“Hidrolojik döngüde suyun en fazla toplandığı yer denizler, en az depolandığı yer ise atmosferdir.”

“Su kalitesini belirleyen fiziksel parametrelerin en önemlileri renk, koku, tat, sıcaklık, tuzluluk, elektriksel iletkenlik ve bulanıklıktır.”

“Tatlı sularda tuzluluk, anyon ve katyonların toplam yoğunluğu ile belirlenir. En önemli iyonlar arasında sodyum bulunur.”

“Sudaki çözünmüş oksijen seviyesini doğrudan etkileyen faktörler arasında karbondioksit, metan ve sülfür bulunur. Azot gazı ise sudaki oksijen miktarını doğrudan etkilemez.”

“Fosfor, canlıların hücresel enerji taşıma sisteminde önemli bir rol oynar ve sucul ekosistemlerde biyolojik üretimin artmasına neden olan temel besin maddelerindendir.”

“Ötrofikasyon, sucul ekosistemlerde fosfor ve azot gibi besin elementlerinin birikimi sonucunda biyolojik üretimin artmasıdır.”

“Civa, kadmiyum ve kurşun gibi ağır metaller düşük konsantrasyonlarda bile toksik etkilere sahiptir.”

“Sucul ekosistemlerde biyolojik parametreler arasında fitoplankton miktarı önemli bir göstergedir.”

“Deniz balıkları su kaybını önlemek için sürekli su alır ve fazla tuzu solungaçlarıyla dışarı atar.”

“Yetiştiricilikte amonyağın iyonize olmayan formu maksimum 0,05 ppm olmalıdır.”

Hidrojen bağları sayesinde su moleküllerinin birbirlerine tutunması kohezyon olarak tanımlanır.

Fiziksel Özellikler Sıcaklık, tuzluluk, elektriksel iletkenlik, bulanıklık, renk, koku ve tat suyun fiziksel özelliklerini oluşturur. ÇÖzünmüş oksijen gibi özellikler ise kimyasal özellikler olarak sınıflandırılır.

Balıklarda ağır metal konsantrasyonu yüksek olduğu taktirde; yüzme hareketlerinde bozukluk, operkulum hareketlerinde artış; besin alımına karşı duyarsızlık gibi davranışlar gözlemlenir.

Sucul ekosistemlerde ışık miktarı ve sıcaklık besin zinciri ve verimliliği etkileyen en önemli faktörlerdendir.

Yoğun fırtınalar, değişken yağış düzenleri, ısınan topraklar ve eriyen buzullar gibi iklim değişikliğine bağlı faktörlerin etkisiyle mevsimlerde meydana gelen değişimler, arazi kullanımındaki değişiklikler ve gübre kullanımının artmasıyla ötrofikasyon ve biyolojik çeşitlilik kaybı oluşmaktadır

Yetiştiricilikte havuzlarda oluşabilecek ötrofikasyonu engellemek için, ortamın oksijenlendirilmesi, havuzlara temiz su ilavesi ve kirlenmiş suyun değiştirilmesi, suya herbivor balık ilavesi, organik maddelerin mekanik toplayıcılarla parçalanmadan önce ortamdan uzaklaştırılması gibi uygulamalar yapılması önerilir.
Su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan yemler de ayrıca ötrofikasyon sebeplerinden sayılabilir. Yemlerle alınan azot miktarı balıkların türlerine göre değişmekle birlikte yaklaşık %20-30 oranında olmaktadır ve geri kalan %70-80’lik kısmı suya geri atılmaktadır. Bu nedenle balık üretiminde kullanılan yemlerin daha az kirliliğe sebep olması için balık türüne ve yaşına göre gerekli olan azot-fosfor dengesi kurulmalıdır.

Çevredeki elementler, potansiyel olarak düşük seviyelerde dahi canlı sağlığını tehlikeye atan elementler ve yaşam için küçük miktarlarda gerekli olan iz elementler olarak ikiye ayrılabilir. Bakır, çinko, demir gibi ağır metaller canlı yaşamı için gerekli olup birçok yaşamsal fonksiyonu sağlamaları nedeniyle iz elementler grubuna girer. Arsenik, kadmiyum, civa ve kurşun düşük konsantrasyonlarda dahi canlı metabolizmasına toksik etki gösteren elementlerdir.

Yer yuvarında 1,4 milyar km3 su bulunduğu varsayılmaktadır. Dünya yüzeyinin yaklaşık %75’i sularla kaplıdır. Doğada farklı bölgelerde ve şekillerde dağılmış olan su kütlesinin büyük bölümü (yaklaşık % 97,5’i) tuzludur, okyanus ve denizlerde bulunur. Geriye kalan % 2,5’lik tatlı suyun yaklaşık %84’ü buzullarda, %15’lik bir kısmı yeraltı suyu olarak, küçük bir kısmı göllerde (%1), çok küçük bir kısmı ise atmosferde (%0,05) ve akarsularda (%0,01) bulunmaktadır (Şekil 2.8).

İyi bir çözücü olması: Su çeşitli maddeleri (tuz ve şeker gibi) çözebilen mükemmel bir çözücüdür. Bu özellik suların polaritesinin bir sonucudur.

Doğada su kaynakları tuzluluk derecelerine göre tatlı sular, acı sular, normal deniz suyu (euhalin sular), tuzlu sular (hipersalin sular) ve çok tuzlu sular (brine sular) olmak üzere beş grupta incelenir. Tablo 2.1'e göre acı sular %5 ile %18 arasındaki tuz oranını kapsamaktadır.

Elektriksel çekim gücü, bir moleküldeki artı yüklü hidrojen ile komşu moleküldeki eksi yüklü oksijen arasında meydana gelir. Dolayısıyla bu iki molekül hidrojen bağı ile bir arada tutulur. Her su molekülü en fazla dört su molekülü ile bağ kurabilir.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Yüzey gerilimi kohezyona bağlı bir olaydır. Suyun yüzey gerilimi birçok sıvının yüzey geriliminden büyüktür. Su ile hava ara yüzeyindeki su molekülleri birbirleriyle ve alttaki su molekülleriyle hidrojen bağlarıyla bağlı olduğundan bu durum su yüzeyinin çok ince bir zarla (yüzey filmi) kaplıymış gibi görünmesine sebep olur. Örneğin; yüzey gerilimi göl üzerinde taş kaydırmamıza olanak sağlar. Bazı hayvanların su yüzeyinde hareket edebilmesi yüzey gerilimine ilişkin verilebilecek örneklerdir.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Sıcaklık arttıkça suyun viskozitesi düşer. Sıcaklık 25 °C’den 0 °C’ye düştüğünde suyun viskozitesi iki katına çıkar. Suyun viskozitesi, hareket eden organizmalar için havanın uyguladığından 100 kat daha fazla sürtünme kuvveti uygular ve suya maruz kalan yüzey alanına, sıcaklık, hız ve sıvının kimyasal yapısına bağlıdır.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Göllerdeki bulanıklık ile ilgili değerlendirme açısından ışık geçirgenliği önemli bir parametredir. Işık geçirgenliği 20 cm çapında siyah ve beyaz boyalı, ortasından derecelendirilmiş bir ip geçirilmiş olan seki-diski ile ölçülebilir. Seki diski ile görüş mesafesindeki suyun berraklık derecesi ölçülür. Berraklık derecesi görüş derinliği olarak da tanımlanabilir. Disk, suya daldırıldığında diskin gözden kaybolduğu ve tekrar göründüğü derinliğin ortalaması görüş derinliğini (cm cinsinden) gösterir.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Bakır, çinko, demir gibi ağır metaller canlı yaşamı için gerekli olup birçok yaşamsal fonksiyonu sağlamaları nedeniyle iz elementler grubuna girer. Arsenik, kadmiyum, civa ve kurşun düşük konsantrasyonlarda dahi canlı metabolizmasına toksik etki gösteren elementlerdir.
Bakır, çinko gibi esansiyel ve kadmiyum, civa gibi esansiyel olmayan metallerin alınımı, içerde tutulması ve atılımını sağlarlar.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Sucul bir ekosistemdeki besin zinciri en küçük ototrof (üretici) canlı ile başlar ve en büyük heteretrof (tüketici) canlılarla sona erer. Ototrof canlılar, fotosentez yapabilmek için güneş ışığına ihtiyaç duyarlar. Güneş enerjisinden yararlanarak anorganik maddelerden besin sentezleyen tüm klorofilli canlılar (ototrof bakteriler, fitoplankton, makroskobik su otları ve bitkiler) üretici olarak tanımlanır. Besin zincirinde tüketiciler; ototrof canlıların oluşturduğu ürünlerle beslenen herbivorlarla başlar; herbivorlarla beslenen karnivorlar ikincil tüketiciler; küçük karnivorlarla beslenen daha büyük karnivorlar ise üçüncül tüketicileri oluşturur. Besin zincirinin son halkasını detritus yiyiciler ya da diğer bir ifade ile ayrıştırıcılar oluşturur.
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Plankton: Sucul ekosistemlerde dalga ve diğer akıntılarla hareket eden mikroskobik bitki ve hayvanlardan oluşan canlılar.
Örihalin canlılar; geniş tuzluluk aralıklarında yaşayabilirler, stenohalin canlılar ise belli tuzluluk derecelerinde yaşayabilmektedirler.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Yanıt B seçeneği olmalıdır.

“Su ürünleri yetiştiriciliği, mevcut su kaynaklarından sürdürülebilir sağlıklı gıda temin etmek, azalan balık stoklarını desteklemek ve sucul ekosistemi korumak amacıyla yapılmaktadır.”

“Monokültür üretim sistemi, tek bir balık türünün yetiştirilmesine olanak tanır ve kaliteli, yüksek üretim sağlar.”

“Polikültür, aynı havlık türlerinin birlikte yetiştirilmesini sağlayarak su kaynaklarının daha

“Hidroponik tarım, su içinde bitkiini ifade eder ve balık yetiştiriciliği sistemleri arasında yer almaz.”

“Balık yetiştiriciliğinde uygun tür seçiminde isin tüketimi, et lezzeti ve hastalıklara direnç gibi faktörler dikkate alınır.”

“Balık havuzlarının köşeleri ergonomik tasarlanmalı, su girintrol edilebilir olmalı ve oksijenin eşit dağılmasını sağlamalıdır.”

Aquaponik sistem: Bu yöntemde bitki ve balığın birlikte yetiştirilmesi esasına dayanır. Balıklar plastik tanklarda yetiştirilir. Balık tanklarının yanında hidroponik bir bitki yatağı bulunur. Suyun sirkülasyonu hidroponik yataklar boyunca gerçekleşir. Balıklar tarafından salınan atıklar hidroponik yataklarda yetiştirilen bitkileri gübrelemektedir. Aquaponik sistemler suyun az kullanılması ve doğaya kullanılmış su verilmemesi sebebiyle çevre dostu üretim sistemidir.

“Su ürünleri yetiştiriciliğinin en eski kanıtları Çin’in Jiahu kentinde gözlemlenmiştir

“Kapalı devre sistemler (RAS), suyun sürekli olarak arıtılarak tekrar kullanılmasını sağladığı için çevresel etkisi en düşük sistemlerden biridir.”

