitliği

Açıklama:

Biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ) 1 litre sudaki organik maddenin aerobik mikroorganizmalar tarafından ayrıştırılması sırasında tüketilen oksijen miktarının ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 61

.... canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilimdir. Cümlede boşluk yerine gelmesi geren kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Ekosistem

Mineroloji

Ekoloji

Hidroloji

Jeoloji

Açıklama:

Ekoloji (Doğa Bilimi), canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilimdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Türkiye'de çevre sorunları ilk kez hangi olay nedeniyle dikkat çekmeye başlamıştır?

İzmir Körfezi'ndeki kirlenme

İzmit Körfezi'ndeki kirlenme

Haliç'in kirlenmesi

Ankara'nın hava kirliliği

Çanakkale Boğazı'ndaki kirlilik

Açıklama:

Ülkemizde çevre sorunları ilk kez Haliç'in kirlenmesi ile toplumun dikkatini çekmeye başlamıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi insan kökenli kirleticilerden değildir?

Metan gazı

Motorlu taşımacılık

Termik santraller

Endüstriyel üretim

Atık yakılması

Açıklama:

Metan gazı, doğal kökenli kirleticilere bir örnektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Hava kirleticiler kimyasal yapılarına göre aşağıda verildiği şekilde sınıflandırılabilirler.
-Kükürt içeren bileşikler
-Azot içeren bileşikler
-Karbon içeren bileşikler
-.... içeren bileşikler
-Toksik madde içeren bileşikler
-Radyoaktif madde içeren bileşikler. Yukarıdaki boşluk yerine hangisi gelmelidir?

Azot oksit

Karbondioksit

Kükürt dioksit

Halojen

Karbon monoksit

Açıklama:

Hava kirleticiler kimyasal yapılarına göre aşağıda verildiği şekilde sınıflandırılabilirler.
-Kükürt içeren bileşikler
-Azot içeren bileşikler
-Karbon içeren bileşikler
-Halojen içeren bileşikler
-Toksik madde içeren bileşikler
-Radyoaktif madde içeren bileşikler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Kimyasal maddelerin ve tarım ilaçlarının bitki üzerinde meydana getirdiği etkinin adı nedir?

Mutasyon

Atmosferik inversiyon

Radyoaktivite

Metan gazı oluşumu

Fitotoksik

Açıklama:

Fitotoksik Etki, özellikle kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Sera etkisinin oluşmasında en önemli sorumlu hangisidir?

Su buharı

CO₂

Ormanların azalması

Sanayileşme

Nüfus artışı

Açıklama:

Sera etkisinin en büyük sorumlusu su buharı olmasına rağmen su buharının atmosferdeki diğer görevleri yüzünden CO₂ bu problemin en büyük nedeni olarak gösterilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Hangisi hava kirliliğinin kontrolünde katı partikül kirleticiler için kullanılan yöntemlerden biridir?

Absorbsiyon

Adsorbsiyon

Yakma

Islak yıkama

Elektrostatik filtreler

Açıklama:

Hava kirliliğinin kontrolünde katı partikül kirleticiler için genellikle siklonlar, elektrostatik filtreler, torba (kumaş) filtreler, ıslak tutucular kullanılırken, gaz formundaki kirleticiler için absorbsiyon, adsorbsiyon, yakma gibi teknikler kullanılmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Hangisi suyu fiziksel olarak kirleten etkenlere bir örnektir?

Mikroorganizmalar

Deterjanlar

Petrol kökenli kirleticiler

Isınma ve radyoaktivite

Böcek ve bitki ilaçları

Açıklama:

Fiziksel kirlenme etkenleri (ısınma ve radyoaktivite, sediment kökenli kirleticiler). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Su kalitesinin belirlenmesinde azot ve fosfor aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Besin elementleri

Katı madde

Çözünmüş oksijen

Koku ve renk

Açıklama:

Su kalitesinin belirlenmesine azot ve fosfor besin elementlerini ifade eder. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi toprak kirlenmesinde inorganik etkenlerden biridir?

Fungisitler

Herbisitler

Ağır metaller

İnektisitler

Nematositler

Açıklama:

Ağır metaller, toprak kirlenmesinde inorganik etkenlerden bir tanesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Ekosistem

Botanik

Ekoloji

Çevre yönetimi

Biyoloji

Açıklama:

Ekoloji (Doğa Bilimi) canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilimdir. Ekosistem ise canlı ve cansız çevrenin tamamıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdaki kirleticilerden hangisi biyolojik kirleticiler arasında yer almaktadır?

Pestisitler

Florürler

Kükürt türevleri

Ağır metaller

Ölü organik maddeler

Açıklama:

Ölü organik maddeler biyolojik kirleticiler olup diğer seçenekler kimyasal kirleticileri temsil etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdaki gazlardan hangisi asal gazlardan biri değildir?

Helyum

Hidrojen

Argon

Neon

Radon

Açıklama:

Hidrojen asal gazlar grubunda yer almaz.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Uçucu organik bileşikleri ve kokulu bileşikleri mikrobiyal oksidasyon yoluyla imha etme esasına dayalı hava kirliliği kontrol yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Katalitik reaktörler

Siklonlar

Elektrostatik çöktürücüler

Biyofiltreler

Yakıcılar

Açıklama:

Biyofiltrelerde kirli hava ıslak ve bakteri kütlesi taşıyan yatak içerisinden geçirilirken
kirleticiler önce suda çözünür sonra bu ıslak yüzeyde tutulur ve ardından bakteriler tarafından zararsız hale dönüştürülür. Bu tür uygulamalarda %98’in üzerinde kirletici giderim verimi almak mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Bir litre sudaki organik maddenin aerobik mikroorganizmalar tarafından ayrıştırılması sırasında tüketilen oksijen miktarını ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

KOİ (Kimyasal oksijen ihtiyacı)

BOİ (Biyolojik oksijen ihtiyacı)

Çözünmüş oksijen

Oksijen doygunluğu

Açıklama:

Verilen tanım biyolojik oksijen ihtiyacını (BOİ) ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Derin, berrak mavi, oksijenin derinliklerine dağılmış olduğu ve yıl boyunca oksijen içeren göllere ne ad verilir?

Oligotrofik göller

Ötrofik göller

Mezotrofik göller

Tektonik göller

Set gölleri

Açıklama:

Besin açsısından fazla zengin olmayan ve yüksek miktarda alg içermeyen oligotrofik göller, derin ve mavi renkte olup, oksijen bu göllerin derinliklerine dağılmıştır. Yıl boyunca oksijen mevcuttur.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdaki toprak kirleticilerinden hangisi kemirgen hayvanlara karşı kullanılan pestisitler arasında yer alır?

İnsektsitler

Herbisitler

Rodentisitler

Fungisitler

Nematositler

Açıklama:

Rodentisitler özellikle tarımsal mücadelede kemirgenlere karşı kullanılan pestisit grubu organik kirleticilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Katı partiküllerin merkezkaç kuvveti yardımıyla baca gazından mekanik olarak ayrılarak toplandığı sistemlere ne ad verilir?

Katalitik reaktörler

Siklonlar

Yakıcılar

Elektrostatik çöktürücüler

Biyofiltreler

Açıklama:

Çalışma prensibi katı parçacık veya sıvı damlacık yüklü gazın silindir şeklindeki siklon içerisine dış yüzeyden eksene dik olarak verilerek hızlıca döndürülmesi esasına dayanan bu sistemlere siklon adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Hangi boyuttaki partiküller hava kirliliğinde "asıl" kirleticiler olarak nitelendirilmektedir?

0,001-10 mikron

0,01-100 mikron

0,1-100 mikron

1-100 mikron

10-100 mikron

Açıklama:

Asıl kirletici olarak nitelendireceğimiz partiküller 0,001 ile 10 mikron arası büyüklükte olmaktadırlar. Bu büyüklükteki partiküller atmosferik reaksiyonlarda ve yağmur oluşumu gibi doğal olaylarda görev alırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi tarımda kullanılan gübreler ve ilaçlardan toprağa geçen en önemli toksik elementler arasında yer alır?

Azot

Kükürt

Fosfor

Kadmiyum

Demir

Açıklama:

Bu toksik elementlerden en önemlileri kadmiyum, kurşun, nikel (Ni), arsenik
(As) ve bakırdır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Atmosferin yeryüzünden itibaren ilk 5 km canlı yaşamına uygun olan yapısında en yüksek miktarda bulunan gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Oksijen

Neon

Karbondioksit

Azot

Argon

Açıklama:

Dünyayı saran ve kalınlığı yaklaşık 150 km olan gaz kütlesine atmosfer denilmektedir. Atmosferin yeryüzünden itibaren ilk 5 km canlı yaşamına uygun olup yapısında %78 azot, %21 oksijen ve %1 asal gazlar bulunmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Bir sıvı veya gaz akımı içerisinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması ile gerçekleşen hava kirliliği kontrolüne ne ad verilir?

Adsorpsiyon

Bez filtre

Absorpsiyon

Katalitik reaktör

Siklon

Açıklama:

Adsorpsiyon, bir sıvı veya gaz akımı içerisinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması olayıdır. Adsorpsiyon süreçleri gazların ve uçucu organik bileşik buharlarının genellikle karbon, moleküler elekler veya katalizörler gibi belirli katı yüzeyler üzerindeki moleküler etkileşimi ile ilgilidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Dünya üzerindeki su kaynaklarının yüzde kaçı tatlı sudur?

Yüzde 3'ü.

Yüzde 10'u.

Yüzde 20'si.

Yüzde 25'i.

Yüzde 30'u.

Açıklama:

Dünya yüzeyinin göller, denizler ve akarsular olmak üzere %71’ini kaplayan, doğal çevre değeri olarak hayatımızın kaynağını oluşturan ve tüm canlıların yaşamı için vazgeçilmez olan suyun ancak %3’ü tatlı su olup bunun %79’u buzullarda %20’si yeraltında ve %1’de ulaşılabilir kaynaklarda bulunmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi doğal yoldan oluşan su kirliliğinin sebeplerinden biri değildir?

Yanardağlar

Hayvansal atıklar

Aşırı alg üremesi

Rüzgarlar

Depremler

Açıklama:

Doğal yoldan oluşan su kirliliğinin nedenleri arasında yanardağlar, aşırı alg üremesi, rüzgarlar ve depremler yer almaktadır. Hayvansal atıklar insan kaynaklıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi sudaki biyolojik kirlenme etkenlerinden biridir?

Kimyasal atıklar

Radyoaktivite

Fermante olabilen organik maddeler

Kimyasal gübreler

Sediment kökenli kirleticiler

Açıklama:

Sudaki çeşitli kirleticileri genel olarak üç başlık altında toplamak mümkündür.

Biyolojik kirlenme etkenleri (mikroorganizmalar, fermante olabilen organik maddeler, bitkilerin çok fazla büyümesine neden olan kirleticiler)
Kimyasal etkenler (endüstriyel kökenli çeşitli kimyasal atıklar, deterjanlar, böcek ve bitki ilaçları, kimyasal gübreler ve petrol kökenli kirleticiler)
Fiziksel kirlenme etkenleri (ısınma ve radyoaktivite, sediment kökenli kirleticiler. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi su kaynaklarını kirleten noktasal kirlilik kaynaklarına örnek olarak verilebilir?

Küçük oranda bazı kirletici maddelerin zamanla birikerek bir yerde yığılması.

Bir tarım arazisinde gübrelenmiş alanlardan sızan ve zamanla bir yerde biriken azotlu bileşikler.

Atmosferdeki kirli havada bulunan gazların yağışla su kaynaklarına ulaşması.

Yeraltı ve yerüstü kimyasal ve petrol tanklarından oluşan sızıntılar.

Tarımsal üretimde kullanılan gübre ve pestisitlerin yüzeysel su akışıyla taşınmaları ve yeraltına sızmaları.

Açıklama:

Evsel ve güç üreten tesisler dahil endüstriyel kaynaklı katı ve sıvı atıklar, liman, gemi onarım ve söküm yerlerinden açığa çıkan katı ve sıvı atıklar, otomobil ve tren kazaları sonucu dökülen motor yağları ve petrol ürünleri, yer altı ve yerüstü kimyasal ve petrol tanklarından oluşan sızıntılar, septik sistem sızıntıları, kanalizasyon atıkları, hayvansal atıklar vb. su kaynaklarını kirleten noktasal kirlilik kaynaklarına örnek olarak verilebilir. Diğer seçenekler noktasal olmayan kaynaklardır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Göller, kirlenme durumlarına göre kaç sınıfa ayrılabilir?

Açıklama:

Göller, kirlenme durumlarına göre aşağıda verildiği gibi üç sınıfa ayrılabilir.

Oligotrofik göller: Derin, berrak mavi, oksijen gölün derinliklerine dağılmış ve gölde yıl boyunca oksijen mevcuttur. Bu göller besin açısından fazla zengin olmadıkları için alg patlaması fazla değildir.
Ötrofik göller: Askıda ve çökelmiş olarak çok miktarda organik madde içerdikleri için alg patlaması olabilir. Bu nedenle bazı dönemlerde ve bölgelerde çözünmüş oksijen hiç olmayabilir.
Mezotrofik göller: Bu iki sınıf arasında yer almaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi su kirliliğine neden olan noktasal olmayan kaynakları açıklayan bir ifade değildir?

Atmosferdeki kirli havada bulunan gazların yağışla su kaynaklarına ulaşması,

Tarımsal üretimde kullanılan gübre ve pestisitlerin yüzeysel su akışıyla taşınmaları

Daha az görünür olması

Daha geniş alana yayılması

Septik sistem sızıntıları

Açıklama:

Septik sistem sızıntıları, kanalizasyon atıkları, hayvansal atıklar vb. su kaynaklarını kirleten noktasal kirlilik kaynaklarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

pH değerinin tanımı aşağıdaki hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Absorpsiyonla atmosferden suya geçen veya algler ve su bitkilerinin fotosentezi sonucu suya verilen oksijen miktarıdır.

Bir litre sudaki organik maddenin aerobik mikroorganizmalar tarafından ayrıştırılması sırasında tüketilen oksijen miktarının ifade eder.

Bir çözeltinin hidrojen iyon (H+) konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun asitliğini gösterir.

Belirli miktardaki organik maddenin kimyasal madde ile ayrıştırılması (oksidasyon) sırasında tüketilen oksijen miktarıdır.

Suyun belirli bir hacmindeki mineraller, tuzlar, metaller veya çözünmüş anyon ve katyonlardır.

Açıklama:

pH bir çözeltinin hidrojen iyon (H+) konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun asitliğini gösterir. Suyun pH’sı, sudaki H+konsantrasyonunun negatif logaritmasının alınmasıyla bulunur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi inorganik toprak kirleticilerden biridir?

İnsektisitler

Fungisitler

Herbisitler

Petrol Atıkları

Ağır Metaller

Açıklama:

İnorganik kirleticiler ağır metaller, azot ve fosfor içeren maddeler ve radyoaktivite içeren maddelerdir. Diğer seçenekler organik kirleticilerdir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Biyoloji

Ekoloji

Fizyoloji

Boyofizik

İstatistik

Açıklama:

Ekoloji (Doğa Bilimi): Canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

I. Sanayi, tarım, enerji, ulaştırma ve turizm gibi ekonomik sektörlerden
II. Nüfus, göç ve kentleşme hareketlerine bağlı olarak gereksinim duyulan alt yapı eksikliklerinden
III. Doğal kaynakların rasyonel kullanılmaması sonucu
IV. Sınır ötesi global çevre sorunları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çevre sorunlarının kaynaklarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I,II,III

II,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Çevre sorunları çok çeşitli aktivitelerden kaynaklanmakla birlikte genelde aşağıda verilen dört grupta toplanabilir.
• Sanayi, tarım, enerji, ulaştırma ve turizm gibi ekonomik sektörlerden kaynaklanan çevre sorunları,
• Nüfus, göç ve kentleşme hareketlerine bağlı olarak gereksinim duyulan alt yapı eksikliklerinden ortaya çıkan çevre sorunları,
• Doğal kaynakların rasyonel kullanılmaması sonucu ortaya çıkan çevre sorunları,
• Sınır ötesi global çevre sorunları

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi atmosferde en çok bulunan gazdır?

Azot

Oksijen

Karbon dioksit

Karbon monoksit

Ozon

Açıklama:

Atmosferin yeryüzünden itibaren ilk 5 km canlı yaşamına uygun olup yapısında %78 azot, %21 oksijen ve %1 asal gazlar bulunmaktadır. Ayrıca atmosfer, miktarları sürekli olarak azalıp çoğalan su buharı, karbon dioksit ve ozon gibi gazları da içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi taşıtların eksozlarından çıkan gazlardan değildir?

CO₂

O₃

Açıklama:

Taşıt egzozlarından partikül madde şeklinde yanmamış karbonlar, hidrokarbon (HC) buharları, karbon monoksit (CO), karbondioksit (CO₂) ve NO_x gazları ve su buharı çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 95

I. Organik maddeler
II. Kükürt içeren bileşikler
III.Azot içeren bileşikler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri hava kirliliğinde neden olur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I ve III

Açıklama:

Hava kirleticiler kimyasal yapılarına göre aşağıda verildiği şekilde sınıfladırılabilirler.
• Kükürt içeren bileşikler
• Azot içeren bileşikler
• Karbon içeren bileşikler
• Halojen içeren bileşikler
• Toksik madde içeren bileşikler
• Radyoaktif madde içeren bileşikler

Doğru Cevap: D

Soru 96

Özellikle kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisine ............... etki denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Herbisit

Fungisit

Rodentisitler

Fitotoksik

Fitoparazitik

Açıklama:

Fitotoksik Etki: Özellikle kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Ozon bozunmasında en çok tanınan ve kullanımıyasaklanan bileşikler aşağıdakilerden hangisidir?

Kloroflorokarbonlar

Hidroflorokarbonlar

Karbonlar

Hidrokarbonlar

Deterjanlar

Açıklama:

Şu an ozon bozunmasında en çok tanınan ve kullanımı önce kontrollü olarak azaltılan ve nihayet yasaklanan bileşikler kloroflorokarbonlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Bir reaksiyona dahil olmayan fakat reaksiyon sıcaklığını düşürerek reaksiyonu hızlandıran malzemelere ............ denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Adsorbsiyon

Reaktör

Katalizör

Absorpsiyon

Siklon

Açıklama:

Katalizör bir reaksiyona dahil olmayan fakat reaksiyon sıcaklığını düşürerek reaksiyonu hızlandıran malzemelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

I. Biyolojik etkenler
II. Kimyasal etkenler
III. Fiziksel etkenler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri suların kirlenmesine sebeb olur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sudaki çeşitli kirleticileri genel olarak üç başlık altında toplamak mümkündür.
• Biyolojik kirlenmeetkenleri (mikroorganizmalar, fermante olabilen organik maddeler, bitkilerin çok fazla büyümesine neden olan
kirleticiler)
• Kimyasal etkenler (endüstriyel kökenli çeşitli kimyasal atıklar, deterjanlar, böcek ve bitki ilaçları, kimyasal gübreler ve petrol
kökenli kirleticiler)
• Fiziksel kirlenme etkenleri (ısınma ve radyoaktivite, sediment kökenli kirleticiler)

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi su kalitesinin belirlenmesinde kullanılmaz?

Çözünmüş oksijen

Koku ve renk

Çözünmüş karbondioksit

Katı madde

Açıklama:

Aşağıda su kalitesinin belirlenmesinde kullanılan bazı ölçütler verilmiştir.
• pH: Bir çözeltinin hidrojen iyon (H+) konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun asitliğini gösterir. Suyun pH’sı, sudaki H+
konsantrasyonunun negatif logaritmasının alınmasıyla bulunur.
• Çözünmüş oksijen: Absorpsiyonla atmosferden suya geçen veya algler ve su bitkilerinin fotosentezi sonucu suya verilen oksijen
miktarıdır.
• Biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ): Bir litre sudaki organik maddenin aerobik mikroorganizmalar tarafından ayrıştırılması sırasında
tüketilen oksijen miktarının ifade eder.
Ortamda azotlu bileşikler varsa bunlarında nitrata yükseltgenmesi için gereken oksijen isteği de BOİ’ye dahildir.
• Kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) : Belirli miktardaki organik maddenin kimyasal madde ile ayrıştırılması (oksidasyon) sırasında
tüketilen oksijen miktarıdır ve genellikle mg/litre olarak ifade edilir. Bir atık suyun KOİ’si genel olarak BOİ’sinden daha
yüksektir. Çünkü biyolojik olarak oksitlenemeyen birçok bileşik kimyasal olarak oksitlenebilmektedir.
• Koku ve renk: Fiziksel özellikler olup suyun estetiği ile ilgilidir ve insan sağlığına doğrudan etkili olmayabilir.
• Katı madde: Suyun belirli bir hacmindeki mineraller, tuzlar, metaller veya çözünmüş anyon ve katyonlardır.
• Besin elementleri: Azot ve fosfor • Mikrobiyolojik ölçümler

Doğru Cevap: D

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi çevre sorunlarına sebep olan ekonomik sektörlerden biri değildir?

Sanayi

Tarım

Nüfus

Ulaştırma

Enerji

Açıklama:

Çevre sorunları çok çeşitli aktivitelerden kaynaklanmakla birlikte genelde aşağıda verilen dört grupta toplanabilir:

Sanayi, tarım, enerji, ulaştırma ve turizm gibi ekonomik sektörlerden kaynaklanan çevre sorunları

Nüfus, göç ve kentleşme hareketlerine bağlı olarak gereksinim duyulan alt yapı eksikliklerinden ortaya çıkan çevre sorunları

Doğal kaynakların rasyonel kullanılmaması sonucu ortaya çıkan çevre sorunları,

Sınır ötesi global çevre sorunları

Doğru Cevap: C

Soru 102

Hava kirleticilerinin birincil ve ikincil kirletici olarak adlandırılması aşağıdakilerden hangisine göre yapılmıştır?