“Polikültür, birden fazla türün aynı sistem içinde yetiştirilmesini ifade eder. Türler besin kaynaklarını daha verimli kullanarak ekolojik dengeyi destekler.”

Su ürünleri yetiştiriciliği, çeşitli türde balıkların ve su canlılarının üretimiyle hem ekonomik hem de çevresel açıdan katkı sağlar. Amaçları şunlardır:

• Sindirimi kolay hayvansal protein sağlamak,
  
• Ekonomik katkıda bulunmak,
  
• Biyoçeşitliliği korumak,
  
• Sucul ekosistemi kirliliğe karşı korumak.
  

Ancak tatlı su kaynaklarını tarımsal sulama için kullanmak, su ürünleri yetiştiriciliğinin doğrudan amacı değildir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E' seçeneğidir.

Balıklar, hem insan sağlığı hem de çevresel denge için önemli avantajlar sağlar:

• Besin değeri yüksektir (protein, omega-3, vitamin, mineral içerir).
  
• Kolay sindirilir ve ekonomiktir.
  
• Hayvan yemi üretiminde değerlendirilir.
  
• Larva tüketimi yoluyla hastalık vektörlerini azaltarak biyolojik mücadele sağlar.
  

Ancak denizlerdeki tuz oranını düzenlemek gibi bir görevleri yoktur. Bu, balıkların işlevlerinden biri değildir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D' seçeneğidir.

MS-222, balıkların bayıltılmasında (anestezisi) en yaygın kullanılan ve FDA tarafından onaylanan anestezik maddedir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C' seçeneğidir.

Ekstrüde yemlerin hazırlanış süreci adım adım ilerler:

1. Karıştırma: Ham maddeler homojen hâle getirilir.
   
2. Isıtma: Karışım yüksek sıcaklıklara çıkarılır.
   
3. Basınç: Karışım, yüksek basınç altında ekstruderde hareket eder.
   
4. Şekillendirme: Kalıplardan geçerken şekil verilir, yem şişer ve içerisindeki su buharlaşır.
   
5. Kuruma: Son ürün kurutulur ve saklamaya uygun hâle getirilir.
   Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D' seçeneğidir.
   

Ekstrüde yem hazırlama süreci beş temel aşamadan oluşur ve ilk adım "karıştırma"dır. Bu aşamada proteinler, yağlar, karbonhidratlar ve vitaminler gibi bileşenler iyice karıştırılarak homojen bir yapı elde edilir. Bu, sonraki işlemlerin verimliliği açısından kritiktir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D' seçeneğidir.

Basınçla peletlenen yemler, sindirim kolaylığı ve su içinde stabil kalma özelliği nedeniyle avantaj sağlar.
Bu yemler genellikle suya batar, bu da onları dipte yaşayan balıklar için uygun hâle getirir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E' seçeniğidir.

Pelet yem hazırlama süreci sırasıyla şu adımlardan oluşur:

1. Karıştırma: Ham maddelerin homojen hâle getirilmesi
   
2. Kırma ve Öğütme: İncelik kazandırılması
   
3. Buhar ile Isıtma: Yemin nemlenmesi ve yumuşatılması
   
4. Peletleme: Karışımın kalıptan geçirilerek şekil ve boyut kazandırıldığı aşamadır
   
5. Soğutma ve Kurutma: Ürünün dayanıklı ve stabil hâle getirilmesiBu açıklamaya göre doğru cevap 'E' seçeneğidir.
   

Su ürünleri yetiştiriciliği miktarı her geçen gün artmaktadır. Bu artışın başlıca nedenleri şunlardır:
• Birçok balıkçılık alanı sürdürülebilir maksimum kullanımına ulaşması
• Tüketicilerin gıdalarının güvenliği ve emniyeti konusundaki endişeleri
• Yüksek kaliteli, sağlıklı, düşük kalorili ve yüksek proteinli su ürünlerine yönelik pazar talebinin artması
• Karbon emisyonu artışına minimum düzeyde katkı sağlaması
Cevap E seçeneği olmalıdır.

Balık Yetiştiriciliğinin Avantajları: • Balık yetiştiriciliği fazla kaynağa ihtiyaç duymaz; başlangıç için küçük beton veya plastik tank yeterlidir. • Yetiştiricilikte balıkların besin değerlerini artırmak için gözetim altında büyütülürler. Bu nedenle, bu balıkların besin miktarı vahşi olanlardan daha fazladır. • Yetiştiriciliğe uygun çok balık türü vardır. • Tarıma elverişli olmayan herhangi bir toprak parçası bir balık havuzuna dönüştürülüp, üretim yapılarak ekonomik katkı sağlanır. • Balıklar kontrollü yetiştirildiği için düşük risk faktörlerine sahiptir. • Doğal ekosistemlerin restore edilmesine yardımcı olur. • İstihdam sağlar.
Balık yetiştiriciliği ile biyoçeşitlilik korunur, arttırılmaz. Var olan cinsler üzerinden yetiştiricilik yapılar. Yeni türlere yönelik yapılmaz.
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Aquaponik sistem: Bu yöntemde bitki ve balığın birlikte yetiştirilmesi esasına dayanır. Balıklar plastik tanklarda yetiştirilir. Balık tanklarının yanında hidroponik bir bitki yatağı bulunur. Suyun sirkülasyonu hidroponik yataklar boyunca gerçekleşir. Balıklar tarafından salınan atıklar hidroponik yataklarda yetiştirilen bitkileri gübrelemektedir. Aquaponik sistemler suyun az kullanılması ve doğaya kullanılmış su verilmemesi sebebiyle çevre dostu üretim sistemidir.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Yetiştirme sistemlerinin teknik olarak genel yapıları aşağıdaki gibidir: • Toprak havuzlar• Beton tanklar • Güçlendirilmiş plastik tanklar • Plastik tanklar • Ahşap tekneler veya fıçılar • Yetiştirme kafesleri
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

İl müdürlüğü talep edilen bilgi ve belgeler ile uygun görüşünü de belirterek Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünden ön izin talebinde bulunur.
Özel idaresine ait göletlerde yetiştiricilik için yapılan müracaatta, Bakanlık İl Müdürlüğü tarafından Özel İdare Müdürlüğünden görüş alınır. • DSİ’ye ait göletlerde yetiştiricilik için yapılan müracaatta, Bakanlık merkez teşkilatı tarafından Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görüşü alınır. • Deniz işletmeleri için Ulaştırma Bakanlığından görüş alınır.
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Yavru havuzları: İnkübatörlerde 4 haftasını tamamlayan yavruların 5-8 cm’ye ulaşıncaya kadar 4-5 ay kaldıkları beton havuzlardır. • Büyütme (semirtme) havuzları: Yetiştiriciliği yapılacak türün özelliğine göre inşa edilmiş havuzlardır. Üretim yapılan arazinin topoğrafyası, kullanılan suyun özelliği, su miktarı, toprak yapısı ve iklim özellikleri, kapalı ortamda üretim yapılacak ise üretim miktarına göre tasarlanan havuzlardır. Kanal tipi havuzlar olabildiği gibi yuvarlak tipte havuzlar bulunmaktadır. • Damızlık havuzları: Yumurtasını işletmesinde üreten veya yumurta üretimi yapılan tesislerde bulunan balık stoğunun az yoğunlukta tutulduğu anaç balıkların tutulduğu havuzlardır. • Stabülasyon havuzları: Olgunlaşmaya yakın damızlıkların kontrolünün yapıldığı toprak veya betondan yapılmış havuzlardır. • Stok (satış) havuzları: Pazar boyuna gelmiş balıkların stoklandığı havuzlardır. Yetiştiriciliği yapılan balık türüne, pazarlama yöntemine ve işletmenin amacına uygun olarak tasarlanabilen havuzlardır. • Çökeltme h
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Kontrollü Üreme Programları: Kontrollü çiftleştirme programları, genetik çeşitliliğin korunmasına ve inbreeding (akraba evliliği) riskinin azalmasına yardımcı olur. Genetik olarak uygun eşleşmeler sağlanarak seçici yetiştirme programlarının uygulanması ve yakın akraba çiftleşmelerinden kaçınılması.
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Bayıltmak veya balıkların sakinlemesini sağlamak amacıyla yetiştiriciliğinde genel olarak kullanılan anestezik maddeler, karanfil yağı, MS-222, Quinaldin, 2-fenoksietanol’dür.
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Sazan üretiminde yumurta yapışkanlığının giderilmesinde en bilinen solüsyonlar şunlardır:
Süt Tozu Solüsyonu
Süt Solüsyonu
Woynarovich ve Woynarovich Metodu
Sodyum Sülfit-Tannik Asit Solüsyonu
Pudra Solüsyonu
Ananas Solüsyonu
Proteolitik Enzim Solüsyonları
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Partenogenez, erkek spermiyle döllenmemiş bir dişi gametin gelişip yeni bir birey oluşturmasıdır. Partenogenezde döllenme yoktur, dolayısıyla bir eşeysiz üreme türüdür. Uyarı sonucu kendini dölleyen yumurtalardan oluşan yavrular daima dişi olmaktadır.

Balıklarda dört farklı üreme şekli bilinmektedir.
Oviovovivipar: İç döllenme gerçekleşir ve döllenmiş yumurtalar gelişimlerinin çoğunu (yaklaşık %95) anne karnında geçirirler. Yumurtalar vitellüsten beslenir ve gelişimini tamamlayan yumurtalar açılmadan dış ortama bırakılırlar.

Çipuranın gümüşi gri yaprak benzeri gövdesi bir mızrağın parlayan metalik ucunun şeklini anımsatır.Bu nedenle cinsin adı “sparus”tur. Yanal çizginin başlangıcında, operkülün üst kenarında genişleyen belirginbir siyah bölge vardır. Baş profili düzenli olarak kavislidir. Gözler küçüktür ve iki küçük gözü ayıranaltın bir ön bant vardır; bu nedenle türün isimlendirilmesi Latince altın anlamına gelen “auratus” terimindentüretilmiştir. Sırt yüzgecinde 13 ila 14 yumuşak ışından önce gelen 11 diken, anal yüzgecinde ise 11 ila 12 yumuşak ışın ve 3 diken, pulsuz bir ön yüzgeç ve yanaklarda pullar bulunur.

Tuzlu sular ile tatlı sular arasında beslenme veya üreme amacıyla göç eden balıklara diadrom balıklar denir.

Türkiye’de çizgili mercan ve İngilizce adıyla european seabass olarak bilinen levrek balığı, ülkemizin önemli yetiştiricilik yapılan türlerinden biridir. Levrek balığı ötermiktir, 5-28 °C su sıcaklığında yaşarlar.

Alabalıklar, tatlı su balıkları olup, salmonidae familyasına ait türleri içerir. Erkekler genellikle daha uzun ve ince bir vücut yapısına sahiptirler. Üreme döneminde baş ve çene yapıları daha belirgin hâle gelir. Dişiler ise geniş ve yuvarlak bir karın yapısına sahip olurlar, özellikle üreme döneminde yumurtalarla dolu olduklarında karın bölgeleri daha şişkin görünür. Yetiştiriciliği en çok yapılan gökkuşağı alabalığı, yumurtlaması kolay, hızlı büyüyen, çok çeşitli ortamlara ve kullanıma toleranslı ve büyük yavruları yapay bir diyetle kolayca kesilebilen dayanıklı bir balıktır.

Sazan balığı üreme davranışlarıyla dikkat çeken bir türdür. Dişileri Takip Etme: Üreme döneminde erkek sazanlar, genellikle dişilerin etrafında dolaşır ve onları takip eder. Bu, erkeklerin dişilerin dikkatini çekmeye ve onları eşleşmeye teşvik etmeye çalıştığını gösterir.
Vücut Titretme: Erkek sazanlar, dişilerin yanında vücutlarını titretme eğilimindedirler. Bu titreme hareketi, erkeğin cinsel olgunluğa ve üreme isteğine işaret eder ve dişilerin dikkatini çekmeye çalışır.
Renk Değişiklikleri: Üreme döneminde erkek sazanların vücut renkleri, daha parlak ve canlı hâle gelir. Bu renk değişiklikleri, erkeklerin üreme hazırlığı içinde olduklarını ve dişilere kendilerini göstermeye çalıştıklarını gösterir.
Sesler ve Dokunuşlar: Bazı durumlarda, erkek sazanlar dişileri çekmek için sesler çıkarabilir veya onlara dokunabilirler.
Yumurtlama: Dişiler, üreme alanında kuyruklarını yuvarlarlar ve yumurtaları serbest bırakırlar. Erkekler, bu sırada yumurtaları döllerler.

Son yıllarda nehirler üzerinde yapılan barajlar ve benzeri yapılar, mersin balıklarının üreme göçlerini engellemiştir. Ayrıca nehirlerdeki kirlilik ve habitat tahribatları da bu türlerin üreme alanlarını olumsuz yönde etkilemiştir. Özellikle mersin balığının etinin kalitesi ve ekonomik değeri yüksek olan havyarın elde edilmesi, bu türler üzerinde aşırı avlanma baskısına yol açmıştır.

Mersin morinası, mersin balıkları içinde en büyük türlerden biridir ve sağlam, sert ve kalın bir gövdeye sahiptir. Ekonomik değeri yüksektir, özellikle Beluga adı verilen en kaliteli ve pahalı havyar bu türden elde edilir.

Tilapya balıkları, Cichlidae familyasına aittir. Tilapya balıkları, sağlam ve dayanıklı yapıları ile bilinirler. Tilapya balıkları, ağızda kuluçka yapan (mouthbrooding) türlerdir. Dişi balıklar yumurtaları ağızlarında taşır ve yavrular yumurtadan çıktıktan sonra bir süre daha ağızda barınırlar. Tilapya omnivor (herbivor ve etçil) beslenme alışkanlıklarına sahiptir. Doğada algler, planktonlar, küçük böcekler ve detritus ile beslenirler. 10°C’nin altındaki sıcaklıklarda ise hayatta kalmaları zorlaşır.

Partenogenez: Partenogenez, erkek spermiyle döllenmemiş bir dişi gametin gelişip yeni bir birey oluşturmasıdır. Partenogenezde döllenme yoktur, dolayısıyla bir eşeysiz üreme türüdür.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Vivipar: Vivipar balıklar, yavrularını doğrudan doğuran balıklardır. Bu tür balıklarda embriyolar, dişi balığın vücudunda gelişirken annenin vücudundan besin alır. Bu, yavruların daha gelişmiş ve hayatta kalma şansının daha yüksek olduğu bir üreme stratejisidir. Vivipar üreme stratejisi, genellikle yavruların daha güvenli bir ortamda büyümesini sağlar ve dış tehlikelerden korunmasını temin eder. Vivipar balıklar, yavrularının gelişimi sırasında onlara doğrudan besin sağladığı için, yavrular daha güçlü ve dış dünyaya daha iyi hazırlanmış şekilde doğar.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Balık yetiştiriciliğinde çevresel faktörler
Beslenme
Hormonlar
Fizyolojik faktörler
Ekolojik faktörler
Sıcaklık
Fotoperiyod
Termoperiyot
Ay döngüleri
Yükselti ve bölge
Su derinliği
Üreme substrat türü
Tuzluluk
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Çipuranın gümüşi gri yaprak benzeri gövdesi bir mızrağın parlayan metalik ucunun şeklini anımsatır. Bu nedenle cinsin adı “sparus”tur. Yıllar geçtikçe artan üretim hacmi ve yetiştiricilik teknolojileri ile Akdeniz akuakültüründe öne çıkan bir tür olan çipura (Sparus aurata) önemli bir araştırma ve yetiştiricilik odağı hâline gelmiştir.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Diadrom: Tuzlu sular ile tatlı sular arasında beslenme veya üreme amacıyla göç eden balıklara diadrom balıklar denir. Üç alt grubu bulunur.
Öritermal: Geniş sıcaklık aralığına tolerans gösterebilen diğer anlamda dayanabilen canlılara denir.
Örihalin: Euryhaline organizmalar geniş bir tuzluluk aralığına uyum sağlayabilmektedir.
Sonbaharın sonlarına doğru, üreme yaşına erişmiş balıkların (yetişkin) ürediği açık denizlere geri dönerler (Katadrom). Çipura balıkları sıralı hermafrodittir (protandrous): balıklar bireyler erkek olarak doğar ve daha sonra dişiye dönüşürler.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Levrek: Doğu Atlantik: Norveç’ten Fas’a, Kanarya Adaları ve Senegal’e kadar uzanır. Akdeniz ve Karadeniz’de de bulunur. Beyaz, Barents, Baltık ve Hazar Denizlerinde dağılım göstermez.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Türkiye’de de önemli bir akuakültür türüdür. Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss), yetiştiriciliği en yaygın yapılan türdür. Dünya genelinde kültürü yapılan başlıca alabalık türleri gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss), kahverengi alabalık (Salmo trutta) ve Amerika alabalığı (Salvelinus fontinalis)dır.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Parr Evresi: Yavrular, birkaç ay boyunca tatlı suda büyütülür ve bu süreçte ‘parr’ olarak adlandırılırlar. Bu evrede yavruların düzgün gelişimi ve sağlıklı beslenmesi önemlidir.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Sazanlar için optimal büyüme sıcaklık aralığı 18-25°C iken, sazanlar 30°C’ye kadar olan sıcaklıklara uyum sağlayabilirler.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Biz (Şip)balığı: Acipenser nudiventris’in en belirgin teşhis özelliği, sürekli ve ortada kesintiye uğramayan alt dudağıdır. Bu tür, 2 metre boya kadar ulaşabilir ve anaçların ağırlığı 17.7 ila 21.9 kilogram arasında değişir. Gametosomatik İndeksi ortalama %18.4 civarındadır. Bu tür, deniz kıyılarında, silt kaplı zeminleri tercih ederek yaşar ve hayatının büyük bölümünü burada geçirir.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Yetiştiriciliği yapılacak türlerin belirli özellikleri barındırması önemlidir. Yetiştiricilikte yüksek verim, üretim maliyetinin düşüklüğü, yetiştirme kolaylığı ve pazarının olması bir türün seçiminde önemli etkenlerdendir. Genel anlamda yetiştiricilik yapılırken yüksek verimli balık türleri tercih edilir. Bu türler, hızlı büyüme, yüksek hayatta kalma, hastalığa karşı dirençli olmaları, daha az yem tüketmeleri, tüketilen yem miktarına göre kazandığı ağırlık miktarının yüksekliği, yüksek yoğunluklu ortamlarda yaşayabilmeleri, daha sık hasat edilebilmeleri, kısa üretim döngüsüne sahip olma yetiştiricilikte diğer tercih sebepleridir. Verimi yüksek türler yerel iklim ortama uyum yetenekleri yüksek olması, besin kaynaklarının varlığı ve temininin mümkün olması, yem maliyetinin düşük olması, tesis kurulum maliyetlerinin düşüklüğü ve tesis bakım maliyetlerinin düşük olmasını içerir. Dünya ve ülkemizde et verimi yetiştirme kolaylığı, et kalitesi yetiştirme kolaylığı ve buna benzer sebeplerden dolayı iç su ve deniz balıkları üretimi yapılmaktadır.

Çipuranın (Sparus Aurata) Genel Özellikleri
Yıllar geçtikçe artan üretim hacmi ve yetiştiricilik teknolojileri ile Akdeniz akuakültüründe öne çıkan bir tür olan çipura (Sparus aurata) önemli bir araştırma ve yetiştiricilik odağı hâline gelmiştir. Türkiye’de alyanak ve çipura adıyla ve İngilizce adıyla gilthead seabream balığı olarak da bilinen yaldızlı sparus aurata, tüm sparidae familyasına adını veren sparus cinsinin eşsiz bir türüdür. Işın yüzgeçli balıkların üst sınıfı olan actinopterygii’ye, osteichthyes sınıfına ve perciformes takımına aittir.
Çipuranın (Sparus Aurata) Genel Özellikleri Yıllar geçtikçe artan üretim hacmi ve yetiştiricilik teknolojileri ile Akdeniz akuakültüründe öne çıkan bir tür olan çipura (Sparus aurata) önemli bir araştırma ve yetiştiricilik odağı hâline gelmiştir. Türkiye’de alyanak ve çipura adıyla ve İngilizce adıyla gilthead seabream balığı olarak da bilinen yaldızlı sparus aurata, tüm sparidae familyasına adını veren sparus cinsinin eşsiz bir türüdür. Işın yüzgeçli balıkların üst sınıfı olan actinopterygii’ye, osteichthyes sınıfına ve perciformes takımına aittir.

Hermafrodizm: Hermafroditlik belirgin bir şekilde erkek ve dişi eşeysel karakterlerin birlikte taşınmasıdır.
Partenogenez: Partenogenez, erkek spermiyle döllenmemiş bir dişi gametin gelişip yeni bir birey oluşturmasıdır. Partenogenezde döllenme yoktur, dolayısıyla bir eşeysiz üreme türüdür.
Ovipar: Ovipar balıklar, yumurtlayarak üreyen balıklardır.
Vivipar: Vivipar balıklar, yavrularını doğrudan doğuran balıklardır.
Oviovovivipar: İç döllenme gerçekleşir ve döllenmiş yumurtalar gelişimlerinin çoğunu (yaklaşık %95) anne karnında geçirirler.
Hermafrodizm: Hermafroditlik belirgin bir şekilde erkek ve dişi eşeysel karakterlerin birlikte taşınmasıdır. Partenogenez: Partenogenez, erkek spermiyle döllenmemiş bir dişi gametin gelişip yeni bir birey oluşturmasıdır. Partenogenezde döllenme yoktur, dolayısıyla bir eşeysiz üreme türüdür. Ovipar: Ovipar balıklar, yumurtlayarak üreyen balıklardır. Vivipar: Vivipar balıklar, yavrularını doğrudan doğuran balıklardır. Oviovovivipar: İç döllenme gerçekleşir ve döllenmiş yumurtalar gelişimlerinin çoğunu (yaklaşık %95) anne karnında geçirirler.