Kimyasal özellik ve yapılarına

Atmosfere erişme durumlarına

Yasal düzenlemelerdeki tanımlamalara

Kaynaklarının kökenine

Etki alanlarına

Açıklama:

Kirleticiler atmosfere doğal yolla veya daha çok endüstriyel aktiviteleri ifade eden insan (antropojenik) kökenli kaynaklar yoluyla atılmaktadırlar. Hava kirleticiler, kimyasal özellik ve yapılarına, atmosfere erişme durumlarına, yönetmelik veya yasal düzenlemelerdeki tanımlamalara göre sınıflandırılabilir. Atmosfere erişim yollarına bağlı olarak kirleticiler birincil ve ikincil kirleticiler olmak üzere iki sınıfa ayrılmaktadırlar. Birincil kirleticiler atmosfere kaynaktan direkt gönderilen ve bir değişime uğramayan kirletici bileşenleri temsil ederken ikincil kirleticiler kaynaktan çıktıktan sonra atmosferde bulunan diğer maddelerle kimyasal reaksiyona girip bu reaksiyonlar sonucu ortaya çıkan kirletici bileşikleri temsil etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Fotokimyasal sis ile ilgili cümlelerden hangileri doğrudur?

Alçak basınç ortamlarında oluşur.
İçeriğinde yoğun toksik madde içeren bileşikler vardır.
İçeriğindeki gazların güneş ışığı altında fotokimyasal reaksiyona girmesiyle oluşur.
Durgun hava koşullarında ortaya çıkar.

A ve B

B ve C

A, B ve D

B, C ve D

C ve D

Açıklama:

Fotokimyasal sis (smog) literatürde İngilizce kelime olan “smoke” ve “fog” sözcüklerinin bileşiminden ortaya çıkmıştır. Yüksek basınç, durgun hava ve güneşli ortamda ortaya çıkan, içeriğinde ozon, hidrokarbon ve kısmen okside olmuş hidrokarbon, NOx ve eser miktarda diğer zararlı gazlar bulunan ve güneş ışığı altında fotokimyasal reaksiyonlar sonucu gelişen sisli görüntülü bir hava koşuludur. Fotokimyasal sis aslında aşırı miktarda kömür yakılması sonucu ortaya çıkan partikül ile sülfat ve sülfit aerosolları gibi kükürtlü bileşiklerin yoğun olduğu bir sis olayıdır. Ortaya çıktığı koşullara bakılırsa yüksek nem, durgun hava ve düşük sıcaklık profili en belirgin özelliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Hava kirleticilerin etkisini ve zararlarını azaltmakta kullanılan ekipmanlardan hangisi merkezkaç kuvveti prensibi ile çalışır?

Siklonlar

Elektrostatik filtreler

Torba filtreler

Islak tutucular

Katalitik reaktörler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi su kirliliğine yol açan noktasal olmayan kaynaklardan biridir?

Endüstriyel kaynaklı katı ve sıvı atıklar

Otomobil ve tren kazaları sonucu dökülen motor yağları

Kimyasal ve petrol tanklarından oluşan sızıntılar

Tarımda kullanılan gübrelerin yüzeysel su akışıyla taşınmaları

Septik sistem sızıntıları

Açıklama:

Su kirliliğine neden olan kaynaklar kapladıkları alana göre noktasal veya noktasal olmayan kaynaklar olarak ikiye ayrılır.
Evsel ve güç üreten tesisler dahil endüstriyel kaynaklı katı ve sıvı atıklar, liman, gemi onarım ve söküm yerlerinden açığa çıkan katı ve sıvı atıklar, otomobil ve tren kazaları sonucu dökülen motor yağları ve petrol ürünleri, yer altı ve yerüstü kimyasal ve petrol tanklarından oluşan sızıntılar, septik sistem sızıntıları, kanalizasyon atıkları, hayvansal atıklar vb. su kaynaklarını kirleten noktasal kirlilik kaynaklarına örnek olarak verilebilir.
Atmosferdeki kirli havada bulunan gazların yağışla su kaynaklarına ulaşması, tarımsal üretimde kullanılan gübre ve pestisitlerin yüzeysel su akışıyla taşınmaları ve yeraltına sızmaları noktasal olmayan kaynaklara örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi göllerde oluşan ötrofikasyonun belirtilerinden biri değildir?

Organizma çeşitliliği ve sayısında artış

Sudaki renk değişikliği

Bitki yoğunluğunda azalma

Oksijenin derinlere inildikçe azalması

Çözünmüş azot ve fosfor konsantrasyonunda artış

Açıklama:

Ötrofikasyonun artmasına neden olan unsurların kaynakları değişkenlik göstermekle birlikte yiyecek atıkları, sentetik deterjanlar ve tarımsal gübrelerdeki azot ve fosfor önemli bir yer tutmaktadır. Organizma çeşitliliği, sayısı ve bitki yoğunluğundaki artış, suyun renk değiştirmesi, oksijenin derinlikle azalacak şekilde değişim göstermesi ve çözünmüş azot ve fosfor konsantrasyonundaki artış, bir göldeki en önemli ötrofikasyon belirtileridir.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Suyun pH değeri aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Asitlik derecesini

Oksijen ihtiyacını

Bulanıklık derecesini

Besin değerini

Mineral miktarını

Açıklama:

pH, bir çözeltinin hidrojen iyon (H+) konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun asitliğini gösterir. Suyun pH’sı, sudaki H+ konsantrasyonunun negatif logaritmasının alınmasıyla bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel atık su arıtma sürecinde kullanılır?

Stabilizasyon havuzları

Havalandırmalı lagünler

Damlatmalı filtreler

Çöktürme havuzları

Aktif çamur sistemi

Açıklama:

Atık suyun niteliğine göre kullanılacak arıtma süreçleri farklılık göstermektedir. Atık su içerisinde bulunan çözünmüş organik maddelerin bakteriyolojik faaliyetler sonucu giderilmesi için biyolojik arıtma tesisi, atık su içerisinde çözünmüş veya askıda bulunan ve yerçekimi etkisi ile çökelmeyen maddelerin çökeltilerek sudan uzaklaştırılması için kimyasal atık su arıtma tesisi, suyun içerisinde bulunan ve kendiliğinden çökebilen katı maddelerin atık sudan uzaklaştırılması için fiziksel atık su arıtma tesisi tercih edilmelidir.
Fiziksel ayırma süreçleri, atık su içerisindeki kirletici maddelerin ızgaralar, elekler, kum tutucular, yüzdürme sistemleri, çöktürme havuzları, dengeleme havuzları ile atık sudan alınması amacı ile kullanılan süreçlerdir. Biyolojik arıtma süreçleri, atık su içerisindeki çözünmüş organik maddelerin aktif çamur sistemi, biyofilm sistemi, stabilizasyon havuzları, havalandırmalı lagünler ve damlatmalı filtreler gibi üniteleri içeren süreçlerde bakteriyolojik faaliyetlerle ayrıştırılarak giderilmesi işlemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi toprak kirliliğine sebep olan inorganik bileşiklere örnektir?

Yakıt hidrokarbonlar

Deterjanlar

Klorlu aromatik bileşikler

Pestisitler

Radyoaktif maddeler

Açıklama:

Topraktaki kirleticiler karbon içeren organik ve karbon içermeyen inorganik bileşikler olarak ikiye ayrılmaktadır. Organik kirleticilerin en yaygın olanları, yakıt hidrokarbonlar, polinükleer aromatik hidrokarbonlar, klorlu aromatik bileşikler, deterjanlar ve pestisitlerdir. İnorganik türler ise nitrat, fosfat, kadmiyum, krom ve kurşun gibi ağır metaller, inorganik asitler ve radyoaktif maddelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Aşağıda verilen tedbirlerden hangisi tarım topraklarında kimyasal gübre kullanımı azaltmak için alınabilecek tedbirler arasında yer almaz?

Toprağın nadas yöntemi ile dinlendirilmesi

Organik gübre kullanımının artırılması

Toprak, bitki ve su analiz sonuçlarına göre gübre kullanılması

Pestisitlerin uzmanlar tarafından reçete edilmesi

Etkin sulama sistemlerinin kullanılması

Açıklama:

Tarım topraklarında kimyasal gübrelemeden kaçınmanın söz konusu olamayacağı gerçeği dikkate alındığında, kimyasal gübre kullanımında yapılan yanlışlıklarının giderilmesi ve toprağın özellikle çabuk bozunan humus ve organik gübrelerle desteklenmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Organik gübre uygulamalarına zamanla hız vermek, toprağı periyodik olarak dinlendirmek ve iyi havalandırmak hem toprağın verimini artıracak hem de kimyasal gübrelerin kullanım miktarlarını azaltarak kimyasal gübre kaynaklı mevcut olumsuzlukların oluşması bir nebze engellenebilecektir. Kimyasal gübreler, uzman kontrolünde, toprak analiz sonuçlarına dayanarak hazırlanmış bir gübreleme programı ile uygulandığında, çevre üzerine olumsuz etkileri azalarak ekonomik ve yüksek verim potansiyeli sağlanmış olacaktır. Bu amaçla toprak, bitki ve su analizleri gübre uygulamasında temel faktörler olarak ele alınmalı, ayrıca bilinçli sulama yapılması ve uygun sulama sisteminin seçilmesi de göz önünde tutulmalıdır. Gübre sarfiyatını minimize eden ve en etkin sulama ve gübreleme sağlayan damla sulama yönteminin uygulama sahalarında yaygınlaştırılması sağlanmalıdır. Pestisitler, zararlılarla mücadelede kullanılan kirleticilerdir ve kimyasal gübre değillerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

Canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilim aşağıdakilerden hangisidir?

Zooloji

Psikoloji

Ekoloji

Sosyoloji

Botanik

Açıklama:

Canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilim ekolojidir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Atmosferde kaç km gaz kütlesi bulunmaktadır?

100 km

150 km

200 km

250 km

300 km

Açıklama:

Atmosferde 150 km gaz kütlesi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Atmosferin yapısında yüzde kaç oranında azot bulunur?

%78

%21

%15

%90

Açıklama:

Atmosferin yapısında %78 oranında azot bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Çok benzer kimyasal yapılara sahip, standart şartlar altında tamamı çok düşük kimyasal reaktiflikte olan, kokusuz, renksiz, tek atomlu gazlara ne ad verilir?

Azot

Oksijen

Asal gazlar

Argon

Neon

Açıklama:

Çok benzer kimyasal yapılara sahip, standart şartlar altında tamamı çok düşük kimyasal reaktiflikte olan, kokusuz, renksiz, tek atomlu gazlara asal gazlar adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 115

I.Kükürt içeren bileşikler
II.Azot içeren bileşikler
III.Karbon içeren bileşikler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hava kirletici gazlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

I.Kükürt içeren bileşikler
II.Azot içeren bileşikler
III.Karbon içeren bileşikler
Yukarıdaki üç madde de hava kirletici gazlardandır

Doğru Cevap: E

Soru 116

Kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisine ne ad verilir?

Fitotoksik etki

Ekoloji

Toksik

Hava kirliliği

Su kirliliği

Açıklama:

Kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisine Fitotoksik etki adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Atmosferin yüzde kaçı metan klorür kökenlidir?

%10

%25

%30

%50

%60

Açıklama:

Atmosferin yüzde 25' i metan klorür kökenlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Bir sıvı veya gaz akımı içerisinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması olayına ne ad verilir?

Kirlilik

Absorpsiyon

Adsorpsiyon

Siklon

Katalitik reaktör

Açıklama:

Bir sıvı veya gaz akımı içerisinde bulunan ve uzaklaştırılması istenen sıvı ya da gaz halindeki kirletici moleküllerinin bir katının yüzeyinde tutulması olayına adsorpsiyon adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Bir reaksiyona dahil olmayan fakat reaksiyon sıcaklığını düşürerek reaksiyonu hızlandıran malzemelere ne ad verilir?

Adsorpsiyon

Siklonlar

Bez torba

Bez filtre

Katalizör

Açıklama:

Bir reaksiyona dahil olmayan fakat reaksiyon sıcaklığını düşürerek reaksiyonu hızlandıran malzemelere katalizör adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 120

I.Ağır Metaller
II.Azot ve fosfor içeren maddeler
III.Radyoaktivite içeren maddeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri inorganik kirleticilerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

I.Ağır Metaller
II.Azot ve fosfor içeren maddeler
III.Radyoaktivite içeren maddeler
Yukarıdaki üç madde de inorganik kirleticilerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Çevre sorunları çok çeşitli aktivitelerden kaynaklanmakla birlikte genelde kaç grupta toplanabilmektedir?

Açıklama:

Çevre sorunları çok çeşitli aktivitelerden kaynaklanmakla birlikte genelde aşağıda verilen dört grupta toplanabilir. Bunlar; sanayi, tarım, enerji, ulaştırma ve turizm gibi ekonomik sektörlerden kaynaklanan çevre sorunları; nüfus, göç ve kentleşme hareketlerine bağlı olarak gereksinim duyulan alt yapı eksikliklerinden ortaya çıkan çevre sorunları; doğal kaynakların rasyonel kullanılmaması sonucu ortaya çıkan çevre sorunları; sınır ötesi global çevre sorunları şeklinde sıralanabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Çevre sorunları doğal yapıyı ve doğanın işlevini çok değişik şekilde etkileyebilir. Buna göre kirlilik sorunları etki şekillerine göre kaça ayrılabilir?

Açıklama:

Çevre sorunları doğal yapıyı ve doğanın işlevini çok değişik şekilde etkileyebilir. Dolayısıyla kirlilik sorunları da etki şekillerine göre ikiye ayrılabilir. Bunlar; rahatsız edici ve doğrudan zararlı çevre sorunları; hava, su ve toprak kirliliği; rahatsız edici ancak doğrudan zararlı olmayan çevre sorunları; düzensiz yapılaşma, otoyollar şeklinde sıralanabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Hangisi hava kirleticilerin kimyasal yapılarına göre yapılan sınıflandırmalardan biri değildir?

Kükürt içeren bileşikler

Azot içeren bileşikler

Karbon içeren bileşikler

Potasyum içeren bileşikler

Halojen içeren bileşikler

Açıklama:

Hava kirleticiler kimyasal yapılarına göre sınıflandırılabilirler. Bunlar; kükürt içeren bileşikler, azot içeren bileşikler, karbon içeren bileşikler, halojen içeren bileşikler, toksik madde içeren bileşikler, radyoaktif madde içeren bileşikler şeklindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 124

Hangisi hava kirliliğinin insan vücudu üzerindeki olumsuz etkilerden biri değildir?

Dolaşım sistemi rahatsızlıkları

Tarımsal üretim alanlarında daralma

Üst solunum yolu rahatsızlıkları

Sinir sistemi rahatsızlıkları

Psikolojik rahatsızlıklar

Açıklama:

Hava kirliliğinin insanların başlıca üst solunum yolu, dolaşım sistemi ve sinir sistemi üzerinde zararları olduğu ve insanları psikolojik olarak etkilediği bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 125

Atmosferik inversiyon genellikle hangi mevsimlerde ortaya çıkmaktadır?

Sonbahar veya kış

Yaz veya sonbahar

İlkbahar veya sonbahar

Yaz veya kış

Kış veya ilkbahar

Açıklama:

Genellikle sonbahar veya kış mevsiminde görülebilen atmosferik inversiyon, önemli bir hava hareketliliği olup şehir içi bölgelerindeki ciddi hava kirlenmesi sonucu ölümcül atmosferik şartlar oluşabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 126

Atmosferik inversiyon sonucu, bir hava kirliliğinin yaşanmasından dolayı bu tip hava kirlenmesi olayı … Smog'u olarak adlandırılmaktadır. Boş alana aşağıdaki ülkelerden hangisi ile doldurulmalıdır?

Barcelona

Bogota

Londra

Washington

Prag

Açıklama:

Londra’da, 1952 yılında atmosferik inversiyon sonucu, bir hava kirliliğinin yaşanmasından dolayı bu tip hava kirlenmesi olayına Londra Smog’u adı da verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 127

Hangisi hava kirliliğinin kontrolünde katı partiküller için kullanılan tekniklerden biri değildir?

Siklonlar

Elektrostatik filtreler

Torba (kumaş) filtreler

Islak tutucular

Absorbsiyon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 128

Sudaki çeşitli kirleticileri genel olarak kaç başlık altında toplanabilmektedir?

Açıklama:

Sudaki çeşitli kirleticileri genel olarak üç başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; biyolojik kirlenme etkenleri (mikroorganizmalar, fermante olabilen organik maddeler, bitkilerin çok fazla büyümesine neden olan kirleticiler); kimyasal etkenler (endüstriyel kökenli çeşitli kimyasal atıklar, deterjanlar, böcek ve bitki ilaçları, kimyasal gübreler ve petrol kökenli kirleticiler) ve fiziksel kirlenme etkenleri (ısınma ve radyoaktivite, sediment kökenli kirleticiler) şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 129

Su kirliliğine sebep olan kaynaklar kaç başlık altında incelenebilir?

Açıklama:

Su kirliliğine sebep olan kaynaklar evsel, ticari, endüstriyel, doğal ve tarımsal olmak üzere beş başlık altında incelenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 130

Hangisi toprak kirleticileri arasında yer alan organik kirleticilerden biri değildir?

İnsektisitler

Fungisitler

Herbisitler

Petrol Atıkları

Ağır metaller

Açıklama:

Toprak kirleticileri organik ve inorganik kirleticiler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Organik kirleticiler; Pestisitler 1. İnsektisitler (Böcek öldürücüler), zararlı hayvansal canlılara karşı 2. Fungisitler (Mantar öldürücüler), zararlı mantarlara karşı 3. Herbisitler (Yabancı ot öldürücüler), zararlı bitkisel canlılara karşı 4. Rodentisitler (Kemirici hayvan öldürücüler) 5. Nematositler (Nematod öldürücüler) ve petrol atıkları şeklinde sıralanırken inorganik kirleticiler, ağır metaller; azot ve fosfor içeren maddeler ve radyoaktivite içeren maddeler şeklinde sıralanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik kirleticilerden biridir?

Çeşitli sentez organik bileşikler

Partikül mineraller

Hidrokarbonlar ve yanma ürünleri

Pestisitler

Patojen mikroorganizmalar

Açıklama:

Kirliliğe neden olan kirleticiler, fiziksel, kimyasal ve biyolojik ana başlıkları altında ve atmosfer ve ekolojik sistemlerde yaptığı etkilere göre sınıflandırılırlar.

Fiziksel kirleticiler: İyonlaştırıcı ışınım ve Isıl kirlilik
Kimyasal kirleticiler: Hidrokarbonlar ve yanma ürünleri, plastik maddeler, pestisitler, deterjanlar, çeşitli sentez organik bileşikler, kükürt türevleri, nitratlar, fosfatlar, ağır metaller, florürler ve partikül mineraller (aerosoller).
Biyolojik kirleticiler: Ölü organik maddeler ve patojen mikroorganizmalar.

Doğru Cevap: E

Soru 132

Aşağıdaki hava kirleticilerden hangisi kaynaktan çıktıktan sonra atmosferde bulunan diğer maddelerle kimyasal reaksiyona girip bu reaksiyonlar sonucu ortaya çıkan ikincil kirleticilerden biridir?

Peroksiasetilnitrat kirletici bileşikler

Hidrokarbonlar

Partikül madde

Radyoaktif madde içeren bileşikler

Toksik madde içeren bileşikler

Açıklama:

Hava kirleticiler, kimyasal özellik ve yapılarına, atmosfere erişme durumlarına, yönetmelik veya yasal düzenlemelerdeki tanımlamalara göre sınıflandırılabilir. Hava kirleticiler kimyasal yapılarına göre aşağıda verildiği şekilde sınıflandırılabilirler:

Kükürt içeren bileşikler
Azot içeren bileşikler
Karbon içeren bileşikler
Halojen içeren bileşikler
Toksik madde içeren bileşikler
Radyoaktif madde içeren bileşikler

Atmosfere erişim yollarına bağlı olarak kirleticiler birincil ve ikincil kirleticiler olmak üzere iki sınıfa ayrılmaktadırlar. Birincil kirleticiler atmosfere kaynaktan direkt gönderilen ve bir değişime uğramayan kirletici bileşenleri temsil ederken ikincil kirleticiler kaynaktan çıktıktan sonra atmosferde bulunan diğer maddelerle kimyasal reaksiyona girip bu reaksiyonlar sonucu ortaya çıkan kirletici bileşikleri temsil etmektedir. Yer seviyesi ozonu ve smog (fotokimyasal sis) oluşumunda ortaya çıkan peroksiasetilnitrat (PAN) kirletici bileşikler ikincil kirleticilerdir. Oysa bunların oluşumuna zemin oluşturan yanmamış hidrokarbonlar ve azot monoksit (NO) birincil kirletici grubundadır. Yasal düzenlemelerle kontrol edilen hava kirleticiler ise yaygın kirleticiler dediğimiz kükürt dioksit, azot oksitler, partikül madde ve az miktarda olsalar bile atmosferde yarattıkları etkiye bağlı olarak ifade edile kurşun (Pb), karbon monoksit, ozon (O3) gibi hava kirleticileridir.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi bitkiler üzerinde fitotoksik etki yaratır?