Ovipar: Ovipar balıklar, yumurtlayarak üreyen balıklardır. Dişi balıklar, dış ortamda döllenip gelişecek olan yumurtaları suya bırakır. Yavru balıklar, yumurta içinde kendi besin kaynaklarını kullanarak büyür ve gelişimlerini tamamladıktan sonra yumurtadan çıkarlar.
Ovovivipar: Ovovivipar balıklar, yumurtaların dişi balığın vücudunda döllenip geliştiği ve yavruların canlı olarak doğduğu balık türleridir. Bu balıklarda yumurtalar dişi balığın içinde büyür fakat embriyolar besinlerini yumurta sarısından alır; annenin vücuduyla doğrudan bir besin alışverişi gerçekleşmez. Bu durum, yumurtlayarak üreyen (ovipar) ve canlı doğuran (vivipar) üreme stratejilerinin bir birleşimi olarak kabul edilebilir.
Vivipar: Vivipar balıklar, yavrularını doğrudan doğuran balıklardır. Bu tür balıklarda embriyolar, dişi balığın vücudunda gelişirken annenin vücudundan besin alır. Bu, yavruların daha gelişmiş ve hayatta kal
Ovipar: Ovipar balıklar, yumurtlayarak üreyen balıklardır. Dişi balıklar, dış ortamda döllenip gelişecek olan yumurtaları suya bırakır. Yavru balıklar, yumurta içinde kendi besin kaynaklarını kullanarak büyür ve gelişimlerini tamamladıktan sonra yumurtadan çıkarlar. Ovovivipar: Ovovivipar balıklar, yumurtaların dişi balığın vücudunda döllenip geliştiği ve yavruların canlı olarak doğduğu balık türleridir. Bu balıklarda yumurtalar dişi balığın içinde büyür fakat embriyolar besinlerini yumurta sarısından alır; annenin vücuduyla doğrudan bir besin alışverişi gerçekleşmez. Bu durum, yumurtlayarak üreyen (ovipar) ve canlı doğuran (vivipar) üreme stratejilerinin bir birleşimi olarak kabul edilebilir. Vivipar: Vivipar balıklar, yavrularını doğrudan doğuran balıklardır. Bu tür balıklarda embriyolar, dişi balığın vücudunda gelişirken annenin vücudundan besin alır. Bu, yavruların daha gelişmiş ve hayatta kalma şansının daha yüksek olduğu bir üreme stratejisidir. Oviovovivipar: İç döllenme gerçekleşir ve döllenmiş yumurtalar gelişimlerinin çoğunu (yaklaşık %95) anne karnında geçirirler. Yumurtalar vitellüsten beslenir ve gelişimini tamamlayan yumurtalar açılmadan dış ortama bırakılırlar.

Levrek, Avrupa’da ticari olarak yetiştirilen ilk balıklardan biridir. Tarihsel olarak, 1960’ların sonlarında seri üretim teknikleri geliştirilmeden önce kıyı lagünlerinde ve gelgit rezervuarlarında yetiştirilmiştir. Fabre-Domerque 1905 yılında levreklerin yapay yolla üretilebileceğini ifade etmiştir. Barnabé 1971 yılında yaptığı çalışmada levreklerin hormon müdahalesi ile kontrol altına alınabileceğini rapor etmiştir. Barnabé 1972 yılında levrekleri jüvenil hâle kadar getirmeyi başarmış ve bugün Avrupa ülkelerinde büyük bir endüstri kolu hâline gelmesine öncülük etmiştir. Türkiye’de larva yetiştiricilik çalışmaları 1984 yılında özel sektör ve Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesinde başlamıştır. Türkiye’de 1980’li yılların sonunda akuakültür tesisleri üretimlerini binli rakamlarla ifade ederken günümüzde yıllık larva üretimlerini milyonlara dayanan rakamlara ulaşmıştır. Levrek larva üretiminde sağlanan bu gelişim, yeni türlerin akuakültürüne de öncülük etmiştir. Akdeniz’de yaygın olarak yetiştirilen en önemli ticari balıktır.

Gonokorizm: Biyolojide ayrı eşeylilik olarak bilinir. Herhangi bir canlı bireyinde iki farklı cinsiyetten yalnızca birine sahip olma anlamında kullanılır.

İç döllenme gerçekleşir ve döllenmiş yumurtalar gelişimlerinin çoğunu (yaklaşık %95) anne karnında geçirirler. Yumurtalar vitellüsten beslenir ve gelişimini tamamlayan yumurtalar açılmadan dış ortama bırakılırlar. Yetiştiricilikte hem yumurta temini kolaylığı hem de elde edilecek yavru miktarı göz önüne alındığında yumurtlayan balıkların (ovipar) kullanılması yaygındır. Doğal ortamlarda dişi balıklar yumurtalarını ortama bıraktıktan sonra yumurtalar erkek balıklar tarafından yine aynı ortama bulut şeklinde bıraktıkları spermlerle döllenir.

Orkinos yetiştiriciliğinde karşılaşılan başlıca zorluklar arasında, yüksek yatırım maliyetleri, hastalık yönetimi, çevresel sürdürülebilirlik ve uluslararası rekabet yer almaktadır. Yetiştiricilik süreçlerinin optimizasyonu ve yenilikçi teknolojilerin kullanımı, bu zorlukların aşılmasında önemli rol oynamaktadır. Çöp balıklarına bağımlılık levrek kültür döneminde karşılaşılan zorluklardandır.

Yetiştiriciliği en çok yapılan gökkuşağı alabalığı, yumurtlaması kolay, hızlı büyüyen, çok çeşitli ortamlara ve kullanıma toleranslı ve büyük yavruları yapay bir diyetle kolayca kesilebilen dayanıklı bir balıktır. Anadrom yaşam geçmişinden (okyanusta yaşayan ancak çakıl tabanlı, hızlı akan, iyi oksijenli nehir ve derelerde yumurtlayan olarak bilinen tür) kalıcı olarak göllerde yaşamaya kadar birçok farklı habitatı işgal edebilir. Anadrom tür hızlı büyümesiyle bilinir, 3 yıl içinde 7-10 kg’a ulaşırken tatlı su türü aynı süre içinde sadece 4,5 kg’a ulaşabilir.

Mersin balıkları, su ürünleri sektöründe son derece yüksek ekonomik değere sahip ürünler arasında yer almaktadır. 1800’lerde mersin balıkları genellikle avcılar tarafından değersiz organizmalar olarak kabul edilirdi ancak günümüzde durum tamamen farklıdır. Özellikle havyar üretimi için değerlendirilen bu balıklar, lüks ve zenginliğin sembolü hâline gelmiştir. Mersin balığının eti de önemli bir ticari değer taşır ve farklı kullanım alanları bulunmaktadır. Bu nedenle, dünya genelinde en değerli ticari balıklardan biri olarak kabul edilmektedir.

Doğru cevap E
I,II,III,IV,V
AKUAPONİK SİSTEMLERİN TEMEL ÖZELLİKLERİ, 105
Akuaponik sistemler, akuakültür ile topraksız
bitki yetiştiriciliğini (Hidroponik sistemler) birleştiren
sürdürülebilir bir tarım yöntemidir. Bu
sistemde, balıkların atıkları bitkilere besin kaynağı
olarak kullanılırken, bitkiler suyu temizleyerek
balıklar için sağlıklı bir ortam oluşturur. Akuaponik
sistemler, su ve alan kullanımında verimliliği
artırırken, kimyasal gübre ihtiyacını ortadan kaldırır.
Bu yöntem, kentsel alanlarda bile gıda üretimini
mümkün kılar ve çevresel etkiyi minimize
eder. Sonuç olarak, akuaponik sistemler, gıda güvenliği
ve sürdürülebilir tarım için umut verici bir
çözüm sunmaktadır.

Hidroponik Sistemler
Hidroponik sistemler toprak kullanılmadan bitki yataklarında besin eriyiği ile bitki yetiştirilen sistemlerdir. Bitkiler gerekli mineral ve besini toprak yerine besin eriyiğinden alır. Burada stabilizasyon bitki yataklarında hidroton, perlit, cocopeatvb. ile sağlanabilmektedir. Hidroponik sistemde katı ortam yoktur. Sürekli döngü hâlinde olan bitki eriyiği köklendirme ortamı olarak görev yapar. Hidroponik sistemler geleneksel tarımın barındırdığı toprak hastalıklarına karşı yoksundur. Böylelikle ürün yetiştirilirken toprak zararlıları ve toprak hastalıkları olmadan üretim yapabilmek mümkündür. Ayrıca pek çok farklı tasarımları mevcuttur. En büyük avantajlarından biri m2 başına düşen ürün miktarının geleneksel tarıma kıyasla oldukça fazla olmasıdır. Birbiri ardına yapılan katlı sistemlerle m2 başına daha fazla ürün yetiştirilebilmektedir.
Hidroponik sistemler toprak kullanılmadan bitki yataklarında besin eriyiği ile bitki yetiştirilen sistemlerdir. Bitkiler gerekli mineral ve besini toprak yerine besin eriyiğinden alır. Burada stabilizasyon bitki yataklarında hidroton, perlit, cocopeatvb. ile sağlanabilmektedir. Hidroponik sistemde katı ortam yoktur. Sürekli döngü hâlinde olan bitki eriyiği köklendirme ortamı olarak görev yapar.
Hidroponik sistemler geleneksel tarımın barındırdığı toprak hastalıklarına karşı yoksundur. Böylelikle ürün yetiştirilirken toprak zararlıları ve toprak hastalıkları olmadan üretim yapabilmek mümkündür. Ayrıca pek çok farklı tasarımları mevcuttur. En büyük avantajlarından biri m2 başına düşen ürün miktarının geleneksel tarıma kıyasla oldukça fazla olmasıdır. Birbiri ardına yapılan katlı sistemlerle m2 başına daha fazla ürün yetiştirilebilmektedir.
Sayfa:105-106

Akuakültür, 107
Ötrofikasyon: Evsel, endüstriyel, zirai atıkların, vb. suya karışması sonucu yüksek organik madde, azot ve fosforlu bileşikler sudaki bitkileri gübreleme etkisi yapar. Bu durum alglerin aşırı artışı ile sonuçlanır.
Doğru cevap A
II,V

Akuaponik sistemler
Akuaponik sistemler sucul canlıların yetiştirildiği akuakültür ve topraksız bitki yetiştiriciliğinin yapıldığı hidroponik ünitelerinden oluşan bir üretim sistemidir (Şekil 5.3). Akuaponik sistemlerin temel çalışma mantığı balık tankındaki suyun bitki köklerince filtre edilerek tekrar balıklara verilmesine dayanır. Ekolojik ve verimli bir sistemdir. Buradaki en önemli husus balıklar tarafından yenmeyen yemler ile balık gübresinin biyolojik dengeleme tankında bakterilerce bitkilerin kullanabileceği forma dönüştürülmesidir.
Akuaponik sistemde her ne kadar üretimin ana unsurları balık ve bitki olsa da çalışma temelinde üç ana unsur vardır. Bunlar balıklar, bakteriler ve bitkilerdir.
Doğru cevap C
I,II,III

Amonyak ve nitrit balıklar için düşük konstrasyonlarda olsa bile toksik etkiye sahiptir. Biyolojik filtrasyon bu toksik etkiyi ortadan kaldırarak balıklar ve bitkiler için elverişli bir büyüme ortamı sağlar.
Mekanik ve Biyolojik Filtrasyon, 109
Doğru cevap A
I,III

Su Kalitesi, 113
Doğru cevap D
5-8 mg/L- pH 6-7- 18-30^oC

Balık Beslenmesi ve Balık Yemlerinin Bileşenleri
Doğru cevap A
Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus Mykiss)
Gökkuşağı alabalığı doğada karnivor olarak beslenen bir balık türüdür (Şekil 5.11). Sofralık balık olarak tüketilen eti lezzetli ve ekonomik değeri yüksek olan balık türlerinden biridir. Dünyada kültürü yoğun olarak yapılmaktadır. Sıcaklık toleransı 10-18 °C olsa da en iyi büyüme sıcaklığı 15 °C’dir. 21 °C’nin üzerindeki sıcaklıklarda büyüme hızı önemli ölçüde olumsuz etkilenir. Gökkuşağı alabalığı yüksek protein içerikli besinlere ihtiyaç duyar. Bu durum balık havuzundaki azot atığının artışına sebep olur. Bu nedenle akuaponik sistemlerde eğer bu balık türünün yetiştiriciliği yapılacaksa iyi bir biyolojik filtreye sahip olunmalıdır. Gökkuşağı alabalığı tuzlu sulara karşı dirençlidir. Ancak çözünmüş oksijen ve amonyağa karşı toleransı oldukça düşüktür. Su kalitesi sürekli olarak kontrol edilmelidir.

, Balık Beslenmesi ve Balık Yemlerinin Bileşenleri
Kara Yayın (Clarias Gariepinus)
Ülkemizde kara yayın olarak bilinen Clarias gariepinus çevresel koşullara olan toleransı oldukça yüksektir (Şekil 5.10). Çözünmüş oksijen, pH ve sıcaklık değişimlerini tolere edebilen güçlü bir balık türüdür. Birçok hastalık ve parazitlere karşı dirençlidir. Yüksek miktarda stoklanabilir (600 kg/m3). Stoklamanın bu kadar yoğun olması akuaponik sistemde iyi bir mekanik filtrasyon gerektirmektedir. Yayın balıkları solunumu havadan yaptıkları için sudaki ani oksijen değişimlerinden etkilenmezler. Toprak havuzlarda bile yetiştirilebildikleri için yeni başlayan üreticiler için tercih edilebilir bir türdür. Yüksek stoklanabilirlik, oksijene ihtiyaç duymaması, kolay beslenebilirlik, yüksek amonyak toleransı nedeniyle yayın balıkları akuaponik sistem için en uy
Doğru cevap B Kara yayın Clarias Gariepinus)

Akuaponik Sistemde İstenmeyen Bakteriler, 119
Akuaponik sistemde sülfat indirgeyen bakteriler istenmeyen bakterilerdir. Anaerobik olarak adlandırılan oksijen koşullarda bulunurlar. Kükürt kullanarak redoks reaksiyonu yoluyla enerji alırlar. Hidrojen sülfür (H2S) üretirler. Anaerobik bakteriler tarafından üretilen hidrojen sülfür balıklar için sonra derece toksiktir.
Anaerobik koşullarda yaşayan bir diğer bakteri grubu da denitrifikasyon bakterileridir. Denitrifikasyon bakterileri akuaponik sistemdeki bitkilerin kullandığı nitratı bitkilerin kullanamayacağı atmosferik nitrojene dönüştürür. Bu sebeple denitrifikasyon bakterileri akuaponik sistemde istenmeyen ikinci bakteri grubudur.
Akuaponik sistemde balık ve bitki sağlığını etkileyen patojenik bakteriler istenmeyen üçüncü bakteri grubudur. Patojenik bakterilerin gelişimi akuaponik sistemde balık ve bitki kayıplarına neden olur. Ayrıca insanlarda hastalıklara sebep olur.
Doğru cevap C, H2S bakterileri

Akuaponik Sistemde İstenmeyen Bakteriler, 119
Akuaponik sistemde sülfat indirgeyen bakteriler istenmeyen bakterilerdir. Anaerobik olarak adlandırılan oksijen koşullarda bulunurlar. Kükürt kullanarak redoks reaksiyonu yoluyla enerji alırlar. Hidrojen sülfür (H2S) üretirler. Anaerobik bakteriler tarafından üretilen hidrojen sülfür balıklar için sonra derece toksiktir.
Anaerobik koşullarda yaşayan bir diğer bakteri grubu da denitrifikasyon bakterileridir. Denitrifikasyon bakterileri akuaponik sistemdeki bitkilerin kullandığı nitratı bitkilerin kullanamayacağı atmosferik nitrojene dönüştürür. Bu sebeple denitrifikasyon bakterileri akuaponik sistemde istenmeyen ikinci bakteri grubudur.
Akuaponik sistemde balık ve bitki sağlığını etkileyen patojenik bakteriler istenmeyen üçüncü bakteri grubudur. Patojenik bakterilerin gelişimi akuaponik sistemde balık ve bitki kayıplarına neden olur. Ayrıca insanlarda hastalıklara sebep olur.
Doğru cevap B,
I,II,IV
Akuaponik sistemde sülfat indirgeyen bakteriler istenmeyen bakterilerdir. Anaerobik olarak
adlandırılan oksijen koşullarda bulunurlar. Kükürt
kullanarak redoks reaksiyonu yoluyla enerji alırlar.
Hidrojen sülfür (H2S) üretirler. Anaerobik bakteriler tarafından üretilen hidrojen sülfür balıklar için
sonra derece toksiktir.
Anaerobik koşullarda yaşayan bir diğer bakteri
grubu da denitrifikasyon bakterileridir. Denitrifikasyon bakterileri akuaponik sistemdeki bitkilerin
kullandığı nitratı bitkilerin kullanamayacağı atmosferik nitrojene dönüştürür. Bu sebeple denitrifikasyon bakterileri akuaponik sistemde istenmeyen ikinci bakteri grubudur.
Akuaponik sistemde balık ve bitki sağlığını etkileyen patojenik bakteriler istenmeyen üçüncü
bakteri grubudur. Patojenik bakterilerin gelişimi
akuaponik sistemde balık ve bitki kayıplarına neden olur. Ayrıca insanlarda hastalıklara sebep olur.

Yanıt C seçeneği olmalıdır.
Günümüzde iklim değişikliği ve kentleşmeye bağlı gıda arzında endişeler artmaktadır. Özellikle son yıllarda üretim kaynaklı CO2 emisyonları hızla artmış küresel kirliliğe de önemli katkı sağlamıştır. Hidroponik sistemler bu sorunlara çözümler sunabilmektedir. Ancak geleneksel tarıma göre daha karmaşık ve farklı girdilere ihtiyaç duyar. Suyun sirkülasyonu ve havalanması için elektriğe ihtiyaç duyar. Buna rağmen geleneksel tarımda olduğu gibi yakıt, sulama, iş gücü, vb. girdilere ihtiyaç duyulmaz. En büyük avantajlardan biri yabani ot mücadelesinin gerekmemesidir.

Akuaponik sistemde yer seçiminde dikkat edilmesi gerekenler;
• Zemin düz olmalıdır.
• Yağmur, kar ve rüzgâr gibi çevre koşullarına dikkat edilmelidir.
• Tesis güneş ışığını gün boyunca optimum miktarda alabilmelidir.
• Kamu hizmetlerinin erişebileceği yerlerde olmalıdır.
• Küçük ve hobi amaçlı kurulacak akuaponik sistemler için çatı katları güneş ışığı ve zeminden dolayı oldukça elverişlidir.
• Bölge iklimine uygun balık ve bitki yetiştiriciliği enerji maliyetleri açısından avantaj sağlar.
• Balık ve bitkilerin yetiştiricilikte benzer iklim koşullarına olmasına dikkat edilmesi gerekir.
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Akuaponik sistemde önemli biyolojik unsurlar şunlardır:
Balıklar protein içerikli yemlerle beslenerek amonyak esaslı metabolik atık üretir.
Balık tankındaki amonyak içerikli su mekanik filtreden geçerek büyük partiküller arıtılır.
Biyolojik dengeleme tankına gelen amonyak içerikli su nitrifikasyon bakterilerince nitrat içerikli suya dönüştürülür.
Bitki yetiştirme yataklarına gelen nitrat içerikli su bitki köklerince emilir ve su nitrattan büyük oranda arındırılmış olur.
Amonyak ve nitrat içeriğinden arındırılmış olan su tekrar balık tankına geri döner.
Akuaponik sistemde önemli biyolojik unsurlar şunlardır:
Balıklar protein içerikli yemlerle beslenerek amonyak esaslı metabolik atık üretir.
Balık tankındaki amonyak içerikli su mekanik filtreden geçerek büyük partiküller arıtılır. Biyolojik dengeleme tankına gelen amonyak içerikli su nitrifikasyon bakterilerince nitrat içerikli suya dönüştürülür.
Bitki yetiştirme yataklarına gelen nitrat içerikli su bitki kök
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

pH 6-7
Su sıcaklığı 18-30
Çözünmüş oksijen 5-8 mg/litre
Amonyak 0 mg/litre
Nitrit 0 mg/litre
Nitrat 5-150 mg/litre
Karbonat sertliği 60-mg/litre
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Nil Tilapia’sı (Oreochromis Niloticus) Bu tür, etinin lezzeti ve ticari olarak üretimi yapılan bir tür olduğu için tercih edilen tatlı su balıklarındandır.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Sazan (Cyprinus Carpio) Asya kökenli bir balıktır. Asya, Avrupa, Amerika, Avustralya ve Kanada’da büyük ölçüde dağılım gösterir. En fazla ticari kültürü yapılan türlerden biridir. Çevresel koşullara oldukça dayanıklı bir türdür. Düşük oksijen ve düşük kalitedeki sularda yaşayabilirler. Sıcaklık toleransı 4-34 °C arasındadır. Toleransının bu kadar yüksek olması sazanı akuaponik sistem için ideal bir tür kılmaktadır. 25-30 °C su sıcaklığı aralığında en iyi büyüme oranını gösterir.
Yanır D seçeneği olmalıdır.

Kara Yayın (Clarias Gariepinus) Ülkemizde kara yayın olarak bilinen Clarias gariepinus çevresel koşullara olan toleransı oldukça yüksektir. Çözünmüş oksijen, pH ve sıcaklık değişimlerini tolere edebilen güçlü bir balık türüdür. Birçok hastalık ve parazitlere karşı dirençlidir. Yüksek miktarda stoklanabilir (600 kg/m3). Stoklamanın bu kadar yoğun olması akuaponik sistemde iyi bir mekanik filtrasyon gerektirmektedir. Yayın balıkları solunumu havadan yaptıkları için sudaki ani oksijen değişimlerinden etkilenmezler. Toprak havuzlarda bile yetiştirilebildikleri için yeni başlayan üreticiler için tercih edilebilir bir türdür. Yüksek stoklanabilirlik, oksijene ihtiyaç duymaması, kolay beslenebilirlik, yüksek amonyak toleransı nedeniyle yayın balıkları akuaponik sistem için en uygun türlerden biridir
Yanıt B seçeneği olmalıdır

Yanıt C seçeneği olmalıdır.
Nitrifikasyon bakterileri ototrofiktir. Yani inorganik maddeleri kullanarak kendi yiyeceklerini oluşturan organizmalardır. Bunu yaparken akuaponik sistemde ki amonyak ve karbondioksiti (CO2) kullanırlar. Bu süreçte “Biyofilm” denilen büyüyen koloniler oluştururlar. Biyofilmler, tüm karanlık ve iyi havalandırılmış su altı yüzeylerini kaplayan sümüksü filmlerdir.