Biyolojik gübreler

Aşırı sıcaklar

Tarımsal ilaçlar

Aşırı yağmurlar

Havadaki nem

Açıklama:

Fitotoksik Etki: Özellikle kimyasal maddelerin ve tarımsal ilaçların bitki üzerinde meydana getirdiği zehir etkisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Ozon tabakasını en çok tahrip eden ve kullanımı önce azaltılıp sonra tamamen yasaklanan bileşik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Perflorokarbonlar

Radyoaktif bileşikler

Hidroflorokarbonlar

Kloroflorokarbonlar

Toksik bileşikler

Açıklama:

Şu an ozon bozunmasında en çok tanınan ve kullanımı önce kontrollü olarak azaltılan ve nihayet yasaklanan bileşikler kloroflorokarbonlardır. Geçmişte iklimlendirme cihazlarında soğutucu bileşik, polimer köpüklerde şişirme ajanı, aerosollerde veya elektronik endüstrisinde temizleme ajanı veya çözücü olarak kullanılan bu kimyasallar, ozon tabakasını tahrip etme konusunda en büyük suçlu olarak ilan edilmiştir.
Tarihsel gelişim sürecine göre kloroflorokarbon (CFC) yerine önce hidroflorokarbonlar üretilmiştir. Hidroflorokarbonlar yapılarında en az bir hidrojen molekülü içerdiklerinden troposferde bozunmaya uğrayarak stratosfere ulaşmaları, böylece ozon tabakasına zarar vermeleri engellenmeye çalışılmıştır. Diğer bir alternatif ise perflorokarbonların kullanımıdır. Ozon veya hidroksil radikali ile reaksiyona girmediklerinden dolayı ozon bozunumu veya smog oluşum potansiyelleri olmayan bileşiklerdir. Ancak literatüre göre bu tür ozon bozunumu veya smog oluşum potansiyeli düşük olan bu bileşiklerin sera gazı etkisi yüksek olabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 135

Hava kirliliğinin kontrolünde, katı partiküllerin merkezkaç kuvveti yardımıyla baca gazından mekanik olarak ayrılarak toplanmasını sağlayan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Torbalı süzgeç odası

Siklon

Katalitik reaktör

Elektrostatik çöktürücü

Biyofiltre

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi sudaki fiziksel kirlenme etkenlerinden biridir?

Sediment kökenli kirleticiler

Mikroorganizmalar

Petrol kökenli kirleticiler

Böcek ve bitki ilaçları

Fermante olabilen organik maddeler

Açıklama:

Sudaki çeşitli kirleticileri genel olarak üç başlık altında toplamak mümkündür.

Biyolojik kirlenme etkenleri (mikroorganizmalar, fermante olabilen organik maddeler, bitkilerin çok fazla büyümesine neden olan kirleticiler)
Kimyasal etkenler (endüstriyel kökenli çeşitli kimyasal atıklar, deterjanlar, böcek ve bitki ilaçları, kimyasal gübreler ve petrol kökenli kirleticiler)
Fiziksel kirlenme etkenleri (ısınma ve radyoaktivite, sediment kökenli kirleticiler)

Doğru Cevap: A

Soru 137

Daha çok göllerde görülen ötrofikasyon olayında alglerin hızla çoğalmasına aşağıdakilerden hangisindeki artış sebep olur?

Yağ asitleri

Sülfürlü bileşikler

Klor ve oksijen

Nitrit ve amonyak

Azot ve fosfor

Açıklama:

Göllerde azot ve fosfor gibi bileşikleri besin maddesi olarak kullanan alglerin hızla çoğalması sonucu ötrofikasyon olarak adlandırılan olay meydana gelmektedir. Ötrofikasyonun artmasına neden olan unsurların kaynakları değişkenlik göstermekle birlikte yiyecek atıkları, sentetik deterjanlar ve tarımsal gübrelerdeki azot ve fosfor önemli bir yer tutmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 138

Su kalitesinin belirlenmesinde kullanılan ölçütlerden pH aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Suyun asitliğini

Sudaki mineral miktarını

Suyun renk özelliklerini

Suyun bulanıklık derecesini

Sudaki azot ve fosfor miktarını

Açıklama:

pH: Bir çözeltinin hidrojen iyon (H+) konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun asitliğini gösterir. Suyun pH’sı, sudaki H+ konsantrasyonunun negatif logaritmasının alınmasıyla bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi atık su arıtımında kullanılan biyolojik arıtma yöntemlerinden biridir?

Koagülasyon

Kum tutucular

Yüzdürme sistemleri

Çöktürme havuzları

Aktif çamur sistemi

Açıklama:

Fiziksel ayırma süreçleri, atık su içerisindeki kirletici maddelerin ızgaralar, elekler, kum tutucular, yüzdürme sistemleri, çöktürme havuzları, dengeleme havuzları ile atık sudan alınması amacı ile kullanılan süreçlerdir. Kimyasal arıtma sistemleri, suda çözünmüş veya askıda bulunan maddelerin fiziksel durumunu değiştirerek, çökelmelerini sağlamak üzere nötralizasyon, flokülasyon ve koagülasyondur adımlarının uygulandığı bir arıtma sürecidir. Kimyasal arıtma işleminde, uygun pH değerinde atık suya koagülant, polielektrolit vb. kimyasal maddeler ilave edilmesi sonucu, çöktürülmek istenen maddeler çökeltilerek çamur halinde sudan ayrılır. Biyolojik arıtma süreçleri, atık su içerisindeki çözünmüş organik maddelerin aktif çamur sistemi, biyofilm sistemi, stabilizasyon havuzları, havalandırmalı lagünler ve damlatmalı filtreler gibi üniteleri içeren süreçlerde bakteriyolojik faaliyetlerle ayrıştırılarak giderilmesi işlemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 140

Aşağıda verilen toprak kirleticilerden hangisi yabancı otları öldürmek için kullanılır?

İnsektisitler

Fungisitler

Herbisitler

Rodentisitler

Nematositler

Açıklama:

Organik toprak kirleticiler şunlardır:

Pestisitler
1. İnsektisitler (Böcek öldürücüler), zararlı hayvansal canlılara karşı
2. Fungisitler (Mantar öldürücüler), zararlı mantarlara karşı
3. Herbisitler (Yabancı ot öldürücüler), zararlı bitkisel canlılara karşı
4. Rodentisitler (Kemirici hayvan öldürücüler)
5. Nematositler (Nematod öldürücüler)
Petrol atıkları

Doğru Cevap: C

Soru 141

Canlı ve cansız varlıklardan oluşan doğa statik olmayıp, dinamik bir yapıya sahiptir. Doğanın bu dinamizmi canlı ve cansız varlıklar arasında düzene ________________ denir.

Ekolojik denge

Ekonomik denge

Sosyal denge

Politik denge

Biyolojik denge

Açıklama:

Canlı ve cansız varlıklardan oluşan doğa statik olmayıp, dinamik bir yapıya sahiptir. Doğanın bu dinamizmi canlı ve cansız varlıklar arasında düzen ve denge içinde sürdürülen ilişkilerden oluşmuştur. Doğa’da sürdürülen bu düzen ve dengeye Ekolojik Denge ya da Doğal Denge denir.

Doğru Cevap: A

Soru 142

Aşağıdakilerden hangisi atmosfere zarar veren kirleticiler arasında yer alır?

Deterjanlar

Pestisitler

Nitratlar

Fosfatlar

Florürler

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 143

____________çok benzer kimyasal yapılara sahip, standart şartlar altında tamamı çok düşük kimyasal reaktiflikte olan, kokusuz, renksiz, tek atomlu gazlardır.

Polenler

Asal gazlar

Partiküller

Kirli gazlar

Doğal gazlar

Açıklama:

Asal Gazlar: Çok benzer kimyasal yapılara sahip, standart şartlar altında tamamı çok düşük kimyasal reaktiflikte olan, kokusuz, renksiz, tek atomlu gazlardır. Helyum (He), Neon (Ne), Argon (Ar), Kripton (Kr), Ksenon (Xe), ve radyoaktif Radon (Rn) doğal olarak bulunan asal gazlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 144

Genellikle sonbahar veya kış mevsiminde görülebilen __________________, önemli bir hava hareketliliği olup şehir içi bölgelerindeki ciddi hava kirlenmesi sonucu ölümcül atmosferik şartlar oluşabilmektedir.

foto kimyasal sis

ozon tabakası incelmesi

fito toksik etki

sera gazı

asit yağmuru

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 145

______________basit olarak atık gazların bir sıvı çözücü ile yıkanması olarak tanımlanabilir.

Biyolofiltre

Elektrostatik çöktürücü

Absorpsiyon

Adsorpsiyon

Siklon

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 146

______________göl gibi herhangi bir büyük su ekosisteminde, başta karalardan gelenler olmak üzere, çeşitli nedenlerle besin maddelerinin büyük oranda artması sonucu, plankton ve alg varlığının aşırı şekilde çoğalmasıdır.

Fiziksel kirlenme

Sediment

Ötrofikasyon

Patojen

Diklordifeniltrikloroethan

Açıklama:

Ötrofikasyon göl gibi herhangi bir büyük su ekosisteminde, başta karalardan gelenler olmak üzere, çeşitli nedenlerle besin maddelerinin büyük oranda artması sonucu, plankton ve alg varlığının aşırı şekilde çoğalmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 147

___________ kirlenmesi temel olarak plansız kentleşme ve ______________nun kontrolsüz bir şekilde tüketilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır.

Akarsu

Göl suyu

Deniz suyu

Yeraltı suyu

Okyanus suyu

Açıklama:

Yeraltı suyu kirlenmesi temel olarak plansız kentleşme ve yeraltı suyunun kontrolsüz bir şekilde tüketilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 148

Su kalitesinin belirlenmesinde; __________fiziksel özellikler olup suyun estetiği ile ilgilidir ve insan sağlığına doğrudan etkili olmayabilir.

katı madde

koku ve renk

Çözünmüş oksijen

Biyolojik oksijen ihtiyacı

Açıklama:

Aşağıda su kalitesinin belirlenmesinde kullanılan bazı ölçütler verilmiştir.
• pH: Bir çözeltinin hidrojen iyon (H+) konsantrasyonunun ölçüsü olup suyun asitliğini gösterir. Suyun pH’sı, sudaki H+ konsantrasyonunun negatif logaritmasının alınmasıyla bulunur.
• Çözünmüş oksijen: Absorpsiyonla atmosferden suya geçen veya algler ve su bitkilerinin fotosentezi sonucu suya verilen oksijen miktarıdır.
• Biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ): Bir litre sudaki organik maddenin aerobik mikroorganizmalar tarafından ayrıştırılması sırasında tüketilen oksijen miktarının ifade eder. Ortamda azotlu bileşikler varsa bunlarında nitrata yükseltgenmesi için gereken oksijen isteği de BOİ’ye dahildir.
• Kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) : Belirli miktardaki organik maddenin kimyasal madde ile ayrıştırılması (oksidasyon) sırasında tüketilen oksijen miktarıdır ve genellikle mg/litre olarak ifade edilir. Bir atık suyun KOİ’si genel olarak BOİ’sinden daha yüksektir. Çünkü biyolojik olarak oksitlenemeyen birçok bileşik kimyasal olarak oksitlenebilmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 149

Aşağıdakilerden hangisi toprak için bir inorganik kirleticidir?

Petrol atıkları

Ağır metaller

Nematositler

Rodentisitler

Fungisitler

Açıklama:

Toprak kirleticileri genel olarak organik ve inorganik kirleticiler olarak iki gruba ayrılabilmektedir. Bunları da kendi içlerinde aşağıda görüldüğü
şekilde sıralayabiliriz.
A. Organik kirleticiler
• Pestisitler
1. İnsektisitler (Böcek öldürücüler),
zararlı hayvansal canlılara karşı
2. Fungisitler (Mantar öldürücüler),
zararlı mantarlara karşı
3. Herbisitler (Yabancı ot öldürücüler), zararlı bitkisel canlılara karşı
4. Rodentisitler (Kemirici hayvan
öldürücüler)
5. Nematositler (Nematod öldürücüler)
• Petrol Atıkları
B. İnorganik Kirleticiler
• Ağır Metaller
• Azot ve fosfor içeren maddeler
• Radyoaktivite içeren maddeler

Doğru Cevap: B

Soru 150

I. Büyük bir kısmı son derece zehirlidir ve özellikle insan ve hayvanların çeşitli organlarında birikerek kanser oluşmasına neden olur.
II. Besin zinciri içerisinde bu maddelerin bitkiler ve hayvanlar tarafından alınması, bunların insanlar tarafından tüketilmesiyle insana geçmesine sebep olur.
III. Gereğinden fazla ve bilinçsizce kullanılmaları sonucunda çevrenin ve besinlerin kirlenmesine, biyolojik dengenin bozulmasına neden olur.
Yukarıdaki üç soruna sebep olan toprak kirletici madde aşağıdakilerden hangisidir?

Agroekosistem

Radyonükleoid

Radyoaktif kirlilik

Parazit

Pestisit

Açıklama:

Pestisit kullanımı sonrasında oluşabilecek başlıca sorunlar aşağıda verildiği gibi sıralanabilir:
• Pestisitlerin büyük bir kısmı son derece zehirlidir ve özellikle insan ve hayvanların çeşitli organlarında birikerek kanser oluşmasına neden olurlar. Tabii burada bu
maddelerin dozu da önemlidir.
• Ayrıca besin zinciri içerisinde bu maddelerin bitkiler ve hayvanlar tarafından alınması, bunların insanlar tarafından tüketilmesiyle insana geçmesi ve sonuçta insanların belirli dokularında özellikle yağ dokusunda birikimi akut ve kronik zehirlenmelere hatta ölüme neden olmaktadır.
• Pestisitlerin devamlı, gereğinden fazla ve bilinçsizce kullanılmaları sonucunda çevrenin ve besinlerin kirlenmesine, biyolojik dengenin bozulmasına ve pestisitlere dirençli türlerin ortaya çıkmasına neden olur.

Doğru Cevap: E

Soru 151

Atık gazların bir sıvı çözücü ile yıkanmasına ne ad verilir?

Asit Yağmuru

Gaz absorbsiyonu

Adsorpsiyon

Siklon

Biyolofiltre

Açıklama:

Gaz absorbsiyonu, basit olarak atık gazların bir sıvı çözücü ile yıkanmasına denir.

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

Ülkemizde, hangi müdürlük tarafından 1961-2005 yılları arasında toplam 349.814 hektarlık alanda toplulaştırma çalışması tamamlanmıştır?

Topraksu ve Köy Hizmetleri İl Çevre Genel Müdürlüğü

Çevre ve Orman Genel Müdürlüğü

Tarım Genel Müdürlüğü

Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Ülkemizde, kapatılan TOPRAKSU ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 1961-2005 yılları arasında toplam 349.814 hektarlık alanda toplulaştırma çalışması tamamlanmıştır. 2012 yılı sonu dikkate alındığında ise ülkemizde yaklaşık 3 milyon hektar alanda arazi toplulaştırma çalışmaları tamamlanmış bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bütün parseller sulama kanallarından doğrudan sulama suyu alabilecek hale gelir.
Masraflar artar ancak bitkisel üretimin verim ve kalitesinde artışa neden olur.
Kapalı ve basınçlı sulama sistemlerine geçilebilmesi sonucu su tasarrufu sağlanır.

Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri arazi toplulaştırmanın faydalarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Arazi toplulaştırması sonucu bütün parseller sulama kanallarından doğrudan sulama suyu alabilecek hale getirilmektedir. Ayrıca çoğunlukla arazi toplulaştırması yapılan alanlarda kapalı ve basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi sonucu hem su tasarrufu sağlanmakta ve hem de bölgede açık sulama sistemlerinde görülen buharlaşma sonucu oluşan yüksek nemin bitki hastalıklarını (fungal hastalıklar vb.)teşviki azaltmaktadır. Tüm bunlar dikkate alındığında arazi toplulaştırması yapılan alanlarda daha az masrafla ihtiyaç duyulduğu zamanda ve miktarda sulama yapma fırsatı doğmaktadır. Bu da yapılacak olan bitkisel üretimin verim ve kalitesinde artışa neden olacağı görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yapı etüt raporunda bulunması gerekli bilgilerden değildir?

Köyde fiilen çiftçilik yapanlar ve maliklerin durumu

İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları

Hazine arazilerinin mülkiyet durumu

Toplulaştırma projesinin köye zararları

Tarımsal işletmelerin toplulaştırma konusunda bilgi durumu

Açıklama:

Sosyal Yapı Etüt Raporunda Bulunması Gerekli Bilgileri

Köyde fiilen çiftçilik yapanlar ve maliklerin durumu:
Proje sahasındaki işletmelerin tarımsal faaliyet durumu
İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları
Parsel büyüklüklerine göre dağılım oranları
İşletmelerin parsel sayıları ve dağılım oranları
Parsellerin mülkiyet durumu
Parsellerin hisselik durumları
Parsellerin kullanım durumları
Fiili durumdaki parsel kullanımları ile kadastro parsellerinin karşılaştırılması
Hazine arazilerinin mülkiyet durumu
Hazine arazilerinin kullanımına itirazlar
Tarımsal işletmelerin toplulaştırma konusunda bilgi durumu
Çiftçilere istimlâk ödenmeyecek olmasının olumlu veya olumsuz etkileri
Çiftçilerin toplulaştırmaya itirazları
Projede istihdam edilebilecek yerel iş gücü katılımları
Toplulaştırma projesi ile köye sağlanabilecek ek yararlar
Köydeki tarla içi geliştirme hizmetleri (TİGH) ihtiyacının belirlenmesi
Toplulaştırma sahasındaki özel ürünlerin ve alanlarının belirlenmesi
Proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti
Biyolojik çeşitliliğin durumu
Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi
Proje bölgesinin istihdam durumu
Projenin uygulanmasından önceki parsel deseninin dezavantajları
Proje sahasındaki mevcut ürün deseni ile proje sonrası için planlanan ürün desenin belirlenmesi
Proje sahasındaki yerleşim yerlerinin sosyal yapısı
Akrabalık, hasımlık, aşiret gibi yapıların etkinliği ortaya konulması
Sosyal etüt raporunun sonuç bölümü

Doğru Cevap: D

Soru 4

Proje uygulama alanı içerisinde bir kısım parseller için paftalarının yenilenmesi işlemini hangi kurum yapar?

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Topraksu Genel Müdürlüğü

DSİ Genel Müdürlüğü

Karayolları Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Proje uygulama alanı içerisinde bir kısım parseller için kadastro paftalarının yenilenmesi gerekiyorsa, bu yerlerin kadastro yenileme işlemleri Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce öncelikle olarak yapılmakta veya yaptırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi arazi toplulaştırma çalışmalarının başarısı üzerinde büyük bir etkiye sahiptir?

Arazi Derecelendirme Komisyonu

Tapu Siciline Şerh Konulması

Kadastro İşlemleri

Arazi Malikleri ile Ön Görüşme Yapılması

Toplulaştırma Alanlarında Alınacak Önlemler

Açıklama:

Arazi toplulaştırma çalışmalarının başarısı üzerinde büyük bir etkiye sahip olan arazi derecelendirme işlemleri arazi derecelendirme komisyonu tarafından yapılmaktadır. Arazi derecelendirme komisyonu; proje idaresince belirlenecek başkanla birlikte proje biriminden üç asıl bir yedek üye, köylerde köy muhtarı veya belirleyeceği bir asıl bir yedek üye, belediyelerde, belediye başkanının belirleyeceği konusunda uzman bir asıl bir yedek üye, il özel idarelerinde valinin belirleyeceği konusunda uzman bir asıl bir yedek üye ve proje alanında arazisi bulunan maliklerin kendi aralarından seçecekleri iki asıl bir yedek üye olmak üzere altı asıl üç yedek üyeden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Düz ve düze yakın arazilerde yapılan toplulaştırma
Sabit tesislerin çok olduğu veya dalgalı arazilerin yoğun olduğu alanlarda yapılan toplulaştırma
Arazi toplulaştırmasında uygulanan karma toplulaştırma

Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri arazi toplulaştırma projelerinde toplulaştırma stratejilerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Arazi toplulaştırma projelerinde 3 farklı toplulaştırma stratejisi uygulanmaktadır.
• Bunlardan birincisi; düz ve düze yakın arazilerde yapılan toplulaştırmadır (ideal parselasyon).
• İkincisi; sabit tesislerin çok olduğu veya dalgalı arazilerin yoğun olduğu alanlarda yapılan toplulaştırmadır.
• Üçüncüsü ise; arazi toplulaştırmasında uygulanan karma toplulaştırma stratejisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi tarımsal işletmecilik açısından en uygun parsel şeklidir?

Altıgen

Beşgen

Dikdörgen

Üçgen

Kare

Açıklama:

Parseller mümkün olduğunca tarımsal işletmecilik açısından en uygun parsel şekli olan “dikdörtgen” biçiminde planlanmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Bloklardaki parsellerin planlanması esnasında düzgün şekilli olmayan arazi parçaları ne yapılmalıdır?

Parsele kare şekli verilmelidir

Parsele dikdörgen şekli verilmelidir

En büyük parseli olan işletmeye birleştirilerek verilmelidir.

Küçük parsellerle birleştirilmelidir

En küçük parseli olan işletmeye birleştirilerek verilmelidir.

Açıklama:

Bloklardaki parsellerin planlanması esnasında düzgün şekilli olmayan arazi parçaları blokta en büyük parseli olan işletmeye birleştirilerek verilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi arazi toplulaştırmada yapılan mülakat için belirlenecek hedef gruplardan biri değildir?

Bitkisel üretim yapan çiftçiler

Hayvansal üretim yapan çiftçiler

Organik tarım yapan çiftçiler

Arazi geliri olan ve köyde işçilik yapanlar

Sera üretimi yapan çiftçiler

Açıklama:

Mülakat için belirlenecek hedef gruplar şunlardır:
• Bitkisel üretim yapan çiftçiler.
• Hayvansal üretim yapan çiftçiler.
• Hem bitkisel ve hem de hayvansal üretim yapan çiftçiler.
• Şehirde oturup köyde çiftçilik yapan üreticiler.
• Şehirde çalışan arazilerini kiraya veren kişiler.
• Arazi geliri olmayan ve köyde işçilik yapanlar.
• Eşinden dolayı arazi sahibi olan malikler.
• Emekliler.
• Organik tarım yapan çiftçiler.
• Sera üretimi yapan çiftçiler.
• Sebze üretimi yapan çiftçiler.
• Bağ ve bahçe tarımı yapan çiftçiler

Doğru Cevap: D

Soru 10

Çevre
Doğa
Genetik kaynaklar

Proje idaresi tarafından proje alanının yeniden düzenlenmesi sıradında yukarıdakilerden hangisi yada hangilerini dikkate alınarak yapılır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Proje idaresi tarafından çevre, doğa ve genetik kaynakların korunması ve sürdürülebilirliği dikkate alınarak proje alanının yeniden düzenlenmesi aşağıda belirtilen hususlara uygun olarak yapılmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Gıda üretiminin arttırılması için birim alandan elde edilen verim azaltılmalıdır

Artan gıda talebinin karşılanması için gıda üretiminin arttırılmasına ihtiyaç bulunmaktadır

Gıda üretiminin arttırılması için tarıma açılan araziler arttırılmalıdır

Tarımsal üretimde bilim ve teknolojinin gereklerini yerine getirerek birim alandan daha yüksek verim elde edilmektedir

Ülkemizde karşılaşılan önemli bir tarımsal alt yapı sorunu; tarımsal işletmelerin işlemiş oldukları arazilerin yetersizliğidir

Açıklama:

Gıda üretiminin arttırılması için birim alandan elde edilen verim arttırılmalıdır. A seçeneği yanlıştır

Doğru Cevap: A

Soru 12

Ülkemizde ilk defa Topraksu Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanuna ve 4721 Sayılı Yurttaşlar Yasasına dayanarak arazi toplulaştırılması kaç yılında yapılmıştır?