Akuaponik sistemlerde nitrat eksikliği asla olmaması gereken bir durumdur. Bu sistemler, ana mineral olarak büyük miktarlarda nitrat üretirler. Azot eksikliği, yaprakların tamamında kloroz (sararma) olarak kendini gösterir.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Akuaponik Üretiminin Başlıca Faydaları
• Uzun vadede sürdürülebilir ve yoğun üretim imkânı sağlar. • Tek bir azot kaynağından iki farklı tarımsal ürün (balık ve sebze) elde edilir. • Su kullanımında büyük oranda tasarruf sağlar. • Toprağa ihtiyaç duymaz. • Gübre veya kimyasal tarım ilaçlarına gerek yoktur. • Yüksek verim ve kaliteli ürün elde edilmesine olanak tanır. • Organik üretim yöntemleriyle uyumludur. • Yüksek biyogüvenlik sunar ve dışarıdan patojen bulaşma riskini azaltır. • Üretim süreci üzerindeki kontrol daha fazla olup, kayıplar daha azdır.• Çöl, verimsiz araziler, kurak bölgeler veya tuzlu adalar gibi yerlerde üretim yapılabilmesine olanak sağlar. • Atık üretimi minimum düzeydedir. • Ailelerin gıda ihtiyaçlarını karşılayabilir veya ekonomik olarak üretim yapılabilir. • İnşaat malzemeleri ve gerekli bilgi yaygın olarak bulunur. • Yıl boyunca sürekli üretim yapılabilir ve ürünler piyasa değerinin üzerinde satılabilir. • Organik ürünlere olan talep son yıllarda artmıştır ve taze gıdalara olan
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Akuaponik sistemler, akuakültür ile topraksız bitki yetiştiriciliğini (Hidroponik sistemler) birleştiren sürdürülebilir bir tarım yöntemidir. Bu sistemde, balıkların atıkları bitkilere besin kaynağı olarak kullanılırken, bitkiler suyu temizleyerek balıklar için sağlıklı bir ortam oluşturur. Akuaponik sistemler, su ve alan kullanımında verimliliği artırırken, kimyasal gübre ihtiyacını ortadan kaldırır. Bu yöntem, kentsel alanlarda bile gıda üretimini mümkün kılar ve çevresel etkiyi minimize eder. Sonuç olarak, akuaponik sistemler, gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım için umut verici bir çözüm sunmaktadır. Akuaponik sistemdeki amaç; balıkların, bakterilerin ve bitkilerin tolere edebileceği ortamı sağlamak ve her birinin gereksinimleri arasında denge kurmaktır. Ticari akuaponik sistemlerin gelirinin büyük bir kısmı bitkiler daha küçük bir kısmı da balıklardır. Bu yüzden koşullu gereksinimler arasında ki denge bitkiler lehinedir. Yönetilmesi gereken temel nitelikler pH, su sıcaklığı, çözünmüş oksijen, nitritler ve nitratlar ve mineral içeriğidir. Akuaponik sistem, balık yetiştiriciliği ile bitki yetiştiriciliğini birleştirerek su ve kaynak kullanımını optimize eden sürdürülebilir bir tarım yöntemidir. Bu sistemin temel amacı, balıkların atıklarını bitkiler için besin olarak kullanarak kapalı bir döngü oluşturmak ve böylece doğal kaynakların etkin kullanımını nsağlamaktır. Balıkların ürettiği amonyak, nitrifikasyon bakterileri tarafından nitrat ve nitrite dönüştürülerek bitkiler için gübre görevi görür. Bu sayede, su israfı en aza indirgenir ve kimyasal gübre ihtiyacı ortadan kalkar. Ayrıca, akuaponik sistemler, hem balık hem de bitki üretimini yoğunlaştırarak daha küçük alanlarda yüksek verimlilik sağlar. Sonuç olarak, çevre dostu ve ekonomik açıdan sürdürülebilir bir tarım modeli sunar.

Hidroponik sistemler toprak kullanılmadan bitki yataklarında besin eriyiği ile bitki yetiştirilen sistemlerdir. Bitkiler gerekli mineral ve besini toprak yerine besin eriyiğinden alır. Burada stabilizasyon bitki yataklarında hidroton, perlit, cocopeatvb. ile sağlanabilmektedir. Hidroponik sistemde katı ortam yoktur. Sürekli döngü hâlinde olan bitki eriyiği köklendirme ortamı olarak görev yapar. Hidroponik sistemler geleneksel tarımın barındırdığı
toprak hastalıklarına karşı yoksundur. Böylelikle ürün yetiştirilirken toprak zararlıları ve toprak hastalıkları olmadan üretim yapabilmek mümkündür. Ayrıca pek çok farklı tasarımları mevcuttur. En büyük avantajlarından biri m² başına düşen ürün miktarının geleneksel tarıma kıyasla oldukça fazla olmasıdır. Birbiri ardına yapılan katlı sistemlerle m² başına daha fazla ürün yetiştirilebilmektedir. Günümüzde iklim değişikliği ve kentleşmeye bağlı gıda arzında endişeler artmak
Hidroponik sistemler toprak kullanılmadan bitki yataklarında besin eriyiği ile bitki yetiştirilen sistemlerdir. Bitkiler gerekli mineral ve besini toprak yerine besin eriyiğinden alır. Burada stabilizasyon bitki yataklarında hidroton, perlit, cocopeatvb. ile sağlanabilmektedir. Hidroponik sistemde katı ortam yoktur. Sürekli döngü hâlinde olan bitki eriyiği köklendirme ortamı olarak görev yapar. Hidroponik sistemler geleneksel tarımın barındırdığı toprak hastalıklarına karşı yoksundur. Böylelikle ürün yetiştirilirken toprak zararlıları ve toprak hastalıkları olmadan üretim yapabilmek mümkündür. Ayrıca pek çok farklı tasarımları mevcuttur. En büyük avantajlarından biri m² başına düşen ürün miktarının geleneksel tarıma kıyasla oldukça fazla olmasıdır. Birbiri ardına yapılan katlı sistemlerle m² başına daha fazla ürün yetiştirilebilmektedir. Günümüzde iklim değişikliği ve kentleşmeye bağlı gıda arzında endişeler artmaktadır. Özellikle son yıllarda üretim kaynaklı CO₂ emisyonları hızla artmış küresel kirliliğe de önemli katkı sağlamıştır. Hidroponik sistemler bu sorunlara çözümler sunabilmektedir. Ancak geleneksel tarıma göre daha karmaşık ve farklı girdilere ihtiyaç duyar. Suyun sirkülasyonu ve havalanması için elektriğe ihtiyaç duyar. Buna rağmen geleneksel tarımda olduğu gibi yakıt, sulama, iş gücü, vb. girdilere ihtiyaç duyulmaz. En büyük avantajlardan biri yabani ot mücadelesinin gerekmemesidir.

Mekanik filtrasyon akuaponik sistemde balık tankı kaynaklı atığın filtrasyonunda kullanılmaktadır. Balık tankında balıklar tarafından tüketilmeyen yemlerin mekanik filtrasyonla sistemden uzaklaştırılması sistemin sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlamaktadır. Balık tankındaki yenmeyen yem kaynaklı atığın uzaklaştırılmaması durumunda sistem içerisinde anaerobik organizmaların üremesine neden olabilir. Bunun sonucunda sistemde anaerobik organizmalar tarafından zararlı gazların oluşmasına sebebiyet verebilir. Bu durum sistemin takılması, balık ölümleri ve bitki köklerinin oksijensiz kalması gibi durumlara neden olabilir. Mekanik filtrasyonda günümüzde en çok kullanılan Davul (Drum filter) filtrelerdir.

Nitrifikasyon sürecinde amonyak oksitleyici bakteriler (AOB) ve nitrit oksitleyici bakteriler (NOB) görev alır. Amonyak oksitleyici bakteriler amonyağı (NH₃) nitrite (NO₂^-) dönüştürürken nitrit oksitleyici bakteriler nitriti (NO₂^-) nitrata (NO₃^-) dönüştürür.

Bitki yetiştirme yatakları akuaponik sistemde bitkilerin yetiştirildikleri bölümlerdir (Şekil 5.5). Kuru, nemli ve su bölgesi olmak üzere üç bölgeden oluşur. Kuru bölge bitki yatağının üst kısmını oluşturur. Bu bölgenin kalınlığı 2-5 cm arasında değişmektedir. Buharlaşmayı engelleyerek nem ve su kaybını önler. Işığın suya direkt nüfuzunu engeller ve böylelikle alglerin oluşmasını önler. Ayrıca bitki köklerinde zararlı organizmaların oluşmasını engeller. Nemli bölge yararlı bakterilerin gelişimi için önemlidir. Rutubet fazla olduğu gibi yüksek gaz değişim alanı da yine bu bölgededir. Bitki yatağının ortak kısmında yer alan nemli bölgenin kalınlığı 10-20 cm arasında değişmektedir. Su bölgesi bitki yatağının alt kısmında yer alır. Mineralizasyonun gerçekleştiği bölgedir. Bitki kökleri bu bölgeden beslenir. Kalınlığı 3-5 cm arasında değişmektedir.

Akuaponik sistemlerde farklı pek çok bitki yetiştirme tekniği vardır. Bunlardan en yaygın kullanılanları ince besin film tekniği (Nutrient Film), derin su kültürü (Deep Water), dolgulu ortam (Media Filled-Drip System) ve sisleme (Aeroponic) tekniğidir. İnce besin film tekniğinde su, mekanik ve biyolojik
filtrasyondan geçtikten sonra ince borularla bitki yataklarına çok düşük debide ve çok düşük miktarda sadece yetiştirme yatağında ince bir tabaka oluşturacak şekilde verilir. Bitki kökleri bu ince film tabakadan beslenir. Derin su kültüründe bitki kökleri yüksekliği 20-30 cm olan havuzlardan beslenir. Bu teknikte bitki yetiştirme havuzları içerisine anaerobik organizma üremesine karşın oksijen verilir. Dolgulu ortam tekniğinde bitki yetiştirme yataklarında hidroton, perlit, vermikülit vb. kullanılmaktadır. Bitki köklerin gelişiminde yararlı bakterilerin önemi büyüktür. Kullanılan dolgu malzemeleri yararlı bakterilerin gelişimi için elver
Akuaponik sistemlerde farklı pek çok bitki yetiştirme tekniği vardır. Bunlardan en yaygın kullanılanları ince besin film tekniği (Nutrient Film), derin su kültürü (Deep Water), dolgulu ortam (Media Filled-Drip System) ve sisleme (Aeroponic) tekniğidir. İnce besin film tekniğinde su, mekanik ve biyolojik filtrasyondan geçtikten sonra ince borularla bitki yataklarına çok düşük debide ve çok düşük miktarda sadece yetiştirme yatağında ince bir tabaka oluşturacak şekilde verilir. Bitki kökleri bu ince film tabakadan beslenir. Derin su kültüründe bitki kökleri yüksekliği 20-30 cm olan havuzlardan beslenir. Bu teknikte bitki yetiştirme havuzları içerisine anaerobik organizma üremesine karşın oksijen verilir. Dolgulu ortam tekniğinde bitki yetiştirme yataklarında hidroton, perlit, vermikülit vb. kullanılmaktadır. Bitki köklerin gelişiminde yararlı bakterilerin önemi büyüktür. Kullanılan dolgu malzemeleri yararlı bakterilerin gelişimi için elverişli bir ortam sunar. Su sirkülasyon hızı bu sistemde oldukça düşüktür. Sisleme tekniğinde bitki kökleri kapalı bir levha içerisindedir ve güneş ışığı maruziyetinden uzaktadır. Besin bitki köklerine basınçlı nozüller tarafından sisleme olarak verilir.

Bakteri kolonilerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması için;
• Çözünmüş oksijen 4-8 mg/litre olmalıdır. 2 mg/litrenin altına düşerse bakteri popülasyonunda düşüşler görülür.
• Su sıcaklığı 17-34 °C aralığında olmalıdır. 10 °C altında üretkenlik düşmektedir.
• Sistemde nitrifikasyonun sağlanabilmesi için balık miktarının yoğun olması gerekmektedir. Buna bağlı olarak balık tankının büyük ve yüzey alanının geniş olması gerekmektedir.
• Ani pH değişimlerinden kaçınılmalıdır. Ani pH değişimleri balık, bakteri ve bitki sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Sistemde optimum pH aralığı 6-8 olmalıdır.
• Direkt güneş ışığı alg popülasyonunu kısa süre içerisinde artırmaktadır. Bu yüzden sistemde direkt güneş ışığından kaçınılmalıdır.
Genel olarak akuaponik sistemde yetiştirilen balıkların pH tolerans aralığı 6-8.5’tir. Bu seviyelerden daha yüksek pH seviyeleri sudaki amonyak miktarını artırabileceği gibi yüksek toksisiteye neden olabilir. Balıkla
Bakteri kolonilerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması için; • Çözünmüş oksijen 4-8 mg/litre olmalıdır. 2 mg/litrenin altına düşerse bakteri popülasyonunda düşüşler görülür. • Su sıcaklığı 17-34 °C aralığında olmalıdır. 10 °C altında üretkenlik düşmektedir. • Sistemde nitrifikasyonun sağlanabilmesi için balık miktarının yoğun olması gerekmektedir. Buna bağlı olarak balık tankının büyük ve yüzey alanının geniş olması gerekmektedir. • Ani pH değişimlerinden kaçınılmalıdır. Ani pH değişimleri balık, bakteri ve bitki sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Sistemde optimum pH aralığı 6-8 olmalıdır. • Direkt güneş ışığı alg popülasyonunu kısa süre içerisinde artırmaktadır. Bu yüzden sistemde direkt güneş ışığından kaçınılmalıdır. Genel olarak akuaponik sistemde yetiştirilen balıkların pH tolerans aralığı 6-8.5’tir. Bu seviyelerden daha yüksek pH seviyeleri sudaki amonyak miktarını artırabileceği gibi yüksek toksisiteye neden olabilir. Balıklar, bitkiler ve bakterilerin yaşamı ve akuaponik sistemin sürdürülebilirliği için oksijen çok önemli bir unsurdur. Suda bulunan çözünmüş oksijen seviyesini moleküler oksijenin miktarı belirler. Litre başına miligram olarak hesaplanır. Oksijen miktarının ani değişikliği akuaponik sistemde büyük kayıplara neden olabilmektedir. Ani oksijen değişikliği balık ölümlerine sebebiyet verebilir. Bu neden çözünmüş oksijen düzeyinin daima takip edilmesi gereklidir. Akuaponik sistemdeki balık, bitki ve bakteri sağlığı açısından su sıcaklığı hayati öneme sahiptir. Kullanılan suyun optimum sıcaklığı 18-30 ^oC’ dir. Amonyak artışı nitrifikasyon bakterilerinin aktivitesini olumsuz etkiler. Amonyak düzeyinin artışı balık ve bakteriler üzerine toksik etki yapabilir. Amonyağın balık sağlığını etkilediği en düşük seviye 1.0 mg/litre’dir. Nitrit, balıklar için toksiktir. Amonyak ile benzer toksik etkiye sahiptir. Balık sağlığını etkileyen en düşük seviyesi 0.25 mg/litre’dir. Nitrat nitrite göre balıkları daha az etkiler. Nitrat’ın balıklarda tolere edilebilir düzeyi 300 mg/litre bazı balıklarda bu düzey 400 mg/litredir. Nitrat üretimi akuaponik sistemde bitki üretimi için hedeftir. Biyofiltrasyonda nitrifikasyon bakterilerince üretilir. Bitkiler için azotun en ulaşılabilir formudur. Ancak 250 mg/litreden yüksek nitrat düzeyi bitkilerin büyümesini negatif etkiler. Yüksek nitrat düzeyi özellikle kapalı devre yapılmayan akuaponik sistemlerde ani alg popülasyon artışına neden olabilir. Bu durum bitkilerin beslenememesine ve su döngüsüne önemli ölçüde zarar verir. Nitrat’ın optimum seviyesi 5-150 mg/litre aralığında olmalıdır. Su sertliği su kalite parametrelerinden biridir. Su sertliğinin iki tipi vardır. Bunlar genel sertlik ve karbonate sertliğidir. Sudaki pozitif iyon sayısının ölçümüne genel sertlik, sudaki alkalinite yani suyun tamponlama kapasitesi karbonate sertliğidir. Akuaponik sistemde genel sertliğin büyük bir etkisi yoktur ancak pH ile karbonat sertliği doğrudan ilişkilidir. Her iki sertliğin akuaponik sistemler için optimum değerleri yaklaşık 60-140 mg/litre olmalıdır.

Balık yemi balığın ihtiyaç duyduğu hemen hemen her şeyi içermesine rağmen bakteriler ve bitkiler için Ca, K, Fe ve bazen de Mg eksikliği olabilir. İdeal
bitki ve bakteri gelişimi için, mineral içeriğini dengede tutacak şekilde bu elementlerin desteklenmesi gerekir. Ca ve K, pH’ı dengelemek için sisteme hidroksit formunda eklendiğinde bu besin elementlerinin dengelenmesi de sağlanmış olur. Hidroksitler çok alkalidir, bu nedenle onları bu şekilde eklemek, pH’ı yükseltmek ve eksik mineralleri tamamlamak gibi çifte fayda sağlar. Fe ve Mg pH’ı etkilemez ve su kaynağına bağlı olarak çoğu sistemde daha az eksik olma eğilimindedir. Yaklaşık her 2-3 haftada bir az miktarda (yaklaşık 1 ppm) Epsom tuzları (magnezyum sülfat) ve 2 ppm şelatlı demir eklenerek daha az sıklıkla desteklenirler. Yalnızca yüksek kaliteli şelatlı demir takviyesi yapılmalıdır. Asla ham demir veya paslanabilecek herhangi bir demir takviye olarak kullanılmamalıdır. Demir oksit (pas) sistemdeki tüm organizmalar için toksiktir.
Balık yemi balığın ihtiyaç duyduğu hemen hemen her şeyi içermesine rağmen bakteriler ve bitkiler için Ca, K, Fe ve bazen de Mg eksikliği olabilir. İdeal bitki ve bakteri gelişimi için, mineral içeriğini dengede tutacak şekilde bu elementlerin desteklenmesi gerekir. Ca ve K, pH’ı dengelemek için sisteme hidroksit formunda eklendiğinde bu besin elementlerinin dengelenmesi de sağlanmış olur. Hidroksitler çok alkalidir, bu nedenle onları bu şekilde eklemek, pH’ı yükseltmek ve eksik mineralleri tamamlamak gibi çifte fayda sağlar. Fe ve Mg pH’ı etkilemez ve su kaynağına bağlı olarak çoğu sistemde daha az eksik olma eğilimindedir. Yaklaşık her 2-3 haftada bir az miktarda (yaklaşık 1 ppm) Epsom tuzları (magnezyum sülfat) ve 2 ppm şelatlı demir eklenerek daha az sıklıkla desteklenirler. Yalnızca yüksek kaliteli şelatlı demir takviyesi yapılmalıdır. Asla ham demir veya paslanabilecek herhangi bir demir takviye olarak kullanılmamalıdır. Demir oksit (pas) sistemdeki tüm organizmalar için toksiktir.

Nil Tilapia’sı (Oreochromis Niloticus): Bu tür, etinin lezzeti ve ticari olarak üretimi yapılan bir tür olduğu için tercih edilen tatlı su balıklarındandır (Şekil 5.8). Tropikal bölge balık türüdür. Sıcak sularda (14-36 °C) yaşamaya uygundur. İdeal sıcaklık 27-30 °C’dir. 12 °C altında ölümler görülmektedir. Bu nedenle su sıcaklığının kontrolü son derece önemlidir. Sıcak iklim koşulları için yetiştiricilikte kullanılabilecek ideal bir balık türüdür. Soğuk iklim koşullarında su sıcaklığının kontrolü önemli bir maliyet kalemi oluşturacağından tercih edilmemektedir.
Sazan (Cyprinus Carpio): Asya kökenli bir balıktır (Şekil 5.9). Asya, Avrupa, Amerika, Avustralya ve Kanada’da büyük ölçüde dağılım gösterir. En fazla ticari kültürü yapılan türlerden biridir. Çevresel koşullara oldukça dayanıklı bir türdür. Düşük oksijen ve düşük kalitedeki sularda yaşayabilirler. Sıcaklık toleransı 4-34 °C arasındadır. Toleransının bu kadar yüksek olması saza
Nil Tilapia’sı (Oreochromis Niloticus): Bu tür, etinin lezzeti ve ticari olarak üretimi yapılan bir tür olduğu için tercih edilen tatlı su balıklarındandır (Şekil 5.8). Tropikal bölge balık türüdür. Sıcak sularda (14-36 °C) yaşamaya uygundur. İdeal sıcaklık 27-30 °C’dir. 12 °C altında ölümler görülmektedir. Bu nedenle su sıcaklığının kontrolü son derece önemlidir. Sıcak iklim koşulları için yetiştiricilikte kullanılabilecek ideal bir balık türüdür. Soğuk iklim koşullarında su sıcaklığının kontrolü önemli bir maliyet kalemi oluşturacağından tercih edilmemektedir. Sazan (Cyprinus Carpio): Asya kökenli bir balıktır (Şekil 5.9). Asya, Avrupa, Amerika, Avustralya ve Kanada’da büyük ölçüde dağılım gösterir. En fazla ticari kültürü yapılan türlerden biridir. Çevresel koşullara oldukça dayanıklı bir türdür. Düşük oksijen ve düşük kalitedeki sularda yaşayabilirler. Sıcaklık toleransı 4-34 °C arasındadır. Toleransının bu kadar yüksek olması sazanı akuaponik sistem için ideal bir tür kılmaktadır. 25-30 °C su sıcaklığı aralığında en iyi büyüme oranını gösterir. Kara Yayın (Clarias Gariepinus): Ülkemizde kara yayın olarak bilinen Clarias gariepinus çevresel koşullara olan toleransı oldukça yüksektir (Şekil 5.10). Çözünmüş oksijen, pH ve sıcaklık değişimlerini tolere edebilen güçlü bir balık türüdür. Birçok hastalık ve parazitlere karşı dirençlidir. Yüksek miktarda stoklanabilir (600 kg/m3). Stoklamanın bu kadar yoğun olması akuaponik sistemde iyi bir mekanik filtrasyon gerektirmektedir. Yayın balıkları solunumu havadan yaptıkları için sudaki ani oksijen değişimlerinden etkilenmezler. Toprak havuzlarda bile yetiştirilebildikleri için yeni başlayan üreticiler için tercih edilebilir bir türdür. Yüksek stoklanabilirlik, oksijene ihtiyaç duymaması, kolay beslenebilirlik, yüksek amonyak toleransı nedeniyle yayın balıkları akuaponik sistem için en uygun türlerden biridir. Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus Mykiss): Gökkuşağı alabalığı doğada karnivor olarak beslenen bir balık türüdür (Şekil 5.11). Sofralık balık olarak tüketilen eti lezzetli ve ekonomik değeri yüksek olan balık türlerinden biridir. Dünyada kültürü yoğun olarak yapılmaktadır. Sıcaklık toleransı 10-18 °C olsa da en iyi büyüme sıcaklığı 15 °C’dir. 21 °C’nin üzerindeki sıcaklıklarda büyüme hızı önemli ölçüde olumsuz etkilenir. Gökkuşağı alabalığı yüksek protein içerikli besinlere ihtiyaç duyar. Bu durum balık havuzundaki azot atığının artışına sebep olur. Bu nedenle akuaponik sistemlerde eğer bu balık türünün yetiştiriciliği yapılacaksa iyi bir biyolojik filtreye sahip olunmalıdır. Gökkuşağı alabalığı tuzlu sulara karşı dirençlidir. Soğuk su balığı olan gökkuşağı alabalığı ise 18 oC’ den yüksek sıcaklığı tolere edemez.