1966

1961

1970

1968

1973

Açıklama:

Ülkemizde ilk defa 1961 yılında Topraksu Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanuna ve 4721 Sayılı Yurttaşlar Yasasına dayanarak arazi toplulaştırılması yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

I. Toplulaştırma ile işletme merkezi ile parseller arasındaki mesafeler azaltıldığından üreticilerin geliş-gidişler için yaptıkları masraflar ve harcanan zamanı azalmaktadır
II. Arazi toplulaştırması ile oluşturulan yeni parsel şekillerinden (dörtgen parseller) dolayı arazide çalışan insan ve makine gücü iş veriminde artışlar olmaktadır
III. Arazi toplulaştırması yapılan alanlarda kapalı ve basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi sonucu hem su tasarrufu sağlanmakta ve hem de bölgede açık sulama sistemlerinde görülen buharlaşma sonucu oluşan yüksek nemin bitki hastalıklarını teşviki azaltmaktadır
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

Yalnız II

I, II ve III

II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Verilen bilgilerin hepsi doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yapı etüt raporlarının oluşturulduğu başlıklardan değildir?

İçindekiler

SWOT analizi

Özet bilgiler

Gelişme

Giriş

Açıklama:

Sosyal yapı etüt raporları aşağıdaki ana başlıklar halinde hazırlanmalıdır.
1. İçindekiler
2. Özet bilgiler
3. Giriş
4. Yerleşim yeri genel bilgileri
5. Sosyal yapı etüt raporu bilgileri
6. SWOT analizi

Doğru Cevap: D

Soru 15

I. Köyde fiilen çiftçilik yapanlar ve maliklerin durumu:
II. Hazine arazilerinin mülkiyet durumu
III. Tarımsal işletmelerin toplulaştırma konusunda bilgi durumu
Yukarıdakilerden hangileri sosyal yapı etüt raporunda bulunması gerekenlerdendir?

I ve III

II ve III

Yalnız II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Seçeneklerin hepsi doğrudur

Doğru Cevap: E

Soru 16

'Toplulaştırma sonrasına yönelik planlanan tarımsal üretim sistemi için ek istihdama ihtiyaç olup olmadığı tespit edilmesi, hal hazırda istihdam edilen veya proje sonrasında ihtiyaç duyulacak olan insan kaynaklarının niteliklerinin geliştirilmesi için alınacak önlemlerin belirlenmesi' Sosyal yapı etüt raporunda bulunması gereken hangi durum belgesinin içeriğidir?

Proje bölgesinin istihdam durumu

Sosyal etüt raporunun sonuç bölümü

Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi

Biyolojik çeşitliliğin durumu

Hazine arazilerinin mülkiyet durumu

Açıklama:

Proje bölgesinin istihdam durumu: öncelikle proje sahasının mevcut çalışabilir durumdaki insan gücü potansiyelinin belirlenmesi: Toplulaştırma sonrasına yönelik planlanan tarımsal üretim sistemi için ek istihdama ihtiyaç olup olmadığı tespit edilmelidir. Hal hazırda istihdam edilen veya proje sonrasında ihtiyaç duyulacak olan insan kaynaklarının niteliklerinin geliştirilmesi için alınacak önlemler (tarımsal üretim yöntemleri ve teknolojileri konusunda eğitimler vb.) belirlenmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

I. Daha önceden hazırlanmış olan sosyal etüt raporu incelenerek ve gerekli saha incelemeleri yapılarak köyün durumu tespit edilmeli
II. Proje sahasındaki arazinin ve projeyi etkileyebilecek çevre arazilerin etütleri yapılıp bölgenin durumu hakkında veriler toplanmalı
III. Arazi sahiplerinin ekonomik yapısı hakkında yapılacak inceleme ve araştırmalarla yeterli bilgi toplanmalı
Başarılı bir parselasyon çalışması yapabilmek için parsel sahipleriyle yapılacak mülakatlar sosyal etüt raporu ve ideal parselasyon planını yapan teknik elemanlar tarafından yapılması büyük öneme sahiptir. Yukarıdakilerden hangileri Mülakat yapılacak yerleşim biriminin özelliklerinin tespiti aşamasında yapılacak işlemlerdendir?

I ve II

I, II ve III

I ve III

II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi mülakat için belirlenecek hedef gruplardan biri değildir?

Bitkisel üretim yapan çiftçiler

Şehirde oturup köyde çiftçilik yapan üreticiler

Şehirde çalışan gençler

Emekliler

Sera üretimi yapan çiftçiler

Açıklama:

Mülakat için belirlenecek hedef gruplar şunlardır:
• Bitkisel üretim yapan çiftçiler.
• Hayvansal üretim yapan çiftçiler.
• Hem bitkisel ve hem de hayvansal üretim yapan çiftçiler.
• Şehirde oturup köyde çiftçilik yapan üreticiler.
• Şehirde çalışan arazilerini kiraya veren kişiler.
• Arazi geliri olmayan ve köyde işçilik yapanlar.
• Eşinden dolayı arazi sahibi olan malikler.
• Emekliler.
• Organik tarım yapan çiftçiler.
• Sera üretimi yapan çiftçiler.
• Sebze üretimi yapan çiftçiler.
• Bağ ve bahçe tarımı yapan çiftçiler.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bir sahada arazi toplulaştırması projesinin uygulanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin yapılmış olması gerekmektedir?

Alanın SWOT analizi

Alanın girişi

Alanın etüt raporu

Alanın yerleşim onayı

Alanın kadastrosu

Açıklama:

Bir sahada arazi toplulaştırması projesinin uygulanabilmesi için o alanın kadastrosunun yapılmış olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Arazi Toplulaştırmasının Paydaşlarımıza Anlatılırken, Sosyal Yapı Etüt Raporunda Bulunması Gerekli Bilgilerdendir?

İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları.

Arazi derecelendirilmesinin ilanı

İdeal parselasyon planlaması ve mülakat çalışmaları

Mülakat öncesi köy bilgilendirme toplantısı

Yerleşim birimindeki üreticilerin genel anlamda kırılgan noktaları

Açıklama:

İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları, Sosyal Yapı Etüt Raporunda Bulunması Gerekli Bilgilerdendir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

I) Köyde fiilen çiftçilik yapanlar ve maliklerin durumu
II) Tarımsal işletmelerin toplulaştırma konusunda bilgi verilmesi
III) İdeal parselasyon planlaması ve mülakat çalışmaları
IV) Projede istihdam edilebilecek yerel iş gücü katılımları
V) Mülakat öncesi köy bilgilendirme toplantısı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sosyal Yapı Etüt Raporunda Bulunması Gerekli Bilgilerdendir?

Yalnız II

III ve V

II, III ve IV

I, II ve IV

IV ve V

Açıklama:

III ve V Sosyal Yapı Etüt Raporunda Bulunması Gerekli Bilgilerden değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisinde Sosyal Yapı Etüt Raporunda Bulunması Gerekli Bilgiler ve Açıklamaları doğru olarak verilmiştir?

Proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti: Çiftçi, arazisinden kamulaştırma ile kaybedeceğinden daha az bir miktar kaybedecek ve hala arazi sahibi olarak kalmaktadır. Hatta yol yapımı gibi kamulaştırma kalemlerinde arazisi aynı bölgede kalarak değer kazanmaktadır.

Hazine arazilerinin mülkiyet durumu: Uygulama sahası içerisindeki hazine arazilerinin kullanım durumunun çiftçiler arasında huzursuzluğa ve itirazlara sebep olup olmadığı belirlenmeli ve bu durumla ilgili bilgiler bu başlık altında rapora geçirilmelidir.

İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları: Proje sahası içerisinde çeltik üretim alanları, ağaçlık alanlar ve sera alanları gibi özellikli alanların olup olmadığı belirlenir. Bu tip özel üretim alanları varsa bunların miktarları ve toplulaştırmada bu alanların nasıl korunacağıyla ilgili bilgiler verilir.

Projede istihdam edilebilecek yerel iş gücü katılımları: Arazi toplulaştırma projesi yürütülürken ihtiyaç duyulan istihdam alanlarında projede çalışabilecek köydeki/mahalledeki, teknik personelin değerlendirilmesi projeye olan desteği arttıracaktır. Bu nedenle projede çalışabilecek mesleki gruplar (inşaat, hizmet, teknik, mali ve vasıfsız iş gücü) belirlenerek raporda ayrıntılı olarak yazılmalıdır.

Toplulaştırma projesi ile köye sağlanabilecek ek yararlar: Proje alanındaki mevcut ise var olan koruma alanları ile potansiyel olarak koruması gerektiren alanlar belirlenmelidir. Ayrıca mevcut veya potansiyel, tabii ve arkeolojik sit alanları, önem arz eden göl, akarsu ve diğer suyolları, ekolojik koridor için uygun alanlar, kuş göç yolları ve konaklama alanları belirlenir ve bunların nasıl korunacağı ile ilgili öneriler raporda kayıt altına alınmalıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 24

I) Ortak Kullanım ve Kamu Tesisleri
II) Kadastro İşlemleri
III) Tapu Siciline Şerh Konulması
IV) Arazi Malikleri ile Ön Görüşme Yapılması ve Muvafakat Alınması
V) Parsellerin Yeniden Düzenlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi arazi toplulaştırma alanlarında alınacak önlemlerdendir?

Yalnız I

II ve III

III, IV ve V

I ve V

I, II ve III

Açıklama:

I ve V Toplulaştırma Alanlarında Alınacak Önlemlerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

"Arazi toplulaştırma projelerinde farklı toplulaştırma stratejileri uygulanmaktadır".
Aşağıdakilerden hangisinde Arazi toplulaştırma stratejilerinden biri verilmiştir?

Proje sahasında sabit tesisin az olması durumunda elde edilecek faydayı maksimize eden ideal bir parselasyon planı oluşturulmaktadır. Bu tip parselasyonda üreticinin parselleri en büyük parselin/hissesinin olduğu veya fiili olarak kullandığı parselin yanına taşınması esas alınmaktadır.Proje sahasında sabit tesislerin veya sınırı değiştirilemeyecek parsel sayısının az olması ve arazilerin çoğunluğunun düz ve düze yakın olması durumunda yapılabilmektedir.

Çalışılan proje sahasının durumu dikkate alınarak yukarıda bahsi geçen toplulaştırma stratejilerinden hangisinin uygulanacağına karar verilmektedir. Eğer yapılan değerlendirme sonucunda proje sahasında ideal parselasyon stratejisinin uygulanmasına karar verilmiş ise bu uygulama aşağıdaki işlem adımları takip edilerek yapılmaktadır.

Blok planlanmasını yapan teknik eleman ile ideal parselasyon planlanmasını yapacak olan teknik elemanın aynı olmasında fayda bulunmaktadır. İdeal parsel planlaması yapılırken henüz işletmelerin akrabalık ve yakınlık dereceleri belirlenmediğinden bu planlamaya başlanılmadan önce AT-1 (eski mülkiyet listesi) ve AT-2 (soyadı sıralı liste) listeleri yardımı ile köylüyü iyi tanıyan birilerinden ya da muhtardan akrabalık ilişkilerinin öğrenilmesi ideal parselasyonun başarısını yükseltmektedir.

Sosyal etüt ve blok planlamasının yapılması aşamasında her yerleşim yeri için oluşturulan temas gruplarındaki kişilere eklemeler yapılarak daha kapsamlı ve yerel halktan oluşan bir ideal parselasyon temas grubu oluşturulmalıdır. Temas grubunda yer alacak olan şahılar, bölgeyi iyi bilen, araç kullanan ve yıllardır çiftçilik yapan kişilerden seçilmesinde fayda bulunmaktadır.

Çiftçiler için daha değerli kabul edilen ana asfalt yolların kenarındaki parseller, sabit tesislerin yoğun olduğu bölgeler, mera ve hazine arazileri, proje sahası sınırındaki komşu köyler ve bu sahada üretimi yapılan ürün desenleri (çok yıllık, tek yıllık vb.) belirlenmelidir.

Açıklama:

B, C ve D şıklarında Parselasyon stratejisinin uygulanma aşamaları verilmiştir.
E şıkkında Mülakatın Hazırlık Aşamalarından biri verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Parselasyon stratejisinin uygulanma aşamalarından biri değildir?

Toplulaştırma alanındaki sabit tesisler (ev, ahır, ambar, kuyu, meyve bahçesi, kavaklık vb.) ile sınırlarının değiştirilmesi mümkün olmayan sabit parseller planlama sırasında mümkün olduğunca korunmalı ve eski sahibine verilmelidir.

Özdeş arazilerin (değer olarak birbirine yakın; asfalt kenarındaki araziler, dere kenarındaki araziler, köye yakın araziler, arazi maliklerince verimli bulunan bölgeler vb.) kendi aralarında planlanmasına dikkat edilmelidir.

Proje sahasında planlama yapılırken paydaş kurumların çalışma sahasında projelerinin olup olmadığı belirlenmeli ve var ise (otoyol, demiryolu, drenaj ve sulama kanalı vb.) planlamada bu durum mutlaka dikkate alınmalıdır.

Parsellerin toprak erozyonunu önleyici kontur sürüme uygun olarak planlanıp
planlanmadığı kontrol edilmelidir. Bunun için parselin uzun kenarı eğime dik olmalıdır. Bu tip parsellerde sürümler kolayca eğime dik olacak şekilde yapılabilmektedir

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 27

"Başarılı bir parselasyon çalışması yapabilmek için parsel sahipleriyle bu aşamada yapılacak olan mülakatlar sosyal etüt raporu ve ideal parselasyon planını yapan teknik eleman/elemanlar tarafından yapılması büyük öneme sahiptir".
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, mülakat yapılacak yerleşim biriminin özelliklerinin tespiti mülakat hazırlık aşamasında yapılan işlemlerdendir?
I) Proje sahasındaki arazinin (topografya, alt yapı ve üst yapısı ile birlikte) ve projeyi etkileyebilecek çevre arazilerin etütleri yapılmalı ve bölgenin durumu hakkında yeterli veriler toplanmalıdır.
II) Yerleşim birimindeki üreticilerin genel anlamda kırılgan noktaları (mera ve hazine arazileri işgali vb.) tespit edilmeli ve bu durum raporlara geçilme ve toplulaştırma süresince bu durum mutlaka dikkate alınarak çözümler üretilmelidir.
III) Yapılacak olan arazi toplulaştırmasıyla bütün parseller yol ve sulama kanallarından yararlanır hale getirileceğinden çiftçiler arasında çok ciddi huzursuzluklara sebep olan yol ve su geçişi problemleri ortadan kaldırılır.
IV) Toplulaştırma projelerinden sonra sayısal olarak parsel sınırlarının belirlenmesi ile kadastro kaynaklı sorunlar minimum düzeye indirilir.
V) Arazi toplulaştırması çalışmalarının sadece arazi birleştirmeden ibaret olmadığını, aynı zamanda ihtiyaç durumuna göre tarla içi geliştirme hizmetlerini (yol, kanal, kanalizasyon, tahliye gibi) de kapsadığı için tarımsal üretimin verim ve kalitesini arttırılır.

Yalnız I

II ve III

I ve II

III, IV ve V

I, III ve V

Açıklama:

III, IV ve V mülakat yapılacak yerleşim biriminin özelliklerinin tespiti mülakat hazırlık aşamasında yapılan işlemlerden değil, Mülakat öncesi köy bilgilendirme toplantısı adı altında arazi toplulaştırmasının sosyal faydalarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Mülakatların değerlendirildiği üç ana kategoriden birinin açıklamasıdır?

Proje sahasında sabit tesis sayısı çok fazla, arazi fazla dalgalı ve parsellerin büyük bir kısmı sınırı değiştirilemeyecek parseller olması durumunda ise bu sahada ideal parselasyon yapılamamaktadır. Bu nedenle arazi sahipleri ile bir görüşme yapılır ve sonucunda arazi sahiplerinin genel kabulünü sağlayacak şekilde bir parselasyon yapılmaya çalışılmalıdır. Parsellerin kullanım durumu ile tapu bilgileri karşılaştırılarak hisse taşıma yapılabilecek parseller tespit edilmeli ve bu tip alanlarda hisse taşınarak toplulaştırma tamamlanmalıdır.

Genellikle işgal edilmiş ve üzerine binaların yapılmış olduğu mera arazilerinin ya vatandaş arazileriyle ya da hazine arazileriyle değiştirilmesi ile çiftçiler arasında huzursuzluğa neden olan bu işgaller ortadan kaldırılarak sosyal barışa katkı sağlamaktadır.

Arazi toplulaştırması çalışmalarının sadece arazi birleştirmeden ibaret olmadığını, aynı zamanda ihtiyaç durumuna göre tarla içi geliştirme hizmetlerini (yol, kanal, kanalizasyon, tahliye gibi) de kapsadığı için tarımsal üretimin verim ve kalitesini arttırarak faydalı olmaktadır.

Daha önceden hazırlanmış olan sosyal etüt raporu incelenerek ve temas grubu yardımı ile gerekli saha incelemeleri yapılarak köyün genel durumu tespit edilmelidir. Gerek sosyal etüt raporunun incelenmesinden ve gerekse yapılan saha incelemelerinden elde edilen veriler ışığında mülakatta çiftçilerin doğru tercihler yapması için yönlendirilmeye çalışılmalıdır.

Yapılacak olan arazi toplulaştırmasıyla bütün parseller yol ve sulama kanallarından yararlanır hale getirileceğinden çiftçiler arasında çok ciddi huzursuzluklara sebep olan yol ve su geçişi problemleri ortadan kaldırılmış olmaktadır. Hızlı nüfus artışı sonucu miras yoluyla bölünen parsellerin toplanarak mümkün olduğunca her çiftçiye tek tapunun verilmesinin sosyal barış üzerinde etkisi olmaktadır.

Açıklama:

Mülakat öncesi gerekli bilgilendirmeler yapılarak mülakat için hedef gruplar belirlendikten sonra mülakatın yapılması aşamasına geçilmektedir. Mülakatlar üç ana kategoride değerlendirilebilir.
Düz arazilerde yapılması gereken mülakat: Sosyal etüt raporu esas alınarak hazırlanan ve projeyi yürüten idare tarafından onaylanmış olan ideal parsel planı yerleşim birimine götürülerek arazi maliklerine sunulmalı, parsellerin toplulaştırmadan önceki ve sonraki durumları ve toplulaştırma ile oluşan avantajlar harita üzerinden gösterilerek anlatılmalıdır. Ayrıca bu mülakatta arazi maliklerine, ideal parselasyondaki yeni yerlerini kabul edip etmedikleri, arazilerinden hangi parselleri kullandıkları, parsellerin birleştirilmesine herhangi bir itirazlarının olup olmadığı, çiftçilerin itirazı varsa parsellerini, nerede ve kiminle birleştirmek istedikleri harita üzerinden çizdirilmek suretiyle belirlenmelidir. Bu talebin mümkün olmadığı durumlarda üreticiye gerekçeleri
ile birlikte anlatılarak ikna edilmelidir. Bu şekilde dinamik ideal parsel planı üzerinden mülakat çalışması yapılmalıdır.
Sabit tesislerin yoğun olduğu arazilerde yapılması gereken mülakat
Bu iki durumu içinde barındıran araziler de yapılması gereken mülakat

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri arazi toplulaştırmada mülakatların değerlendirildiği ana kategorilerden biri değildir?
I) Düz arazilerde yapılması gereken mülakat
II) Arazi toplulaştırması çalışmalarında yapılması gereken mülakat
III) Genellikle işgal edilmiş mera arazilerinde yapılması gereken mülakat
IV) Sabit tesislerin yoğun olduğu arazilerde yapılması gereken mülakat
V) Hızlı nüfus artışı sonucu miras yoluyla bölünen parsellerde yapılması gereken mülakat

Yalnız I

I ve II

II, III ve V

I ve IV

II, III ve V

Açıklama:

Arazi toplulaştırmalarında mülakat öncesi gerekli bilgilendirmeler yapılarak mülakat için hedef gruplar belirlendikten sonra mülakatın yapılması aşamasına geçilmektedir. Mülakatlar üç ana kategoride değerlendirilebilir:
1- Düz arazilerde yapılması gereken mülakat
2- Sabit tesislerin yoğun olduğu arazilerde yapılması gereken mülakat
3- Bu iki durumu içinde barındıran araziler de yapılması gereken mülakat

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Proje Alanlarında Kırsal Alan Düzenlemesine ait hususlardan biridir?

Hızlı nüfus artışı sonucu miras yoluyla bölünen parsellerin toplanarak mümkün olduğunca her çiftçiye tek tapunun verilmesi.

Yerleşim birimlerinin ihtiyaç durumları dikkate alınarak köylere köy yerleşim alanları ile diğer sosyal alanların kazandırılması ve bu durumun ise kırsalda sosyal yaşam standardının arttırılması.