Akuaponik Sistemde İstenmeyen Bakteriler: Akuaponik sistemde sülfat indirgeyen bakteriler istenmeyen bakterilerdir. Anaerobik olarak adlandırılan oksijen koşullarda bulunurlar. Kükürt kullanarak redoks reaksiyonu yoluyla enerji alırlar. Hidrojen sülfür (H2S) üretirler. Anaerobik bakteriler tarafından üretilen hidrojen sülfür balıklar için sonra derece toksiktir. Anaerobik koşullarda yaşayan bir diğer bakteri grubu da denitrifikasyon bakterileridir. Denitrifikasyon bakterileri akuaponik sistemdeki bitkilerin kullandığı nitratı bitkilerin kullanamayacağı atmosferik nitrojene dönüştürür. Bu sebeple denitrifikasyon bakterileri akuaponik sistemde istenmeyen ikinci bakteri grubudur. Akuaponik sistemde balık ve bitki sağlığını etkileyen patojenik bakteriler istenmeyen üçüncü bakteri grubudur. Patojenik bakterilerin gelişimi akuaponik sistemde balık ve bitki kayıplarına neden olur. Ayrıca insanlarda hastalıklara sebep olur.

Akvaryum kelimesi Latince su anlamına gelen aqua ve bina, yer anlamına gelen -rium ekinin bir leştirilmesiyle oluşmuştur.

-
İlk hava pompası 1908 yılında Almanya’da su basıncı tarafından desteklenen bir sistem olarak yapılmıştır.

-
Basit bir tatlı su akvaryum sistemi için;

• Akvaryum tankı
• Filtre
• Hava pompası
• Isıtıcı
• Termometre
• Balık kepçesi olması yeterlidir.

-
Çakıl, taş ve kum akvarist tarafından doğadan elde edilmiş ise malzemelerin suda eriyip erimediği kontrol edilmelidir. Ardından malzemeler dezenfekte edilmelidir.

-
Sudaki pH derecesi düşmüş ise suya kalsiyum ilave edilerek pH derecesi yükseltilebilir.

-
Yaygın olarak yapılan biyotop örnekleri; • Güneydoğu Asya Biyotopu • Betta Biyotopu • Malawi Biyotopu • Tnaganyika Biyotopu • Amazon Biyotopu verilebilir

-
Çalışma mantığı akvaryum dan gelen boruların SUMP’a inerek bu kısımda filtreleme, ısıtılma gibi işlemlerden sonra tekrar sirkülasyon motoru ile akvaryuma aktarılmasından oluşur.

-
Akvaryum suyunun düzenli olarak değiştirilmesi ve temizlenmesi cüce vatozların sağlığı için önemlidir. Su değişimleri haftada bir kez veya kirlilik gerektiğinden fazla arttığında yapılmalıdır.

Deniz anemonları, akvaryumda genellikle tuzluluk seviyesi 1.023- 1.025 arasında bakılabilir. Ancak türden türe bu tuzluluk istekleri farklılık gösterebilir.

-
En belirgin özelliklerinden biri timsah benzeri bir görünüme sahip olmalarıdır. Ayrıca akciğer benzeri solungaçlara sahip olmaları nedeniyle atmosferik havayı soluyabilirler.

Su altının görüntüsünün erkesi açılma fikri 1853'de yılında Londra'da halka açık akvaryumun açılmasıyla birlikte ilk adımını atmıştır.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Akvaryum kurulumu yapılırken bakımı yapılacak canlıya göre yer, suyun sıcaklığı, suyun kalitesi ve canlının optimum yaşam koşullarına bağlı isteklerine dikkat edilmelidir. Basit bir tatlı su akvaryum sistemi için;
• Akvaryum tankı
• Filtre
• Hava pompası
• Isıtıcı
• Termometre
• Balık kepçesi olması yeterlidir.
Cevap E seçeneği olmalıdır.

Tatlı su türleri olarak bilinen Poecilia sphenops (moli), Jordanella floridae (flagfish) ve Etroplus maculatus
(orange chromide) gibi birçok balık türü acı su türleridir. Ayrıca Carinotetraodon travancoricus (cüce balon
balığı), yassı balıklar ve Lepisosteiformes’lerin bazı türleri acı su türleri olarak bakımı yapılmaktadır.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Bir bölgenin doğal yaşam alanının simülasyonunun yapıldığı akvaryum tipine biyotop akvaryum denir. Genellikle halka açık akvaryumlarda bu akvaryum tasarımı kullanılmaktadır. Yaygın olarak yapılan biyotop örnekleri;
• Güneydoğu Asya Biyotopu
• Betta Biyotopu
• Malawi Biyotopu
• Tnaganyika Biyotopu
• Amazon Biyotopu verilebilir.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

100 litrelik bir akvaryum için;
• Ters ozmos filtresinden geçirilen 100 litre su tanka eklenir.
• Akvaryumdaki su 25 °C’ye getirilir.
• 100 litre su için yetiştirilecek türe değişmekle birlikte ortalama 3,3 kilogram tuz eklenir.
• Dalga motoru sisteme eklenerek su içerisinde akıntı oluşturulur. Bu sayede tuzun su içerisinde çözünmesi sağlanır.
• Tuzun tamamen erimesiyle birlikte refraktometre ile ölçüm yapılır.
• Sistem için uygun olan tuzluluk oranını yakalamak amacıyla tuz veya su ilavesi yapılır.
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Lepistes balıkları akvaristler tarafından oldukça ilgi gören tatlı su balıklarıdır ve sağlıklı bir şekilde beslenmeleri önemlidir. Lepistes balıklarının beslenmesiyle ilgili temel bilgiler şunlardır;
• Balık Yemi: Lepistes balıklarının besin ihtiyaçlarına göre formüle edilmiş balık yemleri bulunmaktadır. Genellikle bu yemler kurutulmuş, dondurulmuş veya taze formlarda bulunur.
• Canlı Yemler: Lepistes türleri bakılırken canlı yem kullanımı oldukça önemlidir. Özellikle artemia,
kan kurdu ve su piresi gibi canlı yemler lepistesler için iyi bir besin kaynağıdır. Ancak canlı yemlerin temiz olmasına dikkat etmek önemlidir.
• Sebze ve Yemişler: Lepistesler beslenirken bazı sebze türleri ve meyveleri tüketebilirler. Örnek olarak; haşlanmış ıspanak veya bezelye gibi sebzeler ile beslenebilirler. Ayrıca havuç ve salatalık gibi
bitkisel besinler kabuğu soyulmuş şekilde doğranarak verilebilir.
• Yem Frekansı: Lepisteslerin günde 1 - 2 defa beslenmeleri genellikle yeterlidir. Ancak, balıklar
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

• Akvaryum Boyutu: Cüce vatozlar küçük balıklardır. Ancak sağlıklı bir bakım için en az 40 litrelik
akvaryumlarda bakılması tavsiye edilir. Büyük akvaryumlar kullanılması cüce vatozların rahat hareket edebileceği ve saklanabilecekleri alanlar oluşturacağından daha uygun olacaktır.
• Su Parametreleri: Akvaryumda temiz ve stabil bir su ortamı oluşturulmalıdır. Su sıcaklığı genellikle 24-28 derece arasında olmalıdır. pH seviyesi 6.5-7.5 arasında olmalıdır. Suyun yumuşaklığı orta
derecede olmalıdır.
• Dekorasyon ve Saklanma Alanları: Cüce vatozlar doğal alanlarında gizlenerek yaşamayı tercih
ederler. Akvaryumda cüce vatozların saklanabileceği bitki örtüsü, kaya parçaları ve mağara benzeri
yapılar kullanılması önemlidir. Bu yapılar cüce vatozların strese girmelerini engelleyecektir.
• Beslenme: Cüce vatozlar genellikle etobur canlılardır. Akvaryuma bakılırken canlı veya dondurulmuş yemler kullanılabilir. Hazır satılan tatlı su balığı yemleri beslenmelerinde kullanılabilir.
•
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Blue Tang - Mavi Cerrah Balığı (Paracanthurus Hepatus)
Blue tang ya da diğer adıyla mavi cerrah balığı, rengi ile öne çıkan popüler bir tuzlu su balığıdır. Doğal
yaşam alanları Hint Okyanusu’ndaki mercan resifleri ve Büyük Okyanus’un tropikal bölgeleridir. Hint
Okyanusu’nun batı kıyıları ve Afrika’nın doğu kıyıları boyunca bulunurlar. Mavi cerrah balığının akvaryumda bakımı ile ilgili temel bilgiler şunlardır;
Akvaryum Boyutu: Yetişkin blue tang balıkları oldukça büyüktür. Yetişkin bir birey için en az
200 litrelik bir akvaryum kullanılması gerekir. Uygun yaşam alanı sağlamak amacıyla daha büyük
akvaryumlarda tercih edilebilir.
• Su Parametreleri: Akvaryum suyunun temiz ve stabil değerlere sahip olması önemlidir. Su sıcaklığı
22-28 derece arasında olmalıdır. pH seviyesi 8.1-8.4 arasında olmalıdır. Ayrıca suyun magnezyum
ve kalsiyum içeriği de yüksek olmalıdır. Tuzlu sulara özgü bir tür olması nedeniyle suyun tuzluluk
oranı 1.020-1.025 arasında olmalıdır.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.