Gerçek ve tüzel kişiler ile kamuya ait tarım arazilerinin parsel sayısının asgariye indirilerek birleştirilmesini ve yeniden düzenlenmesini, gerektiğinde genişletilmesini, toprakların verimli bir şekilde işletilmesini ve bu durumun korunmasını, tarımsal üretimin artırılmasını mümkün kılan önlemlerin alınması.

Açıklama:

A, B, C, ve D şıklarında Mülakat öncesi köy bilgilendirme toplantısında yer alan hususlar verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Ülkemizde ilk defa arazi toplulaştırması ne zaman yapılmıştır?

1941

1951

1961

1971

1981

Açıklama:

Ülkemizde ilk defa 1961 yılında Topraksu Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanuna ve 4721 Sayılı Yurttaşlar Yasasına dayanarak arazi toplulaştırılması yapılmıştır. Daha sonraları 1966 yılında çıkarılan ve Bakanlar Kurulu kararıyla uygulanmaya konmuş olan Arazi Toplulaştırma tüzüğü ile 1973 yılına kadar arazi toplulaştırması işlemleri yapılmaya devam etmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde tarımsal üretimin ekonomik bir şekilde yapılmasını engelleyen faktörlerden biri değildir?

Arazilerin büyük bir kısmının bölünmüş olması.

Arazilerin büyük bir kısmının parsel şekillerinin bozulmuş olması.

Arazilerin büyük bir kısmının yol ağına bağlantılı olması.

Arazilerin büyük bir kısmının sulama sistemlerinin inşasına uygun olmaması.

Arazilerin büyük bir kısmının drenaj sistemlerinin inşasına uygun olmaması.

Açıklama:

Ülkemizde tarımsal üretim yapılan arazilerin büyük bir kısmı; tarımsal üretimin ekonomik bir şekilde yapılmasını engelleyecek düzeyde bölünmüş, parsel şekilleri bozulmuş, yol ağına
bağlantısı olmayan, sulama ve drenaj sistemlerinin inşasını zorlaştırıcı bir konumdadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Arazi toplulaştırma kararı aşağıdaki kurumlardan hangisi tarafından kesinleştirilir?

Cumhurbaşkanlığı

Başbakanlık

Tarım ve Orman Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Bakanlar Kurulu

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yapı etüt raporlarının içeriğinden değildir?

Proje bölgesinin tarımsal özellikleri.

Proje bölgesinin çevresel özellikleri.

Proje bölgesinin mülkiyet durumları.

Proje bölgesinin parselasyon çalışmaları.

Proje bölgesinin ekonomik özellikleri.

Açıklama:

Proje kapsamında blok (ada) planlama ve/veya parselasyon çalışmaları öncesinde proje bölgesinin; sosyal yapısı, tarımsal, ekonomik ve çevresel özellikleri, mülkiyet durumları, parsellerdeki hisselik durumları, parsellerin kullanım durumları, karşılaşılan problemler, çiftçilerin talepleri gibi verileri toplanarak bir rapor haline getirilmesi yapılacak olan blok veya parselasyon planlarının başarısını arttıracaktır. Hazırlanan sosyal etüt raporları projeyi
uygulayan idarenin önerileri doğrultusunda proje süresince ihtiyaç durumu dikkate alınarak
güncellenmesi gerekmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Proje sahası içerisinde çeltik üretim alanları, ağaçlık alanlar ve sera alanları gibi özellikli alanların olup olmadığı sosyal yapı etüt raporunun hangi bölümünde yer alır?

Toplulaştırma sahasındaki özel ürünlerin ve alanlarının belirlenmesi.

Proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti.

Toplulaştırma projesi ile köye sağlanabilecek ek yararlar.

Projenin uygulanmasından önceki parsel deseninin dezavantajları.

Proje sahasındaki mevcut ürün deseni ile proje sonrası için planlanan ürün desenin belirlenmesi.

Açıklama:

Toplulaştırma sahasındaki özel ürünlerin ve alanlarının belirlenmesi: Proje sahası içerisinde
çeltik üretim alanları, ağaçlık alanlar ve sera alanları gibi özellikli alanların olup olmadığı belirlenir. Bu tip özel üretim alanları varsa bunların miktarları ve toplulaştırmada bu alanların nasıl korunacağıyla ilgili bilgiler verilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Uygulanacak olan arazi toplulaştırması projesinin bölgenin ekosistemi üzerinde oluşturacağı muhtemel etkiler ile ilgili bilgiler sosyal yapı etüt raporunun hangi bölümünde yer alır?

Proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti.

Sosyal etüt raporunun sonuç bölümü.

Proje bölgesinin istihdam durumu.

Proje sahasındaki mevcut ürün deseni ile proje sonrası için planlanan ürün desenin belirlenmesi.

Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi.

Açıklama:

Sosyal etüt raporunun sonuç bölümü: Uygulanacak olan arazi toplulaştırması projesinin bölgenin ekosistemi üzerinde oluşturacağı muhtemel etkiler ile ilgili bilgiler içermelidir. Eğer bölgenin ekosistemi üzerinde proje uygulamasının olumsuz bir etkisi olacaksa bu durumun ortadan kaldırılması için ne gibi uygulamaların yapılacağı da ayrıntılarıyla raporlanmalıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

İsteğe bağlı arazi toplulaştırma başvurusu yapabilmek için toplulaştırılması istenen arazinin % kaçından fazlasına sahip olunması gerekir?

%21

%31

%41

%51

%61

Açıklama:

İsteğe bağlı toplulaştırma için başvuru, proje alanı içerisinde toplulaştırılması istenen arazilerin yarısından çoğuna sahip olan ve sayıca maliklerin yarısından fazlasını teşkil eden arazi sahiplerinin veya vekillerinin yazılı rızası ile yapılmaktadır. Bu talep için arazi sahiplerinden veya vekillerinden muvafakat alma işlemi Bakanlar Kurulu kararı öncesinde yapılmakta ve gerekçeye eklenmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Arazi toplulaştırmasında görevli arazi derecelendirme komisyonu asil ve yedek toplam kaç üyeden oluşur?

Açıklama:

Arazi derecelendirme komisyonu; proje idaresince belirlenecek başkanla birlikte proje biriminden üç asıl bir yedek üye, köylerde köy muhtarı veya belirleyeceği bir asıl bir yedek üye, belediyelerde, belediye başkanının belirleyeceği konusunda uzman bir asıl bir yedek üye, il özel idarelerinde valinin belirleyeceği konusunda uzman bir asıl bir yedek üye ve proje alanında arazisi bulunan maliklerin kendi aralarından seçecekleri iki asıl bir yedek üye olmak üzere altı asıl üç yedek üyeden oluşmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Arazi toplulaştırmada blokların içerisine yerleştirilen parsellerin yola cephelerinin genişliği büyük bir zorunluluk olmadıkça en az kaç metre olmalıdır?

Açıklama:

Planlama sonucunda blokların içerisine yerleştirilen parsellerin yola cephelerinin genişliği büyük bir zorunluluk olmadıkça 25 metreden az olmayacak şekilde ayarlanmalıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Arazi toplulaştırmada oluşturulan yeni parselasyon planına ilan süresinin sona ermesinden itibaren kaç gün içinde itiraz edilebilir?

Açıklama:

Proje alanındaki araziler için arazi derecelendirme değerleri dikkate alınarak yapılan yeni parselasyon planı ve bu plan esas alınarak oluşturulan sahiplik listeleri mahallinde 15 gün süre ile askıya çıkarılarak ilan edilmektedir. Parsel sahipleri ve diğer ilgililerin ilan süresinin sona ermesinden itibaren 15 gün içinde proje idaresine itiraz etme hakları bulunmaktadır. Bu itirazlar proje idaresince en geç 30 gün içerisinde değerlendirilip karara bağlanmalıdır. Yeni parselasyon planı ve yeni mülkiyet listeleri Bakanlık onayından sonra kesinleşmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi toplulaştırma alanı için yapılabilecek tarla içi geliştirme hizmetlerinden birisi değildir?

Yetiştirilecek bitki türü

Sulama

Tesviye

Drena

Arazi ıslahı

Açıklama:

Yetiştirilecek bitki türü

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi dünyada ve ülkemizde karşılaşılan en önemli tarımsal alt yapı sorunlarından biri değildir?

Arazilerin sulama, drenaj, tesviye ve yol ağından etkin bir şekilde faydalanamaması

Parsellerin dağınık ve düzensiz yerleşimi

Üretim yapılan parsel sayısının fazla olması

İşletmelerin ekonomik üretim yapmasını engelleyecek düzeyde yetersiz olan arazi miktarının çok sayıda parselden oluşması

Tarımsal işletmelerin işlemiş oldukları arazilerin yetersizliği

Açıklama:

Üretim yapılan parsel sayısının fazla olması

Doğru Cevap: C

Soru 43

Arazi toplulaştırması sahasındaki çitçilerin gerekli önlemleri alabilmesi için toplulaştırma projesinin arazi çalışmalarına başlanacağı ekim mevsiminden en az kaç gün öncesinden alışılmış yöntemlerle ilan edilmesi gerekmektedir?

10 gün

30 gün

40 gün

50 gün

60 gün

Açıklama:

30 gün

Doğru Cevap: B

Soru 44

Sosyal yapı etüt raporu bilgileri hazırlanırken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmaz?

Parsel büyüklüklerine göre dağılım oranları

Parsellerin mülkiyet durumu

İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı

İşletmelerin parsel sayıları ve dağılım oranları

Parsel sahiplerinin eğitim düzeyi

Açıklama:

Parsel sahiplerinin eğitim düzeyi

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi için gerekli olan arazi öncelikli olarak ortak katılım payından karşılanmalıdır?

Gölet

Yol

Drenaj kanalları

Akarsu

Baraj

Açıklama:

Akarsu

Doğru Cevap: D

Soru 46

Arazi toplulaştırma uygulamalarının aşağıdakilerden hangisi üzerine olan etkisi çok iyi araştırılmalıdır?
I. Çevre
II. Ekolojik denge
III.Biyolojik çeşitlilik

I, II ve III

II ve III

Yalnız II

I ve II

Yalnız I

Açıklama:

I, II ve III

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi mülakat öncesi köy bilgilendirme toplantısında anlatılacak konular arasında değildir?

Toplulaştırma öncesindeki mevcut yolların yetersiz olduğu ve ihtiyaca cevap vermediği, araziye bu haliyle yapılacak sulama yatırımlarının ekonomik olmayacağının anlatılması

Toplulaştırmanın sosyal ve ekonomik faydaları hakkında bilgiler sunulması

Arazi toplulaştırmasının nasıl yapılacağı konusunda bilgiler verilmesi

Arazi toplulaştırmasının neden yapıldığı konusunda bilgiler verilmesi

Toplulaştırmanın yasal durumu ve dayanakları hakkında bilgi verilmesi

Açıklama:

Arazi toplulaştırmasının nasıl yapılacağı konusunda bilgiler verilmesi

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi arazi toplulaştırmasının sosyal faydaları arasındadır?

Arazi toplulaştırması ile oluşturulan yeni parsel şekillerinden dolayı arazide çalışan insan ve makine iş gücü veriminde artışlar olacaktır.

Toplulaştırma projelerinden sonra sayısal olarak parsel sınırlarının belirlenmesi ile kadastro kaynaklı sorunlar minimum düzeye indirilmiş olacaktır.

Toplulaştırma ile işletme merkezi ve parseller arasındaki mesafeler azaltılacağından üreticilerin geliş-gidişler için yaptıkları masraflar ve harcanan zaman azalacaktır.

Sulama, drenaj kanalları ve yol inşaatı gibi devlet yatırımlarında ihtiyaç duyulan araziler için toplulaştırma sahalarında istimlak bedeli ödenmemektedir ve bu durum bu tip yatırımların devlete maliyetini azaltacaktır.

Her parsel sulama kanalından doğrudan faydalanacağından ve çiftçiler öncesine göre daha az sayıda parsele sahip olacaklarından sulama oranı ciddi ölçülerde artacaktır ve bunun sonucu olarak da son derece pahalı olan baraj ve sulama yatırımlarından beklenen fayda artacaktır.

Açıklama:

Toplulaştırma projelerinden sonra sayısal olarak parsel sınırlarının belirlenmesi ile kadastro kaynaklı sorunlar minimum düzeye indirilmiş olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Arazi toplulaştırması kapsamında arazi dağıtımı, satışı ve kamulaştırması hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangileri yanlıştır?I. Proje sahasında bulunan fakat tarım yapılamayacak kadar küçülmüş araziler ile verimli işletilemeyen tarım arazileri sahiplerinden proje idaresi tarafından anlaşma yolu ile satın alınabilmektedir.II. Kamu tarafından satın alınan araziler yalnızca kamu tesisleri için kullanılabilir.III. Ekonomik ölçekte ve sürdürülebilir tarım işletmeleri oluşturmak için tarım arazisi olmayan veya arazisi yetersiz olan proje alanındaki çiftçilere toplulaştırma kapsamında tahsis edilen araziler Bakanlıkça bedeli karşılığında verilebilmektedir.

II ve III

Yalnız III

I ve II

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Yalnız II

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi proje alanlarında kırsal alan düzenlemesi kapsamında değildir?
A. Mevcut çayır ve mera alanlarının 25.02.1998 tarih ve 4342 sayılı Mera Kanununun ilgili hükümlerinde öngörülen şekilde düzenlenmesi

Köy yerleşim yerlerinin asgari yaşam standartlarını karşılayacak şekilde oluşturulması

Çevrenin ve doğanın korunması ve iyileştirilmesi

Mevcut çayır ve mera alanlarının 25.02.1998 tarih ve 4342 sayılı Mera Kanununun ilgili hükümlerinde öngörülen şekilde düzenlenmesi

Kırsal yaşam için iskân sahaları ve sosyal-kültürel ihtiyaçları karşılamak için gerekli olan kamu tesisleri ile proje sahalarındaki ortak tesislerin kapladığı alanlar için arsa ve arazi ihtiyaçlarının karşılanması

Proje alanındaki işletme merkezleri ve parseller arasındaki mesafelerin azaltılması

Açıklama:

Proje alanındaki işletme merkezleri ve parseller arasındaki mesafelerin azaltılması

Doğru Cevap: E

Soru 51

Ülkemizde Topraksu Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanuna ve 4721 Sayılı Yurttaşlar Yasasına dayanarak yapılan ilk arazi toplulaştırılması hangi yıl yapılmıştır?

1960

1961

1966

1973

1978

Açıklama:

Ülkemizde ilk defa 1961 yılında Topraksu Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanuna ve 4721 Sayılı Yurttaşlar Yasasına dayanarak arazi toplulaştırılması yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yapı etüt raporları hazırlanılırken dikkat edilmesi gereken ana başlıklardan birisi değildir?

İçindekiler

Özet bilgiler

Giriş

Swot analizi

Sonuç

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 53

Arazi toplulaştırma projesinin uygulanması, aşağıda verilenlerden hangisinin kararı ile, belirtilen sahanın kadastral sınırları içerisinde kalan arazilerde yapılmaktadır?

Bakanlar Kurulu

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

DSİ Genel Müdürlüğü

Başbakanlık

Orman İl Müdürlüğü

Açıklama:

Arazi toplulaştırma projesinin uygulanması Bakanlar Kurulu kararı ile belirtilen sahanın kadastral sınırları içerisinde
kalan arazilerde yapılmaktadır. Bu nedenle zaman zaman toplulaştırma projesi uygulama sahasına birden fazla yerleşim birimine ait araziler de girebilmektedir.
Sahanın arazi toplulaştırma projesinin kararı Bakanlar Kurulundan çıktıktan sonra projenin yaklaşık maliyetinin oluşturulmasına yönelik detaylı etütler yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Arazi sahipleri ve diğer ilgililerin, arazi derecelendirme haritası ile liste ve tablosuna ilişkin itirazlarını ilan süresinin bitiminden itibaren kaç gün içinde yazılı olarak arazi derecelendirme komisyonuna yapması gerekmektedir?

7 gün

10 gün

12 gün

14 gün

15 gün

Açıklama:

Arazi sahipleri ve diğer ilgililer, arazi derecelendirme haritası ile liste ve tablosuna ilişkin itirazlarını ilan süresinin bitiminden itibaren on beş gün içinde yazılı olarak arazi derecelendirme komisyonuna yapması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Ortak kullanım alanı için proje kapsamında yapılan kesinti payı proje alanındaki tüm arazilerin yüzde kaçından fazla olamaz?

%10

%15

Açıklama:

Ortak kullanım alanı için proje kapsamında yapılan kesinti payı proje alanındaki tüm arazilerin % 10’unundan fazla olamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Üreticinin parsellerini yoğunluklu olarak kullandığı parselin yanına ya da en büyük parselinin bulunduğu yere diğer parsellerinin
taşınması şeklinde yapılan parselasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Planlı parselasyon

Alternatif parselasyon

İdeal parselasyon

Düz parselasyon

Sabit parselasyon

Açıklama:

İdeal parselasyon; üreticinin parsellerini yoğunluklu olarak kullandığı parselin yanına ya da en büyük parselinin bulunduğu yere diğer parsellerinin taşınması şeklinde yapılan parselasyondur.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir parselasyon çalışması yapabilmek için parsel sahipleri ile yapılacak mülakat için belirlenecek hedef gruplardan biri değildir?

Bitkisel üretim yapan çiftçiler

Hayvansal üretim yapan çiftçiler

Şehirde oturup köyde çiftçilik yapanlar

Emekliler

Sera üretimi yapmayan çiftçiler

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 58

Arazi toplulaştırma çalışmalarının başarısı üzerinde büyük bir etkiye sahip olan arazi derecelendirme işlemleri aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmaktadır?

Arazi Derecelendirme Komisyonu

Arazi Derecelendirme Başkanlığı

Tapu Sicil Müdürlüğü

Valilik

Arazi Derecelendirme Dairesi

Açıklama:

Arazi toplulaştırma çalışmalarının başarısı üzerinde büyük bir etkiye sahip olan arazi derecelendirme işlemleri arazi derecelendirme komisyonu tarafından yapılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Çiftçilerin sahip olduğu parsel sayısı Türkiye ortalaması kaçtır?

3 parsel

4 parsel

5 parsel

6 parsel

7 parsel

Açıklama:

Her çiftçinin birden çok parsele sahip olduğu (Türkiye ortalaması 6 parsel), parsellerin dağınık olduğu ve parsel şekillerinin (üçgen, yamuk ve şekilsiz) tarımsal üretimde mekanizasyon kullanımına uygun olmadığı açıklanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi arazi değerlendirme komisyonunda yer alan üyelerden değildir?

Proje idaresince belirlenecek başkanla birlikte proje biriminden üç asıl bir yedek üye

Kaymakamın belirleyeceği bir asıl bir yedek üye

Belediyelerde, belediye başkanının belirleyeceği konusunda uzman bir asıl bir yedek üye

İl özel idarelerinde valinin belirleyeceği konusunda uzman bir asıl bir yedek üye

Köylerde köy muhtarı veya belirleyeceği bir asıl bir yedek üye

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşırı derecede parçalanarak küçültülmüş ve parsel şekilleri bozulmuş arazilerde sulama sistemlerinin yüksek maliyetlerinin azaltılması aşağıdakilerden hangisi ile sağlanabilir?

Aynı sahaya arazi toplulaştırması uygulanarak daha büyük ve düzgün şekilli parsellerin üretilmesi

Aynı tür ürünlerin tercih edilmesi

Toprak tekdüzeliğinin sağlanması

Tarım ilaçlarının kullanılması

Tarla sınırlarının kesin olarak belirlenmesi

Açıklama:

SU KULLANIMINDA ARAZİ TOPLULAŞTIRMANIN ÖNEMİ
Aşırı derecede parçalanarak küçültülmüş ve parsel şekilleri bozulmuş arazilerde sulama sistemlerinin kurulması ve parsellerin tümüne su verilmesi mümkün olmamakta veya da çok yüksek maliyetlerle sulama suyu verilebilmektedir. Fakat aynı sahaya arazi toplulaştırması uygulanarak daha büyük ve düzgün şekilli (genelde dikdörtgen şekilli) parsellerin üretilmesi sulama sistemlerinin daha az masrafla oluşturulmasına neden olduğu gibi saha içerisindeki tüm parsellerin sulama kanallarına sınırı olacak şekilde planlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Bütün parseller sulama kanallarından doğrudan sulama suyu alabilecek hale getirilmektedir.
Kapalı ve basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi sonucu hem su tasarrufu sağlanmakta
Bölgede açık sulama sistemlerinde görülen buharlaşma sonucu oluşan yüksek nemin bitki hastalıklarını (fungal hastalıklar vb.)teşviki azaltmaktadır.
Fazla sulama ile ürün verimliliği artmaktadır.

Yukarıda verilenlerden hangileri su kullanımında arazi toplulaştırmanın faydalarındandır?

I ve II

II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

SU KULLANIMINDA ARAZİ TOPLULAŞTIRMANIN ÖNEMİ
Arazi toplulaştırması sonucu bütün parseller sulama kanallarından doğrudan sulama suyu alabilecek hale getirilmektedir. Ayrıca çoğunlukla arazi toplulaştırması yapılan alanlarda kapalı ve basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi sonucu hem su tasarrufu sağlanmakta ve hem de bölgede açık sulama sistemlerinde görülen buharlaşma sonucu oluşan yüksek nemin bitki hastalıklarını (fungal hastalıklar vb.)teşviki azaltmaktadır. Tüm bunlar dikkate alındığında arazi toplulaştırması yapılan alanlarda daha az masrafla ihtiyaç duyulduğu zamanda ve miktarda sulama yapma fırsatı doğmaktadır. Bu da yapılacak olan bitkisel üretimin verim ve kalitesinde artışa neden olacağı görülmektedir. Arazi toplulaştırması birçok ekonomik fayda sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi ayrıntılı etüt çalışması için söylenebilir?

Bölge uygun bulunursa Bakanlar Kurulu Kararı alınır.

Arazi toplulaştırma projesinde yapılacak iş kalemlerinin ayrıntılarının ve keşif bedellerinin belirlenmesi için yapılır.

Verimli arazilerin istimlakı sağlanır.

Tarım arazilerinde pek çok ürün üretimine olanak tanır.

Arazi paylaşımının kesin yapılmasını sağlar.

Açıklama:

ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI YAPILACAK ALANLARININ BELİRLENMESİ VE KESİNLEŞTİRİLMESİ
Ön etüt çalışmaları yapılarak arazi toplulaştırma projesinin uygulanması uygun bulunan ve Bakanlar Kurulu Kararı alınan saha arazi toplulaştırma alanı olarak ilan edilir. Daha sonraki aşamada ise yürütülecek olan arazi toplulaştırma projede yapılacak iş kalemlerinin ayrıntılarının ve keşif bedellerinin belirlenmesi için ayrıntılı etütlerin yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Yerleşim yeri genel bilgileri
Sosyal yapı etüt raporu bilgileri
SWOT analizi
Özet bilgiler

Yukarıda verilenlerden hangileri Sosyal yapı etüt raporları ana başlıklarındandır?

I ve II

II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

ARAZİ TOPLULAŞTIRMASININ PAYDAŞLARIMIZA ANLATILMASI
Sosyal yapı etüt raporları aşağıdaki ana başlıklar halinde hazırlanmalıdır. 1. İçindekiler 2. Özet bilgiler 3. Giriş 4. Yerleşim yeri genel bilgileri 5. Sosyal yapı etüt raporu bilgileri 6. SWOT analizi şeklindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi hazırlanan sosyal yapı etüt raporunda yer almaz?

Projede istihdam edilebilecek yerel iş gücü katılımları

Köydeki tarla içi geliştirme hizmetleri (TİGH) ihtiyacının belirlenmesi

Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi

Projenin uygulanmasından önceki parsel deseninin avantajları

Biyolojik çeşitliliğin durumu

Açıklama:

ARAZİ TOPLULAŞTIRMASININ PAYDAŞLARIMIZA ANLATILMASI
Sosyal yapı etüt raporunda bulunması gerekli bilgileri köyde fiilen çiftçilik yapanlar ve maliklerin durumu, işletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları, hazine arazilerinin mülkiyet durumu, hazine arazilerinin kullanımına itirazlar, tarımsal işletmelerin toplulaştırma konusunda bilgi durumu, çiftçilere istimlâk ödenmeyecek olmasının olumlu veya olumsuz etkileri, çiftçilerin toplulaştırmaya itirazları, projede istihdam edilebilecek yerel iş gücü katılımları, toplulaştırma projesi ile köye sağlanabilecek ek yararlar, köydeki tarla içi geliştirme hizmetleri (tigh) ihtiyacının belirlenmesi, toplulaştırma sahasındaki özel ürünlerin ve alanlarının belirlenmesi, proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti, biyolojik çeşitliliğin durumu, proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi, projenin uygulanmasından önceki parsel deseninin dezavantajları şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

“Arazi toplulaştırma projesi yürütülürken ihtiyaç duyulan istihdam alanlarında projede çalışabilecek köydeki/mahalledeki iş gücü ve teknik personelin değerlendirilmesi projeye olan desteği arttıracaktır.” Şeklinde tanımlanabilecek sosyal yapı etüt raporunun hangi başlığına aittir?

Proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti

Biyolojik çeşitliliğin durumu

Projede istihdam edilebilecek yerel iş gücü katılımları

Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi

Toplulaştırma projesi ile köye sağlanabilecek ek yararlar

Açıklama:

ARAZİ TOPLULAŞTIRMASININ PAYDAŞLARIMIZA ANLATILMASI
Projede istihdam edilebilecek yerel iş gücü katılımları: Arazi toplulaştırma projesi yürütülürken ihtiyaç duyulan istihdam alanlarında projede çalışabilecek köydeki/mahalledeki iş gücü ve teknik personelin değerlendirilmesi projeye olan desteği arttıracaktır. Bu nedenle projede çalışabilecek mesleki gruplar (inşaat, hizmet, teknik, mali ve vasıfsız iş gücü) belirlenerek raporda ayrıntılı olarak yazılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Arazi Malikleri ile Ön Görüşme Yapılması ve Muvafakat Alınması
Arazi Derecelendirme Komisyonu
Tapu Siciline Şerh Konulması
Kadastro İşlemleri
Toplulaştırma Alanlarında Önlemler Alınması

Yukarıda verilenlerden arazi toplulaştırma işlem basamaklarının doğru sıralanmış hali aşağıdakilerden hangisidir?

I-III-IV-II-V

IV-I-III-V-II

II-IV-I-V-III

III-V-I-II-IV

V-II-I-IV-III

Açıklama:

ARAZİ TOPLULAŞTIRMA UYGULAMASI
Arazi toplulaştırma çeşitli işlem basamakları Kadastro İşlemleri-Arazi Malikleri ile Ön Görüşme Yapılması ve Muvafakat Alınması- Tapu Siciline Şerh Konulması- Toplulaştırma Alanlarında Önlemler Alınması-Arazi Derecelendirme Komisyonu şeklinde sıra ve özenle yapılması ile başarıya ulaşması mümkün olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Arazi toplulaştırma uygulamasında yapılan mülakatlardaki hedef kitle aşağıdakilerden hangisi değildir?

Bitkisel üretim yapan çiftçiler

Hayvansal üretim yapan çiftçiler

Emekliler

Çalışanlar

Sera üretimi yapan çiftçiler

Açıklama:

ARAZİ TOPLULAŞTIRMA UYGULAMASI
Mülakat için belirlenecek hedef gruplar şunlardır: • Bitkisel üretim yapan çiftçiler. • Hayvansal üretim yapan çiftçiler. • Hem bitkisel ve hem de hayvansal üretim yapan çiftçiler. • Şehirde oturup köyde çiftçilik yapan üreticiler. • Şehirde çalışan arazilerini kiraya veren kişiler. • Arazi geliri olmayan ve köyde işçilik yapanlar. • Eşinden dolayı arazi sahibi olan malikler. • Emekliler. • Organik tarım yapan çiftçiler. • Sera üretimi yapan çiftçiler. • Sebze üretimi yapan çiftçiler. • Bağ ve bahçe tarımı yapan çiftçiler şeklinde sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Düz arazilerde yapılması gereken mülakat

Sabit tesislerin yoğun olduğu arazilerde yapılması gereken mülakat

Mülk barındıran arazilerde yapılması gereken mülakat

Arazi toplulaştırma uygulamasında mülakat öncesi gerekli bilgilendirmeler yapılarak mülakat için hedef gruplar belirlendikten sonra mülakatın yapılması aşamasına geçilmektedir. Mülakatlar yukarıda belirtilen hangi üç ana kategoride değerlendirilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

ARAZİ TOPLULAŞTIRMA UYGULAMASI
Mülakat öncesi gerekli bilgilendirmeler yapılarak mülakat için hedef gruplar belirlendikten sonra mülakatın yapılması aşamasına geçilmektedir. Mülakatlar üç ana kategoride değerlendirilebilir. Düz arazilerde yapılması gereken mülakat, Sabit tesislerin yoğun olduğu arazilerde yapılması gereken mülakat, Bu iki durumu içinde barındıran araziler de yapılması gereken mülakattır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Gerçek ve tüzel kişiler ile kamuya ait tarım arazilerinin parsel sayısının asgariye indirilerek mümkün kılan önlemlerin alınması
Toprakların ekonomik bir şekilde işlenerek verimliliğin artışını sağlamak için yol, sulama ve drenaj şebekelerinin kurulmasını, arazi tesviyesi, erozyon önleyici tesisler ve yan dere yatağı ıslahının yapılması
Arazi yeteneği ve toprak özelliklerine göre çayır ve mera alanları da dahil tüm bitkisel üretim alanları ile iskân ve sanayi yerlerinin belirlenmesi

Yukarıda verilenlerden hangileri ARAZİ TOPLULAŞTIRMA projesinde alanlarında kırsal alan düzenlemesi huşularından biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

ARAZİ TOPLULAŞTIRMASI KAPSAMINDA KIRSAL ALAN DÜZENLEMESİ, ARAZİ DAĞITIMI, SATIŞI VE KAMULAŞTIRMA
Proje alanlarında kırsal alan düzenlemesi gerçek ve tüzel kişiler ile kamuya ait tarım arazilerinin parsel sayısının asgariye indirilerek birleştirilmesini ve yeniden düzenlenmesini, gerektiğinde genişletilmesini, toprakların verimli bir şekilde işletilmesini ve bu durumun korunmasını, tarımsal üretimin artırılmasını mümkün kılan önlemlerin alınmasını, toprakların ekonomik bir şekilde işlenerek verimliliğin artışını sağlamak için yol, sulama ve drenaj şebekelerinin kurulmasını, arazi tesviyesi, erozyon önleyici tesisler ve yan dere yatağı ıslahının yapılmasını, arazi yeteneği ve toprak özelliklerine göre çayır ve mera alanları da dahil tüm bitkisel üretim alanları ile iskân ve sanayi yerlerinin belirlenmesini, mevcut çayır ve mera alanlarının 25.02.1998 tarih ve 4342 sayılı Mera Kanununun ilgili hükümlerinde öngörülen şekilde düzenlenmesini, çevrenin ve doğanın korunması ve iyileştirilmesini kapsar.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Son yıllarda yapılan araştırmalar dünya genelinde bugüne kadar gıda üretimi için açılan tarım arazilerinin sınırına gelindiğini ve bu aşamadan sonra tarıma kazandırılacak yeni arazilerin hemen hemen bulunmadığını göstermektedir.

Tarıma yeni kazandırılacak araziler olmadığı gibi tam tersine toprak koruma tedbirleri gereği bir kısım arazinin sürekli işlemeli tarımın dışında bırakılması gerekmektedir

Ülkemizde ilk defa 1985 yılında Topraksu Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanuna ve 4721 Sayılı Yurttaşlar Yasasına dayanarak arazi toplulaştırılması yapılmıştır.

2005 yılında ise çıkarılan 5403 Sayılı “Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı” Kanunu ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na geniş anlamda arazi toplulaştırma yapma ve yaptırma yetkisi verilmiştir

Açıklama:

Ülkemizde ilk defa 1961 yılında Topraksu Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanuna ve 4721 Sayılı Yurttaşlar Yasasına dayanarak arazi toplulaştırılması yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

I. İçindekiler
II. Özet bilgiler
III. Sonuç
IV. Yerleşim yeri genel bilgileri
Yukarıdakilerden hangileri bir sosyal yapı etüt raporundaki ana başlıklardandır?

I ve III

I, II ve III

I, II ve IV

III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 73

a. Bitkisel üretim yapan çiftçiler
b. Şehirde oturup köyde çiftçilik yapan üreticiler
c. Eşinden dolayı arazi sahibi olan malikler
d. Organik tarım yapan çiftçiler
e. Bağ ve bahçe tarımı yapan çiftçiler
Başarılı bir parselasyon çalışması yapabilmek için parsel sahipleriyle bu aşamada yapılacak olan mülakatlar sosyal etüt raporu ve ideal parselasyon planını yapan teknik eleman/elemanlar tarafından yapılması büyük öneme sahiptir.
Yukarıdakilerden hangileri mülakat için belirlenecek hedef gruplardandır?

a, b ve c

b, c, d ve e

a ve d

b ve e

Hepsi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi arazi toplulaştırmasının sosyal faydaları arasında değildir?

Genellikle işgal edilmiş ve üzerine binaların yapılmış olduğu mera arazilerinin ya vatandaş arazileriyle ya da hazine arazileriyle değiştirilmesi ile çiftçiler arasında huzursuzluga neden olan bu işgaller ortadan kaldırılarak sosyal barışa katkı sağlamaktadır.

Toplulaştırma projeleri yerleşim birimlerinin istekleri dikkate alınmadan köy yerleşim alanları ile diğer sosyal alanları bırakmayarak kırsalda sosyal yaşam standardını arttırma konusunda faydalı olmaktadır.

Toplulaştırma projelerinden sonra sayısal olarak parsel sınırlarının belirlenmesi ile kadastro kaynaklı sorunlar minimum düzeye indirilmiş olmaktadır.

Hızlı nüfus artışı sonucu miras yoluyla bölünen parsellerin toplanarak mümkün olduğunca her çiftçiye tek tapunun verilmesinin sosyal barış üzerinde etkisi olmaktadır.

Açıklama:

"C" seçeneğindeki bilgi yanlıştır çünkü toplulaştırma ile; Yerleşim birimlerinin ihtiyaç durumları dikkate alınarak köylere köy yerleşim alanları ile diğer sosyal alanların kazandırılması ve bu durumun ise kırsalda sosyal yaşam standardını arttırarak faydalı olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

I. Daha önceden hazırlanmış olan sosyal etüt raporu incelenerek ve temas grubu yardımı ile gerekli saha incelemeleri yapılarak köyün genel durumu tespit edilmelidir.
II. Proje sahasındaki arazinin (topografya, alt yapı ve üst yapısı ile birlikte) ve projeyi etkileyebilecek çevre arazilerin etütleri yapılmalı ve bölgenin durumu hakkında yeterli veriler toplanmalıdır
III. Arazi sahiplerinin (işletmelerin) ekonomik yapısı hakkında yapılacak inceleme ve araştırmalarla yeterli bilgi toplanmalıdır
Yukarıdakilerden hangileri mülakat yapılacak yerleşim biriminin özelliklerinin tespiti için mülakat hazırlık aşamasında yapılması gereken lerdendir?

I ve III

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 76

I. Gerçek ve tüzel kişiler ile kamuya ait tarım arazilerinin parsel sayısının asgariye indirilerek birleştirilmesini ve yeniden düzenlenmesini, gerektiğinde genişletilmesini, toprakların verimli bir şekilde işletilmesini
II. Toprakların ekonomik bir şekilde işlenerek verimliliğin artışını sağlamak için yol, sulama ve drenaj şebekelerinin kurulmasını, arazi tesviyesi, erozyon önleyici tesisler ve yan dere yatağı ıslahının yapılmasın
III. Arazi yeteneği ve toprak özelliklerine göre çayır ve mera alanları da dahil tüm bitkisel üretim alanları ile iskân ve sanayi yerlerinin belirlenmesini,
Proje alanlarında kırsal alan düzenlemesi hangi huşuları kapsamaktadır?

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Proje alanlarında kırsal alan düzenlemesi şu huşuları kapsamaktadır:
a. Gerçek ve tüzel kişiler ile kamuya ait tarım arazilerinin parsel sayısının asgariye indirilerek birleştirilmesini ve yeniden düzenlenmesini, gerektiğinde genişletilmesini, toprakların verimli bir şekilde işletilmesini
b. Toprakların ekonomik bir şekilde işlenerek verimliliğin artışını sağlamak için yol, sulama ve drenaj şebekelerinin kurulmasını, arazi tesviyesi, erozyon önleyici tesisler ve yan dere yatağı ıslahının yapılmasını,
c. Arazi yeteneği ve toprak özelliklerine göre çayır ve mera alanları da dahil tüm bitkisel üretim alanları ile iskân ve sanayi yerlerinin belirlenmesini,
d. Mevcut çayır ve mera alanlarının 25.02.1998 tarih ve 4342 sayılı Mera Kanununun ilgili hükümlerinde öngörülen şekilde düzenlenmesini,
e. Çevrenin ve doğanın korunması ve iyileştirilmesini

Doğru Cevap: A

Soru 77

Köylerde köy muhtarı veya belirleyeceği iki asıl bir yedek üye,

Belediyelerde, belediye başkanının belirleyeceği konusunda uzman üç asıl bir yedek üye

Proje idaresince belirlenecek başkanla birlikte proje biriminden üç asıl bir yedek üye

İl özel idarelerinde valinin belirleyeceği konusunda uzman iki asıl bir yedek üye

Proje alanında arazisi bulunan maliklerin kendi aralarından seçecekleri dört asıl bir yedek üye

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

I. Parsel boyutları belirlenirken, blok planlamasında belirlenmiş sulama uzunlukları ve sürüş mesafeleri göz önüne alınarak ortalama en-boy oranı kısa kenar yol ile irtibatlandırılacak şekilde 1/5-1/12 arasında olacak şekilde planlanmalıdır
II. Planlama sonucunda blokların içerisine yerleştirilen parsellerin yola cephelerinin genişliği büyük bir zorunluluk olmadıkça 25 metreden az olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
III. Özdeş arazilerin (değer olarak birbirine yakın; asfalt kenarındaki araziler, dere kenarındaki araziler, köye yakın araziler, arazi maliklerince verimli bulunan bölgeler vb.) kendi aralarında planlanmasına dikkat edilmelidir
IV. Parsel planlamasında, parseller birleştirilirken veya taşınırken kesinlikle bir çiftçinin diğerinden daha avantajlı duruma gelmesine izin verilmemelidir.
Parselasyon stratejisinin uygulanma aşamalarında yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

II ve III

II, III ve IV

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Parsel boyutları belirlenirken, blok planlamasında belirlenmiş sulama uzunlukları ve sürüş mesafeleri göz önüne alınarak ortalama en-boy oranı kısa kenar yol ile irtibatlandırılacak şekilde 1/3-1/10 arasında olacak şekilde planlanmalıdır. I. seçenek yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yapı etüt raporunda bulunması gereken bilgilerden biri değildir?

Proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti

Biyolojik çeşitliliğin durumu

Proje sahasında korunması gerekmeyen doğal alanların belirlenmesi

Proje bölgesinin istihdam durumu

Çiftçilerin toplulaştırmaya itirazları

Açıklama:

C seçeneğindeki bilgi yanlıştır. Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi etüt raporunda bulunması gereken bilgilerdendir

Doğru Cevap: C

Soru 80

Proje sahasının projenin uygulanması yönünden zayıf yönleri, güçlü yönleri, riskleri ve avantajları ele alınarak ayrıntılı olarak çalışıldığı, elde edilen sonuçların değerlendirilerek, zayıf yönler ve risklerin nasıl ortadan kaldırılacağı oluşturulan stratejide ele alındığı ve açıklandığı rapor aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal etüt raporunun sonuç bölümü

SWOT analizi

Biyolojik çeşitliliğin durumu:

Proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti

Proje alanındaki tarımsal potansiyelin tespiti:

Açıklama:

Proje sahasında bulunan her yerleşim birimi için ayrı ayrı ve projenin geneli için de bir swot analizi yapılmalıdır. Bu analizde proje sahasının projenin uygulanması yönünden zayıf yönleri, güçlü yönleri, riskleri ve avantajları ele alınarak ayrıntılı olarak çalışılmalıdır. Elde edilen sonuçlar değerlendirilerek, zayıf yönler ve risklerin nasıl ortadan kaldırılacağı oluşturulan stratejide ele alınmalı ve açıklanmalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 81

Arazi toplulaştırma çalışmaları ile aşağıdaki sorunlardan hangisi giderilemez?

Arazilerde ekonomik üretim yapılamaması.

Arazilerin sulama ağından yararlanamaması.

Arazi mirasçılarının anlaşmazlıkları.

Arazilerin drenaj ağından yararlanamaması.

Arazilerin yol ağından yararlanamaması.

Açıklama:

Dünyada ve ülkemizde karşılaşılan en önemli tarımsal alt yapı sorunları; tarımsal işletmelerin işlemiş oldukları arazilerin yetersizliği, işletmelerin ekonomik üretim yapmasını engelleyecek düzeyde yetersiz olan arazi miktarının çok sayıda parselden oluşmasıdır. Ayrıca bu parsellerin çok dağınık olması ve aynı zamanda parsellerin makineli tarım için şekillerinin uygun olmaması ve aşırı parçalanmışlık ve şekilsiz parseller nedeniyle sulama, drenaj, tesviye ve yol ağından etkin bir şekilde arazilerin faydalanamamasıdır. Doğru cevap C’dir

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi arazi toplulaştırmanın su kullanımında sağladığı faydalardan değildir?

Aşırı küçülmüş arazilerde sulama sistemi kurulmasının maliyet yüksekliğinin giderilmesi.

Parsel şekilleri bozulmuş arazilerde sulama sistemi kurulmasının maliyet yüksekliğinin giderilmesi.

Su tasarrufu sağlayabilmek.

Tüm arazilerin sulama kanallarına sınırı olacak şekilde planlayabilmek.

Kapalı ve basınçlı sulama sistemine geçişi engelleyebilmek.

Açıklama:

Aşırı derecede parçalanarak küçültülmüş ve parsel şekilleri bozulmuş arazilerde sulama sistemlerinin kurulması ve parsellerin tümüne su verilmesi mümkün olmamakta veya da çok yüksek maliyetlerle sulama suyu verilebilmektedir. Fakat aynı sahaya arazi toplulaştırması uygulanarak daha büyük ve düzgün şekilli (genelde dikdörtgen şekilli) parsellerin üretilmesi sulama sistemlerinin daha az masrafla oluşturulmasına neden olduğu gibi saha içerisindeki tüm parsellerin sulama kanallarına sınırı olacak şekilde planlanmaktadır. Arazi toplulaştırması sonucu bütün parseller sulama kanallarından doğrudan sulama suyu alabilecek hale getirilmektedir. Ayrıca çoğunlukla arazi toplulaştırması yapılan alanlarda kapalı ve basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi sonucu hem su tasarrufu sağlanmakta ve hem de bölgede açık sulama sistemlerinde görülen buharlaşma sonucu oluşan yüksek nemin bitki hastalıklarını (Fungal hastalıklar vb.) teşviki azaltmaktadır. Doğru cevap E’dir

Doğru Cevap: E

Soru 83

Yapılan ön etüt çalışmaları sonucunda arazi toplulaştırma projesi için bölgenin uygunluğuna karar verildikten sonraki aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Bakanlar Kurulu kararı alınması

Kararın TBMM komisyonunda görüşülmesi

Kararın TBMM genel kurulunda görüşülmesi

Kararın etkilediği kişilerin olurunun alınması

Proje ile ilgili tüm kurum ve kuruluşların katılımının sağlanacağı toplantı düzenlenmesi

Açıklama:

Eğer yapılan ön etüt çalışmaları sonucunda arazi toplulaştırma projesi için bölgenin uygunluğuna karar verilirse Bakanlar Kurulu Kararının (BKK) alınması için çalışmalar başlatılmaktadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Arazi toplulaştırma projesi Resmi Gazete ’de yayınlanarak ilan edildikten sonra proje ile ilgili bilgilendirme toplantısına aşağıdaki kurumlardan hangisinin katılmasına gerek yoktur?

Karayolları Genel Müdürlüğü

Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Gümrükler Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Arazi toplulaştırma projelerinde gerekli etüt çalışmaları yapılarak proje sahası belirlendikten sonra Bakanlar Kurulu Kararı alınarak Resmi Gazete’ de yayınlanarak ilan edilmektedir. Arazi toplulaştırma projesi Resmi Gazete’de yayınlanarak ilan edildikten sonra projenin yürütüleceği alanının bağlı olduğu İlin Mülki Amiri başta olmak üzere, proje ile ilgili tüm kurum ve kuruluşların (Bakanlık içerisinde ilgili Genel Müdürlükler, Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, madencilikle İlgili kurumlar, Kaymakamlıklar, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Orman İl Müdürlüğü, İl Özel İdaresi, Üniversiteler ve Üniversitelerin İlgili Birimleri, BOTAŞ-TEDAŞ, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Belediyeler, Su Kullanıcı Örgütler, Tarımsal Örgütler ve Kooperatifler, Köy veya Mahalle Yönetimleri, Sahada Üretim Yapan Sektörler) katılımının sağlanacağı bir toplantı düzenlenerek kendilerine uygulanacak olan proje hakkında bilgi verilmelidir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi arazi toplulaştırma projesi bilgilendirme toplantısı ön hazırlıklarından değildir?

Toplantı öncesi katılımcı kurum ve kuruluşlara bilgilendirici yazı gönderilmesi.

Bilgilendirici yazı kurum ve kuruluşun faaliyet alanına uygun olarak ayrı ayrı hazırlanması

Bilgilendirme yazısında kurum veya kuruluşun varsa projedeki rolünün belirtilmesi

Toplantı öncesi katılımcı kurum ve kuruluşlara ulaşım aracı gönderilmesi.

Toplantının yapılacağı yer ve tarihin belirlenerek organizasyonun yapılması.

Açıklama:

Cevap: Bu bilgilendirme toplantısından önce katılımcı kurum ve kuruluşlara toplulaştırmayla ilgili ayrıntılı bilgiler içiren bir yazı hazırlanarak kendilerine gönderilmelidir. Gönderilecek olan bu yazı kurum ve kuruluşların faaliyet alanları da dikkate alınarak içerik olarak ayrı ayrı düzenlenmelidir. İlgili kurum ve kuruluşların toplulaştırma projesindeki varsa rolleri de belirtilmelidir. Ayrıca ilgili kurum ve kuruluşların proje sahası içerisinde yapılmış veya yapılması planlanmış olan faaliyetlerle ilgili bilgi-belgeleri de birlikte toplantıya getirmeleri istenir. Bu yazıda toplantının yapılacağı yer ve tarihte belirtilmelidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Sosyal yapı etüd raporunda bulunması gerekli bilgilerden İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangilerine yer verilmelidir?
I-Parsel büyüklüklerine göre dağılım oranları
II-İşletmelerin parsel sayıları ve dağılım oranları
III-Parsellerin hisselik durumları
IV-Parsellerin kullanım durumları
V-Fiili durumdaki parsel kullanımları ile kadastro parsellerinin karşılaştırılması

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Proje sahasında yer alan işletmelerin arazi varlıkları ve işletmelerin sahip oldukları parsel sayıları hakkında bilgiler verilmelidir. Parsel büyüklüklerine göre dağılım oranları; proje sahasındaki parsellerin toplam sayısı ve parsellerin alanlarına göre gruplandırılmış sayıları ve oranları ile ilgili bilgiler verilmelidir. İşletmelerin parsel sayıları ve dağılım oranları; proje sahasındaki işletmelerin sahip oldukları parsel sayıları ve parsellerin büyüklükleri dikkate alınarak dağılış oranları ile ilgili bilgiler verilmelidir. Parsellerin mülkiyet durumu; proje sahasındaki işletmelerin işledikleri arazilerin mülkiyet durumlarıyla ilgili ayrıntılı bilgiler olmalıdır. Parsellerin hisselik durumları; tarımsal işletmelerin kullandıkları parsellerin hisselik durumlarıyla ilgili bilgiler detaylı bir şekilde verilmelidir. Parsellerin kullanım durumları; proje sahası içerisindeki parsellerin ne kadarının fiili üretimde kullanıldığı ve ne kadarının işlenmediği ile ilgili bilgiler bulunmalıdır. Parsellerin fiili kullanımları ile kadastro değerleri karşılaştırılır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıdakilerden hangileri arazi toplulaştırmasının sosyal faydalarındandır?
I- Tüm parseller yol ve sulama kanallarından yararlanır hale getirileceğinden çiftçiler arasında çok ciddi huzursuzluklara sebep olan yol ve su geçişi problemleri ortadan kaldırılmış olmaktadır.
II-Hızlı nüfus artışı sonucu miras yoluyla bölünen parsellerin toplanarak mümkün olduğunca her çiftçiye tek tapunun verilmesinin sosyal barış üzerinde etkisi olmaktadır.
III- Toplulaştırma projelerinden sonra sayısal olarak parsel sınırlarının belirlenmesi ile kadastro kaynaklı sorunlar minimum düzeye indirilmiş olmaktadır.
IV-Genellikle işgal edilmiş ve üzerine binaların yapılmış olduğu mera arazilerinin ya vatandaş arazileriyle ya da hazine arazileriyle değiştirilmesi ile çiftçiler arasında huzursuzluğa neden olan bu işgaller ortadan kaldırılarak sosyal barışa katkı sağlamaktadır.

I ve III

II ve IV

I,II ve III

I,III ve IV

I,II, III ve IV

Açıklama:

Arazi toplulaştırmasının sosyal faydaları şöyle özetlenebilir; a. Bütün parseller yol ve sulama kanallarından yararlanır hale getirileceğinden çiftçiler arasında çok ciddi huzursuzluklara sebep olan yol ve su geçişi problemleri ortadan kaldırılmış olmaktadır. b. Hızlı nüfus artışı sonucu miras yoluyla bölünen parsellerin toplanarak mümkün olduğunca her çiftçiye tek tapunun verilmesinin sosyal barış üzerinde etkisi olmaktadır. c. Toplulaştırma projelerinden sonra sayısal olarak parsel sınırlarının belirlenmesi ile kadastro kaynaklı sorunlar minimum düzeye indirilmiş olmaktadır. d. Yerleşim birimlerinin ihtiyaç durumları dikkate alınarak köylere köy yerleşim alanları ile diğer sosyal alanların kazandırılması ve bu durumun ise kırsalda sosyal yaşam standardını arttırarak faydalı olmaktadır. e. Arazi toplulaştırması çalışmalarının sadece arazi birleştirmeden ibaret olmadığını, aynı zamanda ihtiyaç durumuna göre tarla içi geliştirme hizmetlerini de kapsadığı için tarımsal üretimin verim ve kalitesini arttırarak faydalı olmaktadır. f. Genellikle işgal edilmiş ve üzerine binaların yapılmış olduğu mera arazilerinin ya vatandaş arazileriyle ya da hazine arazileriyle değiştirilmesi ile çiftçiler arasında huzursuzluğa neden olan bu işgaller ortadan kaldırılarak sosyal barışa katkı sağlamaktadır. Doğru cevap E’dir

Doğru Cevap: E

Soru 88

Yeni parselasyon planı ve bu plan esas alınarak oluşturulan sahiplik listeleri mahallinde kaç gün süre ile askıya çıkarılarak ilan edilmektedir?

10 gün

15 gün

21 gün

30 gün

60 gün

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 89

Parsel sahipleri ve diğer ilgililerin ilan süresinin sona ermesinden sonra proje idaresine yaptıkları itiraz kaç gün içinde karara bağlanmalıdır?

10 gün

15 gün

21 gün

30 gün

60 gün

Açıklama:

Parsel sahipleri ve diğer ilgililerin ilan süresinin sona ermesinden itibaren 15 gün içinde proje idaresine itiraz etme hakları bulunmaktadır. Bu itirazlar proje idaresince en geç 30 gün içerisinde değerlendirilip karara bağlanmalıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

2005 yılında çıkarılan 5403 Sayılı “Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı” Kanunu ile aşağıdaki kurumlardan hangisine geniş anlamda arazi toplulaştırma yapma ve yaptırma yetkisi verilmiştir?

Karayolları Genel Müdürlüğü

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

Gümrükler Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 91

2012 yılı itibari ile ülkemiz toplam kaç hektar alan toplulaştırılmıştır?

3 milyon hektar

5 milyon hektar

7 milyon hektar

2 milyon hektar

10 milyon hektar

Açıklama:

2012 yılı sonu dikkate alındığında ise ülkemizde yaklaşık 3 milyon hektar alanda arazi toplulaştırma çalışmalarıtamamlanmış bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

I.Karayolları Genel Müdürlüğü,
II.Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü,
III.Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Yukarıdaki kuruluşlardan hangisi ya da hangileri arazi toplulaştırma projeleri toplantısında bulunur?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

I.Karayolları Genel Müdürlüğü,
II.Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü,
III.Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Yukarıdaki üç kuruluş da arazi toplulaştırma projeleri toplantısında bulunur.

Doğru Cevap: E

Soru 93

I.İçindekiler
II.Özet bilgiler
III. Giriş
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sosyal etüt raporlarındaki ana başlıklardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve III

I ve III

I ve II

Açıklama:

I.İçindekiler
II.Özet bilgiler
III. Giriş
Yukarıdaki üç madde de sosyal etüt raporlarındaki ana başlıklardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Çiftçilerin gelir durumları; çiftçilerin gelir durumları ve yaşam standartlarıyla ilgili bilgiler detaylı bir şekilde belirtilen bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları

Köyde fiilen çiftçilik yapanlar ve maliklerin durumu

Hazine arazilerinin kullanımına itirazlar

Tarımsal işletmelerin toplulaştırma konusunda bilgi durumu

Çiftçilere istimlâk ödenmeyecek olmasının olumlu veya olumsuz etkileri

Açıklama:

Çiftçilerin gelir durumları; çiftçilerin gelir durumları ve yaşam standartlarıyla ilgili bilgiler detaylı bir şekilde belirtilen bilgi, Köyde fiilen çiftçilik yapanlar ve maliklerin durumu bilgisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Proje sahasındaki hazine arazilerinin miktarı ve bu arazilerin kullanım durumlarıyla ilgili bilgiler hangi kısımda verilmektedir?

Hazine arazilerinin mülkiyet durumu

İşletme büyüklüklerine göre parsel sayılarının dağılımı ve durumları

Köyde fiilen çiftçilik yapanlar ve maliklerin durumu

Tarımsal işletmelerin toplulaştırma konusunda bilgi durumu

Çiftçilere istimlâk ödenmeyecek olmasının olumlu veya olumsuz etkileri

Açıklama:

Proje sahasındaki hazine arazilerinin miktarı ve bu arazilerin kullanım durumlarıyla ilgili bilgiler hazine arazilerinin mülkiyet durumu kısmında verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Uygulanacak olan arazi toplulaştırması projesinin bölgenin ekosistemi üzerinde oluşturacağı muhtemel etkiler ile ilgili bilgiler hangi bölümde yer alır?

Proje bölgesinin istihdam durumu

Projenin uygulanmasından önceki parsel deseninin dezavantajları

Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi

Sosyal etüt raporunun sonuç bölümü

Köydeki tarla içi geliştirme hizmetleri (TİGH) ihtiyacının belirlenmesi

Açıklama:

Uygulanacak olan arazi toplulaştırması projesinin bölgenin ekosistemi üzerinde oluşturacağı muhtemel etkiler ile ilgili bilgiler sosyal etüt raporunun sonuç bölümünde yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Kamulaştırılan araziler toplulaştırma kapsamında değerlendirilerek Kanunun kaçıncı maddesine uygun olarak sonra satışı yapılabilmektedir?

11'inci madde

12'inci madde

13'üncü madde

17'inci madde

5'inci madde

Açıklama:

Kamulaştırılan araziler toplulaştırma kapsamında değerlendirilerek Kanunun 17’nci maddesine uygun olarak sonra satışı yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Parsel boyutları belirlenirken, blok planlamasında belirlenmiş sulama uzunlukları ve sürüş mesafeleri göz önüne alınarak ortalama en-boy oranı kısa kenar yol ile irtibatlandırılacak şekilde .... arasında olacak şekilde planlanmalıdır.
Yukarıda boş bırakılan yere uygun olan ölçü aşağıdakilerden hangisidir?

1-3/10

1/2-1/5

1/3-1/10

2/4-3/6

3/6-9/12

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 99

I.Bitkisel üretim yapan çiftçiler.
II.Hayvansal üretim yapan çiftçiler
III.Hem bitkisel ve hem de hayvansal üretim yapan çiftçiler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mülakat için belirlenecek gruplar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I,II ve III

Açıklama:

I.Bitkisel üretim yapan çiftçiler.
II.Hayvansal üretim yapan çiftçiler
III.Hem bitkisel ve hem de hayvansal üretim yapan çiftçiler
Yukarıdaki üç madde de mülakat için belirlenecek gruplar arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Parsel sahipleri ve diğer ilgililerin ilan süresinin sona ermesinden itibaren kaç gün içinde proje idaresine itiraz etme hakları bulunmaktadır?

15 gün içinde

20 gün içinde

1 ay içinde

10 gün içinde

25 gün içinde

Açıklama:

Parsel sahipleri ve diğer ilgililerin ilan süresinin sona ermesinden itibaren 15 gün içinde proje idaresine itiraz etme hakları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Gıda üretiminin arttırılması kaç yolla gerçekleştirilmektedir?

Açıklama:

Gıda üretiminin arttırılmasının ise iki yolu bulunmaktadır. Bunlardan ilki, gıda üretimi için tarıma açılan arazilerin arttırılmasıdır. Diğer yolu ise birim alandan elde edilen verimin arttırılmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi gıda üretiminde birim alandan elde edilen verimin arttırılmasına ilişkin bir bilgi değildir?

Tarımsal üretimde bilim ve teknolojinin uygulanmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Yüksek potansiyelli üretim materyalinin sahip olduğu potansiyelin ortaya çıkabilmesi için uygun ekolojikkoşullarda üretimin yapılmasına yapılması gerekmektedir.

Yetiştiricilik uygulamalarının toprak işleme zamanı, sulama, gübreleme, yabancı ot, hastalık ve zararlılarla mücadele etme gibi çeşitli unsurlar gözetilerek yapılması gerekmektedir.

Yetiştiricilik uygulamalarının hasadın zaman ve yöntemi, ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması gibi unsurlar gözetilerek yapılması gerekmektedir.

Gıda üretimi için tarıma ayrılan arazilerin açılması gerekmektedir.

Açıklama:

Gıda üretimini arttırmanın bir yolu da birim alandan elde edilen verimin arttırılmasıdır. Bunun için ise tarımsal üretime bilim ve teknolojinin uygulanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bilim ve teknolojinin tarımsal üretime uygulanması ile yüksek verim kapasitesine sahip üretim materyalleri (tohumluk, fide, fidan ve damızlık) geliştirilerek üreticilere sunulmaktadır. Tarımsal üretiminde bu yüksek verimli üretim materyallerini kullanan üreticiler birim alandan daha yüksek verim ve kaliteli ürün elde etmek için gerekli olan ilk adımı atmış olmaktadır. Fakat hedeflenen yüksek verime ulaşılabilmesi için sadece yüksek verim potansiyeline sahip üretim materyalinin kullanılması yeterli değildir. İkinci önemli faktör ise yüksek potansiyelli üretim materyalinin sahip olduğu potansiyelin ortaya çıkabilmesi için uygun ekolojik (toprak ve iklim) koşullarda üretimin yapılmasına yapılması gerekmektedir. Üçüncü önemli faktör ise agronomik/yetiştiricilik uygulamalarının (toprak işleme zamanı ve yöntemi, ekim/dikim zamanı ve yöntemi, birim alana ekilecek/dikilecek tohumluk/fide/ fidanın miktarı, sulama, gübreleme, yabancı ot, hastalık ve zararlılarla mücadele, hasadın zaman ve yöntemi, ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması) hedeflenen yüksek verimi sağlayacak şekilde yapılması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Hangisi dünyada ve ülkemizde en fazla karşılaşılan en önemli tarımsal alt yapı sorunlarından biri değildir?

Tarımsal işletmelerin işlemiş oldukları arazilerin yetersiz olması

Yetersiz olan arazi miktarının çok sayıda parselden oluşması

Çiftçilerin arazi yapısı hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması

Parsellerin çok dağınık olması ve makineli tarım için şekillerinin uygun olmaması

Aşırı parçalanmışlık ve şekilsiz parseller nedeniyle sulama, drenaj, tesviye ve yol ağından etkin bir şekilde arazilerin faydalanamaması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 104

Ülkemizde ilk kez hangi yılda arazi toplulaştırılması yapılmıştır?

1960

1961

1962

1963

1964

Açıklama:

Ülkemizde ilk defa 1961 yılında Topraksu Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanuna ve 4721 Sayılı Yurttaşlar Yasasına dayanarak arazi toplulaştırılması yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Ülkemizde tarımsal üretim yapılan arazilerle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Tarımsal üretimin ekonomik bir şekilde yapılmasını engelleyecek düzeyde bölünmüştür.

Tarımsal üretimin ekonomik bir şekilde yapılmasını engelleyecek düzeyde parsel şekilleri bozulmuştur.

Tarımsal üretimin ekonomik bir şekilde yapılmasını engelleyecek düzeyde yol ağına bağlantısı yoktur.

Tarımsal üretimin ekonomik bir şekilde yapılmasını engellemeyecek düzeyde geniş ve genelde dikdörtgen şeklindedir.

Tarımsal üretimin ekonomik bir şekilde yapılmasını engelleyecek düzeyde sulama ve drenaj sistemlerinin inşasını zorlaştırıcı bir konumdadır.

Açıklama:

Ülkemizde tarımsal üretim yapılan arazilerin büyük bir kısmı; tarımsal üretimin ekonomik bir şekilde yapılmasını engelleyecek düzeyde bölünmüş, parsel şekilleri bozulmuş, yol ağına bağlantısı olmayan, sulama ve drenaj sistemlerinin inşasını zorlaştırıcı bir konumdadır.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Hangisi arazi toplulaştırmasının sağladığı ekonomik faydalardan biri değildir?

Pahalı olan baraj ve sulama yatırımlarından beklenen fayda artar.

Toplulaştırma ile işletme merkezi ile parseller arasındaki mesafeler azaltıldığından üreticilerin geliş-gidişler için yaptıkları masraflar ve harcanan zamanı azaltır.

Arazi toplulaştırması ile oluşturulan yeni parsel şekillerinden (dörtgen parseller) dolayı arazide çalışan insan ve makine gücü iş veriminde artışlar sağlar.

Sulama, drenaj kanalları ve yol inşaatı gibi devlet yatırımlarında ihtiyaç duyulan araziler için toplulaştırama sahalarında istimlak bedeli ödenmez ve maliyet azalır.

Arazi toplulaştırması ile oluşturulan yeni parsel şekillerinden (dörtgen parseller) dolayı arazide çalışan makine gücü insan gücünden daha artış sağlar.

Açıklama:

Arazi toplulaştırması birçok ekonomik fayda sağlar. Bunlar; sulama oranının ciddi ölçülerde artması, istimlak bedeli ödenmemesi, üreticilerin geliş-gidişler için yaptıkları masraflar ve harcanan zamanı azaltması, arazi toplulaştırması ile oluşturulan yeni parsel şekillerinden (dörtgen parseller) dolayı arazide çalışan insan ve makine gücü iş veriminde artışlar olmasudır.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Arazi toplulaştırması sahasındaki çitçilerin gerekli önlemleri alabilmesi için ekim mevsiminden en az kaç gün öncesinden ilan edilmesi gerekmektedir?

Açıklama:

Arazi toplulaştırması sahasındaki çitçilerin gerekli önlemleri alabilmesi için öncelikle toplulaştırma projesinin arazi çalışmalarına başlanacağı ekim mevsiminden en az 30 gün öncesinden alışılmış yöntemlerle ilan edilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Arazi derecelendirme komisyonu tarafından tespit edilen dönüşüm katsayılarını ve parsellerin birim değeri cinsinden karşılıklarını gösterir mülkiyet listesi ve arazi derecelendirme haritası kaç gün süre ile asılarak ilan edilmektedir?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 109

Arazi toplulaştırma projelerinde kaç farklı toplulaştırma stratejisi uygulanmaktadır?

Açıklama:

Arazi toplulaştırma projelerinde 3 farklı toplulaştırma stratejisi uygulanmaktadır. Bunlardan birincisi; düz ve düze yakın arazilerde yapılan toplulaştırmadır (ideal parselasyon); ikincisi sabit tesislerin çok olduğu veya dalgalı arazilerin yoğun olduğu alanlarda yapılan toplulaştırma; üçüncüsü arazi toplulaştırmasında uygulanan karma toplulaştırma stratejisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Parselasyon stratejisinin uygulanma aşamasında blokların içerisine yerleştirilen parsellerin yola cephelerinin genişliği nasıl olmalıdır?

20 metreden az olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

25 metreden az olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

30 metreden az olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

35 metreden az olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

40 metreden az olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

Açıklama:

Planlama sonucunda blokların içerisine yerleştirilen parsellerin yola cephelerinin genişliği büyük bir zorunluluk olmadıkça 25 metreden az olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Arazi toplulaştırması yapılacak alanlarının belirlenip kesinleştirilmeden önce ayrıntılı etüt çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi ön etüt çalışmasıdır?

Bakanlar Kurulu Kararı alınan saha arazi toplulaştırma alanı olarak ilan edilir.

Proje sahasında arazi toplulaştırma projesinin yapılmasının uygun olup olmadığına karar verilmektedir.

Projenin yaklaşık maliyetinin oluşturulmasına yönelik yapılan etütlerdir.

Yürütülecek olan arazi toplulaştırma projede yapılacak iş kalemlerinin ayrıntılarının yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

yürütülecek olan arazi toplulaştırma projede yapılacak keşif bedellerinin belirlenmesi için ayrıntılı etütlerin yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Açıklama:

Proje sahasında yürütülen ön etüt çalışmaları sonucunda arazi toplulaştırma projesinin yapılmasının uygun olup olmadığına karar verilmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Sosyal yapı etüt raporları aşağıdaki ana başlıklar halinde hazırlanmalıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu başlıklardan biri değildir?

Özet bilgiler

Yerleşim yeri genel bilgileri

Sosyal yapı etüt raporu bilgileri

Ön etüt çalışmaları

SWOT analizi

Açıklama:

Sosyal yapı etüt raporları aşağıdaki ana başlıklar
halinde hazırlanmalıdır. Bunlar sırasıyla; içindekiler, özet bilgiler, giriş, yerleşim yeri genel bilgileri, sosyal yapı etüt raporu bilgileri, SWOT analizidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 113

Arazi toplulaştırması ile aşırı derecede parçalanmış ve dağılmış parselleri birleştirmenin dışında köy/mahalle yerleşim yeri ihtiyacının belirlenmesi ve raporlanması hangi başlık altında ele alınır?

Toplulaştırma projesi ile köye sağlanabilecek ek yararlar

Köydeki tarla içi geliştirme hizmetleri (TİGH) ihtiyacının belirlenmesi

Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi

Çiftçilerin toplulaştırmaya itirazları

Sosyal etüt raporunun sonuç bölümü

Açıklama:

Arazi toplulaştırması ile aşırı derecede parçalanmış ve dağılmış parselleri birleştirmenin dışında köy/mahalle yerleşim yeri ihtiyacı, eğitim ve sağlık hizmetleri ihtiyaçları, yol, kanalizasyon ihtiyacı, rekreasyon amaçlı arazi ihtiyacı ve ticari ihtiyaçlar belirlenir ve raporlanır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Sosyal etüt raporunun sonuç bölümünün içeriği aşağıdakilerden hangisidir?

Hazine arazilerinin miktarı ve bu arazilerin kullanım durumlarıyla ilgili bilgiler verilmesi

Öncelikle proje sahasının mevcut çalışabilir durumdaki insan gücü potansiyelinin belirlenmesi

Uygulanacak olan arazi toplulaştırması projesinin bölgenin ekosistem üzerinde oluşturacağı muhtemel etkiler ile ilgili bilgiler

Proje sahasındaki mevcut parsellerin şekilleri, dağılımı, parsellere ulaşım durumu ve parsellerin sulama sisteminden faydalanma durumu

Köyde fiilen çiftçilik yapan işletme ve kişi sayıları tablolar halinde verilir, tablonun devamına malik sayısı ile fiilen tarım yapanların sayısı belirtme

Açıklama:

Uygulanacak olan arazi toplulaştırması projesinin bölgenin ekosistem üzerinde oluşturacağı muhtemel etkiler ile ilgili bilgiler içermelidir. Eğer bölgenin
ekosistem üzerinde proje uygulamasının olumsuz bir etkisi olacaksa bu durumun ortadan kaldırılması için ne gibi uygulamaların yapılacağı da ayrıntılarıyla raporlanmalıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi, proje uygulama alanı içerisinde bir kısım parsellerin paftalarının yenilenmesi gerekiyorsa yapılacak uygulamadır?

Arazi Derecelendirme Komisyonu Raporu

Toplulaştırma Alanlarında Alınacak Önlemler

Tapu Siciline Şerh Konulması

Kadastro İşlemleri

Arazi Malikleri ile Ön Görüşme Yapılması ve Muvafakat Alınması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 116

Arazi toplulaştırması projesi uygulanan alanlar için ortak kullanım kesinti payı parsel planlamasından önce belirlenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi, bu tanımı barındıran Arazi Derecelendirme Komisyonun alt başlıklarından biridir?

Arazi Derecelendirmesi

Arazi Derecelendirilmesinin İlanı

Parsellerin Yeniden Düzenlenmesi

Mülakat

Ortak Kullanım ve Kamu Tesisleri

Açıklama:

Arazi toplulaştırması projesi uygulanan alanlar için ortak kullanım kesinti payı parsel planlamasından önce belirlenmektedir. Sadece proje alanına hizmet edecek olan gölet, baraj, yol, sulama ve drenaj kanalları, elektrik iletim tesisleri ve diğer tesisler için gerekli olan arazi öncelikle ortak katılım
payından karşılanmalıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi, parsellerin yeniden düzenlenmesinde parselasyon stratejisinin uygulanma aşamalarından biri değildir?

Çalışılan proje sahasının durumu dikkate alınarak yukarıda bahsi geçen toplulaştırma stratejilerinden hangisinin uygulanacağına karar verilmektedir.

Blok planlanmasını yapan teknik eleman ile ideal parselasyon planlanmasını yapacak olan teknik elemanın aynı olmasında fayda bulunmaktadır.

Eşdeğer parsel gruplarının oluşturulması; proje sahasındaki parseller toprak yapısı ve parsellerin konumu dikkate alınarak aynı değerde olan parseller bir araya getirilerek eşdeğer parsel grupları oluşturulmaktadır.

Açıklama:

Proje sahasında sabit tesisin az olması durumunda arazi sahipleri ile mülakat yapılmadan önce toplulaştırmadan elde edilecek faydayı maksimize eden ideal
bir parselasyon planı oluşturulmaktadır tanımı İdeal Parselasyon Planlaması ve Mülakat Çalışmaları toplulaştırma stratejisi uygulanmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Başarılı bir parselasyon çalışması yapabilmek için çiftçilerle yapılacak olan mülakat için belirlenecek hedef gruplardan hangisi aşağıdakilerden biri değildir?

Bitkisel üretim yapan çiftçiler

Gübre imal eden çiftçiler

Hayvansal üretim yapan çiftçiler

Sera üretimi yapan çiftçiler

Emekliler

Açıklama:

Mülakat için belirlenecek hedef gruplar, bitkisel üretim,hayvansal üretim, hem bitkisel ve hem de hayvansal üretim yapan, organik tarım yap
• Şehirde oturup köyde çiftçilik yapan üreticiler.
• Şehirde çalışan arazilerini kiraya veren kişiler.
• Arazi geliri olmayan ve köyde işçilik yapanlar.
• Eşinden dolayı arazi sahibi olan malikler.
• Emekliler.
• Sera üretimi yapan çiftçiler.
• Sebze üretimi yapan çiftçiler.
• Bağ ve bahçe tarımı yapan çiftçiler 'dir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi, sabit tesislerin yoğun olduğu arazilerde yapılması gereken mülakatlarda uygulanır?

Arazi fazla dalgalı ve parsellerin büyük bir kısmı sınırı değiştirilemeyecek parseller olması durumunda ideal parselasyon yapılmadan hali hazırdaki kullanım haritaları çıkartılarak mülakatlara başlanmalıdır.

Sosyal etüt raporu esas alınarak hazırlanan ve projeyi yürüten idare tarafından
onaylanmış olan ideal parsel planı yerleşim birimine götürülerek arazi maliklerine sunulmalıdır.

Parsellerin toplulaştırmadan önceki ve sonraki durumları ve toplulaştırma
ile oluşan avantajlar harita üzerinden gösterilerek anlatılmalıdır.

Arazi maliklerine, ideal parselasyondaki yeni yerlerini kabul edip etmedikleri, arazilerinden hangi parselleri kullandıkları, parsellerin birleştirilmesine herhangi bir itirazlarının olup olmadığı, çiftçilerin itirazı varsa parsellerini, nerede ve kiminle birleştirmek istedikleri harita üzerinden çizdirilmek suretiyle belirlenmelidir.

Mülakatta taşınabilecek parseller için çiftçinin önerileri de dikkate
alınarak taşıma önceliği olan parseller tespit edilmelidir. Mutlaka yerinde kalacak parseller için yapılacak kesintiler parselin kendi içinde yapılabileceği gibi varsa kesintisi kadar hisse bu parsele taşınarak da yapılabilir.

Açıklama:

Projenin yürütüldüğü sahada sabit tesis sayısı çok fazla, arazi fazla dalgalı ve parsellerin büyük bir kısmı sınırı değiştirilemeyecek parseller olması durumunda ise bu sahada ideal parselasyon yapılamamaktadır. Sahalarında çalışılırken ideal parselasyon yapılmadan hali hazırdaki kullanım haritaları çıkartılarak mülakatlara başlanmalıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi, arazi toplulaştırması yapılacak alanlarının öğrenme çıktıları arasında değildir?

Arazi toplulaştırma uygulaması süresince ve sonrasında ne tür resmi işlemlerin uygulandığını ve arazi sahiplerinin üzerine düşen görevlerin neler olduğuna sıralayabilme.

Toplulaştırma öncesi yapılan ön çalışmalar sırasında dikkat edilmesi gereken hususları sıralayabilme kabiliyeti kazanılmasına gerek yoktur.

Ülkemizin tarım arazilerinin bölünmüşlük durumları ile parsel şekillerini değerlendirebilme.

Arazi toplulaştırması sonucunda kırsal alanların düzenlenmesi, satış ve kamulaştırma ile ilgili bilgi sahibi olabilme.

Toplulaştırma sonucunda oluşan yeni düzenlemenin tarımsal üretim ve verim üzerine ne tür etkileri olacağını değerlendirebilme.

Açıklama:

Arazi toplulaştırması yapılacak alanlarının belirlenip kesinleştirilmeden önce ayrıntılı etüt çalışmalarının yapılması gerekmektedir. doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi Dünyada ve ülkemizde karşılaşılan en önemli tarımsal alt yapı sorunlarından biri değildir?

Tarımsal işletmelerin işlemiş oldukları arazilerin yetersizliği

Arazi miktarının çok sayıda parselden oluşması

Parsellerin çok dağınık olması

Sulama, drenaj, tesviye ve yol ağından etkin bir şekilde arazilerin faydalanamaması

Tüketilen gıda ihtiyacının artması

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 122

______________ yapılan alanlarda kapalı ve basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi sonucu hem su tasarrufu sağlanmakta ve hem de bölgede açık sulama sistemlerinde görülen buharlaşma sonucu oluşan yüksek nemin bitki hastalıklarını teşviki azaltmaktadır.

DSİ

TOPRAKSU

Baraj ve sulama yatırımları

Arazi toplulaştırması

Drenaj kanalları

Açıklama:

Arazi toplulaştırması yapılan alanlarda kapalı ve basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi sonucu hem su tasarrufu sağlanmakta ve hem de bölgede açık sulama sistemlerinde görülen buharlaşma sonucu oluşan yüksek nemin bitki hastalıklarını (fungal hastalıklar vb.)teşviki azaltmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 123

Arazi toplulaştırma sürecinde ____________________aşağıdaki ana başlıklar halinde hazırlanmalıdır.
1. İçindekiler
2. Özet bilgiler
3. Giriş
4. Yerleşim yeri genel bilgileri
5. Sosyal yapı etüt raporu bilgileri
6. SWOT analizi

Tapu ve kadastro raporları

Su kullanım raporları

Sosyal yapı etüt raporları

Ön etüt çalışmaları

Ayrıntılı etüt çalışmaları

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 124

" Arazi toplulaştırması ile aşırı derecede parçalanmış ve dağılmış parselleri birleştirmenin dışında köy/mahalle yerleşim yeri ihtiyacı, eğitim ve sağlık hizmetleri ihtiyaçları, yol, kanalizasyon ihtiyacı, rekreasyon amaçlı arazi ihtiyacı ve ticari ihtiyaçlar belirlenir ve raporlanır" ibaresi etüt raporlarında bulunması gereken hangi başlıkla ilgilidir?

Toplulaştırma sahasındaki özel ürünlerin ve alanlarının belirlenmesi

Proje bölgesinin istihdam durumu

Proje sahasında korunması gereken doğal alanların belirlenmesi

Toplulaştırma projesi ile köye sağlanabilecek ek yararlar

Köydeki tarla içi geliştirme hizmetleri ihtiyacının belirlenmesi

Açıklama:

Toplulaştırma projesi ile köye sağlanabilecek ek yararlar: Arazi toplulaştırması ile aşırı derecede parçalanmış ve dağılmış parselleri birleştirmenin dışında köy/mahalle yerleşim yeri ihtiyacı, eğitim
ve sağlık hizmetleri ihtiyaçları, yol, kanalizasyon ihtiyacı, rekreasyon amaçlı arazi ihtiyacı ve ticari
ihtiyaçlar belirlenir ve raporlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Bir sahada arazi toplulaştırması projesinin uygulanabilmesi için o alanın _________ yapılmış olması gerekmektedir.

dere yataklarının

yollarının

satışının

su kanallarının

kadastrosunun

Açıklama:

Bir sahada arazi toplulaştırması projesinin uygulanabilmesi için o alanın kadastrosunun yapılmış olması gerekmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 126

Proje sahasının belirli bölgelerinde sabit tesisler yoğun olarak bulunurken diğer bölgelerde sabit tesisler bulunmuyor ise sabit tesislerin yoğun olduğu bölge için parselasyon yapılmadan mülakata geçilmesi hangi toplulaşma stratejisini açıklamaktadır.

Karma toplulaştırma stratejisi

Düz ve düze yakın arazilerde yapılan toplulaştırma stratejisi

Sabit tesislerin çok olduğu veya dalgalı arazilerin yoğun olduğu alanlarda uygulanan toplulaştırma
stratejisi

Blok planlama stratejisi

İdeal parselasyon stratejisi

Açıklama:

Arazi toplulaştırmasında uygulanan karma toplulaştırma stratejisidir. Proje sahasının belirli bölgelerinde sabit tesisler yoğun olarak bulunurken diğer bölgelerde sabit tesisler bulunmuyor ise sabit tesislerin yoğun olduğu bölge için parselasyon yapılmadan mülakata geçilirken. Diğer taraftan sabit tesislerin olmadığı alanlar için ise ideal parselasyon yapılarak mülakata geçilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi arazi toplulaştırılması esnasında yapılan mülakatın hazırlık aşamalarından biridir?

Bloklardaki parsellerin planlanması esnasında düzgün şekilli olmayan arazi parçaları
blokta en büyük parseli olan işletmeye birleştirilerek verilmelidir.

Arazi sahiplerinin ekonomik yapısı hakkında yapılacak inceleme ve araştırmalarla yeterli bilgi toplanmalıdır.

Parsellerin toprak erozyonunu önleyici kontur sürüme uygun olarak planlanıp planlanmadığı kontrol edilmelidir.

Proje sahasında planlama yapılırken paydaş kurumların çalışma sahasında projelerinin olup olmadığı belirlenmelidir.

Blok planlanmasını yapan teknik eleman ile ideal parselasyon planlanmasını yapacak olan teknik elemanın aynı olmasında fayda bulunmaktadır.

Açıklama:

Mülakat yapılacak yerleşim biriminin özelliklerinin tespiti mülakat hazırlık aşamasında şu işlemler yapılmalıdır:
• Daha önceden hazırlanmış olan sosyal etüt raporu incelenerek ve temas grubu yardımı ile gerekli saha incelemeleri yapılarak köyün genel durumu tespit edilmelidir. Gerek sosyal etüt raporunun incelenmesinden ve gerekse yapılan saha incelemelerinden elde edilen veriler ışığında mülakatta çiftçilerin doğru tercihler yapması için yönlendirilmeye çalışılmalıdır.
• Proje sahasındaki arazinin (topografya, alt yapı ve üst yapısı ile birlikte) ve projeyi etkileyebilecek çevre arazilerin etütleri yapılmalı ve bölgenin durumu hakkında yeterli veriler toplanmalıdır.
• Arazi sahiplerinin (işletmelerin) ekonomik yapısı hakkında yapılacak inceleme ve araştırmalarla yeterli bilgi toplanmalıdır.
• Yerleşim birimindeki üreticilerin genel anlamda kırılgan noktaları (mera ve hazine arazileri işgali vb.) tespit edilmeli ve bu durum raporlara geçilme ve toplulaştırma süresince bu durum mutlaka dikkate alınarak çözümler üretilmelidir.,
•Toplulaştırma çalışmalarının yürütüldüğü proje sahasındaki arazilerin işlenip işlenmediği, şlenme oranının ne düzeyde olduğu, araziler genelde sahipleri tarafından mı yoksa ortakçılık, kiracılık vb. şekillerde mi işlendiği belirlenmelidir.
• Proje sahası içerisindeki arazinin ne kadarında sulu tarım ve ne kadarında kuru tarım yapıldığı ve bunların parsel sayıları ve malik sayıları ayrı ayrı belirlenmelidir.
• Çiftçiler için daha değerli kabul edilen ana asfalt yolların kenarındaki parseller, sabit tesislerin yoğun olduğu bölgeler, mera ve hazine arazileri, proje sahası sınırındaki komşu köyler ve bu sahada üretimi yapılan ürün desenleri (çok yıllık, tek yıllık vb.) belirlenmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi arazi toplulaştırmasının sosyal faydalı arasında yer almaz?

Çiftçiler arasında çok ciddi huzursuzluklara sebep olan yol ve su geçişi problemleri ortadan kaldırılmış olması

Miras yoluyla bölünen parsellerin toplanarak mümkün olduğunca her çiftçiye tek tapunun verilmesinin sosyal barış üzerinde etkisi olması

Sayısal olarak parsel sınırlarının belirlenmesi ile kadastro kaynaklı sorunların minimum düzeye
indirilmiş olması

Köylere köy yerleşim alanları ile diğer sosyal alanların kazandırılması ve bu durumun ise kırsalda sosyal yaşam standardını arttırması

Mera ve hazine arazileri üzerine ne binaların yapılmasına olanak sağlaması

Açıklama:

Arazi toplulaştırmasının sosyal faydaları şöyle özetlenebilir;
a. Yapılacak olan arazi toplulaştırmasıyla bütün parseller yol ve sulama kanallarından yararlanır hale getirileceğinden çiftçiler arasında çok ciddi huzursuzluklara sebep olan yol ve su geçişi problemleri ortadan kaldırılmış olmaktadır.
b. Hızlı nüfus artışı sonucu miras yoluyla bölünen parsellerin toplanarak mümkün olduğunca her çiftçiye tek tapunun verilmesinin sosyal barış üzerinde etkisi olmaktadır.
c. Toplulaştırma projelerinden sonra sayısal olarak parsel sınırlarının belirlenmesi ile kadastro kaynaklı sorunlar minimum düzeye indirilmiş olmaktadır.
d. Yerleşim birimlerinin ihtiyaç durumları dikkate alınarak köylere köy yerleşim alanları ile diğer sosyal alanların kazandırılması ve bu durumun ise kırsalda sosyal yaşam standardını arttırarak faydalı olmaktadır.
e. Arazi toplulaştırması çalışmalarının sadece arazi birleştirmeden ibaret olmadığını, aynı zamanda ihtiyaç durumuna göre tarla içi geliştirme hizmetlerini (yol, kanal, kanalizasyon, tahliye gibi) de kapsadığı için tarımsal üretimin verim ve kalitesini arttırarak faydalı olmaktadır.
f. Genellikle işgal edilmiş ve üzerine binaların yapılmış olduğu mera arazilerinin ya vatandaş arazileriyle ya da hazine arazileriyle değiştirilmesi ile çiftçiler arasında huzursuzluğa neden olan bu işgaller ortadan kaldırılarak sosyal barışa katkı sağlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 129

Parsel sahipleri ve diğer ilgililerin ilan süresinin sona ermesinden itibaren ______gün içinde proje idaresine itiraz etme hakları bulunmaktadır

Açıklama:

Parsel sahipleri ve diğer ilgililerin ilan süresinin sona ermesinden itibaren 15 gün içinde proje idaresine itiraz etme hakları bulunmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 130

Kırsal alan düzenlemesi kapsamında ele alınan 25.02.1998 tarih ve 4342 sayılı kanun hangisidir?

Orman Kanunu

Sulama Kanunu

Parselasyon Kanunu

Mera Kanunu

Toprak Kanunu

Açıklama:

Proje Alanlarında Kırsal Alan Düzenlemesi
Proje alanlarında kırsal alan düzenlemesi şu hususları kapsamaktadır:
a. Gerçek ve tüzel kişiler ile kamuya ait tarım arazilerinin parsel sayısının asgariye indirilerek birleştirilmesini ve yeniden düzenlenmesini, gerektiğinde genişletilmesini, toprakların verimli bir şekilde işletilmesini ve bu durumun korunmasını, tarımsal üretimin artırılmasını mümkün kılan önlemlerin alınmasını
b. Toprakların ekonomik bir şekilde işlenerek verimliliğin artışını sağlamak için yol, sulama ve drenaj şebekelerinin kurulmasını, arazi tesviyesi, erozyon önleyici tesisler ve yan dere yatağı ıslahının yapılmasını,
c. Arazi yeteneği ve toprak özelliklerine göre çayır ve mera alanları da dahil tüm bitkisel üretim alanları ile iskân ve sanayi yerlerinin belirlenmesini,
d. Mevcut çayır ve mera alanlarının 25.02.1998 tarih ve 4342 sayılı Mera Kanununun ilgili hükümlerinde öngörülen şekilde düzenlenmesini,
e. Çevrenin ve doğanın korunması ve iyileştirilmesini,
f. Kırsal yaşam için iskân sahaları ve sosyalkültürel ihtiyaçları karşılamak için gerekli olan kamu tesisleri ile proje sahalarındaki ortak tesislerin kapladığı alanlar için arsa ve arazi ihtiyaçlarının karşılanması ve köy yerleşim yerlerinin asgari yaşam standartlarını karşılayacak şekilde oluşturulmasını kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Bitki Su İlişkileri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler